1914.12.15

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 67

τῆς 15 Δεκεμβρίου 1914.

Προεδρία κ. Κ. Ζαβιτσιάνου.

(Ὥρᾳ 5.10′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Γνωρίζω πρὸς τὴν Βουλὴν ὅτι: — Ὁ Σύλλογος ἐμποροϋπαλλήλων Ἀθηνῶν ὑποβάλλει ὑπόμνημα περὶ χρονικῶν ὁρίων ἐργασίας ἐν τοῖς ἐμπορικοῖς καταστήμασι. — Οἱ ξυλέμποροι Λευκάδος παρακαλοῦσιν ὅπως, σὺν τῇ ἀτελείᾳ τῆς εἰσαχθησομένης ξυλείας ἐν Λευκάδι, ληφθῇ πρόνοια καὶ περὶ τῆς ὑπαρχούσης. — Οἱ κάτοικοι Κτημενίων Δολόπων παρακαλοῦσιν ὅπως ληφθῇ πρόνοια διὰ τὸ κλειστὸν Εἰρηνοδικεῖόν των. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων. Ὁ κ. Δ. Γκλαβᾶς ἔχει τὸν λόγον, ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν τῆς κοινότητος Τούμπα τῆς Αἰγιαλείας, δι’ ἧς αἰτεῖται τὴν λῆψιν ἀναλόγων μέτρων πρὸς ἐνίσχυσιν τῆς ἐννόμου τάξεως.

§2Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, ὅπως ἡ ἀναφορὰ αὕτη ἀποσταλῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, παρακαλῶ δὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μεριμνήσῃ ὅπως ἐνισχυθῇ ἡ δύναμις τῆς χωροφυλακῆς, διότι ὁ λαὸς τῆς Αἰγιαλείας τρομοκρατεῖται, ἰδίᾳ δὲ τὸ τμῆμα τῶν Ἐριναιῶν ὅπου παραμένει κάποιος Καρδαρᾶς, ὁ ὁποῖος τρομοκρατεῖ μὲ μερικοὺς συμμορίτας τὸν τόπον ὁλόκληρον.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Γκλαβᾶς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου Ναυπάκτου.

§4Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, καὶ ἡ ἀναφορὰ αὕτη ν’ ἀποσταλῇ εἰς τὸ οἰκεῖον Ὑπουργεῖον καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως λάβῃ πρόνοιαν περὶ ἐλαττώσεως τοῦ φόρου τῶν εἰσαγομένων ἀλεύρων, διότι δέον ὁ δυσπραγῶν λαὸς νὰ ἐξαγοράσῃ τὸν ἄρτον του εἰς ἀξίαν προσιτὴν διὰ τὰ βαλάντιά του. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι τελευταῖον ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ἐδήλωσεν ὅτι θέλει ὑποβάλει προσεχῶς σχέδιον νόμου διὰ τοῦ ὁποίου θὰ ἐλαττωθῇ ὁ εἰσαγωγικὸς δασμὸς ἐπὶ τῶν ἀλεύρων, διὰ τὸ ὁποῖον δὲν ἔχω ἢ νὰ ἐκφράσω, ὡς βουλευτής, τὴν εὐγνωμοσύνην τοῦ λαοῦ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Βέρροιος.

§6Ι. ΒΕΡΡΟΙΟΣ. Δὲν ἔχω νὰ προσθέσω τίποτε εἰς ὅσα ὁ ἀξιότιμος κ. συνάδελφος ἀνέπτυξεν ἢ μόνον νὰ παρακαλέσω νὰ παραπεμφθῇ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Καντιάνης ἔχει τὸν λόγον ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν τοῦ Γ. Μπρεδήμα καὶ Γρηγ. Νικητοπούλου, χορηγητῶν τῶν ἀποικιακῶν εἰδῶν τῆς φρουρᾶς Καλαμῶν.

§8Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Πρόκειται περὶ τῶν χορηγητῶν τῶν ἀποικιακῶν εἰδῶν εἰς τὴν φρουρὰν τῶν Καλαμῶν. Ἡ ἐργασία αὐτὴ ἀνελήφθη ὑπὸ τῶν ἀναφερομένων πρὸ τῆς ἐνάρξεως τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ πολέμου, ὅτε τὰ εἴδη αὐτὰ εἶχον κατωτέρας τιμάς. Σήμερον ὅμως ἕνεκα τοῦ πολέμου τὰ εἴδη αὐτὰ ἔχουσι μεγάλως ὑπερτιμηθῇ καὶ αὐτὸ δὲ τὸ Κράτος διατιμᾷ ταῦτα, τὰ ὁποῖα ἀνέλαβον οἱ χορηγηταὶ νὰ χορηγῶσι διὰ τὸ στράτευμα, εἰς τιμὰς μεγαλειτέρας ἀπὸ τὰς τιμὰς εἰς ἃς τὰ ἀνέλαβον οὗτοι, ὡς ἐκ τοῦ ὁποίου ζημιοῦνται μεγάλως. Ἀφοῦ ἐπισήμως ἀνεγνωρίσθη ὑπὸ τοῦ Κράτους ὅτι αἱ τρέχουσαι τιμαὶ τῶν εἰδῶν αὐτῶν εἶναι μεγαλύτεραι, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ληφθῇ κάποια πρόνοια καὶ περὶ αὐτῶν τῶν χορηγητῶν, οἱ ὁποῖοι, καίτοι ἔχουσι καταθέσει πολλὰ κεφάλαια, καίτοι καταβάλλουσι καὶ προσωπικὴν ἐργασίαν, ὄχι μόνον δὲν κερδαίνουσι τίποτε, ἀλλὰ κινδυνεύουσι ν’ ἀπολέσωσι καὶ αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἔχουσι. Διὰ ταῦτα λοιπὸν θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ὅπως λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀναφορὰν ταύτην τῶν χορηγητῶν.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Δ. Μπούσδρας καὶ Α. Θανόπουλος παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἐπὶ τῶν ἑξῆς ζητημάτων καὶ πράξεων τοῦ ταμίου Καρδίτσης Γκίκα Ὀρλώφ: Αʹ) ποῖον εἶναι τὸ πόρισμα τῶν ἐνεργηθεισῶν ἀνακρίσεων ἐπὶ τῆς μηνύσεως τῆς πρὸ διετίας ἐπιδοθείσης κατὰ τοῦ ταμίου τούτου ἐπὶ χαρτοπαιξίᾳ καὶ λοιπαῖς πράξεσιν ἀναρμόστοις πρὸς τὸν δημόσιον αὐτοῦ βίον Βʹ) τί ἐνήργησεν ἐπὶ τῆς μηνύσεως, ἥτις πρὸ ἔτους ὑπὸ τῶν κατοίκων Ποτσαρῆ ἐπεδόθη εἰς τὸ Γενικὸν Λογιστήριον κατὰ τοῦ αὐτοῦ ταμίου, ἐπὶ συμπαιγνίᾳ αὐτοῦ μετὰ τοῦ ἐπιστάτου τοῦ τσιφλικίου Ποτσαρῆ καὶ ἀταξίᾳ περὶ τὴν πληρωμὴν ὀφειλομένων τοῖς χωρικοῖς, Γʹ) διὰ τίνα λόγον ὁ αὐτὸς ταμίας πωλεῖ χαρτόσημον μόνον ἀπὸ τῆς 10½–12. Δʹ) ὁ αὐτὸς ταμίας διὰ τίνα λόγον παρὰ τῶν ἐνοικιαστῶν τοῦ φόρου τῶν ὠνίων καὶ ἐμπορευμάτων δὲν εἰσέπραξε τὸ μίσθωμα τὸ ὀφειλόμενον εἰς τὸν δῆμον Καρδίτσης, διὰ τοὺς μῆνας Αὔγουστον καὶ Σεπτέμβριον. Ἕνεκα τῆς παραβάσεως ταύτης ὁ δῆμος περιῆλθεν εἰς ἀνεπάρκειαν πρὸς ἐκπλήρωσιν τῶν ὑποχρεώσεών του, καταστὰς ἕνεκα τούτου καὶ εἰς ἀποζημιώσεις ὑπόχρεως πρὸς τὴν ἑταιρείαν τοῦ φωτισμοῦ. Εʹ) Διὰ τίνα λόγον ὁ αὐτὸς ταμίας ἀρνεῖται νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὸν δήμαρχον Καρδίτσης καὶ τὴν δημαρχικὴν ἐπιτροπὴν τὸν λογαριασμὸν ἐσόδων καὶ ἐξόδων ἀπὸ τοῦ Αὐγούστου μέχρι σήμερον, ἐνῷ ἐκ τοῦ νόμου ὑποχρεοῦται νὰ ὑποβάλῃ τοιοῦτον λογαριασμὸν εἰς τὸ τέλος ἑκάστου μηνός. Ἀναβάλλεται. Ὁ κ. Ν. Στράτος παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν: 1) Πόσα βλήματα μάχης κατ’ εἶδος βλημάτων καὶ κατὰ κατηγορίαν πυροβόλων τῶν 23,4 καὶ τῶν 19, εἶχε τὸ καταδρομικὸν «Ἀβέρωφ» κατὰ τὴν ἔκρηξιν τοῦ Ἑλληνοτουρκικοῦ πολέμου. 2) Πόσα τοιαῦτα κατὰ τὰς ἀνωτέρω κατηγορίας ἐκομίσθησαν εἰς Ναύσταθμον καὶ κατὰ τίνα ἡμέραν ὑπὸ τοῦ φορτηγοῦ «Βοσνία». 3) Πόσα βλήματα κατὰ τὰς ἀνωτέρω κατηγορίας εἶχεν ὁ «Ἀβέρωφ» κατὰ τὴν ναυμαχίαν τῆς 3ης Δεκεμβρίου 1912. Πόσα κατηνάλωσε κατὰ ταύτην, κατὰ τίνα ἡμέραν καὶ ὥραν διετάχθη ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν ἡ ἀποστολὴ βλημάτων εἰς τὸν «Ἀβέρωφ» μετὰ τὴν ναυμαχίαν ταύτην, τίνα ὥραν ἀπέπλευσεν ἐκ Ναυστάθμου τὸ φέρον ταῦτα ἀτμόπλοιον, τίνα ὥραν ἐλήφθη τὸ ἀναφέρον τὴν ἀνάλωσιν τῶν βλημάτων τηλεγράφημα τοῦ ἀντιναυάρχου κ. Π. Κουντουριώτου, τίνα ὥραν ἀπεστάλη αὐτῷ ἀπάντησις περὶ τῆς ἀποστολῆς καὶ τί τὸ περιεχόμενον τῆς ἀπαντήσεως. 4) Πόσα βλήματα εἶχεν ὁ «Ἀβέρωφ» ἐν τῇ πυριταποθήκῃ του καὶ πόσα ἔφεδρα τὴν 9ην Δεκεμβρίου 1912, πόσα τὴν 5ην Ἰανουαρίου 1913, καὶ πόσα ἀπέμεινον εἰς αὐτὸν μετὰ τὴν ναυμαχίαν ταύτην. Ταῦτα δὲ πάντοτε κατὰ τὰς ἀνωτέρω κατηγορίας βλημάτων. Ἀναβάλλεται. Ὁ κ. Π. Κοσσονᾶκος παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἐὰν ὑπάρχῃ ἐλπὶς νὰ ἐνεργηθῇ ἐπὶ τέλους ἡ συντήρησις τῶν ὁδῶν Σπάρτης–Τριπόλεως καὶ Σπάρτης–Γυθείου, γνωστοῦ ὄντος ὅτι αἱ ὁδοὶ αὗται ἔχουν περιέλθει εἰς ἀθλίαν κατάστασιν.

§10Π. ΚΟΣΟΝΑΚΟΣ. Ν’ ἀναβληθῇ, κ. Πρόεδρε, διότι ἀπουσιάζει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Οἱ κύριοι Σ. Θεοδωρόπουλος καὶ Ι. Φαρμάκης ἐρωτῶσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἂν σκέπτηται νὰ λάβῃ μέτρον περὶ κανονισμοῦ τῶν χρονικῶν ὡρῶν ἐργασίας τῶν ὑπαλλήλων τῶν ξενοδοχείων τοῦ ὕπνου, οἵτινες κατὰ πλεῖστον ὑποχρεοῦνται νὰ διαμένουν εἰς δωμάτια ἀνήλια καὶ ἀποθήκας, τρέφονται κάκιστα καὶ ἀνεπαρκέστατα καὶ ἐργάζονται μὲ μικρὰς διακοπὰς ὁλόκληρον τὸ ἡμερονύκτιον, διατελοῦντες εἰς τὴν διάθεσιν τῶν ἐργοδοτῶν πᾶσαν ὥραν.

§12Σ. ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ν’ ἀναβληθῇ, κύριε Πρόεδρε, μέχρι τῆς ἐλεύσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθν. Οἰκονομίας.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Οἱ κύριοι Ἠ. Κοπανίτσας καὶ Π. Κοσσονᾶκος παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἐὰν σκέπτηται νὰ προβῇ εἰς τὴν μονιμοποίησιν τῶν ἀνθυπασπιστῶν ἐκείνων, οἵτινες ἀνακαταταγέντες ἅμα τῇ λήξει τῆς ἐπιστρατεύσεως μὲ τὸν βαθμὸν τοῦ λοχίου, προήχθησαν εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ διὰ τὴν κατὰ τοὺς πολέμους ἐξαίρετον αὐτῶν διαγωγήν.

§14ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Δὲν εἶναι δυνατὸν οἱ ἐν λόγῳ ἀνθυπασπισταὶ νὰ μονιμοποιηθῶσι, διότι προηγεῖται αὐτῶν σωρεία ἄλλων ἀνθυπασπιστῶν, οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ προφθάσωσι νὰ μονιμοποιηθῶσι, διότι δὲν χηρεύουσιν εἰς τὸν στρατὸν τόσαι θέσεις κεναί, κατὰ τὴν γνώμην τῆς ἐπιτελικῆς ὑπηρεσίας.

§15Π. ΚΟΣΟΝΑΚΟΣ. Αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι ἀνακατετάγησαν ἵνα παραμείνωσιν εἰς τὸ στράτευμα, θὰ εἶναι δ’ ἄδικον νὰ ἐπανέλθωσιν εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ λοχίου, ἀφ’ οὗ ἔλαβον ἅπαξ τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ διὰ τὴν κατὰ τοὺς πολέμους ἐξαίρετον αὐτῶν δρᾶσιν.

§16ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὁ βαθμὸς τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ τοῖς ἀνήκει ἐν τῇ ἐφεδρείᾳ, ἀλλὰ τὸν βαθμὸν τὸν ἐν τῇ ἐφεδρείᾳ δὲν δικαιοῦται ἕκαστος νὰ τὸν μεταβάλῃ εἰς βαθμὸν ἐν τῷ ἐνεργῷ στρατῷ.

§17Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Αὐτοί, κύριε Πρόεδρε, ἀνακατετάγησαν τὴν 31 Σεπτεμβρίου 1913, προήχθησαν ἐπὶ τῇ βάσει ἐκθέσεων τῶν οἰκείων σωματαρχῶν διὰ τὴν κατὰ τοὺς πολέμους ἐξαίρετον αὐτῶν διαγωγήν, ἐτραυματίσθησαν δὲ πρὸς τούτοις. Ὑμεῖς ἐξεδώσατε διαταγὴν κατὰ τὸν Μάϊον, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπετρέπετο ἡ παραμονὴ αὐτῶν ἐν τῷ στρατεύματι μὲ τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ. Φρονῶ ὅτι εἶναι ἄδικον νὰ ἐπανέλθωσιν οὗτοι εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ λοχίου, ἀφ’ οὗ ἄλλοι ὑπαξιωματικοί, μὴ ἔχοντες ἀνωτέραν αὐτῶν ὑπηρεσίαν οὐδ’ ἐκθέσεις σωματαρχῶν, προήχθησαν καὶ ἐμονιμοποιήθησαν.

§18ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Πῶς τὸ ἐξεύρομεν ἡμεῖς ὅτι δὲν εἶχον ὑπηρεσίαν;

§19Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἐὰν ἀμφιβάλῃ ἡ ὑπηρεσία ἂς ζητήσῃ πληροφορίας. Ἄλλως τε γνωρίζετε ὅτι ἐγένοντο σφαλεραὶ ἀποφάσεις καὶ ἐσημειώθησαν πλάναι ἐκ παραδρομῆς. Ἂν λοιπὸν τοιοῦτόν τι συμβαίνῃ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ διορθωθῇ.

§20Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Δὲν πρόκειται περὶ μονιμοποιήσεως αὐτῶν ὅπως μονιμοποιοῦνται οἱ ἔφεδροι, ἀλλὰ πρόκειται περὶ προαγωγῆς, ἀφ’ οὗ ἐγένοντο συνεπείᾳ προαγωγῆς ἀνθυπασπισταὶ καὶ ἑπομένως ἐλλείπει ἡ κρίσις ἂν δύνανται νὰ καταλάβωσι τὴν βαθμίδα τοῦ μονίμου, διότι, ἐπαναλαμβάνω, ἔγιναν ἀνθυπασπισταί.

§21ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἀπ’ αὐτῆς τῆς ἀπόψεως θὰ ἐξετάσω τὸ πρᾶγμα.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κύριοι Σ. Θεοδωρόπουλος καὶ Ι. Φαρμάκης ἐρωτῶσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἂν σκέπτηται νὰ λάβῃ μέτρον περὶ κανονισμοῦ ὡρῶν ἐργασίας τῶν ὑπαλλήλων τῶν ξενοδοχείων τοῦ ὕπνου.

§23Σ. ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ὅπως γνωρίζουσιν οἱ ἐξ ἐπαρχιῶν ἐρχόμενοι ἐνταῦθα, οἱ ὑπάλληλοι τῶν ξενοδοχείων δὲν ἔχουσι οὐδὲ ὥραν ἀναπαύσεως. Ὁλόκληρον τὴν ἡμέραν καὶ τὴν νύκτα εἶναι εἰς τὴν διάθεσιν τῶν πελατῶν καὶ ὁ τόπος εἰς τὸν ὁποῖον τοὺς βάζουν νὰ κοιμηθοῦν δὲν εἶναι δι’ ἀνθρώπους. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ εἰσαγάγῃ μέτρον καθορισμοῦ ὡρῶν ἐργασίας τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι βασανίζονται.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φαρμάκης.

§25Ι. ΦΑΡΜΑΚΗΣ. Καὶ ἐγὼ παρακαλῶ.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Κουτούπης. Ἀναβάλλεται. Ὁ κ. Π. Μερλόπουλος. Ἀναβάλλεται. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 11 τοῦ κ. Μ. Στελλάκη μετατρέπεται εἰς ἐπερώτησιν. Ὁ κ. Γ. Βλάχος παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὅπως πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἂν σκέπτηται νὰ λάβῃ προστατευτικὰ μέτρα διὰ τοὺς ὑπαλλήλους ἀνωνύμων ἑταιρειῶν καὶ Τραπεζῶν, οἵτινες εἶναι ὁ κυριώτερος μοχλὸς τοῦ ἐμπορίου, βαρὺν δὲ πληρώνουσι φόρον ἐπιτηδεύματος, ἐφ’ ὅσον δι’ ὅλας τὰς ἐργατικὰς τάξεις ἐμερίμνησε.

§27Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Δὲν ἔπαυσεν ἡ μέριμνα, ἀλλ’ ὑπάρχουσιν ἄλλα πλέον κατεπείγοντα.

§28Γ. ΒΛΑΧΟΣ. Κάμω μίαν ὑπόμνησιν.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κύριοι Σ. Ἀναστασιάδης, Ι. Γκέκας, Γ. Βλάχος καὶ Δ. Χατζηγιάννης παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, διατί οἱ ἐν Λαρίσσῃ δασικοὶ ἀπαγορεύουσι τὴν εἰσαγωγὴν καὶ πώλησιν φορτωμάτων χαμοδένδρων, ὡς καὶ τὴν μὴ ξύλευσιν ἀπολύτως ἐπὶ τοῦ πλησίον τῆς πόλεως ἰδιωτικοῦ δάσους Μπαϊολάρ.

§30Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἐζήτησα τηλεγραφικῶς πληροφορίας καὶ θὰ τὰς καταθέσω ἅμα τὰς λάβω.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἑπομένη τοῦ κ. Δ. Γκλαβᾶ ἀναβάλλεται. Ὁ κ. Σ. Θεοδωρόπουλος παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, διατί προήχθη εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀρχιτεχνίτου αʹ τάξεως ὁ μηχανουργὸς Ἀνδρέας Δημητρόπουλος, μόλις πρὸ δύο μηνῶν προαχθεὶς εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀρχιτεχνίτου βʹ τάξεως καὶ παρηγκωνίσθησαν τέσσαρες ἄλλοι ἀρχαιότεροι τὴν ὑπηρεσίαν καὶ λαβόντες μέρος εἰς τοὺς πολέμους.

§32ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Οἱ μηχανουργοὶ εἶναι ἴδιος κλάδος. Ἂν αὐτὸς ἦτο ἀρχιμηχανουργὸς καὶ προήχθη, νομίμως προήχθη.

§33Σ. ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγετε δὲν ὑπάρχει εἰς τὸν ἰσχύοντα νόμον, ἀλλ’ εἰς νόμον τὸν ὁποῖον ἐψηφίσαμεν, ὁ ὁποῖος δὲν ἐδημοσιεύθη, ἐκτὸς ἂν ἡ ὑπηρεσία ἐφαρμόζῃ τὸν νόμον τὸν ψηφισθέντα, ἀλλὰ μὴ δημοσιευθέντα.

§34ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Πολὺ καλά· θὰ ἐξετάσω.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἑπομένη τοῦ κ. Γκλαβᾶ ἀναβάλλεται. Ἐξηντλήθη ἡ Ἡμερησία Διάταξις τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἐπερωτήσεων Ὁ κ. Ν. Συριόπουλος παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ συστήσῃ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῶν Νομαρχῶν τοῦ Κράτους νὰ ἐκδίδωσι τὰ ἐντάλματα πρὸς πληρωμὴν τῶν μισθοδοσιῶν τῶν ἀγροτικῶν διανομέων κατὰ μῆνα, διότι ἐπικρατεῖ τοιαύτη βραδύτης, ὥστε κινδυνεύουν νὰ στερηθοῦν τοῦ ἄρτου των καὶ οὕτω οὐδένα ζῆλον θὰ ἐπιδεικνύουσιν εἰς ἐκτέλεσιν τῆς ὑπηρεσίας των.

§36ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Θὰ φροντίσω κατόπιν τῆς συστάσεως αὐτῆς.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Ἰγγλέσης παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν νὰ διατάξῃ τὰ δέοντα ἵνα ἀπονεμηθῶσι μετάλλια τοῦ πολέμου καὶ εἰς τοὺς ἐμποροπλοιάρχους ἐκείνους, οἵτινες κατὰ τοὺς δύο πολέμους παρέσχον μεγάλας καὶ πολυτίμους εἰς τὸ ἔθνος ὑπηρεσίας.

§38ΑΘ. ΜΙΑΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Διὰ τὰ μετάλλια ὑπάρχει ἐπιτροπή, ὅσοι δὲ ἔχουν παράσχει ὑπηρεσίας ὀφείλουν δι’ ἀναφορᾶς ν’ ἀπευθυνθῶσιν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν καὶ ὅταν ἡ ἐπιτροπὴ εὕρῃ δικαίαν τὴν αἴτησιν ἀποδίδει τὰ μετάλλια.

§39Σ. ΙΓΓΛΕΣΗΣ. Τὴν παρατήρησιν αὐτὴν ἔκαμα, διότι μετάλλια ἔλαβον πολλοὶ οἱ ὁποῖοι παρέσχον ἀμφιβόλους ὑπηρεσίας, ἐνῷ γνωρίζετε ὑμεῖς κάλλιον παντὸς ἄλλου, ὅτι ὑπάρχουσιν ἐμποροπλοίαρχοι παρασχόντες ἀνεκτιμήτους ὑπηρεσίας. Αὐτὸ τὸ ζήτημα τῆς ἀναφορᾶς εἶναι ὀλίγον λεπτόν· εἶναι ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι ἐντρέπονται νὰ ζητήσωσι μόνοι των μετάλλια καὶ νομίζω ὅτι ὀρθότερον θὰ ἦτο ἡ ἀρχὴ νὰ ἐξετάσῃ ποῖοι εἶναι οἱ πραγματικῶς διαπρέψαντες καὶ νὰ δώσῃ μετάλλια.

§40Α. ΜΙΑΟΥΛΗΣ. Κατὰ τὸν πόλεμον ὅλα τὰ ἐμπορικὰ πλοῖα εἶναι ἐπιτεταγμένα.

§41Σ. ΙΓΓΛΕΣΗΣ. Ἀλλὰ καὶ μερικοὶ προσέφεραν ἐξαιρετικὰς ὑπηρεσίας...

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐπερώτησις τῶν κυρίων Σ. Ἀγγελίδου καὶ Δ. Χατζηγιάννη ἀναβάλλεται. Οἱ κύριοι Δ. Βρατσᾶνος καὶ Α. Τ. Μπασιᾶς ἐπερωτῶσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, διατί δὲν λαμβάνεται εἰδικὴ πρόνοια περὶ ἀρτίας λειτουργίας τοῦ εἰδικοῦ σώματος ἀσφαλείας.

§43Δ. ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Τὴν 18ην Μαΐου, τοὺς περιπατητὰς τοῦ Ζαππείου συνετάραξεν εἷς πυροβολισμὸς καὶ οἱ προσδραμόντες εὗρον αἱμόφυρτον τὸ πτῶμα τοῦ ὑπενωμοτάρχου τῆς Χωροφυλακῆς Χαζακῆ. Προσέδραμον καὶ ἄλλοι ἐκεῖ καὶ ὄργανα τῆς Δημοσίας τάξεως, μεταξὺ τῶν ὁποίων κυρίως ὄργανα τοῦ εἰδικοῦ ἀποσπάσματος τῆς ἀσφαλείας, τὰ ὁποῖα μεταξὺ ἄλλων εἰς τὰ θυλάκια τοῦ αὐτόχειρος εὗρον καὶ σημείωμα ἀναφέρον ὅτι αὐτοκτονεῖ ἐξ αἰτίας τοῦ Σώματος τῆς Ἀσφαλείας. Ἡ γενομένη ἀνάκρισις ἀπέδειξεν ὅτι πράγματι ὑπαίτιος τῆς αὐτοκτονίας τοῦ ἀτυχοῦς ὑπενωματάρχου ἦτο αὐτὴ αὕτη ἡ ὑπηρεσία, αὐτὸ τοῦτο τὸ Κράτος. Μὲ τὸν γλίσχρον μισθόν, τὸν ὁποῖον ἐλάμβανε, δὲν ἠδύνατο ν’ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς ἀνάγκας τὰς οἰκογενειακάς, οὐ μόνον δὲ τοῦτο, ἀλλ’ ἐνῷ ἠπειλεῖτο δι’ ἐξώσεως ὑπὸ τοῦ ἰδιοκτήτου τῆς οἰκίας του καὶ ἐνῷ ἡ σύζυγός του ἦτο εἰς ἐνδιαφέρουσαν κατάστασιν, ἐξ ἄλλου ἡ ὑπηρεσία τὸν διέτασσεν ἀπηνῶς νὰ ἀπέλθῃ εἰς Κέρκυραν, ὅπως ἐκτελέσῃ τὰ καθήκοντα τοῦ συνοδοῦ Ὑψηλοῦ Προσώπου. Ἡ ἀνάκρισις ἐξήγαγε τὸ πόρισμα αὐτὸ καὶ τὸ ὑπέβαλεν εἰς τὰς προϊσταμένας Ἀρχάς. Ἐρωτᾶται λοιπὸν σήμερον: τί γίνεται καὶ ποῖα μέτρα ἐλήφθησαν κατόπιν τούτου; Διότι ὄντως ἡ κατάστασις τῶν ὑπηρετούντων εἰς τὸ ἀπόσπασμα αὐτὸ εἶναι πλέον ἢ οἰκτρά· διαιτῶνται εἰς τρώγλην καὶ σιτίζονται ἀθλίως, ἀθλιέστατα, διότι ὁ μισθός των εἶναι γλισχρότατος. Ἐπεσκέφθην τὸ μπουδρούμι, εἰς τὸ ὁποῖον διαιτῶνται, σᾶς διαβεβαιῶ δὲ ὅτι οὔτε διὰ χοίρους εἶναι κατάλληλον. Καὶ γύρω ἀπὸ τὸν νεκρὸν τοῦ ὑπενωμοτάρχου ἵνα μὴ ζημιωθῇ τὸ Κράτος, ἐξελίσσεται ἡ ἑξῆς τραγῳδία. Ἐπειδὴ εἶχε προκαταβληθῆ ὁ μισθὸς τοῦ Ἰουνίου εἰς τὸν ἀτυχῆ ὑπενωμοτάρχην, ἵνα μὴ ζημιωθῇ ὁ διαχειριστὴς τοῦ Σώματος καὶ τὸ Κράτος, δι’ ἐράνου μεταξὺ τῶν ἀποτελούντων τὸ ἀπόσπασμα, ἐκρατήθησαν ἀνὰ 1.20 εἰς ἕκαστον καὶ οὕτω κατεβλήθη εἰς τὸ ταμεῖον τοῦ Κράτους ὁ μισθὸς ὁ προκαταβληθεὶς εἰς τὸν ὑπενωμοτάρχην. Εἶμαι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζω, Κύριοι, ὅτι ἔχουσι φθάσει εἰς τοιαύτην ἀπόγνωσιν οἱ ἀποτελοῦντες τὸ ἀπόσπασμα αὐτό, ὥστε πολὺ φοβοῦμαι ὅτι εἰς δεδομένην στιγμὴν δὲν θὰ δυνηθοῦν νὰ ἐκτελέσουν τὰ καθήκοντά των. Καὶ πρέπει τὴν στιγμὴν ταύτην νὰ ὑπομνήσω ὅτι ὁ κύριος ὑπαίτιος τοῦ θανάτου τοῦ ἀειμνήστου Βασιλέως Γεωργίου εἶναι καὶ πάλιν τὸ Κράτος. Κρούω τὸν κώδωνα τοῦ κινδύνου, διότι ὑπὸ τοὺς ὅρους καὶ τὰς συνθήκας, ὑπὸ τὰς ὁποίας λειτουργεῖ τὸ Σῶμα αὐτό, εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐκτελέσῃ τὸν προορισμόν του· ἐὰν δὲ δὲν ληφθοῦν μέτρα δρακόντεια καὶ ἂν δὲν ληφθῇ πρόνοια περὶ ἀρτίας λειτουργίας τοῦ Σώματος αὐτοῦ, κυρίως δὲ μεταξὺ τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα ἀκόμη δὲν εἴδομεν τῆς ὀργανωτικῆς ἀποστολῆς τῆς χωροφυλακῆς, ἐὰν δὲν συμπεριληφθῇ μέτρον, πρὸς ἀρτίαν λειτουργίαν τοῦ Σώματος τούτου, πολὺ φοβοῦμαι ὅτι θὰ εἶναι ἀργά, ὅταν καὶ πάλιν παρέλθωμεν ἐπὶ τὸ βῆμα τοῦτο. Οἱ ἀποτελοῦντες τὸ ἀπόσπασμα, λαμβάνοντες τὸν γλισχρότατον μισθὸν τῶν 85 δραχμῶν κατὰ μῆνα, εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ παρακολουθῶσι τὰ πρόσωπα, διὰ τὴν ζωὴν τῶν ὁποίων ἐτάχθησαν φρουροί, νὰ δαπανῶσιν ἐξ ἰδίων, μὴ δικαιούμενοι εἰς ὁδοιπορικά, οὐ μόνον δὲ τοῦτο, ἀλλ’ εἶμαι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζω, ὅτι αὐτὸς οὗτος ὁ διοικῶν τὸ ἀπόσπασμα σήμερον ἔχει προκαταβάλει ἐξ ἰδίων του περὶ τὰς δύο χιλιάδας δραχμῶν εἰς τοὺς ἀποτελοῦντας τὸ ἀπόσπασμα αὐτό. Εἶναι τοιαύτη ἡ κατάστασις, ὥστε δὲν θὰ ἔπρεπε ἴσως ν’ ἀποκρύψῃ τις, ὅτι ἂν ἄλλοι λόγοι δὲν συνεκράτουν αὐτούς, βεβαίως θὰ ἐλιποτάκτουν, διότι εἶναι ἀδύνατον πλέον εἰς αὐτοὺς νὰ ὑπηρετῶσιν εἰς τὸ σῶμα τοῦτο. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του τὰ ἀναπτυχθέντα ἐν συντόμῳ καὶ νὰ πράξῃ ὅ,τι εἶναι δυνατὸν πρὶν ἤ, ἐπαναλαμβάνω, τὰ πράγματα ἀποδείξουν ὅτι εἶναι ἀργά.

§44Α. Τ. ΜΠΑΣΙΑΣ. Ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας συνάδελφος, νομίζω ὅτι ἐξήντλησε τὸ θέμα καὶ ἤδη ἐγὼ ἔρχομαι ἁπλῶς ὡς ἐπίκουρος ἵνα παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν ἵνα μελετήσῃ ἐπισταμένως τὸ ζήτημα, διότι ὁμολογουμένως δὲν δυνάμεθα νὰ ἀφήσωμεν τὴν δημοσίαν τάξιν καὶ ἰδίως τὰ ὄργανα τοῦ εἰδικοῦ αὐτοῦ ἀποσπάσματος εἰς αὐτὴν τὴν κατάστασιν, ἕνεκα τῆς ὁποίας προέρχονται εἰς τὸ διάβημα τῆς αὐτοκτονίας, μὴ ἔχοντες τὰ μέσα ὅπως ζήσωσι.

§45ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Κύριε Πρόεδρε, δὲν δύναμαι νὰ γνωρίζω τοὺς λόγους, διὰ τοὺς ὁποίους πράγματι ηὐτοκτόνησεν ὁ ὑπαξιωματικός, ὁ ὁποῖος ἔδωκεν ἀφορμὴν εἰς ὅσα εἶπον οἱ κύριοι συνάδελφοι. Βεβαίως τὸ πρᾶγμα εἶναι θλιβερὸν καὶ κανεὶς δὲν πρέπει νὰ ἀρνηθῇ τὴν ἐξομολόγησιν αὐτοῦ τοῦ ἰδίου, ὅτι ηὐτοκτόνησε διὰ λόγους οἰκονομικούς. Αὐτὸς ὅμως ὁ αὐτοκτονήσας δὲν ἐτέλει ὑπὸ διαφόρους συνθήκας οἰκονομικὰς τῶν συνθηκῶν, ὑφ’ ἃς τελοῦσιν ὅλοι οἱ ἄλλοι συνάδελφοί του. Ἐὰν δὲ αἱ συνθῆκαι αὗται φέρουν εἰς αὐτοκτονίαν, θὰ ἔπρεπε νὰ εἶχον αὐτοκτονήση πολλοί, πρὶν αὐξηθῇ ὁ μισθός των, ὁ ὁποῖος ηὐξήθη τελευταίως. Τώρα οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι προκαλοῦν τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως, εἰδικώτερον εἰς τὰ τῆς μισθοδοσίας τῶν ἀνδρῶν τοῦ εἰδικοῦ σώματος τῆς ἀσφαλείας. Ὁμολογῶ ὅτι πρὸ 3–4 ἡμερῶν εἶχον τοιαύτην ἀναφορὰν τῆς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας, ἀλλ’ ὁμολογῶ ὡσαύτως ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πεισθῶ ἀμέσως, ὅτι οἱ ἄνδρες αὐτοὶ ἔπρεπε νὰ τύχωσιν ἐξαιρετικοῦ ἐπιδόματος καὶ ἀφῆκα τὸ πρᾶγμα νὰ τὸ μελετήσω.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπ’ ἀριθμὸν 5 ἀναβάλλεται. Ἡ ὑπ’ ἀριθμὸν 6 διαγράφεται. Ὁ κ. Θ. Φίλιος παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ συστήσῃ εἰς τὸν Πρόεδρον τῆς Ἀναθεωρητικῆς Ἐπιτροπῆς τῶν ἀπαλλαγῶν νὰ φέρηται εὐγενέστερον πρὸς τοὺς προσερχομένους καὶ ἰδίᾳ πρὸς τοὺς Βουλευτὰς τοὺς ζητοῦντας πληροφορίας καὶ νὰ μὴ ἀρνῆται πρὸς αὐτοὺς τὴν παροχὴν πληροφοριῶν, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν κάμνει πρὸς τοὺς ἀποστράτους συναδέλφους του.

§47Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Ὅτε ἐψηφίζετο τὸ Σύνταγμα, δὲν εἶχον τὴν τιμὴν νὰ παρακάθημαι ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ καὶ δὲν γνωρίζω ἐὰν ἐτέθη διάταξις κατὰ τὴν ὁποίαν ἀπαγορεύεται εἰς διευθυντὰς ὑπηρεσιῶν νὰ δίδωσι πληροφορίας.

§48Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Δὲν ὑπάρχει τοιαύτη διάταξις.

§49Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Ἐν τούτοις μετέβην εἰς τὴν Ἀνωτάτην Ὑγειονομικὴν Ἐπιτροπήν, ἵνα ζητήσω ὑπηρεσιακὴν πληροφορίαν ἀπὸ τὸν Πρόεδρον τῆς ἀναθεωρητικῆς ἐπιτροπῆς καὶ οὐ μόνον ἠρνήθη νὰ μοῦ δώσῃ τὴν πληροφορίαν ταύτην, ἀλλὰ σχεδὸν μὲ ἔβγαλε καὶ ἔξω, ἐνῷ ἀντιστρόφως ἀπόστρατος ἀξιωματικὸς παρευρισκόμενος ἐκεῖ, ἔπαιρνε ὅλους τοὺς ἐξεταζομένους καὶ τοὺς εἰσήγαγεν ὅλους, ὅπως αὐτὸς ἤθελε. Μοῦ ἐφέρετο δὲ σκαιότατα διότι ἐζήτησα μίαν πληροφορίαν ἐὰν πρέπῃ νὰ προσέλθῃ εἷς, ὁ ὁποῖος εἶναι ἤδη εἰς τὴν Ἀμερικὴν καὶ ὁ ὁποῖος ἄλλοτε ἐκρίθη ἀνίκανος.

§50ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἠδύνασθε νὰ μοῦ γράψητε μίαν ἐπιστολὴν νὰ ἐξετάσω τὸ ζήτημα καὶ δὲν ὑπῆρχε κανεὶς λόγος νὰ γείνῃ ἀντικείμενον δημοσίας συζητήσεως.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τοῦ κ. Κ. Γόντικα ἀναβάλλεται. Ὁ κ. Σ. Ἰγγλέσης παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ διατάξῃ τὸν εἰρηνοδίκην Σομάλων Κεφαλληνίας νὰ μεταβῇ τάχιστα εἰς τὴν θέσιν του.

§52Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Πρὸ δέκα ἡμερῶν ἐστάλη διαταγή.

§53Σ. ΙΓΓΛΕΣΗΣ. Εὐχαριστῶ πολύ.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Ἰγγλέσης παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν ὅπως ἐνεργήσῃ τὰ δέοντα ἵνα δίδηται μηνιαῖον ἐπίδομα εἰς τοὺς ἄνδρας, τοὺς ἀποτελοῦντας τὸ εἰδικὸν σῶμα τῆς δημοσίου ἀσφαλείας, διότι ὑποχρεωμένοι ὄντες νὰ φέρωσιν εὐπρεπῆ πολιτικὴν ἐνδυμασίαν καὶ νὰ ζῶσιν ἐν γένει ἀξιοπρεπῶς, ὑφίστανται μεγάλας οἰκονομικὰς στενοχωρίας.

§55Σ. ΙΓΓΛΕΣΗΣ. Ἔπειτα ἀπὸ ὅσα εἶπεν ὁ κ. βουλευτὴς Ψαρρῶν εἶναι περιττὸν νὰ προσθέσω ἄλλο τι.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ τρεῖς ἑπόμεναι ἀναβάλλονται. Ὁ κ. Π. Πετροπουλάκης συνιστᾷ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως ληφθῇ πρόνοια ὑπὲρ τῆς ἀποζημιώσεως τῶν ἐκ Καπουντζήδων τῆς Μακεδονίας ἰδιοκτητῶν γηπέδων ἐν Μικρῷ Καραμπουρνοῦ, ἅτινα κατελήφθησαν διὰ τῶν ἀνεγειρομένων στρατιωτικῶν κτιρίων, ἀφοῦ οἱ ἰδιοκτῆται συνεμορφώθησαν πρὸς τὰς διατάξεις τοῦ νόμου.

§57ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἠξεύρω τὴν ὑπόθεσιν· θὰ φροντίσω.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Πετροπουλάκης συνιστᾷ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως ληφθῇ πρόνοια περὶ μονιμοποιήσεως τῶν ἀνθυπασπιστῶν, οἵτινες προήχθησαν ἀφοῦ ἀνεκατετάγησαν ληξάσης τῆς ἐπιστρατεύσεως, δυνάμει τῶν ἐκθέσεων τῶν οἰκείων σωματαρχῶν διὰ τὴν συμμετοχὴν εἰς ἀμφοτέρους τοὺς πολέμους καὶ τὴν ἐξαίρετον στρατιωτικὴν δρᾶσίν των.

§59ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Διεβιβάσθη διαταγή.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ ἡ ἑπομένη τοῦ κ. Π. Πετροπουλάκη.

§61Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἔλαβον τὴν ἀπάντησιν.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Γκλαβᾶς συνιστᾷ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας ὅπως λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰ ἀποφασισθέντα εἰς τὴν ἁρμοδίαν ὑπηρεσίαν τοῦ ὑπ’ αὐτὸν Ὑπουργείου ψηφίσματα τῶν Κοινοτήτων τῶν τέως δήμων Ἀροανείας, Ψωφῖδος, Παΐων καὶ Κλειτορίας τῆς ἐπαρχίας Καλαβρύτων, δι’ ὧν ὑποβάλλουσι τὴν εὐχὴν ὅπως ληφθῇ μέριμνα διὰ τὴν συγκοινωνίαν τῆς ἐπαρχίας Καλαβρύτων, ἥτις εὑρίσκεται ἐν πρωτογενεῖ καταστάσει.

§63Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Εἶμαι ὑποχρεωμένος ν’ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν ἐπ’ ὀλίγον διὰ τὴν κατάστασιν τῆς ἐπαρχίας Καλαβρύτων· τελευταίως ὅλαι αἱ Κοινότητες τῆς ἐπαρχίας ταύτης ὑπέβαλον ψηφίσματα πρὸς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας, διὰ τῶν ὁποίων ὑποβάλλουσι τὴν εὐχὴν ὅπως ἡ ὑπηρεσία τῶν Δημοσίων Ἔργων λάβῃ μέτρα τείνοντα εἰς τὴν βελτίωσιν τῆς συγκοινωνίας, διότι εἶνε ἀληθὲς καὶ πάντες ἐκεῖνοι, οἵτινες ἐπεσκέφθησαν τὴν ἐπαρχίαν Καλαβρύτων δύνανται νὰ ὁμολογήσωσιν, ὅτι ἐὰν ὑπάρχῃ ἐπαρχία ἀποξενωθεῖσα τῶν συμπαθειῶν τῆς Πολιτείας καὶ ὅτι ἐὰν τὸ Κράτος δὲν συνεισέφερε καμμίαν συμβολὴν διὰ τὴν εὐημερίαν αὐτῆς, αὕτη εἶνε ἡ Ἐπαρχία Καλαβρύτων. Εἶνε ἀληθὲς ὅτι ἐπίλεκτα τέκνα τῆς Ἐπαρχίας ἐκείνης παρεκάθησαν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, δυστυχῶς ὅμως ἐκ πολιτικῆς ἁβρότητος δὲν ἠθέλησαν νὰ ἐνοχλήσουν ποτὲ τὴν Πολιτείαν πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν ἀναγκῶν τῆς συγκοινωνίας. Ἡ συγκοινωνία τῆς Ἐπαρχίας ταύτης δύναταί τις νὰ εἴπῃ, ὅτι εὑρίσκεται ἐν πρωτογόνῳ, ἐν ἀθλίᾳ καταστάσει. Εἶναι ἀληθὲς καὶ ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι καὶ ὡς ἐκλογεὺς καὶ ἐγὼ ἔβλεπον εἰς παλαιοτέρους χρόνους κατὰ τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν ἑσμὸν μηχανικῶν, οἱ ὁποῖοι περιέτρεχον τὴν Ἐπαρχίαν Καλαβρύτων καὶ ἐμέτρων αὐτήν, ἀλλ’ ἡ εὐχαρίστησις αὕτη παρήρχετο εὐθὺς ὡς καὶ ἡ ἐκλογή. Ἡ Ἐπαρχία Καλαβρύτων ὑστέρει πάντοτε ἀπὸ ἀπόψεως συγκοινωνίας, ὀφείλω δὲ νὰ ἐπικροτήσω τὴν τακτικὴν καὶ τὴν πολιτικὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας καὶ θὰ ἦτο εὐχῆς ἔργον ὅπως ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔπραξε διὰ τὸν Βόλον τὸ πράξῃ καὶ διὰ τὴν Ἐπαρχίαν Καλαβρύτων. Εἶχε δημιουργηθῆ εἰς παλαιοτέρους χρόνους τὸ ταμεῖον τῆς ὁδοποιΐας, ἀλλὰ δυστυχῶς τὸ ταμεῖον ἐκεῖνο, εἰς τὸ ὁποῖον συνεισέφερε τὸν ὀβολὸν αὐτοῦ ὁ ἑλληνικὸς λαός, ἐλυμαίνετο ὡρισμένη τάξις πολιτῶν ὡρισμένων Ἐπαρχιῶν. Ἡ Ἐπαρχία Καλαβρύτων, δυστυχῶς, ἐκ πολιτικῆς ἁβρότητος, ὡς εἶπον, δὲν ἠθέλησε νὰ ἐνοχλήσῃ τὴν Πολιτείαν, ὅπως ῥίψῃ βλέμμα στοργῆς καὶ εἰς τὴν τελείως ἐγκαταλειφθεῖσαν ταύτην Ἐπαρχίαν. Δικαιολογημένως λοιπὸν ἐπικροτῶ ἀπολύτως τὸν συναγερμόν, ὁ ὁποῖος παρατηρεῖται ἐν τῇ Ἐπαρχίᾳ ταύτῃ καὶ ἐπικροτῶ τὴν τακτικὴν τῶν κατοίκων διὰ τῶν ἀλλεπαλλήλων ψηφισμάτων. Ἤδη ἔχω τὴν πεποίθησιν ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς λαμβάνων ταῦτα ὑπ’ ὄψιν, θέλει πεισθῇ ὅτι ἡ Ἐπαρχία αὕτη πρέπει νὰ τύχῃ πράγματι τῆς ἐνισχύσεως ἀπὸ ἀπόψεως συγκοινωνίας. Ἐὰν διηυθετεῖτο ἡ δημοσία ὁδός, ἡ φέρουσα ἀπὸ Καλαβρύτων μέχρι Τριπόλεως, ἤθελεν ἐνισχυθῆ ἡ Ἐπαρχία αὕτη κατὰ τρόπον ὥστε καὶ τὰ μέσα τῆς ζωῆς νὰ εἶναι μᾶλλον εὐθηνὰ καὶ ὁ πολιτισμὸς καὶ ἡ πρόοδος νὰ ἐπεκταθοῦν καὶ εἰς τὰ τελευταῖα χωρία. Ὑποθέτω καὶ πιστεύω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας θέλει συμμορφωθῇ πρὸς τὰς περιστάσεις καὶ θέλει πράξει πᾶν ὅ,τι ἡ ἀντίληψις ἑνὸς Ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας, καὶ μάλιστα τῆς περιωπῆς τοῦ κ. Διαμαντίδου, ἐπιβάλλει.

§64Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Θὰ μελετήσω μετ’ ἐνδιαφέροντος τὸ ζήτημα.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Ἀναστασιάδης παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης ὅπως εὐαρεστηθῇ καὶ λάβῃ νομοθετικὴν πρόνοιαν περὶ τῆς ἐν Δικαστηρίοις νομίμου ἐκπροσωπήσεως τῶν ἐν ταῖς νέαις χώραις Κοινοτήτων μέχρι τῆς εἰσαγωγῆς καὶ ἐν ταῖς Νέαις Χώραις ταύταις, τοῦ νόμου περὶ Δήμων καὶ Κοινοτήτων, καθ’ ὅσον, μὴ ὑπαρχούσης ἐν ἰσχύει σχετικῆς νομοθεσίας, εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατον νὰ ἐγερθῇ κατὰ κοινότητος ἀγωγή, εἴτε καὶ νὰ ἐγείρῃ τοιαύτην καὶ οὕτω ἀδικούμενοι ἰδιῶται, δὲν δύνανται νὰ εὕρωσι τὸ δίκαιόν των.

§66Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Καίτοι ἀμφιβάλλω ἂν τὸ ζήτημα ὑπάγεται εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης, ἐν τούτοις θὰ λάβω ὑπ’ ὄψιν τὴν σύστασιν τοῦ κ. βουλευτοῦ καὶ θὰ μεριμνήσω περὶ πραγματοποιήσεως αὐτοῦ κατὰ τὸ δυνατόν.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται ἡ ἐπερώτησις τοῦ κ. Γ. Καρπετοπούλου. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας.

§68Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω νομοσχέδια· 1) «Περὶ ἐπεκτάσεως τῆς μεταλλευτικῆς νομοθεσίας εἰς τὰς Νέας Χώρας καὶ ῥυθμίσεως τῆς ὑπηρεσίας τῶν μεταλλείων». 2) «Περὶ λατομείων». Τὰ νομοσχέδια ταῦτα παρακαλῶ νὰ σταλῶσιν εἰς τὴν ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἐπιτροπὴν καὶ νὰ ταχθῇ ὀκταήμερος προθεσμία.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλουσιν ἐκτυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ.

§70Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Βλέπω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι πρὸ τοῦ προϋπολογισμοῦ ἔχουσιν ἀναγραφῇ τεσσαράκοντα περίπου νομοσχέδια. Λοιπὸν ἤθελον παρακαλέσει νὰ συζητῶμεν τὸν προϋπολογισμὸν κατὰ τὴν ὥραν ταύτην, πρὸ τῶν νομοσχεδίων, διότι δὲν εἶναι ὀρθὸν συζήτησις ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἔπειτα ἀπὸ τόσα ἔτη ποῦ πρόκειται νὰ γίνῃ, νὰ γίνεται μετὰ τὰς δώδεκα. Πρέπει νὰ ἔχῃ ἡ Βουλὴ ἀκμαίας τὰς δυνάμεις της, δυνάμεθα δὲ μετὰ ἀγόρευσιν δύο ἢ τριῶν νὰ συζητῶμεν κατόπιν τὰ νομοσχέδια, διὰ τὰ ὁποῖα ὅμως ὑπάρχει καὶ καιρὸς ἄφθονος κατὰ τὰ κενά, τὰ ὁποῖα θὰ ἀφήσωσιν αἱ ἡμέραι τῆς συζητήσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων, ὥστε μέχρι τοῦ Σαββάτου καὶ ἡ νομοθετικὴ ἐργασία νὰ περατωθῇ καὶ ἡ συζήτησις τοῦ προϋπολογισμοῦ. Αὐτὸ εἶναι καλύτερον, νομίζω, καὶ συμφωνότερον.

§71ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐπροτιθέμην νὰ προτείνω εἰς τὴν Βουλὴν ὅπως μέχρι τῆς ὥρας τοῦ γεύματος ἀπόψε, συζητήσωμεν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀνάγκη νὰ ψηφίσωμεν, εἴτε διὰ νὰ καταστῇ δυνατὴ ἡ ψήφισίς των αὔριον εἰς βʹ ἀνάγνωσιν, εἴτε διὰ νὰ παρασκευασθῇ ἡ ψήφισίς των μέχρι τῶν διακοπῶν μας.

§72Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ ποίαν ὥραν;

§73ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Μέχρι τῆς δεκάτης.

§74Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τί θὰ κάμωμεν ἕως τὰς δέκα;

§75ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Νομοσχέδια, καὶ ἀπὸ τῆς 10ης μέχρι τῆς 12ης ν’ ἀρχίσωμεν τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἡ ὁποία νὰ συνεχισθῇ καὶ αὔριον, μὲ τὴν ἐλπίδα ὅτι αὔριον θὰ τὴν περατώσωμεν.

§76Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ περατωθῇ αὔριον, θά περατωθῇ τοὐλάχιστον τὴν Τετάρτην.

§77Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι δυνατὸν δύο ὥρας ἑκάστην ἡμέραν νὰ διαθέσωμεν διὰ τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ;

§78ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ναί.

§79Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατόν.

§80ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Λέγω ν’ ἀρχίσῃ ἡ συζήτησις τοῦ προϋπολογισμοῦ τὴν 10ην καὶ φυσικὰ τὴν 12ην θὰ διακοπῇ καὶ θὰ ὁμιλήσῃ αὔριον ὁ ἀγορεύων.

§81Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ παρετήρησα, ὅτι κατὰ τὸ διάστημα τῶν δύο ὡρῶν πιθανὸν νὰ μὴ περατωθῇ οὔτε μία ἀγόρευσις.

§82Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Νὰ ἐξακολουθήσῃ αὔριον.

§83ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Μέχρι τῆς ὥρας τοῦ γεύματος νὰ συναινέσῃ ἡ Βουλή, ἐξαιρετικῶς δι’ ἀπόψε, νὰ ἐξακολουθήσωμεν τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν διὰ νὰ τελειώσωμεν, νά διακόψωμεν εἰς τὰς δέκα, αὔριον δὲ νὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις καὶ ὅταν τελειώσῃ, τελειώνομεν.

§84Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Δὲν θὰ ἦτο προτιμότερον ν’ ἀντιστραφῇ ἡ πρότασις· ν’ ἀρχίσῃ πρῶτον ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ, κατόπιν δὲ μετὰ τὸ φαγητὸν νά ἐπακολουθήσῃ ἡ ἐπὶ τῶν νομοσχεδίων συζήτησις;

§85ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν εἶναι φυσικὴ ἡ πορεία αὐτή. Εἶναι δυνατὸν ν’ ἀρχίσῃ μία σοβαρὰ συζήτησις, ἥτις νὰ διακοπῇ, ἔπειτα πρὸς ἐπιψήφισιν νομοσχεδίων;

§86Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐταὶ εἶναι αἱ καταλληλότεραι ὧραι.

§87Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Ἡ συζήτησις τοῦ προϋπολογισμοῦ εἶναι προωρισμένη νὰ διαρκέσῃ πολλὰς ἡμέρας. Εἶναι δὲ καὶ τὸ κύριον θέμα. Ἑπομένως αὐτὴ εἶναι ἐκείνη, τῆς ὁποίας ἐπιλαμβάνεται ἡ Βουλὴ ἅμα τῇ ἐνάρξει τῆς συνεδριάσεως, περὶ τὸ τέλος δὲ τῆς συνεδριάσεως, ἐπειδὴ εἶναι ἀνάγκη νὰ ψηφισθῶσι νομοσχέδια, νὰ ψηφισθῶσι καὶ αὐτά.

§88ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐπιτρέψατέ μοι νὰ μὴ τὸ δεχθῶ. Ἐγὼ νομίζω ὅτι δυνάμεθα ν’ ἀρχίσωμεν εἰς τὰς δέκα.

§89Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως ὅμως τῆς συζητήσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ δὲν θὰ καταστῇ δυνατὸν πιθανώτατα, εἰς διάστημα δύο ὡρῶν, νὰ περατωθῇ οὔτε μία ἀγόρευσις. Τότε νὰ ἀναβάλωμεν δι’ αὔριον.

§90ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Πολὺ καλά. Ἂς προχωρήσωμεν εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν καὶ ὅταν φθάσωμεν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν κανονίζωμεν τὰ τῆς συζητήσεως.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 1, «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ περὶ φαρμακείων νόμου» δὲν διενεμήθη. —Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀσκήσεως τῶν ἰατρικῶν ἐπαγγελμάτων ἐν ταῖς Νέαις Ἑλληνικαῖς Χώραις». (Γίνεται δεκτὸν τὸ σύνολον). — Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 3, «περὶ ὀργανισμοῦ τῆς Κεντρικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν» δὲν διενεμήθη. — Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διοικήσεως τοῦ ἐν Ζαγορᾷ Κασσαβετείου Παρθεναγωγείου καὶ διαχειρίσεως τῆς περιουσίας αὐτοῦ». (Γίνεται δεκτὸν τὸ σύνολον). — Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 5 «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν νόμων ͵ΓΩΚΓʹ, ͵ΓΩΚΕʹ περὶ ὀργανισμοῦ τῶν Πανεπιστημίων, ͵ΓΦΞΣΤʹ καὶ 221 περὶ παρατάσεως τοῦ χρόνου ἐγγραφῆς κτλ. τῶν φοιτητῶν» δὲν διενεμήθη, καθὼς καὶ τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 6 «περὶ τροποποιήσεως καὶ προσθήκης διατάξεων εἰς τὸν νόμον ᾼΦΚΗʹ τοῦ 1887 «περὶ στρατολογίας τοῦ κατὰ γῆν Στρατοῦ, ὡς ἐτροποποιήθη διὰ μεταγενεστέρων τοιούτων». — Ψήφισις συνόλου τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ὀργανισμοῦ τῆς ὑπηρεσίας τῆς διευθύνσεως τοῦ Χημικοῦ Ἐργαστηρίου τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν». (Γίνεται δεκτὸν τὸ σύνολον). — Ψήφισις συνόλου τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προσθήκης διατάξεως ἀφορώσης τὸ ποσοστὸν συντάξεως ἀπονεμομένης εἰς χήρας καὶ ὀρφανὰ κατά τὸν νόμον 116 τῆς 30 Δεκεμβρίου 1913». (Γίνεται δεκτὸν τὸ σύνολον). —Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 9, «περὶ Ἀνωτάτου Συμβουλίου Γεωργίας» δὲν διενεμήθη. — Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 10, «περὶ φάρων» κακῶς ἀνεγράφη. — Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ καταρτισμοῦ στελέχους ὑγειονομικῶν ἀξιωματικῶν τῆς ἐφεδρείας τοῦ κατὰ θάλασσαν Στρατοῦ». (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν). — Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ παρατάσεως τῶν προθεσμιῶν πρὸς ἐκδίκασιν τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων ἐν ταῖς Νέαις Χώραις». (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν). — Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προαγωγῆς ἐφέδρων δοκίμων ἰατρῶν καὶ ἀκολούθων ἀνθυπιάτρων». (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν). — Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τῆς προτάσεως νόμου «περὶ ἀδείας δωρεᾶς ἢ πωλήσεως γαιῶν τῆς Μονῆς Πετράκη εἰς τὸ Νοσοκομεῖον τῶν Φθισιώντων ἡ «Σωτηρία». (Γίνεται δεκτὴ κατ’ ἀρχήν). — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀντικαταστάσεως τοῦ ἄρθρου 7 τοῦ νόμου 116 τῆς 30 Δεκεμβρίου 1913». Ἄρθρον μόνον (Ἀναγινώσκεται).

§92Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Νομίζω ὅτι κάποια τροπολογία ὑπάρχει.

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν τὴν ἔχω, ἐὰν τὴν ἔχητε νὰ τὴν ὑποστηρίξητε.

§94Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Τὴν δίδω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν διὰ τὴν βʹ ἀνάγνωσιν. (Γίνεται δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§95Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Τὰ ὑπ’ ἀριθ. 16 καὶ 17 νὰ μένωσι.

§96Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Δι’ αὔριον.

§97Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Διὰ τὴν Τετάρτην.

§98Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τὴν Τετάρτην.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ τὰ 16 καὶ 17 ἀνεβλήθησαν διὰ τὴν Τετάρτην. —Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ βελτιώσεως τῶν ἀποδοχῶν τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Στρατοῦ καὶ τῆς Χωροφυλακῆς».

§100ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἡ ἐπιγραφὴ τοῦ νομοσχεδίου νὰ διορθωθῇ ὡς ἑξῆς: «περὶ βελτιώσεως τῶν ἀποδοχῶν τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Στρατοῦ τῆς ξηρᾶς καὶ τῆς θαλάσσης καὶ τῆς Χωροφυλακῆς», διότι θὰ ζητήσω διὰ τῆς τροπολογίας, τὴν ὁποίαν θὰ καταθέσω ἡ αὔξησις τοῦ μισθοῦ νὰ γίνεται καὶ διὰ τοὺς σημαιοφόρους καὶ διὰ τοὺς ἀνθυποπλοιάρχους, σύμφωνα μὲ τὴν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν θὰ ὑποβάλω.

§101Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Μόνον διά τοὺς σημαιοφόρους καὶ ἀνθυποπλοιάρχους ἢ καὶ διά τοὺς ἐξομοιουμένους;

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 1ον (Ἀναγινώσκεται). Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Γ. Καρπετόπουλος.

§103Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, ἡ μεγαλειτέρα ἱκανοποίησις διὰ τοὺς ἀξιωματικοὺς εἶναι ἡ ἀναγνώρισις ἐκ μέρους τῆς Πολιτείας τῶν ὑπηρεσιῶν τούτων. Περιτράνως ὡμολογήθη τοῦτο δι’ ὅσων εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, κατὰ τὴν ἡμέραν κατὰ τὴν ὁποίαν εἰσῆγε τὸ νομοσχέδιον· νομίζω ὅμως ὅτι, ὁμοῦ μὲ τὴν ἀναγνώρισιν τῶν ὑπηρεσιῶν ἐκ μέρους τῆς Πολιτείας, πρέπει νὰ γίνεται καὶ ἡ ἀναγνώρισις τῶν οἰκονομικῶν ἀναγκῶν τῶν ἀξιωματικῶν, ὅταν μάλιστα αὗται καθιστῶσι δύσκολον αὐτὸν τὸν βίον τῶν ἀξιωματικῶν. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔσπευσε ν’ ἀναγνωρίσῃ ὅτι ἡ μισθοδοσία ὅλων ἐν γένει τῶν ἀξιωματικῶν, ἡ πρὸ 80 περίπου ἐτῶν θεσπισθεῖσα, δὲν εἶναι οἵα ἔπρεπε νὰ εἶναι, δὲν εἶναι ἀνάλογος πρὸς τὰς ὑποχρεώσεις, πρὸς τὰς ἀνάγκας τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ στρατοῦ. Ἐζήτησε διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου νὰ βελτιώσῃ τὴν κατάστασιν τῶν ἀξιωματικῶν καὶ προῆλθεν εἰς βελτίωσίν τινα διὰ μικρᾶς ἀληθῶς αὐξήσεως τῆς μισθοδοσίας τῶν κατωτέρων ἀξιωματικῶν, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐννοηθῇ, ὅτι κατὰ 30 δραχμὰς αὔξησις τῆς μισθοδοσίας τῶν κατωτέρων ἀξιωματικῶν, εἶναι ἡ μισθοδοσία ἐκείνη, ἡ ὁποία θὰ δειχθῇ ἐπαρκὴς διὰ τὰς ἐπιτακτικὰς ἀνάγκας τοῦ βίου τῶν ἀξιωματικῶν. Ἐδικαιολόγησεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως χθὲς ὅτι εὑρίσκεται εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἐπιφέρῃ τὴν μικρὰν αὐτὴν αὔξησιν μόνον, πιεζόμενος ὑπὸ τῶν ἀναγκῶν τοῦ ἀνεπαρκοῦς ἴσως προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους. Νομίζω ὅτι, ὅταν ἡ Κυβέρνησις ἐσκέφθη ἁλματικῶς τῇ ἀληθείᾳ ν’ αὐξήσῃ καὶ δικαίως τὴν μισθοδοσίαν τῶν ἀνωτάτων ἀξιωματικῶν, ἔπρεπε κατ’ ἀναλογίαν ν’ αὐξηθῇ ἡ μισθοδοσία τῶν κατωτέρων ἀξιωματικῶν, τῶν, ἐπαναλαμβάνω, κατὰ μείζονα λόγον στενοχωρημένων, ὡς ἐκ τῆς γλισχρότητος τῆς μισθοδοσίας, τὴν ὁποίαν λαμβάνουσι, κατ’ ἐπέκτασιν δὲ ν’ αὐξηθῇ ἡ μισθοδοσία ἐν γένει ὅλων τῶν ἀξιωματικῶν. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι κατὰ τὸ δυνατὸν ἐδικαιολόγησε τὰς προσπαθείας του ν’ αὐξήσῃ ἐπὶ τοῦ παρόντος ὀλίγον τὴν μισθοδοσίαν τῶν κατωτέρων, ἐπιφυλασσόμενος εἰς ἀπώτερον χρόνον ν’ αὐξήσῃ τὴν μισθοδοσίαν τῶν ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν, εἰς τρόπον ὥστε ν’ ἀμοίβωνται οἱ ἄνθρωποι, τῶν ὁποίων τὰς ὑπηρεσίας δὲν εἶναι δυνατὸν παρά ὅλοι νὰ ἀναγνωρίζωμεν, νὰ ἀμοίβωνται κατὰ τρόπον ὄχι πλούσιον ἀλλ’ ἐπαρκῆ διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ βίου. Ὥστε ἔχομεν τὴν ὁμολογίαν ἢ μᾶλλον τὴν ἀναγνώρισιν ἐκ μέρους τῆς Πολιτείας διὰ τοῦ προσώπου τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἐπιφυλάσσεται εἰς πρώτην δοθησομένην περίστασιν, ἥτις εὔχομαι νὰ εἶναι συντομωτάτη, νὰ γείνῃ αὔξησις κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ καλύπτωνται αἱ ἀνάγκαι τῶν ἀξιωματικῶν, θὰ ἤθελον ὅμως νὰ παρατηρήσω εἰς τὴν ἁρμοδίαν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, εἰς τὴν ὁποίαν βεβαίως ἀνετέθη ἡ ἐργασία περὶ τῆς μελέτης τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως τῶν ἀξιωματικῶν, ὅτι ὤφειλε γενικώτερον νὰ ἐξετάσῃ τὴν τοιαύτην κατάστασιν, διότι, ἐὰν γενικώτερον ἠσχολεῖτο εἰς τὸ ζήτημα τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως τῶν ἀξιωματικῶν, θὰ ἐγένετο εἰσηγητὴς ἴσως ἄλλου νομοσχεδίου καὶ ὄχι ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ἤδη συζητοῦμεν. Ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν ὑπὲρ πάντα ἄλλον ὀφείλει νὰ γνωρίζῃ, ὅτι τὸ μέγα πρόβλημα, τὸ ἐμφανιζόμενον εἰς τοὺς ἀξιωματικούς, δὲν εἶναι μόνον τὸ ὅτι γλίσχρως μισθοδοτοῦνται, ἐφ’ ὅσον εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπηρετῶσιν εἰς τὸ στράτευμα, τὸ μέγα πρόβλημα διὰ τοὺς ἀξιωματικοὺς εἶναι τὸ τί γίνεται δι’ αὐτούς, ὅταν πλέον, συμπληρώσαντες τὰ ἔτη τῆς συντάξεως ἀπομακρυνθῶσι, τὸ μέγα πρόβλημα εἶναι τὸ τί γίνεται εἰς τὰς οἰκογενείας τῶν ἀξιωματικῶν, ὅταν οἱ ἀρχηγοὶ τῶν οἰκογενειῶν ἐκλείψωσιν ἐκ τῆς ζωῆς. Ἐὰν ἡ ὑπηρεσία τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργείου ἤθελεν ἀσχοληθῇ—καὶ ὀφείλει ν’ ἀσχοληθῇ—θὰ εἰσῆγε νομοσχέδιον πρὸς βελτίωσιν ἀκριβῶς τῆς καταστάσεως τῶν ἀξιωματικῶν. Ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀγνοῇ, ὅτι ἐνῷ ὁ ἐν ἐνεργείᾳ ἀντιστράτηγος μισθοδοτεῖται 560 δραχμὰς μέχρι τοῦδε εἰς τὸ ἑξῆς δὲ 1200, λαμβάνει σύνταξιν, ἀπομακρυνόμενος τοῦ στρατεύματος, μόνον 300 δραχ., ἡ δὲ σύζυγός του, ὅταν ἔχῃ καὶ τέκνα δρχ. 180, ὅταν δὲ δὲν ἔχει τέκνα 130. Ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀγνοῇ, ὅτι ἡ οἰκογένεια τοῦ ταγματάρχου ἢ μᾶλλον ἡ σύζυγός του λαμβάνει σύνταξιν, ὅταν ἔχῃ τέκνα, δρ. 84, ὅταν δὲ δὲν ἔχῃ τέκνα, μόνον 64. Ἴσως ἀγνοεῖ ἡ ἐπεξεργασθεῖσα τὸ νομοσχέδιον ἐπιτροπὴ κατὰ τίνα τρόπον ἐξασφαλίζονται αἱ χῆραι καὶ τὰ τέκνα τῶν πολιτικῶν ὑπαλλήλων, αἵτινες λαμβάνουσιν ὡς σύνταξιν, ὅταν δὲν ἔχωσι τέκνα, τὸ ἥμισυ τῆς συντάξεως τὴν ὁποίαν λαμβάνει ὁ σύζυγός των, ἐὰν δὲ ἔχωσι τέκνα, τὰ δύο τρίτα τῆς συντάξεως. Νομίζω ὅτι μεγάλη προβάλλεται ἡ διαφορὰ μεταξὺ τῆς συντάξεως τὴν ὁποίαν λαμβάνουν οἱ πολιτικοὶ ὑπάλληλοι καὶ ἐκείνης τὴν ὁποίαν λαμβάνουσιν οἱ στρατιωτικοί, μεγάλη προκύπτει ἀνισότης μεταξὺ τῆς συντάξεως τὴν ὁποίαν λαμβάνουν αἱ χῆραι καὶ τὰ τέκνα τῶν ἀποστράτων ἀξιωματικῶν μὲ τὴν σύνταξιν τὴν ὁποίαν λαμβάνουσιν αἱ χῆραι καὶ τὰ τέκνα τῶν πολιτικῶν ὑπαλλήλων.

§104Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Δὲν καταβάλλουν οἱ ἀξιωματικοί.

§105Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, κύριε συνάδελφε, πρέπει νὰ διορθωθῇ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, νὰ καταβάλλουν καὶ οἱ ἀξιωματικοί, δὲν εἶναι ἄρνησις τῶν ἐνδιαφερομένων εἰς τὸ νὰ καταβάλωσιν. Ἐγὼ δὲν κακίζω οὐδένα, λέγω μόνον ὅτι θὰ ἦτο εὐχῆς ἔργον τοιοῦτον τι νομοσχέδιον νὰ εἰσηγῆτο ἡ Κυβέρνησις, νομοσχέδιον ἀσφαλίζον τὰς οἰκογενείας τῶν ἀξιωματικῶν· κατὰ τίνα τρόπον θὰ ἐγένετο τοῦτο, εἰς αὐτὸ βεβαίως θὰ ἔχῃ νὰ ἀσχοληθῇ ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ ἐπελαμβάνετο τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ νομοσχεδίου, ἐὰν ἦτο ἀναγκαῖον νὰ καταβάλωσι, νὰ ἐγένετο ἡ τοιαύτη καταβολή, ἐφ’ ὅσον χρόνον ὑπηρετῶσιν, ἀρκεῖ οὕτω νὰ ἐξησφαλίζετο μία σύνταξις ἀνάλογος εἰς τὰς οἰκογενείας τῶν ἀξιωματικῶν, διότι ἡ ἀνάγκη, ἡ ὁποία ἐπιβάλλει τὴν ἱκανοποίησιν τῶν ἀξιωματικῶν τῶν ζώντων καὶ ἐν ἐνεργείᾳ εὑρισκομένων, ἡ αὐτὴ ἀνάγκη καὶ ἐπιτακτικωτέρα ἐπιβάλλει τὴν λῆψιν μέτρου διὰ τὴν οἰκογένειάν του, ὅταν πλέον θὰ παύσῃ οὗτος νὰ ζῇ, διότι ἀξιωματικός, ὅπως τό γε νῦν ἔχουν τὰ πράγματα, ἀπερχόμενος τοῦ βίου, ἀπέρχεται μὲ τὴν θλῖψιν, ὅτι ἡ οἰκογένειά του εἶναι προωρισμένη ἀσφαλῶς νὰ δυστυχήσῃ, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ φαντασθῇ κανεὶς ὅτι οἰκογένεια ἀντιστρατήγου μισθοδοτουμένη, ὅπως μισθοδοτεῖται ἤδη, θὰ ἀντέσχῃ εἰς αὐτὸν τὸν βίον καὶ νὰ καταλήγῃ εἰς τὴν σκέψιν τὴν ὀρθὴν ὅτι, ἀποθνήσκοντος τοῦ ἀξιωματικοῦ, συναποθνήσκει καὶ ἡ οἰκογένειά του. Ἐπαναλαμβάνω ὅτι εἶναι ἀδύνατον νὰ ζήσῃ μιὰ οἰκογένεια ἀνωτέρου ἀξιωματικοῦ, ἡ ὁποία, ὑπήκουσα εἰς ὡρισμένας συνθήκας, εἶναι ἀναγκαῖον νὰ ζῇ κατὰ τρόπον ὁπωσδήποτε καλόν, ἀποθνήσκοντος δὲ τοῦ συζύγου αὐτῆς, ὑποχρεοῦται νὰ περιέλθῃ εἰς τὴν μεγαλειτέραν δυστυχίαν. Ἔχω, κύριοι, τὴν πεποίθησιν ὅτι καὶ ἡ Βουλὴ καὶ ἡ Κυβέρνησις δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ εἰς πρώτην εὐκαιρίαν ἀναγνωρίζουσα τὴν ἐπιτακτικὴν ἀνάγκην τῆς βελτιώσεως τῆς συντάξεως τῶν χηρῶν καὶ ὀρφανῶν τῶν ἀξιωματικῶν, θὰ σπεύσῃ ἡ Κυβέρνησις, ἀφοῦ μελετήσῃ καταλλήλως τὸ ζήτημα, ἐρευνῶσα τὴν ὅλην κατάστασιν τῶν ἀξιωματικῶν, θὰ σπεύσῃ νὰ ὑποβάλῃ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον, ἐφ’ ὅσον εἶναι δυνατόν, ν’ ἀνακουφίζῃ τὰς χήρας καὶ τὰ τέκνα τοῦ ἀποθνήσκοντος ἀξιωματικοῦ. Διότι δὲν δύναται ἡ Πολιτεία νὰ νομίζῃ ὅτι δείκνυται ἱκανοποιητική, μεριμνῶσα μόνη περὶ τῆς μισθοδοσίας τῶν ἀξιωματικῶν, ἐφ’ ὅσον ζῶσιν, ἀδιαφοροῦσα δὲ εἰς βαθμὸν ἀστοργείας καθόσον ἀφορᾷ τὰς οἰκογενείας των, ὑποθέτω, λέγω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ ν’ ἀναγνωρισθῇ ἡ κατάστασις αὐτή, ἡ δημιουργοῦσα δύσκολον τὸν βίον εἰς τὰς οἰκογενείας τῶν ἀξιωματικῶν καὶ θὰ σπεύσῃ εἰς πρώτην εὐκαιρίαν νὰ ὑποβάλῃ νομοσχέδιον βελτιοῦν τὴν οἰκτρὰν οἰκονομικὴν κατάστασίν των.

§106ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐπὶ τοῦ παρόντος δὲν δυνάμεθα νὰ κάμωμέν τι ἄλλο. Ἐλπίζω, εἶμαι βέβαιος ὅτι συντόμως θὰ εὑρεθῶμεν εἰς τὴν θέσιν νὰ συμπληρώσωμεν τὴν δαπάνην διὰ τῆς αὐξήσεως ὅλης τῆς κλίμακος ἀπὸ τῆς κατωτάτης, διότι καὶ αὐτὴ βεβαίως δὲν εἶναι ἱκανοποιητική. Ὅταν θὰ εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ ἐπιβάλωμεν εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς κρατήσεις ἀναλόγους τῶν ἄλλων ὑπαλλήλων, τῶν δημοσίων, θ’ αὐξήσωμεν καὶ τὰς ὄντως γλισχροτάτας συντάξεις τῶν ἀξιωματικῶν.

§107Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Τὸ νομοσχέδιον, κ. Πρόεδρε, διὰ τοῦ ὁποίου χορηγεῖται αὔξησις μισθοῦ εἰς τοὺς κατωτέρους ἀξιωματικοὺς εἶναι ἀποδεκτόν ὑποθέτω παρ’ ὅλης τῆς Βουλῆς· ὅσον μικρὰ καὶ ἂν εἶναι ἡ αὔξησις τῆς μισθοδοσίας ἀνακουφίζει τοὺς κατωτέρους ἀξιωματικοὺς ἵνα ζήσουν καὶ οὗτοι καὶ ἡ οἰκογένειά των, διότι διὰ τῆς μισθοδοσίας, τὴν ὁποίαν ἐλάμβανον, ἐστεροῦντο καὶ αὐτοῦ τοῦ ἄρτου οἱ πλεῖστοι Ἀλλ’ ἡ ἀδικία ἡ μεγαλειτέρα εἶναι διὰ τὴν τάξιν τῶν ἀνθυπασπιστῶν, οἵτινες εἶναι ἐν τῷ μέσῳ ἀξιωματικῶν καὶ ὑπαξιωματικῶν καὶ οἵτινες λαμβάνουν μισθὸν 90 δραχμῶν· ἀλλ’ ἐνῷ τοιαύτη εἶναι ἡ θέσις ἑνὸς ἀνθρώπου εὑρισκομένου εἰς τὸ μεταίχμιον ἀξιωματικοῦ καὶ ὑπαξιωματικοῦ, ἔχουσιν ὅλας τὰς ὑποχρεώσεις τῶν ἀξιωματικῶν καὶ ἐνῷ λαμβάνουν μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν τῶν κρατήσεων δραχμὰς 90 τὸν μῆνα καθαρὰς εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ διαιτῶνται μακρὰν τῶν στρατώνων, νὰ πληρώνουν ἐνοίκια, εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ εἶναι ἀξιοπρεπεῖς.

§108ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τοὺς ἐδώσαμεν 10 δρχ. δι’ ἐνοίκια.

§109Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Τί νὰ τὰς κάμουν; Θὰ παρακαλέσω ν’ αὐξηθῇ κατὰ 50 δρχ.· ἐνδύεται μόνος του ὁ ἀνθυπασπιστής. Ἐπὶ τέλους 20 δραχ. τὸν μῆνα ἀκόμη βελτίωσιν εἴτε τὴν δεχθῆτε λόγῳ ἐνοικίου εἴτε λόγῳ αὐξήσεως μισθοῦ.

§110Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Εἰς τὴν ἅμιλλαν περὶ αὐξήσεως δαπανῶν προτεινομένων ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐνισχυομένων ἀπὸ τοὺς κυρίους συναδέλφους ὅλων τῶν ἀποχρώσεων, θὰ ἦτο τελείως ἄτοπον νὰ θελήσω ἐγὼ νὰ ἀποτελέσω ἐξαίρεσιν. Ἡ δήλωσις τοῦ κ. Προέδρου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι ταχέως θὰ θελήσῃ ὅπως ὁ προϋπολογισμὸς ἐπιβαρυνθῇ μὲ 3.500.000 διὰ καλλιτέρευσιν τοῦ μισθοῦ τῶν ἀξιωματικῶν, μὲ κάμνει νὰ εἴπω, ὅτι, διὰ τῆς τοιαύτης αὐξήσεως ἐκτὸς τῶν ἄλλων δύναται νὰ ἰσχυρισθῇ τις, ὅτι γίνεται μία ἀνισότης μεταξὺ τῶν ἀποδοχῶν τῶν ἀξιωματικῶν καὶ τῶν πολιτικῶν ὑπαλλήλων. Ἐὰν ἐξετασθῶσι παραλλήλως οἱ μισθοὶ τῶν ἀξιωματικῶν καὶ τῶν πολιτικῶν ὑπαλλήλων θὰ ἀποδειχθῇ ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ δὲν πληρώνονται κακῶς, μετὰ τὴν ληφθεῖσαν μάλιστα πρόνοιαν περὶ αὐξήσεως τοῦ μισθοῦ ἀνθυπασπιστῶν, ἀνθυπολοχαγῶν καὶ ὑπολοχαγῶν. Ἐὰν ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψει αἱ κρατήσεις, εἰς ἃς ὑποχρεοῦνται οἱ ἀξιωματικοί, καταβάλλοντες ταύτας εἰς εἰδικὰ ταμεῖα, ἐξ ὧν λαμβάνουσι ταύτας πολλαπλασίως, ἐὰν ληφθῇ ὑπ’ ὄψει ἡ πρόοδος ἐν τῷ στρατῷ καὶ συνεπῶς ἡ αὔξησις τῆς μισθοδοσίας μέχρι χιλιοδράχμου, ἐὰν ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψει πάντα ταῦτα, θὰ φανῇ ἡ διαφορά, ἡ ὁποία ὑπάρχει ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀμοιβὴν τῶν ὑπαλλήλων πρὸς τοὺς ἀξιωματικούς. Ἀλλ’ εἰς τὴν παροῦσαν κατάστασιν, νομίζω, ὅτι ὅλον τὸ δίκαιον ὑπάρχει, ὅπως οἱ ἀξιωματικοὶ ἀμοιφθῶσι καλύτερον, θὰ ἔπρεπεν ὅμως ἡ πολιτεία νὰ μεριμνήσῃ πρότερον περὶ τῶν θυμάτων τοῦ πολέμου, τὰ ὁποῖα ἀκόμη δὲν κατώρθωσαν νὰ λάβωσι τὴν μικρὰν σύνταξιν τὴν ὁποίαν θὰ λάβωσιν. Εὑρίσκομαι ὑπὸ τὴν ἐντύπωσιν πρὸ ὀλίγων στιγμῶν χήρας, ἡ ὁποία ἔχασε τὸν ἄνδρα της, κλαιούσης διότι μοὶ λέγει ὅτι δὲν τῆς ἐδόθη ἡ σύνταξις καὶ ἔχει ἀσθενὲς τὸ παιδίον της, εἰς τὸ ὁποῖον ὁ ἰατρὸς ἐπέβαλε δίαιταν, ἐνῷ αὐτὴ δὲν εἶχεν οὔτε τὸν ἐπιούσιον ἄρτον. Βεβαίως ἡ πολιτεία ἔχει ἀνάγκας καὶ πρέπει νὰ προσπαθήσῃ νὰ θεραπεύσῃ ταύτας, ἀλλὰ νομίζω ὅτι εἰς τὴν θεραπείαν τῶν ἀναγκῶν ἔπρεπε νὰ θέσῃ μίαν σειρὰν καὶ εἰς τὴν σειρὰν ταύτην βεβαίως ἔπρεπε νὰ ἀμείψῃ τοὺς ἀξιωματικούς, οἱ ὁποῖοι διὰ τοῦ αἵματός των ἐμεγάλωσαν τὴν Ἑλλάδα, περισσότερον ὅμως αὐτῶν ἔχουσιν ἀνάγκην τὰ θύματα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα μένουσιν ἀπροστάτευτα καὶ διὰ τὰ ὁποῖα ἡ πολιτεία ἀπεδείχθη τόσον γλίσχρος, ἐνῷ σκέπτηται νὰ μὴ ἀρκεσθῇ εἰς τὴν δαπάνην τοῦ προϋπολογισμοῦ πρὸς καλλιτέρευσιν τοῦ μισθοῦ τῶν ἀξιωματικῶν, ἀλλὰ νὰ προσθέσῃ καὶ ἄλλα 2½ ἑκατομμύρια διὰ τὴν δαπάνην αὐτήν, καθ’ ὃν χρόνον τὰ θύματα αὐτὰ τὰ ἔχει ἀφήσει εἰς τὴν τύχην των.

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1ον, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 2–5).

§112ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Νὰ προστεθῇ καὶ ἄρθρον 6ον ἔχον οὕτω: (Ἀναγινώσκει) «Τὰς ἐν τῷ 1ῳ ἄρθρῳ τοῦ παρόντος νόμου αὐξανομένας ἀποδοχὰς τῶν ὑπολοχαγῶν καὶ ἀνθυπολοχαγῶν λαμβάνουσι καὶ οἱ κατὰ ξηρὰν ὑπηρετοῦντες ὁμοιόβαθμοι αὐτῶν ἀξιωματικοὶ τοῦ Β. Ναυτικοῦ ἐκτὸς τῶν Μηχανικῶν. Ἐπίσης τὰς ἐν τῷ ἄρθρῳ 2 ἀποδοχὰς τῶν ὑποστρατήγων λαμβάνουσι καὶ οἱ κατὰ ξηρὰν ὑπηρετοῦντες ὑποναύαρχοι. Εἰς ὑποναυάρχους ἢ πλοιάρχους ἀρχηγοὺς τοῦ Γεν. Ἐπιτελείου τοῦ Β. Ναυτικοῦ παρέχονται τὰ κατὰ τὸ ἄρθρον 3 τοῦ παρόντος νόμου ἐπιμίσθια».

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 6ον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Τὸ σύνολον ἀναβάλλεται. — Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ͵ΓΩϞʹ (ὑπ’ ἀριθ. 3890) περὶ κατασκευῆς ὑδραγωγείου ἐν τῇ κωμοπόλει Ἀμφιλοχίας». Ἄρθρον μόνον. (Ἀναγινώσκεται). Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον μόνον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον μόνον, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς βʹ συζήτησιν).

§114ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων ἄρθρων τοῦ νόμου περὶ στρατιωτικῶν εἰσφορῶν». Κατὰ τὸν νόμον αὐτὸν οἱ πίνακες τῆς ἐπιτάξεως καταρτίζονται κατὰ διετίαν, δὲν ἐπιτρέπεται δὲ ἐν τῷ μεταξὺ ἡ ἀναθεώρησις αὐτῶν. Ἀλλὰ ἡ στρατιωτικὴ ὑπηρεσία εὑρίσκεται εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἀναθεωρήσῃ τοὺς πίνακας ταξινομήσεως κτηνῶν καὶ ὀχημάτων τοῦ 1914, διότι ἡ γενομένη κατάταξις δὲν ὑπῆρξεν ἐπιτυχής, ἕνεκεν τῶν ἐξαιρετικῶν περιστάσεων τοῦ ἔτους τούτου. Ζητεῖται λοιπὸν ἡ ἐξουσιοδότησις νῦν ὅπως ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δύναται ἐν οἱᾳδήποτε ἐποχῇ καὶ πρὸ τῆς παρόδου διετίας νὰ διατάξῃ νέαν ταξινόμησιν. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ εἶναι τυπωμένον καὶ δύνασθε, κύριε Πρόεδρε, νὰ διατάξητε τὴν διανομὴν ὅπως ψηφισθῇ κατ’ ἀρχήν.

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Οἱ παραδεχόμενοι ὅπως τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὑποβληθὲν παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, κηρυχθῇ κατεπεῖγον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἡ κατ’ ἀρχὴν ψήφισις ἀναβάλλεται μετὰ τὴν διανομήν. —Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 20 ἀναβάλλεται. —Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀναδασώσεων». (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1ον). Ἄρθρον 2ον. (Ἀναγινώσκεται).

§116Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Εἰς τὸ ἄρθρον 2ον μετὰ τὴν παρατήρησιν τοῦ βουλευτοῦ Φθιωτιδοφωκίδος κ. Λιδωρίκη νὰ τεθῇ (Ἀναγινώσκει) «Προτιμῶνται πάντοτε ἐκ τῶν κατὰ τὸ ἄρθρον τοῦτο ἐκτάσεων ὅσαι εἶναι προστατευτικαὶ κατὰ τὴν ἔννοιαν τοῦ ἄρθρ. 15».

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 2ον, ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 3ον (Ἀναγινώσκεται).

§118Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομία.). Ἀντὶ: «ὁρισθῶσιν εἰς τὸν δῆμον» νὰ τεθῇ: «ἀνήκουσιν εἰς τὸν δῆμον».

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 3ον, ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκεται εἶτα καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 4ον). Ἄρθρον 5. (Ἀναγινώσκεται).

§120Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἡ γʹ παράγραφος τροποποιεῖται συμφώνως πρὸς τὴν παρατήρησιν τοῦ αὐτοῦ βουλευτοῦ κ. Λιδωρίκη.

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ 5ον ἄρθρον, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 6–13). Ἄρθρον 14. (Ἀναγινώσκεται).

§122Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Πρὸ τῆς προτελευταίας παραγράφου νὰ προστεθῇ: (Ἀναγινώσκει) «Ἄν ἀνεδασώθησαν ὑπὸ τῆς Κοινότητος μεταβαίνουσιν εἰς τὴν ἰδιοκτησίαν αὐτῆς κατὰ τὰ ἐν τῷ ἄρθρ. 13 § 3 καὶ 4 ὁριζόμενα». Ἂν δηλ. αἱ Κοινότητες ἀναδασώσωσι τὰ δάση, νὰ τὰ κάμουν ἰδικά των.

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 14, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 15. (Ἀναγινώσκεται).

§124Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Εἰς τὸ 15 ἄρθρον διαγράφονται αἱ λέξεις: (Ἀναγινώσκει) «ὑφ’ ἃς εἶναι κλπ.».

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 15, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 16–29). Τὸ σύνολον ἀναβάλλεται. —Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀνανεώσεως καταθέσεως ἀλλοδαπῶν σημάτων, διαρκοῦντος τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ πολέμου». (Ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1–2). Ἄρθρον 3. (Ἀναγινώσκεται).

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 3 προστίθεται: (Ἀναγινώσκει) «Ἡ ἰσχὺς τοῦ νόμου ἄρχεται ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως αὐτοῦ ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως».

§127Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Μάλιστα.

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 3, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Τὸ σύνολον ἀναβάλλεται. —Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προσωρινοῦ διορισμοῦ εἰς τὴν δασικὴν ὑπηρεσίαν τελειοφοίτων ἀνωτέρων εὐρωπαϊκῶν δασικῶν σχολῶν».

§129Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Τυπικάς τινάς παρατηρήσεις ἔχω: (Ἀναγινώσκει) «Ἐπιτρέπεται εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὅπως διὰ Β. Διατάγματος προσλάβῃ προσωρινῶς κλπ.» καὶ ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ δὲν θὰ ἀπαρτίζηται μόνον ἀπὸ τρεῖς ἐπιθεωρητάς, ἀλλ’ ἀπὸ δύο ἐπιθεωρητάς καὶ ἕνα ὑπάλληλον τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, διότι εἶναι καὶ τὰ νομικά θέματα.

§130Σ. ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐπρόφθασαν τὰς ἐξετάσεις, θὰ ἔχωσι κανὲν προνόμιον;

§131Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἅμα διαβάσητε τὸ νομοσχέδιον θὰ τὸ ἴδητε. Τὸ νομοσχέδιον λέγει, ὅτι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι λόγῳ τῆς ἐμπολέμου καταστάσεως, δὲν ἔδωσαν τελικὰς ἐξετάσεις, θὰ γίνουν δεκτοί, ἐὰν ἀποδείξωσιν ὅτι ἔλαβον μέρος εἰς τὰς ἐξετάσεις τῶν δύο ἑξαμηνιῶν.

§132ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον μόνον, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ στολῆς τῶν μὴ ἐν ἐνεργείᾳ ἀξιωματικῶν τοῦ Στρατοῦ τῆς ξηρᾶς καὶ τῆς θαλάσσης». (Ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1–3 ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου). — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀδείας προσθέτου ἐκδόσεως ἐντόκων γραμματίων τοῦ Δημοσίου Ταμείου». (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον μόνον ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου). — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου ͵ΓΩΠʹ τῆς 6 Αὐγούστου 1911».

§133ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Παρακαλῶ νὰ μείνῃ δι’ ὕστερα.

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μένει δι’ ἀργότερα. — Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀφομοιώσεως τῶν παρὰ τῇ Γεν. Διοικήσει Κρήτης ὑπαλλήλων πρὸς τοὺς ὑπαλλήλους τοῦ Παλαιοῦ Βασιλείου».

§135Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἔχω νὰ ὑποβάλω τροπολογίαν. Δυστυχῶς δὲν ἔχω πρόχειρον τὸ νομοσχέδιον.

§136Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Μία τροπολογία ἐγένετο μέχρι τοῦδε καὶ μόνον. Ἀντὶ: «τῶν ὑπαλλήλων τῶν ὑπηρετούντων εἰς τὰ τμήματα τῆς Γεν. Διοικήσεως Κρήτης» ἐτέθη: «τῶν ὑπηρετούντων εἰς τὴν πολιτικὴν ὑπηρεσίαν καὶ μὴ ἀφομοιωθέντων ὑπὸ οὐδενὸς νόμου μέχρι σήμερον». Αὐτὴ ἡ μεταβολὴ ἐγένετο.

§137Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἡ τροπολογία τὴν ὁποῖον προτίθεμαι νὰ ὑποβάλω εἶναι: ἐπὶ τῆς αʹ παραγράφου τοῦ ἄρθρου 1 ἐν τέλει: (Ἀναγινώσκει) «ἀποφανθῇ κατὰ πλειοψηφίαν τριμελὴς ἐπιτροπὴ συγκροτουμένη ἐξ ἀνωτέρων δημοσίων ὑπαλλήλων κατὰ τὰ εἰδικώτερον διὰ Β. Διατάγματος καθορισθησόμενα». Νομίζω ὅτι θὰ ἦτο ὀρθότερον, ἐὰν ἀπεφαίνετο Ἐπιτροπὴ ὑπηρεσιακὴ τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργείου.

§138ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἔχετε δίκαιον. Πρέπει ν’ ἀποσυρθῇ ἡ διάταξις αὐτή, ἡ γενομένη κατ’ ἀντιγραφὴν τοῦ νόμου. Εἶναι ὀρθοτάτη ἡ παρατήρησις τοῦ κ. βουλευτοῦ καὶ ἀποδέχομαι τὴν τροπολογίαν.

§139Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὅταν οὕτω διατυπωθῇ ἡ αʹ παράγραφος, τότε ἡ βʹ παρέλκει ἐντελῶς. Μετὰ τὴν τροποποίησιν, τὴν ὁποίαν εὐηρεστήθη νὰ δεχθῇ ὁ κ. Ὑπουργός, ἡ βʹ παράγραφος πρέπει ν’ ἀπαλειφθῇ.

§140ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Μάλιστα. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 1, ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 2).

§141ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Παρακαλῶ εἰς τὸ 2ον ἄρθρον νὰ τεθῇ τὸ ἑξῆς: (Ἀναγινώσκει) «Αἱ διατάξεις αὗται ἐφαρμόζονται καὶ ἐπὶ παντὸς ἐν γένει διατελέσαντος ὑπαλλήλου τῆς τέως Κρητικῆς Πολιτείας καὶ διορισθέντος εἰς τὴν αὐτὴν ἐν Ἑλλάδι ὑπηρεσίαν».

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 2, ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Τὸ σύνολον ἀναβάλλεται. — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου ΓΩΠʹ τῆς 6 Αὐγούστου 1911». Ὁ κ. Κ. Σοκόλης ἔχει τὸν λόγον.

§143Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Θὰ σᾶς παρακαλέσω, κ. Ὑπουργέ, νά γενικευθῶσιν οἱ καρποί, διότι πολλὰ γεωργικά προϊόντα μένουσι τελείως ἀχρησιμοποίητα.

§144ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δυστυχῶς δὲν δυνάμεθα νά τὸ πράξωμεν.

§145Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Καὶ ὅμως ἔπρεπε τὸ ζήτημα αὐτὸ νά μελετηθῇ σοβαρῶς. Ἐπίσης θά σᾶς παρακαλέσω νά ἐπιτρέψητε τὴν κατασκευὴν καὶ τὴν χρησιμοποίησιν κινητῶν ἀμβύκων. (Ψηφίζεται εἶτα τὸ ἄρθρον μόνον ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου).

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νά ψηφίσῃ τά διανεμηθέντα ἤδη σύνολα τῶν νομοσχεδίων τῶν ἀναγεγραμμένων ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει ὑπὸ τοὺς ἀριθμοὺς 3, 6 καὶ 9.

§147ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§148ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ψήφισις συνόλου τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ὀργανισμοῦ τῆς Κεντρικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν». (Ψηφίζεται τὸ σύνολον). —Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ προσθήκης διατάξεων εἰς τὸν νόμον ΑΦΚΗʹ τοῦ 1887 περὶ στρατολογίας τοῦ κατὰ γῆν Στρατοῦ, ὡς ἐτροπολογήθη διὰ μεταγενεστέρων τοιούτων». (Ψηφίζεται τὸ σύνολον). —Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ Ἀνωτάτου Συμβουλίου Γεωργίας». (Ψηφίζεται τὸ σύνολον). —Ἐπίσης παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ ψηφίσῃ κατ’ ἀρχὴν καὶ τὸ ὑποβληθὲν ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ κηρυχθὲν κατεπεῖγον νομοσχέδιον «περὶ τῆς ἐνεργείας ταξινομήσεως κτηνῶν καὶ ὀχημάτων ἐν γένει, ἐν οἱᾳδήποτε ἐποχῇ καὶ πρὸ τῆς παρόδου διετίας». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τῶν καπνῶν τῶν Νέων Χωρῶν καὶ τῆς φορολογίας αὐτῶν καὶ περὶ μονοπωλίων». Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§149ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Λαμβάνω τὸν λόγον, κύριοι, ἵνα ἀπαντήσω δι’ ὀλίγων εἰς τὴν ἔκθεσιν, τὴν ὁποίαν ἡ ἐπιτροπὴ τῆς Βουλῆς κατήρτισε, μελετήσασα τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὑποβληθὲν περὶ τῆς φορολογίας τοῦ καπνοῦ εἰς τὰς Νέας Χώρας καὶ ὅπως ἀντικρούσω τὰς ἀντιλήψεις, τὰς ὁποίας ἔχει ἐν τοῖς πολλοῖς ἡ Ἐπιτροπή, φρονῶν ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ εἰς τὰς ἰδέας αὐτάς ἤχθη ἔν τισιν οὐχὶ ὑπὸ τῶν ὀρθῶν ἀντιλήψεων καὶ τῶν δημοσιονομικῶν καὶ τῶν καθόλου οἰκονομικῶν. Εἴς τινα σημεῖα ἀπεδέχθην τὰς γνώμας τῆς Ἐπιτροπῆς, συμφώνως δὲ πρὸς ταύτας ἐκρίναμεν ἐνδεδειγμένον ν’ ἀποστῶμεν τῆς ἀρχικῆς βάσεως ἡμῶν. Ἐν συνόλῳ ὅμως ἀποκρούω τὴν ἔκθεσιν τῆς Ἐπιτροπῆς. Ἡ Ἐπιτροπὴ ἄγεται ἀπὸ τῆς σκέψεως, τῆς ὅσον ἔνεστι ταχυτέρας ἀφομοιώσεως, προτείνει δὲ μονονουχὶ νά μεταπέσωμεν εἰς τὸ σύστημα τῆς Παλαιᾶς Ἑλλάδος ἀπὸ τοῦ συστήματος τῆς φορολογίας, τὸ ὁποῖον ἴσχυε μέχρις ἐσχάτων ἐν ταῖς Νέαις Χώραις καὶ καθ’ ὃ ὁ φόρος καταναλώσεως ἦτο χαμηλός, ἦτο δὲ τοιοῦτος, διότι ἔπρεπε νά εἶναι ἤπιος λόγῳ τῆς μεγάλης καὶ πυκνῆς παραγωγῆς, ἡ ὁποία παρουσιάζεται εἰς τάς χώρας ἐκείνας καὶ ἂν δὲν ἦτο ἤπιος θά εἶχεν ὡς ἀποτέλεσμα ἔκτασιν μεγάλην τῆς λαθραίας καταναλώσεως καὶ ζημίαν σημαντικωτάτην τοῦ δημοσίου ταμείου, τοῦ ὁποίου αἱ εἰσπράξεις μοιραίως θά ἔπιπτον. Ἡ Ἐπιτροπὴ ἐλησμόνησε τὴν βάσιν, ἡ ὁποία διῆπε μέχρι τοῦδε τὴν φορολογίαν τῆς καταναλώσεως τοῦ καπνοῦ τῶν Νέων Χωρῶν καὶ ἔχουσα τὴν ἰδέαν ὅτι ἡ φορολογία τοῦ καπνοῦ, ἡ ἐν τῷ παλαιῷ τμήματι τοῦ Βασιλείου ἰσχύουσα, εἶναι ἡ δημοσιονομικῶς καὶ ταμιευτικῶς διά τὴν χώραν ἀρίστη, ἐνόμισεν ὅτι τὸ ἴδιον σύστημα φορολογίας ἔπρεπε νά μεταφέρῃ καὶ ἐκεῖ. Δὲν περιορίζεται ὅμως εἰς τὴν κατανάλωσιν μόνον, ἀλλὰ συγχρόνως φρονεῖ ὅτι καὶ τὸ σύστημα τῆς παραγωγῆς πρέπει νὰ εἶναι τὸ αὐτὸ ἐκεῖ καὶ τὸ αὐτὸ ἐδῶ, λησμονοῦσα ὅτι ἡ παραγωγὴ τοῦ καπνοῦ εἰς τὰς Νέας Χώρας ἀποτελεῖ ἕν τῶν κυριωτέρων σημείων τοῦ πλούτου τῶν χωρῶν ἐκείνων καὶ ἑπομένως καὶ τῆς ὅλης Ἑλλάδος. Ἐλησμόνησε προσέτι ὅτι εἰς τὰς Νέας Χώρας ὑπάρχει παραγωγὴ πολυτίμου καπνοῦ, ἀξίας πολὺ ἀνωτέρας τῆς ἀπαντώσης εἰς τὰς ἐπαρχίας τῆς Παλαιᾶς Ἑλλάδος. Ἐλησμόνησε προσέτι ἡ Ἐπιτροπή, ὅτι ὑπάρχουν ὡρισμένοι τινες περιορισμοὶ εἰς τὴν νομοθεσίαν τῆς Παλαιᾶς Ἑλλάδος καὶ ὅτι ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει ὁ δεσμὸς οὗτος, θά ἦτο παράλογον νά θελήσωμεν νὰ ἀφομοιώσωμεν τὰ δύο τμήματα τῆς ἐπικρατείας. Ἰσχυρίζεται ἡ Ἐπιτροπὴ ὅτι τά ταμιευτικά ἀποτελέσματα τοῦ συστήματος, ὡς εἰσάγομεν ἡμεῖς τοῦτο, θά εἶναι κακά καὶ ὀλεθριώτατα διά τὸ Δημόσιον Ταμεῖον. Ἀλλά τί μέχρι τοῦδε ταμιακά ἀποτελέσματα, μὲ ὅλην τὴν ποσοτικὴν ἀνεπάρκειαν τοῦ προσωπικοῦ εἰς τά ἐκεῖ ἐργοστάσια καὶ τάς ἀτελείας τῆς ὀργανώσεως καὶ τὴν κατ’ ἀνάγκην ἀπειρίαν τοῦ πρώτου καιροῦ, γεγονὸς δικαιολογούμενον πλήρως, διότι ἐντὸς 3 μηνῶν δὲν ἦτο δυνατὸν νά συμπληρωθῶσιν ὅλαι αἱ ἐλλείψεις, ἐν τούτοις ἔχομεν κατά τὸν μῆνα Νοέμβριον 90.000 κοιλά κοπέντος καπνοῦ εἰς τὴν Μακεδονίαν μόνον. Ἔχομεν δ’ αὐτὴν τὴν κατανάλωσιν τῶν 90.000 χιλιογράμμων μολονότι ἡ Ἑταιρεία τῶν Μονοπωλίων ὑπελόγιζε πάντοτε ὅτι δὲν ἠδύνατο νὰ βασισθῇ ἐπὶ καταναλώσεως μείζονος τοῦ 1.000.000 χιλιογράμμων κατ’ ἔτος, δι’ ὅλην τὴν ἔκτασιν ἐφ’ ἧς ἐπρόκειτο νά λειτουργῇ. Ἐν τούτοις σήμερον, παρά τὴν ἀνεπάρκειαν, τὴν ὁποίαν ἀνέφερα καὶ τὴν ἀτέλειαν καὶ τὴν πλημμελῆ ὀργάνωσιν, ἔχομεν ἤδη ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἀποτελεσμάτων τοῦ Νοεμβρίου, τὸ ποσὸν τοῦ 1.000.000 χιλιογράμμων, τὸ ὁποῖον ὑπολογίζει ὡς δυνάμενον νά καταναλωθῇ ἐν τῇ χώρᾳ. Ὑποστηρίζω δηλ. ὅτι τὸ σύστημα τὸ ὁποῖον εἰσηγάγομεν, ἐξελισσόμενον φυσικῶς, θέλει φθάσει εἰς ἀπόδοσιν βεβαίως 1½ ἑκατομμυρίου χιλιογράμμων. Ἐάν ἡ εἴσπραξις, τὴν ὁποίαν ἔχομεν αὐτὸν τὸν μῆνα, ἀνέρχηται εἰς μόνον 360.000 ἕως 380.000 δραχμῶν, τοῦτο ὀφείλεται διότι ἠθελήσαμεν ἀκριβῶς καὶ ἐθεωρήσαμεν ἐπιβεβλημμένον νά μὴ ἐπιβάλωμεν φορολογίαν, ἥτις νά ἐπιβαρύνῃ ἐπιζημίως τὴν κατανάλωσιν τῶν χωρῶν ἐκείνων, διότι δὲν δυνάμεθα ἀμέσως νά μεταπέσωμεν ἀπὸ ἐλαφροτάτης φορολογίας εἰς φορολογίαν βαρεῖαν εἴδους εὐρείας καταναλώσεως. Λέγει δὲ ἡ Ἐπιτροπὴ καὶ ὁ εἰσηγητὴς αὐτῆς, ὅτι ὑπὸ τὸ σύστημα τῆς καλλιεργείας καὶ τὸ σύστημα τῆς παραγωγῆς, ὡς ἴσχυε τοῦτο ἐπὶ Τουρκοκρατίας, εἴχομεν ὡς ἀποτέλεσμα τὴν μὴ αὔξησιν τῆς παραγωγῆς καὶ ὅτι ἡ παραγωγὴ θά ἠδύνατο ν’ αὐξηθῇ πολὺ περισσότερον ὑπὸ ἐλευθεριώτερον σύστημα. Ἀλλ’ ἔχομεν δεδομένον ὅτι ἐντὸς τῆς δωδεκαετίας ἐπὶ τῇ βάσει τῶν στατιστικῶν πινάκων τῆς παραγωγῆς καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν δεδομένων τοῦ ἐξαγωγικοῦ ἐμπορίου, ὅτι ἡ παραγωγὴ ὀκταπλασιάσθη, ὁ ὀκταπλασιασμὸς δὲ αὐτὸς τῆς παραγωγῆς δὲν ἐπιτρέπει νά εἴπωμεν, ὅτι ὑπὸ τὸ ἰσχῦον σύστημα παρεκωλύθη ἡ ἀνάπτυξις τῆς παραγωγῆς. Ἐπίσης δὲ τὰ ταμιακὰ ἀποτελέσματα ἐκ τῆς φορολογίας τῆς παραγωγῆς εἶναι ἀπολύτως ἱκανοποιητικά, διότι ἔχομεν, ὡς ἀνέφερον κατὰ τὴν εἰσήγησίν μου, εἴσπραξιν ἐκ τῆς δεκάτης, πολὺ μεγαλειτέραν ἐκείνης, τὴν ὁποίαν ἠλπίζαμεν δηλ. ἐκείνης τὴν ὁποίαν παρελάβομεν ἐκ τῆς Ῥεζῆ, δηλαδὴ ἔχομεν 3½ ἑκατομμύρια μέχρι τοῦ Ὀκτωβρίου, ὑπάρχει δὲ βάσιμος προσδοκία ὅτι θὰ φθάσωμεν εἰς τά 5.000.000, εἶναι δὲ πιθανὸν ὅτι ἄνευ τῆς ἀτελείας τῆς ὀργανώσεως, ἡ ὁποία διακρίνει ἀκόμη τὴν ἐν γένει διοίκησιν τῆς φορολογίας τοῦ καπνοῦ, θὰ εἴχωμεν ἀπόδοσιν μείζονα. Καὶ τοῦτο ἀποδεικνύει ὅτι τὸ σύστημα μὲ τὸ ὁποῖον ἐργάζεται ἡ ὑπηρεσία, εἶναι σύστημα, τὸ ὁποῖον ἀπέφερεν ἀγαθὰ ἀποτελέσματα. Ἡ Ἐπιτροπὴ λέγει ὅτι θὰ εἴχωμεν καλύτερα ἀποτελέσματα, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νά γίνῃ τοῦτο δεκτὸν μέχρι τοὐλάχιστον ἀποδείξεως ἁπτοτέρας, διότι οὐδεμίαν σήμερον ἀπόδειξιν προσάγουν. Ἀλλ’ ἡ Ἐπιτροπὴ μέμφεται τὸ σύστημα τοῦτο θέλουσα νὰ εἰσαγάγωμεν τὸ ἄλλο σύστημα τῆς Παλαιᾶς Ἑλλάδος, λησμονεῖ ὅμως ὅτι εἰς ὅλας τὰς νομοθεσίας τοῦ κόσμου, ὅσας τοὐλάχιστον γνωρίζω ἐγώ, ὅπου ὑπάρχει παραγωγὴ καπνοῦ, ὅτι παντοῦ ἡ παραγωγὴ παρακολουθεῖται ἐκ τοῦ σύνεγγυς καὶ ἐκ τῶν προτέρων, τὸ παράδειγμα δὲ τῆς ἰδικῆς μας νομοθεσίας ἥκιστα εἶναι ἄξιον μιμήσεως. Εἰς ἄλλα τινὰ σημεῖα ἀποδέχομαι τὰς παρατηρήσεις τῆς Ἐπιτροπῆς διότι τὰς εὑρίσκω ὀρθάς. Ὅτι εἶναι ὀρθὸν νὰ μὴ ἀπαγορεύσωμεν τὴν εἰς τὰς Νέας Χώρας εἰσαγωγὴν τῶν Ἑλληνικῶν καπνῶν, ἐὰν οἱ καπνοὶ αὐτοί, οἱ ἐκ τῆς Παλαιᾶς Ἑλλάδος εἰσαγόμενοι εἰς τὴν Νέαν, δὲν πρόκειται νὰ νοθεύσωσι τὸ εἶδος καὶ νὰ δυσφημήσωσιν εἰς τὴν παγκόσμιον ἀγοράν, τὸν καπνὸν τῆς Νέας Ἑλλάδος. Τοῦτο ἐξασφαλίζεται ἐὰν ἀπαγορευθῇ μόνον ἡ εἰσαγωγὴ καπνοῦ εἰς φύλλα, ἐπιτραπῇ δὲ ἡ μεταφορὰ ἐντεῦθεν εἰς τὰς Νέας Χώρας καπνοῦ πρὸς βιομηχανικὴν μόνον κατεργασίαν, ἵνα οὕτω δύνανται νὰ γίνωσιν αἱ ἀναμίξεις ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι ἐπιβάλλονται ἀπὸ τὰς βιομηχανικὰς ἀνάγκας. Λέγουν ὅτι εἰς τὴν νῆσον Σάμον δίδομεν προνόμια καὶ ἐξαιρετικὴν θέσιν ἐν τῷ προτεινομένῳ παρ’ ἡμῶν συστήματι. Καὶ ἀπαντῶ μάλιστα, διότι ἡ Σάμος, ἂς μὴ λησμονῶμεν, ἔζησεν ὑπὸ δυσμενεῖς ὅρους, βιομηχανίαν δέ, ἡ ὁποία ἦτο πηγὴ ἀφθονωτάτου πλούτου καὶ διὰ τὴν χώραν καὶ διὰ τὸν Ἑλληνισμὸν ἐν γένει καὶ διὰ τοὺς ἐργαζομένους, δὲν δυνάμεθα νὰ παρίδωμεν καὶ νὰ ὑπαγάγωμεν ἀμέσως εἰς ὅλας τὰς δεσμευτικὰς διατάξεις, τὰς ὁποίας περιέχει τὸ σύστημα αὐστηρῶς ἐφαρμοζόμενον. Δι’ αὐτὸ ἐπετρέψαμεν εἰς τὴν Σάμον μείζονα ἐλευθερίαν, ἡ ὁποία ἄλλως τε μετὰ τὴν ῥύθμισιν, ἡ ὁποία ἐγένετο τῆς ἀδείας μεταφορᾶς καπνοῦ, περιορίζεται εἰς δύο μόνον σημεῖα. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῆς διατιμήσεως καὶ τοῦ ὁρισμοῦ διαφόρων ποιοτήτων καπνοῦ μὲ διαφόρους τιμάς, εἰς αὐτὸ ἀντιτίθεμαι ἄντικρυς μὲ τὴν γνώμην τῆς Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία φρονεῖ ὅτι εἶναι ἀντιδημοκρατικὸν τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον ὁρίζει τιμὰς διαφόρους, λέγουσα ὅτι εἶναι δημοκρατικὴ ἡ ἑνιαία τιμή. Ἐγὼ νομίζω τοὐναντίον, ὅτι σήμερον παντοῦ, εἰς ὅλα τὰ Κράτη ὅπου ἐπικρατεῖ ἡ ἀρχὴ αὕτη διὰ τοὺς ἀμέσους φόρους, ζητεῖται νὰ προσαρμοσθῇ καὶ εἰς τοὺς ἐμμέσους, τῆς καταβολῆς δηλαδὴ τῶν φόρων ἀναλόγως πρὸς τὴν φορολογικὴν δύναμιν ἑκάστου καὶ ἀναλόγως πρὸς τὴν διάθεσιν τὴν ὁποίαν ἔχουν οἱ καπνίζοντες, νὰ καπνίζουν καπνὸν πολυτελείας ἢ μή. Τοῦτο τὸ θεωρεῖ ἡ Ἐπιτροπὴ καὶ ὁ εἰσηγητὴς ἀντιδημοκρατικόν, ἐγὼ δὲ δημοκρατικώτατον καὶ ἑπομένως ἐμμένομεν εἰς τὸ ζήτημα τῆς ῥυθμίσεως τιμῶν καὶ ποιοτήτων, ἀκολουθοῦντες ὄχι μόνον τὰς ἰδίας ἡμῶν ἐν τούτῳ ἀντιλήψεις, ἀλλὰ καὶ τὰ ἀλλαχοῦ γενόμενα. Ἡ προσαρμογὴ καὶ ἡ ἐξέλιξις τοῦ συστήματος τῆς Παλαιᾶς Ἑλλάδος εἰς σύστημα περιλαμβάνον καὶ διακρίσεις τιμῶν δὲν εἶναι δυνατή, ἕνεκα τῶν δεσμευτικῶν διατάξεων περὶ Διεθνοῦς Οἰκονομικῆς Ἐπιτροπῆς, καὶ δι’ αὐτὸ δὲν ἐτελειοποιήθη. Αὐτὸ τὸ σύστημα λοιπόν, τὸ ὁποῖον ἐὰν ἔμενεν ἐλεύθερον θὰ ἐξελίσσετο, θεωρεῖται ὡς ἄκρον ἄωτον τῆς φορολογικῆς ἐπιστήμης καὶ θέλουν νὰ τὸ μεταφέρουν εἰς τὰς Νέας Χώρας, μὴ ἀποδεχόμενοι τὴν διατίμησιν κατὰ ποιότητα, εἰς τὴν ὁποίαν προέβη τὸ ὑποβεβλημένον εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον. Ἀλλ’ ἡ διατίμησις κατὰ ποιότητα καὶ ἡ διαβάθμισις εἰς δύο, τρεῖς ἢ τέσσαρας ποιότητας, εἶναι ἡ σήμερον πανταχοῦ ὑπάρχουσα, ἡ σήμερον ἐπιβαλλομένη ὑπ’ αὐτῶν τῶν πραγμάτων, ἡ σήμερον ἰδιαιτέρως ἐπιβαλλομένη διὰ τὰς χώρας ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι εἶχον φορολογίαν καπνοῦ μέχρι σήμερον κυμαινομένην μεταξὺ ὁρίων τινων ἀκροτάτων· καὶ τοῦτο, διότι ἤθελον νὰ ὑπάρχῃ καπνὸς κατὰ ποιότητα, ὁ ὁποῖος νὰ εἶναι εὐθηνὸς διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ πληθυσμοῦ τοῦ λαϊκοῦ καὶ νὰ ὑπάρχῃ καὶ καπνὸς κατὰ ποιότητας, τὰς ὁποίας νὰ καπνίζουν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ πληρώνωσι περισσότερον. Αὐτὸ τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον εἶναι ἄριστον, αὐτὸ ἐννοοῦμεν νὰ ἀκολουθήσωμεν καὶ ἡμεῖς καὶ ὁρίζομεν ὅτι ὑπάρχουσι τέσσαρες ποιότητες. Ἡ κατωτάτη ἔχει ὅριον πολὺ χαμηλόν, ὥστε νὰ μὴ εἶναι μεγάλη ἡ ἐπιβάρυνσις τοῦ φορολογουμένου. Αἱ ἄλλαι ποιότητες φυσικὰ ἐπιτρέπουσιν ἀνωτέραν διατίμησιν καὶ διαβάθμισιν, λόγῳ καλυτέρας ποιότητος, ἀλλὰ καὶ λόγῳ καλυτέρας συσκευῆς καὶ ἐπεξεργασίας. Τώρα λέγουσιν εἰς ἡμᾶς: πῶς θὰ ἀσφαλισθῆτε ὅτι δὲν θὰ γίνωνται καταχρήσεις ἐκ τῆς φορολογικῆς διαβαθμίσεως τῶν ποιοτήτων; Θὰ ἀσφαλισθῶμεν κατὰ τούτου — καὶ τὸ περιέχει τοῦτο τὸ νομοσχέδιον, ὅτι δηλαδὴ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θέσουν καπνὸν καλυτέρας ποιότητος καὶ τὸν διαβαθμίσουν ὡς κατωτάτης καὶ οὕτω νὰ περιγράψουν τὸ δικαίωμα τοῦ δημοσίου — Θὰ ἀσφαλισθῶμεν, λέγω, διότι ὁρίζομεν ὅτι ἡ τιμή, εἰς ἣν γίνεται ἡ πώλησις τῶν ποιοτήτων, δὲν δύναται νὰ ὑπερβῇ τὸ διπλάσιον τοῦ φόρου. Ἔχοντες τοῦτο τὸ ὅριον, ὅτι ἡ τιμὴ τῆς πωλήσεως δὲν δύναται νὰ ὑπερβῇ τὸ διπλάσιον τοῦ φόρου, ἔχομεν ἀμέσως καὶ τὴν ἐγγύησιν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ κατάχρησις τῆς φορολογικῆς διαβαθμίσεως κατὰ ποιότητα, ἁπλούστατα διότι δὲν συμφέρει. Εἰς τὰς ἀνωτέρας ποιότητας πάλιν δὲν δύναται νὰ γίνῃ τοῦτο καὶ διὰ τὸν αὐτὸν ἐν μέρει λόγον, ἀλλὰ καὶ διότι θὰ ἀναπτυχθῇ ὁ συναγωνισμός, ὁ ὁποῖος ἀσφαλῶς δὲν θὰ ἐπιτρέπῃ τοιούτου εἴδους κατάχρησιν εἰς βάρος τοῦ δημοσίου καὶ τοῦ καταναλωτοῦ. Ἡ Ἐπιτροπὴ ἐν τέλει ἰσχυρίζεται ὅτι δημιουργοῦμεν τραγέλαφον συστημάτων. Μάλιστα. Βεβαίως δὲν εἶνε δυνατὸν νὰ ἔχωμεν ἑνιαῖον σύστημα εἰς ὅλην τὴν Νέαν Ἑλλάδα καὶ ἰδίως προκειμένου περὶ φορολογίας καταναλώσεως τοιούτου εἴδους, διότι ἡ Νέα Ἑλλὰς ὁλόκληρος ἀποτελεῖται ἀπὸ τέσσαρα τμήματα, τὰ ὁποῖα εἶχον τεσσάρων εἰδῶν σύστημα φορολογίας, τὰ ὁποῖα εἶχον καὶ οἰκονομικὰ ἀποτελέσματα βαθύτατα ἐπὶ τῆς παραγωγῆς καὶ τῆς βιομηχανίας. Ἔχοντες ἑπομένως νὰ ἀριθμήσωμεν σήμερον τὴν φορολογίαν χώρας, ἡ ὁποία ἐβίωσεν ἕως προχθὲς ὑπὸ τέσσαρα συστήματα, θὰ ἦτο ὀλέθριον καὶ ἀντιοικονομικόν, ἐὰν ἠθέλωμεν, ἰσοπεδοῦντες τὰ πάντα, νὰ ῥυθμίσωμεν τὰ ζητήματα ἐπὶ τῇ βάσει ἑνιαίου συστήματος, τὸ ὁποῖον ἀντικειμενικῶς ἴσως θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἦτο ἀπολύτως ὀρθόν, ἀλλὰ βεβαίως τὸ ἀντικειμενικῶς ἀπολύτως ὀρθὸν δὲν εἶναι ἀπολύτως ὀρθὸν πολλάκις ἐν τοῖς πράγμασι καὶ τὴν ὀρθότητα αὐτὴν ἐν τοῖς πράγμασιν ἐπροτιμήσαμεν καὶ δι’ αὐτὸ ἔχομεν τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον εἰσάγει τὸ νομοσχέδιον, ἐπιφυλασσόμενοι ἀργότερον, ὅταν ἴδωμεν τὰ πράγματα ὅτι ἐπιβάλλουσι τὴν τοιαύτην ἢ τοιαύτην μεταρρύθμισιν, νὰ μεταρρυθμίσωμεν σὺν τοῖς ἄλλοις καὶ τὸ σύστημα τοῦ καπνοῦ, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ ἐκ τῶν μᾶλλον ἐνδιαφερόντων ἡμᾶς εἰδῶν καταναλώσεως.

§150Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, ἐὰν ἡ Ἐπιτροπὴ τῆς ὁποίας εἶχον τὴν τιμὴν νὰ εἶμαι εἰσηγητής, δὲν διέβλεπεν ἐν τῇ ἀνατεθείσῃ εἰς αὐτὴν ἐντολῇ ἄλλον σκοπόν, ἄλλην ἱκανοποίησιν ἢ τὴν διάθρυψιν τῆς ἀτομικῆς αὐτῆς φιλοτιμίας διὰ τῆς παραδοχῆς ἢ μὴ τῶν ὑπ’ αὐτῆς ὑποδειχθεισῶν τροπολογιῶν, θὰ ὤφειλε βεβαίως μυρίας χάριτας εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅστις, εὐθὺς ὡς ὑπεδείχθησαν εἰς αὐτὸν τὰ τρωτὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, ἔσπευσε διὰ ῥιζικῆς καὶ γενναίας τροπολογίας νὰ πληρώσῃ τὰ κενὰ ταῦτα. Δυστυχῶς ἡ ἀρχικὴ ἔρις μεταξὺ τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν παραμένει μεθ’ ὅλας τὰς ἐπενεχθείσας τροπολογίας, γεννᾶται δὲ τὸ ζήτημα κατὰ πόσον σήμερον κατόπιν τῶν ἐπενεχθεισῶν τροπολογιῶν συμβιβάζεται τὸ ὑπόλοιπον οἰκοδόμημα καὶ ποῖα τέλος ὑπῆρξαν τὰ ἐξαιρετικὰ αὐτὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα παραμένουσι κατόπιν τῶν ἐπενεχθεισῶν μεταβολῶν. Ἵνα μεταχειρισθῶ, κύριοι, μίαν εἰκόνα, ἐπεκρίναμεν ἓν παλαιὸν μεσαιωνικὸν οἰκοδόμημα σκοτεινόν, ἀνήλιον, ὑγρόν, ἀνθυγιεινόν, πολυδαίδαλον καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀναγνωρίζων ἀμέσως τὰ τρωτὰ τοῦ οἰκοδομήματος σπεύδει νὰ καταρρίψῃ ἓν μεσότοιχον καὶ ν’ ἀνοίξῃ ἀντὶ τοῦ μικροῦ ὠοειδοῦς παραθύρου πρὸς τὸ ἄνω μέρος, μίαν μεγάλην ὀπὴν τετράγωνον, προσάγει δὲ μίαν κλίμακα ἐκ τῶν ἔξω. Καὶ ἐρωτῶ· εἶναι τοῦτο οἰκοδόμημα; Τὴν εἰκόνα αὐτὴν εἶχον πρὸ τῶν ὀφθαλμῶν τὴν ὥραν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἔλαβον τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καὶ ὁμολογῶ ὅτι ἐλυπήθην τὰ μέγιστα, διότι ἀπὸ τῆς στιγμῆς ταύτης ἀναγνωρίσας ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι τὸ νομοσχέδιόν του εἶχε τόσα τρωτά, δὲν εἶχε τὸ θάρρος, ὡς πρέπει εἰς ἕνα φιλότιμον ἀρχιτέκτονα, νὰ καταρρίψῃ τὸ πᾶν, τὸ ὁποῖον ἦτο καὶ σαπρὸν καὶ ἐπὶ τοῦ ἐδάφους τούτου, τοῦ εὐρυνομένου μὲ τὸ ἴδιον θάρρος καὶ πνεῦμα, τοῦ ὁποίου μέχρι τοῦδε ἐν τῷ πολιτικῷ του βίῳ ἔδωκε τόσα τρανὰ δείγματα, νὰ συντελέσῃ εἰς τὸ νὰ δημιουργήσῃ καὶ ἀνεγείρῃ ἓν νέον φορολογικὸν οἰκοδόμημα, εὐθύγραμμον καὶ ἡλιακόν, ὅπως τοῦτο ἀπαιτεῖ ἡ σύγχρονος ἱστορία καὶ ἐπιστήμη, τοῦ πλουτοφόρου τούτου ἐθνικοῦ προϊόντος. Δὲν θὰ ἐλάμβανον τὸν λόγον σήμερον κατόπιν τῶν τροπολογιῶν, αἱ ὁποῖαι ἐπηνέχθησαν, ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν μοὶ ἔκαμνε τὴν τιμὴν νὰ κάμῃ ἰδιαιτέραν μνείαν τῆς ἐκθέσεως καὶ ν’ ἀναλύσῃ αὐτὴν διὰ μακρῶν· πρὸς στιγμὴν ἠρώτησα, ἐὰν μοὶ ἐπεβάλλετο νὰ ὁμιλήσω, ἀλλ’ ἀντελήφθην ὅτι ὑπάρχει μία παρεξήγησις μεταξὺ ἐμοῦ καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, διότι, φρονῶ, ὅτι δὲν κατενόησε καλῶς τοὺς λόγους μου καὶ τὰ διάφορα ἐπιχειρήματα τῆς σχετικῆς ἐκθέσεως. Τὰ μέσα, τὰ ὁποῖα εἶχεν ἡ Ἐπιτροπή, ὅπως σχετικῶς ἐργασθῇ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, ἦσαν ἡ πεῖρα τοῦ παρελθόντος ἀφ’ ἑνὸς καὶ ἡ ἁπλῆ λογική, ἡ ὁποία ἦτο εἰς χρῆσιν. Ὁμολογῶ ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ δὲν εἶχεν ὑπ’ ὄψιν της ὅλα ἐκεῖνα τὰ ξένα καὶ ἀστάθμητα στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ἐννοεῖται εἷς Κυβερνήτης καὶ εἷς ὑπεύθυνος Ὑπουργὸς ἔχει ὑπ’ ὄψιν του εἰσηγούμενος ἓν νομοσχέδιον. Ὁμολογῶ ὅτι, μὴ δυνάμενος νὰ ἐξηγήσω πολλὰς διατάξεις, δὲν ἠδυνήθην ν’ ἀνεύρω οὔτε τοὺς λόγους, οἱ ὁποῖοι ὑπηγόρευσαν τὴν ἀναγραφὴν αὐτήν. Τὸ μόνον τὸ ὁποῖον ἀνεῦρον ἦτο ὅτι ὁ μονοπωλιακὸς αὐτὸς καμβᾶς ἐπὶ τοῦ ὁποίου φύρδην μίγδην εἶναι ἀναγεγραμμένη σειρὰ ὅλη ἄρθρων μὲ μίαν φρικιαστικὴν φρασεολογίαν, δὲν εἶναι δημιούργημα—καὶ τὸ λέγω πρὸς τιμήν του—αὐτοῦ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ἀλλ’ εἶναι ξένη πρὸς τὴν γλαφυρὰν αὐτοῦ χεῖρα.

§151Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸ υἱοθετῶ πλήρως τὸ κείμενον.

§152Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἄλλο πρᾶγμα ἡ υἱοθεσία.

§153Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. Ὁμολογῶ ὅτι ἀνέμενον τὴν ἀπάντησιν αὐτήν. Ἀλλὰ βεβαίως δὲν δύναταί τις νὰ μοῦ εἴπῃ ὅτι εἶναι φρασεολογία Νομοθετικὴ τὸ ἀναγραφόμενον ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ὅτι ἐπιτρέπεται εἰς τὸν πολίτην νὰ στρίβῃ τὸν καπνόν του μὲ τὸ τσιγαρόχαρτον!

§154Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ὑπάρχει διάταξις εἰς τὸν παλαιὸν νόμον.

§155Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. Βεβαίως καὶ εἶναι ἀντιγραφή.

§156Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Βεβαίως καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχωμεν ἄλλην διατύπωσιν. Ἐν τοῖς πλείστοις ἀντεγράφη ἡ κειμένη νομοθεσία.

§157Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Πῶς ἔπρεπε νὰ τὸ εἴπῃ ὁ κ. Ὑπουργός, κύριε Σπυρίδη;

§158Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. Δὲν πρόκειται περὶ τούτου. Ἐγὼ ἰσχυρίζομαι, ἐπειδὴ γνωρίζω τὸ ὕφος τοῦ γράφειν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅτι τὸ κείμενον ὀφείλεται εἰς ἄλλην χεῖρα, διότι ὁμολογῶ, δὲν εἶναι τὸ ὑπόδειγμα καὶ ὁ ὑπογραμμὸς κειμένου νομοθετικοῦ. Ἐκεῖνο ὅμως, τὸ ὁποῖον παρετήρησα, εἶναι ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, ἐὰν λάβῃ κανεὶς ὑπ’ ὄψιν τὰς τροπολογίας, αἱ ὁποῖαι ἐπηνέχθησαν, βεβαίως κατὰ τὴν πρώτην αὐτοῦ ἐμφάνισιν δὲν εἶχεν οὔτε ἔνδυμα γάμου, οὔτε κρύπτεταί τι φῶς ὑπὸ τὸν μόδιον. Διότι ἀρκεῖ νὰ ἀναφέρω μίαν καὶ μόνην διάταξιν, ὅτι ὁ φόρος τῶν σιγαρέττων ἀπὸ 15 φρ. μειοῦται εἰς 8 καὶ τοῦ καπνοῦ ἀπὸ 12 εἰς 7. Αὐτὸ οὐδὲν ἄλλο ἀποδεικνύει, εἰμὴ ὅτι τὸ νομοσχέδιον κατὰ τὴν πρώτην αὐτοῦ ἐμφάνισιν βεβαίως δὲν παρέχει ὅλα τὰ ἐχέγγυα ἀρτίας νομοθετικῆς ἐργασίας. Πρὶν ἢ εἰσέλθωμεν εἰς τὰς λεπτομερείας τοῦ νομοσχεδίου ἂς καθορίσωμεν τὸ ζήτημα τῆς ἀρχῆς πρῶτον, διὰ τὸ ὁποῖον μὲ ἐκάκισεν ὁ κ. Ὑπουργός. Εἶπον ὅτι ἐν ἀσυμφωνίᾳ μὲ τὰς νέας δημοσιονομικὰς θεωρίας, εἶμαι πάντοτε ὑπὲρ τῆς ἀφομοιώσεως, φρονῶν ὅτι πρέπει νὰ τὴν ἐπιτύχωμεν παντὶ σθένει, ἰδίως ὅταν δὲν ὑπάρχουν λόγοι ἰδιαίτεροι, οἱ ὁποῖοι νὰ μᾶς ἀναγκάζουν νὰ ἐξακολουθῶμεν νὰ εὑρισκώμεθα χωρισμένοι ἀπὸ τὰς νέας χώρας. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ δασμολόγιον, τὸ ὁποῖον εἶναι βαρύ, τὸ ἐπράξαμεν ἄνευ δισταγμοῦ, καλῶς ποιοῦντες. Προκειμένου περὶ τοῦ καπνοῦ, πρέπει νὰ ἐξετάσωμεν τί τρωτὰ ἔχει τὸ ἰδικόν μας σύστημα καὶ τί πλεονεκτήματα, διὰ νὰ ἴδωμεν ἂν ἐπιβάλληται αὐτὸς ὁ χωρισμὸς καὶ μὲ ποίαν ἐλαφρὰν καρδίαν διαιωνίζομεν τὸ σύστημα αὐτό, δοθέντος ὅτι, λόγῳ τοῦ ἐλέγχου, δὲν δυνάμεθα νὰ μετατρέψωμεν τὸ νῦν ὑπάρχον ἐδῶ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπωφεληθεὶς μιᾶς φράσεως τῆς ἐκθέσεώς μου, διὰ τῆς ὁποίας ἔλεγον ὅτι παρατηρεῖται παρ’ ἡμῖν μία δημοκρατικὴ ἔλλειψις πολλῶν ποιοτήτων καπνοῦ, εἶπεν, ὅτι ἐγὼ ἰσχυρίζομαι, ὅτι τὸ σύστημα τὸ βαθμιαῖον εἶναι ἀντιδημοτικὸν καὶ ὅτι ἑνιαία ταινία εἶναι δημοκρατική. Βεβαίως δὲν ἦτο αὐτὴ ἡ σκέψις μου, εἶπον ὅτι εἶναι μία ἄποψις τοῦ συστήματος, διότι καὶ ἡ ἔλλειψις κατωτέρων ποιοτήτων καπνοῦ καὶ αὕτη ἔχει λαϊκὸν χαρακτῆρα, διότι ὁ λαὸς καπνίζει καλλίτερα σιγαρέττα. Δὲν εἶμαι κατ’ ἀρχὴν ἐναντίον τῆς βαθμιαίας αὐτῆς φορολογίας, ἀλλ’ ἐν τῇ ἐφαρμογῇ θὰ ἴδωμεν ὅτι ἀποτυγχάνει καὶ θὰ ἴδωμεν κατὰ πόσον τὰ πλεονεκτήματα ἐκεῖνα εἶναι ἀρκετὰ πρὸς ἀντιστάθμισιν τῶν μεγάλων ταμιακῶν πλεονεκτημάτων καὶ τῶν κοινωνικῶν. Ἂς λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν πρῶτον τὸ ζήτημα τὸ ταμιακόν. Ὁ μέσος ὅρος τῆς φορολογίας, τὴν ὁποίαν ἐπιβάλλετε σήμερον ἐν Μακεδονίᾳ, εἶναι περίπου ὁ αὐτὸς μὲ τὴν φορολογίαν, τὴν ὁποίαν ἔχομεν παρ’ ἡμῖν. Παρ’ ἡμῖν ἔχομεν 12.40 καὶ ἐν Μακεδονίᾳ ὁ μέσος ὅρος εἶναι 12.90.

§159Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Δὲν εἶναι οὕτω ὁ μέσος ὅρος.

§160Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. Δὲν ἐτελείωσα, ὁμιλῶ ἐπὶ τῆς ἀπολύτου φορολογίας, θέλω δὲ νὰ εἴπω τὸ ἀκόλουθον· εἶσθε βέβαιος ὅτι θὰ πωληθῶσιν αἱ πρῶται ποιότητες ἢ αἱ κατώτεραι;

§161Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Εἰς τοὺς ταμιακούς μου ὑπολογισμοὺς θὰ στησιχθῶ μόνον εἰς τὰς κατωτάτας ποιότητας.

§162Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. Ἀκριβῶς ἡ κατωτάτη ποιότης εἶναι ἡ φορολογουμένη ὀλιγώτερον, ἑπομένως αἱ εἰσπράξεις θὰ εἶναι ὀλιγώτεραι, ἐὰν λάβητε ὑπ’ ὄψιν τὰς καταδολιεύσεις, αἱ ὁποῖαι γίνονται εἰς τὰς ἀνωτέρας κλάσεις. Ἔχετε πρώτην ποιότητα, ἡ ὁποία φορολογεῖται μὲ 25 δραχμὰς τὴν ὀκᾶν καὶ δευτέραν ἡ ὁποία φορολογεῖται 3 δραχ. ὀλιγώτερον. Σᾶς ἐρωτῶ· ἀφοῦ δὲν ὑπάρχει ἔλεγχος δυνάμενος νὰ πιστοποιήσῃ ὅτι ὁ Α καπνὸς εἶναι τῆς αʹ ποιότητος καὶ ὁ Β τῆς βʹ, ἀλλ’ ὁ καπνοπώλης μένει ἐλεύθερος νὰ χαρακτηρίσῃ τὸν καπνόν του, ὅπως ὁ ἴδιος θέλει, θὰ εἶναι πολὺ ἀνόητος νὰ δηλώσῃ ὅτι ὁ καπνός του εἶναι αʹ ποιότητος. Εἰς τοὺς πωλητὰς θὰ προσφέρῃ ἓν πακέτον καπνοῦ δευτέρας ποιότητος, ἐπειδὴ δὲ μεταξὺ τοῦ πελάτου καὶ τοῦ πωλητοῦ, ὅσον ἀφορᾷ τὸν καπνόν, γεννᾶται μία οἰκειότης, θὰ εἴπῃ εἰς τὸν πελάτην, ὅτι αὐτὸ τὸ πακέτο τὸ ὁποῖον γράφει βʹ ποιότης εἶναι αʹ ποιότητος, τὸ λέγω δὲ τοῦτο διότι θὰ σᾶς ἔπερνα τρεῖς δεκάρες περισσότερες. Καὶ οὕτω θὰ δημιουργηθῇ μία ὀνομασία σιγαρέττων τοῦ δεῖνα καπνοπώλου ἡ ὁποία θὰ εἶναι γνωστὸν ὅτι καίπερ βʹ ποιότητος εἶναι αʹ. Γίνεται λοιπὸν μία καταδολίευσις τοῦ δημοσίου σοβαρά, ἡ ὁποία θὰ ἔχῃ μεγάλας ταμιακὰς συνεπείας. Δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία ὅτι ὅλος ὁ καπνὸς θὰ δηλῶται βʹ ποιότητος.

§163Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Διότι δὲν ὑπάρχει συγχρόνως καὶ καθορισμὸς ἀνωτάτου ὁρίου τιμῆς.

§164Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. Μεταξὺ τῆς αʹ καὶ βʹ ποιότητος δὲν ἐβάλατε ὑποχρεωτικὸν φόρον, ἀλλ’ ἡ καταδολίευσις θὰ γίνεται εἰς τὰς μεγάλας ποιότητας, ἐκεῖ ἀκριβῶς ποῦ ὁ φόρος εἶναι μεγάλος, διότι, ἐὰν πρόκειται περὶ ἐλαχίστης διαφορᾶς, δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ γίνῃ καταδολίευσις. Ὅταν πέρυσι συνεζητεῖτο τὸ ζήτημα τοῦ μονοπωλίου μία ἐκ τῶν προσόδων τοῦ μονοπωλίου εἶναι ἡ διαβάθμισις τῶν τιμῶν, ἀπὸ ἄλλου βήματος ἐπίσης προσφιλοῦς, τοῦ δημοσιογραφικοῦ, ἐξέθεσα διὰ μακρῶν τὸ ζήτημα τῆς διαβαθμίσεως τῶν τιμολογίων καὶ εἶπον ὅτι ἐὰν πρόκειται νὰ εἰσαχθῇ μία τοιαύτη διαβάθμισις, ἡ διαβάθμισις αὕτη πρέπει νὰ ῥυθμισθῇ οὐχὶ ἐπὶ τῆς ποιότητος τοῦ καπνοῦ, ἀλλ’ ἐπὶ τῆς τιμῆς τῶν πωλουμένων σιγαρέττων. Θὰ ὁρίσητε τιμὰς καὶ θὰ εἴπητε ὅτι τὰ σιγαρέττα τὰ πωλούμενα μέχρι 50 λεπτῶν θά πληρώσουν τὸν τάδε φόρον, ἀπὸ 0.50 μέχρις 0.70 τὸν τάδε καὶ ἀπὸ 0.70 ἕως 1 δραχμὴ ἄλλον φόρον. Τότε μόνον δύνασθε ἔν τινι μέτρῳ νὰ προλάβητε τὴν καταστρατήγησιν. Ἀλλὰ σήμερον διὰ τοῦ τρόπου τούτου, διὰ τοῦ ὁποίου ἀφίνεται ὁ καπνοπώλης ἐλεύθερος νὰ κανονίσῃ τὴν τιμὴν τοῦ πακέτου κατὰ τὸ δοκοῦν, σᾶς βεβαιῶ ὅτι βαίνομεν εἰς μίαν φοβερὰν καταστρατήγησιν τοῦ φόρου. Λέγω λοιπὸν ὅτι ἀπὸ ταμιευτικῆς ἀπόψεως, τὸ βαθμιαῖον σύστημα δὲν εἶναι καλόν. Δεύτερον πρέπει νὰ μὴ παροραθῇ καὶ ἡ ἄλλη ἄποψις, ἡ κοινωνική, ἡ ὁποία ἐπιτρέπει βεβαίως εἰς τὸν πτωχὸν νὰ καπνίζῃ καπνὸν εὐθηνότερον. Ἰσχύει ἐν Θεσσαλονίκῃ τὸ σύστημα αὐτὸ τῆς βαθμιαίας ταινίας, ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον γνωρίζομεν εἶναι ὅτι, ὑπὸ τὴν ἑνιαίαν ταινίαν, τὴν ἰδικήν μας, ἔχομεν καπνὸν εὐθηνόν. Ὅταν συζητῶμεν οὐχὶ περὶ σίτου, ἀλλὰ περὶ καπνοῦ, ὁ ὁποῖος εἶναι ἀναγκαῖος διὰ τὴν κοινὴν συνήθειαν, ἀλλὰ δὲν εἶναι τροφή, ἂς καπνίσῃ ὁ καπνιστὴς ὀλιγώτερα σιγαρέττα ἀλλὰ καλύτερον καπνόν, διότι τὰ τῆς τετάρτης τάξεως σιγαρέττα εἶναι σκουπίδια τῶν ἀποθηκῶν. Διὰ τῆς ἑνιαίας ταινίας δὲν δίδετε εἰς τὸν καπνοπώλην τὴν ἐλευθερίαν νὰ ταξινομήσῃ τὸν καπνόν, ἀλλὰ τὸν ἀφίνετε ἐλεύθερον, ἀφ’ ἧς στιγμῆς ἡ φορολογία εἶναι ἡ αὐτή, νὰ περιλάβῃ καὶ μερικὰ τῆς αʹ ποιότητος χάριν τῶν συναδέλφων του καὶ νὰ δώσῃ αὐτὴν τὴν ποιότητα εἰς τὸν καταναλωτήν. Ἄλλως τε, κύριοι, ἡ ποιότης τοῦ καπνοῦ, ἡ ἀξία ἡ ἀπόλυτος τοῦ καπνοῦ τοῦ ἐγκλειομένου εἰς πακέτα τῶν δέκα δραμίων, εἶναι τόσον μικρά, ὥστε οὐδένα λόγον ἔχει ἀπέναντι τῆς φορολογίας, οὐδεμίαν σημασίαν φέρει. Βλέπετε ἕνα καπνοπώλην, ὁ ὁποῖος ἔχει ἓν δεῖγμα καπνοῦ, τὸ ὁποῖον τοποθετεῖ διὰ ν’ ἀποκομίσῃ ἓν ἄνομον κέρδος· πρέπει νὰ πωληθῇ ἐπὶ τῇ ὑποθέσει 40 λεπτά· ἐὰν θέσῃ μίαν κατ’ ἐλάχιστον καλλιτέραν ποιότητα θὰ τοῦ κοστίσῃ 42 λεπτά. Ἀλλὰ τότε πρέπει νὰ ὑποβληθῇ εἰς φόρον διαφορετικόν. Τί κάμνει λοιπόν; Προτιμᾷ νὰ τὸ ἀφήσῃ εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ καταναλωτοῦ. Ὥστε, ἐπαναλαμβάνω, ἡ ἀξία τοῦ ἐγκλειομένου ποσοῦ διὰ τὴν βαθμιαίαν διαφορὰν εἶναι ἐλαχίστη καὶ δὲν παίζει κανένα ῥόλον. Ἀλλ’ ἐγὼ δὲν θὰ εἶχον, ἐπαναλαμβάνω, κατ’ ἀρχὴν οὐδεμίαν ἀντίρρησιν κατὰ τοῦ συστήματος τούτου, ἐὰν τὰ μειονεκτήματα, τὰ ὁποῖα προκύπτουσιν ἐκ τῆς φορολογίας μεταξὺ τῆς παλαιᾶς καὶ τῆς νέας Ἑλλάδος, δὲν ἦσαν πολλά. Τὸ ἀληθὲς εἶναι ὅτι κατόπιν τῶν τροποποιήσεων, τὰς ὁποίας εὐηρεστήθη ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ εἰσαγάγῃ εἰς τὸ νέον νομοσχέδιον, αἴρεται ἐκείνη ἡ διαφορά, ἡ ὁποία ἐχώριζε τὴν παλαιὰν καὶ τὴν νέαν Ἑλλάδα, ἐκείνη ἡ διαφορικὴ φορολογία, ἡ ὁποία ἐδικαιολογεῖτο οὕτως εἰπεῖν ἐκ τῆς ἀρχῆς τοῦ χωρισμοῦ τῶν δύο χωρῶν. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν καλλιέργειαν τοῦ καπνοῦ, τὴν σύνθεσιν καὶ τὴν ἐμπόρευσιν αὐτοῦ, φρονῶ ὅτι αἱ διατάξεις τοῦ μονοπωλείου, τὰς ὁποίας ἀντεγράψαμεν αὐτολεξεί, δὲν δικαιολογοῦνται διὰ τὴν λοιπὴν Ἑλλάδα.

§165Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Δὲν τὰς ἀντεγράψαμεν αὐτολεξεί. Νὰ σᾶς εἴπω τί ἄλλο ἐκάμαμεν. Ἐνεπνεύσθημεν ἀκριβῶς ἀπὸ τὰς διατάξεις, τὰς ὁποίας ἡ τελευταία νομοθεσία τοῦ 1912, νομίζω, καθώρισε καὶ ἡ ὁποία ἐγένετο ὑπὸ ἐπιτροπῆς εἰδημόνων Γάλλων, οἱ ὁποῖοι εἶχον μελετήσει τὸ ζήτημα τοῦτο, πῶς ἦτο δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ τελειότερον τὸ σύστημα τῆς παραγωγῆς τοῦ καπνοῦ. Ἐκ τῆς νομοθεσίας αὐτῆς ἐνεπνεύσθημεν σαφῶς, σαφέστατα. Δὲν ἔχω νὰ ἀποκρύψω ἀπολύτως τίποτε. Φρονῶ δὲ ὅτι ὀφείλομεν νὰ πράξωμεν τοῦτο, διότι ἀκριβῶς εἶναι ἓν καθεστὼς παραγωγῆς καπνοῦ, τὸ ὁποῖον ἀνεπτύχθη καὶ προήχθη εὐδοκιμώτατα ὑπ’ αὐτὸ τὸ καθεστὼς καὶ δὲν ὑπῆρχε κανεὶς λόγος νὰ ἔλθω νὰ τὸ ἀνατρέψω ἐγώ, διὰ νὰ μεταφέρω συστήματα, τὰ ὁποῖα βεβαίως εἶναι κάκιστα καὶ τὰ ὁποῖα θεωροῦνται ὡς πλημμελῆ.

§166Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. Δὲν πρόκειται περὶ συστημάτων, κ. Ὑπουργέ, ἀλλὰ πρόκειται περὶ τῆς ἀπολύτου ἐλευθερίας, τὴν ὁποίαν ἔχει ὁ παραγωγὸς νὰ παραγάγῃ καπνόν.

§167Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ἀκριβῶς· αὐτὴν τὴν ἐλευθερίαν δὲν τὴν παραδέχονται οὐδαμοῦ, οὔτε εἰς τὴν Κούβαν καὶ μὲ τὰς ἀπαλλαγάς, μὲ τὰς ὁποίας ἤθελον, ἐγὼ πολὺ ἀμφιβάλλω περὶ τῆς ἀπολύτου ὀρθότητος τῆς ἐλευθερίας, τὴν ὁποίαν ἔχουσιν εἰσαγάγει.

§168Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. Ὁ λόγος ὅλων τῶν διατάξεων τῆς Regie, τοῦ Μονοπωλείου, ἦτο ὁ φόβος τοῦ λαθρεμπορίου.

§169Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Μάλιστα. Ἂν καὶ εἶναι διάταξις καὶ ἐδῶ εἰς τὴν Παλαιὰν Ἑλλάδα, τῆς ὁποίας ἡ Νομοθεσία λέγει ὅτι ὁ συγκομιζόμενος καπνὸς πρέπει νὰ διαιρῆται· δὲν εἶναι ἀκριβῶς ὁ φόβος τῆς λαθρεμπορίας· ἀλλ’ αὐτὸ εἰμπορεῖ ἐκ τῶν ὑστέρων νὰ τὸ κάμητε ἐδῶ καὶ νὰ φαίνηται ὅτι εἶναι ἐκ τῆς καπνοφόρου ἐπαρχίας Α, Β, Γ· ἀλλ’ ὅταν ἔχητε μίαν χώραν, ἡ ὁποία εἶναι ὁλόκληρος καπνοφόρος, ἐὰν πρόκειται ἐκ τῶν ὑστέρων καὶ ἐὰν ἀφήνητε ἄνευ ἀδείας νὰ γίνεται ἡ καλλιέργεια, ἠμπορεῖ ὅλος ὁ κόσμος νὰ καπνίζῃ λαθραῖον καπνὸν καὶ τὸ δημόσιον ταμεῖον «θὰ πάῃ καλλιά του».

§170Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. Δὲν τὸ φρονῶ αὐτὸ διότι τὸ λαθρεμπόριον δὲν δύναται νὰ καταπολεμηθῇ διὰ τῶν μέσων αὐτῶν. Θὰ ὑπάρχωσιν ἴσως μέσα διάφορα, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ προβλεφθῶσιν, ἀλλ’ αὐτὸ δὲν θὰ ἐμποδίσῃ τὸν παραγωγὸν νὰ καπνίσῃ καπνὸν τοιοῦτον, διότι ὑπάρχει τοιοῦτον περιθώριον, ὑπάρχει τοσαύτη πεῖρα ἀνεγνωρισμένη ὑπὸ τῆς Regie καὶ ἡ ὁποία θ’ ἀφήσῃ εὐκολίαν εἰς τὸν παραγωγὸν ὄχι μόνον νὰ καπνίσῃ, ἀλλὰ καὶ νὰ πωλήσῃ. Ἀλλ’ ἂς εἶναι. Δὲν θέλω νὰ καταναλώσω πολύτιμον χρόνον τῆς Βουλῆς ἐπὶ τοιούτου ζητήματος, τόσῳ μᾶλλον ὅσῳ βλέπω ἐκ τῶν προτέρων ὅτι οὐδεμία θεραπεία δύναται νὰ γείνῃ τοῦ νομοσχεδίου. Θὰ ἤθελον μόνον εἰς λεπτομερείας τινάς, εἰς τὰς ὁποίας θὰ μοῦ δώσῃ ἐξηγήσεις ὁ κ. Ὑπουργός, διότι ἐγὼ δὲν δύναμαι καθαρὰ νὰ ἐννοήσω τί ἐννοεῖ. Εἰς τὸ ἄρθρον 6, κ. Ὑπουργέ, παράγραφον βʹ ἐδάφιον βʹ λέγετε ὅτι «κανονισθήσεται διὰ Β. Διατάγματος ἡ περίοδος τῆς καλλιεργείας δι’ ἑκάστην καπνοπαραγωγικὴν περιφέρειαν κλπ.» Τί ἐννοεῖτε μὲ αὐτό;

§171Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἐννοεῖται ἀπὸ τοὺς εἰδικοὺς εἰς τὴν καλλιέργειαν τῆς σταφίδος, σύκων κτλ.

§172Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. Εἶναι γνωστὸν ὅτι εἰς τὸν καπνὸν ὑπάρχουσι τὰ ὄψιμα καὶ τὰ πρώϊμα, εἶναι γνωστὸν ὅτι ἐὰν ἀποτύχῃ μετὰ τὴν φύτευσιν ἀναγκάζεται νὰ κάμῃ ἕτερον φυτὸν καὶ νὰ τὸν φυτεύσῃ, εἶναι δὲ ἀληθὲς ὅτι διαρκεῖ ἡ καλλιέργεια αὕτη μεταξὺ 3–4 μηνῶν.

§173Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Καὶ δι’ αὐτὸ ὁρίζεται τοῦτο διὰ Βασ. Διατάγματος.

§174Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. Ὥστε μένομεν πλέον εἰς τὸ καθεστώς. Εἰς τὸ παλαιὸν νομοσχέδιον ἔχετε τὸ ἄρθρον 7 καὶ τὸ 8; εἰς τὰ ὁποῖα ἀπαγορεύετε τὴν καλλιέργειαν. Ὅλα αὐτὰ σήμερον καταργοῦνται. Δυστυχῶς μένει ἀνοικτὴ ἡ θύρα τοῦ Β. Διατάγματος, δι’ οὗ λέγετε ὅτι: (Ἀναγινώσκει) «Θὰ καθορισθῶσι τὰ διαμερίσματα τῆς χώρας, ἐν οἷς ἐπιτρέπεται ἡ καλλιέργεια τοῦ καπνοῦ καὶ οἱ ὅροι, εἰς οὓς ὑποβάλλεται αὕτη». Ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὸ ζήτημα τῆς ἀποθηκεύσεως τοῦ καπνοῦ τὸ νομοσχέδιον δὲν εἶναι ὡσαύτως σύμφωνον. Ἐπειδὴ φυσικὰ τὸ νομοσχέδιον, ὡς εἴπετε, τὸ συνετάξατε ὑμεῖς, ἐπεθύμουν νὰ γνωρίζω πόσας καταγραφὰς θὰ κάμητε τοῦ καπνοῦ, ἐν ὅσῳ οὗτος εὑρίσκεται εἰς τὰς χεῖρας τοῦ παραγωγοῦ. Τὸ μόνον τὸ ὁποῖον πηγάζει ἐκ τῶν δύο ἐδαφίων τοῦ ἄρθρου 8 καὶ τοῦ ἄρθρου 9 εἶναι......

§175Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Εἶναι ὅτι δύναται νὰ γείνῃ ἡ καταγραφή.

§176Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. Μάλιστα. Ἀναφέρεται ὅτι μία καταγραφὴ θὰ γείνῃ κατὰ ποιότητα.

§177Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον, λέγει, ὅτι θὰ γείνῃ καταγραφή, ἀφίνει δὲ τὰς λεπτομερείας εἰς τὸ Β. Διάταγμα, τὸ ὁποῖον θὰ τάς κανονίσῃ μετὰ προηγουμένην ἐπιτόπιον ἀντίληψιν. Ὑπάρχει ἀπόλυτος ἀνάγκη ν’ ἀφεθῇ ἡ ῥύθμισις, ἡ λεπτομερεστέρα, διὰ Β. Διατάγματος, διότι μὴ λησμονῶμεν ὅτι μόνον τὸν φόρον καταναλώσεως ἔχομεν καὶ τὸν φόρον παραγωγῆς ἐκ 5.000.000 δραχ. καὶ αἱ καταγραφαὶ αὐταὶ εἶναι ἀπαραίτητοι διὰ τὴν πραγματοποίησιν ὅλου αὐτοῦ τοῦ ἐσόδου.

§178Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἡ διαφορά, ἡ ὁποία μᾶς χωρίζει, εἶναι ὅτι ὅλαι αἱ καταγραφαὶ δὲν ἔχουσι οὐδὲν πρακτικὸν ἀποτέλεσμα, ἐμποδίζουν τὸ ἐμπόριον καὶ τὴν παραγωγὴν καὶ δημιουργοῦν πληθὺν ὑπαλλήλων. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐξαγωγήν, τὸ παλαιὸν νομοσχέδιον ζητεῖ ἐγγυήσεις ἀνερχομένας εἰς πολλὰ ἑκατομμύρια διὰ τὴν βεβαίαν ἄφιξιν τοῦ ἐμπορεύματος εἰς τὸν πρὸς ὃν ὅρον. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν Σάμον, διὰ τὴν ὁποίαν εἴπατε ὅτι ἐμέμφθην ὅτι δημιουργεῖ προνόμια, οὐδὲν ἡ Ἐπιτροπὴ ἀνέφερεν, σημειώσασα μόνον ὅτι κατὰ τὸ πρῶτον νομοσχέδιον, καθ’ ἣν στιγμὴν ἦτο ἀπηγορευμένον τὸ σιγαρόχαρτον εἰς τὴν Παλαιὰν Ἑλλάδα, ἐδημιουργήθη μία γέφυρα καὶ τοῦτο ἦτο ἀνακολουθία. Αἱ μεταρρυθμίσεις τὰς ὁποίας ἀνεφέρατε κ. Ὑπουργέ, εἶναι σοβαραί, ἀλλὰ θὰ προκαλέσωσι σήμερον νέας δυσφορίας, διότι δὲν δυνάμεθα ἀπὸ ἡμέρας εἰς ἡμέραν νὰ φέρωμεν μεταρρυθμίσεις. Ὅταν μεταφέρητε μίαν φορολογίαν τὴν εὑρίσκω δεδικαιολογημένην, διότι εὐκολύνετε τὴν συναλλαγὴν μεταξὺ Παλαιᾶς καὶ Νέας Ἑλλάδος, ἀλλὰ δὲν γνωρίζω κατὰ πόσον σήμερον τὰ σιγαρέττα αὐτὰ τὰ ἰδικά μας, τὰ ὁποῖα εἰσάγομεν εἰς τὴν Νέαν Ἑλλάδα, θὰ ὑποβάλλωνται εἰς τὴν φορολογίαν τῆς τρίτης κατηγορίας, δὲν γνωρίζω κατὰ πόσον θὰ εἶναι προσιτὴ εἰς τοὺς Μακεδόνας, δὲν γνωρίζω πόσον τὰ σιγαρέττα, τὰ ὁποῖα φορολογοῦνται ἐν Θεσσαλονίκῃ 25 δρχ., δὲν γνωρίζω, ἐὰν δὲν θὰ προκαλέσωσι τὴν δυσφορίαν ἐνταῦθα. Ὑπάρχει ἔλλειψις, ἡ ὁποία δὲν ἐδικαιολογεῖτο οὐδαμῶς. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν ταμπάκον ἠγέρθησαν πολλαὶ διαμαρτυρίαι, διότι κατὰ τὸ πρῶτον νομοσχέδιον, ἐπεβάλλετο εἰς τὸν ταμπάκον τὸν παραγόμενον ἐν Θεσσαλονίκῃ, φόρος 4 δραχμῶν ἐφ’ ἑκάστης ὀκᾶς καπνοῦ· εἰς τὸν καπνὸν τῆς Παλαιᾶς Ἑλλάδος τὸν εἰσαγόμενον εἰς τὴν Νέαν Ἑλλάδα μὲ εἰσαγωγικὸν δασμὸν 25%, κατὰ τὸ παλαιὸν νομοσχέδιον, ὑπῆρχε κολοσσιαία διαφορά· τώρα τί κάμνετε; Βλέπετε πόση ἔλλειψις ὑπάρχει· βλέπετε ὅτι τὸ νομοσχέδιον σήμερον τὸ εἰσάγετε μὲ φορολογίαν 3 δρχ., μένει ὅμως μία διαφορά κολοσσιαία, διότι ἡ φορολογία τοῦ ταμπάκου ἐν τῇ Νέᾳ Ἑλλάδι εἶναι 4 δρχ. ἐφ’ ἑκάστης ὀκᾶς καπνοῦ· ὁ ταμπάκος τῆς Παλαιᾶς Ἑλλάδος, εἰσαγόμενος εἰς τὴν Νέαν Ἑλλάδα, φορολογεῖται 3 δρχ.· ὑπάρχει δυσαναλογία μεγάλη καὶ θὰ ἔχωμεν διαμαρτυρίας.

§179Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Τρεῖς δραχμὰς τὸ κοιλὸν δὲν ὑπάρχει διαφορά.

§180Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. Ἡ φορολογία τοῦ ταμπάκου ἐν τῇ Παλαιᾷ Ἑλλάδι εἶναι οὐχὶ ἐπὶ τοῦ κοινοῦ ταμπάκου, παρὰ ἐπὶ τοῦ κοινοῦ καπνοῦ. Ὁ εἰσαγόμενος εἰς τὴν Νέαν Ἑλλάδα ἐκ τῆς Παλαιᾶς ὑπόκειται ὡς ταμπάκος, ὄχι ὡς καπνός, εἰς φορολογίαν τριῶν δραχμῶν.

§181Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ἐδῶ εἶναι μαθηματικὴ ἐξακρίβωσις· ἡ ὑπηρεσία βεβαιοῖ ὅτι δὲν ὑπάρχει διαφορά.

§182Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. Ἔρχομαι εἰς τὰ ποῦρα. Κατὰ τὸ πρῶτον νομοσχέδιον εἴχατε ὑποβάλει εἰς νέαν φορολογίαν 75% ἐπὶ τῆς ἀξίας αὐτῶν καὶ 8 δραχμὰς πρόσθετον ἐπὶ τῆς καταναλώσεως, ἐνῷ κατὰ τὸ πρῶτον σύστημα ὑπῆρχεν....

§183Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Καὶ φόρος καταναλώσεως, ἐνῷ τώρα ὑποβιβάζωμεν τὸν εἰσαγωγικὸν δασμόν.

§184Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ σιγαρόχαρτον, φρονῶ, ὅτι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὑποθάλπει τὸ λαθρεμπόριον, εἶναι ἡ ἐλευθέρα χρῆσις τοῦ σιγαροχάρτου. Δὲν γνωρίζω διὰ ποῖον λόγον δὲν εἰσαγάγατε τὸ αὐτὸ σύστημα σιγαροχάρτου, τὸ ὁποῖον κρατεῖ καὶ παρ’ ἡμῖν, διότι νομίζω ὅτι δι’ ἐκεῖ ὑπάρχει περισσότερος λόγος. Τὸ ζήτημα τοῦ σιγαροχάρτου δέον νὰ ἀπασχολήσῃ τὴν Κυβέρνησιν σοβαρώτερον, οὐχὶ μόνον διὰ τὴν Παλαιὰν Ἑλλάδα, ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν Νέαν· εἶναι ζήτημα τὸ ὁποῖον χρήζει μελέτης καὶ μεταρρυθμίσεως γενικωτέρας. Ὅσον ἀφορᾷ δὲ τὰς διακοσμήσεις, αἱ ὁποῖαι τίθενται ἐπὶ τῶν σιγαρέττων, οἱ σιγαροποιοὶ εἶναι πρόθυμοι νὰ προμηθεύωνται ταύτας ἐκ τῆς Εὐρώπης. Ἡ ἐπιτροπή, κ. Ὑπουργέ, ἔθιξε καὶ ἄλλο ζήτημα, ὅσον ἀφορᾷ τὸ μονοπώλιον τοῦ ἅλατος —διὰ τοῦ νομοσχεδίου προβλέπετε καὶ διὰ τοὺς ἀγοραστὰς τοῦ ἅλατος—· ἐν πάσῃ περιπτώσει ἡ Ἐπιτροπὴ νομίζει ὅτι χρήζει περισσοτέρων ἐχεγγύων.

§185Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Μετὰ προηγουμένην ἐξακρίβωσιν τῆς Κεντρικῆς ὑπηρεσίας.

§186Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. Φρονεῖ ἡ Ἐπιτροπή, ὅτι, ἐπειδὴ ὁ φόρος αὐτὸς ἀποτελεῖ πρόοδον προοδευτικήν, πρέπει νὰ ἔχῃ μεγάλας ἐγγυήσεις. Αὐταὶ ἦσαν αἱ παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας εἶχον νὰ κάμω ὅσον ἀφορᾷ τὰ κυριώτερα σημεῖα. Καταλήγων, ἐπαναλαμβάνω νὰ εἴπω, ὅτι τὸ νομοσχέδιον, παρουσιαζόμενον ὑπὸ τὴν νέαν αὐτοῦ μορφήν, φυσικῷ τῷ λόγῳ, παρέχει θέματα συζητήσεων καὶ ἐπικρίσεων.

§187Α. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν θὰ ἐπιμείνω εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον, κ. Ὑπουργέ, ἀλλ’ εἰς τὸ σύστημα πρὸ παντός, τὸ τὸ ὁποῖον εἰσάγεται καὶ εἰς τὴν Νέαν Ἑλλάδα καὶ ὅπερ εὑρίσκεται ἤδη ἐν ἐφαρμογῇ ἐν τῇ Παλαιᾷ Ἑλλάδι, ὡς πρὸς τὴν βεβαίωσιν καὶ τὸν ἔλεγχον τοῦ καπνοῦ. Κύριε Ὑπουργέ, βεβαιωθεῖτε ὅτι διὰ τοῦ συστήματος τοῦ ἐλέγχου, τοῦ ἤδη λειτουργοῦντος ἐν τῇ Παλαιᾷ Ἑλλάδι, οὐδεμία ἐπιτυγχάνεται καταδίωξις τοῦ λαθρεμπορίου, ἐφ’ ὅσον ὑποχρεοῦτε εἰς δήλωσιν τοῦ καπνοῦ, πάντας τοὺς παραγωγοὺς χωρὶς νὰ τοὺς ἐλέγχητε. Ζητοῦνται μόνον ἔγγραφα πολυποίκιλα, ὁρίζεται πῶς πρέπει νὰ παραδίδωνται αἱ δηλώσεις, ποῦ πρέπει νὰ πηγαίνουν κατόπιν οἱ ἔμποροι, οἱ ὁποῖοι ἀγοράζουν τὸν καπνὸν καὶ ὅλη αὐτὴ ἡ ἱστορία δημιουργεῖ μίαν κατάστασιν, ἡ ὁποία πίπτει εἰς βάρος τῶν παραγωγῶν τοῦ καπνοῦ. Τὸ σύστημα ἀκριβῶς τοῦ ἐλέγχου τοῦ καπνοῦ καὶ τῆς βεβαιώσεως, εἶναι σύστημα ὅπερ καταστρέφει πάντα παραγωγόν, χωρὶς νὰ ἔχῃ οὐδὲν πρακτικὸν ἀποτέλεσμα περιορισμοῦ τοῦ λαθρεμπορίου τοῦ καπνοῦ. Ἐπὶ παραδείγματι· εἶμαι παραγωγὸς τοῦ καπνοῦ, δηλῶ 100 ὀκάδας, ἔρχεσθε καὶ μοὶ κάμνετε ἔλεγχον μετὰ τρεῖς μῆνας. Μετὰ ἔρχεσθε πάλιν, ἐγὼ ἐπώλησα τὰς 80 ὀκάδας, πῶς θὰ μὲ ἐλέγξητε ὅτι ἐγὼ τὸ ὑπόλοιπον τοῦ καπνοῦ τῶν 20 ὀκάδων δὲν ἐπώλησα λαθρεμπορικῶς; Ἐπιμένω καὶ μαζί μου εἶναι ἐπίκουρος ὅλος ὁ κόσμος, ὁ ὁποῖος παράγει καπνόν, ὅτι οὐδὲν ἐπιτυγχάνεται διὰ τοῦ συστήματος αὐτοῦ εἰμὴ μόνον πίεσις τυραννική.

§188Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τί ζητεῖτε;

§189Α. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ζητοῦμεν ἀλλαγὴν τοῦ συστήματος τῆς βεβαιώσεως τοῦ καπνοῦ.

§190Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Τὸ σύστημα τῆς φορολογίας τοῦ καπνοῦ, τὸ σύστημα ἐπ’ ὠφελείᾳ τῆς παραγωγῆς καὶ τῆς καλλιεργείας, εἶναι τὸ σύστημα, τὸ ὑφιστάμενον ἤδη εἰς τὰς Νέας Χώρας, τὸ ὁποῖον ἁπλούστατα γίνεται ἐλευθεριώτερον ἀπὸ ὅ,τι ἦτο· δὲν δυνάμεθα ὅμως νὰ εἰσαγάγωμεν σύστημα παρακολουθήσεως τῆς καλλιεργείας διάφορον ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ὑπάρχει σήμερον ἐκεῖ, διότι δὲν ἐννοοῦμεν νὰ μεταβάλωμεν σύστημα, χωρὶς νὰ ἔλθουν καὶ οἱ ἐκεῖθεν ἀντιπρόσωποι, οἱ ὁποῖοι νὰ μᾶς φωτίσουν ἐκ τῆς πείρας αὐτῶν τῶν ἰδίων. Ὥστε σήμερον, ἐὰν ἐπιμένητε ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, θὰ σᾶς ἀπαντήσω, ὅτι δὲν μεταβάλλω τὸ καθεστώς, ὅτι ἐπὶ ἑνὸς τόσον σπουδαίου ζητήματος ἐννοῶ νὰ τὸ ἀφήσω ὑπάρχον, ἕως οὗ ἔλθουν οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν χωρῶν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι μὲ τὰ φῶτα τῆς πείρας θὰ ἔλθουν νὰ φωτίσουν καὶ ἐὰν θέλουν καὶ φρονοῦν ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ μία μεταβολή, θὰ γίνῃ, ἀλλ’ ἡμεῖς δὲν δυνάμεθα νὰ λάβωμεν εὐθύνας νὰ μεταβάλωμεν τὸ καθεστώς, τὸ ὁποῖον τόσον χρόνον ἰσχύει.

§191Α. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Μοὶ φαίνεται ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ συνεννοηθῶμεν, δὲν ζητοῦμεν ἐπέκτασιν.

§192Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Νὰ καταργήσωμεν τὰς διατυπώσεις τὰς σημερινάς;

§193Α. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ, ὁ λόγος εἶναι περὶ τῆς φορολογίας τοῦ καπνοῦ.

§194ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τότε εἶσθε ἐκτὸς τοῦ θέματος.

§195Α. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τότε θὰ ἦτο ἐκτὸς θέματος καὶ ὁ κ. Ὑπουργός, ὁ ὁποῖος ἔκαμε σύγκρισιν μεταξὺ τοῦ συστήματος τῆς Παλαιᾶς Ἑλλάδος καὶ τῆς Νέας. Κύριε Ὑπουργέ, ἡμεῖς δὲν ζητοῦμεν τὴν κατάργησιν τοῦ συστήματος αὐτοῦ ὡς αὐστηροῦ μέτρου....

§196Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ἀλλ’ ὡς περιττοῦ;

§197Α. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. .. ἀλλ’ ὡς περιπλόκου καὶ ὡς κατατρύχοντος τὸν τόπον ἐκεῖνον. Θέσατε αὐστηροτέρας διατάξεις ἀπαγορευτικὰς τοῦ λαθρεμπορίου, ἀλλὰ μὴ μᾶς κατατρύχητε διὰ τῆς βεβαιώσεως καὶ τοῦ ἐλέγχου τοῦ καπνοῦ. Καὶ ἐπὶ τοῦ τρίτου σημείου τοῦ διορισμοῦ τῶν διαχειριστῶν τῶν μονοπωλείων βλέπω, ὅτι ἡ διάταξις παραμένει ἡ αὐτή, ἤτοι νὰ διορίζωνται διαχειρισταὶ εἰς τὰ μονοπώλια τοῦ καπνοῦ, οἱ ἤδη προσωρινῶς διορισθέντες, διότι διὰ τοὺς ἤδη διορισθησομένους ζητοῦνται προσόντα, ἀπολυτήριον γυμνασίου ἢ ἐμπορικῆς σχολῆς. Δὲν ἐννοῶ διατί νὰ ὑπάρχῃ ἡ αὐτὴ διαφορὰ μεταξὺ τῶν ἤδη ὑπαλλήλων, τῶν προσωρινῶς διωρισμένων καὶ τῶν ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι μέλλουσι νὰ διορισθῶσι, διότι μοὶ φαίνεται, καθ’ ἃς ἔχω ἐγὼ τοὐλάχιστον πληροφορίας, ὅτι οἱ ἤδη διωρισμένοι, ὄχι μόνον ἀπολυτήριον γυμνασίου δὲν κέκτηνται, ἀλλ’ οὔτε ἀπολυτήριον δημοτικοῦ σχολείου καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει διατί νὰ ἀποκλείσητε τόσους ἄλλους, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουσι ἀπολυτήριον γυμνασίου ἢ δίπλωμα ἐμπορικῆς σχολῆς· συνεπῶς ἢ ὅλοι πρέπει νὰ ἔχωσι δίπλωμα ἐμπορικῆς σχολῆς ἢ ἀπολυτήριον γυμνασίου ἢ νὰ μὴ ἔχῃ κανείς.

§198Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Αὐτὸ θὰ τὸ ἴδωμεν εἰς τὸ 31ον ἄρθρον.

§199Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Τὸ ζήτημα, κύριοι, διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου ἐμφανίζεται ἀσφαλέστατα ὑπὸ τὴν μορφὴν τὴν φορολογικὴν καὶ πρόκειται περὶ προϊόντος πολυτιμοτάτου, τὸ ὁποῖον νομίζω, ὅτι ἔπρεπε νὰ τύχῃ πολὺ μεγαλειτέρας προσοχῆς ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως καὶ νὰ ληφθῶσι μέτρα τοιαῦτα, ὥστε νὰ ἦτο δυνατὸν ν’ ἀποτελέσῃ μίαν πολύτιμον πλουτοφόρον πηγήν, ὅπως ἔχει ἀποτελέσει εἰς ἕτερα Κράτη, ὅπου τὴν ἐξεμεταλλεύθησαν. Νομίζει τις ὅτι πρόκειται ἁπλούστατα περὶ ἑνὸς νομοσχεδίου φύσεως ἐσωτερικῆς, ἐνῷ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ εἶναι γενικώτερον, ἔχει πλοκάμους παντοῦ, ὅπου δύναταί τις νὰ ὑπολογίσῃ καὶ ἑπομένως νομίζω ὅτι ἔπρεπε κἄπως ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶχον τὴν τιμὴν νὰ εἴπω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς κατὰ τὴν κατ’ ἀρχὴν συζήτησιν, νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν καὶ τὸ νομοσχέδιον νὰ διετυποῦτο κατὰ τρόπον ἐξασφαλίζοντα τὴν πρόοδον ἑνὸς τόσον πολὺ μεγάλου πλουτοφόρου προϊόντος διὰ τὴν Ἑλλάδα. Ἀλλ’ ἐνῷ βλέπωμεν ὅτι λαμβάνονται μέτρα τινὰ διὰ τὴν προστασίαν τοῦ καπνοῦ εἰς τὰς Νέας Χώρας, ἐνῷ βλέπωμεν ὅτι ἡ Κυβέρνησις, οὕτως εἰπεῖν, ἀπὸ τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἀρχικῶς εἶχον προτείνει — διότι αὐτὰ τὰ ὁποῖα εἶπον σήμερον, τὰ εἶπον καὶ κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ παρατάσεως τοῦ μονοπωλείου τοῦ καπνοῦ, τὸ ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις ἐθεώρει ὡς τὸν ἀκρογωνιαῖον λίθον τῆς φορολογίας καὶ τῆς σωτηρίας τοῦ προϊόντος — εἴδομεν ὅτι μετά τινα καιρὸν τὸ σύστημα κατηργήθη, ὅτι ἐφηρμόσθη τὸ νῦν ἰσχύον σύστημα ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ τῆς Π. Ἑλλάδος καὶ ἤδη σήμερον ἔρχεται καὶ ὑποβάλλει νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον οὔτε ἐγὼ δὲν γνωρίζω πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ χαρακτηρίσω, ὅσον ἀφορᾷ τὴν γενικὴν ἄποψιν τοῦ πολυτίμου καὶ πλουτοφόρου τούτου προϊόντος. Προνοεῖ ἀποκλειστικῶς καὶ μόνον περὶ τῆς φορολογίας. Περὶ τοῦ πῶς θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκμεταλλεύηται ὁ Ἑλληνισμὸς τὸ πολύτιμον αὐτὸ δῶρον, δὲν γίνεται οὐδεὶς ἀπολύτως λόγος καὶ οὔτε λαμβάνεται φροντίς. Ἐνῷ εἶναι γνωστὸν ὅτι, καθ’ ἣν στιγμὴν εἰσήχθη εἰς τὴν Τουρκικὴν Αὐτοκρατορίαν τὸ Μονοπώλειον τοῦ καπνοῦ, συνεπείᾳ τῶν ἀτυχημάτων τοῦ πολέμου τοῦ 1878, οἱ τότε ὑπάρχοντες ἐν Κωνσταντινουπόλει καπνοπῶλαι καὶ ἐργοστασιάρχαι σιγαρέττων, οἱ ὁποῖοι ἤρχισαν νὰ διαδίδωσι τὸ εἶδος αὐτό, ἠναγκάσθησαν νὰ φύγωσιν ἐκ Τουρκίας καὶ νὰ μεταβῶσιν εἰς ἄλλα μέρη, ἔνθα τοῖς ἐπετράπη ἡ κατασκευὴ τῶν διαφόρων ποιοτήτων τῶν σιγαρέττων. Ἐζήτησαν τότε νὰ τοῖς ἐπιτραπῇ ἡ ἐν Ἑλλάδι ἐκμετάλλευσις ἀλλ’ εὗρον δυσκολίας καὶ ἔφυγον. Ἐνῷ παρετηρήσαμεν τοῦτο καὶ ἴδωμεν ὅτι ἡ Αἴγυπτος ἰδιαίτατα ἀπετέλεσε τὸ κυριώτατον μέρος καὶ ἐδημιούργησε μίαν κολοσιαίαν βιομηχανίαν, σήμερον, ὅτε ἐμφανίζεται ἡ εὐκαιρία, τὴν κολοσσιαίαν αὐτὴν βιομηχανίαν, νὰ τὴν ἐφαρμόσωμεν εἰς τὸν τόπον μας, τὴν θέτομεν ἐν μέρει. Καὶ ἀσχολούμεθα πῶς νὰ τὴν φορολογήσωμεν, ἀδιαφοροῦντες ἂν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ φροντίσωμεν καὶ περὶ τῆς διαδόσεως καὶ ἐκμεταλλεύσεως ἑνὸς τόσον πολυτίμου προϊόντος. Εἰς τὴν Π. Ἑλλάδα ἡ βελτίωσις τῶν σιγαρέττων εἶναι ἀδύνατος, διότι θεωρεῖται ὁ εἰς φύλλα καπνὸς τῆς Ν. Ἑλλάδος, ὡς ἐμπόρευμα, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ πληρώσῃ τὸν φόρον τὸν εἰσαγωγικὸν τοῦ ἀλλοδαποῦ καπνοῦ, διότι ἀπαγορεύεται ἡ εἰσαγωγὴ φύλλων καπνοῦ ἐκ τῆς Ν. Ἑλλάδος εἰς τὴν Παλαιάν, ἵνα εἶναι δυνατὸν νὰ βελτιωθῇ καὶ ἐδῶ ἡ βιομηχανία τῶν σιγαρέττων καὶ ν’ ἀποτελεσθῶσι ποιότητες ἐφάμιλλοι ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι κατασκευάζονται εἰς ἄλλα μέρη. Ἐνῷ δ’ ἐπιτρέπεται διὰ τοῦ δευτέρου τούτου νομοσχεδίου ἡ εἰσαγωγὴ καπνοῦ ἐκ τῆς Παλαιᾶς Ἑλλάδος εἰς τὴν Νέαν, ἀκριβῶς διὰ νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ σχηματισθῇ τὸ σιγαρέττον τὸ Αἰγυπτιακόν, τὸ ὁποῖον ἔχει ὡς βάσιν, ὄχι τὰ ἐκλεκτὰ καπνά, ἀλλὰ τὰ κοινὰ τῆς Ἑλλάδος, εἰς τὰ ὁποῖα δίδεται ἀνάμιξις μὲ τὰ ἐκλεκτὰ καπνὰ τῆς Μακεδονίας, ἐνῷ καίτοι θὰ ἦτο ἴσως δυνατὴ ἡ πραγματοποίησις τοῦ πλουτοφόρου τούτου κλάδου τῆς βιομηχανίας, ἡ Π. Ἑλλὰς ἐξακολουθεῖ νὰ μένῃ καταδικασμένη εἰς τὸ παλαιὸν καθεστώς, καθ’ ὃ δὲν ἦτο δυνατὴ ἡ διάπλασις μιᾶς βιομηχανίας ἐξωτερικῆς, καταδεδικασμένη νὰ κάμνῃ τὰ σιγαρέττα, τὰ προωρισμένα διὰ τὴν ἐσωτερικὴν κατανάλωσιν. Ἡ Κυβέρνησις, τοῦτο προτείνουσα εἰς τὴν Βουλήν, εἶχεν ὑπ’ ὄψιν της ἐν τούτοις τὸ τί ἐγίνετο ἐν Σάμῳ. Ἀνεγνώριζεν ἡ Κυβέρνησις καὶ δι’ ἐκείνων ἀκόμη, τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἀπὸ τοῦ βήματος, ὅτι ἐν Σάμῳ ὑπάρχει μία ὁλόκληρος βιομηχανία, δι’ ἣν λαμβάνονται μέτρα προστατευτικά. Ἐν τούτοις τὰ προστατευτικὰ ταῦτα μέτρα τῆς βιομηχανίας τῶν σιγαρέττων ἐν Σάμῳ, ἥτις ἔσχε πράγματι καταπληκτικὰ ἀποτελέσματα καὶ τῆς ὁποίας τὰ προϊόντα εἶναι διαδεδομένα καὶ εἰς τὰ πλέον μεμακρυσμένα μέρη τοῦ κόσμου, ἐν τούτοις αὐτὸ τὸ πρᾶγμα δὲν ἐπιτρέπεται διὰ τὴν Παλαιὰν Ἑλλάδα καὶ εἶναι ζήτημα κατὰ πόσον θὰ ἐπιτύχῃ εἰς τὴν Νέαν. Τοὐλάχιστον ὅμως προκειμένου περὶ τῆς Νέας Ἑλλάδος λαμβάνεται πρόνοια, ἐνῷ διὰ τὴν Παλαιὰν ἀπολύτως ἀπαγορεύεται. Καὶ ἐρωτᾶται· πῶς εἶναι δυνατὸν ν’ ἀναπτυχθῇ οὗτος ὁ κλάδος, ὅταν τὸν παρεμποδίζωμεν διὰ νομοθετικοῦ μέτρου; Αὐτὴ ἀκριβῶς εἶναι ἡ κυρία παρατήρησις, ἥτις φρονῶ ὅτι πρωτεύει ἐπὶ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, διότι ἀπὸ γενικῆς ἀπόψεως πρέπει νὰ ἐξετασθῇ καὶ κατόπιν ἀπὸ εἰδικῆς, δηλαδὴ κατὰ πόσον τὸ ἐπιβαλλόμενον φορολογικὸν σύστημα εἶναι τοιοῦτον, ὥστε ν’ ἀποδώσῃ καὶ εἰς τὸ Κράτος ὠφελήματα καὶ τοὺς παραγωγοὺς νὰ μὴ ἐπιβαρύνῃ. Ἀπὸ τῆς γενικῆς ἀπόψεως οὐδὲν μέτρον λαμβάνεται. Μόνον σήμερον κατὰ τὴν αʹ ἀνάγνωσιν τοῦ νομοσχεδίου, ἐπιτρέπεται ἡ εἰσαγωγὴ καπνοῦ εἰς φύλλα καὶ τοῦτο ὑπὸ περιορισμοὺς εἰς τὰς Νέας Χώρας, διότι ἐκεῖναι μόνον θὰ ἔχωσι τὸ μονοπώλιον τοῦ νὰ ἐξάγωσι σιγαρέττα εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ἀναλόγως τῶν ποιοτήτων τὰς ὁποίας διεμόρφωσεν ἡ Αἴγυπτος καὶ ἃς κατέστησε γνωστὰς εἰς τὴν παγκόσμιον ἀγοράν, ἐνῷ ἡ Παλαιὰ Ἑλλὰς δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ κάμῃ τίποτε ἄλλο, ἢ μόνον τὰ σιγαρέττα, τὰ ὁποῖα κατασκευάζει σήμερον καὶ τὰ ὁποῖα, ὡς γνωστόν, δὲν χρησιμοποιοῦνται εἰμὴ μόνον εἰς τὴν ἐσωτερικὴν κατανάλωσιν, διότι εἰς τὸ ἐξωτερικόν, τόσα ὀλίγα μεταβαίνουσιν, ὥστε ὁ θεσμὸς τῶν ἰδιωτικῶν καπνεργοστασίων καὶ τῆς διαμετακομίσεως νὰ εἶναι ἐν πλήρει ἀχρηστίᾳ.

§200Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Γνωρίζετε ὅτι καὶ ἄλλοτε εἶχε γίνει ἀπόπειρα ὡς καὶ ἀρχὴ ἱδρύσεως τοιαύτης ἐργασίας, ἥτις ἀγνοῶ διὰ τίνας οἰκονομικοὺς λόγους ἠστόχησεν.

§201Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ὁ λόγος, δι’ ὃν ἀπέτυχον αἱ ἐργασίαι αὗται εἶναι κυρίως ὁ λόγος τοῦ σιγαροχάρτου. Ἀκριβῶς δὲ τώρα, ὅτε σᾶς ἐμφανίζεται ἡ εὐκαιρία, πρέπει νὰ λάβητε μέριμναν, περὶ τοῦ πῶς θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ φύγῃ ὁ ἔλεγχος ἀπὸ τὸ σιγαρόχαρτον τῆς Παλαιᾶς Ἑλλάδος καὶ νὰ ἐδίδετο ἕτερον ἀντάλλαγμα, οὕτως ὥστε τὸ σιγαρόχαρτον νὰ ἔμενεν ἐλεύθερον. Ἡ βάσις τῆς κατασκευῆς τῶν σιγαρέττων εἶνε τὸ σιγαρόχαρτον· ἐφ’ ὅσον δὲ θὰ εἶσθε ὑποχρεωμένος νὰ ἔχητε τὸ σιγαρόχαρτον, τὸ παρεχόμενον ὑπὸ τοῦ μονοπωλείου, τὸ ὁποῖον εἶνε ἀκατάλληλον διὰ τὸν ἑλληνικὸν καπνόν, ὁ ὁποῖος εἶναι πολὺ σκληρὸς καὶ περιέχει καὶ πολὺ ἔλαιον....

§202Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Μὴ λησμονεῖτε ὅτι ἐπιτρέπεται νὰ εἰσαχθῇ καὶ σιγαρόχαρτον διὰ διαμετακομίσεως.

§203Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Γνωρίζετε κάλλιον ἐμοῦ ὅτι μία βιομηχανία δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συντηρηθῇ ἐν ζωῇ μόνον διὰ τῆς ἐξαγωγῆς. Μία βιομηχανία διὰ νὰ ζήσῃ ἔχει ἀνάγκην νὰ ἔχῃ πρῶτον τὴν προστασίαν τῆς ἐσωτερικῆς καταναλώσεως καὶ ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῆς θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκτείνῃ τοὺς πλοκάμους της εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ἐφ’ ὅσον τὴν προστασίαν δὲν ἔχει ἐν τῷ ἐσωτερικῷ, ὅ,τι καὶ ἂν κάμητε εἶνε δῶρον ἄδωρον. Διὰ τοῦτο λοιπὸν ἐπιμένω ὅτι ἐπιβάλλεται εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς νὰ ληφθῶσι μέτρα διὰ τὴν ἄρσιν τοῦ ἐλέγχου τῆς Διεθνοῦς Οἰκονομικῆς Ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ ἑλληνικοῦ σιγαροχάρτου τῆς Παλαιᾶς Ἑλλάδος καὶ νὰ ἀφίετο ἐλεύθερον, ὅτε θὰ εἴχετε τὴν πρώτην βάσιν, ἐν συνδυασμῷ δὲ μετὰ τοῦ δικαιώματος τοῦ εἰσάγειν καπνὸν ἐκ τῆς Νέας εἰς τὴν Παλαιὰν Ἑλλάδα, θὰ εἴχετε λελυμένον τὸ ζήτημα τῆς καταναλώσεως. Ἀκριβῶς, ὅπως διατυποῦται τὸ νομοσχέδιον, καίτοι ἔχετε ὑπὲρ ὑμῶν τὸν νόμον, συμφώνως μὲ τὴν παρατήρησιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, περὶ ἀθεμίτου ἀνταγωνισμοῦ, ἐρωτᾶται πῶς θὰ κατορθώσητε νὰ ἐμποδίσητε τὴν Βουλγαρίαν νὰ οἰκειοποιηθῇ τὴν μάρκαν Ξάνθης, ἧς ἓν μέρος κατέχει, ἐνῷ εἶναι γνωστὸν ὅτι τὰ μέρη τὰ παραγωγὰ τῶν καπνῶν τῆς Ξάνθης εἶναι ὑπὸ τὴν ἑλληνικὴν κατοχήν; Ἐνῷ εἶναι γνωστὸν ὅτι τὰ ἀποκλειστικὰ καπνά, τὰ ὁποῖα εἶναι γνωστὰ εἰς τὸ ἐμπόριον ὑπὸ τὸ ὄνομα «Καβάλλα», εὑρίσκονται ὑπὸ τὴν Ἑλληνικὴν κατοχήν, ἐρωτᾶται πῶς θὰ προστατεύσητε τὰ καπνὰ αὐτὰ κατὰ τρόπον τοιοῦτον, ὥστε νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν εἰς οἱοσδήποτε ἔμπορος νὰ παρουσιάζῃ εἰς τὰς ξένας ἀγορὰς καπνὰ ὑπὸ τὸ ὄνομα αὐτό, τὰ ὁποῖα εἶναι τελείως ἑλληνικῆς παραγωγῆς; Εἶνε μία ἐκ τῶν βάσεων τοῦ νομοσχεδίου. Ἐν τούτοις οὐδεμία λαμβάνεται πρόνοια, εἶνε δὲ ζήτημα κατὰ πόσον θὰ σᾶς ἐπαρκέσῃ ὁ νόμος περὶ ἀθεμίτου ἀνταγωνισμοῦ. Ἑπομένως φρονῶ ὅτι εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς πρέπει νὰ ἰσχύσῃ ἡ ἀφομοίωσις, τοὐλάχιστον ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τοῦτο. Ἐκτὸς ὅμως τούτου διὰ τῶν ποιοτήτων, τὰς ὁποίας ὁρίζετε, δὲν κάμνετε τίποτε ἄλλο ἢ νὰ καθιστᾶτε ἐντελῶς προβληματικὴν τὴν κατανάλωσιν τοῦ ἑλληνικοῦ καπνοῦ τῆς Παλαιᾶς Ἑλλάδος εἰς τὴν Νέαν Ἑλλάδα. Εἰς τὸ πρῶτον νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ὑπεβάλατε, εἶσθε εἰλικρινέστερος, ὁμολογῶν ὅτι δὲν θέλετε τὰ καπνὰ τῆς Παλαιᾶς Ἑλλάδος νὰ μεταβαίνωσιν εἰς τὴν Νέαν Ἑλλάδα καὶ διὰ τοῦτο ἐθέτετε μίαν μεγάλην φορολογίαν.

§204Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Καὶ μὲ ἐπείσατε ὅτι εἶχον ἄδικον.

§205Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Σᾶς ἔπεισα ὅτι εἴχετε ἄδικον, ἐν τούτοις ἐξακολουθεῖτε τὴν αὐτὴν πορείαν· διότι ἐνῷ θέτητε φόρον 7 δραχμῶν ἐπὶ τοῦ καπνοῦ τοῦ ἐξαγομένου ἐκ τῆς Παλαιᾶς Ἑλλάδος εἰς τὰς νέας χώρας καὶ γνωρίζετε πολὺ καλὰ ὅτι ὁ καπνὸς αὐτὸς εἶνε τριῶν ποιοτήτων, εἰς τὰς νέας χώρας θέτετε φορολογίαν πέντε δραχμῶν καὶ ἑπομένως δὲν θὰ εἶνε δυνατὸς ποτὲ ὁ συναγωνισμὸς μεταξὺ τοῦ καπνοῦ τῆς Παλαιᾶς Ἑλλάδος καὶ τοῦ καπνοῦ τῆς Νέας Ἑλλάδος, διότι ὁ καπνὸς ἐκεῖ θὰ εἶναι πολὺ εὐθηνότερος ἀπὸ τὸν καπνόν, τὸν ὁποῖον θὰ εἰσάγητε ἐντεῦθεν. Ἴσως θὰ μοὶ ἀπαντήσητε ὅτι ὁ κόσμος ἐκεῖ δὲν εἶναι συνειθισμένος νὰ καπνίζῃ τὸν καπνὸν τῆς Παλαιᾶς Ἑλλάδος· ἀλλ’ ἐρωτᾶται· μήπως παρέχητε εἰς τὸν καπνὸν τῆς Παλαιᾶς Ἑλλάδος τὰ μέσα νὰ ἀφομοιωθῇ μὲ τὸν καπνὸν τῆς Νέας Ἑλλάδος, διὰ νὰ εἶναι δυνατὴ μία ἀνάμιξις, ἡ ὁποία νὰ ἐπιφέρῃ ὅπως δήποτε τὸν μετασχηματισμὸν τῶν ποιοτήτων, εἰς τὰς ὁποίας ἦτο συνειθισμένον τὸ κοινὸν ἐκεῖ ὑπὸ τῆς Regie; Δὲν τὸ κάμνετε μηδ’ αὐτὸ καὶ παρέχετε εἰς τὸν καπνὸν τῆς Παλαιᾶς Ἑλλάδος ἓν δῶρον ἄδωρον, διότι οὐδέποτε θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ συναγωνισθῇ τὰ καπνὰ τῆς Μακεδονίας. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς ποιότητας, εἰς τὰς ὁποίας ὁ ἀξιότιμος κύριος Ὑπουργὸς ἐπιμένει νὰ διαιρῇ τὸν καπνὸν— καὶ ἔρχεται εἰς ἐνίσχυσιν ἡ ὀρθὴ παρατήρησις τοῦ ἀξιοτίμου κ. εἰσηγητοῦ, τοῦ προλαλήσαντος, ὅτι ὁ φόρος δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τίθηται κατ’ ἀνώτατον ὅρον, ἀλλὰ πρέπει νὰ εἶναι ἀνάλογος τῆς τιμῆς, εἰς τὴν ὁποίαν ἕκαστον κυτίον σιγαρέττων ἢ καπνοῦ θὰ πωλῆται, διότι σήμερον ἐν Θεσσαλονίκῃ καὶ ἐν Νέαις Χώραις, ὑπάρχουν δύο ταινίαι καπνοῦ—ἐφηρμόσθη, κύριοι, ἓν σύστημα περίεργον· δὲν ὑπάρχει ταινία πρώτης ποιότητος, ὑπάρχει μόνον δευτέρας καὶ τρίτης ποιότητος. Μὲ τὰς δύο αὐτὰς ταινίας, δευτέρας καὶ τρίτης ποιότητος, τὸ ἐμπόριον ἐμφανίζει εἰς τὴν κατανάλωσιν δέκα ὁλοκλήρους ποιότητας. Καὶ ἐρωτᾶται· εἰς στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ κανονίσῃ ὁ νόμος τέσσαρας ποιότητας, τί εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θὰ ἐμποδίσῃ τὸ ἐμπόριον νὰ παρουσιάσῃ τὰς αὐτὰς δέκα ποιότητας, τὰς ὁποίας ἐμφανίζει καὶ σήμερον; καὶ ποία θὰ εἶναι ἡ ἐγγύησις ὅτι πράγματι ὁ καπνὸς ὁ περιεχόμενος ἐντὸς τῶν κυτίων θὰ εἶναι πραγματικῶς τῆς ποιότητος ἐκείνης, τὴν ὁποίαν δηλοῖ ὁ ἔμπορος; ὅταν τὸν ἔλεγχον τῶν ποιοτήτων ὄχι μόνον δὲν θέλετε, ἀλλὰ καὶ δὲν δύνασθε νὰ κάμητε, διότι ποῦ θὰ εὕρητε τὸ τεχνικὸν ἐκεῖνο προσωπικόν, περὶ τοῦ ὁποίου θὰ ἔχητε ἄμεσον τὴν ἐγγύησιν ὅτι εἶναι κάτοχον καὶ γνώστης τῶν διαφόρων ποιοτήτων τοῦ καπνοῦ;

§206Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Νὰ ὁρισθῶσιν αἱ τιμαί.

§207Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ἀκριβῶς αὐτὸ λέγω. Ἐπὶ τῆς ἀξίας ἄλλως τε εἶναι ἀδύνατον. Ἡ Regie, ἡ ὁποία εἶχεν ἐκλεκτὸν προσωπικόν, τὸ ὁποῖον τελείως ἐγνώριζε τὰς διαφορὰς τῶν διαφόρων ποιοτήτων, κατώρθου τοιοῦτον σύστημα, ἀλλ’ ὑμεῖς πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ κατορθώσητε, ὅταν ἔχητε πλῆθος καπνεργοστασίων; ἐνῷ ἡ Regie δὲν εἶχε παρὰ ὡρισμένα, ἐντὸς τῶν ὁποίων εἶχε τὸ ἐκλεκτὸν αὐτὸ προσωπικόν, τὸ ὁποῖον δὲν ἦτο ἀριθμητικῶς μέγα, ἦτο λίαν περιωρισμένον, διότι εἶναι γνωστόν, ὅτι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὸ δῶρον νὰ γνωρίζουν τὰς ποιότητας τοῦ καπνοῦ, δὲν γίνονται ὑπάλληλοι, γίνονται ἔμποροι καὶ ἂν θὰ γίνωσιν ὑπάλληλοι θὰ ἀποζημιωθῶσι τόσον ἁδρῶς, ὥστε εἶναι ζήτημα ἂν ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὠφελημάτων, τὰ ὁποῖα προσδοκᾶτε ἐκ τοῦ παρόντος νόμου, θὰ συμφέρῃ εἰς τὸ δημόσιον νὰ πληρώνῃ τοὺς μεγάλους ἐκείνους μισθούς, τοὺς ὁποίους οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, πολὺ δικαίως ἄλλως τε, θὰ ἀπαιτῶσιν. Εἰς τὰς Νέας Χώρας, κύριοι, ὑπάρχει ποιότης τρίτη καπνοῦ, ἡ ὁποία πωλεῖται πρὸς 30 λεπτά, ὑπάρχει ποιότης τετάρτη, ἡ ὁποία πωλεῖται πρὸς 30 λεπτὰ ἐπίσης, ὑπάρχει ποιότης καλή, ἡ ὁποία πωλεῖται πρὸς 35 λεπτά, ὑπάρχει δὲ ἐπίσης ποιότης ἀρίστη, ἡ ὁποία πωλεῖται 40 λεπτά. Ἔχετε λοιπὸν ἀμέσως τρεῖς ποιότητας, αἱ ὁποῖαι ἔχουν τρεῖς διαφορετικὰς τιμάς, ἔχετε δὲ καὶ μίαν ποιότητα, ἡ ὁποία δὲν θέλει νὰ ὀνομάζηται τρίτη καὶ ὀνομάζει ἑαυτὴν καλήν, ἡ ὁποία πωλεῖται εἰς τὴν αὐτὴν τιμήν, εἰς τὴν ὁποίαν πωλεῖται καὶ ἡ τρίτη ποιότης. Ἔχετε ταινίαν δευτέρας ποιότητος καπνοῦ, ἡ ὁποία πωλεῖται εἰς τὴν τιμὴν τῆς πρώτης ποιότητος καὶ ἔχετε τοὐναντίον ταινίαν τῆς δευτέρας ποιότητος, ἡ ὁποία πωλεῖται εἰς τὴν τιμὴν τῆς τρίτης, διότι τὸ ἐμπόριον ἐκεῖ κατελήφθη ὑπὸ μιᾶς καπνομανίας, ὑπὸ ἑνὸς ἀγρίου παροξυσμοῦ ἐμπορικοῦ καὶ ἔχει φθάσει εἰς τοιαύτας τιμάς, ὥστε νὰ εἶναι προβληματική, ἂν ὄχι ἀδύνατος ἡ πρόοδος τῆς μεγάλης αὐτῆς βιομηχανίας. Ἔχω μαζί μου κυτία, κ. Πρόεδρε, τὰ ὁποῖα θὰ σᾶς παρακαλέσω κατόπιν νὰ ἴδητε· εἶναι ἓν συνονθύλευμα περιεργότατον. Ὑπάρχουν μεγάλαι Ἑταιρεῖαι, ἀπὸ τὰς μεγάλας Ἑταιρείας ἐκείνας αἱ ὁποῖαι ἐργάζονται εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ αἱ ὁποῖαι ἔχουσιν ἐγνωσμένας ποιότητας σιγαρέττων, ἐργάζονται ὄχι μόνον ἐν Αἰγύπτῳ, ἀλλ’ ἐργάζονται καὶ ἐν Ἀγγλίᾳ, ἐργάζονται καὶ ἐν Γερμανίᾳ. Αἱ Ἑταιρεῖαι αὐταὶ σήμερον, τὰς ποιότητας αὐτὰς τὰς ὁποίας ἔχουν, τὰς παρουσιάζουν εἰς τὸ κοινὸν καὶ ἀρχίζουν καὶ αὐταὶ ἀπὸ 30 λεπτὰ καὶ φθάνουν εἰς 1.20· ἡ πρώτη ποιότης, τὴν ὁποίαν, κατὰ κανόνα, ὅλοι οἱ ἔμποροι πωλοῦν πρὸς 80 λεπτὰ τὸ πακέτο. Ἔχετε τὴν Ἑταιρείαν Salonica, ἡ ὁποία πωλεῖ ἀνωτέρας ποιότητας, 1 δραχμὴν τὴν ἀρίστην, 1.20 τὴν ἐξαιρετικήν. Τὸ ἴδιο κάμνει καὶ μιὰ ἄλλη Ἑταιρεία Crystal, ἡ ὁποία ἔχει, ἐκτὸς τῆς πρώτης καὶ ἀρίστης ποιότητος καὶ ἐξαιρετικὴν ποιότητα, τιμολογεῖται 20 λεπτὰ διαφορὰ ἕκαστον πακέτο, ἐνῷ πληρώνει φόρον βʹ ποιότητος, διότι ἡ ταινία, τὴν ὁποίαν ἔχει σήμερον ἐν χρήσει εἶναι βʹ ποιότητος· αὔριον ὅταν θέσῃ ταινίαν αʹ ποιότητος καὶ 5 δραχ. θὰ ἔχῃ καὶ καπνὸν αʹ ποιότητος ἀντὶ μιᾶς δραχμῆς τὸ πακέτο· ἀλλὰ τίποτε δὲν κωλύει τὴν Ἑταιρείαν ἐκείνην ἢ οἱονδήποτε ἔμπορον, διότι ὅλοι τὸ κάμνουν, νὰ ἔχῃ ἐκτὸς τῆς αʹ ποιότητος καὶ ἀρίστην ποιότητα καὶ ἐξαιρετικὴν ποιότητα καὶ νὰ εἰσπράττῃ περισσότερα χρήματα ἀπὸ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ὁρίζει τυπικῶς ὁ νόμος, χωρὶς τὸ Δημόσιον νὰ ὠφελῆται τίποτε, διότι τὸ κοινὸν θὰ πληρώσῃ φόρον ἐπὶ τιμῆς 80 λεπτῶν καὶ ὁ ἔμπορος θὰ πωλῇ σιγαρέττα ἐπὶ τιμῇ μιᾶς δραχμῆς καὶ 1.20 καὶ ἴσως καὶ ἀνωτέρᾳ. Ἑπομένως τὸ ζήτημα τῶν ποιοτήτων ἔχει τοῦτο τὸ ἄτοπον, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ποτὲ νὰ φορολογήσητε ἀναλόγως τῆς τιμῆς τοῦ καπνοῦ. Εἶναι δὲ γνωστὸν ὅτι ἡ ποιότης, αὐτὸ τὸ ἄδηλον, τὸ ὁποῖον ὀνομάζομεν ποιότητα, δὲν ἐμφανίζεται ὑπὸ τὴν πρακτικήν του μορφὴν εἰς τοὺς καταναλωτὰς ἢ μόνον ἀπὸ τὴν τιμήν. Ὅταν σᾶς λέγω ὅτι ἓν προϊὸν εἶναι ἀκριβώτερον ἀπὸ ἄλλο τῆς αὐτῆς φύσεως, ἀπὸ αὐτὸ θὰ καταλάβητε ὅτι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀκριβώτερον, εἶναι καλλιτέρας ποιότητος. Προκειμένου δὲ ἰδίως περὶ καπνοῦ, τοῦτο ἀποβαίνει ἀκόμη σαφέστερον, εἴτε πρόκειται περὶ καπνοῦ, ὁ ὁποῖος σᾶς δίδετε κεκαλυμμένος καὶ ἑπομένως καὶ ἂν ὑποτεθῇ ὅτι εἶσθε γνώστης δὲν εἶναι δυνατὴ ἡ ἐξέλεγξις. Τί θὰ γείνῃ λοιπόν; Θὰ ἐξαρτᾶται ἀποκλειστικῶς καὶ μόνον ἀπὸ τὴν καλὴν θέλησιν τῶν ἐμπόρων, χωρὶς νὰ εἶναι δυνατὸν τὸ Δημόσιον ὄχι μόνον νὰ τοὺς ἐξελέγξῃ, ἀλλὰ μήτε κἂν νὰ τοὺς φορολογήσῃ ἀναλόγως τῆς τιμῆς, εἰς τὴν ὁποίαν παρέχουν τὸ προϊόν των εἰς τὴν κατανάλωσιν. Αὐτὰ εἶναι τὰ ἐλαττώματα, τὰ ὁποῖα θὰ ἔχουν αἱ ποιότητες· ἂν δὲ θελήσητε νὰ ὁρίσητε ὅτι ἑκάστη ποιότης ἐμφανιζομένου καπνοῦ, ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν θέλησιν τοῦ ἐμπόρου, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει εἶσθε ὑποχρεωμένοι νὰ κάμητε ταινίας καπνοῦ, εἰς κλάσεις τόσον περισσοτέρας, ὅσον θὰ εἶναι δυνατὸν ἀπὸ τὸν ἀκέραιον ἀριθμὸν νὰ φθάσητε εἰς τὸν δεκαδικὸν καὶ ἀπὸ τὸν δεκαδικὸν εἰς τὸν ἀκέραιον. Εἶσθε ὑποχρεωμένοι νὰ κάμητε ταινίας 30, 35, 40, 45, 50 λεπτῶν καὶ ἀναλόγως τῆς τιμῆς, εἰς τὴν ὁποίαν θὰ θελήσῃ νὰ πωλήσῃ ὁ ἔμπορος, θὰ θέτητε τὴν ταινίαν τοῦ Κράτους καὶ οὕτω ὄχι μόνον θὰ ἐλαττώσητε τὰ εἰσοδήματα τοῦ Δημοσίου ἀπὸ τὴν φορολογίαν, ἡ ὁποία εἶναι ὁ πρῶτος σκοπός, διὰ τὸν ὁποῖον ὑποβάλλεται τὸ νομοσχέδιον αὐτό, ἀλλ’ ἐπὶ πλέον θὰ ζημιώσητε καὶ τοὺς καταναλωτάς, οἱ ὁποῖοι θὰ εὑρίσκωνται εἰς τὴν καλὴν διάθεσιν τοῦ βιομηχάνου, χωρὶς νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχωσιν οὐδὲν μέσον ἀμύνης, τὴν στιγμήν, καθ’ ἣν ὁ νόμος δὲν τοὺς παρέχει οὐδὲν δικαίωμα διὰ νὰ προστατεύσουν ὄχι μόνον ἑαυτούς, ἀλλὰ καὶ τοῦ δημοσίου τὰ συμφέροντα.

§208Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐπὶ τῶν παρατηρήσεων αὐτῶν ἐπιφυλάσσομαι.

§209Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Διὰ τοῦτο ἀκριβῶς ὁμιλῶ εἰς τὴν αʹ ἀνάγνωσιν, διότι εἶναι πολὺ πιθανὸν νὰ εὕρητε καὶ ὑμεῖς ὀρθὰ αὐτά, τὰ ὁποῖα σᾶς λέγω καὶ νὰ ἐξετάσωμεν ὄχι μόνον ἀπὸ φορολογικῆς ἀπόψεως τὸ ζήτημα τοῦ καπνοῦ, ἀλλὰ ἀπὸ γενικῆς, πῶς θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκμεταλλευθῶμεν αὐτὸ τὸ πλούσιον δῶρον τὸ ὁποῖον ἔχει ἡ μεγαλυνθεῖσα Ἑλλάς. Σημειώσατε δὲ ὅτι ἡ ταινία ἐκπροσωπεῖ 10 δράμια καπνοῦ.

§210Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὀκτώ.

§211Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Εἰς τὴν Παλαιὰν Ἑλλάδα ἔχομεν 10 δραμίων ταινίας. Εἰς τὸ δράμιον ἀναλογεῖ μία πεντάρα εἰς κάθε πακέτον, εἰς τὴν Παλαιὰν Ἑλλάδα, ἑπομένως εἰς 8 δράμια ἀναλογοῦν 4 λεπτὰ εἰς κάθε πακέτον· ὅταν λοιπὸν ἔχῃ 4 λεπτῶν φόρον ἐπὶ 8 δραμίων πρέπει νὰ κάμητε ταινίας τοιαύτας, ὥστε τὴν στιγμὴν ὅπου ἀρχίζει μία κλάσις ν’ αὐξάνῃ κατὰ 5 λεπτά, νὰ ἔχητε καὶ ταινίαν. Ἔχετε λοιπὸν ἀνάγκην νὰ κάμητε τόσας κλάσεις καπνοῦ, ὅσαι θὰ εἶναι ἀκριβῶς αἱ ποιότητες, τὰς ὁποίας θὰ ἐμφανίζῃ τὸ ἐμπόρευμα· δὲν εἶναι δυνατὸν μὲ τέσσαρας μόνον ταινίας νὰ ἐπιτύχητε ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θέλετε. Εἶσθε ὑποχρεωμένοι τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν εἷς ἔμπορος σᾶς ἐμφανίζει μίαν ποιότητα, ἡ ὁποία εἶναι μεταξὺ τῆς μιᾶς καὶ τῆς ἄλλης, πρέπει νὰ φορολογήσητε ἀναλόγως καὶ αὐτήν. Αὐτὸ τὸ κουτάκι, τὸ ὁποῖον σᾶς ἐπιδεικνύω, ἔχει 20 σιγαρέττα καὶ ἔχει 0.60· αὐτὸ ἔχει 24 σιγαρέττα καὶ ἔχει 0.65, τὸ ἄλλο ἔχει 24 σιγαρέττα καὶ ἔχει 30, δηλ. μίαν τιμὴν τελείως ἐξευτελιστικήν, παρακαλῶ δὲ τὴν Βουλὴν ν’ ἀκούσῃ τὴν πληροφορίαν, τὴν ὁποίαν ἐξ ἐπιτοπίας μελέτης ἔσχον, ὅτι εἰς κανένα δὲν συμφέρει ἡ πώλησις εἰς τὰς τιμὰς αὐτάς, ὅτι αὐτοὶ καταστρέφονται, ἕνεκα τοῦ μεγάλου συναγωνισμοῦ, τὸν ὁποῖον ὑφίσταται ἀκριβῶς, διότι ὑπάρχει ἡ διάταξις τῶν ποιοτήτων. Ἑπομένως ἐκτὸς ὅλων ἐκείνων τῶν ἐπιχειρημάτων, ἐκτὸς τῶν δυσκολιῶν, τὰς ὁποίας θὰ ἔχητε διὰ τὴν φορολογίαν, ἔχετε καὶ αὐτὸ τὸ συμφέρον τοῦ ἐμπορίου, διότι σήμερον ὅταν ἡ Regie ἔκλεισεν, ἐνόμισαν ὅλοι οἱ κύριοι τῶν Νέων Χωρῶν, ὅτι ἐπειδὴ ἔκαμεν ἐκείνη δουλειά, θὰ ἔκαμνον καὶ αὐτοί, ἐπώλησαν τὰ καταστήματά των, ἐπώλησαν τὰ κτήματά των καὶ μετεβλήθησαν εἰς ἐμπόρους καπνοῦ, χωρὶς νὰ ἔχωσι τὴν πεῖραν, ἡ ὁποία ἀπαιτεῖται διὰ τὴν διαμόρφωσιν ποιοτήτων καπνοῦ, ἀνάλογον πρὸς ἐκείνας μὲ τὰς ὁποίας εἶναι συνειθισμένη ἡ κατανάλωσις τῶν Νέων Χωρῶν. Παρουσιάσθη τὸ ἄτοπον αὐτὸ ἐν συνοδείᾳ σωρείας ἀτόπων, τὰ ὁποῖα θὰ εἶναι δυνατὸν τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον νὰ προλάβῃ διὰ διατάξεων, αἱ ὁποῖαι θὰ ἐλάμβανον πρόνοιαν περὶ ἐξετάσεως τοῦ ζητήματος τοῦ καπνοῦ ἀπὸ ἐντελῶς γενικωτέρας ἀπόψεως ἀσχέτως πρὸς τὴν φορολογίαν. Αἱ κυρίαι παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας εἶχον νὰ κάμω πρὸς τὴν Βουλήν, συνίστανται εἰς ταύτας, διότι ἔχω καὶ ἑτέρας παρατηρήσεις, διὰ τὰς ὁποίας ἐπιφυλάσσομαι. (Ψηφίζονται εἶτα τὰ ἄρθρα 1–15). Ἄρθρον 16 (Ἀναγινώσκεται).

§212Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Τὸ 16ον ἄρθρον λέγει ὅτι: «ἐπιβάλλεται ἐπὶ τοῦ ἐξαγομένου καπνοῦ εἰς φύλλα, τὸ ἄχρι τοῦδε ὑφιστάμενον ἐξαγωγικὸν τέλος». Πρέπει νὰ τὸ ὁρίσητε.

§213Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Πολὺ καλά. (Ψηφίζεται τὸ 16ον ἄρθρον, ὡς ἐτροποποιήθη, τὸ 17 ὡς ἔχει καὶ ἀναγινώσκεται τὸ 18).

§214Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Νομίζω ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ ἱδρυθῇ καὶ μία τρίτη κλάσις τῶν 4 δραχ.

§215Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸ ἔχω σημειώσει.

§216Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Τὸ αʹ ἐδάφιον καὶ τὸ γʹ θέλουν σύμπτυξιν, διότι εἰς τὸ γʹ ἐδάφιον προσθέτετε φόρον καταναλώσεως.

§217Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Μάλιστα. (Ψηφίζεται τὸ 18ον, ὡς ἐτροποποιήθη, τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου, ὡς καὶ τὸ σύνολον αὐτοῦ εἰς αʹ συζήτησιν).

§218Λ. ΝΑΚΟΣ. Νὰ ψηφισθῇ τὸ «περὶ ὁπλοφορίας».

§219ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§220Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Θὰ ἀντιταχθῶ καὶ εἰς τὴν ἀρχήν, ἐὰν πρόκειται νὰ δοθῇ ἄδεια ὁπλοφορίας εἰς τοὺς καταδικασθέντας.

§221Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Εἶχον παρακαλέσει εἰς προηγουμένην συνεδρίασιν νὰ προτιμηθῇ τὸ ὑπ’ ἀριθ. 68, τὸ ὁποῖον ὁμιλεῖ περὶ συνομολογήσεως δανείου ὑπὸ τοῦ δήμου Θεσσαλονίκης. Πρόκειται περὶ πληρωμῆς τῶν Ἀνακτόρων τοῦ Βασιλέως. Κατὰ τὴν τελευταίαν στιγμὴν ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ἔφερε τὴν ἀντίρρησιν ὅτι εἶναι πιθανὸν εἰς τὸ μέλλον νὰ μὴ ἀναγνωρισθῇ, ὅτι εἶχεν ἐκ τοῦ νόμου τὸ δικαίωμα, ἡ ὑφισταμένη δημοτικὴ ἀρχὴ νὰ συνομολογήσῃ δάνειον· διὰ τοῦτο παρακαλῶ νὰ δοθῇ καὶ εἰδικὴ νομοθετικὴ ἄδεια. Ἂς ψηφισθῇ ἡ ἀρχὴ ἀπόψε.

§222Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Μάλιστα.

§223ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συνομολογήσεως δανείου ὑπὸ τοῦ δήμου Θεσσαλονίκης». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν τὸ νομοσχέδιον).

§224ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Νὰ διακοπῇ ἡ συνεδρίασις διὰ νὰ ἐπανέλθωμεν τὴν 10ην, ὁπότε εἴτε θὰ ἔχωμεν τὸν Προϋπολογισμὸν ἢ θὰ συνεχίσωμεν τὴν νομοθετικὴν ἐργασίαν.

§225Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ν’ ἀναβληθῇ δι’ αὔριον ὁ Προϋπολογισμός.

§226ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Πολὺ καλά· ἀλλ’ αὔριον θὰ συζητηθῇ πάντως.

§227Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Νὰ ἀρχίζωμεν ἀπὸ τῆς αὔριον τὴν 4 μ. μ., ὥστε νὰ μὴ καταναλίσκεται τόσος χρόνος εἰς τὰς ἀναφορὰς καὶ ἐρωτήσεις.

§228ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Θὰ ἐπρότεινον ἄλλο τι· νὰ παραιτήσωμεν τὰς ἀναφορὰς ὀλίγας ἡμέρας, ὥστε νὰ ἀρχίζωμεν ἀκριβῶς εἰς τὰς 5 τὴν νομοθετικὴν ἐργασίαν.

§229ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§230ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν 10 μ.μ. (Ὥρᾳ 8 καὶ 45′ μ. μ.) Μετὰ τὴν διακοπήν. (ὥρα 10.30′ μ. μ.).

§231ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ Πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως). Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 29. Ἐξακολούθησις τῆς δευτέρας συζητήσεως τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐκτελέσεως ὑδραυλικῶν ἔργων». Ἄρθρον 5. (Ἀναγινώσκεται). Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 5, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 6. (Ἀναγινώσκεται). Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 6, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 7. (Ἀναγινώσκεται). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 7 ἔχει τὸν λόγον ὁ κ. Δ. Ράλλης.

§232Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Τὸ ἄρθρον 7 ὁρίζει ὅτι: (Ἀναγινώσκει) «Κατὰ τῆς ἀποφάσεως τῆς Ἐπιτροπῆς συγχωρεῖται ἔφεσις εἰς τὸν ἰδιοκτήτην ἢ νομέα καὶ πάντα ἔχοντα ἔννομον συμφέρον ἐντὸς μηνὸς ἀπὸ τῆς πρὸς αὐτὸν κοινοποιήσεως τῆς ἀποφάσεως (γιγνομένης ὡς ἐν ἄρθρῳ 6), ἀπευθυνομένη πρὸς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας, δικάζον κατὰ τὰ ἄρθρα 35 καὶ ἐπέκεινα τοῦ νόμου 290 «περὶ Συμβουλίου Ἐπιρατείας», μέχρι δὲ τῆς συστάσεως τοῦ Συμβουλίου τούτου εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας, ὅπερ δικάζει τὰς ἐφέσεις κατὰ διαδικασίαν, ὁμοίαν τῇ τῆς Ἐπιτροπῆς, κανονισθησομένην διὰ Β. Διατάγματος». Αὐτὸ θεωρῶ ὅτι εἶναι ἀντικανονικόν, διότι πρόκειται περὶ μέρους διοικητικοῦ δικαίου. Δὲν δυνάμεθα νὰ ἀφαιρέσωμεν ἀπὸ τὴν ἁρμοδιότητα τῶν κοινῶν δικαστηρίων τὴν ἀπόφασιν ἐπὶ τῶν ἐφέσεων.

§233Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Διορθώνομεν ὡς ἑξῆς: (Ἀναγινώσκει) «Κατὰ τῆς ἀποφάσεως τῆς ἐπιτροπῆς συγχωρεῖται ἔφεσις εἰς τὸν ἰδιοκτήτην ἢ νομέα καὶ πάντα ἔχοντα ἔννομον συμφέρον ἐντὸς μηνὸς ἀπὸ τῆς πρὸς αὐτὸν κοινοποιήσεως τῆς ἀποφάσεως (γιγνομένης ὡς ἐν ἄρθρῳ 6), ἀπευθυνομένη πρὸς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας».

§234Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἔπειτα;

§235Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Σταματῶμεν ἐκεῖ: «Μέχρι δὲ τῆς συστάσεως τούτου, εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας, ὅπερ δικάζει τὰς ἐφέσεις κατὰ διαδικασίαν, ὁμοίαν τῇ τῆς Ἐπιτροπῆς, κανονισθησομένην διὰ Β. Διατάγματος».

§236Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν αἱ ἐφέσεις καὶ ἐπὶ ὑποθέσεων ἀμφισβητουμένου διοικητικοῦ νὰ ὑπάγωνται εἰς τὴν Ἐπιτροπήν. Καταλαμβάνω τὴν ἀπόφασιν τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ τὸ νομοσχέδιον προβλέπει περὶ τῶν μέσων, διὰ τῶν ὁποίων εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπέλθῃ ἡ μεταρρύθμισις τῆς ἀποφάσεως, ἀλλ’ ὄχι πάλιν διὰ μιᾶς διοικητικῆς ἐπιτροπῆς· ἐν περιπτώσει κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν εἶχε συστηθῆ μέχρι τῆς ἐποχῆς ἐκείνης τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας ἀναγκαίως πρέπει νὰ παραπέμπωνται ἐνώπιον τῶν κοινῶν δικαστηρίων· «μέχρι δὲ τῆς συστάσεως, λέγει, τούτου εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας, ὅπερ δικάζει τὰς ἐφέσεις κατὰ διαδικασίαν ὁμοίαν τῇ τῆς ἐπιτροπῆς κανονισθησομένην διὰ Β. Διατάγματος». Ἐδῶ πέρα ἔχετε δικαιοδοσίαν, τὴν ὁποίαν δὲν ἠμπορεῖτε διὰ Β. Διατάγματος νὰ καθορίσητε. Ἀναγκαίως πρέπει νὰ καθορισθῇ διὰ τοῦ νόμου.

§237Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὅσον ἀφορᾷ τὴν διαδικασίαν, δὲν θὰ ὑπῆρχε κώλυμα νὰ κανονισθῇ διὰ Β. Διατάγματος, ἐφ’ ὅσον ἀναφέρεται εἰς τὴν προηγουμένην διαδικασίαν τῆς ἐπιτροπῆς· οὐχ’ ἧττον ὅμως δεχόμεθα τὴν ὑμετέραν παρατήρησιν, ὅπως ἀντὶ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας, δικάζῃ τὸ Ἐφετεῖον ἀνεκκλήτως.

§238Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Μάλιστα.

§239Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Γίνεται λοιπὸν οὕτω: (Ἀναγινώσκει) «.... μέχρι δὲ τῆς συστάσεως τοῦ Συμβουλίου τούτου, εἰς τὸ Ἐφετεῖον, εἰς οὗ τὴν περιφέρειαν ἐκτελεῖται τὸ ἔργον, ὅπερ ἀποφασίζει κατὰ τὴν παρ’ αὐτῷ νόμιμον διαδικασίαν».

§240Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Καὶ πρέπει νὰ τροποποιηθῇ καὶ ἡ τελευταία παράγραφος τοῦ ἄρθρου 7, ἡ ὁποία λέγει: «Ἡ ἀπόφασις τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας ἢ τοῦ ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας Ὑπουργείου εἶναι ὁριστικὴ καὶ ἀμετάκλητος».

§241Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Θὰ τὴν τροποποιήσωμεν ὡς ἑξῆς: «Ἡ ἀπόφασις τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας ἢ τοῦ Ἐφετείου εἶναι ὁριστικὴ καὶ ἀμετάκλητος».

§242Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Καὶ τὰ ἔγγραφα συντάσσονται;

§243Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Ἐφ’ ἁπλοῦ χάρτου· «Πάντα τὰ ἀνωτέρω ἔγγραφα, κοινοποιήσεις, διαδικαστικαὶ πράξεις καὶ ἀποφάσεις συντάσσονται ἐφ’ ἁπλοῦ χάρτου, ἔξοδα δὲ δὲν ἐπιδικάζονται, ἀλλ’ ἕκαστος τῶν διαδίκων βαρύνεται διὰ τῆς δαπάνης τῶν παρ’ αὐτοῦ ἐνεργουμένων πράξεων. Ἡ διάταξις αὕτη ἰσχύει καὶ διὰ τὰς ἐνώπιον τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας καὶ τοῦ Ἐφετείου δίκας».

§244ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 7, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 8. (Ἀναγινώσκεται).

§245Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Εἰς τὸ ἄρθρον 8, κ. Πρόεδρε, προτείνω τὴν προσθήκην διατάξεως περὶ προσλήψεως Ὑγειονομικοῦ Συμβούλου μετὰ σύμφωνον γνώμην τοῦ Ἰατροσυνεδρίου, διὰ τὴν μελέτην πάσης ἐξυγιάνσεως ἑλώδους ἐκτάσεως πρὸ πάσης ἐκτελέσεως ἔργων, ὡς καὶ τὴν κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων ἐποπτείαν, ἐπὶ τῷ σκοπῷ πλήρους καταστολῆς τῆς ἐντεῦθεν πηγαζούσης ἑλονοσίας. Τοῦτο εἶναι ἀπαραίτητον, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν τὰ ἔργα τῆς ἀποξηράνσεως νὰ μελετηθῶσι καθ’ ὁλοκληρίαν ἄνευ τῆς γνώμης εἰδικοῦ ἀνθρώπου. Εἶναι ἀνάγκη νὰ προστρέχῃ καὶ μηχανικὸς πάντοτε κατάλληλος, εἰδικὸς τόσον διὰ τὰς μελέτας, ὅσον καὶ διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τοιούτων ἔργων, διότι πολλάκις ἐβεβαιώθημεν, ὅτι, εἰ καὶ ἐγένετο ἀποξήρανσις ἔργων, ἐν τούτοις ἡ ἑλονοσία δὲν περιεστάλη, διότι δὲν ἐγένετο καταλλήλως. Τοῦτ’ αὐτὸ ἐγένετο τελευταῖον καὶ περὶ τῆς ἀποξηράνσεως τῶν ἑλῶν τοῦ Παναμᾶ καὶ περὶ τῆς ἀποκοπῆς τοῦ Ἰσθμοῦ. Ἡ δὲ πρόσληψις τοῦ μηχανικοῦ, τοῦ ἀσχοληθέντος εἰς μελέτας μεγάλων ὑδραυλικῶν ἔργων, γίνεται κατόπιν γνωμοδοτήσεως τοῦ Συμβουλίου τῶν Δημοσίων Ἔργων, τοῦτον δὲ μεταθέτομεν εἰς τὸ ὑδραυλικὸν τμῆμα τοῦ Ὑπουργείου.

§246Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν ἀντελήφθην τὴν τροπολογίαν αὐτήν. Ἀλλ’ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εὑρίσκω ὅτι θὰ ἦτο ὀρθώτερον, θὰ ἦτο αὐτὴ ἡ πρόνοια ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας, νὰ προϋπάρξῃ τῆς μελέτης. Ἀναμφισβητήτως δὲν ἀποκλείεται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ τὴν Πολιτείαν ἐν γένει τὸ δικαίωμα νὰ ἐπιβλέψῃ δι’ ἔργα ἐν γένει ἀποβλέποντα εἰς τὴν δημοσίαν ὑγείαν, ἀλλ’ ἡ προμελέτη ἔπρεπε νὰ γείνῃ καὶ αὐτὴν δὲν τὴν βλέπω.

§247Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Τὴν μελέτην, κ. Πρόεδρε, θὰ ἐκτελέσωμεν ἐδῶ πέρα· τὴν μελέτην αὐτὴν θὰ παρακολουθήσῃ εἰδικὸς ἄνθρωπος, διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ μᾶς κάμῃ ὅλον αὐτὸν τὸν φάκελλον.

§248ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 8, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 9 (Ἀναγινώσκεται).

§249Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Λέγει: «ἑλῶν». Νὰ τεθῇ: «ἀποξηρανθέντων ἑλῶν».

§250ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 9, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκεται εἶτα καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 10). Ἄρθρον 11 (Ἀναγινώσκεται).

§251Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Νὰ προστεθῇ εἰς τὸ τέλος τὸ ἑξῆς: (Ἀναγινώσκει) «ὡς καὶ παντὸς ἑτέρου σχετικοῦ Β. Διατάγματος, ἐκδοθησομένου τῇ προτάσει τῶν Ὑπουργῶν τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τῆς Συγκοινωνίας».

§252ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 11, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκεται εἶτα καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 12). Ἄρθρον 13 (Ἀναγινώσκεται). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 13 ὁ κ. Σ. Κροκιδᾶς.

§253Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Νομίζω ὅτι ἡ παράγραφος αʹ τοῦ ἄρθρου πρέπει νὰ φθάσῃ μέχρι τοῦ: «τῶν ἀποξηρανθησομένων γαιῶν». Ἀλλὰ δὲν εἶναι αὐτὸ μόνον· θὰ ἐφαρμοσθῇ τὸ ἄρθρον 4, κατὰ τὸ ὁποῖον θὰ συμμετάσχωσι τῆς δαπάνης;

§254Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Θέλετε νὰ βάλωμεν ὅτι: (Ἀναγινώσκει) «Εἰς τὰς ἐντὸς ἢ ἐκτὸς τῶν ἀποξηραινομένων ἐκτάσεων ἰδιωτικὰς κτήσεις, τὰς ὠφελουμένας ἐκ τῆς ἀποξηράνσεως, ἐφαρμόζονται αἱ διατάξεις τῶν ἄρθρων 3 καὶ ἐφεξῆς, ὑπὲρ τοῦ πρὸς ὃν ἐγένετο ἡ παραχώρησις»;

§255Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Μάλιστα.

§256Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Ὡς ἐτροπολογήθη, κ. Πρόεδρε.

§257Ε. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Δὲν ἤκουσα τί διημείφθη μεταξὺ τοῦ κ. Κροκιδᾶ.

§258Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Ἐφ’ ὅσον ὑπάρχουσι κτήματα, τὰ ὁποῖα ὠφελοῦνται ἐκ τῆς ἀποξηράνσεως αὐτῶν τῶν ἔργων, δι’ αὐτὰ ἰσχύει ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 4.

§259Ε. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Μάλιστα. Σωστὸν εἶναι αὐτό. Αἱ ἰδιοκτησίαι δὲν παραχωροῦνται;

§260Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Ὄχι. Πῶς θὰ παραχωρηθῶσιν;

§261Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Ὡς ἐτροπολογήθη, κ. Πρόεδρε.

§262ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 13, ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, παραλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 14ον. (Ἀναγινώσκεται). Ὁ κ. Δ. Ράλλης.

§263Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐδῶ δὲν βλέπω τὴν παραχώρησιν τῶν γαιῶν τὴν ὁριστικήν, τῶν εὑρισκομένων ἐντὸς τῶν λιμνῶν τῶν ἰδιωτικῶν κτημάτων.

§264Ε. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Προκειμένου περὶ τῶν δυστροπούντων ἔχετε διάταξιν ἐδῶ: (Ἀναγινώσκει) «ἐφαρμόζονται καὶ ἐπὶ τῶν κτημάτων τούτων ὑπὲρ τοῦ ἀναδόχου αἱ διατάξεις τῶν ἄρθρων 2–7 τοῦ παρόντος νόμου». Ἐννοεῖτε, ὅτι θὰ ἀπαλλοτριοῦνται.

§265Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Φυσικά.

§266Ε. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Τὸ ἄρθρον 2ον ὁμιλεῖ περὶ αὐτοῦ.

§267Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Τὸ ἄρθρον 3.

§268Ε. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Τὸ 2ον ὁμιλεῖ περὶ ἀπαλλοτριώσεως.

§269Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἶναι λογικόν, εἶναι ὡς πρὸς τὸ Δημόσιον, διότι αὐτὸ ἐνεργεῖ τὰς ἀποξηράνσεις. Εἶναι παράλογον νὰ ἐμπιστευθῶμεν εἰς ἰδιώτας, εἰς βάρος τῶν ἰδιοκτητῶν. Καταλαμβάνω, ὅτι ἡ Πολιτεία ἔχει τὸ δικαίωμα ν’ ἀπαλλοτριώσῃ τὰς γαίας ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι εὑρίσκονται εἰς καλλιέργειαν. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον δὲν δύναται νὰ ἐννοήσῃ τις εἶναι νὰ δώσητε τὸ δικαίωμα εἰς αὐτοὺς δι’ ἰδίας δαπάνης.

§270Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Θὰ προσθέσω διάταξιν λέγουσαν: (Ἀναγινώσκει) «ἀπαλλοτριοῦνται τὰ κτήματα, ἐφ’ ὅσον εἶναι ἀνάγκη, ἐφ’ ὅσον τὰ ἐδάφη εἰσὶ χρήσιμα δι’ ἔργα τεχνικά, ἔργα ἀποξηράνσεως». Θὰ τὸ προσθέσω.

§271ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 14, ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 15ον (Ἀναγινώσκεται).

§272Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Δὲν εἶναι: «Αἱ ἀποξηραινόμεναι γαῖαι τοῦ Δημοσίου διαιρούμεναι», ἀλλὰ εἶναι: «Αἱ δαπάνῃ τοῦ Δημοσίου ἀποξηραινόμεναι γαῖαι».

§273Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Εἶναι περίπτωσις, καθ’ ἣν δὲν γίνεται παραχώρησις, ἀλλ’ ἀποξήρανσις.

§274Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Θὰ εἴπητε: «Αἱ δαπάνῃ τοῦ Δημοσίου».

§275Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Πολὺ καλά.

§276Ε. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Νομίζω, ὅτι δύναται νὰ τεθῇ καὶ περιορισμὸς εἰς τὴν πώλησιν. Ἐὰν δὲν θέλητε νὰ ἐλαττώσητε τὸ ποσὸν εἰς 10 στρέμματα, τοὐλάχιστον νὰ μὴ ἐπιτρέψητε εἰς τὸν ἴδιον ἀγοραστὴν ν’ ἀγοράζῃ πολλὰ τεμάχια.

§277Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Ὅποιος ἔχει χρήματα.

§278Ε. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Διότι θὰ γίνωσι πολλοὶ τσιφλικοῦχοι. (Ψηφίζεται τὸ 15ον ἄρθρον, ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ).

§279ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 16ον (Ἀναγινώσκεται).

§280Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Προσθέτομεν ἐνταῦθα καὶ τὰ ἔργα, τὰ ὁποῖα ἐψηφίσαμεν ἐν τῷ τελευταίῳ νόμῳ. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 16 ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ).

§281ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 17ον (Ἀναγινώσκεται).

§282Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Εἰς τὸ βʹ ἐδάφιον διαγράφομεν τὸ μέρος τὸ ὁποῖον λέγει: «πρὸς δὲ ἐκ τῶν ὑπαρχόντων ἔργων».

§283Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Τὰ προϋπάρχοντα ἔργα ἐξετελέσθησαν κατόπιν ἀδείας.

§284Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Τὸ ἀντελήφθην καὶ τὸ διέγραψα. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 17 ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὡς καὶ τὰ ἄρθρα 18, 19 καὶ 20).

§285ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ σύνολον ἀναβάλλεται. —Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀγορᾶς σίτου καὶ συναλλαγματικῶν ὑπὸ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ἐπὶ ἐγγυήσει τοῦ Κράτους». Ἄρθρον 1ον (Ἀναγινώσκεται).

§286Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Νὰ τεθῇ «ἢ ἀλεύρων».

§287Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Ἔχομεν διάταξιν ἀπαγορεύουσαν τὴν ἐξαγωγήν;

§288Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν χρειάζεται νόμος.

§289Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Ἐὰν ἔχωμεν ἀπαγόρευσιν ἐξαγωγῆς ἡ ἀγορὰ ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη.

§290Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι εἰς τὸ δεύτερον ἄρθρον.

§291Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Διατί ἀγοράζει τὸν σῖτον ἡ Τράπεζα; Διὰ τὰς πιστώσεις;

§292Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα.

§293ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1, ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 2ον (Ἀναγινώσκεται).

§294Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Ἤθελον νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν διὰ ποῖον λόγον ἔχει τεθῇ ἡ 2α παράγραφος, ὅτι τὰ πωλητήρια συνάπτονται μετὰ προσώπων.

§295Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Μετὰ συνεταιρισμοῦ ἢ ὁμάδος προσώπων.

§296Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Δηλαδὴ ἕνωσιν 10–20 προσώπων.

§297Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Διαβάσατε τὸν νόμον.

§298Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Διαστέλλεται.

§299Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Οὔτε διαστέλλεται οὔτε συστέλλεται.

§300Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Κυρίως συνεταιρισμὸν ἢ ὁμάδας ἐξ 20 τοὐλάχιστον προσώπων, αὐτὴ εἶναι ἡ διαστολή, ἐννοεῖτε ἕνωσιν προσώπων; πῶς θέλετε αὐτὰ τὰ πρόσωπα;

§301Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν τεθῇ διάταξις δὲν εἶναι δυνατόν· σᾶς εἶπον «συνεταιρισμὸν ἢ ὁμάδα προσώπων».

§302Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Διὰ τὴν βεβαίωσιν τῆς ταυτότητος τῶν προσώπων.

§303Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν βʹ παράγραφον ἀναγνωρίσατε καὶ σεῖς ὅτι ἔχει κακῶς, δὲν θὰ τὴν διορθώσητε;

§304Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἀνεγνώρισα τίποτε.

§305Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Ἡ βʹ παράγραφος ἔχει κακῶς, νομίζω ὅτι ἄλλως ἔπρεπε νὰ διατυπωθῇ. Εἰς τὴν γʹ παράγραφον ἤθελον νὰ μάθω αἱ 500.000 εἶναι δι’ ὅλον τὸ Κράτος;

§306Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀνῆλθον εἰς 1.000.000.

§307Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Δὲν θὰ γίνῃ κατανομὴ τῶν ἐπαρχιῶν;

§308Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα.

§309Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Νὰ γίνῃ λοιπὸν τώρα.

§310Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ τεθῇ ἐν τῷ νόμῳ.

§311Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Τὸ κοινοβουλευτικὸν πολίτευμα στηρίζεται εἰς τὰς δυσπιστίας. Εἰς τὴν δʹ παράγραφον τὸ «πέραν τοῦ ἔτους» δὲν ἔχει θέσιν ἐδῶ.

§312Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Περιττεύει τὸ ἄλλο.

§313Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Εἰς τὴν τελευταίαν παράγραφον πρέπει νὰ τεθῇ διάταξις κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Τράπεζα, ἀπέναντι ἀδυναμίας νὰ εἰσπράξῃ, προβαίνει εἰς τὸ μέτρον τοῦτο.

§314Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ τεθῇ εἰς τὴν καταδιώξασαν Ἐθνικὴν Τράπεζαν.

§315Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Βρέστε κανένα καλλίτερον.

§316Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἀντὶ περιφέρεια, κ. Ὑπουργέ, διατί δὲν τίθεται κοινότης;

§317Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ τὸ ἐπιδιώξωμεν εἰς τὴν πρᾶξιν.

§318Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἐὰν συμβῇ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον συνέβη μὲ τὸ Ἐμπορικὸν Ἐπιμελητήριον, τὸ ὁποῖον ἔδωκεν εἰς τοὺς ἐμπόρους Πειραιῶς νὰ τὸ μεταπωλήσωσι μὲ κέρδη εἰς τὰς ἐπαρχίας, νὰ μὴ σταλῇ καθόλου.

§319Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὀφείλω ν’ ἀπαντήσω εἰς τὸν κ. συνάδελφον ὅτι ἡ πληροφορία του, ὅτι δὲν ἐστάλη καθόλου σῖτος, δὲν εἶναι ἀκριβής.

§320Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἕν φορτίον.

§321Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ φορτίον ἦτο 4500· κατ’ ἀρχὰς ἦσαν ἀπαιτήσεις διὰ 2.000.000 ὀκάδας ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν· ἐδόθη ἐντολὴ καὶ μέχρις ὅτου δοθῇ ἐντολὴ τὰ δύο ἑκατομμύρια ἔγειναν 300.000, μέχρις ὅτου δὲ ἐπακολουθήσῃ ἡ διαταγή, αἱ ἀπαιτήσεις ἐγένοντο 1.800.000· τὸ ἐπιμελητήριον τότε μᾶς ἐδήλωσεν ὅτι δὲν ἐπαρκεῖ εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς πόλεως καὶ διὰ τοῦτο δὲν ἠδυνήθημεν νὰ στείλωμεν περισσότερον.

§322Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Γνωρίζετε κύριε Ὑπουργὲ τί συνέβη; Ὅταν ἐζήτησαν οἱ βιομήχανοι τῶν ἐπαρχιῶν σῖτον, δὲν ὑπῆρχε, διότι τὸν εἶχον δώσει εἰς τὸ Ἐπιμελητήριον Πατρῶν. Ὥστε εὕρισκε σιτάρι, ἀλλὰ ἤθελε νὰ κερδοσκοπήσῃ, ὅταν θὰ ὑπῆρχεν ἔλλειψις σίτου.

§323Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν ἔχητε μίαν καταγγελίαν κατὰ τῶν ἐμπόρων, ἐγὼ ἔχω ἑκατὸν μία.

§324Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Θὰ σᾶς παρακαλέσω, κ. Ὑπουργέ, νὰ περιορισθῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς τὸ 1ον ἄρθρον, τὸ ὁποῖον δίδει τὸ δικαίωμα εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν Τράπεζαν νὰ προμηθεύηται σῖτον. Ὅλα τὰ ἄλλα εἶναι λεπτομέρειαι, αἱ ὁποῖαι κανονίζονται κατόπιν.

§325Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Διαγράφεται τὸ βʹ ἐδάφιον.

§326Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἐγένετο λόγος, ἀποκλειστικῶς λόγος περὶ σίτου καὶ ἤθελον ἐρωτήσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας· ἐφρόντισε νὰ φέρῃ ἀραβόσιτον καὶ κριθήν;

§327Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ λέγομεν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ.

§328Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Τὸ λέγει τὸ νομοσχέδιον ἀλλὰ μέχρι σήμερον ἐμεριμνήσατε μόνον περὶ σίτου. Μεταβιβάζω τότε τὸ ἐρώτημά μου πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἐρωτῶ ἐὰν ἐφρόντισε περὶ ἀραβοσίτου καὶ κριθῆς, μὲ τὰ ὁποῖα διατρέφονται οἱ περισσότεροι πληθυσμοὶ τῶν ἐπαρχιῶν, διότι δὲν πρέπει νὰ ἀγνοῶμεν ὅτι ὁ ἀραβόσιτος σήμερον τιμᾶται 33 καὶ 34 λεπτά, ἐνῷ ἡ τιμή του πρὸ ὀλίγων μηνῶν δὲν ὑπερέβαινε τὰ 22 λεπτά, ἡ κριθὴ πλησιάζει εἰς τὴν τιμὴν τῶν 40 λεπτῶν, ἐνῷ εἰς τὴν Θεσσαλίαν ἐπωλεῖτο ἀντὶ 23 λεπτῶν. Δὲν πρέπει ἡ μέριμνα ὑμῶν νὰ περιορίζηται διὰ τὰς τάξεις ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι τρέφονται μὲ σῖτον.

§329ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δυστυχῶς τὸ ἐμπόριον τοῦ ἀραβοσίτου εἶναι πολὺ ἐπικίνδυνον. Ἠγοράσαμεν διὰ τὸν στρατὸν καὶ ἐκινδυνεύσαμεν νὰ τὸ χάσωμεν ὅλον.

§330Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Τὸ παραδέχομαι· ἀλλὰ ἐὰν γίνῃ ἡ διανομὴ ἀμέσως δὲν χαλάει. Ἡ μεταφορά του δὲν πιστεύω νὰ εἶναι ἀδύνατος. Ἐκτὸς τούτου ἡ Πολιτεία ἔκαμε καὶ τὸ ἑξῆς: Συνεκέντρωσε διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ στρατοῦ ὁλόκληρον τὴν παραγωγὴν τῆς κριθῆς καὶ ἄφησε τὴν κατανάλωσιν ἄνευ κριθῆς.

§331Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ἐγὼ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ λάβητε ἀπὸ τοῦδε ὅλα τὰ μέτρα, ἵνα μὴ ἐπέλθῃ κατάχρησις, διότι, κατὰ τὸ νομοσχέδιον, τὸ Κράτος δὲν ἔχει οὐδὲν δικαίωμα τῆς πωλήσεως, ἀλλὰ ἡ Τράπεζα. Λοιπὸν πρέπει νὰ ληφθῇ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ μέριμνα ἵνα μὴ μείνωσιν αἱ ἐπαρχίαι ἄνευ σίτου, ἀρνουμένης τῆς Τραπέζης νὰ παραδώσῃ εἰς τὰ ζητοῦντα πρόσωπα. Διότι, ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶχε τὸ δικαίωμα τῆς πωλήσεως, θὰ εἴχομεν πλήρη τὴν ἐμπιστοσύνην, ὅτι θὰ ἐλαμβάνοντο ὅλα τὰ μέτρα, ἵνα θεραπεύσῃ πᾶσαν ἀνάγκην. Ἀλλ’ ἀφοῦ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀπέβαλε τὸν ἑαυτόν του ἀπὸ τοῦ δικαιώματος τούτου καὶ τὸ ἐχορήγησεν ἀκέραιον εἰς τὴν Τράπεζαν, νομίζω πῶς εἶναι ἀνάγκη νὰ ληφθῶσι πάντα τὰ μέτρα, ἵνα μὴ μείνωσιν ἐπαρχίαι τινὲς ἄνευ σίτου.

§332Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἔχω τὴν πεποίθησιν ὅτι ἡ Τράπεζα θὰ προσπαθήσῃ διὰ παντὸς τρόπου νὰ ἐξασφαλίσῃ καὶ τὸ ἴδιον συμφέρον καὶ τὸ συμφέρον τοῦ Δημοσίου, νομίζω ὅμως ὅτι ὁ καλλίτερος τρόπος διὰ νὰ ἀσφαλισθῇ καὶ ἡ Τράπεζα ἀπέναντι ἀξιώσεων παραλόγων καὶ τὸ Δημόσιον, εἶναι νὰ καθορισθῇ ὅτι αὐτοὶ οἱ συνεταιρισμοὶ τῶν 20 προσώπων προέρχονται ἐκ τῆς αὐτῆς κοινότητος ἢ ἐκ τῆς αὐτῆς περιφερείας, διότι ἄλλως ἡ Τράπεζα θὰ εὑρίσκηται πρὸ ἀδιεξόδου. Θὰ εἶναι ὑποχρεωμένη ἡ Τράπεζα νὰ χορηγῇ τὸ ποσὸν τῶν 5.000 εἰς πάντα συνεταιρισμόν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀποβλέπει ἡ παρατήρησίς μου εἶναι πῶς νὰ θέσωμεν φραγμὸν εἰς τὴν τοιαύτην κερδοσκοπίαν, ὄπισθεν τοῦ ὁποίου νὰ δυνηθῇ ἡ Τράπεζα ὀχυρουμένη νὰ ἀσφαλίσῃ καὶ τὸ ἴδιον συμφέρον καὶ τὸ συμφέρον τοῦ Δημοσίου. Ἐν ᾗ περιπτώσει δὲν τεθῇ ὁ φραγμὸς αὐτός, ἡ Τράπεζα θὰ εἶναι ἐκτεθειμένη εἰς τὴν πίεσιν τῶν ἀτόμων, τὰ ὁποῖα συνεκροτήθησαν εἰς συνεταιρισμοὺς καὶ τὰ ὁποῖα θὰ ζητῶσιν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὁ Νόμος διατάσσει. Νὰ προστεθῇ λοιπὸν εἰς τὴν σχετικὴν παράγραφον τοῦ ἄρθρου ἡ φράσις «τῆς αὐτῆς περιφερείας ἢ ἢ τῆς αὐτῆς κοινότητος».

§333Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἰδοὺ πῶς δύνανται νὰ συμβιβασθῶσι τὰ πράγματα. Δὲν ὑπάρχει οὐδεὶς φόβος ὅτι θὰ διατεθῇ ὁ σῖτος ἐν τῇ πρωτευούσῃ καὶ Πειραιεῖ, διότι καθαρῶς τὸ λέγει τὸ ἄρθρον 2ον, προνοοῦν περὶ δημητριακῶν καρπῶν, οἵτινες θὰ δοθῶσιν πρὸς γεωργικοὺς συνεταιρισμούς. Κατὰ συνέπειαν δὲν ὑπάρχει φόβος ὅτι θὰ ὑπάρξωσιν ἔμποροι νὰ τοὺς ἀγοράσωσιν. Τώρα γεννᾶται τὸ ἑξῆς ζήτημα. Λέγουσιν ὅτι εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ παρουσιασθῶσιν 20 γεωργοί, ὁ εἷς καταγόμενος ἐκ τῆς μιᾶς Κοινότητος καὶ ὁ ἄλλος ἐκ τῆς ἄλλης. Ἀπέναντι αὐτῶν θὰ ὑπάρχῃ ἡ ἀσφάλεια περὶ τὴν ἐκτέλεσιν, διότι διέγραψα τὸ βʹ ἐδάφιον τοῦ νὰ συντάσσηται κατάλογος. Τὰ πάντα θὰ γίνωνται κατ’ ἐντολὴν τοῦ Ὑπουργοῦ, ὥστε ἡ Τράπεζα νὰ μὴ προβαίνῃ αὐτοβούλως, ἀλλὰ νὰ γνωρίζῃ τί νὰ κάμῃ. Ἐπίσης θὰ ἠδύνατο νὰ ληφθῇ μέτρον τι ὡς πρὸς τὸν φόβον ὅτι θὰ ἠδύναντο νὰ παρουσιασθῶσιν 20 ἄτομα, ἀπὸ διαφόρους κοινότητας, ἀφ’ ἑτέρου ὅμως ἔχομεν τὸν ἄλλον φόβον ὅτι εἰς μίαν καὶ τὴν αὐτὴν Κοινότητα νὰ μὴ θέλωσι 20 ἄτομα νὰ ὑποχρεωθῶσιν ἀλληλεγγύως. Τὸ πρᾶγμα θὰ ἠδυνάμεθα νὰ τὸ μετριάσωμεν ἐὰν θέσωμεν ὅτι τὰ 20 ἄτομα πρέπει νὰ εἶναι γεωργοὶ καταγόμενοι ἐκ τῆς αὐτῆς Κοινότητος ἢ ἐκ τῆς ὁμόρου Κοινότητος.

§334Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἀποβλέπει εἰς ἓν δάνειον ἐνιαύσιον 500 δραχ., χορηγεῖ δὲ εἰς τὴν Τράπεζαν τὸ δικαίωμα νὰ κάμῃ αὐτὰ τὰ ἀγροτικὰ δάνεια, τὰ μέχρι τῶν 500 δραχ. διὰ σίτου ἀγορασμένου παρὰ τῆς Τραπέζης. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἰδέα· ἀναμφισβητήτως, ἐὰν εὑρισκώμεθα πρὸ ἑνὸς κινδύνου σιτοδείας, πρέπει νὰ λάβωμεν αὐτὸ τὸ μέτρον. Ἀλλ’ ὑπάρχει ἓν ἄλλο μέτρον, τὸ ὁποῖον εἶναι καλλίτερον ἀναμφισβητήτως ἐπὶ θυσίᾳ τοῦ δημοσίου, διότι καὶ αὐτὸ θὰ βαρύνῃ τὸ δημόσιον. Θὰ δυσκολευθῇ τὸ δημόσιον νὰ πραγματοποιήσῃ αὐτὰ τὰ συμβόλαια διὰ τὰ ὁποῖα μετὰ ἓν ἔτος ἤθελε καταστῇ τὸ Δημόσιον ὑπερήμερον ἀπέναντι τῆς Τραπέζης. Ἐν ἀνάγκῃ ἐν τῇ ὁποίᾳ ἠθέλετε εὑρεθῇ ἀπέναντι μιᾶς πραγματικῆς σιτοδείας καταργήσατε αὐτὰ καὶ μὴ περιπλέκητε καὶ τὸ Δημόσιον καὶ τὴν Τράπεζαν εἰς τοιούτους λογαριασμούς, οἱ ὁποῖοι καθιστῶσι τὸ ἀδιέξοδον.

§335Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Δὲν φρονεῖτε ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν 20 προσώπων δύναται νὰ περιορισθῇ εἰς 10;

§336Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι. Δὲ τὸ φρονῶ.

§337Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. 10 εἶναι δυνατὸν νὰ εὑρεθοῦν, ἀλλὰ 20 εἶναι ἀδύνατον νὰ εὑρεθοῦν, τοιαύτης οἰκονομικῆς δυνάμεως, ὥστε νὰ εἶναι ἀξιόπιστοι καὶ συγχρόνως ἀλληλέγγυοι ἀπέναντι τῆς Τραπέζης.

§338ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν γίνεται δεκτόν, κύριε βουλευτά. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 2, ὡς ἐτροπολογήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 3. (Ἀναγινώσκεται). Ὁ κ. Σ. Κροκιδᾶς.

§339Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἐὰν ἐπιτρέπῃ ὁ κ. Κροκιδᾶς. Θέλω νὰ ἐντείνω τὸ πρᾶγμα καὶ μὲ ἄλλα προϊόντα, σταφίδα, ἔλαιον κτλ. καὶ συνάμα ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα θὰ ὑποβάλλῃ κατάλογον ὄχι μόνον τῶν ἀγορασθέντων ποσῶν συναλλάγματος, ἀλλὰ καὶ τῶν πωληθέντων ποσῶν συναλλάγματος πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον, ἑκάστοτε δὲ θὰ διακανονίζωνται ὑπὸ τῶν Ὑπουργῶν καὶ οἱ ὅροι.

§340Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Ἐγὼ δὲν ἐκατάλαβα, μοῦ φαίνεται δὲ ὅτι οὐδὲ ὁ συντάκτης ἔχει καταλάβει. Ἐπιτρέπεται, λέγει, εἰς τὴν Τράπεζαν νὰ ἀγοράζῃ τὰς συναλλαγματικὰς ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ Καταστατικοῦ της καὶ ὅτι τὸ Δημόσιον δὲν εὐθύνεται παρὰ μόνον διὰ τὴν διαφορὰν τοῦ συναλλάγματος, ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει τοιαύτη. Θὰ γίνῃ λοιπὸν κομίστρια, δὲν εἶναι ἔτσι; «συναλλαγματικὰς ἐκδιδομένας ἐν Ἑλλάδι ἐπὶ τῆς ἀλλοδαπῆς καὶ ἠγγυημένας διὰ φορτωτικῶν». Σᾶς ἐρωτῶ· πῶς τὴν ἐννοεῖτε τὴν συναλλαγματικὴν αὐτήν; Αὕτη εἶναι ἠγγυημένη διὰ φορτωτικῆς. Πῶς θὰ βεβαιωθῇ ὅτι τὸ ἐμπόρευμα τὸ ὁποῖον συναποστέλλεται εἶναι ἰσάξιον τῆς συναλλαγματικῆς;

§341Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Θέλετε τὴν ἀπάντησιν; Ἐὰν εἴχετε προσέξει ὀλίγον περισσότερον εἰς τὸ ἄρθρον, θὰ ἐβλέπατε ὅτι τὸ Κράτος δὲν ἐγγυᾶται περὶ τοῦ ὅτι τὸ ἐμπόρευμα, τὸ ὁποῖον ἀποστέλλεται θὰ εἶναι ἐπαρκές, ὥστε νὰ πληρωθῇ ἡ συναλλαγματική, ἀλλ’ ἐγγυᾶται μόνον καὶ μόνον, ἐὰν ὑπάρξῃ διαφορὰ περὶ τὴν τιμὴν τοῦ νομίσματος.

§342Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Ἄρα ἐγὼ δύναμαι νὰ τραβήξω μίαν συναλλαγματικὴν διὰ 500 δραχμὰς καὶ νὰ στείλω 100 ὀκάδας καπνοῦ καὶ νὰ πληρώσῃ ἡ Κυβέρνησις τὴν διαφοράν. Ὡραῖα.

§343Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἐγγυώμεθα δι’ αὐτό, κ. Κροκιδᾶ. Μελετήσατε τὸ ἄρθρον.

§344Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Διὰ τὴν διαφορὰν τοῦ νομίσματος.

§345Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μᾶς κατηγορεῖτε διὰ πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον δὲν ὑπάρχει εἰς τὸ νομοσχέδιον.

§346Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Παρακαλῶ· ἡ ἠγγυημένη συναλλαγματική, ὡς πολὺ καλὰ γνωρίζετε, συνοδεύεται πάντοτε ἀπὸ μίαν φορτωτικήν.

§347Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ λέγομεν.

§348Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Λοιπὸν ἡ Τράπεζα γίνεται κομίστρια.

§349Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔτσι φαίνεται.

§350Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Θὰ μεταβῇ εἰς ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος εἶναι παραλήπτης ἐκεῖ, ὁ καὶ ὑπόχρεως εἰς παραλαβὴν καὶ τότε θὰ παραδώσῃ τὴν φορτωτικὴν ὅταν τῷ πληρωθῇ ἡ συναλλαγματική. Αὐτὸ δὲν εἶναι;

§351Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα.

§352Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Ἐγγυᾶται δὲ ἡ Κυβέρνησις τὴν διαφορὰν τοῦ νομίσματος, ἐὰν π. χ. εἰς τὴν Γαλλίαν τῇ δώσουν χαρτονόμισμα καὶ ὑποστῇ ζημίαν τινά. Ἀλλὰ διὰ τὸ ποσὸν ἐρωτῶ· τάχα ἐὰν εἶναι 500.000 δρχ. ἀπέναντι ἐμπορεύματος 100. 00 δρχ. ποῖος θὰ ὑποστῇ τὴν ζημίαν καὶ ποῖος θὰ εἶναι ὁ ἔλεγχος; Αὐτὸ δὲν καταλαμβάνω.

§353Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς ἐπαναλαμβάνω, τὸ ζήτημα εἶναι τὸ ἑξῆς, κ. Κροκιδᾶ. Ἡ Τράπεζα συνήθως κάμνει αὐτὰς τὰς ἐπιχειρήσεις. Ἐὰν ἡ Τράπεζα τυφλωθῇ εἰς σημεῖον, ὥστε νὰ λάβῃ ὡς ἐγγύησιν ἐμπόρευμα, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐλαχίστης ἀξίας, ἐνῷ ἔδωκε χρήματα, δὲν θὰ εἰσπράξῃ βεβαίως τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον ἔδωκεν· ἀλλὰ δι’ αὐτὴν τὴν ζημίαν ἡμεῖς δὲν ἀναλαμβάνομεν καμμίαν εὐθύνην.

§354Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Μὲ συγχωρεῖτε.

§355Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Οὐδεμίαν ἀπολύτως· διότι ἰδοὺ τί λέγει τὸ ἄρθρον ὅτι: (Ἀναγινώσκει «.... τὸ Δημόσιον ἀναλαμβάνει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ πληρώσῃ πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν πᾶσαν ζημίαν, ἥτις ἤθελε προκύψει ἐκ τῆς ἐκπτώσεως τῆς τιμῆς τοῦ νομίσματος, τοῦ ἰσχύοντος ἐν τῷ τόπῳ τοῦ προορισμοῦ, ἐφ’ ὅσον τὸ συνάλλαγμα δὲν ἤθελε δυνηθῇ νὰ διαθέσῃ ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ἐπὶ τῇ τιμῇ τουλάχιστον τῆς ἀγορᾶς, ἐντὸς ἑνὸς ἔτους ἀπὸ τῆς ἀγορᾶς».

§356Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Πρῶτον δὲν εἴπετε τίποτε περὶ τοῦ ὅτι θὰ ἔχῃ μίαν ἢ δύο ὑπογραφὰς ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι δικαίωμα νὰ προεξοφλήσωσιν.

§357Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἔχω ἀνάγκην νὰ τὸ εἴπω αὐτό, διότι τὸ λέγει τὸ Καταστατικὸν τῆς Τραπέζης, τὸ ὁποῖον δὲν μετέβαλον.

§358Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Ἔπειτα μᾶς λέγετε ἐδῶ, ὅτι σεῖς ἐγγυᾶσθε μόνον τὴν διαφοράν, ἐνῷ ἐγγυᾶσθε ὁλόκληρον τὸ ποσόν.

§359Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Πολὺ καλά. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀντίληψίς σας.

§360Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. (Ἀναγινώσκει) «....ἐφ’ ὅσον τὸ συνάλλαγμα δὲν ἤθελε δυνηθῇ νὰ διαθέσῃ ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ἐπὶ τῇ τιμῇ τουλάχιστον τῆς ἀγορᾶς....» εὐθύνεται τὸ Δημόσιον.

§361ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Διατί; Διὰ τὴν τιμὴν τοῦ συναλλάγματος.

§362Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Ὑποθέσατε ὅτι δὲν ἠμπορέσατε νὰ τὸ πωλήσητε διόλου.

§363ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τὴν διαφορὰν τῆς τιμῆς τοῦ συναλλάγματος, μάλιστα. Αὐτὸ κάνει καὶ ἡ Ἀγγλία καὶ ὅλαι αἱ Δυνάμεις.

§364Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Ὑποθέσατε ὅτι ἐτράβηξα ἐγὼ διὰ 100.000.

§365ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τί 100.000;

§366Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. 100.000 δραχμάς.

§367ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἂς πάρωμεν καλλίτερον τὰ φράγκα.

§368Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω τίνα ἔννοιαν ἔχει ἡ φράσις: (Ἀναγινώσκει) «.... τὸ Δημόσιον ἀναλαμβάνει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ πληρώσῃ πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν πᾶσαν ζημίαν, ἥτις ἤθελε προκύψει ἐκ τῆς ἐκπτώσεως τῆς τιμῆς τοῦ νομίσματος, τοῦ ἰσχύοντος ἐν τῷ τόπῳ τοῦ προορισμοῦ, ἐφ’ ὅσον τὸ συνάλλαγμα δὲν ἤθελε δυνηθῇ νὰ διαθέσῃ ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ἐπὶ τῇ τιμῇ τουλάχιστον τῆς ἀγορᾶς, ἐντὸς ἑνὸς ἔτους ἀπὸ τῆς ἀγορᾶς». Παρακαλῶ ὑμᾶς, κ. Ὑπουργέ, νὰ κάμητε δήλωσιν ὅτι τὸ Δημόσιον δὲν εὐθύνεται παρὰ μόνον διὰ τὴν συναλλαγματικὴν διαφοράν.

§369Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κάμνω τὴν δήλωσιν ὅτι αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγει ὁ κ. Κροκιδᾶς εἶναι τελείως διατυπωμένον εἰς τὸ ἄρθρον 3. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 3, ὡς ἐτροπολογήθη, καθὼς καὶ τὸ ἄρθρον 4).

§370ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ σύνολον ἀναβάλλεται. — Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ διδασκαλίας τῆς Ἑλληνικῆς Γλώσσης ἐν Ὀθωμανικοῖς καὶ Ἰσραηλιτικοῖς σχολείοις τῶν Νέων Χωρῶν». Ἄρθρον 1 (Ἀναγινώσκεται)·

§371Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Νὰ προστεθῇ παρακαλῶ: «διδάσκεται ὑποχρεωτικῶς ἡ ἑλληνικὴ γλῶσσα».

§372Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου ἐμφανίζεται ἐπὶ τέλους ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἀρχίζει νὰ ἐπιβάλῃ τὴν ἐπίσημον γλῶσσαν τοῦ Κράτους εἰς τὰ ξένα σχολεῖα, τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται ἐν Ἑλλάδι. Θὰ ἐπεθύμουν ὅπως, ἐκτὸς τῶν Ὀθωμανικῶν καὶ τῶν Ἰσραηλιτικῶν σχολείων, ἐπεκταθῇ τὸ μέτρον αὐτὸ καὶ εἰς ἄλλα σχολεῖα, τὰ ὁποῖα, ὡς γνωρίζει ἡ Κυβέρνησις καὶ ὡς ὤφειλε νὰ γνωρίζῃ, ἀποτελοῦσι προπαγάνδα τοῦ αἰσχίστου εἴδους ἀνθελληνικήν. Εἶναι δ’ ἐντροπὴ ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις εἰς αὐτὰ τὰ σχολεῖα, ὄχι μόνον νὰ μὴ ἐπιβάλῃ τὴν διδασκαλίαν τῆς Ἑλληνικῆς γλώσσης, ἀλλὰ καὶ νὰ μὴ ἐπιβάλῃ ἐπ’ αὐτῶν οὐδεμίαν ἐποπτείαν.

§373Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἡ Ἑλληνικὴ γλῶσσα διδάσκεται.

§374Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ἐφ’ ὅσον ἐγὼ γνωρίζω δὲν διδάσκεται, ὑποθέτω δ’ ὅτι καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν δύναται νὰ μᾶς βεβαιώσῃ ὅτι διδάσκεται ἡ ἑλληνικὴ γλῶσσα εἰς τὰ ἰταλικὰ σχολεῖα. Καὶ ὄχι μόνον δὲν διδάσκεται ἡ ἑλληνικὴ γλῶσσα, ἀλλ’ ὑπάρχει συστηματικὴ προπαγάνδα, ἡ ὁποία ἀπευθύνεται ἐναντίον τῆς ἑλληνικῆς ψυχῆς τῶν ἑλληνοπαίδων. Ἑπομένως ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ κατὰ τὴν ὁποίαν πρώτην φορὰν ἔρχεται ἐνώπιον τῆς Βουλῆς νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου ἐπιβάλλεται ἡ γνῶσις καὶ ἡ διδασκαλία τῆς ἐπισήμου γλώσσης τοῦ Κράτους, δηλ. τοῦ ὀργάνου ἐκείνου, διὰ τοῦ ὁποίου ἐπισήμως θὰ εἶναι ὑποχρεωμένοι οἱ μέλλοντες πολῖται τοῦ Βασιλείου νὰ συνεννοῶνται πρὸς τὰς ἀρχάς, ἐὰν ὄχι μεταξύ των, διότι τοῦτο εἶναι δικαίωμά των, νομίζω ὅτι ἐπιβάλλεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ προνοήσῃ καὶ περὶ τῶν ἰταλικῶν σχολείων, νὰ ἐπεκτείνῃ τὴν ἀντίληψίν της καὶ τὴν ἐπιβολήν της καὶ μέχρις αὐτῶν καὶ νὰ μὴ περιορισθῇ εἰς τὸ νὰ ἐπιβάλῃ τὴν ἑλληνικὴν γλῶσσαν μόνον εἰς τὰ ὀθωμανικὰ καὶ τὰ ἰσραηλιτικὰ σχολεῖα. Ἐὰν ὑποτεθῇ δὲ ὅτι διδάσκεται ἡ Ἑλληνικὴ γλῶσσα εἰς ξένα σχολεῖα, αὐτὴ δὲν διδάσκεται ὑπὸ τοὺς ὅρους, ὑπὸ τοὺς ὁποίους προνοεῖ τὸ προκείμενον νομοσχέδιον, διότι δὲν διδάσκεται ἀπὸ ὑπαλλήλους τῆς Κυβερνήσεως, οἵτινες, καθὼς λέγει ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις χωρὶς ὅμως νὰ μνημονεύηται ἐν τῷ νόμῳ, θὰ ἔχουν τὴν ἐποπτείαν, ἐνῷ ἐν τῇ εἰσηγητικῇ ἐκθέσει ὁμιλεῖτε, κύριε Ὑπουργέ, περὶ ἐποπτείας, τὴν ὁποίαν θὰ ἔχῃ ἡ διδασκαλία εἰς τὰ σχολεῖα αὐτά. Ἐντὸς τοῦ κειμένου αὐτοῦ δὲν ἀναφέρετε τίποτε, ἑπομένως νομίζω ὅτι καὶ εἰς αὐτὸ ἀκόμη ὀφείλετε νὰ ἐπεκτείνητε τὸ ὑμέτερον νομοσχέδιον, ὁρίζοντες τὸν τρόπον τῆς ἐποπτείας. Εἶναι καιρὸς νὰ παύσουν ἐπὶ τέλους νὰ νομίζουν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ κάμουν προπαγάνδαν, ὅτι ἡ Ἑλλὰς εἶναι ἀδέσποτος καὶ ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ εἰσέρχηται εἰς τὰ ὄνειρα τῆς μελλούσης αὐτῶν δυναστείας. Ἐκτὸς ὅμως αὐτοῦ τοῦ ζητήματος, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐπιβάλλεται νὰ γίνῃ λόγος καὶ νομίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει καθῆκον καὶ ὑποχρέωσιν νὰ τὸ λάβῃ ὑπὸ σοβαρὰν ἔποψιν, ἔρχεται καὶ ἓν ἄλλο ζήτημα, ἐπὶ τοῦ ὁποίου δὲν ὑπάρχει βεβαίως οὐδεὶς λόγος νὰ παρεξηγηθῶ, διότι δὲν πιστεύω νὰ ὡμίλησα περὶ τοῦ ζητήματος τῆς Ἑλληνικῆς γλώσσης, ὁ σκοπός μου εἶναι ἄλλος καὶ ἂς μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ ὁμιλήσω ἀλληγορικῶς. Ὅταν πρόκειται ἡ Ἑλλὰς νὰ διαδώσῃ τὴν ὀρθόδοξον πίστιν, τὴν χριστιανικὴν θρησκείαν, θὰ διαδώσῃ τὴν ὀρθόδοξον πίστιν, δηλαδὴ θὰ διαδώσῃ τὴν θρησκείαν τῆς ὀρθοδόξου ἀνατολικῆς ἐκκλησίας.

§375Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Εἰς τοὺς Ἰσραηλίτας;

§376Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μοῦ χαρίσητε τὴν προσοχήν σας, τὴν ὁποίαν σᾶς τὴν ἐζήτησα, ὅταν σᾶς εἶπον ὅτι ὁμιλῶ ἀλληγορικῶς. Ὑμεῖς, κ. Ὑπουργέ, ἔχετε ἀναπνεύσει τὸν ἀέρα τοῦ Ἄρνου, διότι κατὰ τὸν τρόπον αὐτὸν διατυποῦνται τὰ νομοσχέδιά σας, ἑπομένως καὶ ἐγὼ δικαιοῦμαι νὰ ὁμιλήσω κατ’ ἀνάλογον τρόπον, ἔχων τὴν ἀξίωσιν, ὅπως ἐγὼ σᾶς ἐννοῶ, νὰ μὲ ἐννοεῖτε καὶ ὑμεῖς.

§377ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τίς εἶναι ὁ Ἄρνος;

§378Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ἀπὸ τὸν Ἄρνον αὐτόν, κύριοι, περιβρέχεται ἡ Φλωρεντία, ὅπου ἐγεννήθη ὁ Μακιαβέλης. Ὁμιλῶ ἀλληγορικῶς καὶ παρεκάλεσα καὶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ μὲ παρακολουθήσῃ εἰς τὴν ἀλληγορίαν αὐτήν. Ἐὰν ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἤθελε νὰ διαδώσῃ τὴν Χριστιανικὴν θρησκείαν, θὰ διέδιδε τὴν θρησκείαν, τὴν ὁποίαν πρεσβεύει ἡ πλειονότης, δὲν θὰ διέδιδε τὴν αἵρεσιν τοῦ Ἀρείου καὶ τοῦ Ἱστορίου, διότι ἡ αἵρεσις εἶναι ζήτημα θρησκευτικὸν μεταξὺ ἡμῶν· τὴν στιγμὴν ὅμως κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ φύγωμεν ἀπὸ τὸν κύκλον ἡμῶν καὶ θὰ μεταβῶμεν μακρύτερα, θὰ ὑπάγωμεν ἔξω, αἱ αἱρέσεις παύουν καὶ ἐμφανίζεται ἡ μία καὶ μόνη ἐπίσημος θρησκεία. Ἑπομένως προκειμένου περὶ τῆς Ἑλληνικῆς γλώσσης θὰ ἐπεθύμουν ὅπως ἡ ἐπίσημος γλῶσσα τοῦ Κράτους....

§379ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐλπίζω ὅτι θὰ συμφωνεῖτε, ὅτι ἐὰν θέλωμεν τοὺς ἀλλογλώσσους αὐτοὺς νὰ τοὺς κάμωμεν νὰ μάθουν τὰ ἑλληνικὰ καὶ Ἕλληνας ὀφείλομεν νὰ τοὺς διδάξωμεν τὴν λαλουμένην γλῶσσαν καὶ ὄχι τὴν ψευδῆ. Βεβαίως ἐὰν θελήσωμεν νὰ τοὺς ’ποῦμε τὸν σκῦλο νὰ τὸν λέγουν κύνα δὲν θὰ κατορθώσωμεν ποτὲ νὰ κάμωμεν τίποτε.

§380Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Ἄς μᾶς λείψουν αὐτά, ἐὰν πρόκειται νὰ χαλάσῃ ἡ γλῶσσα μας.

§381Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, προεκάλεσα τὴν ὑμετέραν προσοχήν· ὁμιλῶ περὶ τῆς διδασκαλίας τῆς Ἑλληνικῆς γλώσσης ἐν Ὀθωμανικοῖς καὶ Ἰσραηλιτικοῖς σχολείοις.

§382ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Καλὰ αὐτό.

§383Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Διότι εἶναι καλά, δι’ αὐτὸ δὲν ἀνέμενον τὴν ἀπάντησιν, τὴν ὁποίαν εἴπετε, γνωρίζω δὲ πολὺ καλὰ ὅτι συνεννοούμεθα, διότι, ἐὰν πρόκειται περὶ τοῦ ἄλλου, δὲν θὰ ὡμιλοῦσα ποτέ. Σᾶς τὸ εἶπον ὅτε ἐπεκαλούμην τὴν ὑμετέραν προσοχὴν καὶ δὲν ἔτυχον τῆς τιμῆς νὰ τὴν ἔχω, νομίζω δὲ ὅτι δικαιοῦμαι νὰ διαμαρτυρηθῶ.

§384ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Εἴμεθα σύμφωνοι.

§385Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ὁμιλοῦμεν περὶ τῆς διδασκαλίας τῆς Ἑλληνικῆς γλώσσης εἰς τὰ σχολεῖα, ἑπομένως ἔχομεν καθῆκον ν’ ἀφήσωμεν τὰς ἔριδας, τὰς ὁποίας ἔχομεν μεταξύ μας, ν’ ἀφήσωμεν τὰς αἱρέσεις καὶ νὰ κυττάξωμεν τὴν Ὀρθοδοξίαν, ἡ ὁποία εἶναι ἡ ἐπίσημος γλῶσσα τοῦ Κράτους. Ἑπομένως, κ. Πρωθυπουργέ, εἴμεθα σύμφωνοι.

§386ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Μετὰ τὴν διάκρισιν τὴν ὁποίαν ἐκάματε.

§387Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ἐγὼ δὲν ἔκαμον καμμίαν διάκρισιν, σεῖς ἐκάματε τὴν διάκρισιν. Ἔχω τὴν ἰδέαν ὅτι δὲν θὰ ἦτο ἴσως ἀξιέπαινον νὰ τοποθετήσωμεν καὶ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θεωροῦνται αἱρετικοὶ διὰ τὴν διάδοσιν τῆς γλώσσης, διότι προκειμένου κ. Πρωθυπουργέ, περὶ τῶν πολιτικῶν αἰσθημάτων δὲν ἀρνοῦμαι πατριωτισμὸν εἰς οὐδένα, ἂν αὐτός συμβῇ νὰ ὑποτεθῇ ὅτι εἶναι καταλληλότερος· εἶμαι βέβαιος ὅτι θὰ διδάξῃ τὴν γλῶσσαν τὴν κρατοῦσαν. Λέγω αὐτὰ ἀκριβῶς διὰ νὰ ἔχω αὐτὴν τὴν δήλωσιν καὶ νὰ εἶναι βέβαιος ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ὅτι ἡ ἐπίσημος γλῶσσα δὲν εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία θὰ διδαχθῇ εἰς τὰ ὀθωμανικὰ σχολεῖα καθὼς καὶ εἰς ἐκεῖνα τὰ σχολεῖα, τὰ ξένα εἰς τὰ ὁποῖα, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις νομίζῃ ὅτι εἶναι καιρός, θὰ τὴν ἐπιβάλῃ διὰ τὴν διάδοσιν τῆς ἐπισήμου γλώσσης τοῦ Κράτους.

§388ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1, ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 2. (Ἀναγινώσκεται).

§389Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Προστίθεται ὅτι: (Ἀναγινώσκει) «Δύναται ἡ τοιαύτη διδασκαλία ν’ ἀνατεθῇ καὶ εἰς λειτουργοὺς τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως, ὑπηρετοῦντας ἐν δημοσίοις σχολείοις ἐπὶ ἐπιμισθίῳ δραχ. 40 μηνιαίως διὰ μίαν καθ’ ἑκάστην ὥραν διδασκαλίας».

§390ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 2, ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκεται εἶτα καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 3). Τὸ σύνολον ἀναβάλλεται. — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ αὐξήσεως τῆς περιουσίας τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου πρὸς κατασκευὴν ναυαρχίδος τοῦ Ἑλληνικοῦ Στόλου ὑπὸ τὸ ὄνομα «Βασιλεὺς Κωνσταντῖνος». Ἄρθρον μόνον. (Ἀναγινώσκεται).

§391Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὡς εἶπε καὶ πρὸ ὀλίγου ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Κερκύρας καὶ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ εἶναι ἀλληγορικῶς γεγραμμένον. Πρόκειται περὶ αὐξήσεως τοῦ κεφαλαίου τοῦ Ταμείου τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου, ἀλλ’ οὐδεμίαν αὔξησιν βλέπω. Θὰ ἦτο εἰλικρινέστερον, ἐὰν ἔλεγεν, ὅτι πρόκειται περὶ μεταθέσεως ἐκ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης εἰς τὸ Ταμεῖον τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου, τοῦ ποσοῦ τοῦ συλλεγέντος ἐξ ἐράνων καὶ κατατεθέντος δυνάμει τοῦ Καταστατικοῦ Διατάγματος τῆς Ἐπιτροπῆς παρὰ τῇ Ἐθνικῇ Τραπέζῃ. Ὅλα τὰ ἄλλα, τὰ ὁποῖα γράφονται ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, εἶναι περιττά, δυνάμεθα δὲ νὰ περιορίσωμεν εἰς αὐτὸ τὴν διάταξιν κατὰ τὴν τελευταίαν παράγραφον: (Ἀναγινώσκει) «Ἐπιτρέπεται ἡ τοποθέτησις τοῦ κεφαλαίου τούτου εἰς ἔντοκα γραμμάτια τοῦ Κράτους ἢ εἰς συναλλαγματικὰς προσωρινῶν δανείων, κατ’ ἀπόφασιν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν». Διότι περὶ αὐτοῦ πρόκειται καὶ οὐδόλως προτίθεμαι νὰ ἀντιταχθῶ· γνωρίζω τὰς ἀνάγκας εἰς τὰς ὁποίας εὑρίσκεται τὸ Κράτος καὶ πρόκειται ἀκριβῶς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐπεζητήθη κατὰ τρόπον ἐντελῶς αὐθαίρετον, νὰ πραγματοποιηθῇ σήμερον δι’ ἑνὸς νομοθετήματος, τὸ ὁποῖον καὶ αὐτὸ ἀναμφισβητήτως δὲν δικαιολογεῖται, ἀφοῦ πρόκειται περὶ μιᾶς καταθέσεως, ἡ ὁποία εἶχεν ὡρισμένον σκοπὸν καὶ ἡ ὁποία ἐγένετο παρ’ ἰδιωτῶν, ἰδιωτῶν ἐκβιασθέντων. Τὸ καλὸν τοῦ νομοσχεδίου θὰ εἶναι διττόν, ὅτι ἀφ’ ἑνὸς μὲν τὸ Δημόσιον θὰ δυνηθῇ νὰ ἀπαντήσῃ δι’ αὐτοῦ εἰς μέρος τῶν ἐπειγουσῶν αὐτοῦ ἀναγκῶν, ἀφ’ ἑτέρου δὲ θὰ παύσῃ καὶ αὐτὴ ἡ διὰ τῆς ἐπισήμου οὕτως εἰπεῖν δημοσιογραφίας ἐκβίασις τῶν πολιτῶν διὰ τῆς συλλογῆς ἐράνων. Πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦ καταρτισμοῦ τοῦ ἀληθῶς ἐθνικοῦ κεφαλαίου, τὸ ὁποῖον ἐπιδιώκεται, ἐφορολογήθησαν οἱ Δῆμοι, αἱ Κοινότητες, τὰ λιμενικὰ ταμεῖα, καὶ ἐφορολογήθησαν καὶ οἱ ἰδιῶται ἐκβιασθέντες. Ἡ πρόθεσις ἡ ἀρχικὴ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐσκέφθησαν τοῦτο, ἦτο ἴσως δεδικαιολογημένη, ἀλλ’ ὁ τρόπος, μὲ τὸν ὁποῖον ἐπραγματοποιήθη, συντρεχούσης καὶ τῆς Πολιτείας, εἶναι βεβαίως ἀδικαιολόγητος. Ἤδη λαμβάνεται τὸ ποσὸν αὐτὸ ὡς δάνειον καὶ θὰ τὸ ἀποδώσωμεν μὲ ἔντοκα γραμμάτια τοῦ Κράτους ἢ μὲ συναλλαγματικὰς προσωρινῶν δανείων, θὰ ἔχῃ δὲ τὴν εὐχαρίστησιν ὁ Ἐθνικὸς Στόλος, τοῦ ὁποίου αὐξάνεται τὸ κεφάλαιον κατὰ τὸ ποσὸν τοῦτο, νὰ ἔχῃ ἴδιον λογαριασμὸν διὰ τὴν ναυπήγησιν τῆς ναυαρχίδος «Βασιλεὺς Κωνσταντῖνος». Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἰς ὅλα αὐτὰ ἤθελον νὰ κατακρίνω εἶναι ἡ αἰτιολογικὴ ἔκθεσις, τὴν ὁποίαν ἔχει ὑπογράψει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἡ ὁποία ἔχει κἄτι τι τὸ ὀξύμωρον ἐν ἑαυτῇ. Πῶς δικαιολογεῖται ὅλος αὐτὸς ὁ συνδυασμός; Διὰ τοῦ ἑξῆς ἁπλουστάτου συλλογισμοῦ: (Ἀναγινώσκει) «Εἶναι πρόδηλον ὅτι ἡ Ἐπιτροπεία αὕτη προορισμὸν ἔχει τὴν συλλογὴν ἐράνων πρὸς τὸν εἰρημένον ἐθνικὸν σκοπόν, ἀλλ’ ἡ χρησιμοποίησις τῶν ἐράνων τούτων διὰ τὴν κατασκευὴν τῆς ναυαρχίδος δὲν δύναται νὰ συντελεσθῇ κατ’ ἄλλον τρόπον παρὰ τὸν ὃν διαγράφουσιν οἱ νόμοι, οἱ καθορίζοντες τοὺς ὅρους, καθ’ οὓς γίνεται ἡ πρόσκτησις ἢ ἀγορὰ πολεμικῶν πλοίων διὰ τῆς περιουσίας τοῦ Ταμείου τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου. Ἑπομένως, κρίνομεν σκόπιμον, ὅπως τὰ ἐκ τῶν εἰσπράξεων τῆς Ἐπιτροπείας εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν κατατιθέμενα ποσὰ μεταφέρωνται ἑκάστοτε ἐκ τῆς περιουσίας τῆς Ἐπιτροπείας εἰς τὴν τοῦ Ταμείου τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου, ἀλλὰ συνάμα ὅπως ἐκ τῶν ποσῶν τούτων ἀπαρτίζηται ἴδιον τοκοφόρον κεφάλαιον, ἀποκλειστικῶς χρησιμοποιηθησόμενον, δι’ ὃν ἀρχικῶς προωρίσθη σκοπόν. Κατὰ τοὺς κειμένους νόμους, ἡ περιουσία τοῦ ταμείου τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου τοποθετεῖται εἰς ὁμολογίας τῶν δημοσίων δανείων ἢ εἰς τοκοφόρους καταθέσεις παρὰ τῇ Ἐθνικῇ Τραπέζῃ τῆς Ἑλλάδος. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου ἐπιτρέπεται ἡ τοποθέτησις τοῦ κεφαλαίου, τοῦ πρὸς κατασκευὴν τῆς ναυαρχίδος ἀποκλειστικῶς προωρισμένου καὶ εἰς ἔντοκα γραμμάτια τοῦ Κράτους ἢ εἰς συναλλαγματικὰς προσωρινῶν δανείων». Ὁ ναὸς τοῦ ἁγίου Κωνσταντίνου ἐσχεδιάσθη ἐπὶ τῇ ἀληθῶς ἐθνικῇ περιστάσει τῆς γεννήσεως τοῦ Βασιλέως Κωνσταντίνου, ἐδαπανήθησαν δέ, νομίζομεν μέχρις 700 χιλιάδων δραχμῶν’ ἔπρεπε ν’ ἀναμείνωμεν τὴν ἐνηλικίωσιν τοῦ ἐνδόξου Βασιλέως Κωνσταντίνου, ὅπως πραγματοποιηθῇ ὁ σκοπὸς αὐτός. Ὑποθέτω ὅτι θὰ παρέλωσι γεννεαὶ γεννεῶν, ἐὰν ἐξ ἐράνων πρόκειται νὰ πραγματοποιηθῇ ἡ κατασκευὴ τῇ ναυαρχίδος «Βασιλεὺς Κωνσταντῖνος». Εὔχομαι εἰς τὸν Βασιλέα μακρὰ καὶ ἔνδοξα ἔτη, ἀλλ’ ὑποθέτω ὅτι ἄλλος τις θὰ εἶναι ἐκεῖνος, ἐπὶ τοῦ ὁποίου θὰ πραγματοποιηθῇ ἡ κατασκευὴ τῆς ναυαρχίδος. Αὐτὰ καὶ μόνον εἶχον νὰ εἴπω.

§392Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ἐφ’ ὅσον μένωμεν σύμφωνοι καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸν τρόπον τῆς διαθέσεως, ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει καμμίαν ἀντίρρησιν ν’ ἀποδεχθῇ τὴν τροπολογίαν, καθ’ ἣν ἔννοιαν ζητεῖ ταύτην ὁ κ. Βουλευτής.

§393Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν ἔχω καμμίαν τροπολογίαν. Εἶπον μόνον ὅτι θὰ ἦτο εἰλικρινέστερον, νὰ εἴπωμεν, ὅτι τὸ Δημόσιον εὑρίσκεται ἀπέναντι ἀναγκῶν ταμιευτικῶν καὶ ὅτι καλὸν θὰ ἦτο νὰ εἴπωμεν ὅτι μετατίθεται τὸ ἐξ ἐράνων παρὰ τῇ Ἐθνικῇ Τραπέζῃ κεφάλαιον εἰς τὸ Ταμεῖον τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου, δυνάμενον νὰ χρησιμοποιηθῇ παρ’ αὐτοῦ καὶ ἐπενδυόμενον εἰς ἔντοκα γραμμάτια, τὰ ὁποῖα σήμερον ἀνεβιβάσθησαν εἰς 25 ἑκατομμύρια ἢ εἰς συναλλαγματικὰς προσωρινῶν δανείων, δηλαδὴ νὰ περιορισθῶμεν εἰς τὴν τελευταίαν παράγραφον.

§394ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον μόνον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνεται δεκτὸν καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς αʹ συζήτησιν). —Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ καταργήσεως Ὀθωμανικῶν τινων φόρων ἐν ταῖς Νέαις Χώραις καὶ περὶ ἀπαλλαγῶν ἀπὸ φόρων τινῶν ἐν αὐταῖς». Ἄρθρον 1. (Ἀναγινώσκεται).

§395Ι. ΜΠΡΙΣΙΜΙΤΖΑΚΗΣ. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἵνα δεχθῇ τὴν τροπολογίαν περὶ καταργήσεως τοῦ δημοτικοῦ φόρου 1%, ἀφοῦ ἤδη εἰσήχθη εἰς τὰς Νέας Χώρας ἡ φορολογία τοῦ χαρτοσήμου.

§396Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἀποδέχομαι τὴν τροπολογίαν.

§397ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 2. (Ἀναγινώσκεται).

§398Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶχον ὑποβάλει, κύριε Πρόεδρε, πρὸ ἡμερῶν μίαν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 2, ἡ ὁποία δυστυχῶς, λόγῳ τῆς πληθώρας τῶν ὑποβληθεισῶν τροπολογιῶν, δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ διανεμηθῇ ἀκόμη. Ἡ τροπολογία μου εἶναι ἡ ἑξῆς: Ἡ Τουρκικὴ Νομοθεσία δὲν εἶχεν ὡρισμένας καὶ σαφεῖς διατάξεις περὶ δημοτικῆς φορολογίας τῶν εἰσαγομένων ὠνίων καὶ ἐμπορευμάτων. Ἐν τούτοις ἐπεκράτησεν ἔθιμον, ὥστε τὰ ἐπὶ τῇ βάσει εἰδικοῦ νόμου ἰσχύοντος καὶ ἐφαρμοζομένου ἐν τῷ νομῷ Κωνσταντινουπόλεως, νὰ ἐπεκτείνωνται καὶ εἰς τοὺς ἄλλους δήμους τῆς Ὀθωμανικῆς Αὐτοκρατορίας καὶ κατόπιν ἀποφάσεως τῶν δημοτικῶν Συμβουλίων ἐγκρινομένων ὑπὸ τῶν νομαρχιακῶν Συμβουλίων. Τοῦτο ἐγένετο καὶ διὰ τοὺς Δήμους, οἱ ὁποῖοι κατόπιν, δικαιώματι πολέμου, περιῆλθον εἰς τὸ ἡμέτερον Βασίλειον. Οἱ φόροι οὗτοι εἶχον διατεθῇ ἀλλαχοῦ μὲν δι’ ἐνοικιάσεως, ἀλλαχοῦ δὲ εἰσεπράττοντο ὑπὸ τῶν ἀρχῶν τῶν ὑφισταμένων δήμων. Καὶ ἐκεῖ μὲν ὅπου ἔχει γίνει ἐνοικίασις καὶ οἱ ἐνοικιασταὶ ἦσαν ἐκτεθειμένοι ἀπέναντι τῆς ἐνεστώσης διοικήσεως τῶν δήμων, ἠξίωσαν οὗτοι τὴν καταβολὴν τῶν φόρων, ἐκεῖ δὲ ὅπου δὲν ἐνοικιάσθησαν οἱ φόροι οὗτοι, ἐκεῖ πλέον οἱ φορολογούμενοι εὑρίσκονται ἐκτεθειμένοι ἀπέναντι τῆς διοικήσεως τῶν δήμων καὶ ζητεῖται παρ’ αὐτῶν νὰ καταβάλωσι φόρον μὴ νόμιμον. Ἔχω λάβει ἀπὸ πολλὰ μέρη τῆς Μακεδονίας καὶ τῶν Νήσων ἐπιστολὰς γνωστῶν μου προσώπων, διαμαρτυρομένων ὅτι καλοῦνται νὰ πληρώσωσι φόρους, μὴ νομίμως ζητουμένους. Ἐντεῦθεν περιῆλθον εἰς τὴν ἀνάγκην, κύριε Πρόεδρε, νὰ ἐξετάσω κατὰ πόσον εἶναι βάσιμα τὰ διατυπούμενα παράπονα, διελθὼν δὲ ὁλόκληρον ἑπτάτομον σύγγραμμα περὶ τῆς νομοθεσίας τῆς Ὀθωμανικῆς Αὐτοκρατορίας, ὡς καὶ τὸν ἑρμηνευτὴν τῆς τοιαύτης νομοθεσίας, ἐπείσθην ὅτι ἀληθὴς νομοθεσία νομίμως ὑφισταμένη ἐν Τουρκίᾳ δὲν ὑπῆρχε καὶ δὲν ὑπάρχει καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν δημοτικὴν ταύτην φορολογίαν. Καὶ τὸ ἰσχῦον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἴσχυε καὶ νομίμως ὑφίστατο, ἐπεξετάθη καὶ εἰς τοὺς λοιποὺς δήμους τῆς Αὐτοκρατορίας. Νομίζω δὲ τὴν εὐκαιρίαν κατάλληλον ἤδη, ὅτε συζητεῖται τὸ νομοσχέδιον περὶ καταργήσεως ὀθωμανικῶν φόρων ἐν ταῖς νέαις χώραις, ἵνα ἡ τροπολογία μου, τὴν ὁποίαν ἔχω ὑποβάλει, γίνῃ δεκτή. Ἡ ἔννοια τῆς τροπολογίας εἶναι αὕτη· ὅτι τῆς ἀπαλλαγῆς, ἡ ὁποία ἰσχύει διὰ τοῦ 2ου ἄρθρου, ὡς πρὸς τοὺς ἐνοικιαστὰς τοῦ 1912 καὶ 1913, τῆς ἀπαλλαγῆς ταύτης τύχωσι καὶ ἐκεῖνοι οἱ φορολογούμενοι καὶ οἱ ἐνοικιασταί, ἐφ’ ὅσον οἱ φόροι δὲν ἔτυχον ποτὲ νομοθετικῆς κυρώσεως.

§399ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τώρα νὰ ἀμφισβητήσωμεν τὴν νομιμότητα τῆς εἰσπράξεως; Δὲν εἶναι σωστὸ αὐτό.

§400Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δύνανται νὰ ἐπιδιώξωσι δικαστικῶς τὴν ἐπιστροφήν.

§401Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δύνανται νὰ τὸ πράξουν, ἀλλ’ ὅταν πρόκειται περὶ φορολογίας διὰ ποσὸν εὐτελές, κάθε φορολογούμενος δὲν ἔχει τὴν δύναμιν, ἵνα ζητήσῃ δικαστικὴν ἐπιδίωξιν τοῦ δικαιώματός του.

§402ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατόν.

§403Σ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 2ου ὑπάρχει καὶ ἄλλη τροπολογία.

§404Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Μάλιστα, τὴν ὁποίαν ἔχω ἀποδεχθῇ. Τὸ γʹ ἐδάφιον τροπολογεῖται ὡς ἑξῆς. (Ἀναγινώσκει). «Κυροῦνται καὶ καθίστανται ὁριστικαὶ αἱ ὑπὸ τῶν αὐτῶν Γενικῶν Διοικήσεων ἐγκριθεῖσαι ἀποφάσεις προσωρινῶν ἐπιτροπῶν περὶ ἐκπεσμοῦ ἐνοικίων ἢ φόρου δεκάτης τῶν ἐτῶν 1912 καὶ 1913, αἱ δὲ ἀπορριπτικαὶ τοιούτων ἐπιτροπῶν ἀποφάσεις ἀναθεωροῦνται ἐν ὅλῳ ἢ ἐν μέρει κατ’ αἴτησιν τῶν ἐνδιαφερομένων ὑπὸ τῶν κατὰ τὸ ἄρθρον 6 ἐπιτροπῶν». (Ψηφίζεται τὸ 2ον, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, τὸ 3ον καὶ 4ον ὡς ἔχουσι, τὸ 5ον ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, τὰ λοιπὰ ὡς ἔχουν καὶ τὸ σύνολον ἀναβάλλεται).

§405ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Τὰ 34ον, 35ον καὶ 36ον ἀναβάλλονται.

§406Α. ΜΙΑΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Καὶ τὸ 37ον.

§407ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Καὶ τὰ 38ον, τὸ 39ον καὶ 40ον. Νὰ συζητηθῇ τὸ 46ον.

§408ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τῶν § § βʹ καὶ γʹ τοῦ νόμου 166 τῆς 11 Μαρτίου 1914». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§409ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὸ 50ον.

§410ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσθήκης εἰς τὸ αʹ ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ 257 νόμου «περὶ συστάσεως σώματος ἀεροπόρων τοῦ Β. Ναυτικοῦ». Ἄρθρον 1ον. (Ἀναγινώσκεται).

§411Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ ζητεῖται ὅπως προστεθῇ εἰς τὸ αʹ ἐδάφιον τοῦ βʹ ἄρθρου τοῦ 257 νόμου μετὰ τὰς λέξεις «ἀξιωματικοὶ» καὶ «ὑπολογισταί». Ἤδη χθὲς ἐν συντόμῳ ἐξέθηκα εἰς τὴν Βουλὴν τὰς σκέψεις μου. Φρονῶ ὅτι οἱ ὑπολογισταὶ δὲν ἔχουν τὴν μόρφωσιν ἐκείνην, ἡ ὁποία εἶναι ἀναπόφευκτος διὰ μίαν τοιαύτην ἐργασίαν. Ὁ νόμος, ὁ ἤδη ψηφισθείς, προβλέπει περὶ προσλήψεως εἰς τὴν ὑπηρεσίαν αὐτήν, τὴν ἀεροπορικὴν καὶ πολιτῶν, ἐὰν δὲ ἔχῃ τοιαύτην δήλωσιν τὶς καὶ ἐκ τῶν ὑπολογιστῶν, νομίζω ὅτι δύναται, ἀφίνων κατὰ μέρος τὸν βαθμὸν αὐτοῦ, ἐκ τοῦ ὁποίου προσπορίζεται 120 δρχ., νὰ ζητήσῃ νὰ καταταχθῇ, θὰ εἶναι δὲ οἰκονομικώτερον δι’ αὐτόν. Εἰς αὐτὸ θέλω νὰ καταλήξω, διότι ἐν ᾗ περιπτώσει ἤθελε γείνῃ δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ καὶ ἤθελεν ἰσχύσει ὡς νόμος τοῦ Κράτους, δηλαδὴ ἤθελε προστεθῇ εἰς τὸ ἐδάφιον 2ον ἐκτὸς τῶν μαχίμων ἀξιωματικῶν τοῦ Ναυτικοῦ καὶ τῶν ὑπολογιστῶν, εἰξεύρετε τίς θὰ εἶνε ὁ μισθός, ὁ ὁποῖος θὰ χορηγηθῇ εἰς αὐτὸν τὸν ὑπολογιστήν, ὁ ὁποῖος θὰ καταταχθῇ; Ἀπὸ τὰς 120 δραχμὰς θέλει ἀνέλθει εἰς τὰς 600. Αὐτὸ θὰ εἶνε τὸ ἀποτέλεσμα τοῦ νομοσχεδίου σας αὐτοῦ. Πρόκειται νὰ δοθῇ εἰς ἕνα ὑπολογιστὴν πίστωσις 600 δραχμῶν. Παρακαλῶ ψηφίσατε.

§412Α. ΜΙΑΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Τὸ σῶμα τῶν ἀεροπόρων ἀπαρτίζεται ἀπὸ δύο κλάδους, ἀπὸ τοὺς ἀεροπόρους καὶ ἀπὸ τοὺς μηχανικοὺς τῶν ἀεροπλάνων. Εἷς ἀεροπόρος δὲν πρέπει νὰ εἶναι καὶ μηχανικὸς ἀεροπλάνου, εἷς μηχανικὸς ἀεροπλάνου εἰμπορεῖ νὰ εἶναι καὶ ἀεροπόρος. Οἱοσδήποτε ἀξιωματικὸς τοῦ ναυτικοῦ, ὑπολογιστής, ἔστω καὶ ἁπλοῦς ὑπαξιωματικὸς τοῦ ναυτικοῦ, ὅπως ὑπάρχῃ ἤδη τοιοῦτος σπουδάζων ἐν Ἀγγλίᾳ, νὰ τὸν βάλωμεν, θὰ πάρῃ καὶ τὸ πτυχίον του, θὰ εἶναι ἀεροπόρος. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπαγορευθῇ εἰς κανένα νὰ εἶναι ἀεροπόρος. Ὁ ἀεροπόρος πρέπει νὰ ἔχῃ θάρρος καὶ τόλμην. Ἔχομεν σήμερον τὸν ἀντιναύαρχον Κάρρ, τὸν Ἀρχηγὸν τῆς Ἀγγλικῆς ἀποστολῆς, ἀεροπόρον, ἔχομεν καὶ ἕνα ὑποκελευστήν. Διατί νὰ μὴ ὑπάρχῃ καὶ ὑπολογιστής; Σήμερον δὲ ἐκ τριῶν, ἐπαναλαμβάνω, καὶ δύο μαχίμων, ὁ ὑπολογιστὴς εἶναι καλλίτερος. Αὐτὸ ἀποδεικνύει ἡ ὑπηρεσία τοῦ ἀεροπορικοῦ σώματος. Δὲν πρόκειται ὅμως ἐδῶ περὶ ὑπολογιστῶν. Πρόκειται περὶ τοῦ ἑξῆς. Πρόκειται ὅτι διὰ Β. Διατάγματος, κατόπιν γνωμοδοτήσεως τῆς Ἀγγλικῆς ἀποστολῆς, ἐπετράπη εἰς τοὺς ὑπολογιστὰς νὰ γίνωνται καὶ αὐτοὶ ἀεροπόροι. Τοῦτο ἐγένετο διὰ Β. Διατάγματος. Ἐπειδὴ ἐγένετο μόνον διὰ Β. Διατάγματος, ἐρχόμεθα νὰ κάμωμεν νόμον τὸ Β. Διάταγμα, ὥστε νομίμως καὶ οἱ ὑπολογισταὶ νὰ γίνωνται ἀεροπόροι. Περὶ αὐτοῦ πρόκειται. Ὁ μισθὸς δὲ πράγματι εἶναι 500 δραχμαί. Ἀλλὰ δὲν νομίζετε ὅτι, ὅταν εἷς διακινδυνεύῃ καθ’ ἑκάστην τὴν ζωήν του, πρέπει νὰ ἔχῃ καὶ μέγαν μισθόν; Αὐτὸν τὸν μισθὸν ἔχει καὶ ὁ ὑπολογιστής, αὐτὸν ἔχει καὶ ὁ ὑποπλοίαρχος, αὐτὸν καὶ ὁ πλοίαρχος. Ὅλοι οἱ ἀεροπόροι ἔχουσι τὸν αὐτὸν μισθόν. Δὲν ἀποκλείονται δὲ καὶ οἱ πολῖται. Καὶ πολῖται δύνανται, ὁσάκις θέλουσι, νὰ καταταχθῶσι, κατόπιν δοκιμασίας, ὡς ἀεροπόροι τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ.

§413Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Αὐτὸ ἀκριβῶς ζητῶ ὡς πρὸς τὸν ὑπολογιστὴν αὐτόν. Περὶ τῆς οἰκονομικῆς ὑπηρεσίας τοῦ σώματος τῶν ἀεροπόρων προβλέπουν τὰ ἄρθρα 7 καὶ 11. Τὸ ἄρθρον 7 λέγει: «Διὰ τὴν οἰκονομικὴν καὶ ὑγειονομικὴν ὑπηρεσίαν τοῦ σώματος τῶν ἀεροπόρων, τοποθετεῖται παρ’ αὐτῷ ὁ διὰ Β. Διατάγματος ὁρισθησόμενος ἀριθμὸς οἰκονομικῶν καὶ ὑγειονομικῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Β. Ναυτικοῦ κλπ.». Ἀλλὰ εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐννοήσωμεν πῶς σκέπτεται ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργός, ὅταν μοῦ λέγῃ ὅτι μεταξὺ τῶν ἀεροπόρων, τοὺς ὁποίους ἔχομεν καὶ τοὺς ὁποίους πρέπει νὰ τοὺς ἀνακαλύψωμεν διὰ τηλεσκοπείου πλέον, διότι δὲν τοὺς βλέπομεν οὐδαμοῦ ἱπταμένους—ἐὰν ὑπάρχῃ τις θὰ εἶναι ξένος, δυστυχῶς ἐκεῖνοι οἱ 3–4, οἱ ὁποῖοι ἀρχικῶς εἶχον ἐπιδοθῆ εἰς αὐτὸ τὸ ἐπικίνδυνον στάδιον, ἐξέλιπον ὅλοι μοιραίως, ἐπῆλθε τὸ μοιραῖον τέλος—μεταξὺ αὐτῶν νὰ θέσωμεν καὶ ὑπολογιστάς. Δὲν εἶναι τόσον ὁ μισθὸς τῶν 600 δραχμῶν τὰς ὁποίας τόσον γενναιοδώρως διὰ μιᾶς λέξεως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν θέλει νὰ δώσῃ· ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μὲ συγκινεῖ εἶναι ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτρέπωμεν εἰς νέους, σχετικῶς μὲ τὴν ὑπηρεσίαν, τὴν ὁποίαν πρόκειται νὰ τοὺς ἀναθέσωμεν, νὰ διαχειρίζωνται μίαν ὑπηρεσίαν τόσον κινδυνώδη καὶ τόσον σπουδαίαν. Δὲν εἶναι δυνατὸν εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι, ὡς προσὸν διὰ νὰ εἰσαχθῶσιν εἰς τὴν οἰκονομικὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ναυτικοῦ ὡς ὑπολογισταί, ἔχουσι τὸ ἀπολυτήριον τοῦ γυμνασίου, νὰ τοὺς ἐμπιστευθῶμεν ἔστω καὶ ὡς πιλότους, ὡς εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, εἰς τὸ ἀεροπορικὸν σῶμα. Ἐὰν ἐπρόκειτο, κύριε Ὑπουργέ, περὶ μιᾶς ψαροπούλας νὰ τὴν ὁδηγήσωσι, θὰ ἐννόουν τὴν συγκατάθεσιν ὑμῶν, ὅπως οἱ ὑπολογισταὶ χρησιμεύσωσιν ὡς πιλότοι, ἀλλὰ πρόκειται περὶ τοῦ μᾶλλον ἐπικινδύνου, τοῦ μᾶλλον τολμηροῦ καὶ τοῦ μᾶλλον σπουδαίου πράγματος. Δὲν εἶναι δυνατὸν εἰς νέους, ὡς εἶπον, μόνον διὰ νὰ τοὺς ἀμείψωμεν κατὰ τρόπον ἀληθῶς ἀκατανόητον, νὰ ἐμπιστευθῶμεν τοιοῦτον ἔργον. Δὲν εἰξεύρω τί ἔγιναν τὰ ἄλλα ἀεροπλάνα καὶ τὰ ἄλλα ὑδροπλάνα, ἀλλὰ γνωρίζομεν ὅτι κατάκεινται ταῦτα ἄχρηστα διὰ τὴν ἔλλειψιν τῆς πείρας ἐκείνης, ἡ ὁποία πρέπει νὰ ὑπάρχῃ. Προσέξατε μήπως ἐκτὸς τῶν 600 δραχμῶν, τὰς ὁποίας θὰ πληρώσητε, κοστίσῃ εἰς τὸ Κράτος πολλὰς χιλιάδας δραχμῶν ἡ τοιαύτη ἀπόπειρα ὑμῶν.

§414Α. ΜΙΑΟΥΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχω νὰ εἴπω ἓν καὶ μόνον διὰ νὰ τελειώσω. Πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν δεκανεὺς Γάλλος ἐπαρασημοφορήθη διὰ τὰς κατοπτεύσεις, τὰς ὁποίας ἔκαμεν. Δεκανεὺς Γάλλος!

§415Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἦτο εὐχῆς ἔργον, ἂν ἀξιωματικοὶ εἰδικοὶ ἐκ μηχανικῶν ἠδύναντο νὰ γίνωσιν ἀεροπόροι καὶ ἂν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀρκαδίας βουλευτὴς ἐζήτησε πληροφορίας, ὅτι οἱ τοιοῦτοι ὑπῆρξαν καὶ ἐζήτησαν καὶ δὲν ἔγιναν δεκτοί, θὰ εἶχε λόγον βεβαίως νὰ κατηγορήσῃ, διότι δὲν ἐπροτάθησαν αὐτοὶ ἀντὶ τῶν ὑπολογιστῶν· ὅταν ὅμως εἶναι γνωστὸν ὅτι δὲν ὑπῆρξαν τοιαῦται αἰτήσεις, δὲν νομίζει ὅτι εἶναι καλύτερον τὸ ναυτικὸν νὰ προικισθῇ μὲ ἀεροπόρους ὑπολογιστὰς παρὰ νὰ μείνῃ ἄνευ ἀεροπόρων;

§416Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἂς μὲ συγχωρήσῃ ἡ Βουλὴ νὰ ὁμιλήσω καὶ τρίτην φοράν, διότι ἴσως ὁ ἀξιότιμος ἐκ Λακωνίας βουλευτὴς δὲν ἀντελήφθη τὰς σκέψεις μου. Ἐγὼ εἶπον ὅτι ἡ θέσις τοῦ ὑπολογιστοῦ οὐδεμίαν προσδίδει εἰδικὴν ἱκανότητα, εἰς ἐκεῖνον ὁ ὁποῖος θέλει νὰ γίνῃ ἀεροπόρος. Ἔχομεν τοὺς ἰδιώτας καὶ φθάνουσιν οἱ ἰδιῶται. Ἐὰν δὲ εἶναι ἀληθὲς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἴπετε, ὅτι μέχρι τοῦδε ἡ φιλοτιμία ἐκείνων, εἰς τοὺς ὁποίους ἀπέβλεψεν ἡ πολιτεία, δὲν τοὺς ἐπέβαλεν, ὅπως προκινδυνεύσωσι, χάριν ἑνὸς τοιούτου σκοποῦ, πρέπει νὰ ἀπελπισθῶμεν διὰ τὴν ἀεροπορίαν.

§417Α. ΜΙΑΟΥΛΗΣ. Ἂς ἀπελπισθῶμεν.

§418Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Νὰ ἀπελπισθῶμεν μᾶλλον παρὰ νὰ θελήσωμεν νὰ συστήσωμεν σῶμα ἀεροπόρων ἐξ ὑπολογιστῶν, τοὺς ὁποίους γνωρίζετε διότι ἀνήκετε εἰς τὸ σῶμα αὐτό.

§419Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἐγὼ γνωρίζω τοὺς ὑπολογιστάς; Εἶπον ὅτι προτιμότερον εἶναι τὸ Κράτος νὰ ἔχῃ ἀεροπόρους ἔστω καὶ ὑπολογιστὰς παρὰ νὰ μὴ ἔχῃ καθόλου.

§420Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐγὼ θὰ ἐπροτίμων νὰ ἀποβλέψῃ εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἔλαβον τὴν σύνταξίν των ἐκ τοῦ οἰκονομικοῦ σώματος τοῦ Ναυτικοῦ! (Μειδιάματα).

§421Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Νομίζω ὅτι ἡ ἰδιότης τοῦ οἰκονομικοῦ ἀξιωματικοῦ δὲν ζημιώνει καθόλου.

§422Α. ΜΙΑΟΥΛΗΣ. Νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἀναιρέσω κἄποιον λάθος. Εἶναι τὸ ἑξῆς· ὅτι πολλοὶ μάχιμοι ἀξιωματικοὶ τοῦ πολεμικοῦ Ναυτικοῦ παρουσιάσθησαν καὶ ἐδήλωσαν νὰ γίνωσιν ἀεροπόροι.

§423Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Οὐδείς.

§424Α. ΜΙΑΟΥΛΗΣ. Πολλοί.

§425Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἄ! Πολλοί;

§426Α. ΜΙΑΟΥΛΗΣ. Πολλοί, μάλιστα. Ἐπειδὴ ὅμως ὁ στόλος ὅλος εἶναι ἐν κινήσει, ὑπάρχει δὲ μεγάλη ἔλλειψις ἀξιωματικῶν, ὁ Ναύαρχος τῆς Ἀγγλικῆς ἀποστολῆς, ὁ διευθύνων τὴν δύναμιν τῶν γυμνασίων, ἀπηγόρευσεν εἰς τοὺς μαχίμους ἀξιωματικοὺς νὰ καταταχθῶσιν ὡς ἀεροπόροι, διότι τὰ πλοῖα θὰ μείνωσιν ἄνευ ἀξιωματικῶν καὶ ἐπιτρέπει οἱ ὑπολογισταὶ νὰ γίνωσιν ἀεροπόροι καὶ δύο ἀνθυποπλοίαρχοι.

§427Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ συνίστων εἶναι ἀντὶ νὰ τοὺς κατατάξητε τοὺς ὑπολογιστάς, ὡς ὑπολογιστὰς εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῶν ἀεροπόρων, ἐὰν τινὲς αὐτῶν εἶναι ἀληθῶς διατεθειμένοι νὰ εἶναι εἰς αὐτὴν τὴν ὑπηρεσίαν, νὰ ἀποσταλῶσι μὲ τὸ βοήθημα τῶν 600 δραχμῶν κατὰ μῆνα εἰς τὴν Εὐρώπην νὰ σπουδάσωσι· ἐδῶ εἶναι ἀδύνατον νὰ σπουδάσωσι.

§428Α. ΜΙΑΟΥΛΗΣ. Εἶναι ἐπίτηδες Ἄγγλος ἀξιωματικὸς τῆς ἀποστολῆς.

§429Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν ἔχομεν τὰ μέσα· ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ κάμωμεν εἶναι νὰ στείλωμεν τοιούτους ὑποτρόφους.

§430ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἔχομεν ἐνταῦθα σχολὴν λειτουργοῦσαν ἄριστα μὲ ἀρίστους διδασκάλους.

§431Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν ἔχω ἀμφιβολίαν ὅτι θὰ λειτουργῇ μὲ ἀρίστους διδασκάλους, ἀλλὰ δὲν γνωρίζω ἐὰν θὰ λειτουργῶσιν αὐτοὶ ὡς ἀεροπόροι. Γνωρίζω ὅτι ἀπὸ τοῦ θανάτου τριῶν τεσσάρων ἀεροπόρων δὲν ὑπῆρξε κανεὶς ἄλλος διὰ νὰ διασχίσῃ τὸν ὁρίζοντα· ἐκτὸς τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, δὲν ἐγνώρισα οὐδένα ἄλλον.

§432Α. ΜΙΑΟΥΛΗΣ. Ἔχετε ἓν λάθος· οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ Ναυτικοῦ, οἱ ἀεροπόροι, κάμνουσι καθημερινῶς πτήσεις καὶ μεταβαίνουσιν εἰς τὸν Πόρον καὶ εἰς Σπέτσας.

§433Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Καὶ ἄνευ θορύβου.

§434Α. ΜΙΑΟΥΛΗΣ. Ἐὰν δὲν εἶναι τοῦτο γνωστὸν εἶναι διότι δὲν ἀναγράφεται εἰς τὰς ἐφημερίδας οὔτε θέλουσι νὰ ἀναγράφηται εἰς τὰς ἐφημερίδας ὅτι γίνονται πτήσεις.

§435Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐὰν ὑπάρχῃ περίπτωσις, κατὰ τὴν ὁποίαν ἔπρεπε νὰ γίνῃ αὐτὸ γνωστόν, εἶναι ἡ περίπτωσις πρὸ τῆς τοιαύτης λειψανδρίας τῶν ἀεροπόρων, ἔπρεπε νὰ κάμωμεν αὐτὴν ὅλην τὴν δυνατὴν ῥεκλάμαν.

§436ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1ον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ψηφίζεται τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου).

§437ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Ἐπὶ τῇ ἐθνικῇ παλιγγενεσίᾳ ἱδρύθη τὸ Τάγμα τῆς Ἀξίας τοῦ Σωτῆρος. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω σχέδιον νόμου «περὶ ἱδρύσεως Τάγματος τιμῆς», τὸ ὁποῖον θὰ φέρῃ τὸ ὄνομα Τάγμα Γεωργίου τοῦ Αʹ, εἰς ἀνάμνησιν τῆς ἐνδόξου Βασιλείας τοῦ Γεωργίου τοῦ Αʹ, τοῦ τερματίσαντος τὸν βίον διὰ μαρτυρικοῦ θανάτου, καθ’ ἣν ἐποχὴν ἐχαράσσοντο τὰ ὅρια τῆς Νέας Ἑλλάδος. Ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ὁρίζονται ὅλαι αἱ λεπτομέρειαι τοῦ νόμου καὶ παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ διατάξητε νὰ τυπωθῇ καὶ νὰ ἐγγραφῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῆς αὔριον. Ἡ ἀνάγκη τῆς δημιουργίας καὶ δευτέρου Τάγματος δὲν σχετίζεται πρὸς τὴν ἔκτασιν τοῦ Βασιλείου, ἡ ὁποία θὰ φέρῃ καὶ ἀπονομὴν μείζονα, σὺν τῷ χρόνῳ, παρασήμων, ἀλλ’ ἐκτὸς τῶν ἐσωτερικῶν λόγων ὑπάρχουσι καὶ διεθνεῖς λόγοι. Πολλάκις εὑρισκόμεθα εἰς δυσκολίαν διὰ νὰ τιμήσωμεν ξένους καὶ νὰ μὴ ἔχωμεν τὸ προσῆκον παράσημον καὶ ἰδίως τοὺς ἐπιφανεῖς τῶν ξένων, ἐνῷ τὸ ἀμέσως κατώτερον θὰ ἦτο ἀνεπαρκές. Εἰς ὅλα τὰ Κράτη ὑπάρχουσι διακρίσεις μεταξὺ τοιούτων παρασήμων.

§438ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Λύεται ἡ συνεδρίασις. (Ὥρᾳ 12 καὶ ¼ π. μ.)