1914.12.11

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 64

Τῆς 11 Δεκεμβρίου 1914.

Προεδρία κ. Κ. Ζαβιτσιάνου.

(ὥρᾳ 5.20′ μ. μ.).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Νὰ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Γνωρίζω πρὸς τὴν Βουλὴν ὅτι: — Ἡ Ἑλληνικὴ Ἐμπορικὴ Ἑταιρία εἰσαγωγῆς καὶ ἐξαγωγῆς ἐν Πάτραις ὑποβάλλει ὑπόμνημα περὶ τῆς Προνομιούχου Ἑταιρίας. — Ὁ Ζαφ. Μάτσας ὑποβάλλει ὑπόμνημα πρὸς ἀπόκρουσιν τῶν συμπερασμάτων εἰς ἃ κατέληξεν ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ἡ συσταθεῖσα πρὸς ἔρευναν τῶν πραγμάτων τῆς Προνομιούχου Ἑταιρίας. — Οἱ κάτοικοι τῶν διαφόρων χωρίων Νεστραμίου ἐκφράζουσι τὴν εὐγνωμοσύνην των διὰ τὴν ἵδρυσιν Εἰρηνοδικείου ἐν Νεστραμίῳ καὶ παρακαλοῦσιν ὅπως διορισθῇ Εἰρηνοδίκης. — Ἡ Βασιλικὴ χήρα τοῦ ποτὲ Ἀθανασίου Χλωρογιάννη κλητῆρος τῆς ἐνταῦθα Ἀστυνομίας παρακαλεῖ ὅπως τῇ χορηγηθῇ σύνταξις. — Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης διαβιβάζει ἔγγραφον τοῦ Εἰσαγγελέως τῶν ἐν Ναυπλίῳ Ἐφετῶν, αἰτοῦντος ἄδειαν τῆς Βουλῆς πρὸς ποινικὴν καταδίωξιν τοῦ βουλευτοῦ Ἀρκαδίας κ. Π. Ἀλεξάκη. (Παραπέμπεται εἰς τὴν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ἐπιτροπήν). — Ὁ Βουλευτὴς κ. Λ. Παπαποστόλου αἰτεῖται ἄδειαν ἀπουσίας διὰ τὸ ἐξωτερικὸν 3 μηνῶν λόγῳ ἀσθενείας. Δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις. Ἡ ἄδεια χορηγεῖται.

§2Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὑποβάλλω τὰ κάτωθι σχέδια νόμων: 1) «Περὶ αὐξήσεως τῶν πόρων τοῦ ταμείου τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου πρὸς κατασκευὴν Ναυαρχίδος τοῦ Ἑλληνικοῦ Στόλου ὑπὸ τὸ ὄνομα «Κωνσταντῖνος Βασιλεὺς» καὶ 2) «Περὶ αὐξήσεως τοῦ προσωπικοῦ τοῦ Ἐθνικοῦ Τυπογραφείου καὶ περὶ τροποποιήσεων διατάξεων» τὰ ὁποῖα παρακαλῶ νὰ κηρυχθῶσι κατεπείγοντα.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν κηρύξεως ὡς κατεπειγόντων τῶν ἀνωτέρω νομοσχεδίων παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§4Α. ΜΙΑΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Ὑποβάλλω νομοσχέδιον «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ΔΝʹ (ὑπ’ ἀριθ. 1050) νόμου περὶ ἀναδιοργανώσεως τῶν φάρων ὡς οὗτος ἰσχύει» καὶ παρακαλῶ νὰ κηρυχθῇ κατεπεῖγον. (Ἡ Βουλὴ δέχεται νὰ κηρυχθῇ κατεπεῖγον).

§5Κ. ΖΑΒΙΤΣΙΑΝΟΣ (Πρόεδρος τῆς Βουλῆς). Ὑποβάλλω τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐξόδων τῆς Βουλῆς διὰ τὴν χρῆσιν τοῦ ἔτους 1914 μετὰ τῆς ἐπ’ αὐτοῦ ἐκθέσεως τῆς ἐπὶ τοῦ κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς ἐπιτροπῆς. Θέλουσιν ἐκτυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ ἐρωτήσεις τῶν κ. κ. Σ. Κροκιδᾶ, Δ. Μαλλιοπούλου, Α. Μπασιᾶ καὶ Σ. Θεοδωροπούλου ἀναβάλλονται. Οἱ κ.κ. Γ. Κατσιμπίρης καὶ Σ. Θεοδωρόπουλος ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν ἀπολυθέντων ἐργατῶν τῆς Ἑταιρείας Ἀεριόφωτος.

§7Γ. ΚΑΤΣΙΜΠΙΡΗΣ. Οἱ ἀπολυθέντες, κ. Ὑπουργὲ τῆς Συγκοινωνίας, ἐργάται τῆς Ἑταιρείας Ἀεριόφωτος, ἀρκετὰ τέλος πάντων ἐδοκίμασαν τὰς ποινάς, τὰς ὁποίας ἐπέβαλεν ἡ Ἑταιρεία αὕτη εἰς τοὺς ἐργάτας, διότι παρεσπόνδησαν καὶ ἠθέλησαν μᾶλλον νὰ δείξωσιν ὅτι καὶ αὐτοὶ θέλουσι τὰ αἰτήματά των νὰ εἶναι ἑκατέρωθεν σεβαστά. Θὰ σᾶς παρακαλέσω κ. Ὑπουργέ, ὁ ὁποῖος ἐδώσατε εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας ὤθησιν, νὰ μεριμνήσητε ὅπως εἴτε αἱ Ἑταιρεῖαι εἴτε οἱ κεφαλαιοῦχοι σέβωνται τοὺς ἐργάτας, ὡς καὶ αὐτοὶ νὰ σέβωνται τὰς Ἑταιρείας, νὰ λάβητε δὲ ὑπ’ ὄψιν τὸ ψήφισμα αὐτὸ τῶν ἀπολυθέντων ἐργατῶν, διότι ἀρκετὰ ἐπὶ τοσοῦτον χρόνον οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ μένουσιν ἄνευ ἐργασίας καὶ διὰ νὰ μὴ ἐπέλθωσιν ἄλλα δυσάρεστα γεγονότα ἐκ τῆς ἀλληλεγγύης, τῆς μεταξὺ τῶν ἐργατικῶν τάξεων ὄντως καθιερωθείσης πρὸς προστασίαν αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων, διότι πολλάκις ἡ κοινωνία κραυγάζει: «Οἱ ἐργάται, οἱ ἐργάται!!» οὐδέποτε πταίουσιν οἱ ἐργάται, ἀλλὰ οἱ ἐργοδόται. Θὰ παρακαλέσω ὑμᾶς ἐξ ὀνόματος τοῦ ἐργατικοῦ κόσμου, ὅπως φανῆτε αὐστηρότερος ἐν τῇ δικαιοσύνῃ ἡ ὁποία ἐπιβάλλεται ὅπως ἀσκηθῇ αὕτη παρ’ ὑμῶν, διευθύνοντος τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας.

§8Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Θὰ κάμω τὴν δέουσαν σύστασιν πρὸς τὴν Ἑταιρείαν.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λ. Μπασιᾶς ἔχει τὸν λόγον ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν τῶν κατοίκων τῆς Κοινότητος Ἄσσου περὶ συγκοινωνίας.

§10Α. Τ. ΜΠΑΣΙΑΣ. Λαμβάνω τὴν τιμήν, κύριοι βουλευταί, νὰ ὑποβάλλω ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Ἄσσου, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται ἄνευ συγκοινωνίας καὶ τῶν ὁποίων ὁ Δῆμος εἶναι ναυτικός, κεῖται δὲ πρὸς τὸ βορειοδυτικὸν μέρος τῆς πόλεως καὶ ἐκεῖθεν διέρχονται τὰ ἀτμόπλοια ἐκ Σάμης καὶ Ἁγίας Σωτήρας. Ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας προσεχῶς, ὅταν πρόκηται νὰ γίνῃ δημοπρασία τῶν ἀγόνων γραμμῶν, νὰ συμπεριληφθῇ καὶ ἡ Κοινότης Ἄσσου, διότι ὑπάρχει ἀτμοπλοϊκὴ συγκοινωνία μεταξὺ Ἀργοστολίου καὶ Κερκύρας, δὲν θὰ ἀπαιτήσῃ δὲ οὐδεμίαν δαπάνην ὅπως σταματᾷ τὸ ἀτμόπλοιον καὶ εἰς τὴν Κοινότητα Ἄσσου.

§11Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Νὰ μοῦ δοθῇ ἡ αἴτησις.

§12Σ. ΙΓΓΛΕΣΗΣ. Προσθέτω καὶ ἐγὼ τὰς παρακλήσεις μου.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Γκλαβᾶς παρακαλεῖ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὅπως πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, τί ἐνήργησεν ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς τοῦ ἐκ Πατρῶν σταφιδοκτήμονος Γ. Παναγιωτοπούλου, διαβιβασθείσης διὰ τῆς Βουλῆς εἰς τὸ ὑπ’ αὐτὸν Ὑπουργεῖον καὶ δι’ ἧς ἐζήτει ὅπως ἡ Προνομιοῦχος Ἑταιρεία δεχθῇ αἰτήσεις καὶ ἐπιτραπῇ ἀπὸ τοῦδε ἡ ἐκρίζωσις τῆς σταφιδαμπέλου του, ἔστω καὶ ὑπὸ τὸν ὅρον τῆς μὴ ἀμέσου πληρωμῆς τῆς ἀποζημιώσεως καὶ γενικῶς τίνας ἀποφάσεις ἔλαβεν ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἀναφορᾶς ταύτης, διότι τοιουτοτρόπως θὰ ἠδύνατο εὐχερῶς ὁ σταφιδικὸς κόσμος νὰ εὕρῃ δάνεια πρὸς καλλιέργειαν τῶν κτημάτων του.

§14Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Δὲν ἐνήργησα τίποτε διότι ὁ νόμος, ὁ ὁποῖος ἐγένετο εἶναι διὰ ν’ ἀνασταλῇ ὁ φόρος.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Βελέντζας παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ποία εἶναι ἡ ἔννοια τῆς 2ας παραγράφου τοῦ ἄρθρου 9 τοῦ νόμου 353 περὶ μονίμων ὑπαξιωματικῶν, καθ’ ἥν: «ἐκ τῶν ἤδη ὑπηρετούντων ὑπαξιωματικῶν, οἱ μὴ ἐπιθυμοῦντες νὰ ταχθῶσιν εἰς τὸ Σῶμα τῶν μονίμων ὑπαξιωματικῶν ἐξακολουθοῦσιν ὑπηρετοῦντες ὑπὸ τοὺς ὅρους τῶν μέχρι τοῦδε ἰσχυουσῶν διατάξεων»: δηλαδὴ οὗτοι θὰ ἔχωσι τὸ δικαίωμα προαγωγῆς εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ δυνάμει τοῦ εὐεργετικοῦ νόμου, ἢ θὰ ἀπολύωνται λήγοντος τοῦ χρόνου δι’ ὃν κατετάγησαν ἢ ἀνεκατετάγησαν;

§16ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Δὲν δύναμαι οὔτε σήμερον νὰ δώσω αὐτὴν τὴν ἑρμηνείαν.

§17Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ν’ ἀναβληθῇ.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Ὁ κ. Γ. Καρπετόπουλος ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης διατί ἔπαυσεν ἡ ἐνεργουμένη ἐνταῦθα τακτικὴ ἀνάκρισις κατὰ τῆς ἐν Λαρίσσῃ Ἠλεκτρικῆς καὶ Ὑδρευτικῆς Ἑταιρείας, συνεπείᾳ μηνύσεως ὑποβληθείσης πρὸ ἔτους ὑπὸ τῶν Λουλουδάκη καὶ Σπυρίδωνος.

§19Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ν’ ἀναβληθῇ διότι ἀπουσιάζει ὁ κ. Καρπετόπουλος.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Ὁ κ. Δ. Γκλαβᾶς παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, διατί, ἐνῷ ἐζήτησεν ὑπόμνημα ἀπὸ τὸν ἐφευρέτην τῶν γαιανθράκων Πρόδρομον Καρατζᾶν, δὲν ἔσπευσε νὰ ὑποβάλῃ σχέδιον νόμου περὶ παροχῆς τοῦ αἰτουμένου προνομίου, ἀφοῦ ἡ ἐφεύρεσις αὕτη τοσαῦτα ὠφελήματα δύναται νὰ ἔχῃ εἰς τὸ Κράτος καὶ εἰς τὴν βιομηχανίαν.

§21Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Οὔτε ὑπέβαλα σχέδιον νόμου οὔτε θὰ ὑποβάλω, διότι δὲν εἶμαι ὑποχρεωμένος. Καθ’ ἑκάστην ὑποβάλλουσιν ὑπομνήματα.

§22Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Δὲν φρονεῖτε, κ. Ὑπουργέ, ὅτι πρέπει νὰ ὑποβάλητε ἕνα γενικὸν νόμον περὶ εὑρεσιτεχνίας διὰ τοὺς ἐφευρέτας; Δίκαιον εἶναι, ἀφοῦ σᾶς ἀπασχολοῦν καθ’ ἑκάστην δι’ ὑποβολῆς ὑπομνημάτων, νὰ λάβητε ἓν γενικὸν μέτρον.

§23Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ κάμητε πρότασιν νόμου· ἔχετε ἀπὸ τὸ Σύνταγμα τὸ δικαίωμα.

§24Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Εὐχαριστῶ διὰ τὴν πληροφορίαν.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Ντολιόπουλος παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης ὅπως πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἐὰν ἔλαβεν ἀπόφασίν τινα καὶ ποίαν, πρὸς ἀποζημίωσιν τῶν ἀρτοδοτῶν τῶν φυλακῶν, οἵτινες συνεπείᾳ τῆς τεραστίας ὑψώσεως τῶν σιτηρῶν, ὡς ἐκ τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ πολέμου, τοῦ ἐξαιρετικοῦ καὶ ἀπροόπτου αὐτοῦ γεγονότος, ὑπέστησαν καὶ ὑφίστανται κολοσσιαίας ζημίας.

§26Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Προχθὲς ἀπήντησα εἰς ὅμοιον ἐρώτημα ἑτέρου συναδέλφου Ἡ ἀπάντησις εἶναι ὅτι, λόγῳ τῆς σπουδαιότητος τοῦ ζητήματος καὶ διότι ἀφορᾷ καὶ ἄλλους Ὑπουργούς, ὀρθὸν εἶναι νὰ λυθῇ δι’ ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, εἰς τὸ ὁποῖον θέλω ὑποβάλει πρότασιν.

§27Σ. ΝΤΟΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ αὐτὴ ἀπάντησις ἐδόθη πρὸ δύο μηνῶν· καίτοι ἐδόθη τοιαύτη ἀπάντησις δὲν ὑπεβλήθη ἐρώτημα. Παρακαλῶ νὰ ὑποβληθῇ καὶ νὰ ἐκδοθῇ ἀπόφασις διότι ἔχουσιν ὑποστῆ μεγάλην ζημίαν.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ ἐρωτήσεις τῶν κ. κ. Σ. Παπαβασιλείου καὶ Σ. Κροκιδᾶ ἀναβάλλονται. Οἱ κ. κ. Π. Ἀλεξάκης καὶ Σ. Τσακόπουλος παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἐὰν δύνανται νὰ θεωρηθῶσιν ἐνταῦθα παρὰ τῆς Ὑγειονομικῆς Ἐπιτροπῆς, βοηθητικοὶ παρελθουσῶν ἀπογραφῶν, οἵτινες ἤδη εἰσὶ δημόται Ἀθηνῶν.

§29ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Μάλιστα δύνανται.

§30Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Νὰ δώσητε μίαν τοιαύτην διαταγήν, διότι δὲν γνωρίζουσι τί νὰ πράξωσιν.

§31ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Μάλιστα.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξηντλήθη ἡ ἡμερησία διάταξις τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἐπερωτήσεων Αἱ προηγούμεναι ἀναβάλλονται. Ὁ κ. Ν. Βελέντζας παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ συμπληρώσῃ τὴν ἀπὸ πολλοῦ χρόνου χηρεύουσαν θέσιν τοῦ Εἰρηνοδίκου Ὑπάτης τῆς Φθιώτιδος.

§33Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὁ διορισθεὶς Εἰρηνοδίκης, μετά τινα χρόνον ἀπὸ τῆς ἐγκαταστάσεώς του, ἐζήτησεν ἄδειαν ἵνα μεταφέρῃ τὴν οἰκογένειάν του καὶ μετέβη εἰς τὴν Ἀμαλιάδα ὅπου ἠσθένησεν ἤδη καὶ ζητεῖ ἄδειαν, πρὸ τῆς χορηγήσεως τῆς ὁποίας τὸ Ὑπουργεῖον προέβη εἰς ἐξέτασιν περὶ τῆς σοβαρότητος τῆς νόσου. Ἡ ἄδεια λοιπὸν δὲν ἐδόθη μέχρι τοῦδε καὶ ἡ θέσις εἶναι κατειλημμένη.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐπερώτησις τοῦ κ. Σπυρομήλιου ἀναβάλλεται. Ὁ κ. Β. Κυρέλλος συνιστᾷ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ χορηγήσῃ τὴν ὑπὸ τοῦ ὑπομηχανικοῦ Θηβῶν ζητουμένην πίστωσιν ὀκτακοσίων δραχμῶν, πρὸς ἐνέργειαν δοκιμαστικῶν ἐργασιῶν ἐπὶ τοῦ ἕλους τῆς θέσεως «Φαγᾶ» τοῦ τέως δήμου Θεσπιῶν, ἵνα ἐξακριβωθῇ ἂν καθίσταται δυνατὴ ἡ ἀποξήρανσις τοῦ ἕλους τούτου, διὰ τῆς ἐκεῖ εὑρισκομένης παλαιᾶς καταβόθρας.

§35Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Θὰ ἐξετάσω.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ τοῦ κ. Δ. Βρατσάνου διαγράφεται. Οἱ κ. κ. Σ. Ἰγγλέσης καὶ Λ. Τ. Μπασιᾶς παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ διατάξῃ τὸν Εἰρηνοδίκην Ληξουρίου νὰ μεταβῇ εἰς τὴν θέσιν του, ἥτις εἶναι κενὴ πρὸ μακροῦ χρόνου πρὸς ζημίαν μεγάλην τῶν κατοίκων τῆς ἐπαρχίας Πάλλης.

§37Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Δύο Εἰρηνοδίκαι ἐτοποθετήθησαν εἰς τὸ Ληξούριον, ὁ εἷς δὲν ἐδέχθη καὶ ὁ ἕτερος ὑπέβαλε παραίτησιν. Εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ τοποθετήσω ἄλλον.

§38Σ. ΙΓΓΛΕΣΗΣ. Μοιραίως ἀπὸ τριετίας τὸ Ληξούριον εὑρίσκεται ἄνευ Εἰρηνοδίκου.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἑπομένη τοῦ κ. Ἰγγλέση ἀναβάλλεται. Ὁ κ. Ν. Βελέντζας συνιστᾷ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ὅπως ληφθῇ μέτρον τι, δι’ οὗ νὰ ἐπιτραπῇ εἰς τοὺς διδάκτορας τῆς Νομικῆς, τοὺς ἀφυπηρετήσαντας τῶν τάξεων τοῦ στρατοῦ τὸν Ἰούνιον τοῦ 1914, νὰ ὑποστῶσι τὰς ἐπ’ ἀδείᾳ ἐξετάσεις των τὸν προσεχῆ Ἰανουάριον.

§40Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Διὰ τοὺς στρατευθέντας, οἵτινες ἔλαβον πτυχίον μέχρι τέλους τοῦ Ἰουνίου τοῦ 1913 ὑπάρχει διάταξις.

§41Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Πρόκειται διὰ τοὺς στρατευθέντας τοὺς ἀφυπηρετήσαντας τὸν Ἰούνιον τοῦ 1914.

§42Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Δὲν εἶναι ὀρθὸν δι’ αὐτοὺς νὰ φέρωμεν νομοσχέδιον. Ἂς δώσουν τὸν Ἰούνιον. Ἂς ἀσκηθοῦν ὀλίγον περισσότερον.

§43Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Γνωρίζετε πῶς ἀσκοῦνται εἰς τὰ δικηγορικὰ γραφεῖα. Ματαία ἀπώλεια χρόνου.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Δ. Γκλαβᾶς Λ. Θανόπουλος καὶ Ν. Γαρδικιώτης συνιστῶσιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ προβῇ εἰς τὴν κατάργησιν τοῦ φόρου ἐπὶ τῶν ἀμβύκων (ῥακοκαζάνια) ἐκείνων, ἐξ ὧν ἕκαστος χωρικὸς παράγει τόσον οἰνόπνευμα, ὥστε νὰ καταναλίσκεται μόνον δι’ οἰκιακὴν χρῆσιν, διότι ἡ ὀλιγίστη ἐκείνη παραγωγὴ εἶναι στοιχεῖον πρωτίστης κοινωνικῆς ἀνάγκης διὰ τὰς ὀρεινὰς ἐπαρχίας.

§45Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Σκέπτομαι νὰ προβῶ εἰς τὴν κατάργησιν τοῦ φόρου τῶν ἀμβύκων.

§46Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Ἡ κατάργησις τῆς φορολογίας τῶν ἀμβύκων εἶναι ζήτημα ἀποβλέπον εἰς τὴν φορολογικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως. Ἐγὼ ἁπλὴν σύστασιν ὑποβάλλω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως μελετήσῃ τὴν κατάργησιν τοῦ φόρου τῶν ἀμβύκων ἀπὸ τῶν παραγωγῶν τῆς πρώτης κατηγορίας, διότι οὗτοι προβαίνουσιν εἰς ἀπόσταξιν ἐξ οἰνοπνεύματος ἐκ σταφίδος 80–100 ὀκάδων, ὅλη δὲ ἡ παραγωγὴ ἡ ὁποία ἐπέρχεται οὕτω, καταναλίσκεται εἰς οἰκιακὴν χρῆσιν, ἡ δὲ κατανάλωσις αὕτη εἰς τὴν Γορτυνίαν, τὰ Καλάβρυτα, τμήματα τῆς Ἐπαρχίας Ἠλείας, εἶναι πρωτίστης ἀνάγκης. Εἶναι δίκαιον λοιπὸν νὰ λάβῃ μέτρα περὶ αὐτῶν ὁ κ. Ὑπουργός, δὲν θὰ μειωθῇ δὲ ἐπαισθητῶς ὁ Προϋπολογισμὸς ἐκ τῆς καθόλου μεταβολῆς τοῦ Νόμου, ὅστις ἀποβλέπει τοὺς οἰνοπνευματοποιούς. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ὁ λαὸς ὀφείλει εὐγνωμοσύνην εἰς τὴν Κυβέρνησιν τῶν Φιλελευθέρων, διότι διὰ τοῦ νόμου τοῦ ψηφισθέντος ἐπὶ Κορομηλᾶ, πράγματι ὁ λαὸς ἀνεκουφίσθη, διότι παρεσχέθη τὸ ἐννεαήμερον καὶ 18ήμερον πρὸς ἀπόσταξιν τοῦ οἰνοπνεύματος ἐκ σταφυλῶν, ἀλλὰ δὲν εἶναι ἐπαρκὴς ὁ χρόνος καὶ θὰ ἦτο εὐχῆς ἔργον, ὅπως ἐπεκταθῇ 9 ἡμέρας ἀκόμη κατὰ τὸ διάστημα τῆς διμηνίας. Προσεχῶς ὑποβάλλεται ὑπὸ τὴν ὑπογραφὴν τοῦ Βασιλέως Β. Διάταγμα. Παρακαλῶ ἐκεῖ νὰ ληφθῇ μέτρον διὰ τὴν παράκλησίν μου.

§47Α. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Πρόκειται περὶ τοῦ ζητήματος, τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ κ. συνάδελφος, περὶ τῶν ἀνθρώπων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἀποζοῦν μόλις καὶ μετὰ βίας ἐκ τῶν ἀμπέλων. Θὰ ἦτο καὶ ἔργον προνοίας ἀλλὰ καὶ οἰκονομικόν. Τὸ Κράτος δὲν κερδίζει τίποτε ἐκ τοῦ φόρου τῶν ἀμβύκων. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργόν, ἂν μή τι ἄλλο, νὰ φέρῃ μεταρρύθμισιν ὡς πρὸς τὴν αὔξησιν τῶν ἡμερῶν τῆς ἀποστάξεως, ἵνα ἀπαλλαγῶσι τοὐλάχιστον τῆς πληρωμῆς τοῦ φόρου καὶ καταναλώσωσι δωρεὰν τὰ παραγόμενα.

§48Ν. ΓΑΡΔΙΚΙΩΤΗΣ. Ὅταν ἐψηφίσθη ὁ νόμος κατὰ τὴν Διπλῆν Βουλήν, ἐψηφίσθη δι’ ἕνα λόγον, ὅπως ἐπιτρέπηται καὶ εἰς τοὺς οἰνοπνευματοποιοὺς τῆς πρώτης κατηγορίας, ἵνα καὶ ἐκεῖνοι ἐξάγωσι σούμαν, ἀλλὰ νὰ μὴ ἐξάγωσιν αὐτὴν πρὸς οἰκιακὴν χρῆσιν, ἀλλὰ νὰ ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ τὴν μεταπωλήσωσιν. Ἡ ὑπηρεσία ὅμως ἔκαμε διάταγμα κατὰ τὸ ὁποῖον ἐπέτρεψε τὴν ἐξαγωγὴν τῆς σούμας ἐπὶ 9 ἡμέρας, ἀλλ’ ἡ κατανάλωσις νὰ γίνῃ εἰς τὸν τόπον τῆς παραγωγῆς, δηλαδὴ εἰς τὰ κτήματά των, διότι ἀπαγορεύεται ἡ μεταφορά. Τὸ διάταγμα αὐτὸ εἶναι ἀντισυνταγματικόν, διότι ἀντιβαίνει εἰς τὸν νόμον, τοῦ ὁποίου σκοπὸς ἦτο οἱ παραγωγεῖς νὰ ἐξάγωσιν σούμαν καὶ νὰ τὴν μεταπωλῶσιν. Εἶναι δίκαιον λοιπὸν ν’ ἀνακαλέσητε τὸ Διάταγμα καὶ νὰ τὸ ἀντικαταστήσητε δι’ ἄλλου συμφώνως πρὸς τὸν νόμον.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Βελέντζας ἐρωτᾷ τὰ ἑξῆς: Κατὰ τὸν ἐσχάτως ψηφισθέντα νόμον, οἱ μονιμοποιηθέντες ἔφεδροι ἀνθυπολοχαγοὶ ἐτέθησαν εἰς τὸ δεξιὸν τῶν διαρκούσης τῆς ἐπιστρατεύσεως προαχθέντων εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ καὶ ἀνθυπολοχαγοῦ. Διὰ τῆς διατάξεως ταύτης τῆς ὀρθῆς ἐν πολλοῖς, ἐπῆλθεν ἀδίκημα εἰς μικρὸν ἀριθμὸν ἀνθυπολοχαγῶν, προαχθέντων εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ ἐκ τοῦ πίνακος, κατόπιν ἐξετάσεων κατὰ Ἰανουάριον τοῦ 1913. Πρὸς ἄρσιν τούτου, συνιστῶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, προκειμένου περὶ ἀνθυπολοχαγῶν, οἵτινες ἐπὶ 10–15 ἔτη ὑπηρέτησαν εἰς τὸ στράτευμα ὡς ὑπαξιωματικοί, ἐγένοντο δὲ ἀνθυπασπισταὶ ἐκ τοῦ πίνακος κατόπιν ἐξετάσεων, μετέσχον δὲ ἀμφοτέρων τῶν πολέμων ὡς τοιοῦτοι, ὅπως ληφθῇ μέτρον τι ὑπὲρ αὐτῶν καὶ μὴ τεθῶσιν εἰς τὸ ἀριστερὸν 250 ἀνθυπολοχαγοὶ καὶ πλέον.

§50Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Τὸ ζήτημα εἶνε λελυμένον διὰ νόμου, τὸν ὁποῖον ἐψήφισεν ἡ Βουλὴ μετὰ μακρὰν συζήτησιν.

§51Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Δὲν ἐλύθη.

§52Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Βεβαίως ἐλύθη, δὲν εἶμαι δὲ διατεθειμένος νὰ κάμω οὐδεμίαν τροποποίησιν τοῦ νόμου καὶ πρέπει νὰ τὸ μάθωσιν οἱ ἐνδιαφερόμενοι καὶ νὰ κυττάξωσι τὴν δουλειά των.

§53Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ὑπάρχει μία τάξις ὑπαξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι ὑπηρέτησαν εἰς τὸν στρατὸν ἐπὶ 15 καὶ πλέον ἔτη δυνάμει τοῦ εὐεργετικοῦ νόμου, ἵνα καταλάβωσι τὴν βαθμίδα τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ. Οὗτοι ἐγένοντο ἀνθυπασπισταὶ κατόπιν ἐξετάσεων, πολλοὶ δὲ τούτων ἐκλήθησαν πρὸ τοῦ πολέμου τοῦ 1912 καὶ προήχθησαν εἰς ἀνθυπασπιστὰς τὸν Ἰούλιον, ὑπελείφθησαν ὅμως τινές, οἱ ὁποῖοι ἕνα μῆνα μετὰ τὴν ἐπιστράτευσιν ἔγιναν ἀνθυπασπισταὶ ὑπηρετήσαντες ὡς τοιοῦτοι καὶ κατὰ τοὺς δύο πολέμους. Τί συμβαίνει λοιπόν; Οἱ ὑπαξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι εἶχον τὸν αὐτὸν χρόνον ὑπηρεσίας, διότι προήχθησαν τὸν Ἰούλιον ἔρχονται εἰς τὸ δεξιὸν τῶν μονιμοποιηθέντων, ἐκεῖνοι δὲ οἱ ὁποῖοι προήχθησαν μετὰ ἕνα μῆνα καὶ οἱ ὁποῖοι ὑπηρέτησαν καὶ κατὰ τοὺς δύο πολέμους ὡς διοικηταὶ διμοιριῶν καὶ λόχων φθάσαντες μέχρι Τζουμαγιᾶς, ἔρχονται εἰς τὸ ἀριστερὸν 250 ἐφέδρων ἀξιωματικῶν μονιμοποιηθέντων. Ταύτην τὴν σύστασιν ποιοῦμαι καὶ θὰ ἦτο δίκαιον χάριν τῆς ἰσότητος νὰ ἐγένετο δεκτή.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Καντιάνης συνιστᾷ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως διατάξῃ τὴν ἀναστολὴν τῆς εἰσπράξεως τοῦ φόρου τῶν παγίων δόσεων παρῳχημένων χρήσεων, ἥτις ἐνεργεῖται εἰς τὴν ἐπαρχίαν Πυλίας καὶ ἰδίως ἐν τῷ τέως δήμῳ Βουφράδος, κατὰ τρόπον ἐξεγείροντα τὴν συνείδησιν τῶν κατοίκων, οἵτινες ὡς ἐκ τῶν περιστάσεων στεροῦνται καὶ αὐτῶν τῶν πρὸς τὸ ζῆν ἀναγκαίων σήμερον.

§55Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Πρόκειται περὶ φόρου ἐντελῶς ἀβεβαίου, εἰσπραττομένου δυνάμει τοῦ νόμου 1871 περὶ φυτειῶν. Ὁ ταμίας Πυλίας φαίνεται ὅτι ἐφέτος κατὰ τὴν εὐτυχῆ ἐποχήν, ἐνεθυμήθη νὰ καταδιώξῃ ὀφειλέτας διὰ δόσεις παρῳχημένας. Εἶναι γνωστὸν ὅτι πλεῖστοι ὅσοι ἐκ τῶν ὀφειλετῶν ἔχουσιν ἐξοφλήσει τὰς δόσεις των. Σήμερον δὲ μὲ τὴν ὑπερτίμησιν τοῦ σίτου καὶ τοῦ ἀλεύρου δὲν ἦτο εὐκαιρία νὰ ζητῶνται δόσεις τοῦ 1871. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ διατάξῃ τοὺς εἰσπράκτορας νὰ μὴ εἰσπράττωσι χρήματα ἀόριστα καὶ ἀβέβαια.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπακωνσταντίνου παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως, ὅπως μεριμνήσῃ πρὸς πλήρωσιν τῶν θέσεων τῶν διδασκάλων τοῦ ἑλληνικοῦ σχολείου Ξυλοκάστρου, εἰς τὸ ὁποῖον κατήντησε νὰ εἶναι εἷς διδάσκαλος μὲ 300 μαθητάς.

§57Ε. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Τὸ σχολεῖον Ξυλοκάστρου ἔχει 200 μαθητάς, ἦτο δὲ πλῆρες, ἀλλ’ ἕνεκα τῆς μεταθέσεως τῶν διδασκάλων, τὴν ὁποίαν ἐνήργησεν τὸ Ἐποπτικὸν Συμβούλιον, μένει εἷς διδάσκαλος καὶ μάλιστα μαθηματικός.

§58Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἐστάλη διδάσκαλος, ἐὰν δὲ ὑπάρχῃ ἀνάγκη καὶ μοὶ γείνῃ πρότασις θὰ διορίσω καὶ ἕτερον.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Γκλαβᾶς συνιστᾷ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως ὑποδείξῃ πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν καὶ χορηγήσῃ ἀνάλογον σῖτον εἰς τοὺς μικροὺς ἀλευροβιομηχάνους τῶν ἐπαρχιῶν, διότι οὗτοι ἀναγκάζονται ν’ ἀγοράζωσι τοῦτον ἀπὸ τοὺς μεγάλους ἀλευροβιομηχάνους καὶ μὲ 3 λεπτῶν ὑπερτίμησιν κατ’ ὀκᾶν καὶ συνεπῶς ὁ λαὸς μὲ ὅλην τὴν οἰκονομικήν του κρίσιν ἀναγκάζεται νὰ πληρώνῃ τὸν ἄρτον του μὲ τιμὴν ἀνωτέραν.

§60Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐλλείπει ἤδη ἐπαρκὴς ποσότης καὶ ὅταν ἔλθῃ τοιαύτη θ’ ἀποστείλω.

§61Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Καλὸν θὰ ἦτο ἵνα ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα χορηγήσῃ ἀνάλογον σῖτον καὶ εἰς τοὺς μικροὺς ἀλευροβιομηχάνους, διότι ἀναγκάζονται ν’ ἀγοράζωσι τοῦτον ἀπὸ τοὺς μεγάλους μὲ ὑπερτίμησιν 5 λεπτῶν. Θὰ πράξητε ἄλλως τε ἔργον φιλανθρωπίας.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξαντληθείσης τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως τῶν ἐπερωτήσεων, ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν διάταξιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας — Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ Διοικητικῆς διαιρέσεως καὶ διοικήσεως τῶν Νέων Χωρῶν». Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη). — Ψήφισις συνόλου τοῦ νομοσχεδίου «περὶ Γενικῆς Διοικήσεως τῶν Νέων Χωρῶν». Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συστάσεως Κτηνιατρικοῦ Σώματος». Ἄρθρον 1ον (ἀναγινώσκεται).

§63Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ἡ Κυβέρνησις, κύριοι, εἶχε νομισθῆ ὅτι ἐξήντλησε τὸν ἀριθμὸν τῶν στρατιωτικῶν νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα εἶχε νὰ ὑποβάλῃ πρὸ τῆς Βουλῆς, ὅτε ἐπεκράτησεν αὐτῇ ἡ ὄψιμος σκέψις τοῦ νὰ ὑποβληθῇ πρότασις νόμου, δι’ ἧς καταργεῖται τὸ κτηνιατρικὸν σῶμα. Ἐρωτᾶται ἂν συντρέχουν οἱ αὐτοὶ ὅροι, οἱ ὁποῖοι συνέτρεχον μὲ τὸ φαρμακευτικὸν σῶμα, διὰ νὰ ἐπέλθῃ κατάργησις ἑνὸς τοιούτου σώματος. Βεβαίως οἱ φαρμακοποιοὶ δὲν εἶχον διοίκησιν εἰς χεῖρας αὐτῶν, δὲν ἤρχοντο εἰς ἄμεσον ἐπαφὴν μὲ τὸ στράτευμα καὶ ἑπομένως δὲν ἦσαν οὕτως εἰπεῖν ἀξιωματικοί, τῶν ὁποίων ἡ ὕπαρξις νὰ εἶναι ἀπαραίτητος καὶ ἑπομένως ἐξαίρετα ἠδύναντο τὴν ὑπηρεσίαν νὰ ἐκτελέσουν καὶ οἱ ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι θὰ τοὺς ἀντικαταστήσουν. Προκειμένου ὅμως περὶ κτηνιάτρων δὲν πρέπει νὰ λησμονῇ τις, ὅτι αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι συμμετέσχον εἰς τοὺς δύο πολέμους, παρηκολούθησαν εἰς τὴν ἐκστρατείαν τὰ σώματα, εἰς τὰ ὁποῖα ἀνήκουσι, συμμετέσχον τῶν κακουχιῶν, εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ ἔχωσι διοίκησιν καὶ πρέπει νὰ ἔχουν βαθμὸν διὰ νὰ ἐπιβάλλωσι τὴν ἐκτέλεσιν τῶν διαταγῶν των. Καὶ ἐρωτᾶται· ποία θὰ εἶναι ἡ θέσις τοῦ κτηνιάτρου, ὅταν κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ καθήκοντός του, εὑρεθῇ ἀπέναντι ἀρνήσεως, ἡ ὁποία εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιφέρῃ μεγάλας ζημίας εἰς τὰ σώματα τοῦ στρατοῦ τὰ ἔχοντα κτήνη; Εἶναι γνωστόν, ὅτι μία οἱαδήποτε ἀσθένεια μικρά, ἐμφανιζομένη εἶναι δυνατὸν νὰ μεταδοθῇ τόσον ταχέως, ὥστε ὁλόκληρος ὁ ἀριθμὸς τῶν κτηνῶν νὰ καταστραφῇ. Αὐτὸ συνέβη εἰς τοὺς τελευταίους πολέμους καὶ προσεπάθησαν οἱ κτηνίατροι νὰ τὴν καταστείλωσι, δὲν ἐστάθη ὅμως δυνατόν, ὡς ἐκ τῆς ἐπειγούσης ἀνάγκης νὰ κινητοποιηθῶσι τὰ διάφορα σώματα. Ἑπομένως φρονῶ ὅτι, προκειμένου περὶ ἰατρῶν, εἶναι ἀπολύτως ἀναγκαία ἡ ὕπαρξις βαθμῶν, ἡ ὕπαρξις σώματος ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι νὰ ἔχωσι τὸ δικαίωμα νὰ δίδωσι διαταγάς, αἱ ὁποῖαι νὰ ὑπακούωνται ἀμέσως καὶ νὰ μὴ εὑρίσκωνται ἀπέναντι στρατιωτῶν, οἵτινες τὴν στιγμήν, καθ’ ἣν δὲν θὰ εὑρεθῇ ἀπέναντι αὐτοῦ μία στρατιωτικὴ στολή, μία στρατιωτικὴ ἱεραρχία, θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ προσπαθήσουν ν’ ἀποφύγουν τὴν ἐνέργειαν μιᾶς ὡρισμένης ὑπηρεσίας. Ἡ δικαιολογία τοῦ νομοσχεδίου, ὅτι οἱ ἀνώτεροι ἀξιωματικοὶ ἀποσπῶνται εἰς γραφεῖα καὶ δὲν ἐκτελοῦσι τὴν ὑπηρεσίαν, ἄς μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ φρονῶ ὅτι δὲν εἶναι πολὺ σοβαρά, διότι οἱ ἀνώτεροι ἀξιωματικοὶ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκπληρώσωσι τὴν ὑπηρεσίαν ὡς ἁπλοῖ ἰατροὶ καὶ νὰ μὴ παύωσι νὰ εἶναι ἀπεσπασμένοι εἰς τὰ διάφορα σώματα. Ἀλλὰ καὶ τὸ ζήτημα τοῦ μισθοῦ δὲν εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θὰ προσελκύσῃ τοὺς θέλοντας νὰ καταταχθῶσιν εἰς τὸ σῶμα. Ἐκεῖνο, εἰς τὸ ὁποῖον ἡ νεολαία ἀποβλέπει, εἶναι τὸ ζήτημα τοῦ βαθμοῦ τοῦ ἀξιωματικοῦ. Καὶ ἂν ὑποτεθῇ ὅτι δὲν προσέρχεται εἰς τὸ κτηνιατρικὸν σῶμα ἀρκετὸς ἀριθμός, ὁ λόγος δὲν εἶναι βεβαίως ἡ ἔλλειψις τοῦ μισθοῦ, εἶναι ἄλλοι λόγοι ἐπὶ τῶν ὁποίων ἁρμόδιος εἶναι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, διότι τὸ ζήτημα τῆς μορφώσεως κτηνιάτρων, τῳόντι ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν, ἀπασχολεῖ τὴν Βουλὴν καὶ οὐδέποτε ἐν Ἑλλάδι ἔλαβε πρακτικὴν ἐφαρμογήν. Δὲν ἔχομεν Κτηνιατρικὰς Σχολὰς καὶ οἱ νέοι οἱ ὁποῖοι μεταβαίνουσιν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν νὰ ἐκπαιδευθῶσιν, ἐρχόμενοι ἐδῶ δὲν ἔχουσι παρὰ τὸν στρατόν, ἐννοεῖται δὲ ὅτι, εὑρίσκοντες ὠφελείας εἰς ἐξάσκησιν τοῦ ἐπαγγέλματος ἐκτὸς τοῦ στρατοῦ, καταφεύγουσιν εἰς αὐτὸ καὶ ἀποφεύγουσι τὸν στρατόν. Καὶ εἶναι ἀληθὲς ὅτι κερδίζουσι διπλάσια καὶ τριπλάσια ἀπὸ ὅσα δίδει τὸ νομοσχέδιον, ἀλλὰ προσέρχονται εἰς τὸν στρατὸν διὰ τὸν βαθμόν, διὰ τὴν τιμὴν νὰ ἀποτελῶσι μέρος τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ. Ἑπομένως φρονῶ ὅτι εἰς τὸ ἠθικὸν μέρος αὐτὸ δέον νὰ ἀποβλέψῃ ἡ Κυβέρνησις καὶ νὰ προσπαθήσῃ διὰ παντὸς μέσου νὰ δημιουργήσῃ Σχολὰς κτηνιατρικάς, ὥστε νὰ ἐξέρχηται ἱκανὸς ἀριθμὸς κτηνιάτρων καὶ διὰ τὸν στρατόν, λόγῳ τῆς τιμῆς, ἀλλὰ καὶ δι’ ὅλας τὰς ἄλλας ὑπηρεσίας, τῶν ὁποίων ἔχει ἀνάγκην ἀμεσωτάτην καὶ τὸ Κράτος καὶ ὁ λαὸς καὶ ἰδικίτατα τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Ἄλλως τε τὸ σύστημα τῶν κτηνιάτρων ὑπὸ τὴν μορφήν, τὴν ὁποίαν ἔχει σήμερον, εἶναι σύστημα, τὸ ὁποῖον ὑπάρχει εἰς ὅλα τὰ Κράτη. Ἐν Γαλλίᾳ ὑπάρχει κτηνίατρος, ὁ ὁποῖος ἔχει τὸν βαθμὸν τοῦ ὑποστρατήγου καὶ ἐν Ἀγγλίᾳ στρατιωτικοὶ κτηνίατροι διαχειρίζονται τὰς ὑπηρεσίας εἰς ὅλα τὰ μέρη, τὰ ὁποῖα ἀπαιτοῦσι κτηνιατρικὴν συνδρομήν· δὲν θέλουν πολίτας.

§64ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Εἶπον ἀκριβῶς ὅτι πρέπει νὰ ἐπισπεύσωμεν τὴν ἵδρυσιν Κτηνιατρικῆς Σχολῆς.

§65Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ἐν Γερμανίᾳ, καίτοι εἶχον σῶμα πολιτικῶν ὑπαλλήλων διὰ τὴν Κτηνιατρικὴν ὑπηρεσίαν, πρὸ δύο ἐτῶν τὸ κατήργησαν καὶ ἔκαμον στρατιωτικὸν σῶμα, διότι παρετήρησαν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὴ ἡ ἐπιβολὴ τῶν πολιτικῶν πρὸς ὅλους ἐκείνους, μὲ τοὺς ὁποίους ἔρχονται εἰς συνάφειαν διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ καθήκοντος ἂν δὲν φέρωσι τὸν βαθμόν. Δὲν εἶναι τὸ αὐτὸ μὲ τὸ φαρμακευτικὸν σῶμα, τὸ ὁποῖον δὲν ἔρχεται ἀπολύτως εἰς καμμίαν ἐπικοινωνίαν μὲ τὸ στράτευμα, ἔχει ἐντελῶς ἰδιαίτερον κύκλον καὶ ἑπομένως ἠδύνατο νὰ καταργηθῇ. Φρονῶ ἑπομένως ὅτι δὲν εἶναι πρὸς ὠφέλειαν τῆς στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας νὰ καταργήσωμεν τὸ κτηνιατρικὸν σῶμα. Θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ ν’ ἀναπτύξω ἐν ὀλίγοις, ὅτι εἰς ἄλλα Κράτη, εἶναι τελείως ὠργανωμένον τὸ κτηνιατρικὸν σῶμα καὶ ἡ ὑπηρεσία του δὲν εἶναι μόνον ὑπηρεσία στρατιωτική, ἀλλ’ εἶναι κυρίως ὑπηρεσία ἀστική· ἐκεῖνο δὲ τὸ ὁποῖον συμβαίνει ἐδῶ, τοῦ νὰ ἔρχωνται οἱ κτηνίατροι εἰς ἄμεσον ἐπαφὴν μὲ διαφόρους κατηγορίας πολιτῶν, εἰς τοὺς ὁποίους αἱ ἰατρικαὶ ἐπισκέψεις πιθανῶς ἐπιφέρουσι ζημίαν, διότι ἂν εἷς κτηνίατρος χαρακτηρίσῃ ἕν ζῷον ὡς φθισικόν, ὁ ἰδιοκτήτης χάνει τὴν ἀξίαν τοῦ ζώου, ἀλλαχοῦ ἔχει προληφθῇ καὶ θὰ γίνῃ καὶ ἐν Ἑλλάδι συνεπείᾳ τῶν συνεταιρισμῶν, τῶν ὁποίων ἄμεσος συνέπεια εἶναι ἀλληλασφάλεια, καὶ ἂν πάθῃ τι τὸ ζῷον θὰ τὸ πληρώσουν οἱ συνεταιρισμοί, εἰς τοὺς ὁποίους ἔρχεται ἐπίκουρον τὸ Κράτος.

§66Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Αὐτὸ ὑποθέτει πλῆρες δίκτυον κτηνιατρικῆς ὑπηρεσίας, ἄλλως, ὅπως γνωρίζετε, εἶναι ὁ ἐπικινδυνωδέστερος κλάδος τῆς ἀσφαλείας. Ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχομεν τοιοῦτον δίκτυον, θὰ ἦτο πρόωρον νὰ ἐπιληφθῶμεν τῆς ὀργανώσεως ἀλληλασφαλείας.

§67Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ἀκριβῶς διὰ νὰ καταρτίσωμεν τὸ πλῆρες δίκτυον, πρέπει νὰ μορφώσωμεν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔχομεν καὶ νὰ μὴ τὸ χαλάσωμεν· καὶ ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις ἔχει ὑπ’ ὄψιν τὴν διαρρύθμισιν τοῦ κτηνιατρικοῦ κλάδου καὶ ἔχει σκοπὸν νὰ τὸν μεταχειρισθῇ ὄχι μόνον εἰς τὸν στρατόν, ὅπου εἶναι ἀπολύτως ἀναγκαῖος ὁ βαθμὸς καὶ ἡ ἱεραρχία, ἡ ὁποία εἶναι ἀναγκαία καὶ εἰς τὴν ἀστικὴν ὑπηρεσίαν, φρονῶ ὅτι εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη νὰ προσπαθήσωμεν νὰ διατηρήσωμεν τὸ καθεστώς, συμπληροῦντες καὶ διορθοῦντες αὐτό, διότι ποῦ θὰ εὕρωμεν τοὺς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι θὰ εἶναι καὶ ἀξιωματικοί, διότι ὡς γνωστὸν ἄλλην ἐπιβολὴν ἔχει ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὁ λαὸς ἀποκαλεῖ Βασιλικὸς ἰατρὸς καὶ ἐμφανίζεται μὲ στολὴν καὶ τὰ σήματα τοῦ Κράτους καὶ ἄλλο ὅταν ἐμφανίζηται εἰς πολίτης, τὸν ὁποῖον δύναται πᾶς τις καὶ εἰς οἱανδήποτε στιγμὴν νὰ καλέσῃ. Ἔχει μεγάλην σημασίαν ἀπὸ ὑλικῆς ἀπόψεως, ἀπὸ συμφεροντολογικῆς ἀπόψεως, ἡ ὕπαρξις τοῦ σώματος καὶ ἡ διοργάνωσις αὐτοῦ ἐπὶ τὰ βελτίω.

§68Ι. ΜΠΡΙΣΙΜΙΤΖΑΚΗΣ. Συμμερίζομαι πλήρως τὰ ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου λεχθέντα καὶ θὰ παρακαλέσω καὶ ἐγὼ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, προτοῦ προβῶμεν εἰς κατάργησιν τοῦ σώματος τούτου, νὰ ἐπιστήσωμεν τὴν προσοχήν μας, διότι ἀναμφισβητήτως τὸ κτηνιατρικὸν σῶμα χρήζει βελτιώσεως οὐχὶ δὲ καὶ καταργήσεως, διότι πρέπει ὁ κτηνίατρος νὰ φέρῃ τὴν στρατιωτικὴν στολήν. Ὑποθέσατε κτηνίατρον παρακολουθοῦντα τὸ ἱππικὸν ἢ τὸ πυροβολικόν· πρέπει νὰ εἶναι πανταχοῦ παρὼν καὶ νὰ παρέχῃ τὰς ὑπηρεσίας του εἰς τὰ κτήνη, τὰ ὁποῖα εἴτε κατὰ τὰς ἀσκήσεις εἴτε ἐν πολέμῳ ὑφίστανται ἀσθένειαν καὶ διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως προτοῦ προβῶμεν εἰς τὴν κατάργησιν τοῦ σώματος προσέξωμεν ἀρκετά.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὰ ἄρθρα 1–9 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 10 (ἀναγινώσκεται).

§70ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Παρακαλῶ εἰς τὸ τέλος νὰ προηγηθῇ ἡ ἑξῆς παράγραφος (ἀναγινώσκει). «Ὅριον ἡλικίας κλπ.» (Ψηφίζονται εἶτα τὰ ὑπόλοιπα ἄρθρα ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς αʹ συζήτησιν).

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 4 ἀναβάλλεται. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§72ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν) Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω σχέδιον νόμου «περὶ βελτιώσεως τῶν ἀποδοχῶν τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Στρατοῦ καὶ τῆς Χωροφυλακῆς»· (ἐπιδοκιμασίαι καὶ χειροκροτήματα) Ἡ ὑπόσχεσις ἐδόθη ἀπὸ πολλοῦ, ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο θὰ εἰσήγετο. Πρέπει δὲ νὰ ἀναγνωρίσω, κύριοι, ὅτι οἱ μισθοί, ὄχι μόνον τῶν κατωτέρων καὶ ἰδίως τῶν κατωτάτων ἀξιωματικῶν, ἀλλ’ ὅλοι ἐν γένει οἱ μισθοὶ τῶν ἀξιωματικῶν εἶναι ἀνεπαρκεῖς, ἐν σχέσει πρὸς τὰς σημερινὰς βιωτικὰς ἀνάγκας. Δυστυχῶς μελέτη ἀκριβὴς τοῦ πράγματος ἀπέδειξεν, ὅτι θὰ ἐχρειάζοντο τριάμισι ἑκατομμύρια δραχμῶν διὰ νὰ ἐκταθῇ ἡ βελτίωσις αὐτὴ εἰς ὅλους τοὺς βαθμοὺς καὶ κατὰ κλίμακα ὄχι παρὰ πολὺ μεγάλην. Ἐννοεῖτε καλῶς, ὅτι τοιαύτην δαπάνην δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀντιμετωπίσωμεν σήμερον, διὰ τοῦτο δὲ περιορίζεται τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον εἰσάγω εἰς τὴν Βουλήν, νὰ προτείνῃ τὴν αὔξησιν τῆς μισθοδοσίας τῶν ἀνθυπασπιστῶν, ἀνθυπολοχαγῶν καὶ ὑπολοχαγῶν κατὰ 30 δραχμὰς κατὰ μῆνα δι’ ἕκαστον τῶν βαθμῶν τούτων. Ἡ ἐντεῦθεν δαπάνη ἀνέρχεται εἰς 1,170,000 δραχμάς. Νομίζω ὅτι ὀρθὸν εἶναι νὰ προβῶμεν κατὰ δόσεις. Μία βελτίωσις κατὰ 30 δραχμὰς εἰς ἕνα μισθὸν 110 δραχμῶν, οἷος εἶναι ὁ μισθὸς τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ, ἢ 160 οἷος ὁ τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ, ἢ 180 οἷος ὁ τοῦ ὑπολοχαγοῦ, εἶναι μία οὐσιώδης βελτίωσις. Ἂς εὐχηθῶμεν ὅπως τὰ οἰκονομικὰ τῆς χώρας μᾶς ἐπιτρέψωσιν ἵνα τὸ ἐπιὸν ἔτος, ἂν εἶναι δυνατόν, ἢ τὸ βραδύτερον τὸ μεθεπόμενον φέρωμεν καὶ ἄλλην αὔξησιν, διότι προδήλως οἱ μισθοὶ τῶν κατωτέρων ἀξιωματικῶν καὶ μετὰ τὴν γενομένην αὔξησιν, παραμένουσιν ἀνεπαρκεῖς. Οἱ μισθοὶ τῶν ἄλλων ἀξιωματικῶν εἶναι ἐπίσης ἀνεπαρκεῖς, ἀλλὰ μὴ λησμονῶμεν, ὅτι μὲ τὴν αὔξησιν τῶν στελεχῶν, οἱ προβιβασμοὶ εἶναι πολὺ συχνότεροι ἢ ἄλλοτε καὶ ἀποτελεῖ τοῦτο κατ’ οὐσίαν μίαν αὔξησιν, διότι δὲν μένουσιν ἐπὶ πολὺν χρόνον ἐν τῷ αὐτῷ βαθμῷ. Κατὰ τὸ σύστημα ὅμως τὸ ὁποῖον ἔχω ἐπεξεργασθῆ ἀλλὰ τὸ ὁποῖον δὲν ἐτόλμησα νὰ προσαγάγω εἰς τὴν Βουλὴν ἐφέτος, ἕνεκα τῶν ἀποτελεσμάτων τῶν οἰκονομικῶν τὰ ὁποῖα θὰ εἶχεν, εἶναι ἐπιβεβλημένον ὅπως ὁρισθῇ, ὅτι μετὰ παραμονὴν ἐν τῷ αὐτῷ βαθμῷ πλέον τῆς τριετίας, αὐξάνει ἡ μισθοδοσία κατὰ ποσοστόν τι. Διότι συμβαίνει καὶ τοῦτο· ὅτι, καθὼς γνωρίζετε, ἀπὸ τὸν βαθμὸν τοῦ λοχαγοῦ ἡ μετάπτωσις εἰς τὴν μισθοδοσίαν τοῦ ταγματάρχου εἶναι πολὺ μεγάλη καὶ θὰ ἦτο δίκαιον ἵνα ὁ μισθὸς τοῦ λοχαγοῦ, ὁ ὁποῖος συνήθως παραμένει ἐπὶ πολλὰ ἔτη εἰς τὸν αὐτὸν βαθμόν, αὐξάνῃ μετὰ μίαν τριετίαν κατὰ 25 ἢ 30 δραχμάς, μετὰ ἄλλην τριετίαν κατὰ ἑτέρας 25 ἢ 30, καὶ τοιουτοτρόπως βαθμιαίως φθάνει εἰς τὴν μισθοδοσίαν τοῦ ταγματάρχου. Ὅπως δήποτε τὸ προτεινόμενον σήμερον, εἶναι ἡ αὔξησις κατὰ 30 δραχμὰς τοῦ μισθοῦ τῶν ἀξιωματικῶν περὶ ὧν ὡμίλησα. Προτείνεται ἐπίσης ἡ ῥύθμισις τῶν ἀποζημιώσεων τῶν ὑποστρατήγων, ἀντιστρατήγων καί τινων συνταγματαρχῶν, τῶν ἀσκούντων καθήκοντα Μεράρχου ἢ Διοικητοῦ Φρουρίου. Σημειωτέον ὅτι μετὰ τὸν πόλεμον εὑρέθημεν εἰς μίαν δυσχέρειαν. Εἶχεν ἐκδοθῇ Νομοθετικὸν διάταγμα, τὸ ὁποῖον εἶχε κυρωθῇ ὑπὸ τῆς Βουλῆς καὶ ὥριζεν ἔξοδα παραστάσεως εἰς τοὺς ὑποστρατήγους, ἀντιστρατήγους ἢ συνταγματάρχας Διοικητὰς Μεραρχιῶν. Ἴσως ὁ νόμος ἦτο ὀλίγον ἀσαφὴς ἐν τῇ ἐννοίᾳ αὐτοῦ, ὁπωσδήποτε ἐξηκολούθησε ἐφαρμοζόμενον αὐτὸ τὸ διάταγμα καὶ σήμερον τίθεται τέρμα εἰς τὴν ἐφαρμογὴν αὐτοῦ. Διὰ τοῦ ὁρισμοῦ τοῦ μισθοῦ τοῦ μὲν ἀντιστρατήγου εἰς 1000 δραχμάς, τοῦ ὑποστρατήγου εἰς 775 δρχ. κατὰ μῆνα, ὡς προτείνεται διὰ τοῦ ὑποβαλλομένου νομοσχεδίου καὶ διὰ τῆς παροχῆς ἐπιμισθίου ὡς ἐξόδων παραστάσεως, εἰς μὲν τὸν ἀντιστράτηγον 200 δραχ., εἰς τὸν ὑποστράτηγον 100 δραχμῶν καὶ εἰς τὸν Συνταγματάρχην 80 δραχμῶν κατὰ μῆνα, ἐφ’ ὅσον ἀσκεῖ τὴν διοίκησιν Μεραρχίας ἢ Ταξιαρχίας ἢ Φρουρίου, θέλει ἐπέλθει σὺν τῷ χρόνῳ μία αὔξησις, ἀνερχομένη εἰς 30 νομίζω χιλιάδας δραχμῶν, ἐπέρχεται ὅμως καὶ εἷς περιορισμὸς τῶν σημερινῶν ἀποδοχῶν τῶν ἀντιστρατήγων, οἱ ὁποῖοι ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ διατάγματος ἐκείνου, ἐλάμβανον περισσότερον μισθὸν παρ’ ἐκεῖνον τὸν ὁποῖον πρόκειται νὰ λάβωσι σήμερον.

§73Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Προσωρινῶς ἐλάμβανον.

§74ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τὸ βέβαιον εἶναι ὅτι ἡ παλαιὰ μισθοδοσία ἦτο πολὺ μικρὰ καὶ ἐντελῶς ἀνεπαρκὴς πρὸς τὰς ἀξιώσεις τοῦ ἀξιώματος καὶ ἐπὶ τῇ ἐλπίδι ὅτι θὰ ἐπήρχετο ὁ νόμος οὗτος, παρετάθη ἴσως περισσότερον παρ’ ὅ,τι ἔπρεπεν ἡ πληρωμὴ ἐκείνου τοῦ μισθοῦ. Ὁπωσδήποτε ἤδη λαμβάνομεν πρόνοιαν περὶ τῶν μισθῶν τῶν κατωτάτων καὶ τῶν ἀνωτάτων, τῶν γενικῶν ἀξιωματικῶν, τῶν ὁποίων ἡ μισθοδοσία ἦτο πολὺ ἀνεπαρκής, ἐν σχέσει πρὸς τὰς ἀνάγκας αὐτῶν. Εἶμαι βέβαιος ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ ψηφίσῃ προθύμως τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, διότι πρέπει ν’ ἀναγνωρισθῇ, ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ στρατεύματος ἡμῶν, μετὰ τοὺς δύο νικηφόρους πολέμους, δὲν ἔπαθον ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον παθαίνουν συνήθως οἱ ἐπιτυγχάνοντες, δὲν ἀνεπαύθησαν ἐπὶ τῶν δαφνῶν τῶν κτηθεισῶν, ἀλλὰ ἀληθῶς ἀνταπεκρίθησαν πρὸς τὰς ἀξιώσεις τοῦ μᾶλλον ἀπαιτητικοῦ ἀνθρώπου. Δὲν δύνασθε νὰ γνωρίζητε, κύριοι Βουλευταί, ποῖα εἶναι ἡ ἐργασία ἡ ἄπαυστος, ἡ ὁποία συντελεῖται εἰς τοὺς στρατῶνας ἀπὸ τοῦ ἑνὸς ἄκρου τοῦ Βασιλείου μέχρι τοῦ ἄλλου. Εἶναι τὸ ἔργον τὸ γενόμενον ἀληθῶς θαυμαστόν. Ἡ Ἑλλὰς δὲν ἠμποροῦσε νὰ διατυπώσῃ μεγαλειτέρας ἀξιώσεις ἀπὸ τοὺς ἀξιωματικοὺς καὶ νὰ ἐπιτύχῃ περισσότερον τὴν πραγματοποίησιν αὐτῶν (χειροκροτήματα παρατεταμένα) μὲ τὸν ζῆλον, μὲ τὴν αὐταπάρνησιν μὲ τὴν ὁποίαν πραγματικῶς ἐπιτελεῖται ἡ ἐργασία αὕτη παρὰ τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, παρασκευαζόντων τὸν μεγαλείτερον στρατόν, τὸν ὁποῖον ἔχομεν ἄξιον, εἶμαι βέβαιος, τῶν προσδοκιῶν τοῦ Ἔθνους. (Χειροκροτήματα).

§75Σ. ΙΓΓΛΕΣΗΣ. Περιλαμβάνεται καὶ ἡ μισθοδοσία τῶν ἀξιωματικῶν τῆς θαλάσσης;

§76ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὄχι· θὰ γίνῃ ἄλλο νομοσχέδιον, διότι ἐκεῖ θὰ ῥυθμισθῶσιν ἄλλα ζητήματα. Ἀλλὰ καὶ περὶ αὐτῶν ἀσφαλῶς θὰ ληφθῇ πρόνοια.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως τὸ νομοσχέδιον «περὶ αὐξήσεως τῆς μισθοδοσίας τῶν ἀνθυπασπιστῶν, ἀνθυπολοχαγῶν καὶ ὑπολοχαγῶν ὡς καὶ τῶν τῆς χωροφυλακῆς» κηρυχθῇ κατεπεῖγον, παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§78ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐὰν δὲν ὑπῆρχεν ἀντίρρησις, θὰ παρεκάλουν νὰ ψηφισθῇ καὶ κατ’ ἀρχήν.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν διενεμήθη, κύριε Πρόεδρε.

§80ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Εἶναι ἕτοιμον πρὸς διανομήν. Παρακαλῶ νὰ διατάξητε νὰ διανεμηθῇ καὶ τὸ ψηφίζομεν κατόπιν.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀναδασώσεων». (Γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα ὡς καὶ τὸ σύνολον αὐτοῦ). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ͵ΓΩϚʹ (ὑπ’ ἀριθ. 3890) περὶ κατασκευῆς ὑδραγωγείου ἐν τῇ κωμοπόλει Ἀμφιλοχία». (Γίνεται δεκτὴ ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀνανεώσεως καταθέσεως ἀλλοδαπῶν σημάτων διαρκοῦντος τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ πολέμου». (Γίνεται δεκτὴ ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προσωρινοῦ διορισμοῦ, εἰς τὴν δασικὴν ὑπηρεσίαν τελειοφοίτων ἀνωτέρων Εὐρωπαϊκῶν Δασικῶν Σχολῶν». (Γίνεται δεκτὴ ἡ κατ’ ἀρχὴν συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ καθορισμοῦ τοῦ ἐπιδόματος τῶν ἀρχιερέων τῶν Νέων Χωρῶν». (Γίνεται δεκτὴ ἡ κατ’ ἀρχὴν συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ͵ΓΣΑʹ νόμου καὶ συμπληρώσεως τῶν νόμων 83 καὶ 336 περὶ διδακτικῶν βιβλίων». (Γίνεται δεκτὴ ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 240 περὶ διοικήσεως τῆς δημοτικῆς καὶ μέσης ἐκπαιδεύσεως». (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1ον). Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται).

§82Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Ἐκπαιδεύσεως, νὰ ἀποδεχθῇ τὴν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον, καὶ ἡ ὁποία ἀφορᾷ δύο σημεῖα. Καὶ πρῶτον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῆς ἐφέσεως τῶν ἀποφάσεων τοῦ Ἐποπτικοῦ Συμβουλίου. Καθὼς γνωρίζετε, διὰ τοῦ νόμου τοῦ 1911 περὶ Κεντρικοῦ Ἐποπτικοῦ Συμβουλίου, αἱ ἀποφάσεις τῶν τοπικῶν Συμβουλίων ἠδύναντο νὰ ἀναθεωρηθῶσι, κατόπιν ἐφέσεως τῶν ἐνδιαφερομένων. Τὸ νέον σύστημα, τὸ ὁποῖον καθιεροῦται ὑπὸ τοῦ νόμου περὶ διοικήσεως, ἐστέρησε τοὺς δημοδιδασκάλους τοῦ εὐεργετήματος, τὸ ὁποῖον παρείχετο εἰς αὐτοὺς διὰ τοῦ νόμου τοῦ 1911 περὶ Κεντρικοῦ Ἐποπτικοῦ Συμβουλίου. Σήμερον μένουσι τελείως ἀνυπεράσπιστοι κατὰ πάσης τυχὸν αὐθαιρεσίας τῶν ἐπιθεωρητῶν. Ἐὰν δὲ δὲν μεταβληθῇ ὁ νόμος, καθ’ ἃ ὑποδεικνύω ἐν τῇ τροπολογίᾳ μου, θὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὴν μακαρίαν ἐκείνην ἐποχὴν τοῦ δασκαλομαζώματος. Θὰ ἔχῃ ἡ Κεντρικὴ Ὑπηρεσία τὴν ἀνάγκην, τὴν ὁποίαν εἶχε πρὸ τοῦ νόμου τοῦ Πετρίδη, καὶ ἀντὶ ν’ ἀνυψώσωμεν τὸν δημοδιδασκαλικὸν κλάδον, θὰ τὸν ταπεινώσωμεν, θὰ τὸν ἐξευτελίσωμεν καὶ ἀντὶ νὰ ἔχωμεν, ὅπως ἔχομεν σήμερον, σχετικὴν ἔλλειψιν ἀριθμοῦ δημοδιδασκάλων, θὰ ἔχωμεν τελείαν στέρησιν τοιούτων. Ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ νόμου κατὰ τὸ ἐνεστὼς ἔτος ἐλπίζω νὰ ἔπεισε τὸν κ. Ὑπουργὸν περὶ τῆς ἀνάγκης τῆς μεταρρυθμίσεως ταύτης. Σωρεία ἀποφάσεων τῶν Ἐποπτικῶν Συμβουλίων ἦλθεν ἐνώπιον τοῦ Κεντρικοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου, σωρεία δὲ ἐξ αὐτῶν ἠκυρώθη, ἡ δὲ ἀκύρωσις αὕτη ἐνδεικνύει, ὅτι δὲν εἶχον οἱ κ. κ. Ἐπιθεωρηταὶ καὶ τὰ Ἐποπτικὰ Συμβούλια ἀσφαλῶς σταθμίσει τοὺς λόγους, διὰ τοὺς ὁποίους ἐνήργησαν τὰς μεταβολάς. Κατὰ τὸ ἐκτελεστικὸν Β. Διάταγμα τοῦ νόμου, τὸ ἐκδοθὲν κατ’ Αὔγουστον τοῦ 1914, οἱ ἐπιθεωρηταὶ δὲν ἦσαν ὑποχρεωμένοι νὰ ἀνακοινώσωσιν εἰς τοὺς δημοδιδασκάλους τὰς γενομένας μεταβολάς. Μόνον ἐν ᾗ περιπτώσει ἡ μετάθεσις ἐγίνετο διὰ τιμωρίαν, ἡ ἀνακοίνωσις ἦτο ὑποχρεωτική. Ἀλλὰ μήπως τοὐλάχιστον καὶ αὐτὴν τὴν ἐπιταγὴν τοῦ ἐκτελεστικοῦ Β. Διατάγματος τὴν ἐτήρησαν οἱ Ἐπιθεωρηταί; Προχθὲς ἔλαβον δύο ἀναφορὰς δημοδιδασκάλων, τὰς ὁποίας διαβιβάζω πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς. (Ἀναγινώσκει ἀμφοτέρας τὰς ἀναφοράς). Ὥστε βλέπετε ὅτι καὶ αὐτὴ ἡ πρόνοια τοῦ νομοθέτου, ἐν περιπτώσει τιμωρίας τῶν δημοδιδασκάλων, δὲν ἐτηρήθη. Ἀλλ’ ἐγὼ δὲν βλέπω τὸ σκόπιμον τῆς εἰς τὸ Ἐκπαιδευτικὸν Συμβούλιον παραπομπῆς τῶν ἀποφάσεων τῶν Ἐποπτικῶν Συμβουλίων. Τὰ Ἐποπτικὰ Συμβούλια προϋποθέτουσιν ποιάν τινα ἀποκέντρωσιν, ἐὰν δὲ αἱ ἀποφάσεις αὐτῶν σωρεύωνται ἐν Ἀθήναις, εἴτε ἀκυρούμεναι εἴτε ἐπικυρούμεναι, τότε δὲν βλέπω τίνα λόγον ἔχουν τὰ Ἐποπτικὰ Συμβούλια. Νὰ ἀφήσωμεν τὸν Ἐπιθεωρητὴν ἀπόλυτον κριτὴν ἐπὶ τῶν ἀποφάσεων αὐτοῦ, ἀφοῦ εἰς τὸν ὕστατον βαθμὸν ἔχομεν τὸ Ἐκπαιδευτικὸν Συμβούλιον. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ ἐγλυτώναμεν ἀπὸ μίαν πολυτέλειαν. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἤρχισε νὰ χαλαροῦται τὸ πνεῦμα τῆς ἀποκεντρώσεως, ἀλλὰ δὲν νομίζω ὅτι ἡ χαλάρωσις αὕτη πρέπει νὰ φθάσῃ εἰς τὴν ἀπόλυτον ἀποκέντρωσιν, διότι τότε θὰ φθάσωμεν εἰς τὴν μακαρίαν ἐκείνην ἐποχήν, ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἐφύγαμεν. Αὐτὸ εἶναι τὸ πρῶτον θέμα, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὰς ἐφέσεις. Τὸ δεύτερον εἶναι τὸ ζήτημα τῆς ἐπιβολῆς προστίμων ἀνεκκλήτως μέχρι τοῦ ἡμίσεως τοῦ μισθοῦ. Τοιαύτην ἀγρίαν τιμωρίαν δὲν νομίζω ὅτι ἔχει ἡ Νομοθεσία μας ἀλλαχοῦ. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ὁ νόμος περὶ Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου λέγει ὅτι, τότε μόνον τὸ Ἐκπαιδευτικὸν Συμβούλιον τοῦ Κέντρου δύναται νὰ ἐπιληφθῇ τῶν περὶ προστίμων ἀποφάσεων, ὁσάκις ταῦτα εἶναι ὑπὲρ τὸ ἥμισυ τοῦ μηνιαίου μισθοῦ· ἑπομένως, ἐὰν τὸ πρόστιμον εἶναι κάτω τοῦ ἡμίσεως, δὲν ὑπάρχει δικαίωμα ἐφέσεως. Διὰ τοῦτο προτείνω νὰ περιορισθῇ καὶ τοῦτο εἰς 10 δραχ., ὅσον ἔχει δικαίωμα νὰ ἐπιβάλῃ καὶ ὁ ἐπιθεωρητής.

§83Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Χρειάζεται αὐστηρότης διὰ τὴν διοίκησιν.

§84Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. Δὲν ἀποκλείεται ἡ ἐπιβολὴ τοῦ προστίμου καὶ τοῦ ἀνωτάτου, ἀλλὰ ὄχι νὰ μένῃ ἀνυπεράσπιστος ὁ ὑπάλληλος, νὰ ὑπάρχουν αἱ ἐγγυήσεις ὅτι ὁ διδάσκαλος δὲν θὰ γείνῃ ἕρμαιον τῆς αὐθαιρεσίας. Προχθὲς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἰσηγήσατο τὸν ὀργανισμὸν τῆς κεντρικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου του καὶ βλέπετε ποινὰς πειθαρχικὰς ἀπὸ 5–20 δραχμάς. Καὶ τί λέγει; Ὅτι μέχρι τῶν 5 δραχ. εἶναι τὸ πρόστιμον ἀνέκκλητον, πέραν αὐτῶν ὑπόκειται εἰς ἔφεσιν. Πῶς θὰ ἀφήσωμεν λοιπὸν τὸν διδάσκαλον ἀνυπεράσπιστον; Ἄλλως νομίζω ὅτι ὀρθοτέρα ἀντίληψις περὶ τῆς διοικήσεως ἐν γένει τείνει νὰ ἐξαλείψῃ τὸ πρόστιμον. Τὸ πρόστιμον σήμερον τείνει νὰ ἐξοβελισθῇ ἀπὸ τὰς πειθαρχικὰς ποινάς, διότι δὲν δύνασθε νὰ καταδικάσητε τὸν ὑπάλληλον τοῦ Κράτους εἰς τὴν πεῖναν. Παύσατέ τον, νὰ ὑπάγῃ νὰ μαζέψῃ κλήματα, ἀλλὰ μὴ τὸν ὑποχρεώνητε νὰ λέγῃ πεινῶ. Ταῦτα εἶχον νὰ εἴπω ἐπὶ τῆς τροπολογίας.

§85Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ὅταν ἡ Βουλὴ συνεζήτει τὸ νομοσχέδιον περὶ διοικήσεως τῆς ἐκπαιδεύσεως, εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς παρατηρήσεις τινάς, πολλὰς τῶν ὁποίων ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐδέχθη, τινὰς δὲ ἐξ αὐτῶν ἀπέρριψε. Ὁ νόμος 240 περὶ διοικήσεως τῆς ἐκπαιδεύσεως, ἐν τῇ ἐφαρμογῇ του, παρουσίασεν ἀτελείας καὶ ἐλλείψεις τινάς, τὰς ὁποίας διὰ τοῦ ὑποβληθέντος ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς νομοσχεδίου, πρόκειται σήμερον νὰ διορθώσωμεν. Ἐπίσης δὲ ἔχω καὶ αὖθις τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω καὶ ἐγὼ παρατηρήσεις τινὰς ὁμοίας πρὸς ἐκείνας, τὰς ὁποίας ὑπέβαλεν ὁ κατελθὼν τοῦ βήματος συνάδελφος καί τινας ἄλλας, περὶ τῶν ὁποίων θὰ λάβω τὴν τιμὴν νὰ ὁμιλήσω. Ὅταν συνεζητεῖτο τὸ νομοσχέδιον περὶ διοικήσεως τῆς ἐκπαιδεύσεως, ἡ Ἐπιτροπὴ τῆς Βουλῆς καὶ διάφοροι συζητηταὶ τοῦ νομοσχεδίου ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ὑπέδειξαν, ὅτι τὸ Συμβούλιον πρέπει νὰ ἀποτελέσῃ ἓν σύνολον. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ὑπεστήριζεν ὅτι πρέπει νὰ ἀποτελέσῃ ἓν σύνολον, πολλοὶ δὲ ἐξ ἡμῶν ὑπεδείξαμεν τὴν διαίρεσιν αὐτοῦ εἰς τμήματα, εἰς ἓν τμῆμα τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως καὶ ἕτερον τῆς μέσης ἐκπαιδεύσεως, διὰ λόγους, τοὺς ὁποίους τότε ἀνεπτύξαμεν καὶ τοὺς ὁποίους εἶναι περιττὸν νὰ ἐπαναλάβω καὶ πάλιν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐφρόνει ὅτι τὸ συμβούλιον πρέπει ν’ ἀποτελέσῃ ἓν ὅλον· ὅταν δὲ ἠρωτήσαμεν αὐτὸν πῶς εἶναι δυνατὸν τὰ δύο τμήματα τῶν εἰδικῶν συνεδριῶν τοῦ Συμβουλίου νὰ προεδρεύωνται, εὑρέθημεν πάντες εἰς ἀπορίαν τότε καὶ ἐκ τοῦ προχείρου καὶ προσωρινῶς ἐλύσαμεν τὸ ζήτημα. Παρουσιάσθη ἡ ἀνάγκη καὶ τὴν ἀνάγκην ταύτην πρόκειται νὰ θεραπεύσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς διὰ τοῦ 3 ἄρθρου τοῦ νομοσχεδίου, ὁπότε ἡ ἐκλογὴ τοῦ ἀντιπροέδρου θὰ γίνεται εἰς τὰ δύο τμήματα. Ὁ νόμος περὶ διοικήσεως τῆς ἐκπαιδεύσεως ὥριζε καὶ πόσα μέλη θὰ ἀπετέλουν τὸ συμβούλιον καὶ μάλιστα ἐν ἄρθρῳ 2 περὶ τῶν ἀρχαιρεσιῶν αὐτοῦ λέγει, ὅτι κατὰ Σεπτέμβριον ἐκλέγεται ὁ Πρόεδρος καὶ Ἀντιπρόεδρος τοῦ συμβουλίου. Ὁ Πρόεδρος καὶ Ἀντιπρόεδρος βεβαίως ἐκλέγονται ἐκ τῆς ὁλότητος τῶν μελῶν, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν τὸ συμβούλιον, ἀλλ’ ἐπειδὴ πρόκειται περὶ εἰδικῶν συνεδριῶν τοῦ συμβουλίου καὶ περὶ τῆς ἀναγκαίας διαιρέσεως αὐτοῦ εἰς τμήματα, ὁ κ. Ὑπουργὸς μετὰ τὴν ἐκλογήν, κατὰ τὴν ἔννοιαν τοῦ νόμου, κατέταξεν εἰς ἓν ἕκαστον τῶν τμημάτων, ἀναλόγως τῆς εἰδικότητος, τὰ μέλη. Ἀλλὰ πρωτίστως πρέπει νὰ ὑπάρξῃ ἡ συγκρότησις τοῦ Συμβουλίου εἰς σῶμα, ἡ δὲ συγκρότησις τοῦ Συμβουλίου εἰς σῶμα δὲν δύναται νὰ γείνῃ κυρίως, εἰμὴ δι’ ἐκλογῆς προέδρου καὶ ἀντιπροέδρου, ἡ ἐκλογὴ δὲ τῶν διοικούντων τὸ σωματεῖον τοῦτο τὸ ἐκπαιδευτικόν, θὰ γίνηται ἐκ τῆς ὁλότητος τῶν μελῶν τοῦ συμβουλίου. Τὶ θέλει συμβῆ ἐν προκειμένῳ; Θέλει συμβῆ τὸ ἄτοπον, ἕνεκα τῆς ἐπιμονῆς τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, νὰ μὴ θέλῃ νὰ διαιρέσῃ τὸ συμβούλιον εἰς δύο τμήματα, ὁ μὲν πρόεδρος τοῦ συμβουλίου νὰ ἐκλέγηται ἐκ τῆς ὁλότητος τῶν μελῶν τοῦ συμβουλίου, ὁ δὲ ἀντιπρόεδρος ἐκ τοῦ ἡμίσεως, ἐκ τοῦ μέρους. Καὶ ἰδοὺ διατί. Ἐκλέγεται ὁ πρόεδρος τοῦ συμβουλίου ἐκ τῆς μέσης ἐκπαιδεύσεως. Διὰ νὰ ἐκλεγῇ ὁ ἀντιπρόεδρος πρέπει ὁ Ὑπουργὸς νὰ ἐπιφέρῃ τὴν διαίρεσιν εἰς τμήματα, διότι πρέπει νὰ κατατάξῃ τὸν πρόεδρον πλέον, εἰς τὸ τμῆμα τὸ δημοτικόν. Τοιουτοτρόπως μετὰ τὴν κατάταξιν τοῦ Προέδρου, ἐκ τῶν μελῶν τῶν προερχομένων ἐκ τῆς μέσης ἐκπαιδεύσεως, θὰ μείνωσιν ἕξ. Ἡ ἐκλογὴ τοῦ ἀντιπροέδρου θὰ γίνῃ κατ’ ἀνάγκην ἀπὸ τὸ τμῆμα τὸ χηρεῦον, τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει Πρόεδρον. Καὶ ἀντιθέτως· ἐὰν ὁ Πρόεδρος ἐκλεγῇ ἐκ τῶν μελῶν τοῦ συμβουλίου τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως, ὁ ἀντιπρόεδρος θὰ ἐκλεγῇ ἐκ τῶν μελῶν τοῦ συμβουλίου τῆς μέσης ἐκπαιδεύσεως. Θεραπεύει τὸ νομοσχέδιον τὴν ἔλλειψιν ταύτην, ἡ ὁποία παρουσιάσθη κατὰ τὰς συνεδριάσεις ἐν προκειμένῳ; διότι ἐὰν ὁ πρόεδρος καὶ ἀντιπρόεδρος ἐκλεγῶσιν ἐκ μιᾶς εἰδικότητος, τῆς μέσης ἐκπαιδεύσεως, τὸ ἕτερον τῶν τμημάτων δὲν δύναται νὰ ἔχῃ πρόεδρον. Διὰ τοῦτο λοιπὸν λέγω ὅτι ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 3 εἶνε διάταξις ἀνάγκης τῆς ἀντιπροσωπείας τῶν τμημάτων, διὰ τὴν περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐκλεγῇ ὁ Πρόεδρος καὶ ὁ ἀντιπρόεδρος. Ἀλλ’ ἐκ τούτου λαμβάνων ἀφορμήν, συνιστῶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, ἵνα μὴ παρουσιάζωνται τὰ ἄτοπα ταῦτα, ὅπως μείνῃ εἰς τὴν γνώμην τὴν ὁποίαν ἔχει, ὅπως διαιρέσῃ διὰ τὰς γενικὰς συνεδριάσεις, οὐχὶ δὲ τὰς κοινάς, εἰς δύο τμήματα τὸ συμβούλιον, Δημοτικῆς καὶ Μέσης.

§86Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Οὕτως εἶναι.

§87Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Δὲν εἶναι διῃρημένον εἰς τμήματα. Τοῦτο δὲ καὶ ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου εἶναι φανερόν, διότι κεχωρισμένα συνεδριάζουσι, κεχωρισμένα τμήματα ἀποτελοῦσι, καὶ ὀνομάζονται, τμῆμα Δημοτικῆς καὶ τμῆμα Μέσης ἐκπαιδεύσεως, χωρὶς νὰ εἶναι ἐκ τοῦ νόμου διῃρημένα. Διὰ τοῦτο λοιπὸν ἐκ τῆς ἀφορμῆς ταύτης, ἵνα μὴ παρουσιάζηται τοῦτο, ἵνα ἡ συγκρότησις τοῦ συμβουλίου ἀποτελῆται ἐν μέρει ἐκ τοῦ συνόλου, ἐν μέρει δὲ ἐκ τοῦ μέρους, ἀνάγκη νὰ προβῇ εἰς τὴν διαίρεσιν εἰς δύο τμήματα καὶ τὸ ὀνομάσῃ τμῆμα Δημοτικῆς καὶ τμῆμα Μέσης ἐκπαιδεύσεως, καὶ τοιουτοτρόπως λύονται τὰ ζητήματα ὅλα, τὰ ὁποῖα ἀναφύονται καὶ ἀνεφύησαν κατὰ τὴν προεδρείαν τοῦ τμήματος τῆς Δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως.

§88Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Διὰ νὰ σᾶς ἐξαγάγω τῆς πλάνης, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεσθε, μετὰ λύπης μου σᾶς λέγω, ὅτι δὲν ἐπροσέξατε εἰς τὸν νόμον, ὅτι τὸ συμβούλιον διαιρεῖται εἰς δύο ἑξάμηνα τμήματα, τὸ τῆς Δημοτικῆς καὶ τὸ τῆς Μέσης ἐκπαιδεύσεως. Τὸ λέγει ὁ νόμος.

§89Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Μόνον διὰ τὰς εἰδικὰς συνεδριάσεις.

§90Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Καὶ τὰς γενικάς.

§91Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Τότε λοιπὸν διατὶ δὲν ἐκλέγετε ἴδιον Πρόεδρον τοῦ ἑνὸς τμήματος καὶ ἴδιον Πρόεδρον τοῦ ἑτέρου, ἐὰν θὰ ἀπετέλει ἕν σύνολον τὸ συμβούλιον; Ἀλλὰ διότι ἐκ τοῦ συνόλου ἀποτελεῖται ἕν σύνολον, διὰ τοῦτο ἐκλέγεται πρόεδρος καὶ ἀντιπρόεδρος τοῦ ὅλου συμβουλίου. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει λοιπόν, τίνα ἔννοιαν ἔχει ἡ διόρθωσις τοῦ νομοσχεδίου περὶ δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως, ἐὰν ὄντως εἶνε οὕτως, ὡς ἠθελήσατε νὰ μὲ ἐξαγάγητε ἐκ τῆς πλάνης πρὸ ὀλίγου; Καὶ τότε, ἐὰν ὄντως εἶναι διῃρημένον εἰς τμήματα, νὰ ἐκλέγηται Πρόεδρος τοῦ ἑνὸς καὶ ἀντιπρόεδρος τοῦ ἑτέρου, διατὶ εὑρίσκεσθε εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἐκλέγηται ὁ πρόεδρος ἐκ τοῦ ἑνὸς τμήματος καὶ ὁ ἀντιπρόεδρος ἐκ τοῦ ἄλλου, ἐὰν οὗτος εἶναι ὁ νόμος τὸν ὁποῖον μοῦ ὑπεμνήσατε; Μοὶ φαίνεται ὅτι δὲν εἶμαι ἐν πλάνῃ, ἀλλὰ σᾶς παρακαλῶ, χωρὶς νὰ εἴπω ὅτι δὲν πρέπει νὰ ψηφισθῇ τὸ ἄρθρον 3, διότι εἶναι ζήτημα ἀνάγκης, διότι δὲν δύναται ἄλλως νὰ ἀντιπροσωπευθῇ τὸ ἕτερον τμῆμα, ἀλλὰ ἐκ τῆς ἀφορμῆς αὐτῆς, νὰ κάμητε τὴν διαίρεσιν εἰς τμήματα καὶ νὰ τὴν κάμητε δύο, ὥστε νὰ λείψωσιν ὅλα αὐτὰ τὰ ἄτοπα, δύναμαι νὰ εἴπω, τὰ ὁποῖα παρουσιάσθησαν ἐν τῇ ἀντιπροσωπείᾳ τοῦ συμβουλίου. Προκειμένου περὶ τοῦ τοπικοῦ Ἐποπτικοῦ Συμβουλίου, ὅταν συνεζητεῖτο τὸ νομοσχέδιον, εἶχον ἀντίθετον γνώμην, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐκλογὴν τῶν δύο αἱρετῶν μελῶν τοῦ ἐποπτικοῦ συμβουλίου. Ὅταν ἐπρόκειτο νὰ ἐκλεγῶσι τὰ αἱρετὰ μέλη τοῦ τοπικοῦ Ἐποπτικοῦ Συμβουλίου τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως, εἶχον τὴν γνώμην ὅτι, ἀντὶ ὠφελήματος, ἐπαναλαμβάνω, τὸ ὁποῖον ἐπεδίωκον οἱ δημοδιδάσκαλοι διὰ τῆς ἀντιπροσωπείας αὐτῶν ἐν τῷ συμβουλίῳ, μόνον βλάβαι θὰ ἐπήρχοντο, διότι ἔλεγον τότε ὅτι καὶ διαιρέσεις θὰ ἐπήρχοντο μεταξὺ τῶν δημοδιδασκάλων κατὰ τὴν ἐκλογὴν καὶ τὰ μέλη ἐκεῖνα δὲν θὰ ἦσαν τὰ κατάλληλα πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ἀντιπροσωπεύοντα τὰ συμφέροντα τῶν δημοδιδασκάλων ἐν τῷ συμβουλίῳ διὰ τῶν γνωμῶν αὐτῶν, διὰ τῆς προστασίας τὴν ὁποίαν θὰ εἶχον οἱ δημοδιδάσκαλοι διὰ τῆς ἀντιπροσωπείας των, θὰ ἐπέφερεν καλόν τι. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου περὶ ἐποπτικοῦ συμβουλίου, τὸν ὁποῖον νόμον βεβαίως θὰ παρηκολούθησεν, εἶδεν ἴσως περισσότερα ἄτοπα, τὰ ὁποῖα προέκυψαν ἐκ τῆς συμμετοχῆς τῶν μελῶν τῶν αἱρετῶν, εἴδετε δὲ ὅτι εἴς τινα σημεῖα εἶδον ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξωσιν αἱρετὰ μέλη τοῦ ἐποπτικοῦ συμβουλίου καὶ διὰ τοῦτο κατὰ γνώμην τῶν γενικῶν ἐπιθεωρητῶν δύναται νὰ προτείνῃ καὶ τὴν κατάργησιν τῶν αἱρετῶν μελῶν καὶ τοιουτοτρόπως τὸ ἐποπτικὸν συμβούλιον τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως ἀποτελεῖται ἐκ τριῶν μελῶν. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅπως λάβῃ ῥιζικωτέραν μέριμναν καὶ ἀπαλείψῃ ἐκ τοῦ νομοσχεδίου τὰ αἱρετὰ μέλη ἐκ τῶν συμβούλων, διότι ἐπαναλαμβάνω νὰ εἴπω, ὅτι ἀντὶ ὠφελημάτων πρόξενα ζημίας ἐγέναντο εἰς τοὺς δημοδιδασκάλους· δὲν εὗρον οἱ δημοδιδάσκαλοι τοὺς προστάτας αὐτῶν, ἐκείνους, τοὺς ὁποίους ἐνόμιζον, ὅτι διὰ τῆς ἀντιπροσωπείας αὐτῶν ἐν τῷ συμβουλίῳ θὰ εὕρισκον, διότι εἴτε δὲν ἐξελέγησαν ἐκεῖνοι, τοὺς ὁποίους ἐνόμιζε καταλλήλους ἡ πλειονοψηφία, εἴτε διότι ἐξ ἄλλων λόγων εἰσελθόντες εἰς τὸ συμβούλιον, συνετέλεσαν κατὰ τὸ πλεῖστον, ὥστε νὰ παρουσιασθῶσιν αἱ ἀθρόαι αὗται μεταθέσεις, αἱ ὁποῖαι παρουσιάσθησαν κατὰ τὸ παρελθὸν θέρος εἰς τὰς μεταβολὰς τῶν δημοδιδασκάλων. Συμβαίνει δὲ καὶ τὸ ἄτοπον τοῦτο, θὰ συμβαίνῃ δὲ καὶ συνέβη, ὅτι τὰ δύο μέλη τοῦ ἐποπτικοῦ συμβουλίου, ὁ γυμνασιάρχης ἢ ὁ Πρωτοδίκης, ἑνούμενα μετὰ τῶν αἱρετῶν μελῶν, ἀπετέλουν πλειονοψηφίαν κατὰ τῆς γνώμης τοῦ ἐπιθεωρητοῦ, ὁ ὁποῖος εἶναι ὁ ἁρμοδιώτερος νὰ κρίνῃ περὶ τῶν ποινῶν τῶν δημοδιδασκάλων καὶ περὶ τῆς προαγωγῆς αὐτῶν καὶ περὶ ὅλων ἐκείνων τῶν δικαιωμάτων, τὰ ὁποῖα ἔχει τὸ Ἐποπτικὸν Συμβούλιον. Ἀντὶ λοιπόν, λέγω, ὠφελημάτων πρόξενα νὰ εἶναι τὰ δύο αἱρετὰ μέλη τοῦ συμβουλίου, θὰ εἶναι μᾶλλον βλάβης πρόξενα καὶ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργόν, ὄχι μόνον νὰ ἀφεθῇ εἰς τὴν ἐκλογὴν τῶν αἱρετῶν μελῶν τοῦ συμβουλίου κατὰ πρότασιν τῶν γενικῶν ἐπιθεωρητῶν, νὰ ἀφήσῃ δηλαδὴ εἰς τὴν κρίσιν τῶν γενικῶν ἐπιθεωρητῶν τὴν ὕπαρξιν ἢ μὴ τῶν δύο αἱρετῶν μελῶν ἐν τῷ ἐποπτικῷ συμβουλίῳ ἀλλὰ λαμβάνων ἀπὸ τοῦδε τὴν ῥιζικὴν μέριμναν, κατόπιν τῆς δοκιμῆς, ἡ ὁποία ἐγένετο ἔστω καὶ κατὰ τὸ παρελθὸν θέρος περὶ τῆς ὑπάρξεως τῶν μελῶν τῶν αἱρετῶν τοῦ Ἐποπτικοῦ Συμβουλίου, νὰ ἀπαλείψῃ τὴν διάταξιν ταύτην καὶ νὰ ἀφήσῃ τὰ συμβούλια ταῦτα νὰ ἀποτελῶνται ἐκ τριῶν μελῶν. Ὑπῆρξεν ἡ γνώμη, ὅτι τὰ δύο αἱρετὰ μέλη τοῦ συμβουλίου ὡς ἐντόπια, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ δίδωσι πληροφορίας εἰς τὸν ἐπιθεωρητὴν τυχόν, ἐὰν ἦτο νέος, περὶ τῆς ὑποστάσεως τῶν δημοδιδασκάλων, περὶ τῆς ἱκανότητος αὐτῶν, ἐὰν ἐγνώριζον, ἢ καὶ περὶ τῆς θέσεως αὐτῶν ἐν γένει, ἀλλ’ ἐὰν τὸ τοιοῦτον μέλος τοῦ ἐποπτικοῦ συμβουλίου, ἀντικατασταθῇ διὰ δικηγόρου, ἐκλεγομένου ἀπὸ τὸν δικηγορικὸν σύλλογον, θὰ ἀναπληρωθῇ ἡ διάταξις αὕτη ἢ ἐὰν τοῦτο δὲν εἶναι δυνατόν, νὰ ἀφεθῇ ὡς ἔχει, ἀπὸ τὸν ἐπιθεωρητήν, τὸν γυμνασιάρχην καὶ τὸν πρωτοδίκην. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ ὑποβάλλω καὶ πάλιν τὴν πρότασιν ταύτην εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν καὶ ἀφίεμαι εἰς τὴν κρίσιν αὐτοῦ περὶ τῆς ἀποδοχῆς ἢ μὴ αὐτῆς. Ἓν τῶν νέων μέτρων, τὰ ὁποῖα εἰσήχθησαν διὰ τοῦ νομοσχεδίου περὶ διοικητικῆς ἐκπαιδεύσεως, εἶναι ἡ ὑγειονομικὴ ὑπηρεσία τῶν σχολείων, εἶναι δηλονότι ἡ ἵδρυσις σχολικῶν ἰατρῶν καὶ βοηθῶν αὐτῶν, θεσμοῦ νέου, θεσμοῦ τὸν ὁποῖον δὲν εἴδομεν ἀκόμη ἐν τῇ ἐφαρμογῇ αὐτοῦ, διότι μόλις ἐπ’ ἐσχάτων ἐπετεύχθη νὰ καταρτισθῇ τὸ σῶμα τοῦτο, νὰ εἴπω τῶν σχολικῶν ἰατρῶν, διὰ νὰ κρίνῃ τις περὶ τῆς χρησιμότητος τούτων καὶ περὶ τῆς ἐπιτελέσεως τῶν καθηκόντων, τὰ ὁποῖα ἀνέθετο εἰς αὐτοὺς τὸ ἄρθρον 18 τοῦ νόμου περὶ διοικητικῆς ἐκπαιδεύσεως. Ἐγὼ προσωπικῶς ἔχω τὴν γνώμην ὅτι, τό γε νῦν ἔχον, οἱ σχολικοὶ ἰατροὶ θὰ ἦσαν περιττοὶ καὶ θὰ συνίστων καὶ πάλιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας νὰ μεριμνήσῃ περὶ ἱδρύσεως σχολικῶν κτιρίων. Ἐφ’ ὅσον ὅμως οἱ σχολικοὶ ἰατροὶ ἱδρύθησαν καὶ ἐφ’ ὅσον ἐγένετο νόμος περὶ αὐτῶν καὶ δὲν δύναται ἐντὸς βραχυτάτου χρονικοῦ διαστήματος νὰ μεταβληθῇ ὁ νόμος, πρὶν ἴδωμεν τὴν ἐφαρμογὴν αὐτοῦ, βεβαίως δὲν θὰ ἐπιμείνω νὰ καταργηθῶσιν οἱ σχολικοὶ ἰατροί. Προκειμένου περὶ μεταρρυθμίσεως τῶν περὶ σχολικῶν ἰατρῶν, θὰ ὑποβάλω παρατήρησιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας. Οἱ ἰατροὶ δὲν ὑπόκεινται εἰς τὸν Νόμον περὶ ἐντοπίων ὑπαλλήλων, δηλαδή, διὰ νὰ εἶμαι σαφέστερος, διὰ τοὺς σχολικοὺς ἰατροὺς δὲν ἰσχύουσιν αἱ διατάξεις τοῦ Νόμου ΦΜʹ. Ἐὰν θέλητε, κ. Ὑπουργέ, ἰατροὺς εἰς τὸ ὕψος τῆς θέσεώς των, ὡς τοὺς κατέστησεν ὁ νόμος, ἐὰν θέλητε νὰ ἔχητε αὐτοὺς ἀφοσιωμένους εἰς τὸ ἔργον, τὸ ὄντως βαρύ, τὸ ὁποῖον τοὺς ἀνεθέσατε, νὰ φροντίσητε νὰ συμπεριλάβητε καὶ αὐτοὺς εἰς τὸν νόμον περὶ ἐντοπίων ὑπαλλήλων· διότι ἐφ’ ὅσον δὲν συμπεριλαμβάνετε αὐτούς, καὶ ἐπιτρέπετε εἰς αὐτοὺς τὴν ἄσκησιν τοῦ ἰατρικοῦ ἐπαγγέλματος, ποῦ θέλετε νὰ ἔχωσι τὸν νοῦν τους, εἰς τὰ καθήκοντα τὰ ὁποῖα τοὺς ἀναθέτετε ἢ εἰς τὴν ἄσκησιν τοῦ ἐπαγγέλματός των; Ὅταν δὲ ἐπὶ πλέον ὑποχρεοῦτε αὐτοὺς νὰ περιοδεύωσι τόσον χρόνον, ὅσον καὶ οἱ ἐπιθεωρηταί, 120 ἕως 160 ἡμέρας, τί θέλετε τοὺς ἐντοπίους σχολικοὺς ἰατρούς, ἀφοῦ τοὺς ἔχετε εἰς διαρκῆ περιοδείαν, δίδετε μισθὸν καὶ τὸν αὐξάνετε, δίδετε ἐπιχορήγησιν διὰ τὴν περιοδείαν, δὲν βλέπω τὸν λόγον διατί νὰ εἶναι οἱ ἰατροὶ ἐντόπιοι καὶ οἱ ὁποῖοι ἀσχολοῦνται εἰς ἄλλα ἔργα. Παρακαλῶ νὰ ἐφαρμόσητε τὸν νόμον περὶ ἐντοπίων ὑπαλλήλων καὶ νὰ ἀπαγορεύσητε εἰς αὐτοὺς τὴν ἄσκησιν τοῦ ἐπαγγέλματός των, διὰ νὰ μὴ παραμελῶσι τὰ καθήκοντά των καὶ ἀσκῶσι τὰ ἴδια, διότι εἶναι ἀδύνατον νὰ συμβιβασθῶσιν αὐτὰ τὰ δύο· πρὸς ἄρσιν δὲ τῶν ἀτόπων τούτων, τὰ ὁποῖα θὰ παρουσιασθῶσι, παρακαλῶ νὰ δεχθῆτε τὴν παρατήρησίν μου καὶ ἐφαρμόσατε τὸν νόμον περὶ ἐντοπίων ὑπαλλήλων, ἀπαγορεύσητε δὲ εἰς αὐτοὺς τὴν ἄσκησιν τοῦ ἰατρικοῦ ἐπαγγέλματος. Προκειμένου περὶ τῶν βοηθῶν τῶν σχολικῶν ἰατρῶν, τοὺς ὁποίους διορίζετε ἄνευ εἰδικοῦ προσόντος, ἀλλὰ ἁπλῶς μόνον ἐξ ἰατρῶν, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι πενταετῆ ἄσκησιν τοῦ ἰατρικοῦ ἐπαγγέλματος καὶ τοὺς δίδετε 100 δραχμὰς κατὰ μῆνα, δι’ αὐτοὺς δὲν πρέπει νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ νόμος περὶ ἐντοπίων ὑπαλλήλων, ἀλλὰ πρέπει νὰ παραμένωσιν οἱ βοηθοὶ τῶν σχολικῶν ἰατρῶν εἰς τὸν τόπον των. Δὲν θέλω νὰ περιλάβητε εἰς τὴν διάταξιν αὐτὴν τοὺς βοηθούς. Ἔχω καὶ ἄλλην παρατήρησιν. Οἱ σχολικοὶ βοηθοὶ ὑφίστανται κρίσιν αὐστηροτάτην, ἐξετάζονται ἰδίως εἰς τὸ μάθημα τῆς ὑγιεινῆς, διότι αὐτὸ εἶναι τὸ μεγαλείτερον καθῆκον, μὲ συγχωροῦσι δὲ οἱ ἰατροὶ ποῦ παρεμβαίνω εἰς καθήκοντα τοιαῦτα, πρέπει νὰ εἶναι γνῶσται τοῦ κλάδου τῆς ὑγιεινῆς, καὶ ἐνῷ αὐτοὶ ὑφίστανται ἕναν ἔλεγχον αὐστηρὸν ὑπὸ μιᾶς Ἐπιτροπῆς, ἐὰν κατέχωσιν ὅλα τὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα ἀπαιτεῖ ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ νόμου, διορίζετε καθηγητὴν εἰς τὰ Διδασκαλεῖα καὶ Γυμνάσια, τὸν βοηθὸν τῶν σχολικῶν ἰατρῶν, ὁ ὁποῖος ἔχει πενταετῆ ὑπηρεσίαν, ὁ ὁποῖος εἶναι ἀδοκίμαστος καὶ ἄγνωστος καὶ δὲν ἀναθέτετε τὰ καθήκοντα ταῦτα εἰς τὸν σχολικὸν ἰατρόν, ὁ ὁποῖος τέλος πάντων ὑπέστη μίαν κρίσιν.

§92Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Εἰς τὸν νόμον περὶ Διδασκαλείων θέτω σχολικὸν ἰατρόν.

§93Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Δὲν ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου τὸν νόμον ἐκεῖνον, ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου τὸν νόμον περὶ διοικήσεως τῆς ἐκπαιδεύσεως. Θὰ μοὶ εἴπητε τοῦτο διὰ τὸν σχολικὸν ἰατρόν· ἀφοῦ θὰ περιοδεύῃ 120 ἕως 160 ἡμέρας κατ’ ἔτος ὑποχρεωτικῶς, ὅπως ὁ Ἐπιθεωρητής, πῶς θέλετε ν’ ἀφήσῃ τὰ καθήκοντά του; αὐτὴ εἶναι ἡ ἔννοια τοῦ νόμου. Ὑποθέτω ὅτι, ὅταν συνετάσσετο τὸ νομοσχέδιον, αὐτὸς ἦτο ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον ἀνεθέσατε τὰ καθήκοντα τοῦ διδασκάλου τῆς ὑγιεινῆς ἐν τοῖς Διδασκαλείοις καὶ τοῖς Γυμνασίοις, εἰς τὸν βοηθὸν τοῦ σχολικοῦ ἰατροῦ· λέγων τοῦτο ὅμως παρακαλῶ νὰ καταστῇ δυνατὴ ἡ ἐφαρμογὴ αὐτοῦ, νὰ μειώσητε κατὰ τὸ ἥμισυ τὰς περιοδείας τοῦ σχολικοῦ ἰατροῦ καὶ ν’ αὐξήσητε τὰς περιοδείας τῶν βοηθῶν, ἵνα τοιουτοτρόπως ἔχωμεν ἐπὶ περισσότερον χρόνον παρόντα τὸν σχολικὸν ἰατρόν, ἵνα ἀναθέσητε εἰς αὐτὸν τὰ καθήκοντα τοῦ διδασκάλου τῆς ὑγιεινῆς. Τὴν παρατήρησιν ταύτην εἶχον νὰ ὑποβάλω καὶ ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 7 τοῦ νομοσχεδίου. Τὸ δικαίωμα τῆς μεταθέσεως, δι’ ἐπιβολῆς ποινῶν κατὰ τὸ κρατῆσαν μέχρι τοῦ νόμου 240, εἶχε τὸ Ἐποπτικὸν Συμβούλιον καὶ ἐπετρέπετο ἔφεσις κατὰ τῶν ἀποφάσεων τούτων ἐνώπιον τοῦ καταργηθέντος Κεντρικοῦ Ἐποπτικοῦ Συμβουλίου, τοῦ λειτουργήσαντος μέχρι πρὸ ὀλίγου χρόνου, τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως καὶ διὰ τοῦ νόμου τὸν ὁποῖον ἐψήφισεν ἡ παροῦσα Βουλὴ ἐδόθη τὸ δικαίωμα εἰς τὸ καταργηθὲν Κεντρικὸν Ἐποπτικὸν Συμβούλιον, ὄχι νὰ δέχηται καὶ νὰ ἀπορρίπτῃ τὰς ἐφέσεις τῶν διδασκάλων, ἀλλὰ νὰ εἰσέρχηται εἰς τὴν κατ’ οὐσίαν ἐξέτασιν αὐτῶν, διὰ νὰ μετριάζῃ τὰς ἐπιβαλλομένας ὑπὸ τοῦ νόμου ποινάς. Τὸ Κεντρικὸν Ἐποπτικὸν Συμβούλιον τῆς Μέσης ἀντικατέστησεν ὡς πρὸς τὰ καθήκοντα τὸ Ἐκπαιδευτικὸν Συμβούλιον, τὸ ἤδη λειτουργοῦν. Ὅταν συνεζητοῦμεν καὶ πάλιν τὸ νομοσχέδιον, ὑπεστήριξα τὴν γνώμην, ὅτι ἀφ’ ἑνὸς μὲν νὰ μὴ ἔρχωνται ἀθρόαι ὑπὸ τὴν κρίσιν τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου, τοῦ ἱδρυθέντος ἐν Ἀθήναις, ὅλαι αἱ ἐπιβαλλόμεναι ποιναὶ ὑπὸ τοῦ Ἐποπτικοῦ Συμβουλίου, ἀδιακρίτως πρὸς τὸ εἶδος τούτων, πρὸς τὸ βαρὺ ἢ ἐλαφρόν, ἀλλὰ νὰ καθορισθῇ δικαίωμα ἐφέσεως καὶ οὐχὶ προσφυγῆς κατὰ τῶν ἀποφάσεων τῶν Ἐποπτικῶν Κεντρικῶν Συμβουλίων, διότι προέλεγον ὅτι θὰ προκύψωσι τὰ ἄτοπα, τὰ ὁποῖα προέκυψαν εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου. Ἐπετράπη τὸ δικαίωμα τῆς προσφυγῆς κατὰ τῶν ἀποφάσεων τῶν Κεντρικῶν Ἐποπτικῶν Συμβουλίων, προκειμένου περὶ μεταθέσεως τῶν λειτουργῶν τῆς ἐκπαιδεύσεως, δι’ ἐπιβολῆς προστίμων ἄνω τοῦ ἡμίσεως τῆς μισθοδοσίας, ἐπετράπη τὸ δικαίωμα, ὅταν ἡ μετάθεσις ἐπιβάλλεται εἰς τοὺς δημοδιδασκάλους λόγῳ ποινῆς, λόγῳ τιμωρίας, ὁπόταν κατόπιν τῆς προσφυγῆς αὐτῶν ταύτης, παραχωρῆται δυνάμει τοῦ Νόμου 240 τὸ δικαίωμα τῆς αὐτοπροσώπου ἢ διὰ πληρεξουσίου παραστάσεως τοῦ τιμωρηθέντος δημοδιδασκάλου ἐνώπιον τοῦ Συμβουλίου τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ. Τί συνέβη μετὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ Νόμου; Τὰ τοπικὰ Ἐποπτικὰ Συμβούλια, ἵνα ἀποφύγωσι τὸν ἔλεγχον καὶ τὴν παρουσίαν τῶν δημοδιδασκάλων ἢ τῶν δικηγόρων, ἐπέβαλλον τὴν ποινὴν τῆς μεταθέσεως διὰ λόγους ὑπηρεσίας ἢ πρὸς τὸ συμφέρον τῆς Ἐκπαιδεύσεως. Ἀλλὰ δὲν μετεφέρετο ἡ ὑπόθεσις δυνάμει τῆς γενικῆς διατάξεως ἐνώπιον τοῦ Ἐποπτικοῦ Συμβουλίου; Ναί, ἀλλὰ δὲν εἶχε τὸ δικαίωμα ὁ διδάσκαλος νὰ παραστῇ ὁπωσδήποτε, ἵνα ἀποδείξῃ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐθεώρησεν ὡς αἴτια διὰ τὴν ἐπιβολὴν τῆς ποινῆς. Καὶ σᾶς φέρω παράδειγμα ποινῆς μεταθέσεως, γενόμενον ἐν τῇ Ἐπαρχίᾳ Λοκρίδος. Διδάσκαλος ἄριστος ἐν Δαδίῳ, μετετέθη εἰς ἀπόκεντρον χωρίον, διότι ὁ ἐκεῖ ἔδειξεν ἀδράνειαν περὶ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν καθηκόντων του. Ὁ ἀδρανὴς ἀπεστάλη εἰς τὴν Πρωτεύουσαν καὶ ὁ ἱκανὸς εἰς μικρὸν χωρίον. Διατί; Πρὸς τὸ συμφέρον τῆς Ἐκπαιδεύσεως. Ὅταν δὲ παρέστην πρὸ τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου καὶ παρεπονέθην διὰ τὴν τοιαύτην μετάθεσιν, σύσσωμον τὸ Συμβούλιον καὶ τὸ λέγω πρὸς τιμήν του, ἠκύρωσε τὴν ἀπόφασιν ταύτην καὶ εἶπεν ὅτι τοιαύτη αἰτιολογία ἐν πρακτικῷ Ἐποπτικοῦ Συμβουλίου θὰ ἦτο ἐξωφρενική. Οὕτως ἐχαρακτηρίζοντο αἱ πλεῖσται τῶν μεταθέσεων καὶ τῶν μεταβολῶν καὶ οὕτως ἀπεστεροῦντο τῆς ὑπερασπίσεως οἱ ἀδικούμενοι. Διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργόν, κατὰ τὴν μεταρρύθμισιν ταύτην τοῦ Νόμου τῆς διοικήσεως τῆς Ἐκπαιδεύσεως, νὰ εἰσαγάγῃ τὸ ἔνδικον μέσον κατὰ τῆς ἀποφάσεως τοῦ Ἐποπτικοῦ Συμβουλίου. Προκειμένου περὶ τῶν προστίμων, κατὰ τὸν ἰσχύοντα ὀργανικὸν Νόμον τῆς Ἐκπαιδεύσεως, τὸ ἀνώτατον ὅριον τοῦ προστίμου εἶναι τὸ ἥμισυ τοῦ μισθοῦ. Διὰ τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ Νόμου περὶ διοικήσεως τῆς Ἐκπαιδεύσεως ἐχούσης οὕτω (ἀναγινώσκει) γεννᾶται τὸ ἐρώτημα: ποία ἡ ποινὴ τὴν ὁποίαν ἐπιφέρετε διὰ τῆς προσφυγῆς εἰς τὸ Ἐποπτικὸν Συμβούλιον, ἀφοῦ τοῦτο δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ ἐπιβάλῃ ποινὴν μείζονα τοῦ ἡμίσεως τοῦ μισθοῦ; Ὥστε ἡ διάταξις εἶναι ἀνεφάρμοστος. Διότι τὸ Ἐκπαιδευτικὸν Συμβούλιον, τὸ ὁποῖον θὰ κρίνῃ περὶ προστίμων, ἀνωτέρων τοῦ ἡμίσεως τοῦ μισθοῦ, δὲν δύναται νὰ ἔχῃ ἀπόφασιν τοιαύτην ἐνώπιόν του, διότι τὸ τοπικὸν Ἐποπτικὸν Συμβούλιον δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ ἐπιβάλῃ τοιαύτην ποινήν, διότι τὸ ἀνώτατον ὅριον τῆς ἐπιβαλλομένης ὑπ’ αὐτοῦ ποινῆς, εἶναι τὸ ἥμισυ τοῦ μισθοῦ. Διὰ τὸν λόγον αὐτὸν καὶ ἄλλους νὰ ἀποφύγητε τὸ φαινόμενον τὸ παρουσιασθὲν κατὰ τὸ παρελθὸν θέρος, ὅπου ὅλαι αἱ ἀποφάσεις τοῦ Ἐποπτικοῦ Συμβουλίου μετεφέρθησαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον. Ἀνέβαιναν, κατέβαιναν τὰς κλίμακας αὐτοῦ, παπάδες, ῥασσοφόροι, λαϊκοί, γυναῖκες, εἰς τρόπον ὥστε νὰ ἐρωτᾷ τις ἑαυτόν, μήπως ἐπανῆλθον οἱ παλαιοὶ χρόνοι, καθ’ οὕς τὸ δικαίωμα τῆς μεταθέσεως καὶ παύσεως τῶν δημοδιδασκάλων εἶχεν ὁ Ὑπουργός, καὶ ἤρχοντο οὗτοι πανταχόθεν τῆς Ἑλλάδος διὰ νὰ τὸν παρακαλέσωσι; Ὅταν συνεζητεῖτο τὸ νομοσχέδιον, προέβλεπον τὰ ἄτοπα αὐτοῦ, τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ ἀποφύγωμεν, μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ τοὺς κόπους καὶ τὰς δαπάνας, ἅς ὑφίστανται οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ παριστάμενοι εἰς τὰ Ἐκπαιδευτικὰ Συμβούλια. Σᾶς ἔλεγον: θέσατε φραγμὸν ἢ μεταφέρατε τὰς ἀποφάσεις τῶν τοπικῶν Συμβουλίων ἐνώπιον τῶν Ἐκπαιδευτικῶν κατὰ δεύτερον βαθμόν, διότι τότε θὰ εἶναι μεγαλυτέρα ἡ ἀσφάλεια. Ἀλλὰ σεῖς καθιερώσατε τὴν διάταξιν ἡ ὁποία παρουσίασεν ὅλα τὰ ἄτοπα. Ἀλλὰ καὶ ἄλλο παράδειγμα εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀναφέρω εἰς εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν καὶ νὰ εἴπω, ὅτι αἱ ἀποφάσεις, αἱ πρὸς τὸ συμφέρον τῆς Ἐκπαιδεύσεως, αἱ ἀποφάσεις, αἱ ὁποῖαι μεταφέρονται ἐνώπιον τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου, εἶχον καὶ τοῦτο τὸ ἀγαθόν, διότι πολλαὶ ἐξ αὐτῶν ἠκυρώθησαν. Ὑποδιδάσκαλος τοῦ Δήμου Σπερχιάδος, τραυματίας πολέμου, τοῦ ὁποίου σφαῖρα εἶχε σπάσει ὁλόκληρον τὴν σιαγόνα, μετετέθη πρὸς τὸ συμφέρον τῆς Ἐκπαιδεύσεως εἰς ἄλλο χωρίον τοῦ αὐτοῦ Δήμου, διότι ὁ ἐκεῖ ἦτο ἀδρανὴς περὶ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ καθήκοντός του. Παρέστην καὶ πάλιν ἐνώπιον τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου, συνηγορήσατε μάλιστα καὶ ὑμεῖς κ. Ὑπουργέ, διότι ἦτο ἄδικον τὸ πρᾶγμα, ἄνθρωπος μὴ δυνάμενος νὰ τρώγῃ στερεὰν τροφήν, νὰ ἀπομακρύνηται τῆς οἰκίας του καὶ τὸ Συμβούλιον ἠκύρωσε τὴν ἀπόφασιν. Δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅπως δεχθῇ τὸ δικαίωμα τῆς ἐφέσεως καὶ περιορίσῃ τὸ πρόστιμον τοῦ ἀνεκκλήτου μέχρι 100 δραχμῶν, νὰ ἀφεθῇ δὲ ὡς ὅριον τοῦ προστίμου τὸ ἥμισυ τοῦ μισθοῦ. Καὶ μίαν τελευταίαν παρατήρησιν ὑποβάλλω. Διὰ τοῦ ἄρθρου 13 τοῦ νόμου περὶ διοικήσεως τῆς Ἐκπαιδεύσεως καθωρίσθησαν τὰ προσόντα τῶν ἐπιθεωρητῶν τῶν δημοτικῶν σχολείων καὶ ὁ τρόπος τοῦ διορισμοῦ αὐτῶν. Ποῖα εἶναι τὰ καθήκοντα τῶν ἐπιθεωρητῶν καὶ πόσον συντελοῦν εἰς τὴν ἀνύψωσιν τῆς ἐκπαιδεύσεως καὶ εἰς τὴν ὑποχρέωσιν τῶν διδασκάλων διὰ τὴν ἐπιτέλεσιν τῶν καθηκόντων αὐτῶν, πόσον συντελοῦν εἰς τὴν κρίσιν, περὶ ἱκανοῦ ἢ μὴ τῶν διδασκάλων, εἶναι περιττὸν νὰ ἐπαναλάβω, διότι τὰ ὑπεστήριξα κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ διοικήσεως τῆς Ἐκπαιδεύσεως. Ἀλλὰ τὸν θεσμὸν τῶν ἐπιθεωρητῶν, τὸν ὁποῖον ὁ κ. Ὑπουργὸς διὰ τοῦ νόμου περιέβαλε δι’ ἀρκετῶν προσόντων, ἄριστα ποιῶν, τὸν θεσμὸν τῶν ἐπιθεωρητῶν διὰ νομοθετημάτων διαφόρων, διὰ τοῦ διορισμοῦ προσωρινῶν ἐπιθεωρητῶν ἄνευ ἐλέγχου, τὸν κατηντήσαμεν ὥστε νὰ μὴ ἐκπληρῇ τὸν σκοπόν του, ἐλλείψει διὰ τοὺς ἐπιθεωρητὰς τῶν προσόντων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἔθεσεν ὁ νόμος καὶ νὰ μὴ εἶναι οἱ ἐπιθεωρηταὶ ἐκεῖνοι, τοὺς ὁποίους ἠθέλησεν αὐτὸς ὁ νομοθέτης τοῦ Νόμου 210 περὶ διοικήσεως τῆς Ἐκπαιδεύσεως. Παρενεβλήθη, Κύριοι, κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νόμου περὶ ἀφομοιώσεως τῶν λειτουργῶν, διάταξις διὰ τροπολογίας, τὴν ὁποίαν ἀπεδέχθη ὁ κ. Ὑπουργός, νὰ διορισθῶσιν ἐπιθεωρηταὶ δημοτικῶν σχολείων ἄνευ διαγωνισμοῦ καὶ ἄνευ οὐδεμιᾶς κρίσεως, δημοδιδάσκαλοι, οἱ ὁποῖοι διηύθυναν κατὰ τὸ 1892 ὑποδιδασκαλεῖα. Καὶ ὃ γέγονε, γέγονε· ἀλλὰ βλέπω σήμερον τροπολογίαν ὑποβαλλομένην ὑπὸ τοῦ συναδέλφου κ. Παπαιωάννου, δι’ ἧς ζητεῖται ἡ κατάργησις τοῦ ἄρθρου 13 περὶ διορισμοῦ ἐπιθεωρητῶν καὶ προτείνεται, ὅπως οἱ διευθυνταὶ τῶν δημοτικῶν σχολείων, οἱ ὁποῖοι διηύθυνον ἐπὶ ὡρισμένον χρόνον πεντατάξια ἢ ἑξατάξια σχολεῖα ἢ τὸ πρότυπον διδασκαλεῖον, νὰ διορισθῶσιν ἄνευ κρίσεως ἐπιθεωρηταί.

§94Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Σᾶς δηλῶ ὅτι δὲν δέχομαι.

§95Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Σᾶς τὸ λέγω διὰ νὰ προλάβω, διότι πλεῖστοι ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι διωρίσθησαν διὰ τῆς ἄλλης διατάξεως, ἦσαν ἐκ τῶν ἀπορριφθέντων τοῦ διαγωνισμοῦ, τὸν ὁποῖον ἐνεργήσατε. Σᾶς παρακαλῶ τὴν τροπολογίαν αὐτὴν νὰ μὴ τὴν δεχθῆτε. Τὰς ὀλίγας ταύτας παρατηρήσεις εἶχον νὰ ὑποβάλω καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐκπαιδεύσεως, λαμβανομένου ὑπ’ ὄψει ὅτι ἀπὸ ἕνα σκοπὸν ὁρμώμεθα πάντες καὶ μίαν σκέψιν ἔχωμεν, τὴν βελτίωσιν τῶν Ἐκπαιδευτικῶν πραγμάτων, ὅπως δεχθῇ τὰς τροπολογίας ταύτας, τὰς ὁποίας καὶ ἂν δὲν δεχθῇ τὴν στιγμὴν ταύτην, ἔχω τὴν πεποίθησιν ὅτι εἰς τὸ βάθος τῆς ψυχῆς του θ’ ἀναγνωρίσῃ αὐτὰς ὡς ὀρθὰς καὶ δικαίας.

§96Σ. ΙΓΓΛΕΣΗΣ. Ὀλίγας παρατηρήσεις, κύριοι Βουλευταί, θὰ κάμω ἀφορώσας τὸν καταρτισμὸν τοῦ Ἐποπτικοῦ Συμβουλίου τῆς Δημοτικῆς Ἐκπαιδεύσεως. Ὡς γνωρίζετε ἡ Διπλῆ Ἀναθεωρητικὴ Βουλή, προτάσει τοῦ τότε Ὑπουργοῦ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως συναδέλφου κ. Ἀλεξανδρῆ, εἶχε ψηφίσει νόμον, δυνάμει τοῦ ὁποίου τὸ Ἐποπτικὸν Συμβούλιον τῆς Δημοτικῆς Ἐκπαιδεύσεως ἀπηρτίζετο ἀπὸ τὸν Πρόεδρον τοῦ δικαστηρίου, τὸν Γυμνασιάρχην καὶ τὸν Ἐπιθεωρητήν. Κατὰ τῆς προτάσεως ἐκείνης ἐνόμισα καθῆκον μου τότε νὰ ἀντιταχθῶ διὰ τοὺς ἑξῆς λόγους: Τὸν μὲν πρόεδρον τοῦ δικαστηρίου ἐθεώρησα ὡς μὴ ἐνδεδειγμένον, ἕνεκα τῶν μεγάλων ἀσχολιῶν του, τὸν δὲ διορισμὸν τοῦ ἐπιθεωρητοῦ ὡς μέλους τοῦ Ἐποπτικοῦ Συμβουλίου, ἐθεώρησα ὡς παράλογον καὶ μὴ στηριζόμενον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ δικαίου. Ὁ ἐπιθεωρητὴς εἶναι εἰσηγητής, εἶναι εἰσαγγελεύς, καὶ τὸν εἰσαγγελέα δὲν δυνάμεθα νὰ τὸν θέσωμεν ὡς δικαστήν. Δὲν πιστεύω εἰς οὐδὲν μέρος τοῦ κόσμου ὁ Εἰσαγγελεύς, ὁ καταγγέλων, νὰ εἶναι καὶ δικαστής. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ τῆς συζητήσεως τοῦ παρόντος νομοσχεδίου ἔρχομαι νὰ διαμαρτυρηθῶ καὶ πάλιν θεωρῶν τὸν διορισμὸν τοῦ ἐπιθεωρητοῦ, ὡς μέλους τοῦ Ἐποπτικοῦ Συμβουλίου παράνομον, ὡς μὴ στηριζόμενον ἐπὶ τοῦ δικαίου. Ταῦτα λέγων ὀφείλω νὰ κάμω τὴν δήλωσιν, ὅτι δὲν ἔχω ὑπ’ ὄψιν οὐδένα τῶν ἐπιθεωρητῶν, ἰδίως δὲ τὸν ἐσχάτως μεταβάντα εἰς Κεφαλληνίαν, δι’ ὃν δὲν ἔχω εἰμὴ λόγους ἐπαίνων. Ἐπίσης θὰ διαμαρτυρηθῶ καὶ διὰ τὴν τερατώδη κατ’ ἐμὲ διάταξιν, δυνάμει τῆς ὁποίας οἱ διδάσκαλοι ἐκλέγουσι δύο μέλη τοῦ Ἐποπτικοῦ Συμβουλίου τῆς Δημοτικῆς Ἐκπαιδεύσεως. Ἡ διάταξις αὐτὴ καθ’ ἑαυτὴν εἶναι καὶ κωμική. Ποῦ ἀλλοῦ ἐγένετο, οἱ δικαζόμενοι νὰ ἐκλέγωσιν τοὺς δικαστάς των; Ἔπρεπε κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον καὶ οἱ στρατιῶται νὰ ἐκλέγωσιν τοὺς λοχαγούς των κτλ. Ὅ,τι ἐγένετο εἰς τὸ Ἀργοστόλιον κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς ἐκλογῆς τῶν μελῶν τοῦ Ἐποπτικοῦ Συμβουλίου ὑπὸ τῶν δημοδιδασκάλων, εἶναι ἀξιοθρήνητον. Κατῆλθον ἀπὸ τὰ χωριὰ οἱ διάφοροι διδάσκαλοι καὶ διδασκάλισσαι καὶ καθ’ ὁμίλους τρέχοντες ἐδῶ καὶ ἐκεῖ εἰς τὰς πλατείας καὶ ἀγυιὰς καὶ μυστηριωδῶς εἰς πᾶσαν γωνίαν συνεννοούμενοι, ἐδημιούργουν ἐπεισόδια καὶ σκηνάς, αἱ ὁποῖαι δὲν ἁρμόζουν εἰς τοὺς λειτουργοὺς τῆς Ἐκπαιδεύσεως. Ἀλλὰ συμβαίνει καὶ ἄλλο τι. Οἱ διδάσκαλοι, ὡς ἐκλογεῖς, ἀσκοῦσιν ὡς ἑπόμενον, ἐπιρροήν τινα ἐπὶ τοῦ ἐκλεγέντος. Ὁ ἐκλεγείς, ὡς μέλος τοῦ συμβουλίου, ἔχει ὑποχρεώσεις ἀπέναντι αὐτῶν ὡς ἐκλογέων του. Διὰ ταῦτα λοιπόν, προτείνω, νὰ μὴ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ὡς ἔχει ἀλλὰ νὰ μεταρρυθμισθῇ ὁ νόμος, ὥστε τὸ Ἐποπτικὸν Συμβούλιον νὰ καταρτισθῇ ἄλλως καὶ ὄχι ἀπὸ μέλη ἐκλεγόμενα ὑπὸ τῶν διδασκάλων καὶ τὸν ἐπιθεωρητήν, ὅστις, ὡς εἰσηγητής, πρέπει νὰ μὴ ἀποτελῇ μέλος τοῦ συμβουλίου.

§97Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὴν ὑποβληθεῖσαν ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ Ἀχαιοήλιδος καὶ ἀναπτυχθεῖσαν τροπολογίαν εὑρίσκω ὡς ἐπὶ τὸ δικαιότερον καὶ τὸ ὀρθότερον διαρρυθμίζουσαν τὸν νόμον τῆς Δημοτικῆς Ἐκπαιδεύσεως, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τοὐλάχιστον τὴν πειθαρχικὴν δικαιοδοσίαν τῶν κατὰ τόπους Ἐποπτικῶν Συμβουλίων. Ἡ παραχθεῖσα διὰ τῶν προγενεστέρων νόμων πειθαρχικὴ δικαιοδοσία εἰς τὰ Ἐποπτικὰ Συμβούλια, δὲν ἦτο δυνατόν, παρὰ νὰ ὁμολογηθῇ ἀπὸ ὅλους μας ὑπερβαλλόντως ὑπέρμετρος. Τὸ δικαίωμα τοῦ Ἐποπτικοῦ Συμβουλίου, νὰ τιμωρῇ διὰ τοῦ ἡμίσεως τῆς μισθοδοσίας, τὸ εὑρίσκω ὡς παρέχον μίαν δικαιοδοσίαν, δυναμένην νὰ δημιουργήσῃ ἐλλείψεις διὰ τὴν ἐκπαίδευσιν. Διότι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ συνεννοηθῇ διδάσκαλος, ἐργαζόμενος καὶ στερούμενος, τὸ ἥμισυ τοῦ ἀπαραιτήτου διὰ νὰ ζήσῃ μισθοῦ. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργόν, νὰ δεχθῇ νὰ ἐλαττωθῇ ἡ παρεχομένη αὐτὴ δικαιοδοσία εἰς τὸ Ἐποπτικὸν Συμβούλιον καὶ ἐπὶ πλέον νὰ ὑπαχθῇ καὶ αὐτὴ εἰς τὸ δικαίωμα τῆς ἐφέσεως πρὸς τὸ Ἀνώτερον Ἐκπαιδευτικὸν Συμβούλιον, ὅπως συμβαίνει εἰς ὅλας τὰς ἄλλας περιπτώσεις, λαμβανομένου μάλιστα ὑπ’ ὄψει, ὅτι εἰς ὅλους τοὺς νόμους τοὺς σχέσιν ἔχοντας μὲ τὴν ἐπιβολὴν τοιούτων ποινῶν, παρέχεται τὸ δικαίωμα τῆς ἐφέσεως. Ἐπαναλέγω ὅτι ἐλπίζω, ὅτι δὲν θὰ εὑρεθῶ πρὸ ἐπιμονῆς τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καὶ διὰ τοῦτο παύω ἐδῶ, ἀρκούμενος ὅπως ὑποστηρίξω τὴν ὑποβληθεῖσαν τροπολογίαν.

§98Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἀπαντῶ εἰς τοὺς ἀξιοτίμους συναδέλφους καὶ εἶμαι πολὺ εὐχαριστημένος ὅτι δὲν ὡμίλησαν ἐπὶ ἑνὸς ἑκάστου ἄρθρου, ἀλλ’ ἐξέτειναν τὰς παρατηρήσεις αὐτῶν ἐπὶ ὅλων τῶν ἄρθρων, διὰ νὰ δώσω τὴν ἀπάντησιν ἀμέσως. Ἀρχίζω δὲ ἀπὸ τὰς συνεπείας τὰς δυσαρέστους, τὰς ὁποίας κατ’ αὐτοὺς εἶχεν ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ νόμου περὶ διοικήσεως τῆς δημοσίας ἐκπαιδεύσεως. Τοὺς δικαιολογῶ, διότι εὑρισκόμενοι ἐκτὸς τῆς διοικήσεως τῆς ἐκπαιδεύσεως, ἔχουσι μίαν ἀντίληψιν ἐσφαλμένην. Δύναμαι νὰ βεβαιώσω ὅτι ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ νόμου περὶ διοικήσεως τῆς ἐκπαιδεύσεως ἀπέδειξεν ὅτι εἶχον δίκαιον ἰσχυριζόμενος, ὅτι τὰ πράγματα ῥυθμίζονται καλύτερον διὰ τοῦ νόμου ἐκείνου. Ἰσχυρίζονται οἱ κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἔλαβε χώραν κατὰ τὸ τελευταῖον θέρος — δὲν ἠξεύρω ποῖον — δασκαλοπάζαρον καὶ δὲν ἠξεύρω πόσαι ἀθρόαι μεταβολαὶ ἐν παραβολῇ πρὸς τὰ προηγούμενα ἔτη καὶ ὅτι αὐτὸ τὸ δικαίωμα τῆς ἐφέσεως τὸ ὁποῖον κατελύθη, εἶχεν ὡς δυσάρεστον συνέπειαν, ὅτι ἀνυπεράσπιστοι ὄντες οἱ διδάσκαλοι ἀπέναντι τοῦ Ἐποπτικοῦ Συμβουλίου, δὲν ἔτυχον τῆς προστασίας τῆς προσηκούσης. Ἔχω ν’ ἀνακοινώσω πρὸς τοὺς ἀξιοτίμους συναδέλφους πίνακα διὰ νὰ ἴδωσιν, ὅτι διὰ τοῦ νόμου τούτου ἠσφαλίσθησαν τελείως τὰ συμφέροντα τῶν διδασκάλων.

§99Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Κύριε Ὑπουργὲ μὲ συγχωρεῖτε. Δὲν εἶπον αὐτό.

§100Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Παρακαλῶ μὴ μὲ διακόπτετε.

§101Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Τὸν λόγον κ. Πρόεδρε.

§102Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἠσφαλίσθησαν τελείως τὰ συμφέροντα τῶν διδασκάλων, διότι τὸ λεγόμενον δικαίωμα τῆς ἐφέσεως εἶναι ἐντελῶς περιττὸν νὰ ἀναγράφηται ἐν τῷ νόμῳ, ὡς δικαίωμα ἐφέσεως, ἀφοῦ ὑπάρχει ἐν τῷ νόμῳ τὸ ἐκκλητὸν ὅλων τῶν ἀποφάσεων τῶν ἐποπτικῶν συμβουλίων, τὸ δὲ Ἐκπαιδευτικὸν Συμβούλιον πᾶσαν ἀτασθαλείαν, πᾶσαν ὑπερβολήν, πᾶσαν αὐθαιρεσίαν τῶν Ἐποπτικῶν Συμβουλίων ἢ πᾶσαν κακὴν ἀντίληψιν, περιώρισεν εἰς βαθμὸν μέγιστον, τόσον ὥστε νὰ ὑστερῶμεν εἰς τὰς μεταβολὰς ἀπὸ ὅλα τὰ προηγούμενα ἔτη. Κατὰ τὸ 1908 — ἄρχομαι ἀπὸ τοῦ 1908 — ἔχομεν ἐν συνόλῳ μεταβολὰς ἐν τῇ Δημοτικῇ ἐκπαιδεύσει μὲ ὀλιγώτερα σχολεῖα καὶ ὀλιγώτερον ἀριθμὸν διδασκάλων 501. Τὸ 1909, 361. Τὸ 1910, τὸ ἔτος τῆς ἐπαναστάσεως, 255. Τὸ 1911, 472, μὲ τὸ δικαίωμα τῆς ἐφέσεως. Τὸ 1912, 406, μὲ τὸ δικαίωμα τῆς ἐφέσεως. Τὸ 1913, ἐφαρμοζομένου τοῦ Νόμου ὀλίγον αὐστηρότερον, 208. Τὸ παρελθὸν ἔτος μὲ τὸν Ὑπουργὸν ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος ἐπεθύμει αὐτὸ τὸ δασκαλοπάζαρον καὶ τὸ ἐδημιούργησεν, τὸ 1914, 271, ἐκ τῶν ὁποίων 162 τῇ αἰτήσει τῶν διδασκάλων καὶ μόνον 109 πρὸς τὸ συμφέρον τῆς ἐκπαιδεύσεως ἢ πρὸς τιμωρίαν. Αὐτὰ εἶναι τὰ ἀποτελέσματα τοῦ νόμου περὶ διοικήσεως τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως. Εἶναι ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα ἐνισχύουσι τὸν Ὑπουργὸν εἰς τὴν ἰδέαν, ὅτι καλῶς ἐσκέπτετο, καλῶς εἰσηγεῖτο καὶ καλῶς ἡ Βουλὴ ἐψήφιζεν ἢ εἶναι ἀποτελέσματα δικαιολογοῦντα τοὺς ἀξιοτίμους συναδέλφους τότε λέγοντας, ὅτι τὸ δικαίωμα τῆς ἐφέσεως καταλυόμενον ἐκθέτει τοὺς διδασκάλους ἀνυπερασπίστους εἰς τὴν ὀργὴν τοῦ Συμβουλίου, τῶν ἐπιθεωρητῶν, τῶν πολιτικῶν ἀνδρῶν καὶ δὲν εἰξεύρω τίνων ἄλλων; ἀνέφερεν παράδειγμα ὁ ἀξιότιμος συμπολίτης μου καὶ ἀπεδείκνυεν ὅτι, ἐὰν ἠδικήθησαν διδάσκαλοι παρὰ τῶν Ἐποπτικῶν Συμβουλίων, ἀνεῦρον τὸ δίκαιον αὐτῶν διὰ τῆς ἐφέσεως. Τὸ ἀνεῦρον τὸ δίκαιον αὐτῶν ἐν τῷ ἐκπαιδευτικῷ συμβουλίῳ, τῷ ἑδρεύοντι ἐν τῷ Ὑπουργείῳ, τῷ ὑπὸ τὴν ἄμεσον ἐπίβλεψιν τοῦ Ὑπουργοῦ εὑρισκομένῳ. Ἀνέφερε τὰ παραδείγματα ταῦτα, διὰ νὰ καταδηλώσῃ τί; ὅτι τὸ Ἐποπτικὸν Συμβούλιον παρανομεῖ. Ἀλλὰ τὸ Ἐποπτικὸν Συμβούλιον ἄνευ δικαιώματος ἐφέσεως τοῦ διδασκάλου, δηλαδὴ ἄνευ τῆς ἀνάγκης τοῦ διδασκάλου ν’ ἀποταθῇ κατὰ προϊσταμένης ἀρχῆς, ἀμέσως προϊσταμένης τοῦ Ἐπιθεωρητοῦ, ἄνευ τῆς ἀνάγκης τοῦ διδασκάλου νὰ ἔλθῃ ἀντιμέτωπος δι’ ἐγγράφου πρὸς τὸν Ἐπιθεωρητήν του, τὸν ἄμεσον αὐτοῦ προϊστάμενον, καὶ ἀνατεθῇ ὑπὸ τὴν ὀργὴν τὴν εὔλογον καὶ ἀνθρωπίνην τοῦ ἀμέσου αὐτοῦ προϊσταμένου, ἄνευ τῆς ἀνάγκης ταύτης τὸ ἀνώτατον Ἐκπαιδευτικὸν Συμβούλιον ἠκύρωσε πᾶσαν τοιαύτην πρᾶξιν καὶ ἔφθασε τὰς μεταβολὰς εἰς τὸ ποσὸν τῶν ἑκαττὸν ἐννέα ἐν τῇ πρώτῃ ἐφαρμογῇ τοῦ Νόμου, μεταβολὰς πρὸς τιμωρίαν, ἢ πρὸς τὸ συμφέρον τῆς ἐκπαιδεύσεως, ἀπέναντι μεταβολῶν τῶν προηγουμένων ἐτῶν πενταπλασίων, τριπλασίων, διπλασίων, μὲ ὅλας αὐτὰς τὰς προστατευτικὰς διατάξεις, τὰς δῆθεν προστατευτικάς, αἱ ὁποῖαι ὑπῆρχον κατὰ τὰ προηγούμενα ἔτη. Λέγω ταῦτα, διότι ἐπιθυμῶ νὰ ἀναγνωρισθῇ ὅτι τὸ λεγόμενον δικαίωμα τῆς ἐφέσεως εἶναι ἐντελῶς περιττόν, προκειμένου περὶ ἐκκλητοῦ αὐτοδικαίως ὅλων τῶν ἀποφάσεων τῶν κατωτέρων συμβουλίων. Μὲ ἔψεξεν ὁ ἀξιότιμος συμπολίτης μου, διότι δὲν ἐδέχθην τότε τὴν γνώμην του περὶ διαιρέσεως τοῦ Συμβουλίου. Λυποῦμαι, Κύριοι, διότι τότε ἐφάνην ὑποχωρητικός. Ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ Νόμου μὲ πείθει, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐμμείνω εἰς τὴν γνώμην μου τὴν ὁποίαν εἶχον, διότι πολλάκις τὸ Συμβούλιον ὁλόκληρον παρίσταται πρὸ ἐμοῦ καὶ μοὶ ἀναφέρει ὅτι ἡ διαίρεσις ἔβλαψε τὰς ἐργασίας τοῦ Συμβουλίου, διότι συνεχῶς εὑρίσκονται εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ συμβουλεύωνται ἀλλήλους καὶ νὰ δίδωσι συνδρομὴν τὸ ἓν τμῆμα πρὸς τὸ ἕτερον, συνεχῶς εὑρίσκονται εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ κάμωσι διαιρέσεις, οὐχὶ κατὰ τὴν διαίρεσιν τοῦ Νόμου, ἀλλὰ διαιρέσεις ἀνάγκης, ἵνα ἕκαστος ἀναλαμβάνῃ μίαν ἐργασίαν διὰ τὴν ὁποίαν ἔχει εἰδικότητα. Καὶ πολλάκις ηὐχήθησαν νὰ ἐκλείψῃ, ἂν εἶναι δυνατόν, ἡ φαινομενικὴ αὐτὴ διαίρεσις. Δὲν ἔχομεν δέ τι ἄλλο διὰ τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου, παρὰ νὰ ῥυθμίσωμεν τὰ πράγματα ὡς ἐρρυθμίσθησαν διοικητικῶς· διότι τὸ ἴδιον Συμβούλιον δι’ ἰδίου ἐσωτερικοῦ κανονισμοῦ ἐκανόνισεν ὥστε, ὁ μὲν Πρόεδρος νὰ εἶναι ἐκ τῶν προσώπων, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦσι τὸ τμῆμα τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως — αὐτοδικαίως, κ. συνάδελφε — ὄχι ὅτι ὁ Ὑπουργὸς πρέπει νὰ κάνῃ τὴν διαίρεσιν καὶ νὰ τοὺς κατατάξῃ, διότι ἐὰν ἐν τῷ νόμῳ παρατηρήσητε, θὰ ἴδητε ὅτι ἕξ τῶν μελῶν ἐκλέγονται ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ μέλη, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦσι τὴν δημοτικὴν ἐκπαίδευσιν καὶ ἕτερα ἕξ ἀπὸ τὰ ἀποτελοῦντα τὴν Μέσην Ἐκπαίδευσιν, ἑπομένως ἡ διαίρεσις εἶναι αὐτοδικαίως, ipso jure ἐκ τοῦ νόμου· δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ Ὑπουργὸς νὰ κάμῃ διάφορον διαίρεσιν ἐκείνης τὴν ὁποίαν ἐπιτάσσει ὁ νόμος. Λέγοντες λοιπὸν σήμερον ὅτι ὁ Πρόεδρος ἐκλέγεται ἐκ τῶν μελῶν τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν τὸ τμῆμα τῆς Δημοτικῆς Ἐκπαιδεύσεως, ὁ ἀντιπρόεδρος θὰ ἐκλέγεται κατ’ ἀνάγκην ἐκ τοῦ ἑτέρου τμήματος, δὲν λέγομεν τι, τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ ξενίσῃ ὑμᾶς, λέγομεν ἁπλούστατα ὅτι ἔχομεν δώδεκα πρόσωπα, ἕξ ἀνήκοντα εἰς τὴν μίαν ἐκπαίδευσιν καὶ ἕξ εἰς τὴν ἄλλην. Προηγεῖται ἡ ἐκλογὴ τοῦ Προέδρου. Ὅταν ὁ Πρόεδρος ἐκλεγῇ ἐκ τοῦ ἑνὸς τμήματος, ὁ ἀντιπρόεδρος θὰ ἐκλεγῇ ἐκ τοῦ ἄλλου διὰ νὰ προεδρεύῃ τοῦ τμήματος, εἴτε ὁ Πρόεδρος εἴτε ὁ Ἀντιπρόεδρος. Προκειμένου περὶ τῆς πειθαρχικῆς ποινῆς, συνομολογῶ ὅτι τὸ ἥμισυ τοῦ μισθοῦ εἶναι μεγάλη ποινὴ καὶ διὰ τοῦτο ἀποδέχομαι νὰ καθορισθῇ τὸ ¼ τοῦ μισθοῦ κατ’ ἀνώτατον ὅρον· πλέον τοῦ ἑνὸς τετάρτου θὰ κρίνῃ τὸ Ἐκπαιδευτικὸν Συμβούλιον κατὰ πόσον ὑπῆρξεν ἡ ποινὴ εὔλογος ἢ μή. Δὲν ἐμόρφωσα, κύριοι, γνώμην ἀσφαλῆ ἐὰν ὁ θεσμὸς τῶν αἱρετῶν συμβούλων εὑρίσκηται ἐν ἀποτυχίᾳ. Πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ὁ ἀξιότιμος συμπολίτης μου ἐδήλωσεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ τὸ ἤκουσα εὐχαρίστως, ὅτι τοὐλάχιστον ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ του, τὸ Ἐποπτικὸν Συμβούλιον δὲν ἐφατρίασεν καὶ μάλιστα προσέθηκε καί τοι εἶναι ἡ ἰδιαιτέρα πατρὶς τοῦ κ. Ὑπουργοῦ.

§103Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Αὐτὸ τὸ ἀνέφερα πρὸς τιμὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ.

§104Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Μάλιστα, σᾶς εὐχαριστῶ. Ἐὰν τοῦτο εἶναι ἀκριβές, ἐφ’ ὅσον δὲ δὲν ἔχομεν διαμαρτυρίας ἐξ ἄλλων διαμερισμάτων, ἀποδεικνυούσας ὅτι ὁ θεσμὸς οὗτος ἀπέτυχεν, δὲν εἶναι προσῆκον νὰ προβῶμεν εἰς τὴν κατάργησιν αὐτοῦ εὐθὺς μετ’ ὀλίγον χρόνον. Ἐγὼ καὶ τότε ὡμολόγησα καὶ πρὸς τοὺς διδασκάλους ἀπευθυνόμενος εἶπον παρρησίᾳ· θέλετε αὐτοδιοίκησιν; Αὐτοδιοίκησις εἶναι νὰ ἐκλέγητε σεῖς τοὺς δικαστάς· ὅταν δὲ καταδειχθῆτε ἀνίκανοι νὰ ἐκλέξητε σεῖς ὡς δικαστὰς τοὺς ἀνεπηρεάστους ἄνδρας, οἱ ὁποῖοι πρέπει νὰ ἐκλέγωνται, θέλει καταργηθῆ καὶ αὐτὸς ὁ θεσμός, ἀλλ’ εὔχομαι νὰ μὴ καταδειχθῆτε ἀνίκανοι καὶ θὰ λυπηθῶ ἐὰν ὁ κλάδος καταδηλώσῃ ἀνικανότητα ἵνα αὐτοδιοικηθῇ· διότι ἀποκέντρωσις εἶναι ὅταν ὁ κλάδος κατορθώσῃ νὰ αὐτοδιοικῆται· διότι ἄλλως θὰ καταδειχθῇ ὅτι ὁ κλάδος ὅλος δὲν ἀνήχθη εἰς τὴν περιωπὴν νὰ γνωρίζῃ νὰ διοικῆται μόνος του. Ἐν τούτοις ἐπειδὴ εἰς πλεῖστα δὲν κατωρθώθη καὶ δὲν ἦτο ἐφικτὸν νὰ ἐκλεχθῶσι μέλη καὶ ἰδίως εἰς τὰς νέας χώρας καὶ εἰς μέρη μικρά, ἐλλείψει ἐπαρκοῦς ἀριθμοῦ ἐπιστημόνων, ἐτέθη ἡ διάταξις, ὅτι, ὅταν ὁ ἐπιθεωρητὴς κρίνῃ, ὅτι δὲν ὑπάρχουσι τὰ κατάλληλα πρόσωπα, ἵνα μετάσχωσι τοῦ συμβουλίου, προβαίνῃ τὸ συμβούλιον εἰς τὴν ἐκλογὴν τῶν κριτῶν. Νομίζω, ὅτι ὅταν οἱ ἐπιθεωρηταὶ ἔρχωνται καὶ δηλῶσιν ὅτι τὰ αἱρετὰ μέλη δὲν εἶναι ἱκανὰ νὰ προεδρεύσωσι, θέλομεν φθάσει εἰς τὴν κατάργησιν τῶν αἱρετῶν μελῶν· μέχρι τῆς στιγμῆς ὅμως δὲν εἶμαι πεπεισμένος καὶ διὰ τοῦτο δὲν εἰσηγοῦμαι τὴν κατάργησιν. Ὡμίλησαν οἱ ἀξιότιμοι κ.κ. συνάδελφοι καὶ περὶ ἄλλων θεμάτων τὰ ὁποῖα δὲν θίγουσι τὸ νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου ζητεῖται ἡ τροποποίησις ὡρισμένων διατάξεων. Προκειμένου δὲ περὶ τῶν ἐπιθεωρητῶν τῶν προσωρινῶν, ἐπειδὴ κατηγορήθην ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ὅτι διώρισα ἀνθρώπους ἀνικάνους.

§105Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ὄχι, ὄχι, δὲν σᾶς κατηγόρησα.

§106Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Πρέπει νὰ γνωσθῇ εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ἐκ τῶν ἐπιθεωρητῶν 8 μόνον κατεστήσαμεν προσωρινούς, διότι οἱ ἄλλοι πάντες εἶναι τακτικοὶ ἐπιθεωρηταί. Ἐπειδὴ ὅμως δὲν ἐπήρκει ὁ ἀριθμὸς τῶν τακτικῶν ἐπιθεωρητῶν, ἠναγκάσθην νὰ προβῶ εἰς τὸν διορισμὸν ἑτέρων, οἵτινες ὅμως ἔχουσι τὰ προσόντα. Ἐνδέχεται, δὲν τὸ γνωρίζω, ἀλλ’ ἐνδέχεται εἷς ἢ δύο πρόσωπα ν’ ἀπέτυχα· ἀλλ’ ἐὰν ἀπέτυχα, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. συνάδελφον νὰ μὴ καταδηλώσῃ παράπονον δι’ αὐτό, φρονῶ ὅτι καὶ ἡ ἀποτυχία εἶναι ἀνθρωπίνη ἀδυναμία, οὔτε ἰσχυρίζομαι ἐγὼ ὅτι ἡ ἰδέα εἶναι τοιαύτη, ὥστε νὰ μὴν ἐπιδέχηται ἀντίρρησιν.

§107Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Δὲν εἶπον ἐγὼ ὅτι διωρίσατε ἀνικάνους· εἶπον ὅτι διωρίσθησαν ἐπιθεωρηταὶ ἄνευ δοκιμασίας.

§108Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἀκριβῶς εἶπον ὅτι διωρίσθησαν ἄνευ δοκιμασίας, ἐλλείψει ἑτέρων ὑποστάντων τὴν δοκιμασίαν. Ἵνα συμπληρώσωμεν τὸν ἀριθμόν, ἔπρεπε βεβαίως νὰ διατάξωμεν τὴν ἐνέργειαν νέας δοκιμασίας, ἀλλὰ τοῦτο θὰ ἐπέφερε νέαν διακοπὴν τῶν μαθημάτων, τὸ ὁποῖον δὲν ἔπρεπε νὰ γίνῃ κατ’ ἐκείνην τὴν ἐποχὴν τοῦ ἔτους. Καὶ διὰ τοῦτο διωρίσθησαν τοιοῦτοι ἄνευ μὲν δοκιμασίας, ἀλλ’ ἐκ τῶν ἐχόντων τὰ προσόντα νὰ ὑποστῶσιν τὴν δοκιμασίαν. Ἑπομένως ὁ ψόγος, ἡ αἰτίασις ὑμῶν κατ’ ἐμοῦ, δὲν εἶναι τοσοῦτον δικαία. Προκειμένου περὶ τῶν σχολικῶν ἰατρῶν, δὲν ἔθεσα ὑπ’ ὄψιν τῆς Βουλῆς τροποποίησιν περὶ αὐτῶν, ἀλλὰ μοὶ φαίνεται ὅτι δὲν εἶναι σπουδαία ἡ παρατήρησις, ὅτι ὁ σχολικὸς ἰατρός, ὁ διαγωνισθείς, ὁ μορφωθεὶς εἰδικῶς ἵνα καταλάβῃ τὴν θέσιν ταύτην, πρέπει νὰ στερηθῇ τοῦ δικαιώματος τοῦ ἐπαγγέλλεσθαι τὸν ἰατρόν. Καὶ οἱ στρατιωτικοὶ ἀκόμη ἰατροί, οἱ ἀνήκοντες εἰς τὸ στράτευμα καὶ ἔχοντες ὑπηρεσίαν μεγάλην καὶ πολλαπλῆν νὰ ἐκτελῶσιν, ἀφίνονται ν’ ἀσκῶσι τὸ ἐπάγγελμά των καὶ ὀφείλουσι νὰ τὸ ἀσκῶσι, διότι εἶναι ἐπάγγελμα φιλανθρωπικὸν καὶ ἂν ὑπάρχῃ εἰς μίαν φρουρὰν στρατιωτικὸς ἰατρός, ὁ ὁποῖος ἔχει εἰδικὰς γνώσεις, ὅπως θὰ εἶναι οἱ σχολικοὶ ἰατροί, ὀφείλει νὰ παρέχῃ τὰς ἰατρικάς του ὑπηρεσίας εἰς τοὺς πολίτας. Ὥστε ἐνόμισα ὅτι ἔπρεπε νὰ ἀφήσω καὶ τοὺς σχολικοὺς ἰατροὺς νὰ ἀσκῶσι τὸ ἐπάγγελμά των, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν ἐπιστήμων ἰατρός, νὰ ἀρκῆται εἰς 240 δραχμὰς τὸν μῆνα, ἐπιστήμων ἰατρός ὁ ὁποῖος δύναται νὰ κερδαίνῃ 1000 καὶ 1500 δραχμὰς κατὰ μῆνα. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀπαιτοῦμεν ἀπ’ αὐτόν, εἶναι νὰ μὴ ἀμελῇ τὰ καθήκοντά του. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον δὲν ἐζήτησα τὴν ἐφαρμογὴν ἐπὶ τῶν σχολικῶν ἰατρῶν καὶ τοῦ νόμου περὶ ἐντοπίων ὑπαλλήλων, διότι οἱ λόγοι, διὰ τοὺς ὁποίους ἐνομοθετήθησαν αἱ διατάξεις τοῦ νόμου περὶ ἐντοπίων ὑπαλλήλων, δὲν δύνανται νὰ ἔχωσι θέσιν προκειμένου περὶ τῶν σχολικῶν ἰατρῶν.

§109Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας μὲ ἠδίκησε, διότι ἔδωκεν ἀλλοίαν ἔννοιαν εἰς τοὺς λόγους μου. Δὲν ἐπέκρινα παντελῶς τὸ ἐκπαιδευτικὸν συμβούλιον τοῦ Ὑπουργείου τῆς Παιδείας. Τουναντίον ἐγὼ τὸ θεωρῶ ὅτι εὑρίσκεται εἰς τὸ ὕψος του, ἀπόδειξις δ’ ὅτι εὑρίσκεται εἰς τὸ ὕψος του, εἶναι αἱ ἀποφάσεις τὰς ὁποίας ἐξέδωκεν ἐπὶ τῶν ὑποβαλλομένων αὐτῷ ζητημάτων καὶ ἐκ τοῦ καταλόγου τὸν ὁποῖον κατηρτίσατε τῶν γενομένων μεταβολῶν ἀπεδείχθη, ὅτι πολλαπλάσιαι μεταβολαὶ ἐγένοντο κατὰ τὸ παρελθόν, ἐν σχέσει πρὸς τὰς γενομένας κατὰ τὸ 1913 καὶ κατὰ τὸ 1914 ὅτε εἶσθε σεῖς Ὑπουργός. Οὐδεὶς σᾶς ἔψεξε διὰ τοῦτο, τοὐναντίον ἔφερα παραδείγματα ἵνα ἀποδείξω τὴν καλὴν ἐργασίαν τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου. Σᾶς παρεκάλεσα μόνον ὅπως πληροφορήσητε τὴν Βουλήν, πόσαι ἀποφάσεις λόγῳ ποινῆς ἐπιβεβλημένης, ἐχαρακτηρίσθησαν ὡς δι’ ὑπηρεσιακὴν ἀνάγκην γενόμεναι. Αὐτὸν τὸν κατάλογον θέλω νὰ φέρετε ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, διὰ νὰ ἴδητε πότε ἐγένοντο αἱ περισσότεραι μεταβολαί· ἂν δὲ παρετηρήθη ἐκεῖνο, τὸ νὰ ἔλθωσιν ἀθρόοι δημοδιδάσκαλοι ἐν Ἀθήναις κατὰ τὸ θέρος, τοῦτο παρετηρήθη ἐκ τοῦ ὅτι δὲν εἶχον τὸ δικαίωμα τῆς ἐφέσεως, δὲν εἶχον πῶς ἄλλως νὰ εἴπουν τὸ παράπονόν των διὰ τὴν μετάθεσίν των, ἀλλὰ καὶ διότι ἐφέρατε ἀθρόας ὅλας τὰς ἀποφάσεις τῶν τοπικῶν ἐποπτικῶν συμβουλίων ἐνώπιον τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου. Πρὸς ἄρσιν τοῦ ἀτόπου τούτου εἶπον πρὸς ὑμᾶς νὰ καθορίσητε τὸ ἔνδικον μέσον τῆς ἐφέσεως, ἵνα οὕτω μεταβιβάζωνται εἰς τὸ Ἐκπαιδευτικὸν Συμβούλιον ὄχι ἀθρόαι ὅλαι αἱ ἀποφάσεις τῶν τοπικῶν Συμβούλων, ἀλλ’ ἐκεῖναι αἱ ὁποῖαι θὰ ἐφεσιβάλλωνται ἐνώπιον αὐτοῦ.

§110Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ὅσοι δὲν τολμοῦν νὰ κάμουν ἔφεσιν;

§111Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἀφοῦ καὶ χωρὶς νὰ ἔχουν δικαίωμα ἐφέσεως ὑπέβαλον αἰτήσεις καὶ ὑπομνήματα. Τὸ ἔνδικον τῆς ἐφέσεως μέσον ἐνδείκνυται καὶ ἐκ τοῦ ἑξῆς λόγου: ἐκ τοῦ ὅτι τὰ καθήκοντα τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου εἶναι μέγιστα καὶ δὲν πρέπει νὰ ἀπασχολῆται ἐν τῇ ἐνασκήσει τῶν μεγάλων αὐτοῦ καθηκόντων καὶ μὲ τὴν ἀναθεώρησιν ὅλων τῶν ἀποφάσεων τοῦ Ἐποπτικοῦ Συμβουλίου διὰ τὰς μικροποινὰς τὰς ἐλαχίστας. Ἀλλὰ καὶ μίαν ἄλλην ἀπάντησιν ὀφείλω πρὸς ἡμᾶς, κ. Ὑπουργέ, διότι καὶ πάλιν ἐδώσατε ἀλλοίαν ἔννοιαν εἰς τοὺς λόγους μου. Εἶπον ὅτι διωρίσθησαν ἐπιθεωρηταὶ ἀνίκανοι; Ἐπιμαρτύρομαι τὴν Βουλὴν ὁλόκληρον. Δὲν εἶπον τοῦτο· εἶπον ὅτι διωρίσθησαν προσωρινοὶ ἐπιθεωρηταὶ καὶ διὰ τοῦ διορισμοῦ αὐτῶν κατηργήθησαν αἱ διατάξεις τοῦ νόμου 240 περὶ διοικήσεως τῆς ἐκπαιδεύσεως.

§112Ι. ΤΕΡΖΑΚΗΣ. Ἀφοῦ εἶναι ἱκανοί;

§113Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ποῦ τοὺς εἰξεύρομεν; Καὶ διὰ νὰ μὴ παρουσιάζηται αὐτὸ τὸ ἐρώτημα, εἶπον εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, ποῖοι εἶναι αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι ἐζήτησαν νὰ γίνωσιν ἐπιθεωρηταί· ἄς ἔλθωσι ἐνώπιον τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου νὰ ὑποστῶσι μίαν δοκιμασίαν.

§114Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Αὐτοὶ θὰ φύγουν.

§115Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἀφοῦ θὰ φύγουν, ἕπεται ἐκ τούτου ὅτι ἔπρεπε νὰ διορισθοῦν ἄνθρωποι ἀδοκίμαστοι καὶ ἀνίκανοι δι’ αὐτὸν τὸν ὀλίγον χρόνον; Ἀλλὰ σᾶς ἐρωτῶ καὶ ἓν ἄλλο· οἱ δημοδιδάσκαλοι, οἱ ἀριστοῦχοι, οἱ χρηματίσαντες διευθυνταὶ καὶ διδάσκαλοι τῶν ὑποδιδασκαλείων, δι’ οὓς ἐψηφίσατε Νόμον νὰ διορίζωνται ἐπιθεωρηταί, ἄνευ διαγωνισμοῦ, ἄνευ δοκιμασίας τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου, διωρίσθησαν;

§116Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Παρέχεται τὸ δικαίωμα εἰς τὸ Ἐκπαιδευτικὸν Συμβούλιον νὰ προτείνῃ τὸν διορισμὸν αὐτῶν μετὰ δοκιμασίαν.

§117Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Μοῦ φαίνεται ὅτι δύνανται νὰ διορισθῶσι καὶ ἄνευ δοκιμασίας.

§118Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ὄχι.

§119Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Αὐτοὶ διοριζόμενοι θὰ εἶναι προσωρινοὶ ἢ ὁριστικοί;

§120Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ὅταν διορισθῶσιν ἀπὸ τὸ Ἐκπαιδευτικὸν Συμβούλιον θὰ εἶναι ὁριστικοί.

§121Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Τότε καταργεῖτε τὸν Νόμον 270 περὶ ἐπιθεωρητῶν, διότι αὐτοὶ ὑπέστησαν καὶ ἐξετάσεις ἐπιθεωρητικὰς εἰς τὸν τελευταῖον διαγωνισμὸν καὶ ἀπερρίφθησαν.

§122Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἄς μὴ τοὺς προτείνῃ τὸ συμβούλιον· εἶναι δικαίωμά του.

§123Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Τότε διατί ἐχαλάσατε τὸν Νόμον αὐτόν, ἀφοῦ τὸ Συμβούλιον εἶχεν ἀποφανθῇ περὶ αὐτῶν κατὰ τὸν διαγωνισμόν; Αὐτὰ εἶχον ν’ ἀπαντήσω εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας καὶ οὐδὲν πλέον.

§124Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. Ὀφείλω νὰ εὐχαριστήσω τὸν κ. Ὑπουργόν, διότι ἐδέχθη μέρος τῆς τροπολογίας. Θὰ ἤμην εὐτυχὴς ἂν ἐδέχετο τὸ σύνολον αὐτῆς, διότι ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι ἡ ἀγόρευσίς του δὲν μὲ ἔπεισε περὶ τῆς σκοπιμότητος τῆς ἐνώπιον τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ συμβουλίου προσκομιδῆς ὅλων τῶν ἀποφάσεων τῶν τοπικῶν συμβουλίων. Ἡ μόνη δικαιολογία, τὴν ὁποίαν ἤκουσα ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργόν, εἶναι ὅτι δὲν θέλει νὰ θέσῃ ἀντιμέτωπον τὸν δημοδιδάσκαλον πρὸς τὸν προϊστάμενόν του, τὸν ἐπιθεωρητήν. Ἀλλ’ ἀπέναντι αὐτοῦ τοῦ πλεονεκτήματος, πόσα εἶναι τὰ ἄλλα τὰ κεφαλαιώδη, τὰ κολοσσιαῖα μειονεκτήματα τοῦ μέτρου, τὸ ὁποῖον εἰσηγήθη; Πρῶτον ὅλοι οἱ δημοδιδάσκαλοι, ἐναντίον τῶν ὁποίων ὑπάρχει ἀπόφασις εἴτε τιμωρίας εἴτε μεταθέσεως πρὸς τὸ συμφέρον τῆς ἐκπαιδεύσεως, ἔρχονται εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ οἱ εὐχαριστημένοι καὶ οἱ δυσαρεστημένοι ἐκ τῆς ἀποφάσεως, οἱ μὲν εὐχαριστημένοι ἐκ φόβου μήπως δι’ ἐμμέσων ἐνεργειῶν ἡ εὐχάριστος ἀπόφασις τροποποιηθῇ, οἱ δὲ δυσηρεστημένοι, ὁσάκις λάβωσι γνῶσιν τῆς ἀποφάσεως, ἔρχονται μὲ τὴν ἐλπίδα νὰ τὴν ἀνατρέψωσιν. Τί προκύπτει ἐκ τούτου; Μία γενικὴ ἀναστάτωσις τοῦ δημοδιδασκαλικοῦ κλάδου, τὸν ὁποῖον ἐσκόπει ἀκριβῶς νὰ ματαιώσῃ ὁ νόμος τοῦ ἀειμνήστου Πετρίδου. Πρῶτον μειονέκτημα οὐσιῶδες — δὲν ὁμιλῶ περὶ τῆς δαπάνης ἡ ὁποία προκαλεῖται, περὶ τῶν ἐνοχλήσεων, τὰς ὁποίας ἔχει ὁ πολιτικὸς κόσμος καὶ ὁ κοινωνικὸς κόσμος, τῆς ταραχῆς τῆς ψυχικῆς, τῆς ἠθικῆς τῶν δημοδιδασκάλων, τῆς ὀργῆς, τὴν ὁποίαν αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι δοκιμάζουν ἀπέναντι τῶν τοπικῶν συμβουλίων καὶ τοῦ ἐπιθεωρητοῦ — καὶ ἔρχομαι εἰς ἄλλας συνεπείας. Ὁ κ. Ὑπουργὸς μᾶς ἀνέφερε τοὺς ἀριθμοὺς τῶν γενομένων μεταβολῶν, ἀλλ’ ἐπεθύμουν νὰ μάθω καὶ τοὺς ἀριθμοὺς τῶν προταθησομένων μεταβολῶν, διότι κατὰ τὸ παρελθὸν αἱ ἀποφάσεις τῶν τοπικῶν συμβουλίων ἦσαν ὁριστικαί, δὲν ἐπεδέχοντο μεταβολήν, ἑπομένως ὁ ἀριθμὸς ὁ ὑπὸ τῶν ἐποπτικῶν συμβουλίων προτεινόμενος, ἦτο καὶ ὁ ὁριστικός. Ἂν εἰμπορῆτε νὰ μοῦ δώσητε αὐτὸν τὸν ἀριθμὸν δὲν θὰ ἐπέμενον εἰς τὸ ἐπιχείρημα.

§125Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Δι’ αὐτὸ ἐγένετο ἡ μεταρρύθμισις, διὰ νὰ περιορισθῶσιν αἱ μεταβολαὶ αἱ πολλαὶ τοῦ παρελθόντος, ὁπότε αἱ ἀποφάσεις τῶν τοπικῶν συμβουλίων δὲν ἐπεδέχοντο μεταβολήν, ἦσαν ὑποχρεωτικαὶ καὶ περιωρίσθησαν αὗται σημαντικῶς. Δὲν εἶσθε εὐχαριστημένος ἐκ τοῦ περιορισμοῦ; Θέλετε νὰ ἐπανέλθουν καὶ πάλιν ὅσα ἐγίνοντο, ὅταν ἐξετελοῦντο αἱ ἀποφάσεις τῶν τοπικῶν συμβουλίων ἄνευ δευτέρας κρίσεως;

§126Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. Νὰ ἐκτελῶνται ὁσάκις δὲν ὑπάρχει παράπονον.

§127Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Σήμερον αὐτὸ χρησιμεύει ὡς φόβητρον διὰ τὸν ἐπιθεωρητὴν καὶ ἡ ἀκύρωσις πολλῶν ἀποφάσεων θὰ χρησιμεύσῃ ἐν τῷ μέλλοντι, ὡς μεγαλύτερον φόβητρον, νὰ μὴ προβαίνωσιν αὐθαιρέτως καὶ ἀδικαιολογήτως εἰς μεταβολάς· διότι γνωρίζει ὅτι ἡ ἀμέσως προϊσταμένη ἀρχή, ὄχι μόνον θὰ ἀκυρώσῃ τὰς μεταβολάς, ἀλλὰ θὰ λάβῃ ἀφορμὴν νὰ ἐπιληφθῇ πειθαρχικῆς διώξεως, ὡς ἐπελήφθη κατὰ πολλῶν ἐπιθεωρητῶν, εἰσηγηθέντων ἀδικαιολογήτως καὶ ἀδίκως μεταβολάς. Αὐτὸ τὸ φόβητρον θέλετε νὰ τὸ ἀφαιρέσητε. Ἂν θέλητε νὰ κάμητε κάτι τι κατὰ τῶν δημοδιδασκάλων ἐγὼ βεβαίως δὲν θὰ τὸ κάμω.

§128Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. Δὲν βλέπω διατί οἱ ἐπιθεωρηταὶ δὲν θὰ ἔχωσι τὸ φόβητρον αὐτό· ὅταν δώσητε τὴν ἔφεσιν, εἶναι ἄραγε οἱ δημοδιδάσκαλοι τόσον μαλακοί, τόσον ταπεινοί, ὥστε νὰ μὴ διαμαρτύρωνται, ὅταν ζημιῶνται καὶ ὅταν διαμαρτύρωνται ἀπέναντι τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου δὲν θὰ τρέχωσι τὸν κίνδυνον νὰ τιμωρηθῶσιν, ὅπως τιμωροῦνται καὶ σήμερον; Ποίαν τάχα ἐγγύησιν ἔχομεν ὅτι θὰ προΐσταται τοῦ Ὑπουργείου τῆς Παιδείας, Ὑπουργὸς ἔχων τὴν στοργὴν πρὸς τὸν κλάδον, τὴν ὁποίαν ἔχετε σεῖς καὶ Ἐκπαιδευτικὸν Συμβούλιον συγκεκροτημένον κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον εἶναι σήμερον, ὥστε νὰ ὑπάρχωσι τὰ ἐχέγγυα τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ Νόμου, ὅπως τὸν ἐφαρμόζητε σεῖς; Ἐνῷ, ὅταν δώσωμεν τὸ δικαίωμα τῆς ἀμύνης ἔχομεν τὴν ἐγγύησιν αὐτήν, διότι γνωρίζομεν πολὺ καλά, ὅτι ὁ δημοδιδάσκαλος, ὅταν τιμωρηθῇ ἀπὸ τὸ Τοπικὸν Συμβούλιον ἀδίκως, θὰ προσφύγῃ εἰς τὸ Ἐκπαιδευτικὸν Συμβούλιον καὶ θὰ ἔλθῃ νὰ προσκομίσῃ τὰ μέσα τῆς ἀμύνης, ἐνῷ σήμερον εἶναι τελείως ἀνυπεράσπιστος.

§129Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ὁ νόμος ἐπιβάλλει προκειμένου περὶ τιμωρίας ἢ μεταθέσεως τὴν κοινοποίησιν.

§130Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. Σᾶς προσεκόμισα δύο ἀναφορὰς δημοδιδασκάλων, ἐξ ὧν δεικνύεται ὅτι δὲν εἰδοποιήθησαν.

§131Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Νὰ καταγγείλητε τὸ πρᾶγμα.

§132Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. Βλέπετε ὅτι δὲν ἀκούουν τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἐλάβατε. Ἐγὼ δὲν βλέπω ποῖα ἀδικήματα θὰ προσεγίνοντο εἰς τὴν ἐκπαίδευσιν, ἂν αἱ μὲν ἀποφάσεις, αἱ μὴ παρέχουσαι οὐδεμίαν ἀφορμὴν παραπόνων, ἐκυροῦντο, αἱ δὲ παρέχουσαι τοιαύτην ἀφορμήν, ἐφεσιβάλλοντο ἐνώπιον τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου. Τὸ μόνον σας ἐπιχείρημα εἶναι ὅτι δὲν θέλετε νὰ φέρητε εἰς σύγκρουσιν τὸν Ἐπιθεωρητὴν καὶ τὸν Δημοδιδάσκαλον. Δὲν θέλω νὰ ἐπιμείνω περισσότερον ἀφοῦ ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν ἐννοεῖ νὰ μεταβάλῃ γνώμην. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 2 ὡς ἐτροπολογήθη).

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 3 (ἀναγινώσκεται).

§134Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Συνεζητήθη νομοσχέδιον παρεμφερὲς πρὸς τὸ ἤδη συζητούμενον· διὰ τοῦ νομοσχεδίου ἐκείνου ἐπεζητεῖτο τροποποίησις τῆς δικαιοδοσίας τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου, ἐγένετο σχετικῶς μακρὰ συζήτησις καὶ ἐγὼ λαβὼν τότε τὸν λόγον εἶπον, ὅτι διὰ τοῦ νομοσχεδίου ἐκείνου, ἐπεζητεῖτο ἡ ἀπομάκρυνσις τοῦ διευθυντοῦ τοῦ Διδασκαλείου τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως, καθὼς καὶ τῶν λειτουργῶν τοῦ αὐτοῦ Διδασκαλείου ἀπὸ τῆς ἐπιβλέψεως τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου· διότι ἡ μὲν ἐπίβλεψις, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸν διευθυντὴν τοῦ Διδασκαλείου τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως, κατ’ ἐξαίρεσιν ἐδίδετο εἰς τὸν Πρόεδρον τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου, ἡ δὲ τῶν λειτουργῶν τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως ἐπίβλεψις, ἡ ἐν γένει ἐπιθεώρησις, ἐδίδετο εἰς αὐτὸν τὸν Διευθυντὴν τοῦ διδασκαλείου τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως. Εἶπον τότε, ὅτι τοιαύτη ἀποκέντρωσις δὲν ἦτο δεδικαιολογημένη, καθ’ ὅσον ἀπεμακρύνετο ἀπὸ μίαν ἐποπτείαν, τὴν ὁποίαν ὅλοι ἐχαιρετίσαμεν μὲ πολλὰς ἐλπίδας κατὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου ἐκείνου· καὶ ἡ ἀλήθεια εἶναι ὅτι ἐπαινετὸς εἶναι ὁ κ. Ὑπουργός, διότι ὑπῆρξεν ὁ εἰσηγητὴς τοῦ Νόμου, δι’ οὗ ἐθεσπίζετο τὸ Ἐκπαιδευτικὸν Συμβούλιον, εἰς τὸ ὁποῖον ἡ Πολιτεία ἐνεπιστεύετο ἅπασαν ἀνεξαιρέτως τὴν ἐκπαίδευσιν καὶ ἦτο κατὰ μείζονα λόγον ἐπαινετός, διότι πολλὴν κατέβαλε τὴν προσοχήν, εἰς τὸν καταρτισμόν, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐκλογὴν τῶν προσώπων, ὥστε νὰ εἶναι δυνατὸν μετὰ πεποιθήσεως ν’ ἀποβλέπωμεν εἰς τὴν ἐξασφάλισιν τοῦ ὅλου ἔργου τοῦ Συμβουλίου. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου ἐκείνου, πρὸ ὀλίγων μόλις ἡμερῶν συζητουμένου, ἤρχισεν ἡ ἀπόσπασις ἑνὸς μέρους λειτουργῶν ἀπὸ τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου· διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου παρατηρῶ ἄλλην ἀπόσπασιν, αὐτὴν ῥιζικωτέραν· βλέπω τὴν ἀπόσπασιν ἐξ ὁλοκλήρου τοῦ Διδασκαλείου τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως ἀπὸ τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου.

§135Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Παιδείας). Μοῦ ἐπιτρέπετε νὰ σᾶς διακόψω; διότι δὲν θὰ ἔχετε ὑπ’ ὄψιν τὸν Νόμον. Αὐτὸς μόνον σκοπὸν ἔχει νὰ διορθώσῃ ἓν ἁμάρτημα λεκτικόν, διότι παρεισέφρυσεν ἡ λέξις «τὴν ἵδρυσιν καὶ κατάργησιν Διδασκαλείων τῆς Δημοτικῆς καὶ Μέσης Ἐκπαιδεύσεως», ἀλλὰ Διδασκαλεῖον Μέσης Ἐκπαιδεύσεως ἱδρυόμενον διὰ Νόμου εἶναι ἕν, οὐδ’ ἐπιτρέπεται νὰ ἱδρυθῶσι πλείονα, ὥστε νὰ εἰμπορῇ τὸ συμβούλιον νὰ προτείνῃ ἵδρυσιν καὶ κατάργησιν. Ἕνεκα τοῦ λόγου τούτου, ἐπειδὴ ἦτο ἄσκοπον, ἀφαιρεῖται, διότι μόνον τὰ διδασκαλεῖα τῆς Δημοτικῆς Ἐκπαιδεύσεως εἶναι πλείονα, ἐνῷ τῆς Μέσης εἶναι ἕν, τὸ ὁποῖον θὰ καταργηθῇ πάλιν διὰ νόμου, ὅπως ἱδρύθη, ὅταν ἡ πολιτεία νομίσῃ ὅτι ἐξεπλήρωσε τὸν σκοπόν του.

§136Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ζήτημα εἶναι τοῦτο· ὅτι ἐνῷ ὑπῆρχεν ἀναγεγραμμένη τοιαύτη διάταξις εἰς τὸν νόμον 240, ζητεῖτε ἤδη τὴν διαγραφήν· ὥστε φυσικὸν ἐπακολούθημα εἶναι αὐτὸ τὸ ὁποῖον ὑποστηρίζω ἐγώ, ὅτι διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου ἐπεκτείνετε πλέον αὐτὴν τὴν ἀπόσπασιν τοῦ Διδασκαλείου τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως καὶ ἀφαιρεῖτε, κ. Ὑπουργέ, ἀπὸ τὸ ἀνώτατον Ἐκπαιδευτικὸν Συμβούλιον τὸ δικαίωμα τοῦ νὰ σᾶς ὑποδείξῃ πότε εἶναι καιρὸς νὰ καταργηθῇ τὸ Διδασκαλεῖον. Δὲν γνωρίζω ἂν θὰ ὑπάρξῃ ἀνάγκη νὰ καταργηθῇ, καίτοι εἶμαι τῆς ἰδέας, ὅτι εἶναι ἐντελῶς περιττὸν αὐτὸ τὸ διδασκαλεῖον, διότι εἶναι ἕνας πλεονασμὸς εἰς τὴν ὅλην ἐκπαίδευσιν ἐπὶ ζημίᾳ χρηματικῇ τοῦ δημοσίου Ταμείου, εἶναι μία πολυτέλεια δημιουργηθεῖσα διὰ νὰ ἐξυπηρετήσῃ σκοποὺς ὡρισμένους ὡρισμένων ἀνθρώπων· καὶ ὅτι εἶναι πολυτέλεια ἀποδεικνύεται ἐκ τοῦ ὅτι εἰς τὸ Πανεπιστήμιον, εἰς τὴν Φιλοσοφικὴν Σχολήν, ὑπάρχει ἕδρα Παιδαγωγικῆς καὶ πολὺ καλὰ εἶναι κατηρτισμένος ὁ διδάσκων ἐκεῖ καθηγητὴς καὶ θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ σχηματίσητε ἓν πρότυπον γυμνάσιον καὶ ἐκεῖ νὰ προσέρχωνται οἱ λειτουργοὶ τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως καὶ νὰ διαπαιδαγωγῶνται εἰς τὸ μάθημα αὐτό. Ὥστε δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιμείνῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀμφισβητῶν ὅτι, καθημερινῶς διὰ τῶν τοιούτων ὑποβαλλομένων ὑπ’ αὐτοῦ νομοσχεδίων, ζητεῖ νὰ περιορίσῃ τὴν δικαιοδοσίαν τοῦ Κεντρικοῦ Ἐποπτικοῦ Συμβουλίου· δηλαδὴ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐκπαιδεύσεως, ὁ ὁποῖος, ἐν τῇ μερίμνῃ του διὰ τὴν καλλιτέρευσιν, ἐγένετο εἰσηγητὴς τοῦ νομοσχεδίου περὶ καταρτισμοῦ τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου, ἔρχεται καθημερινῶς δι’ ἄλλων νομοσχεδίων εἰς τὸ νὰ περιορίσῃ αὐτό, μέχρις ὅτου κατορθώσῃ νὰ τὸ νεκρώσῃ τελείως καὶ καταστήσῃ τὰ μέλη τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου τίποτε περισσότερον τίποτε ὀλιγώτερον, παρὰ ἀργόμισθα. Ἐφ’ ὅσον περιορίζει τὴν δρᾶσιν τῶν μελῶν τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου εἰς τίποτε ἄλλο δὲν συντελεῖ, παρὰ εἰς τὸ νὰ καταστήσῃ αὐτοὺς ὑπαλλήλους, μὴ ἔχοντας ὁποίαν ἔπρεπε νὰ ἔχωσιν ἐργασίαν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀποψιλώνει τὸ δένδρον, τὸ ὁποῖον αὐτὸς ὁ ἴδιος ἐφύτευσε καὶ τὸ ἀποψιλώνει κατὰ τρόπον θίγοντα τὴν φιλοτιμίαν τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, τῶν ἀποτελούντων τὸ Ἐκπαιδευτικὸν Συμβούλιον καὶ εἶναι φόβος μὴ προέλθωσιν ταῦτα εἰς διαμαρτυρίαν ἀπέναντι τῆς στάσεως ταύτης τοῦ κ. Ὑπουργοῦ πρὸς αὐτούς. Διότι καθ’ ὃν τρόπον ἤρχισεν ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ σκέπτηται περὶ τοῦ Κεντρικοῦ Ἐποπτικοῦ Συμβουλίου, τίποτε ἄλλο δὲν κάμνει, παρὰ διαδηλοῖ ἔλλειψιν ἐμπιστοσύνης πρὸς τὸ Συμβούλιον, εἰς τὸ ὁποῖον μετὰ τῆς μεγαλειτέρας ἐμπιστοσύνης ἀπέβλεψεν ὁ κόσμος, ὁ παρακολουθῶν τὰ τῆς Ἐκπαιδεύσεως. Τὸ Διδασκαλεῖον τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως, τοῦ ὁποίου ὁ διευθυντὴς δὲν ἔχει τίποτε τὸ κοινὸν μὲ τὸ Κεντρικὸν Ἐποπτικὸν Συμβούλιον ὡς καὶ οἱ λειτουργοὶ αὐτοῦ, ἔμεινεν ἁπτόμενον ὅπως δήποτε πρὸς τοῦτο, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τουλάχιστον τὴν ἵδρυσιν καὶ τὴν λειτουργίαν αὐτοῦ. Ἀλλ’ ὅταν σήμερον τὸ Συμβούλιον τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως, δὲν ἔχῃ κανὲν δικαίωμα νὰ ἐπιβλέπῃ καὶ ἐπιθεωρῇ τὸν διευθυντήν, δὲν ἔχῃ κανὲν δικαίωμα νὰ ἐπιβλέπῃ ἐπιθεωρῇ καὶ ἐλέγχῃ τοὺς καθηγητάς, τοὺς λειτουργοὺς τοὺς ὑπηρετοῦντας εἰς τὸ διδασκαλεῖον, τότε τί δικαίωμα ἔχει πλέον ἐπὶ τοῦ Διδασκαλείου; Τίποτε ἀπολύτως. Τὸ Διδασκαλεῖον ἀποτελεῖ ἓν κράτος ἐν κράτει, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν Ἐκπαίδευσιν. Δὲν ἔχει κανένα ἄλλον ὑπὸ τοῦ ὁποίου τὴν ἐπίβλεψιν καὶ τὸν ἔλεγχον νὰ εὑρίσκηται, παρὰ μόνον τὸν Διευθυντήν. Δὲν εἶμαι διατεθειμένος νὰ ἀσχοληθῶ μὲ τὰ πρόσωπα, διότι γνωρίζω ποίας ἰδέας ἔχει ὁ κ. Ὑπουργός, ἔχει τὰς ἀρίστας. Ἐγὼ κατὰ τὴν προλαβοῦσαν συζήτησιν εἶπον ποίας ἰδέας ἔχω. Δυνατὸν νὰ εἶνε ἄριστος ὑπάλληλος, ἀλλ’ ἐν τούτοις εἶναι εἷς λειτουργὸς τῆς Ἐκπαιδεύσεως, ὁ ὁποῖος οὐχὶ ἅπαξ ἔδωκεν ἀφορμὴν σχολίων καὶ συζητήσεων καὶ παραπόνων. Ἔλεγον μάλιστα κατὰ τὴν προλαβοῦσαν συζήτησιν, λέγω δὲ καὶ τώρα, ὅτι δὲν θὰ εἶχε ἴσως τὸ δικαίωμα ὁ κ. Ὑπουργός, νὰ ὁμιλῇ περὶ τοῦ ὑπαλλήλου αὑτοῦ ὡς περὶ τοῦ ἀρίστου λειτουργοῦ, ἐὰν ἦτο δυνατὸν νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν μας τὰ πρακτικὰ τῆς ἐν Ναυπλίῳ γενομένης δίκης. Ἀτυχῶς τὰ πρακτικὰ ἐκεῖνα, ἐπειδὴ ἀπετέλουν μέγαν ὄγκον, ἀπωλέσθησαν! Διετάχθη ἡ μεταφορά των ἐκ Ναυπλίου εἰς Ἀθήνας, ἀλλὰ κατὰ τὸν πλοῦν ἀπωλέσθησαν πρὸς ἔπαινον τῆς διοικήσεως τῆς δικαιοσύνης καὶ ὅλων τῶν ἐξουσιῶν τέλος πάντων, τῶν ἀμέσως εὐθυνομένων διὰ τὴν ἀδικαιολόγητον καὶ ἀχαρακτήριστον αὐτὴν οὐχὶ ἀπώλειαν, ἀλλ’ ἀπόκρυψιν, διότι ἀσφαλῶς δὲν πρόκειται περὶ ἀπωλείας, ἀλλὰ περὶ κλοπῆς ἐπισήμων ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα, ἂν ὑπῆρχον σήμερον, δὲν θὰ ἐπέτρεπον εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, νὰ ὁμιλῇ περὶ ὑπαλλήλου τοιούτου, ὥσπερ περὶ ἀρίστου λειτουργοῦ.

§137Λ. ΝΑΚΟΣ. Τί σχέσιν ἔχει αὐτό;

§138Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχει μεγάλην σχέσιν, κύριε Νάκο. Μόνον σεῖς δὲν δύνασθε νὰ ὁμιλῆτε, ὡς ἀμέσως ἐνδιαφερόμενος.

§139Λ. ΝΑΚΟΣ. Αὐτὸς ἦτο μάρτυς τῆς ὑπερασπίσεως.

§140Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑποθέτω ὅτι δὲν σᾶς εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ ἐπεμβαίνητε καὶ νὰ ζητῆτε ἐξηγήσεις ἐπὶ τῶν τοιούτων ζητημάτων ἐν τῇ Βουλῇ, διότι ὑπήρξατε συνήγορος ἐν τῇ ὑποθέσει ταύτῃ.

§141Λ. ΝΑΚΟΣ. Τὰ μαθήματά σας νὰ τὰ φυλάξητε διὰ τὸν ἑαυτόν σας. Βεβαιῶ ὅτι ὁ διευθυντὴς ὑπῆρξε μάρτυς τῆς ὑπερασπίσεως. Τί ἔχει νὰ κάμῃ ἡ δίκη τοῦ Ναυπλίου μὲ τὸν διευθυντήν; Ἡ γνώμη μου δὲ περὶ τοῦ διευθυντοῦ εἶναι ὅτι ἀποτελεῖ μίαν ἐπιστημονικὴν κορυφὴν ἐν Ἑλλάδι.

§142Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἔχω ἀνάγκην νὰ μάθω τὴν γνώμην σας. Ἐὰν εἶχον ἐνταῦθα τὴν δικογραφίαν καὶ ἠδυνάμην νὰ ἐπικαλεσθῶ τὰ πρακτικά, σᾶς διαβεβαιῶ ὅτι δὲν θὰ εἶσθε καθ’ ὅλου διατεθειμένος εἰς τοιαύτην περίπτωσιν νὰ ἀναλάβητε τὴν ὑπεράσπισίν του.

§143Λ. ΝΑΚΟΣ. Τὰ πρακτικὰ ὑπάρχουν.

§144Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Τὰ πρακτικά, κύριε συνάδελφε, τὰ πρωτότυπα, δὲν ταξειδεύουν ποτέ. Ἐὰν ταξειδεύουν, ταξειδεύουν ἀντίγραφα ἢ δικόγραφα ἄσχετα μὲ τὴν δίκην. Τὰ πρωτότυπα μένουν ἐκεῖ καὶ μὴ πλανᾶσθε.

§145Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ φάκελλος ὁλόκληρος διετάχθη νὰ ἔλθῃ ἐδῶ καὶ συνεσκευάσθη καὶ κατὰ τὸ ταξείδιον ἀπωλέσθη.

§146Μ. ΣΤΕΛΛΑΚΗΣ. Ἠξεύρω ἐγὼ διατὶ ἀπωλέσθη ὁ φάκελλος. Οἱ κινήσαντες τὴν δίκην τὸν ἔκλεψαν διὰ νὰ κρύψουν τὰ αἴσχη των!

§147Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, ἐὰν τὰ ἔκρυψαν οἱ κινήσαντες τὴν δίκην, αὐτὸ ἀδικεῖ καὶ τὰς ἐξουσίας τοῦ Κράτους.

§148Μ. ΣΤΕΛΛΑΚΗΣ. Ποῖαι εἶναι αἱ ἐξουσίαι τοῦ Κράτους;

§149Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπορῶ μάλιστα πῶς δὲν διαμαρτύρονται οἱ κ. κ. Ὑπουργοί. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης ἀνέλαβε τὴν διακόμισιν ἐνταῦθα τῆς δικογραφίας ὁλοκλήρου καὶ εἰδικῶς ἡ δικογραφία αὕτη παρεδόθη ἀπὸ τὴν δικαστικὴν ἐξουσίαν τοῦ Ναυπλίου εἰς τὸ ταχυδρομεῖον, ἐκεῖθεν δὲ ἀπεστάλη διὰ συνοδοῦ ἰδιαιτέρου τοῦ ταχυδρομείου. Κατὰ συνέπειαν ποῖος τὰ ἔκρυψεν; Ἡ δικαστικὴ ἐξουσία; Ἡ ταχυδρομικὴ ὑπηρεσία;

§150Λ. ΝΑΚΟΣ. Ἐπιθυμῶ νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ἐγένεσθε θῦμα κακῶν εἰσηγήσεων, διότι σᾶς ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ὁ διευθυντὴς οὐδεμίαν σχέσιν εἶχε μὲ τὴν δίκην, ἀλλ’ ἁπλῶς ἦτο μάρτυς ὑπερασπίσεως. Ἐπέσατε θῦμα τῶν συνήθων διαβολῶν, αἱ ὁποῖαι λέγονται διὰ κάθε ἄνθρωπον, τὸν ὁποῖον ὀνομάζουν μαλλιαρόν. Δὲν εἶχε καμμίαν σχέσιν αὐτὸς μὲ τὴν ὑπόθεσιν τῶν ἀθεϊστῶν.

§151Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶχε καμμίαν σχέσιν μὲ τὴν ὑπόθεσιν τῶν ἀθεϊστῶν, ὅταν ὑπῆρξε μάρτυς ὑπερασπίσεως αὐτῶν; Ὅταν δηλαδὴ εἶπεν ὅτι εἶναι ὀρθὰ καὶ σωστὰ τὰ παρ’ αὐτῶν πραττόμενα καὶ διδασκόμενα, ὅτι αὐτοὶ καλῶς διδάσκουσιν, ὅτι ὅσα λέγουσι περὶ θρησκείας εἶναι ὀρθὰ καὶ οὕτω καθεξῆς.

§152Π. ΛΑΓΟΠΑΤΗΣ. Ἔπραξεν ἄριστα.

§153Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν θὰ συζητήσω ἐπ’ αὐτοῦ. Κύριε Ὑπουργέ, προχθὲς ἀκόμη ἀνέγνωσα εἰς ἐφημερίδας ὅτι—καὶ θὰ σᾶς παρεκάλουν νὰ μὲ ἀξιώσητε τῆς προσοχῆς σας, διότι ἐπὶ τέλους ἀναφέρομαι εἰς ζητήματα ὑπηρεσιακά, τὰ ὁποῖα, ὅταν περιέλθουν εἰς τὴν δημοσιότητα, δίδουν τὸ δικαίωμα εἰς τὸν καθένα νὰ ζητῇ πληροφορίας....

§154Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Νὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι τοιαῦτα ὑπηρεσιακὰ ζητήματα εἶναι ἀντικείμενον ἐπερωτήσεως ἢ ἐρωτήσεως, καὶ ὄχι νὰ τὰ φέρητε ἐν τῇ συζητήσει τῶν νομοσχεδίων ἐν παρενθέσει, ἐπὶ τῆς ὁποίας νὰ μὲ καλῆτε νὰ ἀπαντήσω, διότι σᾶς ἀπαντῶ ὅτι δὲν θ’ ἀπαντήσω ἐπὶ ὑπηρεσιακῶν τοιούτων ζητημάτων, χωρὶς νὰ μὲ παρασκευάσητε διὰ μιᾶς ἐπερωτήσεως.

§155Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ θὰ σᾶς ἐρωτήσω ἁπλῶς, ἐὰν τὰ γραφέντα πρό τινων ἡμερῶν εἰς τὰς ἐφημερίδας, ὅτι εἰς τὸ διδασκαλεῖον τῆς μέσης ἐκπαιδεύσεως διδάσκεται δὲν ἠξεύρω ποία παράφρασις τῆς Ἰλιάδος ὑπὸ καθηγητοῦ ἐκεῖ ὑπὸ τοῦ Κράτους ἐπισήμως διωρισμένου. Αὐτὰ γράφονται εἰς τὰς ἐφημερίδας, εἶδον μάλιστα καὶ διάψευσιν ὑπὸ τῶν παρακολουθούντων τὴν διδασκαλίαν ἐκεῖ, οἵτινες ἔλεγον ὅτι ναί, ἀνεγνώσθη μετάφρασις, ἀλλὰ ὡραία, ποιητικὴ μετάφρασις. Ἐγὼ δὲν γνωρίζω ποίου εἴδους μετάφρασις εἶναι αὐτὴ ἡ ποιητική....

§156Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ὁ καταγγείλας εἶναι ἀνύπαρκτον πρόσωπον καὶ τὸ γνωρίζετε αὐτό. Εἶναι ἡ νέα τακτικὴ τῶν ἐφημερίδων, νὰ παρεισάγουν πλαστὰ πρόσωπα.

§157Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν θὰ τελειώσωμεν οὕτω ποτέ. Θὰ συνίστων εἰς ὡρισμένους συναδέλφους νὰ μὴ ἀναμιγνύωνται εἰς τὴν συζήτησιν αὐτήν, διότι γίνονται ἀφορμὴ εἰς παρεξηγήσεις καὶ γέλοια. Ἔλεγον λοιπὸν ὅτι τοῦτο γράφεται εἰς τὰς ἐφημερίδας, πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ περιῆλθεν εἰς γνῶσιν τῆς ὑπηρεσίας, ἀνέγνωσα μάλιστα εἰς κἄποιαν ἐφημερίδα ὅτι διετάξατε ἀνακρίσεις. Δὲν γνωρίζω ἐὰν τοῦτο εἶναι ἀληθές, ἐν πάσῃ περιπτώσει καὶ ἂν δὲν διετάξατε ἀνακρίσεις, δὲν γνωρίζω τί σκέπτεσθε νὰ κάμητε. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐγράφη ὅτι ὡρισμένος καθηγητὴς διδάσκει διεφθαρμένην τὴν γλῶσσαν. Περὶ αὐτοῦ πρόκειται. Εἰς ὑμᾶς ἐναπόκειται κατὰ πόσον νομίζετε ὅτι ἔχετε καὶ καθῆκον καὶ δικαίωμα νὰ ἐπιληφθῆτε ἐξετάσεως, ὥστε νὰ διαπιστωθῇ ὅτι τοιοῦτον ἀνοσιούργημα δὲν ἔγεινε εἰς τὸ διδασκαλεῖον, τὸ ὁποῖον, μὰ τὴν ἀλήθειαν, καταντᾷ νὰ ἐνθυμίζῃ τὴν εἰκόνα ἑνὸς ἄντρου, εἰς τὸ ὁποῖον συγκεντροῦνται ἄνθρωποι μὲ νοσηρὰν τὴν διάνοιαν καὶ ἀκολασταίνουν περὶ τὴν γλῶσσαν. Ἐγὼ ἔχω αὐτὴν τὴν ἀντίληψιν καὶ ὁ πολὺς κόσμος ὁ ἐνδιαφερόμενος διὰ τὴν γλῶσσαν. Ἐμένα δὲν μὲ ἀνησυχεῖ, κύριοι, καθόλου, διότι οἱ κύριοι αὐτοί, οἱ ἐντὸς τοῦ ἄντρου συγκεντρούμενοι, δὲν εἶναι ἐπικίνδυνοι, ἡ γλῶσσα μας δὲν διατρέχει κανένα κίνδυνον ἀπὸ αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους, τοὺς ἀνισορρόπους. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μὲ θλίβει εἶναι, ὅτι μεταξὺ αὐτῶν εἶναι καὶ λειτουργοὶ τῆς μέσης ἐκπαιδεύσεως, προωρισμένοι νὰ μεταλαμπαδεύσωσι τὰ φῶτα, τὰ ὁποῖα ἐκεῖθεν λαμβάνουν. Αὐτὸ μὲ ἀνησυχεῖ, κύριοι, καὶ δι’ αὐτὸ ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας, ὄχι διότι διατρέχει κανένα κίνδυνον ἡ γλῶσσα μας—ἡ γλῶσσα μας ἀσφαλῶς βαδίζει τὸν δρόμον της—τὰ φῶτα των δὲ καὶ τὰς λαμπάδας, μόλις ξεμυτίσουν ἀπὸ τὸ ἄντρον, θὰ τοὺς σβύσῃ τὸ ἄπλετον φῶς καὶ θὰ βαδίσουν εἰς τὰ σκοτεινά, ἕως ὅτου καταβαραθρωθοῦν αὐτοὶ οἱ ἴδιοι. Παρ’ ὅλα αὐτὰ νομίζω ὅτι ἔχετε κἄποιαν ὑποχρέωσιν σεῖς προσωπικῶς, ὡς Ὑπουργὸς καὶ ὡς πολιτευόμενος, νὰ ἐπιστήσητε τὴν προσοχήν σας, διότι σᾶς διαβεβαιῶ ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ δημιουργήσητε πράγματα καὶ κινδύνους, τοὺς ὁποίους δὲν θὰ σταθῆτε ἱκανὸς ν’ ἀποσοβήσητε.

§158Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἔχω νὰ δηλώσω μόνον τοῦτο, ὅτι ἀφ’ ἧς ἐλειτούργησε τὸ διδασκαλεῖον ὑπὸ τὴν διεύθυνσιν τοῦ νῦν διευθυντοῦ, παρήγαγε καρποὺς τοιούτους, ὥστε ἠνάγκασε τὴν Πολιτείαν νὰ σκεφθῇ περὶ παροχῆς ἀφθονωτέρων μέσων, διότι οἱ ἐκεῖθεν προερχόμενοι ἀνεδείχθησαν ἀξιώτεροι λίαν τῶν μὴ εἰς αὐτὸ φοιτησάντων. Ἔχω δὲ ἀκόμη νὰ ἀπευθύνω παράκλησιν εἰς τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον, ἐὰν θέλῃ ἀσφαλῶς νὰ κρίνῃ, νὰ λάβῃ τὸν κόπον νὰ παρακολουθήσῃ τὴν διδασκαλίαν ὁ ἴδιος, διὰ νὰ ἀντιληφθῇ κατὰ πόσον ἐν τῷ ἄντρῳ ἐκείνῳ μορφοῦνται ἢ τυφλοῦνται οἱ διδάσκαλοι.

§159Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὴν ἀλήθειαν περὶ τῶν καρπῶν, τοὺς ὁποίους δίδει τὸ κατὰ τὸν κ. Ὑπουργὸν διδασκαλεῖον, κατ’ ἐμὲ δὲ ἄντρον διαφθορᾶς τῆς γλώσσης, θὰ σᾶς τὴν δώσῃ ἡ ἑξῆς πρόσκλησις τοῦ συλλόγου, εἰς τὸν ὁποῖον ἀνήκει ὁ διευθυντὴς τοῦ διδασκαλείου τῆς μέσης ἐκπαιδεύσεως: (Ἀναγινώσκει) «Ἀθήνα 10 Δεκεμβρίου 1914».

§160Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Εἶναι τοῦ διευθυντοῦ τοῦ διδασκαλείου αὐτά;

§161Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι μέλος.

§162Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ὁμιλεῖτε περὶ ἐκπαιδευτικοῦ ὁμίλου, οὐδεμίαν σχέσιν ἔχοντος πρὸς τὸ διδασκαλεῖον. Δὲν εἶσθε λοιπὸν ἐν τῇ ἀκριβείᾳ, ἀναγινώσκοντες πρόσκλησιν ὁμίλου ἰδιωτικοῦ καὶ ἀναφέροντες ὅτι προέρχεται ἀπὸ τὸν διευθυντὴν τοῦ διδασκαλείου.

§163Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι μέλος, τὸ γνωρίζετε. Ἀκούσατε λοιπόν: (Ἀναγινώσκει) «Σᾶς παρακαλοῦμε νὰ ἐρθῆτε τὴν ἐρχομένη Κυριακὴ 14 Δεκεμβρίου ὥρᾳ 4 μ. μ. στὰ Γραφεῖα τοῦ Ὁμίλου 4 Λέκα. Ἡμερησία Διάταξη α) Ἐπικύρωση τῶν πρακτικῶν τῆς 28 Νοεμβρίου. β) Ἡ πορεία καὶ τὸ πρόγραμμα τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ Ὁμίλου. γ) Ὑποβολὴ καὶ ψήφιση τοῦ προϋπολογισμοῦ». Αὐτοὶ εἶναι οἱ καρποί, τοὺς ὁποίους θὰ δώσῃ. Εὔχομαι νὰ μὴ εὑρεθῆτε εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ συντελέσητε εἰς τὴν ὕπαρξιν τοῦ διδασκαλείου αὐτοῦ, ἵνα παρέχῃ τοιούτους καρπούς.

§164Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ Διδασκαλεῖον τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως, σκοποῦν τὴν παιδαγωγικὴν μόρφωσιν τῶν λειτουργῶν τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως, εἶναι παράρτημα τοῦ Πανεπιστημίου καὶ εἶναι εὐχῆς ἔργον ὅτι ἐπ’ ἐσχάτων ἐλήφθη πρόνοια περὶ ἱδρύσεως διδασκαλείου τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως διὰ νὰ δοθῇ παιδαγωγικὴ μόρφωσις εἰς τοὺς λειτουργοὺς τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως, τῆς ὁποίας τελείως ἐστεροῦντο, ἐκτὸς ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι συνησθάνθησαν τὴν ἀνάγκην καὶ δι’ ἰδίων μελετῶν τὴν ἀπέκτησαν. Θὰ ἠδύνατό τις ὅμως νὰ εἴπῃ ὅτι θὰ ἦτο περιττὸν τὸ διδασκαλεῖον διὰ τοὺς λειτουργοὺς ἐκείνους τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως, οἱ ὁποῖοι ἐδιδάχθησαν τὴν παιδαγωγικήν, διότι ἐν τῇ διδασκαλίᾳ τῶν μαθημάτων ἐν τῷ Πανεπιστημίῳ μετέχει καὶ ὁ καθηγητὴς τῆς Παιδαγωγικῆς. Ἐκεῖνο ὅμως τὸ ὁποῖον ἐξ ἀφορμῆς τοῦ νομοσχεδίου, θὰ συστήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, εἶναι τοῦτο: μετὰ τὴν ἀφομοίωσιν τῶν λειτουργῶν τῆς Μέσης ἐκπαιδεύσεως τῶν Νέων Χωρῶν μὲ τὰ προσόντα τὰ ὁποῖα εἶχον καὶ τὰ ὁποῖα δὲν ἦσαν ἴσα μὲ τὰ προσόντα, τὰ ὁποῖα εἶχον οἱ λειτουργοὶ τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως τῆς Παλαιᾶς Ἑλλάδος, ἔχομεν ἀνάγκην τῆς ἱδρύσεως καὶ ἑτέρου Διδασκαλείου, διὰ νὰ καταστῇ δυνατὸν ἐκ περιτροπῆς καὶ οἱ λειτουργοὶ ἐκεῖνοι νὰ διδαχθῶσι τὴν παιδαγωγικὴν ἐπιστήμην. Τὸ διδασκαλεῖον τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως, ὡς λειτουργεῖ παρ’ ἡμῖν σήμερον, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παράσχῃ τὴν παιδαγωγικὴν μόρφωσιν εἰς ὅλους τοὺς λειτουργοὺς τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως καὶ θὰ εἴπωμεν ὅτι ἓν τοιοῦτον παράρτημα τοῦ Πανεπιστημίου, ἓν τοιοῦτον Διδασκαλεῖον τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως πρέπει νὰ ἱδρυθῇ καὶ ἐν ταῖς Νέαις Χώραις, ἵνα παραχωρηθῇ ἡ παιδαγωγικὴ μόρφωσις καὶ εἰς τοὺς λειτουργοὺς τῆς ἐκεῖ ἐκπαιδεύσεως. Ὅταν εἰσήχθη εἰς τὴν Βουλὴν τὸ νομοσχέδιον περὶ τοῦ τί θὰ ἀφεθῇ εἰς τὰς χεῖρας τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας ἐκ τοῦ Διδασκαλείου, ἔσχον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω τροπολογίας ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου ἐκείνου, διότι ἐφρόνουν ὅτι ὁ διευθυντὴς τοῦ Διδασκαλείου δὲν ἔπρεπε νὰ ὑποβάλληται εἰς τὴν πειθαρχικὴν ἐξουσίαν τοῦ Ὑπουργοῦ μόνον καὶ τῆς ἐπιτροπῆς ἐκείνης, ἡ ὁποία ἀσκεῖ τὴν πειθαρχικὴν ἐξουσίαν ἐπὶ τῶν μελῶν τοῦ Διδασκαλείου. Ὑπέβαλον τὴν τροπολογίαν, διὰ τῆς ὁποίας τὴν πειθαρχικὴν ἐξουσίαν, κατ’ ἀναλογίαν πρὸς τὸν καταργηθέντα νόμον περὶ Κεντρικοῦ Ἐποπτικοῦ Συμβουλίου τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως, ἀσκεῖ ὁ πρόεδρος καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐδέχθη τὴν τροπολογίαν μου ταύτην ἐν τῷ νόμῳ. Ἐγὼ θεωρῶ ἐπαρκῆ τὴν πειθαρχικὴν ἐξουσίαν, τὴν ὁποίαν ὁ πρόεδρος τοῦ Ἐποπτικοῦ Συμβουλίου θ’ ἀσκῇ. Ἐκεῖνο διὰ τὸ ὁποῖον θὰ ἠδύνατό τις νὰ διστάσῃ, ὅτι ἂν ὁ διευθυντὴς τοῦ Διδασκαλείου θὰ εἶναι τοιοῦτος, οἷον παρέστησα καὶ οἷον παρέστησεν ὁ πρὸ ὀλίγου λαλήσας συνάδελφος, δὲν δύναται νὰ ὑποστηριχθῇ, διότι ὁ Πρόεδρος τοῦ Ἐποπτικοῦ Συμβουλίου καὶ τὸ πειθαρχικὸν συμβούλιον, εἰς τὸ ὁποῖον θὰ ὑπαχθῶσιν αἱ τυχὸν πειθαρχικαὶ παραβάσεις τῶν μελῶν τοῦ Διδασκαλείου, θὰ εἶναι ἐγγύησις. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ, κ. Ὑπουργέ, μετὰ τὰ λεχθέντα κατὰ τὴν ἑσπέραν ταύτην καὶ γραφέντα περὶ τοῦ Διευθυντοῦ τοῦ Διδασκαλείου, ὅτι προκειμένου νὰ διδάξῃ τὴν Ἰλιάδα τοῦ Ὁμήρου, ἐπηγγέλθη νὰ διδάξῃ ταύτην κατὰ μετάφρασιν μαλλιαράν, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ὑπονομεύει τὸ καθεστὼς τῆς παιδείας, δὲν ἔχετε ἢ νὰ παραγγείλητε τὸν πρόεδρον τοῦ Ἐποπτικοῦ Συμβουλίου νὰ ἐνεργήσῃ εὐρεῖαν ἀνάκρισιν, ἐὰν εἶναι ταῦτα ἀληθῆ. Θὰ σᾶς παρακαλέσω δὲ ὅπως προσαγάγητε εἰς τὴν Βουλὴν τὸ πόρισμα τῆς ἀνακρίσεως τοῦ προέδρου τοῦ Ἐποπτικοῦ Συμβουλίου, διότι ἐὰν ταῦτα εἶναι ἀκριβῆ καὶ ἂν πραγματικῶς ὁ Διευθυντὴς τοῦ Διδασκαλείου τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως δὲν εἶναι ἀθῶος, ἀνάγκη νὰ προβῆτε εἰς πειθαρχικὴν καταδίωξιν αὐτοῦ, ἐὰν δὲ εἶναι ἀνακριβῆ, χάριν τῆς θέσεως αὐτοῦ τοῦ ὑπαλλήλου, ὁ ὁποῖος διαμαρτύρεται διὰ τῶν ὑπογραφῶν τῶν μαθητῶν, οἱ ὁποῖοι λέγουσιν ὅτι δὲν εἶναι ταῦτα ἀκριβῆ, ἔχετε καθῆκον καὶ ὑποχρέωσιν, κ. Ὑπουργέ — καὶ μοῦ φαίνεται ὅτι δὲν θὰ τὸ παραλείψητε, διότι εἶναι πρᾶγμα δημοσίας τάξεως — νὰ παραπέμψητε τὸν ἄνθρωπον ἐκεῖνον, ἵνα μὴ τυχὸν λέγωνται πράγματα τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι ἀκριβῆ.

§165Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἐφ’ ὅσον δὲν εἶναι ἡ πρᾶξις ἀξιόποινος, δὲν ἔχω κανὲν δικαίωμα νὰ τὸ πράξω.

§166Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἀνεγνώσατε;

§167Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Τώρα ποῦ μοῦ δίδεται ἀφορμὴ ἀπὸ σᾶς.

§168Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἐὰν νομίζητε ὅτι δὲν εἶναι ἀξιόποινος εἶναι εἰς τὰ φύλλα δημοσιευμένον. Παρ’ ἀνθρώπου τινὸς κατηγγέλθη ὅτι ἐδιδάχθη ὕλη κατὰ μετάφρασιν τοιαύτην μαλλιαράν. Ἐὰν τοῦτο εἶναι ἀληθές, βεβαίως δὲν πρέπει νὰ τὸ ἐπιτρέψητε, πρέπει νὰ ἐπιβάλητε πειθαρχικὴν τιμωρίαν καὶ τοιαύτην σύστασιν ποιοῦμαι. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου ἀρκετὰ ἐλέχθησαν.

§169ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 3 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ καὶ τὰ ἄρθρα 4,5 καὶ 6). Ἄρθρον 7 (ἀναγινώσκεται).

§170Ι. ΤΕΡΖΑΚΗΣ. Ἐπὶ τῆς ἀνισότητος, ἡ ὁποία δημιουργεῖται διὰ τοῦ νόμου μεταξὺ ἐπιθεωρητῶν τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως καὶ Γενικῶν ἐπιθεωρητῶν τῆς Ἐκπαιδεύσεως, τίνα ἰδέαν ἔχετε; Διότι λαμβάνεται ὑπ’ ὄψει ἡ προϋπηρεσία τῶν γενικῶν ἐπιθεωρητῶν διὰ τὴν προσαύξησιν τῆς πενταετίας, τῶν δὲ ἐπιθεωρητῶν τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως δὲν λαμβάνεται καὶ εἶναι προφανῶς ἀνισότης. Εἰς τὸ ἄρθρον αὐτὸ νὰ προστεθῇ φράσις αἴρουσα αὐτὴν τὴν ἀνισότητα.

§171Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Καλά.

§172ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 7, ὡς ἐτροπολογήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 8 (ἀναγινώσκεται).

§173Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὰ κατὰ τόπους Ἐποπτικὰ Συμβούλια πέμπουσι τὰς ἀποφάσεις των εἰς τὸ Κεντρικὸν Ἐποπτικὸν συμβούλιον διὰ τὰς μεταβολὰς κατ’ ἐξαίρεσιν. Ἐνῷ αἱ μεταβολαί, αἱ ὑποδειχθεῖσαι ὑπὸ τοῦ πρώτου συμβουλίου μετὰ τὸν ἔλεγχον ἐδημοσιεύθησαν εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως, δὲν ἐδημοσιεύθησαν τοῦ νομοῦ Ἀργολιδο–Κορινθίας καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει φαίνεται σταμάτισμα τοῦ νόμου, ὁ ὁποῖος νόμος καθιστᾷ ὑποχρεωτικὴν τὴν δημοσίευσιν· τί θὰ γίνῃ; Ἤθελον παρακαλέσει, ἐὰν ἦτο δυνατόν, νὰ συμπεριλάβητε διάταξιν ὅπου κατ’ ἐξαίρεσιν νὰ ἐπιτρέπηται ἡ δημοσίευσις καὶ μετὰ τὴν πάροδον τοῦ χρόνου.

§174Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Αἱ μεταβολαὶ αἱ δημοσιευθεῖσαι ἤδη νὰ δημοσιευθῶσι;

§175Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα.

§176Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Δὲν πιστεύω, ὅτι εἶναι δυνατόν.

§177Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ Β. Διάταγμα ἐπεστράφη ὑπογεγραμμένον, ἐν πάσῃ περιπτώσει ὁ νόμος δὲν ἐλειτούργησε.

§178Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω.

§179Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπεστράφη τὸ Β. Διάταγμα καὶ μόνον δὲν ἐδημοσιεύθη· ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναστηλώσωμεν τὸν νόμον ὁ ὁποῖος ἐκρημνίσθη, δὲν γνωρίζω διὰ ποῖον λόγον.

§180ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ 8ον ἄρθρον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Τὸ σύνολον ἀναβάλλεται. (Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν 10ην Μ. Μ.) Μετὰ τὴν διακοπήν. (Ὥρᾳ 10.10′ μ. μ.)

§181ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ βελτιώσεως τῶν ἀποδοχῶν τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ στρατοῦ καὶ τῆς χωροφυλακῆς». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Παρακαλῶ ὁ κ. γραμματεὺς νὰ προβῇ εἰς τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ Πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ περὶ φαρμακείων νόμου». Ἄρθρον 1ον (ἀναγινώσκεται).

§182ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Τσακοπούλου, ὅτι ἐν τῷ τεθέντι πληθυσμῷ πρὸς σύστασιν φαρμακείου, δύνανται νὰ περιληφθῶσι καὶ οἱ κάτοικοι τῶν χωρίων μέχρις ἀποστάσεως 5 χιλιομέτρων. Ὁ νόμος εἶχεν ὁρίσει εἰς ἀπόστασιν μιᾶς ὥρας, ἡ ὁποία ὅμως ὥρα εἶχε διαφόρους διακυμάνσεις, γενομένη δι’ ἁμάξης, διὰ σιδηροδρόμου, δι’ ἡμιόνου κατὰ τὰς ἑκάστοτε περιστάσεις. Ὁρίζεται ἀπόστασις 5 χιλιομέτρων (ἀναγινώσκει) «Ἐν τῷ ἀπαιτουμένῳ πληθυσμῷ πρὸς σύστασιν φαρμακείου δύνανται νὰ περιληφθῶσι καὶ οἱ κάτοικοι τῶν μέχρι 5 χιλιομέτρων κειμένων συνοικισμῶν κλπ.», δηλαδὴ μόνον ἐφ’ ὅσον πρόκειται νὰ πολεμήσωμεν τὸ μονοπώλιον ἑνὸς φαρμακείου, διότι καλὸν εἶναι νὰ ἱδρύωνται πολλὰ φαρμακεῖα.

§183Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Νομίζω ὅτι πρέπει ν’ αὐξηθῶσιν εἰς 8 τὰ χιλιόμετρα.

§184Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Οὐσιαστικῶς δὲν ἔχει μεγάλην σημασίαν, διότι, ὡς διευκολύνεται ἡ σύστασις φαρμακείων, δὲν θὰ μείνωσιν πληθυσμοὶ ἄνευ φαρμακείων.

§185Σ. ΙΓΓΛΕΣΗΣ. Μίαν παρατήρησιν ἔχω νὰ κάμω ἐπὶ τοῦ πρώτου ἄρθρου. Τὸ δεύτερον ἐδάφιον λέγει τὰ ἑξῆς: «Ἐπιτρέπεται ἡ ἵδρυσις φαρμακείου ἐν πάσῃ πρωτευούσῃ Δήμου ἢ Κοινότητος, ὡς καὶ ἐν παντὶ ἄλλῳ συνοικισμῷ ἔχοντι πεντακοσίους τουλάχιστον κατοίκους». Ἐγὼ νομίζω ὅτι δύναται καὶ εἰς συνοικισμοὺς ἔχοντας μικρότερον ἀριθμὸν κατοίκων νὰ γίνῃ φαρμακεῖον. Δύναται βεβαίως ν’ ἀντείπῃ τις, ὅτι δὲν δύναται εἷς φαρμακοποιὸς νὰ δαπανήσῃ κεφάλαια, ἵνα ἀνοίξῃ φαρμακεῖον εἰς ἕν χωρίον ἔχον 200 κατοίκους. Ἀλλὰ δυνατὸν εἷς νέος ἐκ τοῦ χωρίου αὐτοῦ, ἔχων ἕτερα εἰσοδήματα, νὰ σπουδάσῃ ἐξ ἔρωτος πρὸς τὴν ἐπιστήμην καὶ νὰ ἀνοίξῃ φαρμακεῖον.

§186ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ὄχι, διότι ὅταν εἰσήγαγον τὸ νομοσχέδιον ἔρριψα καὶ ἐγὼ τὴν ἰδέαν, διὰ νὰ διευκολύνω τὴν γνώμην τῆς Βουλῆς καὶ ἡ Βουλὴ ἐνόμισεν, ὅτι ἔπρεπεν ἐξ ὁλοκλήρου νὰ ἄρωμεν πάντα περιορισμὸν καὶ ν’ ἀφίσωμεν ἐλευθέραν τὴν ἐξάσκησιν τοῦ ἐπαγγέλματος. Ὅπως εἶπον εἰσηγούμενος τὸ νομοσχέδιον, εἶχον δισταγμούς, ὡς ἀπεδείχθη δέ, ὑπὸ τῶν αὐτῶν δισταγμῶν ἐνεπνέετο καὶ ἡ Βουλή, διότι θὰ ἦτο πολὺ ἀπότομον τὸ βῆμα νὰ μεταβάλωμεν τὸν τόσον περιορισμὸν εἰς ἀπόλυτον ἐλευθερίαν.

§187Σ. ΙΓΓΛΕΣΗΣ. Ἔκαμα τὰς παρατηρήσεις αὐτὰς διότι φρονῶ—καίτοι σεβαστὴ εἶναι ἡ γνώμη τῆς Βουλῆς καὶ ἑνὸς ἑκάστου—ὅτι πρέπει ν’ ἀκούσητε πρὸ πάντων τὰς παρατηρήσεις τῶν ἰατρῶν. Πιστεύσατε ὅτι πρὸς 20ετίας ἕνεκεν ἀκηδίας τῆς Πολιτείας ὑπῆρχε μία κατάστασις ἐγκληματικὴ εἰς τὸν φαρμακευτικὸν κλάδον. Πᾶς ἄεργος, πᾶς ναυαγήσας εἰς ἄλλο ἐπάγγελμα, πᾶς ὑπηρέτης φαρμακείου ἤνοιγεν ἐν πλήρει ἀνοχῇ τῶν ἀρχῶν φαρμακεῖον. Ἤρκει νὰ λάβῃ ἄδειαν φαρμακεμπόρου καὶ ἀμέσως ἐγίνετο φαρμακοποιὸς πρὸς μεγίστην βλάβην τῆς κοινωνίας καὶ κίνδυνον οὐχὶ μόνον τῶν θυλακίων, ἀλλὰ καὶ τῆς ζωῆς τῶν πολιτῶν. Ἐν τοσούτῳ ἡ ἀρχὴ ἠνέχθη τὴν κατάστασιν αὐτὴν ἐπὶ μακρόν.

§188Γ. ΒΛΑΧΟΣ. Ὑπάρχει ἡ γνώμη ὅτι αὐτοὶ εἶναι οἱ καλύτεροι φαρμακοποιοί.

§189Σ. ΙΓΓΛΕΣΗΣ. Οἱ φαρμακέμποροι; Εἶσθε ἰατρός; Εἶναι σοβαρὸν τὸ πρᾶγμα, Κύριοι, καὶ μὴ τὸ παίρνομεν μὲ ἀδιαφορίαν.

§190ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Κύριε Συνάδελφε, ὑπάρχει ἢ δὲν ὑπάρχει ἰατρὸς εἰς αὐτὰ τὰ χωρία;

§191Σ. ΙΓΓΛΕΣΗΣ. Ἄλλα ἔχουν καὶ ἄλλα δὲν ἔχουν.

§192ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ἐὰν δὲν ἔχουν ἰατρόν, δὲν ἔχουν ἀνάγκην φαρμακοποιοῦ.

§193Σ. ΙΓΓΛΕΣΗΣ. Δὲν εἶναι ἔτσι, κ. Ὑπουργέ, διότι αὐτοὶ προσκαλοῦν ἰατρὸν ὅταν δὲν ἔχουν καὶ τότε ἡ συνταγὴ ἐκτελεῖται ἐπὶ τόπου καὶ ὄχι νὰ μεταβαίνουν 4 ὥρας μακρὰν καὶ νὰ περιμένῃ ὁ ἀσθενής. Ἀκούσατε καὶ τὴν πεῖραν, κ. Ὑπουργέ. Κλείσατε ὅλα τὰ φαρμακεμπορεῖα, ὅσα δὲν διευθύνονται ὑπὸ ἐπιστημόνων, διότι βεβαίως ὑπάρχουν καὶ φαρμακέμποροι πρὸ ἐτῶν συνδεδεμένοι μὲ ἐπιστήμονας φαρμακοποιούς· εἰς αὐτοὺς δύνασθε νὰ ἐπιτρέψητε τὴν ἐκτέλεσιν συνταγῶν καὶ ἔχω σχετικὴν τροπολογίαν πρὸς τοῦτο. Γνωρίζετε, κ. Ὑπουργέ, τί κάμνουν οἱ φαρμακέμποροι; Ἐκτὸς ἄλλων καταβιβάζουν τὰς τιμὰς τῶν φαρμάκων μέχρις ἐξευτελισμοῦ. Αὐτὰ δὲ τὰ ὁποῖα σᾶς λέγω, δὲν εἶναι θεωρίαι, εἶναι πράγματα, τὰ ὁποῖα συμβαίνουν καθ’ ἡμέραν. Ὁ χωρικὸς προσάγει ἰατρικὴν συνταγὴν εἰς τὸν φαρμακοποιόν, ὁ φαρμακοποιὸς ζητεῖ π. χ. 3 δραχ. διὰ τὴν ἐκτέλεσιν. Ὁ χωρικὸς ἀναχωρεῖ καὶ μεταβαίνει εἰς φαρμακέμπορον, ὅστις τῷ ἐκτελεῖ τὴν συνταγὴν ἀντὶ μιᾶς δραχμῆς. Πῶς συμβαίνει τοῦτο; Ἀπλούστατον. Ἀντὶ ἑνὸς φαρμάκου δίδει ἄλλο εὐτελέστερον ἢ δίδει τὸ τρίτον τῆς ὁρισθείσης ποσότητος. Αὐτὰ εἶναι γεγονότα, Κύριοι Βουλευταί. Γνωρίζω φαρμακέμπορον, ὁ ὁποῖος ἔδωσέ ποτε κόνιν θείου κοινοῦ εἴς τινα χωρικὸν ἀντὶ τοῦ διορισθέντος ἰωδοφορμίου. Ἔχει, βλέπετε, τὸ αὐτὸ χρῶμα καὶ τοῦτο ἀρκεῖ διὰ τὸν εὐσυνείδητον φαρμακέμπορον. Εἶναι περιττὸν νὰ σᾶς ἐκθέσω ποῖα ἐγκλήματα συνέβαινον. Πρέπει νὰ δοθῇ λοιπὸν ἄδεια μόνον εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔχουν δίπλωμα φαρμακοποιοῦ, ὄχι εἰς ὅλους ἀνεξαιρέτως. Ὅπου ὅμως ὑπάρχουν ἐπιστήμονες φαρμακοποιοί, διατί νὰ μὴ ἔχουν τὴν ἄδειαν νὰ μετέρχωνται τὸ ἐπάγγελμά των; Ἐπίσης εἰς τοὺς φαρμακεμπόρους, ἐφ’ ὅσον εὑρίσκονται ἐν συνδυασμῷ μὲ ἐπιστήμονα φαρμακοποιόν, δύναται νὰ δοθῇ ἡ ἄδεια, ὄχι ὅμως καὶ εἰς τοὺς λοιποὺς διότι ἐὰν δώσωμεν τὴν ἄδειαν εἰς κάθε ξυλοσχίστην, θὰ ἐγκληματίσωμεν. Ἡ ἐπιείκεια πρέπει νὰ φθάσῃ μέχρι τινός. Ἄνευ τῶν περιορισμῶν τούτων, ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου θ’ ἀποβῇ ματαία καὶ δὲν θὰ ἐπιφέρῃ τὴν δέουσαν διόρθωσιν τῶν κακῶς κειμένων.

§194Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, μίαν ἐξήγησιν ἤθελον εἰς τὸ 1ον ἄρθρον. Διὰ τοῦ βʹ ἐδαφίου ὁρίζεται: ὅτι (ἀναγινώσκει) «ἐπιτρέπεται ἡ ἵδρυσις φαρμακείου ἐν πάσῃ πρωτευούσῃ Δήμου ἢ Κοινότητος, ὡς καὶ ἐν παντὶ ἄλλῳ συνοικισμῷ ἔχοντι πεντακοσίους τοὐλάχιστον κατοίκους». Διὰ τοῦ γʹ ἐδαφίου ὁρίζεται: «ἐπὶ πληθυσμοῦ ἐπέκεινα τῶν 500 προστίθεται ἀνὰ ἓν φαρμακεῖον ἐπὶ 2.000 κατοίκων». Ἤθελον μίαν ἐξήγησιν ἐπὶ τοῦ ἑξῆς: Ὅταν ἀνέρχηται ὁ πληθυσμὸς εἰς 2.001, θὰ ἔχουν δικαίωμα νὰ ἔχωσι 2 φαρμακεῖα, ἢ θὰ ἀπαιτοῦνται 2.501 διὰ νὰ ἱδρυθῇ δεύτερον φαρμακεῖον; Τὴν ἑρμηνείαν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου ἤθελον.

§195ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐπέκεινα τῶν 500 προστίθεται ἀνὰ ἓν φαρμακεῖον ἐπὶ 2.000 κατοίκων.

§196Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Ἄρα 2.500 ἀπαιτοῦνται.

§197ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Μάλιστα.

§198Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Αὐτὸ λέγω. Παρακαλῶ νὰ σημειωθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ ὅτι 2.500 ἀπαιτοῦνται διὰ τὸ δεύτερον φαρμακεῖον...

§199Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Τὸ λέγει καὶ τὸ νομοσχέδιον.

§200ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Τὸ λέγει.

§201ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καντιάνης.

§202Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Εἰς τὴν αἰτιολογικὴν ἔκθεσιν τοῦ νομοσχεδίου, κ. Πρόεδρε, ὅτε τὸ πρῶτον ὑπεβλήθη εἰς τὴν Βουλήν, ὑπάρχει μία πολὺ ὀρθὴ ἀρχὴ ἀναγεγραμμένη, ἡ ὁποία ὅμως κατὰ τὴν διατύπωσιν τοῦ νομοσχεδίου δὲν ἐτηρήθη. Λέγεται τοὐτέστιν ἐν τῇ αἰτιολογικῇ ἐκθέσει, ὅτι ζητεῖται θεραπεία τοῦ ἀνωμάλου φαρμακευτικοῦ καθεστῶτος ἐν Ἑλλάδι, ἡ ὁποία ἤθελεν ἐπέλθει ἂν τὸ φαρμακευτικὸν ἐπάγγελμα ἀπηλλάσσετο τῶν περὶ τὴν ἐνάσκησιν αὐτοῦ περιορισμῶν, ἀφιεμένης ἀπεριορίστου τῆς ἐξασκήσεως, συμφώνως πρὸς τὴν σύγχρονον ἀντίληψιν περὶ ἐλευθέρας ἐνασκήσεως τῶν ἐπαγγελμάτων. Ἀναφέρεται δὲ ὅτι ἡ ὀρθὴ αὐτὴ ἀρχὴ τῆς ἐλευθερίας τῆς ἐνασκήσεως τοῦ ἐπαγγέλματος κρατεῖ ἐν Γαλλίᾳ, ἐν Βελγίῳ καὶ ἀλλαχοῦ. Ἐν ᾧ ὅμως ἀναγνωρίζεται καὶ ἐξαίρεται ἡ ὀρθὴ αὕτη ἀρχή, παραδόξως τίθενται νέοι φραγμοὶ καὶ νέοι περιορισμοὶ καὶ εὑρισκόμεθα εἰς ἕνα τρόπον τινὰ ἀναχρονισμόν, θέλοντες νὰ ἀντιγράψωμεν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ὁ πρὸ πολλῶν ἐτῶν νομοθέτης δι’ ἄλλους λόγους καὶ ἐξ ἄλλων προϋποθέσεων ὁρμώμενος καθιέρωσεν εἰς τὸν νόμον ἐκεῖνον. Εἶναι περίεργον, κύριοι, ὅταν ἡ πολιτεία ἀναγνωρίζῃ μίαν ἀρχὴν ὡς ὀρθήν, ὅταν ἡ πολιτεία ἔχῃ ἰατροσυνέδριον, ὅταν θέτῃ ὑπὸ ἐξέτασιν τὸν μέλλοντα φαρμακοποιόν, νὰ ἔρχηται κατόπιν ἡ πολιτεία νὰ τῷ λέγῃ: σοῦ ἀπαγορεύω νὰ ἐξασκήσῃς τὸ ἐπάγγελμα, διὰ τὸ ὁποῖον σοὶ ἐχορήγησα τὴν ἄδειαν. Νομίζω, κύριοι, ὅτι διὰ τούτου ὁμολογεῖ ἑαυτὴν ἀνίκανον ἡ πολιτεία διὰ τὸν ἔλεγχον, ἐὰν νομίζῃ ὅτι δύνανται νὰ ἐπέλθουν παραβάσεις. Νομίζω λοιπὸν ὅτι θὰ εἴμεθα συνεπέστεροι πρὸς τὴν ἀρχὴν αὐτήν, τὴν ὁποίαν θέτει τὸ νομοσχέδιον ἐν τῇ αἰτιολογικῇ ἐκθέσει, πρὸς τὴν σύγχρονον ἀντίληψιν περὶ ἐλευθερίας τοῦ ἐπαγγέλματος, ἐὰν ἀφήσωμεν ἀπεριόριστον τὴν ἐξάσκησιν τοῦ φαρμακευτικοῦ ἐπαγγέλματος. Δὲν ὑπάρχει οὐδεὶς λόγος νὰ περιορισθῇ καὶ νὰ θέλωμεν, διὰ νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα, εἷς ἐπιστήμων φαρμακοποιός, εἰς τὸν ὁποῖον ἡ πολιτεία χορηγεῖ ἄδειαν πρὸς ἐξάσκησιν τοῦ ἐπαγγέλματος, νὰ τὸν περιορίσωμεν εἰς τὰ στενὰ ὅρια 500 κατοίκων, εἴτε 1000 κατοίκων. Ἡ πολιτεία ἔχει ὅλα τὰ μέσα νὰ ἐνασκήσῃ ὅλον τὸν ἔλεγχον. Καὶ νομίζω ὅτι πρέπει τὸ 1ον ἄρθρον νὰ διαρρυθμισθῇ κατὰ τρόπον τοιοῦτον, ὥστε πᾶς ἔχων τὴν ἄδειαν νὰ ἐπαγγέλληται τὸν φαρμακοποιὸν νὰ δύναται νὰ ἱδρύσῃ φαρμακεῖον.

§203Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Κατὰ τὸ νομοσχέδιον ἐπιτρέπεται ἡ ἵδρυσις φαρμακείου ἐν πάσῃ πρωτευούσῃ δήμου ἢ κοινότητος, ὡς καὶ ἐν παντὶ ἄλλῳ συνοικισμῷ, ἔχοντι 500 τοὐλάχιστον κατοίκους. Εἶναι γνωστὸν ὅμως, κύριε Πρόεδρε, ὅτι πολλαὶ κοινότητες ἱδρύθησαν ὡς ἔχουσαι διδακτήριον δημοτικόν, καίτοι μὴ ἔχουσαι τίποτε. Ἀφ’ οὗ ἑπομένως δύναται μία κοινότης, ἔχουσα σχολεῖον, νὰ ἔχῃ φαρμακεῖον, διατί νὰ θέτωμεν τὸν ὅρον ὅτι ἐπιτρέπεται ἡ σύστασις φαρμακείου ἐν συνοικισμῷ ἔχοντι 500 κατοίκους. Νὰ θέσωμεν 400, 300 καὶ 200 ἀκόμη.

§204Ι. ΒΕΡΡΟΙΟΣ. Θὰ λάβω τὴν τιμὴν νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, οἱ συνοικισμοὶ οἱ μικροὶ οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουσι τὸν ἀπαιτούμενον ἀριθμὸν ἵνα ἔχωσι φαρμακεῖον, δύνανται νὰ συνυπολογίζωσι καὶ τοὺς πέριξ συνοικισμούς, ἵνα ἀπαρτίζωσι τὸν ἀπαιτούμενον ἀριθμὸν καὶ μέχρι τίνος ἀποστάσεως;

§205Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὑπομιμνήσκω περὶ τούτου τὴν σχετικὴν τροπολογίαν, ἣν ἐποιησάμην.

§206Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Νομίζω, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι εἰς τὸ τρίτον ἐδάφιον, ἐπειδὴ ἀναφέρεται ὅτι ἐπὶ πληθυσμῶν ἐπέκεινα τῶν 500 προστίθεται ἀνὰ ἓν φαρμακεῖον ἐπὶ 2.000 κατοίκων, ἀντὶ τοῦ «μέχρι 2.000» νὰ τεθῇ «μέχρι 2.500.»

§207Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω τίς ἡ ἀνάγκη ἀδείας πρὸς ἵδρυσιν φαρμακείου. Μετὰ τὴν διάταξιν μάλιστα κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπιτρέπεται εἰς πᾶσαν πρωτεύουσαν κοινότητος νὰ ὑπάρχῃ φαρμακεῖον, ἡ ἀπαγόρευσις μένει μόνον διὰ τὰς πόλεις. Ἀλλὰ μήπως διότι ἕως τώρα ἀπαιτεῖται ἄδεια πρὸς ἵδρυσιν φαρμακείου ὠφέλησεν ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῆς ποιότητος ἢ τοῦ εὐθηνοῦ τῶν φαρμάκων; Τουναντίον· φαρμακοποιοὶ ὀχυρούμενοι ὄπισθεν τῆς ἀπαγορεύσεως ἱδρύσεως πολλάκις ἑτέρου φαρμακείου ἐν τῇ ἕδρᾳ των παραμελοῦσιν ὑπὸ πᾶσαν ἔποψιν τὸ ἔργον, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐμπεπιστευμένον εἰς αὐτοὺς καὶ πολλάκις ἐγκαταλείπουσι τὴν διεύθυνσιν τοῦ φαρμακείου εἰς μαθητευομένους, πολλάκις δ’ αὐτοὶ ἀσχολοῦνται καὶ εἰς ἕτερον ἔργον. Φρονῶ, ἕνεκα τούτου, ὅτι θὰ ἦτο λίαν ὠφέλιμον ἡ κατάργησις τῆς ἀδείας, διότι οὐδ’ εἰς βελτίωσιν τῆς ποιότητος τῶν παρεχομένων φαρμάκων συντείνει. Ἀλλὰ δύναταί τις νὰ εἴπῃ, ὅτι ἀφιεμένης ἐλευθέρας τῆς ἱδρύσεως φαρμακείου, δύνανται νὰ ἐξευτελισθῶσι αἱ τιμαὶ τῶν φαρμάκων. Ἐκτὸς τοῦ ὅτι εἶναι δυνατὸν αἱ τιμαὶ τῶν φαρμάκων νὰ ἐξασφαλισθῶσι νομοθετικῶς, νομίζω ὅτι καταδυναστεύεται ὁ λαὸς διὰ τῆς παροχῆς φαρμάκων εἰς ὑψηλοτάτας τιμάς. Πάντες γνωρίζομεν ὅτι φάρμακον ἀξίας 50 λεπτῶν παρέχεται πολλάκις ἀντὶ 2, 3, 4 πολλάκις καὶ 5 δραχμῶν. Ὅταν ἔχωμεν ἐνώπιον ἡμῶν πάντα τὰ δεδομένα ταῦτα, εἶναι δυνατὸν ν’ ἀμφιβάλλῃ τις ὅτι ἡ κατάργησις τῆς ἀδείας θὰ συντελέσῃ εἰς τὴν ἔκπτωσιν τῆς τιμῆς τῶν φαρμάκων χωρὶς νὰ ἐπιφέρῃ καὶ τὴν καταδολίευσιν τῆς ποιότητος; Ἐὰν ὑπάρχωσι λόγοι ἰδιωτικῶν συμφερόντων, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ προσβληθῶσι ἐκ τῆς ἀπολύτου ἐλευθερίας πρὸς ἵδρυσιν φαρμακείων, νομίζω ὅτι ταῦτα δύνανται νὰ ἐξασφαλισθῶσι κατὰ τρόπον μὴ προσβάλλοντα καὶ τὰ συμφέροντα τῶν πολιτῶν.

§208ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐνόμισα ὅτι αἱ ἐξηγήσεις τὰς ὁποίας καὶ πρὸ μικροῦ ἔδωσα περὶ τῶν λόγων διὰ τοὺς ὁποίους δὲν μεταβαίνομεν ἀποτόμως εἰς τὴν ἀπόλυτον ἐλευθερίαν τῆς ἐξασκήσεως τοῦ φαρμακευτικοῦ ἐπαγγέλματος, τῆς συστάσεως φαρμακείων, ἦσαν ἐπαρκεῖς. Ὁ κ. συνάδελφος ἐφοβήθη ὅτι διστάζομεν πρὸ τῶν συμφερόντων τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ προσβληθῶσιν. Ἐγὼ δύναμαι νὰ τῷ παρατηρήσω ὅτι περισσότερα ἰδιωτικὰ συμφέροντα δὲν θὰ ἔθιγεν ἡ ἀπόλυτος ἐλευθερία, τὴν ὁποίαν ζητεῖ ὁ κ. συνάδελφος, ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα θίγομεν ἡμεῖς· ἀλλ’ ἐὰν δὲν ὑπῆρχον ἐκ μέρους ἡμῶν δισταγμοὶ διὰ τὴν ζητουμένην ταύτην ἐλευθερίαν, ἡ ἐπιτροπὴ ἔφερε πολλῷ πλείονας δισταγμοὺς διὰ τὴν ἐλευθερίαν ταύτην. Ἐρρίφθη ἡ ἰδέα: Θὰ εἶναι ὠφέλιμος ἡ ἀπόλυτος ἐλευθερία; βεβαίως ὄχι. Καὶ διὰ τοῦτο ἡ γνώμη, τὴν ὁποίαν ἐδέχθη ἡ Κυβέρνησις τῶν πλειόνων μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς, εἶναι ἡ ὀρθοτέρα. Ὅταν ἔχητε φαρμακεῖον ἐν πάσῃ πρωτευούσῃ δήμου ἢ κοινότητος, ὅταν ἔχητε φαρμακεῖον εἰς πάντας τοὺς συνοικισμούς, τοὺς ἔχοντας ἄνω τῶν 500 κατοίκων, μὰ τὴν ἀλήθειαν νομίζω ὅτι τοῦτο εἶναι τόσον ἐγγὺς τῆς καταργήσεως πάσης ἀδείας καὶ τόσον ἐγγὺς εἰς τὴν ἀπόλυτον ἐλευθερίαν τῆς ἱδρύσεως φαρμακείου, ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχῃ ἀνάγκη νὰ ζητήσωμέν τι ἐπὶ πλέον.

§209Ν. ΖΑΡΛΗΣ. Ἐγὼ κηρύσσομαι, κ. Πρόεδρε, ὑπὲρ τῆς ἐλευθέρας ἐνασκήσεως τοῦ ἐπαγγέλματος τοῦ φαρμακοποιοῦ, ἀλλ’ ὑπὸ δύο ἄλλους περιορισμούς, ὄχι περιορισμοὺς εἰς τὴν ἐνάσκησιν τοῦ ἐπαγγέλματος ἀλλὰ περιορισμούς, τοὺς ὁποίους θὰ ἔθετεν ἡ Πολιτεία, νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα τοῦ μονοπωλίου. Διὰ τοῦ συστήματος τούτου καὶ τὰ φάρμακα θὰ παρείχοντο εὐθηνότερα καὶ ἡ Πολιτεία θὰ ἐκέρδαινεν ἀρκετά. Θὰ ἠδύνατο ὅμως τὸ Κράτος νὰ ἐξοικονομήσῃ καὶ ἐπιθεωρητὰς ἐπὶ τῶν φαρμακοποιῶν. Τότε θὰ ἦσαν ἐξησφαλισμένα τὰ συμφέροντα τῆς κοινωνίας, ὅταν εἴχωμεν ἐπιθεωρητάς. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅπως λάβῃ ταῦτα ὑπ’ ὄψιν.

§210Γ. ΛΑΜΠΡΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ γνώμη τῆς Ἐπιτροπῆς, κ. Πρόεδρε, δὲν ἦτο ὑπὲρ τῆς ἀπολύτως ἐλευθέρας ἀσκήσεως τοῦ ἐπαγγέλματος, καθ’ ὅτι ἡμεῖς δὲν ἠδυνάμεθα νὰ ἀπομιμηθῶμεν τὰ κράτη ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα προέβησαν εἰς τοῦτο, ὅπως εἶναι ἡ Γαλλία, ὡς ἀναφέρεται ἐν τῇ αἰτιολογικῇ ἐκθέσει, διότι ἡ Γαλλία εὑρίσκεται εἰς πολὺ διάφορον θέσιν ὑπὸ ἔποψιν δημοσίας ὑγείας. Ἐφ’ ὅσον καὶ ἡμεῖς δὲν δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν τὸν ἀπαιτούμενον ἔλεγχον, δὲν δυνάμεθα νὰ ἀφήσωμεν ἐλευθερίαν, διότι πρόκειται περὶ φαρμακείων καὶ ἅμα ἀναπτυχθῇ ἀνταγωνισμὸς θὰ εἶναι εἰς βάρος τῶν πολιτῶν καὶ τῆς δημοσίας ὑγείας.

§211Α. Τ. ΜΠΑΣΙΑΣ. Καὶ ἐγὼ δι’ ὀλίγων θέλω νὰ ὑποστηρίξω ὅσα ἐλέχθησαν παρὰ τῶν ἀξιοτίμων προλαλησάντων ὑπὲρ τῆς ἐλευθέρας ἀσκήσεως τοῦ φαρμακευτικοῦ ἐπαγγέλματος. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ καθιστᾷ μίαν ἀνισότητα καὶ ἐν ᾧ εἰς περιφερείας 3500 κατοίκων, εἰς ἐλαχίστας δηλαδὴ περιφερείας, θὰ ὑπάρχῃ εἷς φαρμακοποιός, εἰς τὰς μεγαλουπόλεις ζητεῖται πολὺ μεγαλειτέρα ἀναλογία. Νομίζω ὅτι, ἀφοῦ πρόκειται νὰ γίνῃ τὸ βῆμα πρὸς τὴν πρόοδον, νὰ γίνῃ γενναῖον καὶ νὰ ἀφεθῇ ἡ ἐλευθερία τοῦ ἐπαγγέλματος καὶ εἰς τὰς μεγαλουπόλεις. Αἱ καταχρήσεις, τὰς ὁποίας φοβοῦνται, δύνανται νὰ προληφθῶσιν, ἀφ’ ἑνὸς μὲν διὰ δύο ἢ τριῶν ὑγειονομικῶν ἐπιθεωρητῶν, οἱ ὁποῖοι δύνανται κάλλιστα νὰ ἐπιθεωρῶσι καὶ εἰς τὰς μεγαλουπόλεις καὶ ἐνταῦθα, ἀφ’ ἑτέρου δὲ διὰ τοῦ χημικοῦ ἐργαστηρίου δύναται νὰ βεβαιωθῇ ἡ μὴ νοθεία. Ἐκτὸς αὐτοῦ, ὅπως εἶναι τώρα τὰ φαρμακεῖα, εἶναι προσωπικά, ἐν ᾧ ἂν ἀφεθῶσιν ἐλεύθερα, θὰ γίνωσι καὶ ἀνώνυμοι ἑταιρεῖαι, αἱ ὁποῖαι θὰ ἐκμεταλλεύωνται τὰ φαρμακεῖα καὶ ἐργαστήρια ἐπιστημονικῶς, ὅπως εἶναι ἐν Ἀγγλίᾳ, καὶ δὲν θὰ εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ εἴμεθα εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ αʹ ἢ τοῦ βʹ φαρμακοποιοῦ.

§212Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Τὰ ἤδη συνεστημένα φαρμακεῖα διατηροῦνται;

§213ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐφ’ ὅσον ταῦτα ἔχουν συστηθῆ νομίμως θὰ διατηρηθῶσι. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 1). Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται).

§214Ι. ΒΕΡΡΟΙΟΣ. Ἐπιτρέπεται εἰς τὰς λουτροπόλεις ἡ ἵδρυσις φαρμακείου ἀνεξαρτήτως τοῦ πληθυσμοῦ; Ἐπίσης θὰ λάβω τὴν τιμὴν νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ὑπὸ ποῖον φαρμακοποιὸν θὰ συνιστᾶται;

§215ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Κατὰ διάταξιν τοῦ νόμου οὐδεὶς δύναται νὰ ἔχῃ δύο φαρμακεῖα· ἑπομένως θὰ συνιστᾶται ὑπὸ φαρμακοποιοῦ, ὁ ὁποῖος δὲν ἔχει ἄλλο.

§216Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Ἐννοεῖτε μὴ ὑπάρχοντος φαρμακείου;

§217ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Φυσικώτατα.

§218Α. Τ. ΜΠΑΣΙΑΣ. Εἰς τὰς λουτροπόλεις ἂν εἶναι 500 κάτοικοι καὶ τὸ καλοκαῖρι 5 καὶ 6 χιλ. πῶς θὰ κανονίσητε;

§219ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Θὰ μετρῶμεν ἑκάστοτε τὸν ἀριθμὸν τῶν λουομένων!!

§220Α. Τ. ΜΠΑΣΙΑΣ. Εἰς τὸ Κάρλσμπαδ εἶναι 2000 κάτοικοι καὶ τὸ καλοκαῖρι εἶναι 60.000, ἂν ἦτο εἷς φαρμακοποιὸς θὰ ἐγένετο ἑκατομμυριοῦχος.

§221Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν μίαν ὅλως εἰδικὴν περίπτωσιν, τὴν ἑξῆς: τὰς πόλεις, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι λουτροπόλεις, ἀλλ’ εἶναι θεριναὶ διαμοναί, ὅπως ἡ Κηφισσιὰ καὶ τὰ Φάληρα τῶν ὁποίων ὁ συνοικισμὸς τὸν χειμῶνα εἶναι μικρός, ἀλλὰ πενταπλασιάζεται καὶ δεκαπλασιάζεται τὴν θερινὴν περίοδον Φρονῶ ὅτι δὲν θὰ ἦτο καλὸν νὰ ἐπιτραπῇ ἡ μονοπωλιακή, οὕτως εἰπεῖν, λειτουργία ἑνὸς φαρμακείου, διότι εἶναι ἀληθὲς ὅτι πάντοτε τὸ μονοπώλιον εἶναι κακόν· φρονῶ λοιπὸν ὅτι δυνάμεθα εἰδικῶς νὰ μνημονεύσωμεν μερικὰς πόλεις ὅπως ἡ Κηφισσιὰ καὶ τὰ Φάληρα, τὰ ὁποῖα ἐπιτρέπεται νὰ ἔχουν καὶ δύο φαρμακεῖα.

§222ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Διατυπώσατε τροπολογίαν.

§223Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. Ὡς ἑξῆς. «Αἱ θεριναὶ διαμοναί, τῶν ὁποίων ὁ πληθυσμὸς ὑπερβαίνει τὰς 2000 κατὰ τὴν θερινὴν περίοδον δικαιοῦνται νὰ ἔχωσι καὶ δεύτερον φαρμακεῖον».

§224ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Μάλιστα.

§225Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Νὰ τεθῇ ὅτι «εἰς τὰς λουτροπόλεις καὶ θερινὰς διαμονὰς ἐπιτρέπεται ἡ ἵδρυσις μέχρι δύο φαρμακείων ἀνεξαρτήτως ἀριθμοῦ».

§226ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Δὲν εἶναι σωστόν.

§227Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Διότι ἄν μὲν ὁ πληθυσμὸς εἶναι μέγας θὰ εἶναι δύο, ἄλλως θὰ εἶναι ἕν.

§228Μ. ΣΤΕΛΛΑΚΗΣ. Τὰ φαρμακεῖα θὰ ὀνομασθῶσι θερινά· τότε νὰ μὴ ἔχουν στέγην ὅπως τὰ πανηγύρια!

§229ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ὅπως ἔχει Κύριε Πρόεδρε, νὰ ψηφισθῇ.

§230ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 2 παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἠγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκεται καὶ ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 3). Ἄρθρον 4. (ἀναγινώσκεται).

§231Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, κατὰ τὸ ἄρθρ. 4: (ἀναγινώσκει) «φαρμακοποιὸς τηρῶν ἀδιαλείπτως ἐν τῷ αὐτῷ τόπῳ ἐπὶ πλήρη δεκαετίαν φαρμακεῖον δύναται νὰ μεταβιβάσῃ τὸν τίτλον του εἰς ἕτερον φαρμακοποιόν....» Ὁ τίτλος τὸν ὁποῖον ἔχει ὁ φαρμακοποιὸς εἶναι ἰδιοκτησία του· τάσσεται ὅμως ἓν διάστημα, τόσον μακρόν, ἐντὸς τοῦ ὁποίου πρέπει νὰ μεταβιβάσῃ τὸν τίτλον του, ἐν ᾧ ὑποτίθεται ὅτι ὁ φαρμακοποιὸς διὰ ποικίλους λόγους δυνατὸν νὰ θέλῃ νὰ μεταβιβάσῃ τὸν τίτλον καὶ τὸ φαρμακεῖον.

§232ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Δὲν θέλω νὰ εἰσαγάγω τὴν ἐμπορίαν τῶν ἀδειῶν. Παρακαλῶ νὰ παραβάλητε πρὸς τὰς κειμένας διατάξεις· βλέπετε ὅτι παντοῦ εἴμεθα ἐπιεικέστεροι. Ἂν ὅμως ἄρω τὴν προθεσμίαν, φυσικὰ θὰ ἀφήσω τελείως ἐλεύθερον τὸ πρᾶγμα· θὰ φθάσωμεν εἰς ἕν ἐμπόριον ἀδειῶν ὅπως μία φορὰ κι’ ἕνα καιρό.

§233Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Τί πειράζει;

§234ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ἰδοὺ τί πειράζει. Ὑποθέσατε τοὺς φαρμακοποιοὺς 3, 4, 5 συμμορφουμένους πρὸς τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου καὶ ὑποβάλλοντας αἴτησιν πρὸς παροχὴν ἀδείας πρὸς σύστασιν φαρμακείων. Ἐκεῖ ὅπου περιμένει ὁ ἀρχαιότερος ὑποβαλὼν τὴν αἴτησιν νὰ λάβῃ τὴν ἄδειαν, ἐμφανίζεται σήμερον ὁ μήτε κἂν λαβὼν τὴν ἄδειαν τοῦ ἐξασκῆσαι τὴν ἐπιστήμην τὴν φαρμακευτικήν, ὁ ὁποῖος προαγοράζει μίαν τινὰ ἄδειαν τοῦ φαρμακείου καὶ ἐκεῖ ὅπου περιμένει ὁ ταλαίπωρος νὰ συστήσῃ φαρμακεῖον παρουσιάζεται ἄλλος, ὁ ὁποῖος τὴν ἀνακόπτει.

§235Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἤκουσα, Κύριε Ὑπουργέ, τὰς ἀντιρρήσεις ἀλλὰ θὰ σᾶς ὑπομνήσω τὸ ἑξῆς: Τὸ 1ον ἄρθρον λέγει ὅτι δύναται νὰ ἱδρυθῇ φαρμακεῖον ἐν τῇ πρωτευούσῃ πάσης κοινότητος καὶ ἐπὶ πληθυσμοῦ 5 0 κατοίκων· ἀφ’ οὗ θὰ ἔχητε πληθώραν τοσαύτην φαρμακείων διατί νὰ τάσσητε δεκαετίαν καὶ νὰ θὰ ἐλαττώνετε κατὰ τὸ ½, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ νοηθῇ ὅτι θὰ ὑπάρξῃ μία συνεννόησις καὶ θὰ περιμένῃ ἐπὶ μίαν πενταετίαν νὰ ἔλθῃ νὰ μεταβιβάσῃ τὴν ἄδειαν, ἀφ’ οὗ δύναται νὰ ὑποβάλῃ καὶ ἐκεῖνος αἴτησιν καὶ νὰ πάρῃ ἄδειαν; Ἡ δεκαετία εἶναι δημευτική.

§236ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ἀπὸ 15 ἔτη τὰ ἐλαττώνω εἰς 10, δὲν δέχομαι νὰ ἐλαττωθοῦν περισσότερον.

§237Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Διὰ νὰ ἀποφύγητε τὴν ἐμπορίαν εἰμπορεῖτε νὰ λάβετε ἕν μέτρον, τὸ ὁποῖον θὰ εἶναι τελεσφόρον, νὰ μὴ ἔχῃ δικαίωμα ἱδρύσεως ἄλλου φαρμακείου ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ ἐγκαταλείψῃ τὸν τίτλον του.

§238ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Τὸ λέγω.

§239Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Τότε τὰ ἄλλα εἶναι περιττά.

§240Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. «Οὔτε δι’ ἀγορᾶς ἄλλου τίτλου» τί σημαίνει αὐτό; Ἐπώλησα τὸν ἰδικόν μου καὶ ἠγόρασα ἕνα ἄλλον· μοῦ ἀπαγορεύεται νὰ κάμω φαρμακεῖον εἰς τὸν αὐτὸν τόπον; Διατί; ἂν εἶμαι εἰς τὴν Πλάκα δὲν ἠμπορῶ νὰ ὑπάγω εἰς τὰ Πατήσια; (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 4 ὡς καὶ τὸ 5).

§241ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 6 (ἀναγινώσκεται).

§242Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, δυνάμει τοῦ νόμου ἐπιτρέπεται ἡ μεταρρύθμισις τοῦ τίτλου τοῦ φαρμακείου παρὰ τῆς χήρας, τῶν ὀρφανῶν καὶ τῶν γονέων τῶν ἀποθανόντων. Ἐπὶ τοῦ αʹ ἐδαφίου τοῦ ἄρθρου 6 θὰ παρακαλέσω νὰ δώσητε μίαν διασάφησιν. Ἡ χήρα, τὰ ὀρφανὰ καὶ οἱ γονεῖς τοῦ ἀποθανόντος πάντες οὗτοι δύνανται ν’ ἀπαιτήσωσι τὴν μεταρρύθμισιν ταύτην;

§243ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Σεῖς, νομικός, δὲν ἔχετε ἀνάγκην νὰ ζητήσητε ἐξηγήσεις παρ’ ἐμοῦ μὴ νομικοῦ. Διὰ νομικοὺς ἰδίως νομίζω ὅτι δὲν γεννᾶται καμμία ἀπορία.

§244Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἡ χήρα καὶ τὰ ὀρφανὰ προηγοῦνται καὶ ἕπονται οἱ γονεῖς τοῦ ἀποθανόντος;

§245ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Φυσικώτατα.

§246Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἐγώ, κ. Ὑπουργέ, θέλω νὰ ὁμιλήσω περὶ τοῦ κληρονομικοῦ δικαιώματος.

§247ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Αὐτὸ εἶναι ἄλλο πρᾶγμα.

§248Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἐὰν δὲν εἶναι κληρονόμοι;

§249ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ὄχι βέβαια.

§250Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἐφ’ ὅσον εἶναι γονεῖς;

§251ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Οἱ γονεῖς κληρονομοῦν.

§252Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Οἱ ἀδελφοί;

§253ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Περὶ τῆς περιπτώσεως τῶν ἀδελφῶν ὑπάρχει εἰδικὴ ῥήτρα εἰς τὸ τέλος τοῦ ἄρθρου τούτου, καθ’ ἥν: «Τὰ δικαιώματα τοῦ αʹ ἐδαφίου ἔχουσι καὶ οἱ ἀδελφοὶ τοῦ ἀποθανόντος φαρμακοποιοῦ, ἐφ’ ὅσον οὗτος ἦτο προστάτης αὐτῶν, ὀρφανῶν γονέων».

§254Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Οἱ γονεῖς συγκληρονομοῦσι κατὰ τὸ κληρονομικὸν δίκαιον μετὰ τοῦ ἀδελφοῦ. Συνεπῶς παρέλκει τὸ τελευταῖον τοῦτο ἐδάφιον. Οἱ ἀδελφοὶ συντρέχουσι.

§255ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Νομίζω ὅτι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ προστεθῇ, εἶναι ἡ παρατήρησις, τὴν ὁποίαν ἐκάματε τὸ πρῶτον, ὡς πρὸς τὴν χήραν, ἐφ’ ὅσον αὕτη ἔχει κληρονομικὰ δικαιώματα. Δὲν νομίζω ὅτι, ὡς πρὸς τὰ ἄλλα, πρέπει νὰ προστεθῇ τίποτε. Ἐφ’ ὅσον ὑπάρχουσι γονεῖς κληρονομοῦσιν οὗτοι μὴ ὑπαρχούσης χήρας οὐδὲ ὀρφανῶν τέκνων. Κληρονομοῦσιν ἐπίσης καὶ οἱ ἀδελφοὶ κατόπιν, ἐφ’ ὅσον ὁ ἀποθανὼν ἦτο προστάτης αὐτῶν, ὄντων ὀρφανῶν γονέων.

§256Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Προσκρούετε εἰς τὰς διατάξεις τοῦ κληρονομικοῦ δικαίου, κ. Ὑπουργέ.

§257ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ἐγὼ ἐδῶ δὲν ὁρίζω ὅτι κληρονομοῦσι κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ Κληρονομικοῦ Δικαίου. Ἐγὼ λέγω τοῦτο, ὅτι ἡ χήρα καὶ τὰ τέκνα κληρονομοῦσι καὶ ἐφ’ ὅσον δὲν ὑπάρχει μήτηρ καὶ ὑπάρχουσι τέκνα, δύνανται ταῦτα νὰ κληρονομήσωσι καὶ συνεπῶς νὰ μεταβιβάσωσι τὸ φαρμακεῖον, μὴ ὑπαρχόντων δὲ καὶ τούτων, οἱ γονεῖς, ἐφ’ ὅσον ὑπάρχουσι τοιοῦτοι. Ὡς πρὸς τοὺς ἀδελφοὺς ὁρίζω τὴν εἰδικὴν περίπτωσιν, τὴν ὁποίαν ἀνέφερον.

§258Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ὥστε δὲν ἀκολουθεῖτε τὴν κληρονομικὴν τάξιν;

§259ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ὄχι βέβαια. Μόνον θὰ τεθῇ ἡ φράσις ὅτι δὲν δύναται νὰ μεταβιβάσῃ ἡ χήρα, ἐφ’ ὅσον αὕτη δὲν ἔχει κληρονομικὰ δικαιώματα.

§260Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἔχω καὶ μίαν ἑτέραν παρατήρησιν ἐπὶ τοῦ γʹ ἐδαφίου. Μέχρι τοῦδε ἕνεκα τῆς ἀσαφείας τοῦ νόμου πολλὰ φαρμακεῖα ἀποθανόντων φαρμακοποιῶν διετηρήθησαν.

§261ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Αὐτὸ εἶναι δικαιότατον. Συνέβη τοῦτο. Εὗρον καὶ ἐγὼ ἅμα τῇ ἀνόδῳ μου εἰς τὴν ἀρχήν, ὅπως καὶ ὅλοι οἱ προκάτοχοί μου, φαρμακεῖα λειτουργοῦντα παρανόμως, λειτουργοῦντα κατ’ ἀνοχήν, διότι ἕκαστος ἐκ τῶν κατὰ καιροὺς Ὑπουργῶν, ὅπως καὶ ἐγὼ ὁμολογῶ, εὑρίσκετο εἰς θέσιν δύσκολον νὰ κλείσῃ φαρμακεῖον χήρας ἢ ὀρφανῶν. Ὅταν δὲ ἐγώ, ἀγνοῶν τοὺς ὅρους τῆς κατ’ ἀνοχὴν τοιαύτης λειτουργίας τῶν τοιούτων φαρμακείων, ἐσκέφθην, ὅτι ἠδυνάμην νὰ προβῶ εἰς τὸ κλείσιμον τῶν φαρμακείων αὐτῶν, εὑρέθην πρὸ τοιούτων κωλυμάτων, ὥστε ἠναγκάσθην νὰ ὑποχωρήσω καὶ νὰ πεισθῶ, ὅτι, ἐὰν προέβαινον εἰς τοιαύτην ἐνέργειαν, θὰ ἐγενόμην πρόξενος πολλῶν ζημιῶν καὶ θέλων νὰ φανῶ αὐστηρότερος τῶν προκατόχων μου, δὲν θὰ ἐφαινόμην ἴσως καὶ σύμφωνος πρὸς μερικὰς διατάξεις τοῦ κληρονομικοῦ δικαίου ἐπίσης ἐπιβαλλομένας. Ἐν τούτοις, ἐφ’ ὅσον τὸ πρᾶγμα παρετείνετο, εὑρέθην εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ λάβω μέτρα διοικητικὰ καὶ εἶπον ὅτι, ὅσα φαρμακεῖα δὲν μεταβιβασθῶσιν ἐντὸς ὡρισμένου χρονικοῦ διαστήματος, τοῦ Ἰουλίου, θὰ κλεισθῶσιν. Ἔπραξα τοῦτο, διότι εὑρέθην πρὸ ἀλλεπαλλήλων πιέσεων, τὸ μέτρον δὲ τοῦτο τὸ διοικητικὸν συνετέλεσεν ὥστε, ὅσα φαρμακεῖα ἦσαν ὑπεράριθμα, νὰ ἐπιτύχωσι τὴν ἀγορὰν αὐτῶν. Ἐν τούτοις ἔκλεισαν καὶ μερικά. Βεβαίως δὲν θὰ εἶναι δίκαιον πάντα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἔκλεισαν διὰ μιᾶς πράξεως διοικητικῆς, ἐνῷ μέχρι τότε ἐλειτούργουν, δὲν εἶναι δίκαιον, λέγω, ἀπὸ τὴν χήραν αὐτὴν ἢ τὰ ὀρφανὰ νὰ ἀφαιρεθῇ πᾶν δικαίωμα μεταβιβάσεως, νὰ γίνῃ δὲ καὶ ἡ προσθήκη περὶ τῶν φαρμακείων τῶν μὴ μεταβιβασθέντων μέχρι τοῦ 1914.

§262Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ὥστε θὰ τεθῇ ἐντὸς τοῦ 1914.

§263ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Μάλιστα.

§264Π. ΣΠΥΡΑΚΗΣ. Τὴν αὐτὴν παρατήρησιν εἶχον νὰ κάμω καὶ ἐγὼ ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου, τὴν ὁποίαν ἐξήγησεν ὁ κ. Ὑπουργός.

§265Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Εἰς τὸ ἐδάφιον αʹ τοῦ ἄρθρου 6 δίδεται τὸ δικαίωμα εἰς τὴν χήραν, τὰ ὀρφανά, ἢ τοὺς γονεῖς τοῦ ἀποθανόντος φαρμακοποιοῦ, μετὰ τὴν δεκαετῆ διατήρησιν τοῦ φαρμακείου, ἐντὸς ἑνὸς ἔτους νὰ μεταβιβάσωσι τὸ φαρμακεῖον. Τοῦτο φρονῶ ὅτι εἶναι ἄδικον, διότι εἶναι πολὺ σκληρόν, ἐὰν εἷς φαρμακοποιὸς ἀνοίξῃ φαρμακεῖον καὶ διαθέσῃ ὁλόκληρον περιουσίαν ἐντὸς αὐτοῦ καὶ τύχῃ νὰ ἀποθάνῃ μετὰ ἓν ἢ δύο ἔτη, νὰ μὴ ἔχουν τὸ δικαίωμα ἡ χήρα καὶ τὰ ὀρφανὰ αὐτοῦ νὰ μεταβιβάζωσι τὸ φαρμακεῖον τοῦτο. Ἐκεῖ αὐτὸς ἔχει περιουσίαν ὁλόκληρον ἐναποθέσῃ εἰς εἰδικὰ φάρμακα, τὰ ὁποῖα εἰς τὴν ἀγορὰν δὲν ἔχουσι καμμίαν ἀξίαν. Θὰ παρεκάλουν ἐπὶ πλέον τὸν κ. Ὑπουργὸν ὅπως κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον, καθ’ ὃν ἐδέχθη εἰς ἕτερον ἄρθρον τροπολογίαν ὅπως μὴ διευθύνῃ καὶ ἄλλο φαρμακεῖον ὁ φαρμακοποιός, δεχθῇ εἰς τὸ βʹ ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου 6 τροπολογίαν, καθ’ ἣν (ἀναγινώσκει) «ὁ φαρμακοποιὸς ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχει ἴδιον φαρμακεῖον.... κλπ.» Διότι πολλάκις συμβαίνει ὥστε οἱ φαρμακοποιοὶ οἱ διατηροῦντες ἴδιον φαρμακεῖον νὰ διευθύνωσι καὶ τὸ φαρμακεῖον τῆς χήρας. Τὸ τοιοῦτον εἶναι ἄδικον.

§266Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἐπανέλθω εἰς τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἀνεκίνησεν ὁ κ. Βελέντζας. Ὡς εἶναι συντεταγμένον τὸ ἄρθρον εἶναι τελείως πλημμελὲς καὶ προσκρούει ἀπολύτως εἰς τὸ Κληρονομικὸν Δίκαιον.

§267ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐδήλωσα ὅτι δὲν ἀκολουθῶ ἐνταῦθα τὰς ἀρχὰς τοῦ Κληρονομικοῦ Δικαίου, ὅτι ὅμως δέχομαι νὰ προστεθῇ ἡ διάταξις «ἡ χήρα, ἐφ’ ὅσον ἔχει κληρονομικὸν δικαίωμα».

§268Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἤκουσα τί εἴπατε. Εἴπατε ὅτι ἡ χήρα, τὰ ὀρφανὰ καὶ οἱ γονεῖς τοῦ ἀποθανόντος μετὰ δεκαετῆ διατήρησιν τοῦ φαρμακείου δύνανται νὰ ἐνασκήσωσιν. Ἐφ’ ὅσον δὲν διαστέλλετε ἢ δὲν ἀναγράφετε ἐπὶ τῇ βάσει τῶν κανόνων τοῦ Κληρονομικοῦ Δικαίου, βεβαίως θὰ ἔχωμεν μίαν συρροὴν κληρονόμων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὸ δικαίωμα ἀθρόως νὰ ζητήσουν κληρονομικὰ δικαιώματα. Ἑπομένως ἀπαραιτήτως καὶ κατ’ ἀπόλυτον ἀνάγκην πρέπει νὰ ῥυθμισθοῦν ταῦτα. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ αὐτοῦ μόνον, πρόκειται περὶ τοῦ τελευταίου ἐδαφίου, τὸ ὁποῖον καταφανῶς προσκρούει εἰς τὰ κληρονομικὰ δικαιώματα.

§269Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Δὲν εἶνε πρὸς θάνατον αὐταὶ αἱ διατάξεις, οὔτε πρὸς συζητήσεις, αἱ ὁποῖαι δύνανται νὰ κρατήσουν χρόνον μακρὸν μὲ ἐπιμονὴν ἑκατέρωθεν. Πῶς θέλετε τὴν διατύπωσιν τοῦ ἄρθρου τούτου, διότι ἐγὼ δὲν ἐννοῶ νὰ παραγνωρίσω οὐδὲν ἀπολύτως δικαίωμα.

§270Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Νὰ τηρηθῶσιν οἱ κανόνες τοῦ κληρονομικοῦ δικαίου.

§271Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Σᾶς παρακαλῶ νὰ ἐπιστήσητε τὴν προσοχήν σας ἐπὶ τῆς τελευταίας παραγράφου, διότι ἐκεῖ καθιστᾶτε μίαν ἀνικανότητα πρὸς τὸ κληρονομεῖν, ἐὰν δὲ δὲν ἀποβλέπητε εἰς ῥύθμισιν τοῦ κληρονομικοῦ δικαίου, δὲν ἔχετε τὸ πρὸς τοῦτο δικαίωμα. Ἀναχωρεῖτε βεβαίως ἐκ τῆς ἀρχῆς ὅτι πρόκειται περὶ ἰδιοκτησίας μεταβιβαζομένης εἰς τοὺς νομίμους κληρονόμους, ἑπομένως πρέπει νὰ ἀφήσητε ἄθικτον τὸ δικαίωμα τῶν ἀδελφῶν.

§272Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἰδοὺ πῶς πρέπει νὰ διατυπωθῇ: μετὰ τὴν λέξιν «ἡ χήρα» νὰ τεθῇ «ἐφόσον κέκτηται κληρονομικὸν δικαίωμα, τὰ ὀρφανά, καὶ τούτων μὴ ὑπαρχόντων οἱ γονεῖς καὶ οἱ ἀδελφοί».

§273Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Συζητεῖτε πάντες οἱ νομικοὶ πρὸς ἐμέ, ἐνῷ ὀφείλετε νὰ συζητήσητε πρὸς ἀλλήλους, ἵνα συμφωνήσητε εἰς τὴν διατύπωσιν.

§274Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἐφ’ ὅσον πρόκειται περὶ τίτλων μεταβιβάσεως φαρμακείου, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι περιουσία τοιαύτη, ἡ ὁποία πρέπει νὰ περιέλθῃ εἰς ὅλους τοὺς ἐξ ἀδιαθέτου κληρονόμους, νὰ μεταβιβασθῇ εἰς τοὺς κληρονόμους μέχρις ὡρισμένου βαθμοῦ, εἰς τὴν χήραν, τὰ τέκνα καὶ τοὺς ἀδελφοὺς μὲ τὸν πατέρα.

§275ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τοὺς κ.κ. νομικοὺς συναδέλφους νὰ μὲ ἀκούσωσιν (ἀναγινώσκει) «Ἡ χήρα, τὰ ὀρφανά...κλπ.» ἐφόσον καλοῦνται εἰς τὴν κληρονομίαν αὐτοῦ.

§276Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Τὸ «μέχρι σήμερον» ἐλησμονήσατε.

§277Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Μάλιστα.

§278Ε. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Κύριε Ὑπουργὲ διὰ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ παρέχεται τὸ δικαίωμα τῆς μεταβιβάσεως εἰς τοὺς κληρονόμους τοῦ φαρμακείου μετὰ δεκαετίαν. Δεδομένου, ὅτι αὐτὸ εἶναι περιουσία μεταβιβαζομένη, δὲν φρονεῖτε ὅτι ἐὰν πρόκηται νὰ μεταβιβασθῇ εἰς τὸν υἱὸν τοῦ φαρμακοποιοῦ, πρέπει νὰ ἐλαττωθῇ ἡ προθεσμία; Νὰ μεταβιβάζεται μετὰ ἓν ἢ δύο ἔτη, ὄχι μετὰ δέκα.

§279ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Αὐτὸ εἶναι ὀρθόν. Ἐπὶ τῆς τοιαύτης μεταβιβάσεως τοῦ φαρμακείου παρέχεται τὸ δικαίωμα νὰ μεταβιβάσῃ δι’ ἁπλῆς ἐπιστολῆς.

§280Θ. ΣΚΑΣΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, θὰ παρεκάλουν ὅπως τὸ χρονικὸν ὅριον τῆς δεκαετίας περιορισθῇ. Συζητουμένου τοῦ 4 ἄρθρου εἴπομεν ὅτι ἡ δεκαετὴς λειτουργία τοῦ φαρμακείου τίθεται διὰ νὰ ἐμποδίσωμεν τὴν ἐμπορίαν καὶ τοῦτο ἐτέθη, ἀλλὰ προκειμένου περὶ θανάτου δὲν δύναται κανεὶς νὰ εἴπῃ τὸ αὐτό.

§281Α. Τ. ΜΠΑΣΙΑΣ. Καὶ ἐγὼ θὰ ἐπιμείνω εἰς τὴν ἀπάλειψιν τῆς διατάξεως μετὰ δεκαετίαν διὰ τοὺς φαρμακοποιούς. Εὑρίσκω ὅτι εἶναι ἀπολύτως ἄδικος. Ἐὰν δηλαδὴ φαρμακοποιός τις ἐξεμεταλλεύθη τὸ φαρμακεῖον ἐπὶ δεκαετίαν καὶ ἐκέρδισε χρήματα, τότε δύναται ἡ οἰκογένειά του νὰ ὠφεληθῇ τῶν διατάξεων τοῦ ἄρθρου 10· ἐὰν τὸ διετήρησεν ἕνα δύο ἔτη, κατὰ τὰ ὁποῖα δὲν ἠδυνήθη νὰ κερδίσῃ τὰ χρήματα, τὰ ὁποῖα ἐδαπάνησεν, πρέπει αὐτὸς νὰ μὴ δύναται νὰ κάμῃ χρῆσιν τῶν διατάξεων τοῦ ἄρθρου. Διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι οὐδεὶς λόγος συντρέχει εἰς τὸ ζήτημα τῆς δεκαετίας καὶ δι’ αὐτὸ πρέπει νὰ διαγραφῇ.

§282Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Εἶμαι καὶ ἐγὼ σύμφωνος μὲ τὴν παρατήρησιν αὐτήν. Πρέπει δὲ νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν ὅτι δὲν μεταβιβάζεται μόνον ἡ ἄδεια ἀλλὰ καὶ μὲ τὸ ὑπάρχον ὑλικόν. Ὅταν θὰ μεταβιβασθῇ τὸ φαρμακεῖον, θὰ μεταβιβασθῇ μὲ τὴν ἄδειαν τὴν μεταβιβάζουσαν τὸ φαρμακεῖον καὶ μὲ τὴν κατάστασιν τῆς ἐγγυήσεως. Ἐὰν δὲν δώσητε τὸ δικαίωμα αὐτὸ τῆς μεταβιβάσεως θὰ καταστραφῇ μία περιουσία ὁλόκληρος. Αὐτὴν τὴν ἔννοιαν ἔχει αὐτὴ ἡ μεταβίβασις. Δὲν ὑπάρχει δὲ κανεὶς λόγος νὰ εἴπωμεν εἰς αὐτὴν τὴν οἰκογένειαν ἡ ὁποία εἶχε τὸ ἀτύχημα νὰ χάσῃ τὸν ἐπιστήμονα ἐκεῖνον τὸν ὁποῖον εἶχε, νὰ μὴ δύναται νὰ μεταβιβάσῃ τὸ φαρμακεῖον. Εἶνε ὀρθὸν αὐτό; Συγχρόνως δὲ εἶχον νὰ κάμω καὶ μίαν ἄλλην τροποποίησιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ κ. Τσακόπουλος, ὅτι τὰ ὀρφανὰ καὶ οἱ γονεῖς καθὼς καὶ οἱ ἀδελφοί, τοὺς ὁποίους ἔχετε βεβαίως κατὰ κληρονομικὴν τάξιν, καλῶς τοὺς ἔχετε, ἀλλὰ τὰς χήρας νὰ μὴ θέσωμεν κατὰ κληρονομικὴν τάξιν, ἀλλ’ ἐὰν δὲν εἶναι ἄλλοι κληρονόμοι, νὰ θέσωμεν τὴν χήραν αὐτήν.

§283ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Νέον κληρονομικὸν καθεστώς; Ἀφοῦ ἔγινε τόσος λόγος διὰ νὰ μὴ θίξωμεν τὸ κληρονομικὸν καθεστώς;

§284Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Νὰ σᾶς εἴπω τί συμβαίνει. Μετὰ τὰ ὀρφανά, τοὺς γονεῖς καὶ τοὺς ἀδελφούς, ἡ χήρα εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ ἔχῃ κληρονομικὸν δικαίωμα, ἐὰν εἶναι ἄπορος καὶ ἄπροικος. Εἶναι ὅμως ἐνδεχόμενον νὰ μὴ ἔχῃ. Διὰ τὶ νὰ μὴ ἔχῃ αὐτὴ τὸ δικαίωμα τῆς μεταβιβάσεως;

§285ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Μετὰ μίαν δεκαετίαν ἀρκεῖ.

§286Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Παρακαλῶ δύο λέξεις. Ἔχει καὶ ἄλλην ἄποψιν τὸ ζήτημα. Δὲν εἶναι μόνον αὐτή. Δὲν πρόκειται περὶ μεταβιβάσεως τοῦ φαρμακείου. Πρόκειται καὶ περὶ μεταβιβάσεως τοῦ τίτλου. Εἰς τὸ μέλλον οὐδεὶς φαρμακοποιὸς θὰ δυνηθῇ ν’ ἀνοίξῃ φαρμακεῖον χωρὶς ν’ ἀγοράσῃ ἄδειαν. Σημειώσατε ὅτι δὲν ἦτο ἄσκοπον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπε καὶ ὁ προηγούμενος νόμος, ὅτι ὡρισμένα ἔτη πρέπει νὰ παρέλθωσι διὰ ν’ ἀποκτήσῃ δικαίωμα μεταβιβάσεως.

§287ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Τότε νὰ μείνῃ ὡς ἔχει ἡ διάταξις.

§288Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἂς μείνῃ.

§289ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ ἔληξεν ἡ συζήτησις. Ὑπάρχουσι δύο τροπολογίαι.

§290ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Αὐταὶ εἶναι αἱ ὁποῖαι ἔγειναν δεκταί.

§291ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 6, ὡς ἐτροπολογήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 7. (ἀναγινώσκεται). Ὁ κ. Μάνος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς τροπολογίας του.

§292ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δέχομαι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Μάνου.

§293ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πολυχρονιάδης ἔχει τὸν λόγον.

§294Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, εἰς τὸ ἄρθρον 7 ὁρίζεται ὅτι: «Ἐπιτρέπεται καὶ ἡ χονδρικὴ πώλησις φαρμάκων ὑπὸ τῶν φαρμακοποιῶν, ἀλλ’ ἡ τοιαύτη πώλησις πρέπει νὰ γίνεται ἐν τῷ καταστήματι τοῦ φαρμακείου». Ὑπάρχουσι, κ. Ὑπουργέ, φαρμακεῖα τὰ ὁποῖα εἶναι δύσχρηστα τινὰ δὲ καὶ ἐπιβεβλημμένα. Θὰ παρεκάλουν ὑμᾶς ὅπως ἀπαλείψητε τὴν διάταξιν καὶ ἐπιτρέψητε τὴν πώλησιν εἰς τὰς ἀποθήκας, διότι εἶναι ἀδύνατος ἡ μεταφορὰ τῶν φαρμάκων ἐκτὸς τῆς πόλεως.

§295ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ὄχι. Θὰ μεταφέρωνται εἰς τὰς ἀποθήκας.

§296ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 7, ὡς ἐτροπολογήθη παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἀποδεχθέντος τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Μάνου, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 8. (Ἀναγινώσκεται). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 8 ὁ κ. Σκάσης ἔχει τὸν λόγον.

§297Θ. ΣΚΑΣΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, καίτοι δὲν ἔχω σκοπὸν νὰ εἴπω πολλά, ἀνῆλθον ἐπὶ τὸ βῆμα ἀκριβῶς ἵνα ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς ἐπὶ τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου τούτου. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ δὲ αὐτῇ ἤθελον παρακαλέσει τοὺς ἀξιοτίμους συναδέλφους, ὅπως μετὰ πάσης δυνατῆς ὑπομονῆς ἀκροῶνται τῶν λόγων μου, καθότι τὸ παρὸν νομοσχέδιον δὲν εἶναι ἐκ τῶν συνήθων ὀργανωτικῶν νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα, ἐὰν ἤθελον ἀστοχήσῃ, ἠδύναντο κατόπιν διὰ νεωτέρου τινὸς νόμου νὰ διορθωθῶσιν. Κάθε γραμμὴ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, κάθε ἄρθρον θίγει συμφέροντα, δύναται νὰ ῥίψῃ ἀνθρώπους εἰς τοὺς δρόμους. Ἑπομένως θὰ παρεκάλουν, ἐπαναλαμβάνω καὶ πάλιν, ὅπως μετὰ πάσης τῆς δυνατῆς ὑπομονῆς καὶ προσοχῆς παρακολουθήσῃ ἡ Βουλὴ τὴν συζήτησιν αὐτήν. Τὸ ἄρθρον 8 διαλαμβάνει διάταξιν περὶ διατιμήσεως τῶν φαρμάκων. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλή, ὡς ἐκ τοῦ ἐπαγγέλματός μου νὰ εἴπω, ὅτι ἡ κακοδαιμονία τῶν φαρμακείων, ἡ κακοδαιμονία ἐκείνη, ἡ ὁποία ἔφερε τὰ φαρμακεῖα ταῦτα καὶ τοὺς φαρμακοποιοὺς εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ προβαίνωσιν εἰς διαμαρτυρίας καὶ νὰ συντάσσωσιν ὑπομνήματα καὶ ἀναφοράς, ὀφείλεται ἀκριβῶς εἰς τὸ ὅτι οὐδεμία διατίμησις ἐτηρεῖτο ἐπὶ τῶν πωλουμένων φαρμάκων καὶ ἰδίᾳ ἐπὶ τῶν συνταγῶν. Εἶχεν ἀναπτυχθῇ ἕν εἶδος συναγωνισμοῦ, συναγωνισμοῦ ὅμως ὅστις, ἐφ’ ὅσον ἦτο ὀλέθριος διὰ τὰ θυλάκια τῶν φαρμακοποιῶν, ἐπὶ τέλους θὰ ἦτο καὶ ἀνεκτός, καθότι αὐτοὶ ἦσαν οἱ προκαλοῦντες τοῦτον. Ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον ὁ συναγωνισμὸς οὗτος ἐστρέφετο κατὰ τῆς ὑγείας τῶν πολιτῶν, νομίζω ὅτι, σήμερον παρουσιαζομένης τῆς εὐκαιρίας, ἡ πολιτεία πρέπει νὰ λάβῃ μέτρα καὶ μέτρα αὐστηρά, ὅπως ἐν τῷ μέλλοντι μὴ συμβῇ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον καὶ κατὰ τὸ παρελθὸν συνέβη. Ἡ ἐπιτροπὴ εἶχε ὑποβάλει τροπολογίαν τινά, ἥτις, κατὰ τὴν γνώμην μου, ἀνταποκρίνεται πληρέστερον εἰς τὴν ἀνάγκην ταύτην. Ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἀναγνωρίσας πληρέστατα τὰς παρατηρήσεις ταύτας τῆς ἐπιτροπῆς ἀνέγραψεν ἐν τῷ τροποποιηθέντι παρ’ αὐτοῦ νομοσχεδίῳ. Ἀλλ’ ἂς μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω ὅτι, ὡς αὕτη παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ διετυπώθη, δὲν πληροῖ τελείως τὸν σκοπὸν τὸν ὁποῖον ἡ ἐπιτροπὴ εἶχε, προτείνασα τοιαύτην τινὰ διαρρύθμισιν τοῦ νομοσχεδίου. Ἐφ’ ὅσον δὲ ὁ σκοπὸς εἶναι γνωστός, δὲν θὰ ἐπιμείνω μακρηγορῶν, ἀλλ’ εἰσέρχομαι ἀμέσως εἰς τὴν διατύπωσιν τῆς τροπολογίας, τὴν ὁποίαν διατύπωσιν παρακαλῶ καὶ τὴν Βουλὴν καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ δεχθῇ. Ἰδοὺ πῶς ἔχει τὸ ἄρθρον ὡς ἐτροποποιήθη παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ: «Ἡ διατίμησις τῶν φαρμάκων γενομένη διὰ Β. Διατάγματος.... κλπ.». Φρονῶ ὅτι εἶναι ἀπαραίτητον ὅπως μετὰ τὴν λέξιν «διατίμησις φαρμάκων» προστεθῇ ἡ φράσις «ὡς καὶ ὁ τρόπος τῆς ἐφαρμογῆς της» καθ’ ὅτι ὅσον λελογισμένη καὶ ἂν ᾖ ἡ διατίμησις, ὅταν δὲν καθορισθῇ ὁ τρόπος τοῦ ἐλέγχου καὶ τῆς ποινικῆς εὐθύνης διὰ τοὺς παραβάτας αὐτῆς, οὐδὲν ἐπιτυγχάνομεν καὶ θὰ ἐπανέλθωμεν πάλιν εἰς τὸ πρῴην καθεστώς, ὅπερ μετέβαλε τὰ φαρμακεῖα εἰς μικροκαταστήματα ἀποικιακῶν.

§298ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Θέλετε νὰ εἴπητε νὰ κάμωμεν τὴν διατύπωσιν τοῦ ἄρθρου 14 ὡς εἶχεν ἐν τῇ ἐπιτροπῇ. Ἀλλ’ αὐτὴ μένει ἄνευ οὐδεμιᾶς κυρώσεως, διότι λέγει: «Τὰ τῆς διατιμήσεως τῶν φαρμάκων κανονισθήσονται διὰ Β. Διατάγματος, μετὰ γνωμοδότησιν τοῦ Ἰατροσυνεδρίου». Εἶναι ὑποχρεωτικὴ διὰ τοὺς φαρμακοποιούς, μόνον κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν συνταγῶν. Ἡ παράβασις δὲ ταύτης τιμωρεῖται διὰ προστίμου μέχρι δραχμῶν πεντήκοντα καὶ ἐν ὑποτροπῇ ἐντὸς τοῦ αὐτοῦ τριμήνου μέχρι δραχμῶν τριακοσίων. Ἐξακολουθητικῶς λέγει: «Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν δικαιοῦται ὅπως δι’ ἀποφάσεώς του, μετὰ σύμφωνον γνωμοδότησιν τοῦ Ἰατροσυνεδρίου, διατιμήσῃ τὴν ἀγοραίαν τιμὴν τῶν χονδρικῶς ἢ λιανικῶς ὑπὸ φαρμακοποιῶν, φαρμακεμπόρων, παραγγελιοδόχων ἢ ἐργοστασιαρχῶν πωλουμένων οὐχὶ διὰ συνταγῶν, φαρμακευτικῶν, ἀπολυμαντικῶν, ἀντισηπτικῶν καὶ ἄλλων εἰδῶν χρησίμων εἰς τὴν θεραπείαν ἢ ἀπολύμανσιν. Οἱ παραβάται τῆς διατιμήσεως ταύτης τιμωροῦνται διὰ χρηματικῆς ποινῆς μέχρι πεντακοσίων δραχμῶν καὶ ἐν ὑποτροπῇ μέχρι δισχιλίων». Ὕστερα;

§299Θ. ΣΚΑΣΗΣ. Τότε θὰ εἴμεθα σύμφωνοι, ἐὰν ὁρίσητε μίαν κύρωσιν, ἡ ὁποία θὰ συμπληροῖ τὸ ἄρθρον. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ δεχθῆτε τὴν τροπολογίαν τῆς ἐπιτροπῆς, βεβαιωθῆτε δὲ ὅτι κάμνετε πράγματι ἐκδούλευσιν εἰς τοὺς πολίτας, τῶν ὁποίων τὴν ὑγείαν προασπίζετε διὰ τῆς αὐστηρᾶς αὐτῆς διατάξεως.

§300ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Θὰ ἔχῃ οὕτω: (ἀναγινώσκει) «Τὰ τῆς διατιμήσεως τῶν φαρμάκων καὶ ὁ τρόπος τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ ἐλέγχου τῆς διατιμήσεως αὐτῶν, κανονισθήσονται διὰ Β. Διατάγματος. Αἱ παραβάσεις τιμωροῦνται διὰ προστίμου 50 δραχ. καὶ καθ’ ὑποτροπὴν ἐντὸς τριῶν μηνῶν μέχρι τριακοσίων. Ἐπίσης διὰ Β. Διατάγματος κανονισθήσεται ἡ ἀγοραία τιμὴ τῶν χονδρικῶς.... κλπ.»

§301Κ. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Θὰ ἤθελον νὰ προσθέσω τοῦτο· θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅπως ἐξαιρεθῶσι τῆς διατιμήσεως ταύτης οἱ σύλλογοι, φιλανθρωπικὰ ἱδρύματα καὶ κλινικαί, αἱ ὁποῖαι στεροῦνται φαρμάκων. Ὑπάρχουσι φιλανθρωπικὰ ἱδρύματα καὶ σύλλογοι, οἱ ὁποῖοι χορηγοῦσι φάρμακα καὶ εἰς ἐνδεεῖς.

§302ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ἡ σύστασις τὴν στιγμὴν ταύτην εἶναι περιττή. Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἢ οἱοσδήποτε, δύναται νὰ στηρίξῃ Β. Διάταγμα εἰς τὴν γνώμην τοῦ Συνεδρίου.

§303ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 8 ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Βερροίου, ἡ ὁποία ἀποσύρεται.

§304Ι. ΜΠΡΙΣΙΜΙΤΖΑΚΗΣ. Ἐπὶ τοῦ 8ου ἄρθρου δύνασθε νὰ προσθέσητε διάταξιν, ὅπως καθορίζηται ἡ ἀπόστασις τῶν φαρμακείων εἰς τὰς συνοικίας.

§305ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ 8ον ἄρθρον, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 9ον (ἀναγινώσκεται).

§306ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν ἐγένοντο παρατηρήσεις ὡς πρὸς τὴν ἀσάφειαν τῆς διατυπώσεως τοῦ ἄρθρου, ὅτι κινδυνεύει νὰ ἐπέλθῃ σύγχυσις περὶ τῆς τύχης, τὴν ὁποίαν θὰ ἔχωσι τὰ φαρμακεμπορεῖα ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νόμου τοῦ 1910. Διὰ ν’ ἀρθῇ πᾶσα παρεξήγησις διατυποῦται ὡς ἑξῆς: «αἱ πρὸ τοῦ νόμου τοῦ 1910 ἐκδοθεῖσαι ἄδειαι φαρμακεμπορείων θεωροῦνται ἄκυροι αὐτοδικαίως, ἐὰν μὴ τὰ φαρμακεμπορεῖα ταῦτα ἤρχισαν λειτουργοῦντα πρὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς ἰσχύος τοῦ παρόντος νόμου».

§307ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀλεξάκης.

§308Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Αὐτὴν τὴν παρατήρησιν ἤθελον νὰ κάμω.

§309Γ. ΒΛΑΧΟΣ. Καὶ ἐγώ.

§310ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κροκιδᾶς.

§311Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Συμβαίνει τὸ ἑξῆς. Ὁ νόμος τοῦ 1910 παρεξηγήθη ἀπό τινα ὄργανα διοικητικά. Συμβαίνει τινές, οἱ ὁποῖοι εἶχον ἄδειαν πρὸ τοῦ 1910 καὶ δὲν ἠδυνήθησαν ν’ ἀνοίξωσι φαρμακεμπορεῖον, αὐτοὶ νὰ μείνωσιν ἔξω.

§312ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, αὐτὸ τὸ πρᾶγμα εἶναι ὅλως διάφορον. Ἐὰν ἔλθῃ ἐνώπιον τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ αἴτησις πρὸς σύστασιν φαρμακεμπορείου, μὴ συστηθέντος ἐπὶ τῇ βάσει ἀδείας χορηγηθείσης πρὸ τοῦ νόμου τοῦ 1910, τῆς ὁποίας δὲν ἐγένετο χρῆσις μέχρι σήμερον καὶ ἀποφανθῇ οὕτως ἢ ἄλλως ὁ κ. Ὑπουργός, ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ τὸν ἐλέγξητε τὸν Ὑπουργὸν ἐὰν εὑρίσκηται ἐντὸς τοῦ νόμου ἢ ὄχι.

§313Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Σᾶς εἶπον νὰ καθαρίσητε αὐτὸ τὸ ζήτημα.

§314Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Δὲν δύναμαι νὰ τὸ καθαρίσω. Ὁ νόμος τοῦ 1910 ἀπηγόρευσε τὴν περαιτέρω σύστασιν φαρμακεμπορείου, εἶπον δὲ ὅτι δὲν κλείομεν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἔχουσι συστηθῆ. Θὰ ἠδυνάμην ἴσως νὰ εἴπω· ὅσα φαρμακεμπορεῖα συνεστήθησαν μετὰ τὸν νόμον τοῦ 1910, τὸν ἀπαγορεύσαντα τὴν περαιτέρω σύστασιν, θὰ ἦτο πιθανὸν ἴσως νὰ εἴπῃ ὑπουργός τις, ὅτι τὰ θεωρῶ κακῶς συσταθέντα καὶ ἑπομένως δὲν τὰ ἀναγνωρίζω. Ἐγὼ σκέπτομαι ἄλλως καὶ λέγω ὅτι, ὁ Νόμος τοῦ 1910 ὁ σεβασθεὶς μέχρι τῆς ἐποχῆς ἐκείνης τὰ συσταθησόμενα φαρμακεμπορεῖα, διατί τὰ ἐσεβάσθη; διότι εἶχεν ὑπ’ ὄψιν, ὅτι τὸ κλείσιμον τῶν φαρμακεμπορείων, τῶν συστηθέντων μέχρι τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, φυσικὰ ἤθελε πλήξει καὶ περιουσίας καὶ ἤθελε καταστρέψει συμφέροντα μεγάλα. Ἐὰν φυσικὰ ἐγὼ ἤθελον τὸ ἀφήσει ἔτσι καὶ ἔλεγον: δὲν τὰ ἀναγνωρίζω σήμερον καὶ κλείω αὐτά, θὰ ἔπραττον τὸ ἄτοπον, τὸ ὁποῖον ἤθελε νὰ προλάβῃ ὁ Νόμος τοῦ 1910, τουτέστι θὰ κατέστρεφον συμφέροντα καὶ θὰ ἔπληττον περιουσίας. Αὐτὸ λέγω ἐδῶ, ὅτι: «ὅσα ἔχουσι συστηθῆ.... κλπ.»

§315Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Ἐρωτῶ εἶχον ἄδειαν πρὸ τοῦ 1910 καὶ δὲν μὲ ἀφῆκαν νὰ συστήσω τὸ φαρμακεμπορεῖον.

§316Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Τώρα;

§317Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Μάλιστα.

§318Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Δὲν γνωρίζω τί θὰ κάμω.

§319Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, δὲν μᾶς τὸ εἴπατε;

§320ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ἐγώ;

§321Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Ποῦ ἔχετε ἄδειαν δομένην;

§322ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Πουθενά.

§323Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Ὑπάρχουν ἄνθρωποι, οἵτινες εἶχον ἄδειαν συστάσεως φαρμακεμπορίου πρὸ τοῦ Νόμου τοῦ 1910, ἀλλὰ κατὰ κακὴν ἑρμηνείαν τοῦ Νόμου αὐτοῦ, αἱ ἀρχαί σας ἠμπόδιζον τὴν ἐπέκτασιν τῶν φαρμακείων. Ἔρχεσθε σεῖς καὶ λέγετε, ὅσοι διὰ τοῦ παρόντος Νόμου δυνάμει ἀδείας συνέστησαν φαρμακεῖα, καλῶς· ἀλλὰ δι’ αὐτούς, ποῦ σᾶς λέγω, τί θὰ γείνῃ;

§324ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας.

§325Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Νὰ θεωρηθῶσιν ὡς συστήσαντες Φαρμακεῖα καὶ οἱ κωλυθέντες.

§326ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Καὶ εἰς αὐτοὺς δίδω εὐκαιρίαν νὰ κάμωσι Φαρμακεῖα.

§327Α. Τ. ΜΠΑΣΙΑΣ. Νομίζω ὅτι πρόκειται περὶ παρεξηγήσεως. Ἀναμφισβητήτως ἡ διατύπωσις τοῦ ἄρθρου εἶναι ὀρθή. Νομίζω ὅτι κατὰ τὸν Νόμον τοῦ 1910, ὅσοι δὲν εἶχον συστήσει Φαρμακεῖα, ἀλλ’ εἶχον ἀδείας, ἐδικαιοῦντο νὰ ἀνοίξωσιν καὶ ἤνοιξαν ἐν Ἀθήναις, λειτουργοῦσι δὲ δύο ἢ τρία τοιαῦτα, τὰ ὁποῖα γνωρίζω καὶ τὰ ὁποῖα διὰ τοῦ Νόμου σήμερον ἀναγνωρίζονται. Ἐφ’ ὅσον λοιπὸν ὑπάρχουν ἄνθρωποι κωλυθέντες παρανόμως, διότι κατὰ τὸν Νόμον τοῦ 1910 δὲν ἠμποδίζοντο, νομίζω ὅτι, διὰ διοικητικοῦ μέτρου πρέπει νὰ τοὺς ἐπιτρέψῃ ὁ Ὑπουργὸς χωρὶς νὰ γείνῃ μνεία ἐν τῷ Νόμῳ.

§328ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Κ. Γόντικας, Μ. Στελλάκης καὶ Δ. Πετσετάκης παραιτοῦνται. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 9 ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καὶ ἀναγινώσκεται τὸ 10).

§329Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Διὰ τοῦ ἄρθρου 10 δίδεται δικαίωμα εἰς τὸν Φαρμακοποιὸν μετὰ τὴν δεκαετῆ ἄσκησιν τοῦ ἐπαγγέλματός του νὰ μεταβιβάζῃ κατόπιν τὴν κυριότητά του. Αὐτὸ τὸ δικαίωμα δίδεται καὶ εἰς τοὺς κληρονόμους του. Δὲν νομίζετε, ἀφοῦ ἔχωσι τὸ δικαίωμα τῆς μεταβιβάσεως τῆς κυριότητος, ὅτι πρέπει νὰ ἔχωσι τὸ δικαίωμα τῆς ἐκμισθώσεως; Ἡ χρῆσις εἶναι κἄτι τι ὀλιγώτερον τῆς κυριότητος.

§330ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει καὶ ἡ τροπολογία τοῦ κ. Πολυχρονιάδου.

§331Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Διὰ τοῦ ἄρθρου 10 ἀπαγορεύεται ἡ ἐκμίσθωσις τῶν ἀδειῶν ἀπολύτως, ἀλλὰ διὰ τοῦ ἄρθρου 4 θεσπίζεται ἀσυμβίβαστον μερικῶν δημοσίων ἐπαγγελμάτων πρὸς τὸ τοῦ Φαρμακοποιοῦ. Θὰ σᾶς παρακαλέσω ὅπως, εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ δύνανται νὰ ἀσκήσωσι τὸ ἐπάγγελμα τοῦτο, λόγῳ τοῦ ἀσυμβιβάστου, ἐπιτραπῇ ἡ ἐκμίσθωσις.

§332ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Θὰ τεθῇ προθεσμία, ἐντὸς τῆς ὁποίας θὰ ἐπιτραπῇ ἡ μεταβίβασις. Πῶς θὰ γείνῃ ὅταν ὑπάρχει εἰκονικὴ ἐκμίσθωσις;

§333Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Εἰς ἐπιστήμονας.

§334ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ἔχομεν νὰ θέσωμεν τοιαύτην διάταξιν. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 10 καὶ ἀναγινώσκεται τὸ 11).

§335Ε. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Λειτουργοῦσι σήμερον φαρμακεμπορεῖα....

§336ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ἐδῶ πρόκειται περὶ ἐργοστασίων.

§337Γ. ΒΛΑΧΟΣ. Ὑποβάλλω τροπολογίαν καθ’ ἣν οἱ μὴ φαρμακοποιοὶ ἐργοστασιάρχαι....

§338ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Δὲν πρόκειται περὶ αὐτῶν ἐδῶ.

§339Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Τίνα προϊόντα θὰ πωλῶσι; Μόνα τὰ ἰδικά των; Ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ ἐπιτραπῇ εἰς παραγγελιοδόχους νὰ μεταπωλῶσι φάρμακα. Διότι τὴν στιγμὴν ταύτην ἐρχόμεθα διὰ τοῦ τρόπου τῶν παραγγελιοδόχων νὰ ἐπιτρέψωμεν εἰς ἄλλους.

§340ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ἀπαντῶ εἰς τὴν πρώτην σας ἀπορίαν. Ὁμιλεῖτε περὶ ὅλων τῶν προϊόντων, ἀλλὰ οἱ παραγγελιοδόχοι φυσικὰ δὲν παράγουσι φαρμακευτικὰ προϊόντα, ἑπομένως καὶ οἱ μὲν καὶ οἱ δὲ πωλοῦσι τὰ φαρμακευτικὰ εἴδη. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν δευτέραν, ἀπαντῶ ὅτι τὸ νὰ μεταβῆτε εἰς τὸ ἐργοστάσιον καὶ νὰ ἐλέγξητε ἐὰν τὸ προϊόν, τὸ ὁποῖον πωλεῖ, εἶναι ἰδικόν του ἢ ὄχι, δὲν εἶναι δυνατόν.

§341Ι. ΒΕΡΡΟΙΟΣ. Νομίζω ὅτι ὑπάρχει μία ἀντίφασις μεταξὺ τῆς διατάξεως ἡ ὁποία ὑπάρχει εἰς τὸ 12 ἄρθρον καὶ τοῦ ἐδαφίου 2 τοῦ ἄρθρου 8. Τὸ δεύτερον ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου 8 λέγει ὅτι «ἐπιτρέπεται.... κλπ.» (ἀναγινώσκει). Ἑπομένως καὶ εἰς τὸ κοινὸν ἄνευ συνταγῆς.

§342ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Δὲν ὑπάρχει οὐδεμία ἀντίφασις, τὸ πρᾶγμα εἶναι σαφέστατον.

§343ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 11 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι). (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 12 καὶ ἀναγινώσκεται τὸ 13ον).

§344Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Ἡ ἀπαγόρευσις εἶναι ὀρθή, ἀλλὰ νὰ ἐπιτραπῇ εἰς τὰς κλινικὰς αἱ ὁποῖαι ἔχουσιν ἐπιστήμονα φαρμακοποιόν.

§345ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ὄχι, διότι τὸ θεωρῶ ῥουσφέτι. Αἱ κλινικαὶ ἢ ἱκανοποιοῦνται ἀρκετὰ καλά, ὁπότε εἶναι ἐπαρκεῖς νὰ τηρῶσιν ὅλους τοὺς ὅρους, τοὺς ὁποίους θὰ ζητήσωμεν δυνάμει τοῦ τελευταίου νόμου ἢ εἶναι ἀνεπαρκεῖς, ὁπότε βεβαίως δὲν εἶναι κλινικαί, ἀλλ’ ἔχουσιν ὀλίγα κρεβάτια καὶ τότε βεβαίως εἶναι περιτταὶ νὰ ὑπάρχωσιν.

§346Σ. ΙΓΓΛΕΣΗΣ. Διϊσχυρίζομαι τὸ ἀντίθετον ἀπὸ τὸν κ. Κροκιδᾶν. Εἰς τὰ εὐαγῆ καὶ φιλανθρωπικὰ καταστήματα τοῦ τόπου μου, διὰ τὰ ὁποῖα δαπανῶνται χιλιάδες δραχμῶν, τὸ φαρμακεῖον τοῦ νοσοκομείου τὸ διευθύνει μία νοσοκόμος. Αἱ συνταγαὶ τῶν ἀπόρων τῆς πόλεως ἐκτελοῦνται εἰς τὸ νοσοκομεῖον ὑπὸ τῆς νοσοκόμου, ἐκτελοῦνται ὅμως κατὰ τοιοῦτον τρόπον ὥστε καλλίτερον θὰ ἦτο νὰ μὴ ἐκτελοῦντο. Λοιπὸν νὰ τεθῇ ἡ ἑξῆς τροπολογία (ἀναγινώσκει). Ἐὰν δὲν θέσητε αὐτό, τὰ κακὰ θὰ εἶναι ἀδιόρθωτα.

§347ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 13 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 14ον (ἀναγινώσκεται).

§348ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χατζηγιάννης.

§349Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ν’ ἀκούσωμεν πρῶτον τὴν γνώμην τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς τροπολογίας.

§350ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ τροπολογία ἔχει οὕτω «οἱ κατὰ τὴν ἰσχὺν τοῦ παρόντος νόμου ἔχοντες.... κλπ. (ἀναγινώσκει).

§351ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δι’ ὅλους αὐτούς, δι’ οὓς ὑπάρχει ἀσυμβίβαστον, ὡς καὶ διὰ τοὺς ἐπιμελητὰς τῶν οἰκείων ἐργαστηρίων, θὰ ταχθῇ προθεσμία ἑξάμηνος.

§352ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι. Ἡ προθεσμία εἶναι μικρά.

§353ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ἂς γίνῃ ἓν ἔτος.

§354Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Δύο ἔτη πρέπει νὰ γείνῃ.

§355Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐπιθυμοῦμεν νὰ μάθωμεν τί εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός.

§356ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Εἶπον πρῶτον ὅτι θὰ ἀπαλειφθῶσιν ἀκόμη καὶ οἱ ἐπιμεληταί. Κατ’ ἀρχὴν δὲ εὑρίσκω ὅτι αὐτοί, διὰ τοὺς ὁποίους νομοθετεῖται τὸ ἀσυμβίβαστον, ὀρθὸν εἶναι νὰ ἔχωσι προθεσμίαν τινά, ἐντὸς τῆς ὁποίας νὰ ὑποχρεωθῶσι νὰ μεταβιβάσωσι τὸ φαρμακεῖον ἢ νὰ δηλώσωσι τέλος πάντων, ὁποίων ἐκ τῶν δύο ἐπαγγελμάτων προτιμῶσιν. Ἐγὼ εἶπον προθεσμίαν ἑξάμηνον. Ἄλλοι προέτειναν δύο ἔτη. Ἓν ἔτος δέχομαι.

§357Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Τῶν διδασκάλων τῶν φυσικῶν ἐπιστημῶν θὰ μείνῃ;

§358ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Θὰ φύγῃ καὶ αὐτό. Μόνον τοῦ καθηγητοῦ τῆς Φαρμακευτικῆς θὰ μείνῃ.

§359Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Διατί ὁ καθηγητής;

§360ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Δὲν νομίζω ὅτι πρέπει νὰ διατυπωθῇ ἐρώτημα, διατί θὰ μείνῃ ὁ καθηγητὴς τῆς Φαρμακευτικῆς. Τοὐναντίον νομίζω ὅτι ἔπρεπε νὰ διατυπωθῇ, ἐὰν δὲν ὡρίζετο· διότι ὁ καθηγητὴς τῆς Φαρμακευτικῆς φυσικὰ ἔχει καὶ τὸν χρόνον καὶ τὸν τρόπον καὶ ὅλα τὰ μέσα ὅπως μὴ παραλείψῃ τὸ καθῆκόν του.

§361ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὲ τὴν σειράν, κύριοι. Ὁ κ. Δ. Γκλαβᾶς.

§362Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι ἀληθὲς ὅτι δὲν εἶμαι εἰδικὸς περὶ τὰ φαρμακευτικά, ἐν τούτοις ὑποβάλλω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν τὸ ἑξῆς: Δὲν εἶναι δίκαιον, οὐδὲ πρέπον, φρονῶ, νὰ ἔχουν ἓν κεκτημένον δικαίωμα, τὸ ὁποῖον ἐνασκοῦν ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν καὶ τὸ δικαίωμα τοῦτο συμβολίζει μίαν περιουσίαν καὶ ἴσως καὶ τὴν μόνην, τὴν ὁποίαν ἔχουν αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι, νὰ τοὺς πετάξωμεν εἰς τοὺς δρόμους. Φρονῶ ὅτι τὸ σῶμα αὐτὸ δύναται νὰ λάβῃ ἀποφάσεις καὶ νὰ δίδῃ δύναμιν ἀναδρομικὴν εἰς αὐτάς, ἀλλὰ προπάντων πρέπει αἱ ἀποφάσεις αὐταὶ νὰ παρέχωσιν εὐεργέτημα πρὸς τὴν κοινωνίαν. Ἀλλὰ φρονῶ ὅτι δὲν παρέχομεν εὐεργέτημα εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι κεκτημένα δικαιώματα, διότι, ὅταν ῥίπτωμεν εἰς τοὺς δρόμους ἀνθρώπους, βεβαίως δὲν παρέχομεν εὐεργέτημα. Ἐνταῦθα δὲν παρέχομεν εὐεργέτημα διὰ τῆς διατάξεως, τοὐναντίον παρέχομεν εἰς τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς συμφοράν. Βεβαίως δημόσιος ὑπάλληλος, θὰ ἔλεγέ τις, εἶναι ἀσυμβίβαστον νὰ ἐξασκῇ καὶ τὸ φαρμακευτικὸν ἐπάγγελμα· δίκαιον θὰ ἦτο λοιπὸν νὰ παρέχητε εἰς αὐτοὺς τὸ δικαίωμα τοῦ συνεταιρισμοῦ τοὐλάχιστον μετ’ ἄλλου φαρμακοποιοῦ ἐπιστήμονος. Καὶ ἂν τοῦτο δὲν θέλετε νὰ τοὺς δώσητε τὸ δικαίωμα, ἔχετε πρὸ παντὸς ἠθικὴν ὑποχρέωσιν νὰ δώσητε τὸ δικαίωμα τῆς ἐπιμισθώσεως. Φρονῶ ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν θὰ θελήσῃ ἀβασανίστως νὰ ἀπορρίψῃ τὴν τροπολογίαν, ἡ ὁποία ἔχει ὑποβληθῇ. Δίκαιον εἶναι νὰ δοθῇ εἰς αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους μία διετία τοὐλάχιστον,

§363ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ὄχι.

§364Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Οὕτως ὥστε νὰ μὴ ὑποστῶσι ζημίαν.

§365Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Νομίζω ὅτι ἐφ’ ὅσον γίνεται λόγος περὶ ἀσυμβιβάστου, δὲν δύναται νὰ χωρήσῃ καμμία ἐξαίρεσις, πολὺ περισσότερον δὲν δύναται νὰ χωρήσῃ ἐξαίρεσις προκειμένου περὶ καθηγητοῦ. Ὅταν ἐψηφίσαμεν τὸν ὀργανισμὸν τοῦ Πανεπιστημίου, παρεδέχθημεν μερικὰ ἀσυμβίβαστα καὶ ἀπεκλείσαμεν τοῦ δικηγορεῖν τοὺς καθηγητὰς τῆς Νομικῆς Σχολῆς ἀπὸ τοῦ νὰ ἐξασκῶσι τὸ δικηγορικὸν ἐπάγγελμα ἐκτὸς τοῦ Ἀρείου Πάγου. Ἐγένετο μάλιστα καὶ πρότασις, ἡ ὁποία συνεζητήθη σοβαρῶς, ὅπως ἀποκλεισθῶσι καὶ οἱ καθηγηταὶ τῆς Ἰατρικῆς Σχολῆς ἀπὸ τῆς ἐξασκήσεως τοῦ ἐπαγγέλματος· ἀλλὰ τοῦτο ἐφάνη ὅτι ἠδύνατο νὰ εἶναι πολὺ λυπηρὸν διὰ τὴν κοινωνίαν, διότι διαπρεπεῖς χειροῦργοι καὶ παθολόγοι δὲν θὰ παρεῖχον τὰς ὑπηρεσίας των πρὸς σωτηρίαν πασχόντων καὶ οὕτω πως ἐκρίθη ὀρθὸν ὅπως μὴ ἀπαγορευθῇ ἡ ἐξάσκησις τοῦ ἰατρικοῦ ἐπαγγέλματος εἰς τοὺς καθηγητάς. Ὁ λόγος δὲ τῆς ἰδέας τῆς ἀπαγορεύσεως ἦτο, ὅτι οἱ καθηγηταὶ δὲν πρέπει νὰ ἀπασχολῶνται εἰς ἄλλα ἐπαγγέλματα, διὰ νὰ διαθέτωσιν ὁλόκληρον τὸν χρόνον αὐτῶν ὑπὲρ τῆς διδασκαλίας καὶ τῆς μορφώσεως τῶν φοιτητῶν. Δὲν δύναμαι λοιπὸν νὰ ἐννοήσω διὰ τίνα λόγον θὰ ἐξυπηρετηθῇ τὸ φαρμακευτικὸν ἐπάγγελμα, ἐὰν ὁ καθηγητὴς τῶν φυσικῶν ἐπιστημῶν ἔχῃ τὴν ἄδειαν νὰ ἔχῃ καὶ φαρμακεῖον.

§366ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὄχι. Τῶν φυσικῶν ἐπιστημῶν διεγράφη. Ἔμεινε μόνον τῆς Φαρμακευτικῆς Σχολῆς.

§367Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἔστω. Μήπως δὲν ἐνθυμούμεθα τὸν καθηγητὴν ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος εἶχε μονοπώλιον ἐν Ἀθήναις, μονοπώλιον πολὺ ἐπιβλαβὲς καὶ διὰ τὸ ἐπάγγελμα καὶ διὰ τὴν κοινωνίαν ἀκόμη; Διότι εἶναι γνωστὸν ὅτι ὁ καθηγητὴς ἐκεῖνος δὲν ἠδύνατο νὰ ἐπιβλέπῃ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν συνταγῶν, τῆς ὁποίας ἐξετέλουν δεκάδες ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι ἦσαν ἐκεῖ διὰ νὰ θησαυρίζῃ ὁ καθηγητὴς ἐκεῖνος, τοῦ ὁποίου ὁ τίτλος ἐνέπνεεν ἐμπιστοσύνην εἰς τὴν κοινωνίαν, ὅτι μόνον εἰς τὸ φαρμακεῖον ἐκεῖνο ἠδύναντο νὰ ἐκτελῶνται αἱ συνταγαὶ ὀρθῶς.

§368Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Ἦτο νομισματοκοπεῖον.

§369Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἐὰν λοιπὸν γίνῃ δεκτὸν τὸ ἀσυμβίβαστον, αὐτὸ πρέπει νὰ εἶναι γενικόν. Ἐὰν νομίζῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ὅτι δὲν πρέπει νὰ θίξῃ τὴν διάταξιν αὐτήν, δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν. Ἐξαίρεσις ὅμως ὅταν γίνηται, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ δικαιολογηθῇ καὶ τὴν δικαιολογίαν αὐτὴν δὲν τὴν εὑρίσκω καθόλου. Θίγει μάλιστα τὴν ἄλλην ἀρχήν, τὴν ὁποίαν εἶπον, τῆς ἀπαλλαγῆς τῶν καθηγητῶν τοῦ Πανεπιστημίου ἀπὸ ἄλλων καθηκόντων, πρὸς ἀφιέρωσιν ὅλου τοῦ χρόνου αὐτῶν εἰς τὸ Πανεπιστήμιον. Εἶναι δὲ γνωστόν, ὅτι ἐκτὸς ὀλίγων, οἱ γενόμενοι καθηγηταὶ τοῦ Πανεπιστημίου εἰς ἓν πρᾶγμα ἀποβλέπουν: κατὰ τίνα τρόπον θὰ ἐξασκήσωσι τὸ εἰδικὸν αὑτῶν ἐπάγγελμα ἐπικερδέστερον. Ἡ διάταξις αὐτὴ ἑπομένως, ἂν δὲν δικαιολογηθῇ κατ’ ἄλλον τρόπον ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ γίνῃ δεκτή.

§370Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Τὸ ἄρθρον ὡς ἦτο συντεταγμένον, περιεῖχε πολλαπλᾶς ἐξαιρέσεις, τὰς ὁποίας ἀφῄρεσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ περιωρίσθη μόνον ἡ ἐξαίρεσις διὰ τὸν καθηγητὴν τῆς Φαρμακευτικῆς Σχολῆς. Ἔχω οὕτω τὴν ἰδέαν, ὅτι ὁπωσδήποτε οἰκονομεῖται ἡ διάταξις αὐτὴ καὶ δὲν εἶναι τόσον ἀπότομος, ὅσον ἦτο συντεταγμένη. Ἀλλὰ τί θὰ γίνῃ, κ. Ὑπουργέ, ὅσον ἀφορᾷ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι κατέχουν καὶ δημοσίαν ὑπηρεσίαν καὶ φαρμακεῖον;

§371ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δι’ ὅλους εἶναι ἀσυμβίβαστον.

§372Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Δὲν νομίζετε ὅτι πρέπει νὰ εὕρωμεν μίαν μέσην λύσιν;

§373ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Παρέχεται ἑνὸς ἔτους προθεσμία.

§374Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ἔχοντας δημοσίαν ὑπηρεσίαν καὶ διατηροῦντας φαρμακεῖον, νὰ θεωρηθῇ ἀσυμβίβαστον καὶ ἡ ἰσχὺς τοῦ νόμου νὰ παύσῃ ὅταν αὐτοὶ παύσουν νὰ εἶναι δημόσιοι ὑπάλληλοι.

§375ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ὅταν ἀποθάνουν ἢ ὅταν ἀπολυθοῦν;

§376Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Μάλιστα.

§377ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Κύριε, συνάδελφε, ἐὰν εἶσθε Ὑπουργὸς καὶ ἐμανθάνετε ὅτι φαρμακοποιός τις κατέχει δημοσίαν θέσιν, ἐγὼ δ’ ὡς βουλευτὴς σᾶς ἠρώτων: ἔχετε γνῶσιν κύριε Ὑπουργὲ ὅτι ὁ κύριος αὐτὸς εἶναι δημόσιος ὑπάλληλος καὶ ἔχει φαρμακεῖον, τί ἠθέλατε ἀπαντήσει;

§378Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἐγὼ δικαιοῦμαι νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἔχομεν προηγούμενα, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ διατηρήσωμεν, δὲν δυνάμεθα νὰ καταργήσωμεν ἀποτόμως δι’ ἑνὸς νόμου τὰ προηγούμενα ταῦτα.

§379Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Νομίζω ὅτι ἡ γνώμη τὴν ὁποίαν ἐξέφρασεν ὁ κ. Ὑπουργός, χαρακτηρίσας ἀσυμβίβαστον ἐντελῶς τὸ ἐπάγγελμα τοῦ φαρμακοποιοῦ καὶ φαρμακεμπόρου πρὸς τὸ τοῦ Δημοσίου ὑπαλλήλου, εἶναι γενικῶς ὀρθή· ἀλλὰ νομίζω ὅτι δὲν εἶχεν ἀρχίσει ἀπὸ ἐκεῖ ὅπου ἔπρεπε. Εἰς τίνα, ἐρωτῶ, ἐπιβάλλεται ἀξιοπρέπεια μεγαλυτέρα; εἰς ἕνα ἁπλοῦν ὑπάλληλον ἢ εἰς ἕνα καθηγητὴν τοῦ Πανεπιστημίου; Ὁ καθηγητὴς τοῦ Πανεπιστημίου δὲν πρέπει κατ’ ἐμὴν γνώμην νὰ κατέρχηται εἰς τὸ ἐμπορικὸν ἔργον, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἵσταται εἰς τὸ ὕψος αὐτό, εἰς τὸ ὁποῖον τὸν ἔθεσεν ἡ Πολιτεία καὶ νὰ διδάσκῃ τὴν νεολαίαν. Ἐὰν περισπᾶται εἰς διάφορα ἄλλα ἔργα φαρμακεμπόρου ἢ φαρμακοποιοῦ, θὰ μένῃ ἆρά γε ὁ χρόνος εἰς αὐτόν, ὁ χρησιμεύων εἰς τὴν διδασκαλίαν, ἡ ὁποία τῷ ἀνετέθη; Ἀλλὰ δὲν φοβεῖται καὶ ἄλλον κίνδυνον ὁ κ. Ὑπουργός; ὅτι δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ συναγωνισμὸς μεταξὺ φαρμακεμπόρων, ἀλλ’ ὅταν ἔχῃ φαρμακεμπορεῖον ὁ καθηγητὴς τοῦ Πανεπιστημίου καὶ εἰς αὐτὸν θὰ εἶναι ζημία καὶ εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι διαθέσει κεφάλαια διὰ τὴν ἐργασίαν αὐτήν. Ἐλπίζω ὅτι θὰ θελήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ περιλάβῃ εἰς τὴν διάταξιν περὶ τοῦ ἀσυμβιβάστου καὶ τὸν καθηγητὴν τοῦ Πανεπιστημίου, ὁ ὁποῖος ὅμως πρέπει νὰ περιορισθῇ εἰς τὸ ὑψηλὸν ἔργον τῆς διδασκαλίας, εἰς τὸ ὁποῖον τὸν ἔταξεν ἡ Πολιτεία, ἢ ἂν θέλῃ νὰ κερδαίνῃ καὶ ἐκ τοῦ ἐμπορίου νὰ ἐγκαταλείψῃ τὸ ἔργον τοῦ καθηγητοῦ καὶ νὰ περιορισθῇ εἰς τὰς ἐργασίας τοῦ ἐμπορικοῦ πλουτισμοῦ.

§380Α. Τ. ΜΠΑΣΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Ὑπουργὸς διέγραψεν ὁλόκληρον κατηγορίαν ἀπὸ τοῦ ἄρθρου 14 ἐπαγγελμάτων ἀσυμβιβάστων πρὸς τὸ φαρμακευτικὸν ἐπάγγελμα. Ἂν διατηρῇ τὴν τάξιν ταύτην, νομίζω ὅτι ἔπρεπε νὰ διατηρήσῃ καὶ καθηγητάς τινας, οἱ ὁποῖοι εἶναι φυσικόν, εἴτε ἐν τῷ Πανεπιστημίῳ, εἴτε ἐν τοῖς Γυμνασίοις διδάσκοντες, νὰ προσφέρωσιν ὑπηρεσίας εἰς τὴν ἐπιστήμην.

§381Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἡ ἀρχή, κ. Πρόεδρε, τὴν ὁποίαν καθιέρωσε τὸ ἄρθρον 22, τοῦ ἀσυμβιβάστου τοῦ ἐπαγγέλματος τοῦ φαρμακοποιοῦ ἢ φαρμακεμπόρου πρὸς τὸ ἀξίωμα τοῦ δημοσίου ὑπαλλήλου, εἶναι ἀρχὴ ὀρθοτάτη. Εὐκταῖον θὰ ἦτο νὰ ἐψηφίζετο τοιοῦτον σύστημα καὶ διὰ πολλὰ ἄλλα ἐπαγγέλματα. Ἐν ᾧ λοιπὸν ἐδέχθημεν μίαν ἀρχὴν ὀρθοτάτην, τοῦ ἀσυμβιβάστου τοῦ ἐπαγγέλματος τοῦ φαρμακευτικοῦ πρὸς τὸ τοῦ δημοσίου ὑπαλλήλου, ἔρχεται ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ ἀναιρέσῃ τὴν ἀρχὴν ταύτην καὶ νὰ ἐπιτρέψῃ εἰς δημόσιον ὑπάλληλον ν’ ἀσκῇ τὸ ἐπάγγελμα τοῦ φαρμακοποιοῦ. Πολλοὶ εἶναι οἱ λόγοι οἱ ὁποῖοι ὑπαγορεύουσι, νὰ μὴ ἐπιτραπῇ εἰς τὸν καθηγητὴν τοῦ Πανεπιστημίου νὰ ἐνασκῇ τὸ ἐπάγγελμα τοῦ φαρμακοποιοῦ ἢ φαρμακεμπόρου. Ἐγὼ ἕνα καὶ μόνον ἔχω νὰ προσθέσω· ἐφ’ ὅσον ὁ φαρμακέμπορος εἶναι ἔμπορος, τί θὰ γείνῃ ἐν ᾗ περιπτώσει κηρυχθῇ εἰς πτώχευσιν; Δημόσιος ὑπάλληλος, καθηγητὴς τοῦ Πανεπιστημίου θὰ διατελῇ ἐν πτωχεύσει ὡς ἔμπορος.

§382Θ. ΣΚΑΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θεωρῶ ὅτι εἶναι λίαν δεδικαιολογημένη ἡ ἐξαίρεσις τὴν ὁποίαν τὸ ἄρθρον αὐτὸ ἐγκαθιδρύει, προκειμένου περὶ τοῦ καθηγητοῦ τῆς Φαρμακευτικῆς· καθότι ἐὰν τὸ ἀσυμβίβαστον, τὸ ὁποῖον τὸ ἄρθρον τοῦτο ἀναφέρει, εἶναι ἐκτὸς πάσης συζητήσεως, ὀρθὸν μοὶ φαίνεται ὅτι δὲν δύναται ποσῶς τοῦτο νὰ ἐφαρμοσθῇ, προκειμένου περὶ τοῦ καθηγητοῦ τῆς Φαρμακευτικῆς, διότι ἔχων οὗτος φαρμακεῖον, δὲν ἐνασχολεῖται περὶ ἀλλότρια πράγματα, ἀλλ’ εὑρίσκεται ἐντὸς τοῦ κύκλου τῆς εἰδικότητος αὐτοῦ. Ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλὰ προκειμένου νὰ ἐγερθῶσιν ἀντιρρήσεις περὶ τῆς διατάξεως ταύτης, θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλὴ νὰ ἀναφέρω ὅτι τὸ φαρμακεῖον τοῦτο ὑφιστάμενον ἤδη, εἶναι πρότυπον φαρμακείου. Εἶναι φαρμακευτικὸν ἵδρυμα, τὸ ὁποῖον ἔδωκε τὸν τόνον εἰς ὅλα σχεδὸν τὰ νεώτερα φαρμακεῖα, τὸν τόνον τῆς προόδου καὶ τὸν τόνον τῆς εὐσυνειδήτου ἐπιστημονικῆς ἐργασίας. Εἶναι φαρμακεῖον διὰ τὸ ὁποῖον θὰ δύνανται ἄριστα πλεῖστοι ὅσοι διδάκτορες τῆς φαρμακευτικῆς, οἵτινες ὀφείλουσι κατὰ νόμον πρακτικῶς νὰ ἐξασκηθῶσι, νὰ λάβωσι τὴν πρακτικὴν ἄσκησιν. Ἐφ’ ὅσον λοιπὸν ἡ πολιτεία δὲν ἔχει λάβει μέτρα, ἵνα ἱδρύσῃ ἵδρυμα τοιοῦτον, ἐπιτρέπον τὴν ἐπιστημονικὴν ἄσκησιν τῶν διδακτόρων τῆς χημείας, εἶναι εὐτύχημα ὅτι διὰ μιᾶς διατάξεως, τοσοῦτον ἐπιτυχῶς παρεντεθείσης εἰς τὸ ἄρθρον 14, πληροῦται ὄχι μόνον ἐπιστημονικὴ ἀνάγκη, ἀλλὰ καὶ ἓν καθῆκον, τὸ ὁποῖον ὤφειλε νὰ εἶχεν ἐκτελέσῃ ἡ πολιτεία καὶ τὸ ὁποῖον ἕνεκα λόγων οἰκονομικῶν ἢ ἄλλων, δὲν ἐξετέλεσε μέχρι τοῦδε. Καὶ ταῦτα προκειμένου εἰδικῶς περὶ τοῦ καθηγητοῦ τῆς φαρμακευτικῆς Σχολῆς. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ὅμως ταύτῃ, θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως δείξῃ ἅπασαν τὴν ἐπιείκειαν αὐτοῦ, ἐπιείκειαν τὴν ὁποίαν ἐζήτησε καὶ ἡ Βουλὴ προκειμένου περὶ τοῦ ἀσυμβιβάστου ἐνίων φαρμακοποιῶν, οἵτινες ὄντως κέκτηνται φαρμακεῖα καὶ θεωρῶ κἄπως ἄδικον, ἵνα διὰ μιᾶς διατάξεως, τὴν ὁποίαν βεβαίως δὲν ἀνέμενον οἱ ἔχοντες τοιαῦτα φαρμακεῖα, ῥίψωμεν αὐτοὺς εἰς τοὺς δρόμους.

§383Μ. ΣΤΕΛΛΑΚΗΣ. Εἶναι ἐντροπὴ ἐπὶ τέλους, ἀφ’ οὗ εἶναι δημόσιοι ὑπάλληλοι νὰ εἶναι καὶ ἔμποροι.

§384Θ. ΣΚΑΣΗΣ. Ἐζήτησα τὴν ἐπιείκειαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, οὐχὶ ὅπως διατηρήσωσι τὰ φαρμακεῖα αὐτῶν, ἀλλ’ ὅπως τοῖς παρασχεθῇ ἀρκετὸς χρόνος ἵνα κανονίσωσι τὰ τῶν συμφερόντων αὐτῶν. Τὴν στιγμὴν καθ’ ἥν περὶ πάντων ἐν γένει ἐπρονοήσαμεν, διότι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο φρονῶ ὅτι εἶναι νομοσχέδιον κύριον, σκοπὸν ἔχον τὴν νομιμοποίησιν μερικῶν ἀτόπων, τὰ ὁποῖα ἐδέχθη ἡ πολιτεία, θὰ ἦτο ἄδικον νὰ ἐγένετο ἐξαίρεσις μόνον διὰ δύο ἢ τρία ἄτομα. Θὰ παρακαλέσω ἑπομένως τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως τὸ χρονικὸν διάστημα, τὸ ὁποῖον δίδεται, παραταθῇ τοὐλάχιστον ἐπὶ μίαν διετίαν. Κατὰ τὰ λοιπὰ οὐδὲν ἔχω νὰ παρατηρήσω.

§385Γ. ΛΑΜΠΡΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἦτο κάτι τι τὸ ἀνακόλουθον, Κύριε Πρόεδρε, ἂν προκειμένου περὶ τοῦ καθηγητοῦ τῆς φαρμακευτικῆς Χημείας — διότι δὲν πρόκειται περὶ ἄλλου τινὸς καθηγητοῦ τῶν Φυσικῶν Ἐπιστημῶν — ἠρχώμεθα νὰ νομοθετήσωμεν καὶ νὰ εἴπωμεν ὅτι ὑπάρχει ἀσυμβίβαστον προκειμένου νὰ λειτουργῇ ὑπὸ τὸν καθηγητὴν πρότυπον φαρμακεῖον, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ ἐπιβάλῃ καὶ ὁ κ. Ὑπουργός, ὥστε ὁ καθηγητὴς τῆς Φαρμακευτικῆς Χημείας νὰ ἔχῃ φαρμακεῖον, ὥστε νὰ ἀσκῶνται πρακτικῶς ἐν αὐτῷ οἱ διδάκτορες. Θὰ ἦτο τὸ αὐτὸ ὡς ἐὰν ἀπηγορεύωμεν εἰς τὸν καθηγητὴν τῆς κλινικῆς παθολογίας νὰ ἔχῃ κλίνας.

§386Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἰδίως τῷ ἀπαγορεύομεν νὰ ἔχῃ.

§387Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Ἐγὼ νομίζω ὅτι τὸ ἀσυμβίβαστον ἢ πρέπει νὰ εἶναι γενικὸν ἢ νὰ ἐκλείψῃ, ἰδίως δὲ διὰ τὸν καθηγητὴν τῆς φαρμακευτικῆς χημείας νομίζω, ὅτι ὑπάρχει ἐξ ἄλλου νόμου, τὸ ἀσυμβίβαστον. Νομίζω ὅτι ὁ καθηγητὴς οὗτος, δυνάμει ἄλλου νόμου, εἶναι αὐτοδικαίως ἰατροσύνεδρος καὶ ὡς ἰατροσύνεδρος ἔχει τὸ δικαίωμα τοῦ ἐλέγχου. Θὰ εἶναι αὐτὸς ἐλεγκτὴς καὶ ἐλεγχόμενος; Μόνον λοιπὸν διὰ τὸν λόγον αὐτόν, ἔπρεπε νὰ ἀποκλεισθῇ. Ἀλλ’ ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς θέλει νὰ ἐμμείνῃ εἰς τὴν διάταξιν αὐτήν, τοὐτέστι νὰ ἔχῃ φαρμακεῖον ὁ καθηγητὴς τοῦ Πανεπιστημίου, ὁ ὁποῖος βεβαίως δὲν θὰ ἐκτελῇ συνταγὰς καὶ θὰ ἔχῃ κἄποιον βοηθόν, νομίζω ὅτι δύναται νὰ εὑρεθῇ μία λύσις, ἡ ὁποία νὰ συμβιβάζῃ τὰ πράγματα καὶ δι’ αὐτὸν τὸν καθηγητὴν τοῦ Πανεπιστημίου, ὁ ὁποῖος, ὡς προεἶπον, οὐδέποτε θὰ κατασκευάζῃ συνταγὰς οὔτε θὰ μένῃ εἰς τὸ φαρμακεῖον, ἀλλὰ θὰ ἔχῃ ἕνα παιδὶ χωρὶς καμμίαν ἐγγύησιν.

§388Θ. ΣΚΑΣΗΣ. Ἐπεσκέφθητε τὸ φαρμακεῖον αὐτὸ διὰ νὰ ἴδητε τί λαμπροὺς ἐπιστήμονας ἔχει ὡς βοηθούς;

§389Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ σεβασθῶμεν τὰ κεκτημένα δικαιώματα καὶ τὰς περιουσίας, αἱ ὁποῖαι ἔχουν κατατεθῇ· πρὸς τοῦτο δυνάμεθα νὰ δεχθῶμεν τὸ ἀσυμβίβαστον καὶ νὰ τοῖς ἐπιβάλωμεν νὰ συνεταιρισθοῦν, ὥστε καὶ αὐτοὺς νὰ τοὺς ἔχωμεν εἰς τὴν θέσιν των καὶ τοὺς ἄλλους δὲν τοὺς ἀφήνομεν χωρὶς ἐργασίαν, διότι ἔχουν τέλος πάντων καταβάλει χιλιάδας δραχμὰς οἱ ἄνθρωποι.

§390Π. ΣΠΥΡΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἐσκόπουν νὰ λάβω τὸν λόγον, ἀλλὰ μοῦ ἐδόθη ἐφορμὴ παρὰ τῶν ἀξιοτίμων βουλευτῶν Κυκλάδων καὶ Ἀχαϊοήλιδος. Ἡ Βουλὴ δὲν νομίζω ὅτι εἶναι προσῆκον νὰ ψηφίζῃ καὶ κρίνῃ μὲ δύο σταθμά. Ἂν ὁ καθηγητὴς εἶναι ὑπάλληλος τοῦ Δημοσίου, πρέπει νὰ ὑπαχθῇ εἰς τὸν Νόμον περὶ ἀσυμβιβάστου τῶν ὑπαλλήλων· δὲν δυνάμεθα νὰ κάμωμεν ἐξαίρεσιν, διότι θὰ εὑρεθῶμεν ἀντιμέτωποι τοῦ Πανεπιστημίου, διότι, ὅταν οἱ ἰατροὶ καθηγηταὶ τοῦ Πανεπιστημίου δὲν ἐπιτρέπεται νὰ διατηρῶσιν ἰδίας κλινικάς, οἱ δικηγόροι καθηγηταὶ δὲν δύνανται νὰ ἔχωσι γραφεῖα, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτραπῇ εἰς ἕνα καθηγητὴν νὰ ἐμπορεύηται, διότι πρόκειται περὶ ἐμπορίας, ἡ ὁποία εἶναι ἀσυμβίβαστος πρὸς τὸ ἀξίωμα, τὸ ὁποῖον κατέχει. Καὶ εὑρέθη συνάδελφος ὁ ὁποῖος καθώρισεν ἐν τῇ αἰθούσῃ αὐτῇ, ὅτι πρόκειται περὶ τοῦ κ. Δαμβέργη. Προκειμένου ὅμως νὰ ληφθῇ ἀπόφασις περὶ προσωπικοῦ ζητήματος δέον νὰ γίνῃ μυστικὴ ψηφοφορία καὶ δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ζητῶσι νὰ ὑποκλέψωσι προσωπικὰς διατάξεις. Διὰ τοῦτο, κ. Πρόεδρε, κηρύσσομαι κατὰ τῆς διατάξεως.

§391Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Συμφώνως μὲ τὴν θεωρίαν δύο τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων, ὅτι τὸ φαρμακεῖον, τὸ ὁποῖον διατηρεῖ ὁ καθηγητὴς τοῦ Πανεπιστημίου, δύναται νὰ χρησιμεύσῃ ὡς σχολεῖον τῶν διδακτόρων, ἔπρεπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ταχέως νὰ σπεύσῃ εἰς τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον, νὰ τροποποιήσῃ τὴν διάταξιν, καθ’ ἣν δὲν ἐπιτρέπεται εἰς τοὺς καθηγητὰς νὰ δικηγορῶσι, διότι νομίζω ὅτι καὶ οἱ δικηγόροι οἱ ἐξερχόμενοι τοῦ Πανεπιστημίου, ἔχουσιν ἀνάγκην νὰ μαθητεύωσιν εἰς πρότυπα δικηγορικὰ γραφεῖα, τὰ ὁποῖα θὰ διατηρῶσιν οἱ καθηγηταί, εἶναι δὲ γνωστὸν ὅτι ὁ διδάκτωρ τῆς Φαρμακευτικῆς εἶναι εἰς θέσιν ν’ ἀσκήσῃ τὸ φαρμακευτικὸν ἐπάγγελμα, ἐνῷ ὁ διδάκτωρ τῆς Νομικῆς δὲν δύναται οὔτε μίαν ἀγωγὴν νὰ κάμῃ καὶ κατ’ ἐξοχὴν αὐτὸς ἔχει ἀνάγκην πρακτικῆς ἀσκήσεως. Διατί λοιπὸν νὰ ἀφαιρέσωμεν ἀπὸ τοὺς καθηγητὰς τῆς Νομικῆς τὸ δικαίωμα νὰ ἔχουν δικηγορικὰ γραφεῖα, χωρὶς πρότερον νὰ ἱδρύσωμεν πρακτικὰς σχολὰς δικηγόρων καὶ ἀπὸ τοὺς ἰατροὺς νὰ ἔχουν κλινικάς; Κύριοι. Τὸ νομοσχέδιον τὸ Πανεπιστημιακὸν ἐψηφίσθη—διότι τροποποίησις αὐτοῦ πρόκειται νὰ γείνῃ — ὑπὸ τὴν ἐπίδρασιν τῆς ἐπαναστάσεως, διότι ἀκριβῶς εἶχε γίνει κατάχρησις τοῦ δικαιώματος, τὸ ὁποῖον ἐδίδετο εἰς τοὺς καθηγητὰς τοῦ Πανεπιστημίου, οἵτινες εἶχον λησμονήσει τὸ κύριον αὐτῶν ἐπάγγελμα καὶ ἐθεώρουν ὅτι ὁ μόνος των σκοπὸς ἔπρεπε νὰ εἶναι τὸ κέρδος. Δυστυχῶς τοῦτο δὲν ἔπαυσεν. Ἂν κακῶς πληρώνωνται οἱ καθηγηταὶ δύνανται νὰ ἀμειφθῶσι περισσότερον καὶ ἐγὼ θὰ ἤμην πρόθυμος νὰ δώσω τὴν ψῆφόν μου ὑπὲρ τῆς καλλιτερεύσεως τῆς μισθοδοσίας τῶν καθηγητῶν τοῦ Πανεπιστημίου, οἵτινες πράγματι δὲν μισθοδοτοῦνται καλῶς, ἀλλὰ κατὰ τοιοῦτον τρόπον δὲν δυνάμεθα ἀπὸ μίαν κατηγορίαν καθηγητῶν νὰ ἀφαιρῶμεν τὸ δικαίωμα ν’ ἀσκῶσιν ἰδιωτικὰς ἐπιχειρήσεις καὶ εἰς ἄλλην νὰ τὸ δίδωμεν. Ἡ διάκρισις αὐτὴ δὲν θεραπεύει οὐδεμίαν κοινωνικὴν ἀνάγκην, οὔτε παύει ἀπὸ τοῦ νὰ εἶναι χαριστικὴ καὶ ἑπομένως νὰ προκαλῇ δυσάρεστα ἀποτελέσματα.

§392ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γκέκας ἀποσύρει τὴν τροπολογίαν του. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 14 ὡς ἐτροπολογήθη). Ἄρθρον 15 (ἀναγινώσκεται).

§393ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Νὰ τεθῇ «κεκτημένα καὶ διατηρούμενα κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ νόμου τούτου», διότι περὶ ὅλων αὐτῶν ἐπρονοήσαμεν εἰς τὸ ἄρθρον 9.

§394Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ἂν πρὸ τῆς ἀπαγορεύσεως τοῦ Νόμου ἔτυχον τῆς νομίμου ἀδείας;

§395ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Φεύγει αὐτό. Ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου τὸ ἄρθρον 9.

§396ΣΠ. ΤΣΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὸ τέλος τῆς § 1 θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ δεχθῇ τὴν ἑξῆς προσθήκην «ἡ ἐκτέλεσις συνταγῶν κλπ.»

§397ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ὑπάρχει ἡ ἑξῆς τροποποίησις (ἀναγινώσκει) «εἰς τοὺς ἰδιώτας φαρμακεμπόρους μὴ ἐπιστήμονας δὲν ἐπιτρέπεται νὰ διευθύνωσιν ἄλλο φαρμακεῖον.... κλπ.»

§398Μ. ΣΤΕΛΛΑΚΗΣ. Νὰ γραφῇ φαρμακεμπορεῖα καὶ φαρμακαποθῆκαι.

§399ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη, διότι εἶναι τὸ ἴδιον.

§400Μ. ΣΤΕΛΛΑΚΗΣ. Νὰ γραφῇ εἰς τὰ πρακτικὰ λοιπὸν ἡ δήλωσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅτι εἰς τὰ φαρμακεμπορεῖα ἐννοοῦνται καὶ αἱ φαρμακαποθῆκαι.

§401Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Μίαν ἐξήγησιν. Τὰ ὑφιστάμενα φαρμακεῖα διατηροῦνται ἐφ’ ὅσον συνέστησαν νομίμως;

§402ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Μάλιστα.

§403Θ. ΣΚΑΣΗΣ. Εἰς τὴν § 1 τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ λέγεται, ὅτι προκειμένου περὶ ἐπιστημόνων φαρμακεμπόρων, οὗτοι θεωροῦνται ὡς ἔχοντες ὑπεράριθμα φαρμακεῖα. Τί ἐννοεῖτε;

§404ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ἁπλούστατα. Εἰς ἕνα τόπον ὑπάρχουσι δύο φαρμακεῖα· κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ Νόμου δὲν δύνανται νὰ λειτουργήσουν. Ἐν τούτοις ὑπάρχει ἕν φαρμακεμπορεῖον, τὸ ὁποῖον κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ Νόμου ἀναγνωρίζεται ὡς φαρμακεῖον.

§405Θ. ΣΚΑΣΗΣ. Δὲν ἀφήσατε νὰ σᾶς ἐξηγήσω τί θέλω νὰ μάθω. Τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν ἡ δεκαετία ἀπὸ σήμερον λογίζεται διὰ τὴν μεταβίβασιν;

§406ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἀφήνετε καὶ μίαν ἑρμηνείαν διὰ τὰ δικαστήρια;

§407Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Μετὰ τὴν δήλωσιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι ἀποδέχεται τὴν τροπολογίαν διὰ τοὺς μὴ ἐπιστήμονας φαρμακοποιοὺς παραιτοῦμαι.

§408Π. ΣΠΥΡΑΚΗΣ. Ἔχω μίαν τροπολογίαν, κ. Ὑπουργέ, εἰς τὸ ἄρθρον 15 καὶ εἰς τὴν τελευταίαν περίοδον, ἐκεῖ ποῦ λέγει «ἐὰν ἱδρύθησαν φαρμακεῖα».

§409ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Αὐτὸ διεγράφη, καὶ τὸ ἐξήγησα.

§410Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ἐπειδὴ δὲν ἤκουσα τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἤθελον νὰ γνωρίζω μήπως διὰ διὰ τοῦ Νόμου τούτου πρόκειται νὰ νομιμοποιηθῇ τὸ ἐν Ξυλοκάστρῳ ὑφιστάμενον καὶ λειτουργοῦν παρανομώτατα φαρμακεμπορεῖον, τὸ διευθυνόμενον ὑπὸ ἑνὸς σιδηρωτοῦ!

§411ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν λειτουργεῖ ὡς φαρμακεμπορεῖον. Ἐὰν ὑποτεθῇ ὅτι εἶχεν ἄδειαν συστάσεως φαρμακεμπορείου καὶ εἶχε συστήσει φαρμακεμπορεῖον, ἐννοεῖται ὅτι αὐτὸ ἀναγνωρίζεται ὅπως ὅλα τὰ ἄλλα. Ἀλλ’ ἐπειδὴ ὁμιλεῖτε περὶ τοῦ ἐν Ξυλοκάστρῳ λειτουργοῦντος τοιούτου καὶ ἐπειδὴ γνωρίζω, σᾶς πληροφορῶ, ὅτι αὐτὸς ἔχει ἕν κατάστημα ὄχι κἄν ὡς φαρμακεμπορεῖον, ἀλλ’ ὡς κατάστημα πωλήσεως διαφόρων εἰδῶν χρησίμων διὰ κλινικάς.

§412ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 15, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνονται εἶτα δεκτὰ τὰ ἄρθρα 16 καὶ 17). Τοῦ συνόλου ἡ ψήφισις ἀναβάλλεται. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ χορηγίας εἰς τὸ λιμενικὸν ταμεῖον Νάξου δραχμῶν 15,000 ἐτησίως πρὸς ἐπισκευὴν καὶ στερέωσιν τοῦ κυρίου λιμενοβραχίονος τῆς Νάξου». (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον μόνον ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου.)

§413ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Παρακαλῶ τὸ ὑπ’ ἀριθ. 23, ἂν δὲν ἔχῃ ἀντίρρησιν ἡ Βουλή, τὸ ὁποῖον εἶνε συναφὲς πρὸς τὸ ἄρτι ψηφισθὲν νομοσχέδιον.

§414ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀσκήσεως τῶν ἰατρικῶν ἐπαγγελμάτων ἐν ταῖς νέαις Ἑλληνικαῖς χώραις.» (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1) Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται).

§415Α. Τ. ΜΠΑΣΙΑΣ. Ὑπέβαλον μίαν τροπολογίαν, κύριε Ὑπουργέ, εἰς τὸ ἄρθρον 2 καὶ παρακαλῶ νὰ εὐαρεστηθῆτε καὶ τὴν ἀποδεχθῆτε. Τὸ ἄρθρον 2 ἀναγράφει ὅτι «Ὁδοντοϊατροὶ καὶ κτηνίατροι κεκτημένοι δίπλωμα ἀνεγνωρισμένης δημοσίας ὀδοντοϊατρικῆς ἢ κτηνιατρικῆς Σχολῆς». Ἀλλὰ τοῦτο εἶνε ἀδύνατον, διότι οὔτε εἰς τὴν Τουρκίαν οὔτε εἰς τὴν Ἑλλάδα ὑπάρχει δημοσία ἀνεγνωρισμένη ὀδοντοϊατρικὴ ἢ κτηνιατρικὴ σχολή. Λοιπὸν μὲ τὴν διατύπωσιν αὐτὴν τοὺς καταργεῖτε ὅλους.

§416ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Τί προτείνετε σεῖς;

§417Α. Τ. ΜΠΑΣΙΑΣ. Νὰ τεθῇ «Ὁδοντοϊατροὶ καὶ κτηνίατροι κεκτημένοι δίπλωμα Σχολῆς, ἀσκοῦντες δὲ τὸ ἐπάγγελμα αὐτῶν ἐπὶ πενταετίαν».

§418ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Δέχομαι, κύριε Πρόεδρε, τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. βουλευτοῦ μόνον ὡς πρὸς τοὺς ὀδοντοϊατρούς.

§419ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 2 ὡς ἐτροποποιήθη παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνονται δεκτὰ καὶ τὰ ἄρθρα 3–6) Ἄρθρον 7 (ἀναγινώσκεται).

§420ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ἐδῶ ὁμιλοῦμεν περὶ τῶν ἰατρῶν, θὰ προστεθῇ ὅτι τὸ αὐτὸ ἰσχύει καὶ διὰ τοὺς φαρμακοποιούς.

§421ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 7, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 8 (ἀναγινώσκεται).

§422Θ. ΣΚΑΣΗΣ. Ἡ Ἐπιτροπὴ εἶχε κάμει μίαν μοναδικὴν τροπολογίαν τοῦ ἄρθρου τούτου ἔχουσαν οὕτω. Μετὰ τὴν λέξιν «συνεστημένα» νὰ προστεθῇ «ὑπὸ ἰατρῶν ἢ μή», ἐζητήσαμεν δὲ τὴν διασάφησιν τοῦ ἄρθρου διὰ τῆς προσθήκης ταύτης, καθότι ὑπάρχουσιν συνεστημένα ἐν Κρήτῃ φαρμακεῖα, διατηρούμενα ὑπὸ ἰατρῶν καὶ λειτουργοῦντα. Παρακαλοῦμεν τὸν κ. Ὑπουργὸν ἢ νὰ κάμῃ τὴν δήλωσιν ὅτι περιλαμβάνονται καὶ ταῦτα ἢ νὰ δεχθῇ τὴν τροπολογίαν.

§423ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἀπαντῶ εἰς τὸν κ. Βουλευτὴν καὶ λέγω, ὅτι ἐγὼ δὲν δύναμαι νὰ γνωρίζω ποῖα φαρμακεῖα λειτουργοῦσιν ὑπὸ τὴν διεύθυνσιν ἰατρῶν καὶ ποῖα ὑπὸ μὴ τοιούτων. Ἐγὼ ἔρχομαι διὰ τοῦ νόμου τούτου καὶ λέγω ὅτι τὰ συνεστημένα φαρμακεῖα καὶ λειτουργοῦντα κατὰ τοὺς νόμους τῆς Κρητικῆς Πολιτείας διατηροῦνται.

§424ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 8 ὡς διετυπώθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Τοῦ συνόλου ἡ ψήφισις ἀναβάλλεται. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τῆς προτάσεως νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ͵ΔΛΠʹ περὶ τοῦ ἐν Τήνῳ Ἱεροῦ ναοῦ τῆς τῆς Εὐαγγελιστρίας». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον.) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τοποθετήσεως τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Β. Ναυτικοῦ συμφώνως τοῖς κειμένοις νόμοις καὶ Β. Διατάγμασι καὶ περὶ ἀπαγορεύσεως τῆς ἀναθέσεως εἰς τούτους καθηκόντων δύο συγχρόνως ὀργανικῶν θέσεων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ͵ΓΥΠΗ (ὑπ’ ἀριθμ. 3483) νόμου τῆς 15 Δεκεμβρίου 1909 «περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ Β. Ναυστάθμου». (Ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 1–35 ὡς ἔχουσι, τὸ 36 ὡς ἐτροποποιήθη καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα. Τὸ σύνολον ἀναβάλλεται). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ναυτικῆς στρατολογίας». (Ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 1–41 ὡς ἔχουσι, τὸ 42 ὡς ἐτροποποιήθη καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου. Τὸ σύνολον ἀναβάλλεται). βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τῶν περὶ ὀργανισμοῦ τῶν πληρωμάτων τοῦ Στόλου νόμων ᾼΦΕ’ καὶ ͵ΓΥΚΘʹ». (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 1ον καὶ ἀναγινώσκεται τὸ 2ον).

§425Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἐγνώριζον, ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπιμένῃ εἰς τὴν διατύπωσιν τοῦ νομοσχεδίου, ὡς εἶχεν ὑποβληθῇ ὑπὸ τοῦ προκατόχου ἢ σκέπτεται νὰ μεταβάλῃ αὐτό.

§426Α. ΜΙΑΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Θὰ μεταβληθῇ τὸ νομοσχέδιον ὡς πρὸς τοὺς μηχανικοὺς καὶ θὰ ληφθῇ μέτρον ὥστε μηχανικοὶ τοῦ ναυτικοῦ νὰ ἀναλάβουν τὰς ὑπηρεσίας.

§427Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Πολὺ καλά.

§428Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε μίαν παρατήρησιν ὡς πρὸς τὸν τρόπον τῆς διεξαγωγῆς τοῦ νομοθετικοῦ ἔργου. Ἐννοῶ νὰ ψηφίζωνται κατ’ ἀρχὴν καὶ εἰς αʹ ἀνάγνωσιν τὰ νομοσχέδια τροχάδην, ἀλλ’ εἰς βʹ ἀνάγνωσιν νομίζω ὅτι δὲν ἁρμόζει νὰ ψηφίζωνται κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, ἐν μέσῳ ὀχλοβοῆς· παρακαλῶ λύσατε τὴν συνεδρίασιν.

§429ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως παρεκάλεσε νὰ προταχθοῦν τὰ ναυτικά.

§430Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν, φθάνει νὰ τηρῆται ὁ κανονισμὸς καὶ ἡ ἀξιοπρέπεια. Εἶπον ὅτι δὲν πρέπει νὰ ψηφίζωνται ὅλα τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα εἶνε εἰς βʹ ἀνάγνωσιν, ἐπιτροχάδην κατὰ τοιοῦτον τρόπον, διότι τώρα ἠγέρθη ὁ κ. βουλευτὴς Ἀργολιδοκορινθίας, ὁ ὁποῖος εἶχε νὰ κάμῃ μίαν σπουδαίαν παρατήρησιν ἐπὶ τοῦ δευτέρου ἄρθρου.

§431ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὴν ἔκαμε.

§432Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Καὶ ἐὰν ἐνόμιζεν ὅτι εἶχε λήξῃ ἡ ἐργασία τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως, ἐννοεῖται ὅτι δὲν θὰ τὴν ἔκαμνε.

§433ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὰ τὴν ἔκαμε τὴν παρατήρησιν. Δὲν τὴν ἐκάματε;

§434Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἐὰν πρόκηται περὶ νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουσι συζήτησιν, αὐτὰ προτασσόμενα αὔριον δὲν θὰ ἀπασχολήσωσιν τὴν Βουλὴν ποσῶς καὶ ἑπομένως κανὲν κέρδος τότε δὲν γίνεται διὰ τῆς συζητήσεως αὐτῆς. Συμβαίνει ὅμως ἓν ἄλλο πρᾶγμα, ὅτι ἐκεῖνα τὰ νομοσχέδια τὰ ὁποῖα τυχὸν αὔριον ἐγκαίρως ἀναγραφόμενα θὰ ἔχωσι συζήτησιν, δὲν συζητοῦνται τὴν στιγμὴν αὐτήν, εἴτε διότι δὲν ἔχει κανεὶς πρόχειρα νὰ νομοσχέδια, εἴτε διότι βλέπει τὴν Βουλὴν μὴ ἀντιλαμβανομένην.

§435Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Μήτε ἀντιλαμβάνεται κανείς.

§436Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Νομίζω ὅτι ἡ παροῦσα Βουλὴ εἰργάσθη ἀφθόνως. Ἐὰν παρέλθωσιν καὶ ὀλίγαι ἡμέραι δὲν πρόκειται περὶ οὐδενός. Ἐὰν πρόκηται, ἐπαναλαμβάνω, περὶ νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουσι καμμίαν συζήτησιν δὲν θὰ ἔχωσι καὶ αὔριον συζήτησιν.

§437ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Κύριε Πρόεδρε, δὲν θὰ ἐδίσταζον νὰ δεχθῶ τὴν ἀναβολήν, ἐὰν ὑπεβάλετο ἀπὸ ἕνα τῶν κ. κ. Βουλευτῶν ἀντίρρησις ὅτι ἔχει νὰ συζητήσῃ. Δυνάμεθα νὰ προχωρήσωμεν. Ἐὰν ὑπάρχῃ εἷς βουλευτής, ὁ ὁποῖος λέγει ὅτι δὲν εἶναι παρασκευασμένος, νὰ τὸ ἀναβάλλωμεν, ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον δὲν ὑπάρχει, νὰ τὸ κάμωμεν καὶ αὐτό, διὰ νὰ δυνηθῶμεν πρὸ τῶν Χριστουγέννων νὰ τελειώσωμεν.

§438Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἡ παρατήρησις τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως θὰ ἦτο ὀρθή, ἐν περιπτώσει κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ ἔργον τῆς Βουλῆς κατὰ τὰς στιγμὰς αὐτὰς διεξήγετο κανονικῶς. Ἀλλ’ ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν ὑμῶν, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἂν ἐν τῇ ὀχλοβοῇ ἡ ὁποία ἔλαβε χώραν πρὸ ὀλίγου ἦτο δυνατὸν ν’ ἀντιληφθῇ τις περὶ τίνος πρόκειται, ὅπως ζητήσῃ κἂν τὴν ἀναβολήν.

§439ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶμαι τόσον βέβαιος ὅτι ἡ Βουλὴ ἀντελήφθη εἰς τί ἐψήφισεν, ὥστε καὶ τώρα ἐὰν ἤθελέ τις ζητήσῃ τὸν λόγον περὶ τοῦ τί ἐψηφίσθη, θὰ ἠρίθμουν ὅλοι τὰ ψηφισθέντα, τόσον ἡ μία πτέρυξ ὅσον καὶ ἡ ἄλλη.

§440Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἶναι ὀρθὸν εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Ράλλης, δηλαδὴ ἕκαστον ἄρθρον νὰ συζητῆται κεχωρισμένως, νὰ ἀντιλαμβάνεται κανείς.

§441ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὥστε—συνεχίζομεν τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 30— οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 2 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ψηφίζονται ὡσαύτως καὶ τὰ ἄρθρα 1–29 καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου). Ἀνακοινῶ τὰ ἑξῆς: — Ἡ Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ σηματοτηλεγράφων» ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς. — Ἡ Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς. — Ἡ Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῶν οἰκονομικῶν τῆς Βουλῆς ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 12 Σεπτεμβρίου 1914 Β. Διατάγματος, περὶ κυρώσεως Συμβάσεως δανείου 65.000.000». — Ἡ Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 14 Αὐγούστου 1914 Β. Διατάγματος περὶ καταρτισμοῦ Προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας τῆς χρήσεως 1914» ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς. — Ἡ Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ τρόπου ἀφαιρέσεως ἀποβάρου καὶ ἀπαγορεύσεως τῆς ἀφαιρέσεως τούτου κατ’ ἀποκοπὴν ἢ συμφωνίαν» ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς. — Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Σακελλαρίου ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ βελτιώσεως τῆς μισθοδοσίας τῶν ὑπαλλήλων τῶν πολιτικῶν Ὑπουργείων». — Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Καντιάνης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀργανισμοῦ τῆς κεντρικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν». — Ὁ βουλευτὴς κ. Θεμ. Παπαϊωάννου ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ βελτιώσεως τοῦ μισθοῦ τῶν ὑπαλλήλων τῶν πολιτικῶν Ὑπουργείων». — Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Τ. Μπασιᾶς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ βελτιώσεως τοῦ μισθοῦ τῶν ὑπαλλήλων τῶν Πολιτικῶν Ὑπουργείων». — Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ἰ. Μπρισιμιτζάκης καὶ Ἐρ. Τομπάζης ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προαγωγῆς ἀνωτέρων ναυπηγικῶν ἀξιωματικῶν». (Θέλουσι ἐκτυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ). Λύεται ἡ συνεδρίασις. (Ὥρᾳ 1 καὶ 5′ μ. μεσονύκτιον).