1915.08.17

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 3Η

(Δευτέρα 17 Αὐγούστου 1915).

(Ὥρα 5.20′ μ. μ.)

Προεδρία κ. Κ. Ζαβιτζιάνου.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Νὰ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ὁ κ. Γραμματεὺς παρακαλεῖται νὰ προβῇ εἰς τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως). Γνωρίζω πρὸς τὴν Βουλὴν ὅτι: — Ὁ ἐκ Σητείας Ἰωάννης Ἀντύπας παραπονεῖται κατὰ τοῦ ἐκεῖ ὑποτελώνου. — Οἱ κάτοικοι Στρεζόβας καὶ Ποδογόρας τῆς Γορτυνίας παρακαλοῦσιν ὅπως ληφθῇ πρόνοια περὶ καθαρισμοῦ τῆς κοίτης τοῦ ποταμοῦ Λάδωνος. — Ὁ κ. Ἀναστάσιος Σκιαδαρέσης παρακαλεῖ ὅπως συνδεθῇ τηλεφωνικῶς καὶ τηλεγραφικῶς ἡ νῆσος Ταφίων. — Αἱ κοινότητες Μποροβίκου–Κουκλέσι καὶ Γοδοβάζδας παρακαλοῦσιν ὅπως ληφθῶσι μέτρα περὶ βελτιώσεως τῆς συγκοινωνίας των. — Οἱ κάτοικοι Λαήμονος τοῦ τέως Δήμου Τρινάσου παρακαλοῦσιν ὅπως ληφθῇ πρόνοια κατὰ τῶν πλημμυρῶν πρὸς διάσωσιν τῶν συνοικισμῶν. — Ὁ κτηματικὸς λαὸς Περιάνδρου διαμαρτύρεται διὰ τὴν αἰσχροκερδῆ ὑπερτίμησιν τῶν σταφιδοκιβωτίων. — Οἱ κάτοικοι τῆς πόλεως Ἀργυροκάστρου παρακαλοῦσιν ὅπως ἐπιτραπῇ εἰς τοὺς ἐκ τῆς Βορ. Ἠπείρου βουλευτὰς νὰ παρακαθήσωσιν εἰς τὴν Βουλήν. — Ὁ λαὸς Καβάλλας διαμαρτύρεται κατὰ τῶν Δυνάμεων ἐκείνων, αἵτινες θέλουσι νὰ ὑποβάλλωσιν αὐτὴν ὑπὸ τὸν Βουλγαρικὸν ζυγόν. — Τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον Πρεμετῆς παρακαλεῖ ὅπως ἐπιτραπῇ εἰς τοὺς ἐκ τῆς Βορ. Ἠπείρου Βουλευτὰς νὰ παρακαθήσωσιν εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Βουλήν. — Οἱ κάτοικοι τῆς κοινότητος Περικάτων παρακαλοῦσιν ὅπως ληφθῇ πρόνοια περὶ βελτιώσεως τῆς συγκοινωνίας των. — Ὁ Χρῆστος Θεοδοσόπουλος, διαμένων ἐν Ζαγαζὶκ, διαμαρτύρεται κατὰ τοῦ ἐκεῖ ὑποπροξένου. — Οἱ κάτοικοι τῆς κοινότητος Κλατσοῦ παθόντες ἐκ καθιζήσεως, παρακαλοῦσιν ὅπως ἀποσταλῇ εἰς αὐτοὺς χρηματικὴ ἀρωγή. — Ἡ κοινότης Ἁγίου Βλασίου παρακαλεῖ ὅπως ἀποσταλῇ σῖτος εἰς τὸ ἐν Μεσσήνῃ ὑποκατάστημα τῆς Ἐθν. Τραπέζης. — Οἱ κάτοικοι τῆς νήσου Λήμνου ὑποβάλλουσιν αἰτήματά τινα περὶ βελτιώσεως τῆς θέσεώς των. — Ἡ κοινότης Μουσταφουλίου παρακαλεῖ ὅπως ληφθῇ μέριμνα διὰ τὴν ἐπικειμένην στείρευσιν τοῦ ὕδατος. — Ἡ χήρα τοῦ ὑπὸ τῶν Βουλγάρων φονευθέντος Παπαγεωργίου Πολυχρονιάδου, ἀρχιερατικοῦ ἐπιτρόπου ἐν Ἀγαθουπόλει, παρακαλεῖ ὅπως ληφθῇ πρόνοια περὶ αὐτῆς. — Ὁ ἐκ Βόλου Παναγιώτης Μοσχοβίτης, ἀπόστρατος χωροφύλαξ, παρακαλεῖ ὅπως ληφθῇ πρόνοια περὶ αὐτοῦ. — Ὁ λαὸς Κοζάνης διαμαρτύρεται διὰ τὴν μελετωμένην παραχώρησιν τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας. — Οἱ κάτοικοι Μυροκόβου παρακαλοῦσιν ὅπως ληφθῇ πρόνοια περὶ βελτιώσεως τῆς θέσεώς των. — Ἡ δημοτικὴ ἀρχὴ Πρεμετῆς παρακαλεῖ ὅπως λυθῇ αἰσίως καὶ ταχέως τὸ ζήτημα τῶν Βορειοηπειρωτῶν βουλευτῶν. — Ἡ κοινότης Πλατυστόμων ἐκφράζει τὴν χαρὰν της διὰ τὴν θριαμβευτικὴν ἐπάνοδον τῆς Κυβερνήσεως Βενιζέλου. — Ὁ Πανθρακικὸς Σύνδεσμος Θεσσαλονίκης παρακαλεῖ ὅπως ληφθῇ μέριμνα περὶ καταπαύσεως τῆς ἐξακολουθούσης συστηματικῆς ἐξοντώσεως τῆς τουρκοκρατουμένης Θράκης. — Ὁ ἐκ Καστορίας Μεχμὲτ Ὀσμὰν Βέης παραπονεῖται διὰ τὴν ἄδικον κατάσχεσιν τῶν ἀγροκτημάτων του. — Ὁ λαὸς Δήμου Σπαλάθρων παρακαλεῖ ὅπως ληφθῇ πρόνοια καὶ παύσῃ ἡ αἰσχροκέρδεια τῶν ἀλευροβιομηχάνων Βόλου. — Οἱ κάτοικοι Ἐλίκας διαμαρτύρονται διὰ τὴν μετάθεσιν τοῦ δημοδιδασκάλου Μιχαλοπούλου. — Οἱ ἀπόστρατοι ἀξιωματικοὶ παρακαλοῦσιν ὅπως βελτιωθῇ ἡ ὑπὸ τοῦ Μετοχικοῦ Ταμείου χορηγουμένη προὶξ διὰ τὰς θυγατέρας των. — Ὁ βουλευτὴς κ. Σ. Φιλιππίδης αἰτεῖται 15ήμερον ἀπουσίας ἄδειαν. (Ἡ ἄδεια χορηγεῖται) — Ἐπίσης ὁ βουλευτὴς κ. Βοῦλτσος αἰτεῖται 10 ἡμερῶν ἄδειαν. (Ἡ ἄδεια χορηγεῖται) Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων Ὁ κ. Ν. ΞΗΡΟΣ ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. 1) Πόσοι ἵπποι ἐπιβήτορες ἐστάλησαν εἰς Λαμίαν καὶ πόσοι διωρίσθησαν διὰ τὴν ὑπηρεσίαν αὐτῶν καὶ τίνων ἐπαγγελμάτων. 2) Πόσαι ἄδειαι ἀτελοῦς ὑλοτομίας συνετάχθησαν παρὰ τοῦ Ὑπουργείου ἐν Φθιωτιδοφωκίδι κατὰ τοὺς μῆνας Ἀπρίλιον καὶ Μάϊον 1915.

§2Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Εἶναι δύο ἐρωτήσεις. Ἐπὶ τῆς πρώτης ἐρωτήσεως μοῦ ἔδωκεν ἀπάντησιν ἡ ὑπηρεσία καὶ δύναμαι νὰ παράσχω εἰς τὸν κ. βουλευτὴν πληροφορίας. Εἰς τὴν δευτέραν ἐρώτησιν δὲν δύναμαι ἀμέσως καὶ ἐπιφυλάσσομαι εἰς προσεχῆ συνεδρίασιν. Εἰς τὴν πρώτην ἐρώτησιν ἡ ἀπάντησις εἶναι ἡ ἑξῆς: αʹ) Κατὰ τὸ ἔτος τοῦτο, ὅπως καὶ κατὰ πάντα τὰ προηγούμενα, ἀπεστάλησαν ἐντεῦθεν εἰς Λαμίαν δύο ἐπιβήτορες ἵπποι καὶ εἷς ὄνος, συνοδευθέντες παρ’ ἑνὸς μονίμου σταυλίτου τοῦ σταθμοῦ Ἀθηνῶν. βʹ) Κατόπιν ἀναφορᾶς τοῦ νομογεωπόνου Φθιώτιδος, τοῦ διευθύνοντος τὴν ἐπισταθμίαν ἐπιβητόρων Λαμίας, ἐνεκρίθη ἡ πρόσληψις ἑνὸς βοηθοῦ σταυλίτου, προσωρινῶς καὶ μόνον κατὰ τὸν χρόνον τῆς παραμονῆς τῶν ἐπιβητόρων ἐν Λαμίᾳ, ἀντὶ τῆς κεκανονισμένης μηνιαίας ἀμοιβῆς ἐκ δραχμῶν ἑβδομήκοντα, τοῦ ἑνὸς τοιούτου μὴ ἐπαρκοῦντος διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τῆς ἐπιβάσεως, τῆς περιποιήσεως καὶ τῆς ἀσφαλείας τῶν τριῶν ἐπιβητόρων. Ὡς βοηθὸς σταυλίτης διωρίσθη ἀπ’ εὐθείας παρὰ τοῦ διευθύνοντος τὴν ἐπισταθμίαν νομογεωπόνου, εἷς ὀνόματι Θεόδωρος Τσαπῆς.

§3Ν. ΞΗΡΟΣ. Κατὰ τὴν διάταξιν τοῦ νόμου τὸν ὁποῖον ἐψήφισεν ἡ Βουλή, σχετικῶς μὲ τὸ ζήτημα, οἱ ἐπιστάται καὶ οἱ σταυλῖται λαμβάνονται ἐξ ὡρισμένης τάξεως προσώπων. Ὀφείλω νὰ διαβεβαιώσω τὸν κ. Ὑπουργὸν, καὶ νὰ μὴ ἀναμένῃ τὰς πληροφορίας τῆς ὑπηρεσίας, ὅτι ὁ σταυλίτης ἦτο καφετζῆς.

§4Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ φροντίσω νὰ ἐξακριβώσω τοῦτο καὶ θὰ τιμωρήσω τὸν νομογεωπόνον αὐστηρῶς.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ξηρὸς ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας 1) πότε μετετέθη εἰς Λοκρίδα ὁ ὑπομηχανικὸς Γ. Στάμου καὶ ἂν συνεπείᾳ νομίμου ἐνεργείας, 2) διατὶ ὁ αὐτὸς ὑπομηχανικὸς Γ. Στάμου παρὰ τὰς διαταγὰς τοῦ νομομηχανικοῦ προϊσταμένου του καὶ τοῦ Ὑπουργείου, ἠρνεῖτο νὰ ἐπιστρέψῃ εἰς τὸν ἰδιοκτήτην ἀλεστικῆς μηχανῆς ἐν Ἀταλάντῃ Κ. Κῶτσον, νὰ κάμῃ χρῆσιν τῆς δημοσίας ὁδοῦ.

§6Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Παρακαλῶ νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις δι’ αὔριον.

§7Ν. ΞΗΡΟΣ. Πολὺ καλά.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Ὁ κ. Ν. ΞΗΡΟΣ ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ παρακαλεῖ αὐτὸν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν μὲ τίνα βαθμὸν καὶ μισθὸν διωρίσθη ὁ ἐπιτηρητὴς τῆς ἁλυκῆς Γαϊντζοῦς Λ. Παπαρούλιας.

§9Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Διωρίσθη μὲ βαθμὸν καὶ μισθὸν Γραμματέως βʹ τάξεως, ὁ ὁποῖος εἶνε 190 δραχμὰς κατὰ μῆνα. Ὀφείλω νὰ συμπληρώσω τὴν ἐρώτησιν, ἵνα προλάβω τὸν κ. βουλευτὴν θέλοντα νὰ μοὶ κάμῃ ἐρώτησιν πῶς συνήθως διορίζονται. Διορίζονται ὡς γραφεῖς πρώτης τάξεως καὶ ὄχι ὡς γραμματεῖς.

§10Ν. ΞΗΡΟΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει εἶναι παράλειψις καὶ πρέπει νὰ σπεύσητε νὰ τὴν διορθώσητε.

§11Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 4 ἐρώτησις ἀναβάλλεται. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 5 διαγράφεται. Εἰσέρχεται μετὰ τοῦτο ἡ Βουλὴ εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἐπερωτήσεων Ὁ κ. Δ. Χρυσοστάλης συνιστᾷ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὅπως κηρύξῃ ἔκπτωτον τὴν ἐργολάβον Ἑταιρείαν τῶν λουτρῶν Αἰδηψοῦ.

§13Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Τὰ λουτρὰ τῆς Αἰδηψοῦ κείμενα εἰς τὸ βόρειον μέρος τῆς Εὐβοίας, τὸ πλουσιώτατον ὡς γνωστὸν εἰς φυσικὰς καλλονάς, καὶ θαυμάσια καὶ μοναδικὰ ἀνὰ τὸν κόσμον τοπεῖα, θὰ ἠδύναντο μὲ τὴν ἐξόχως ἰαματικήν των ἀπ’ ἀρχαιοτάτων χρόνων πανελλήνιον φήμην, μὲ τὴν θαυμασίαν καὶ ὑγιεινοτάτην φυσικήν των τοποθεσίαν, μὲ τὸ ἄριστον τὸ φημισμένον καὶ ἄφθονον πόσιμον ὕδωρ των, θὰ ἠδύναντο, λέγω, εὐκολώτατα νὰ καταστῶσι λουτρὰ φήμης παγκοσμίου, καὶ νὰ προσελκύουν κατὰ μυριάδας, ὄχι μόνον τοὺς Πανέλληνας, ἀλλὰ καὶ τοὺς Εὐρωπαίους καὶ πάσης ἄλλης ἐθνικότητος ξένους, καθιστάμενα οὕτω πηγὴ χρυσοφόρος ἀνεξάντλητος διὰ τὴν Εὔβοιαν καὶ τὸ Κράτος ἐν γένει. Ἀλλὰ κακοτυχήσαντα, περιέπεσαν εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς ὑπὸ τὴν διοίκησιν συμφεροντολόγων καὶ ἁρπάγων δημοτικῶν ἀρχόντων, καθότι δημοτικὰ εἰσὶ τὰ λουτρὰ τῆς Αἰδηψοῦ. Δὲν θὰ ἐνδιατρίψω, κύριοι, εἰς τὸ νὰ σᾶς παρουσιάσω τὴν πρὸ τοῦ 1910, τὴν πρὸ τῆς Ἐπαναστάσεως δηλονότι ἐλεεινὴν Δημοτικὴν Διοίκησιν τῶν λουτρῶν αὐτῶν. Τὴν Δημοτικὴν Διοίκησιν τὴν ὑπὸ τὴν αἰγίδα ἕως τότε τῆς ἀνταξίας τῆς Δημοσίας Διοικήσεως αἰσχρουργοῦσαν ἐν τῇ διαχειρίσει τῶν Δημοτικῶν πραγμάτων. Διότι οἱ πάντες γνωρίζετε, ὅτι εἰς τὰ πλεῖστα τῆς ἐποχῆς ἐκείνης τῶν δημοτικῶν πραγμάτων τῆς χώρας, ἐκυριάρχει ὡς κανὼν τὸ «ἅρπαξε νὰ φᾷς καὶ κλέψε νἄχῃς». Οὕτω καὶ εἰς τὴν διοίκησιν τῶν λουτρῶν αὐτῶν ὠργίασαν κυριολεκτικῶς ἕως τότε, διὰ τῆς πλημμελεστάτης διαχειρίσεώς των, οἱ κατὰ καιροὺς δήμαρχοι Αἰδηψίων. Ἀλλ’ ἂς ἀφήσωμεν αὐτοὺς τοὺς ἀνὰ ἅπαν τὸ Κράτος δημοτικοὺς ὀλετῆρας ἡσύχους νὰ ξεκοκκαλίζωσιν ὅσα ἐν ὀργίοις καὶ ἀτιμίαις ἐξοικονόμησαν εἰς τὴν μακαρίαν δι’ αὐτούς, ἀλλ’ ἀναθεματισμένην καὶ ἐστιγματισμένην διὰ τὸ Ἔθνος προεπαναστατικὴν ἐκείνην ἐποχήν. Καὶ ἂς ἔλθωμεν εἰς τὴν μετεπαναστατικήν, τὴν καὶ σήμερον ὑφισταμένην διοίκησιν τῶν λουτρῶν αὐτῶν, ἐπὶ τῆς ὁποίας θὰ ἐνδιατρίψω ὀλίγον, καὶ τὴν ὁποίαν θὰ ἐλέγξω καὶ θὰ κατηγορήσω, διότι πονῶ, καθὸ Εὐβοεύς, διὰ τὴν ὀπισθοδρομικὴν κατάστασιν καὶ κακομοιριασμένην διοίκησιν τῶν λουτρῶν αὐτῶν καὶ διότι ὡς βουλευτὴς τοῦ Κράτους θεωρῶ ἐθνικὸν ἀτύχημα τὴν μὴ κατάλληλον ἐκμετάλλευσιν τῶν λουτρῶν αὐτῶν, τῶν σπανίων αὐτῶν ἐπὶ τῆς γῆς λουτρῶν. Διότι ὅταν αὐτὴ ἡ φύσις, ὁ Θεὸς αὐτός, ἐπροίκισαν τὴν πάγκαλον ἐν πολλοῖς Εὔβοιαν μας μὲ τὰς ὡραίας αὐτὰς θερμὰς πηγάς, ἔδιδον εἰς τὴν Εὔβοιαν ἓν μέγα φυσιολογικὸν ἰατρεῖον καὶ ἓν χρυσωρυχεῖον συγχρόνως, ἐξ ὧν ἅπασα ἡ Εὔβοια καὶ ὁλόκληρον τὸ Ἔθνος νὰ ὠφελοῦνται καὶ νὰ ἀπολαμβάνωσιν. Ἀλλὰ ποῦ νοῦς πρακτικὸς καὶ ἐν τῇ δημοτικῇ καὶ ἐν τῇ ἐποπτευούσῃ αὐτὴν Δημοσίᾳ Διοικήσει νὰ ὠφεληθῶσιν ἐκ τοῦ μεγάλου αὐτοῦ πλουτοφόρου πόρου; Ὅτε, κύριοι, εἰς τὰς 3 Δεκεμβρίου 1910 ὑπεγράφετο ἡ σύμβασις τῆς δεκαετοῦς ἐνοικιάσεως τῶν λουτρῶν αὐτῶν μεταξὺ τοῦ τότε δημάρχου Αἰδηψίων κ. Περικλέους Πέτρου, τῇ προηγηθείσῃ ἐννοεῖται ἐγκρίσει τοῦ τότε Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν κ. Ἐμμ. Ρέπουλη, ἤμην καὶ τότε βουλευτὴς καὶ εὑρισκόμην εἰς Ἀθήνας, χωρὶς δὲ εὐτυχῶς νὰ ἀναμιχθῶ εἰς τὴν ἐπιτυχίαν τῆς δεκαετοῦς ἐνοικιάσεως τῶν λουτρῶν αὐτῶν, ἠγαλλίασε τότε ἐκ χαρᾶς ἡ ψυχή μου, διότι εἶπον κατ’ ἐμαυτόν· «Ἰδοὺ τέλος ὅτι ηὐδόκησεν ὁ Ὕψιστος νὰ ὑπάγουν καὶ τὰ λουτρὰ αὐτὰ ἐμπρός». Ὅτε μάλιστα μετὰ ἓν ἔτος εἰς τὰς 5 Ἰανουαρίου 1912 ἐδόθη τῇ ψηφίσει τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου Αἰδηψίων καὶ τῇ ἐγκρίσει πάλιν τοῦ ἰδίου κ. Ὑπουργοῦ ἑτέρα δεκαετὴς ἐνοικίασις προστεθεῖσα εἰς τὴν πρώτην, τότε πλέον ἡ χαρά μου ὑπῆρξε μεγαλειτέρα διότι διέβλεπα, ὅτι ἐντὸς μιᾶς εἰκοσαετίας ἡ Ἑταιρεία αὕτη πλεῖστα ὅσα καλὰ ἠδύνατο ὑπὲρ τῶν λουτρῶν νὰ πράξῃ· καὶ τὸ ὄνειρον ποῦ ἔβλεπα νὰ καταστήσωσι τὰ λουτρὰ αὐτὰ παγκοσμίου φήμης, ἤρχισα νὰ τὸ βλέπω πραγματοποιούμενον· ἔβλεπα πλέον ἐν τῇ φαντασίᾳ μου τοὺς παγκοσμίους ξένους, ἐρχομένους ἐν Αἰδηψῷ χάριν τῆς ἰαματικῆς δυνάμεως τῶν λουτρῶν, καὶ τῶν φυσικῶν τοιούτων, ἃς θὰ προσέθετεν ἡ ἐργολάβος Ἑταιρεία, ἔβλεπα, λέγω ἐρχομένους τοὺς ξένους καὶ λουομένους καὶ διασκεδάζοντας ἐν Αἰδηψῷ, καὶ κατόπιν διασκορπιζομένους ἀνὰ τὴν ὡραίαν Εὔβοιαν, περιηγουμένους αὐτὴν καὶ ἀφήνοντας εἰς αὐτὴν κοσμοπολιτισμὸν καὶ πλοῦτον. Ἀλλὰ φεῦ! ἠπατήθην καὶ τὸ ὄνειρόν μου ἔμεινε δυστυχῶς ὄνειρον μετ’ ἐφιάλτου μάλιστα ἐν τῇ συνειδήσει μου, διότι ἡ ἐπὶ εἰκοσαετίαν πλέον ὁλόκληρον καταστᾶσα ἐργολάβος Ἑταιρεία Βλαχάκη–Πετροπούλου ὑπῆρξε καθ’ ὅλα ἀνταξία καὶ μεθ’ ὑπερβολῆς μάλιστα διάδοχος τῶν προκατόχων της δημάρχων. Ἐξακολουθεῖ δηλονότι καὶ αὐτὴ τὸ «ἅρπαξε νὰ φᾶς καὶ κλέψε νἄχῃς», διότι, ἐνῷ ἀνέλαβε διὰ τῶν δύο προαναφερθέντων ἐπισήμων συμβολαίων της, τῆς εἰκοσαετοῦς ἐνοικιάσεως τῶν λουτρῶν αὐτῶν, πλείστας ὅσας ὑποχρεώσεις νὰ μεταβάλλῃ τὴν Αἰδηψὸν εἰς κῆπον τῆς Ἐδέμ, διὰ δαπάνης 300 χιλ. δραχμῶν ἐντὸς διετίας, ἔκτοτε καίτοι παρῆλθε τετραετία δὲν ἐδαπάνησαν ὑπὲρ τῆς κατασκευῆς ἔργων οὔτε 50 χιλιάδας δραχμῶν· δὲν κατεσκεύασαν οἱ ἐργολάβοι αὐτοὶ ὄχι δενδροστοιχίας καὶ ἄλλα καλλωπιστικὰ ἔργα, ἀλλ’ οὔτε αὐτὰ τὰ στοιχειώδη· δὲν κατεσκεύασαν, δὲν ἐπεσκεύασαν κἂν ἀποβάθραν, ἀλλὰ τσακίζονται οἱ ἀποβιβαζόμενοι ἐν Αἰδηψῷ· δὲν κατεσκεύασαν οὐρητήρια, ἀλλ’ οὐροῦν οἱ λουόμενοι ἐν ὑπαίθρῳ σἂν σκύλοι, δὲν κατεσκεύασαν τὸ ὑδραγωγεῖον, δὲν κατεσκεύασαν οἰκήματα διὰ τοὺς πτωχούς, δὲν κατεσκεύασαν τέλος τίποτε, τὸ ὁποῖον νὰ προσελκύῃ τὸν εὐρωπαϊκὸν καὶ κοσμοπολιτισμένον κόσμον ἐκεῖ· κατεσκεύασαν ἓν ἐργοστάσιον ἠλεκτρικοῦ φωτὸς διὰ νὰ φορολογοῦν τοὺς ἄλλους ἰδιοκτήτας οἰκιῶν πρὸ παντὸς καὶ συνεπῶς πρὸς κερδοσκοπίαν· κατεσκεύασαν ἓν κατάστημα, Καζίνο καλούμενον, καὶ τὸ ὁποῖον ὑπενοικιάζουν εἰς κερδοσκόπους χείρονας αὐτῶν, εἰς τὸ ὁποῖον Καζίνο τιμολογοῦνται τὰ πάντα ἀκριβώτατα καὶ ἑστιάζονται οἱ λουόμενοι ἀντιστομαχικώτατα· δὲν παραδειγματίζονται κἂν οἱ κύριοι ἐργολάβοι ἀπὸ τί ἔκαμεν ἕως τώρα ἐν Αἰδηψῷ ἡ ἰδιωτικὴ πρωτοβουλία, ὅπου πολλοὶ ἰδιῶται ἐκεῖ ἐκόσμησαν τὰ λουτρὰ αὐτὰ μὲ κτίρια καὶ νιπτῆρας πρώτης τάξεως, ἀλλ’ ἦλθε διὰ τὴν κακήν μας τύχην νὰ ἐμποδίσῃ τὴν ἰδιωτικὴν πρωτοβουλίαν, ἥτις θὰ εἶχε κάμει θαύματα ἤδη ἐν Αἰδηψῷ· ἀλλ’ ἦλθον καὶ ὡς κηφῆνες νὰ ἁρπάξουν ὅ,τι ἁρπάξουν καὶ νὰ ἀπέλθουν μουντζώνοντας κατόπιν ἡμᾶς τοὺς Εὐβοεῖς διὰ τὴν μπουνταλοσύνην μας. Ἀλλ’ ὄχι κ. Ὑπουργὲ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, δὲν θὰ γίνῃ οὕτως· δὲν εἴμεθα διατεθειμένοι οἱ Εὐβοεῖς νὰ ἐπιτρέψωμεν νὰ γίνῃ οὕτω· ἢ θὰ τοὺς διατάξητε νὰ ἐκτελέσουν τὰς ὑπ’ αὐτῶν ἀναληφθείσας ὑποχρεώσεις μέχρι κεραίας, ἢ νὰ ἀπέλθουν πάραυτα ἐκεῖθεν κηρυσσόμενοι ἔκπτωτοι, ἀφίνοντες τόπον εἰς ἄλλους φιλοπροόδους ἄνδρας, οἵτινες νὰ ἀναλάβουν νὰ φέρουν εἰς τὸ ὕψος των, τὸ παγκόσμιον ὕψος των, εἰς ὃ εἶνε προωρισμένα νὰ φθάσουν τὰ λουτρὰ αὐτά. Σεῖς οἱ Κυβερνῆται τῆς σήμερον εἶσθε καὶ οἱ Κυβερνῆται τοῦ 1910 καὶ 12, τότε ποῦ παρεδώκατε χερσί τε, ποσί τε, δεδεμένην τὴν διοίκησιν τῶν λουτρῶν αὐτῶν εἰς χεῖρας αὐτῆς τῆς Γαλλικῆς Ἑταιρείας. Εἰς σᾶς λοιπὸν ἐπιβάλλεται ὄχι μόνον χάριν τοῦ ἀπολύτου συμφέροντος τῆς Εὐβοίας καὶ συνεπῶς τοῦ Ἔθνους, ἀλλὰ καὶ πρὸ παντὸς χάριν τοῦ γοήτρου αὐτοῦ τῆς Κυβερνήσεώς σας, νὰ κηρύξητε αὐτοὺς ὡς τάχιστα ἐκπτώτους.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Κ. Γόντικας καὶ Π. Βουρλούμης ἐπερωτῶσι τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας διατί μέχρι σήμερον δὲν ἠκύρωσε τὴν πρὸ μηνὸς ἐκδοθεῖσαν ἀπόφασίν του περὶ αὐξήσεως τῶν τιμολογίων τῶν Σιδηροδρόμων ΠΑΠ., ἐνῷ ὡς ἐγνώσθη ἐπὶ παρομοίας αἰτήσεως τῶν Σιδηροδρόμων Ἀττικῆς καὶ Θεσσαλίας περὶ αὐξήσεως κομίστρων, ἐπιβατῶν καὶ ἐμπορευμάτων, ἀπέρριψεν.

§15Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἡ ἐπερώτησις, τὴν ὁποίαν εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ἀπευθύνω, στρέφεται κατὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας, διατί μέχρι σήμερον δὲν ἠκύρωσε τὴν πρὸ μηνὸς ἐκδοθεῖσαν ἀπόφασίν του περὶ αὐξήσεως τῶν τιμολογίων τῶν Σιδηροδρόμων Π.Α.Π., διὰ τῆς ὁποίας ἀποφάσεως αὐξάνονται τὰ κόμιστρα ἐπιβατῶν καὶ ἐμπορευμάτων ὑπὲρ τῆς Ἑταιρείας ταύτης κατὰ 20%. Ἀφορμὴν ὅπως κάμω τὴν ἐπερώτησίν μου ταύτην ἔλαβον ἀφ’ ἑνὸς μὲν λόγῳ τῆς ζημίας, ἡ ὁποία προσγίνεται γενικῶς εἰς τὸν τόπον, εἰδικώτερον δὲ εἰς τὴν Πελοπόννησον, ἀφ’ ἑτέρου διότι ἀνέγνων εἰς τὰς ἐφημερίδας ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας, ὁμοίας αἰτήσεις ἄλλων Ἑταιρειῶν, τῶν Σιδηροδρόμων Θεσσαλίας καὶ Ἀττικῆς ἀπέρριψε. Καὶ ἐσκέφθη τὸ κακόν, τὸ ὁποῖον προσεγένετο εἰς τοὺς πληθυσμοὺς τῆς Πελοποννήσου καὶ εἰς τὴν ἐν γένει ἐμπορικὴν κίνησιν ἐν τῷ τόπῳ μὲ τὴν αὔξησιν τῶν κομίστρων, ἥτις εἶνε χαριστικὴ πρᾶξις, καὶ τονίζω τὴν λέξιν, εἰς τὴν Ἑταιρείαν τῶν Σιδηροδρόμων Π.Α.Π., ἐνῷ τοὐναντίον τὰς αἰτήσεις τῶν ἄλλων Ἑταιρειῶν ἀπέρριψεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας καὶ ἐδημιουργήθη οὕτω ἡ ἀνισότης. Εἶνε γνωστόν, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἔχει ἀναπτυχθῇ μὲ τὰ λεγόμενα τιμολόγια τῶν διαφόρων σιδηροδρομικῶν Ἑταιρειῶν σύνδεσμος συμφερόντων παραγωγῆς καὶ ἐμπορίου, ἅτινα δὲν ἐπιτρέπεται νὰ διασαλεύωνται παρὰ ὁμάδος κεφαλαιούχων, πρὸ πάντων ἄνευ λόγου καὶ ἀφορμῆς, ἀλλὰ καὶ ὁσάκις ὑπῆρξε λόγος καὶ ἀφορμή, οὐδέποτε ηὐξήθησαν τὰ κόμιστρα σιδηροδρομικῆς Ἑταιρείας. Ἐν προκειμένῳ συνέβη τοῦτο τὸ ἄτοπον. Ηὐξήθησαν τὰ κόμιστρα τῆς Ἑταιρείας τῶν Σιδηροδρόμων Π.Α.Π. εἰς βάρος τῆς παραγωγῆς. Ἐπεβλήθη δηλαδὴ φόρος εἰς τὴν Πελοπόννησον κατὰ 20% εἰς τὸ ἐμπόριον τοῦ τόπου, ἐπεβλήθη, λέγω, φόρος κατὰ 20% ὅλως ἀδικαιολογήτως. Ὑπῆρξαν ἐν τῷ ἡμετέρῳ Κράτει εἰς ἄλλην περίστασιν διάφοροι αἰτήσεις Ἑταιρειῶν καὶ πρὸ πάντων τῆς Ἑταιρείας τῶν Σιδηροδρόμων Π.Α.Π., αἱ ὁποῖαι ἐζήτησαν νὰ γίνῃ αὔξησις τῶν κομίστρων, αἱ διάφοροι ὅμως Κυβερνήσεις ἀπέρριψαν τὰς αἰτήσεις ταύτας. Εὑρέθη ἡ αὐτὴ Ἑταιρεία ἄλλοτε εἰς οἰκονομικὴν δυσχέρειαν καὶ ὅμως τὸ Κράτος οὐδέποτε ἐσκέφθη νὰ αὐξήσῃ τὰ κόμιστρα εἰς βάρος τῆς παραγωγῆς, εἰς βάρος τοῦ ἐμπορίου, ἀλλ’ ἐπῆλθε τὸ Κράτος ἀρωγὸς εἰς τὴν Ἑταιρείαν, ὅταν τὸ Κράτος ἠννόησεν ὅτι ἡ Ἑταιρεία ἐκινδύνευε. Καὶ δικαίως ἔπραξεν. Ὅταν ἡ Ἑταιρεία διέτρεχε περίοδον κρίσιμον, οὐδέποτε Κυβέρνησις ἐσκέφθη νὰ αὐξήσῃ τὰ κόμιστρα εἰς βάρος τῆς παραγωγῆς. Εἶνε ἀνάγκη ὅπως τὸ ταχύτερον ἡ ἔγκρισις αὕτη ἀρθῇ, διότι ἡ ἔγκρισις τῆς αὐξήσεως τῶν κομίστρων ἔχει δοθῇ ὑπὸ τύπον προσωρινὸν καὶ ἔχει ἀφεθῇ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας τὸ δικαίωμα, ὁσάκις νομίσῃ ὅτι ἤρθησαν οἱ λόγοι, οἱ ὁποῖοι ἐπέτρεψαν τὴν αὔξησιν τῶν κομίστρων νὰ ἄρῃ ταύτην. Ἔχετε καθῆκον λοιπόν, κύριε Ὑπουργέ, εὐθὺς ἀμέσως νὰ ἀνακαλέσητε τὴν ἀπόφασίν σας καὶ ἐπανέλθουν τὰ πράγματα εἰς τὴν κατάστασιν εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκοντο πρὸ τῆς 5 Ἰουλίου. Διὰ τίνα λόγον προέβη ἡ Ἑταιρεία τοῦ σιδηροδρόμου Πελοποννήσου εἰς τὸ μέσον νὰ ζητήσῃ τὴν αὔξησιν τῶν κομίστρων κατὰ 20%; Διὰ τίνα λόγον νὰ βαρύνηται ἡ Πελοπόννησος μὲ 500.000 ἕως 600.000 δραχ.; Φαντασθῆτε κύριοι βουλευταί, τὴν Πελοπόννησον κατὰ τὴν ἐποχὴν αὐτήν, φαντασθῆτε τὸν λαὸν τὸν καταναλωτὴν νὰ βαρύνεται μὲ 500.000 δραχμάς, εἰς στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ Κράτος ἔχει ἀνάγκην, εἰς στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν στερεῖται καὶ τῆς πεντάρας, νὰ ἐπιβάληται δι’ ἀποφάσεως φορολογία. Ἀλλὰ δὲν δύναται νὰ ἐπιβάλῃ φορολογίαν, ὅταν πανταχόθεν ἀκούηται πεῖνα καὶ δυστυχία, λόγῳ τῆς καταστάσεως, λόγῳ τοῦ παγκοσμίου πολέμου. Εἶνε ἐπιτετραμμένον εἰς τὴν περίστασιν ταύτην νὰ ἐπιβληθῇ φορολογία εἰς τὴν Πελοπόννησον μόνον κατὰ 500 χιλιάδας; Ἡ σταφὶς μόνον θὰ πληρώσῃ 150.000 δραχ. τοὐλάχιστον μὲ τὴν αὔξησιν τῶν κομίστρων. Δι’ ἕνα μόνον κλάδον παραγωγῆς, τὴν σταφίδα, διὰ προϊόν, τὸ ὁποῖον παρακρατεῖ 50% διὰ νὰ ἐπιτύχῃ τὴν κατανάλωσίν του, διὰ προϊόν, τὸ ὁποῖον τὸ Δημόσιον τὸ βαρύνει φορολογικῶς βαρύτατα μὲ 30%. Τὸ προϊόν αὐτὸ λοιπὸν βαρύνεται σήμερον διὰ τῆς ἀποφάσεως αὐτῆς μὲ 150.000 δραχ. τοὐλάχιστον ἐτησίως. Ἀλλ’ ἆρα ὑπάρχουσι λόγοι νὰ ἀνέχηταί τις τὴν ἀπόφασιν αὐτὴν δικαιολογοῦντες τοῦτο; ποῖοι εἶνε οἱ ἀντιτασσόμενοι λόγοι καὶ εἰς τὰ ἔγγραφα τὰ ὁποῖα ὑπέβαλεν ἡ Ἑταιρεία, ζητοῦσα παρὰ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας τὴν αὔξησιν καὶ εἰς τὰς ἐφημερίδας, ἰσχυριζομένη ὅτι ἦτο ἐν τῷ δικαίῳ της νὰ ζητήσῃ τὴν αὔξησιν καὶ ὅτι ὀρθῶς ἔπραξε τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας ἐπιτρέψαν τὴν αὔξησιν ταύτην; Ἰσχυρίζεται ὅτι ἐμειώθησαν αἱ εἰσπράξεις αἰσθητῶς ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τοῦ εὐρωπαϊκοῦ πολέμου ἢ μᾶλλον ἀπὸ τοῦ Σεπτεμβρίου τοῦ 1914 ἰσχυρίζεται ἡ Ἑταιρεία ὅτι ὑπέστη τοιαύτην μείωσιν εἰσπράξεων, ὥστε εὑρίσκεται εἰς οἰκονομικὴν στενοχωρίαν· ἀντιθέτως, ἐνῷ ἀφ’ ἑνὸς ἔχομεν μείωσιν εἰσπράξεων, κατὰ τοὺς ὑπολογισμοὺς τῆς Ἑταιρείας, ἰσχυρίζεται, καὶ εὐλόγως τοῦτο, ὅτι ἔχει αὔξησιν λόγῳ τῆς ἀξίας τῶν ἀνθράκων, διότι τὰ κάρβουνα ηὔξησαν—βεβαίως ηὔξησαν—κατὰ πολὺ καὶ ἐντεῦθεν ἰσχυρίζεται, εὐλόγως εἰς τοῦτο, ὅτι ἔχει ζημίαν ἡ Ἑταιρεία. Ἕνεκα τῶν λόγων τούτων ἐζήτησε νὰ αὐξήσῃ τὰ κόμιστρα, νὰ βαρύνῃ τὸ ἐμπόριον, νὰ βαρύνῃ τὴν κοινωνίαν. Ὁ πρῶτος ἰσχυρισμὸς τῆς Ἑταιρείας, ἂς μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω, εἶνε ἐντελῶς ἀναληθής. Αἱ εἰσπράξεις τῆς ἑταιρείας οὐδαμῶς ἐμειώθησαν, αἱ εἰσπράξεις τῆς ἑταιρείας ἀκολουθοῦσι τὴν κανονικὴν ὁδόν, τὴν ὁποίαν ἀκολουθοῦσι φυσικῶς αἱ τοιούτου εἴδους καὶ αἱ τοιαύτης φύσεως ἐπιχειρήσεις, τουτέστιν ἀκολουθοῦσι τὴν ὁδὸν κατὰ προϊοῦσαν κλίμακα· ἀλλ’ ἡ ἑταιρεία ἐπλανήθη καὶ ἐν τῇ πλάνῃ της ἀπεπλάνησε τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας. Ἐπλανήθη ὑπολογίσασα τὰ ἔκτακτα ἔσοδα τὰ ὁποῖα εἶχε κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη ὡς τακτικὰ ἔσοδα· τοῦτο δὲ θέσασα ὡς βάσιν ἀπεπλάνησε τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας καὶ δυστυχῶς ἐπείσθη ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου καὶ ἐδέχθη τὴν αὔξησιν, χωρὶς νὰ ἀνατρέξῃ εἰς τὰ προηγούμενα ἔτη· ἡ Ἑταιρεία ὑπελόγισε καὶ ἔκαμε τὴν ἀντιπαραβολὴν τῶν εἰσπράξεων τοῦ 1914, τοῦ 1913 καὶ τοῦ 1912· μὲ τὴν βάσιν αὐτὴν τῶν εἰσπράξεων ὑπελόγισε τὰς εἰσπράξεις τοῦ ἔτους 1915· ἐλησμόνησεν ὅμως ἡ Ἑταιρεία, ἐλησμόνησε καὶ ἡ ὑπηρεσία, ἡ ὁποία εἶχε καθῆκον νὰ ἐξετάσῃ αὐτὰ τὰ πράγματα, πρὶν ἀποφασίσῃ, νὰ ἐξετάσῃ γενικώτερον, ὡριμώτερον, νὰ ὑπολογίσῃ τὰς συνεπείας, τὰς ὁποίας ἔχουσι τοιαῦται πράξεις, ἐλησμόνησε, λέγω, ἡ ἑταιρεία ὅτι τὰς εἰσπράξεις αὐτάς, τὰς ὑπερβολικάς, αἱ ὁποῖαι παρατηροῦνται ἀπὸ τοῦ ἔτους 1912 καὶ ἐντεῦθεν μέχρι τοῦ Σεπτεμβρίου τοῦ 1915, τὰς ἐδημιούργησε μία αἰτία παρεμφερὴς πρὸς ἐκείνην, ἡ ὁποία ἐδημιούργησε κατ’ ἀντίθεσιν τὴν μείωσιν τῶν εἰσπράξεων, τὰς ἐδημιούργησεν ὁ πόλεμος ὁ Ἑλληνοτουρκικός, ὁ πόλεμος ὁ Ἑλληνοβουλγαρικός· ὁ πόλεμος ἐκεῖνος ηὔξησε τὰς εἰσπράξεις τῆς ἑταιρείας, τὰ δὲ ἐπὶ πλέον εἰσπραχθέντα προήρχοντο ἀπὸ τὸ Ταμεῖον τοῦ Δημοσίου, διότι τὸ Δημόσιον Ταμεῖον εἶνε ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον κατέβαλε καὶ ηὔξησαν αἱ εἰσπράξεις τῆς ἑταιρείας, ηὔξησαν κατὰ ὑπερβολικὸν ὄντως ποσὸν καὶ διένειμεν ἡ Ἑταιρεία κέρδη ὑπερβολικά, κέρδη δυσανάλογα—δὲν ἠξεύρω ἂν εἶνε ἐπιτετραμμένον ἢ ἂν εἶνε ἡ παροῦσα ὥρα κατάλληλος, νὰ εἰσέλθῃ τις εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο, διότι ἀλλαχοῦ τείνει ὁ σκοπὸς καὶ οὐχὶ εἰς τὴν αἰτίαν τῆς συντάξεως τῶν ὑπολογισμῶν—οὐχ ἧττον ὅμως, λέγω, ἡ Ἑταιρεία πλανηθεῖσα, ἐπλάνησε τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου καὶ ἐπέτυχε τὴν αὔξησιν τῶν κομίστρων. Διότι, ἐὰν ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία ἠσχολεῖτο νὰ ἐξετάσῃ τὰ αἴτια τῆς Ἑταιρείας ἀπὸ τοὺς ἰσολογισμούς, τοὺς ὁποίους ἔχω ὑπ’ ὄψει καὶ οἱ ὁποῖοι εἶνε πρόχειροι, δημοσιευθέντες, θὰ ἔβλεπεν ὅτι κατὰ τὸ 1908 αἱ εἰσπράξεις τῆς Ἑταιρείας ἀνέρχονται εἰς 6.459.387.66 δραχ. κατὰ τὸ 1909 κατὰ τὸν ἰσολογισμὸν τῆς Ἑταιρείας τὸν δημοσιευθέντα, αἱ εἰσπράξεις ἀνέρχονται εἰς 6.102.167 δραχ., κέρδη διανεμηθέντα τὸ 1908 δραχ. 622.714, τὸ 1909 δραχ. 619.735. Τὸ ἔτος 1910 εἰσπράξεις τῆς Ἑταιρείας 6.558.033.45 δραχ., διανεμηθὲν κέρδος 897.906 δραχ. Τὸ 1911 εἰσπράξεις δραχ. 6.807.236, κέρδη διανεμηθέντα δραχ. 948.431. Θέλετε καὶ τί ἀποθεματικὸν ἐκράτει; 16–22.000 δραχ. κατὰ τὰ ἔτη αὐτά. Ἔρχεται ὅμως τὸ ἔτος τοῦ πολέμου—ἰσχυρίζομαι τοῦτο διὰ νὰ ἀποδείξω, ὅτι ἡ ἀντιπαραβολὴ δὲν δύναται νὰ γίνῃ τοῦ 1915 πρὸς τὰ ἔτη 1914, 1913 καὶ 1912, καὶ μόνον δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἀναφέρω ταῦτα τὰ ὁποῖα ἀναφέρω,—ἔρχεται, λέγω τὸ 1912 καὶ βλέπετε ἀποτόμως τὴν αὔξησιν ἐπελθοῦσαν ἀκριβῶς ἕνεκα τοῦ πολέμου, ἐπελθοῦσαν ἐκ τοῦ Δημοσίου Ταμείου, ἐξ αὐτῶν τῶν χρημάτων, τὰ ὁποῖα κατέβαλε τὸ Δημόσιον Ταμεῖον εἰς τὴν Ἑταιρείαν. Εἰσπράξεις δρχ. 7.396.984, κέρδη διανεμηθέντα τὸ 1912 δραχ. 1.389.000, τὸ 1913 ἔτος πολέμου εἰσπράξεις δραχ. 8.313.563, κέρδη διανεμηθέντα δραχ. 1.842.000, τὸ 1914 ἔτος πολέμου ἐπίσης, εἰσπράξεις δραχ. 8.156.512, κέρδη διανεμηθέντα δραχ. 1.273.546. Λοιπὸν βλέπετε ἀπὸ τῆς συστάσεως τῆς Ἑταιρείας αὐτῆς μέχρι τοῦ ἔτους 1911 ἔχομεν εἰσπράξεις κανονικάς, αὐξανομένας ἀναλόγως βαθμηδόν, εἰς τρόπον ὥστε νὰ φθάσωσι μέχρι τῶν 6.800.000 δρχ. Τὰ τρία ὅμως ἔτη εἶνε ἔκτακτα, εἶνε ἔτη κατὰ τὰ ὁποῖα ἡ Ἑταιρεία δυστυχῶς δὲν ἔλαβε τὴν πρόνοιαν τοῦ ὑπολογισμοῦ, εἶνε τὰ ἔτη τὰ παχέα, τὰ ὁποῖα θὰ ἔφερον τὰ ἰσχνά, εἶνε τὰ ἔτη ἐκεῖνα κατὰ τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ ὑπολογίσῃ νὰ κάμῃ ἀποθεματικὸν καὶ ὄχι νὰ διανέμῃ μερίσματα μὲ 7½%, διότι εἶνε γνωστὸν ὅτι διένειμε 7½% τὸ 1913, καὶ 5½% πέρυσι, χωρὶς νὰ ἔχῃ σπουδαῖα ἀποθέματα καὶ σπουδαίας παρακαταθήκας. Συνεπῶς δὲν εἶνε δυνατὸν θέλων τις νὰ σκεφθῇ ὀρθῶς, θέλων νὰ σκεφθῇ εἰλικρινῶς, νὰ παραβάλῃ τὰς εἰσπράξεις τοῦ 1915 διὰ νὰ εὕρῃ τὴν κατάστασιν τῆς Ἑταιρείας τὴν σημερινὴν πρὸς τὰς εἰσπράξεις τοῦ 1912, 1913 καὶ 1914, ὤφειλεν ἡ παραβολὴ νὰ γίνῃ πρὸς τὰ ἔτη τὰ πρὸ τοῦ 1912, τὰ ὁποῖα ἦσαν κανονικά, ἦσαν ἤρεμα, δὲν εἶχάν τι τὸ ἔκτακτον, διότι οἱ πόλεμοι ἔχουσι συνεπείας ἄλλοτε μὲν τοιαύτας καὶ ἄλλοτε τοιαύτας· τότε ἦσαν καλοὶ οἱ πόλεμοι διὰ τὴν Ἑταιρείαν, διότι εἰσέπραττε περὶ τὰ 3.000.000 κατ’ ἔτος ἐπὶ πλέον τῶν τακτικῶν της εἰσπράξεων· ἐφέτος ὁ πόλεμος εἰς τὸν ὁποῖον δὲν μετέχομεν ἡμεῖς εἶνε κακὸς διὰ τὴν Ἑταιρίαν, διότι ἔχει μείωσιν· ὁ ἀνήφορος ἔπρεπε νὰ ἠξεύρῃ ἡ Ἑταιρεία, ὅτι φέρει καὶ κατήφορον. Ἀλλὰ καὶ ἄλλην μίαν παρατήρησιν ἢ ἰσχυρισμὸν δύναταί τις νὰ ἀντιτάξῃ κατὰ τῆς αἰτήσεως αὐτῆς τῆς Ἑταιρείας ἢ κατὰ τοῦ ἰσχυρισμοῦ τῆς Ἑταιρείας, τῆς ἰσχυριζομένης ὅτι δῆθεν ὑπέστη μείωσιν ἐσόδων, καὶ ἐντεῦθεν εἶνε ὑποχρεωμένος ὁ λαὸς νὰ ὑποστῇ φορολογίαν διὰ νὰ μὴ τύχῃ καὶ παύσῃ τὸ μέρισμα πρὸς τὸ κεφάλαιον, διὰ νὰ μὴ τύχῃ καὶ παύσῃ τὸ μέρισμα πρὸς τοὺς μετόχους. Ὁ λαός, ὁ ὁποῖος ὑφίσταται τοσαύτας ζημίας φυσικῶς, ἀλλ’ ἐκ τῆς γένει καταστάσεως, ζημίας, τὰς ὁποίας ὑφίσταται ὁλόκληρος ὁ κόσμος σήμερον, διότι τὰ πάντα ὑπερετιμήθησαν καὶ πανταχόθεν ἀπὸ πάσας τὰς ἐπιχειρήσεις, ἀπὸ πάντα τὰ βαλάντια, διαφεύγουν κέρδη. Ἡ Ἑταιρεία ἐνόμισεν ὅτι αὐτὴ πρέπει νὰ ἀποτελέσῃ ἐξαίρεσιν, τοὐναντίον ἔπρεπε νὰ ἐξαιρεθῇ διὰ μιᾶς φορολογίας διὰ νὰ δώσῃ μέρισμα. Εἶνε ἀνήκουστον τὸ γενόμενον καὶ εὐθὺς ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας ἐγεννήθη τοῦτο.

§16Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ἠξεύρετε ποῖοι ἐγνωμοδότησαν διὰ νὰ πάρουν τὸ μέρισμα αὐτὸ οἱ μέτοχοι;

§17ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποῖοι;

§18Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Οἱ ἴδιοι οἱ μέτοχοι.

§19Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ὁ σκοπός μου δὲν εἶναι νὰ ἐλέγξω· ὁ σκοπός μου εἶνε νὰ ἀποδείξω ὅτι ἡ Ἑταιρεία αὐτὴ δὲν ἔχει δίκαιον εἰς τοὺς ἰσχυρισμούς της, ὅτι ἀπεπλάνησε τὴν ὑπηρεσίαν, πράξασα ὅπως ἔπραξε, καὶ ἀποφασίσασα ὅπως ἀπεφάσισε. Ὁ σκοπός μου εἶναι νὰ ἐλέγξω τὴν παράλειψιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας, διότι μέχρι σήμερον δὲν ἀνεκάλεσε τὴν ἀπόφασιν, τὸ δὲ ἐνδιαφέρον μου εἶναι γενικὸν καὶ εἰδικὸν ὡς βουλευτοῦ καὶ ἀντιπροσώπου τῶν μερῶν ἐκείνων, τὰ ὁποῖα κυρίως βαρύνονται ἐκ τῆς φορολογίας ταύτης, ὡς ἀντιπροσώπου σταφιδοπαραγωγοῦ πληθυσμοῦ κατ’ ἐξοχὴν ἐπιβαρυνομένου. Τὸ ἐμπόριον βαρύνεται ἐν γένει, κατὰ τὴν γνώμην μου δὲ τὸ καταστάλαγμα εἶνε εἰς τὸν παραγωγὸν καὶ καταναλωτήν· αὐτὸς πληρώνει, ὁ καταναλωτὴς ἀγοράζει τὸ ψωμί του ἑβδομήκοντα λεπτά, αὐτὸς ἐπιβαρύνεται κατὰ ἕνα λεπτὸν διὰ τὰ κόμιστρα ὑπὲρ τῆς Ἑταιρείας, ἐγένετο καὶ αὔξησις λόγῳ θαλασσίας μεταφορᾶς ἀπὸ τὰς ἀλλοεθνεῖς ἀτμοπλοϊκὰς Ἑταιρείας. Ὁ παραγωγὸς ἐπιβαρύνεται δι’ ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργείου κατὰ 20% διὰ τὸν σταφιδόκαρπον τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν καὶ αὐτὴ ἡ ξυλεία διὰ τὸν σταφιδόκαρπον ηὔξησε, εἶνε δὲ γνωστὸν πόσον ἕκαστον κιβώτιον στοιχίζει δι’ ἀποστολήν, ἐνῷ πέρυσιν ἐστοίχιζε 1,60 δραχ., ἐφέτος στοιχίζει 2 δραχμάς, ἡ παραγωγὴ αὐτὴ ὑπέστη ἐν εἴκοσι τοῖς ἑκατὸν πρόσθετον ὑπὲρ τοῦ κεφαλαίου φορολογίαν διὰ νὰ μοιράσῃ μερίσματα εἰς ἐποχὴν τῆς πείνης, διότι, ὡς γνωστόν, ὁ λαὸς πεινᾷ. Ὁ ἰσολογισμὸς τῆς Ἑταιρείας τοῦ 1914 παρουσιάζει ἓν κονδύλιον μεγάλου ἀποθεματικοῦ ἀπὸ 2.709.679 δρχ., ἐπίσης ὁ ἴδιος ἰσολογισμὸς λέγει, ὅτι ἔχει καὶ ἡ Ἑταιρεία 613.000 δραχμὰς προερχομένας ἐκ κρατήσεως, διὰ κεφάλαιον κινήσεως καὶ ἀνανεώσεως, προσέτι δὲ 3.300.000 δρχ. ἀναγράφονται εἰς τὸν ἰσολογισμὸν ὅτι εἶνε ἀποθεματικόν, αἱ 600.000 δρχ. εἶνε δι’ ἔξοδα κινήσεως, ἄρα ὑπῆρχεν ἢ ὑπάρχει τὸ ἀποθεματικὸν εἰς τὴν Ἑταιρείαν· ἑπομένως δύο τινὰ συμβαίνουσιν: ἢ τὸ ἀποθεματικὸν εἶνε ψευδές, ὅπερ δὲν εἶνε ἀληθές, ἢ ἐν ὅσῳ εἶχεν ἀποθεματικὸν ἡ αἴτησις πρὸς ἐπιτυχίαν αὐξήσεως 20% ἐπὶ πλέον εἶνε αἴτησις κερδοσκοπική, διότι τὰ ἀποθέματα εἰς τί χρησιμεύουσιν; Ὅταν ἔχετε 3.000.000 δρχ. ἀποθεματικὸν πῶς εἶνε δυνατὸν νὰ ζητήσητε καὶ νὰ ἐπιτραπῇ τοῦτο, νὰ φορολογήσητε τὸν λαὸν κατὰ 20%; Εἶνε ψευδὲς τοῦτο τὸ ἀποθεματικὸν δὲν ὑπῆρχε καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δέον ἄλλος ἔλεγχος νὰ ἀσκηθῇ καὶ ὅτι τὰ αἴτια πρέπει νὰ ἐξακριβωθῶσι, θὰ παρακαλέσω δὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, διὰ τοῦ νόμου περὶ ἐλέγχου τῶν ἀνωνύμων Ἑταιρειῶν, νὰ ἐξετάσῃ διὰ νὰ ἴδωμεν ποῦ θὰ εὕρῃ τὴν χρησιμότητα καὶ τὴν ἐπιτακτικὴν ἀνάγκην καὶ τί γίνεται εἰς αὐτὰ τὰ πράγματα, διότι δέχεσθε ὅτι ὑπῆρχεν ἀπόθεμα καὶ ἡ Ἑταιρεία δὲν ἦτο εἰς θέσιν νὰ ἀντιμετωπίσῃ 300.000 δρ. ζημίαν καὶ νὰ ἀπειλήσῃ ὅτι θὰ μειώσῃ τὸν μισθὸν τῶν ὑπαλλήλων ἐκείνων, οἵτινες λαμβάνουσιν 100 δραχ. μηνιαίως κατὰ 20%.

§20Ν. ΞΗΡΟΣ. Οἱ μισθοὶ τοῦ ἀνωτέρου προσωπικοῦ εἰς ποῖον ποσὸν ἀνέρχονται;

§21Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Δὲν ἔχω κάμει τὴν διαίρεσιν.

§22Ν. ΞΗΡΟΣ. Ἐν συνόλῳ δὲν τὸ ἔχετε;

§23Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ὄχι. Μὲ τὴν μείωσιν τοῦ 20% δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ καλυφθῶσι παρὰ 100–20.000 δραχμῶν, ἀλλὰ δὲν μὲ ἐνδιαφέρει τοῦτο. Ἂς ἐξετάσωμεν καὶ κάτι τι ἄλλο. Ἔκαμα συγκριτικὸν πίνακα διὰ νὰ ἴδω, ἐὰν πράγματι ὁ ἰσχυρισμὸς τῆς Ἑταιρείας, ὁ ἰσχυρισμὸς ὅτι ἔχει μείωσιν ἐσόδων, τὴν ὁποίαν ἀνεκάλυψεν ἐφέτος κατὰ τὴν πρώτην ἑξαμηνίαν τοῦ 1915, διότι κατὰ τὸ 1914 ὄχι μόνον δὲν παρουσίασε μείωσιν ἐσόδων, ἀλλὰ τοὐναντίον παρουσίασε τεραστίαν αὔξησιν, ἄρα ποῦ εὗρε τὴν μείωσιν τῶν ἐσόδων ἡ Ἑταιρεία ἐπὶ τῆς ὁποίας ἐστηρίχθη διὰ νὰ ζητήσῃ πρόσθετον φόρον ἐπὶ τῶν κομίστρων; Αὐτὸ τὸ εἶδε βεβαίως ἐκ τοῦ ἰσολογισμοῦ τῆς αʹ ἑξαμηνίας τοῦ 1915. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τὸν ἰσολογισμὸν τῆς αʹ ἑξαμηνίας τοῦ 1915. Αἱ εἰσπράξεις τῆς Ἑταιρείας κατὰ τὸ 1915 ἀνέρχονται εἰς 3.434.502,80, ὀφείλομεν δὲ νὰ παραβάλωμεν τὰς εἰσπράξεις τῆς αʹ ταύτης ἑξαμηνίας πρὸς τὰς εἰσπράξεις τῶν πρὸ τοῦ 1912 ἐτῶν, διότι εἴπομεν ὅτι αὐτὰ εἶνε ἔτη ἔκτακτα, κατὰ τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ ληφθῇ πρόνοια διὰ νὰ σχηματισθῇ ἀποθεματικὸν διὰ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὰς κατόπιν ἐπελευσομένας ζημίας, βλέπομεν δὲ ὅτι ἡ πρώτη ἑξαμηνία τοῦ 1908 δίδει 2.000.000 δρχ., ἡ τοῦ 1909 δίδει 2.700.000 δραχμῶν. Ἡ δὲ πρώτη ἑξαμηνία τοῦ 1915 δίδει 3.434.000 δραχμῶν. Ποῦ εἶνε ἡ μείωσις; Ἔχομεν αὔξησιν ἀπὸ μίαν πενταετίαν 500.000 δραχ. ἀπὸ τὰ ἔτη 1908–1911· ἀπὸ τὰς πρώτας ἑξαμηνίας τῶν ἐτῶν τούτων, ἐὰν γίνῃ παραβολὴ μὲ τὴν λήξασαν ἑξαμηνίαν τοῦ 1915, θὰ μᾶς παρουσιάσῃ αὔξησιν κατὰ 500.000 δραχ., ἑπομένως ἔχομεν μείωσιν ἐσόδων ἢ αὔξησιν ἐξόδων; Ἐὰν ὑπολογίσητε τὰ ἔτη τοῦ πολέμου, κατὰ τὰ ὁποῖα τὸ Δημόσιον ἐνίσχυσε μὲ 2 ἢ 3.000.000 τὴν Ἑταιρείαν, βεβαίως ἔχομεν ἐλάττωσιν σήμερον. Δεδόσθω, ὅτι τὰ ἔξοδα τῆς Ἑταιρείας εἶνε ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα προεκάλεσαν τὴν ἀνάγκην, ὥστε ἡ Ἑταιρεία νὰ ζητήσῃ τὴν αὔξησιν τῶν κονδυλίων. Ἀλλ’ εἶνε δυνατὸν νὰ ἐπιζητῇ καὶ νὰ ἀποδεχώμεθα ἡμεῖς, νὰ μὴ ὑποστῇ οὐδεμίαν ζημίαν τὴν στιγμήν, καθ’ ἣν πάντες ὑφίστανται ζημίαν; Εἶνε ἢ δὲν εἶνε ἐπιχείρησις; Εἶνε ἐπιχείρησις καὶ ἐὰν ὑφίσταται ζημίαν ἐφέτος, πέρυσιν εἶχε κέρδη, ὤφειλε νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὰς ζημίας αὐτὰς καὶ ὑπῆρχον πλεῖστα μέσα. Εἶχε ταμιακὰς στενοχωρίας λέγει ἡ Ἑταιρεία, ἀλλ’ αἱ στενοχωρίαι αὗται δὲν καλύπτονται διὰ φορολογίας. Αἴρεται δηλαδὴ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον διὰ κόπων καὶ μόχθων ἀπεκτήθη. Εἶνε δυνατὸν τοῦτο νὰ ἀρθῇ εἰς μίαν στενοχωρίαν οἰκονομικὴν ἑνὸς ἑξαμήνου, εἶνε δυνατὸν νὰ τῆς ἐπιτραπῇ, ὡς τῆς ἐπετράπη ἀτυχῶς, νὰ ἐπιβάλῃ φορολογίαν κατὰ 20% καὶ νὰ ἀρθῇ ἐκεῖνο ὅπερ μετὰ κόπου καὶ μόχθου ἀπεκτήθη ἤτοι ἡ μείωσις τῶν κομίστρων; Ὑπῆρχον, λέγω, τόσα ἄλλα μέσα ἵνα ἀποφύγῃ τὴν οἰκονομικὴν στενοχωρίαν, τὰ μέσα τοῦ δανεισμοῦ, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον κάμνει ἕκαστος ἐπιχειρηματίας, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον κάμνει κάθε ἄτομον. Τὰ ἄτομα σήμερον ὑφιστάμενα τὰς στενοχωρίας, ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχουσιν ἀτομικὰ κεφάλαια νὰ ἀντεπεξέλθωσι, καταφεύγουσι εἰς δανεισμὸν καὶ ὁσάκις δὲν δύνανται ἐκποιοῦν τὰ τιμαλφέστερά των εἴδη ἵνα ἀντεπεξέλθωσι. Καὶ ἡ Ἑταιρεία ἔπρεπε νὰ καταφύγῃ εἰς δάνειον καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν ἢ νὰ ἐπιτύχῃ δάνειον Ἑταιρεία ἔχουσα ἀποθεματικὸν 3.000.000 καὶ διὰ τοῦ δανείου αὐτοῦ νὰ καλύψῃ τὰς οἰκονομικὰς αὐτῆς στενοχωρίας, τὰς ταμιακὰς καὶ νὰ μὴ καταφύγῃ εἰς τὴν φορολογίαν τῶν 20%. Ἀλλὰ τοῦτο λέγων λησμονῶ, ὅτι ἐπετράπη εἰς τὴν Ἑταιρείαν ὁ δανεισμὸς κατὰ τὸν Μάϊον τοῦ 1915. Κατέφυγε ἡ Ἑταιρεία καὶ ἐζήτησεν ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας νὰ τῆς ἐπιτραπῇ νὰ συνάψῃ δάνειον, ἵνα ἐπαρκέσῃ εἰς τὰς ταμιακὰς στενοχωρίας, ὡς ἰσχυρίζεται, τὰς ὁποίας εἶχε καὶ τῆς ἐπετράπη τὴν 5 Μαΐου 1915 νὰ συνάψῃ δάνειον 1.200.000 δραχ. Τί ἐγένετο ὅμως τὸ δάνειον τοῦτο; Τί ἐκάλυψεν: Πῶς ἐχρησιμοποιήθη; Ὅταν τις ἐπιτρέπῃ τὴν σύναψιν δανείου εἰς Ἑταιρείαν παρακολουθεῖ καὶ τὴν χρησιμοποίησιν τῶν χρημάτων αὐτῶν, διότι δυστυχῶς εἶνε ἀποδεδειγμένον ὅτι τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν ἐνεκρίνετο τὸ δάνειον, αὐτὴ ἡ Ἑταιρεία εἶχεν ἀποφασίσει τὴν διανομὴν κερδῶν μὲ μέρισμα 5½ καὶ ἐνῷ εἶχεν ἀποφασίσει, δὲν τὸ εἶχε διανείμει, ἀλλὰ συνῆψε τὸ δάνειον διὰ νὰ μοιράσῃ κέρδη. Ἡ Ἑταιρεία αὕτη, ἥτις συγχρόνως τὴν ἐποχὴν ἐκείνην εἶχεν ὑποβάλει αἴτησιν περὶ αὐξήσεως τῶν κομίστρων ἐκ τοῦ δανείου δίδει—εἶνε ἀποδεδειγμένον ὅτι δίδει— 400.000 δραχ. διὰ τὴν διανομὴν κερδῶν. Ἡ Ἑταιρεία αὕτη διαθέτει αὐτὰ τὰ χρήματα ἵνα τὰ διανείμει τὴν στιγμήν, καθ’ ἣν ὁ ἰσολογισμὸς τῆς ἑξαμηνίας, ὡς ἰσχυρίζεται, ἀπέδειξε τὸν κλονισμὸν τὸν οἰκονομικόν, τὴν αὔξησιν τῶν δαπανῶν καὶ τὴν μείωσιν τῶν κερδῶν, ἐπειδὴ ἴσως τὸ εἶχε ἀποφασίσει ἡ συνέλευσις τῶν μετόχων. Καὶ δὲν ὤφειλε νὰ κληθῇ ἰδία συνέλευσις καὶ νὰ τῆς ἐπιβληθῇ μάλιστα ἐκτάκτως νὰ συνέλθῃ καὶ νὰ ἀποφασίσῃ οὐχὶ πλέον τὴν διανομὴν τῶν κερδῶν, ἀλλ’ ἀνάκλησιν τῆς ἀποφάσεώς της ἐκείνης; Ἀλλ’ οὐχὶ μόνον τοῦτο δὲν ἐγένετο, ἀλλ’ ἀφέθη νὰ διανεμηθῶσι 400.000 δραχ. εἰς τοὺς μετόχους της ὡς κέρδη, χρήματα, ἅτινα προήρχοντο ἐκ δανεισμοῦ. Εἶνε δυνατὸν νὰ τῆς ἐπιτρέπεται νὰ πράττῃ ταῦτα πάντα καὶ νὰ ζητῇ φορολογίαν τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν παρέλειψε νὰ πράξῃ οὐχὶ ὡς συνετὸς οἰκογενειάρχης, ἀλλ’ οὔτε ἀκόμη ὡς ἀσύνετος οἰκογενειάρχης, ὅταν δηλαδὴ διανέμει κέρδη τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἔχει ζημίας, ὅταν διανέμῃ μερίσματα 7½ καὶ 5½% δὲν δύναται νὰ σᾶς εἴπῃ αὐξήσατε τὴν φορολογίαν κατὰ 20%.

§24Γ. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Πότε διένειμε μέρισμα 7½;

§25Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Τὸν Ἰούνιον τοῦ 1913.

§26Γ. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Ποῖον ἀποθεματικὸν κεφάλαιον εἶχεν;

§27Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. 500.000 δραχ.

§28Γ. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Εἶνε τὸ μόνον ἔτος ποῦ εἶχε τόσον μέγα ἀποθεματικόν.

§29Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Βεβαίως, διότι τότε ἀνῆλθον τὰ κέρδη εἰς 1.800.000 δραχ. μὲ εἰσπράξεις 8.313.563 δραχ. καὶ ἔφερε 500.000 δραχ. ὡς ἔκτακτον ἀποθεματικὸν κεφάλαιον, ὅπως τὸ ὠνόμασεν «ἀνανεώσεως καὶ κινήσεως» καὶ 613.000 δραχ. τὸ ἔτος εἶνε ἀναγεγραμμένον ὡς ἀποθεματικὸν ἀνανεώσεως καὶ κινήσεως εἰς τὸν ἰσολογισμὸν τοῦ 1914. Καὶ διὰ τοῦτο λέγω, ὅτι ὁ ἔχων ἀποθεματικὸν 2.815.000 δραχ. καὶ ἔκτακτον 613.000 δραχ., μὲ τοιοῦτον ἀποθεματικὸν κεφάλαιον δύναται νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὰς ζημίας, ἐὰν εἶχε ζημίας. Αὐτὸς εἶνε ὁ ἰσχυρισμός μου καὶ ἐκεῖ θέλω νὰ καταλήξω, μὲ ὅσα ὑποστηρίζω. Ἂν ἰσχυρίζεται, ὡς ἰσχυρίσθη, ὅτι ἡ αὔξησις τῆς τιμῆς τῶν καρβούνων εἶνε ἐκείνη, ἡ ὁποία ἐπέφερε ταμιακὰς δυσχερείας, ἠδύνατο νὰ τῆς ἀντιταχθῇ, ὅτι συνήθως, ὅταν ἔχῃ μίαν ἔκτακτον αὔξησιν μιᾶς τιμῆς ἐπιβαρυνούσης τὰ ἔσοδά της, δύναται νὰ τὴν μερίσῃ εἰς διάφορα ἔτη καὶ νὰ θέσῃ ἐφέτος μὲν 50–60 καὶ νὰ ἐξακολουθήσῃ ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν, διότι οἱ μέτοχοι ἔπρεπε νὰ σκεφθοῦν ὅτι δὲν ἔχουν μόνον τὸν προορισμὸν νὰ διανέμουν κέρδη, ἐφ’ ὅσον εἶνε μέτοχοι ἐπιχειρήσεως. Ἐὰν ἐπῆλθε ζημία τις ὤφειλε νὰ τὴν μετατοπίσῃ εἰς τὸ ἑπόμενον ἔτος, ὅπως συμβαίνῃ εἰς ὅλας τὰς ἑταιρείας τὰς ἐχούσας πρόνοιαν καὶ σκέψιν. Ἀλλὰ πῶς εἶνε δυνατὸν νὰ δικαιολογήσῃ κανεὶς τὴν φορολογίαν αὐτήν, αὐτὴν τὴν αὔξησιν τῶν κομίστρων εἰς τὴν ἑταιρείαν ΣΠΑΠ, ὅταν δὲν λαμβάνεται τὸ ἴδιον μέτρον διὰ τὸν Λαρισαϊκόν; δὲν ἔχει ζημίας ἡ ἑταιρεία ἐκείνη; δὲν ἔχει αὔξησιν δαπανῶν; δὲν πληρώνει τὸ κάρβουνον αὐτὴ ὡς τὸ πληρώνει καὶ ἡ ἄλλη;

§30ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἡ Ἑταιρεία αὕτη ἀνήκει εἰς τὸ Δημόσιον.

§31Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Καὶ ἐὰν ἀνήκῃ εἰς τὸ Δημόσιον; Τὸ Δημόσιον δὲν ἀποφασίζει ὑπὲρ αὑτοῦ, τὸ Δημόσιον ὅπερ μεριμνᾷ διὰ τὴν ἐθνικὴν ἄμυναν καὶ τὴν δημοσίαν ἀσφάλειαν δὲν ἀποφασίζει νὰ ἐπιβάλῃ φορολογίαν, ὅταν Ἑταιρεία τις, οἱαδήποτε κερδοσκοπική, ἐπιζητεῖ αὔξησιν κατὰ 20% διὰ νὰ διανείμῃ κέρδη; Καὶ εἶδον κάπου γραφόμενον ὅτι τὸ αὐτὸ ἐγένετο καὶ ἐν Ἰταλίᾳ καὶ Γερμανίᾳ, τοὐτέστι καὶ ἐκεῖ ηὔξησαν τὰ κόμιστρα. Ἀλλὰ λησμονεῖται φαίνεται ὅτι ἐν Ἰταλίᾳ οἱ σιδηρόδρομοι εἶνε τοῦ Δημοσίου καὶ ἐδαπάνησεν ἡ Ἰταλία τόσα καὶ τόσα διὰ τοὺς σιδηροδρόμους καὶ ὅμως δὲν ηὔξησε τίποτε καὶ ἂν ηὔξησε τώρα κατά τι, τὸ ηὔξησε ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τοῦ πολέμου, διότι ἔχει νὰ ἀντιμετωπίσῃ τοσαύτας ἀνάγκας. Δὲν πρόκειται ἐν Ἰταλίᾳ περὶ ἑταιρείας ἐκμεταλλεύσεως, ἐν ᾧ ἐδῶ πρόκειται περὶ Ἑταιρείας ἡ ὁποία σκοπεῖ καὶ ἐπιζητεῖ μόνον κέρδη νὰ ἔχῃ, οὐδέποτε δὲ ζημίας. Ἀλλὰ τοιαύτη τις Ἑταιρεία οὔτε ὑπῆρξεν οὔτε εἶνε δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ. Ἑταιρεία ἄλλως τε ἡ ὁποία ἐδανείσθη τὴν 5 Μαΐου 1.200.000 δραχ. καὶ πρὸ πολλῶν ἐτῶν εἶχε συνάψει ἄλλο δάνειον 12.500.000 δραχ., ἐξ οὗ εἶνε γνωστὸν ὅτι τὰ 10.000.000 δραχ. διετέθησαν καὶ τότε πάλιν διὰ ταμιακὰς ἀνάγκας καὶ πρὸς κάλυψιν ἄλλων δανείων ἐπληρώθησαν χρέη κυμαινόμενα καὶ πάγια μὲ τὰ 10.000.000 δραχ. ἔμειναν δὲ 2.500.000 δραχ. ἀπὸ τὸ δάνειον, τὸ ὁποῖον συνῆψεν ἀδείᾳ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, ἵνα συμπληρώσῃ ἔργα ἀπαραίτητα εἰς τὰς γραμμὰς τοῦ Σιδηροδρόμου. Ἀλλὰ συνετελέσθησαν τοιαῦτα ἀπὸ τὰ 2.500.000 δραχ.; Οὐδὲν δυστυχῶς, οὔτε ὁ σταθμὸς τῶν Πατρῶν, ὅστις περιελαμβάνετο μεταξὺ αὐτῶν.

§32Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ποῖον ἦτο τὸ μέρισμα τοῦ 1913– 1914;

§33Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. 7½ δραχμὰς κατὰ μετοχήν. Καὶ ὅταν ταῦτα οὕτως ἔχουσιν, ὅταν ἡ Ἑταιρεία, κατὰ τὴν γνώμην μου καὶ κατὰ τοὺς ὑπολογισμούς μου, ἦτο καὶ εἶνε εἰς ἀνθηρὰν οἰκονομικὴν καὶ ταμιακὴν θέσιν, κατὰ τοὺς ἰσολογισμούς της, δύναται νὰ ζητήσῃ εὐλόγως, ὥστε νὰ τῆς ἐπιτραπῇ αὔξησις κατὰ 20%; Ἐὰν οἱ ἰσολογισμοὶ δὲν εἶνε εἰλικρινεῖς, ἐὰν τὰ ἀποθέματα δὲν εἶνε πραγματικά, ἐὰν τὰ πράγματα δὲν ἔχουσιν ὡς ἐν τοῖς ἰσολογισμοῖς, τότε εἶνε ἐπιβεβλημένων ὄχι νὰ μὴ ἐπιτραπῇ αὔξησις, ἀλλ’ ἀφορμήν τις λαμβάνων ἐντεῦθεν νὰ διατάξῃ γενικώτερον τὸν ἔλεγχον. Ἀλλ’ ὀφείλω τελευτῶν νὰ παρατηρήσω ὅτι κατὰ τὸ ἔτος 1915 λήγει καὶ δικαίωμά τι ἐνυπάρχον ἐν τῇ συμβάσει μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ τῆς Ἑταιρείας τοῦ Σιδ. ΣΠΑΠ, τὸ δικαίωμα τῆς ἐξαγορᾶς τῆς ἐπιχειρήσεως ταύτης. Ἑπομένως φαντάζεταί τις πόσον κακὸν εἶναι ἡ αὔξησις τῶν κομίστρων, οὕτως ὥστε ἡ Ἑταιρεία ὄχι μόνον νὰ μὴ ζημιοῦται, ἀλλὰ κερδαίνουσα νὰ αὐξάνῃ τὰς ἀξιώσεις καὶ τὰ δικαιώματά της, τὰ ὁποῖα θὰ ἀντιτάξῃ ὡς ἀπαιτήσεις κατὰ τοῦ Δημοσίου, προκειμένου τοῦτο νὰ τὴν ἀποζημιώσῃ, ἵνα εἰσέλθῃ εἰς τὴν ἐκμετάλλευσιν τῆς ἐπιχειρήσεως. Ἀπὸ σήμερον καὶ ἐφεξῆς τὸ Κράτος ἔχει τὸ δικαίωμα, ἐὰν θελήσῃ, νὰ ἐξαγοράσῃ ταύτην καὶ εὐχῆς ἔργον θὰ ἦτο τοῦτο. Εἶνε πολιτική, εἰς ἣν τάσσομαι ὁλοψύχως, τῆς ἐξαγορᾶς τῶν Σιδηροδρόμων, ὄχι μόνον ἵνα τοὺς ἐκμεταλλευθῇ τὸ Κράτος αὐτὸ τοῦτο, ἀλλὰ διότι σιδηροδρομικὴ ἐπιχείρησις καὶ ἐκμετάλλευσις σιδηροδρόμων σήμερον ἐν τῷ ἐσωτερικῷ τοῦ Κράτους δὲν ὑπάρχει. Εἶνε γνωστὸν ὅτι αὐτὸς οὗτος ὁ Σιδηρόδρομος Πελοποννήσου, διέπεται ὑπὸ τριῶν συμβάσεων· ἄλλη ἡ σύμβασις Μύλων– Καλαμῶν, ἄλλη ἡ Πειραιῶς–Ναυπλίου, Πύργου–Πατρῶν κλπ. ἄλλη ἡ Πύργου–Κυπαρισσίας. Εἶναι γνωσταὶ αἱ δυσχέρειαι τῆς ὑπηρεσίας, εἶναι γνωστὸς ὁ περιορισμὸς τοῦ ἐμπορίου τῆς παραγωγῆς καὶ τῆς συγκοινωνίας. Θὰ ἦτο εὐχῆς ἔργον τὸ Κράτος νὰ ἐξαγοράσῃ τοὺς Σιδηροδρόμους, καί, ἐὰν τοῦτο δὲν δύναται ἀπ’ εὐθείας νὰ τοὺς ἐκμεταλλεύηται, θὰ δύναται δι’ ἄλλων ἑταιρειῶν νὰ τοὺς ἐκμεταλλεύηται διὰ νέων συμβάσεων, τὰς ὁποίας θὰ συνάψῃ μετ’ αὐτῶν. Καὶ ὅταν ταῦτα ἔχῃ τις ὑπ’ ὄψει, φαντάζεται τὴν ζημίαν, ἡ ὁποία προξενεῖται εἰς τὸ Κράτος, τὸ ἔχον τὸ δικαίωμα νὰ ἐξαγοράσῃ καὶ μέλλον οὕτω νὰ πληρώσῃ περισσότερα ἔσοδα, τὰ ὁποῖα θὰ προστεθῶσιν εἰς τὴν ἑταιρείαν διὰ τοῦ 20%. Σημειώσατε δὲ ὅτι οὐδέποτε ἐγένετο ἐλάττωσις ἕνεκεν αὐξήσεως τῶν ἐσόδων τῆς ἑταιρείας καὶ ὅμως ἐζητήθη καὶ ἐπετεύχθη παρ’ αὐτῆς αὔξησις. Καταλήγων, κύριοι, νομίζω ὅτι ὅλως ἀδικαιολογήτως καὶ ἐπιβλαβῶς διὰ τὸ ἐμπόριον καὶ τὴν παραγωγήν, ἐπετράπη ἡ αὔξησις τῶν κομίστρων ἐπὶ τῶν ἐμπορευμάτων καὶ τῶν ἐπιβατῶν κατὰ 20%. Ἀφοῦ δὲ εἶνε δεδομένον ὅτι ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας διὰ τοῦ ἤδη κ. Ὑπουργοῦ ἀπέρριψε τὴν αἴτησιν ἄλλων Ἑταιρειῶν, εἶναι ἐπιβεβλημένον κατὰ καθῆκον ἀπαραίτητον, νομίζω, ἀφοῦ καὶ ἰδιαίτεροι λόγοι συντρέχουσιν ἐνταῦθα, νὰ ἀναιρέσῃ τὴν δοθεῖσαν αὔξησιν, ἀφοῦ μάλιστα ἡ διαταγὴ ἐδόθη ὑπὸ τὸν τύπον τῆς προσωρινότητος. Ὅλα ταῦτα ἀποδεικνύουν ὅτι δικαιολογεῖται ἡ ἄρσις τῆς ἐγκρίσεως ἢ ἀνάκλησις τῆς ἀποφάσεως, ἡ ὁποία πρέπει καὶ νὰ γίνῃ καὶ ταχύτατα, εἰ δυνατὸν ἐντὸς τῆς αὔριον. Ἡ εἴσπραξις τῶν κομίστρων ἤρξατο σήμερον ἀπὸ τὴν σταφιδοπαραγωγήν. Τὸ πολυπαθὲς αὐτὸ προϊὸν πρόκειται νὰ πληρώσῃ καὶ μίαν δραχμὴν κατὰ χιλιάδα πρὸς ἐκτέλεσιν τῆς ἀποφάσεως.

§34Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Νὰ καταργηθῇ ἐντελῶς.

§35Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ὀφείλω κατερχόμενος νὰ μὴ παραλείψω καὶ ἄλλην μίαν παρατήρησιν. Ἡ ἀπόφασις αὕτη ὑπεγράφη τὴν 6ην Ἰουλίου ἐνῷ τὴν 7ην συνεκαλεῖτο ἡ Βουλή, δυνάμει τοῦ Διατάγματος. Εἶχον προηγηθῆ αἱ ἐκλογαὶ τῆς 31ης Μαΐου, δι’ ὧν κατεδεικνύετο ἀντίθετος πρὸς τὸ κόμμα τὸ κυβερνῶν τὴν χώραν ἡ θέλησις τοῦ λαοῦ καὶ ὅμως τὴν 6 Ἰουλίου σοβαρὰ φορολογικὴ ἐπιβάρυνσις τοῦ λαοῦ ἐτελέσθη ἐπειγόντως, ἐνῷ τὴν 7ην Ἰουλίου, ὡς εἶπον, συνήρχετο ἡ Βουλή. Τοιαύτη πρᾶξις δὲν εὑρίσκει δικαιολογίαν· τοιαύτην σπουδὴν θεωρῶ ἀναιτιολόγητον καὶ οὐ μόνον τοῦτο, ἀλλ’ οὐχὶ καὶ πολιτικήν, οὐχὶ κοινοβουλευτικὴν ἐκ μέρους Κυβερνήσεως, ἥτις δὲν εἶχε τὴν πλειοψηφίαν τῆς Βουλῆς. Δι’ ὅλους τοὺς λόγους τούτους ἔχει καθῆκον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας καὶ ἡ Κυβέρνησις, ἀλλ’ ἰδιαίτατα διὰ τὴν ἀντικοινοβουλευτικότητα ταύτην, νὰ ὑποβάλῃ ἀμέσως ἀπόφασιν, δι’ ἧς νὰ ἀνακαλῇ τὴν ἐκδοθεῖσαν ἀπόφασιν.

§36Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. Ὁ κ. συνάδελφός μου ἐξήντλησεν, ὑποθέτω, τὸ θέμα καὶ δὲν παρίσταται ἀνάγκη νὰ σᾶς κρατήσω ἐπὶ μακρόν. Θὰ θίξω μόνον σημεῖά τινα, ἔχοντα πιθανῶς ἀνάγκην μείζονος διασαφήσεως. Τὰ δύο κύρια ἐπιχειρήματα, ἐφ’ ὧν ἐστήριξε τὴν αἴτησίν της ἡ Ἑταιρεία, εἶναι ἡ μείωσις τῶν εἰσπράξεων καὶ ἡ αὔξησις τῶν δαπανῶν. Ἐπὶ τοῦ πρώτου θέματος ὁ κ. συνάδελφός μου σᾶς παρέταξεν ἀριθμοὺς ἀναμφισβητήτους, ἐξ ὧν ἀποδεικνύεται ὅτι τὸ ἐπιχείρημα τῆς Ἑταιρείας εἶναι παραπειστικόν. Ἀντὶ νὰ λάβῃ δηλαδὴ ἡ ἑταιρεία ὡς βάσιν συγκρίσεως τῶν εἰσπράξεών της τὰ ἔτη τὰ ὁμαλά, ἔλαβε τὰ ἀνώμαλα καὶ παρέστησεν ὅτι αἱ εἰσπράξεις της μειοῦνται καταπληκτικῶς, καὶ ὅτι διατρέχει μέγιστον κίνδυνον οἰκονομικόν. Τὸ ἕτερον ἐπιχείρημα ἀφορᾷ τὴν αὔξησιν τῶν ἐξόδων ἕνεκα τῆς ὑπερτιμήσεως τῶν γαιανθράκων καὶ τῶν στρωτήρων. Ἐκ τοῦ φακέλλου ὅμως τὸν ὁποῖον ἀνέγνωσα δὲν ἠδυνήθην νὰ ἐξαγάγω, ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς, ὁ ὁποῖος συνήνεσεν εἰς τὴν αὔξησιν τῶν κομίστρων καὶ τὸ συμβούλιον, τὸ ὁποῖον ἐγνωμοδότησε διὰ τὴν αὔξησιν ταύτην, ἔλαβον τὸν κόπον νὰ ἐρευνήσωσιν ἐὰν ὄντως ἐπῆλθεν αὔξησις δαπανῶν, ἐὰν δηλαδὴ εἶνε ἀληθές, ὅτι ἡ Ἑταιρεία ὑφίσταται τὰς συνεπείας τῆς ὑπερτιμήσεως τῶν γαιανθράκων καὶ τῶν στρωτήρων, διότι ἐγὼ ὑποθέτω ὅτι ἡ Ἑταιρεία ἔλαβε πρόνοιαν ἐν καιρῷ ἵνα ἐξασφαλίσῃ ἓν ἀπόθεμα ἐπαρκὲς γαιανθράκων καὶ στρωτήρων διὰ τὴν ἐνιαύσιον κατανάλωσίν της. Ὅταν τὸ Κράτος, τὸ ὁποῖον δὲν διακρίνεται καὶ ἐπὶ προνοητικότητι, ἅμα τῇ κηρύξει τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ πολέμου ἔσπευσεν νὰ προμηθευθῇ ἑκατὸν χιλιάδας τόννων γαιανθράκων, δὲν ἦτον ἆρά γε στοιχειώδης πρόνοια τῶν διοικούντων τὴν Ἑταιρείαν, ἥτις μάλιστα διετέλει εἰς οἰκονομικὴν εὐεξίαν πρωτοφανῆ, νὰ δημιουργήσωσιν ἀποθέματα καὶ γαιανθράκων καὶ στρωτήρων εἰς τιμὰς εὐθυνὰς διὰ νὰ μὴ εὑρεθῶσιν εἰς τὴν ἀνάγκην εἰς τὴν ὁποίαν, ὡς λέγουσιν, εὑρέθησαν, νὰ πληρώσωσι τὸ ἀνώτερον ὅριον τῶν σημερινῶν τιμῶν; ἐάν, ἐννοεῖται, τὸ ἐπλήρωσαν, διότι δὲν ἔχω οὐδεμίαν ἀπόδειξιν ἐκ τοῦ φακέλλου, τοῦ ὅτι ὄντως ἐπλήρωσαν τὴν ἀνωτάτην τιμὴν τῶν γαιανθράκων καὶ τῶν στρωτήρων. Ὀφείλω νὰ διαμαρτυρηθῶ καὶ ἐγώ, κύριοι βουλευταί, διὰ τὴν εὐχέρειαν μὲ τὴν ὁποίαν ἐπεβαρύνθη ἡ Πελοπόννησος καὶ ἰδίᾳ αἱ σταφιδοφόροι ἐπαρχίαι μὲ τὴν προσθήκην τοῦ 20% ἐπὶ τῶν κομίστρων. Ἡ προσθήκη αὕτη εἶνε πολὺ μεγαλυτέρα ἀπὸ ὅσον ὑπελόγισεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφός μου, διότι κατὰ τοὺς στατιστικοὺς πίνακας τῆς Ἑταιρείας, ἡ κατὰ τὸ 1914 κίνησις τῆς σταφίδος, ἀνῆλθεν εἰς 97.000 τόνους, δηλαδὴ περίπου 14.000 βαγόνια τῶν 7 τόνων. Ἡ μικροτέρα τιμὴ κομίστρων τῶν βαγονίων ἀπὸ Πατρῶν–Πύργου εἶνε 69 δραχ., ἡ δὲ ἀνωτέρα Καλαμῶν–Πειραιῶς 143 δραχ. Ἐὰν λίαν ἐπιεικῶς λάβωμεν ἕνα μέσον ὅρον τῶν βαγονίων 80 δραχ. θὰ φθάσωμεν εἰς μίαν ἐτησίαν εἴσπραξιν ἐκ κομίστρων σταφίδος μὴ ἀφισταμένην τῶν δραχμῶν 1.100.000 ἕως 1.200.000 δρ. Ἑπομένως τὰ 20% ἀναλογοῦσιν εἰς 220 μέχρι 240 χιλιάδων δραχμῶν ἐτησίως, βαρύνουσι δὲ ἀποκλειστικῶς τὰς σταφιδοφόρους χώρας. Ἡ εὐχέρεια αὕτη μὲ ἐξέπληξε καὶ δι’ ἄλλον τινὰ λόγον, διότι ἡ σύμπτωσις τῶν χρονολογιῶν παρουσιάζει τὴν αὔξησιν ταύτην ὑπὸ μορφὴν πρωτοφανῆ. Εἰς τὰς 17 Ἀπριλίου ὑπέβαλεν ἡ Ἑταιρεία τὴν αἴτησιν περὶ αὐξήσεως τῶν κομίστρων, εἰς τὰς 25 Ἀπριλίου τὴν αἴτησιν περὶ ἀδείας συνομολογήσεως δανείου 1.200.000 δραχ. Τὴν αὐτὴν ἡμέραν ἡ γενικὴ συνέλευσις τῶν μετόχων ἀποφασίζει τὴν διανομὴν μερίσματος 740.000 δραχμ. καθαρῶν μετ’ ἀφαίρεσιν δηλαδὴ τῶν φόρων τοῦ Δημοσίου καὶ τῶν ἄλλων δαπανῶν. Τί ἠδύνατο νὰ ἀπαντήσῃ εἰς τὴν αἴτησιν τῆς 17 Ἀπριλίου ὁ κ. Ὑπουργός: Ἔχετε ταμιακὰς δυσχερείας; δὲν ἔχετε παρὰ νὰ λάβητε τὰς 740.000 δραχ. τὰς ὁποίας προτίθεσθε νὰ διανείμητε καὶ νὰ ἀντιμετωπίσητε τὰς ταμιακάς σας δυσχερείας ἄνευ αὐξήσεως τῶν κομίστρων καὶ ἄνευ δανείου. Ἐὰν ρίψητε ἓν βλέμμα εἰς τὰ μερίσματα τὰ διανεμηθέντα τοῖς μετόχοις κατὰ τὴν τελευταίαν δεκαετίαν φθάνετε εἰς τὸ σεβαστὸν ποσὸν τῶν δρχ. 6.300,000. Ἤτοι:

ἤτοι 630,000 δρχ. ἐτησίως. Εἰς τὸ ποσὸν τοῦτο ἐὰν προσθέσητε καὶ τὰς 613.000 δραχμῶν, τὰς ὁποίας μετέφεραν εἰς τὸ ἀποθεματικὸν κινήσεως περὶ τοῦ ὁποίου ὡμίλησεν ὁ κ. Γόντικας, φθάνετε εἰς κέρδη καθαρὰ 7.000.000 δρχ. Καὶ θὰ ἠρώτων ὑμᾶς κύριοι βουλευταί· καθ’ ὃν χρόνον οἱ μέτοχοι διένειμον κατὰ τὴν δεκαετίαν ταύτην 7.000.000 δραχμῶν τί προσέφερεν ἡ Ἑταιρεία εἰς τὴν κοινωνίαν; κατὰ τίνα τρόπον ἡ Ἑταιρεία ἐξυπηρέτησε τὴν κοινωνίαν; μήπως ἐβελτιώθη ἡ ἄνεσις τῶν ἐπιβατῶν; μέχρι τῆς χθὲς οἱ ἐπιβάται τῆς αʹ θέσεως δὲν εἶχον οὔτε φῶς διὰ νὰ ἀναγινώσκωσι μίαν ἐφημερίδα. Μήπως ηὐξήθη ἐπαισθητῶς τὸ τροχαῖον ὑλικόν; γνωρίζουσι πάντες οἱ οἰκοῦντες ἐν Πελοποννήσῳ καὶ ἐν Ἀττικῇ τί γίνεται κατὰ τὴν ἐποχὴν τῆς σταφιδικῆς κινήσεως καὶ τῆς μεταφορᾶς τοῦ μούστου ἐν Ἀττικῇ, ὅτι τὰ βαγόνια δίδονται χατηρικῶς. Θεωρεῖται ρουσφέτι ἀπὸ ἕνα φορτωτὴν νὰ κατορθώσῃ ἀφοῦ ζητήσῃ σήμερον, νὰ εὕρῃ μετὰ τρεῖς ἢ μετὰ πέντε ἡμέρας βαγόνι. Δύναμαι νὰ σᾶς ἀναφέρω εἰς πίστωσιν τούτου καὶ τὸ ἑξῆς ἐκλογικὸν ἀνέκδοτον: Ἐκλογεύς μας, φίλος τῶν φιλελευθέρων, κατὰ τὴν περιοδείαν τὴν ἐκλογικήν, δὲν ἐτόλμα νὰ διαδηλώσῃ τὰ φρονήματά του τὰ βενιζελικά, διότι ἐφοβεῖτο ὅτι δὲν θὰ τοῦ δώσῃ ὁ σταθμάρχης βαγόνι τὸν Αὔγουστον νὰ φορτώσῃ τὴν σταφίδα του. Ἐθεώρει μέγα καλὸν τὸ νὰ τοῦ δώσῃ τὸν Αὔγουστον βαγόνι ὁ σταθμάρχης. Ἀλλὰ μήπως αἰτήσεις ἀλλεπάλληλοι περὶ κατασκευῆς εἴς τινας στάσεις, διπλῶν γραμμῶν πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῆς παραγωγῆς καὶ τοῦ ἐμπορίου ἠκούσθησαν ποτέ; Ποσάκις ἡμεῖς ἐνταῦθα, ὑπουργοῦντος τοῦ κ. Ρέπουλη, ἐζητήσαμεν αὐτὰ τὰ λεγόμενα κλειδιὰ διὰ νὰ μεταφέρωνται εὐχερῶς τὰ προϊόντα τῆς γῆς; Πότε εἰσηκούσθημεν; μήπως ἐγένοντο οἱ ἀπαραίτητοι σταθμοὶ πρὸς εὐχερεστέραν κυκλοφορίαν τῶν ἐπιβατῶν; Αὐτὸς ὁ πολυπαθὴς σταθμὸς τῶν Πατρῶν, διὰ τὸν ὁποῖον ἐγένετο εἰδικὸν δάνειον, μελετᾶται καὶ θὰ μελετᾶται ἐπὶ πολλὰ ἀκόμη ἔτη. Δὲν ἐπιθυμῶ νὰ σᾶς ἀπασχολήσω περισσότερον μετὰ τὴν μακρὰν ἀγόρευσιν τοῦ κ. συναδέλφου, ὀφείλω ὅμως νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς ἐπὶ τοῦ ἑξῆς. Ἡ σιδηροδρομικὴ πολιτικὴ τῶν διοικούντων τὴν Ἑταιρείαν δὲν ὑπῆρξε ποτὲ πολιτικὴ ἐξυπηρετήσεως τῆς κοινωνίας, ἀλλ’ οὔτε ἐξυπηρετήσεως τῶν συμφερόντων τῶν μετόχων, ἦτο πολιτικὴ ρυθμίσεως τῶν τιμῶν τῶν μετοχῶν. Τὰ μερίσματα διανέμονται, ὄχι διότι ἡ Ἑταιρεία εἶχε περίσσειαν κερδῶν, ἀλλὰ διὰ νὰ αὐξήσῃ ἡ τιμὴ τῆς μετοχῆς εἰς τὸ Χρηματιστήριον. Ἐὰν τὸ συμβούλιον τῆς Ἑταιρείας εἶχε πράγματι σιδηροδρομικὴν πολιτικὴν ἐξυπηρετήσεως τῆς κοινωνίας ὤφειλε ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς ἀφ’ ἧς ἐξῆλθεν ἀπὸ τὸ οἰκονομικὸν χάος εἰς τὸ ὁποῖον εὑρίσκετο, μετὰ τὸ δάνειον τῶν 3 ἑκατομμυρίων τὸ ὁποῖον παρέσχεν αὐτῇ ἡ Κυβέρνησις, ὤφειλε, λέγω, ἀμέσως νὰ περισυλλέξῃ τὰ ἑαυτῆς, νὰ βελτιώσῃ τὰς γραμμάς της, νὰ αὐξήσῃ τὸ τροχαῖον ὑλικόν, νὰ βελτιώσῃ τὰ βαγόνια τῶν σιδηροδρόμων καὶ νὰ μὴ δώσῃ μέρισμα δι’ ἓν ἢ δύο ἢ καὶ περισσότερα ἔτη, ἵνα θέσῃ ἀσφαλεῖς βάσεις οἰκονομικὰς καὶ δρέψῃ ἀφθονωτέρους βραδύτερον τοὺς καρπούς. Ἀλλὰ δὲν ἐσκέφθη τις τῶν διοικούντων οὔτε περὶ ἐξυπηρετήσεως τῶν μετόχων οὔτε τῆς κοινωνίας. Ἡ πολιτική των ἦτο πολιτικὴ ὑπερτιμήσεως τῶν μετοχῶν καὶ ἡ πολιτικὴ αὕτη, πράγματι, ἐπέτυχε διότι ἀπὸ 40 δρχ. αἱ μετοχαὶ ἀνῆλθον εἰς 140.

§37ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τώρα;

§38Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. Ὄχι. Ἔφθασαν 140 πέρυσι. Τώρα τιμῶνται 90. Οἱ ἀρχικοὶ δὲ μέτοχοι, οἱ μεγάλοι κυρίως κεφαλαιοῦχοι, οἱ ὁποῖοι τὰς ἠγόρασαν 40 ἢ 50 δραχ. ὄντες ἐν ἐπιγνώσει τῆς καταστάσεως τῆς Ἑταιρείας, δὲν τὰς ἠγόρασαν διὰ νὰ τὰς κρατήσουν εἰς τὰ θυλάκιά των, ἀλλὰ διὰ νὰ τὰς διασπείρουν εἰς τὸν μικρόκοσμον εἰς τὴν πρώτην εὐκαιρίαν καὶ αὐτὸς θὰ πληρώσῃ ἐν ἐνδεχομένῃ στιγμῇ τὰ ἔξοδα τῆς δίκης. Διὰ τοῦτο φρονῶ ὅτι τὸ ζήτημα δὲν ἔχει τοπικὴν μόνον σημασίαν. Δὲν εἶνε ζήτημα φορολογίας τῆς Πελοποννήσου κατὰ 50 ἢ 100 ἢ 200.000 δραχμῶν. Εἶνε ζήτημα τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρει τὸ Κράτος ἐφ’ ὅσον τὸ Κράτος ἔχει σιδηροδρομικὴν πολιτικήν, ἀλλὰ καὶ ζήτημα ρυθμίσεως τῆς συγκοινωνίας κατὰ τρόπον ἐξυπηρετικὸν τῆς κοινωνίας. Πρέπει νὰ λείψουν τὰ εἰκονικὰ μερίσματα καὶ ν’ ἀσκηθῇ αὐστηρὸς ἔλεγχος ἐφ’ ὅλων τῶν ἀνωνύμων Ἑταιρειῶν.

§39Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Κύριοι βουλευταί, μετὰ πολλῆς προσοχῆς ἤκουσα τὰ ὅσα οἱ ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι ἐξ Ἀχαΐας καὶ Ἤλιδος ἐξέθεσαν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἐν σχέσει πρὸς τὴν αὔξησιν τῶν σιδηροδρομικῶν τιμολογίων. Ἅμα τῇ ἀναλήψει παρ’ ἡμῶν τῆς ἀρχῆς, εὕρομεν ἐν ἐκκρεμότητι αὐξήσεις τῶν τιμολογίων τῶν δύο σιδηροδρομικῶν Ἑταιρειῶν τῆς Ἀττικῆς καὶ τῆς Θεσσαλίας.

§40Γ. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Αἰτήσεις αὐξήσεων;

§41Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Αἰτήσεις τῶν σιδηροδρομικῶν αὐτῶν Ἑταιρειῶν πρὸς αὔξησιν τῶν τιμολογίων. Ἐθεωρήσαμεν ὅτι ἦτο ἐπιβεβλημένον εἰς ἡμᾶς νὰ μὴ δεχθῶμεν τὰς αἰτουμένας αὐξήσεις, διότι ἔχομεν τὴν ἀρχὴν γενικῶς, προκειμένου περὶ σιδηροδρομικῶν Ἑταιρειῶν, ὅτι τάσις πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἐκ μέρους τοῦ Κράτους μειώσεως τῶν τιμολογίων καὶ ὄχι αὐξήσεως αὐτῶν. Ὀφείλω δὲ νὰ ὁμολογήσω, ὅτι τοὐλάχιστον ἐξ ὅσων ἐγὼ γνωρίζω, ἐν τῇ σιδηροδρομικῇ ἱστορίᾳ τῆς τριακονταετίας ἐν Ἑλλάδι, δὲν ὑπάρχει παρόμοιον παράδειγμα αὐξήσεως τῶν τιμολογίων. Ἐκ τῆς ἀρχῆς δὲ ταύτης ἀγόμενοι φρονοῦμεν, ὅτι σήμερον μάλιστα ὑπὸ τὰς οἰκονομικὰς δυσχερείας ὑφ’ ἃς εὑρίσκονται οἱ ἐμπορευόμενοι, δὲν ἐπιτρέπεται εἰς τὸ Κράτος δι’ ἀποφάσεων αὐτοῦ νὰ ἐπιβαρύνῃ τοὺς πληθυσμοὺς διὰ προσθέτων βαρῶν καὶ διὰ τοῦτο ἀπερρίψαμεν τὰ τιμολόγια ταῦτα. Αἱ αἰτήσεις τῶν Ἑταιρειῶν τούτων ἔχουσι τὰς αὐτὰς δικαιολογητικὰς ἀφορμὰς τὰς ὁποίας εἶχεν καὶ ἡ Ἑταιρεία τῶν σιδηροδρόμων Πελοποννήσου, ὅτε ὑπέβαλε τὰ τιμολόγια αὐτῆς πρὸς ἔγκρισιν. Ὁμολογῶ ὅτι δὲν μοὶ ἐδόθη εὐκαιρία εἰσέτι ἵνα μετὰ προσοχῆς καὶ ἐν πάσῃ λεπτομερείᾳ ἐξετάσω τὸ ζήτημα τῆς αὐξήσεως τῶν τιμολογίων τῶν σιδηροδρόμων Πελοποννήσου· ἀλλὰ δηλῶ εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι θὰ μελετήσω τὸ ζήτημα τοῦτο καὶ ἂν οἱ αὐτοὶ λόγοι συντρέχωσι ὑποθέτω ὅτι θὰ καταλήξω εἰς τὸ αὐτὸ συμπέρασμα, εἰς τὸ ὁποῖον κατέληξα καὶ διὰ τὰς ἄλλας Ἑταιρείας, δηλαδὴ τῆς μὴ ἐγκρίσεως ὑπὸ τοῦ Κράτους τῶν αἰτουμένων αὐξήσεων καὶ συνεπῶς τῆς ἀνακλήσεως τῆς δοθείσης ἤδη ἐγκρίσεως.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Πετροπουλάκης ὑποβάλλει πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν τὴν σύστασιν ὅπως λάβῃ σύντονον νομοθετικὴν πρόνοιαν περὶ μεταρρυθμίσεως πολλῶν διατάξεων πλημμελῶν τοῦ νόμου ͵ΔΝΖʹ «περὶ Δήμων καὶ Κοινοτήτων» παρατηρηθεισῶν κατὰ τὴν ἐφαρμογήν, ἀλλ’ ἰδίᾳ περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 10 τοῦ ἐν λόγῳ νόμου, καθ’ ὃ διαγράφεται ἡ διαδικασία τοῦ καθορισμοῦ τῶν περιφερειῶν τῶν ὁμόρων κοινοτήτων καὶ δήμων οὐ μόνον τοῦ αὐτοῦ νομοῦ, ἀλλὰ καὶ διαφόρων νομῶν. Ποιεῖται εἰδικῶς μνείαν τῶν κοινοτήτων Λογκανίκου καὶ Ἀγόριανης τῆς Λακεδαίμονος, ὁμόρων τοῦ νομοῦ Ἀρκαδίας, αἵτινες ὑπέστησαν ἀληθῆ δήμευσιν τῶν περιουσιῶν των, ὡς γνωστὸν τυγχάνει τῇ ὑπηρεσίᾳ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐκ τῶν ὑποβληθέντων ψηφισμάτων καὶ τίτλων, οὓς ἁρμοδίως ὑπέβαλον αἱ κοινότητες αὗται διὰ τῶν συμβουλίων των, διότι ἀπειλοῦνται ἐμφύλιοι σπαραγμοί.

§43Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε. Ὡς εἶναι γνωστὸν ἐν τῷ Νόμῳ περὶ Δήμων καὶ κοινοτήτων ὑπάρχει μεταξὺ ἄλλων πλημμελῶν διατάξεων καὶ ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 10, καθ’ ἣν κανονίζεται ὁ τρόπος καὶ ἡ διαδικασία τοῦ καθορισμοῦ τῶν ὁρίων ὁμόρων κοινοτήτων καὶ δήμων. Τὸ Διοικητικὸν Δικαστήριον δὲν εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔδει νὰ ἀποφαίνηται ἐπὶ τοσοῦτον σοβαροῦ ζητήματος. Ἀναφέρω τὸν διακανονισμὸν τῶν περιφερειῶν κοινοτήτων τριῶν ὁμόρων Νομῶν, κατὰ τὸν ὁποῖον ἐδημεύθησαν αἱ περιουσίαι κοινοτήτων τῆς Λακεδαίμονος, ὑπὲρ κοινοτήτων τοῦ Νομοῦ Ἀρκαδίας. Αἱ κοινότητες τῆς Λακεδαίμονος Λογκανίκου καὶ Ἀγόριανης, ὑπέβαλον εἰς τὸ Διοικητικὸν Δικαστήριον πάντας τοὺς τίτλους των καὶ πάντα τὰ σχετικά, ἀλλὰ δὲν ἐλήφθησαν ὑπ’ ὄψει. Κατέφυγον πρὸς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον διὰ ψηφισμάτων καὶ δι’ ὑποβολῆς ἀντιγράφων τῶν τίτλων των, ὅπως μὴ ἐκτελεσθῇ ἡ ἀπόφασις τοῦ Διοικητικοῦ ἐκείνου Δικαστηρίου. Θὰ παρακαλέσω καὶ θὰ συστήσω θερμῶς πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, τὸν θερμὸν θιασώτην τῶν νεωτέρων ἀντιλήψεων καὶ γνωρίζοντα τὰς δυσχερείας, αἵτινες παρουσιάσθησαν κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου τούτου, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι μία τῶν ὀδυνηροτέρων πλημμελειῶν τοῦ Νόμου, ὑπῆρξε καὶ ἡ διάταξις ἡ ἀφορῶσα τὸν καταρτισμὸν τοῦ Διοικητικοῦ Δικαστηρίου, νὰ μὴ ἐπισπεύσῃ τὴν ἔκδοσιν τοῦ διατάγματος, διότι δὲν πρόκειται μόνον περὶ τῶν κοινοτήτων περὶ ὧν ποιοῦμαι λόγον, ἀλλὰ γενικῶς περὶ ὅλων τῶν κοινοτήτων τοῦ Κράτους, διότι ὁ νόμος ἐκεῖνος δὲν ἔπρεπε νὰ ἀναθέσῃ εἰς τρεῖς κατωτέρους ὑπαλλήλους νὰ ἀποφαίνωνται περὶ τοιούτων ζητημάτων, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἀποφασίζῃ ἡ ἐξουσία ἐκείνη, ἡ ὁποία παρέχει ὅλας τὰς ἐγγυήσεις. Ἔχω τὴν ἐλπίδα καὶ τὴν πεποίθησιν, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν θὰ προβῇ εἰς τὴν ἔκδοσιν καὶ ἐκτέλεσιν τοῦ σχετικοῦ Διατάγματος, ἀλλὰ θὰ σπεύσῃ νὰ ὑποβάλῃ σχετικὸν νομοσχέδιον ὅπως τροποποιηθῇ ἡ διάταξις αὕτη, διότι πρέπει νὰ εἶσθε βέβαιοι ὅτι οἱ ἀδικούμενοι πολῖται θὰ ζητήσωσι νὰ ἀμυνθῶσι κατὰ τῆς διαρπαγῆς τῆς περιουσίας των καὶ αἱ συνέπειαι θὰ εἶναι λίαν ὀδυνηραί.

§44Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Βεβαιῶ τὸν ἀξιότιμον κ. βουλευτήν, ὅτι πρόκειται περὶ ἐκτελέσεως διατάξεως τοῦ Νόμου. Θέλω ὅμως ἐν καιρῷ μελετήσει τὸ ζήτημα καὶ θὰ πράξω τὸ προσῆκον.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Γαρδικιώτης συνιστᾶ πρὸς τὸν κ. ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας Ὑπουργὸν, ὅπως λάβῃ σύντονα μέτρα πρὸς κατασκευὴν ἀντιπλημμυρικῶν ἔργων ἐπὶ τοῦ Πορταϊκοῦ ποταμοῦ, ἐκ τῶν πλημμυρῶν τοῦ ὁποίου κινδυνεύουσι νὰ καταστραφῶσιν ὁλοτελῶς εἴκοσιν ὁλόκληρα χωρία τοῦ νομοῦ Τρικκάλων.

§46Ν. ΓΑΡΔΙΚΙΩΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε. Θὰ ἦτο τολμηρὰ ὑπὸ τὰς σημερινὰς δυσχερεῖς οἰκονομικὰς περιστάσεις τοῦ Κράτους ἡ αἴτησίς μου, ἐὰν ἀφεώρα τὴν κατασκευὴν ἔργων, τὰ ὁποῖα θὰ ἀπῄτουν μεγάλας δαπάνας. Ἀλλ’ ἡ αἴτησίς μου ἀφορᾷ τὴν κατασκευὴν ἔργων, τὰ ὁποῖα θέλουσι ἀπαιτήσει ἀσήμαντον δαπάνην, ἐνῷ ἀφ’ ἑτέρου θέλουσι προλάβει σοβαρωτάτους κινδύνους. Κατὰ τὸ τρέχον ἔτος ὁ Πορταϊκὸς ποταμὸς τῆς ἐπαρχίας Τρικκάλων ἐπλημμύρησε, τὰ δὲ ὕδατα κατέκλυσαν ἔκτασιν 50 χιλιάδων στρεμμάτων καὶ ἐχάθη μία ἐσοδεία σίτου 100 χιλιάδων δραχ., ἐνῷ τὰ ἀπαιτούμενα ἔργα διὰ τὴν πρόληψιν περαιτέρω ζημιῶν δὲν θὰ ἀπαιτήσωσιν δαπάνην πλέον τῶν 20 χιλιάδων δραχμῶν. Ἀλλ’ ὑπάρχει καὶ σοβαρὸς κίνδυνος μὲ τὰς πρώτας βροχὰς νὰ παρασυρθῶσιν ἐκ τῆς ὑπερχειλίσεως ὁλόκληρα χωρία καὶ νὰ μείνωσιν ἄστεγοι περὶ τὰς χιλίας οἰκογενείας. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας Ὑπουργόν, ὅπως σπεύσῃ νὰ λάβῃ σύντομον μέριμναν περὶ προχείρων ἀντιπλημμυρικῶν ἔργων.

§47Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Θὰ ζητήσω σχετικὰς πληροφορίας παρὰ τῆς ὑπηρεσίας καὶ θὰ ἴδω ἂν διὰ προσωρινῶν μέτρων δύναται νὰ προληφθῇ ἡ ζημία.

§48Ν. ΓΑΡΔΙΚΙΩΤΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ὁ ἁρμόδιος μηχανικὸς πρὸ ἕξ μηνῶν διετάχθη νὰ κάμῃ μελέτας καὶ δὲν κατώρθωσε ὄχι μόνον τοιαύτην νὰ ὑποβάλῃ, ἀλλ’ οὔτε ἀπάντησιν ἔδωσεν, καίτοι ἐπανειλημμένως ἐκλήθη νὰ ἀπαντήσῃ. Σημειώσατε δὲ ὅτι ὁ ἐν λόγῳ μηχανικός σας οὔτε ἔχει ἐργασίαν τινά, ἡ ὁποία νὰ τὸν ἐμποδίζῃ νὰ ἐκτελέσῃ τὴν ὑπηρεσίαν του ταύτην. Σᾶς κάμνω τὴν σύστασιν νὰ παρατηρήσητε τὸν ὑπάλληλό σας διὰ τὴν διαγωγὴν αὐτὴν τὴν ὁποίαν ἐπέδειξε.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Περρωτῆς συνιστᾷ εἰς τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ἵνα λάβῃ τὸ ταχύτερον τὰ προσήκοντα μέτρα διὰ τοὺς χαλαζοπλήκτους τῶν περιφερειῶν τοῦ νομοῦ Μεσσηνίας, Ἰθώμης, Εὔας καὶ Οἰχαλίας, τῶν ὁποίων οὐ μόνον τὸ εἰσόδημα ἀλλὰ καὶ αὐτὰ τὰ κτήματα κατὰ τὸ πλεῖστον κατεστράφησαν ἐκ τῆς καταπεσούσης χαλάζης.

§50Α. ΠΕΡΡΩΤΗΣ. Ἰδιαιτέρως συνιστῶ τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ἐπὶ τῆς ὑποβληθείσης συστάσεως, ἡ ὁποία ἀφορᾷ τοὺς πληθυσμοὺς ὁλοκλήρου τοῦ νομοῦ Μεσσηνίας, καὶ κυρίως τὴν ἐπαρχίαν Μεσσηνίας, οἱ ὁποῖοι κατόπιν θεομηνίας ἀληθῶς πρωτοφανοῦς εὑρίσκονται σήμερον ἐστερημένοι τῶν πάντων, διότι χάλαζα σχήματος περίπου ὠοῦ καταπεσοῦσα κατὰ μῆνα Μάϊον ἐπέφερε τοιαύτην καταστροφὴν ἐπὶ τῶν κτημάτων αὐτῶν, ὥστε οὐ μόνον κατέστρεψε τὴν ἐφετεινὴν ἐσοδείαν, οὐχὶ τοῦ ἑπομένου ἔτους, ἀλλὰ κατέστησεν ἐν πολλοῖς ἀμφίβολον καὶ αὐτὴν ταύτην τὴν ὕπαρξιν τῶν διαφόρων καρποφόρων. Πρὸ τῆς τοιαύτης καταστάσεως εὑρεθέντες οἱ κάτοικοι ἐκεῖνοι ἐζήτησαν τὴν συνδρομὴν τῆς τότε Κυβερνήσεως. Καὶ εἶναι μὲν ἀληθὲς ὅτι ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις ἔσπευσε νὰ παράσχῃ τὴν συνδρομὴν αὐτῆς, συνδρομὴν ὅμως μικρὰν καὶ ὅλως δυσανάλογον πρὸς τὴν ἐπελθοῦσαν καταστροφήν, συνισταμένην — ἐὰν καλῶς ἐνθυμοῦμαι, καὶ ἐνθυμοῦμαι καλῶς — εἰς 150 σάκκους ἀλεύρων. Φρονῶ ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἔχει καθῆκον ἐξετάζων καὶ πληροφορούμενος τὸ μέγεθος τῆς καταστροφῆς ἐκείνης, νὰ λάβῃ ὅλα τὰ μέτρα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐνδείκνυνται, ἵνα μὴ οἱ κάτοικοι ἐκεῖνοι ἀφεθῶσιν εἰς τὴν τύχην των, διότι, ἐὰν ἄλλως πράξῃ, βεβαίως ἡ τύχη δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ ἀποβῇ δυσμενής, δυσμενεστάτη οὐ μόνον ἐπὶ ζημίᾳ τῶν πληθυσμῶν ἐκείνων ἀλλὰ καὶ αὐτῆς τῆς πολιτείας.

§51Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Θὰ λάβω πᾶν μέτρον, ἐφ’ ὅσον τούτου εἶναι δυνατὴ ἡ λῆψις.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§53Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Λαμβάνω τὴν τιμήν, κύριοι, νὰ ὑποβάλω νομοσχέδιον «περὶ ἐπιβολῆς τέλους ἐπὶ τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῶν πεζοδρομίων τῶν ὁδῶν καὶ τῶν πλατειῶν τῆς πόλεως τῆς πρωτευούσης». Ὁ σκοπός, κύριοι, καὶ ἡ ἔννοια τοῦ νομοσχεδίου εἶνε προφανής. Ὅπως ἔχουσι σήμερον τὰ πράγματα, ἡ ἐκμετάλλευσις τῶν ὁδῶν καὶ πλατειῶν τῆς πρωτευούσης, δηλαδὴ χώρων προωρισμένων πρὸς δημοσίαν χρῆσιν, γίνεται πρὸς ὄφελος ἐλαχίστου ἀριθμοῦ ἀτόμων, δηλαδὴ τῶν ἰδιοκτητῶν καὶ τῶν καταστηματαρχῶν, οἱ ὁποῖοι ἀρύονται ἐκ τῆς ἐκμεταλλεύσεως ταύτης τὴν κυριοτέραν των ἴσως πρόσοδον, ἄνευ ὅμως οὐδενὸς ἀνταλλάγματος διὰ τὴν λοιπὴν κοινωνίαν. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου προτείνεται ἡ ρύθμισις κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε ἐκ τῶν κερδῶν τούτων νὰ διατίθεται μέρος καὶ πρὸς ἐξυπηρέτησιν γενικωτέρων ἀναγκῶν διὰ τῆς ἐπιβολῆς τέλους ὑπὲρ τοῦ δήμου. Τὸ νομοσχέδιον προνοεῖ εἰδικῶς περὶ τοῦ δήμου Ἀθηναίων, ὑπάρχει ὅμως καὶ διάταξις, κατὰ τὴν ὁποίαν δύναται νὰ ἐπεκταθῇ ἡ ἰσχὺς τοῦ νόμου καὶ ἐπὶ πάσης ἄλλης πόλεως, τῆς ὁποίας τὸ δημοτικὸν συμβούλιον ἤθελε ζητήσει τὴν ἐπέκτασιν τῆς ἐφαρμογῆς τῆς φορολογίας αὐτῆς. Διὰ τοῦ ἐπιβαλλομένου τέλους, νομίζω ὅτι θὰ σχηματισθῇ πόρος σπουδαῖος ὑπὲρ τῶν δήμων τῶν μεγάλων πόλεων. Ἀλλὰ καὶ ἀνεξαρτήτως τούτου, κύριοι, ἐν τῷ συστήματι τῆς δημοτικῆς ἡμῶν φορολογίας, νομίζω ὅτι εἶνε δύσκολον νὰ συναντήσῃ τις φόρον δικαιότερον αὐτοῦ καὶ μᾶλλον ἐπιβεβλημένον. Ἤθελον παρακαλέσει νὰ κηρυχθῇ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο κατεπεῖγον, ἵνα γίνῃ δυνατὸν καὶ συζητηθῇ καὶ ψηφισθῇ κατὰ τὰς ὑπολειπομένας ἡμέρας τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς καὶ δι’ ἄλλους μὲν λόγους, οἱ ὁποῖοι συνδέονται πρὸς τὰς ἀνάγκας τοῦ Δήμου, ἀλλὰ καὶ διότι νομίζω ὅτι εἶνε ὀρθόν, κατὰ τὴν νέαν συνομολόγησιν τῶν μισθώσεων, ἡ ὁποία γίνεται, ὡς εἶνε γνωστόν, κατὰ τὰ τέλη τοῦ τρέχ. μηνὸς καὶ τὰς ἀρχὰς τοῦ ἐπιόντος, νὰ ἔχωσιν ὑπ’ ὄψιν οἱ ἐνδιαφερόμενοι τοὺς ὅρους, οἱ ὁποῖοι δημιουργοῦνται διὰ τοῦ νομοσχεδίου διὰ τὸν ἀκριβέστερον καθορισμὸν τῶν σχέσεων μεταξὺ μισθωτῶν καὶ ἰδιοκτητῶν.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸς ἔχει τὸν λόγον.

§55ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εὑρισκόμεθα εἰς τὸν 8ον μῆνα τοῦ ἔτους, χωρὶς νὰ ἔχωμεν ἐψηφισμένον τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους τῶν ἐσόδων καὶ ἐξόδων τῆς χρήσεως αὐτοῦ. Ἡ ἔλλειψις αὕτη ὀφείλεται εἰς τὸν ἀπότομον τερματισμὸν τῶν ἐργασιῶν τῆς τελευταίας συνόδου τῆς παρελθούσης περιόδου τῆς Βουλῆς. Κατὰ τὴν σύνοδον ἐκείνην εἶχεν ὑποβληθῆ ὁ προϋπολογισμὸς ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ὁποίου ἔχουν ληφθῆ μέχρι τοῦδε καὶ τὰ ἀναγκαιοῦντα δωδεκατημόρια, 7 ἐν ὅλῳ, ἤτοι ἀπὸ τοῦ Ἰανουαρίου μέχρι τοῦ Ἰουλίου συμπεριλαμβανομένου. Τὸν προϋπολογισμὸν τὸν ὑποβληθέντα ὑπὸ τοῦ τότε Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, εὑρίσκομαι εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ὑποβάλω καὶ ἐγὼ σήμερον, ὡς ἔχει, διότι ἐθεωρήσαμεν ὅτι ἐνδείκνυται καὶ ἐκ τοῦ κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ καὶ ἐκ τῆς λογικῆς τῶν πραγμάτων νέα ὑποβολὴ αὐτοῦ κατὰ τὴν νέαν ταύτην περίοδον τῆς Βουλῆς. Λέγω ὅτι πιέζομαι ὑπὸ τῆς ἀνάγκης νὰ ὑποβάλω εὐθὺς ἀμέσως τὸν προϋπολογισμόν, ὡς ὑπεβλήθη ὑπὸ τοῦ τότε κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, διότι ἄλλως εἶναι φανερὸν ὅτι ἡ ἐφαρμογὴ αὐτοῦ ἐπὶ ἑπτάμηνον ὅλον ἐνδεικνύει πολλὰς μεταβολάς. Αἱ μεταβολαὶ ἐνδείκνυνται καὶ εἰς τὰ πραγματικὰ ἔσοδα, τακτικὰ καὶ ἔκτακτα, καὶ εἰς τὴν δευτέραν κατηγορίαν τῆς κινήσεως τῶν κεφαλαίων, καὶ εἰς τὴν τρίτην τὴν ἀφορῶσαν τὰ διάφορα ἄλλα ταμεῖα, τῆς Ἀμύνης, τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου κτλ. Μεταβολὴν μίαν καὶ μόνην εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ φέρωμεν εὐθὺς ἀμέσως ἀπὸ τῆς σήμερον εἰς τὰ τῶν πιστώσεων τῆς περιθάλψεως τῶν προσφύγων. Ἐν τῷ εἰδικῷ κεφαλαίῳ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν ἀναγράφεται ἐν τῷ ὑποβεβλημένῳ προϋπολογισμῷ, πίστωσις 8 ἑκατομμυρίων πρὸς περίθαλψιν τῶν προσφύγων· ἡ πίστωσις ὅμως αὕτη κατεδείχθη ἀνεπαρκής, διὰ τοῦτο δὲ αὐξάνομεν ταύτην σήμερον εἰς 15 ἑκατομμύρια δραχμῶν. Ἀλλ’ ἡ προσθήκη αὕτη δὲν ἐπιφέρει καμμίαν ἀλλοίωσιν εἰς τὴν συνολικὴν μορφὴν τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐκείνου, διότι ἐλαττοῦμεν κατ’ ἴσον ποσὸν ἀντίστοιχον πίστωσιν, τοὺς πρόσφυγας ἀφορῶσαν καὶ αὐτήν, ἀναγεγραμμένην δὲ ἐν εἰδικῷ κεφαλαίῳ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν καὶ προωρισμένην διὰ τὴν ἐγκατάστασιν τῶν προσφύγων. Θὰ ἠδύναντο δὲ πράγματι νὰ λεχθῶσιν ἀλληλένδετοι αἱ πιστώσεις τῶν δύο τούτων κεφαλαίων, διότι ἂν ἤθελεν ὑποτεθῆ ὅτι ἡ ἐγκατάστασις τῶν προσφύγων ἤθελε βαδίσει ὁμαλῶς, ὡς ἐπετρέπετο κατὰ τὴν ὑποβολὴν τοῦ προϋπολογισμοῦ, θὰ ἐμειοῦντο αἱ ἀνάγκαι περιθάλψεως αὐτῶν. Ἀλλ’ ἡ μέχρι τοῦδε ἐφαρμογὴ τοῦ προϋπολογισμοῦ ἀφίνει μέγα μέρος πιστώσεων ἀδιαθέτων ἐκ τοῦ κεφαλαίου τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, ἐντεῦθεν δὲ δικαιολογεῖται πλήρως ἡ μείωσις τῶν πιστώσεων τοῦ κεφαλαίου ἐκείνου κατὰ 7 ἑκατομμύρια, οὕτως ὥστε νὰ μείνῃ ἀναλλοίωτος ἐν τῷ συνόλῳ ἡ μορφὴ τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ὡς εἶχεν ὑποβληθῆ ὁ προϋπολογισμὸς καὶ ὡς προσωρινῶς ἀπομένει, λέγω δὲ προσωρινῶς, διότι δὲν εἶνε οὐδεμιᾶς δικαιολογίας ἀνάγκη διὰ τὴν μὴ ὑποβολὴν τῶν ἐνδεικνυομένων δηλώσεων εὐθὺς ἀμέσως ἀπὸ σήμερον, διότι ἑβδομάδος μόλις βίον ἀριθμεῖ ἡ Κυβέρνησις αὕτη, ἀφ’ ἧς παρέλαβε τὰ πράγματα, δὲν ἦτο δὲ δυνατὸν οὔτε κἂν τὰ ἀναγκαῖα στοιχεῖα διὰ τὴν ἀναγνώρισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ νὰ συγκεντρωθῶσι, πολλῷ μᾶλλον δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπενεχθῶσιν αἱ μεταβολαί, τῶν ὁποίων πάντως θὰ προηγηθῇ μελέτη τις, εὐνόητον δὲ ὅτι διὰ τὸ συμφέρον ἀκριβῶς τῆς οἰκονομικῆς διοικήσεως τοῦ Κράτους, ὅσῳ τὸ δυνατὸν ταχύτερον θὰ ἔχῃ ἡ Βουλὴ ὑπ’ ὄψει καὶ τὰς δηλώσεις τὰς ἐνδεικνυομένας ἐκ τῆς ἀνάγκης τῶν πραγμάτων καὶ τῆς μέχρι τοῦδε ἐφαρμογῆς τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ὡς εἶχε λοιπὸν ὑποβληθῆ ὁ προϋπολογισμὸς οὗτος καὶ ὡς ἀφίνεται προσωρινῶς σήμερον παρ’ ἡμῶν παρουσιάζει τὰ ἑξῆς κονδύλια:

Ἀλλ’ ὑπάρχουσιν ἔξοδα καὶ εἰς τὴν βʹ κατηγορίαν τακτικῶν ἐξόδων τῆς κινήσεως τῶν κεφαλαίων, τὰ ἀναφερόμενα εἰς τὰ χρεωλύσια, συμποσούμενα εἰς 11.924.000. Προστιθεμένου δὲ καὶ τοῦ ποσοῦ τούτου, τὸ ἔλλειμμα τὸ ἐκ τῶν τακτικῶν ἐσόδων καὶ ἐξόδων φθάνει εἰς δραχ. 22.194.198. Καὶ ἐν τῇ κατηγορίᾳ ταύτῃ, ὡς εἶπον, θὰ ἐπέλθωσι μεταβολαὶ πολλαὶ καὶ εἰς τὰς ἄλλας κατηγορίας, ὥστε καὶ τῶν δύο ἄλλων κατηγοριῶν τὰ πορίσματα νὰ μὴ εἶναι εἰς τὸ τέλος τῆς χρήσεως ὁποῖα ἐμφανίζονται εἰς τοὺς ἀριθμοὺς τοῦ καὶ πρότερον καὶ σήμερον ὑποβαλλομένου προϋπολογισμοῦ. Ἡ κατηγορία τῶν ἐκτάκτων ἐσόδων καὶ ἐξόδων ἐμφανίζει ἐν συνόλῳ πλεόνασμα δραχμὰς 15,174.140.70, οὕτως ὥστε τὸ σύνολον τῆς ἰδίας τοῦ Κράτους διαχειρίσεως κατὰ τὸν νέον τύπον, τὸν ὁποῖον ἔχει ὁ προϋπολογισμὸς ἀπὸ τοῦ παρελθόντος ἔτους, ἐμφανίζει ἔλλειμμα δρχ. 7.760.000. Ἀλλ’ ἡ Βουλὴ πρέπει πάντως νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν τὸ ἔλλειμμα τὸ μεταξὺ τακτικῶν ἐσόδων καὶ ἐξόδων τὸ ὁποῖον κατὰ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦτον συμποσοῦται εἰς δραχ. 22.834.198.03. Ἐὰν ὅμως δὲν ἦτο φυσικῶς δυνατόν, δὲν ἦτο ἀνθρωπίνως δυνατόν, νὰ ἐπενεχθῶσιν αἱ ἀναγκαῖαι δηλώσεις ἀπὸ τῆς σήμερον, μήτε κἂν νὰ συγκεντρωθῶσιν ὅλαι αἱ πληροφορίαι περὶ τῆς ἐξελίξεως τῶν διαφόρων ἐσόδων καὶ ἐξόδων τοῦ προϋπολογισμοῦ, ὥστε νὰ δυνάμεθα ἔστω καὶ κατ’ εἰκασίαν νὰ συμπεράνωμεν ἐν τῷ συνόλῳ τὸ τελικὸν πόρισμα εἰς τὸ ὁποῖον θὰ ἀπολήξῃ ὁ προϋπολογισμὸς οὗτος, ἐθεώρησα ἐν τούτοις, ὅτι καθῆκον ἔχω νὰ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλὴν πληροφορίας τινάς, ἐκείνας αἵτινες εἶναι δυνατὸν καὶ ἐκ τοῦ χαρακτῆρος τὸν ὁποῖον φέρουν νὰ ὑπάρχωσιν ἤδη, πληροφορίας ἀναγομένας, ἰδίως εἰς τὰ τῆς κινήσεως ἐσόδων τινῶν· καὶ τοῦτο, διότι πρέπει πάντως νὰ φέρωμεν εἰς τὴν ἀντίληψιν τῆς Βουλῆς ἀπὸ τοῦδε τὴν πραγματικὴν κατάστασιν, εἰς ἣν εὑρίσκεται ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Κράτους. Εἰς τοὺς ἀμέσους φόρους τοὺς εἰσπραττομένους εἰς τὰ ταμεῖα, ἔχομεν πρῶτον νὰ σημειώσωμεν ἐλάττωσιν δύο ἑκατομμυρίων, προκύπτουσαν ἐκ τῆς μὴ ἐφαρμογῆς νόμου, τὸν ὁποῖον εἶχεν ὑπ’ ὄψιν ὁ τότε Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ἐφ’ οὗ ἐστήριζε πρόβλεψιν εἰσπράξεως τεσσάρων ἑκατομμυρίων. Πρόκειται περὶ τοῦ φόρου τῶν σπειρομένων γαιῶν. Ὅτε συνετάσσετο ὁ προϋπολογισμός, συνετάσσετο ἐν τῇ πεποιθήσει καὶ τῇ ἀποφάσει τῇ κυβερνητικῇ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου τῶν σπειρομένων γαιῶν, ἐκ τῆς ὁποίας προσεδοκᾶτο πρόσοδος 4.000.000 δρχ. Ἀλλ’ ὁ τερματισμὸς τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς καὶ τὰ ἔκτακτα μεσολαβήσαντα γεγονότα δὲν ἐπέτρεψαν τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου. Σήμερον δὲν εἶναι δυνατὸν διὰ τὸ ἔτος τοῦτο νὰ ζητήσωμεν τὴν ἐφαρμογὴν αὐτοῦ, καθ’ ὅσον συνεπληρώθη ἤδη ἡ συγκομιδὴ καὶ εἴμεθα ὑποχρεωμένοι καὶ διὰ τὸ ἔτος τοῦτο νὰ ζητήσωμεν τὴν παράτασιν τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου «περὶ ἀροτριώντων κτηνῶν», σχετικὸν δὲ νομοσχέδιον ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλήν. Ἐκ τῆς φορολογίας ταύτης δὲν εἶνε δυνατὸν νὰ προσδοκᾶται μεγαλύτερον ἔσοδον τῶν 2.000.000 δραχ., διὰ τοῦτο μειοῦται ἡ πρόσοδος, ἡ προσδοκωμένη ἐκ τοῦ φόρου τῶν σπειρομένων γαιῶν κατὰ 2.000.000 δρ. περίπου. Ἐπίσης μείωσιν προσόδου θὰ ἔχωμεν καὶ ἐκ τοῦ φόρου τοῦ ἐλαίου. Αἱ ἑκάστοτε προβλέψεις ἐπὶ τοῦ φόρου αὐτοῦ ἐναλλάσσονται, διότι ἐναλλάσσεται ἀπὸ ἔτους εἰς ἔτος ἡ ἐσοδεία τοῦ ἐλαίου. Παρὰ πᾶσαν φυσικὴν σειρὰν καὶ μολονότι ἀνεμένετο κατὰ τὸ ἔτος τοῦτο καλὴ ἐσοδεία, ἐν τούτοις ἐπῆλθε βλάβη καὶ οὕτω ἐπέρχεται μείωσις τῆς προσόδου κατὰ 200.000 δραχ. Ἐννοεῖται ὅτι πρόκειται περὶ τῆς προσόδου τοῦ παραγομένου ἐλαίου ἐν τῇ Παλαιᾷ Ἑλλάδι. Ἐπίσης μείωσιν θὰ ἔχωμεν εἰς τὸν φόρον τῶν αἰγοπροβάτων εἰς τὰς Νέας Χώρας κατὰ 250.000 δραχ. Ὡς πρὸς τοὺς φόρους τοὺς εἰσπραττομένους εἰς τὰ ταμεῖα, περιορίζομαι εἰς τὰς τρεῖς μόνον αὐτὰς κατηγορίας, διότι μόνον περὶ τούτων ἔχω συγκεντρωμένας πληροφορίας, ὥστε νὰ δύναμαι νὰ εἰκάσω μετὰ πιθανότητος τὴν προβλεπομένην μείωσιν. Ὡς πρὸς τοὺς ἀμέσους φόρους τοὺς εἰσπραττομένους εἰς τὰ τελωνεῖα δὲν δυνάμεθα ἀκόμη νὰ κρίνωμεν, διότι ὡς γνωρίζει ἡ Βουλή, πρόκειται περὶ εἰδῶν, ἅτινα ἀρχίζουν νὰ ἐξάγωνται ἀπὸ τοῦ Σεπτεμβρίου. Ἀπέναντι τῶν μειώσεων τῶν ἀμέσων φόρων τῶν εἰσπραττομένων εἰς τὰ ταμεῖα, ἔχομεν καὶ αὐξήσεις. Ἔχομεν αὔξησιν μεγάλην ἰδίως εἰς τὸν φόρον τῆς δεκάτης τῶν Νέων Χωρῶν, πλὴν τῆς Κρήτης, καὶ ἐννοῶ τῆς δεκάτης πλὴν τοῦ ἐλαίου. Προβλέπεται πρόσοδος 10,450,000 δρ. ἐκ τοῦ φόρου τούτου, ἥτις μετὰ τοῦ 5%, τοῦ συνεισπραττομένου διὰ λογαριασμὸν τῆς Γεωργικῆς Τραπέζης, ἀνέρχεται εἰς 11.000.000 δραχ. Προβλέπεται σήμερον ἐκ τῶν δεδομένων ἀσφαλεστάτων ἀποτελεσμάτων πρόσοδος ἀνωτέρα τῶν 4.000.000 δρ., ἤτοι πρόσοδος ἐν συνόλῳ 15.000.000 δραχμῶν. Ἐπίσης εἰς τὸν φόρον τῆς δεκάτης τῆς Κρήτης προϋπελογίσθη πρόσοδος 500.000 δραχ., θὰ ὑπερβῇ ὅμως τὰς προϋπολογισθείσας κατὰ 600.000 δρ. Καὶ ἐξ ἄλλων τινῶν κεφαλαίων προκύπτουν αὐξήσεις. Οὕτω ἐκ τοῦ κεφαλαίου τῶν προστίμων καὶ χρηματικῶν ποινῶν προκύπτει αὔξησις 50.000 δρ. καὶ ἐξ ἐκτάκτου τινὸς ἐσόδου, τοῦ ἐσόδου τῶν κεκλεισμένων χρήσεων, προβλέπεται ἐπίσης ἔσοδον ἐκ τῶν προϋπολογισθέντων κατὰ 1.300.000 δρ., τὸ ὁποῖον νομίζω ὅτι θὰ εἶναι καὶ ὑπέρτερον μετὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ σχετικοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλήν, «περὶ ἀναστολῆς τῶν εἰσπράξεων τῶν φέρων 1912–1914». Καὶ ἐν τῷ συνόλῳ, προκειμένου εἰδικῶς περὶ τῶν κατηγοριῶν τὰς ὁποίας ἀνέφερα, προκύπτει αὔξησις τῶν ἐσόδων. Δὲν συμβαίνει ὅμως τοῦτο καὶ εἰς τοὺς ἐμμέσους φόρους· τοὐναντίον εἰς αὐτοὺς θέλομεν ἔχει μείωσιν καὶ μείωσιν αἰσθητήν. Ἡ μεγάλη ἐλάττωσις προκύπτει ἰδίως εἰς τοὺς δασμοὺς εἰσαγωγῆς, καὶ εἶνε πολὺ φυσικόν, διότι ἡ διεθνὴς κατάστασις, ἡ ὁποία δὲν εἶνε δυνατὸν νὰ ἀφήσῃ ἐκτὸς τοῦ κύκλου τῆς ἐπιδράσεως τῆς οἰκονομικῆς τὴν οἰκονομικὴν ζωὴν τῆς χώρας ἡμῶν ἐν παντί. Ἡ διεθνὴς αὐτὴ κατάστασις ἐπέδρασε τόσῳ μᾶλλον εἰς τὴν κίνησιν τῶν φόρων τῆς εἰσαγωγῆς, καθ’ ὅσον ἐπέδρασεν αὕτη εἰς τὴν ἐλευθερίαν τῆς ἐμπορικῆς κινήσεως τῆς χώρας ἡμῶν. Δὲν ὑπάρχει ἐλευθερία τῆς ἐμπορικῆς κινήσεως, διὰ τοῦτο ἡ προκύπτουσα ἐλάττωσις τῶν τελωνιακῶν δασμῶν εἰσαγωγῆς δὲν πρέπει παντάπασι νὰ σχετισθῇ μὲ τὴν ὅλην οἰκονομικὴν κατάστασιν τῆς χώρας, δὲν πρέπει δηλαδὴ νὰ θεωρηθῇ ὡς ἐνδεικτικὸν μειώσεως τῆς καταναλωτικῆς δυνάμεως τῆς χώρας. Δὲν εἶνε δυνατὸν νὰ λεχθῇ τοῦτο, ἐφόσον δὲν ἔχομεν τὴν ἐλευθερίαν τῆς ἐμπορικῆς κινήσεως. Ἐφ’ ὅσον δὲ εἶναι γνωστὸν ὅτι ἐξηντλήθη πᾶν ἀπόθεμα ἐμπορεύματος ἐνταῦθα, ὅτι οἱ ἔμποροι ἐξήντλησαν καὶ τὰ ἄχρηστα, ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα δὲν ἐθεώρουν ὅτι ἠδύναντο νὰ χρησιμοποιηθοῦν, ἐφόσον ἔχομεν δεδομένον ὅτι καὶ αὐτὰ ἐπωλήθησαν καὶ αἱ ἀποθῆκαι εἶναι κεναί, διότι εἶναι ἀποκεκλεισμέναι αἱ θαλάσσιοι ὁδοὶ τοῦ ἐμπορίου, ἡ ἐλάττωσις τῶν τελωνιακῶν δασμῶν εἰσαγωγῆς δὲν δύναται νὰ ἀποδοθῇ οὐδαμοῦ ἀλλοῦ παρὰ εἰς αὐτὸν ἀκριβῶς τὸν περιορισμὸν τῆς ναυτιλιακῆς κινήσεως. Ἀλλ’ ὁπουδήποτε καὶ ἂν ἀποδοθῇ, δι’ ἡμᾶς ὑπάρχει τὸ οἰκονομικὸν ἀποτέλεσμα, καὶ τοῦτο, ὡς εἶπον, εἶναι λίαν αἰσθητόν. Ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τῷ ὑποβεβλημένῳ, ὑπελογίζετο πρόσοδος ἐκ τῆς εἰσαγωγῆς τῶν παλαιῶν καὶ νέων χωρῶν ἐξ 80.000.000 δρχ. Βεβαίως ἡ πρόσοδος αὕτη δὲν θὰ εἶναι παντάπασι δυσχερὲς νὰ κατανεμηθῇ εἰς δώδεκα ἴσας δόσεις καὶ ζητηθῇ κατὰ τὸ πρῶτον ἑξάμηνον εἴσπραξις ἴση πρὸς τὸ ἥμισυ, ἵνα συμπεράνωμεν οὕτω ὅτι θὰ εἰσπραχθῇ τὸ ὅλον. Δὲν θὰ εἶναι ἄρα παντάπασι τολμηρὸν ἐκ τοῦ μέχρι τοῦδε εἰσπραχθέντος ποσοῦ τῆς πρώτης τοὐλάχιστον ἑξαμηνίας, νὰ συναγάγωμεν ὅτι ἄλλο τόσον μένει νὰ εἰσπράξωμεν καὶ κατὰ τὸ ὑπόλοιπον ἑξάμηνον, ὅτι δὲν θὰ μᾶς λείψῃ ἐξ ὁλοκλήρου ἡ διαφορὰ μεταξὺ τοῦ διπλασίου ποσοῦ τοῦ εἰσπραχθέντος κατὰ τὸ πρῶτον ἑξάμηνον ἐκ τῶν προϋπολογισθέντων, τῶν ἀναγραφομένων ἐν τῷ ὑποβεβλημένῳ προϋπολογισμῷ. Κατὰ τὸ πρῶτον ἑξάμηνον εἰσεπράχθησαν μόνον 29,000,000 δραχ.· ἀληθῶς κατὰ τὸ πρῶτον ἑξάμηνον τοῦ 1914 εἰσεπράχθησαν περισσότερα, περὶ τὰ 60,000,000 δραχ. εἰσεπράχθησαν ἐν τῷ συνόλῳ κατὰ τὸ 1914, ἐξ ὧν κατὰ τὸ πρῶτον ἑξάμηνον εἰσεπράχθησαν 24,000,000 δραχ., ἀλλὰ κατὰ τὸ δεύτερον εἰσεπράχθησαν 36,000,000· τὸ πρῶτον δηλ. ἑξάμηνον ἀπέδωκε περισσότερα τοῦ πρώτου ἑξαμήνου τοῦ 1914. Ὁπωσδήποτε ὅσασδήποτε ἐὰν ἠθέλομεν στηρίξῃ ἐλπίδας περὶ τῆς ἐμπορικῆς κινήσεως τοῦ δευτέρου ἑξαμήνου τοῦ ἔτους τούτου, ἐὰν τουτέστιν ἠθέλομεν δεχθῇ ὅτι ἤθελεν ἐπέλθει τόση τουλάχιστον βελτίωσις τῶν διεθνῶν συνθηκῶν ὡς πρὸς τὴν ἐμπορικὴν κίνησιν, ὥστε νὰ ἐπιτραπῇ μείζων ἐλευθερία ἐμπορίου καὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἥτις ἀπὸ γεωγραφικῆς ἀπόψεως εὑρίσκεται ὑπὸ συνθήκας, δυναμένας νὰ ἐπηρεάζωνται ἑκάστοτε, ὥστε καὶ ἂν ἤθελεν ἐπέλθει βελτίωσις τῶν συνθηκῶν τούτων κατὰ τὸ δεύτερον ἑξάμηνον, πάντως θὰ εἶναι μεγάλη ὑπερβολὴ νὰ προϋπολογίσωμεν μεγαλυτέραν ἀπόδοσιν, ἱκανὴν ὥστε νὰ καλύψῃ μέγα μέρος τῆς διαφορᾶς τὴν ὁποίαν ἀφίνει τὸ πρῶτον ἑξάμηνον καὶ μᾶς φέρῃ εἰς συμπλήρωσιν τῶν 80.000.000 δραχ. Ἐπίσης ἐλάττωσιν προσόδων ἔχομεν καὶ εἰς τὸν καπνὸν παλαιῶν χωρῶν καὶ εἰς τὸν καπνὸν νέων χωρῶν καὶ εἰς τὸ πετρέλαιον καὶ εἰς τὸ χαρτόσημον τὸ ὑπέγγυον καὶ εἰς τὸ χαρτόσημον τῶν νέων χωρῶν. Ἐκ τούτων ὅμως, προκειμένου αἴφνης περὶ τοῦ καπνοῦ τῶν παλαιῶν χωρῶν, δὲν δυνάμεθα νὰ θεωρήσωμεν ὅτι θὰ ὑπολειφθῶσιν αἱ ὁλικαὶ εἰσπράξεις ἐκ τοῦ προϋπολογισθέντος ποσοῦ, διότι τὸ πρῶτον ἑξάμηνον ὑπολείπεται μόνον κατὰ 500.000 δραχ. Εἰς τὸ χαρτόσημον, ὡς εἶπον, ἔχομεν ἐπίσης μείωσιν, εἰς τὸ ὑπέγγυον, διότι ἐπὶ 13.000.000 δραχ. ἔχομεν εἰσπράξεις κατὰ τὸ πρῶτον ἑξάμηνον 5.560.000 δρ. Καὶ εἰς τὸ χαρτόσημον τῶν νέων χωρῶν ἐπὶ 7.000.000 δρ. ἔχομεν εἰσπράξεις 2.000.000 δρ. Λέγω κύριοι ταῦτα εἰς τὴν Βουλήν, μολονότι δὲν ἦτο δυνατὸν ἐκ μόνων τούτων τῶν κονδυλίων τῶν ἐσόδων, χωρὶς μάλιστα νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν καὶ σύνολον δαπανῶν, αἵτινες κατὰ πᾶσαν πιθανότητα δὲν θὰ συζητηθῶσι κατὰ τὸ ἔτος τοῦτο, μολονότι, λέγω, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ στηρίξωμεν πιθανὸν πόρισμα περὶ τοῦ συνόλου τῶν ἀποτελεσμάτων εἰς τὰ ὁποῖα θὰ ἀπέληγεν ὁ προϋπολογισμὸς οὗτος. Ἀνακοινῶ ὅμως τὴν πληροφορίαν ταύτην εἰς τὴν Βουλὴν καὶ δύναμαι νὰ δηλώσω πρὸς αὐτήν, ὅτι ἔχομεν ὑπ’ ὄψιν καὶ ἔχομεν ἐπιληφθῆ τοῦ ἔργου τῆς ἀνάγκης τῶν μεταβολῶν τὰς ὁποίας ὀφείλομεν νὰ ἐπιφέρωμεν εἰς τὸν προϋπολογισμόν. Ἀλλὰ καὶ διὰ νὰ φέρω εἰς τὴν ἀντίληψιν αὐτῆς τὴν ἀληθῆ κατάστασιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἴσως δὲν θὰ ἦτο ἀνάγκη νὰ δηλωθῇ ὅτι ἐὰν εὑρισκόμεθα ἐνώπιον τοιούτων δυσχερειῶν ἡ Κυβέρνησις αὕτη ὄχι μόνον ἀπεφάσισε νὰ τὰς ἀντιμετωπίσῃ, ἀλλὰ ἔχει πεποίθησιν ὅτι θὰ δυνηθῇ ἀποτελεσματικῶς νὰ ἀντιμετωπίσῃ αὐτάς, συστηματοποιοῦσα τὴν οἰκονομικὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν ἐνδεικνύουν αἱ περιστάσεις. Εὐνόητον δὲ ὅτι ἡ οἰκονομικὴ πολιτικὴ μιᾶς Κυβερνήσεως εἶναι ἀνάλογος τῶν περιστάσεων. Καὶ ταῦτα μὲν ὡς πρὸς τοὺς ἀριθμοὺς τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἐλπίζω δὲ ὅτι κατὰ τὴν ἐπανάληψιν τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς θέλω εἶμαι εἰς θέσιν εὐθὺς ἀμέσως νὰ ἐμφανίσω εἰς αὐτὴν τὸν προϋπολογισμὸν τῶν προβλέψεων, αἵτινες σήμερον ἐπιτρέπονται καὶ αἵτινες πάντως θὰ εἶναι πολὺ θετικώτεραι, ἀφοῦ δὲν θὰ εἶναι προβλέψεις ἀλλὰ κατὰ μέγιστον μέρος ἀποτελέσματα. Αὐτοῦ τούτου τοῦ προϋπολογισμοῦ ἡ Κυβέρνησις ἡ προκάτοχος εἶχε λάβει διὰ Β. Διατάγματος ἑπτὰ δωδεκατημόρια, ὑποβάλλω δὲ νομοσχέδιον «περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῶν πιστώσεων ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1914 ἐκ δρ. 4,450,845,71», ἀναγομένων εἰς τὰ Ὑπουργεῖα Δικαιοσύνης, Ἐξωτερικῶν, Ἐσωτερικῶν, Ναυτικῶν καὶ Οἰκονομικῶν καὶ ἕτερον νομοσχέδιον «περὶ χορηγίας ἐκτάκτων πιστώσεων ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1914 ἐκ δραχ. 411,139,64», ἀναγομένων εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, ὀφειλομένων δὲ εἰς τὸ ὅτι, μετὰ τὸν χωρισμὸν τοῦ Ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας, ὁπότε ἐγένετο καὶ ἡ μεταβίβασις τῶν πιστώσεων τῶν ἀναγομένων εἰς τὰς ὑπηρεσίας, τὰς ἀποσπασθείσας εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας, ὁπότε ἐγένετο καὶ ἡ μεταβίβασις τῶν πιστώσεων τῶν ἀναγομένων εἰς τὰς ὑπηρεσίας, τὰς ἀποσπασθείσας εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ἐκεῖνο, ἀπέμειναν καὶ ἐκκρεμεῖς λογαριασμοί, ἀναγόμενοι εἰς τὴν περίοδον, καθ’ ἣν τὸ τμῆμα τῶν δημοσίων ἔργων ἀνῆκεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐγένετο δὲ παρατήρησις ὅτι τὰ χρήματα ἐκεῖνα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πληρωθῶσιν ἐκ τῶν πιστώσεων τοῦ Ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας, ἀλλ’ ὅτι δέον νὰ ἀνατρέξωμεν εἰς τὴν ἐποχὴν τῆς ἐκτελέσεως τῶν ἔργων, πρόκειται δὲ περὶ ἐκτελέσεως γεφυρῶν καὶ διὰ τοῦτο ἡ πίστωσις χαρακτηρίζεται ὡς ἔκτακτος, καθόσον δὲν ὑπῆρχε τακτικὴ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ ἔτους ἐκείνου. Τὰ νομοσχέδια ταῦτα παρακαλῶ τὴν Βουλήν, ἂν συναινῇ, νὰ κηρυχθῶσι κατεπείγοντα καὶ νὰ παραπεμφθῶσιν εἰς τὴν ἁρμοδίαν Ἐπιτροπήν.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅπως τὰ ὑποβληθέντα ὑπ’ αὐτοῦ νομοσχέδια κηρυχθῶσι κατεπείγοντα καὶ παραπεμφθῶσιν εἰς τὴν ἁρμοδίαν Ἐπιτροπήν, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Παραπέμπονται εἰς τὴν ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ, Ἀπολογισμοῦ καὶ τοῦ Λογιστικοῦ τοῦ Κράτους Ἐπιτροπήν.

§57ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐπίσης ὑποβάλλω σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῶν ἀπὸ 28 Φεβρουαρίου καὶ 3 Ἰουνίου ἐ. ἔ. Β. Διαταγμάτων «περὶ προσωρινοῦ κανονισμοῦ τῆς βεβαιώσεως καὶ εἰσπράξεως τῶν ἐσόδων καὶ τῆς πληρωμῆς τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους τῶν μηνῶν Ἰανουαρίου, μέχρι τέλους Ἰουλίου ἐ. ἔ.» τῆς χρήσεως 1915 καὶ «περὶ προσωρινοῦ κανονισμοῦ τῆς πληρωμῆς τῶν ἐξόδων τῶν μηνῶν Αὐγούστου καὶ Σεπτεμβρίου τῆς αὐτῆς χρήσεως», τὸ ὁποῖον παρακαλῶ νὰ κηρυχθῇ κατεπεῖγον καὶ νὰ ψηφισθῇ κατ’ ἀρχήν.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅπως τὸ ὑποβληθὲν ὑπ’ αὐτοῦ νομοσχέδιον κηρυχθῇ κατεπεῖγον καὶ ψηφισθῇ κατ’ ἀρχήν, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§59ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐπίσης ὑποβάλλω σχέδιον νόμου, τὸ ὁποῖον προνοεῖ περὶ ἐφαρμογῆς τῆς προσωρινῆς φορολογίας τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν διὰ τὴν φορολογίαν τοῦ 1915, καὶ παρατάσεως προθεσμιῶν δηλώσεως ἀροτριώντων κτηνῶν καὶ μεγάλων ζώων». Ὡσαύτως ἕτερον σχέδιον νόμου «περὶ καταβολῆς τῶν καθυστερουμένων ἐσόδων τῶν χρήσεων 1912, 1913 καὶ 1914, ἄνευ προσθέτων τελῶν καὶ τόκων ὑπερημερίας μέχρι τέλους Ὀκτωβρίου 1915». Τὰ νομοσχέδια αὐτὰ ἐλπίζω ὅτι δὲν θὰ ἔχῃ ἀντίρρησιν ἡ Βουλή, νὰ παρακληθῇ ὁ κ. Πρόεδρος νὰ παραπέμψῃ ἀμέσως εἰς τὴν ἁρμοδίαν Ἐπιτροπήν, ὅπως αὕτη ὡς τάχιστα τὰ ἐπεξεργασθῇ.

§60ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Μὲ τὴν παράκλησιν νὰ τὰ φέρῃ τὴν Τετάρτην.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅπως τὰ ὑποβληθέντα ὑπ’ αὐτοῦ νομοσχέδια κηρυχθῶσι κατεπείγοντα καὶ παραπεμφθῶσιν εἰς τὴν ἁρμοδίαν Ἐπιτροπήν, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Παραπέμπονται εἰς τὴν ἐπὶ τῶν Ἀμέσων καὶ Ἐμμέσων φόρων Ἐπιτροπήν. Ὁ κ. ἐπὶ τῆς Παιδείας Ὑπουργὸς ἔχει τὸν λόγον.

§62Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν περὶ διδακτικῶν βιβλίων νόμων ͵ΓΣΑʹ καὶ 336», τοὺς ὁποίους ἐψηφίσαμεν τελευταίως, διότι δὲν κατέστη δυνατὸν οὐδὲ μέχρι σήμερον νὰ ἐκτυπωθῶσι τὰ βιβλία, ὑπὸ τὰς περιστάσεις, ὑπὸ τὰς ὁποίας εὑρισκόμεθα μὲ τὴν ἔλλειψιν τοῦ χάρτου. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ κηρυχθῇ κατεπεῖγον καὶ νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἁρμοδίαν Ἐπιτροπήν.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅπως τὸ ὑποβληθὲν ὑπ’ αὐτοῦ σχέδιον νόμου κηρυχθῇ κατεπεῖγον καὶ παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἁρμοδίαν Ἐπιτροπὴν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Παραπέμπεται εἰς τὴν ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως, τῶν Ἀρχαιοτήτων τῶν Καλῶν Τεχνῶν καὶ τῶν Διδακτηρίων Ἐπιτροπήν. Ὁ κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸς ἔχει τὸν λόγον.

§64Π. ΔΑΓΚΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὑποβάλλω εἰς τὴν Βουλὴν δύο νομοσχέδια. Τὸ πρῶτον «περὶ τοῦ ἀπαιτουμένου χρόνου πρὸς προβιβασμὸν τῶν μονιμοποιηθέντων ἐφέδρων ὑπολοχαγῶν, ἀνθυπολοχαγῶν, ἀνθυπασπιστῶν, ὑπιάτρων καὶ ἀνθυπιάτρων» καὶ τὸ δεύτερον «περὶ τῶν ἐκπαιδευομένων ἐν τῇ Ἰατρικῇ Σχολῇ τῆς Λυῶνος φοιτητῶν τῆς Ἰατρικῆς». Παρακαλῶ πολὺ τὴν Βουλὴν τὰ νομοσχέδια ταῦτα νὰ κηρυχθῶσιν κατεπείγοντα καὶ ἐκ τῶν ὁποίων τὸ τελευταῖον νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἁρμοδίαν Ἐπιτροπήν.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ὅπως τὰ ὑποβληθέντα ὑπ’ αὐτοῦ νομοσχέδια κηρυχθῶσι κατεπείγοντα καὶ τὸ τελευταῖον παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἁρμοδίαν Ἐπιτροπήν, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Παραπέμπεται εἰς τὴν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ἐπιτροπήν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἔχει τὸν λόγον.

§66Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω εἰς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς νομοσχέδια: 1) «Περὶ ἀναστολῆς ὑποχρεώσεων τῶν ἐν ταῖς Νέαις Χώραις ἐργαζομένων ἀσφαλιστικῶν Ἑταιρειῶν», 2) «Περὶ ἀφομοιώσεως τῆς ἐν Χίῳ κοινοτικῆς Ἐμπορικῆς Σχολῆς πρὸς τὰς Δημοσίας Ἐμπορικὰς Σχολὰς τοῦ Κράτους καὶ διαχειρίσεως τῆς περιουσίας αὐτῆς». Τὰ νομοσχέδια ταῦτα παρακαλῶ νὰ παραπεμφθῶσι εἰς τὴν ἁρμοδίαν Ἐπιτροπήν.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Παραπέμπονται εἰς τὴν ἐπὶ τοῦ Ἐμπορίου, Βιομηχανίας, Ἐργασίας, Ἀσφαλείας καὶ Κοινωνικῆς Προνοίας Ἐπιτροπήν. Ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργὸς ἔχει τὸν λόγον.

§68ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω εἰς τὴν Βουλὴν σχέδιον νόμου «περὶ συμπληρώσεως τῶν διατάξεων τοῦ νόμου 651 «περὶ ἀπαγορεύσεως τῆς εἰσαγωγῆς καὶ ἐξαγωγῆς ἐμπορευμάτων». Ζητεῖται διὰ τοῦ νόμου τούτου, ὅπως κατασταθῇ κύρωσις ποινικὴ τῶν διατάξεων περὶ ἐξαγωγῆς καὶ ἐπανεξαγωγῆς. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ κηρυχθῇ κατεπεῖγον. Ἐπίσης ὑποβάλλω σχέδιον νόμου «περὶ καταργήσεως τῶν ὑποπροξενείων Κορυτσᾶς, Ἀργυροκάστρου καὶ Ἐλβασάν», τὸ ὁποῖον παρακαλῶ νὰ κηρυχθῇ κατεπεῖγον καὶ νὰ ψηφισθῇ κατ’ ἀρχήν.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅπως τὰ ὑποβληθέντα ὑπ’ αὐτοῦ νομοσχέδια κηρυχθῶσι κατεπείγοντα, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ πρώτου τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Λ. Τσουκαλᾶς.

§70Λ. ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ. Δύο λέξεις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου. Τὸ νομοσχέδιον προνοεῖ περὶ παραβάσεως τῶν διατάξεων ἐξαγωγῆς ἐκ τῆς Ἐπικρατείας ἀπηγορευμένων εἰδῶν. Ἀπὸ τῆς ἀπόψεως ταύτης εἶνε προφανὲς ὅτι λίαν χρήσιμον τυγχάνει τὸ νομοσχέδιον. Ἀλλ’ ἐπιτραπήτω μοι μικράν τινα διασάφησιν νὰ αἰτήσωμαι. Τὸ νομοσχέδιον λέγει: (Ἀναγινώσκει) «Πᾶσα παράβασις τῶν ἀνωτέρω ἀπαγορευτικῶν Ὑπουργικῶν διαταγῶν τιμωρεῖται διὰ φυλακίσεως 15 ἡμερῶν μέχρις ἑνὸς ἔτους καὶ διὰ χρηματικῆς ποινῆς ἴσης πρὸς τὸ ὁλικὸν κέρδος, τὸ ὁποῖον κατὰ τὴν κρίσιν τοῦ δικαστηρίου ὁ ὑπαίτιος ἀπήλαυσεν, ἢ ἐπεδίωξε διὰ τῆς παραβάσεως κλπ.». Νομίζω, ὅτι ἡ φράσις «ἢ ἐπεδίωξε διὰ τῆς παραβάσεως» εἶνε ἀσαφής, διότι κατὰ τὴν περίπτωσιν, καθ’ ἣν συνελήφθη τις παραβάτης τοῦ νόμου ὑπόκειται εἰς τὴν ποινὴν τῆς φυλακίσεως καὶ ταὐτοχρόνως καὶ εἰς τὴν καταβολὴν τῶν χρημάτων, τὰ ὁποῖα παρανόμως εἰσέπραξε καὶ μέχρι τοῦ σημείου αὐτοῦ τὸ νομοσχέδιον ἔχει καλῶς. Καθ’ ἣν ὅμως περίπτωσιν δὲν ἐπρόφθασε νὰ λάβῃ τὰ χρήματα ἢ εὑρίσκεται ἐν τῷ σταδίῳ τῆς ἀποπείρας, τὸ νομοσχέδιον ἐπιβάλλει χρηματικὴν ποινὴν ἴσην πρὸς τὸ κέρδος, ὅπερ ἐπεδίωξε διὰ τῆς παραβάσεως καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἐρωτῶ: Ἐκτὸς τῆς φυλακίσεως θὰ ἐπιβληθῇ καὶ ἡ χρηματικὴ ποινή; Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο εἰσήχθη εἰς τὴν Βουλὴν διὰ τὴν περίπτωσιν πολεμικοῦ λαθρεμπορεύματος καὶ τούτου ἕνεκα ἐκηρύχθη κατεπεῖγον. Καὶ τούτου τεθέντος ὑποθέσατε ἕνα πλοίαρχον ἢ ἕνα πλοιοκτήτην, ὁ ὁποῖος πρόκειται νὰ διαπράξῃ λαθρεμπόριον, ὅτι τὸ ποσὸν ὅπερ ἐπιδιώκει εἶναι 500,000 ἢ 1,000,000 δραχμῶν καὶ ὅτι συνελήφθη πρὶν ἢ διαπράξῃ τὸ λαθρεμπόριον. Προφανῶς ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νομοσχεδίου εἶναι ὑπόχρεως νὰ καταβάλῃ τὰ χρήματα καὶ θὰ ἐπιβληθῇ ποινὴ 500,000 ἢ 1,000,000 δραχμῶν. Ἀλλὰ τὰ χρήματα ταῦτα δὲν θὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ ἀποτίσῃ καὶ οὕτω τὸν καταδικάζετε εἰς ἰσόβιον χρέος καὶ τὰς ἐξ αὐτοῦ ἰσοβίους συνεπείας. Ἀλλὰ καὶ ὑπὸ τὴν ἔποψιν τοῦ δικαίου πρέπει νὰ ὑπάρξῃ διασάφησίς τις εἰς τὸ νομοσχέδιον, διὰ τὴν περίπτωσιν τῆς ἀποπείρας. Ἐπιβάλλεται φυλάκισις καὶ πληρωμὴ χρηματικῆς ποινῆς ἴσης πρὸς τὸ ἐπιδιωκόμενον κέρδος. Ἀλλ’ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἡ ποινή, ἡ ἐπιβαλλομένη ἐπὶ τῆς ἀποπείρας εἶναι μεγαλειτέρα τῆς ἐπὶ τοῦ τελεσθέντος ἀδικήματος. Κατὰ θεμελιώδη δὲ ἀρχὴν τοῦ δικαίου ἡ ἀπόπειρα τιμωρεῖται μὲ ποινὴν μικροτέραν ἐκείνης, δι’ ἧς τιμωρεῖται τὸ τελεσθὲν ἀδίκημα. Φρονῶ λοιπὸν ὅτι, ἂν παραμείνῃ ὡς ἔχει ἡ διάταξις ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, εἶναι αὕτη ἀνεφάρμοστος. Ὑποθέσατε Δικαστήριον, εἰς τὸ ὁποῖον εἰσάγεται ἵνα δικασθῇ τις κατηγορούμενος διὰ τοιοῦτον ἀδίκημα. Τὸ Δικαστήριον θὰ εὑρεθῇ εἰς δίλημμα νὰ καταδικάσῃ ἄνθρωπον εἰς πληρωμὴν 500,000 δραχμῶν ὡς ποινήν, ἐκτὸς ἐννοεῖται τῆς φυλακίσεως. Εἶναι λοιπὸν ὑπόχρεον νὰ τὸν ἀπαλλάξῃ. Ἡ διάταξις αὕτη εἶναι αὐστηρὰ καὶ φοβοῦμαι, ὅτι θὰ καταλήξῃ εἰς τὸ ἀνεφάρμοστον, ὡς καταλήγουσι συνήθως αἱ λίαν αὐστηραὶ ποιναί. Κατὰ τὸ νεώτερον σύστημα νομοθεσίας, τὸ διέπον τὰ πλεῖστα τῶν μεγάλων Κρατῶν, περιωρίσθησαν αἱ ποιναί, ἵνα δύναται ὁ δικαστὴς νὰ ἐφαρμόζῃ αὐτάς, ἐνῷ καθ’ ὃν τρόπον εἶνε συντεταγμένον τὸ νομοσχέδιον ὁ δικαστὴς θὰ εὑρεθῇ εἰς λίαν δυσχερῆ θέσιν νὰ ἐφαρμόσῃ τοῦτο. Διότι τί λέγει τὸ νομοσχέδιον; (Ἀναγινώσκει). «Πᾶσα παράβασις τῶν ἀνωτέρω ἀπαγορευτικῶν Ὑπουργικῶν διαταγῶν τιμωρεῖται διὰ φυλακίσεως 15 ἡμερῶν μέχρις ἑνὸς ἔτους καὶ διὰ χρηματικῆς ποινῆς ἴσης πρὸς τὸ ὑλικὸν κέρδος, τὸ ὁποῖον κατὰ τὴν κρίσιν τοῦ Δικαστηρίου ὁ ὑπαίτιος ἀπήλαυσεν ἢ ἐπεδίωξε διὰ τῆς παραβάσεως κλπ». Φρονῶ λοιπόν, ὅτι τὸ «ἢ ἐπεδίωξε διὰ τῆς παραβάσεως» πρέπει νὰ διασαφηνισθῇ, ἵνα τὸ νομοσχέδιον καταστῇ ἐφαρμόσιμον.

§71ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Κύριε Πρόεδρε, αἱ παρατηρήσεις τοῦ κ. βουλευτοῦ δὲν ἀφορῶσι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου, ἑπομένως παρακαλῶ νὰ ὑποβάλῃ τροπολογίαν καὶ κατὰ τὴν συζήτησιν τῶν ἄρθρων νὰ συζητήσωμεν ταύτην.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Γνωρίζω πρὸς τὴν Βουλὴν ὅτι: Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Κ. Δημοκωστούλας, Δ. Χατζηγιάννης, Π. Ἀγγελίδης, Γ. Βλάχος, Ι. Γιαμούζης, Ι. Γκέκας, Κ. Σπυρίδης, Ν. Ζαρλῆς, Ἀλ. Κασσαβέτης, Μ. Μπουφίδης, Κ. Χρυσοχοΐδης καὶ Α. Κόρακας ὑποβάλλουσι πρότασιν Νόμου «περὶ ἑρμηνείας τοῦ 13ου ἄρθρου τοῦ ΔΝΖʹ (ὑπ’ ἀριθ. 4057) νόμου «περὶ συστάσεως Δήμων καὶ Κοινοτήτων». (Θέλει ἐκτυπωθῆ καὶ διανεμηθῇ).

§73ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Παρακαλῶ, Κύριε Πρόεδρε, ὅπως ἔχωμεν συνεδρίασιν τὴν προσεχῆ Τετάρτην.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ νὰ ἐπαναληφθῇ τὴν ὥραν 5ην μ.μ. τῆς προσεχοῦς Τετάρτης. (Ὥρα 7.50′ μ. μ.)