1914.12.12

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 65.

τῆς 12 Δεκεμβρίου 1914.

(Παρασκευή, ὥρα 5. 10′ μ. μ.)

Προεδρία κ. Κ. Ζαβιτσιάνου.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ Συνεδρίασις. Νὰ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Γνωρίζω πρὸς τὴν Βουλὴν ὅτι: — Ὁ Βουλευτὴς κ. Π. Φίλιππας διὰ τηλεγραφήματός του ἐκφράζει τὴν εὐγνωμοσύνην τοῦ λαοῦ Λευκάδος πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν Βουλήν, διὰ τὴν πρόθυμον συνδρομὴν ἥν παρέσχον κατὰ τὴν ἐκ τῶν σεισμῶν δοκιμασίαν του. — Ἡ κοινότης Χαλαμπρεζίου τοῦ νομοῦ Τρικκάλων παρακαλεῖ ὅπως κατασκευασθῇ ἡ ἁμαξιτὴ ὁδὸς Καρδίτσης Λουτρῶν Σμοκόβου καταστραφεῖσα τελείως. — Ὁ Πρόεδρος τοῦ Γεωργικοῦ Συλλόγου Φαρσάλων, παρακαλεῖ ὅπως ληφθῇ πρόνοια διὰ τὴν διανομὴν τοῦ Ζαππείου κτήματος Λαζαρμπούζας. — Αἱ ὑποδιδασκάλισσαι Πρεβέζης, παρακαλοῦσιν ὅπως ληφθῇ πρόνοια δι’ αὐτάς. — Ὁ βουλευτὴς κ. Λ. Μαλασπίνας ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ περὶ Δήμων καὶ κοινοτήτων νόμου». — Ὁ βουλευτὴς κ. Β. Κυρέλλος, ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παροχῆς χρηματικοῦ βοηθήματος ὑπὲρ τῶν σεισμοπαθῶν Λευκαδίων καὶ εὐεργετικῶν καὶ προστατευτικῶν ὑπὲρ αὐτῶν μέτρων». — Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Μπρισιμιτζάκης, ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ καταργήσεως Ὀθωμανικῶν τινῶν φόρων ἐν ταῖς Νέαις Χώραις καὶ περὶ ἀπαλλαγῶν ἀπὸ φόρων τινῶν ἐν αὐταῖς καὶ περὶ βεβαιώσεως τοῦ φόρου τῶν οἰκοδομῶν τῶν χρήσεων 1914 καὶ 1915 ἐν τῇ Παλαιᾷ Ἑλλάδι». — Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Δ. Μπούσδρας, Α. Θανόπουλος, Δ. Χατζηγιάννης, Θ. Φίλιος, Δ. Γκλαβᾶς, Γ. Βλάχος, Γ. Σπυρόπουλος, Γ. Καντιάνης, Σ. Παπαβασιλείου, Λ. Κουτσοπέταλος, Σ. Ἀναστασιάδης καὶ Ν. Γαρδικιώτης, ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τοῦ ΔΝΖʹ νόμου τῆς 10ης Φεβρουαρίου 1912 περὶ συστάσεως Δήμων καὶ Κοινοτήτων». Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων.

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Γκλαβᾶς ἔχει τὸν λόγον ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν τῶν τελωνοφυλάκων τοῦ Κράτους ζητούντων βελτίωσιν τῆς τύχης των.

§3Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλήν, νὰ ἀκούσῃ τὴν ἑσπέραν ταύτην τὴν σύστασίν μου περὶ τοῦ κλάδου τῶν Τελωνοφυλάκων. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, μεριμνᾷ καὶ φροντίζει νὰ βελτιώσῃ τὸν κλάδον τῶν Τελωνοφυλάκων, διότι εἶναι μία μεγάλη παραγωγικὴ δύναμις, ἡ ὁποία ἐξασφαλίζει τὴν χώραν ἀπὸ πᾶσαν λαθρεμπορίαν. Θὰ παρακαλέσω νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ὁ κ. Ὑπουργὸς τὸ ὑπόμνημα τῶν τελωνοφυλάκων, τοῦ ὁποίου τὰ ἐπιχειρήματα εἶναι τόσον πειστικὰ καὶ δεδικαιολογημένα, ὥστε ἐὰν ῥίψῃ ἓν βλέμμα ἁπλοῦν, θὰ εἶναι ἱκανὸν νὰ υἱοθετήσῃ τοῦτο, διότι οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, οἱ ὁποῖοι ὑπηρέτησαν ἐπὶ 20 ἔτη καὶ εἰσῆλθον μὲ ὅλα τὰ ὄνειρα — διότι ὅταν εἰσῆλθον ὡς τελωνοφύλακες ἦτο ἀνοικτὴ ἡ θύρα εἰς ἀνωτέρας σφαίρας — δὲν ζητοῦν τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ τύχωσιν αὐτοὶ οἱ ὑπερήλικες τελωνοφύλακες, νὰ δοθῇ μία διέξοδος διὰ νὰ δώσωσιν ἐξετάσεις καὶ ἐὰν εἶναι ἱκανοὶ νὰ προχωρήσωσι. Ἐν πάσῃ περιπτώσει αὐτοὶ οἱ δυστυχεῖς λαμβάνουσι μόνον 80 δραχμὰς μηνιαίως. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργόν, ὁ ὁποῖος μεριμνᾷ περὶ παντὸς κλάδου, νὰ μὴ παραλείψῃ νὰ δείξῃ τὸ ἐνδιαφέρον τὸ ὁποῖον ἔδειξεν εἰς ὁμοίαν περίπτωσιν.

§4ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Νὰ σταλῇ εἰς τὸ ὑπουργεῖον.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραπέμπεται εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον. Ἡ ἑπομένη τοῦ κ. Γκλαβᾶ ἀναβάλλεται. Ὁ κ. Βέρροιος ἔχει τὸν λόγον, ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου τῶν ἐν Πάτραις ἀρτοποιῶν, ὅπως ληφθῇ πρόνοια, ἵνα ὁ πωλούμενος ἄρτος πρὸς τοὺς καταναλωτὰς ζυγίζηται πρὸς ἀποφυγὴν πιέσεων καὶ παραπόνων.

§6Ι. ΒΕΡΡΟΙΟΣ. Λαμβάνω τὴν τιμήν, κ. Πρόεδρε, νὰ ὑποβάλω ἀναφορὰν τῶν ἀρτοποιῶν τοῦ ἐν Πάτραις Συνδέσμου, οἱ ὁποῖοι παραπονοῦνται διὰ τὰ ἑξῆς. Συχνά, δικαίως δέ, ἡ Ἀστυνομία Πατρῶν κάμνει ἔλεγχον ἐπὶ τοῦ ἄρτου, τὸν ὁποῖον πωλοῦσι, ἐὰν ὁ ἄρτος ἔχῃ βάρος ἀκριβῶς ἴσον πρὸς τὸ ποσὸν ἐκεῖνο μὲ τὸ ὁποῖον πωλεῖται· συνήθως οἱ ἄρτοι εἶναι 1 ὀκᾶς καὶ ἡμισείας ὀκᾶς, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν ποτὲ εἰς ἕνα κλίβανον ἐκ τοῦ ὁποίου ἐξέρχονται 200 καὶ 400 ἄρτοι νὰ εἶναι ὅλοι ἀκριβεῖς· εἶναι ἐνδεχόμενον μεταξὺ τῶν 300 ἄρτων νὰ εἶναι καί τινες κατὰ δράμια τινὰ ὀλιγώτερον τῆς ὀκᾶς καὶ ἡ Ἀστυνομία ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει καταδιώκει αὐτοὺς καὶ συχνότατα οἱ ἄνθρωποι εὑρίσκονται εἰς μεγάλην ἀνησυχίαν, διότι ἐκτὸς τῆς ζημίας ἣν ὑφίστανται ἐκ τῆς κατασχέσεως τοῦ ἄρτου, ἐκτίθεται καὶ ἡ ὑπόληψις αὐτῶν, διότι αὐτοὶ τοιουτοτρόπως κλέπτουσι τοὺς καταναλωτάς. Οἱ ἀρτοποιοὶ δὲν ζητοῦσι τίποτε ἄλλο, παρὰ νὰ ληφθῇ τοιαύτη πρόνοια, ὥστε ὁ ἄρτος νὰ πωλῆται κατὰ ποσότητα, νὰ πωλῆται διὰ ζυγίσεως, ὥστε ὁ καταναλωτὴς νὰ γνωρίζῃ τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ αὐτόν. Διὰ τοῦτο συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν αὐτῶν καὶ παρακαλῶ ὑμᾶς νὰ διαβιβασθῇ εἰς τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ἵνα διατάξῃ ὅ,τι ἐξαρτᾶται ἀπὸ αὐτόν, ἵνα μὴ συμβαίνῃ αὐτὸ τὸ ἄτοπον, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐπιβλαβὲς καὶ εἰς τοὺς ἀρτοποιοὺς καὶ εἰς τοὺς καταναλωτάς.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀποστέλλεται εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον. Ὁ κ. Ι. Τερζάκης ὅπως καταθέσῃ ἀναφορὰν τῶν ἐπιτηδευματιῶν τοῦ τέως Δήμου Δρυόπης.

§8Ι. ΤΕΡΖΑΚΗΣ. Πρόκειται περὶ ἀναφορᾶς τὴν ὁποίαν ἔχουσιν ὑπογράψει ὅλοι οἱ ἐπιτηδευματίαι τοῦ τέως Δήμου Δρυόπης, παρακαλῶ δὲ νὰ ἀποσταλῇ εἰς τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργόν, ὁ ὁποῖος εἶμαι βέβαιος ὅτι θὰ πεισθῇ περὶ τῶν παραπόνων αὐτῶν καὶ θὰ διατάξῃ τὴν ἄμεσον θεραπείαν αὐτῶν.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀποστέλλεται εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον. Ὁ κ. Ε. Βελλιανίτης ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν τοῦ Κοινοτικοῦ Συμβουλίου Ἀγραφῶν Κερκύρας.

§10Ε. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του τὴν ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Ἀγραφῶν Κερκύρας· φαίνεται ὅτι ὁ χείμαρρος παρέσυρε μίαν γέφυραν καὶ δὲν δύνανται νὰ μεταβῶσιν ἀπὸ τὸ ἓν μέρος εἰς τὸ ἄλλο.

§11Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Θὰ ἐξετάσω τὸ ζήτημα καὶ θὰ διατάξω τὴν μελέτην διὰ τὴν κατασκευὴν τῆς γεφύρας.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Γκλαβᾶς ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς Ἑλληνικῆς Ἐμπορικῆς Ἑταιρείας Πατρῶν.

§13Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Νὰ ἀναβληθῇ δι’ αὔριον.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Οἱ κ. κ. Δ. Μπούσδρας καὶ Α. Θανόπουλος παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ὅπως πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἐπὶ τῶν ἑξῆς ζητημάτων καὶ πράξεων τοῦ ταμίου Καρδίτσης Γκίκα Ὀρλώφ: αʹ) ποῖον εἶναι τὸ πόρισμα τῶν ἐνεργηθεισῶν ἀνακρίσεων ἐπὶ τῆς μηνύσεως τῆς πρὸ διετίας ἐπιδοθείσης κατὰ τοῦ ταμίου τούτου ἐπὶ χαρτοπαιξίᾳ καὶ λοιπαῖς πράξεσιν ἀναρμόστοις πρὸς τὸν δημόσιον αὐτοῦ βίον. βʹ) τί ἐνήργησεν ἐπὶ τῆς μηνύσεως, ἥτις πρὸ ἔτους ὑπὸ τῶν κατοίκων Πιτσαρῆ ἐπεδόθη εἰς τὸ Γεν. Λογιστήριον κατὰ τοῦ αὐτοῦ ταμίου ἐπὶ συμπαιγνίᾳ αὐτοῦ μετὰ τοῦ ἐπιστάτου τοῦ τσιφλικίου Πιτσαρῆ καὶ ἀταξίᾳ περὶ τὴν πληρωμὴν ὀφειλομένων τοῖς χωρικοῖς. γʹ) διὰ τίνα λόγον ὁ αὐτὸς ταμίας πωλεῖ χαρτόσημον μόνον ἀπὸ τῆς 10½–12 π. μ. ὥρας. δʹ) ὁ αὐτὸς ταμίας διὰ τίνα λόγον παρὰ τῶν ἐνοικιαστῶν τοῦ φόρου τῶν ὠνίων καὶ ἐμπορευμάτων δὲν εἰσέπραξε τὸ μίσθωμα τὸ ὀφειλόμενον εἰς τὸν δῆμον Καρδίτσης διὰ τοὺς μῆνας Αὔγουστον καὶ Σεπτέμβριον. Ἕνεκα τῆς παραβάσεως ταύτης ὁ Δῆμος περιῆλθεν εἰς ἀνεπάρκειαν πρὸς ἐκπλήρωσιν τῶν ὑποχρεώσεών του, καταντὰς ἕνεκα τούτου καὶ εἰς ἀποζημιώσεις ὑπόχρεως πρὸς τὴν ἑταιρείαν τοῦ φωτισμοῦ. εʹ) διὰ τίνα λόγον ὁ αὐτὸς ταμίας ἀρνεῖται νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὸν Δήμαρχον Καρδίτσης καὶ τὴν δημαρχικὴν ἐπιτροπήν, τὸν λογαριασμὸν ἐσόδων καὶ ἐξόδων ἀπὸ τοῦ Αὐγούστου μέχρι σήμερον, ἐν ᾧ ἐκ τοῦ νόμου ὑποχρεοῦται νὰ ὑποβάλλῃ τοιοῦτον λογαριασμὸν εἰς τὸ τέλος ἑκάστου μηνός.

§15Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Νὰ ἀναβληθῇ διὰ τὴν Δευτέραν.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Ὁ κ. Θ. Φίλιος παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἐὰν ἔλαβε γνῶσιν τοῦ λόγου, δι’ ὃν ἡ Πρυτανεία δὲν ἐπιστρέφει τὰ φροντιστηριακὰ τέλη τῶν ἐπιστράτων φοιτητῶν, ἀφοῦ ἡ Βουλὴ ἐψήφισε τὸν νόμον, δυνάμει τοῦ ὁποίου ἀπαλλάσσονται τελῶν, εἰς δὲ τοὺς καταβαλόντας ταῦτα ἐπιστρέφονται. Καὶ τί ἐνήργησε πρὸς ἄρσιν τῆς ἀδικίας ταύτης.

§17Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἔλαβον γνῶσιν ὅτι ἡ Πρυτανεία δὲν ἐπιστρέφει τὰ φροντιστηριακὰ τέλη, ἐναντίον καὶ τῆς γνώμης τοῦ Ὑπουργείου, ὅτι τὸ πνεῦμα τοῦ Νόμου εἶναι νὰ ἐπιστραφοῦν. Ἔχει ἡ Πρυτανεία ἀντίθετον γνώμην, πρόκειται δὲ περὶ ἑρμηνείας τοῦ Νόμου.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Φίλιος ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ἐὰν θὰ παραπέμψῃ εἰς τὸ Συμβούλιον τῶν ἀντιστρατήγων τοὺς ἐφέδρους ἀνθυπασπιστάς, τοὺς προαχθέντας τὴν 1 Νοεμβρίου πρὸς κατάταξιν εἰς τὸν πίνακα Βʹ ἢ Γʹ, καθ’ ὅσον εἶναι δίκαιον καὶ οὗτοι νὰ κριθῶσι πρὸς μονιμοποίησιν ὑπὸ τῶν ἀντιστρατήγων.

§19ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἡ ἀπάντησις εἶναι ἀρνητική.

§20Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Αὐτοὶ δὲν ἐκλήθησαν ὡς οἱ ἔφεδροι· οἱ μονιμοποιηθέντες καὶ μὴ εἶναι δίκαιον νὰ τύχωσι καὶ αὐτοὶ τοῦ εὐεργετήματος.

§21ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν δύναμαι ν’ ἀναθέσω εἰς τὸ Συμβούλιον τῶν Ἀντιστρατήγων καὶ ἄλλην ἐργασίαν. Ἔχουσιν ἀρκετήν, ὥστε νὰ μὴ δύναμαι νὰ τοὺς ὑποχρεώσω νὰ ἐξετάσωσι καὶ τὰς αἰτήσεις αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι ἐπροβιβάσθησαν τώρα ὡς ἀνθυπασπισταί, ἵνα ἀποφανθῶσιν ἐὰν θὰ μινομοποιηθῶσι. Δὲν προφθάνουσι.

§22Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Πρόκειται διὰ τὴν ἠθικὴν ἀμοιβήν των.

§23ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τί ἄλλην ἠθικὴν ἀμοιβὴν θέλουσιν, ἀφοῦ προήχθησαν; ἔγειναν ἀνθυπασπισταί.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Φίλιος παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἂν σκέπτηται νὰ κατασκευάσῃ τὴν γέφυραν Μουργκάνι ἔστω καὶ ξυλίνην, διότι κατὰ τὸν χειμῶνα διακόπτεται ἡ συγκοινωνία Μαλακασίου καὶ Καλαμπάκας.

§25Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Θὰ ἐξετάσω.

§26Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Ὅταν πλημμυρῇ ὁ Πηνειὸς κατὰ τὸν χειμῶνα, παύει ἡ συγκοινωνία τοῦ Ἀσπροποτάμου.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ ἑπόμεναι τῶν κ. κ. Σ. Κροκιδᾶ, Σ. Παπαβασιλείου καὶ Γ. Καρπετοπούλου, ἀναβάλλονται. Ὁ κ. Ν. Βελέντζας παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ποία εἶναι ἡ ἔννοια τῆς 2ας παραγράφου τοῦ ἄρθρου 9 τοῦ Νόμου 353 περὶ μονίμων ὑπαξιωματικῶν, καθ’ ἣν «ἐκ τῶν ἤδη ὑπηρετούντων ὑπαξιωματικῶν οἱ μὴ ἐπιθυμοῦντες νὰ ταχθῶσιν εἰς τὸ Σῶμα τῶν μονίμων ὑπαξιωματικῶν ἐξακολουθοῦσιν ὑπηρετοῦντες ὑπὸ τοὺς ὅρους τῶν μέχρι τοῦδε ἰσχυουσῶν διατάξεων» δηλαδὴ οὗτοι θὰ ἔχωσι τὸ δικαίωμα προαγωγῆς εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ, δυνάμει τοῦ εὐεργετικοῦ Νόμου, ἢ θὰ ἀπολύωνται λήγοντος τοῦ χρόνου δι’ ὃν κατετάγησαν ἢ ἀντεκατετάγησαν;

§28ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Εἶμαι σήμερον εἰς θέσιν νὰ σᾶς δώσω πληροφορίας. Οἱ τοιοῦτοι δύνανται καὶ σήμερον νὰ προαχθῶσιν εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ Νόμου, τοῦ λεγομένου εὐεργετικοῦ. Διότι τὸ ἄρθρον 1 τοῦ Νόμου ἐκείνου, τὸ ὁποῖον προβλέπει περὶ τῆς παρούσης περιστάσεως, δὲν κατηργήθη, ἀλλὰ τὰ ἄλλα ἄρθρα, τὰ ὁποῖα προβλέπουσι περὶ τῆς περαιτέρω προαγωγῆς των, κατηργήθησαν. Δὲν εἶναι δὲ αὐτὴ ἡ διάταξις τοῦ Νόμου δι’ αὐτούς, ἀλλ’ ἡ ῥητὴ διάταξις τοῦ Νόμου τοῦ περὶ Σχολῶν, ἡ ὁποία λέγει ὅτι μὲ κανένα ἄλλον δρόμον δὲν δύνανται νὰ γείνωσιν ἀξιωματικοὶ ἢ διὰ τῆς Σχολῆς. Ὥστε αὐτοὶ θὰ μείνωσιν ἀνθυπασπισταί, ἀλλὰ δὲν θὰ γείνωσι περαιτέρω ἀξιωματικοί. Ἐὰν θέλουν ὅμως νὰ γείνωσιν ἀνθυπασπισταί, θὰ μείνωσι τοιοῦτοι, δυνάμει τοῦ παγίου, τοῦ μονίμου Νόμου.

§29Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Προσθέτω ὅμως τὸ ἑξῆς: ὅτι ἡ διάταξις τοῦ Νόμου, καθ’ ἣν οἱ μόνιμοι ἀνθυπασπισταί, οἱ γενόμενοι τοιοῦτοι δυνάμει τοῦ εὐεργετικοῦ Νόμου, ἡ διάταξις καθ’ ἥν οὗτοι λαμβάνουσι σύνταξιν λοχαγοῦ, δὲν κατηργήθη.

§30ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν κατηργήθη; Τότε δύνανται νὰ διαλέξουν.

§31Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Κατηργήθησαν τὰ ἄρθρα 2, 3, 5 καὶ 6 τοῦ ἄλλου Νόμου, ἀλλ’ ὄχι τοῦ ͵ΔΡΞΓʹ, τοῦ ὁποίου κατηργήθησαν τὰ ἄλλα ἄρθρα, τὰ ὁποῖα προβλέπουσι τὸν βαθμὸν τοῦ Λοχαγοῦ.

§32ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Θὰ εἶναι λογικὸν νὰ τοὺς ἀφήσωμεν νὰ γείνουν ἀνθυπασπισταὶ καὶ νὰ λάβωσιν σύνταξιν Λοχαγοῦ. Ἂς ἐκλέξουν ὅ,τι θέλουν. Νομίζω δὲ ὅτι δύναμαι νὰ ἀπαντήσω καὶ εἰς τὴν ἐρώτησιν τοῦ κ. Κροκιδᾶ, καίτοι ἀπόντος. Μάλιστα, ἐξεδόθη Διάταγμα δι’ οὗ, ὄχι ὑποβιβάζεται, ἀλλὰ βεβαιοῦται ὅτι κατὰ λάθος ὁ Κατσούλης Ἀριστείδης εἶναι ὁ προβιβασθείς, ἐνῷ ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἔδει νὰ προβιβασθῇ εἶναι ὁ Θεόδωρος Κατσούλης. Ὡς ἐκ τούτου τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν ἐζήτησεν ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ προεκλήθη ἀνάλογον Διάταγμα, δι’ οὗ ἐβεβαιοῦτο ὅτι κακῶς ἀπενεμήθη παράσημον εἰς τὸν Ἀριστείδην καὶ ἔδει νὰ ἀπονεμηθῇ εἰς τὸν Θεόδωρον Κατσούλην. Ἔπειτα, δὲν διέταξα τὴν καταδίωξίν του ὡς ἀνυποτάκτου, διότι αὐτὸς δὲν ἐκλήθη καθόλου, ἀνήκει δὲ εἰς τὸ στέλεχος τῆς ἐφεδρείας. Ὥστε ἀφοῦ δὲν εἶναι ἐκ τῶν κληθέντων δὲν εἶναι καταδιωκτέος. Πράγματι ἐπαρασημοφορήθη καὶ ἐπροβιβάσθη τώρα ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἔπρεπε.

§33Ε. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Τὰ παράσημα τί ἔγειναν;

§34ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Πρέπει αὐτὸς νὰ τὰ γυρίσῃ.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Γκλαβᾶς παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας ὅπως πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, τί ἡ ὑπ’ αὐτὸν ὑπηρεσία ἐνήργησεν ἐπὶ τοῦ τηλεγραφήματος Μαζεΐκων, δι’ οὗ ἐζητεῖτο ὅπως διαταχθῶσι τὰ δέοντα καὶ δοθῇ ἡ προσήκουσα κατεύθυνσις εἰς τὴν κοίτην τοῦ χειμάρρου Βελιβίνα, διότι ὡς ἐκ τῶν θεομηνιῶν κινδυνεύουσι νὰ καταστραφῶσι μεγάλαι κτηματικαὶ ἐκτάσεις.

§36Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Θὰ λάβω πληροφορίας.

§37Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Παρακαλῶ νὰ διατάξητε τὰ δέοντα. Οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ δὲν ζητοῦσι τίποτε ἄλλο, εἰμὴ τὴν κατεύθυνσιν τῆς κοίτης τοῦ χειμάρρου.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Βρατσάνος ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ποῖον δασμολόγιον θὰ ἰσχύσῃ εἰς τὴν Μακεδονίαν, τὸ διὰ Β. Διατάγματος καθιερωθὲν μετὰ τὴν ἐπέκτασιν τῆς ἰσχύος τοῦ ΞΗʹ νόμου καὶ τῶν ἄρθρων 21 καὶ 22 τοῦ ͵ΒΡΚΑʹ ἢ τὸ ἀπὸ τοῦ παρελθόντος ἔτους διὰ διαταγῆς τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ τῆς Μακεδονίας ὁρισθέν;

§39Δ. ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Θέλω νὰ γνωσθῇ ποῖον δασμολόγιον θὰ ἰσχύσῃ.

§40ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Θὰ ἰσχύσῃ τὸ Διάταγμα, τὸ ὁποῖον ἐπεξέτεινε τὴν ἰσχὺν τοῦ νόμου ͵ΒΡΚΑʹ.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Ἰγγλέσης παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, διατί ἀπὸ τόσα ἔτη δὲν διατάσσεται ἡ κατασκευὴ τοῦ μικροῦ τμήματος τῆς ὁδοῦ, μεταξὺ τῶν χωρίων Μουζακᾶτα καὶ Ζερβᾶτα, ἐν Σάμῃ τῆς Κεφαλληνίας.

§42Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Θὰ διατάξω τὸν νομομηχανικὸν νὰ ὑποβάλῃ προϋπολογισμόν.

§43Σ. ΙΓΓΛΕΣΗΣ. Νὰ διατάξητε τὸν μηχανικόν, διότι καὶ ἀπαραίτητον εἶναι καὶ ἡ δαπάνη εἶναι ἐλαχίστη.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Λαμπρινόπουλος ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, ἂν θὰ συστηθῇ εἰς Πύργον ἀνώτερον σχολεῖον θηλέων, συμφώνως πρὸς διαβιβασθεῖσαν ἀναφορὰν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον παρὰ πλείστων γονέων.

§45Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Τὰ ἀστικὰ σχολεῖα θηλέων συνεστήθησαν ὑπὸ τῆς Φιλεκπαιδευτικῆς Ἑταιρίας, ὅπου προσεφέρθησαν οἱ δῆμοι νὰ χορηγήσωσι τὸ ἐνοίκιον καὶ πέντε χιλιάδας δραχμὰς ὡς ἔξοδα ἐγκαταστάσεως· διότι πρέπει νὰ γνωρίζητε, ὅτι ἕκαστον ἀστικὸν σχολεῖον θηλέων στοιχίζει τόσον, ὅσον δὲν εἶναι δυνατὸν ποτὲ νὰ εἰσπράξῃ ἡ Φιλεκπαιδευτικὴ Ἑταιρία. Οὐδὲ τὸ τρίτον δὲν δύναται νὰ εἰσπράξῃ. Ἑπομένως ἂν ἡ πόλις ὑμῶν θέλει νὰ τύχῃ τοῦ ἀγαθοῦ αὐτοῦ, δέον ὁ δῆμος νὰ δεχθῇ νὰ καταβάλῃ τὰ πρῶτα ἔξοδα ἐγκαταστάσεως, ὡς καὶ τὸ ἐνοίκιον. Ταῦτα γινῶσκον τὸ Ὑπουργεῖον, θέλει συστήσει εἰς τὴν Φιλεκπαιδευτικὴν Ἑταιρίαν τὴν ἵδρυσιν καὶ ἐκεῖ σχολείου θηλέων.

§46Γ. ΛΑΜΠΡΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τὴν ἀναφορὰν τὴν ἔχουσιν ὑπογράψει 280 πολῖται, οἱ ὁποῖοι βεβαίως θὰ εἶναι διατεθειμένοι νὰ καταβάλωσι καὶ ποσόν τι.

§47Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Πρέπει ὁ δῆμος νὰ τὸ δηλώσῃ τοῦτο.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Γκλαβᾶς παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, διατί ἡ ὑπ’ αὐτὸν ὑπηρεσία δὲν προέβη εἰς τὴν σύστασιν τῶν τηλεφωνικῶν γραφείων 1) Πλατάνου καὶ Μάνεσι τῶν Καλαβρύτων καὶ 2) διατί δὲν ἐξετελέσθησαν τὰ δυνάμει Διατάγματος συσταθέντα τοιαῦτα εἰς Φίλια καὶ Λυκούρια τῶν Καλαβρύτων.

§49Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Πρέπει νὰ γίνῃ μελέτη καὶ νὰ σταλῇ καὶ ἐπιθεωρητής.

§50Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Θὰ μελετήσω τὸ πρᾶγμα, ἂν καὶ ὑπάρχῃ ἔλλειψις ὑλικοῦ.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Θ. Παπαϊωάννου, Κ. Λιδωρίκης, Ν. Βελέντζας, Ι. Δελμοῦζος καὶ Ι. Ξηρός, ἐρωτῶσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας καὶ παρακαλοῦσιν αὐτὸν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἂν κατόπιν τῆς ὑποβληθείσης αὐτῷ ἀναφορᾶς τοῦ προέδρου τῆς κοινότητος Εὐπαλίου τῆς ἐπαρχίας Δωρίδος, ἔλαβε μέτρον τι περὶ ἀποκαταστάσεως τῆς συγκοινωνίας τοῦ τέως δήμου Εὐπαλίου καὶ ἰδίᾳ ἂν ἔλαβε τὸ μέτρον, ὅπως εἰς τὴν παραλίαν Μοναστηράκι τοῦ δήμου τούτου, προσεγγίζῃ ἀτμόπλοιον πρὸς ἐξυπηρέτησιν τοῦ δήμου τούτου καὶ ὁλοκλήρου τῆς ἐπαρχίας Δωρίδος, ἥτις, ὡς γνωστόν, εἶναι ἀποκεκλεισμένη πάσης διὰ ξηρᾶς συγκοινωνίας. Δύναται δὲ διὰ μικρᾶς ἐπιχορηγήσεως, χαρακτηριζομένης τῆς γραμμῆς Μοναστηρακίου ὡς ἀγόνου, νὰ ἀναλάβῃ τὴν ἐκτέλεσιν ταύτης τὸ ἀτμόπλοιον «Αἴγινα» τοῦ πλοιάρχου Μιχαὴλ Γκίκα, τὸ ἐκτελοῦν ἤδη τὴν γραμμὴν Πατρῶν, Ναυπάκτου, Αἰγίου, Βιτρινίτσης κλπ.

§52Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἐδόθη διαταγὴ εἰς τὴν διεύθυνσιν τῶν ταχυδρομείων καὶ τηλεγράφων νὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα. Μετὰ τὴν μελέτην ἐλπίζω νὰ δυνηθῶ νὰ καταλήξω εἰς ἀποτελέσματα.

§53Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Ὁ δῆμος αὐτός, κύριε Ὑπουργέ, δὲν συγκοινωνεῖ παντελῶς. Ἐὰν ἐξαιρέσῃ τις ὁδὸν ὀλίγων χιλιομέτρων, ἡ ἐπαρχία ὁλόκληρος συγκοινωνεῖ διὰ τῶν ἀρχεγόνων ἀτραπῶν. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅπως ἐπιστήσῃ ἰδιαιτέρως τὴν προσοχὴν τῆς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας ἢ νὰ προβῇ τουλάχιστον εἰς τὴν μελέτην τῶν ἀναγκαιοτάτων ὁδῶν.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Βελέντζας ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, τίνα μέτρα σκοπεῖ νὰ λάβῃ διὰ τὴν προαγωγὴν τῶν ἐνωμοταρχῶν τῆς χωροφυλακῆς, οἵτινες εἶχον τὰ προσόντα νὰ εἰσαχθοῦν εἰς τὸ σχολεῖον τῶν ὑπαξιωματικῶν, μετὰ τὴν κατάργησιν τοῦ σχολείου τούτου.

§55ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Δὲν ἐκανονίσθησαν τὰ περὶ τούτου.

§56Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Μήπως θὰ ληφθῇ πρόνοια διὰ τοῦ ὀργανισμοῦ τῆς χωροφυλακῆς;

§57ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν δύναμαι νὰ εἴπω τίποτε.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Βελέντζας ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν καὶ παρακαλεῖ αὐτὸν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἂν δὲν εἶναι ἀπὸ πάσης ἀπόψεως σκοπιμώτερον, ὅπως οἱ 60 ὑπαξιωματικοὶ μαθηταὶ τοῦ σχολείου τῶν Εὐελπίδων, οἱ ἐπὶ ἕν ἔτος φοιτήσαντες εἰς τὴν καταργηθεῖσαν Ἀκαδημίαν τοῦ πολέμου, καταταχθῶσιν εἰς τὴν Βʹ τάξιν αὐτοῦ, τασσόμενοι εἰς τὸ ἀριστερὸν τῶν μαθητῶν τῆς ἤδη δευτέρας τάξεως, ἀφοῦ οὗτοι καὶ ἐπὶ τριετίαν καὶ πλέον ὑπηρέτησαν ἐν τῷ στρατῷ ὡς ὑπαξιωματικοὶ καὶ ἔλαβον μέρος εἰς ἀμφοτέρους τοὺς πολέμους, οὐδεμίαν ἔχουν δὲ ἀνάγκην ὑπηρεσίας προπαρασκευαστικῆς λόχου, διατί δέ, ἐνῷ οἱ πολῖται ἐκπαιδεύωνται δωρεὰν ἐν τῷ Στρατ. σχολείῳ, κρατεῖται λόγῳ διδάκτρων ὁ μισθὸς τῶν ὑπαξιωματικῶν.

§59ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὅλα αὐτὰ τὰ ζητήματα ἐκανονίσθησαν διὰ τοῦ νόμου τῆς σχολῆς τῶν Εὐελπίδων. Οἱ εἰς τὴν πρώτην τάξιν φοιτήσαντες θὰ μεταβῶσιν εἰς τὴν αʹ τάξιν τοῦ νέου σχολείου, διότι τότε ἡ φοίτησις ἦτο τετραετής. Ἑπομένως κατὰ τὸ πρῶτον ἔτος ἐδιδάσκοντο μόνον θεωρητικά, διότι τὰ κυρίως στρατιωτικὰ ἔμενον διὰ τὰ δύο τελευταῖα ἔτη. Ἤδη εἰς τὴν τάξιν εἰς ἣν θὰ φοιτήσωσιν, τὴν λεγομένην πρώτην, θὰ διδάσκωνται στρατιωτικὰ μαθήματα. Τὰ ζητήματα αὐτὰ ἄλλως τε, ἐλύθησαν διὰ νόμου.

§60Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Οἱ ὑπαξιωματικοὶ αὐτοὶ ἔλαβον μέρος εἰς τὸν πόλεμον καὶ τὰ γνωρίζουν τὰ ζητήματα αὐτά.

§61ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τὰ παράπονα αὐτὰ ἀπασχολοῦν τὴν Βουλὴν ἄνευ λόγου, διότι εἶναι παράπονα διαφόρων προσώπων ἐνδιαφερομένων, οἱ ὁποῖοι νομίζουσιν ὅτι δὲν ἐξυπηρετοῦνται τὰ συμφέροντα αὐτῶν. Μίαν ἄλλην παρατήρησιν. Οἱ κύριοι αὐτοὶ δὲν λαμβάνουσιν τὸν μισθόν των, διότι ἀφοῦ δωρεὰν ἐκπαιδεύονται καὶ δωρεὰν τρώγουσιν δὲν εἶνε ὀρθὸν νὰ λαμβάνουσιν μισθόν, μάλιστα θὰ ἔπρεπε καὶ νὰ δώσωσιν κάτι.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λ. Τ. Μπασιᾶς παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, τί ἐγένετο ἐπὶ τῆς αἰτήσεως τῆς Ἀδαμαντίας χήρας Διον. Κοντονῆ κατοίκου Γαϊτανίου τοῦ Νομοῦ Ζακύνθου, ὑποβαλούσης διὰ τῆς ἀστυνομίας Ζακύνθου τὴν 10ην Μαΐου 1914 ἅπαντα τὰ πιστοποιητικὰ ὅπως ἀπονεμηθῇ εἰς αὐτὴν καὶ εἰς τὰ δύο τέκνα τοῦ φονευθέντος κατὰ τὰς μάχας Σόροβιτς καὶ Μπανίτσης συζύγου της ἡ ἀνήκουσα σύνταξις. Ταῦτα ὑπεβλήθησαν πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 5353 ἀναφορᾶς τῆς ἀστυνομίας Ζακύνθου.

§63ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτιωτικῶν). Ἐπεστράφησαν ἅπαντα τὰ σχετικὰ διὰ τῆς 106.867 καὶ ἀπὸ 1 Ἰουνίου διαταγῆς εἰς τὴν Ἀστυνομίαν Ζακύνθου, μὲ τὴν πληροφορίαν ὅτι οὐδὲν δικαιολογητικὸν ἐμπεριείχετο ἐν τῇ αἰτήσει.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 31 ἀναβάλλεται. Ὁ κ. Ι. Μπουρνιᾶς παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, διατί κρατεῖ τοὺς τορπιλλητὰς καὶ πυροβολητὰς ὅλων τῶν ἡλικιῶν, ἀφ’ οὗ οἱ πλεῖστοι τούτων μηδεμίαν ὑπηρεσίαν προσφέρουν ὡς ὑπεράριθμοι.

§65ΑΘ. ΜΙΑΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Διότι ὑπάρχει ἀνάγκη τῆς ὑπηρεσίας.

§66Ι. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Εἶναι πολλοὶ οἱ ὁποῖοι εἶναι ὑπεράριθμοι· διατί νὰ κρατῶνται λοιπὸν ὅλαι αἱ ἡλικίαι;

§67ΑΘ. ΜΙΑΟΥΛΗΣ. Διότι ὅλος ὁ στόλος εἶναι ἐν κινήσει.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Κουτούπης παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, διατί διέταξε τὴν μὴ πληρωμὴν ἀποζημιώσεως, λόγῳ ἐκτάκτου ὑπηρεσίας, εἰς τὸ ἀποσταλὲν ἐν Ἀμερικῇ πλήρωμα τοῦ θωρηκτοῦ «Κιλκίς».

§69ΑΘ. ΜΙΑΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Διότι τὰ χρήματα ταῦτα δὲν εἶχον δοθῇ νομίμως.

§70Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, συμφωνῶ πληρέστατα μὲ τὴν γνώμην τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν, ἀλλὰ τὸν παρακαλῶ νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν τίνα μέτρα θὰ λάβῃ, ὅπως ἐπέλθῃ ἐξίσωσις μεταξὺ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἐπληρώθησαν καὶ ἐκείνων, οἵτινες δὲν ἔχουν πληρωθῇ, ὥστε νὰ μὴ νομίζουν καὶ δικαίως, ὅτι ἐζημιώθησαν· διότι, ἐφ’ ὅσον ἡ Πολιτεία ἔκρινεν ὀρθὸν νὰ δώσῃ εἰς τινας ἢ ὤφειλε νὰ δώσῃ καὶ εἰς τοὺς ἄλλους ἢ ν’ ἀναλάβῃ τὰ χρήματα, τὰ ὁποῖα ἔδωκε διὰ τὸν αὐτὸν λόγον εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἐπληρώθησαν. Βεβαίως προκύπτει τὸ μέγα κακόν, ὥστε πληρώματα τοῦ στόλου, τὰ ὁποῖα ἔλαβον χρήματα χωρὶς νὰ ζητήσουν, δικαίως νὰ τὰ ἐδαπάνησαν καὶ νὰ μὴ εἶναι ὀρθὸν νὰ ἐπιστρέψουν τὰ ληφθέντα χρήματα· ἀλλ’ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἐπέρχεται ἀνισότης καὶ θὰ ἤθελον νὰ μάθω ἂν διὰ τὴν κακὴν πληρωμὴν δὲν εἶναι ὑπόχρεως ὁ διατάξας καὶ ἐνεργήσας τὴν πληρωμὴν χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ πρὸς τοῦτο κανεὶς λόγος. Ἐν πάσῃ περιπτώσει παρατηρεῖται ἀνώμαλόν τι, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ διορθωθῇ. Εἶμαι σύμφωνος μὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν, ὅτι ἡ πληρωμὴ αὐτὴ δὲν πρέπει νὰ γίνῃ, ἀλλὰ δὲν ἀμφιβάλλω ὅτι καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν θὰ εἶναι σύμφωνος, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν τινὲς μὲν νὰ πληρωθῶσιν, ἄλλοι δὲ οὐχὶ ἐκ τυχαίου γεγονότος, διότι τοῦ ἑνὸς πλοίου ἢ μιᾶς κατηγορίας εἶχον χρήματα τὰ ταμεῖα καὶ ἐπλήρωσαν, ἄλλης δὲ κατηγορίας δὲν ἐπλήρωσαν.

§71Α. ΜΙΑΟΥΛΗΣ. Τὰ χρήματα, τὰ ὁποῖα ἐπρόκειτο νὰ δοθῶσιν ἀνήρχοντο εἰς 240.000 δρ. Ἐξ αὐτῶν ἐπληρώθησαν 64.000· ἐπρόκειτο νὰ πληρωθῶσιν ἀκόμη 196.000 διὰ τὰς ὁποίας δὲν εἶχεν ἐκδοθῆ τὸ ἔνταλμα· ἐπειδὴ δὲ δὲν εἶχον δοθῆ, νομίμως διετάχθη ἡ οἰκονομικὴ ὑπηρεσία νὰ μὴ ἐκδώσῃ τὸ ἔνταλμα, εἰδοποιήθη δὲ ὁ κυβερνήτης τοῦ «Κιλκίς», ὅτι αὐτὰ δὲν θὰ δοθῶσι. Διὰ τὰς 64.000 δρ. ἔγινεν ἔγγραφον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ θεωρηθῶσιν ὡς δημόσιον ἔσοδον καὶ νὰ εἰσπραχθῶσι τὰ χρήματα.

§72Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ὀφείλω νὰ συγχαρῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν καὶ νὰ τονίσω ἐπὶ τῇ περιστάσει ταύτῃ τὴν ἀντίληψιν, ἡ ὁποία ὑπῆρχε διαρκούσης τῆς ὑπουργίας τοῦ προκατόχου περὶ τοῦ δημοσίου χρήματος, ἄνευ λόγου νὰ σκορπίζωνται χρήματα ὡς αἱ 240 αὐταὶ χιλιάδες, ὥστε τώρα οἱ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι κατὰ τὴν ἀντίληψίν των δικαίως ἔλαβον καὶ δικαίως ἐδαπάνησαν τὰ χρήματα, νὰ εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ τὰ ἐπιστρέψουν.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Πολυχρονιάδης ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν τοῦ Σωτηρίου Ρούπα.

§74Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, καταθέτω τὴν ἀναφορὰν τοῦ Σωτηρίου Ρούπα. Οὗτος ἠγόρασεν ἕν οἰκόπεδον παρὰ τοῦ κ. Μιχαλακοπούλου.

§75Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ δὲν ἔχω.

§76Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Παρὰ τοῦ θείου σας. Τὸ οἰκόπεδον αὐτὸ τόσον ὁ κ. Μιχαλακόπουλος ὅσον καὶ οἱ προκάτοχοι αὐτοῦ κατεῖχον πρὸ 15 ἐτῶν καὶ ἐνέμοντο αὐτό· αἴφνης ὁ δασάρχης τὸ περιέλαβε μεταξὺ τῆς ἀπηγορευμένης ἐκτάσεως καὶ ἠμπόδισε τὴν οἰκοδομήν. Τὴν τοιαύτην ἐνέργειαν τοῦ δασάρχου βεβαιοῖ καὶ ὁ πρόεδρος τῆς κοινότητος. Παρακαλῶ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ ἀναφορά, διότι καὶ τὰ συμφέροντα τοῦ πολίτου παραβλάπτονται καὶ τὸ δημόσιον ἐνδέχεται νὰ ἐκτεθῇ εἰς ἀποζημιώσεις.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀποστέλλεται εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον. Ὁ κ. Θ. Φίλιος παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἂν σκέπτηται νὰ ἱδρύσῃ τηλεγραφεῖον εἰς τὴν κωμόπολιν Ζουπάνιον τῆς ἐπαρχίας Ἀνασελίτσης, καθ’ ὅσον εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐκδίδωνται καὶ ἐξαργυροῦνται ἐπιταγαί.

§78Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Μετὰ τὴν ἀφομοίωσιν τῆς τηλεγραφικῆς καὶ ταχυδρομικῆς ὑπηρεσίας.

§79Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἔχουν 600 παιδιὰ εἰς τὴν Ἀμερικήν, τὰ ὁποῖα στέλλουν καθ’ ἑκάστην ἐπιταγάς, ὅλα δὲ τὰ πέριξ χωρία ἔχουν 3–4 χιλ. μετανάστας· φαντασθῆτε πόσαι ἐπιταγαὶ ἔρχονται.

§80Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Θὰ τὸ μελετήσω.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Βελλιανίτης παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἂν πάντες οἱ προταθέντες παρὰ τοῦ Συμβουλίου τῆς Φιλεκπαιδευτικῆς Ἑταιρείας πρὸς διορισμὸν εἰς τὰ διάφορα ἀστικὰ σχολεῖα, ἔχουν τὰ νόμιμα προσόντα καὶ ἰδίως ἂν ἡ εἰς τὸ Ἀστικὸν Σχολεῖον τοῦ Παρθεναγωγείου Πατρῶν διορισθεῖσα δεσποινὶς Πετσάλη, διὰ τὴν διδασκαλίαν τῆς Γαλλικῆς γλώσσης, ἔχει δίπλωμα διδασκαλίσσης τῆς Γαλλικῆς, ὡς ὁ νόμος ἀπαιτεῖ. Ἐὰν ἐπαύθησαν καὶ τίνες οἱ παρὰ τοῦ Συμβουλίου προταθέντες καὶ παρὰ τοῦ Ὑπουργείου διορισθέντες διδάσκαλοι εἰς τὰ διάφορα σχολεῖα.

§82Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δύναμαι νὰ πληροφορήσω τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον εἶναι, ὅτι ἡ δεσποινὶς Πετσάλη δὲν διωρίσθη διδασκάλισσα, μὴ ὑπαρχούσης γνωμοδοτήσεως τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου.

§83Ε. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ἐπροτάθη.

§84Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Πιθανόν, ἀλλὰ περὶ τῶν προσόντων γνωμοδοτεῖ τὸ Ἐκπαιδευτικὸν Συμβούλιον καὶ μετὰ ταῦτα διορίζει ὁ Ὑπουργός· εἰσέτι δὲν ἐγνωμοδότησε τὸ Συμβούλιον.

§85Ε. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ὑποθέτω ὅτι ἐγνωμοδότησε μὲ τὴν ἑξῆς τροποποίησιν, ὅτι ἔχει τὰ προσόντα ἐφ’ ὅσον τὸ βεβαιοῖ τὸ Συμβούλιον τῆς Φιλεκπαιδευτικῆς Ἑταιρείας.

§86Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Εἰς ἐμὲ δὲν περιῆλθεν εἰσέτι. Βεβαίως θὰ ἐξετασθῶσι τὰ προσόντα, ἀλλ’ ὀφείλω νὰ δηλώσω εἰς τὸν κ. συνάδελφον ὅτι διὰ τοῦ Διατάγματος δὲν ὁρίζονται τὰ εἰδικὰ προσόντα διὰ τοὺς διδασκάλους, ἐκρίθη δὲ διοικητικῶς ὀρθὸν νὰ ἔχωσι τὰ προσόντα οἱ ἀπόφοιτοι τῆς Ἀρχαιολογικῆς Σχολῆς τῶν Ἀθηνῶν. Εἶναι γνωστὸν ὅτι ὑπάρχει τμῆμα ἐν τῇ Ἀρχαιολογικῇ Σχολῇ τῇ Γαλλικῇ, ἐνώπιον τοῦ ὁποίου δίδουσιν ἐξετάσεις καὶ λαμβάνουσι πτυχίον. Αἱ τοιαῦται νεάνιδες, αἱ τυχοῦσαι τοιούτου πτυχίου, διορίζονται διδασκάλισσαι τῆς Γαλλικῆς, δὲν γνωρίζω ὅμως ἂν ἡ περὶ ἧς πρόκειται ἔχει τοιοῦτον πτυχίον καὶ ἂν θὰ διορισθῇ.

§87Ε. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Πρόκειται περὶ τοῦ ἑξῆς· ἐν ᾧ ὑπάρχουν διάφοροι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὰ νόμιμα προσόντα καὶ ἐν ᾧ ὑπάρχουν καθηγηταί, οἱ ὁποῖοι διοριζόμενοι θὰ λαμβάνουν καὶ ἐπιμίσθιον, ἐν τούτοις τὸ Συμβούλιον τῆς Φιλεκπαιδευτικῆς Ἑταιρείας διορίζει ἀπ’ εὐθείας ἀνθρώπους, τοὺς ὁποίους θὰ πληρώνῃ μὲ ἀκέραιον τὸν μισθόν. Ὑποθέτω λοιπὸν ὅτι πρέπει νὰ ληφθῇ σχετική τις μέριμνα.

§88Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Εἶμαι ἠναγκασμένος, ἀφ’ οὗ ἐπανέρχεσθε, νὰ σᾶς εἴπω ὅτι διὰ τὰ ἀστικὰ σχολεῖα θηλέων δὲν νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ προτιμῶνται οἱ καθηγηταὶ τῆς Γαλλικῆς διὰ νὰ δίδωσι ξηρῶς μαθήματα. Τὸ διοικητικὸν συμβούλιον τῆς Φιλεκπαιδευτικῆς ἑταιρίας, προτεῖνον διὰ τοιαύτας θέσεις νεάνιδας νὰ διδάσκωσι τὰ Γαλλικά, πράττει ἄριστα, διότι αὗται δὲν περιορίζονται νὰ δίδωσι ξηρὰ μαθήματα, ἀλλὰ μένουσι καθ’ ὅλην τὴν ἡμέραν εἰς τὸ σχολεῖον καὶ εἰς ὅλα τὰ διαλείμματα ὁμιλοῦσι μετὰ τῶν μαθητριῶν.

§89Ε. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Πρόκειται περὶ τῶν ἄλλων μαθημάτων. Ἐρωτῶ γενικῶς ἂν δὲν ἀπερρίφθησαν καθηγηταί, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶχον τὰ προσόντα, ἀλλ’ ἐν τούτοις προὐτάθησαν ἀπὸ τὸ Συμβούλιον τῆς Φιλεκπαιδευτικῆς Ἑταιρίας. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ λάβητε αὐστηρὰ μέτρα, διότι εἰς ἄλλας πόλεις προσλαμβάνουσι καθηγητὰς καὶ εἰς ἄλλας ἀποσπῶσι καὶ ἔχουσι δύο μέτρα καὶ δύο σταθμὰ ἀναλόγως τῶν συμπαθειῶν τοῦ συμβουλίου τῆς Φιλεκπαιδευτικῆς Ἑταιρίας. Ἐγὼ θὰ λάβω πληρεστέρας πληροφορίας καὶ θὰ ἐπανέλθω ἐπὶ τοῦ θέματος, διότι ὑποθέτω ὅτι εἰς ὑμᾶς δὲν δίδουσιν ἀκριβεῖς πληροφορίας.

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπασιᾶς. Ἀναβάλλεται. Ὁ κ. Κοκκέβης παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως εὐαρεστούμενος πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἂν ἀπήντησε καὶ τί ἡ διοίκησις τοῦ 9ου πεζικοῦ συντάγματος ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 32525 καὶ ἀπὸ 22 Μαρτίου ἐ. ἔ. διαταγῆς του, ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Ἰωάννου Διακουμοπούλου, κατοίκου Γαργαλιάνων, περὶ τῆς τύχης τοῦ υἱοῦ του Θωμᾶ, στρατιώτου τοῦ ἄνω συντάγματος.

§91ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Δὲν εἶχον δυστυχῶς ἀπάντησιν. Διετάχθη καὶ πάλιν νὰ ἀπαντήσῃ καὶ δικαιολογήσῃ τὴν μέχρι τοῦδε σιωπήν του.

§92Ε. ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Εἶναι πρὸ ἑνὸς ἔτους. Εἴπετε τότε ὅτι ἂν δὲν ἀπαντήσῃ συντόμως θὰ τὸν τιμωρήσητε. Ἐφονεύθη ὁ υἱός του ἐν πολέμῳ, θέλει νὰ πάρῃ πιστοποιητικὰ νὰ ἀπαλλαγῇ ὁ ἕτερος· ἂν εἶχεν ἀπαντήσει θὰ εἶχεν ἀπολυθῆ ἀπὸ τὰς 5 Αὐγούστου.

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Στράτος ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 39 ἐρωτήσεως.

§94Α. ΜΙΑΟΥΛΗΣ. Τὴν Δευτέραν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ κατατεθῶσιν αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας ἐζητήσατε.

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται διὰ τὴν Δευτέραν. Ὁ κ. Στράτος παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, διατί δὲν προήχθη εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ συνταγματάρχου ἐν ἀποστρατείᾳ ὁ κ. Μοσχοβίτης, λαμβάνων ἤδη τὴν σύνταξιν τοῦ συνταγματάρχου καὶ ἔχων βαθμὸν ἀντισυνταγματάρχου, ἐν ᾧ ἐγνωμοδότησεν ὑπὲρ τῆς προαγωγῆς του διὰ τοῦ πίνακος Βʹ τὸ συμβούλιον τῶν ἀντιστρατήγων, μετέσχε δ’ οὗτος, καίτοι κατειλημμένος ὑπὸ τοῦ ὁρίου τῆς ἡλικίας, ὡς διοικητὴς εὐζωνικοῦ τάγματος τῶν μαχῶν τῶν Ἀνωγίων ἐν Ἠπείρῳ.

§96ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Κατὰ τὴν 25 Μαρτίου, ὅτε ἐγένοντο οἱ προβιβασμοὶ τῶν ἀξιωματικῶν, ὁ ἐν λόγῳ ἀξιωματικὸς δὲν ἦτο ἐγγεγραμμένος εἰς τοὺς πίνακας τῶν προαγωγῶν. Βραδύτερον, ὅτε ἐγένετο ἀναθεώρησις, ἐνεγράφη εἰς τὸν πίνακα, ἀλλ’ ἔκτοτε δὲν ἐγένοντο προαγωγαὶ ἀξιωματικῶν ἀνωτέρων ἐν τῇ ἐφεδρείᾳ ἕως τώρα τουλάχιστον.

§97Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Λαμβάνω τὴν εὐκαιρίαν νὰ δώσω τὰς ἑξῆς πληροφορίας εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἐξ ἰδίας γνώσεως, καθ’ ὃν χρόνον τὸν ἀνεπλήρουν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν. Ὁ ἀξιωματικὸς οὗτος εἶχεν ἤδη καταληφθῇ ὑπὸ τοῦ ὁρίου τῆς ἡλικίας. Κατὰ τὸ διάστημα τοῦ χρόνου ἐκείνου ἐχρειάσθησαν ἀξιωματικοὶ εἰς τὸν ἐν Ἠπείρῳ στρατόν. Μαθὼν τοῦτο ἐζήτησε καὶ παρεκάλεσε νὰ τοποθετηθῇ εἰς τὸν ἐν Ἠπείρῳ μαχόμενον στρατόν, ἀπεστάλη δὲ καὶ ὑπηρέτησεν ὡς διευθυντὴς Συντάγματος ἐκεῖ καὶ κατόπιν ἐξηκολούθησεν ὑπηρετῶν ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῶν ὑμετέρων. Εἶναι εἷς ἐκ τῶν ἐφέδρων, ὁ ὁποῖος παρ’ ὅλον τὸ γῆρας του ὑπηρέτησεν εἰς τὴν πρώτην γραμμήν. Ἡ προαγωγὴ εἶναι καθαρῶς ἠθικὴ ἀμοιβή, διότι τὴν σύνταξιν τὴν ἔχει. Ἤθελον συστήσει ἵνα εἰς πρώτην εὐκαιρίαν παράσχητε τὴν ἀμοιβὴν ταύτην.

§98ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Θὰ ἐξετάσω.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Στράτος παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, πόσα ἑλληνικὰ σχολεῖα διετηροῦντο ἐν τῇ Ἠπειρωτικῇ περιφερείᾳ Μαλακασίου, πρὸ τῆς ἐκπαιδευτικῆς ἀφομοιώσεως, διατί δὲ κατηργήθησαν πάντα ταῦτα, συμπεριλαμβανομένου καὶ τοῦ σχολαρχείου Κοτορτσίου, ἐστερήθη δὲ περιφέρεια ἐκ 40 περίπου χωρίων, τῆς Μέσης ἐκπαιδεύσεως.

§100Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δύναμαι νὰ πληροφορήσω τὸν κ. βουλευτὴν εἶναι, ὅτι οὐδὲν τῶν ἐν Ἠπείρῳ σχολείων κατηργήθη ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου. Τὴν κατάργησιν πρέπει κατὰ νόμον νὰ προτείνῃ ὁ γενικὸς ἐπιθεωρητὴς καὶ τοιαύτη τις κατάργησις δὲν ἐπροτάθη. Τώρα ἂν συμβαίνῃ ἄλλο τι. Θὰ ζητήσω πληροφορίας διὰ νὰ δώσω περισσοτέρας.

§101Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ θελήσῃ νὰ δεχθῇ τὴν πληροφορίαν τὴν ὁποίαν θὰ τοῦ δώσω διὰ νὰ εἶναι ἐνημερώτερος. Ἔλαβον δι’ ἐπιστολῆς πληροφορίαν ὅτι ἐν τῇ περιφερείᾳ Μαλακασίου, περιλαμβανούσῃ περὶ τὰ 40 χωρία, ἐλειτούργουν 5 Ἑλληνικὰ σχολεῖα· σήμερον δὲν λειτουργεῖ κανέν. Τὰ σχολεῖα ταῦτα ἐλειτούργουν δαπάναις τῆς κοινότητος, εἰδικῶς δὲ εἰς τὸ χωρίον Κοτόρτσιον εἶναι καὶ κτίριον τοῦ σχολαρχείου κοινοτικόν, ἐν τῷ ὁποίῳ ἐλειτούργει τὸ σχολεῖον καὶ τοῦτο δαπάναις τῆς κοινότητος. Εἶναι ἀνάγκη νὰ ληφθῇ μέριμνα, ὥστε ἂν δὲν ἐπιτρέπηται νὰ λειτουργήσουν καὶ τὰ πέντε, νὰ λειτουργήσῃ τουλάχιστον ἕν.

§102Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Μάλιστα, θὰ τὸ ἐξετάσω.

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λ. Κουτσοπέταλος παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν τί ἐνηργήθη ἐπὶ τῆς καταγγελίας τῶν κατοίκων Ἀραχώβης κατὰ τοῦ γραμματέως εἰσπράξεως τοῦ ταμείου Λεβαδείας Δημοπούλου, ἐπὶ ἐπεμβάσει εἰς τὰς ἐκλογάς.

§104Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν), Διέταξα ἀνακρίσεις, ἀλλὰ δὲν ἔχομεν ἀκόμη τὸ ἀποτέλεσμα.

§105Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Εἶναι ἀπὸ τοῦ Μαΐου ἡ ἀναφορὰ καὶ τότε ἔχει δίκαιον νὰ λέγῃ ὅτι ἐπεμβαίνει εἰς τὰς ἐκλογὰς καὶ πιέζει διότι ἔχει μεγάλα δόντια.

§106Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ἐγὼ σήμερον ἔλαβον γνῶσιν.

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Καντιάνης παρακαλεῖ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, νὰ πληροφορήσῃ ἐὰν ἐπερατώθη ἡ πρὸ πολλοῦ διαταχθεῖσα μελέτη τῆς κατασκευῆς τῆς ὁδοῦ Μεσσήνης–Πύλου καὶ ἂν ὄχι, τίνα μέτρα ἔλαβε κατὰ τοῦ ἀμελήσαντος ἁρμοδίου μηχανικοῦ, ὅστις ἐπὶ μῆνας τώρα οὐδὲν ἔπραξε, καίτοι ἐπανειλημμένως διετάχθη διὰ τὴν ταχεῖαν περαίωσιν τόσον ἐπειγούσης μελέτης ἀναγκαιοτάτου ἔργου, μέλλοντος νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὴν συγκοινωνίαν δύο ἐπαρχιῶν.

§108Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Κατ’ ἐπανάληψιν ἐγένετο λόγος περὶ τῆς ὁδοῦ Μεσσήνης–Πύλου, διετάχθη δὲ ἀπὸ τὸν παρελθόντα Δεκέμβριον ὁ Νομομηχανικὸς νὰ ἐκτελέσῃ τὴν μελέτην. Ὑπῆρχε τότε μηχανικός τις ὀνόματι Σούλης· ὁ κ. αὐτὸς μετετέθη ἐκ Καλαμῶν, ἐπῆρε τὰ χαρτιὰ εἰς τὴν τσέπην του καὶ εἶναι ἄδηλον ποῦ περιφέρεται.

§109Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἐκεῖνος ὅστις συνέταξε τὴν ἐπιτόπιον μελέτην, θὰ συντάξῃ καὶ τὸν προϋπολογισμόν. Ὁ κ. Σούλης, ὅστις εἶναι εἷς ἐκ τῶν καλυτέρων μηχανικῶν, ἐστάλη ἕνεκα ἐπειγούσης ὑπηρεσίας ἀλλαχοῦ. Θὰ διατάξω τὴν περαίωσιν τῆς ἐργασίας.

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λ. Νάκος ὅπως ὑποβάλῃ πρότασιν νόμου.

§111Λ. ΝΑΚΟΣ. Ἐξ ὀνόματος καὶ ἄλλων συναδέλφων, ὑποβάλλω πρότασιν Νόμου περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου περὶ ὁπλοφορίας. Ἡ τροποποίησις ἀφορᾷ μόνον τὸ μέρος τοῦ νόμου, τὸ ὁποῖον κανονίζει τὸ ζήτημα τῆς θήρας. Τὸ ζήτημα τῆς ὁπλοφορίας, ὅπως γνωρίζει ἐκ τῆς γενομένης συζητήσεως ἡ Βουλή, εἶναι ζήτημα λίαν πολύπλοκον, δὲν εἶναι δὲ δυνατὸν νὰ λυθῇ δι’ ἑνὸς νόμου καὶ εἶναι ἀναπόφευκτοι αἱ τροποποιήσεις. Ὑπάρχουσι βέβαια σημεῖα περὶ τῶν ὁποίων ὑπάρχουσιν ἀμφιβολίαι καὶ διχογνωμίαι, ἀλλ’ οὐδαμοῦ ὑπάρχει διχογνωμία ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῆς ἁλιείας καὶ τοῦ κανονισμοῦ τῆς θήρας. Ὑπάρχουσι μάλιστα ἀλλαχοῦ εἰδικοὶ νόμοι περὶ θήρας, οἱ ὁποῖοι εἶναι καθαρῶς φορολογικοί, διότι οἱ νόμοι περὶ ὁπλοφορίας, ἕνα ἔχουσι σκοπόν, πῶς νὰ τιμωρῶσιν ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι φέρουσιν ὅπλα κρυπτόμενα, τὰ ὁποῖα θεωροῦνται καὶ κινδυνώδη, διότι κανεὶς δὲν ἐσκέφθη νὰ πάρῃ μίαν ἄδειαν θήρας καὶ νὰ πάρῃ τὸ δίκανόν του καὶ νὰ ἐξέλθῃ εἰς τὰς πλατείας καὶ ἀνὰ τὴν πόλιν νὰ γίνῃ ἀφορμὴ ἐγκλήματος καὶ διαταράξεως τῆς δημοσίας τάξεως. Ὁ νόμος, ὁ ψηφισθεὶς ἐσχάτως, μὴ λαβὼν μέριμναν περὶ τούτου, ἐγέννησεν εὐλόγως δυσφορίαν καὶ ἡ Βουλὴ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ μείνῃ ἀμέτοχος τῆς δυσφορίας ταύτης. Διὰ τοῦτο ἐνόμισα μετ’ ἄλλων συναδέλφων, ὅτι ἔπρεπε νὰ ὑποβάλωμεν τροποποίησιν τοῦ νόμου καὶ λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω τοιαύτην παρακαλῶν νὰ κηρυχθῇ κατεπείγουσα.

§112ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§113ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὑπάρχει ἀκόμη μία ἐρώτησις τοῦ κ. Κροκιδᾶ. Παρακαλῶ νὰ δώσω τὴν ἀπάντησιν, ἵνα μὴ μένῃ ἐκκρεμὴς εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν. Ἐρωτᾷ διατί διέταξα ὥστε οἱ κληρωτοὶ τῆς ἀπογραφῆς τοῦ 1912 νὰ ἀπολυθῶσι ταὐτοχρόνως κατ’ Ἀπρίλιον τοῦ 1915, ἐνῷ εἶναι γνωστὸν ὅτι δὲν ἐκλήθησαν ταὐτοχρόνως. Ἀπαντῶ ὅτι δὲν εἶναι ἀκριβές, ὅτι διέταξα ν’ ἀπολυθῶσι ταὐτοχρόνως τὸν Ἀπρίλιον τοῦ 1915. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶναι ἀκριβὲς εἶναι ὅτι διέταξα νὰ κρατηθῶσι καὶ ὡς ἔφεδροι.

§114Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἐρώτησις εἶναι ἐσφαλμένη, κ. Πρόεδρε. Ἔπρεπε νὰ σᾶς ἐρωτήσῃ, διατί δὲν διετάχθη ἡ ἀπόλυσις.

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τῶν κ.κ. Λ. Νάκου, Γ. Καντιάνη, Σ. Θεοδωροπούλου καὶ λοιπῶν, ὅπως κηρυχθῇ κατεπείγουσα ἡ ὑποβληθεῖσα ὑπ’ αὐτῶν πρότασις νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου περὶ ὁπλοφορίας» παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ ἀδείας ἐκδόσεως ἐντόκων γραμματίων τοῦ Δημοσίου» καὶ ζητεῖ νὰ κηρυχθῇ κατεπεῖγον. Οἱ παραδεχόμενοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἔχει τὸν λόγον.

§116Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς σχέδιον νόμου, τοῦ ὁποίου τὴν σπουδαιότητα δὲν εἶναι δυνατὸν εὐκόλως νὰ παραγνωρίσῃ τις καὶ τὸ ὁποῖον παρακαλῶ νὰ παραπεμφθῇ εἰς ἐπιτροπήν, ὅπως μελετηθῇ, διὰ νὰ συζητηθῇ ὑπὸ τῆς Βουλῆς κατὰ τὴν προσεχῆ συνέλευσιν τῶν κ. κ. Βουλευτῶν, τὴν μετὰ τὰς ἑορτάς. Τὸ σχέδιον νόμου εἶναι περὶ Χρηματιστηρίου. Ἡ σημασία τοῦ Χρηματιστηρίου εἰς τὰ διάφορα Κράτη ἔχει δεόντως ἀναγνωρισθῆ, παρ’ ἡμῖν ὅμως, μολονότι ἡ κίνησις ἡ χρηματιστηριακὴ εἶναι κίνησις ἀρκετῶν ἐτῶν, δὲν ἐδόθη ἡ δέουσα προσοχή, καὶ τοιουτοτρόπως ἀπομένει πρὸς ῥύθμισιν τοῦ σπουδαιοτάτου τούτου ἀντικειμένου μόνη ἡ διάταξις, τὴν ὁποίαν ἔχομεν εἰς τὸν ἐμπορικὸν κώδικα, διάταξις δηλ. χρονολογουμένη διὰ τὴν Ἑλλάδα μὲν πρὸ 90 περίπου ἐτῶν, διὰ τὴν ἱστορίαν δέ, λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν ὅτι αὕτη ἐλήφθη ἐκ διατάξεων ἰσχυουσῶν ἐν Γαλλίᾳ καὶ ἀλλαχοῦ, περισσότερον ἀπὸ ἑκατὸν εἴκοσιν ἔτη. Ἀλλὰ κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, ἡ μορφὴ τοῦ πλούτου ὑπὸ τὴν σημερινὴν αὐτῆς ἐμφάνισιν ἦτο ἄγνωστος· κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ὁ πλοῦτος ἦτο ἀκίνητος, εἰς τὴν ἀκίνητον κτῆσιν συνίστατο ὁ πλοῦτος· σήμερον ὅμως συμβαίνει τὸ ἐναντίον, ὁ πλοῦτος ἀπαντᾷ πολὺς ὑπὸ τὴν κανονικὴν αὐτοῦ μορφήν, τὴν μορφὴν τῶν ἀξιῶν καὶ διὰ τοῦτο ἔχει μειωθῇ σημαντικώτατα ἡ σημασία, τὴν ὁποίαν ἄλλοτε αἱ νομοθεσίαι ἀπέδιδον εἰς τὴν ἀκίνητον κτῆσιν καὶ πᾶσαι αἱ νομοθεσίαι προνοοῦσι περὶ μέτρων ἐξασφαλιζόντων τὰς συναλλαγὰς ἐπὶ τῶν κινητῶν ἀξιῶν. Τὰ χρηματιστήρια εἶναι τόπος, ὅπου συνέρχονται ἄνθρωποι εἰδικοί, μεσολαβοῦντες ἵνα γίνωνται αἱ διαπραγματεύσεις καὶ συναλλαγαὶ ἐπὶ τῶν διαφόρων κινητῶν ἀξιῶν. Ὅπως διὰ νὰ καταφύγωσιν οἱ συμβαλλόμενοι εἰς συμβολαιογράφον, ἀπαιτεῖται ἡ συγκατάθεσις αὐτῶν καὶ ἡ βεβαίωσις διὰ μιᾶς πράξεως, ἀπαραλλάκτως δύναταί τις ν’ ἀποτολμήσῃ τὴν παρομοίωσιν, ὅτι εἰς τὸ Χρηματιστήριον ὑπάρχει σύνολον ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι πρέπει νὰ ἔχωσι κἄποιον ἐπίσημον χαρακτῆρα καὶ οἱ ὁποῖοι χρησιμεύουσιν ὡς μεσάζοντες καὶ ὡς βεβαιοῦντες τὰς συναλλαγάς. Τὰ τῶν χρηματιστηρίων παρ’ ἡμῖν, ἐκ τῆς ἐλλείψεως πάσης ῥυθμίσεως, δὲν εἶχον καλῶς. Χωρὶς νὰ θέλῃ τις νὰ παραγνωρίσῃ ὅτι ὑπάρχουσιν ἐν αὐτῷ μέλη, τὰ ὁποῖα πιστότατα εἰς τὰς ὑποχρεώσεις των, κατήντησαν νὰ ἴδωσιν τὴν περιουσίαν, τὴν ὁποίαν εἶχον ἀποκτήσει διὰ μυρίων κόπων, χανομένην, ἠδύνατο νὰ ἴδῃ τις καὶ πολλούς, οἱ ὁποῖοι ναυαγήσαντες εἰς πολλὰ ἄλλα, ἂς εἴπωμεν τὴν ἀλήθειαν, ἐπαγγέλματα, δὲν ἠρκοῦντο νὰ μεσολαβῶσιν εἰς τὸ Χρηματιστήριον, ἀλλ’ ἤθελον νὰ κερδοσκοπῶσι καὶ δι’ ἴδιον αὐτῶν λογαριασμόν. Κατὰ τοιοῦτον τρόπον ὑπῆρξε μία ἐξέλιξις περιεργοτάτη τοῦ προσωπικοῦ τοῦ Χρηματιστηριακοῦ σώματος Ἀθηνῶν, περὶ τοῦ Χρηματιστηρίου τοῦ ὁποίου καὶ μόνον προνοεῖ τὸ νομοσχέδιον ἐπὶ τοῦ παρόντος. Ποία εἶναι ἡ μορφὴ αὕτη; Ὑπάρχει κατηγορία μεσιτῶν ἐν τῷ Χρηματιστηρίῳ, οἱ ὁποῖοι συναλλάσσονται ἰδίῳ αὐτῶν ὀνόματι, ἔχουσιν ἀπέναντι αὐτῶν ἕτερον μεσίτην, κλείοντα τὰς πράξεις δι’ ἴδιον αὑτοῦ ὄνομα καὶ εἶναι ὑπεύθυνοι αὐτοὶ πρὸς τὸν ἄλλον. Οὗτοι ἀποτελοῦσι τὴν ὑγιᾶ τάξιν τῶν μεσιτῶν τοῦ χρηματιστηρίου καὶ οὐδέποτε ἔδωκαν ἀφορμὰς παραπόνων. Ἀλλὰ πολλάκις ἔρχονται ἐπήλυδες ἄγνωστοι ἐμφανιζόμενοι ἐπί τινα χρόνον, μετὰ θορύβου δὲ καὶ πατάγου εἰσερχόμενοι εἰς τὸ Χρηματιστήριον, μεσῖται καὶ κερδοσκόποι συνάμα, παίζουν εἰς μέγαν κύκλον, κατορθώνουν νὰ ἐπηρεάζουν τὰς τιμὰς ἄνευ βάσεώς τινος καὶ ἀπέρχονται μίαν πρώταν ἀφίνοντες ὀπίσω τὰ θύματα, τὰ ὁποῖα εἶναι οἱ ἔντιμοι μεσῖται. Πλὴν τούτων ἐδημιουργήθη καὶ μία ἄλλη τάξις μεσιτῶν, οἱ ὁποῖοι δὲν συναλλάσσονται ἐν τῷ Χρηματιστηρίῳ, ἀλλὰ φέρουσιν εἰς συνεννόησιν τὸν ἰδιώτην πρὸς τὸν μεσίτην, τὸν ἐργαζόμενον ἐν τῷ Χρηματιστηρίῳ. Αὐτοὶ εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι φυσικῶς προσπαθοῦσι νὰ ἁλιεύσωσι ὅσους δὲν θέλουσι νὰ παίξωσιν εἰς τὸ Χρηματιστήριον ἢ ἐκεῖνοι οἵτινες σοβαροὶ ἀληθῶς μεσῖται φέρουσιν εἰς συνάφειαν τοὺς ἐντολεῖς αὐτῶν πρὸς τοὺς ἐν τῷ Χρηματιστηρίῳ ἐν ἰδίῳ αὐτῶν ὀνόματι συναλλασσομένους ἐντολεῖς, ἀποφεύγοντας τὴν προστριβὴν τῆς συναλλαγῆς πρὸς τὰ μέλη τοῦ Χρηματιστηρίου τὰ ἐν τῷ περιβόλῳ, ἐν τῇ corbeille ὡς ἐπεκράτησε νὰ λέγηται συναλλασσομένους. Ἐν ᾧ δὲ αὐταὶ αἱ δύο κεφαλαιώδεις τάξεις ὑπάρχουσι, εἶπον ὅτι ἐμορφώθη καὶ μία ἄλλη τάξις κατ’ ἐκφυλισμόν, ἡ ὁποία εἶναι μεσῖται καὶ κερδοσκόποι συνάμα. Ἐὰν θελήσῃ κανεὶς νὰ προΐδῃ τὰ οἰκονομικὰ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα θὰ παραχθῶσιν ἐν Ἑλλάδι μετὰ τὴν ἐπαύξησιν τῆς χώρας, δὲν δύναται νὰ παραγνωρίσῃ ὅτι τὸ χρηματιστήριον Ἀθηνῶν ἰδίᾳ, θὰ ἔχῃ ἓν ἀπὸ τὰ μεγαλύτερα ἔργα νὰ ἐπιτελέσῃ. Ἤδη εἶναι εὐχάριστον φαινόμενον ὅτι τίτλοι σημαντικῆς ἀξίας, οἱ ὁποῖοι μέχρι τινὸς εὑρίσκοντο εἰς χεῖρας ξένων κεφαλαιούχων, ἐθνικοποιήθησαν κατὰ τὴν καθιερωμένην ἔκφρασιν, περιῆλθον δηλ. εἰς χεῖρας Ἑλλήνων κεφαλαιούχων. Ἤδη ἐκ τῶν τίτλων τῶν παλαιῶν ἡμῶν δανείων ὑπολογίζεται ὅτι τὸ ἓν τέταρτον τοὐλάχιστον περιῆλθεν εἰς χεῖρας ἑλλήνων ὁμολογιούχων. Ἀλλὰ καὶ αἱ τελευταῖαι συνελεύσεις τῆς Προνομιούχου Ἑταιρείας, ἡ ὁποία ἱδρύθη ἀποκλειστικῶς διὰ ξένων κεφαλαίων, συμμετεχούσης μόνον τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης κατά τι ποσοστόν, αἱ τελευταῖαι συνελεύσεις, λέγω, ἀπέδειξαν ὅτι αἱ μετοχαὶ τῆς Προνομιούχου Ἑταιρείας περιῆλθον κατὰ τὸ πλεῖστον εἰς Ἕλληνας μετόχους. Ἐὰν δὲ ταῦτα ἦσαν πρὸ τῶν πολέμων τὰ φαινόμενα, δύναταί τις ἀσφαλῶς νὰ εἰκάσῃ ὅτι μετὰ τὸν πόλεμον ἡ κίνησις τοῦ χρηματιστηρίου θὰ εἶναι ζωηροτέρα. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου, κύριοι, τὸ ὁποῖον ὑποβάλλω ὑπὸ τὴν κρίσιν καὶ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς, οἱ μεσῖται γίνονται δημόσια πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ὑπόκεινται εἰς πειθαρχικὰς ποινάς, ἀλλὰ καὶ εἰς ποινικὴν καταδίωξιν δι’ ὡρισμένας παραβάσεις, αἱ ὁποῖαι ἀναγράφονται ἐν τῷ νόμῳ. Ἐν ᾧ δὲ λαμβάνεται πᾶσα μέριμνα ὅπως οἱ μεσῖται βελτιώσωσιν οἰκονομικῶς τὴν θέσιν αὐτῶν, λαμβάνεται συνάμα καὶ πᾶσα πρόνοια ὅπως ἀπαγορεύηται εἰς αὐτοὺς ἡ ἐν ἰδίῳ ὀνόματι κερδοσκοπία. Αἱ διατάξεις διετυπώθησαν ἐν τῇ προσπαθείᾳ τοῦ νὰ ἐξυψωθῇ ἀληθῶς τὸ σῶμα τῶν μεσιτῶν ἐν τῷ χρηματιστηρίῳ, νὰ ἀποφύγωμεν δὲ ὅσον εἶναι δυνατὸν τὰς παραπλανήσεις τοῦ κοινοῦ, αἱ ὁποῖαι συνήθως γίνονται ἀπὸ ἀνθρώπους μὴ ἔχοντας ἀρκούσας οἰκονομικὰς προσόδους καὶ προσπαθοῦντας διὰ μυρίων μέσων νὰ πολλαπλασιάσωσι τὰ κέρδη των. Ἱδρύεται γενικὸν συμβούλιον γνωμοδοτικὸν διὰ τὰς ἀφορώσας τὸ χρηματιστήριον ὑποθέσεις, λαμβάνεται μέριμνα περὶ διαλύσεως τῶν διαφορῶν διὰ διαιτησίας, ἐπὶ πλέον δὲ θὰ ὑπάρχῃ καὶ διαρκὴς Ἐπιτροπεία, ἡ ὁποία θὰ ἐνασκῇ ἐποπτείαν ἐπὶ τοῦ Χρηματιστηρίου. Ὁ ἐπόπτης εἶναι δημόσιος ὑπάλληλος, ὁ ὁποῖος ἐκπροσωπεῖ τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἐφορεύει ἐπὶ τῶν κινήσεων τοῦ Χρηματιστηρίου· εἰσάγεται δὲ καὶ παρ’ ἡμῖν τὸ σύστημα τῶν πινακιδίων, τὸ ὁποῖον ὑπῆρχε τύποις μόνον ἀναγεγραμμένον εἰς τινα νόμον, τὸν ἰσχύοντα παρ’ ἡμῖν, τὸν περὶ χαρτοσήμου, διότι ὁ συντάξας τὸν νόμον ἐνόμιζεν ὅτι ἀληθῶς γίνονται αἱ πράξεις τοῦ Χρηματιστηρίου Ἀθηνῶν διὰ πινακιδίων (borderaux). Δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου οὐ μόνον ἐξασφαλίζεται ὁ ἐντολεὺς ἀπέναντι τοῦ μεσίτου, ὅτι ἐξετελέσθη ἡ πρᾶξις εἰλικρινῶς, ἀλλ’ ὑπάρχει καὶ μία ἐπίσημος ἀπόδειξις περὶ τῆς συναλλαγῆς τῆς οἰκονομικῆς ἐπὶ κινητοῦ πλούτου, ἡ ὁποία πρὸς τὸ παρὸν μὲν δὲν ὑπόκειται εἰς τέλος, μετὰ τὴν εὐόδωσιν ὅμως τοῦ θεσμοῦ, ὡς ἐλπίζω, θὰ ὑποστῇ καὶ αὕτη μικρόν τι τέλος, ὅπως καὶ εἰς ἄλλα Κράτη, διότι δὲν εἶναι δίκαιον, ἀφοῦ αἱ συναλλαγαὶ ἐπὶ τοῦ ἀκινήτου πλούτου ὑφίστανται τέλος τί ἀπέναντι τῆς Πολιτείας, αἱ συναλλαγαὶ τοῦ κινητοῦ πλούτου νὰ μένουν ἀτελεῖς· καὶ διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι μετὰ τὴν εὐόδωσιν τῆς λειτουργίας τοῦ θεσμοῦ τούτου δύνανται νὰ φορολογηθῶσιν ἐλαφρῶς αἱ συναλλαγαὶ αὗται. Κανονίζονται διὰ τοῦ νομοσχεδίου τὰ τῶν πράξεων τῶν κερδοσκοπικῶν, κανονίζονται δὲ τέλος καὶ τὰ ἰδιωνύμου ἐκείνης χρηματιστηριακῆς συμβάσεως, τῆς γνωστῆς ὑπὸ τὸ ὄνομα τῆς μεταφορᾶς (report), ἡ ὁποία ἀποτελεῖ αὐτόχρημα τὴν ψυχὴν τοῦ Χρηματιστηρίου. Τὸ νομοσχέδιον, Κύριοι, συνετάγη ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ Κανονισμοῦ τοῦ Χρηματιστηρίου Ἀθηνῶν, τῶν πληροφοριῶν, τὰς ὁποίας ἔντιμα μέλη τοῦ Χρηματιστηρίου παρέσχον εἰς ἡμᾶς, τῶν ξένων νομοθεσιῶν, καὶ ἰδίᾳ τῆς τελευταίας πασῶν, τῆς Ἰταλικῆς νομοθεσίας, ἥτις εἶναι ἡ προσφατωτέρα, ἐπεξειργάσθη δ’ αὐτὸ ἤδη ὑπὸ τὴν παράστασιν καὶ ἐμοῦ τοῦ ἰδίου, ἐπιτροπὴ συγκειμένη ἐκ χρηματιστῶν διακεκριμμένων καὶ ἐκ Τραπεζιτικῶν ὑπαλλήλων ἀνωτέρων. Μετὰ τοιοῦτον ἔλεγχον ὑποβάλλεται ὑπὸ δευτέραν βάσανον, τὴν βάσανον τῆς Βουλῆς, ἐλπίζω δὲ ὅτι θὰ εἶναι εὔκολον νὰ περατωθῇ ἡ μελέτη τῆς Ἐπιτροπῆς, ὥστε, ὅταν συνέλθωμεν μετὰ τὰς ἑορτάς, νὰ τὸ ψηφίσωμεν, ἵνα δυνηθῇ νὰ λειτουργήσῃ καὶ τὸ Χρηματιστήριον κατὰ τὸν μᾶλλον προσήκοντα τρόπον, πρὸς ἀντιμετώπισιν καὶ ἐνίων περιόδων κρίσεως, ὁποία ἡ τελευταίως μαστίσασα τὰ μέλη τοῦ Χρηματιστηρίου. Ὑποβάλλω καὶ δύο ἄλλα σχέδια νόμου, τὰ ὁποῖα εἶναι μία ἀπαρχὴ ἐπαγγελίας δοθείσης πρὸ ἑνὸς ἔτους, ὅτε εἶχον τὴν τιμὴν νὰ εἰσηγηθῶ εἰς τὴν Βουλὴν τὰ νομοσχέδιά μου. Εἶπον τότε εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι διὰ τὴν ἐνθάρρυνσιν τῆς βιομηχανίας ἡμῶν, τὸ Κράτος εἶχεν ἀκολουθήσει ἐσφαλμένην πολιτικήν, εἶχεν ἀκολουθήσει τὴν πολιτικὴν τῆς προστασίας τῆς ἐγχωρίου βιομηχανίας δι’ ὑπερμέτρων τελωνειακῶν δασμῶν κατὰ τρόπον, ὥστε ἡ ἐνθάρρυνσις τῆς βιομηχανίας καὶ ἡ προαγωγὴ αὐτῆς ἐγίνετο εἰς βάρος τῶν καταναλωτῶν. Ἀντιθέτως ὥδευσαν ἄλλα Κράτη κατὰ τὰς τελευταίας δεκαετηρίδας. Πρώτη ἡ Οὑγγαρία, ζηλοτύπως ἔχουσα πρὸς τὴν πρόοδον τῆς βιομηχανίας, τῆς ἑτέρας συμμετεχούσης εἰς τὴν δυαδικὴν μοναρχίαν ἐπικρατείας, τῆς Αὐστρίας, ἔθεσε νόμον περὶ ἐμψυχώσεως τῆς ἐγχωρίου βιομηχανίας. Τὴν Οὑγγαρίαν ἐμιμήθησαν κατόπιν ἡ Ῥουμανία, ἡ ὁποία τελευταίως κατὰ τὸ 1912 ἀναδιωργάνωσε τοὺς νόμους τοὺς χθεσινούς, καὶ ἡ Βουλγαρία. Ἐκεῖ ἀντὶ νὰ προστατεύσωσι δι’ ἀπαγορευτικῶν σχεδὸν δασμῶν τὰς νέας βιομηχανίας, ἐσκέφθησαν τοὐναντίον ὅτι θὰ ἠδύναντο εἰς βιομηχανίας, ἀξίας λόγου, καὶ βιομηχανίας ἰδίᾳ νέας, νὰ δώσωσι ἄλλας προστασίας, νὰ ἀφήσωσι μὲν ἄνευ ἐπιβαρύνσεως μεγάλου δασμοῦ τελωνειακοῦ τὴν εἴσοδον ὁμοίων βιομηχανημάτων ἐκ τῆς ἀλλοδαπῆς, ὥστε νὰ μὴ δυσχεραίνηται ὁ καταναλωτὴς νὰ εὕρῃ ἐξ ἴσου καλὸν καὶ εὐθηνὸν προϊόν, ἀλλὰ νὰ δώσωσιν ἄλλα εὐεργετήματα διὰ τῶν ὁποίων νὰ ἐνθαρρύνωνται αἱ νεογενεῖς βιομηχανίαι, οἷον τὸ εὐεργέτημα τῆς μὴ ἱδρύσεως ἄλλων ὁμοίων βιομηχανιῶν ἐπὶ σειρὰν ὡρισμένων ἐτῶν. Ἡ Βουλγαρία φθάνει μέχρι 30 ἐτῶν· κατὰ τὸ διάστημα τοῦτο δὲν δύναται νὰ ἱδρυθῇ ἄλλο ὅμοιον κατάστημα, ὥστε ἀποφεύγεται νὰ ἐπέλθῃ συναγωνισμός, ὁ ὁποῖος θὰ κατέστρεφε καὶ τὰς δύο βιομηχανίας. Ἐπίσης χορηγεῖται ἀσυδοσία τις φόρων ἐπιτηδεύματος, εἰσοδήματος, καὶ κἄποια ἀτέλεια εἰς τὴν εἰσαγωγὴν ἐκ τῆς ἀλλοδαπῆς εἰδῶν, χρησίμων ὡς πρώτης ὕλης τῶν προστατευομένων βιομηχανιῶν, ἐφ’ ὅσον τὰ εἴδη ταῦτα δὲν εὑρίσκονται εἰς τὸν τόπον. Εἰς τὴν Ῥουμανίαν καὶ Βουλγαρίαν ἔφθασαν μάλιστα εἰς μέγιστον βαθμόν. Ἐκεῖ ἔφθασαν μέχρι τοῦ σημείου, ὥστε νὰ ὑποχρεώσωσι τὸ Δημόσιον, τοὺς Δήμους, τὰς Κοινότητας, ν’ ἀγοράζωσι καὶ προμηθεύωνται ὑποχρεωτικῶς ἀπὸ τὰ προϊόντα τῆς ἐγχωρίου βιομηχανίας καὶ ἂν ταῦτα πωλῶνται κατά τι ἀκριβώτερα ἐκείνων, τὰ ὁποῖα θὰ εἰσάγωνται ἐκ τῆς ἀλλοδαπῆς. Ἀπὸ ἐτῶν, Κύριοι, ἐφηρμόσθησαν οἱ τοιοῦτοι νόμοι εἰς τὰ Κράτη, ἅτινα ἐμνημόνευσα. Τ’ ἀποτελέσματα ὅμως δὲν ὑπῆρξαν εὐάρεστα κατὰ πᾶσαν τὴν γραμμήν. Διὰ τοῦτο ἔλεγον πρὸς τὴν Βουλήν, ὅτε εἰσηγήθην τὰ πρῶτα νομοσχέδια τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὅτι πρὸς προστασίαν τῆς βιομηχανίας μας, γίνεται συστηματικὴ μελέτη καὶ κατόπιν τῆς συμπληρώσεως τῆς μελέτης θὰ ὑπεβάλετο τὸ γενικὸν νομοσχέδιον, περὶ ἐμψυχώσεως καὶ προστασίας τῆς ἐγχωρίου βιομηχανίας. Διότι, ἂν ἀλλαχοῦ ἔσχον ἀποτυχίας τινάς, οἱ μελετήσαντες κατόπιν τὰ πράγματα εὑρῆκαν δικαίως, ὅτι αἱ ἀποτυχίαι ὠφείλοντο εἰς τοῦτο, ὅτι χωρὶς νὰ μελετηθῇ προηγουμένως ἡ βιομηχανικὴ κατάστασις τοῦ τόπου, χωρὶς νὰ γείνῃ μία στατιστικὴ βεβαίωσις περὶ τῆς ὑπαρχούσης καταστάσεως τῆς βιομηχανίας καὶ νὰ μελετηθῇ ποῖαι εἶναι αἱ βιομηχανίαι ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι ἔπρεπε νὰ ἐπισπάσουν τὴν προσοχὴν τοῦ Κράτους καὶ τὴν ἐνθάρρυνσιν αὐτοῦ, ἐψηφίσθησαν νόμοι καὶ ἐτέθησαν εἰς ἐφαρμογήν· καὶ ὑπῆρξαν ἀληθῶς βιομηχανίαι τινές, αἵτινες προώδευσαν, ἀλλὰ καὶ οὐκ ὀλίγαι ἀπέτυχον. Ἐπωφελούμενοι δὲ ἐκ τῆς πείρας τῶν ἄλλων χωρῶν, ἦτο φυσικὸν νὰ θέλωμεν νὰ προβῶμεν κατὰ τὸν τρόπον, τὸν ὁποῖον ὡς ἀσφαλέστερον τὰ ἀτυχήματα τὰ ξένα ὑπεδείκνυον εἰς ἡμᾶς· ἀπὸ πέρυσι διέταξα νὰ γείνῃ ἔρευνα βιομηχανικὴ τῆς χώρας, ἐπὶ τῷ σκοπῷ ἀπαρτισμοῦ πινάκων τῆς βιομηχανικῆς καταστάσεως τῆς χώρας καὶ ἀπεικονίσεως τῆς καταστάσεως αὐτῆς καὶ ἐξαγωγῆς ἐντεῦθεν συμπερασμάτων περὶ τῶν βιομηχανιῶν ἐκείνων, τὰς ὁποίας θὰ ἦτο δυνατὸν μετ’ ἐλπίδων ἐπιτυχίας νὰ προστατεύσῃ τὸ Κράτος. Εἶνε ὅμως ἀτύχημα, ὅτι εἰσέτι δὲν ἠθέλησεν ὁ κόσμος καὶ ὁ μᾶλλον ἀνεπτυγμένος, παρὰ τὰς παροτρύνσεις τὰς ἐπανειλημμένας τοῦ Ὑπουργείου καὶ τὰς παροτρύνσεις, τὰς ὁποίας αὐτὸς ὁ σύνδεσμος τῶν ἑλλήνων βιομηχάνων ἔκαμε, δὲν ἠθέλησεν ὁ κόσμος νὰ ἐννοήσῃ, ὅτι ἡ στατιστικὴ ἔρευνα δὲν ἔχει σκοπὸν φορολογικόν, ἀλλ’ ὅτι εἶναι ἀπαραίτητον στοιχεῖον διὰ νὰ γνωρίζῃ κάθε χώρα τὴν οἰκονομικὴν κατάστασίν της καὶ νὰ γνωρίζῃ εἰς ποῖον σημεῖον προόδου βιομηχανικῆς εὑρίσκεται. Ἡ δυσπιστία αὕτη ἐπέφερε τὸ ἀποτέλεσμα, ὅτι δὲν ἔχομεν κἂν συμπληρώσει ἀκόμη τὰς πληροφορίας, αἱ ὁποῖαι μᾶς ἀναγκαιοῦσι διὰ νὰ μελετηθῇ, καταρτισθῇ καὶ ὑποβληθῇ ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς τὸ γενικὸν νομοσχέδιον περὶ ἐνθαρρύνσεως τῆς ἐγχωρίου βιομηχανίας. Ἀλλ’ ἐὰν τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο θὰ προβλέπῃ, ὅπως ἑκάστοτε δι’ ἑνὸς γνωμοδοτικοῦ συμβουλίου ἀπονέμωνται τὰ προνόμια τὰ χρήσιμα πρὸς ἐνθάρρυνσιν νέων βιομηχανιῶν, ἐνομίσαμεν ὅτι, παρουσιαζομένων ἀφορμῶν ἀπασχολήσεως προσφύγων ἰδίᾳ, θὰ ἠδυνάμεθα δι’ εἰδικοῦ νομοσχεδίου νὰ ζητήσωμεν τὴν ἔγκρισιν τῆς Βουλῆς πρὸς ἔναρξιν τῆς βιομηχανικῆς ταύτης πολιτικῆς εἰς τὴν χώραν ἡμῶν. Παρουσιάζεται δηλ. εὐκαιρία, κατὰ τὴν ὁποίαν δυνάμεθα ἐν τῷ τόπῳ, νὰ καταρτίσωμεν βιομηχανίαν ἀνατολικῶν ταπήτων, οἱ ὁποῖοι θὰ ἀπασχολῶσι χεῖρας ἐξειδικευμένας ἤδη, τὰς χεῖρας τῶν προσφύγων τῆς Μ. Ἀσίας καὶ ἡ ὁποία θὰ ἔχῃ τοῦτο τὸ σπουδαιότατον, ὅτι θὰ ἀπασχολήσῃ ἰδίᾳ τὴν οἰκιακὴν λεγομένην βιομηχανίαν, θὰ δώσῃ ἐργασίαν εἰς τὰς οἰκογενείας καὶ δὴ εἰς τὰ θήλεα μέλη αὐτῶν, ἐργασίαν κατὰ τὰς ὥρας τῆς σχολῆς, ἡ ὁποία δὲν θὰ ἀποσπᾷ κἂν αὐτὰς ἀπὸ τὰς κυρίως οἰκιακὰς ἢ τὰς γεωργικάς των ἀσχολίας, θὰ γίνῃ ἀφορμὴ ἡ ἀνάπτυξις τῆς τοιαύτης βιομηχανίας νὰ εἰσάγηται καὶ ἕν ἀρκετὸν ποσὸν πλούτου κατ’ ἔτος εἰς τὴν χώραν. Αὐτὸν τὸν σκοπὸν ἔχει τὸ ὑποβαλλόμενον νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου ζητεῖται ἡ ἄδεια, ἐπειδὴ εἶναι ἐνδεχόμενον κατόπιν νὰ ὑποβληθῶσι νέαι προτάσεις, αἱ ὁποῖαι νὰ εἶναι χρησιμώτεραι, ζητεῖται ἡ ἄδεια, ὅπως ἡ Κυβέρνησις, χορηγήσῃ παρόμοια πλεονεκτήματα εἰς ἐγχώριον βιομηχανίαν τῶν ταπήτων καὶ οὐχὶ ὑπὲρ ὡρισμένου προσώπου, ἀλλ’ εἰς πρόσωπον ἢ συνεταιρισμὸν ἢ ἑταιρείαν, ἥτις θὰ παράσχῃ τὰς καλλιτέρας ἐγγυήσεις περὶ ἐπιτυχίας. Δι’ ἄλλου νομοσχεδίου ζητεῖται νὰ δοθῇ, προστασία ὁμοία, ἀλλὰ πολὺ βραχυτέρας χρονικῆς διαρκείας, εἰς μίαν νέαν βιομηχανίαν, τὴν τῆς κατασκευῆς συκοκαφέ. Ὑποβάλλω τὰ νομοσχέδια ταῦτα εἰς τὴν Βουλὴν καὶ παρακαλῶ ὅπως τὸ μὲν πρῶτον παραπεμφθῇ εἰς εἰδικὴν ἐπιτροπήν, εἰς τὴν ὁποίαν νὰ δοθῇ ἂν κρίνῃ ἡ Βουλὴ ὅτι εἶναι ἐπαρκής, προθεσμία ἑνὸς μηνός, ὥστε νὰ τὸ συζητήσωμεν μετὰ τὰς ἑορτάς, τὰ δὲ ἄλλα εἰς τὴν τακτικὴν ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἐπιτροπήν, ἵνα μελετηθῶσι.

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου.

§118ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω σχέδιον νόμου «περὶ τῆς στολῆς τῶν νῦν ἐν ἐνεργείᾳ ἀξιωματικῶν τῆς ξηρᾶς καὶ τῆς θαλάσσης» καὶ ν’ ἀναγραφῇ αὔριον εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας.

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Λιδωρίκης.

§121Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Θὰ παρακαλέσω ὑμᾶς, ὅπως εὐαρεστηθῆτε καὶ πληροφορήσητε τὴν Βουλήν, ἐὰν πρόκηται νὰ ἐγγραφῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν νομοσχέδιον περὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους, σχετικῶς δὲ θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἐπειδὴ ἐγράφη εἰς τὰς ἐφημερίδας ὅτι πρόκειται νὰ ὑποβάλῃ νέας δηλώσεις, νὰ δηλώσῃ εἰς τὴν Βουλήν, ἐὰν τοῦτο εἶναι ἀληθές. Εἰς τοιαύτην δὲ περίπτωσιν θὰ παρεκάλουν αὐτὸν νὰ ὑποβάλῃ αὐτὰς ταχέως, ὅπως ἡ Βουλὴ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει της καὶ τὰς νέας δηλώσεις καὶ προβῇ εἰς τὴν μελέτην τοῦ νομοσχεδίου.

§122Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ θὰ ἀναγραφῇ εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς προσεχοῦς Δευτέρας.

§123Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Πότε θὰ γίνουν αἱ δηλώσεις;

§124Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Θὰ τὰς ὑποβάλω συγχρόνως μὲ τὸ νομοσχέδιον.

§125Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐγὼ ἤθελον παρακαλέσει τὸ ἑξῆς: Πρὸ πολλῶν ἡμερῶν εἴχομεν ὑποβάλει ὁ κ. Γούναρης καὶ ἐγὼ σημείωμα, διὰ τοῦ ὁποίου παρεκαλοῦμεν τοὺς κ.κ. Ὑπουργοὺς νὰ καταθέσωσιν εἰς τὴν Βουλὴν λογαριασμὸν τῶν δαπανῶν, αἵτινες προκαλοῦνται ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τῶν ψηφισθέντων ὑπὸ τῆς παρούσης Βουλῆς νόμων, τῶν ἐφαρμοστέων ἀπὸ τῆς 1ης Ἰανουαρίου 1915. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔσπευσε νὰ καταθέσῃ τὸ σημείωμα. Οἱ ἄλλοι Ὑπουργοὶ δὲν ηὐδόκησαν νὰ μᾶς παράσχουν τὸ σημείωμα αὐτό.

§126Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἐγὼ δὲν ἔλαβον τοιοῦτον σημείωμα.

§127Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Οὔτε ἐγώ.

§128Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Παρακαλῶ. Τὸ Γενικὸν Λογιστήριον ἀπέστειλεν εἰς τὰ ἄλλα Ὑπουργεῖα τὸ σημείωμα, τὸ ὁποῖον ἐζήτησεν ὁ κ. βουλευτής, ἀλλὰ πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν τοῦτο, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἀπάντησις λεπτομερὴς εἰς τὸ ἐρώτημα τὸ ὁποῖον ὑπεβλήθη, διότι αὐτὸ δὲν ἀποτελεῖ ἄλλο τι, εἰμὴ τὴν κατάρτισιν νέου προϋπολογισμοῦ τοῦ 1915, ἑπομένως ἀπαιτεῖται μία πλήρης μελέτη ἀπὸ οἰκονομικῆς ἀπόψεως ὅλων τῶν ψηφισθέντων νόμων. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γείνῃ οὔτε ἐντὸς βραχέος, οὔτε καὶ δύναται νὰ ζητηθῇ τοιοῦτόν τι.

§129Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω ὅτι ἡ ἀπάντησις, τὴν ὁποίαν ἤκουσα αὐτὴν τὴν στιγμήν, διδομένην ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, δὲν ἔπρεπε νὰ δοθῇ. Ἔχομεν μέγαν ἀριθμὸν νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα μετεβλήθησαν εἰς νόμους· νομίζω ὅτι πρῶτον ἔργον τῶν κυρίων Ὑπουργῶν, εἰσηγουμένων νόμους εἰς τὴν Βουλήν, εἶναι νὰ ὑπολογίζουν, ἂν ὄχι ἐν ταῖς λεπτομερείαις, τοὐλάχιστον ἐν γενικαῖς γραμμαῖς, τὰς δαπάνας τὰς ὁποίας οἱ νόμοι οὗτοι θὰ προκαλέσουν. Διότι ἂν ἐν τῇ Βουλῇ γίνωνται εἰσηγήσεις νόμων, περὶ τῶν οἰκονομικῶν συνεπειῶν τῶν ὁποίων δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχωσι γνῶσιν ἐκ τῶν προτέρων οἱ κύριοι Ὑπουργοί, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει οἰκοδομοῦμεν ἐπὶ τῆς ἄμμου, καθόσον ἐὰν ὁ προϋπολογισμὸς δὲν ἐπιτρέψῃ τὴν ἐφαρμογὴν τῶν νόμων τούτων, τότε τὸ ἔργον τῆς Βουλῆς ματαιοῦται ἐμπράκτως ἐξ ἀδυναμίας οἰκονομικῆς. Διὰ τοῦτο λέγω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν ἔπρεπε νὰ δώσῃ τὴν τοιαύτην ἀπάντησιν. Θὰ ἠννόουν ἀπάντησιν λέγουσαν τάδε: ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ἐν λεπτομερείαις νὰ προσαχθῇ προϋπολογισμὸς δαπανῶν. Ἀλλ’ ἀπάντησιν ὅτι δὲν δυνάμεθα καθόλου νὰ δώσωμεν λογαριασμόν, ἐγὼ δὲν δύναμαι νὰ τὴν δεχθῶ καὶ θὰ ἦτο ὀρθὸν νὰ μὴ τὴν ἠκούωμεν ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργόν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει δὲν ἔχω νὰ κάμω ταύτην τὴν στιγμὴν ἔλεγχον. Παρακαλῶ καὶ πάλιν, ἐφόσον εἶναι δυνατὸν νὰ δοθῶσι τοιοῦτοι λογαριασμοί, νὰ μᾶς δοθῶσι πρὸ τῆς συζητήσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἐὰν δὲν δοθῶσι ποσῶς, τότε θὰ μείνωμεν εἰς τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι δὲν ἔχουν προϋπολογισθῇ αἱ δαπάναι καὶ κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ θὰ ἔχωμεν καὶ τὸν ἔλεγχον αὐτόν.

§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ πέντε πρῶτα σύνολα δὲν διενεμήθησαν εἰσέτι. — Συζήτησις ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τῆς Βουλῆς τῆς χρήσεως 1914. Οἱ ἐγκρίνοντες τὸν προϋπολογισμὸν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν.

§131Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Τὸν λόγον κ. Πρόεδρε.

§132ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κουτούπης.

§133Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Βλέπω εἰς τὸ κεφάλαιον 3 ἄρθρον 9: «Ἐπισκευαί, ἐγκαταστάσεις, ἐπίπλωσις καὶ διακόσμησις αἰθουσῶν, γραφείων καὶ Βουλευτηρίου ἐν γένει 15.300». Παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, ἂν διὰ τῶν 15.300 δρχ. σκοπεῖται ἡ διαρρύθμισις τῆς αἰθούσης τῆς Βουλῆς, ἡ ὁποία εἶναι εἰς ἀθλίαν κατάστασιν πρὸ πάντων ὡς ἐκ τῆς διαρρυθμίσεως τῶν καθισμάτων. Ἂν ὁ κ. Πρόεδρος δὲν νομίζῃ ὅτι ἔφθασεν ἡ στιγμὴ νὰ διαρρυθμισθῶσι διαφορετικὰ τὰ τῆς αἰθούσης τῆς Βουλῆς, πρὸ πάντων ὅπως λείψῃ ὁ μεταξὺ τοῦ προεδρείου καὶ τῶν πρώτων καθισμάτων χῶρος, ὁ ὁποῖος μεταβάλλει τὴν Βουλὴν εἰς διάδρομον καὶ ἐννοεῖται εἰς καφενεῖον ἐνίοτε. Ἐὰν δὲν νομίζῃ ὁ κ. Πρόεδρος ὅτι μεταξὺ τοῦ προεδρείου καὶ τῶν Ὑπουργῶν οὔτε κἂν πρέπει νὰ ὑπάρχῃ χῶρος, ὅπως συμβαίνει τοῦτο εἰς τὰς πλειοτέρας τῶν Βουλῶν, ἂν ἀκόμη δὲν νομίζῃ ὅτι ὁλόκληρον ἐκεῖνο τὸ κολοσσιαῖον βῆμα πρέπει νὰ λείψῃ, ὥστε ὁ Πρόεδρος νὰ εἶναι ἀπρόσιτος, μὲ ἰδιαιτέραν εἴσοδον καὶ ἀφωσιωμένος εἰς τὰς ἐργασίας τῆς Βουλῆς, ὡς ἐπίσης νὰ δοθῇ χῶρος καλλίτερος εἰς τοὺς στενογράφους, ὡς καὶ εἰς τοὺς συντάκτας τῶν πρακτικῶν. Βεβαίως ἡ αἴθουσα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διαρρυθμισθῇ ἄλλως, ἀλλὰ νομίζω ὅτι ἐὰν τὰ καθίσματα ἐλάμβανον ἀκτῖνα ὀλίγον πρὸς τὸν Πρόεδρον καὶ ἐχρησιμοποιεῖτο ὁ χῶρος, τὸν ὁποῖον σήμερον κατέχει τὸ βῆμα, θὰ ἦτο δυνατὸν οἱ βουλευταὶ νὰ προσεγγίσωσι πρὸς τὸ προεδρεῖον, νὰ ἐλαττωθῇ ἡ ἀταξία, ἡ ὁποία γίνεται καὶ νὰ μείνῃ ὁ Πρόεδρος ἥσυχος ἀπὸ πάσης ἐνοχλήσεως, εἰς τρόπον ὥστε τὰ καθήκοντα τῆς Βουλῆς νὰ διεξάγωνται κατὰ καλύτερον τρόπον, διότι οὐδεὶς θὰ ἀμφισβητήσῃ ὅτι καὶ πάντοτε ἐπικρατεῖ ἀταξία εἰς τὰς συζητήσεις, ἰδιαιτέρως ὅμως ἕνεκα τοῦ τρόπου τῆς διαρρυθμίσεως τῶν καθισμάτων καὶ τοῦ προεδρείου, τὸ κοινοβούλιον παρέχει εἰκόνα μᾶλλον καφενείου συζητοῦντος, παρὰ Βουλῆς. Θὰ μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω — ἀλλὰ τοῦτο συνδέεται μὲ τὸ πέρας τοῦ παραρτήματος τῆς Βουλῆς—ὅτι πρέπει νὰ ληφθῇ πρόνοια ὅπως καὶ αἴθουσα ἀναμονῆς ὑπάρχῃ ἐν τῇ Βουλῇ καὶ αἴθουσαι πλείονες τῶν δύο διὰ τὰ διάφορα κόμματα ἐν τῇ Βουλῇ, ὅπως καὶ διὰ τὰς ἐπιτροπάς, αἱ ὁποῖαι ἐργάζονται, ἀκόμη ἴσως καὶ πλείονες τῆς μιᾶς διὰ τοὺς Ὑπουργούς. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν ἀμφιβάλλω θὰ γίνῃ ὅταν περατωθῇ τὸ ὑπὸ κατασκευὴν οἴκημα, τοῦ ὁποίου τὴν βραδύτητα δὲν δύναμαι νὰ ἐξηγήσω. Θὰ ὑποβάλω καὶ τὴν γνώμην ὅπως καὶ τὰ τῆς εἰσόδου τῆς Βουλῆς διερρυθμίζοντο ἄλλως, ὅπως μὴ εἶναι ἐγγὺς τοῦ προεδρείου καὶ ἐγγὺς τοῦ βήματος, ἀλλ’ αἱ εἴσοδοι τῆς Βουλῆς νὰ γίνωνται ἀπὸ τὰ ἄλλα μέρη, ὅπως πᾶσα εἴσοδος καὶ ἔξοδος κλητήρων καὶ ἀκόμη βουλευτῶν μὴ ταράσσῃ τὴν ἡσυχίαν τοῦ κοινοβουλίου.

§134Κ. ΖΑΒΙΤΣΙΑΝΟΣ (Πρόεδρος τῆς Βουλῆς). Εἶναι προφανές, κύριοι Βουλευταί, ὅτι ὁ Προϋπολογισμὸς ὁ ὁποῖος ἤδη ὑποβάλλεται ἐνώπιον τῆς Βουλῆς εἶναι Προϋπολογισμὸς τοῦ 1914 καὶ ἑπομένως δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ συμπεριλάβῃ δαπάνας τῆς κατηγορίας, περὶ ἧς ὡμίλησεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος. Αἱ ἀναγραφόμεναι ἐν τῷ προϋπολογισμῷ δαπάναι, εἶναι δαπάναι, αἵτινες κατὰ τὸ πλεῖστον ἐγένοντο ἤδη, ἐλάχισται δὲ εἶναι ἐκεῖναι αἱ ὁποῖαι πρόκειται νὰ γείνουν πρὸς συμπλήρωσιν. Ἀναγνωρίζω μετὰ τοῦ κ. συναδέλφου τὴν ἀνάγκην διαρρυθμίσεως τεχνικωτέρας, πρωτίστως τῆς αἰθούσης. Τοῦτο εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἐμελετήθη, εἶναι ζήτημα εἰς τὴν μελέτην τοῦ ὁποίου κατ’ ἀνάγκην καὶ πάλιν θὰ ἐπιδοθῶμεν ἤδη, ὁπότε εὐτυχῶς πρόκειται ὁ ἀριθμὸς τῶν Βουλευτῶν νὰ αὐξηθῇ κατὰ πολὺ καὶ ὑπάρχει ἀνάγκη πλειοτέρων καθισμάτων, τὰ ὁποῖα τιθέμενα θὰ εὐχαριστήσωσι τὸν κ. Βουλευτὴν κατὰ τοῦτο, ὅτι θὰ προσεγγίσωσι πολὺ τὸ βῆμα τῆς Βουλῆς καὶ θὰ μείνῃ ὁ πρὸ τοῦ βήματος χῶρος μικρότερος ὡς συνιστᾷ καὶ ὁ ἔντιμος συνάδελφος. Τὸ κατ’ ἐμέ, ἐζήτησα ἀπὸ καιροῦ εἰς καιρὸν διαφόρους γνώμας. Θεωρῶ δὲ ἐπιβαλλόμενον ὅπως εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1915, τὸν ὁποῖον μετά τινας ἡμέρας θὰ ψηφίσῃ ἡ Βουλή, ἀναγράψωμεν πίστωσιν μεγαλειτέραν, διὰ νὰ ἔχωμεν τὸ ἀναγκαῖον ποσὸν ἵνα δυνηθῶμεν νὰ προβῶμεν κατὰ τὸ 1915 εἰς τὰς ἀναγκαίας μεταρρυθμίσεις. Τότε δὲ φρόνιμον ἤθελεν εἶσθαι, ὅπως μελετηθῇ καὶ τὸ ζήτημα τῆς ἀκουστικῆς τῆς Βουλῆς, τῆς ὁποίας ὁμολογουμένως στερεῖται αὕτη.

§135ΠΟΛΛΟΙ. Πρὸ παντὸς ἀκουστικήν.

§136Κ. ΖΑΒΙΤΣΙΑΝΟΣ. Ὡς πρὸς τὸ ἄλλο ζήτημα τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ κ. συνάδελφος, ὀφείλω καὶ ἐγὼ ν’ ἀναγνωρίσω ὅτι ἐὰν εἰς πᾶσαν ἐποχὴν αἱ αἴθουσαι, αἱ διατιθέμεναι διὰ τοὺς κ. κ. βουλευτὰς ἦσαν ὀλίγαι, ἤδη ὅτε τὸ ἔργον τὸ Νομοθετικὸν διεξάγεται ἀναγκαστικῶς κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ νέου Συντάγματος διὰ τῶν Ἐπιτροπῶν, ἡ ἔλλειψις αὕτη καθίσταται ἔτι μᾶλλον αἰσθητή, διότι πραγματικῶς εἶναι ἀνυπόφορον αἱ ἐπιτροπαὶ νὰ μὴ ἔχωσι μίαν αἴθουσαν εἰδικῶς προωρισμένην διὰ τὰς ἐργασίας αὐτῶν. Ἡ ἀποπεράτωσις τῆς Βιβλιοθήκης τῆς Βουλῆς ὁμολογουμένως βραδύνει πολύ.

§137ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Πότε τελειώνει;

§138Κ. ΖΑΒΙΤΣΙΑΝΟΣ. Ἰδοὺ τί συμβαίνει, κ. Πρόεδρε. Ἐπειδὴ εἶχε μεσολαβήσει δικαιοστάσιον δύο περίπου ἐτῶν, κατὰ τὸ διάστημα δὲ ἐκεῖνο δὲν ὑπελογίσθη ἡ συμβατικὴ προθεσμία τοῦ ἐργολαβικοῦ συμβολαίου, ὁ ἐργολάβος ἐκτιμήσας ὅτι κατὰ τὸ διάστημα ἐκεῖνο εἶχον ὑψωθῆ κατὰ πολὺ τὰ ἡμερομίσθια καὶ ὀχυρούμενος πρὸ τῆς ἀναστολῆς τῆς προθεσμίας δὲν προέβαινεν εἰς τὴν ἀποπεράτωσιν τοῦ ἔργου. Μετὰ τὴν λῆξιν τοῦ δικαιοστασίου, ἐπειδὴ τὸ ἔργον εἶχεν ἐγκαταλειφθῆ, ἡμεῖς ἀπηυθύναμεν πλεῖστα ὅσα ἔγγραφα εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργείου, ὅπερ ἐν τέλει ἐκήρυξεν ἔκπτωτον τὸν ἐργολάβον. Ἤδη ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας διέταξε τὴν ἐπανάληψιν τῆς δημοπρασίας. Μὲ τοὺς ὅρους ὅμως τοὺς ὁποίους ὥρισε τὴν πρώτην φοράν, ἐπειδὴ ἦτο ὀλίγον φειδωλός, οὐδεὶς μειοδότης ἐνεφανίσθη. Τούτῳ δὲ τῷ λόγῳ ἕνεκεν, ὑπεχρεώθη κατ’ ἀνάγκην νὰ βελτιώσῃ τοὺς ὅρους καὶ ὑπάρχει ἐλπὶς ὅτι ταχέως τὸ ἔργον θὰ κατακυρωθῇ.

§139Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας) Κατεκυρώθη.

§140Κ. ΖΑΒΙΤΣΙΑΝΟΣ. Ἤδη, ὅτε τὸ ἔργον κατεκυρώθη, ἐλπίζω ὅτι ταχέως θὰ ἐκπεραιωθῇ καὶ τοῦτο, διότι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἤδη κυρίως ὑπολείπεται εἶναι ἡ τοποθέτησις τῶν σχετικῶν σιδήρων, ἐφ’ ὧν θέλουσι τοποθετηθῆ τὰ βιβλία. Ἀφοῦ οὕτω πως ἡ μεταφορὰ τῆς βιβλιοθήκης κατορθωθῇ, τότε θὰ εἶναι δυνατὴ ἡ ἀπόκτησις ἀριθμοῦ αἰθουσῶν ὄχι βεβαίως τόσων, ὅσων θὰ ἐπιθυμοῦμεν, ἀλλὰ πάντως ἀριθμοῦ ἐπαρκοῦς διὰ τὰς ἀμέσους ἀνάγκας. Καὶ τοῦτο μέχρις ὅτου κατορθώσῃ τὸ Κράτος ν’ ἀνεγείρῃ νέον Βουλευτήριον, τοῦθ’ ὅπερ δύναταί τις νὰ εἴπῃ ὅτι εἶναι ἀπαραίτητον.

§141Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Νὰ λάβητε πρόνοιαν καὶ διὰ τὴν θέρμανσιν.

§142Κ. ΖΑΒΙΤΣΙΑΝΟΣ. Μετὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας, κατέληξα πρὸ ἡμερῶν εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅπως γίνῃ σχετικὴ μελέτη. Ἔχομεν δὲ ἐν πάσῃ περιπτώσει ὑπ’ ὄψει καὶ μελέτην γενομένην ἐπὶ τῆς ὑμετέρας προεδρείας.

§143Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Πρωτίστως εἶναι ἀνάγκη διὰ τὴν ὑγιείαν ὅλων.

§144Α. Τ. ΜΠΑΣΙΑΣ. Ἤθελον συστήσει ὅπως ἀναγραφῇ ὡρισμένον ποσὸν 1,000 δραχμῶν πρὸς σύνταξιν κοινοβουλευτικοῦ ἐγχειριδίου. Εἰς ὅλας τὰς ξένας Βουλὰς ὑπάρχει ἕνα κοινοβουλευτικὸν ἐγχειρίδιον. Εἰς τὸ Reichstages θὰ ἴδητε τοιοῦτον τῆς Γαλλίας, τῆς Ἰταλίας καὶ τῆς Ἀγγλίας. Νομίζω ὅτι εἶναι ἀπαραίτητον. Αὐτὴ ἡ ἰδέα ἦτο ἀπὸ τὸ 1908 ἀλλὰ ἐγκατελείφθη. Παρακαλῶ νὰ ἀναγραφῇ πίστωσις ἔστω καὶ 700 Δραχμῶν διὰ τὴν σύνταξιν αὐτοῦ.

§145Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Περισσότερον τῆς ἀνάγκης τοῦ κοινοβουλευτικοῦ ἐγχειριδίου κρίνω ἐπιβεβλημένην τὴν θεραπείαν τῆς ἀνάγκης τοῦ εὑρετηρίου τῆς Ἐφημερίδος τῶν Συζητήσεων τῆς Βουλῆς, διότι ὅλη ἡ ὕλη τῶν συζητήσεων εἶναι ἀχρησιμοποίητος. Οὐδεὶς δύναται νὰ χρησιμοποιήσῃ τὸν ὄγκον τῆς Ἐφημερίδος τῶν Συζητήσεως, διὰ νὰ εὕρῃ ἐν τῷ ὄγκῳ τούτῳ μίαν συζήτησιν περὶ τῶν ὅσων ἐλέχθησαν ἐν τῇ Βουλῇ ταύτῃ. Εἶναι ἀνάγκη ἐπείγουσα καὶ ἐπιβεβλημένη παρ’ ὅ,τι εἶναι τοῦ κυρίου Μπασιᾶ περὶ κοινοβουλευτικοῦ ἐγχειριδίου.

§146Κ. ΖΑΒΙΤΣΙΑΝΟΣ. Ἐγὼ ἀναγνωρίζω ἀμφοτέρας τὰς ἀνάγκας, τὰς ὁποίας ἐτόνισαν οἱ κύριοι συνάδελφοι καὶ θέτω εἰς πρώτην μοῖραν τὴν ἀνάγκην, τὴν ὁποίαν ἐτόνισεν ὁ δεύτερος τῶν προλαλησάντων· εἶναι ζήτημα, διὰ τὸ ὁποῖον πρὸ πολλοῦ ἡ ὑπηρεσία ἀσχολεῖται.

§147Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Χρειάζεται εἰδικός. Ἡ ὑπηρεσία θεωρητικῶς ἀσχολεῖται, ἀφ’ ἧς ὑπῆρξεν Βουλή, πρακτικῶς εἰς οὐδὲν ἀποτέλεσμα ἔφθασεν.

§148Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Σὰν τοὺς κώδικας.

§149Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἡ ἐργασία αὐτὴ εἶναι σὰν τοὺς κώδικας, λέγει ὁ κ. Κροκιδᾶς. Ἀπαιτεῖ ἐργασίαν ἀπὸ εἰδικούς. Διὰ νὰ ἀσχοληθῶσι εἰς αὐτὴν τὴν ἐργασίαν εἶναι ἀνάγκη ἀνθρώπων τελείως ἀφωσιωμένων εἰς αὐτὸ τὸ ἔργον καὶ δι’ αὐτὸ χρειάζεται ἔκτακτος πίστωσις, ἡ ὁποία νὰ διατεθῇ εἰς τὸ εἰδικὸν πρόσωπον μετὰ τῶν ἀναγκαίων βοηθῶν, οἱ ὁποῖοι πρέπει νὰ ἀσχοληθῶσι ἐπὶ δύο ἔτη διὰ νὰ φθάσωσιν εἰς ἀποτέλεσμα. Ἄνευ αὐτοῦ δὲν δύναται νὰ τυπωθῇ ἡ Ἐφημερὶς τῶν συζητήσεων.

§150Κ. ΖΑΒΙΤΣΙΑΝΟΣ. Εἰς τὸ αὐτὸ συμπέρασμα ἤθελον καταλήξει. Εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1915, τὸν ὁποῖον μετά τινας ἡμέρας θὰ ψηφίσωμεν, θὰ ἐξετάσω τὸ ζήτημα, πόσον καὶ ποία πίστωσις θὰ ἀπαιτηθῇ διὰ νὰ τὴν ἐγγράψωμεν ἐν αὐτῷ.

§151Γ. ΛΑΜΠΡΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπεσχέθητε ὅτι θὰ ληφθῇ πρόνοια καὶ διὰ τὴν αἴθουσαν τῶν δημοσιογράφων.

§152Κ. ΖΑΒΙΤΣΙΑΝΟΣ. Ἐλπίζω νὰ ἐξασφαλίσω τοιαύτην καὶ πρὶν ἀκόμη.

§153Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Εἰς τὸν προϋπολογισμὸν εἶναι ἀναγεγραμμένη καὶ πίστωσις διὰ τὴν Ἐπιτροπὴν τῆς Βουλῆς; Νομίζω ὅτι, ὅπως ἀναγράφεται, δύναται νὰ δώσῃ ὑπόνοιαν. Θὰ παρακαλέσω νὰ ἀναγραφῇ ὡς ἀμοιβὴ τῶν πραγματογνωμόνων καὶ τῶν Μηχανικῶν.

§154ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὀρθὴ εἶναι ἡ παρατήρησις καὶ θὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν. Οἱ ἐγκρίνοντες τὸν προϋπολογισμὸν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ ἐγκρίνει τὸν προϋπολογισμόν. — Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διοικήσεως τοῦ ἐν Ζαγορᾷ Κασσαβετείου Παρθεναγωγείου καὶ διαχειρίσεως τῆς περιουσίας αὐτοῦ».

§155Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Νὰ ἀναβληθῇ.

§156ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. — Αʹ Συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ βελτιώσεως τῶν ἀποδοχῶν τῶν Ἀξιωματικῶν τοῦ Στρατοῦ καὶ τῆς Χωροφυλακῆς». (Ψηφίζεται εἰς αʹ συζήτησιν). —Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ΔΝʹ (4050) νόμου περὶ ἀναδιοργανισμοῦ τῆς ὑπηρεσίας τῶν φάρων, ὡς οὗτος ἰσχύει». (Ψηφίζεται ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου). —Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ αὐξήσεως τοῦ προσωπικοῦ τοῦ Ἐθνικοῦ Τυπογραφείου καὶ περὶ τροποποιήσεως τῶν ἀφορωσῶν τὴν ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως διατάξεων». (Ψηφίζεται ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου). Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 10.

§157ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἀναβάλλεται.

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. —Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 14 Αὐγούστου 1914 Β. Διατάγματος, περὶ καταρτισμοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας τῆς χρήσεως 1914». (Ψηφίζεται ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου). —Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προσθήκης εἰς τὸν νόμον ΔΟΑʹ τῆς 8 Ὀκτωβρίου 1912 περὶ συμπληρώσεως τῶν νόμων περὶ ἐνοριακῶν Ναῶν καὶ περὶ Γενικοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ ταμείου». (Ψηφίζεται ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου). —Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 12 Σεπτεμβρίου 1914 Βασιλικοῦ Διατάγματος προκληθέντος κατὰ τὴν ἀπουσίαν τῆς Βουλῆς περὶ κυρώσεως Συμβάσεως δανείου 65 ἑκατομμυρίων». (Ψηφίζεται ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου). —Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ΓΩΟΖʹ (ἀριθ. 3877) τῆς 6 Αὐγούστου 1911 νόμου περὶ ἐκκαθαρίσεως τῆς ἑταιρικῆς περιουσίας τῆς ἀσφαλιστικῆς ἑταιρείας ζωῆς καὶ προνοίας «ἡ Ἀμοιβαία». (Ψηφίζεται ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου). —Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προσαυξήσεως τοῦ μισθοῦ καὶ συντάξεως τῶν ἐν ταῖς Νέαις Χώραις λειτουργῶν τῆς Ἐκπαιδεύσεως». (Ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1 καὶ 2). Ἄρθρον 3 (ἀναγινώσκεται).

§159Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ὅταν συνεζητεῖτο τὸ νομοσχέδιον τὸ κυροῦν τὸ Νομοθετικὸν Διάταγμα περὶ ἀφομοιώσεως τῶν λειτουργῶν τῆς Δημοτικῆς καὶ Μέσης Ἐκπαιδεύσεως τῶν Νέων Χωρῶν, εἶχον συστήσει τότε πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, ὅπως λάβῃ μέτρον νομοθετικὸν δι’ οὗ νὰ χορηγῆται δικαίωμα συντάξεως εἰς τοὺς ἐκ τῶν Νέων Χωρῶν ἀφομοιουμένους λειτουργοὺς τῆς ἐκπαιδεύσεως. Ἐκπληρῶν ὅθεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ὑπόσχεσιν δοθεῖσαν τότε, ὑπέβαλε τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον. Κηρυσσόμενος ὅθεν κατ’ ἀρχὴν ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω τροπολογίας εἰς τὸ 3 ἄρθρον καὶ τὰ ἑπόμενα τοῦ νομοσχεδίου, ἃς ἔχει ὑπ’ ὄψει του ὁ κ. Ὑπουργός. Καὶ πρῶτον ἐπὶ τοῦ 3 ἄρθρου ὑποβάλλω τὴν ἑξῆς τροπολογίαν: (ἀναγινώσκει) «Αἱ ὑπὸ τῶν ἐν Κρήτῃ λειτουργῶν τῆς Ἐκπαιδεύσεως καταβαλλόμεναι ἢ καταβληθεῖσαι μέχρι σήμερον ἐτησίως κρατήσεις, συνυπολογίζονται εἰς τὸ σύνολον τῶν διὰ τὴν προτέραν ὑπηρεσίαν καταβλητέων λόγῳ συντάξεως κρατήσεων».

§160Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Τὴν ἀποδέχομαι.

§161Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Οἱαιδήποτε κρατήσεις καὶ ὁπωσδήποτε ἂν ἐκρατήθησαν.

§162Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Νομίμως ἐννοεῖται.

§163ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Τσακοπούλου. (Ἀπορρίπτεται ἡ τροπολογία αὕτη).

§164Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Διὰ τοὺς ὑπηρετοῦντας συνταξιούχους εἰς τὸ Ἀρσάκειον αὐξάνεται ἀναλόγως τῆς ὑπηρεσίας καὶ ἡ σύνταξις; Διότι ἠγέρθη ἀμφισβήτησις.

§165Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἡ Ἐκπαιδευτικὴ Ἑταιρεία ἀναγνωρίζεται, ἐφ’ ὅσον πρόκειται περὶ καθηγητῶν.

§166Ι. ΜΠΡΙΣΙΜΙΤΖΑΚΗΣ. Διὰ τοὺς καθηγητὰς τοὺς ὑπηρετήσαντας εἰς τὸ ἐξωτερικόν;

§167Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἔκαμα τὴν δήλωσιν ὅτι οἱ καθηγηταὶ τοῦ Πανεπιστημίου οἱ ὑπηρετήσαντες εἰς τὸ ἐξωτερικὸν συμπεριλαμβάνονται.

§168ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 3, ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 4 (ἀναγινώσκεται).

§169Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Εἰς τὸ 4ον ἄρθρον προσέθηκά τινα, δι’ ὧν καθωρίσθη ὁ μισθός, ἐφ’ οὗ θὰ γίνωνται αἱ κρατήσεις. Ὑποβάλλω τὴν ἑξῆς τροπολογίαν: (ἀναγινώσκει) «Πλὴν τῶν ἐν Κρήτῃ λειτουργῶν τῆς ἐκπαιδεύσεως, τῶν ὁποίων αἱ κρατήσεις ὁρίζονται ἐπὶ τοῦ μισθοῦ, ὃν ἐλάμβανον ἐν Κρήτῃ ὑπηρετοῦντες».

§170Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ὄχι.

§171Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἐκτὸς τῶν λειτουργῶν τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως, οἱ ὁποῖοι ὑπηρετοῦσιν εἰς τὰς Νέας Χώρας, διωρίσθησαν τοιοῦτοι καὶ πολλοὶ πρόσφυγες ἐκ Μικρᾶς Ἀσίας, οἱ ὁποῖοι εἶχον ὑπηρεσίαν ἐκεῖ εἰς ἀνεγνωρισμένας ἑλληνικὰς σχολάς. Θὰ συνυπολογισθῇ καὶ ἡ εἰς τὰς σχολὰς ταύτας ὑπηρεσία των;

§172Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Δυνάμει κειμένου νόμου, δικαιοῦνται οἱ ὑπηρετήσαντες εἰς ἰδιωτικὰς σχολὰς νὰ καταβάλωσιν, ἵνα ἀποκτήσωσι σύνταξιν.

§173ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 4, ὡς ἐτροπολογήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 5 (ἀναγινώσκεται).

§174Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Διδάσκαλοι καὶ διδασκάλισσαι ὑπηρέτησαν ἐν τῇ Νέᾳ Ἑλλάδι, πρὸ τῆς προσαρτήσεώς της, ἐπὶ μακρὰ ἔτη. Ἐὰν ἔχωσιν εἰκοσαετίαν διδασκαλίας π. χ. δυνάμει τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ, μετὰ πενταετίαν, μετὰ τὴν κύρωσιν τοῦ νόμου, θὰ λάβωσι σύνταξιν; Πρέπει νὰ λάβητε τοῦτο ὑπ’ ὄψιν.

§175ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 5, ὡς ἐτροπολογήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη). Ἄρθρον 6 (ἀναγινώσκεται).

§176Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας καὶ ἑτέραν τροπολογίαν, κ. Ὑπουργέ, δι’ ἧς ζητεῖται νὰ χορηγηθῇ δικαίωμα συντάξεως κατὰ τοὺς ὅρους τοῦ παρόντος Νόμου, εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν ἤδη συμπεπληρωμένον τὸν ἀπαιτούμενον χρόνον ὑπηρεσίας πρὸς σύνταξιν, ἐὰν ἀποχωρήσωσι πρὸ τῆς παρελεύσεως τῆς πενταετίας τοῦ Νόμου. Ἑτέραν δὲ τροπολογίαν, ὁμοίαν διὰ τὰς χήρας καὶ τὰ ὀρφανὰ τῶν ὑπαλλήλων ἐκείνων, οἵτινες τυχὸν θὰ ἀποθάνωσι πρὸ τῆς λήξεως τῆς πενταετίας τῆς διὰ τοῦ νομοσχεδίου ὁριζομένης. Ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς διστάσῃ νὰ ἀποδεχθῇ τὴν πρώτην τροπολογίαν, πρέπει ἀναποδράστως νὰ ἀποδεχθῇ τὴν δευτέραν, ἵνα ἐπιτευχθῇ ὅπως αἱ χῆραι καὶ τὰ ὀρφανὰ αὐτῶν τῶν ἀποθνησκόντων λειτουργῶν τῆς ἐκπαιδεύσεως, ἀποκτήσωσι τὸ δικαίωμα νὰ λάβωσι τὴν σύνταξιν, καταβάλλοντες τὸ ὑπόλοιπον τῆς κρατήσεως, τὸ ὁποῖον θὰ κατέβαλον ἐὰν ἐπέζων οὗτοι.

§177Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἐφ’ ὅσον ἔχει συμπληρώσει ὁ ἀποθανὼν τὸν χρόνον τῆς συντάξεως, καταβάλει δὲ ἡ οἰκογένειά του, καί τοι νομίζω ὅτι ἐξάγεται ἐκ τοῦ Νόμου.

§178ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 6, ὡς ἐτροπολογήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ψηφίζονται ὡσαύτως τὰ ἄρθρα 7 καὶ 8). Τὸ σύνολον ἀναβάλλεται. — Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συντάξεως τῶν ἐν τοῖς κοινοῖς δημοτικοῖς σχολείοις ὑπηρετούντων διδασκάλων καὶ περὶ διορισμοῦ διδασκαλισσῶν, ἐν αἷς σχολικαῖς περιφερείαις δὲν λειτουργοῦσι ἤδη σχολεῖα θηλέων».

§179Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Δηλῶ ὅτι τὸ 5ον ἄρθρον ἀπαλείφεται.

§180ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 1ον (ἀναγινώσκεται).

§181Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἡ Βουλὴ ὁλόκληρος καὶ ἡ Κυβέρνησις, ἡ μὲν Βουλὴ ὑποβαλοῦσα ἐπανειλημμένως εὐχάς, ἡ δὲ Κυβέρνησις ἀποδεχθεῖσα ταύτας, συνεφώνησαν ὡς πρὸς τὸ αἴτημα τῶν ὑποδιδασκάλων, ἵνα καταστήσωσι συντάξιμον τὴν ὑπηρεσίαν αὐτῶν. Τοῦτο μετὰ τόσας ἐπαγγελίας γενομένας παρὰ τῆς Κυβερνήσεως, εἶνε τὸ πρῶτον βῆμα τῆς οἰκονομικῆς βελτιώσεως τοῦ κλάδου τῶν λειτουργῶν τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως καὶ ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ, θὰ συστήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν καὶ τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως μὴ σταματήσῃ μέχρις ἐδῶ, ἀλλ’ ἂν ὄντως ὁρμᾶται ἐκ πραγματικῆς μερίμνης περὶ βελτιώσεως οἰκονομικῆς τοῦ κλάδου τῶν δημοδιδασκάλων, ἐκ πραγματικῆς μερίμνης περὶ βελτιώσεως αὐτῆς ταύτης τῆς ἐκπαιδεύσεως, νὰ μὴ σταματήσῃ μόνον εἰς τὸ βῆμα τοῦτο, ἀλλὰ νὰ προβῇ καὶ περαιτέρω, εἰς τὴν αὔξησιν τοῦ μισθοῦ τῶν δημοδιδασκάλων καὶ ἐν γένει τῶν λειτουργῶν τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως. Ἄνευ τῆς αὐξήσεως ταύτης, ἀδύνατον νὰ ἔχητε διδακτικὸν προσωπικὸν καὶ δὴ ἄξιον τῆς ὑψηλῆς αὐτοῦ ἀποστολῆς καὶ πάντοτε θὰ παρουσιάζηται ἡ παρατηρουμένη ἔλλειψις προσωπικοῦ καὶ εἰς τὴν Παλαιὰν Ἑλλάδα ἀλλ’ ἰδίως εἰς τὰς Νέας Χώρας. Καὶ τότε θὰ εὑρίσκεσθε εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ λαμβάνητε τὰ ἡμίμετρα ἐκεῖνα τῆς ἐπαναφορᾶς τῶν γραμματοδιδασκάλων εἰς τὰς Νέας Χώρας, ἅτινα ὅσον προσωρινὰ καὶ ἂν εἶναι, ἐπιφέρουσι βαθύτατον κλονισμόν, ἂν μὴ τελείαν καταστροφὴν τῆς στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως. Διὰ νὰ προσκτήσητε ἀριθμὸν διδακτικοῦ προσωπικοῦ, δὲν ὑπάρχει ἄλλη ὁδὸς ἢ ἡ ὁδὸς τῆς αὐξήσεως τοῦ μισθοῦ τῶν λειτουργῶν τῆς στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως. Ὁ μισθὸς τῶν δημοδιδασκάλων καὶ ὑποδιδασκάλων εἶναι τοιοῦτος, ὥστε νὰ μὴ ἀρκῇ καὶ διὰ τὸν ἐπιούσιον αὐτῶν ἄρτον ἀκόμη. Ἐὰν θέλητε λειτουργοὺς ἀφωσιωμένους εἰς τὸ μέγα καὶ ὑψηλὸν ἔργον αὐτῶν μετὰ ζήλου καὶ ἐπιμελείας, εἶναι ἀνάγκη νὰ καταστήσωμεν αὐτοὺς οἰκονομικῶς ἀνεξαρτήτους καὶ συνιστῶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ μὴ ἀναβάλῃ τὸ μέτρον τοῦτο, εἰς ἐποχὴν καθ’ ἣν λαμβάνεται πρόνοια περὶ βελτιώσεως ὅλων τῶν ὑπαλλήλων τῆς διοικήσεως. Μετὰ τὴν σύστασιν ταύτην, ἐπανέρχομαι εἰδικῶς ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου. Ἀνεγνωρίσθη, κύριοι, τὸ δικαίωμα τῆς συντάξεως τῶν ὑποδιδασκάλων. Τοῦτο εἶναι ἔργον δικαιοσύνης, ὅπως λέγει ὁ κ. Ὑπουργός, ἀλλ’ ἐνῷ ἀφ’ ἑνὸς εἶναι ἔργον δικαιοσύνης, ἀφ’ ἑτέρου ἡ ὑποχρέωσις πρὸς πληρωμὴν τῶν ποσῶν, τὰ ὁποῖα θὰ καταβάλωσιν διὰ νὰ προσκτήσωνται τὸ δικαίωμα τοῦτο τῆς συντάξεως, θὰ στερήσῃ αὐτοὺς καὶ τοῦ ἐπιουσίου αὐτῶν ἄρτου, διότι ὁ ὑπολειπόμενος μισθὸς θὰ εἶναι τοιοῦτος, ὥστε νὰ μὴ δύνανται νὰ ἐπαρκέσωσιν ὄχι μόνον εἰς τὰς ἄλλας ἀνάγκας τοῦ βίου, ἀλλὰ καὶ εἰς τὰς ἀπολύτους ἀνάγκας τῆς καθ’ ἡμέραν ζωῆς. Ὁ ὑποδιδάσκαλος διὰ τοῦ δικαιώματος τῆς συντάξεως, ὅπερ ἀπονέμεται αὐτῷ, θὰ εὑρεθῇ μεταξὺ διλήμματος· μεταξὺ τοῦ ἄρτου τοῦ σημερινοῦ καὶ τοῦ ἄρτου, ὃν θ’ ἀποκτήσῃ ἡ οἰκογένειά του διὰ τῆς συντάξεως. Πρὸς ἀποφυγὴν τῆς δυσχερείας ταύτης, ἥτις παρουσιάζεται διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου καὶ ἵνα μὴ καταστήσωμεν τὴν θέσιν τοῦ ὑποδιδασκάλου ὄχι μόνον καλυτέραν, ἀλλὰ πολὺ χειροτέραν τῆς νῦν, θὰ ὑποβάλω ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς τὸ ἑξῆς μέτρον, διὰ τοῦ ὁποίου, ἐνῷ ὁ μισθὸς τῶν ὑποδιδασκάλων θὰ εἶνε ὁ ἴδιος, τὸ δημόσιον ταμεῖον δὲν ἔχει νὰ πληρώσῃ τίποτε, διότι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ δώσῃ εἰς αὐτούς, θὰ τὸ λάβῃ διὰ τῆς ἐκ τῆς παρεχομένης συντάξεως κρατήσεως. Καὶ οὕτω πράττουσα ἡ Κυβέρνησις θὰ ἀποδώσῃ πραγματικὴν δικαιοσύνην εἰς τοὺς ὑποδιδασκάλους, ὅταν ἀφίνουσα τὸν μισθὸν αὐτῶν ὡς ἔχει καὶ καταστήσῃ ἅμα τὴν ὑπηρεσίαν αὐτῶν συντάξιμον, δηλαδή, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ λάβῃ παρ’ αὐτῶν διὰ τῶν κρατήσεων, νὰ τὸ ἀποδώσῃ εἰς δεκάδραχμον αὔξησιν, εἰς τοὺς ἔχοντας δεκαετῆ ὑπηρεσίαν. Ἐκ τῶν μέχρι τοῦδε δηλώσεων τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ καὶ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας, εἶναι φανερὸν ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶναι διατεθειμένη νὰ προβῇ εἰς τὴν αὔξησιν τῆς μισθοδοσίας τῶν λειτουργῶν τῆς στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως, ἀλλ’ ἀναβάλλει ταύτην εἰς τὸν χρόνον, καθ’ ὃν θὰ ἐπιτρέψουν τοῦτο οἱ πόροι τοῦ δημοσίου ταμείου. Ὁ χρόνος οὗτος, ὡς ἐδήλωσαν, δὲν φαίνεται ὅτι θὰ εἶναι πολὺ μακρός. Διὰ τοῦ ὑπολογισμοῦ ὃν θὰ κάμω, ἡ αὔξησις ἡ πραγματικὴ τοῦ μισθοῦ τῶν ὑποδιδασκάλων θὰ συμπέσῃ εἰς χρόνον πολὺ μακρότερον ἐκείνου ὃν ὑπολογίζει ἡ Κυβέρνησις. Ἰδοὺ πῶς ἔχει ὁ ὑπολογισμὸς οὗτος. Ὁ μισθὸς τοῦ ὑποδιδασκάλου τρίτης τάξεως εἶναι 55 δραχμαὶ μὲ τὴν αὔξησιν δὲ τοῦ 10δράχμου δυνάμει τοῦ ὑφισταμένου νόμου γίνεται 65. Κατὰ τὸ νομοσχέδιον ἡ ὑπηρεσία αὐτῶν γίνεται συντάξιμος. Ἐὰν ἔχῃ 10ετῆ ὑπηρεσίαν ὁ ὑποδιδάσκαλος γʹ τάξεως, ὁ λαμβάνων μισθὸν καὶ αὔξησιν δραχμὰς 65, θὰ ὑφίσταται ἐν τῷ μέλλοντι κράτησιν, πρὸς 9%, δραχ. 5.85 τὸν μῆνα καὶ κατ’ ἔτος δραχ. 71.20, εἰς 10 ἔτη θὰ ὀφείλῃ δραχμὰς 712, ἃς πρέπει νὰ καταβάλῃ διὰ τὸ δικαίωμα τῆς συντάξεως, θὰ πληρώνῃ δὲ ταύτας ἐντὸς πενταετίας, κατὰ τριμηνιαίας δόσεις ἴσας, συνεπῶς θὰ πληρώνῃ κατ’ ἔτος δραχμὰς 142, κατὰ τριμηνίαν δραχ. 17, κατὰ μῆνα 10.80, ταύτας δὲ ἵνα καταστήσῃ συντάξιμον τὴν ὑπηρεσίαν του τὴν προγενεστέραν. Ἂν προσθέσωμεν εἰς ταύτας καὶ δραχμὰς 5.85, τὰς ὁποίας θὰ πληρώνῃ διὰ τὰς νέας κρατήσεις, θὰ ἔχωμεν μηνιαίως 16.65, ἃς θὰ ἀφίνῃ κατὰ μῆνα, διὰ νὰ καταστήσῃ συντάξιμον τὴν παλαιάν του ὑπηρεσίαν καὶ τὴν νέαν. Ἀφοῦ, ὡς εἶπον, λαμβάνει μισθὸν δραχ. 55 κατὰ μῆνα, ἀφαιρουμένων τῶν 17, μένουσι δραχ. 38, ἂν ἔχῃ δεκαετῆ ὑπηρεσίαν καὶ 10 ἡ προσαύξησις, 48 κατὰ μῆνα. Ἐὰν ὅμως ἔχῃ δεκαπενταετῆ ὑπηρεσίαν καὶ οἱ πλείονες τούτων ἔχουσιν τόσην ὑπηρεσίαν, θὰ πληρώνῃ κατὰ τὸν ἴδιον ὑπολογισμὸν καὶ τὴν ἰδίαν ἀναλογίαν ἣν ἔκαμον, κατὰ μῆνα δραχμὰς 24 περίπου καὶ οὕτω θὰ ὑπολείπεται αὐτῷ μηνιαῖος μισθὸς δραχ. 41. Ἐρωτῶ ἤδη τὸν κ. Ὑπουργὸν καὶ τὴν Βουλὴν καὶ τὴν Κυβέρνησιν, ἐὰν δύναται ὁ ὑποδιδάσκαλος, τοῦ ὁποίου καθιστῶμεν τὴν ὑπηρεσίαν συντάξιμον, ὁ ὁποῖος ἔχει δεκαπενταετῆ ὑπηρεσίαν ἐν τῷ ἐπαγγέλματι αὐτοῦ, οἰκογενειάρχης πλέον, εἰς οἱονδήποτε μικρὸν χωρίον καὶ ἂν ζῇ, ἐρωτῶ, λέγω, ἐὰν δύναται νὰ συντηρηθῇ μὲ δραχμὰς 41 ἢ 45 κατὰ μῆνα, ἔστω καὶ ἂν ζῇ ἀκόμη μὲ ξηρὸν ἄρτον καὶ χόρτα.

§182ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ν’ ἀναβληθῇ διὰ τὸ ἐπιὸν ἔτος, ὁπότε θὰ εἶναι καλυτέρα ἡ κατάστασις.

§183Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἐὰν ἀκούσητε μέχρι τέλους τί θὰ εἴπω, θὰ ἴδητε ὅτι, ἐν διαστήματι ὄχι μόνον ἑνὸς ἔτους ἀλλὰ 5 ἐτῶν, δὲν θὰ πληρώσῃ τίποτε τὸ Δημόσιον Ταμεῖον.

§184ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐκ τῆς ἀγορεύσεώς σας ἀποδεικνύεται ὅτι τοὺς βλάπτομεν καὶ καλὸν εἶναι ν’ ἀποσυρθῇ.

§185ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι.

§186Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἐγὼ ὀφείλω νὰ εἴπω ποῖα θὰ εἶναι τὰ ἀποτελέσματα τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως τῶν ὑποδιδασκάλων καὶ τῆς ἀπονομῆς αὐτοῖς συντάξεως ἄνευ ἀναλόγου αὐξήσεως τῆς μισθοδοσίας αὐτῶν καὶ ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἐλευθέρα ν’ ἀποσύρῃ ἢ μὴ τὸ Νομοσχέδιον. Προτείνω λοιπὸν ὅπως χαρισθῇ εἰς τοὺς διδασκάλους τὸ δικαίωμα τῆς συντάξεως, ἀλλὰ ταὐτοχρόνως χορηγηθῇ καὶ εἰς τοὺς ἔχοντας 10ετῆ ὑπηρεσίαν αὔξησις μισθοδοσίας δραχμῶν 10 κατὰ μῆνα καὶ οὕτω, ἀφοῦ τὴν αὔξησιν ταύτην θὰ κρατῇ καὶ πάλιν τὸ Δημόσιον, δὲν θὰ ἐξέλθῃ ἐκ τοῦ Δημοσίου Ταμείου οὔτε ὀβολός, καὶ οὕτω δὲν θὰ χειροτερεύσῃ ἡ ὑπάρχουσα κατάστασις τοῦ Δημοσίου. Μάταιοι συνεπῶς ἀποδεικνύονται οἱ φόβοι τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ.

§187Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατόν, κ. συνάδελφε, νὰ εὕρωμεν μίαν μέσην λύσιν; Ν’ αὐξήσωμεν τὰς δόσεις. Ἀντὶ 5 ἐτῶν νὰ ὁρίσωμεν 8 ἔτη καὶ οὕτω λύεται τὸ ζήτημα.

§188Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Θὰ ὑποβάλω καὶ ἑτέραν πρότασιν καὶ ἑτέραν τροπολογίαν ἐπικουρικὴν ἐὰν ἡ πρώτη τῆς αὐξήσεως δὲν γείνῃ δεκτή. Δι’ αὐτῆς προτείνω νὰ ὁρισθῇ τὸ ποσοστὸν τῆς κρατήσεως, εἰς ὀλιγώτερον τοῦ ἤδη νομοθετημένου, ἤ, ἐὰν τοῦτο δὲν εἶναι δυνατόν, ν’ αὐξηθῇ ἡ πενταετία τῆς καταβολῆς τῶν κρατήσεων, εἰς ὀκταετίαν ἢ δεκαετίαν, ἵνα τοιουτοτρόπως ἡ κράτησις εἶναι μικροτέρα καὶ ὁ μισθὸς τότε θὰ εἶναι ἐπαρκέστερος.

§189Ι. ΒΕΡΡΟΙΟΣ. Ὀκταετίαν.

§190Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Αὐτὰς τὰς παρατηρήσεις εἶχον νὰ ὑποβάλω ἐπὶ τοῦ 1ου ἄρθρου τοῦ νομοσχεδίου.

§191Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλὴ νὰ συνδυάσω πρὸς τὸ συζητούμενον νομοσχέδιον μίαν ἄλλην πρότασίν μου, σχετικὴν πρὸς τὸ συντάξιμον τῆς ὑπηρεσίας τῶν ὑποδιδασκάλων.

§192Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Κάμνω τὴν ἑξῆς δήλωσιν, ἐὰν θέλητε νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον. Δέχομαι ἀντὶ ἐντὸς 5 ἐτῶν, ἐντὸς 8 ἐτῶν.

§193Ι. ΒΕΡΡΟΙΟΣ. Ὁλόκληρος ἡ Βουλή, κ. Ὑπουργέ.

§194Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Δὲν πρόκειται νὰ ἐπιβάλωμεν ἡμεῖς γνώμην. Σκοποῦμεν μόνον νὰ ὑπομνήσωμεν εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ὑπεβλήθη νομοσχέδιον καὶ ἐπεκροτήσαμεν πάντες περὶ αὐξήσεως τοῦ μισθοῦ τῶν κατωτέρων ἀξιωματικῶν, ἀλλ’ ὅτι ὑπεβλήθη καὶ νομοσχέδιον περὶ αὐξήσεως τοῦ μισθοῦ τῶν ὑπαλλήλων τῶν πολιτικῶν ὑπουργείων, ὅπερ δὲν ἀποκρούομεν.

§195ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο οὐσίαν ἔχει, ὅτι ἀναστέλλονται αἱ ἤδη γενόμεναι αὐξήσεις. Δὲν ἔχει σκοπὸν ν’ αὐξήσῃ. Σκοπὸν ἔχει ν’ ἀναστείλῃ τὰς αὐξήσεις εἰς καλλιτέραν ἐποχήν.

§196Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Εἴτε ἀπὸ τοῦ νῦν, εἴτε προσεχῶς ἄρξηται, τὸ γεγονὸς εἶναι ὅτι παρουσιάζεται εὐρωστία οἰκονομικὴ τοῦ Κράτους καὶ εὔχομαι ἵνα τοιαύτη ὑπάρχῃ, ἀφοῦ τόσον αἰσιόδοξος εἶναι ἡ Κυβέρνησις. Ἐρωτᾶται ὅμως· δὲν εἶναι καιρὸς νὰ ληφθῇ μέριμνα καὶ ὑπὲρ τοῦ διδασκαλικοῦ κλάδου;

§197Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἤδη δὲν γίνεται καμμία αὔξησις.

§198Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Συντρέξωμεν τὰ στελέχη τοῦ Στρατοῦ, ἀλλὰ μήπως καὶ ὁ διδασκαλικὸς κόσμος δὲν εἶναι ἀξιωματικοὶ τῆς μαθητιώσης νεολαίας; Οὗτοι θὰ διαπλάσωσι καὶ θὰ διαπαιδαγωγήσωσι τοὺς μέλλοντας μαχητάς. Ὁ ἀξιωματικός, ὅστις θὰ παραλάβῃ τὸν πολίτην, καλούμενον ἐν τῷ στρατῷ ὅπως ὑπηρετήσῃ, δέον νὰ τὸν εὕρῃ προηγμένον σωματικῶς καὶ ψυχικῶς. Τολμῶ εἰπεῖν, μόνον διὰ τοῦ διδασκάλου θὰ δυνηθῶμεν νὰ παρασκευάσωμεν τὸν λαὸν διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῆς Φυλῆς. Δὲν εἶναι δίκαιον ν’ ἀναγνωρίσωμεν δικαίωμα τῶν διδασκάλων ἐπὶ τῶν ἀποτελεσμάτων τῶν δύο πολέμων; Προπαρεσκεύασαν οἱ διδάσκαλοι, ἀλλὰ καὶ ἐν ᾧ πολέμῳ ἔδρασαν. Παρατηρῶ μετὰ λύπης καὶ ἐκπλήξεως, ὅτι ὁσάκις ὑποβάλλεται νομοσχέδιον ἀφορὸν τὸν διδασκαλικὸν κλάδον, δεικνυόμεθα ὑπεράγαν φειδωλοί. Ἐπεκροτήσαμεν τὰ νομοσχέδια τῆς ὀργανώσεως τῆς Ἐκπαιδεύσεως καὶ ἐνομίσαμεν ὅτι θὰ ἐψηφίζοντο συμπληρούμενα καὶ βελτιούμενα, ἀλλά, παρ’ ἐλπίδα, βλέπωμεν τμηματικὰς ἀποκοπὰς ἐκ τῶν νομοσχεδίων ἐκείνων, προσθαφαιρέσεις καὶ παραλλαγάς, παραλυσάσης τοιουτοτρόπως τελείως τῆς Δημοτικῆς Ἐκπαιδεύσεως, κατελήξαμεν δὲ ν’ ἀναγραφῇ διάταξις ἐν τῷ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίῳ, εὐτυχῶς διαγραφεῖσα, ὅπως στρατολογήσωμεν ἐκ τῶν ἀποφοίτων τῶν ἑλληνικῶν σχολείων διδακτικὸν προσωπικόν. Τοῦτο εἶναι ἀπότοκον τῆς σφαλερᾶς ἀντιλήψεως τῆς Πολιτείας καὶ τῆς ἀστοργίας της περὶ τοῦ διδασκαλικοῦ κλάδου, ἐντεῦθεν δὲ ἐδημιουργήθη καὶ ἡ ἀνάγκη αὐτή, διότι ἀπεσύρθησαν πολλοὶ διδάσκαλοι. Ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τούτου, ἐὰν θέλωμεν νὰ ἔχωμεν ἀρτίαν καὶ σκόπιμον ἐκπαίδευσιν ἀπὸ πάσης ἀπόψεως, ἥτις εἶναι ὁ ἀκρογωνιαῖος λίθος τῆς προόδου τῆς Πολιτείας καὶ τῆς Κοινωνίας.

§199ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἔχω καθῆκον νὰ κάμω τὴν δήλωσιν ὅτι, ἐὰν ὑπάρχῃ ἀντίρρησις, θὰ ζητήσω ν’ ἀποσυρθῇ τὸ νομοσχέδιον διὰ τὸ τμῆμα αὐτὸ τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς καὶ νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὸ μετὰ τὰς ἑορτὰς τμῆμα τῶν ἐργασιῶν, διότι, ἄλλως, νομίζω ὅτι πολὺ ἐπείγει νὰ τελειώσουν τὰ ἄλλα νομοσχέδια.

§200Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Δὲν ἔφερε κανεὶς ἀντίρρησιν.

§201Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, καὶ ἐὰν ἀκόμη ἀναβληθῇ τὸ νομοσχέδιον, τὰ ὀλίγα τὰ ὁποῖα ἔχω νὰ εἴπω τώρα, θὰ τὰ εἴπω εἰς ἄλλο νομοσχέδιον ἀμέσως κατόπιν, ὥστε δὲν θὰ ἀπασχολήσω ἐπὶ ματαίῳ τὴν Βουλήν, διότι θὰ τὰ εἴπω καὶ ἀργότερον.

§202Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ προετίμων νὰ τὰ εἴπητε εἰς ἄλλο νομοσχέδιον, διὰ τὸ ὁποῖον ὑπάρχει μεγαλυτέρα ἐλπὶς νὰ ψηφισθῇ.

§203Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἐὰν ὑπάρχῃ δαπάνη, ἡ ὁποία ἐπιστρέφει εἰς τὸν λαόν, εἶνε κατ’ ἐξοχὴν ἡ δαπάνη, ἡ διὰ τὴν δημοτικὴν ἐκπαίδευσιν. Ὅλαι αἱ ἄλλαι δαπάναι πιθανὸν νὰ ἐξυπηρετοῦν ἀνάγκας τῆς Πολιτείας, ἀλλ’ εἰδικῶς διὰ τὴν κάτω τάξιν, τὴν φέρουσαν κυρίως τὰ βάρη τῆς Πολιτείας, ἡ δαπάνη ἡ ὁποία ἐπιστρέφει εἰς αὐτήν, εἶνε ἡ τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως. Πιθανὸν τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον, τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ὅλοι οἱ ὀργανισμοὶ οἱ ἄλλοι, νὰ ὑπηρετοῦν τὴν Πολιτείαν, ἀλλὰ τὴν ὑπηρετοῦν ἐν τῷ συνόλῳ της. Ἡ δημοτικὴ ἐκπαίδευσις ὑπηρετεῖ ἀκριβῶς τὴν κατωτέραν τάξιν, ἡ ὁποία δὲν βλέπει τὴν Πολιτείαν, παρὰ μόνον διὰ τοῦ εἰσπράκτορος, ὁ ὁποῖος εἰσπράττει τοὺς φόρους. Βεβαίως ἐγὼ τοὐλάχιστον εἶμαι ἐναντίον πάσης δαπάνης καὶ ἡ δήλωσις τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ εἶνε, κατὰ τὴν ἐκτίμησίν μου, ἀρίστη, ὅτι τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ὑπέβαλε, δὲν ἀποσκοπεῖ τὴν αὔξησιν δαπάνης, ἀλλὰ τὴν ἀναστολὴν γενομένης δαπάνης. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ὅμως τῆς ὑποβολῆς νομοσχεδίου, διὰ τοῦ ὁποίου πρόκειται νὰ ἐπιβαρύνωμεν τὸν προϋπολογισμὸν κατὰ ἓν ἑκατομμύριον χάριν τοῦ στρατοῦ, θὰ μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω, ὅτι χωρὶς νὰ ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν, ὅτι ἡ δαπάνη αὐτὴ εἶνε δικαία, μοὶ φαίνεται ὅτι, ὅταν προβαίνῃ ἡ Πολιτεία, εἰς αὐτὰς τὰς περιστάσεις, εἰς μίαν τοιαύτην δαπάνην, πολὺ περισσότερον πρέπει νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει της τοὺς ἄλλους ἀξιωματικούς, οἵτινες παρασκευάζουσι τὸν ἑλληνικὸν λαὸν πολὺ περισσότερον χρόνον, παρὰ οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ στρατοῦ. Δὲν θὰ ἔχῃ κανεὶς ἀντίρρησιν ὅτι εἰς τοὺς δημοδιδασκάλους ὀφείλομεν τὴν παρασκευὴν τοῦ στρατοῦ, ὁ ὁποῖος ἐγυμνάσθη 15–40 ἡμέρας. Τὸ μεγαλείτερον τοὐλάχιστον μέρος τοῦ στρατοῦ, τὴν ἐκγύμνασίν του τὴν εἶχε λάβει περισσότερον ἀπὸ τοὺς δημοδιδασκάλους. Θὰ ἐνθυμῶνται οἱ κύριοι βουλευταί, ποία ἦτο ἡ ἐκπαίδευσις πρὸ 20 καὶ 30 ἐτῶν, τῶν ἐκγυμναζομένων στρατιωτῶν καὶ ποία εἶνε ἡ ἐπίδοσις σήμερον. Ὁ δημοδιδάσκαλος ἔχει περισσότερον ἐκπληρώσει τὸ ἔργον τῆς ἐκγυμνάσεως τοῦ στρατιώτου. Ἐὰν λοιπὸν ἡ Πολιτεία νομίζῃ ὅτι δύναται νὰ προβῇ εἰς μίαν δαπάνην ὑπὲρ τὸ ἑκατομμύριον χάριν τῶν ἀξιωματικῶν, νομίζω ὅτι κατὰ πολὺ μεγαλείτερον λόγον ἔχει καθῆκον νὰ μὴ εἶνε φειδωλὴ προκειμένου περὶ τῶν δημοδιδασκάλων. Ἐλέχθη πολλάκις καὶ εἶναι γνωστὸν εἰς ὅλους, ὅτι ὁ Βίσμαρκ τὴν νίκην τῶν Γερμανῶν τοῦ 1870 καὶ 1871 ἀπέδιδεν εἰς τοὺς δημοδιδασκάλους. Καὶ ὀφείλομεν καὶ ἡμεῖς τὴν παρασκευὴν τοῦ στρατοῦ μας καὶ τὰ κατορθώματά του νὰ τὰ ἀποδώσωμεν περισσότερον εἰς τοὺς δημοδιδασκάλους, οἱ ὁποῖοι εἶχον ἐπὶ τέσσαρα ἔτη τοὺς Ἕλληνας πολίτας, οἱ ὁποῖοι ἐπολέμησαν εἰς τὸ Κιλκίς, παρὰ οἱ ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι τοὺς εἶχον εἰς τὰς χεῖράς των ὀλίγας ἑβδομάδας ἢ ὀλίγους μῆνας.

§204Ν. ΖΑΡΛΗΣ. Θὰ σᾶς παρακαλέσω, κύριε Ὑπουργέ, μίαν διασάφησιν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου, ἐὰν συμπεριλαμβάνωνται καὶ οἱ διδάσκαλοι καὶ αἱ διδασκάλισσαι, οἱ ὁποῖοι ὑπηρετοῦσιν εἰς τὰ σχολεῖα τῆς Φιλεκπαιδευτικῆς Ἑταιρείας καὶ εἰς τὰ ἐκ κληροδοτημάτων συντηρούμενα.

§205Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ὄχι. Δὲν ἔχει σχέσιν τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ μὲ τὸ νομοσχέδιον περὶ προσαυξήσεως, τὸ ὁποῖον ἐψηφίσθη. Ἄλλο εἶναι τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο. Ἐδῶ πρόκειται περὶ συντάξεως δημοδιδασκάλων. Τί σχέσιν ἔχει αὐτό, τὸ ὁποῖον λέγετε;

§206Ν. ΖΑΡΛΗΣ. Καὶ αὐτοὶ θέλουν νὰ καταβάλουν διὰ νὰ εἶναι συντάξιμοι.

§207ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται).

§208Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Εἰς τὴν πρώτην παράγραφον τοῦ ἄρθρου 2 παρακαλῶ μετὰ τὰς λέξεις «Δικαίωμα συντάξεως» νὰ προστεθῇ «ὑπολογιζομένης πρὸς 5% ἐπὶ τοῦ ὅλου μισθοῦ, ὃν ἔλαβον μέχρι τῆς ψηφίσεως τοῦ παρόντος νόμου».

§209Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ὄχι· οὐδεμίαν ἄλλην τροπολογίαν δέχομαι ἐπὶ τοῦ δευτέρου ἄρθρου ἐκτὸς αὐτῆς.

§210Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Μίαν πληροφορίαν θὰ ζητήσω. Διὰ τοῦ ἄρθρου 2 ὁρίζεται ὅτι «ἡ μέχρι τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ παρόντος νόμου ἐν κοινοῖς σχολείοις τῆς Παλαιᾶς Ἑλλάδος ὑπηρεσία τῶν ὑποδιδασκάλων, διδασκάλων καὶ δημοδιδασκαλισσῶν θεωρεῖται συντάξιμος, ἂν καταβάλωσιν οὗτοι, ὅσα εἶχον καταβάλει, ἂν ὅτε ὑπηρέτουν οὗτοι, εἶχον δικαίωμα συντάξεως». Θὰ ἐρωτήσω τοῦτο μόνον. Ἐπὶ τῇ βάσει τίνος μισθοῦ θὰ γίνῃ ἡ κράτησις; Ἐπὶ τοῦ μισθοῦ τὸν ὁποῖον λαμβάνουσι νῦν ἢ ἐκείνου τὸν ὁποῖον ἐλάμβανον τότε;

§211Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ μισθοῦ τὸν ὁποῖον εἶχον καταβάλει, ἂν ὅτε ὑπηρέτουν, εἶχον δικαίωμα συντάξεως.

§212Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ὁ δημοδιδάσκαλος ὑπηρέτει τότε ὡς ὑποδιδάσκαλος καὶ ἡ ὑπηρεσία του δὲν ἦτο συντάξιμος.

§213Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Εἶναι ἀναντίρρητον, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι θὰ καταβάλωσιν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ μισθοῦ, ὃν ἐλάμβανον ὡς ὑποδιδάσκαλοι.

§214Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Παρακαλῶ νὰ γραφῇ εἰς τὰ πρακτικά.

§215ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅλα γράφονται.

§216Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον περὶ ὀργανισμοῦ τῆς Ἐκπαιδεύσεως ἀναγράφει ἐν τῷ 21ῳ ἄρθρῳ διάταξιν διὰ τῆς ὁποίας «λαμβάνοντες 40%. Ἐπίσης οἱ ἔχοντες ὑπηρεσίαν δεκαετῆ δύναται κατὰ τὸ πρῶτον ἔτος κλπ.» Θὰ παρεκάλουν ν’ ἀναγραφῇ καὶ ἐν τῷ παρόντι νομοσχεδίῳ ἡ διάταξις, διότι εἶναι δίκαιον διδασκάλισσαι ἔχουσαι εἰκοσαετῆ ὑπηρεσίαν καὶ εὑρισκόμεναι ἀπέναντι οἰκογενειακῶν ὑποχρεώσεων, νὰ μὴ στερηθῶσι τοῦ ἀγαθοῦ τούτου.

§217Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Θὰ συζητηθῇ ἡ πρότασίς σας.

§218Α. ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Ἀφοῦ εἰς τοὺς δημοδιδασκάλους ἀνεγνωρίσθη δικαίωμα συντάξεως, δίκαιον εἶναι ν’ ἀναγνωρισθῇ καὶ δικαίωμα προσαυξήσεως.

§219ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 2, ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 3 (ἀναγινώσκεται).

§220Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. Ἔλαβον τὴν τιμήν, κύριοι βουλευταί, νὰ ὑποβάλω τροπολογίας τινὰς ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 3. Δὲν πρόκειται πλέον περὶ τῆς τάξεως τῶν ὑποδιδασκάλων, ὥστε ἡ ἀνυπομονησία τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, νὰ μὲ ἐμποδίσῃ ν’ ἀναπτύξω τὴν τροπολογίαν μου. Διὰ τῆς τροπολογίας ταύτης ζητῶ πρῶτον νὰ ἐπιτραπῇ ἡ χρησιμοποίησις τῶν διδασκαλισσῶν ἀδιακρίτως, εἰς κενὰς θέσεις διταξίων ἢ πολυταξίων δημοτικῶν σχολείων ἀρρένων. Δὲν προκύπτει ἐκ τῆς αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ποῖος λόγος προεκάλεσε τὸν περιορισμὸν τῆς χρησιμοποιήσεως διδασκαλισσῶν μόνον εἰς τὰ χωρία, ὅπου ὑπάρχουσι σχολεῖα ἀρρένων. Νομίζω ὅτι δύνανται νὰ χρησιμοποιηθῶσι καὶ εἰς τὰ χωρία, εἰς τὰ ὁποῖα ὑπάρχουσι σχολεῖα θηλέων, ἀλλὰ δὲν ὑπάρχει καὶ ἀριθμὸς ἐπαρκὴς δημοδιδασκάλων. Ἡ δευτέρα τροπολογία εἶναι νὰ ἐπιτραπῇ καὶ εἰς ὅσα μέρη πλὴν τοῦ μονοταξίου σχολείου ἀρρένων λειτουργεῖ καὶ ἴδιον τοιοῦτον θηλέων, μετὰ γνωμοδότησιν τοῦ Ἐποπτικοῦ Συμβουλίου καὶ πρότασιν τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου νὰ συνδιδάσκωνται εἰς τὸ μονοτάξιον θηλέων τῆς πρώτης ἢ καὶ τῆς δευτέρας τάξεως τοῦ μονοταξίου ἀρρένων. Ἡ τρίτη καὶ σπουδαιοτέρα εἶναι ἑρμηνεία ἀφορῶσα εἰς τὴν παρερμηνείαν, ἡ ὁποία ἐγένετο διὰ τοῦ νόμου ΓΔ τοῦ Ἰανουαρίου 1912. Ἐπὶ τῆς τροπολογίας αὐτῆς θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως νὰ προκαλέσω τὴν προσοχήν του, διότι δὲν ἀγνοεῖ ὅτι κατὰ τὸ τέρμα τῆς Συνόδου τῆς Βʹ Ἀναθεωρητικῆς Βουλῆς, ἡ Κυβέρνησις δι’ ἑνὸς καὶ μόνου ἄρθρου, κατήργησε τὴν διαβάθμισιν τὴν ὁποίαν εἶχε καταστήσει ὁ Νόμος τοῦ 1895. Δὲν ἀρέσκομαι εἰς ἱστορικὰς ἀναδρομὰς καὶ δὲν θὰ σᾶς εἴπω τί εἶναι ὁ Νόμος τοῦ 1895. Ἄλλως τε ἡ Βουλὴ εἶναι κουρασμένη. Διὰ τοῦ Νόμου ἐκείνου ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐκπαιδεύσεως διεξετραγώδησε τὴν κατάστασιν τῶν δημοδιδασκάλων, τῶν ὑπηρετούντων εἰς τὰ κοινὰ δημοτικὰ σχολεῖα καὶ ἠξίωσε παρὰ τῆς Βουλῆς, νὰ ἀφομοιώσῃ τούτους πρὸς τοὺς ἄλλους, τοὺς ὑπηρετοῦντας εἰς τὰ πολυτάξια. Ὁ Νόμος ἐψηφίσθη, ἔχει δὲ διατυπωθῆ κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε δὲν νομίζω ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ χωρήσῃ παρερμηνεία περὶ τὴν ἔννοιαν αὐτοῦ. Ἰδοὺ τί λέγει ὁ Νόμος ἐκεῖνος: (ἀναγινώσκει)· «Ἀπὸ τῆς 1ης Ἰανουαρίου 1912... κλπ.» Πᾶς ἀναγινώσκων μὲ τὴν κοινὴν λογικήν, μὲ τὸν κοινὸν νοῦν, θὰ φθάσῃ εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι ....

§221Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Δὲν εἶναι μόνον ἡ κοινὴ λογική, ἡ ὁποία ἄγει εἰς τὴν ἑρμηνείαν αὐτήν. Τὴν τροπολογίαν σεῖς καὶ ἐγὼ ὑπεβάλαμεν μὲ αὐτὴν τὴν ἔννοιαν, ἐδέχθη δ’ αὐτὴν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας καὶ οὕτω ἐψηφίσθη. Δὲν χωρεῖ παρερμηνεία.

§222Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. Δὲν γνωρίζω μὲ ποίαν σειρὰν σκέψεων, τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας προεκάλεσε γνωμοδότησιν τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου, ἂν ὁ νόμος ἐκεῖνος ἀφορᾷ καὶ τοὺς διδασκάλους τοὺς ὑπηρετοῦντας εἰς τὰ κοινὰ δημοτικὰ σχολεῖα. Ὁ νομικὸς σύμβουλος δὲν γνωρίζω πάλιν, ἐπὶ τῇ βάσει τίνος σειρᾶς σκέψεων εἶπεν ὅτι δὲν περιλαμβάνονται. Περὶ τίνος δὲ πρόκειται; Μήπως πρόκειται περὶ μεγάλης δαπάνης; Ἡ ὅλη δαπάνη ἀνέρχεται εἰς 421.000 δραχμῶν, ὥστε διὰ τῆς ἑρμηνείας αὐτῆς ἐπρόκειτο νὰ δοθῶσιν 79.000 δραχμῶν, αἱ ὁποῖαι ἤδη ἀφαιροῦνται ἐπὶ ζημίᾳ προφανεστάτῃ 100 ἢ 200 λειτουργῶν τῆς Δημοτικῆς Ἐκπαιδεύσεως καὶ ἀκριβῶς ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν ἀνάγκην μεγαλυτέρας ὑποστηρίξεως καὶ εἶναι ἄξιοι μεγαλυτέρων συμπαθειῶν. Ἐγὼ δὲν εἶμαι ἐγκρατὴς εἰς τὴν ἑρμηνείαν τῶν νόμων, ἀλλὰ δὲν διστάζω μίαν τοιαύτην ἑρμηνείαν νὰ τὴν χαρακτηρίσω ὡς ἑρμηνευτικὸν σκάνδαλον, ἐκτὸς ἂν σεῖς οἱ νομικοὶ νομίζητε ὅτι δὲν εἶναι.

§223Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ἡ θέλησις τῆς Βουλῆς ἦτο αὐτή.

§224Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. Βλέπετε ὅτι δὲν ἐθεωρήθη ἐπαρκὴς διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως καὶ τοιουτρόπως ἡ θέλησις τῆς Βουλῆς ἐπὶ διετίαν δὲν τηρεῖται καὶ τὸ ἠθικὸν κῦρος τοῦ Νομοθετικοῦ σώματος κατεπατήθη καὶ παρεβιάσθη. Περὶ αὐτοῦ πρόκειται. Ὅ,τι κάμνωμεν ἡμεῖς ἐδῶ μέσα τὸ ξεκάμνουν εἰς τὰ Ὑπουργεῖα. Νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐκταθῶ περισσότερον, εἶσθε ὅλοι ἐν γνώσει τοῦ θέματος. Ἡ δαπάνη εἶναι ἐλαχίστη καὶ δὲν ζητῶ παρ’ ὑμῶν ὡς καθῆκον τιμῆς, παρὰ νὰ ἀναστηλώσητε τὸ κῦρος τοῦ νομοθετικοῦ σώματος καὶ νὰ εἴπητε σαφῶς: ἐννοεῖτε νὰ περιλάβητε καὶ τοὺς ὑπηρετοῦντας εἰς τὰ κοινὰ σχολεῖα ἢ ὄχι;

§225Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Αὐτὸ ἦτο τὸ πνεῦμα τῆς Βουλῆς· πᾶν ἄλλο εἶναι καταστρατήγησις.

§226Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. Εἶναι ζήτημα λοιπὸν ἐθνικόν, εἶναι ζήτημα πολιτικὸν δύναμαι νὰ εἴπω. Πρέπει νὰ δώσωμεν εἰς τὰς ὑπηρεσίας νὰ ἐννοήσουν, ὅτι δὲν δύνανται μὲ μίαν μονοκονδυλιὰν καὶ μὲ τὴν ἐλαστικότητα τῶν γνωμοδοτήσεων τῶν Νομικῶν Συμβουλίων, τὰ ὁποῖα ἑδρεύουσιν εἰς τὰ διάφορα Ὑπουργεῖα, νὰ νομοθετῶσιν ἐκ τῶν ὑστέρων.

§227Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸ τῆς Παιδείας). Ἔχω ἀνάγκην νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις. Εἶναι περίεργος ἡ τακτικὴ τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων, προκειμένου περὶ νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα ὑπέβαλεν ἡ ἐνεστῶσα Κυβέρνησις. Ἀγωνίζονται ὑπὲρ αὐτῶν καὶ ἐλέγχουν τὴν Κυβέρνησιν, διότι δὲν σπεύδει νὰ ψηφίσῃ τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα αὐτὴ αὕτη ὑπέβαλε. Ἂν δὲν σπεύδῃ νὰ τὰ ψηφίσῃ καὶ νὰ τὰ καταστήσῃ νόμους ἡ Κυβέρνησις, εἶναι προφανὲς ποῖοι λόγοι ἀναγκάζουν αὐτὴν πρὸς ἀναβολὴν τῆς ψηφίσεως τῶν νομοσχεδίων τούτων καὶ τῆς μεταβολῆς αὐτῶν εἰς Νόμους. Ὁμιλοῦσιν ὑπὲρ τοῦ συμφέροντος τῆς Ἐκπαιδεύσεως, ἀναγνωρίζοντες ὅτι τὸ συμφέρον αὐτὸ ἄριστα διέκρινεν ἡ Κυβέρνησις καὶ διὰ τοῦτο προσήγαγε τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα προσήγαγε, καταλήγουσι δὲ πάντοτε εἰς τὴν αὔξησιν τῆς μισθοδοσίας τῶν λειτουργῶν τῆς Ἐκπαιδεύσεως, ἐνῷ καὶ περὶ τούτου ἔχουσιν ἐκπεφρασμένην τὴν γνώμην τῆς Κυβερνήσεως ἀλλὰ μὲ τὴν διαφορὰν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις βαίνει ὄχι γοργῷ τῷ βήματι, ὡς εἶναι εὔκολον νὰ βαίνῃ τις διὰ τῶν λόγων, ἀλλὰ βραδέως καὶ μὲ βῆμα σημειωτόν, διότι τὸ ταχὺ βῆμα εἰς τὴν αὔξησιν τῶν δαπανῶν ἄγει εἰς τὴν καταστροφήν, ὅτε πλέον οἱ λειτουργοὶ τῆς Ἐκπαιδεύσεως δὲν θὰ δύνανται νὰ λάβωσιν οὐδὲ τὸ ὀλίγον, τὸ ὁποῖον ἐπὶ πλέον πρόκειται νὰ λάβωσιν. Ὡμίλησεν ὁ τελευταῖος ἀγορεύσας ὑπὲρ τοῦ συμφέροντος τῆς Ἐκπαιδεύσεως, ὑπὲρ τοῦ νὰ καταστήσωμεν εὐχερῆ τὴν ὁδὸν εἰς τοὺς δημοδιδασκάλους νὰ καταλαμβάνωσι τὰς θέσεις τῶν κοινῶν σχολείων. Εἶμαι, κύριοι, ἐντελῶς ἀντιθέτου γνώμης. Ὑπάρχουσι κεναὶ θέσεις δημοδιδασκάλων καὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐπιζητοῦν τὰς θέσεις τῶν κοινῶν σχολείων, εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θέλουσι, λαμβάνοντες παχύτατον μισθόν, 160 δραχ. ἂν εἶναι πρωτοβάθμιοι, νὰ λάβωσι θέσιν εἰς μίαν Κοινότητα διὰ νὰ ἔχωσι τὸ «ἕνα πόδι ἐπάνω ’στὸ ἄλλο» καὶ νὰ παίρνουν τὸν μισθόν. Ἐγὼ νομίζω ὅτι οἱ δημοδιδάσκαλοι πρέπει νὰ μεταβαίνωσιν εἰς ἰσαξίους καὶ ἰσοβαθμίους θέσεις, ἐφ’ ὅσον ὑπάρχουσι κεναὶ θέσεις καὶ ἡ Πολιτεία τοὺς καλεῖ, δὲν βλέπω δὲ διατί νὰ ἐπιζητῶσι τὰς θέσεις τῶν κοινῶν σχολείων εἰς τὰς ὁποίας νὰ λαμβάνωσι μισθὸν δυσανάλογον πρὸς τὰς ὑπηρεσίας τὰς ὁποίας προσφέρουν. Δὲν γνωρίζω ποία ἦτο ἡ ἔννοια τοῦ Νόμου ὅταν ἐψηφίζετο, ἀλλὰ ἂν νομίζωσιν ὅτι ἀλλοία ἦτο ἡ ἔννοια τοῦ Νόμου, δὲν ἔχουν παρὰ νὰ καταφύγουν εἰς τὰς δικαστικὰς ἀρχάς. Τοῦτο μόνον γνωρίζω, ὅτι σήμερον δὲν ὑπάρχουν δημοδιδάσκαλοι εἰς κοινὰ σχολεῖα· ὅλοι κατέχουν τὰς θέσεις, τὰς ὁποίας ἔπρεπε νὰ κατέχουν λόγῳ τοῦ βαθμοῦ. Ἡ ἄρσις τῆς διαβαθμίσεως δὲν ἐσήμαινε καὶ τὴν ἄρσιν τῆς διαβαθμίσεως καὶ διὰ τοὺς εἰς κοινὰ σχολεῖα ὑπηρετοῦντας. Λέγοντες ἄρσιν τῆς διαβαθμίσεως, ἐννοοῦμεν ὅτι ὁ δημοδιδάσκαλος ὁ πρωτοβάθμιος, ὁπουδήποτε καὶ ἂν ὑπηρετῇ, ἔστω καὶ ἂν δὲν ὑπηρετῇ ὡς δημοδιδάσκαλος, θὰ λαμβάνῃ τὸν βαθμὸν τοῦ πρωτοβαθμίου δημοδιδασκάλου. Ἡ ὑπηρεσία εἶχεν ἀμφιβολίαν, ἀλλ’ εἶχε σύμφωνον καὶ τὴν γνώμην τοῦ Νομικοῦ Συμβούλου, ἀλλὰ συγχρόνως ἐποπτεύουσα τὰ τῆς ἐκπαιδεύσεως, εἶχε συμφέρον νὰ ποδηγετήσῃ τοὺς δημοδιδασκάλους, ὅτι πρέπει νὰ καταλάβωσι τὰς θέσεις τοῦ βαθμοῦ των καὶ ν’ ἀφήσωσι τὰ κοινὰ σχολεῖα εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι εἶχον γνώσεις ἐπαρκεῖς νὰ διδάξωσιν εἰς αὐτά. Ἑπομένως δὲν νομίζω ὅτι ἡ περαιτέρω συζήτησις ἔχει κανένα λόγον· ἄλλως τὸ νομοσχέδιον τοῦτο δὲν προτίθεται νὰ ἄρῃ ἢ νὰ μὴ ἄρῃ διαβαθμίσεις ἢ νὰ κανονίσῃ τὸ ὅλον τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως, ἀλλὰ νὰ ἀπονείμῃ σύνταξιν εἰς τοὺς δημοδιδασκάλους καὶ νὰ κανονίσωμεν πρὸς διευκόλυνσιν, ὅτι εἰς τὰ κοινὰ σχολεῖα δύνανται νὰ ὑπηρετῶσι διδασκάλισσαι, καθὼς καὶ εἰς τὰ δημοτικὰ σχολεῖα τῶν ἀρρένων, μονοτάξια καὶ διτάξια καὶ τοῦτο διὰ νὰ εὐκολυνθῶμεν εἰς τὴν ἐξεύρεσιν διδασκάλων διὰ τὰ πολλὰ σχολεῖα, τὰ ὁποῖα εἶναι κενά. Προκειμένου λοιπὸν περὶ τῶν περιωρισμένων αὐτῶν σκοπῶν, τοὺς ὁποίους ἐπιδιώκει τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον, δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ἐπεκτείνωμεν τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ ὀργανώσεως τῆς Δημοτικῆς Ἐκπαιδεύσεως, διότι ἡ συζήτησις καταντᾷ ἀτελεύτητος, συζήτησιν δὲ τοιαύτην δὲν προτιθέμεθα νὰ κάμωμεν, διότι θὰ καταλήξωμεν εἰς τὴν ἀναπόδραστον ἀνάγκην, νὰ μὴ ψηφίσωμεν τὴν εὐεργετικὴν αὐτὴν διάταξιν διὰ τοὺς ὑποδιδασκάλους, ἀλλὰ καὶ τὰς χρησίμους διατάξεις διὰ τὴν λειτουργίαν τῆς Ἐκπαιδεύσεως.

§228Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Διὰ νὰ ἀποφύγωμεν τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Βουρλούμη, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ προσθέσῃ τὸ ἑξῆς ἐδάφιον: (ἀναγινώσκει). «Εἰς κοινὰ σχολεῖα ἀπαγορεύεται ἡ τοποθέτησις δημοδιδασκάλων». Καὶ ἔτσι γίνονται ὅλα, διότι ἔχομεν τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅτι εἰς κανὲν σχολεῖον κοινὸν δὲν ὑπηρετεῖ δημοδιδάσκαλος.

§229Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἐφ’ ὅσον γνωρίζω, ἐκτὸς ἂν εἶναι 4 ἢ 5. Μάλιστα τὸ δέχομαι.

§230Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. Τί θὰ γίνουν αὐτοὶ ποῦ εἶναι;

§231Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Θὰ προαχθοῦν εἰς ἄλλα σχολεῖα.

§232Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἐκτὸς ἂν εἶναι τῇ αἰτήσει των.

§233Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Μάλιστα· ὁπότε λαμβάνουν μισθὸν ὑποδιδασκάλου.

§234Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἐπειδὴ ὑπάρχουσι διαθέσιμοι δημοδιδασκάλισσαι, καλὸν εἶναι εἰς τὴν διάταξιν, ἡ ὁποία ἐπιτρέπει τὴν ὑπηρεσίαν τῶν δημοδιδασκαλισσῶν εἰς μονοτάξια καὶ διτάξια σχολεῖα, νὰ ἐπιτραπῇ καὶ εἰς πολυτάξια, διότι θὰ παραστῇ ἀνάγκη καὶ εἰς τὰ σχολεῖα ἐκεῖνα. Διατί νὰ ἀφαιρέσωμεν τὴν εὐκολίαν αὐτήν;

§235Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Εἶναι μέγα τὸ βῆμα.

§236Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Τί τὸ κωλῦον; Θὰ εὐκολύνητε τὴν ὑπηρεσίαν.

§237ΗΛ. ΚΟΠΑΝΙΤΣΑΣ. Ἡ διάταξις αὐτὴ βεβαίως εἶναι οἰκονομική, ἀλλὰ δὲν εἶναι ἐκπαιδευτική. Ἐγὼ νομίζω ὅτι τὸ ἀντίθετον ἔπρεπε νὰ ἐπιβληθῇ, ὅτι εἰς τὰ μικρὰ χωρία νὰ ὑπηρετῶσι δημοδιδάσκαλοι, διότι τοὺς μικροὺς πληθυσμούς, τοὺς καταδικάζομεν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, νὰ διδάσκωνται ἀπὸ διδασκάλους κατωτέρας μορφώσεως. Νομίζω λοιπόν, ὅτι πρέπει νὰ λείψῃ ἡ ἀπαγορευτικὴ διάταξις. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἄλλην διάταξιν δημοδιδασκάλων καὶ δημοδιδασκαλισσῶν δὲν φοβεῖσθε τὰ εἰδύλλια;

§238Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Δι’ αὐτὸ τὸ περιώρισα εἰς τὰ μονοτάξια καὶ διτάξια.

§239ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 3ον, ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 4 (ἀναγινώσκεται).

§240Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 4 κάμνω τὴν δήλωσιν, ὅτι ἡ ἔννοια εἶναι ὅτι ἀποσπῶνται εἰς ὁμοιοβάθμους θέσεις. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποσπασθῶσι δημοδιδάσκαλοι εἰς θέσιν ὑποδιδασκάλου καὶ νὰ λάβωσι μισθὸν κατώτερον.

§241Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Καὶ μίαν ἄλλην ἑρμηνείαν: (ἀναγινώσκει) «Ὁ μισθὸς τῶν διδασκάλων τούτων κλπ. τῶν νομίμων ἀποδοχῶν» τί ἐννοεῖτε;

§242Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἐννοῶ ὅτι ἐφ’ ὅσον τὰ τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως ἔχουσιν ὡς ἔχουσι καὶ οἱ δῆμοι καὶ αἱ κοινότητες καταβάλλουσιν, ὁ δῆμος ἢ ἡ κοινότης εἰς ἣν θὰ μετατεθῇ ὁ δημοδιδάσκαλος, εἶνε ὑποχρεωμένη νὰ ἐκδώσῃ τὸ ἔνταλμα τῆς πληρωμῆς.

§243Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Καὶ πηγαίνουν μὲ τὸν βαθμὸν τὸν ὁποῖον ἔχουν;

§244Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Μάλιστα.

§245Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Πόσον χρόνον διαρκεῖ ἡ ἀπόσπασις;

§246Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Κανονίζεται ἀπὸ τὰ τοπικὰ Συμβούλια.

§247ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 4 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 5 (ἀναγινώσκεται). Ὁ κ. Κ. Σοκόλης ἔχει τὸν λόγον.

§248Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδεία.). Δὲν ὑπάρχει πρὸς συζήτησιν ἄρθρον 5, ἀπεσύρθη.

§249Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Γνωρίζετε ὅτι δὲν πρόκειται νὰ κωλυσιεργήσω, οὐδέποτε δὲ ἔλαβον τὸν λόγον εἰδικῶς ἐπὶ θεμάτων προσωπικῶν, ἀλλ’ αὐτὸ τὸ ἄρθρον, τὸ ὁποῖον ἴσως ἀπαλείφετε, κ. Ὑπουργέ, διὰ νὰ μὴ γίνῃ συζήτησις, ἐγὼ φρονῶ ὅτι εἶναι χρήσιμον, ἔχομεν δὲ καθῆκον νὰ τῷ δώσωμεν μίαν τοιαύτην μορφήν, ὥστε πράγματι νὰ λάβῃ σάρκα καὶ ὀστᾶ καὶ ὑπόστασιν διὰ τὰ μέρη ἐκεῖνα τῶν Νέων Χωρῶν, τὰ ὁποῖα, ὡς ἐκ τῆς καταστάσεως, δὲν εἶνε δυνατὸν νὰ ἔχουν δημοδιδασκάλους, ἐνῷ μέχρι σήμερον εἶχον. Γνωρίζετε πολὺ καλύτερον ὅτι ἔχομεν ἀλβανόφωνα χωρία εἰς τὴν Ἤπειρον, εἰς τὰ ὁποῖα ἀντὶ ἑνὸς ἐλαχίστου μισθοῦ, τὸν ὁποῖον ἔδιδον εἰς δημοδιδάσκαλον ἢ δημοδιδασκάλισσαν συνετήρουν τὰ σχολεῖα καὶ μετέδιδον τὴν ἑλληνικὴν γλῶσσαν.

§250Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Σᾶς κάμνω τὴν δήλωσιν ὅτι ἂν ἀπέσυρα τὸ ἄρθρον ἀπὸ τοῦ νομοθετήματος, διοικητικῶς· διέταξα, ἵνα αἱ κοινότητες εἰς τὰς ὁποίας δὲν ὑπάρχει δημοδιδάσκαλος, ἔχωσι τὸ δικαίωμα νὰ καλέσωσι τὸν πρῶτον διδάσκαλον, ἀλλὰ δὲν θέλω νομοθετικῶς νὰ τὸ κάμωμεν.

§251Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ἐγὼ ἀποβλέπω εἰς τὸ πρᾶγμα, νὰ μὴ λείψῃ ὁ διδάσκαλος ἀπὸ τὰ χωρία, εἰς τὰ ὁποῖα ὑπῆρχεν· ἀφοῦ τὸ ἐκάμετε διοικητικῶς εἶνε τὸ ἴδιον.

§252ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 5 διαγράφεται. Ἄρθρον 6 (ἀναγινώσκεται). Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 6, γινόμενον 5, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἐπίσης ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 7ον ὡς 6ον).

§253ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ψήφισις τοῦ συνόλου ἀναβάλλεται. —Τὰ ὑπ’ ἀριθ. 17 καὶ 18 τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως ἀναβάλλονται. —Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἱδρύσεως Γεωργικῆς Τραπέζης Μακεδονίας καὶ Ἠπείρου». (Ἀναγινώσκονται καὶ ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 1–6). Ἄρθρον 7 (ἀναγινώσκεται).

§254Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Δέχομαι τὴν τροπολογίαν τῆς Ἐπιτροπῆς, καθ’ ἥν: (ἀναγινώσκει) «Ἡ Τράπεζα δύναται νὰ δέχηται καὶ ἀντικείμενα ἀξίας».

§255Σ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ. Μεταξὺ τῶν κυριωτέρων ἐργασιῶν τῆς Τραπέζης, συμπεριλαμβάνεται ἡ παροχὴ δανείων εἰς ἰδιοκτήτας κτημάτων ὡς καὶ γεωργικῶν προϊόντων, ἐπιβάλλονται ὅμως περιορισμοὶ οἱ ἑξῆς: ὅτι ἐν μὲν τῇ πρώτῃ τῶν περιπτώσεων, τὸ μὲν κτῆμα πρέπει νὰ ἔχῃ ἀξίαν τριπλασίαν τοῦ χορηγητέου δανείου, τὰ δὲ γεωργικὰ προϊόντα τὸ διπλάσιον τῆς ἀξίας τοῦ χορηγουμένου ποσοῦ. Ἐπίσης ὡς πρὸς τὸ ποσὸν τίθεται περιορισμός, ὅτι δὲν δύναται νὰ ὑπερβῇ τὰς 1500 δρ. ἐκτὸς ἂν αὐξηθῇ διὰ Β. Διατάγματος. Ἔχω τὴν γνώμην ὅτι ἡ ἀξία τοῦ χορηγουμένου κτήματος εἶναι ὁπωσδήποτε ὑπερβολικὴ εἰς τὸ τριπλάσιον καὶ ὅτι εἶνε δυνατὸν νὰ περιορισθῇ εἰς τὸ διπλάσιον.

§256Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Σᾶς εἰδοποιῶ ὅτι θὰ γίνῃ δεκτὸν τοῦτο.

§257Σ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ. Ἐπίσης ὡς πρὸς τὸ ποσόν, νομίζω ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ αὐξηθῇ κατά τι.

§258Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ αὐτὸ θὰ γίνῃ δεκτόν.

§259Σ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ. Ὡς πρὸς τὴν δευτέραν τῶν περιπτώσεων, τὴν ἐπὶ ἐνεχύρῳ τῶν γεωργικῶν προϊόντων, νομίζω ὅτι ἡ διατύπωσις τοῦ ἄρθρου ἔχει ἀορίστως πως, διότι εἶνε δυνατὸν ὁ ἀγρότης νὰ ὑποθηκεύσῃ καὶ δώσῃ εἰς ἐνέχυρον, οὐ μόνον γεωργικὰ προϊόντα τῆς ἰδίας του παραγωγῆς, ἀλλὰ καὶ νὰ προβῇ εἰς ἀγορὰν ἄλλων γεωργικῶν προϊόντων, ὁπότε ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ δώσῃ ἀφορμὴν εἰς κερδοσκοπίαν ἢ καὶ εἰς τὸ ἐμπόριον. Διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι εἶναι σκόπιμον νὰ τεθῇ μετὰ τὰς λέξεις: «εἴτε ἐπὶ ἐνεχύρῳ γεωργικῶν προϊόντων» αἱ λέξεις: «προερχομένων ἐκ γαιῶν ἀνηκουσῶν εἰς αὐτὸν ἢ καλλιεργουμένων ὑπ’ αὐτοῦ». Διότι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, θὰ ἦτο ἐνδεχόμενον, ἀντὶ νὰ ἐνισχύσωμεν τὴν αὐτοκαλλιέργειαν, νὰ ἐνισχύσωμεν τὴν κερδοσκοπίαν καὶ τὸ ἐμπόριον.

§260Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐνισχυθῇ τὸ ἐμπόριον μὲ 1500 δραχ. ποῦ εἶναι ὁ ἀνώτατος ὅρος.

§261Σ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ. Εἴπετε ὅτι τὸ ποσὸν θὰ αὐξήσῃ εἰς 2000 δρ.

§262Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι διὰ τὰ ἐνέχυρα, διὰ τὰ ἐνυπόθηκα δάνεια.

§263Σ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ. Τότε δὲν εἶνε δυνατὸν μέχρι τοῦ διπλασίου ποσοῦ;

§264Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἠξεύρετε τί κινδυνεύομεν; Ἐὰν θέσωμεν εἰς ἐνέργειαν τὸν νόμον περὶ συνεταιρισμῶν καὶ ὑπάγῃ ὁ συνεταιρισμὸς νὰ δώσῃ εἰς ἐνέχυρον, τότε θὰ εἴπῃ ὅτι δὲν ἀνήκει τοῦτο εἰς τοὺς παραγωγούς, ἀλλ’ εἰς τὸν συνεταιρισμόν.

§265Σ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ. Προκειμένου περὶ ἀτόμων, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ τεθῇ, διότι ὁπωσδήποτε θὰ δώσωμεν μείζονα ἐνίσχυσιν εἰς τὴν αὐτοκαλλιέργειαν. Ἐπίσης ἤθελον προτείνει καὶ τὴν ἑξῆς τροποποίησιν. Τὸ ἄρθρον λέγει: «ἐπὶ ἐνεχύρῳ γεωργικῶν προϊόντων». Νομίζω ὅτι καλὸν θὰ ἦτο νὰ μὴ ἀποκλεισθῶσι καὶ τὰ βιομηχανικὰ προϊόντα.

§266Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Σεῖς πρῶτον εἴπετε νὰ μὴ προστατεύωμεν τὸ ἐμπόριον καὶ τώρα θέλετε νὰ προστεθοῦν καὶ τὰ βιομηχανικὰ προϊόντα;

§267Σ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ. Ἐπὶ πλέον ἤθελον νὰ εἴπω τὸ ἑξῆς. Κατὰ τὴν ἰσχύουσαν νομοθεσίαν, τὴν ἑλληνικήν, τὸ ἐνέχυρον δὲν εἶνε δυνατὸν νὰ νοηθῇ ἄνευ παραδόσεως ἢ κατοχῆς ἐκ μέρους τοῦ δανειζομένου πρὸς τὸν πιστωτήν. Ἡ ἐνεχυρίασις τῶν γεωργικῶν προϊόντων ὑπὸ τοιούτους ὅρους προσκόπτει εἰς πλεῖστα ἐμπόδια, διότι...

§268Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς διακόπτω διὰ νὰ σᾶς ἀπαλλάξω ἀπὸ τὸν κόπον νὰ εἴπητε, ὅ,τι ἀντελήφθην ὅτι θέλετε νὰ εἴπητε. Εὑρίσκεται ὑπὸ κατάρτισιν καὶ λίαν προσεχῶς θὰ ὑποβληθῇ νομοσχέδιον περὶ γεωργικῶν ταμείων καὶ γεωργικῶν ἐνεχυρογράφων, τὸ ὁποῖον νομίζομεν ὅτι θὰ εἶναι ἓν τῶν συντελεστικωτέρων διὰ τὴν ἐπιτυχίαν τῆς ἀγροτικῆς πίστεως. Κατὰ συνέπειαν ὁ φόβος, τὸν ὁποῖον ἔχετε, θὰ ἐκλείψῃ προσεχῶς. Ἀλλὰ δὲν θὰ ἦτο σκόπιμον εἰς μίαν διάταξιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ Γεωργικῆς Τραπέζης νὰ παρεισαγάγωμεν ὁλόκληρον τὸν θεσμὸν περὶ γεωργικῶν ἐνεχυρογράφων. Ἔχετε λοιπὸν ὀλίγην ὑπομονὴν καὶ ὅλα θὰ διορθωθοῦν.

§269Σ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ. Δὲν ἔχω παρὰ νὰ εὐχαριστήσω τὸν κ. Ὑπουργόν, διότι ἤμην βέβαιος ὅτι θὰ ἀπεδέχετο ἕνα θεσμόν, ὁ ὁποῖος πράγματι εἶναι ὠφελιμώτατος διὰ τὴν γεωργίαν.

§270ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 7, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 8 (ἀναγινώσκεται).

§271Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Εἰς τὸ ἄρθρον τοῦτο παρακαλῶ νὰ τεθῇ ὅτι ὁ τόκος τῆς ὑπερημερίας δὲν δύναται νὰ ὑπερβῇ τὸ 8%.

§272ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 8, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 9 (ἀναγινώσκεται).

§273Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐνταῦθα δέχομαι τὴν τροπολογίαν τῆς Ἐπιτροπῆς περὶ αὐξήσεως τοῦ ποσοῦ τῶν 1500 εἰς 2.000 δραχ. καὶ τὸ 50% εἰς 60%.

§274ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 9, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 10 (ἀναγινώσκεται).

§275Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ἄρθρον 10 ὁμιλεῖ περὶ δανείων, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ εἶναι ἢ ἁπλᾶ ἢ χρεωλυτικά. Ἀλλ’ ἐκρίθη σκόπιμος ἡ εἰσαγωγὴ διατάξεως, κατὰ τὴν ὁποίαν δύνανται νὰ εἶναι δάνειά τινα ἁπλᾶ μέχρις ὡρισμένου τινὸς σημείου καὶ τοκοχρεωλυτικὰ διὰ τὸν ὑπολειπόμενον χρόνον, καὶ ὑπὸ τοιαύτην ἔννοιαν παρακαλῶ νὰ ψηφισθῇ τροπολογημένον.

§276ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 10, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 11). Ἄρθρον 12 (ἀναγινώσκεται).

§277Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Εἰς τὸ ἄρθρον τοῦτο παρακαλῶ νὰ τεθῇ ὅτι: «τὰ κατὰ τοὺς Ὀθωμανικοὺς νόμους συντεταγμένα δανειστικὰ ἔγγραφα, ἀποτελοῦσιν ἐπίσημον τίτλον διὰ τὴν Γεωργικὴν Τράπεζαν».

§278ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 12, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ γίνονται δεκτὰ καὶ τὰ ἄρθρα 13–17). Ἄρθρον 18 (ἀναγινώσκεται).

§279Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐδῶ ἀντὶ τοῦ: «περίληψις τῆς ἀποφάσεως» θὰ τεθῇ: «ὁ ἰσολογισμὸς καὶ περίληψις τῆς ἀποφάσεως».

§280ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 18, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 19). Ἄρθρον 20 (ἀναγινώσκεται).

§281Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀντὶ «τοῦ ταμείου» θὰ τεθῇ «τοῦ Δημοσίου ταμείου».

§282ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 20, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 21–28). Ἄρθρον 29 (ἀναγινώσκεται).

§283Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀντὶ «μέχρι τῆς συμπληρώσεως 15 ἐτῶν» θὰ τεθῇ «μέχρι τῆς συμπληρώσεως δύο πενταετιῶν».

§284ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 29, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται εἶτα δεκτὰ τὰ ἄρθρα 30–33). Ἄρθρον 34 (ἀναγινώσκεται).

§285Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Προστίθεται: «Πᾶσαι αἱ δημόσιαι, δημοτικαὶ καὶ κοινοτικαὶ ἀρχαὶ ὑποχρεοῦνται ζητούμεναι νὰ δίδωσι πληροφορίας εἰς τὴν διοίκησιν τῆς Τραπέζης, περὶ τῆς προσωπικῆς καὶ οἰκονομικῆς ἱκανότητος τῶν ζητούντων δάνεια ἢ τῶν συνθηκῶν καὶ τῆς ἀξίας τοῦ ὑποθηκευτέου κτήματος».

§286ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 34, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 35–39). Ἄρθρον 40 (ἀναγινώσκεται).

§287Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. «Καταστήματα Τραπεζῶν ἢ ἀνωνύμων ἑταιρειῶν».

§288ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ 40ὸν ἄρθρον, ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 41ον (Ἀναγινώσκεται).

§289Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. «Διὰ Β. Διαταγμάτων ὁρίζονται αἱ πρὸς ἐφαρμογὴν αὐτοῦ ἀπαιτούμεναι διατάξεις».

§290ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 41, ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Τὸ σύνολον ἀναβάλλεται. — Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀφομοιώσεως τῶν παρὰ τῇ Γεν. Διοικήσει Κρήτης ὑπαλλήλων πρὸς τοὺς ὑπαλλήλους τοῦ Παλαιοῦ Βασιλείου». Ἄρθρον 1ον (ἀναγινώσκεται).

§291ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὡς εἶχε διατυπωθῇ τὸ ἄρθρον, ἐλαμβάνετο πρόνοια περὶ ἀφομοιώσεως μόνον τῶν παρὰ τῇ Γενικῇ Διοικήσει ὑπαλλήλων, ἐνῷ αἱ διοικητικαὶ ὑπηρεσίαι εἶναι πολὺ περισσότεραι. Γίνεται λοιπὸν ὡς ἑξῆς τὸ ἄρθρον: (Ἀναγινώσκει) «Οἱ κατὰ τὴν δημοσίευσιν τοῦ παρόντος νόμου ὑπηρετοῦντες ὑπάλληλοι τῆς τέως Κρητικῆς πολιτείας κλπ.»

§292Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον, ὡς ἐψηφίσθη κατ’ ἀρχὴν καὶ εἰς αʹ ἀνάγνωσιν, εἶχεν ὡς βάσιν τὴν ἀρχὴν τῆς ἀφομοιώσεως τῶν ὑπαλλήλων τῶν ὑπηρετούντων παρὰ τῇ Γεν. Διοικήσει Κρήτης, ἐγὼ δὲ συνεζήτησα τότε περὶ τῶν ὑπαλλήλων τῶν ὑπηρετούντων παρὰ τῇ Γεν. Διοικήσει, ὄχι καὶ τῶν ἐν ταῖς Νομαρχίαις.

§293Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Αὐτὸ ἠννόει τὸ νομοσχέδιον.

§294Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὂχι· διότι ἐζητήθησαν καὶ πληροφορίαι καὶ κατετέθησαν πληροφορίαι περὶ τοῦ προσωπικοῦ ἐν τῇ Γεν. Διοικήσει μόνον.

§295Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ὅλους ἐννόουν, ὅπως ὅταν λέγωμεν Γεν. Διοίκησις τῆς Μακεδονίας.

§296Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Πιθανὸν ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ ἐννοῇ ταῦτα, ἀλλ’ ὅταν ἐζητήθησαν πίνακες τοῦ προσωπικοῦ, ἵνα εὑρίσκωνται οἱ μέλλοντες νὰ συζητήσωσι ἐν ἐπιγνώσει τῶν προσώπων καὶ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν προσώπων, ὁ κ. Ὑπουργὸς κατέθηκε πίνακα διὰ τὴν Μακεδονίαν κεχωρισμένως τῆς Γεν. Διοικήσεως καὶ κεχωρισμένως τῶν ὑφισταμένων Διοικήσεων. Διὰ τὴν Κρήτην ἐπίσης κατέθηκε μόνον τοῦ προσωπικοῦ τῆς Γεν. Διοικήσεως.

§297Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Σᾶς ἔδωκα καὶ τοὺς πίνακας τοὺς ἄλλους.

§298Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὄχι.

§299Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Διότι διέταξα καὶ ἐγένοντο ἀντίγραφα τῶν πινάκων, οἱ ὁποῖοι ἐστάλησαν.

§300Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Εἰς τὴν Βουλὴν ἀπεστάλησαν ἐκ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν οἱ πίνακες τῆς Γεν. Διοικήσεως Κρήτης, συνεζητήσαμεν δὲ περὶ τούτων. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀνάγκη νὰ γνωρίζῃ ἡ Βουλὴ πρὸ τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου εἰς βʹ ἀνάγνωσιν, εἶναι περὶ τίνος προσωπικοῦ πρόκειται, ὄχι μόνον περὶ ποίας δικαιοδοσίας προσωπικοῦ, ἀλλὰ καὶ περὶ τίνων προσόντων. Ἐγὼ δὲν θέλω νὰ γείνω παραίτιος ζημίας εἰς πρόσωπα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἴσως ὀρθὸν νὰ τύχωσι τῆς μερίμνης τῆς Πολιτείας, ἀλλὰ θὰ σᾶς παρακαλέσω, ἐὰν θέλητε νὰ ἐπεκτείνητε τὴν ἐφαρμογὴν τῆς ἀφομοιώσεως, νὰ καταθέσητε αὔριον τοὺς πίνακας καὶ νὰ ἀναβάλητε δι’ αὔριον τὴν συζήτησιν.

§301Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Δὲν ἔχω ἀντίρρησιν.

§302Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἀλλὰ σᾶς ὑποβάλλω ἀπὸ τοῦδε μίαν σύστασιν· ὅμοιον μέτρον, πρὸς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐλήφθη διὰ τὸ προσωπικὸν τῆς Γενικῆς Διοικήσεως Μακεδονίας καὶ Ἠπείρου, ὅμοιον μέτρον νὰ ληφθῇ καὶ διὰ τὸ προσωπικὸν Κρήτης, δηλ. οἱ μὲν Κρῆτες νὰ ἀφομοιωθῶσιν, ὅσοι δὲ τυχὸν ἔχουσι προσληφθῆ ἐκ τῆς Παλαιᾶς Ἑλλάδος, αὐτοὶ νὰ ὑπαχθῶσιν εἰς τὸν γενικὸν νόμον.

§303ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ἔχει διασαφηνισθῆ τὸ πρᾶγμα, διότι λέγει ἡ διάταξις: «οἱ κατὰ τὴν δημοσίευσιν τοῦ παρόντος νόμου τῆς νέας Κρητικῆς Πολιτείας».

§304Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Οὕτω θὰ γείνῃ καὶ διὰ τὰς Νομαρχίας;

§305Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Βεβαιότατα.

§306Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δὲν φέρω καμμίαν ἀντίρρησιν. Προσθέτω ὅμως ὅτι ὑπάρχουν καὶ ὑπάλληλοί τινες τῆς Γεν. Διοικήσεως Κρήτης, οἱ ὁποῖοι προσελήφθησαν μετὰ τὴν κατάλυσιν τῆς Κρητικῆς Πολιτείας· οὗτοι βεβαίως δὲν περιλαμβάνονται ἐν τῇ ἀφομοιώσει.

§307ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἂν ἔχουν δίπλωμα;

§308Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δὲν ἔχουν ἀνάγκην αὐτοί, αὐτοὶ ἔχουν τὰ προσόντα. Πρόκειται νὰ μὴ δοθοῦν προσόντα εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δὲν τὰ ἔχουν.

§309ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται δι’ αὔριον τὸ νομοσχέδιον. — Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ὀργανισμοῦ τῆς Κεντρικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν».

§310ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ ἀντίρρησις.

§311Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δυνάμεθα νὰ ἔλθωμεν καὶ μετά.

§312ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν πιστεύω νὰ εἶναι διατεθειμένη ἡ Βουλὴ νὰ ἐπανέλθῃ.

§313Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἡ Βουλὴ δὲν πρέπει νὰ κανονίζῃ τὰς ἐργασίας της ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἡμερησίας ὀρέξεως, διότι ἐφ’ ὅσον ἡ ὄρεξις εἶναι διαλείπουσα, καταλήγει νὰ παρατείνωνται αἱ ἐργασίαι ἐπ’ ἄπειρον καὶ οὕτω τυραννούμεθα περισσότερον.

§314ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἶναι καὶ ἐνωρὶς ἄλλως τε, ἂς ἀρχίσωμεν.

§315ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 1ον. (Ἀναγινώσκεται).

§316Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐπὶ τοῦ 1ου ἄρθρου ἔχω νὰ κάμω μερικὰς παρατηρήσεις. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ μέτρον τῆς καθιερώσεως τῶν διευθύνσεων, δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν, ἐφ’ ὅσον ἐπρυτάνευσεν εἰς ὅλας τὰς ὑπηρεσίας ἡ ἰδία ἀρχή. Προκειμένου ὅμως περὶ τῆς κατανομῆς τῶν διευθύνσεων, νομίζω ὅτι ἐν πρώτοις ἡ συνένωσις τῶν ἐμμέσων φόρων καὶ τῶν μονοπωλίων εἰς τὴν αὐτὴν διεύθυνσιν συνενοῖ δύο ὑπηρεσίας ὀγκωδεστάτας καὶ θὰ ἀποτελέσῃ τοιουτοτρόπως εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ἕν ὑφυπουργεῖον πραγματικόν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν δύναται νὰ ἀντείπῃ ὅτι ἡ διαχείρισις μονοπωλίων καὶ ἐμμέσων φόρων, εἶναι ὑπηρεσία, ἡ ὁποία διαχειρίζεται ποσὸν 100,000,000 δρ. περίπου. Λοιπὸν θὰ ἀνατεθῇ ἡ διαχείρισις εἰς ἕνα διευθυντὴν ἀντὶ τῶν δύο τμηματαρχῶν καὶ ὁ διευθυντὴς οὗτος θὰ συγκεντρώσῃ ὀγκωδεστάτην ὑπηρεσίαν, ὀγκωδεστάτας εὐθύνας καὶ ὀγκωδεστάτην δικαιοδοσίαν ἐν τῷ Ὑπουργείῳ. Νομίζω ὅτι τὸ πρᾶγμα, ἐὰν δὲν εἶναι ἀπαραίτητον ἀπὸ τοῦδε νὰ γίνῃ οὕτω, δὲν δικαιολογεῖται τελείως καὶ θὰ ἦτο ὀρθότερον νὰ μείνῃ ἡ διαίρεσις, ὡς εἶχεν, εἰς ἐμμέσους φόρους καὶ μονοπώλια, ἀντὶ τῶν τμηματαρχῶν διοριζομένων δύο διευθυντῶν. Ἐπίσης ἔχω τὴν παρατήρησιν ὅσον ἀφορᾷ τὸ τμῆμα τοῦ Δημοσίου Χρέους. Αὐτὸ τὸ τμῆμα μετατίθεται πλέον διὰ τοῦ νέου ὀργανισμοῦ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου. Δὲν θὰ εἶμαι εἰς θέσιν νὰ ἐξελέγξω ἂν καλῶς τὰ τοῦ Δημοσίου Χρέους μέχρι τοῦδε ἐχειρίζοντο. Ἂν ὑπάρχῃ λόγος τις πείθων τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅτι τὸ πρᾶγμα δέον οὕτως νὰ γίνῃ ἀπὸ ἀπόψεως ὑπηρεσιακῆς, οὔτε εἶναι ζήτημα τοῦτο συζητητέον ἀπόψε, διότι ὅταν συζητῆται ὁ ὀργανισμὸς πρέπει νὰ συζητῆται ἀπὸ δογματικῆς ἀπόψεως καὶ οὐχὶ ἀπὸ ἀπόψεως σχετιζομένης πρὸς τὴν σκοπιμωτέραν κατανομὴν τῶν ὑπηρεσιῶν, λόγῳ τῶν διεξαγόντων αὐτὰς προσώπων. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι τὸ τμῆμα τοῦ Δημοσίου Χρέους μετέχει δύο δικαιοδοσιῶν, ἀφ’ ἑνὸς εἶναι ἡ λογιστικὴ καὶ ἡ ἐκτελεστικὴ δικαιοδοσία, δηλαδὴ ἡ ἐπιτηροῦσα τὴν συντέλεσιν καὶ τὸν ἔλεγχον τῶν λογαριασμῶν τῆς ὑπηρεσίας τοῦ δημοσίου χρέους, τὸν σχετιζόμενον μὲ τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ Διεθνοῦς Ἐλέγχου, ἀφ’ ἑτέρου εἶναι ἡ συμβατική, ἡ προπαρασκευαστικὴ τῆς συνομολογήσεως τῶν δημοσίων δανείων. Ἐφ’ ὅσον πρόκειται περὶ τοῦ λογιστικοῦ μέρους, βεβαίως ὑπάρχει ἁρμοδιότης τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου ἀναμφισβήτητος, διότι καὶ σήμερον διεξάγει κατὰ τὸ πλεῖστον τὴν λογιστικὴν ταύτην ὑπηρεσίαν τὸ Γενικὸν Λογιστήριον. Ἀλλὰ προκειμένου περὶ τοῦ συμβατικοῦ μέρους, εἶναι ἀνάγκη ἰδίας ὑπηρεσίας αὐθυπάρκτου, ἀλλὰ καὶ ὑπηρεσίας, ἡ ὁποία ἀντὶ νὰ καταργηθῇ, ἔχει ἀνάγκην νὰ βελτιωθῇ. Ἐὰν σήμερον ἡ ὑπηρεσία τοῦ δημοσίου χρέους δὲν παρέχῃ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἀρκετὰ ἐφόδια διὰ τὰς διαπραγματεύσεις τῶν δανείων, τὰς ὁποίας ἐκτελεῖ, τοῦτο δὲν εἶναι λόγος νὰ καταργηθῇ τὸ τμῆμα, ἀλλὰ νὰ ὀργανωθῇ ἀκριβῶς αὐτὸ κατ’ ἐξοχὴν, νὰ ἐνισχυθῇ διὰ καταλλήλου προσωπικοῦ, ἵνα ὁ ὑπουργὸς ἔχῃ διευθυντὴν σύμβουλον πραγματικὸν κατὰ τὴν διαπραγμάτευσιν τῶν συμβάσεων. Ὑπενθυμίζω εἰς τὴν Βουλὴν ὅσα ἐλέχθησαν ἐνώπιον αὐτῆς κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ τοῦ Διοικητοῦ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. Τότε ὅλοι οἱ ὁμιλήσαντες, οὐδενὸς ἀντιλέγοντος, ἀνεκοίνωσαν εἰς τὴν Βουλὴν τὴν σκέψιν, ὅτι ἀκριβῶς τὸ μειονέκτημα, ἐν τῷ ὁποίῳ τελεῖ ἡ ἑλληνικὴ πολιτεία, εἶναι ὅτι ἀπέναντι τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης κατὰ τὰς διαπραγματεύσεις δανείων, αὕτη μὲν ἔχει ὑπηρεσίαν μόνιμον καὶ ἐν γνώσει τελοῦσαν τῶν λεπτομερειῶν τῆς συστάσεως τῶν συμβάσεων καὶ τῶν ἀναγκῶν, ὑφ’ ἃς διαπραγματεύεται, ἀφ’ ἑτέρου δὲ τὸ κράτος δὲν ἔχει κατὰ τὰς διαπραγματεύσεις ταύτας εἰμὴ μόνον τὰς προσωπικὰς γνώσεις τῶν ὑπουργῶν, χωρὶς νὰ ἔχῃ παραδόσεις ὑπηρεσιακὰς, ἐν σχέσει πρὸς τὰς διαπραγματεύσεις τῶν συμβάσεων. Τοῦτο ἀνεπτύχθη ἐν ἐκτάσει, καὶ ἀνεπτύχθη καί τι ἕτερον ἀκόμη, τὸ ὁποῖον εἶναι πραγματικὸν γεγονὸς, ὅτι ἕνεκα τῶν ἀτελειῶν τῆς ὑπηρεσίας ταύτης, ὅταν τὸ κράτος εὑρέθη εἰς τὴν περίστασιν τῆς συνομολογήσεως δανείων ὄχι ἀνὰ πέντε ἢ δέκα ἔτη, ἀλλὰ δανείων ἀνὰ τρεῖς ἢ τέσσαρας μῆνας κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ πολέμου, τότε τὸ κράτος μὴ ἔχον τὴν ἐπάρκειαν τὴν πλήρη τῆς ὑπηρεσίας τοῦ δημοσίου χρέους ἐν τῷ ὑπουργείῳ, διότι δὲν ἦτο αὕτη ἐπαρκῶς ὠργανωμένη, ἠναγκάσθη νὰ πράξῃ τί; Νὰ ἀναθέσῃ εἰς τὸν Διοικητὴν τῆς Τραπέζης τὴν ἀντιπροσωπείαν καὶ τοιουτοτρόπως ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ἦτο καὶ συμβαλλομένη πρὸς τὸ κράτος καὶ εἶχε καὶ τὴν ἀντιπροσωπείαν τοῦ κράτους, κατὰ συνέπειαν εἶχε καὶ τὴν κηδεμονίαν τοῦ Κράτους ἐν ταῖς οἰκονομικαῖς περιπετείαις. Τοῦτο ἀνεγνωρίσαμεν ὅλοι καὶ οὔτε εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξακολουθήσῃ τοῦτο τελούμενον. Διὰ τοῦτο ἐὰν θέλωμεν νὰ ἔχωμεν ὑπηρεσίαν δημοσίου χρέους τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν σήμερον ὑπερβαίνει τοῦτο τὸ δισεκατομμύριον καὶ ἐν διαστήματι ἴσως δύο ἢ τριῶν ἐτῶν θὰ ὑπερβῇ τὸ ἓν καὶ ἥμισυ δισεκατομμύριον, διότι θὰ ὑπαχθῇ καὶ τὸ κυμαινόμενον χρέος, κατὰ τὴν στιγμὴν ταύτην, λέγω, ἀντὶ νὰ καταργῶμεν τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δημοσίου χρέους, ἔχομεν ἀκριβῶς τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ὀργανώσωμεν ταύτην παγιώτερον καὶ ὑψώσωμεν ταύτην. Τοῦτο, νομίζω, εἶναι τὸ καθῆκον ἑνὸς ὀργανοῦντος τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν. Ἐκ τῶν προτέρων δὲ νομίζω ὅτι εἰς τὸν ἀντιλέγοντα, ὅτι εἶνε δυνατὸν βραδύτερον νὰ συντελεσθῇ αὐτὸ, δύναμαι νὰ εἴπω διατί βραδύτερον; Σήμερον πρέπει νὰ κάμωμεν τὴν ὀργάνωσιν. Ἐὰν δὲ ἐφθάσαμεν εἰς προϋπολογισμὸν 235 ἑκατομμυρίων τακτικῶν ἐξόδων, νομίζω ὅτι ἡ προσθήκη μιᾶς περιπλέον μισθοδοσίας εἰς τὴν διεύθυνσιν τοῦ δημοσίου χρέους, δὲν εἶναι τὸ πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον θὰ συντελέσῃ εἰς τὴν ἐξόγκωσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ. Μάλιστα δὲ διὰ τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην, τὴν ὁποίαν δὲν δύναταί τις νὰ διεξαγάγῃ ἁπλῶς, διότι προέρχεται ἐκ τοῦ ταμιακοῦ τμήματος, ἀλλ’ ἀπαιτεῖται κατ’ ἐξοχὴν ἄνθρωπος πεπειραμένος καὶ εἰδήμων, θὰ ἦτο ὀρθόν, ἵνα καὶ ἐπιμίσθιον ὁρισθῇ διὰ τὸ πρόσωπον, τὸ ὁποῖον θὰ παρέχῃ εἰς τὸν Ὑπουργὸν τοιαύτας συμβουλάς. Ταῦτα εἶχον νὰ εἴπω.

§317Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἐὰν πρόκειται νὰ γείνῃ μεταρρύθμισις τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν ἐγὼ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἀποβλέψωμεν εἰς μίαν διαίρεσιν. Τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ἀλλαχοῦ ἀποτελεῖται ἀπὸ τὸ θησαυροφυλάκιον καὶ ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν. Εἰς περίπτωσιν λοιπὸν κατὰ τὴν ὁποίαν ἔπρεπε διὰ τῆς διαιρέσεως εἰς τμήματα νὰ λάβῃ ἄλλην μορφήν, ἐγὼ νομίζω ὅτι ἔπρεπε μόνον περὶ τριῶν διευθύνσεων νὰ μεριμνήσωμεν, ἐφ’ ὅσον ὁ λόγος τῆς κατανομῆς τῶν τμημάτων δὲν πρόκειται νὰ ἱκανοποιήσῃ πρόσωπα ὑπάρχοντα, ἄξια πάσης ὑποστηρίξεως καὶ προαγωγῆς, ἀλλὰ νὰ ἐξυπηρετήσῃ πολιτικοὺς σκοπούς. Θὰ ἐνόμιζον ἑπομένως ὅτι, τὴν θέσιν τὴν ὁποίαν ἔχει ἀλλαχοῦ τὸ θησαυροφυλάκιον, νὰ ἔχῃ ἐδῶ τὸ Γενικὸν Λογιστήριον, εἰς τὸ ὁποῖον νὰ ὑπάγωνται τὰ τμήματα τοῦ Δημοσίου Χρέους καὶ τὸ ταμιακόν. Κατὰ τίνα τρόπον θὰ ἠδύναντο νὰ ἱκανοποιηθῶσι τὰ πρόσωπα τὰ διευθύνοντα σήμερον τὰς ὑπηρεσίας ταύτας, εἶναι ἄλλο ζήτημα. Πιθανὸν ἄξιος διευθυντὴς τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου νὰ εὑρίσκετο εἷς καὶ νὰ ἐκρίνετο ἐκ τῶν διευθυνόντων τὰ τῆς ὑπηρεσίας ταύτης. Ἀπαραιτήτως οἱ φόροι πρέπει νὰ μείνωσιν εἰς δύο καὶ νὰ ἀποτελέσωσι χωριστὰς διευθύνσεις, ἡ μία τῶν ἀμέσων καὶ ἡ ἄλλη τῶν ἐμμέσων καὶ εὑρίσκω πολὺ ὀρθὴν τὴν ἕνωσιν τὴν ὁποίαν ἔκαμεν εἰς τὴν τελευταίαν τροποποίησιν ὁ κ. Ὑπουργός, ἑνώσας τοὺς ἀμέσους φόρους καὶ τὰ μονοπώλια. Ἐὰν προσωπικοὶ λόγοι ὑπηγόρευσαν τὸ τοιοῦτον εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν θὰ εἶναι πολὺ δυσάρεστον, ἀλλ’ ἀπὸ ἀπόψεως τῆς ἐξυπηρετήσεως τῶν ἀναγκῶν, νομίζω ὅτι δὲν ὑπάρχει καμμία διαφορὰ μεταξὺ τοῦ ἐμμέσου φόρου καὶ τοῦ ἐκ τῶν μονοπωλίων. Εἴτε διὰ μονοπωλίου εἰσπράττεται εἷς φόρος, εἴτε κατ’ ἄλλον τρόπον, τοῦτο δὲν ἔχει καμμίαν σημασίαν. Τὸ χαρακτηριστικὸν εἶναι κατὰ πόσον εἷς φόρος εἶναι ἄμεσος ἢ ἔμμεσος. Ὑπὸ τὰς δύο αὐτὰς κατηγορίας οἱ φόροι διατηροῦνται πανταχοῦ. Τὸ μονοπώλιον δὲν εἶναι φόρος ἔμμεσος. Τὸ μονοπώλιον εἶναι ὁ τρόπος τῆς εἰσπράξεως τοῦ φόρου. Περὶ ἄλλης διευθύνσεως δὲν ἔπρεπε νὰ γίνῃ λόγος. Δὲν εἶναι καμμία ἀνάγκη νὰ ἐξομοιωθῇ ὁ Γενικὸς Γραμματεὺς πρὸς τὰς ἄλλας διευθύνσεις καὶ θὰ ἐνόμιζον μάλιστα ὅτι οὐδεμία σύγκρισις ἔπρεπε νὰ γίνῃ οὔτε παραλληλισμὸς τοῦ Γενικοῦ Γραμματέως, ὁ ὁποῖος πάντοτε προΐσταται τῶν λοιπῶν τμημάτων, ἐκτελεῖ δὲ τὰ καθήκοντα τοῦ ὑφυπουργοῦ. Ὅσον ἀφορᾷ διὰ τὴν διεύθυνσιν ἡ ὁποία γίνεται δικαστική, νομίζω ὅτι δὲν ὑπάρχει οὐδεὶς λόγος. Ὁ διευθύνων τὸ Δικαστικὸν Τμῆμα ἔχει ὡρισμένην θέσιν, δὲν ἔχει οὐδεμίαν σχέσιν μὲ τοὺς ἄλλους Τμηματάρχας, ἀπασχολημένους εἰς οἰκονομικὰ καθήκοντα, ἐνῷ αὐτὸς εἶναι εἰς δικαστικά. Δὲν ὑπάρχει οὐδεὶς λόγος νὰ ὀνομασθῇ Διεύθυνσις, ἀλλ’ εἴτε διεύθυνσις εἴτε τμῆμα ὀνομασθῇ εἶναι ἓν καὶ τὸ αὐτό, ἡ μισθοδοσία εἶναι ἡ αὐτή, ἑπομένως οὔτε λόγος μισθοδοσίας ὑπαγορεύει τὴν τοιαύτην μεταρρύθμισιν. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ δημόσια κτήματα, ταῦτα νομίζω ὅτι φυσικὰ πρέπει νὰ ὑπάγωνται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ἔχει σκοπὸν τὴν εἴσπραξιν φόρων. Τὰ δημόσια κτήματα δὲν σκοποῦν ἐξυπηρέτησιν τῶν ἀναγκῶν τῆς Πολιτείας, ἀλλὰ σκοποῦν διατήρησιν τοῦ δημοσίου θησαυροῦ, τὴν διὰ τούτων καλλιτέρευσιν τάξεων τινῶν τοῦ Κράτους καὶ συγχρόνως τὴν ἐκμετάλλευσιν αὐτῶν κατὰ καταλληλότερον τρόπον, ἑπομένως τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν εἶναι ξένον πρὸς τὰ καθήκοντα ταῦτα. Ἀλλ’ ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ αὐτῇ νὰ μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω ὅτι σήμερον δὲν ψηφίζομεν ὀργανισμὸν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, ὀργανισμὸς δὲν σημαίνει καθορισμὸν τοῦ προσωπικοῦ ἀλλὰ καθορισμὸν ὑπηρεσιῶν. Δὲν βλέπω κατὰ τίνα τρόπον θὰ διεξάγηται ἐπὶ τῇ ἄλλῃ βάσει ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, δὲν φαίνεται τοιοῦτόν τι, προάγονται τὰ πρόσωπα ἄξια πάσης ἐκτιμήσεως, αὐξάνονται αἱ θέσεις, μεταβάλλονται τὰ τμήματα εἰς Διευθύνσεις καὶ αἱ Γραμματεῖαι εἰς τμήματα, ἀλλὰ ἄλλην ἀντίληψιν εἰς τὴν διεξαγωγὴν τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν δὲν βλέπω ἐκ τῆς ὅλης οἰκονομίας τοῦ νομοσχεδίου. Ἐλήφθη πρόνοια περὶ τῆς καλλιτερεύσεως τῆς θέσεως τῶν ἄλλων Ὑπουργείων ἔπρεπε καὶ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν νὰ μὴ καθυστερήσῃ. Ἀπὸ χρόνου πολλοῦ παλαίει εἰς τὴν ψήφισιν ἄλλου ὀργανισμοῦ, καὶ τρεῖς ἢ τέσσαρες προκάτοχοι τοῦ νῦν Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν δὲν ὑπῆρξαν τόσον εὐτυχεῖς, ὅσον αὐτός, νὰ ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ μετὰ τοῦ ὀργανισμοῦ καὶ ἀσυζητητεὶ μάλιστα εἰς αʹ καὶ βʹ ἀνάγνωσιν διὰ τῆς ψηφίσεως, ὡς γίνεται σήμερον. Οὐδεμία ἀλλαγὴ θὰ γίνῃ, τὰ ἴδια πρόσωπα θὰ διατελοῦν ὑπὸ τὰς ἰδίας ἀντιλήψεις, ἡ μόνη διαφορὰ εἶναι ὅτι ἐνῷ ἄλλοτε πᾶσα αὔξησις δαπάνης δὲν εὕρισκεν ἡμᾶς διατεθειμένους εἰς τὸ νὰ παράσχωμεν τὴν συνδρομήν μας, σήμερον ψηφίζεται προθύμως οἱαδήποτε δαπάνη, πρὸ πάντων δὲ ὅταν ψηφίζεται μεγαλειτέρα ἀπὸ ἐκείνην, τὴν ὁποίαν προτείνει ὁ Ὑπουργός, διότι εἶναι γνωστὸν ὅτι διὰ τῆς τροποποιήσεως τῶν ὀργανισμῶν τῶν διαφόρων ὑπηρεσιῶν ἐξυπηρετοῦνται πρόσωπα πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν προσωπικῶν ἀπαιτήσεων.

§318Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Κατὰ τὸ ἄρθρον 1 τοῦ νομοσχεδίου, ἐξ ἐκ τῶν ἤδη ὑφισταμένων τμημάτων τοῦ ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν χαρακτηρίζονται ὡς Διευθύνσεις, ὑπολείπεται ἑπομένως τὸ τμῆμα τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου, τὸ ὁποῖον περιλαμβάνει καὶ τὰς συντάξεις καὶ τὸ τμῆμα τοῦ Δημοσίου Χρέους. Καὶ τὸ μὲν τμῆμα τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου ὑπάγεται εἰς τὴν Γενικὴν Γραμματείαν κατὰ τὸ νομοσχέδιον, ὡς ἐτροποποιήθη μετὰ τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν, τὸ δὲ τμῆμα τοῦ Δημοσίου Χρέους ὑπάγεται εἰς τὴν διεύθυνσιν τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου. Τὸ Γενικὸν Λογιστήριον ἀποτελεῖ ἀπὸ τῆς συστάσεως τοῦ Βασιλείου καὶ ἀπὸ τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν ἰδίαν διεύθυνσιν καὶ ἡ μέχρι τοῦδε πεῖρα ἀποδεικνύει, ὅτι ὄχι μόνον δύναταί τις νὰ εἴπῃ, ὅτι ἡ ὑπηρεσία τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου ὑπῆρξε πάντοτε πολυάσχολος, ἀλλὰ δύναταί τις νὰ παρατηρήσῃ, ὅτι δὲν ὑπῆρξεν ἐπαρκής, σήμερον δὲ διὰ τῆς προσθήκης εἰς τὴν Διεύθυνσιν τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου τοῦ τμήματος τοῦ Δημοσίου Χρέους μάλιστα, ὅπως τὸ χρέος σήμερον ἀνεβιβάσθη, ἀναμφισβητήτως θὰ ἀποδειχθῇ ἡ διεύθυνσις τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου ὄχι ἐπαρκής, ἔστω ὅτι προσετέθησαν δύο τμηματάρχαι εἰς τὸ Γενικὸν Λογιστήριον καὶ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Δημοσίου Χρέους. Νομίζω, ὅτι ὑπὸ τοὺς ὅρους, ὑπὸ τοὺς ὁποίους ἀνέρχεται σήμερον τὸ δημόσιον χρέος, ἀναγκαίως πρέπει νὰ ἀποβλέψωμεν ὅπως καταστήσωμεν τὴν ὑπηρεσίαν αὐτοῦ διεύθυνσιν. Ἡ διεύθυνσις τοῦ Δημοσίου Χρέους εἶναι ἐντελῶς ἀνεξάρτητος ἀπὸ τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου, ἐν ᾗ περιπτώσει ἤθελον ὑπαχθῇ τὸ τμῆμα τοῦ Δημοσίου Χρέους εἰς τὴν Διεύθυνσιν τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου καὶ τὴν διεύθυνσιν τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου θέλομεν καταστήσει μᾶλλον ἀνεπαρκῆ καὶ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δημοσίου χρέους θέλομεν καταστήσει ἐλαττωματικήν. Ἡ ὑπηρεσία τοῦ δημοσίου χρέους εἶναι ἀληθῶς πολύπλοκος, τοιαύτη ὑπῆρξε μέχρι τοῦδε, σήμερον διπλασιάζεται δυστυχῶς τὸ δημόσιον χρέος καὶ τὴν στιγμήν, καθ’ ἣν διπλασιάζεται, ἀντὶ νὰ τὸ ἐνισχύσωμεν αὐτὸ τὸ τμῆμα κατὰ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὑπάγομεν εἰς τὸ Γεν. Λογιστήριον, τὸ ὁποῖον, ὡς εἶπον, ἀπεδείχθη ὄχι ἐπαρκὲς εἰς τὴν ἐν γένει ὑπηρεσίαν. Αὐτὸ εἶναι ἐλάττωμα, τὸ ὁποῖον ὑποθέτω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ θελήσῃ νὰ διορθώσῃ. Πρόκειται περὶ ἱκανοποιήσεως τῆς ὑπηρεσίας τοῦ ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν. Τὴν αὐτὴν παρατήρησιν ἔχω νὰ κάμω πρὸς τὴν ὑπαγωγὴν τοῦ τμήματος τοῦ Εἰδικοῦ Λογιστηρίου, τὸ ὁποῖον περιλαμβάνει καὶ τὴν ὑπηρεσίαν τῶν συντάξεων, αἱ ὁποῖαι ἐδιπλασιάσθησαν, εἰς τὴν Γενικὴν Γραμματείαν. Ὁ Γενικὸς Γραμματεὺς ἔχει γενικώτερα καθήκοντα, εἶνε δὲ σφάλμα, ἐὰν θελήσωμεν νὰ περιορίσωμεν τὴν δρᾶσιν αὐτοῦ καὶ τὴν ἐποπτείαν του εἰς μόνας τὰς ὑπηρεσίας, τὰς ὁποίας ἀναγράφει τὸ 2ον ἄρθρον. Ἡ Γενικὴ Γραμματεία εἶναι ἡ δεξιὰ χεὶρ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, εἶναι ὁ ὀφθαλμὸς τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, δι’ αὐτοῦ ἀντιλαμβάνεται τὴν ὑπηρεσίαν καὶ τὴν ἐργασίαν τοῦ Ὑπουργείου καὶ τοῦ ὅλου ὀργανισμοῦ, αὐτὸς εὑρίσκεται εἰς σχέσιν ἄμεσον πρὸς τὸ Γεν. Λογιστήριον, αὐτὸς ἔχει τὴν ἐποπτείαν ὅλων τῶν τμημάτων καὶ ὅλων τῶν διευθύνσεων. Ἐὰν ἐπιβάλωμεν εἰς αὐτὸν ὑπηρεσίας εἰδικάς, ἀναμφισβητήτως θὰ καταστήσωμεν τὴν Γενικὴν Γραμματείαν ἀνεπαρκῆ εἰς τὴν γενικὴν ἐπίβλεψιν τῆς λειτουργίας τοῦ ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, ἄνευ τῆς ὁποίας θὰ εὑρίσκηται πάντοτε ὁ ὑπουργὸς εἰς δυσχερῆ θέσιν διὰ νὰ ἴδῃ πῶς λειτουργεῖ ὁ ὀργανισμός. Νομίζω ὅτι οὐδένα δύναται νὰ ζημιώσῃ, κατὰ τὸ πνεῦμα δέ, τὸ ὁποῖον διέπει τὰ τοῦ νέου ὀργανισμοῦ τοῦ ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, πρέπει τὸ τμῆμα τοῦ Δημοσίου Χρέους νὰ μὴ προστεθῇ εἰς τὸ Γεν. Λογιστήριον, νὰ γίνῃ δὲ Διεύθυνσις τὸ τμῆμα τοῦ Εἰδικοῦ Λογιστηρίου, τὸ ὁποῖον σήμερον ἔχει τὴν ὑπηρεσίαν τῶν συντάξεων, αἱ ὁποῖαι ἐδιπλασιάσθησαν. Νομίζω, ὅτι οὕτω πως θὰ καταστήσωμεν ἐπαρκῆ τὰ τμήματα, δὲν θὰ ἐπιβαρύνωμεν τὴν Γεν. Γραμματείαν καὶ δὲν θὰ ἐπιβαρύνωμεν ἐπίσης τὸ Γεν. Λογιστήριον, τὸ ὁποῖον ἐπιβαρύνομεν. Θὰ ἔχῃ τὴν ἰδίαν ἀντίληψιν ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν μὲ ὅλους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι διευθύνουσι τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι δὲν εἶναι ἐπαρκὴς ἡ ὑπηρεσία αὐτή, κατὰ μείζονα λόγον δὲν πρέπει νὰ ἐπιβαρύνωμεν τὴν ὑπηρεσίαν καὶ τοῦ Γεν. Λογιστηρίου διὰ τῆς ὑπαγωγῆς τοῦ δημοσίου χρέους εἰς τὴν ὑπηρεσίαν των.

§319Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἡ ἀνάγκη μεταρρυθμίσεως τῆς ὀργανώσεως τῆς ὑφισταμένης τοῦ ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν εἶχε καταστῆ κατάδηλος ἀπὸ πολλοῦ καὶ εἶχον ὑποβληθῆ καὶ ἄλλοτε διάφοροι ὀργανισμοὶ ἀκολουθοῦντες τοῦτο ἢ ἐκεῖνο τὸ σύστημα. Μὲ τὴν εὔρυνσιν τῶν ἐργασιῶν καὶ τῶν καθηκόντων τοῦ ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν ἐπεβάλλετο νὰ ληφθῇ ῥιζικωτέρα μέριμνα, ἐθεώρησα δὲ ὅτι τὸ νομοσχέδιον τὸ πρό τινων ἐτῶν ὑποβληθὲν παρὰ τοῦ κ. Γούναρη ἦτο τὸ ἀρτιώτερον, ὀργανοῦν τὴν Κεντρικὴν ὑπηρεσίαν τοῦ ὑπουργείου. Τὸ νομοσχέδιον λοιπὸν τοῦτο, ἀκολουθοῦν τὸ σύστημα ἐκείνου, ῥυθμίζει τὴν ὀργάνωσιν ἐπὶ τῇ βάσει τῶν διευθύνσεων, εἰς τὰς ὁποίας ἐνυπηρετοῦσιν ὁμογενεῖς ὑπηρεσίαι, καθιστᾷ δὲ οὕτω συναπτὰς τὰς διαφόρους ὑπηρεσίας ὑπὸ μίαν Διεύθυνσιν, τὰς ὑπηρεσίας, τὰς ἐχούσας τὴν αὐτὴν φύσιν, τὸν αὐτὸν χαρακτῆρα, ὥστε νὰ δύναται νὰ γίνηται μᾶλλον ὑπεύθυνος ἡ ἐργασία, συγχρόνως δὲ εἰς τὰς ὁμοφυεῖς αὐτὰς ὑπηρεσίας νὰ δίδηται ἡ αὐτὴ κατεύθυνσις καὶ αὐτὸς ὁ λόγος μὲ ἄγει εἰς τὴν ἕνωσιν τοῦ τμήματος τῶν Ἐμμέσων Φόρων καὶ τῶν Τελωνείων, διότι ἡ κατηγορία αὕτη τῶν φόρων εἶναι οἱ ἔμμεσοι φόροι ἐπὶ τῆς καταναλώσεως ὑπό τινα τῶν μορφῶν τούτων, εἴτε τὴν τοῦ δασμοῦ, εἴτε τοῦ ἐσωτερικοῦ φόρου καταναλώσεως. Οἱ φόροι οὗτοι ἔπρεπε συναφῶς νὰ ῥυθμίζωνται καὶ διαχειρίζωνται, διότι ἀκριβῶς ἡ μὴ ἁρμονικὴ συμβάδισις τῶν δύο τούτων ὁμάδων τῶν φόρων ἄγει εἰς τὰ ἄτοπα, τὰ ὁποῖα πολλάκις παρετήρησα. Τὸ ὅτι θὰ γίνηται συγκέντρωσις πολὺ μεγάλης ἐργασίας εἰς χεῖρας μιᾶς Διευθύνσεως, δὲν εἶναι ὀρθόν, διότι ὑπὸ τὴν διεύθυνσιν θὰ ὑπάρχωσιν οἱ τμηματάρχαι, εἰς οὓς θὰ κατανέμηται ἡ ἐργασία, ὑπὸ τοὺς τμηματάρχας δὲ θὰ εἶναι τὰ γραφεῖα, εἰς τὰ ὁποῖα θὰ γίνεται εἰδικωτέρα κατανομὴ τῆς ἐργασίας, οὕτως ὥστε νὰ ἀποκτήσωμεν καὶ εἰδικότητας, αἵτινες νὰ δύνανται ἰδίᾳ ἐργαζόμεναι νὰ παρουσιάζωσι τὸ πόρισμα τῆς ἐργασίας αὐτῶν εἰς τὴν Διεύθυνσιν ἢ τὸν Ὑπουργὸν ἂν εἶναι ἀνάγκη καὶ ἐκ τῶν πορισμάτων τούτων νὰ δύναται ὁ Ὑπουργὸς ἢ ἡ Διεύθυνσις νὰ σχηματίζῃ ἰδίαν γνώμην ἔγκυρον. Ἐπίσης παρετηρήθη ὅτι κακῶς ἡ Διεύθυνσις τοῦ Δημοσίου Χρέους ὑπάγεται εἰς τὴν Διεύθυνσιν τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου. Διὰ τῆς διαρρυθμίσεως τοῦ νομοσχεδίου θὰ δύναται νὰ ὀργανωθῇ ὑπηρεσία ἀποτελεσματικῶς βοηθοῦσα τόν Ὑπουργὸν εἰς τὰς ἐνεργείας αὐτοῦ, τὰς σχέσιν ἐχούσας πρὸς τὸ ζήτημα τῶν χρεῶν. Ἀλλ’ ἐπὶ τούτου τοῦ σημείου καὶ ἡ πεῖρα μὲ ἐδίδαξε, ὅτι τὸ τμῆμα τῶν δημοσίων χρεῶν πρὸ πάντων δὲν ἔχει τι ἄλλο εἰμὴ τὸ λογιστικὸν μέρος τῶν δανείων, δὲν ἔχει τὸ μέρος τὸ διαπραγματευτικόν. Τοῦτο εἶναι τῆς ἀποκλειστικῆς δικαιοδοσίας τοῦ Ὑπουργοῦ, οὐδὲ εἶναι δυνατὸν ἡ ὑπηρεσία μόνη νὰ σᾶς δώσῃ ὅλα ἐκεῖνα τὰ βοηθήματα, ὧν ἔχετε ἀνάγκην διὰ τὰς διαπραγματεύσεις δανείου. Ἡ καθαρὰ ἐργασία ἡ διαπραγματευτικὴ εἶναι τῆς δικαιοδοσίας τοῦ Ὑπουργοῦ καὶ τῶν ἄλλων ἐκείνων παραγόντων, τοὺς ὁποίους ὁ Ὑπουργὸς φρονεῖ ὅτι δύναται νὰ μεταχειρισθῇ πρὸς τοῦτο. Ἡ Διεύθυνσις τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου, ἡ ὁποία ἦτο ὑπερβεβαρυμένη καὶ ἀνέκαθεν, μετὰ τὴν ὀργάνωσιν, ἡ ὁποία ἐγένετο πρὸ τριετίας καὶ ἐπέτρεψεν εἰς αὐτὴν μείζονα εὐρυχωρίαν, κατέστη μᾶλλον ἐπαρκής. Δὲν θέλω νὰ εἴπω ὅτι εἶναι εἰς πλήρη ἐπάρκειαν καὶ ὅτι ἡ λογιστικὴ ὑπηρεσία τοῦ Κράτους λειτουργεῖ ὡς ἔδει. Εἰς τὸ Γενικὸν Λογιστήριον ὅμως συγκεντροῦνται οἱ λογαριασμοὶ τῶν δανείων, ἐκεῖθεν ἔχομεν τὰ περισσότερα στοιχεῖα τῆς πορείας τῶν διαφόρων δανείων. Ἐθεώρησα ὡς ἐκ τούτου ἐνδεδειγμένον, τὴν ὑπηρεσίαν τῶν δανείων νὰ προσαρτήσω ἐκεῖ, διότι ἀκριβῶς ἡ πεῖρα μὲ ἐδίδαξεν ὅτι ἀπηυθυνόμην πολλάκις εἰς δύο ὑπηρεσίας, ἵνα ἔχω ἓν στοιχεῖον, οὗ εἶχον ἀνάγκην διὰ τὴν μελέτην ὡρισμένων θεμάτων δανειακῶν, κατ’ ἀνάγκην δὲ ἡ λογιστικὴ ὑπηρεσία, ὡς κρατοῦσα τοὺς λογαριασμοὺς ὅλους τοῦ Κράτους ἔχει πληρέστερα στοιχεῖα ἢ τὸ τμῆμα τῶν Δημοσίων Χρεῶν. Ὡς ἐκ τούτου ἐθεώρησα ὅτι συγκεντρῶν τὰς ὑπηρεσίας ταύτας ὑπὸ ἑνιαίαν διεύθυνσιν, θὰ ἐπετύγχανον ἐντελεστέραν διοίκησιν τοῦ τμήματος τῆς οἰκονομικῆς ὑπηρεσίας. Νομίζω μάλιστα καλυτέραν καὶ ἄλλην σύμπτυξιν. Εἶμαι τῆς γνώμης ὅτι καὶ ἡ ὑπηρεσία τῆς βεβαιώσεως τῶν ἀμέσων φόρων καὶ τῆς εἰσπράξεως τῶν δημοσίων ἐσόδων πρέπει νὰ συμπτυχθῇ. Ἐλπίζω μάλιστα ὅτι ὄχι εἰς ἄπω πολὺ κείμενον μέλλον, θὰ κατορθώσωμεν ὥστε μέρος τῆς ταμειακῆς ὑπηρεσίας νὰ ἐνεργῆται διὰ τῆς ὑπηρεσίας τῆς Τραπέζης, καθότι ἀφορᾷ τὴν πληρωμὴν ἐννοεῖται, ἀφοῦ ἤδη σήμερον εὑρισκόμεθα ἐν στενωτάτῃ συναφείᾳ πρὸς τὴν Τράπεζαν. Ἐν σχέσει πρὸς τὴν διοίκησιν τὴν ταμειακήν, νομίζω ὅτι ἐνδείκνυται νὰ ἐπιτευχθῇ καὶ ἡ σύμπτυξις αὕτη τῶν ὑπηρεσιῶν ὑπὸ μίαν ἑνιαίαν διεύθυνσιν καὶ εἰς μίαν ἑνιαίαν ὑπηρεσίαν. Νομίζω δὲ ὅτι ἀκριβῶς ἡ σύμπτυξις αὕτη τῶν ὑπηρεσιῶν καὶ ἡ ἐγκατάστασις ὡρισμένων διευθύνσεων περιεχουσῶν ὁμάδας ὁμοφυῶν ὑπηρεσιῶν, θὰ δημιουργήσῃ καὶ τὰ ὄργανα, ὧν ἡ ἀνωτέρα διοίκησις ἔχει ἀπόλυτον ἀνάγκην, θὰ δημιουργήσῃ δὲ συγχρόνως καὶ τὴν παράδοσιν τὴν ὑπαλληλικὴν καὶ τὴν οἰκονομικὴν εἰς τὸ Κράτος, ἧς ἔχει τοῦτο ἀπόλυτον ἀνάγκην. Ἂν δὲ ἡ τοιαύτη σύμπτυξις θίγει πρόσωπά τινα, ὑπάρχει διάταξις ἐν τῷ ὀργανισμῷ μεριμνῶσα περὶ τούτων. Τίθεται λοιπὸν καὶ τὸ ζήτημα τοῦτο ἐκποδὼν καὶ δύναται ἡ ὑπηρεσία τοῦ λοιποῦ νὰ λειτουργῇ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἀρχῆς, τὴν ὁποίαν νομίζω ὅτι ὀρθῶς θέτει τὸ νομοσχέδιον.

§320Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Μίαν παρατήρησιν ἤθελα νὰ κάμω εἰς τὸ 1ον ἄρθρον. Παρατηρῶ ὅτι, ἐνῷ ὁ κ. Ὑπουργὸς διαιρεῖ τὰς ὑπηρεσίας εἰς 7, εἰς τὴν Γενικὴν Γραμματείαν καὶ 6 διευθύνσεις, κατόπιν ὁρίζει ὅτι διὰ Β. Διατάγματος δύνανται αἱ διευθύνσεις νὰ συμπτυχθῶσιν.

§321Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ἀκριβῶς φρονῶ ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ σύμπτυξις, διότι εἶναι ὁμοφυεῖς ὑπηρεσίαι. Πρέπει δὲ ἕνεκα τῆς ἐσωτερικῆς συναφείας πρὸς τὴν Τράπεζαν νὰ ἀναθέσωμεν εἰς αὐτὴν τὴν ὑπηρεσίαν τὴν ταμιακήν. Ἡ ὑπηρεσία αὐτὴ πρέπει νὰ εἶναι ἑνιαία. Ἰσχυρίζεσθε ὅτι ἡ διάταξις αὐτὴ ἀντίκειται εἰς τὸν νόμον περὶ μονιμότητος, ἀλλὰ τοῦτο δὲν εἶναι βάσιμον.

§322Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν ἰσχυρίζομαι αὐτό, διότι ἔχω ὑπ’ ὄψει μου ὅτι ἡ μονιμότης ὑφίσταται, ἐφ’ ὅσον ὑφίσταται καὶ ἡ θέσις, ἰσχυρίζομαι ὅμως ὅτι, ἐὰν πρόκειται νὰ παυθῇ ὑπάλληλός τις, βεβαίως θὰ εἶναι ὀρθὸν νὰ λάβητε πρόνοιαν καὶ περὶ αὐτῶν.

§323Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εὑρίσκω ὅτι ἡ ἄποψις ἀπὸ τῆς ὁποίας ὁ κ. Ὑπουργὸς ὡρμήθη εἰς τὴν τοιαύτην διαρρύθμισιν τῶν ὑπηρεσιῶν, πρέπει νὰ ἐπικροτηθῇ. Ἡ σύμπτυξις τῶν διαφόρων ὑπηρεσιῶν τῶν ὁμοφυῶν, ὅπως λέγει ὁ κ. Ὑπουργὸς, ὑπὸ μίαν ἑνιαίαν διεύθυνσιν, βεβαίως ἔχει τοῦτο τὸ πλεονέκτημα, ὅτι ἐξασφαλίζει τὴν καλὴν διεξαγωγὴν τῆς ὑπηρεσίας καὶ ὅτι καθιστᾷ ὑπευθύνους τοὺς διευθυντὰς τῶν διαφόρων τούτων ὁμοφυῶν ὑπηρεσιῶν ἀτομικῶς πλέον καὶ αἴρει οὕτω μέρος τῆς εὐθύνης τοῦ Ὑπουργοῦ.

§324Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Δὲν αἴρει.

§325Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Αἴρει ἐν μέρει.

§326Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Οὔτε ἐν μέρει.

§327Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ δὲν ἀντιλέγω εἰς τοῦτο, εἰς τὸ μέρισμα τῆς εὐθύνης. Δὲν ἀντιλέγω ὅτι ἡ νομικὴ εὐθύνη τοῦ Ὑπουργοῦ θὰ παραμείνῃ καὶ ὑπὸ τὸν νέον νόμον ἀκεραία, ἀλλ’ ἔχω νὰ ὑποβάλω ἄλλο τι. Τὸ σύστημα τῆς συμπτύξεως τῶν διαφόρων ὑπηρεσιῶν καὶ τῆς ὑπαγωγῆς εἴς τινα τμήματα, ὡς ὁρίζεται ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς διαφόρους ἀνάγκας τῶν ὑπηρεσιῶν τὰς πολλαπλὰς καὶ ποικίλας. Εἰδικώτερον δὲ θὰ ἤθελον νὰ ἐπικαλεσθῶ τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ εἰς τὸ ἑξῆς: Πολὺ φοβοῦμαι ὅτι ἡ συμπτυσσομένη ὑπηρεσία τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου πρὸς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Δημοσίου Χρέους δὲν θὰ καταστῇ ἐπαρκής. Διότι εἶναι τόση ἡ ὑπηρεσία ἤδη ἡ ἐξερχομένη ἀπὸ τὸ Γενικὸν Λογιστήριον, διὰ τῆς ἀπονομῆς μάλιστα κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη ἀπείρων συντάξεων, ὥστε προστιθεμένης καὶ τῆς τοῦ Δημοσίου Χρέους, ἀσφαλῶς τὸ Γενικὸν Λογιστήριον δὲν θὰ καταστῇ ἐπαρκές. Διὰ τοῦτο εὑρίσκω ὅτι ἡ ὑποταγὴ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Δημοσίου Χρέους εἰς τὴν διεύθυνσιν τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου θὰ ἀποδειχθῇ ἐκ τῶν πραγμάτων ὅτι δὲν εἶναι μέτρον, τὸ ὁποῖον σκοπίμως λαμβάνεται. Ἡ ὑπηρεσία τοῦ Δημοσίου Χρέους ἔχει συσταθῇ δυνάμει εἰδικοῦ νόμου, εἶναι δὲ αὐτοτελὴς καὶ ἀνεξάρτητος καὶ διεξάγει τὰ ἔργα αὐτῆς ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νόμου ἐκείνου. Ἀλλ’ ἐὰν θέλωμεν καὶ γεγονότα ὡρισμένα ἐκ τῶν ὁποίων πειθόμεθα ὅτι πρέπει νὰ παραμείνῃ αὐτοτελὴς ὑπηρεσία, εἴτε ὑπὸ τύπον διευθύνσεως, εἴτε ὑπὸ τύπον τμήματος, ἀλλὰ πάντως ὑπηρεσία ἰδιαιτέρα, ἔχομεν γεγονότα τὰ ὁποῖα πάντες γνωρίζομεν. Ἔχομεν τὸ γεγονὸς ὅτι ἡ ὑπηρεσία τοῦ Δημοσίου Χρέους, ἐν τῷ προσώπῳ τοῦ διευθύνοντος αὐτήν, ἔρχεται εἰς ἄμεσον ἐπικοινωνίαν μὲ τὴν διεθνῆ οἰκονομικὴν ἐπιτροπήν. Ἀπὸ τῆς καταργήσεως μάλιστα τοῦ παρὰ τῇ Διεθνεῖ Οἰκονομικῇ Ἐπιτροπῇ Βασ. Ἐπιτρόπου, τὰ καθήκοντα αὐτοῦ διεξάγει ὁ τμηματάρχης τοῦ Δημοσίου Χρέους.

§328Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Δὲν ἀσκοῦσι πλέον ἔργα Β. Ἐπιτρόπου.

§329Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι λοιπὸν μία πρόσθετος ὑπηρεσία εἰς τὴν ὁποίαν πολὺ φοβοῦμαι, ὅτι ἡ διεύθυνσις τοῦ Γεν. Λογιστηρίου δὲν θὰ δυνηθῇ νὰ ἐπαρκέσῃ. Τὴν χρησιμότητα δὲ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Δημοσίου Χρέους τὴν ἀναγνωρίζει καὶ αὐτὸς ὁ κ. Ὑπουργός, δι’ ὅσων ἐν τῇ ἐκθέσει του περιλαμβάνει: «Καὶ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Δημοσίου Χρέους σπουδαία ἐργασία ὡσαύτως προσετέθη ὡς ἐκ τῆς συνάψεως σειρᾶς ὅλης προσωρινῶν καὶ ὁριστικῶν δανείων τοῦ Κράτους, ἡ δὲ περὶ τούτου ἀλληλογραφία καὶ ἡ σχετικὴ ἐργασία κατ’ ἀνάγκην ἀπαιτεῖ καὶ ἀπασχόλησιν πολὺ μείζονα τῆς τοῦ παρελθόντος καὶ εἰδικότητα ἐπίσης μεγαλειτέραν. Ἀνάγκη ὅμως ἐπίσης, ὅπως ἡ ὑπηρεσία αὕτη τοῦ Δημοσίου Χρέους, λάβῃ τὴν ἁρμόζουσαν ἔκτασιν, χειραφετουμένη βαθμηδὸν καὶ ἐνεργοῦσα τὰ καθ’ ἑαυτήν, ἀσχέτως πάσης μὴ ἀμέσως πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον συνδεομένης ὑπηρεσίας». Ταῦτα λέγει ἡ ἔκθεσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Εἶναι λοιπὸν σπουδαία ὑπηρεσία, καὶ ἂν δὲν ἔχῃ τὸ διαπραγματευτικὸν μέρος τῶν δανείων τοῦ Δημοσίου Χρέους καὶ περιορισθῇ μόνον εἰς τὸ λογιστικόν, τὸ ἔργον τοῦτο τὸ λογιστικόν, τὸ σχετιζόμενον πρὸς τὸ Δημόσιον Χρέος ὡς καὶ τὸ ἔργον τὸ ὁποῖον ἀσκεῖ ἐρχομένη εἰς συνεννοήσεις καὶ διαπραγματεύσεις μετὰ τῆς διεθνοῦς οἰκονομικῆς ἐπιτροπῆς τοῦ Ἐλέγχου, εἶναι ἀρκετὸν ὥστε νὰ δεχθῶμεν τὴν διατήρησιν τῆς τοιαύτης ὑπηρεσίας ὡς ὑπηρεσίας αὐτοτελοῦς.

§330Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐζήτησα ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Δημοσίου Χρέους καὶ τὸ Γεν. Λογιστήριον μικράς τινας πληροφορίας, συνήγαγον δὲ τὸ συμπέρασμα ὅτι ἡ ὑπηρεσία τοῦ Δημοσίου χρέους, ὅπως λειτουργεῖ σήμερον, δὲν εἶναι ἐπαρκής. Τώρα εἶναι σφάλμα τοῦ ὀργανισμοῦ ἢ ἄλλο τι σφάλμα δὲν γνωρίζω. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶναι ἁρμόδιος. Δύναμαι μόνον νὰ σᾶς δώσω τὴν ἑξῆς πληροφορίαν, πληροφορίαν βασιζομένην ἐπὶ πραγμάτων. Ὅταν ἐζήτησα διὰ νὰ συντάξω τὴν ἔκθεσίν μου πληροφορίας περὶ τοῦ δημοσίου χρέους, δηλ. περὶ τῶν ἀνεξοφλήτων ὑπολοίπων ὡρισμένων χρεῶν τοῦ δημοσίου, ἀναγεγραμμένων ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ, μετέβην εἰς τὸ Λογιστήριον καὶ τὸ Λογιστήριον μὲ παρέπεμψεν εἰς τὸ Δημόσιον Χρέος. Δὲν ἠρνήθη νὰ μοὶ δώσῃ πληροφορίας· μοὶ εἶπεν: «ἀφήσατε τὴν σημείωσίν σας, δὲν εἴμεθα ἕτοιμοι, ἀλλ’ ὑποθέτωμεν ὅτι εἰς τὸ Δημόσιον Χρέος θὰ δύνανται νὰ σᾶς δώσουν πληροφορίας». Μετέβην εἰς τὸ Δημόσιον Χρέος, ἀφῆκα σημείωσιν μὲ τὴν παράκλησιν νὰ στείλουν τὰς πληροφορίας ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον. Μετὰ δύο ἡμέρας ἔλαβον τὸ σημείωμα, ἀλλ’ ἦτο ἐλλειπές. Ἀπέναντι τοῦ ἐρωτήματός μου διά τινα τῶν χρεῶν, εὑρίσκω κείμενα μόνον μερικὰ κ. κ. ἐξ. δηλ. δὲν γνωρίζομεν ποῖον εἶναι τὸ ἀνεξόφλητον. Ἐξαναπῆγα εἰς τὸ Λογιστήριον καὶ τὸ Λογιστήριον μοὶ ἔστειλεν αὐτὰς τὰς πληροφορίας καὶ τὰς κατεχώρισα εἰς τὴν ἔκθεσίν μου. Αὐτὸ τὸ γεγονὸς σᾶς δεικνύει ὅτι ὑπάρχει κἄτι τι τὸ ἐλαττωματικὸν ἐν τῇ ὀργανώσει τῶν δύο αὐτῶν ὑπηρεσιῶν. Κατὰ τὴν ἰδικήν μου ἀντίληψιν, τὸ λογιστήριον ὤφειλε νὰ ἔχῃ πάντα λογαριασμὸν ἀφορῶντα τὸ Κράτος, εἴτε ἀνήκει εἰς τὸ Δημόσιον Χρέος, εἴτε εἰς ἄλλο. Ἀφ’ ἑτέρου τὸ Δημόσιον Χρέος ἐφ’ ὅσον συντάσσει τὸν ἀπολογισμὸν καὶ ἐγγράφει εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Δημοσίου Χρέους, ὀφείλει νὰ ἔχῃ ἀκριβῆ ἐπίσης λογαριασμὸν παντὸς οἱουδήποτε χρέους, εἴτε τοῦτο εἶναι δάνειον εἰς χρυσόν, εἴτε εἶναι δάνειον εἰς τραπεζογραμμάτια, εἴτε οἱονδήποτε ἄλλο δάνειον τοῦ Κράτους. Καὶ θὰ σᾶς ἀναφέρω ὀλίγα παραδείγματα χρεῶν, διὰ τὰ ὁποῖα διατελεῖ σχεδὸν ἐν ἀγνοίᾳ τὸ Δημόσιον Χρέος. Αἴφνης ἐκάμαμεν ἓν δάνειον τελευταῖον διὰ νὰ κάμωμεν τὸ Δικαστήριον Τριπόλεως. Ἠθέλησα νὰ μάθω τί ἔγεινε τὸ δάνειον αὐτό, τί μένει ἀπὸ αὐτὸ τὸ δάνειον. Δὲν ἦσαν εἰς θέσιν νὰ μοὶ δώσουν τὴν πληροφορίαν εἰς τὸ Δημόσιον Χρέος. Ἔχομεν δύο χρέη πρὸς τὴν Λιμενικὴν Ἐπιτροπὴν Πατρῶν συναφθέντα διὰ νὰ ἀνεγερθῇ τὸ Τελωνειακὸν κατάστημα. Ἐζήτησα ἐπίσης πληροφορίας καὶ περὶ αὐτοῦ, δὲν ἦσαν εἰς θέσιν νὰ μοὶ τὰς δώσουν. Ὁμολογῶ δὲ ὅτι ἠναγκάσθην νὰ γράψω εἰς τὰς Πάτρας εἰς τὴν Λιμενικὴν Ἐπιτροπὴν διὰ νὰ ζητήσω ἐκεῖθεν τὰς πληροφορίας. Τὰς πληροφορίας μοὶ τὰς ἔδωκε βραδύτερον τὸ Λογιστήριον κατόπιν ἐρεύνης, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν, πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον ἀποδεικνύει ὅτι τὸ Λογιστήριον εἶναι ἐνημερώτερον ἀπὸ τὸ Δημόσιον Χρέος εἰς τὸ θέμα τοῦτο. Ἐζήτησα τὸ ὑπόλοιπον τοῦ χρέους πρὸς τὰς ναυτικὰς νήσους καὶ δι’ αὐτὸ μοὶ ἔδωκαν πληροφορίας, ἀλλὰ δὲν εἶμαι ἀπολύτως βέβαιος ὅτι εἶναι ἀπολύτως ἀκριβεῖς. Διὰ τοῦτο ἡ ἰδική μου ἀντίληψις εἶναι ὅτι, ἡ ἀπόφασις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ νὰ θέσῃ τὸ Δημόσιον Χρέος ὑπὸ τὸ Γεν. Λογιστήριον ἢ εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τοῦ Γεν. Λογιστηρίου θὰ εἶναι ἡ ἐπιτυχεστέρα, διότι ἡ συνεργασία τῶν δύο αὐτῶν τμημάτων θὰ ἀγάγῃ εἰς τὴν ἀκριβεστέραν τῶν πραγμάτων ὀργάνωσιν.

§331ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ 1ου ἄρθρου ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Λεωνίδα.

§332Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Μέρος αὐτῆς τῆς τροπολογίας ἔχει γίνει δεκτὸν καὶ θὰ συμπεριληφθῇ.

§333ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ 1ον ἄρθρον, ὡς ἐτροποποιήθη παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνεται εἶτα δεκτόν, ὡς ἔχει τὸ ἄρθρον 2). Ἄρθρον 3. (Ἀναγινώσκεται).

§334Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐπὶ τοῦ 3ου ἄρθρου, κ. Πρόεδρε, ἔχω τὴν ἑξῆς τροπολογίαν. (Ἀναγινώσκει). Ἡ διάταξις αὐτὴ εἶνε ἀναγκαία, διότι ἡ στατιστικὴ τοῦ ἐσωτερικοῦ καὶ τοῦ ἐξωτερικοῦ ἐμπορίου πρέπει νὰ ὑπαχθῇ εἰς κανόνας, τοὺς ὁποίους ἔχει τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας.

§335ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 3, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνεται εἶτα δεκτὸν τὸ ἄρθρον 4). Ἄρθρον 5. (Ἀναγινώσκεται).

§336Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἰς τὸ 5ον ἄρθρον παρίσταται ἀνάγκη οἱ 14 τμηματάρχαι νὰ γίνωσι 15, τοῦτο δὲ διὰ τὸν ἑξῆς λόγον, διότι ἔχομεν νὰ παραλάβωμεν ἐκ τῆς ὑπηρεσίας τῶν Νέων Χωρῶν, ἐκ τῆς Σάμου ἕνα τμηματάρχην.

§337ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 5, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκεται εἶτα καὶ γίνεται εἶτα δεκτὸν τὸ ἄρθρον 6). Ἄρθρον 7. (Ἀναγινώσκεται).

§338Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Κατὰ τὴν βʹ παράγραφον τοῦ ἄρθρου 7: (ἀναγινώσκει) «εἰς τοὺς ὑπαλλήλους τῆς Κεντρικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου ἀπὸ τοῦ βαθμοῦ γραμματέως βʹ τάξεως συμπεριλαμβανομένου καὶ ἄνω, παρέχεται μηνιαῖον ἐπίδομα ἴσον πρὸς τὸ τέταρτον τοῦ ἀρχικοῦ μηνιαίου αὐτοῦ μισθοῦ». Δὲν ἠξεύρω διατί ἀπέκλεισε τοὺς γραφεῖς ὁ κ. Ὑπουργός.

§339Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Διότι οἱ γραφεῖς, οἱ ὁποῖοι γίνονται ἀκόλουθοι, παίρνουν τὸ ἐπίδομα ὑπὸ τύπον αὐξήσεως μισθοῦ. Αὐξάνεται ὁ μισθὸς τῶν γραφέων καὶ γίνεται 140 δραχμὰς καὶ ἑπομένως ἀντὶ νὰ παίρνουν ἐπίδομα, τὸ ὁποῖον δὲν ὑπολογίζεται εἰς τὴν σύνταξιν, τοὺς γίνεται αὔξησις τῆς μισθοδοσίας.

§340Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἀλλὰ δὲν θὰ γίνουν ὅλοι οἱ γραφεῖς αʹ καὶ βʹ τάξεως. Ἔχομεν καὶ γραφεῖς, οἱ ὁποῖοι θὰ παραμείνουν εἰς τὰς θέσεις των.

§341Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Εἰς ἐκείνους δίδομεν προσαυξήσεις 3, ἐνῷ εἰς τοὺς ἄλλους δίδομεν προσαυξήσεις μόνον δύο.

§342Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν βλάπτει ἂν εἴπωμεν ὅτι μετὰ ὡρισμένην ὑπηρεσίαν θὰ δοθῇ καὶ εἰς αὐτοὺς τὸ ἐπίδομα.

§343Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Δὲν τὸ ἔχουν τὰ ἄλλα Ὑπουργεῖα καὶ νομίζω ὅτι θὰ ἦτο παράχορδον νὰ τὸ προσθέσωμεν ἐδῶ.

§344Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Νομίζω ὅτι ἔπρεπε νὰ περιορισθῆτε ἐδῶ εἰς τὸν καθορισμὸν τοῦ προσωπικοῦ, διότι ἔχετε γενικὸν νομοσχέδιον περὶ μισθοῦ τῶν ὑπαλλήλων. Τί θὰ γίνῃ ἅμα ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο;

§345Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Τότε δὲν θὰ ἰσχύσῃ αὐτό.

§346Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν θὰ καταργήσῃ διάταξιν Νόμου. Πρέπει νὰ ἀπαλειφθῇ ἡ διάταξις καὶ νὰ ψηφισθῇ εἰς τὸν γενικὸν νόμον.

§347ΕΠ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐφ’ ὅσον δὲν ἰσχύσῃ ἐκεῖνος θὰ ἰσχύσῃ οὗτος.

§348ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 7 ὑπάρχουν δύο τροπολογίαι, μία τοῦ κ. Σ. Θεοδωροπούλου καὶ δευτέρα τῶν κ.κ. Π. Πετροπουλάκη καὶ Ν. Γαρδικιώτου.

§349Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὰς δεχθῶ.

§350Ν. ΖΑΡΛΗΣ. Διὰ τοὺς ἐργάτας καὶ διανομεῖς τοῦ Ἐθνικοῦ Τυπογραφείου τί θὰ γείνῃ;

§351Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Αὐτὸ εἶναι ἄλλο ζήτημα. Οἱ διανομεῖς τοῦ Ἐθνικοῦ Τυπογραφείου δὲν ὑπάγονται ἐδῶ, ὑπάγονται εἰς ἄλλο νομοσχέδιον περὶ Ἐθνικοῦ Τυπογραφείου. Δὲν δυνάμεθα εἰς τὸν Ὀργανισμὸν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν νὰ λάβωμεν πρόνοιαν περὶ ὅλων τῶν πραγμάτων.

§352ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὰς τροπολογίας τῶν κ. κ. Ν. Ζαρλῆ, Σ. Θεοδωροπούλου, Π. Πετροπουλάκη καὶ Ν. Γαρδικιώτη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 7, ὡς ἐτροπολογήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 8 (ἀναγινώσκεται).

§353Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐπὶ τῆς 7ης παραγράφου τοῦ ἄρθρου τούτου ὑποβάλλω μίαν παρατήρησιν.

§354Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐπὶ τῆς 7ης παραγράφου ἀποδέχομαι τὴν τροπολογίαν.

§355Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Νὰ διαγραφῶσιν αἱ λέξεις: «δύναται νὰ ἀπονέμηται διὰ Β Διατάγματος ὁ μισθὸς τοῦ Γεν. Γραμματέως» καὶ νὰ γίνῃ: «ἀπονέμεται διὰ Β. Διατάγματος μισθὸς καὶ βαθμὸς Γεν. Γραμματέως».

§356Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Μάλιστα.

§357Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον 8 βλέπω καὶ γίνεται ἐπανειλημμένως λόγος περὶ πτυχίου τῶν πολιτικῶν ἐπιστημῶν. Θὰ ἐπεθύμουν δὲ νὰ ἔβλεπον τὴν Σχολὴν αὐτὴν τὴν ἀναγραφομένην εἰς τὰ νομοσχέδια, ἀλλὰ μὴ λειτουργοῦσαν καὶ ἀποδίδουσαν καρπούς, νὰ τὴν ἔβλεπον ἱδρυομένην.

§358Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Κύριε συνάδελφε, συνεργάζομαι μὲ τὸν κ. Πολίτην τὸν Γεν. Διευθυντὴν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν ἀκριβῶς διὰ τὴν Σχολὴν αὐτήν. Σᾶς ὁμολογῶ ὅτι ὁ ὑλικὸς χρόνος μᾶς λείπει διὰ νὰ καθήσωμεν καὶ νὰ τελειώσωμεν. Συνεργαζόμεθα ἀπὸ κοινοῦ δι’ αὐτὸ τὸ ζήτημα καὶ ἐλπίζω νὰ δυνηθῶμεν νὰ τὸ φέρωμεν εἰς πέρας.

§359Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἀλλ’ ἡ παρασκευὴ διὰ κάθε σκοπὸν πάντοτε γίνεται. Τὸ ζήτημα εἶναι ὅτι δὲν ἔχομεν ἀποτελέσματα. Θὰ ἐπροτίμων νὰ ἱδρυθῇ πρῶτον ἡ Σχολὴ καὶ ἔπειτα ὁ Ὀργανισμὸς τοῦ Ὑπουργείου.

§360Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ἀλλ’ αὐτὸ τὸ πτυχίον ἀναφέρει καὶ τὰ πτυχία τὰ ὑπάρχοντα.

§361Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἡ ἀναγνώρισις τοῦ πτυχίου τούτου ἐνδεικνύει τὴν ἀναγνώρισιν τῶν ὑπηρεσιῶν. Μοὶ ἐπιτρέπεται δὲ ἰδιαιτέρως νὰ κάμω τὴν παρατήρησιν ταύτην, προκειμένου περὶ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, τόσον ὅσον τὸν θεωρῶ ἁρμοδιώτερον παντὸς ἄλλου, ἵνα μεριμνήσῃ περὶ τοιαύτης ὑποθέσεως καὶ διότι νομίζω ὅτι ἔχει κάποιαν εὐθύνην, διότι ἀνετέθη εἰς αὐτὸν κατόπιν γενναιοδωρίας ἑνὸς ἐντίμου συμπολίτου, τὸ μέσον τῆς λύσεως ταύτης. Παρῆλθεν ἔκτοτε πολὺς χρόνος κατὰ τὸν ὁποῖον ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν δὲν ἦτο ἀπησχολημένος ὡς εἶναι τώρα. Ἐν πάσῃ περιπτώσει μὲ ἱκανοποιεῖ ἡ ἀπάντησις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καὶ ἡ δοθεῖσα ὑπόσχεσις, φοβοῦμαι ὅμως μήπως εἶναι μόνον ὑπόσχεσις, διότι καὶ ἄλλας δηλώσεις καὶ ἄλλας ὑποσχέσεις ἠκούσαμεν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, χωρὶς νὰ ἴδωμεν πράγματα. Ἐν παραδείγματι, τὰς δηλώσεις του περὶ μέτρων διὰ τὴν τελωνιακὴν ἀστυνομίαν.

§362Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Καὶ τὰς ὁποίας δηλώσεις ἐπαναλαμβάνω, κύριε συνάδελφε.

§363Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Δὲν ἀμφιβάλλω ὅτι ἀναγνωρίζετε τὴν ἀνάγκην, λυποῦμαι μόνον ὅτι βλέπω ὅτι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀναγνωρίζετε δὲν φέρετε εἰς πέρας.

§364Α. Τ. ΜΠΑΣΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τῆς ἑβδόμης παραγράφου θὰ φέρω παρατηρήσεις τινάς. Φρονῶ ὅτι ἀφοῦ ἐπιτρέπεται εἰς τοὺς τμηματάρχας αʹ τάξεως, τοὺς ἔχοντας συνολικὴν ὑπηρεσίαν τμηματάρχου αʹ καὶ βʹ τάξεως ἐν συνόλῳ ὀκταετῆ, νὰ ἀπολαύωσι τοῦ μισθοῦ καὶ βαθμοῦ διευθυντοῦ, δέον κατὰ λογικὴν συνέπειαν, νὰ ἐπιτρέψωμεν τοῦτο εἰς πάντας τοὺς τμηματάρχας αʹ τάξεως κατὰ τὴν πρώτην ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου. Διότι λογικὴ αἰτία τῆς διατάξεως ταύτης εἶναι ὅπως, οἱ κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου τμηματάρχαι, ὅσοι δὲν δυνηθῶσι νὰ γίνωσι διευθυνταὶ λόγῳ τοῦ περιωρισμένου ἀριθμοῦ τῶν Διευθύνσεων, τύχωσι τοῦ μισθοῦ διευθυντοῦ, πρὸς δὲ καὶ τοῦ ἐπὶ τιμῇ βαθμοῦ διευθυντοῦ, ἵνα μὴ ὑποστῶσι τόσον μεγάλην διαφορὰν ἀπὸ τοὺς τέως συναδέλφους αὐτῶν, οἵτινες θὰ εὐτυχήσωσι νὰ γίνωσι διευθυνταὶ καὶ παραμείνωσιν ἁπλοῖ τμηματάρχαι ὑπὸ τοὺς τέως ὁμοιοβάθμους αὐτῶν.

§365Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἡ διάταξις ἀφορᾷ τοὺς τμηματάρχας τοὺς ἤδη ὑπηρετοῦντας;

§366Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τοὺς ὑπάρχοντας κατὰ τὴν δημοσίευσιν τοῦ παρόντος νόμου.

§367Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μίαν προσθήκην ἐπεθύμουν νὰ φέρω εἰς τὸ ὅλον ἄρθρον, προσθήκην ἀφορῶσαν τοὺς οἰκονομικοὺς ἐπιθεωρητάς. Οἱ οἰκονομικοὶ ἐπιθεωρηταὶ ἀνήκουσι βεβαίως εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, ἀλλὰ νομίζω ὅτι ἕνεκα λόγων, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι ἄγνωστοι εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, δὲν εἶναι δὲ ἄγνωστοι καὶ εἰς ἡμᾶς, οἱ οἰκονομικοὶ ἐπιθεωρηταὶ πρέπει νὰ ἑδρεύωσιν ἐν Ἀθήναις καὶ ἐντεῦθεν ν’ ἀποστέλλωνται ὅπου ἡ ὑπηρεσία τοὺς καλεῖ, διότι ἐν ταῖς ἐπαρχίαις διατρίβοντες, εἶναι γνωστὸν ὅτι ἔρχονται εἰς συνάφειαν καὶ εἰς τοιαύτας σχέσεις πρὸς τοὺς ὑπὸ τὸν ἔλεγχον αὐτῶν διατελοῦντας οἰκονομικοὺς ὑπαλλήλους, ὥστε παρακωλύεται τὸ ἔργον αὐτῶν.

§368ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Αὐτὰ ὅλα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ περιληφθῶσιν εἰς τὸν νόμον.

§369Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἀξιῶ νὰ περιληφθῇ τοιαύτη διάταξις ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, ἀλλ’ ὑποβάλλω τὴν παρατήρησιν ταύτην ὑπὸ τὴν σκέψιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἵνα μελετῶν τὸ πρᾶγμα, ἴδῃ ἐὰν δὲν ἤθελεν εἶσθαι σκοπιμώτερον διὰ τὴν ὑπηρεσίαν, ἐὰν καθιεροῦτο, ὥστε ἕδρα τῶν οἰκονομικῶν ἐπιθεωρητῶν νὰ εἶναι αἱ Ἀθῆναι καὶ ὄχι αἱ ἐπαρχίαι.

§370Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Διὰ τῆς 7 παραγράφου ἀπονέμεται εἰς τοὺς τμηματάρχας ὁ μισθὸς τοῦ Γεν. Γραμματέως;

§371Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Καὶ ὁ βαθμός.

§372ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 8, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 9 (Ἀναγινώσκεται).

§373Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Αὐτὰ τὰ προσόντα τὰ ὁποῖα ζητεῖτε εἰς τὸ ἄρθρον τοῦτο, διὰ τὸ μεταφραστικὸν γραφεῖον νομίζω ὅτι δὲν εἶναι τὰ πρέποντα καὶ θὰ ἦτο προτιμώτερον νὰ τὰ σβέσητε. Ἔχετε ἀνάγκην ἀπὸ ἕνα ἄνθρωπον ὁ ὁποῖος νὰ γνωρίζῃ Γαλλικά. Νὰ εὕρητε λοιπὸν αὐτὸν τὸν ἄνθρωπον ὁ ὁποῖος θὰ γνωρίζῃ καλὰ τὰ γαλλικὰ καὶ νὰ μὴ ζητεῖτε ἀπὸ αὐτὸν ἕνα σωρὸ ἄλλα πράγματα, τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουν σχέσιν μὲ τὴν γνῶσιν τῶν γαλλικῶν. Ἑπομένως φρονῶ ὅτι ὅλα αὐτὰ τὰ ἄλλα μαθήματα, τὰ ὁποῖα ὁρίζετε διὰ τὸν διαγωνισμόν, πρέπει ν’ ἀπαλειφθῶσι καὶ νὰ γίνῃ σκέψις, τί ἐπὶ πλέον τῶν γαλλικῶν πρέπει ν’ ἀπαιτηθῇ, νὰ θέσητε δὲ εἰς τὸ ἄρθρον «προϊστάμενος διορίζεται ὁ πρωτεύσας ἐν διαγωνισμῷ κατὰ τὰ εἰδικώτερον διὰ Β. Διατάγματος ὁρισθησόμενα».

§374Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Πρέπει νὰ ἔχητε κάποιαν δοκιμασίαν.

§375Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Τὸ ὁρίζετε εἰς τὸ Διάταγμα. Ἔχω ἰδεῖ ἔγγραφα ὄχι μόνον τοῦ ἰδικοῦ σας Ὑπουργείου, ἀλλὰ καὶ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν, τὰ ὁποῖα βεβαίως δὲν εἶναι γαλλικά. Ἂν εἶναι ἕνας πτυχιοῦχος τῆς Νομικῆς Σχολῆς ἢ τῶν Πολιτικῶν Ἐπιστημῶν καὶ ἕνας ἄλλος ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι καὶ εἰξεύρει πολὺ καλύτερα γαλλικά, ποῖον θὰ προτιμήσητε;

§376ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 9 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 10, 11 ὡς ἐτροποποιήθη, 12, 13 ὡς ἐτροποποιήθη, 14, 15, 16, 17 καὶ 18). Ἄρθρον 19 (Ἀναγινώσκεται).

§377ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει τροπολογία τῶν κ. κ. Μ. Νεγρεπόντη καὶ Δ. Κριεκούκη.

§378ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Αὐτὸ θὰ προστεθῇ εἰς τὸ ἄρθρον 24. Τὸ δέχομαι ἀλλ’ ὑπὸ ἄλλην διατύπωσιν τὴν ἑξῆς: (Ἀναγινώσκει) «Ὡσαύτως οἱ ἐκ τῶν παρὰ τῷ μέχρι τοῦδε τμήματι τοῦ Δημοσίου Χρέους ὑπηρετούντων κατὰ τὴν δημοσίευσιν τοῦ παρόντος νόμου ἐκτάκτων ὑπαλλήλων, οἱ ἔχοντες ὑπερπενταετῆ ἐν αὐτῷ ὑπηρεσίαν δύνανται νὰ διορισθῶσι κλπ.»

§379ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἑπομένως ἡ τροπολογία ἀποσύρεται. Ὑπάρχει ἑτέρα τροπολογία τῶν κ. κ. Τσακανίκα καὶ Ι. Χριστοδουλίδ.

§380ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν τὴν ἀποδέχομαι.

§381ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπορρίπτεται. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 19 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 20 (Ἀναγινώσκεται).

§382Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως ἀντὶ τοῦ διαγωνισμοῦ, τὸν ὁποῖον ὁρίζει, νὰ γείνῃ ἐκ τῶν γραφέων αʹ τάξεως, οἱ ὁποῖοι εἶναι πάμπολλοι, τόσον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ὅσον καὶ εἰς τὸ Γεν. Λογιστήριον. Θὰ ἦτο ἄδικον νὰ προκαλέσωμεν διαγωνισμὸν νὰ προσλάβωμεν ξένους.

§383ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Οἱ 5 γίνονται 7.

§384Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προτιμηθῶσιν οἱ γραφεῖς τοῦ Ὑπουργείου καὶ τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου;

§385ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ὄχι.

§386Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Διατί; Τί θὰ γίνωσιν αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι; Θ’ ἀναγκασθῶσιν ν’ ἀποχωρήσωσιν.

§387ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ὅλοι οἱ γραφεῖς αʹ τάξεως σήμερον δύνανται νὰ προβιβασθῶσιν. Ὑπάρχουσι θέσεις ἐπαρκεῖς καὶ διὰ τοὺς μὲν καὶ διὰ τοὺς δέ· δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συμπληρωθῶσιν ὅλαι αἱ θέσεις σήμερον, θὰ συμπληρωθῶσι μετὰ ἓν ἔτος.

§388Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Ἂν ὑπάρχουν θέσεις, καλῶς, ἄλλως νὰ προτιμηθῶσιν.

§389ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Εἰς τὸ ἀριθ. 20 ἀποδέχομαι τροπολογίαν τῆς Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία λέγει: (Ἀναγινώσκει) «εἰς μίαν τῶν θέσεων τούτων δύναται νὰ διορισθῇ μετ’ ἀπόφασιν τοῦ Συμβουλίου τῆς Οἰκονομικῆς ὑπηρεσίας πτυχιοῦχος τῆς Νομικῆς Σχολῆς ἢ τῶν πολιτικῶν ἐπιστημῶν ὑπηρετήσας κλπ.»

§390Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Δεχθῆτε πτυχιούχους καὶ διορίσατε ὅποιον θέλετε.

§391ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 20, ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 21 καὶ 22). Ἄρθρον 23 (Ἀναγινώσκεται).

§392Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ὅτι αἱ διατάξεις τῆς αʹ καὶ βʹ παραγράφου τοῦ ἄρθρου 23, περιορίζουν τὸν χρόνον διὰ τὴν προαγωγὴν τῶν ὑπαλλήλων, συμφώνως πρὸς τὸν νόμον 166, ὁ ὁποῖος ὁρίζεται εἰς τὸ ἄρθρον 3. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἀντὶ τούτου νὰ παραπέμπητε εἰς τὸν νόμον ͵ΔΡΟΥʹ, διὰ τοῦ ὁποίου ὁρίζεται ὁ χρόνος εἰς τὸ ἥμισυ.

§393ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἀφήσατέ το δι’ ἕνα χρόνον· ἔχομεν πολλὴν ἀνάγκην.

§394ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 23 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 24 (Ἀναγινώσκεται).

§395ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον 24 ἀποδέχομαι τὴν τροπολογίαν τῆς ἐπιτροπῆς καὶ προστίθεται ἡ τροπολογία τὴν ὁποίαν ἀνεκοίνωσα πρίν.

§396Ν. ΚΑΜΠΑΝΗΣ. Μίαν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ βʹ ἐδαφίου, ἡ ὁποία εἶναι δικαιοτάτη: (ἀναγινώσκει) «Δύνανται ἐπίσης νὰ διορισθῶσιν ὑπουργικοὶ Γραμματεῖς βʹ τάξεως ἐν τῷ Γεν. Λογιστηρίῳ, οἱ διατελοῦντες ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ αὐτοῦ ἔκτακτοι λογισταὶ ἂν ἔχωσι παρ’ ἀνεγνωρισμένῃ Τραπέζῃ ὑπηρεσίαν ὑπερδεκαπενταετῆ καὶ πτυχίον Νομικῆς». Εἶναι τὰ προσόντα ὑπεραρκετά.

§397ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ἂν ἔχουν ὑπερεικοσκετῆ ὑπηρεσίαν καὶ μετὰ τὴν γνωμοδότησιν.

§398ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 24 ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Ν. Λεωνίδα. (Ἀναγινώσκεται ἡ τροπολογία). Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Ν. Λεωνίδα παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 24, ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 25 (Ἀναγινώσκεται).

§399Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἔχω μίαν τροπολογίαν: (Ἀναγινώσκει) «τῆς πρὸ τοῦ παρόντος νόμου ὑπηρεσίας ὑπολογιζομένης κατὰ βαθμόν».

§400Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν τὴν δέχομαι.

§401ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ τροπολογία ἀπορρίπτεται. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 25). Ἄρθρον 26 (Ἀναγινώσκεται).

§402Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Μία παραδρομὴ ὑπάρχει εἰς τὴν βʹ παράγραφον: «Οἱ ἔχοντες διετῆ ὑπηρεσίαν ἐν αὐτῷ» ἐνῷ πρέπει νὰ εἶναι «ἐν αὐτοῖς».

§403ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Μάλιστα.

§404ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 26, ὡς ἐτροπολογήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 27–34). Ἡ ψήφισις τοῦ συνόλου ἀναβάλλεται. —Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀργανισμοῦ τῆς κεντρικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν». (Ἀναγινώσκονται καὶ ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 1–5). Ἄρθρον 6 (Ἀναγινώσκεται).

§405ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Οἷοι λόγοι ἐπέβαλον τὴν πρόνοιαν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τοῦ συναδέλφου κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, προκειμένου περὶ τμηματαρχῶν, οἱ ὁποῖοι δὲν δύνανται νὰ προαχθῶσι δι’ ἔλλειψιν θέσεως Διευθυντοῦ, νομίζω ὅτι ἐπιβάλλουν καὶ ἐν τούτῳ τῷ νομοσχεδίῳ τὴν πρόνοιαν περὶ τῶν τμηματαρχῶν, τῶν ἐχόντων συμπεπληρωμένην πενταετῆ ὑπηρεσίαν καὶ λέγω πενταετῆ ὑπηρεσίαν, ἐλπίζων ὅτι θὰ προλάβω τὴν τροποποίησιν τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου κ. Μπασιᾶ, ἐννοοῦντος νὰ λάβωσι μισθὸν καὶ βαθμὸν ὅλοι οἱ τμηματάρχαι, ἀδιακρίτως χρόνου ὑπηρεσίας. Διότι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θὰ ἀποκλεισθοῦν σήμερον εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν πολλῶν ἐτῶν ὑπηρεσίαν, ἀποκλειόμενοι δὲ σήμερον, δὲν ἐλπίζουν νὰ γίνωσι διευθυνταί, ἐνῷ οἱ ἄλλοι εἶναι οἱ νέοι τμηματάρχαι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὸ στάδιον ἀνοικτόν, μὴ γινόμενοι δὲ σήμερον εἶναι δυνατὸν νὰ γίνωσιν αὔριον.

§406Α. Τ. ΜΠΑΣΙΑΣ. Εἶσθε ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἀντιλήψεως. Μὴ θελήσητε νὰ ἀδικήσητε ὑπαλλήλους. Σᾶς παρακαλῶ εἰξεύρετε πολὺ καλὰ ὅτι ὅπως εἶναι ἐδῶ, τὴν πενταετίαν τὴν ἔχετε ἐφ’ ἅπαξ, ἐνῷ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν τὴν ἔχει ἐφ’ ἅπαξ.

§407ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐφ’ ἅπαξ.

§408Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Τὸ ἐτροπολογήσατε εἰς τὸ σύνολον.

§409Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Ἡ γνώμη τοῦ συμβουλίου θὰ εἶναι ὑποχρεωτικὴ ἢ συμβουλευτική;

§410ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Συμβουλευτική.

§411Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Νὰ προστεθῇ.

§412ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 6, ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 7). Ἄρθρον 8 (Ἀναγινώσκεται).

§413ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἀντὶ 4 τμηματαρχῶν εἶναι 8.

§414ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 8, ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 9 (Ἀναγινώσκεται).

§415Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Νὰ τεθῇ Ἰατρὸς εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας διὰ τῆς αὐτῆς διατάξεως· τὸ δέχεται ὁ κ. Ὑπουργός.

§416ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 9, ὡς ἐτροπολογήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 10). Ἄρθρον 11 (Ἀναγινώσκεται).

§417ΑΡ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Ἐπὶ τοῦ 11ου ἄρθρου εἶχε προτείνει ἡ ἐπιτροπή, ὅπως ἐκ τῶν κλητήρων ὁρισθῇ εἷς ἀρχικλητὴρ καὶ φυσικὸν εἶναι νὰ προτιμηθῇ ὁ μᾶλλον μορφωμένος. Νὰ τεθῇ λοιπόν, «προτιμωμένου τοῦ ἔχοντος ἀπολυτήριον σχολαρχείου».

§418ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἄς τὸν ἐκλέξῃ ὁ κ. Ὑπουργός.

§419ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Τὸ ἀποδέχομαι.

§420ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 11, ὡς ἐτροπολογήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 12 (Ἀναγινώσκεται).

§421ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ἔχω δύο τροπολογίας. Ἡ αʹ προβλέπει περὶ τῶν δημολογιστῶν, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ὑπερδεκαετῆ ὑπηρεσίαν καὶ περὶ τῶν ὁποίων λαμβάνεται πρόνοια καὶ δύνανται νὰ προβιβασθῶσι μέχρι γραμματέως βʹ τάξεως. Ἡ δευτέρα προβλέπει περὶ ὑπαλλήλων νομαρχιακῶν, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀπολυτήριον Γυμνασίου· εἰς αὐτοὺς παρέχεται τὸ δικαίωμα νὰ προβιβασθῶσι μέχρι τῆς θέσεως γραμματέως αʹ τάξεως.

§422Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Ἡ ἰδική μου τροπολογία:

§423ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Μάλιστα.

§424ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 12, ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 13 καὶ 14). Ἡ ψήφισις τοῦ συνόλου ἀναβάλλεται. —Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ νέων τηλεφωνικῶν ἐγκαταστάσεων καὶ καθορισμοῦ τηλεφωνικῶν τελῶν». (Ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1–3). Ἄρθρον 4. (Ἀναγινώσκεται).

§425Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Τροποποιῶ τὰ τέλη τὰ τηλεφωνικὰ ὡς ἑξῆς: «Θέτω δύο βάσεις· 1) ἐπὶ τῇ βάσει καταλογιζομένων συνδιαλέξεων θέτω παγίαν καταβολὴν ἐτησίως δραχμὰς 50, πρὸς δὲ δύο λεπτὰ δι’ ἑκάστην συνδιάλεξιν καὶ 2) ἐπὶ τῇ βάσει σταθερᾶς ἐτησίας συνδρομῆς δραχμαὶ ἑκατὸν ἐτησίως, ἐξαιρέσει τῶν ξενοδοχείων, θεάτρων, λεσχῶν, τραπεζῶν, καφφενείων καὶ ἀνωνύμων ἑταιριῶν, δι’ ἅτινα ἡ συνδρομὴ ὁρίζεται εἰς δραχμὰς 200 ἐτησίως. Ἡ ἐκλογὴ τοῦ τιμολογίου ἀφίεται εἰς τὸν αἰτοῦντα. Διὰ δευτέραν πρὸς τὸ τηλεφωνικὸν κέντρον τῆς πόλεως ἀνεξάρτητον τηλεφωνικὴν ἐγκατάστασιν τοῦ αὐτοῦ πελάτου, τὰ ὡς ἄνω τέλη μειοῦνται ὡς ἑξῆς: Ἡ ἐγκατάστασις ἀπὸ δραχμὰς 90 εἰς 70, ἡ παγία καταβολὴ συνδρομῆς ἀπὸ δρ. 50 εἰς 40, ἡ σταθερὰ συνδρομὴ ἀπὸ 100 δρ. εἰς 80, ἡ δὲ σταθερὰ συνδρομὴ τῶν ξενοδοχείων κτλ. ἀπὸ δρ. 200 εἰς 150».

§426ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 4 ὡς ἐτροποποιήθη παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 5). Ἄρθρον 6. (Ἀναγινώσκεται).

§427Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἐδῶ προστίθεται βʹ παράγραφος ἔχουσα οὕτω: «Πᾶσα διάταξις ἀντικειμένη εἰς τὸν παρόντα νόμον καταργεῖται».

§428ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 6, ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἡ ψήφισις τοῦ συνόλου ἀναβάλλεται. —Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ΓΩϞʹ (ὑπ’ ἀριθ. 3890) περὶ κατασκευῆς ὑδραγωγείου ἐν τῇ κωμοπόλει Ἀμφιλοχίας». (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον μόνον, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου). —Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀνανεώσεως καταθέσεως ἀλλοδαπῶν σημάτων διαρκοῦντος τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ πολέμου». (Γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1–3, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου). Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 26 ἀναβάλλεται. —Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προσωρινοῦ διορισμοῦ εἰς τὴν δασικὴν ὑπηρεσίαν τελειοφοίτων ἀνωτέρων Εὐρωπαϊκῶν δασικῶν Σχολῶν». (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον μόνον, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου)

§429ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 34, κύριε Πρόεδρε.

§430ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τῆς προτάσεως νόμου «περὶ ἐπεκτάσεως τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου ΓΧΙΣʹ τῆς 10 Μαΐου 1910, περὶ τῆς διὰ σκαφάνδρων ἁλιείας εἰς τὰ Κρητικὰ παράλια. (Ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1–3). Ἄρθρον 4. (Ἀναγινώσκεται).

§431Ι. ΜΠΡΙΣΙΜΙΤΖΑΚΗΣ. Θὰ παρακαλέσω ὅπως τὸ ἄρθρον 4 ἀπαλειφθῇ ἐκ τοῦ νομοσχεδίου, διότι πρόκειται νὰ βλαφθῶσι συμφέροντα ἄλλων.

§432Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἀποδέχομαι τὴν πρότασιν, κ. Πρόεδρε.

§433ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι ὅπως ἀπαλειφθῇ τὸ ἄρθρον 4 τοῦ νομοσχεδίου, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ καὶ τὰ ἄλλα ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου 5–11, λαβόντα θέσιν 4–10): Ἡ ψήφισις τοῦ συνόλου ἀναβάλλεται. —Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τῆς προτάσεως νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου 1ου τοῦ νόμου ΓΧΛΖʹ τοῦ 1910 τοῦ τροποποιήσαντος τὸ ἄρθρον 3ον τοῦ νόμου ΣΜΗʹ τοῦ 1867, περὶ Ἐθνικῆς Βιβλιοθήκης». (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον μόνον, ὡς καὶ τὸ σύνολον αὐτῆς). — Ἐξακολούθησις τῆς βʹ συζητήσεως ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τοῦ Β. Δικτάγματος τῆς 2 Αὐγούστου 1914 περὶ ἀναστολῆς καὶ περιορισμοῦ ὑποχρεώσεών τινων τῆς Προνομιούχου Ἑταιρίας πρὸς προστασίαν τῆς παραγωγῆς καὶ τῆς ἐμπορίας τῆς σταφίδος» καὶ τοῦ Β. Διατάγματος τῆς 6 Σεπτεμβρίου 1914 «περὶ ἐπιβολῆς προσθέτου εἰσφορᾶς ἐπὶ τοῦ ἐξαγομένου σταφιδοκάρπου». (Γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1–2, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου). Ἀνακοινῶ τὰ ἑξῆς: — Ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀναδασώσεως» ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς. — Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τῆς φορολογίας τοῦ ζύθου» ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς. — Ἡ ἐπιτροπὴ εἰς ἣν παρεπέμφθη τὸ νομοσχέδιον «περὶ Χρηματιστηρίου» κατηρτίσθη ἐκ τῶν κ. κ. Σ. Κροκιδᾶ, Π. Ἀλεξάκη, Λ. Νάκου, Π. Λαγοπάτη, Δ. Χατζηγιάννη, Κ. Γόντικα, Π. Βουρλούμη, Ο. Τετενέ, Κ. Χρυσοχοΐδου, Σ. Βαφειαδάκη, Θ. Κουτούπη, Κ. Ζαβιτσιάνου καὶ Ι. Φαρμάκη καὶ ἐτάχθη αὐτῇ μηνιαία προθεσμία πρὸς ὑποβολὴν τῆς ἐκθέσεώς της. Ν’ ἀναγνωσθοῦν τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως. (Ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως)

§434Κ. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Παρατηρῶ ὅτι ἡ ἐν τοῖς πρακτικοῖς ἀναφερομένη πρότασις νόμου «περὶ τοῦ ἐν Τήνῳ Ἱεροῦ Ναοῦ τῆς Εὐαγγελιστρίας» δὲν εἶναι ἡ ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τροπολογηθεῖσα. Παρακαλῶ ὅπως τεθῇ ἡ ὑπὸ τῆς Βουλῆς ψηφισθεῖσα.

§435ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ παρατήρησις. (Τὰ πρακτικὰ ἐπικυροῦνται). Λύεται ἡ συνεδρίασις. (Ὥρᾳ 9.25′ μ. μ.)