1914.12.10

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 63.

τῆς 10 Δεκεμβρίου 1914.

Προεδρία κ. Κ. Ζαβιτσιάνου.

Ὥρα 5.20′ μ. μ.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Γνωρίζω πρὸς τὴν Βουλὴν ὅτι: — Οἱ 4 πρακτικοὶ φαρμακοποιοὶ Θεσσαλονίκης παρακαλοῦσιν ὅπως ἐπιτραπῇ εἰς αὐτοὺς ἡ ἐξακολούθησις τῆς ἐξασκήσεως τοῦ ἐπαγγέλματός των. — Οἱ πρακτικοὶ φαρμακοποιοὶ Θεσσαλονίκης παρακαλοῦσιν ὅπως ληφθῇ πρόνοια δι’ αὐτοὺς εἰς τὸ φαρμακευτικὸν νομοσχέδιον. — Οἱ τραυματίαι πολέμου, πωληταὶ καπνῶν καὶ σιγαρέττων, παρακαλοῦσιν ὅπως ἐξαιρεθῶσι τῶν ὡρῶν ἐργασίας τοῦ νόμου περὶ Κυριακῆς ἀργίας. — Ἡ ἕνωσις τῶν Ἑλλήνων φοιτητῶν παρακαλεῖ ὅπως ἐπιτραπῇ ἡ ἀτελὴς ἐγγραφὴ καὶ εἰς τοὺς ἐκ Λευκάδος καὶ Θηβῶν φοιτητάς. — Ὁ Γραμματεὺς τοῦ Εἰρηνοδικείου Κύθνου παρακαλεῖ ὅπως ἀναγνωρισθῇ ἡ ὑπηρεσία του ὡς εἰδικοῦ γραμματέως Εἰρηνοδικείου Κρήτης. — Ὁ Δήμαρχος Μυτιληνιῶν Σάμου Ι. Φραγκούλης, ἐκφράζει παράπονα ἐναντίον τοῦ Διοικητικοῦ Ἐπιτρόπου Α. Ἀδοσίδου. — Ἅπασαι αἱ κοινότητες Σουλίου ὑποβάλλουσιν ὑπόμνημα δι’ οὗ αἰτοῦσι τὴν παροχὴν δικαιώματος τῷ Σουλίῳ δι’ ἰδίαν ἐκλογικὴν περιφέρειαν, ὁμοίαν πρὸς τὴν Ὕδραν, Σπέτσας καὶ Ψαρά. — Ἅπαντες οἱ ἀπολυθέντες ἐργάται Ἀεριόφωτος, διαμαρτύρονται ἐναντίον τῆς Ἑταιρίας, ἥτις ἀθετήσασα τοὺς ὅρους τοῦ πρωτοκόλλου μεταξὺ ἀρχῶν καὶ Συνδέσμου των, ἀρνεῖται νὰ προσλάβῃ τοῦ λοιποῦ τούτους. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὑποβάλλει νομοσχέδιον «περὶ προσωρινοῦ διορισμοῦ εἰς τὴν δασικὴν ὑπηρεσίαν τελειοφοίτων ἀνωτέρων Εὐρωπαϊκῶν δασικῶν Σχολῶν». Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν ἐὰν στέργῃ νὰ κηρυχθῇ κατεπεῖγον. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ὑποβάλλει τὰ κάτωθι νομοσχέδια. 1) «Περὶ καθορισμοῦ τοῦ ἐπιδόματος τῶν Ἀρχιερέων τῶν νέων Χωρῶν». 2) «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ ΓΣΑʹ νόμου καὶ συμπληρώσεως τῶν νόμων 83 καὶ 336 περὶ διδακτικῶν βιβλίων». Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν ἐὰν στέργῃ νὰ κηρυχθῶσι καὶ ταῦτα κατεπείγοντα. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων. Ὁ κ. Βελέντζας ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν τοῦ Ἐμμαν. Ἀναγνωστάκη, ἀντιπροέδρου τοῦ Διδασκαλικοῦ Συλλόγου Σητείας Κρήτης.

§2Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑποβάλλω ἀναφορὰν τοῦ Ε. Ἀναγνωστάκη, ἀντιπροέδρου τοῦ Διδασκαλικοῦ Συλλόγου Κρήτης καὶ παρακαλῶ νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας, ὅπως λάβῃ ταύτην ὑπ’ ὄψει του ὁ κ. Ὑπουργός, ἵνα εἰ δυνατόν, εἰς τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον συμπεριλάβῃ καὶ τοὺς ἐν Κρήτῃ διευθυντὰς ἀνωτέρων Σχολῶν.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ παραπεμφθῇ εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον. Ὁ κ. Κοσονάκος ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν τοῦ Π. Τσατσαρώνη.

§4Π. ΚΟΣΟΝΑΚΟΣ. Συνιστῶ θερμῶς πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν τὴν ἀναφορὰν τοῦ Τσατσαρώνη, παραπονουμένου διὰ τὴν μὴ προαγωγήν του. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅπως ἀναγνώσῃ τὴν ἀναφορὰν καὶ ἐὰν πεισθῇ ὅτι ἔχει δίκαιον ὁ παραπονούμενος ἂς διατάξῃ τὰ δέοντα.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀποστέλλεται εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον. Οἱ κ. κ. Σ. Ἀναστασιάδης, Ι. Γκέκας, Γ. Βλάχος, Π. Ἀγγελίδης καὶ Δ. Χατζηγιάννης, ὅπως καταθέσωσι καὶ ἀναπτύξωσιν ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Ἀμπελακίων, Δερελῆ, Ῥαψάνης, Τζάγεζι, Μεγ. Κισερλῆ, Μακρυχωρίου κλπ. διαμαρτυρομένων διὰ τὸ ἰσχῦον δρομολόγιον σιδηροδρομικῆς γραμμῆς Λαρίσσης–Παπαπούλι, ὅπερ δυσχεραίνει τὰς συναλλαγάς των, μὴ ἐξυπηρετοῦν οὐδαμῶς τὴν συγκοινωνίαν.

§6Σ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ. Οἱ ἀναφερόμενοι κάτοικοι τῶν χωρίων αὐτῶν τῆς Θεσσαλίας ἐπικαλοῦνται τὴν ἐπέμβασιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας. Εἰς τὴν ἑταιρίαν τῶν σιδηροδρόμων Πειραιῶς–Συνόρων ἀνετέθη ἡ μεταφορὰ τῶν ὑλικῶν τῆς ἑνωτικῆς γραμμῆς Παπαπουλίου–Τσιγὴ– Θεσσαλονίκης, ἡ ἑταιρεία ὅμως διαθέτει τὸν συρμὸν τῶν ἐπιβατῶν καὶ διὰ τὴν μεταφορὰν τῶν ὑλικῶν καὶ ἑπομένως λόγῳ αὐτῆς τῆς διαρρυθμίσεως τοῦ δρομολογίου, ἀναγκάζονται νὰ περιμένωσιν ἐν Λαρίσσῃ πλέον τῶν 5 ὡρῶν. Ὡς ἐκ τούτου τὰ συμφέροντα τῶν χωρικῶν τῶν πέριξ πληθυσμῶν παραβλάπτονται καὶ καλὸν θὰ ἦτο νὰ διαρρυθμισθῇ τὸ δρομολόγιον, ἢ νὰ γίνωνται δύο συρμοί, εἷς διὰ τὴν μεταφορὰν τῶν ὑλικῶν καὶ ἕτερος διὰ τοὺς ἐπιβάτας, οὕτως ὥστε νὰ ἐξυπηρετηθῶσι τὰ συμφέροντα ὅλων τῶν κατοίκων.

§7Π. ΑΓΓΕΛΙΔΗΣ. Τὴν αὐτὴν σύστασιν κάμνω καὶ ἐγώ, κύριε Πρόεδρε.

§8Γ. ΒΛΑΧΟΣ. Καὶ ἐγώ.

§9Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Καὶ ἐγώ.

§10Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Καὶ ἐγώ.

§11Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Θὰ ληφθῇ πρόνοια περὶ μειώσεως τοῦ χρόνου τῆς παραμονῆς τοῦ συρμοῦ εἰς Παπαποῦλι.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γκλαβᾶς, ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ψηφίσματα τῶν κοινοτήτων τοῦ τέως δήμου Κλειτορίας, Λευκασίας καὶ Ψωφίδος τῶν Καλαβρύτων, δι’ ὧν ὑποβάλλουσι τὴν εὐχὴν ὅπως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας παραγγείλῃ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἑλῶν καὶ τελμάτων τῶν ἐγκριθέντων, δυνάμει τοῦ ΔΛϚʹ νόμου.

§13Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Εἴκοσι πέντε περίπου ψηφίσματα ἐστάλησαν πρὸς ἐμὲ διαφόρων κοινοτήτων, τὰ ὁποῖα θὰ ἐστάλησαν ἀσφαλῶς καὶ πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας. Διὰ τῶν ψηφισμάτων τούτων ὑποβάλλουσιν εὐχὴν εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅπως μεριμνήσῃ διὰ τὴν ἀποξήρανσιν τῶν ἑλῶν καὶ τελμάτων τῶν ἐγκριθέντων δυνάμει τοῦ νόμου ΔΛϚʹ. Εἶναι ἔργον φιλανθρωπίας καὶ ἔργον ὑψίστης ἀνάγκης. Δὲν θὰ ἀποδώσητε μόνον ὑγείαν εἰς τοὺς κατοίκους, τοὺς ὁποίους μαστίζουσιν οἱ ἑλώδεις πυρετοί, ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν γεωργίαν θὰ ἀποδώσητε ἐκτάσεις ἀπεράντους καὶ γαίας εὐφορωτάτας. Ἐλπίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς θέλει λάβει ὑπὸ σπουδαιοτάτην ἔποψιν τὰ ψηφίσματα ταῦτα.

§14Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Θέλω διατάξει.

§15Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Εὐχαριστῶ πολὺ καὶ βεβαιωθῆτε ὅτι θὰ ἔχητε τὴν αἰωνίαν εὐγνωμοσύνην τοῦ κόσμου ἐκείνου.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σακελλαριάδης ὅπως ἀναπτύξῃ δύο ἀναφοράς.

§17Σ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Διὰ τῆς πρώτης ἀναφορᾶς ἡ χήρα Τσύλικα παραπονεῖται, διότι δὲν ἀπενεμήθη εἰς αὐτὴν σύνταξις διὰ τὸν θάνατον τοῦ υἱοῦ της κατὰ τὸν πόλεμον. Εἶναι δικαιοτάτη ἡ αἴτησις καὶ παρακαλῶ νὰ διαβιβασθῇ εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον. Διὰ τὴν δευτέραν, ἤθελον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ μοῦ χαρίσῃ τὴν προσοχήν του. Ὁ αἰτῶν καὶ παραπονούμενος, εἶναι ἔμπορος ἐκ Λήμνου, παραπονεῖται δὲ κατὰ τῶν ἐκεῖ ἀρχῶν, διότι ὅλως παρανόμως διέταξαν τὴν ἀπέλασίν του, μὴ ἐπιτρέπουσαι τὴν ἐπάνοδον αὐτοῦ εἰς Λῆμνον.

§18ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δώσατέ μοι τὴν ἀναφοράν, ἵνα τὴν λάβω ὑπ’ ὄψει μου.

§19Σ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Μάλιστα. Ἀλλὰ δέον νὰ γνωρίζητε ὅτι πρέπει νὰ ἐπιτραπῇ ἡ ἐπάνοδος αὐτοῦ εἰς Λῆμνον, διότι καὶ τὰ ἐμπορικά του συμφέροντα κινδυνεύουν καὶ ἡ τιμή του, διότι τὸν ἀπήλασαν ὡς προδότην, ἐνῷ εἶναι ἀποδεδειγμένον ὅτι εἶναι ἔμπορος τιμιώτατος.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καρπετόπουλος ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφορὰς ἀνθυπασπιστῶν.

§21Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Πρόκειται περὶ δύο ἀποστράτων ἀνθυπασπιστῶν τῆς χωροφυλακῆς, οἱ ὁποῖοι θέλουσι νὰ ἐπανέλθωσιν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν καὶ σᾶς παρακαλῶ νὰ διαβιβάσητε τὰς ἀναφορὰς αὐτὰς εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως λάβῃ γνῶσιν αὐτῶν.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀποστέλλονται εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον. Ὁ κ. Π. Πετροπουλάκης ὅπως καταθέσῃ ἀναφορὰν τῶν Γεωργίου Κ. Μηλιάρα καὶ Χαριλάου Σ. Τζανάκη, δημοδιδασκάλων, κατοίκων Κάτω Βιάνου Κρήτης. Ἐπίσης ὅπως καταθέσῃ ἀναφορὰν τοῦ ὑποδιδασκάλου Δημοσθένους Ραυτοπούλου, ἐκ Κάτω Βιάνου Κρήτης.

§23Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Παρακαλῶ νὰ ἀποσταλῇ αὕτη εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, ὅστις ἐλπίζω ὅτι θὰ τὴν λάβῃ ὑπ’ ὄψιν.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀποστέλλονται εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον. Ὁ κ. Βελέντζας ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Οἰκονόμου Δήμου.

§25Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Νὰ ἀποσταλῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γκλαβᾶς ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ ἐν Ἀθήναις Βιοτεχνικοῦ Συλλόγου.

§27Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Περὶ αὐτοῦ ἔλαβε γνῶσιν καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ ὁ Τύπος ἔγραψε πολλὰ περὶ τοῦ ὑπομνήματος αὐτοῦ. Τὰ ἐν τῷ ὑπομνήματι εἶναι τόσον δίκαια, ὥστε εἶμαι βέβαιος ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐν τῇ μερίμνῃ αὐτῆς ὑπὲρ τῶν λαϊκῶν τάξεων, θὰ θεσπίσῃ ταῦτα, πρὸ παντὸς δὲ τὸ ζήτημα τοῦ δικαιοστασίου, τὸ ὁποῖον ἀπησχόλησε τὴν Βουλὴν χθές, ἐλπίζω δὲ ὅτι θὰ ἀπασχολήσῃ καὶ τὴν Κυβέρνησιν, ὥστε νὰ ληφθῶσιν ἀνάλογοι ἐγγυήσεις πρὸς ἐξασφάλισιν τῶν κατωτέρων τάξεων καὶ δὴ τῶν πενομένων.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Δ. Χατζηγιάννης καὶ Ν. Σαρλῆς ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ δημάρχου Παγασῶν.

§29Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἡ ἀναφορὰ αὕτη ἀφορᾷ τὸ νομοσχέδιον περὶ διαπυλίων τελῶν καὶ περὶ ἀναλήψεως τῶν δαπανῶν τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως ὑπὸ τοῦ Κράτους καὶ παρακαλῶ ὅπως παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, ὅπως τὴν λάβῃ ὑπ’ ὄψιν.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σαρλῆς τὰ αὐτά. (Αἱ δύο ἑπόμεναι διαγράφονται). Οἱ κ. κ. Δ. Γκλαβᾶς καὶ Γ. Κατσιμπίρης, παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, διατὶ ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία τοῦ ὑπ’ αὐτὸν ὑπουργείου δὲν προβαίνει εἰς δημοπρασίαν πρὸς ἀνέγερσιν τῶν δημοτικῶν σχολείων Σοπωτοῦ καὶ Κερτέζης, τῆς ἐπαρχίας Καλαβρύτων, ἀφοῦ ὡς γνωστόν, καὶ τὰ οἰκόπεδα παρεχωρήθησαν καὶ αἱ σχετικαὶ μελέται ὑπεβλήθησαν.

§31Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Σᾶς δίδω ἔγγραφον ἀπάντησιν.

§32Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Δὲν ἠξεύρω τί δικαιολογεῖται ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία, ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει, παρακαλῶ καὶ ἐγὼ καὶ ὁ ἔντιμος συνάδελφός μου, ὅπως ἐπισπευσθῇ ἡ ἐνέργεια, διότι τὰ παιδιὰ ἔπαθον ἀπὸ ὀξυτάτους ῥευματισμούς.

§33Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἐκ τῶν χρημάτων τοῦ ἀειμνήστου Συγγροῦ, δὲν ἔχει διατεθῇ οὐδὲ λεπτόν. Ὅλα τὰ διδακτήρια κατασκευάζονται ἐκ τῶν διδακτικῶν τελῶν, τὰ ὁποῖα προσφέρει ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Ὁ ὑποβληθεὶς προϋπολογισμὸς ἀνεγέρσεως τοῦ διδακτηρίου Σοπωτοῦ, ἐπεστράφη πρὸς διόρθωσιν εἰς τὸν Νομομηχανικόν, τοῦ δὲ διδακτηρίου Κερτέζης ὁ προϋπολογισμὸς δὲν ὑπεβλήθη εἰσέτι εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, ἵνα ἐκτεθῇ εἰς δημοπρασίαν.

§34Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Βεβαίως ἡ ἀπάντησις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ εἶναι τοιαύτη, ὥστε πρὸς στιγμὴν φιμώνει τὸν κ. βουλευτὴν Ἀχαιοήλιδος. Ἀλλὰ δι’ ὑστάτην φορὰν ἐπαναλέγομεν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, ὅτι εἶναι καιρὸς νὰ τακτοποιηθῇ ἡ ὑπηρεσία εἰς τὸ τμῆμα τῶν Καλαβρύτων, διότι ὁ διευθύνων τὴν ὑπηρεσίαν διακρίνεται ἐπὶ ῥαστώνῃ καὶ ἀδιαφορίᾳ. Παρεπονέθημεν καὶ ἰδιαιτέρως καὶ δὲν γνωρίζομεν ποῦ νὰ ἀποταθῶμεν, διότι ὁ κ. μηχανικὸς ἀσχολεῖται εἰς σχεδιογραφήματα σκηνῶν, ἀλλὰ δὲν ἀσχολεῖται μὲ τὴν ὑπηρεσίαν τὴν ὁποίαν τοῦ ἀνέθηκεν ἡ πολιτεία καὶ διὰ τὴν ὁποίαν πληρώνει αὐτὸν τὸ Κράτος. Παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, τὸν ἱκετεύω ἐν ὀνόματι τῆς ἐπαρχίας Καλαβρύτων, νὰ τὴν ἀπαλλάξητε τοῦ ἀφορήτου ἐκείνου ζυγοῦ, ὁ ὁποῖος λέγεται πρὸς στιγμὴν μηχανικὸς τῆς ἐπαρχίας Καλαβρύτων, διότι χειρίζεται κατὰ τοιοῦτον τρόπον τὴν ὑπηρεσίαν αὐτοῦ, ὥστε πράγματι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν, ὁ ὁποῖος μοῦ εἶπεν, ὅτι ἐλλείψει τῆς ὑποβολῆς τοῦ προϋπολογισμοῦ, εἶναι ἀδύνατον νὰ γίνῃ εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα σχολεῖον, εἶχε δίκαιον. Ἂν ὁ κύριος αὐτὸς εἶχεν ὑποβάλει τὸν σχετικὸν προϋπολογισμὸν βεβαίως ἡ ἀπάντησίς μου πρὸς τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας θὰ ἦτο ἄλλη. Ἀλλ’ ἤδη ὁ βουλευτὴς φιμοῦται, διότι τὸ ὄργανον τῆς πολιτείας μολονότι πληρώνεται, ἀδιαφορεῖ.

§35Γ. ΚΑΤΣΙΜΠΙΡΗΣ. Δὲν θὰ εἶχον νὰ εἴπω τι, μετὰ τὰς πληροφορίας τὰς ὁποίας ἔδωκεν ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας, λαμβάνω ὅμως τὸν λόγον ἵνα διαμαρτυρηθῶ κατὰ τῶν αἰτιάσεων τοῦ συναδέλφου μου, κατὰ τοῦ μηχανικοῦ Καλαβρύτων, ὁ ὁποῖος δύναμαι νὰ εἴπω ὅτι ἀκαταπονήτως ἐργάζεται. Ἂν δὲν παρουσιάζονται ἐργολάβοι εἰς τὰς δημοπρασίας τὰς γενομένας καὶ ἑπομένως δὲν περαιοῦνται ποτὲ αὐταὶ αἱ ἐργασίαι, τοῦτο δὲν ἐπιβαρύνει τὸν μηχανικὸν Καλαβρύτων, εἰς τὸν ὁποῖον ἔχουν ἀνατεθῆ ὅλα τὰ καθήκοντα, ὄχι μόνον τῆς ἰδίας του ὑπηρεσίας, ἀλλὰ καὶ ὁ χωρισμὸς τῶν κοινοτικῶν περιφερειῶν καὶ δὲν ἐπαρκεῖ ὁ ἄνθρωπος, ὥστε νὰ εἶναι ἐνήμερος εἰς ἑκάστην ἐργασίαν. Βεβαιῶ τὴν Βουλήν, ὅτι εἰς καμμίαν ἄλλην ἐπαρχίαν τοῦ Νομοῦ μας, οἱοσδήποτε ἄλλος μηχανικός, ἔχει ὑποβάλει τόσας μελέτας καὶ τόσα σχεδιαγράμματα προκειμένου περὶ δημοτικῶν σχολείων καὶ αὐτὸς εἶναι ὁ μηχανικὸς κ. Κλάψης.

§36Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Δὲν γνωρίζω ποῖος εἶναι ὁ μηχανικός. Ἐν προκειμένῳ ὅμως διὰ τοὺς προϋπολογισμοὺς περὶ τῶν ὁποίων εἶπεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, ὁ μηχανικὸς εἶναι ὁ αἴτιος, διότι τὸν μὲν ἕνα τὸν ἔστειλεν ἐσφαλμένον καὶ ἐπεστράφη, τὸν δὲ ἄλλον δὲν τὸ ἔστειλε.

§37Γ. ΚΑΤΣΙΜΠΙΡΗΣ. Δὲν πταίει ὁ μηχανικὸς διὰ τὸν προϋπολογισμὸν Σοπωτοῦ, διότι εἶχε λάβει διαταγὴν νὰ τὸν κάμῃ διὰ σχολεῖον διτάξιον καὶ κατόπιν, ἀφ’ οὗ ὑπέβαλε τὴν μελέτην, μετέβαλε γνώμην ἡ ὑπηρεσία καὶ ὁ ἐπιθεωρητὴς ἀπεφάνθη, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ γίνῃ τὸ σχολεῖον διτάξιον. Ἐγὼ παρηκολούθησα ἐξ ἀρχῆς τὴν ἵδρυσιν τοῦ σχολείου Σοπωτοῦ καὶ γνωρίζω ὅτι δὲν πταίει ὁ μηχανικός, ὁ ὁποῖος ἐπὶ τέλους δὲν εἶναι καὶ ἑκατόγχειρ, ὥστε νὰ ἐπαρκῇ εἰς ὅλα.

§38Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Πολὺ καλά· τότε μὴ παραπονεῖσθε.

§39Γ. ΚΑΤΣΙΜΠΙΡΗΣ. Παραπονούμεθα μετὰ τόσης εὐπρεπείας καὶ εὐλαβείας καὶ κατὰ τῆς ὑπηρεσίας καὶ κατὰ τῆς καταστάσεως.

§40Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Ἐκφράζω, κύριε Πρόεδρε, τὴν εὐγνωμοσύνην μου πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, διότι μοὶ ἔδωσε διέξοδον τοιαύτην, ὥστε ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ ἀπήντων ἐγώ, ἀπήντησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας. Εἶπεν εἰς τὸν κ. βουλευτὴν Ἀχαϊοήλιδος, ὅτι δὲν πταίει ἄλλος τις, ἐὰν μέχρι τοῦδε δὲν ἐγένετο διδασκαλεῖον, παρὰ ὁ μηχανικὸς Καλαβρύτων, ὁ ὁποῖος τὸ πρῶτον σχέδιον ὑπέβαλεν ἐσφαλμένον καὶ κατεστραμμένον, τὸ δὲ δεύτερον δὲν τὸ ὑπέβαλεν. Ἡμεῖς δὲν ἔχομεν προσωπικὰ κατὰ τοῦ κ. Κλάψη, τὸν ὁποῖον καὶ δὲν γνωρίζομεν, ἡμεῖς φρονοῦμεν ὅτι ἀδικεῖται ἡ ἐπαρχία Καλαβρύτων καὶ ἀπὸ τοιαύτης σκέψεως προεκκαλέσαμεν τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας, ἀλλὰ καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίκης. Κατὰ τὴν ἐμὴν ἀσθενῆ γνώμην, δὲν ἠξεύρω ποία εἶναι ἡ γνώμη τοῦ κ. βουλευτοῦ Ἀχαιοήλιδος, καὶ ἐκ τῶν πληροφοριῶν τῆς ἐπαρχίας Καλαβρύτων, δύναται νὰ εἴπῃ τις ὅτι δὲν ἀντιπροσωπεύει τὸ κῦρος τῆς ἀξιοπρεπείας, διότι δὲν ἀγνοεῖ ὁ κ. βουλευτὴς ὅτι ἔστειλε προϋπολογισμὸν διὰ τὸ σχολεῖον 500 δρ. ἀντὶ 50.000 δρ. καὶ βεβαίως τὸ Ὑπουργεῖον, ἐκτιμῶν τὰ γεγονότα καὶ τὰς περιστάσεις, ὑπελόγισε πρὸς στιγμὴν ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν τὸ σχολεῖον αὐτὸ νὰ γείνῃ μὲ τὸ ποσὸν αὐτὸ καὶ τοῦ ἐπέστρεψε τὸν προϋπολογισμόν, διότι οὐδεὶς ἐργολάβος προσῆλθε, καὶ διετάχθη νὰ συντάξῃ νέον προϋπολογισμόν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐκφράζω τὴν εὐγνωμοσύνην μου εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, ὁ ὁποῖος ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτοῦ, ἐκπροσωπῶν τὴν πολιτικὴν αὐτῆς τῆς Κυβερνήσεως, εἶπεν ὅτι ὁ κ. βουλευτὴς Γκλαβᾶς ἔχει δίκαιον, εἰπὼν ὅτι ὁ μηχανικὸς πταίει. Ἀλλὰ θὰ ἔλεγον, Κύριε Πρόεδρε καὶ πάλιν πρὸς τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, ὅτι ἡμεῖς δὲν ἐνδιαφερόμεθα διὰ τὸν Κλάψην, ἐνδιαφερόμεθα διὰ τὴν ἀνέγερσιν τοῦ σχολείου.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βελέντζας παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ποία εἶναι ἡ ἔννοια τῆς 2ας παραγράφου τοῦ ἄρθρου 9 τοῦ νόμου 353 περὶ μονίμων ὑπαξιωματικῶν, καθ’ ἣν «ἐκ τῶν ἤδη ὑπηρετούντων ὑπαξιωματικῶν, οἱ μὴ ἐπιθυμοῦντες νὰ ταχθῶσιν εἰς τὸ Σῶμα τῶν μονίμων ὑπαξιωματικῶν ἐξακολουθοῦσιν ὑπηρετοῦντες ὑπὸ τοὺς ὅρους τῶν μέχρι τοῦδε ἰσχυουσῶν διατάξεων», δηλαδὴ οὗτοι θὰ ἔχωσι τὸ δικαίωμα προαγωγῆς εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ δυνάμει τοῦ εὐεργετικοῦ νόμου, ἢ θὰ ἀπολύωνται λήγοντος τοῦ χρόνου δι’ ὃν κατετάγησαν ἢ ἀνεκατετάγησαν;

§42ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Οὔτε σήμερον δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ ἀπαντήσω, θὰ παρακαλέσω αὔριον.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Ἀναστασιάδης, Γκέκας, Χατζηγιάννης καὶ Βλάχος, παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἐὰν ἐπὶ τῇ ὁσημέραι προϊούσῃ ὑπερτιμήσει τῶν ἀλεύρων καὶ ἐν Θεσσαλίᾳ, θὰ προνοήσῃ περὶ τῆς ἐγκαίρου ἀποστολῆς σιτοφορτίων αὐτόθι, καθόσον ὡς ἐκ τῆς μεγάλης πανταχόθεν ζητήσεως τοιούτου καὶ αἱ ἐν Θεσσαλίᾳ ὑπάρχουσαι παρακαταθῆκαι, εὑρίσκονται ἐν ἐξαντλήσει, οὕτω δὲ θὰ προληφθῇ καὶ ἡ ὑπερτίμησις τῶν ἀλεύρων, ἐξ ἧς εὐλόγως δυσφοροῦσιν ἅπασαι μέν, ἰδίᾳ δέ, αἱ μὴ εὐποροῦσαι τάξεις.

§44Σ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ. Ἴσως θὰ φανῇ παράδοξον εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι ἐκ τοῦ μᾶλλον σιτοφόρου διαμερίσματος τῆς Ἑλλάδος, ἐκ τῆς πρωτευούσης τῆς Θεσσαλίας ἐπιζητεῖται ἡ ἀποστολὴ Ἀμερικανικοῦ φορτίου σίτου. Ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἕνεκα τῆς ζητήσεως, ὑπάρχει ἔλλειψις, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἐκ λόγων τῆς διατιμήσεως ἐν Λαρίσσῃ. Ἤδη ἡ τιμὴ τοῦ σίτου ἐν Λαρίσσῃ ἔφθασεν εἰς ὕψη δυσθεώρητα. Φθάνει μέχρις 70 λεπτῶν τὴν ὀκᾶν τὸ ἀλεύρι καὶ ὑπάρχει φόβος ἀκόμη νὰ ὑπερτιμηθῇ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ ἦτο εὐχῆς ἔργον, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἐμερίμνα περὶ ἀποστολῆς 1.000.000 ὀκάδων, ἀποκλειστικῶς προωρισμένων διὰ τὴν Λάρισσαν, διότι εἰς τὰ ἀγροτικὰ τμήματα, ὁπωσδήποτε ἔχουν μικράς τινας προμηθείας καὶ δὲν ὑπάρχει φόβος νὰ ὑψωθοῦν αἱ τιμαί. Ὁ κίνδυνος αὐτὸς ὑπάρχει μόνον εἰς τὰς πόλεις καὶ ἑπομένως πρέπει νὰ ληφθῇ μέριμνα περὶ ἀποστολῆς τοῦ φορτίου, ἢ τοὐλάχιστον νὰ ἀπαγορευθῇ ἡ ἐξαγωγὴ τοῦ σίτου, διότι αὐτὰ τὰ μέτρα ἐνδεικνύονται πρὸς πρόληψιν κακῶν ἐνδεχομένων ἐκ τῆς ἐλλείψεως τοῦ σίτου.

§45Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶμαι καθόλου σύμφωνος με ὅσα ἀνέπτυξεν ὁ κ. συνάδελφος, ἀλλὰ μοὶ δίδεται εὐκαιρία νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν του, ἐπὶ τοῦ ζητήματος ἀπὸ ἄλλης ἀπόψεως. Ἴσως θὰ ἐνθυμῆται, ὅτι καὶ ἄλλοτε ὑπεστήριξα τὴν γνώμην, ὅτι ἦτο καιρός, ὅπως, τοὐλάχιστον προσωρινῶς, ἐὰν δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γείνῃ ἡ κατάργησις τοῦ φόρου τοῦ σίτου, τοὐλάχιστον νὰ καταργηθῇ ὁ δασμὸς ἐπὶ τοῦ εἰσαγομένου ἀλεύρου, διότι ἐνῷ ἐκ τοῦ δασμοῦ τοῦ σίτου ἔχομεν 15.000.000 δρ. κατ’ ἔτος, ὥστε νὰ μὴ δυνάμεθα, λόγῳ τῶν δυσχερῶν οἰκονομικῶν περιστάσεων, νὰ χάσωμεν τὸν δασμὸν αὐτόν, ἀπὸ τὸν δασμὸν τῶν ἀλεύρων τῷ 1910 εἰσέπραξαν 105.000 δραχ. ἀπὸ ἀξίαν εἰσαχθέντος ἀλεύρου 260.000 δραχ. Εἶναι δηλ. δασμὸς ἀπαγορευτικός, ἐνῷ δὲ ὁ δασμὸς τοῦ σίτου εἶναι 8.75 κατ’ ὀκᾶν, ὁ φόρος ἐπὶ τῶν ἀλεύρων εἶναι 15.70 κατ’ ὀκᾶν. Ὑπάρχει ἡ ἀνάγκη τοιαύτης ἀναλογίας φορολογίας μεταξὺ σίτου καὶ ἀλεύρων; Δόξα τῷ Θεῷ, οἱ ἀλευροβιομήχανοι ἔχουν ἀρκετὰ ἐξαρθῇ εἰς περιωπήν, ὥστε νὰ δύνανται πλέον νὰ συναγωνίζωνται τὰ ἄλευρα ταῦτα. Ἀλλὰ καὶ ἂν θέλωμεν νὰ δώσωμεν κἄποιαν προστασίαν λόγῳ τῆς ἐγχωρίου παραγωγῆς, ἡ προστασία αὕτη δὲν πρέπει νὰ εἶναι τοιαύτη, ὥστε νὰ ἀπαγορεύηται ἡ εἰσαγωγὴ τῶν ἀλεύρων. Εἶναι δὲ τόσα τὰ κέρδη τῶν ἀλευροβιομηχάνων, ὥστε ἀνωδύνως νὰ ὑποφέρουν τὴν ἄρσιν τοῦ δασμοῦ αὐτοῦ.

§46Γ. ΒΛΑΧΟΣ. Ἐγὼ ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, καθὼς καὶ πρὸ μηνὸς τὸν παρεκάλεσα ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης, ὅτι τὸ μόνον σωτήριον μέτρον διὰ τοὺς πληθυσμοὺς τῆς Θεσσαλίας, εἶναι νὰ διατάξῃ νὰ ἀπαγορευθῇ ἡ ἐξαγωγὴ τοῦ σίτου καὶ τῶν ἀλεύρων. Δὲν πρόκειται νὰ ἐπέλθουν ζημίαι πραγματικαί, ἀλλὰ πρόκειται νὰ πατάξωμεν κέρδος ἀθέμιτον. Τινὲς μάλιστα ἐξ ἐπαγγέλματος αἰσχροκερδεῖς, ἠγόρασαν τὸν σῖτον πρὸς 52 λεπτὰ καὶ τὸν ἐπώλησαν πρὸς 80. Καὶ τώρα εἶναι καιρὸς νὰ ἀπαγορεύσητε τὴν ἐξαγωγὴν τοῦ σίτου καὶ τῶν ἀλεύρων διὰ νὰ σωθῇ ὁ πληθυσμὸς τῆς Θεσσαλίας.

§47Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἡ Κυβέρνησις μελετᾷ σπουδαίως νὰ ῥυθμίσῃ τὰ τοῦ δασμοῦ, οὕτως ὥστε, ὁ συναγωνισμὸς πρὸς τὰ ἄλευρα τὰ ἐξωτερικῆς κατασκευῆς νὰ εἶναι δυνατὸς καὶ οὕτω νὰ μὴ ἀποκλείωνται, διὰ τοῦ σχεδὸν ἀπαγορευτικοῦ δασμοῦ, ὁ ὁποῖος εἶναι σήμερον. Ἡ ἀλευροβιομηχανία τοῦ Πειραιῶς πρὸ παντός, ἐζήτησεν ἐπ’ ἀρκετὴν σειρὰν ἐτῶν, προστασίαν τοιαύτην, ὥστε νὰ δυνηθῇ οἰκονομικῶς νὰ σταθῇ καὶ νὰ δύναται νὰ ὑποστῇ συναγωνισμόν. Τὸ ζήτημα μελετᾶται, ἐλπίζω δὲ ὅτι οὐχὶ εἰς πολὺ ἀπώτερον χρόνον θὰ ἔχωμεν τὰ πορίσματα. Ταῦτα μὲν ὅσον ἀφορᾷ τὸν δασμὸν τῶν ἀλεύρων, ὅσον ἀφορᾷ ὅμως τὸ ζήτημα, ὅτι ἡ ὑπερτίμησις τοῦ σίτου καὶ τῶν ἀλεύρων προέρχεται ἕνεκα τοῦ εἰσαγωγικοῦ δασμοῦ ἐπὶ τῶν ἀλεύρων, ὁ ὁποῖος παρεμποδίζει τὴν ἔξωθεν εἰσαγωγὴν τῶν ἀλεύρων, τοῦτο δὲν εἶναι ἀληθές, διότι ἀπὸ τῆς ἀρχῆς τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ πολέμου κατέστη ἐντελῶς ἀδύνατος προμήθεια ἀλεύρων ὁποθενδήποτε. Ἡ Κυβέρνησις ἀμέσως ἀπετάθη εἰς τὰς ξένας ἀγορὰς τόσον εἰς τὴν Εὐρωπαϊκὴν ὅσον καὶ εἰς τὴν Ἀμερικανικὴν καὶ τὰς ἀγορὰς τῶν Ἰνδιῶν, ὅπως, εἰ δυνατὸν φέρει ἐκεῖθεν ἄλευρα. Δυστυχῶς οὐδαμόθεν ὑπῆρξε προσφορά, προσφορὰ τοὐλάχιστον λογική, διότι εἴμεθα κατὰ τὰς ἀρχὰς τοῦ πολέμου καὶ ἑπομένως ἦσαν τιμαί, εἰς τὰς ὁποίας δὲν ἦτο δυνατὸν ν’ ἀγοράσωμεν. Λέγω ταῦτα διὰ νὰ μὴ νομισθῇ, ὅτι ὁ δασμὸς ἐπὶ τῶν ἀλεύρων εἶναι σήμερον ἡ ἀφορμὴ τῆς μὴ εἰσαγωγῆς ἀθρόων ἀλεύρων ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ καὶ τῆς ὑπερτιμήσεως τῶν ἀλεύρων. Ἔχομεν πᾶν διδόμενον νὰ ἐλπίζωμεν ὅτι θὰ καταστῇ δυνατὴ ἐντὸς χρόνου τινὸς ἡ εἰσαγωγὴ ἀλεύρων ἐξευρισκομένων τοιούτων ἀπὸ τὰς ἀγοράς.

§48Σ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ. Παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἔχω ἀπάντησιν ἂν εἶναι εὐχερὴς ἡ προμήθεια.

§49ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὅσον ἀφορᾷ τὴν τελευταίαν παρατήρησιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ Λαρίσσης, ὅτι κακῶς ἀπεκρούσαμεν τὸ μέτρον τὸ προταθὲν πρὸ ἡμερῶν πολλῶν, μέτρον ἀπαγορεύσεως ἐξαγωγῆς ἀλεύρων ἐκ Θεσσαλίας, διότι ἐφοβήθημεν μήπως ζημιωθῶσιν ὀλίγοι σιτέμποροι, νὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Βουλευτὴς νὰ τοῦ εἴπω, ὅτι δὲν εἶναι ἀκριβὴς ἡ παρατήρησις· ὑπῆρξαν λόγοι νὰ μὴ ἀπαγορεύσωμεν τὴν ἐξαγωγήν. Πρῶτος λόγος διὰ νὰ μὴ φέρω ὑποτίμησιν τοῦ σίτου περιορίζων τὴν κυκλοφορίαν εἰς τὴν ἀγορὰν τῆς Θεσσαλίας. Ἀλλ’ ὑπῆρχε καὶ ἄλλος λόγος. Δὲν ἦτο ὀρθὸν ὑφισταμένης ἐλλείψεως σίτου εἰς τὴν Ἑλλάδα νὰ περιορίσω τὸν Θεσσαλικὸν σῖτον εἰς κατανάλωσιν περιωρισμένην ἐντὸς τῆς Θεσσαλίας. Αὐτοὶ ἦσαν οἱ λόγοι διὰ τοὺς ὁποίους δὲν ἀπηγορεύσαμεν τὴν ἐξαγωγήν.

§50Σ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ. Ἤδη ὑπάρχει ἔλλειψις μεγάλη.

§51ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὅσον ἀφορᾷ τὰς συστάσεις τὰς ἄλλας, περὶ ἀποστολῆς φορτίου σίτου εἰς τὴν Θεσσαλίαν, ἀπαντῶ εἰς τοὺς κ. κ. Βουλευτὰς ὅτι ἀπὸ πολλοῦ χρόνου ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔπαυσε νὰ ἐπωφελῆται πᾶσαν εὐκαιρίαν, ὅπως προμηθεύσῃ σῖτον εἰς ὅλας τὰς ἀγορὰς τῆς Ἑλλάδος, διότι ὅλαι αἱ ἀγοραὶ ὑφίστανται ἔλλειψιν, διότι ἀληθῶς καὶ τὸ σιτεμπόριον τοῦ Πειραιῶς, μὲ ὅλην τὴν ἐπάρκειαν τὴν ὁποίαν ἐνομίζομεν ὅτι ἔχει εἰς ὑλικὰ μέσα, ὅπως δύναται νὰ προμηθεύσῃ τὸ ἀναγκαῖον ποσὸν σίτου, δὲν τὸ κατώρθωσεν, εἴτε διότι δὲν εὗρεν, ὅπως τοὐλάχιστον λέγει, τὰς ἀναγκαίας βοηθείας ἐκ μέρους τῆς Τραπέζης, εἴτε διότι ἐπῆλθε βραδύτης εἰς τὰς παραγγελίας, τὰς ὁποίας ὤφειλε νὰ κάμῃ εἰς Ἀμερικὴν περὶ ἀποστολῆς νέων προμηθειῶν. Ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις καὶ σήμερον ἀκόμη ἔχει κάμει παραγγελίας διὰ φορτίον καὶ προχθὲς προέβη εἰς ἀγορὰν ὡρισμένου φορτίου καὶ δὲν ἔχομεν ὡρισμένην ἀπάντησιν ἀποδοχῆς καὶ βεβαίως θὰ ἀποσταλῇ εἰς Θεσσαλίαν. Ἂν ὅμως οἱ ἔμποροι Θεσσαλίας φοβῶνται νὰ φέρωσιν οἱ ἴδιοι, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πωλήσωσι τὸ ἄλευρον εἰς τιμὰς τῆς ὑφισταμένης Ἀστυνομικῆς διατιμήσεως, ὁ φόβος εἶναι μάταιος, διότι ἡ ἀστυνομικὴ διατίμησις δὲν εἶναι αὐθαίρετος. Οἱ ἀστυνόμοι μὲ τοὺς Νομάρχας δὲν ὁρίζουν τιμὰς εὐθηνὰς διὰ νὰ φάγῃ ὁ κόσμος τὸ ψωμὶ εὐθηνόν, ἀδιαφοροῦντες περὶ τοῦ τί στοιχίζει εἰς χεῖρας τοῦ ἐμπόρου· αὐτοὶ διατιμῶσιν ἔχοντες ὑπ’ ὄψιν καὶ τί τοῦ στοιχίζει καὶ φυσικῷ τῷ λόγῳ καὶ τὸ κέρδος τοῦ ἐμπόρου. Ὑποτιθεμένου λοιπὸν ὅτι ὁ σῖτος θὰ στοιχίσῃ ἐρχόμενος εἰς Θεσσαλίαν ποσὸν ὑπέρτερον ἐκείνου διὰ τὸ ὁποῖον εἶναι ἡ διατίμησις, εἶναι πολὺ φυσικώτερον ὅτι ἡ Ἀστυνομία θὰ προβῇ εἰς διατίμησιν, ὁρίζουσα μεγαλυτέρας τιμάς. Ἐν τούτοις σήμερον ἔμαθον ὅτι ὁ σῖτος πωλεῖται 70 λεπτά· ἀπορῶ πῶς οἱ ἔμποροι Βόλου καὶ Λαρίσσης φοβοῦνται νὰ φέρωσι σῖτον, ὁ ὁποῖος στοιχίζει ὀλίγον.

§52Σ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ. Πωλεῖται εἰς ὅλα τὰ χωρία καὶ ὄχι εἰς τὴν Λάρισσαν.

§53ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἀνεξαρτήτως τῶν προσπαθειῶν τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως προμηθεύσῃ εἰς ὅλας τὰς ἀγορὰς τῆς καταναλώσεως τὸ ἀναγκαῖον ποσόν, ἐφ’ ὅσον δύναται νὰ πράξῃ τοῦτο καὶ τῆς ὑποχρεώσεως τὴν ὁποίαν ἔχει ἡ Κυβέρνησις ὅπως διευκολύνῃ τὸν τόπον, νομίζω ὅτι οἱ ἔμποροι δὲν πρέπει νὰ στέρξωσιν εἰς τὴν ἀγορὰν ἀλεύρων, ἔχοντες ὑπ’ ὄψιν ὅτι ἡ διατίμησις δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παρίδῃ τὰς τιμάς, αἱ ὁποῖαι θὰ στοιχίζουν εἰς χεῖρας τοῦ ἐμπόρου.

§54Γ. ΒΛΑΧΟΣ. Διατάξατε τώρα νὰ ἀπαγορευθῇ ἡ ἐξαγωγή.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Μπούσδρας καὶ Θανόπουλος παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἂν ἡ ἕδρα τοῦ 1ου Συντάγματος τῶν εὐζώνων παρεμέγῃ ἐν Καρδίτσῃ.

§56ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἐκ τοῦ Συντάγματος περὶ οὗ ὁ λόγος, μία διλοχία ἔμεινεν ἐν Καρδίτσῃ καὶ αὕτη διετάχθη νὰ μεταβῇ εἰς Λάρισσαν χάριν γυμνασίων, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἡ προσήκουσα ἐκπαίδευσις ἐφ’ ὅσον ἡ δύναμις εἶναι κατατετμημένη εἰς μικρὰ τμήματα. Μὲ ὕπαρξιν τμημάτων μικροτέρων τοῦ Συντάγματος ἐκπαίδευσις δὲν εἶναι δυνατή. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον διετάχθη ἡ διλοχία, ἡ εὑρισκομένη εἰς Καρδίτσαν, νὰ μεταβῇ εἰς Λάρισσαν πρὸς συνέχειαν τῆς ἐκπαιδεύσεως.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Μπούσδρας καὶ Θανόπουλος, παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ὅπως πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν διὰ τίνα λόγον δὲν ἀποπερατοῦται ἡ κατασκευὴ τῶν Στρατώνων ἐν Καρδίτσῃ, ἐνῷ ἕνεκα τῶν καιρικῶν μεταβολῶν καὶ τὸ συντελεσθὲν ἔργον καθ’ ἑκάστην φθείρεται.

§58ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Κατὰ τὰς πληροφορίας τὰς ὁποίας ἔχω, στρατώνων ἐν Καρδίτσῃ οὐδέποτε ἐγένετο ἔναρξις κατασκευῆς.

§59Δ. ΜΠΟΥΣΔΡΑΣ. Ὑπάρχουσιν ἤδη νεόδμητα κτίρια.

§60ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δηλαδὴ κτίρια εἰς τὸ σχέδιον τῶν Στρατώνων, τὸ ὁποῖον εἶχε γίνει πρὸ δεκαετίας καὶ οἱ ὁποῖοι ἀνηγέρθησαν εἰς διάφορα ἄλλα μέρη, εἰς τὴν Καρδίτσαν δὲν εἶχον κατασκευασθῇ. Εἰς τὴν Καρδίτσαν πρὸ τοῦ πολέμου εἶχεν ἀποφασισθῇ νὰ γίνῃ ἓν ἱπποδρόμιον, ἀλλὰ δὲν συνετελέσθη, διότι ἐπῆλθεν ὁ πόλεμος. Λοιπὸν οὔτε πρὸ τοῦ πολέμου εἶχεν ἀποφασισθῇ νὰ γίνῃ στρατών, οὔτε πολὺ περισσότερον μετὰ τὸν πόλεμον.

§61Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Σταῦλοι ἐπρόκειτο νὰ γίνουν.

§62Α. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ Καρδίτσα, κύριε Πρόεδρε, εἶναι ἡ κατ’ ἐξοχὴν χώρα, ἡ ὁποία καὶ ἐπὶ Τουρκοκρατίας ἔτρεφε τὸ καλλίτερον ἱππικόν, ἐξαιρετικῶς δὲ ἐκ τῆς ἐπαρχίας Καρδίτσης, ὡς εἶναι γνωστόν, ἐκ τῶν παλαιοτάτων καὶ ἀρχαιοτάτων χρόνων, ἐπήγαζον οἱ ἀνδρειότεροι καὶ γενναιότεροι τῶν ἱππέων. Ἀλλ’ ἤδη δὲν πρόκειται περὶ ἱππικοῦ, ἀλλὰ περὶ τοῦ εὐζωνικοῦ συντάγματος. Ἐπειδὴ ἡ ὑπηρεσία λέγει ὅτι δὲν ἠδύνατο νὰ γίνῃ ἐκγύμνασις εἰς εὐρυτέραν κλίμακα, καὶ ὅτι τούτῳ τῷ λόγῳ ἠναγκάσθη νὰ μεταβῇ εἰς Λάρισσαν ἡ διλοχία. Τοῦτο κατὰ τὴν γνώμην μου εἶναι ἄτοπον καὶ ἄτοπον εἶναι νὰ μεταβῇ ἡ διλοχία εἰς Λάρισσαν, ἐν ᾧ ἠδύνατο ὁ λόχος τῆς Λαρίσσης νὰ ἔλθῃ εἰς Καρδίτσαν.

§63ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐπιτρέψατέ μοι νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι διλοχία δὲν δύναται νὰ μεταβῇ δι’ ἐκγύμνασιν. Αὐτὸ μόνον ἐντελῶς προσωρινῶς, δι’ ἔλλειψιν στρατωνισμοῦ, δυνάμεθα νὰ τὸ κάμωμεν. Ἡ μικροτέρα μονάς, ἡ ὁποία δύναται νὰ μείνῃ αὐτοτελής, εἶναι τὸ Σύνταγμα.

§64Α. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἕδρα τοῦ Συντάγματος ὡρίσθη ἡ Καρδίτσα, ἕνεκα δὲ ἐπιδιορθώσεως τῶν στρατώνων διετάχθη τὸ πρῶτον τάγμα νὰ μεταβῇ προσωρινῶς εἰς Λάρισσαν μέχρις ἐπισκευῆς τῶν στρατώνων. Ἀλλ’ ἔρχεται τώρα ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου, ὑπήκουσα εἰς ὑποβολιμαίας εἰσηγήσεις, νὰ πείσῃ τὸν ἀντιστράτηγον Καλλάρην νὰ ὑποβάλῃ ἀναφορὰν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ νὰ ζητῇ τὴν μετάθεσιν τοῦ Συντάγματος, πρᾶγμα ἀτοπώτατον. Ἡ πόλις τῆς Καρδίτσης εὑρίσκεται ἐν ἀναστατώσει, διότι τὸ Σύνταγμα ἀπαρτίζεται σχεδὸν ἀπὸ τοὺς εὐζώνους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι κατοικοῦσιν εἰς τὰ Ἄγραφα καὶ τὰ πέριξ τῆς ἐπαρχίας Καρδίτσης καὶ Τρικκάλων. Διατί νὰ γίνῃ ἡ μετάθεσις τοῦ Συντάγματος εἰς Λάρισσαν, ὅπου εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατον οἱ ἄνθρωποι νὰ ἔχωσι καὶ τὴν ἐλαχίστην ἐπικοινωνίαν; Ἄλλως τε καὶ ἀπὸ ἀπόψεως στρατολογικῆς, ἐπιβάλλεται ἡ παραμονὴ τοῦ Συντάγματος ἐν Καρδίτσῃ. Διατί ἡ πόλις τῆς Λαρίσσης νὰ ἔχῃ ἕδραν δύο Συνταγμάτων, νὰ μὴ ἔχῃ δὲ ἡ πόλις τῆς Καρδίτσης ἕδραν ἔστω ἑνὸς Συντάγματος, ἡ ὁποία παρέχει πάντα τὰ ὤνια εὔωνα καὶ εἰδικῶς εἶναι συμφερωτέρα διὰ τὴν παραμονὴν τοῦ Συντάγματος; Ἔχω τὴν ὑποχρέωσιν, Κύριοι, νὰ διαμαρτυρηθῶ διὰ τὴν μετάθεσιν τοῦ Συντάγματος, διότι φρονῶ ὅτι τοῦτο ἐγένετο κατ’ εἰσήγησιν ἰατροῦ, ὁ ὁποῖος ἔδωκεν, ὡς ἀντάλλαγμα φαίνεται, γνωστὴν τῇ ὑπηρεσίᾳ ἔκθεσιν διὰ τὴν εἰς Λάρισσαν μετάθεσίν του.

§65ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τί ἀντάλλαγμα;

§66Α. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀντάλλαγμα ἰατροῦ μετατεθέντος εἰς Λάρισσαν ἐντεῦθεν, διότι ἐκεῖ εἶναι τὰ συμφέροντά του. Ὡς ἀντάλλαγμα δὲ τῆς μεταθέσεώς του, προσέφερεν ἔκθεσιν παριστῶσαν ὅτι ἡ ὑγεία τοῦ στρατεύματος ἐν Καρδίτσῃ, παρὰ πᾶσαν τὴν ἀλήθειαν, δὲν εἶναι καλή, καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἐπιβάλλεται ἡ ἀναχώρησις ἐκεῖθεν.

§67ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐφ’ ὅσον διατυποῦται σαφῶς ἡ κατηγορία ὅτι ὁ ἰατρὸς εἰς ἀντάλλαγμα τῆς μεταθέσεώς του εἰς Λάρισσαν, ὑπέβαλλε τοιαύτην ἔκθεσιν, ἐγὼ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τὴν ἐξετάσω.

§68Α. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως, διότι ὁ μόνος λόγος ὁ ὁποῖος προβάλλεται, εἶναι ὁ τῆς ὑγείας, ἐν τῇ ἐκθέσει τοῦ ἐν λόγῳ ἰατροῦ μνημονευόμενος.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Δ. Μπούσδρας καὶ Α. Θανόπουλος ἐρωτοῦν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν 1) τί ἐνήργησεν ἐπὶ τῆς τηλεγραφικῆς ἀναφορᾶς τοῦ ἐκ Καρδίτσης Κωνστ. Ζαφρακοπούλου, ἐργολάβου διαφόρων στρατιωτικῶν εἰδῶν ἐξαρτύσεως, ἀποσταλείσης ἐκ Καρδίτσης πρὸ ὀκτὼ ἡμερῶν. 2) Διὰ ποίαν αἰτίαν ὁ ἐργολάβος οὗτος, ἂν καὶ ἀπὸ τοῦ Σεπτεμβρίου παρέδωκεν εἰς τὴν ἁρμοδίαν ἐπιτροπὴν τὰ ἀναληφθέντα εἴδη ἐξαρτύσεως, δὲν ἐπληρώθη εἰσέτι, ἐνῷ ἕτεροι ἐργολάβοι ἐκ Καρδίτσης, οἱ Καφρίτσας καὶ Κακιόπουλος, ἐπληρώθησαν πρὸ ἡμερῶν 60.000 περίπου δραχμῶν, ἂν καὶ παρέδωκαν τὰ ἀναληφθέντα εἴδη ἕνα καὶ ἥμισυ μῆνα βραδύτερον. 3) Διὰ τίνα λόγον ἐγένετο ἡ προτίμησις αὕτη.

§70ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Πληροφοροῦμαι ὅτι τὸ ποσὸν ἔχει ὑποβιβασθῇ ἤδη εἰς 18.000 δρ. καὶ διέταξα νὰ πληρωθῇ καὶ τὸ ποσὸν αὐτὸ καὶ νὰ ζητηθῇ καὶ λόγος διὰ τὴν βραδύτητα.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἰγγλέσης ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας διὰ ποίαν αἰτίαν δὲν ἀποπερατοῦται τὸ εἰς τὴν κωμόπολιν Δειληνάτα τῆς Κεφαλληνίας διδακτήριον, τοῦ ὁποίου ἡ οἰκοδόμησις ἔχει ἀρχίσει πρὸ πολλῶν ἐτῶν.

§72Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Τὸν Ὀκτώβριον διελύθη ἡ ἐργολαβία τῆς κατασκευῆς τοῦ τριταξίου Διδακτηρίου Δειληνάτων, ἕνεκα λόγων ἀναγομένων εἰς τὴν κυριότητα τοῦ γηπέδου, μὴ ἀποζημιωθέντων ἐγκαίρως τῶν ἰδιοκτητῶν τούτου ὑπὸ τοῦ Δημοσίου, μολονότι ἡ ἐργολαβία τῆς κατασκευῆς εἶχεν ἐγκριθῆ ἀπὸ τοῦ Μαρτίου τοῦ 1908. Ταὐτοχρόνως διέταξα τὸν Νομομηχανικὸν Κεφαλληνίας διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 21798 τῆς 14 Ὀκτωβρίου 1913 διαταγῆς νὰ ὑποβάλῃ προϋπολογισμὸν ἀποπερατώσεως τοῦ Διδακτηρίου, τὸν ὁποῖον ὅμως δὲν ὑπέβαλεν εἰσέτι.

§73Σ. ΙΓΓΛΕΣΗΣ. Πρὸ ἐτῶν πολλῶν, κατόπιν γνωμοδοτήσεως τῶν ἁρμοδίων ἀρχῶν, ἤρξατο ἡ ἀνοικοδόμησις, αἴφνης ὅμως ἐσταμάτησε, ἀφ’ οὗ ὁ τοῖχος εἶχεν ἀνέλθει ὀλίγα μέτρα, διὰ τὸ ὁποῖον καὶ δικαίως παραπονοῦνται οἱ κάτοικοι. Τώρα ποῦ ἦλθεν ὁ νέος ἐπιθεωρητὴς μετέβη εἰς τὸ χωρίον καὶ μοῦ ἔδωκε τὰς ἑξῆς πληροφορίας: ὅτι δὲν δύναται νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ ἀνοικοδόμησις, διότι ἐκ τῶν ἐργολάβων δὲν ἀναλαμβάνει κανεὶς τὴν κατασκευὴν τῆς οἰκοδομῆς, διότι ὁ τοῖχος κατεσκευάσθη τόσον ἀδύνατος, ὥστε φοβοῦνται ὅτι θὰ κρημνισθῇ. Δι’ αὐτὸ θὰ σᾶς παρακαλέσω θερμῶς, νὰ διατάξητε τὸν νομομηχανικὸν Κεφαλληνίας, ἵνα ἐξετάσῃ τὸ ζήτημα, διότι εἶναι σπουδαιότατον.

§74Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Διέταξα, καὶ ἂν εἶνε ὁ τοῖχος κατεδαφιστέος, θὰ καταδαφισθῇ.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τσακόπουλος παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἐὰν θὰ δοθῶσι τὰ ἔξοδα τῆς διοικήσεως πρὸς τὰς κοινότητας Ἀρκαδίας, αἵτινες δι’ ἔλλειψιν χρημάτων στεροῦνται τῆς γραφικῆς ὕλης.

§76Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Παρήγγειλα διὰ γενικῆς διαταγῆς νὰ δώσουν οἱ Ταμίαι τὰ ἔξοδα τῆς διοικήσεως τῶν διαφόρων κοινοτήτων.

§77Σ. ΤΣΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχω διαφόρους ἐπιστολάς, διὰ τῶν ὁποίων ἐκφράζουν παράπονα.

§78Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Χθὲς ἔδωκα τὴν διαταγήν.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βλάχος παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ πληροφορήσῃ 1) διὰ ποῖον λόγον ἔπαυσαν αἱ ἐργασίαι διὰ τὴν ἐπισκευὴν τῆς ἀναγκαιοτάτης ὁδοῦ Πορταριᾶς – Ραψάνης, καθόσον ἐκ τῆς μὴ ἀποπερατώσεως αὐτῆς, ἀποκλείεται τῆς συγκοινωνίας ὁλόκληρος ὁ πληθυσμὸς Ραψάνης, καὶ 2) διατὶ ἀκόμη δὲν μετέθεσεν τηλεγραφητὴν εἰς τὸ τηλεγραφεῖον Ραψάνης, ἐκ τῆς ἀπουσίας τοῦ ὁποίου μεγάλα συμφέροντα καὶ τῶν ἰδιωτῶν καὶ τοῦ Δημοσίου καταστρέφονται.

§80Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Διὰ τὸ πρῶτον ἐρώτημα διετάχθη ἤδη ἡ ἀποπεράτωσις τῆς ὁδοῦ ταύτης.

§81Γ. ΒΛΑΧΟΣ. Καὶ διὰ τὸ δεύτερον;

§82Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Θὰ ἐξετάσω.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Γκλαβᾶς παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἐὰν ἡ ὑπ’ αὐτὸν ἁρμοδία ὑπηρεσία ἔλαβε γνῶσιν 1) ὅτι ὁ δημόσιος δρόμος, ὁ ὀλίγον ἔσωθεν τῶν ἀρχαίων Ὀλυμπίων, ὁ φερόμενος εἰς Πύργον, κατέστη ἀδιάβατος, καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλὰ καὶ ἡ ἐκεῖ γέφυρα, ὡς ἐκ τῆς κακῆς κατασκευῆς δὲν χωρεῖ τὰ διαρρέοντα ὕδατα καὶ ὡς ἐκ τούτου χιλιάδες στρέμματα ἔχουσι μεταβληθῆ εἰς λιμνοθάλασσαν, καὶ 2) ὁ ἐπίσης δημόσιος δρόμος Λεχαινῶν–Κυλλήνης ἔχει ἐπίσης καταστῆ ἀδιάβατος καὶ καθ’ ἑκάστην συμβαίνουσιν ἀτυχήματα, τὴν δὲ ἀθλιότητα τοῦ δρόμου τούτου γνωρίζει ὁ ἄλλοτε ἐπισκεφθεὶς τὰ Λεχαινὰ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν κ. Ρέπουλης.

§84Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἐὰν πρόκηται περὶ συντηρήσεως ὁδῶν θὰ διατάξω. Περὶ συντηρήσεως ὅμως.

§85Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Ἀκριβῶς περὶ συντηρήσεως, κύριε Ὑπουργέ, πρόκειται. Μάλιστα τὸ πρῶτον ζήτημα πρέπει νὰ γίνῃ τέλος πάντων, λόγῳ τοῦ Ἑρμοῦ τοῦ Πραξιτέλους, δι’ ὃν μεταβαίνουσι ξένοι πρὸς ἐπίσκεψιν. Περὶ συντηρήσεως πρόκειται. Ὅσον ἀφορᾷ δὲ τὸ δεύτερον, τὸ ὁποῖον ἀποβλέπει τὸν δημόσιον δρόμον Λεχαινῶν–Κυλλήνης, ἄλλοτε ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν μετέβη ἐκεῖ καὶ ὀλίγου δεῖν νὰ πέσῃ λόγῳ τοῦ ἀδιαβάτου τῆς ὁδοῦ. Ὑποθέτω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν θὰ ἐνθυμῆται τὸ περιστατικὸν αὐτὸ καὶ τέλος πάντων θὰ σᾶς τὸ ὑπενθυμίσω, διότι πρόκειται περὶ κατεπειγούσης ἀνάγκης. Εἶναι μία μεγάλη ἀρτηρία ὁδοῦ, ἡ ὁποία τέλος πάντων πρέπει νὰ τύχῃ τῆς μερίμνης τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας. Ἄλλως τε ὁ μηχανικὸς ἐκεῖ ἀρκεῖ νὰ ποδηγετήσῃ τοὺς χωρικοὺς καὶ νὰ τοὺς δώσῃ κατεύθυνσιν νὰ τὴν κάμωσιν.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Ν. Συριόπουλος καὶ Κ. Γόντικας ἐρωτῶσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, ἂν ἡ πρὸ τετραετίας δοθεῖσα εἰς τοὺς κατοίκους τοῦ χωρίου Σουλεϊμάναγα καὶ τῆς κωμοπόλεως Λεχαινῶν τῆς Ἠλείας, ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν μεταβάντος ἐκεῖσε λόγῳ τῶν σεισμῶν, περὶ κατασκευῆς τῆς ὁδοῦ Λεχαινῶν–Σουλεϊμάναγα ὑπόσχεσις, ἐξετελέσθη, καὶ τί θὰ γίνῃ διὰ τὴν ὁδὸν ταύτην.

§87Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Μελετᾶται ἡ ὁδὸς αὐτὴ μέχρι τοῦδε.

§88Ν. ΣΥΡΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, πρὸ τετραετίας ἔχει γίνει ἡ ὑπόσχεσις αὐτὴ καὶ ἔχει τὸ Ὑπουργεῖον διατάξει νὰ προβῇ ὁ μηχανικὸς καὶ μέχρι τοῦδε οὐδεμία ἐργασία ἐγένετο. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, ἐὰν ἦτο δυνατὸν νὰ λάβῃ μίαν πρόνοιαν νὰ ἐπισκευασθῇ ἡ ὁδὸς αὐτή, διότι τὸ χωρίον Σουλεϊμάναγα ἀπεκλείσθη τελείως πάσης συγκοινωνίας, νὰ τάξῃ δὲ μίαν προθεσμίαν ἐντὸς τῆς ὁποίας νὰ κατασκευάσῃ τὸ συνεργεῖον τὴν ὁδὸν αὐτήν.

§89Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Θὰ ζητήσω πληροφορίας.

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ αὐτοὶ κύριοι Ν. Συριόπουλος καὶ Κ. Γόντικας ἐρωτῶσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, τίνα ἀριθμὸν διαβιβαζομένων τηλεγραφημάτων ἔχουσιν ἕκαστον ἐκ τῶν τηλεγραφικῶν διευθύνσεων Ναυπλίου, Τριπόλεως, Καλαμῶν, καὶ τίνα τὸ τηλεγραφεῖον Πύργου, καὶ ἐν γένει ποῖον ἐκ τῶν γραφείων τούτων ἔχει τὴν μεγαλειτέραν ἐργασίαν.

§91Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Δὲν δύναμαι ὡρισμένως νὰ δώσω τὴν πληροφορίαν, διότι ἤδη κάμνω γενικὴν στατιστικὴν τῶν διαβιβαζομένων τηλεγραφημάτων εἰς ἕκαστον γραφεῖον, προκειμένου νὰ ληφθῇ πρόνοια ῥιζικὴ διὰ τὴν διαβάθμισιν τῶν γραφείων. Ὥστε αὐτὸ περιλαμβάνεται εἰς τὴν γενικὴν στατιστικήν, τὴν ὁποίαν συντάσσομεν.

§92Ν. ΣΥΡΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐκ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου εἶναι γνωστὸν εἰς ὑμᾶς, ὅτι τὸ τηλεγραφεῖον Πύργου, ἁπλοῦν τηλεγραφικὸν γραφεῖον, ἔχει τὴν μεγαλειτέραν ἐργασίαν ἀπὸ τὰς τηλεγραφικὰς διευθύνσεις Ναυπλίου, Τριπόλεως, Καλαμῶν. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ μίαν μέριμναν, ὅπως μὴ μείνῃ ἁπλοῦν ταχυδρομικὸν καὶ τηλεγραφικὸν γραφεῖον, ἀφοῦ ὑπερβαίνει κατὰ ποσότητα ὅλα τὰ ἄλλα ταχυδρομικὰ καὶ τηλεγραφικὰ γραφεῖα.

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Σπυρομήλιος ἐρωτᾷ: «Διὰ Β. Διατάγματος τῆς 19 Αὐγούστου τοῦ 1914 οἱ διδάσκαλοι τῆς μέσης καὶ δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως ἀφωμοιώθησαν μὲ τοὺς τῆς Παλαιᾶς Ἑλλάδος καὶ ὡρίσθη, ὅπως ἕκαστος ὑπηρετήσῃ κατὰ τὸ ἔτος τοῦτο, εἰς ἣν θέσιν διετέλει καὶ τὸ προηγούμενον σχολικὸν ἔτος, διὸ καὶ ἀνέλαβεν ἕκαστος τὰ καθήκοντά του ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τῶν μαθημάτων, ἤτοι τοῦ Σεπτεμβρίου ἐ. ἔ., ἐργαζόμενος ἄνευ διορισμοῦ, διότι οὗτοι ἐβράδυναν νὰ τοῖς κοινοποιηθῶσιν ἐπὶ 2 καὶ 3 μῆνας, εἰς ἄλλους δὲ ἀκόμη δὲν ἐκοινοποιήθησαν. Καὶ τὸ μὲν Κράτος θὰ πληρώσῃ βεβαίως τούτους ἀπὸ τοῦ διορισμοῦ των ὑποχρεωτικῶς, ἀλλ’ ἐρωτᾶται πόθεν θὰ πληρωθῶσιν οὗτοι καὶ διὰ τοὺς ἀπὸ τοῦ Σεπτεμβρίου μέχρι τοῦ διορισμοῦ των μῆνας; Καὶ διετάχθησαν μὲν ὅπως διὰ τοὺς μῆνας τούτους τοὺς πληρώσουν αἱ ἐφορεῖαι, ἀλλ’ ὅμως μόνον τινὲς ἐξ αὐτῶν τὸ ἔπραξαν, ἐν ᾧ ἄλλαι, πρωτοστατούσης τῆς Ἐφορείας τῶν Ἰωαννίνων, ἀρνοῦνται νὰ τὸ πράξωσιν. Τοῦτο ἠνάγκασε τοὺς διδασκάλους νὰ ἀναφερθῶσιν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας, τηλεγραφικῶς ἐξαιτούμενοι, ὅπως τὸ πρᾶγμα κανονισθῇ πρὸ τῶν ἑορτῶν, καθ’ ὅσον πάσχουσιν οἰκονομικῶς καὶ ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου δέον ν’ ἀνακοινώσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας τίνα μέτρα ἔλαβεν.

§94Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ὑπέμνησα τὸ πρᾶγμα ἁρμοδίως καὶ ἡ πληρωμὴ θὰ γίνῃ ἀνυπερθέτως πρὸ τῶν Χριστουγέννων.

§95Σ. ΣΠΥΡΟΜΗΛΙΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ὁπωσδήποτε τὰ παράπονα πολλαπλασιάζονται καὶ λάβετε σχετικὴν πρόνοιαν.

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Σακελλαριάδης ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἐὰν σκέπτηται νὰ λάβῃ πρόνοιαν ὅπως μονιμοποιηθῶσιν οἱ 220 ἀνθυπασπισταὶ τοῦ πεζικοῦ πίνακος Βʹ, ὡς ἐγένετο τοῦτο διὰ πάντας τοὺς τῶν ἄλλων σωμάτων.

§97ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὄχι, κύριε Πρόεδρε, ὄχι.

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Τερζάκης παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, τίνα μέτρα ἔλαβε κατόπιν τῆς ἐκθέσεως τοῦ γυμνασιάρχου Ναυπλίου, δι’ ἧς κατέστησε γνωστὴν τὴν ἑτοιμόρροπον καὶ λίαν ἐπικίνδυνον διὰ τὴν ὑγείαν τῶν μαθητῶν κατάστασιν τοῦ Γυμνασίου Ναυπλίου, ἀνήκοντος τῷ Δημοσίῳ.

§99Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἅμα τῇ λήψει τῆς ἐκθέσεως ἐχορηγήθη τῇ προτάσει τοῦ νομομηχανικοῦ τηλεγραφικῶς πίστωσις πρὸς πρόχειρον ἐπισκευήν. Ἤδη ἀναμένεται ὡς ἐτηλεγράφησεν ὁ μηχανικὸς προϋπολογισμὸς γενικῆς ἐπισκευῆς.

§100Ι. ΤΕΡΖΑΚΗΣ. Ὡς εἴδετε, κύριε Ὑπουργέ, ἡ κατάστασις τοῦ Γυμνασίου εἶναι οἰκτρά. Πρόκειται περὶ δημοσίου κτιρίου, περὶ κτιρίου εἰς τὸ ὁποῖον τὸ πρῶτον ἐλειτούργησε τὸ πρῶτον Γυμνάσιον τῆς Ἑλλάδος ἐπὶ Ὄθωνος. Εἶναι τὸ κτίριον δημόσιον καὶ δὲν ἔχει δαπανήσει ἀπὸ τῆς συστάσεως αὐτοῦ τὸ δημόσιον οὔτε λεπτὸν διὰ τὴν συντήρησιν. Ἡ ἔκθεσις τοῦ γυμνασιάρχου παριστᾷ τὰ πράγματα μὲ πολὺ μελανὰ χρώματα. Οὔτε ὀλίγον οὔτε πολύ· λέγει ὅτι τὸ γυμνάσιον ἀποτελεῖ ἑστίαν μολύσματος ἐν τῇ πόλει, εἶναι ἐπικίνδυνον ὄχι μόνον εἰς τὴν ὑγείαν τῶν μαθητῶν, ἀλλὰ καὶ εἰς τοὺς κατοίκους ὁλοκλήρου τῆς πόλεως.

§101Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ὑποθέτω ὅτι ὁ γυμνασιάρχης δὲν ἦτο ἁρμόδιος νὰ ὑποβάλῃ προϋπολογισμὸν ἐπισκευῆς τῶν σχολείων. Ἔπρεπε νὰ ἀποταθῇ εἰς τὸν μηχανικὸν καὶ ὁ μηχανικὸς ἐτηλεγράφησεν ὅτι ὑποβάλλει τὸν προϋπολογισμὸν γενικόν.

§102Ι. ΤΕΡΖΑΚΗΣ. Δὲν ἐτηλεγράφησεν. Ἔστειλεν ἀναφορὰν πρὸ εἴκοσιν ἡμερῶν καὶ ἀκόμη δὲν τὴν εἴδομεν. Νὰ ζητήσητε τηλεγραφικῶς νὰ σᾶς ὑποβάλῃ τὸν προϋπολογισμὸν αὐτόν.

§103Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἐὰν νομίζητε ὅτι δὲν θὰ ὑποβάλῃ ταχέως τὸν προϋπολογισμόν, νὰ τὸ ὑπομνήσω αὔριον.

§104Ι. ΤΕΡΖΑΚΗΣ. Ἔχουσι παρέλθει εἴκοσιν ἡμέραι.

§105Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Εἴκοσιν ἡμέραι! Τέλος πάντων εἶναι προϋπολογισμός.

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Καρπετόπουλος ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, διατί ἔπαυσεν ἡ ἐνεργουμένη ἐνταῦθα τακτικὴ ἀνάκρισις κατὰ τῆς ἐν Λαρίσσῃ Ἠλεκτρικῆς καὶ Ὑδρευτικῆς Ἑταιρείας, συνεπείᾳ μηνύσεως ὑποβληθείσης πρὸ ἔτους ὑπὸ τῶν Λουλουδάκη καὶ Σπυρίδωνος.

§107Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Παρακαλῶ νὰ ἀναβληθῇ δι’ αὔριον, κύριε Πρόεδρε.

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Ὁ κ. Γ. Καρπετόπουλος ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, διατί δὲν προήχθησαν οἱ ἀνθυπασπισταὶ εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ καίτοι παρῆλθεν ὁ Νοέμβριος, ὅπως εἶχε δηλωθῇ ὑπὸ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ.

§109ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Διότι, ὅπως ἐδήλωσα, θὰ γείνῃ προαγωγὴ παρελθόντος τοῦ Νοεμβρίου. Δὲν νομίζω ὅτι ἔπρεπε νὰ γίνῃ ἀπὸ σήμερον λόγος. Θὰ γίνῃ προαγωγή.

§110Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τοὺς ἀνθυπασπιστὰς αὐτούς, οἱ ὁποῖοι προέρχονται ἐκ τῆς Σχολῆς τῶν Ὑπαξιωματικῶν πρόκειται, ὅτι δὲν προήχθησαν, ἀφοῦ ἐξεπλήρωσαν ἑξάμηνον χρονικὸν διάστημα, ὅπως εἶχον τὸ δικαίωμα δυνάμει τοῦ νόμου, διότι ἅπαξ ἐδικαιοῦντο νὰ προαχθῶσιν, ἀφοῦ διανύσωσι τὸ ἥμισυ τῶν προβλεπομένων προθεσμιῶν. Ἐν τούτοις ἐπηκολούθησαν τώρα ἐσχάτως μεταρρυθμίσεις τοῦ Στρατιωτικοῦ Σχολείου τῶν Εὐελπίδων καὶ ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ὅτι θὰ διερρυθμίζοντο κατ’ ἄλλον τρόπον τὰ τῆς διοικήσεως τοῦ Σχολείου, ἠρώτησα ὑμᾶς τί θὰ γίνωσιν ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει οἱ μαθηταὶ τοῦ σώματος τῆς χωροφυλακῆς; Καταργουμένου πλέον τοῦ Σχολείου δι’ αὐτοὺς θὰ ἐξέλθωσιν ἀνθυπομοίραρχοι; Παρετήρησα, ὅτι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, δίκαιον εἶναι οἱ μαθηταί, οἵτινες ἐξῆλθον πρὸ ἑνὸς ἔτους ἐκ τῆς Σχολῆς, νὰ μὴ ἀδικηθῶσι. Ἐδηλώσατε, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι θὰ τοὺς προαγάγητε τὸν Νοέμβριον καὶ ὁ Νοέμβριος παρῆλθεν.

§111ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὄχι τὸν Νοέμβριον, μετὰ τὸν Νοέμβριον. Οἱ ἀνθυπασπισταὶ τῆς χωροφυλακῆς ἦσαν ἀρχαιότεροι ἄλλων, οἱ ὁποῖοι δυνάμει ἐξαιρετικοῦ νόμου ἐν τῷ μεταξύ, δι’ ἐξετάσεων προήχθησαν εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπομοιράρχου, ἐν τούτοις εἶναι ἀνώτεροι ἄλλων ἀνθυπασπιστῶν. Λοιπὸν θὰ γίνωσι προβιβασμοὶ καὶ δὲν ὑπάρχει λόγος διὰ δέκα ἡμέρας νὰ ἀνησυχῶσιν.

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καρπετόπουλος ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν διατὶ δὲν ἀπήντησεν εἰσέτι ὁ Γενικὸς Πρόξενος Νέας Ὑόρκης, εἰς τὸ ἀπὸ 23 Σεπτεμβρίου ἐ. ἔ. τηλεγράφημα τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ ὡς Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅπερ ἀφορᾷ τὸν θάνατον τοῦ ὁμογενοῦς Παν. Ντορμάρη.

§113ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Δὲν δύναμαι ν’ ἀπαντήσω σήμερον· θ’ ἀπαντήσω αὔριον.

§114Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἐπίσημος ἀρχή, ὁ Γενικὸς Πρόξενος, φαίνεται ὅτι ἀγνοεῖ· ἐγὼ ἰδιωτικῶς ἔλαβον ἀπάντησιν.

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξηντλήθησαν αἱ ἀναφοραὶ καὶ ἐρωτήσεις. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας. — Ψήφισις συνόλου τοῦ νομοσχεδίου «περὶ Συνεταιρισμῶν». (Ψηφίζεται τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου). — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου ΔΡΛʹ περὶ διατιμήσεως τῶν τροφίμων ἐν γένει». (Ψηφίζονται τὰ ἄρθρα καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου). — Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐκτελέσεως ὑδραυλικῶν ἔργων». (Ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 1–12). Ἄρθρον 13ον (Ἀναγινώσκει).

§116Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Νομίζω, ὅτι εἶναι σκόπιμον κ. Ὑπουργέ, νὰ διαγραφῇ τὸ «μετὰ διαγωνισμὸν» διότι ὁ διαγωνισμὸς θὰ φέρῃ μεγάλας δυσχερείας.

§117Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Εἶναι ἕν μέγα δικαίωμα νὰ γίνῃ καὶ ἄνευ διαγωνισμοῦ, ἀλλὰ πρέπει τοὐλάχιστον πρὸ ἕξ μηνῶν νὰ ἐκχωρῇ καὶ νὰ παραχωρῇ τὴν ἀποξήρανσιν. Νομίζω, ὅτι εἶναι ἐγγύησις ἐπαρκὴς περὶ τοιούτου ἔργου, ἄλλως τε δὲν γνωρίζομεν ποία θὰ εἶναι ἡ ἔκτασις.

§118Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον 14ον λέγετε ὅτι «Ἐπιτρέπεται ἡ ἀποξήρανσις κλπ.» Γνωρίζετε ὅτι μεταξὺ τῶν ἰδιωτῶν ἀναφύονται δυσχέρειαι.

§119Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Ἄλλως τε ἐφαρμόζονται αἱ διατάξεις περὶ ἀναγκαστικῆς ἀπαλλοτριώσεως. Ἐὰν πρόκηται νὰ γίνῃ ἀμοιβαίᾳ συναινέσει, ἔχει καλῶς· ἐν ἐναντίᾳ περιπτώσει γίνεται ἀναγκαστικὴ ἀπαλλοτρίωσις.

§120Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Τὰ ἄρθρα ὁμιλοῦσι περὶ ἀποζημιώσεως, δὲν λέγουσι περὶ ἀποξηράνσεως καὶ ἀπαλλοτριώσεως.

§121Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Θὰ τὸ προσέξω. (Γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 13–20 ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου).

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀγορᾶς σίτου καὶ συναλλαγματικῶν ὑπὸ τῆς Ἐθν. Τραπέζης ἐπὶ ἐγγυήσει τοῦ Κράτους». Ἄρθρον 1ον (ἀναγινώσκει)

§123Σ. ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κατόπιν τῶν δηλώσεων, ἃς ἔκαμε πρὸ ὀλίγου ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἰς τοὺς κ.κ. συναδέλφους καὶ τῆς ἀγανακτήσεως, ἡ ὁποία ὑπάρχει εἰς τὴν κοινωνίαν, πρέπει νὰ τεθῇ «ἀγορὰν σίτου καὶ ἀλεύρων».

§124Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἀκριβῶς ἐπ’ αὐτοῦ θὰ φέρω τὸν λόγον. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, κατόπιν μάλιστα τῆς ἐπερωτήσεως, τὴν ὁποίαν ἔκαμον πρὸ τριῶν μηνῶν, νὰ ἐγγράψῃ διάταξιν ὄχι μόνον διὰ σῖτον ἀλλὰ καὶ δι’ ἄλλα.

§125Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Μάλιστα.

§126Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Μάλιστα. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 1ον ὡς ἐτροποποιήθη).

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 2ον (ἀναγινώσκει).

§128Σ. ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ διατύπωσις τῆς 3ης παραγράφου, ἡ ὁποία λέγει «εἰς συνεταιρισμὸν ἢ ὁμάδα δὲν δύναται νὰ ὑπερβῇ τὰς 5000 δρ.» δὲν εἶναι ὀρθή, διότι ὁ συνεταιρισμὸς δύναται νὰ ἔχῃ καὶ 200 πρόσωπα. Νομίζω 5000 δρ. εἶναι ὀλίγαι· ἢ νὰ τεθῇ μέχρι τοῦ ½ κεφαλαίου ἢ νὰ αὐξηθῇ εἰς 10.000 δρ.

§129Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Δὲν δυνάμεθα νὰ ἐπεκτείνωμεν μέχρι σημείου ὑπερβολικοῦ, διότι δὲν γνωρίζομεν ποίαν ἔκτασιν θὰ ἔχῃ. (Ἐνταῦθα ὁ κ. Ὑπουργὸς στρεφόμενος ἐκ τῆς θέσεώς του πρὸς τοὺς κ. κ. Βουλευτὰς δὲν ἀκούεται καλῶς). Ἐὰν ὅμως τὸ Δημόσιον, μὲ ἐλαχίστας ζημίας δύναται νὰ κάμῃ τοιοῦτόν τι, τότε θὰ ἐπεκταθῇ εἰς μεῖζον μέρος. Ἐὰν αἱ ἐλπίδες μας ἐπαληθεύσωσι τότε θὰ γείνῃ καὶ τοῦτο.

§130Σ. ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐξομοιώνετε ὅμως συνεταιρισμὸν 20 προσώπων, γενόμενον διὰ πράξεως ἐφ’ ἁπλοῦ χάρτου, πρὸς συνεταιρισμὸν ἀνεγνωρισμένον.

§131Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν πρέπει νὰ ἐξομοιώνετε τοῦτο, ὅταν ὑπάρχει ἐμβρυώδης συνεταιρισμός.

§132ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 2 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 2 καὶ ἀναγινώσκεται τὸ 3).

§133Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Δὲν ἐννοῶ τί θέλει νὰ εἴπῃ τὸ ἄρθρον 3.

§134Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ὑπάρχουσιν ἐμπορεύματα, προϊόντα, τὰ ὁποῖα ἐξάγονται εἰς χώρας ἐμπολέμους. Πῶς γίνεται ὁ μηχανισμὸς τῆς ἐξαγωγῆς; Εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατον νὰ ἔχητε ἔμπορον, ὁ ὁποῖος θὰ διαθέσῃ ἐν κεφάλαιον, ἵνα ἀγοράσῃ καπνόν, νὰ τὸν στείλῃ, νὰ πωληθῇ ἐκεῖ καὶ νὰ περιμένῃ νὰ εἰσπράξῃ τὸ ἀντίτιμον ἀπὸ τὸν ἀγοραστὴν ἢ ἀνταποκριτήν του, ἵνα προβῇ εἰς νέαν ἀγοράν. Φαντασθῆτε ἔμπορον θέλοντα νὰ ἐξαγάγῃ καπνὸ 5.000.000 καὶ περιμένοντα νὰ εἰσπράξῃ οὕτω τὸ ἀντίτιμόν των. Τί γίνεται λοιπόν; Ἁπλούστατα τραβᾷ μίαν συναλλαγματικὴν ἐπὶ τοῦ ἀνταποκριτοῦ του, τὴν στέλλει εἰς τὴν Τράπεζαν καὶ παίρνει τὰ χρήματα καὶ μὲ κεφάλαιον 50.000 δρχ. παίρνει ποσὸν μεγαλύτερον. Ἡ Τράπεζα, κανονικῶς ἐχόντων τῶν πραγμάτων, προβαίνει εἰς τοιαύτας εὐκολίας. Ἀλλ’ ἐὰν εἰς τὸν τόπον τοῦ προορισμοῦ τοῦ ἐμπορεύματος, ὅπου θὰ συρθῇ ἡ συναλλαγματική, εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ μείωσις τῆς τιμῆς τοῦ νομίσματος, ἐὰν εἶναι μάρκον φέρ’ εἰπεῖν, θὰ τὸ σκεφθῇ ἡ Τράπεζα, διότι ἐν συνόλῳ δύναται νὰ ὑποστῇ ζημίας κολοσσιαίας. Τί συμβαίνει λοιπόν; Ἡ Τράπεζα προνοεῖ περὶ τοῦ τί θὰ δέχεται νὰ κάμῃ εἰς τοιαύτας πράξεις, αἱ ὁποῖαι ἐν τῷ συνόλῳ τῆς ἐπιχειρήσεως εἶναι δυνατὸν νὰ τῆς ἀφαιρέσωσι πολλὰ περισσεύματα. Οἱ διοικοῦντες ἱδρύματα Τραπεζικὰ λαμβάνουσιν ὑπ’ ὄψει καὶ τὰς σπανίας περιστάσεις, καθ’ ἃς δύναται νὰ ἐπέλθῃ ζημία εἰς αὐτά. Τὸ δημόσιον δύναται νὰ ἐγγυηθῇ. Ἡ Ἀγγλία ἔκαμε Νόμον καὶ εἶπεν· ἐπειδὴ ἡ συμφορά, ἡ ὁποία ἐνέσκηψεν εἰς τὴν ἀνθρωπότητα, εἶναι τοιαύτη, ἡ ὁποία δὲν πρέπει νὰ ἐπιπέσῃ ἐπὶ τῶν σημερινῶν γενεῶν, εἶναι δίκαιον νὰ ὑποστῇ τὸ Δημόσιον τὴν ζημίαν καὶ νὰ τὴν ἐπιρρίψῃ εἰς τὸν Προϋπολογισμόν, ὥστε νὰ ἐπιβαρύνωνται καὶ αἱ μέλλουσαι γενεαί. Ἔδωκεν ἐγγύησιν εἰς τὴν Τράπεζαν τῆς Ἀγγλίας ὥστε νὰ προεξοφλῇ συναλλαγματικὰς μέχρι τῆς 10ης Αὐγούστου.

§135Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ἐὰν ἐν Ἑλλάδι ἐκάμνατε ὅ,τι ἡ Ἀγγλία, ἡ ὁποία ἀνέλαβε τὴν ἐγγύησιν τῆς πληρωμῆς τῶν συναλλαγματικῶν, τὸ μέτρον θὰ ἐδικαιολογεῖτο, διότι θέλομεν νὰ εὐκολύνωμεν τὸ ἐμπόριον. Ἐδῶ ὅμως πρόκειται περὶ τῆς νομισματικῆς διαφορᾶς, ἣν θέλετε νὰ ἐξασφαλίσητε. Παραδέχομαι ὅτι αὐτὴ ἡ διαφορὰ δύναται νὰ εἶναι μικρά, ἀλλὰ δύναται νὰ εἶναι καὶ μεγάλη. Δὲν δύναμαι ὅμως νὰ ἐννοήσω τὸν μηχανισμὸν τῆς ὑποθέσεως ταύτης, ὅστις ἐν τῷ ἐμπορίῳ λύεται ἁπλούστατα. Ἐν Ἑλλάδι εἴχομεν νομισματικὴν διαφοράν, καθ’ ἣν τὸ φράγκον ἐκυμαίνετο ἀπὸ 1.40 ἕως 1.70 καὶ ἑπομένως, οὐδέποτε ὁ Εὐρωπαῖος ἔμπορος, ὁ πωλῶν ἐν Ἑλλάδι εἰς νομίσματα τοῦ τόπου, ἦτο βέβαιος περὶ τῆς ἀξίας, ἣν θὰ εἰσπράξῃ, καθωρίζετο ὅμως λεπτομερῶς ὁ τρόπος τῆς πληρωμῆς καὶ τὸ εἶδος τοῦ νομίσματος. Ἐὰν θὰ θελήσητε ὅμως νὰ κάμητε σήμερον αὐτό, θὰ μοὶ ἀπαντήσητε ὅτι λέγω σωστά. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γνωρίζωμεν τὴν τιμὴν τῆς ὄψεως Παρισίων π. χ., ὅπως τὴν τοῦ Βερολίνου. Ἀλλ’ ὑπάρχει ἡ λύσις. Δὲν ἔχετε ἢ εἰς τὴν συναλλαγματικὴν νὰ ὁρίσητε, ὅτι τὸ ἐμπόρευμα θέλει πληρωθῇ εἰς χρυσᾶ νομίσματα τοῦ τόπου, δι’ ὃν προορίζεται, φυσικὰ δὲ ἡ πληρωμὴ εἰς χρυσὸν δὲν θέλει γείνῃ εἰς αὐτούσια νομίσματα, ἀλλ’ εἰς τὴν διαφορὰν τοῦ νομίσματος, τὴν ὑπάρχουσαν τυχὸν μεταξὺ τοῦ χαρτονομίσματος καὶ τοῦ πραγματικοῦ χρυσοῦ. Ἑπομένως ἐὰν αἱ συναλλαγματικαί, τὰς ὁποίας θὰ προεξοφλήσῃ ἡ Τράπεζα, θὰ πληρώνωνται εἰς χρυσόν, δὲν ὑπάρχει οὐδεμία ἀνάγκη τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 3, διότι ἡ πληρωμὴ θὰ γείνῃ εἰς αὐτούσια νομίσματα καὶ ἡ Τράπεζα δὲν θὰ κινδυνεύσῃ ποσῶς.

§136Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἐὰν εἴχομεν τὴν νομοθεσίαν τῆς Γερμανίας ἢ τῆς Γαλλίας καὶ ὄχι τὴν Ἑλληνικήν, ἠδυνάμεθα νὰ εἴπωμεν, ὅτι ἐπιβάλλεται ἀναγκαστικὴ κυκλοφορία ὅπου δὲν τὴν ἔχομεν, καὶ ὅτι ἑπομένως αἱ εἰς χρυσὸν ἀνειλημμέναι ὑποχρεώσεις, θὰ ἐξοφληθῶσιν εἰς χαρτονομίσματα κατὰ τὴν ὀνομαστικὴν ἀξίαν. Ὅταν ἐπῆλθεν ὁ Νόμος τῆς ἀναγκαστικῆς κυκλοφορίας, εὑρέθησαν ἀποφάσεις τοῦ Ἀρείου Πάγου, αἱ ὁποῖαι εἶπον ὅτι, ἐάν τις ἔχῃ συνομολογήσῃ εἰς χρυσᾶ νομίσματα, ἐπειδὴ ἐπῆλθεν ἡ ἀναγκαστικὴ κυκλοφορία, θὰ τὰ δώσῃ εἰς νομίσματα ἁπλᾶ καὶ ὄχι εἰς χρυσόν. Εὑρέθησαν καὶ περισσότεραι καὶ ὀρθότεραι γνῶμαι, αἱ ὁποῖαι ἔλεγον, ὅτι ἐν τῇ ἐννοίᾳ τῆς ἀναγκαστικῆς κυκλοφορίας ὑπῆρχε καὶ ἡ ὑποχρέωσις τῆς ἀποδοχῆς χαρτονομίσματος, μὲ τὴν ἀξίαν τὴν ὁποίαν ἔχουσι τὰ χρυσᾶ. Ἀλλ’ ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα δικαιοῦται νὰ εἴπῃ· ποῖος μὲ ἐξασφαλίζει ὅτι ἡ Γερμανία δὲν δύναται κύριον νὰ κάμῃ ἕνα νόμον καὶ νὰ εἴπῃ ὅτι ὅλαι αἱ ὑποχρεώσεις αἱ εἰς χρυσόν, ἐξοφλοῦνται εἰς τραπεζογραμμάτια; Τὸ πρᾶγμα λοιπὸν ἐμελετήθη.

§137Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Δὲν τὸ ἀμφισβητῶ ὅτι ἐμελετήθησαν ὅλοι οἱ κίνδυνοι, ἀλλὰ δὲν δύνασθε νὰ ἀμφισβητήσητε, ὅτι ἐκεῖνο ἀποτελεῖ μίαν ἐξαίρεσιν. Εὑρέθη ἕν δικαστήριον Ἑλληνικὸν τὸ ὁποῖον εἶπε.....

§138Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι ἓν ἀλλὰ πολλὰ δικαστήρια εὑρέθησαν.

§139Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ἕν, μάλιστα εἶμαι καὶ παθών. Αἱ συνεχεῖς ἀποφάσεις τῶν Ἑλληνικῶν δικαστηρίων ἦσαν ὅτι αἱ συναλλαγματικαὶ θὰ ἦσαν πληρωτέαι εἰς χρυσόν.

§140Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Πῶς δύναται ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα νὰ ἐξοφλήσῃ ποία θὰ εἶναι ἡ τιμή;

§141Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Εἶναι ζήτημα λελυμένον.

§142Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Οὐδὲν ζήτημα ἐν τῇ νομικῇ εἶναι λελυμένον.

§143Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Δὲν πρόκειται περὶ νομικοῦ, πρόκειται περὶ χρηματικοῦ καὶ δι’ αὐτὸ εἶναι λελυμένον. Γνωρίζω πολὺ καλὰ ὅτι εἰς παρῳχημένας ἐποχάς, ὅτε δὲν ὑπῆρχεν οὐδεμία ἀσφάλεια διὰ τὴν πληρωμὴν τῶν χρημάτων, λόγῳ τῆς κερδοσκοπίας κυρίως καὶ λόγῳ τῆς ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως ἀλλαγῆς τοῦ νομίσματος, γνωρίζω τί ἐγένετο. Ἐγένετο ἡ πληρωμὴ τῶν συναλλαγματικῶν εἰς μάρκα. Τὸ ἐνθυμεῖσθε πολὺ καλά. Ἑπομένως τίποτε δὲν εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θὰ ἐμποδίσῃ τὸ κεφάλαιον νὰ ὁρίσῃ, τίνα τῶν ἐμπορευμάτων θὰ πληρώνονται εἰς τοιοῦτον νόμισμα, οὕτως ὥστε νὰ μὴ κινδυνεύῃ ποτὲ νὰ χάσῃ τίποτε ἀλλὰ νὰ λάβῃ αὐτουσίαν τὴν πραγματικὴν ἀξίαν, διότι τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν ἀπαιτεῖται χρυσός, οὐδεὶς νόμος εἶναι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος δύναται νὰ ἐξισώσῃ χαρτονόμισμα καὶ χρυσόν. Ἄλλο χαρτονόμισμα καὶ ἄλλο χρυσός. Ἡ ἀναγκαστικὴ κυκλοφορία τὴν ὁποίαν ἐπικαλεῖσθε, εἶναι ἀκριβῶς εἰς περιστάσεις κατὰ τὰς ὁποίας ἐπέρχεται ἡ διαφορά, ἀκριβῶς δὲ διότι ἐπέρχεται ἡ διαφορά, γίνεται ἡ ζημία τοῦ χρυσοῦ. Ἐκάματε τὴν διαφορὰν τοῦ χρυσοῦ καὶ ἀναφέρετε ὅτι θὰ πληρώνωνται εἰς χρυσόν, διότι φοβεῖσθε ὅτι θὰ ὑπάρχῃ διαφορὰ μεταξὺ χαρτονομίσματος καὶ χρυσοῦ. Ἑπομένως δὲν χωρεῖ οὐδεμία ἀμφιβολία, ὅτι, ὅταν λαμβάνετε τοιαῦτα προφυλακτικὰ μέτρα, αὐτὰ ἀκριβῶς εἶναι ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα θὰ σᾶς ἐπιδικάσουν τὴν πληρωμὴν εἰς τὸ νόμισμα τὸ πραγματικόν, καὶ ἑπομένως δὲν ὑπάρχει οὐδεὶς ἀπολύτως κίνδυνος νὰ διακινδυνεύσῃ τὸ δημόσιον μὲ τυχὸν δαπάνας, αἱ ὁποῖαι θὰ παρουσιασθῶσιν ἐκ κακῆς διαχειρίσεως τῶν συναλλασσομένων. Διότι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, αἱ συναλλαγματικαὶ ἢ αἱ τραβηκτικαί, θὰ διατυπωθῶσι κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε τὸ δημόσιον νὰ πληρώσῃ τὰ λάθη τῶν συναλλασσομένων. Ἐὰν ἀφήσωμεν τὸν κίνδυνον εἰς τοὺς συναλλασσομένους, βεβαιωθῆτε ὅτι θὰ φροντίσωσι πολὺ καλὰ νὰ διατυπώσωσιν ὅλα ἐκεῖνα τὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα θὰ ἐπιφέρωσι τὴν πληρωμὴν τῶν συναλλαγματικῶν. Σήμερον δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ διακινδυνεύσῃ τὸ Δημόσιον, ἔστω καὶ διὰ ποσόν, τὸ ὁποῖον πιθανὸν νὰ εἶναι μικρόν, ἀλλ’ ἐὰν ὑποτεθῇ ὅτι ὁ πόλεμος λαμβάνῃ ἔκτασιν μεγαλειτέραν καὶ ὑποτεθῇ ὅτι τὸ μάρκον ἀπὸ 2.16 γίνῃ περισσότερον, τότε μὲ τί θέλει ἐπιβαρυνθῇ τὸ Δημόσιον; Δὲν δύνασθε οὔτε νὰ τὸ προεξοφλήσητε οὔτε κατὰ προσέγγισιν νὰ τὸ ὁρίσητε. Ἐὰν εἶναι ὅπως εἶναι σήμερον, βεβαίως ἡ διαφορὰ θὰ εἶναι μηδαμινή. Ἑπομένως φρονῶ ὅτι ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἄρθρον 3, δὲν παρίσταται οὐδεμία ἀπολύτως ἀνάγκη προστασίας ὅπως εἶναι ἐκ τοῦ ἄρθρου 2, εἰς τὸ ὁποῖον διακινδυνεύεται ἕν ποσὸν χρηματικὸν ὡρισμένον. Ἀλλὰ διὰ τοῦτο οὐδεὶς σᾶς κατηγορεῖ, διότι ἐκάματε πείραμα, τὸ ὁποῖον εἶναι φυσικὸν νὰ ἐπιτύχῃ. Εἶμαι βέβαιος ὅτι θὰ ἀποτύχῃ, ἀλλ’ ἂς τὸ δοκιμάσωμεν. Εἰς τὸ ἄρθρον 3 ὅμως δίδετε δικαίωμα εἰς τὴν τράπεζαν, ἵνα τὴν προφυλάξητε ἀπὸ τὰ τυχὸν λάθη τὰ ὁποῖα θὰ παρουσιασθῶσιν εἰς τὴν διατύπωσιν τῶν ἐγγράφων τῶν ἐμπορικῶν. Ἐπίσης ἀσχέτως τῆς παρατηρήσεως αὐτῆς, ἐὰν ὑποτεθῇ, ὅτι θὰ ἐπιμείνητε εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ ἄρθρου 3, δὲν βλέπω τὸν λόγον διατὶ νὰ εἶναι μόνον διὰ τὰ καπνὰ καὶ ἐμμέσως διὰ τὴν σταφίδα καὶ ὄχι καὶ εἰς ἄλλα ἐμπορεύματα.

§144Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ μάλιστα.

§145Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ἐγὼ φρονῶ, ὅτι δὲν εἶναι ἀπολύτως χρήσιμα, ἀλλ’ ἐὰν τυχὸν ἐπιμείνητε, τοὐλάχιστον νὰ ἐφαρμοσθῇ δι’ ὅλα τὰ προϊόντα τὰ ἑλληνικά.

§146Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. Ἡ θεωρία τοῦ κ. βουλευτοῦ Κερκύρας θὰ ἦτο ἀληθής, ἐὰν ὑπετίθετο ὅτι ὑπάρχει ἐλευθέρα ἀγορὰ συναλλάγματος ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, ἐὰν δηλαδὴ τὸ συνάλλαγμα ἐπὶ Βερολίνου ἠδύνατο νὰ εὕρῃ ἀντίστοιχον εἰς τὸ Παρίσι ἢ εἰς τὸ Λονδῖνον. Ἐφ’ ὅσον ὅμως αἱ ἀγοραὶ τῶν Παρισίων καὶ τῆς Ἀγγλίας εἶναι κεκλεισμέναι εἰς τὰς Γερμανικὰς ἐμπορικὰς σχέσεις, εὐλόγως ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, δὲν θέλει νὰ ἀγοράσῃ ὅλον τὸ παρουσιαζόμενον συνάλλαγμα, διότι δὲν γνωρίζει τί θὰ τὸ κάμῃ· ἐφ’ ὅσον δὲ ἐν Γερμανίᾳ τὸ μάρκον τὸ χάρτινον ὑποτιμᾶται, θὰ προκύψῃ μοιραίως μία δαπάνη σημαντική, τὴν ὁποίαν δὲν θέλει νὰ ἀναλάβῃ. Νομίζω ὅτι τὸ ἄρθρον 3 δὲν κανονίζει σαφῶς τὸν τρόπον, ἐκ τοῦ ὁποίου θὰ προκύψῃ ἡ ζημία, διότι προνοεῖ μὲν περὶ τῆς ὑποβολῆς πίνακος, ἐκ τοῦ ὁποίου θὰ ἐμφαίνωνται τὰ ἀγορασθέντα ποσὰ συναλλάγματος, ἀλλὰ δὲν προνοεῖ περὶ ὑποβολῆς πίνακος, ἐμφαίνοντος τὸ ποσὸν τὸ μεταπωλούμενον.

§147Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν ἡ Τράπεζα εἰπῇ ὅτι ἐζημιώθη, θὰ ζητήσωμεν νὰ ἴδωμεν τὴν ζημίαν. Αὐτὸ δὲν πρέπει νὰ τὸ βάζωμεν εἰς τὸν νόμον. Τὸ ἄλλο πρέπει, διότι ἐνδεχόμενον ἡ Τράπεζα, χωρὶς νὰ ἔχῃ ζημίαν, νὰ μᾶς παρουσιάσῃ τοιαύτην, καὶ πρέπει ἡ πολιτεία νὰ ἀσκῇ κἄποιον ἔλεγχον.

§148Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. Πρέπει νὰ ἀσκηθῇ καὶ κἄποιος ἔλεγχος περὶ τὴν ἀγοράν, διότι δύναται νὰ ἀγοράσῃ 1.8 καὶ νὰ πωλῇ 1.15, ὁπότε δὲν εἶναι σωστόν.

§149Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ θὰ γίνεται ἐπὶ τῇ βάσει ἐγγράφων.

§150Κ. ΧΡΥΣΟΧΟΪΔΗΣ. Ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργόν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ ἐπεκτείνῃ τὰ ὅρια τῶν ἐμπορευμάτων καὶ νὰ συμπεριλάβῃ καὶ τὰς νήσους.

§151Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργός τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Εἰς τὴν βʹ ἀνάγνωσιν.

§152ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 3 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 3, τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου ὡς καὶ τὸ σύνολον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως καὶ προσθήκης διατάξεων εἰς τὸν νόμον ΑΦΚΗʹ τοῦ 1887, περὶ στρατολογίας τοῦ κατὰ γῆν στρατοῦ, ὡς ἐτροποποιήθη διὰ μεταγενεστέρων τοιούτων». (Ἀναγινώσκονται καὶ ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 1, 2, 3, 4, 5 καὶ 6). Ἄρθρον 7ον (ἀναγινώσκεται).

§153Σ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Μίαν παρατήρησιν, κ. Πρόεδρε, μᾶλλον γραμματικήν.

§154ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διεγράφη, κ. βουλευτά, χθές.

§155ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἀντὶ τοῦ ἄρθρου τούτου τοῦ διαγραφομένου παρακαλῶ νὰ προστεθῶσι τὰ ἑξῆς· εἰς τὴν γʹ παράγραφον τοῦ ἄρθρου 10 μετὰ τὴν λέξιν «ἐπιθεωρητοῦ» προστίθενται αἱ λέξεις «ἢ τμηματάρχου».

§156ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνονται ἐπίσης δεκτὰ τὰ ἄρθρα 8–13 καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς αʹ συζήτησιν). (Γίνεται εἶτα δεκτὸν κατ’ ἀρχήν, τὸ νομοσχέδιον «περὶ συστάσεως Κτηνιατρικοῦ Σώματος». Ἐπίσης κατ’ ἀρχὴν ἡ πρότασις νόμου «περὶ παροχῆς χρηματικοῦ βοηθήματος ὑπὲρ τῶν σεισμοπαθῶν Λευκαδίων καὶ εὐεργετικῶν καὶ προστατευτικῶν ὑπὲρ αὐτῶν μέτρων»). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀναδασώσεως».

§157Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εὑρίσκω ὅτι τὸ νομοσχέδιον, εἶναι ἴσως ἓν ἀπὸ τὰ τελειότερα τῶν ὑποβληθέντων ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Νομίζω ὅμως ὅτι ἤθελε συμπληρωθῆ πλήρως τὸ νομοσχέδιον, ἐὰν ἀφ’ ἑνὸς ἐλαμβάνετο πρόνοια ὅπως ἐξασφαλισθῇ ἡ φύλαξις τῶν ἀναδασωμένων μερῶν δι’ εἰδικῶν φυλάκων, καὶ οὐχὶ νὰ ἀνατεθῇ ἡ φύλαξις εἰς τὴν δασικὴν ὑπηρεσίαν, δεύτερον δὲ ἐὰν ἐπροτιμῶντο διὰ τὴν ἀναδάσωσιν οἱ προστατευτικοὶ τόποι, διότι ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τάσσονται εἰς δευτέραν μοῖραν οὗτοι, ἂν ἀντελήφθην ὀρθῶς.

§158Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Μοὶ ἐπιτρέπετε νὰ σᾶς δώσω μίαν καθησύχασιν: Ἰδοὺ τί συμβαίνει. Ποῖον ἦτο τὸ πλημμελές, τὸ ὁποῖον παρετηρεῖτο μέχρι σήμερον εἰς τὰς ἀναδασώσεις; Ὅτι εἰς τὴν πατρίδα ἔξαφνα τοῦ κ. Ἀλεξάκη, ἤθελον νὰ ἀναδασώσουν ὅλα τὰ μέρη καὶ ἔλεγον: αὐτὰ εἶναι προστατευόμενα, ἐκεῖνα εἶναι προστατευόμενα. Τὸ νομοσχέδιον θέτει ἕν ὅριον καὶ λέγει: θὰ ἐξετάζω τὰς ἀνάγκας τῆς Κοινότητος, θὰ ἴδω τί ὑπολείπεται καὶ ἀπὸ τὸ ὑπόλοιπον θὰ πάρω ἕν μέρος νὰ τὸ ἀναδασώσω. Αὐτὸ ἀρκεῖ. Δὲν θέλω τὸν μεγάλον ζῆλον. Ὁ ὁρισμὸς τοῦ ὑπολοίπου εἶναι ζήτημα διοικήσεως, ποῖον μέρος θὰ ἐκλεχθῇ πρὸς ἀναδάσωσιν.

§159Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Βεβαίως· ἀλλ’ ἤθελον διὰ τοῦ Νόμου νὰ ὑποδειχθῇ πρῶτον τοῦτο, ὅτι θὰ προτιμηθῇ ἡ ἀναδάσωσις τῶν μερῶν, τὰ ὁποῖα προστατεύουσι ἀπὸ τὸν κατακλυσμὸν ὑδάτων, γαίας καλλιεργησίμους, ἢ ὁδοὺς ἢ ἄλλα σημεῖα: πρωτίστως τοῦτο ἤθελον νὰ ὁρισθῇ.

§160Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα.

§161Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Καὶ κατόπιν νὰ προτιμηθῇ ἡ ἀναδάσωσις ἄλλων μερῶν.

§162Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομία.). Θέλετε δηλαδὴ ἡ διατύπωσις νὰ γείνῃ κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ ὑποδεικνύεται ὅτι τὰ δασικὰ ὄργανα πρέπει νὰ προσέχωσι πρὸ πάντων εἰς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἡ ἐπιστήμη ὑποδεικνύει.

§163Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Μάλιστα.

§164Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Πολὺ καλά.

§165ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ ͵ΔΝΖʹ Νόμου τῆς 10 Φεβρουαρίου 1912 «περὶ συστάσεως Δήμων καὶ Κοινοτήτων». Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§166Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἐπιτροπή, ἡ ἐπεξεργασθεῖσα τὸ νομοσχέδιον, ὑπέβαλεν εἰς τὴν Βουλὴν τὴν εἰσηγητικὴν αὑτῆς ἔκθεσιν, ἐν τῇ ὁποίᾳ περιλαμβάνονται διάφοροι τροποποιήσεις ἢ συμπληρώσεις. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ ἀναβάλῃ καὶ αὖθις τὴν συζήτησιν διὰ τὴν αὔριον, ἵνα ἴδωμεν ποίας ἐκ τῶν τροπολογιῶν ἢ τῶν παρατηρήσεων τῆς ἐπιτροπῆς θὰ ἀποδεχθῇ, ἵνα συζητήσωμεν οὕτως ἐπὶ τοῦ τροπολογημένου νομοσχεδίου.

§167ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Κατὰ τὴν βʹ ἀνάγνωσιν, πάντως ἐπὶ τοῦ τροπολογημένου νομοσχεδίου θὰ συζητήσωμεν. Τοῦτο τὸ σύστημα ἐκράτησε καὶ νομίζω ὅτι τὸ σύστημα τοῦτο εἶναι τὸ ὀρθότερον. Τὰς πλείστας τροπολογίας ἀποδέχομαι, ἀλλ’ εἶναι πιθανὸν καὶ ἄλλοι συνάδελφοι νὰ ὑποβάλωσι τροπολογίας. Φυσικῶς θὰ ἀκούσω καὶ τὰς τροπολογίας ταύτας καὶ πρὸ τῆς βʹ συζητήσεως θὰ τυπωθῇ τὸ νομοσχέδιον τροπολογημένον.

§168Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Ἔχω καὶ ἐγὼ μίαν τροπολογίαν.

§169ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ἀκριβῶς. Ἐπιθυμῶ νὰ τὴν ἀκούσω. Πιθανὸν εἰς τὰς τροπολογίας τῆς Ἐπιτροπῆς νὰ ὑπάρχωσιν ἀντιρρήσεις. Ἀναμένω λοιπὸν νὰ ἀκούσω καὶ τὰς ἄλλας τροπολογίας.

§170Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Ἡ δευτέρα συζήτησις πότε θὰ γείνῃ;

§171ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Θὰ τυπωθῇ τὸ νομοσχέδιον, τοὐλάχιστον μίαν ἡμέραν πρὸ τῆς συζητήσεως. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1 τοῦ νομοσχεδίου).

§172ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 2. (Ἀναγινώσκεται).

§173Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Δὲν γνωρίζω ἂν ἔχῃ ὑπ’ ὄψει του ὁ κ. Ὑπουργὸς τὰς τροπολογίας, τὰς ὁποίας προτείνει ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ 2ου ἄρθρου. Ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ ἐκ τῆς ὑπηρεσίας ἀκόμη θὰ γνωρίζῃ ὅτι πολλαὶ Κοινότητες ἐσχηματίσθησαν κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξωσιν ὡς κοινότητες. Ἐπὶ παραδείγματι γνωρίζω Κοινότητα, εἰς τὴν ὁποίαν περιλαμβάνονται χωρία ἀπέχοντα ἀπὸ τῆς ἕδρας τῆς Κοινότητος τρεῖς ὅλας ὥρας. Ὑπάρχει δὲ ἑτέρα Κοινότης ἀπέχουσα ἀπὸ τὰ χωρία ἐκεῖνα 15 λεπτὰ τῆς ὥρας. Ἀλλὰ καὶ ἄλλο σπουδαιότερον. Ἐν τῷ μεταξὺ εἶναι χωρία, τὰ ὁποῖα ὑπάγονται εἰς ἄλλας Κοινότητας καὶ οἱ κάτοικοι τῶν χωρίων ἐκείνων θὰ διέλθωσιν ἀναγκαίως ἐκ τοῦ χωρίου, τὸ ὁποῖον ὑπάγεται εἰς τὴν ἄλλην Κοινότητα, διὰ νὰ μεταβῶσιν εἰς τὴν πρωτεύουσαν τῆς Κοινότητος αὐτῶν. Νομίζω λοιπὸν ὅτι ὀρθῶς καὶ σοφῶς ἡ Ἐπιτροπὴ προτείνει νὰ δοθῇ μία προθεσμία εἰς τὰ χωρία ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα κατὰ τοιοῦτον τρόπον ἀνώμαλον ἔχουν κανονισθῇ, ἵνα ὑπαχθῶσιν εἰς τὰς φυσικὰς αὐτῶν Κοινότητας. Τὴν τροπολογίαν αὐτὴν παρακαλῶ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ὁ κ. Ὑπουργός.

§174ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν διστάζω νὰ δηλώσω ὅτι αὐτὴν ἔχω ἤδη ἀποδεχθῇ.

§175Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Νὰ δοθῇ νέα προθεσμία διὰ τὰς Κοινότητας ἐκείνας.

§176ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Πρὸ στιγμῆς μόλις μοῦ ἐπεδόθη ἀναφορὰ τοῦ κ. Σπυράκη, τῆς ὁποίας ἀναγνωρίζω τὰ δίκαια τὰ ἀναφερόμενα ὑπὸ τῶν κατοίκων, παραπονουμένων ἀκριβῶς, ὅτι κακῶς περιελήφθησαν εἰς ἄλλην Κοινότητα, ὅτι ἔχουν παροραθῇ ὑπὸ τῆς ἄλλης Κοινότητος καὶ ἐπιθυμοῦν ν’ ἀποτελέσουν ἰδίαν Κοινότητα, ἔχοντες τὰ ὑπὸ τοῦ Νόμου ἀπαιτούμενα στοιχεῖα. Καὶ διὰ τοὺς λόγους τούτους καὶ διὰ τὴν ἐπιτακτικὴν ἀνάγκην, τὴν ὁποίαν ἐπιβάλλουσιν οἱ λόγοι τοὺς ὁποίους ἀνέφερεν ὁ κ. Ἀλεξάκης, θὰ ἀποδεχθῶ τὴν τροπολογίαν αὐτήν.

§177Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ· ἔχω ὑποβάλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ Νόμου περὶ Κοινοτήτων. Κατὰ τὸ ἄρθρον τοῦτο, συνοικισμοὶ ἔχοντες ὑπὲρ τοὺς 300 κατοίκους καὶ σχολεῖον, δύνανται νὰ ἀποτελέσωσι Κοινότητα, ἢ ἔλαττον τῶν 300 κατοίκων καὶ σχολεῖον ἢ ἄλλην Κοινοτικὴν περιουσίαν μὲ πρόσοδον πλέον τῶν 2.000 δρχ. Εἶναι γνωστὸν ὅτι εἰς τὴν Πελοπόννησον, εἰς τὰ πλεῖστα τοὐλάχιστον μέρη, συνοικισμοὶ μὲ περιουσίαν δὲν ὑπάρχουσι. Δὲν γνωρίζω ἂν ὑπάρχωσιν εἰς τὴν Θεσσαλίαν ἢ εἰς ἄλλα μέρη, ἀλλ’ εἰς τὴν Πελοπόννησον χωρία τοιαῦτα δὲν ὑπάρχουν, ὑπάρχουν ὅμως χωρία, τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουν οὔτε πρόσοδον, οὔτε καὶ σχολεῖον, ἀλλ’ ἔχουν πληθυσμὸν 500 καὶ 600 κατοίκων. Ἔχω λοιπὸν ὑποβάλει τροπολογίαν, καθ’ ἣν προστίθεται βʹ παράγραφος εἰς τὸ ἄρθρ. 2. Ἐπίσης συνοικισμοὶ στερούμενοι σχολείων καὶ Κοινοτικῆς περιουσίας, δύνανται ν’ ἀποτελέσωσιν ἰδίαν Κοινότητα, ἂν ἔχωσιν ὑπὲρ τοὺς 400 ἢ 500 κατοίκους, ζητήσῃ δὲ τοῦτο τὸ ἥμισυ τῶν ἐκλογέων, διότι δὲν εἶναι ὀρθόν, ἐπειδὴ συνέπεσε νὰ μὴ ἔχουν σχολεῖον, νὰ ὑπάγωνται εἰς χωρίον μικρότερον, τὸ ὁποῖον ηὐτύχησε νὰ ἔχῃ σχολεῖον. Παρακαλῶ νὰ ἔχητε τοῦτο ὑπ’ ὄψιν.

§178Π. ΣΠΥΡΑΚΗΣ. Μετὰ τὴν δήλωσιν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, δὲν ἔχω τι νὰ προσθέσω· θὰ παρακαλέσω ὅμως τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἀπὸ πότε θ’ ἀρχίσῃ ἡ λειτουργία τῶν νέων τούτων Κοινοτήτων.

§179ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). θὰ ὁμιλήσωμεν περὶ τούτου κατὰ τὴν βʹ συζήτησιν· ὁμολογῶ ὅμως ὅτι μέχρι τῆς στιγμῆς ταύτης, ἔχω πολλοὺς δισταγμοὺς ὡς πρὸς τὸ σημεῖον τῆς ἐνεργείας τῶν ἐκλογῶν ἀπὸ τοῦδε, ἅμα τῇ συστάσει τῶν Κοινοτήτων, διότι καὶ μέχρις οὗ γίνῃ ἡ ἄλλη διαδικασία τοῦ Νόμου, θὰ παρέλθῃ χρόνος τις. Ἐν τούτοις καὶ ἐπὶ τούτου θὰ δηλώσω κατηγορηματικὴν γνώμην κατὰ τὴν βʹ συζήτησιν, διότι ὁμολογῶ ὅτι ἔχω δισταγμούς τινας.

§180Ε. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ, ὑπάρχουσι συνοικισμοὶ παρὰ πολλοί· κατὰ τὸ ἄρθρον 4 τοῦ νόμου ΔΝΖʹ οἱ συνοικισμοί, οἱ στερούμενοι στοιχειώδους σχολείου, δὲν δύνανται νὰ ἀποτελέσωσιν ἰδίαν κοινότητα, ἂν ἔχωσι πρόσοδον κάτω τῶν 2000 δραχμῶν, ἀλλ’ ὑπάρχουσι συνοικισμοί, εἴτε κεχωρισμένοι, εἴτε πολλοὶ ὁμοῦ, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀποσπασθῇ μακρὰν τῶν χωρίων καὶ τῶν μητροπόλεων, εἰς τρόπον ὥστε, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προσαρτηθῶσιν, οὔτε εἰς τὴν μητρόπολιν, οὔτε εἰς τὰ πέριξ καὶ ἕνεκα τῆς ἀποστάσεως καὶ ἕνεκα τῆς ἀντιθέσεως τῶν συμφερόντων, στεροῦνται δὲ καὶ δημοτικοῦ σχολείου. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν φρονῶ ὅτι πρέπει νὰ εἶναι κώλυμα διὰ νὰ ἀποτελέσωσιν ἰδίαν κοινότητα, διότι καὶ οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ δικαιοῦνται νὰ ἀποκτήσωσι σχολεῖον καὶ πρέπει νὰ ἀποκτήσωσι. Φρονῶ λοιπὸν ὅτι οἱ τοιοῦτοι συνοικισμοί, πρέπει νὰ ἀποτελέσουν ἰδίαν κοινότητα, ἔστω καὶ ἂν ἔχουν πρόσοδον ὀλιγωτέραν τῶν 2.000 δρ.

§181ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Εἶναι πρότασις σχετικὴ μὲ τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Καντιάνη.

§182Ε. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Ὄχι μόνον ἂν ἔχωσι 400 κατοίκους, ἀλλὰ καὶ ὀλιγωτέρους.

§183ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Θὰ δυσκολευθῶ νὰ δεχθῶ κοινότητα, μὲ μικρότερον ἀριθμὸν κατοίκων, ὁριζόμενον ὑπὸ τοῦ νόμου, χωρὶς νὰ ἔχῃ οὔτε τὴν ὑλικὴν ἐγγύησιν τῆς οἰκονομικῆς ἐπαρκείας· μοῦ φαίνεται ὅτι θὰ πράξω μέγα τι κακόν.

§184Ε. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Νὰ προσθέσητε ὅτι ἔχει πρόσοδον ἄνω τῶν χιλίων δραχμῶν ἐτησίως.

§185ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Δὲν ζοῦν.

§186Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Ὑπάρχουσι κοινότητες ὀρειναί, τῶν ὁποίων οἱ κάτοικοι σχεδὸν πανοικεὶ μετῴκησαν εἰς τὴν παραλίαν, ἡ παραλία δὲ εἰς τὴν ὁποίαν μετῴκησαν ἀφίσταται τοῦ χωρίου τοῦ ὀρεινοῦ. Τοῦτο συμβαίνει διὰ πολλὰ τμήματα τῆς ἐπαρχίας Καλαβρύτων, ἴσως δὲ καὶ εἰς ἄλλας ἐπαρχίας συμβαίνει τοῦτο, τῶν ὁποίων οἱ κάτοικοι ἔχουν μετοικήσει εἰς τὴν παραλίαν καὶ ἄλλοι εἰς τὴν ἐπαρχίαν Ἠλείας. Κατὰ κρατήσασαν παρ’ αὐτοῖς συνήθειαν, ἐν καιρῷ θέρους μεταβαίνουσιν εἰς τὸ χωρίον τὸ ὀρεινόν, μένουσι βραχύτατον χρονικὸν διάστημα καὶ κατὰ τὸν χειμῶνα κατέρχονται εἰς τὴν παραλίαν, ὅπου ἔχουν τὰ κτήματά των, ἔχουσι τὴν περιουσίαν των, ἡ ὁποία εὑρίσκεται εἰς τὸ ὀρεινὸν χωρίον καὶ ἀποτελεῖται ἀπὸ γαίας, τὰς ὁποίας χρησιμοποιοῦν ὡς λειμῶνας, καὶ ἄλλην περιουσίαν δύνανται νὰ ἔχωσιν. Αὐτὴν τὴν περιουσίαν τὴν διεχειρίζετο ἡ κοινότης, χρησιμοποιοῦσα τοὺς πόρους αὐτοὺς ὑπὲρ τοῦ συνοικισμοῦ, ὁ ὁποῖος εἶχεν ἐγκατασταθῇ εἰς τὸ πεδινὸν μέρος. Ἤδη συσταθεισῶν τῶν κοινοτήτων παρουσιάσθη τὸ ζήτημα: τὸ χωρίον, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐπάνω καὶ δὲν κατοικεῖται, δὲν δύναται νὰ ἀποτελέσῃ κοινότητα, ἀλλ’ ἐθεωρήθη ἀποτελοῦν μέρος κοινότητος τοῦ παρακειμένου χωρίου· ἡ περιουσία προσηρτήθη εἰς τὴν κοινότητα ἐκείνην, ἐνῷ ὅλοι οἱ κάτοικοι ἔχουσι πανοικεὶ μεταναστεύσει. Πρόκειται περὶ πολλῶν χωρίων καὶ δίκαιον καὶ εὔλογον εἶναι, ἡ περιουσία νὰ ἐξακολουθήσῃ ἀνήκουσα εἰς τοὺς συνοικισμούς.

§187ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἀναγνωρίζω τὴν ὀρθότητα τῆς παρατηρήσεως.

§188Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Ὁμοία εἶναι ἡ τροπολογία, τὴν ὁποίαν ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω πρὸ ὀλίγου.

§189Ν. ΓΑΡΔΙΚΙΩΤΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ὑπάρχουν καὶ ἄλλοι συνοικισμοί, ἰδίᾳ δὲ εἰς τὸν νομὸν Τρικκάλων ὑπάρχουν ὀρεινοὶ συνοικισμοί, τῶν ὁποίων κατὰ τὸν χειμῶνα οἱ οἱ κάτοικοι πανοικεὶ μεταναστεύουσιν εἰς τὴν πεδιάδα· δὲν μένει κανεὶς ἐκεῖ καὶ ἐρωτᾶται· τί θὰ γίνωσιν ἐκεῖνα τὰ μέλη τοῦ κοινοτικοῦ συμβουλίου, τὰ ὁποῖα φεύγουν; Κατὰ τὸν νόμον περὶ κοινοτήτων δὲν δύνανται νὰ ἀπομακρυνθῶσι καὶ ἀναγκάζονται καὶ ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου 3 ἢ 4 κοινότητας, νὰ παραιτῶνται.

§190Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ (ἀναγινώσκει). «Οἱ συνοικισμοὶ οἱ μὴ ἀποτελοῦντες ἰδίαν κοινότητα ἀποτελοῦσι μέρος τοῦ δήμου εἰς ὃν κατὰ τὴν δημοσίευσιν τοῦ νόμου ἀνῆκον κλπ.» Ἀλλὰ τί θὰ γίνῃ ὁ συνοικισμὸς ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἐζήτησε νὰ προσκολληθῇ, ἀλλὰ δὲν ἐπέτυχε τὴν συναίνεσιν τοῦ ἡμίσεως τῶν ἐκλογέων; Θὰ τὸν ἀφήσητε εἰς τὸν δῆμον τὸν προϋπάρχοντα; Ἀλλ’ ἡ κοινότης ἐκείνη ἀφίσταται 10, 12, 15 καὶ 20 ὥρας. Τοὺς εἶναι ἑπομένως δῶρον ἄδωρον ἐὰν μείνουν εἰς τὴν κοινότητα, ἥτις ἦτο εἰς τὴν πρωτεύουσαν τοῦ προηγουμένου δήμου. Διὰ τοῦτο φρονῶ ὅτι πρέπει ν’ ἀφήσητε εἰς τὴν διακριτικήν σας ἐξουσίαν, ὁσάκις μία κοινότης, εἴτε ἐκ δυστροπίας, εἴτε ἐξ ἄλλης ἀφορμῆς, δὲν δέχεται τὴν κοινότητα, τὴν θέλουσαν νὰ προσαρτηθῇ, νὰ μὴ τὴν ἀφήσετε μετέωρον ἀλλὰ ὅπως ipso jure τὴν προσαρτᾶτε εἰς τὴν πρωτεύουσαν ἡ ὁποία ἦτο τοῦ δήμου, κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον νὰ τὴν ἐπιβάλητε εἰς τὴν πλησιεστέραν κοινότητα. Διατί τάχα εἰς τὴν μίαν περίπτωσιν τῆς ἐπιβάλλετε τὸν συνοικισμόν, καὶ εἰς τὴν ἄλλην ζητεῖτε τὸ ἥμισυ τῶν ἐκλογέων τῆς ἐγγυτέρας κοινότητος; Πῶς θὰ ἀφήσετε τὸν συνοικισμὸν μετέωρον;

§191ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Παρακαλῶ νὰ ὑποβάλητε τὴν τροπολογίαν, διὰ νὰ τὴν μελετήσωμεν. Αἱ δύο ὅμως περιπτώσεις διαφέρουν. Εἰς τὴν μίαν ἔχωμεν καθεστὼς ἀνεγνωρισμένον, ἔχομεν μίαν κοινότητα, ἀνήκουσαν μέχρι τοῦδε εἰς ὡρισμένην περιφέρειαν. Ὅταν λοιπὸν τὴν ἀποσπάσητε καὶ τὴν προσκολήσητε εἰς κοινότητα, ἡ ὁποία ἀποστέργει νὰ ἑνωθῇ μετ’ αὐτῆς, πράττετε κἄτι πολὺ διάφορον ἐκείνου, τὸ ὁποῖον πράττετε ἀφίνοντες νὰ ἐξακολουθήσῃ τὸ καθεστώς.

§192Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. Εἰς ἕνα συνοικισμὸν τοῦ δήμου Πηνείας, οἱ κάτοικοι ἠθέλησαν νὰ προσκολληθῶσιν εἰς τὴν ἐγγὺς κοινότητα καὶ τὸ κοινοτικὸν συμβούλιον τῆς κοινότητος δὲν τοὺς ἐδέχθη. Ἂν τοὺς ἀφήσωμεν εἰς τὴν κοινότητα ἥτις ἦτο πρωτεύουσα τοῦ δήμου, ἡ ὁποία ἀπέχει 20 ὥρας, εἶναι ὡσὰν νὰ τοὺς ἀφήσωμεν ἀπολύτως ἀπροστατεύτους. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 2ον ὡς καὶ τὸ 3ον). Ἄρθρον 4ον. (Ἀναγινώσκεται).

§193Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Τὸ ἄρθρον 4ον λαμβάνει πρόνοιαν περὶ τῆς μετονομασίας τῶν Κοινοτήτων. Ἔχω τὴν ἑξῆς παρατήρησιν: ὅτι ὀρθὸν θὰ ἦτο ἡ ἀλλαγὴ ὀνομασίας νὰ ἐγίνετο διὰ Β. Διατάγματος καὶ ἡ ἀπόφασις τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἡ δεχομένη τὴν πρότασιν τοῦ Νομάρχου, νὰ ἐδημοσιεύετο εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως, διότι πρόκειται περὶ ὀνόματος καὶ πρέπει νὰ εἶναι διὰ δημοσίας πράξεως ὡρισμένον.

§194ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Πολὺ ὀρθῶς.

§195Κ. ΧΡΥΣΟΧΟΪΔΗΣ. Ὑποβάλλω ὑπὸ τὴν κρίσιν ὑμῶν, κ. Ὑπουργέ, μίαν παρατήρησιν ἐκ τῆς πείρας τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ ἄρθρου 10. Ἐν τῷ βʹ ἐδαφίῳ τοῦ ἄρθρου 10, καθορίζεται ὅτι, πᾶσα διαφορὰ μεταξὺ τῶν Κοινοτήτων λύεται ὑπὸ Ἐπιτροπῆς καταρτιζομένης κατὰ τὰ ἐν τῷ ἄρθρῳ 3 ἐκτιθέμενα, πᾶσα δὲ διαφωνία ὑποβάλλεται ἐντὸς 15 ἡμερῶν διὰ προσφυγῆς εἰς διαιτητικὸν δικαστήριον, κατὰ τὰ ἐν τῷ ἄρθρῳ τούτῳ ἐπίσης ἀναφερόμενα. Νομίζω ὅτι ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῆς διαρρυθμίσεως τοῦ Νόμου περὶ Κοινοτήτων, θὰ ἦτο πολὺ προσφορώτερον, ἵνα ὁ δεύτερος αὐτὸς βαθμὸς τῆς δικαιοδοσίας, ὁ ὁποῖος θὰ καθώριζε τὴν ὁριστικὴν περιφέρειαν μιᾶς ἑκάστης κοινότητος, ὑπαχθῇ εἰς τὰ τακτικὰ δικαστήρια, διότι ὑπάρχουν περιπτώσεις, καθ’ ἃς θὰ παρουσιασθοῦν ἀντιφάσεις μεταξὺ τῶν ἀποφάσεων τῶν διοικητικῶν δικαστηρίων καὶ τῶν ἀποφάσεων τῶν τακτικῶν δικαστηρίων, εἰς τὰ ὁποῖα αἱ κοινότητες, δὲν ἀναγνωρίζουν τὰς ἀποφάσεις τοῦ διοικητικοῦ δικαστηρίου, τὸ ὁποῖον κατηρτίσθη συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 10, διότι μὴ λησμονεῖτε ὅτι ἡ περιφέρεια ἑκάστης Κοινότητος συνδέεται μὲ πολλαπλᾶ συμφέροντα βοσκησίμων γαιῶν, λειβαδίων, ὑδάτων, καὶ ἄλλων ἀντικειμένων, τὰ ὁποῖα ἔχουν μεγίστην χρηματικὴν ἀξίαν δι’ ἑκάστην κοινότητα, ἑκάστη δὲ κοινότης ἔχει κεκτημένα δικαιώματα. Δέν γνωρίζω δι’ ἄλλας ἐπαρχίας, ἀλλ’ ἐκ τῆς ἰδίας ἐπαρχίας μου κρίνω ὅτι ὑπάρχουσι κοινότητες, αἱ ὁποῖαι στηρίζονται ἐπὶ φιρμανίων τῆς Ὀθωμανικῆς Αὐτοκρατορίας καὶ συνεπῶς αὐτὰ τὰ κεκτημένα δικαιώματα, ἂν παραβιάζωνται ὑπὸ τῶν διοικητικῶν δικαστηρίων, τὰ ὁποῖα καθωρίσθησαν ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 10, αἱ Κοινότητες δὲν ἠδύναντο νὰ ὑποκύψουν καὶ κατέφυγον ἄλλαι εἰς προσωρινὰ μέτρα καὶ ὑπάρχουν δίκαι ἐκκρεμεῖς, ἄλλαι δὲ ἐκίνησαν τακτικὰς ἀγωγὰς περὶ νομῆς. Νομίζω λοιπὸν προσφορώτερον καὶ διὰ τοῦτον τὸν λόγον, νὰ καταφύγωμεν εἰς τακτικὰ δικαστήρια καὶ διὰ τὸν λόγον ὅτι, τὰ πρόσωπα ἐκ τῶν ὁποίων θὰ καταρτισθῇ τὸ διοικητικὸν δικαστήριον, εἶναι ἀναρμόδια νὰ ἐξετάσουν πραγματικῶς καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ δικαίου καὶ τῆς κειμένης νομοθεσίας τὰ δικαιώματα ἑκάστης κοινότητος. Τοιουτοτρόπως θὰ εἴχομεν καὶ τὸ ἄλλο ἀγαθόν, ὅτι ἐν τῇ διαδικασίᾳ τῶν τακτικῶν δικαστηρίων θὰ ἐξονυχίζωνται τὰ πράγματα συμφώνως πρὸς τὴν τακτικὴν διαδικασίαν, καὶ θὰ ὑπάρχῃ δεδικασμένον ὑπὲρ τῶν δικαιωμάτων ἑκάστης κοινότητος. Δυνάμεθα νὰ ἀφήσωμεν ὡς προσωρινὸν μέτρον καὶ πρωτοβάθμιον τὸν Νομάρχην, ἀλλὰ ἡ προσφυγὴ νὰ γίνεται εἰς τὰ τακτικὰ δικαστήρια καὶ διὰ νὰ μὴ μένωσιν ἐκκρεμεῖς αἱ ὑποθέσεις νὰ εἴπωμεν, ὅτι αἱ ἀποφάσεις τοῦ Νομάρχου ἰσχύουσι προσωρινῶς, μέχρις οὗ τὰ ἁρμόδια δικαστήρια ἀποφανθῶσιν. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 4). Ἄρθρον 5. (Ἀναγινώσκεται).

§196Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Διὰ τῶν ἄρθρων 12 καὶ 13 τοῦ νόμου ΔΝΖʹ ἔχει παραχωρηθῇ εἰς τὰς κοινότητας ἔκτασις, ἀνήκουσα ἄλλοτε εἰς τὴν ὁλομέλειαν τῶν κατοίκων, πρὸς ἀποκλειστικὴν αὐτῶν χρῆσιν καὶ αἱ ὁποῖαι ἐκτάσεις χρησιμεύουν ὡς γαῖαι βοσκήσιμοι. Ἐπὶ τῶν ἐκτάσεων τούτων, πρὸ τῆς ψηφίσεως τοῦ νόμου περὶ κοινοτήτων, οἱ χωρικοὶ εἰς τὴν κατοχὴν τῶν ὁποίων ὑπήγοντο αἱ ἐκτάσεις, ἔκτισαν κατοικίας ἰδίᾳ αὐτῶν δαπάνῃ. Ἤδη τὰ κοινοτικὰ συμβούλια, εἴτε μὴ ἐπιθυμοῦντα νὰ ἀναγνωρίσουν τὴν πραγματικὴν κατάστασιν, εἴτε δι’ ἄλλους τινὰς λόγους, προσπαθοῦν νὰ ἐξώσουν αὐτοὺς ἐκ τῶν κατοικιῶν ἐκείνων καὶ νὰ τοὺς ἀναγκάσουν νὰ κάμωσι μισθωτήρια συμβόλαια.

§197ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργός τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἔχετε τροπολογίαν τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ τὴν ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου. Ἀπαιτεῖται ἡ συγκατάθεσις τοῦ συναδέλφου μου κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν.

§198Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ὄχι, Κύριε Ὑπουργέ, ἔπρεπε τοὐναντίον ἡμεῖς νὰ ἀγωνισθῶμεν, ὅπως μείνῃ εἰς χεῖρας τῶν κατοίκων, διότι εἶναι περιουσία ἀνήκουσα εἰς ἄλλους καὶ τὴν δίδετε εἰς τὸ νομικὸν πρόσωπον καὶ ἐν πάσῃ περιπτώσει δέχονται οὗτοι νὰ δώσουν τὴν ἀξίαν τοῦ οἰκοπέδου.

§199ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 5 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 6ον (ἀναγινώσκεται).

§200ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 6 τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Γούναρης.

§201Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν ἑξῆς περίπτωσιν. Τὸ ἄρθρον 6 ὁρίζει, ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται εἰς τοὺς δήμους καὶ τὰς κοινότητας νὰ παρακωλύσωσι τὴν χρῆσιν τῶν φυσικῶς ῥεόντων ὑδάτων, οὐδὲ νὰ ἀξιώσωσι τὴν πληρωμὴν δικαιώματός τινος παρὰ τῶν μεταχειριζομένων αὐτά. Συμβαίνει ὅμως εἴς τινας κοινότητας, τὰ ὕδατα τὰ διαρκῶς ῥέοντα, διὰ διαφόρων αὐλάκων νὰ διοχετεύωνται εἰς διάφορα μέρη τῆς κοινοτικῆς περιουσίας, ἡ κατανομὴ δὲ τῶν ὑδάτων αὐτῶν κατὰ περιόδους εἶναι ἔργον, τὸ ὁποῖον συντελεῖται διὰ καταλλήλων ἔργων, κατὰ συνήθειαν δὲ παλαιὰν ἀπὸ μακροτάτου χρόνου, διὰ τὴν ἐργασίαν αὐτὴν πληρώνεται ἕν ὡρισμένον ποσὸν κατὰ στρέμμα ἀρδευόμενον. Ἄνευ τῆς τοιαύτης πληρωμῆς εἶναι ἀδύνατον νὰ συντελεσθῇ ἡ ἐργασία αὕτη τῆς διανομῆς τοῦ ὕδατος, διότι ὑπάρχει ἀνάγκη νὰ κατασκευάζωνται αὔλακες, νὰ καθαρίζωνται οἱ παλαιοὶ αὔλακες, νὰ συντηρῶνται οὗτοι καὶ προσέτι διὰ προσθέτων αὐλάκων νὰ διοχετεύηται τὸ ὕδωρ εἰς ἀπωτέρας ἐκτάσεις. Ὅπως ἔχει τὸ ἄρθρον, φοβοῦμαι, ὅτι θὰ καταστῇ ἀδύνατος ἡ εἴσπραξις τοῦ ἀπαιτουμένου τούτου ποσοῦ, ἄνευ τοῦ ὁποίου κινδυνεύει ἡ συντήρησις τοῦ ἀρδευτικοῦ οὕτως εἰπεῖν δικτύου, διὰ τοῦ ὁποίου διοχετεύονται τὰ ὕδατα ταῦτα, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι μόνον τὰ ὄμβρια ἀλλὰ καὶ διάφορα ἄλλα ὕδατα ῥέοντα διαρκῶς, ὕδατα πηγαῖα.

§202ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐὰν διαγράψωμεν τὴν διάκρισιν τῶν ὀμβρίων ὑδάτων, ἀφήσωμεν δὲ κατὰ τὰ λοιπὰ τὴν διάταξιν, νομίζετε ὅτι ἔχει ὀρθῶς;

§203Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Νομίζω ὅτι δύναται νὰ ἐξασφαλισθῇ ἡ χρῆσις τῶν ὑδάτων αὐτῶν.

§204ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Στράτος ἔχει τὸν λόγον.

§205Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἔχει ὑποβληθῆ, κ. Πρόεδρε, τροπολογία ὑπὸ διαφόρων Βουλευτῶν ὑπογεγραμμένη, ἵνα τεθῇ ὡς ἴδιον ἄρθρον μεταξὺ τοῦ 6 καὶ τοῦ 7.

§206ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ἔχω τὴν τροπολογίαν ταύτην ὑπ’ ὄψιν μου.

§207Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Εἶναι δύο τροπολογίαι.

§208ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Μάλιστα.

§209Ι. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Εἶναι καὶ ἡ ἰδική μου τροπολογία.

§210ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Τὴν ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου.

§211Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν καὶ τὰς ἑξῆς παρατηρήσεις. Τὸ πρῶτον ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου 15 τοῦ νῦν νόμου ὁμιλεῖ περὶ τῶν Κοινοτικῶν κτημάτων, τὰ ἄλλα ἀνήκουσιν ἀπὸ κοινοῦ εἰς ὅλας τὰς Κοινότητας, τὰ ὁποῖα περιέρχονται εἰς τὸν δῆμον. Ὑπάρχουσιν ὅμως κτήματα τὰ ὁποῖα ἀνήκουν εἰς ἕνα δῆμον, ἤδη ὅμως ἀποτελοῦσι μέρος δύο Κοινοτήτων. Ὅταν πρόκηται περὶ λειβαδίων τὰ ὁποῖα ἀνήκουσιν εἰς δύο Κοινότητας, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ δοθῶσιν εἰς αὐτάς, ἀνεξαρτήτως τοῦ δήμου εἰς τὸν ὁποῖον ἀνῆκον πρότερον.

§212ΕΥΣΤ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Προκειμένου κ. Ὑπουργέ, περὶ τῶν τεχνικῶν ἔργων διὰ τῶν ὁποίων θὰ συλλέγωνται τὰ ὄμβρια ὕδατα;

§213ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Εἶπον περὶ αὐτῶν ὅτι θὰ τὰ λάβω ὑπ’ ὄψιν. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 6 καὶ ἀναγινώσκεται τὸ 7ον).

§214Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἡ μέχρι τοῦδε ἐφαρμογὴ τοῦ Νόμου κατέδειξεν, ὅτι εἶναι ἀναγκαία ἡ ἐποπτεία καὶ ἡ παρακολούθησις τῶν Κοινοτικῶν συμβουλίων ἐκ μέρους τῆς Πολιτείας· ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ ἦτο καλὸν ν’ ἀπαλειφθῇ τὸ ἄρθρον 7, διότι ἡ πεῖρα ἐπίσης ἔχει καταδείξει ὅτι οἱ κ. κ. Νομάρχαι οὐδέποτε μέχρι σήμερον ἀποφαίνονται ἐπὶ τῶν ἀποφάσεων τῶν Κοινοτικῶν Συμβουλίων. Ἐντεῦθεν δὲ προκύπτει ὅτι αἱ ἀποφάσεις τῶν Κοινοτικῶν Συμβουλίων νὰ ἐκτελῶνται ἄνευ τῆς ἐποπτείας τῆς προϊσταμένης ἀρχῆς. Ἄν σκοπὸς τῆς τροπολογίας αὐτῆς εἶναι, νὰ ἐκβιασθῶσιν οἱ Νομάρχαι ὅπως ἐποπτεύωσιν, θὰ ἤμην τῆς γνώμης νὰ ἀπαγγελθῇ μία ποινὴ κατ’ αὐτῶν, ἐφ’ ὅσον ἐντὸς τῶν 20 ἡμερῶν, τὰς ὁποίας ἀναφέρει τὸ ἄρθρον, δὲν ἀποφανθῶσιν, ἢ ἂν τοῦτο δὲν εἶναι δυνατόν, νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ ποινή, νὰ εἴπωμεν ὅτι δύναται νὰ ἐκτελῆται μετὰ πάροδον ἑνὸς μηνός, ἀλλὰ καὶ πάλιν νὰ τιμωρῆται ὁ Νομάρχης ὁ ὁποῖος δὲν ἀπεφάνθη ἐντὸς τριακονθημέρου. Παρακαλῶ, κ. Ὑπουργὲ νὰ δηλώσητε ἂν τὸ ἐγκρίνητε.

§215Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Προϋπόθεσις ἀναγκαία εἶναι ὅτι οἱ Νομάρχαι διὰ νὰ φέρωσιν εὐθύνην κατὰ τὴν γνώμην τοῦ κ. συναδέλφου, πρέπει νὰ ἔχωσι προσωπικὸν ἀρκετόν, διότι δὲν θὰ ἔχωσιν ἄλλην ἐργασίαν παρὰ νὰ περιορίζωνται μόνον εἰς τὸ νὰ ἐγκρίνωσιν ἢ μὴ τὰ Κοινοτικὰ ψηφίσματα, ὁπότε τοῦ Νομάρχου ὁ προορισμὸς θέλει μεταβληθῇ εἰς ἁπλοῦν διεκπεραιωτήν, χωρὶς νὰ τοῦ μένῃ χρόνος νὰ μελετήσῃ καὶ ἄλλα τινὰ πράγματα. Προτιμώτερον ἤθελεν εἶσθαι, νὰ διαγραφῇ ἡ προθεσμία, ὥστε νὰ μὴ γίνεται αὐτὸς ὁ κύκλος ὅτι ὁ ταμίας δὲν πληρώνει τὰς Κοινότητας διότι δὲν ἀπεφάνθη ὁ Νομάρχης, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον παρέλυσε τὰς Κοινότητας.

§216ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 7 παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνονται ἐπίσης δεκτὰ τὰ ἄρθρα 8 καὶ 9). Ἄρθρον 10. (Ἀναγινώσκεται).

§217Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Πρέπει νὰ λάβητε μίαν πρόνοιαν νὰ γίνεται ἡ ἐκλογὴ τῶν Προέδρων τῶν Κοινοτήτων κατὰ διετίαν, καὶ οὐχὶ κατ’ ἔτος, διότι ἡ ἔρις, ἡ ὁποία ἐμφιλοχωρεῖ μεταξὺ τῶν κατοίκων ἑκάστης Κοινότητος, περὶ τὴν ἐκλογὴν τοῦ Προέδρου, δὲν εἶναι ἐποικοδομητικὴ βεβαίως ἐπ’ ἀγαθῷ τῶν συμφερόντων τῆς Κοινότητος, ἀλλὰ συμβαίνει νὰ εἶναι ἐπὶ βλάβῃ πολλάκις αὐτῶν. Ἴσως λοιπὸν θὰ ἦτο ὀρθότερον ἐὰν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κοινότητος ἐξελέγετο κατὰ διετίαν, ὥστε κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς τετραετίας, νὰ ἔχωμεν μόνον δύο ἐκλογὰς Προέδρων, καὶ οὕτω καὶ αἱ ἔριδες καὶ αἱ προσωπικαὶ διαμάχαι θὰ ἀραιωθῶσιν.

§218Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ὀρθοτάτη εἶναι ἡ παρατήρησις τοῦ κ. συναδέλφου, ἀλλ’ ἡ ἐκλογὴ νὰ μὴ γίνηται κατὰ διετίαν, ἀλλὰ κατὰ τετραετίαν ὅλην.

§219ΤΙΝΕΣ. Ἆ! ἆ!

§220Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Σᾶς παρακαλῶ, Κύριοι· εἶναι ἀρκεταὶ αἱ διαπάλαι αἱ λαμβάνουσαι χώραν ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐπικράτησιν τοῦ Α ἢ τοῦ Β, ὥστε νὰ θελήσωμεν νὰ μακρύνωμεν τὸ χρονικὸν ὅριον τῆς ἐκλογῆς, ἵνα ἐκλείψωσιν αὐταί. Ἀλλὰ καὶ δι’ ἄλλον λόγον πρέπει νὰ μακρύνωμεν τὸ διάστημα τῆς ἐκλογῆς τοῦ Προέδρου, ἵνα οὗτος ἔχῃ ἀρκετὸν χρονικὸν διάστημα ἐμπρός του, φιλοτιμεῖται περισσότερον νὰ κάμῃ κἄτι καλὸν διὰ τὴν Κοινότητά του, καὶ μὴ περισπᾶται μόνον εἰς τὰ προσωπικὰ ζητήματα, διότι ἡ ἐκλογὴ τοῦ Προέδρου γινομένη κατ’ ἔτος, θὰ εἶναι πάντοτε ἀφορμὴ διαμάχης καὶ ἔριδος.

§221Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Ἐγὼ νομίζω, κ. Πρόεδρε, ὅτι καλῶς ἔχει ἡ διάταξις περὶ τῆς ἐκλογῆς τοῦ χρόνου τοῦ Προέδρου τῶν Κοινοτήτων, τὸ ἐπιχείρημα δέ, τὸ ὁποῖον ἔφερεν ὁ κ. Τσαλδάρης, ὅτι ἡ κατ’ ἔτος ἐκλογὴ τοῦ Προέδρου, πολλάκις ἐκτρέπει τὸν Πρόεδρον εἰς πράξεις ἐπὶ βλάβῃ τῶν κοινοτικῶν συμφερόντων, ἐὰν πράγματι εἶναι ἀληθές, βεβαίως θὰ ὑφίσταται ἀκέραιον καὶ ἂν ἡ ἐκλογὴ γίνῃ κατὰ διετίαν. Διὰ τοῦτο φρονῶ ὅτι ἡ διάταξις καλῶς ἔχει, καὶ ὅτι κατ’ ἔτος πρέπει νὰ γίνεται ἐκλογὴ Προέδρου.

§222Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ὡς ἔχει ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 32 τοῦ σχετικοῦ νόμου περὶ Δήμων καὶ Κοινοτήτων, ἡ ὑπηρεσία τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος δὲν εἶναι ἐνιαυσία, ἀλλὰ διετής, ἐφ’ ὅσον πρὸς τοῦτο ἤθελον ἀποφανθῇ τὰ ⅔ τῶν μελῶν τῆς Κοινότητος. Συνεπῶς κατ’ οὐσίαν, ἐὰν ὁ Πρόεδρος ὑπῆρξε καλὸς περὶ τὴν ἐκτέλεσιν καὶ διαχείρισιν τῶν ἀνατεθειμένων αὐτῷ καθηκόντων, θὰ εἶναι ἐπὶ δύο ἔτη καὶ οὐχὶ ἐπὶ ἕν, διότι τὰ μέλη τῆς Κοινότητος θὰ σπεύσουν νὰ τὸν προτείνουν καὶ πάλιν.

§223ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 10 παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνονται δεκτὰ ὡσαύτως καὶ τὰ ἄρθρα 11 καὶ 12). Ἄρθρον 13 (ἀναγινώσκεται).

§224Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τοῦ νόμου τοῦ ἰσχύοντος περὶ δήμων καὶ κοινοτήτων, δὲν ἐλήφθη πρόνοια ὅπως καθορισθῇ ἡ ἕδρα τῆς παραμονῆς τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος· ὅπως δὲ βλέπω καὶ διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, δὲν λαμβάνεται πρόνοια, ὥστε νὰ διορθωθῇ ἡ ἔλλειψις αὕτη. Εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ ἔχῃ ὡς παραμονὴν ὁ πρόεδρος τῆς Κοινότητος καὶ ὡς τόπον μονίμου κατοικίας ἐκεῖ ὅπου ἐνασκεῖ τὰ καθήκοντά του, διότι θὰ ἦτο παράτυπον εἷς πρόεδρος Κοινότητος ἐξοχικῆς, νὰ ἐπαγγέλληται τὸν δικηγόρον ἢ τὸν ἰατρὸν εἰς τὴν Κόρινθον αἴφνης ἢ εἰς τὸ Ναύπλιον. Νομίζω, ὅτι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ ἦτο προτιμότερον νὰ παραιτηθῇ τῶν καθηκόντων τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος καὶ ν’ ἀσχοληθῇ περισσότερον εἰς τὰ ἰδιαίτερά του καθήκοντα. Φαντασθῆτε ἕκαστον τῶν μελῶν τῆς Κοινότητος νὰ εἶναι ὑποχρεωμένον νὰ μεταβαίνῃ εἰς ἀπόστασιν ὡρῶν ἢ καὶ ἡμερῶν πρὸς ἀναζήτησιν τοῦ Προέδρου, πρὸς ὑπογραφὴν ἑνὸς πιστοποιητικοῦ καὶ ἀτυχῶς, ὅπως ἐδημιουργήθησαν ἤδη τὰ πράγματα, εἶναι πολλὰ τὰ πιστοποιητικά, τὰ ὁποῖα ὑπογράφει ὁ Πρόεδρος τῆς Κοινότητος. Ὑποθέτω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν θὰ ἔχῃ ἀντίρρησιν, ἵνα δι’ εἰδικῆς διατάξεως συμπληρώσῃ τοῦτο.

§225ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Θὰ τὸ μελετήσω.

§226Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Νομίζω ὅτι τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον δίδομεν εἰς τὸν Νομάρχην, ὅπως οἱανδήποτε ἀπουσίαν τιμωρῇ δι’ εἴκοσι ἕως ἑκατὸν δραχμῶν, δύναται νὰ φέρῃ κατάχρησιν, ἢ νὰ τρομοκρατήσῃ τοὺς πολίτας ἀπὸ τοῦ νὰ θέλουν νὰ ἀναδεχθοῦν τὸ ἀξίωμα τοῦ κοινοτικοῦ ἢ τοῦ δημοτικοῦ συμβούλου. Δὲν θὰ ἀγνοῇ ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι ὁ Νομάρχης κατοικεῖ τόσον μακράν, ὥστε ἡ ἀποστολὴ τῆς αἰτήσεως καὶ ἡ λῆψις τῆς ἀδείας, μὲ τὴν χαρακτηρίζουσαν τὴν δημοσίαν ὑπηρεσίαν ταχύτητα ἐνεργείας, δύναται νὰ βραδύνῃ τόσον πολὺ καὶ νὰ φέρῃ τοιαύτην βραδύτητα, ὥστε σοβαρώτατα συμφέροντα ἰδιωτικὰ τοῦ κοινοτικοῦ συμβούλου νὰ ὑποστῶσι βλάβην, εἰς τρόπον ὥστε οὗτος νὰ τεθῇ εἰς τὸ δίλημμα ἢ νὰ ὑποστῇ τὴν βλάβην ταύτην ἢ νὰ ἀπέλθῃ ἄνευ ἀδείας καὶ οὕτω πως νὰ καταστῇ ἀξιόποινος. Ὅλοι βεβαίως γνωρίζομεν ὅτι πολλοὶ δημοτικοὶ ἢ κοινοτικοὶ σύμβουλοι καὶ πρὸ πάντων δημοτικοί, εἰς τὰς πόλεις διὰ τῶν ἀπουσιῶν των ἐχαλάρωσαν κάθε ἐνέργειαν καὶ ἠμπόδισαν τὴν πρόοδον τῶν Δήμων· βεβαίως δὲ αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος, ὁ ὁποῖος ὑπηγόρευσε τὴν ἀναγραφὴν τῆς διατάξεως ταύτης. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι προτοῦ φθάσωμεν εἰς τὸ ἀντίθετον ἄκρον θὰ ἦτο προτιμότερον νὰ δώσωμεν εἰς τὸν Νομάρχην τὸ δικαίωμα νὰ τιμωρῇ τὸν ἀπουσιάζοντα σύμβουλον, μόνον ἐφ’ ὅσον ἤθελε κρίνει ἐμπεριστατωμένως ὅτι ἡ τοιαύτη ἀπουσία καὶ ἡ ἀποχή του εἶνε σκόπιμος καὶ ὅτι γίνεται, ὡς ἐξάγεται ἐκ τῶν διαφόρων ἐνδείξεων, ἐπὶ σκοπῷ τῆς ματαιώσεως τῶν συνεδριάσεων. Ἀλλ’ ἡ ἀπουσία ἄνευ ἀδείας νὰ τιμωρῆται ὑπὸ τοῦ Νομάρχου διὰ προστίμου, χωρὶς ἐκ τῆς ἀπουσίας ταύτης νὰ πρόκηται νὰ ἐπέλθῃ ζημία τις εἰς τὸν Δῆμον ἢ τὴν κοινότητα, βεβαίως τοῦτο δὲν εἶναι δεδικαιολογημένον. Μὲ ἀναγκάζει νὰ εἴπω αὐτό, κύριε Ὑπουργέ, ἡ εἰδικὴ περίπτωσις ἑνός, ὁ ὁποῖος εἶχε ἀπόλυτον ἀνάγκην νὰ ἀπομακρυνθῇ ἐκ τῆς ἕδρας του, πρόεδρος ὢν τῆς κοινότητος, ἐπὶ ὀλιγίστας ἡμέρας, καὶ διὰ τηλεγραφημάτων του ἐζήτει βοήθειαν κατὰ τίνα τρόπον θὰ ἠδύνατο νὰ ἀναχωρήσῃ, χωρὶς νὰ τρέχῃ τὸν κίνδυνον νὰ τιμωρηθῇ διὰ τὴν ὑπηρεσίαν ἀξιώματος, τὸ ὁποῖον δὲν εἶχε κανένα λόγον, νὰ μὴ ἔχῃ ὄρεξιν νὰ τὸ φέρῃ. Νομίζω ὅτι ἡ ποινὴ θὰ εἶναι τοιαύτη, ἐφόσον ἐνδείκνυται ὅτι εἶναι κακόβουλος ἡ ἀπουσία.

§227ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Πρέπει νὰ ἔχητε ὑπ’ ὄψει καὶ τὸ σύνολον τοῦ ἄρθρου 48, εἰς τὸ ὁποῖον προστίθεται τὸ ἐδάφιον αὐτό, διότι τὸ ἄρθρον 48 διασαφηνίζει ἀκριβῶς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ζητεῖτε, διότι λέγει ὅτι: (Ἀναγινώσκει) «Σύμβουλος .... κλπ.» Ἡ διάταξις αὕτη ἡ τελευταία ἔμενεν ἄνευ κυρώσεως καὶ φέρομεν τὴν διάταξιν αὐτὴν τοῦ νομοσχεδίου ἀκριβῶς διὰ νὰ κυρώσωμεν τὴν ἐν λόγῳ διάταξιν.

§228Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐγὼ εἶχον νὰ κάμω αὐτὴν τὴν παρατήρησιν: Ἐν πρώτοις καθιστᾶτε μίαν ποινὴν λίαν αὐστηρὰν διὰ τὴν ἄνευ ἀδείας τοῦ νομάρχου ἀπουσίαν τοῦ συμβούλου, ἀπουσίαν οὐχὶ ἐκ τῶν συνεδριάσεων, ἀλλ’ ἀπουσίαν ἀπὸ τῆς ἕδρας τῆς κοινότητος. Τοιουτοτρόπως δεσμεύεται ἐντελῶς ἡ προσωπικὴ ἐλευθερία. Ὁ νόμος οὗτος ἔχει ποινὴν περὶ τιμωρίας τοῦ συμβούλου, ὅστις ἀπουσιάζει ἀδικαιολογήτως καὶ δίδει τὸ δικαίωμα εἰς τὸν Νομάρχην τιμωρίας 10–50 δραχ. Τώρα θὰ συμβῇ τὸ ἑξῆς, ὅτι ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἡ ἀπουσία ἀπὸ τῶν συνεδριάσεων θὰ τιμωρῆται ἐπιεικέστερον, ἡ δὲ ἀπουσία ἀπὸ τῆς ἕδρας τοῦ δήμου θὰ τιμωρηθῇ αὐστηρότερον. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου εἰσάγομεν δύο ποινάς, διότι ἂν ὁ σύμβουλος ἀπουσιάσῃ ἄνευ ἀδείας δύναται ὁ Νομάρχης νὰ τὸν τιμωρήσῃ διὰ προστίμου 20–100 δραχ., ἐὰν ὅμως ἀπουσιάσῃ ἄνευ ἀδείας ἀπὸ τὴν ἕδραν τοῦ Δήμου, τότε θὰ ἀπουσιάσῃ καὶ τῶν συνεδριάσεων τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου ἀδικαιολογήτως. Θὰ συνίστων λοιπὸν ἵνα κατὰ τὴν βʹ ἀνάγνωσιν τὸ ἄρθρον 48 διατυπωθῇ ὁλόκληρον, διὰ νὰ μὴ δοθῇ ἀφορμὴ παρερμηνειῶν.

§229ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Μάλιστα, εἶναι σωστὸ αὐτό.

§230Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Θὰ ἐφρόνουν ὅτι πρέπει νὰ τεθῇ ὡς προσὸν τῆς ἐκλογῆς ὁ Πρόεδρος νὰ εἶναι ἐγγράμματος, ἐκτὸς ἂν δὲν ὑπάρχῃ κανεὶς ἐγγράμματος. Ἐπίσης ὑποβάλλω τὴν ἑξῆς παρατήρησιν· μετὰ τὴν ἐκλογὴν πολλοὶ κοινοτικοὶ σύμβουλοι ὑποβάλλουν ἀθρόας παραιτήσεις. Ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἠδύναντο νὰ διοικήσωσι τὰς κοινότητας πρεπόντως καὶ λόγῳ τῆς θέσεως, ἣν κατέχουσι καὶ λόγῳ τῆς μορφώσεως αὐτῶν, ἀφοῦ ἐξελέγησαν παρῃτήθησαν ἀδικαιολογήτως καὶ παρῃτήθησαν μετὰ τὴν ἀποδοχὴν τῆς ἐκλογῆς των. Θὰ συνίστων λοιπὸν εἰς τὸ ἄρθρον 33 τοῦ νόμου ͵ΔΝΖʹ νὰ προσετίθετο ἡ διάταξις τοῦ νόμου περὶ δήμων καὶ κοινοτήτων, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ δημοτικὸς σύμβουλος δὲν δύναται νὰ παραιτηθῇ παρὰ μόνον εἰς ὡρισμένας περιπτώσεις, δηλ. λόγῳ ἀσθενείας ἢ ἀπουσίας, ἀλλὰ μετ’ ἀπόφασιν τοῦ Νομάρχου. Θὰ παρεκάλουν ἑπομένως τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ περιλάβῃ τροπολογίαν εἰς τὸ ἄρθρον 33 τοῦ ͵ΔΝΖʹ νόμου, κατὰ τὴν ὁποίαν νὰ μὴ ἐπιτρέπηται ἡ παραίτησις ἄνευ ὡρισμένης αἰτίας.

§231Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἡ πεῖρα ἡ μακρὰ ἀπέδειξεν ὅτι πολλάκις οἱ ἀγράμματοι εἶναι καὶ οἱ δεξιώτεροι καὶ οἱ ἐντιμότεροι, ἑπομένως δὲν νομίζω ὅτι πρέπει νὰ θέσωμεν ὡς προσὸν τὸ νὰ εἶναι ὁ Πρόεδρος ἐγγράμματος.

§232ΣΤ. ΒΑΚΡΑΤΣΑΣ. Ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῆς παραιτήσεως συμφωνῶ πληρέστατα μὲ τὸν προλαλήσαντα συνάδελφον. Ὑπάρχουν συμβούλια, τὰ ὁποῖα σχεδὸν ἠρημώθησαν, διότι παρῃτήθησαν ὅλοι. Μίαν ἄλλην παρατήρησιν ἔχω νὰ κάμω εἰς τὴν αʹ παράγραφον, νὰ δίδηται τὸ δικαίωμα εἰς τὸν ἀγράμματον νὰ διορίζῃ τὸν γραμματέα πληρεξούσιόν του καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ὁ Πρόεδρος θὰ ὑπογράφηται καὶ ὡς γραμματεύς. Φρονῶ ὅτι εἶναι ἄτοπον.

§233Θ. ΜΠΑΣΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ προσέξῃ εἰς τὸ ἑξῆς: Πρὸ ὀλίγου παρετήρησεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐπιτρέπηται εἰς τοὺς Κοινοτικοὺς συμβούλους νὰ παραιτῶνται ἀναιτίως. Τὸ τοιοῦτον νομίζω ὅτι εἶναι ἀδικώτατον, διότι πρὸ ὀλίγου ἐτέθη διάταξις, διὰ τῆς ὁποίας θὰ τιμωρῶνται οἱ ἀπουσιάζοντες, ἑπομένως οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ θὰ εἶναι σκλάβοι. Ἐλπίζω λοιπὸν ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν θὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του τὴν παρατήρησιν ταύτην. (Ψηφίζεται τὸ 13ον. Ἐπίσης ἀναγινώσκονται καὶ ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 14ον καὶ 15ον). Ἄρθρον 16ον (ἀναγινώσκεται).

§234Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μοὶ εἴπῃ ἂν ὑπάρχῃ λόγος ἰσχυρός, ὅστις ἄγει εἰς κατάργησιν τοῦ 54ου ἄρθρου τοῦ νόμου. Τὸ 54ον εἰσάγει ἐξαιρέσεις.

§235ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Παρουσιάσθη εἰς πολλὰς περιστάσεις ἡ δυσχέρεια τῆς εὑρέσεως προσώπων. Μαρτυροῦσι διάφοροι περιστάσεις τὴν ἀνάγκην αὐτήν.

§236Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Θὰ συστήσω τὸ ἑξῆς: Ἀπεδείχθη ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς ὅτι τὸ ὅριον, τὸ ὁποῖον ἔχει θέσει ὁ πρῶτος νόμος τῶν χιλίων δραχμῶν, εἶναι ἀνεπαρκές. Θὰ ἦτο καλλίτερον νὰ τεθῇ ὅριον μέχρι δύο χιλιάδων.

§237ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Μάλιστα, μάλιστα.

§238ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 16 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 17 (ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτόν). Ἄρθρον 18 (ὡσαύτως). Ἄρθρον 19 (ἀναγινώσκεται).

§239Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. Πρέπει νὰ διορθωθῇ ὡς ἑξῆς: «τοῦ τέως δήμου ἢ τῆς Κοινότητος».

§240ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Μάλιστα.

§241ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 19 ὁ κ. Παπακωνσταντίνου.

§242Ε. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ, ἁθρόαι ὑπεβλήθησαν αἱ παραιτήσεις τῶν κοινοτικῶν συμβούλων καὶ ὁ θεσμὸς αὐτὸς τείνει νὰ πέσῃ ἔξω. Νομίζω ὅτι ἡ κυριωτέρα ἀφορμὴ τῆς τοιαύτης ἀποτυχίας εἶναι ἡ οἰκονομικὴ ἀνεπάρκεια τῶν Κοινοτήτων. Αἱ διατάξεις τοῦ νόμου ὁμιλοῦσι καὶ περὶ κοινοτικοῦ εἰσπράκτορος, ἀλλὰ εἰς τὸν κοινοτικὸν εἰσπράκτορα δὲν ἀφίνουσιν οὔτε πεντάραν. Τοῦτο εἶναι σπουδαῖος λόγος ἵνα μὴ ἐπιτύχῃ ὁ θεσμός. Πρέπει ἑκάστη Κοινότης νὰ ἔχῃ καὶ τὸν Κοινοτικὸν εἰσπράκτορα, ὁ ὁποῖος ἀπὸ κοινοῦ καὶ συνυπευθύνως μετὰ τοῦ Προέδρου νὰ διαχειρίζηται. Γνωρίζω, κ. Ὑπουργέ, ποῦ προσκρούουσιν καὶ ποῖαι ἰδέαι ὑπάρχουσιν εἰς τὸ κέντρον περὶ τῶν ἀποκέντρων Κοινοτήτων, ἀλλὰ δὲν πρέπει ἡμεῖς ἐδῶ οἱ παρακαθήμενοι, ὅλους τοὺς πέραν κατοικοῦντας, νὰ τοὺς ἐκλάβωμεν ὡς ἀνικάνους νὰ διαχειρίζωνται, διότι εἰς τὰς Κοινότητας καὶ τὰς πόλεις ὑπάρχουν ἄνθρωποι ἔχοντες τὴν φιλοτιμίαν νὰ ἐργασθῶσιν, ἀλλ’ ὅπως ἔχουσι τὰ τοιαῦτα μέσα δὲν δύνανται νὰ κάμωσι τίποτε καὶ θὰ παραιτηθῶσιν ὅλοι.

§243ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὅλοι ἡμεῖς οἱ Βουλευταὶ προερχόμεθα ἀπὸ ἐκείνους καὶ δὲν πρέπει νὰ λέγητε τοῦτο πρὸς τὴν Βουλήν.

§244Κ. ΧΡΥΣΟΧΟΪΔΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 19 θὰ ὑποβάλω ὑπὸ τὴν κρίσιν ὑμῶν σπουδαιοτάτας παρατηρήσεις ἐκ τῆς πρακτικῆς ληφθείσας. Ὡς ἔχουσι μέχρι σήμερον αἱ εἰσπράξεις τῶν δημοτικῶν δασμῶν ὡς καὶ τῶν ἄλλων δημοτικῶν φόρων ἐλαίου καὶ ἐλαιῶν, εἰσπράττονται ὁμοῦ κατὰ δημοτικὰς περιφερείας, κατανέμονται δὲ εἰς τὰς οἰκείας κοινότητας ὑπὸ ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία ἀποτελεῖται ἀπὸ τὸν διευθυντὴν τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου, ἀπὸ τὸν τμηματάρχην τοῦ Ταμιακοῦ τμήματος τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ἀπὸ τὸν τμηματάρχην τοῦ Δημοτικοῦ τμήματος τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἰδιαιτέραν ἀφορμὴν λαβὼν ἐκ τῶν φόρων ἰδίως τῶν παραγωγικῶν, τῶν ἀμέσων φόρων, νομίζω ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη οὐδέποτε θὰ ἔλθῃ εἰς πέρας διὰ τὴν κατανομὴν τῶν φόρων αὐτῶν, διότι ἡ κατανομὴ τῶν φόρων τούτων θὰ γίνῃ ἀναλόγως τῆς παραγωγῆς ἑκάστου τόπου. Φαντασθῆτε λοιπὸν ἂν εἶναι ποτὲ δυνατὸν ἡ ἐπιτροπὴ αὐτὴ ἀποτελουμένη ὑπὸ τῶν ἀνωτάτων δημοσίων λειτουργῶν, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἀπησχολημένοι ἀπὸ ὅλας τὰς ἄλλας ἐργασίας των, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν συστάσεις, ὑπομνήματα ἢ ἀκριβεῖς πληροφορίας περὶ τῆς παραγωγῆς μιᾶς ἑκάστης κοινότητος καὶ νὰ κατανείμῃ τὸ σύνολον τῶν φόρων. Νομίζω λοιπὸν ὅτι καὶ ἀπὸ ἀπόψεως σκοπιμότητος καὶ ἀπὸ πραγματικῆς, ἵνα πραγματικῶς φθάσωμεν νὰ ἐπιτύχωμεν μίαν τοιαύτην διανομήν, πρέπει νὰ γίνῃ ἡ κατανομὴ ὑπὸ τῶν τοπικῶν ἐπιτροπῶν, ἀποτελουμένων ὑπὸ διαφόρων κατὰ τόπους προσώπων. Λαμβάνω δὲ ἀφορμὴν νὰ εἴπω ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προλάβωσι καὶ αἱ γενικαὶ ὑπηρεσίαι. Εἶνε δυνατὸν ποτὲ νὰ ὑποσχεθῆτε ἀνθρωπίνως ὅτι ὁ Διευθυντὴς τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου, ὁ τμηματάρχης τοῦ Ταμιακοῦ τμήματος τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ὁ τμηματάρχης τοῦ Δημοτικοῦ τμήματος τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, εἶναι δυνατὸν νὰ κατανείμωσι τοὺς φόρους τετρακοσίων δήμων καὶ δύο χιλιάδων κοινοτήτων; Εἶναι ὡς νὰ λέγωμεν ὅτι οὐδέποτε θὰ γίνῃ ἡ διανομή. Εἰδικῶς δὲ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ὑπομιμνήσκω ὅτι εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου ὁ φόρος τοῦ ἐλαίου εἰδικῶς συνεισπράττεται μετὰ τοῦ δημοσίου οὐχὶ κατὰ δήμους ἀλλὰ κατὰ διαμέρισμα, ἀπαρτιζόμενον ἐκ δώδεκα δήμων, ὀρθῶς δὲ τότε διὰ τοῦ νομοσχεδίου ἡ διανομὴ αὕτη τοῦ φόρου ὑπήχθη εἰς ἐπιτροπὴν ἀπαρτιζομένην ὑπὸ τοῦ Ἐφόρου, τοῦ ταμίου καὶ τοῦ Εἰρηνοδίκου καὶ πραγματικῶς αὐτὴ ἡ ἐπιτροπή, ληξάσης τῆς χρονικῆς περιόδου, κατήρτισε τὴν διανομὴν τοῦ διαμερίσματος, τοῦ ἀποτελουμένου, ὡς εἴρηται, ἐκ δώδεκα δήμων καὶ ἀπένειμεν ἑνὶ ἑκάστῳ δήμῳ τὸ προσῆκον ἐκ τοῦ ὅλου ποσοῦ τοῦ φόρου. Ἤδη ὅμως πρόκειται νὰ γίνῃ ἡ ὑποδιανομὴ τοῦ φόρου τούτου ἀπὸ τοῦ δήμου εἰς τὰς κοινότητας καὶ εἶναι ἀδύνατον πραγματικῶς νὰ ἐφαρμοσθῇ. Ἐὰν λοιπὸν ἐξ ἰδίας πείρας, τὴν ὁποίαν ἔχω λάβει ἀπὸ τὸ ταμιακὸν λογιστήριον καὶ τὸ Ἐφοριακόν, δὲν εἶναι δυνατὸν μιᾶς ἐπαρχίας δώδεκα δήμων νὰ γίνῃ κατανομὴ τῶν φόρων, εἶναι δυνατὸν νὰ πιστεύσωμεν ἀκριβῶς ὅτι πραγματικῶς ἔχομεν διάταξιν ἡ ὁποία δύναται νὰ ἐφαρμοσθῇ; Δύνανται νὰ γράφωνται εἰς τὸν χάρτην διάφοροι διατάξεις, ἀλλὰ πρέπει πραγματικῶς νὰ φροντίζωμεν περὶ τῆς ἐφαρμογῆς αὐτῶν, καὶ δι’ αὐτὸ πρέπει νὰ ἀναθέσωμεν εἰς εἰδικὰς ἐπιτροπὰς, αἱ ὁποῖαι εἶναι καὶ ἁρμοδιώτεραι καὶ εἶναι δυνατὸν τὰ κοινοτικὰ συμβούλια ἐμφανιζόμενα ἐνώπιον τῶν ἀρχῶν νὰ παριστῶσιν ὅ,τι δίκαιον ἔχουσι. Ἡ παρατήρησις αὕτη εἶναι ἀξία προσοχῆς. Προσέτι διὰ τοῦ ἄρθρου 19 ὁρίζεται ὅτι «πρὸς ἀνανέωσιν τῶν δημοτικῶν δασμῶν προκειμένου περὶ... (ἀναγινώσκει). Νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι δίκαιον ν’ ἀποδοθῇ εἰς ἓν Κοινοτικὸν συμβούλιον διὰ μιᾶς ἀποφάσεως αὐτοῦ νὰ ἐπιβάλῃ τὴν φορολογίαν· πρέπει νὰ εἶναι ὁμόφωνος ἡ ἀπόφασις.

§245ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατόν.

§246Κ. ΧΡΥΣΟΧΟΪΔΗΣ. Κατὰ πλειονοψηφίαν.

§247ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Αὐτὸ εἶναι μία λεπτομέρεια.

§248Κ. ΧΡΥΣΟΧΟΪΔΗΣ. Πῶς θέλετε μία ἀπόφασις ἑνὸς κοινοτικοῦ συμβουλίου νὰ εἶναι ἀντίθετος πρὸς δέκα ἄλλας ἀποφάσεις;

§249Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Νομίζω, ὅτι τὰ ἄρθρα 19 καὶ 20 θίγουσι τὰ νεῦρα τοῦ νόμου περὶ Κοινοτήτων, δηλαδὴ τῶν ἄρθρων 56 καὶ 57. Λόγῳ τῆς σημερινῆς φορολογίας καθ’ ἑκάστην λαμβάνομεν τηλεγραφήματα καὶ ἀναφοράς, τὸ συμπέρασμα δὲ εἶναι, ὅτι αἱ κοινότητες δὲν δύνανται νὰ διοικηθῶσι. Νομίζω, ὅτι ἀπαιτεῖται ἰδιάζουσα προσοχὴ εἰς τὸ ἄρθρον αὐτό. Ζητοῦμεν τὴν κατανομὴν τῶν φόρων τῶν Κοινοτήτων ὅλου τοῦ Κράτους ἀπὸ τρεῖς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι ἄεργοι, διότι μεταβαίνουσιν εἰς τὰς 8 π. μ. καὶ καταντᾷ νὰ φεύγωσι τὴν 1 μ. μ., καὶ ἀφοῦ ἔχουσι τοιαύτην ἐργασίαν τοὺς λέγομεν νὰ μὴ κάμωσι τίποτε. Νομίζω, ὅτι ἐπιβάλλεται εἰς αὐτὸ τὸ μέρος νὰ συστηθῇ ἐπιτροπὴ ἀπὸ τὸν Ταμίαν, ἀπὸ τὸν Ἔφορον καὶ ἀπὸ τὸν Εἰρηνοδίκην εἰς τὴν πρωτεύουσαν ἑκάστης ἐπαρχίας. Θὰ σᾶς παρακαλέσω μέχρι τῆς βʹ συζητήσεως νὰ ἐπιστήσητε τὴν προσοχὴν ἰδιαιτέρως ἐπ’ αὐτοῦ, διότι αὐτὰ ἀφορῶσι σπουδαιοτάτας διατάξεις τοῦ νόμου περὶ Κοινοτήτων.

§250Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἐὰν ἐρωτήσωμεν τὸν κ. Ὑπουργὸν μέχρι τίνος σημείου ἔχει ἀποφανθῆ ἡ Ἐπιτροπὴ διὰ τὴν κατανομήν, θ’ ἀπαντήσῃ εἰς οὐδέν· δι’ αὐτὸν τὸν λόγον δὲν θὰ δυνηθῇ καὶ ἐφεξῆς νὰ ἐργασθῇ. Δι’ αὐτὸ πρέπει ν’ ἀνατεθῇ εἰς ἐπιτροπὴν ἀπὸ ὑπαλλήλους εἴτε κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον εἴτε κατ’ ἄλλον.

§251ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 19 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 20ον. (Ἀναγινώσκεται).

§252Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ὅταν ἐψηφίζετο ὁ νόμος περὶ Δήμων καὶ Κοινοτήτων τὸ ἄρθρον 58 ἀπετέλεσε τὸ κυριώτερον σημεῖον τῆς συζητήσεως, καθ’ ὅσον ἐκ τοῦ ἄρθρου τούτου ἐξαρτᾶται ἡ ζωὴ καὶ ἡ πρόοδος τῶν Δήμων. Εἰς τὴν ἔννοιαν τῆς ἀποκεντρώσεως συνυπάρχει καὶ ἡ ἰδέα τῆς δυνάμεως τῶν Δήμων νὰ κανονίζωσι τοὺς πόρους αὐτῶν κατὰ τὴν ἰδίαν αὐτῶν βούλησιν καὶ ἑπομένως νὰ κανονίσωσι τὴν ἔκτασιν τῶν φόρων, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐπιβληθῶσιν εἰς τοὺς κατοίκους ἑκάστου Δήμου. Ἐὰν ἐπρόκειτο ὁ Δῆμος νὰ ἐξαρτᾶται ἐντελῶς ἀπὸ τῆς Διοικήσεως ἢ ἀπὸ τῆς Κυβερνήσεως, θὰ ἦτο ζήτημα, ἐὰν θὰ ἠδύνατο νὰ προκύψῃ πρόοδός τις τῶν Δήμων καὶ ἀκριβῶς ἡ ἔλλειψις ἐμπιστοσύνης εἰς τὴν διοίκησιν καὶ τὴν Κυβέρνησιν ὑπηγόρευσεν τὸ νομοσχέδιον περὶ Δήμων καὶ Κοινοτήτων καὶ τὴν ἄδειαν ἡ ὁποία ἐδόθη εἰς αὐτούς, ὅπως ἄνευ τῆς συγκαταθέσεως τῆς Βουλῆς καὶ τῆς Διοικήσεως, κανονίζωσι τὰ ἔσοδα τῶν Δήμων. Κατὰ τὸ νομοσχέδιον, ὅπως ἔχει συνταχθῆ, εἰς τοὺς Δήμους δὲν ἔχει δοθῆ τὸ δικαίωμα νὰ κανονίζωσι τοὺς ἀμέσους αὐτῶν φόρους καὶ ἐνθυμοῦμαι, ὅτι κατὰ τὴν συζήτησιν ἐκείνην, τῇ προτάσει ἐμοῦ ἐκανονίσθη τὸ ἄρθρον 58, ὅπως εὑρίσκεται ἐν τῷ νόμῳ. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἡ Βουλή, διαρκούσης τῆς συζητήσεως, ἠννόησεν ὅτι ἠδύνατο νὰ προκύψῃ κατάχρησις ἐκ τοῦ ἄρθρου τούτου, ὅπως ἐψηφίσθη, καὶ ἔσπευσε διὰ τοῦ ἑτέρου ἄρθρου 195, ὅπως θεραπεύσῃ τὰ κακὰ τὰ ὁποῖα ἠδύναντο νὰ προκύψωσιν ἐκ τῆς καταχρήσεως τοῦ δικαιώματος, τὸ ὁποῖον ἐδόθη διὰ τοῦ ἄρθρου 58. Ἤδη, ψηφιζομένης τῆς τροποποιήσεως, νομίζω ὅτι δυνάμεθα νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν καὶ τὰ δύο αὐτὰ στοιχεῖα καὶ ν’ ἀφήσωμεν εἰς τοὺς Δήμους νὰ κανονίζωσι τὰ ἔσοδα αὐτῶν διὰ τῆς ἐπιβολῆς ἀμέσων φόρων καὶ συγχρόνως νὰ ἐμποδίσωμεν τὴν κατάχρησιν ἡ ὁποία δύναται νὰ προκύψῃ, ὥστε Δῆμοί τινες, οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ ἐπιβαρύνωσιν ἢ ὡρισμένην τάξιν ἢ ἄτομα, ὅπως συμβαίνῃ εἰς Κοινότητας, αἱ ὁποῖαι ἀποτελοῦσιν ἕν κτῆμα, ἕν τσιφλίκι, ὥστε αἱ μὲν ἀρχαὶ νὰ ἐκλέγωνται ἀπὸ τὸν καλλιεργητήν, ἡ δὲ περιουσία νὰ ἀνήκῃ εἰς ἄλλον, τὴν ὁποίαν οὕτω πως θὰ δύνανται νὰ φορολογήσωσι βαρέως οἱ ἀποτελοῦντες τὴν Κοινότητα πέραν τοῦ δικαιουμένου. Ἀλλὰ ἀφοῦ πρόκειται νὰ τροποποιηθῇ τὸ ἄρθρον τοῦτο, δὲν ἐννοῶ τὸν λόγον τῆς τροπολογίας, ὅπως προτείνεται αὕτη διὰ τοῦ ἄρθρου 20ου. Μεταξὺ τοῦ ἐν ἰσχύει ἄρθρου 58 καὶ τοῦ τροποποιουμένου, δὲν ὑπάρχει οὐδεμία διαφορὰ ἢ ὅτι, ἀντὶ οἱ Δῆμοι καὶ αἱ Κοινότητες νὰ ἔχωσι δικαίωμα νὰ ἐπιβάλωσιν ἄμεσον φορολογίαν εἰς ποσοστὰ μὴ πολλαπλάσια τοῦ δημοσίου φόρου, ἤδη κανονίζεται ὅπως ἡ φορολογία αὕτη ὁρίζεται μόνον εἰς ποσοστὰ τοῦ δημοσίου φόρου. Τὸ δικαίωμα τῆς ἀμέσου φορολογίας τῶν Δήμων διαιρεῖται οὕτω πῶς εἰς δύο κατηγορίας: εἰς φόρους, τοὺς ὁποίους δύναται νὰ ἐπιβάλῃ ὁ Δῆμος ἄνευ συγκαταθέσεως τῆς Διοικητικῆς ἀρχῆς καὶ τῆς Κυβερνήσεως, καὶ εἰς φόρους εἰς τοὺς ὁποίους ἡ συγκατάθεσις τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ἀπαραίτητος. Τὴν διάκρισιν ταύτην δὲν εὑρίσκω καθόλου σκόπιμον. Ὅταν ἐψηφίζετο τὸ νομοσχέδιον, ὡς ἰσχύει σήμερον, ὑπεστήριξα ὅτι διὰ τοῦ δικαιώματος τοῦ διδομένου εἰς τοὺς Δήμους, ἐπιβολῆς ποσοστοῦ ἢ πολλαπλασίου, κανονίζομεν πολυτέλειαν φορολογικὴν διὰ τοὺς Δήμους, δι’ ἣν οὗτοι δὲν εἶναι ἱκανοί. Ἐὰν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τοὺς ἀμέσους φόρους τοῦ Κράτους, ἐφ’ ὧν δύνανται οἱ Δῆμοι καὶ αἱ Κοινότητες νὰ θέσουν ποσοστὸν ἢ πολλαπλάσιον, θὰ ἴδωμεν ὅτι ἡ εὐχέρεια, ἣν ἐδώκαμεν εἰς τοὺς Δήμους καὶ τὰς Κοινότητας, εἶναι φανταστικὴ ἐντελῶς καὶ ἀπόδειξις ὅτι οὐδεὶς Δῆμος μέχρι τοῦδε ἐχρησιμοποίησε τὸ δικαίωμα τοῦτο.

§253ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Πολλοί.

§254ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε δύο λέξεις, ἐὰν νομίζητε ὅτι αἱ ἐκ τῆς πείρας παρατηρήσεις μου εἶναι δυνατὸν νὰ προλάβωσι τὴν περαιτέρω συζήτησιν. Ἔγκριτος συνάδελφος, εἰς ὃν δὲν ἔχω οὐδένα λόγον νὰ μὴ δίδω ἀπόλυτον πίστιν, μοὶ ἀνεκοίνωσεν ὅτι ἐπὶ κτήματος ὡρισμένης περιφερείας, ἔχοντος προσόδους ἐτησίας 15.000 δρχ., ἐπέβαλον φορολογίαν 17.000 δρχ. Ἀλλ’ ὑπάρχουσι καὶ ἄλλαι ἀνωμαλίαι. Ὁμολογῶ ὅτι κατὰ τὴν συνεδρίασιν, καθ’ ἣν ἐγένετο δεκτὴ ἡ τροπολογία, δὲν ἐπρόφθασα νὰ ἐκτιμήσω, ὡς συμβαίνει νὰ μὴ προφθάσῃ νὰ ἐκτιμήσῃ οὔτε ἡ Κυβέρνησις οὔτε ἡ Βουλή, τὰς σοβαρὰς συνεπείας τοιαύτης τροπολογίας, γενομένης δεκτῆς κατὰ τὴν τελευταίαν στιγμήν. Διὰ τοῦτο ἔκτοτε κατὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν οὐδεμίαν τροπολογίαν δέχομαι, ἂν δὲν τὴν ἔχω ὑπ’ ὄψει πρότερον. Ὑπάρχουν πολλάκις μεγάλαι συνέπειαι ἐκ τοιούτων τροπολογιῶν. Συνέβη ὁ φόρος τῶν ἀροτριώντων ἢ ἄλλος δημόσιος φόρος ὁρίζων 2% ἕως 5% νὰ κινδυνεύῃ νὰ φέρῃ ἀποτέλεσμα 100, 200, 500 δραχμῶν. Ὑπάρχουσι δὲ καὶ ἄλλαι περιπτώσεις, τὰς ὁποίας ἔχω ὑπ’ ὄψει, αἵτινες μὲ ἐξηνάγκασαν νὰ προβῶ εἰς τοιαύτην μεταρρύθμισιν τοῦ Νόμου.

§255Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Ὑπάρχει Κοινότης εἰς τὴν ἐπαρχίαν Καλαβρύτων, ἔχουσα προσόδους περὶ τὰς 400 δρχ. Ὁ Νομάρχης τὴν προσεκάλεσε νὰ αὐξήσῃ τὰς προσόδους της, αὕτη εἶπεν ὅτι δὲν ἔχει τρόπον, καὶ ὁ Χριστιανὸς αὐτὸς ἐπέβαλε τὸ δεκαπλάσιον τῆς δημοσίας φορολογίας, ἥτις ἐφαρμοζομένη εἰς τὰ ἀροτριῶντα κτήνη ἔχει ἀποτέλεσμα νὰ πληρώσῃ ἕκαστος βοῦς 360 δρχ., ἐνῷ ἡ ἀξία του εἶναι 150. Ἀπεφάσισαν δὲ οἱ κάτοικοι νὰ τοὺς σφάξουν.

§256Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Δὲν εἶμαι ἀσύμφωνος, ἀλλ’ ὁ τρόπος τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ δικαιώματος αὐτοῦ, ἀπέδειξεν ὅτι ἡ ἀποκέντρωσις δὲν ἦτο ὥριμος ἐν Ἑλλάδι καὶ ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ ἐμπιστευθῇ εἰς ὅλας τὰς Κοινότητας καὶ τοὺς Δήμους τὸ δικαίωμα νὰ κανονίζωσι κατ’ ἰδίαν βούλησιν τοὺς φόρους αὐτούς. Ἐπειδὴ δὲ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀπαλλαγὲν πολλῶν ἀσχολιῶν, ἔχει ἤδη κυρίαν τὴν ἀποκέντρωσιν καὶ πρὸ πάντων τὴν πρόοδον τῶν Δήμων καὶ τῶν Κοινοτήτων, νομίζω, ὅτι τὸ ἄρθρον τοῦτο δὲν ἔχει λόγον· διότι δὲν βλέπω διατί ἀπὸ μὲν τοὺς φόρους, οὓς ἔχει εἰς τὴν χρῆσιν του τὸ Δημόσιον, δύναται νὰ ἐπιβάλῃ ποσοστὸν ἢ πολλαπλάσιον, ὡς προτείνει ἡ τροπολογία, ἄνευ ἐγκρίσεως τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς ἢ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, περὶ δὲ τῶν ἄλλων φόρων δὲν χορηγεῖται τὸ δικαίωμα τοῦτο εἰς τοὺς Δήμους καὶ τὰς Κοινότητας καὶ τότε μόνον δύναται νὰ ἐφαρμοσθῇ, ὅταν ὑπάρχῃ ἡ ἔγκρισις τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἀκριβῶς αἱ γενόμεναι καταχρήσεις μᾶς κάμνουν νὰ πιστεύσωμεν, ὅτι ἡ τοιαύτη εὐχέρεια ὅλων τῶν Δήμων καὶ Κοινοτήτων, νὰ κανονίζωσιν ἰδίᾳ βουλήσει τὸ φορολογικὸν αὐτῶν σύστημα, δύναται νὰ ἀγάγῃ εἰς καταχρήσεις καὶ καταστήσῃ τὸν θεσμὸν αὐτόν, ἀπὸ τὸν ὁποῖον περιμένομεν τόσον πολλά, ἀντιπαθῆ. Ἀλλ’ ἐὰν ἠθέλωμεν ἐξ ἄλλου περιορίσει τὸ δικαίωμα, ὅπερ ἐδώσαμεν εἰς τοὺς Δήμους, ὅπως κανονίζωσι μέχρις ὡρισμένου βαθμοῦ ἰδίᾳ βουλήσει τὸ ποσὸν τῶν ἐσόδων καὶ ἐκτελῶσιν ἔργα, διότι τοιαῦτα ἄνευ πόρων δὲν δύνανται νὰ ἐκτελεσθῶσι, κινδυνεύομεν νὰ ὑποτάξωμεν πάλιν τοὺς Δήμους εἰς τὴν κεντρικὴν ἐξουσίαν καὶ τοὺς καταστήσωμεν ἀτροφικούς, ἐὰν αὕτη δὲν εἶναι διατεθειμένη νὰ τοὺς βοηθήσῃ. Θὰ ἦτο εὐχῆς ἔργον, ὅπως ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ, σκεφθῇ ὁ κ. Ὑπουργός, ἐὰν δὲν ἔπρεπε νὰ δώσῃ ἰδικίτερα δικαιώματα εἰς τοὺς Δήμους καὶ τὰς Κοινότητας καὶ ἰδιαιτέρως εἰς τινας, διότι τὸ ἴδιον δικαίωμα ἐφαρμοζόμενον εἰς τὸν Δῆμον Ἀθηναίων καὶ εἰς Κοινότητα 300 κατοίκων δὲν δύναται νὰ φέρῃ τὰ αὐτὰ ἀποτελέσματα. Βεβαίως τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον Ἀθηναίων δὲν θὰ ἐψήφιζε διάταξιν ὡς ἐκείνην, ἣν ἐμνημόνευσεν ὁ κ. βουλευτὴς Ἀχαϊοήλιδος. Ὅταν τὸ δικαίωμα αὐτὸ δίδεται εἰς Κοινότητα μὴ δυναμένην νὰ κανονίσῃ τὸ προσῆκον φορολογικὸν σύστημα, θὰ προκύψωσι καταχρήσεις. Ἐξ ἄλλου πρόκειται περὶ προϋπολογισμῶν χιλιάδων ἢ ἑκατομμυρίων κατ’ ἔτος. Οὗτοι δὲν δύνανται νὰ κανονίσωσιν ἔσοδα ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ αὐτοῦ συστήματος. Πρέπει λοιπὸν οἱ Δῆμοι καὶ αἱ Κοινότητες νὰ διαιρεθῶσιν εἰς κατηγορίας καὶ μόνον εἰς Δήμους πρωτίστης τάξεως νὰ δοθῇ τὸ δικαίωμα τῆς αὐτοδιοικήσεως, τὸ ὁποῖον ἐκπροσωπεῖται διὰ τῆς ἐπιβολῆς φόρου ἄνευ τῆς συγκαταθέσεως τῆς πολιτείας. Ἐὰν ἑπομένως ὑπάρχῃ ἀνάγκη τῆς συγκαταθέσεως τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως ἐπιβληθῇ ἄμεσος φορολογία, τὴν ὁποίαν θὰ εἶχεν ἐπιβάλῃ τὸ Κράτος, ὁ αὐτὸς λόγος ὑπάρχει ὅπως ἡ συγκατάθεσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπάρχῃ καὶ προκειμένου περὶ φόρων περὶ τῶν ὁποίων ἤδη ἔχει λάβει πρόνοιαν τὸ Κράτος, ὅπως τοὺς ἔχῃ εἰς ἐφαρμογήν. Μεταξὺ τῶν δύο τούτων δὲν βλέπω καμμίαν διάκρισιν, καὶ θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἔλεγεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐὰν εὕρισκε διάκρισιν μεταξὺ τοῦ φόρου τοῦ εἰσοδήματος καὶ τοῦ φόρου τῶν κληρονομιῶν, ὁ ὁποῖος δὲν εἶχε τεθῇ ὡς χθές. Δὲν βλέπω διὰ τίνα λόγον, ἐπὶ μὲν τοῦ πρώτου, νὰ μὴ ἔχῃ οὐδὲν δικαίωμα ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ νὰ ἔχῃ ἐπὶ τοῦ δευτέρου καὶ ἐφ’ ὅσον φόρος θὰ ἐπιβάλλεται ὑπὸ τῆς πολιτείας ἐπὶ τοσοῦτον νὰ ἐκπίπτῃ τὸ δικαίωμα ἀπὸ τοὺς Δήμους καὶ Κοινότητας νὰ κανονίζωσιν αὐτοὶ κατ’ ἰδίαν βούλησιν. Οἱ ἄμεσοι φόροι εἶναι μιᾶς κατηγορίας καὶ τῆς αὐτῆς φύσεως, εἴτε ἔχουσιν ἐφαρμοσθῇ ὑπὸ τῆς πολιτείας εἴτε μή. Ἐὰν ὁρισθῇ, ὅτι οἱ Δῆμοι καὶ Κοινότητες θὰ ἔχωσι τὸ δικαίωμα τοῦτο, πρέπει νὰ ὁρισθῇ δι’ ὅλους καὶ ἐὰν νομισθῇ, ὅτι δύνανται νὰ προκύψωσι καταχρήσεις, ὅπως τὰ πράγματα ἀπέδειξαν, τὸ δικαίωμα πρέπει νὰ ἀφαιρεθῇ. Νομίζω ὅτι ἄλλη διαίρεσις ἔπρεπε νὰ γίνῃ, ὅπως οἱ Δῆμοι διαιρεθῶσιν εἰς κατηγορίας καὶ εἰς Δήμους ὡρισμένης κατηγορίας νὰ δοθῇ τὸ δικαίωμα τοῦ κανονίζειν τὰ ἔσοδα κατ’ ἰδίαν βούλησιν καὶ ἄνευ τῆς συγκαταθέσεως τῆς πολιτείας. Ἔχομεν πρόσφατον παράδειγμα. Ὁ δήμαρχος Ἀθηναίων διεξετραγώδησε πρὸ ἡμερῶν τὴν ἀθλίαν κατάστασιν τῶν δημοτικῶν σχολείων καὶ συγχρόνως, ἐνῷ αὐτὸς ἔπρεπε νὰ ἐμφανισθῇ ὑπεύθυνος ἐνώπιον τῆς κοινωνίας διὰ τὴν τοιαύτην κατάστασιν, διεμαρτυρήθη ὅτι δὲν εἶχεν αὐτὸς τὸ δικαίωμα νὰ διορθώσῃ τὴν κατάστασιν ἐκείνην καὶ ἔρριψε τὸ βάρος εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία δὲν ἐπέτρεπε τὴν ἵδρυσιν σχολείων, καὶ συγχρόνως μὲ τὴν καλήν του πρόθεσιν ὁ Δήμαρχος Ἀθηναίων ἐδήλωσεν, ὅτι θὰ προβῇ ταχέως εἰς τὴν σύναψιν δανείου, ὅπως ἱδρύσῃ πέντε σχολεῖα, ἵνα μὴ οἱ μαθηταὶ καὶ τῶν δύο φύλων στοιβάζωνται εἰς στενὰ οἰκήματα ἀνθυγιεινὰ καὶ τελείως ἀκατάλληλα διὰ τὴν μόρφωσιν αὐτῶν. Τί προκύπτει ἐκ τούτου; Ὅτι ὁ Δῆμος Ἀθηναίων εἶναι ἀνίκανος νὰ αὐξήσῃ τὰ ἔσοδά του. Διατί δὲ ἐνῷ ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἐπιβάλῃ ποσοστόν τι, κατὰ τὸν νόμον, δὲν ἔπραττε τοῦτο, ἀλλὰ μόνον διὰ δανείου θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ διορθώσῃ μίαν κατάστασιν, τὴν ὁποίαν παρουσίασε, βάρβαρον καὶ ἀπάνθρωπον; Ἐὰν ἤθελεν ὁ Δῆμος Ἀθηναίων νὰ ἐφαρμόσῃ τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον τοῦ δίδει ὁ νόμος, δὲν θὰ ἠδύνατο νὰ κάμῃ τίποτε, διότι οἱ φόροι τοὺς ὁποίους ἔχει ἐφαρμόσει ἡ πολιτεία, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δώσωσιν εἰς τὸν Δῆμον Ἀθηναίων ποσὸν σημαντικόν, ὅπως θεραπεύσῃ ἐπειγούσας ἀνάγκας. Περὶ τῶν ἀμέσων φόρων, τοὺς ὁποίους ἔχει ἡ πολιτεία εἰς ἐνέργειαν, περὶ ἀροτριώντων κτηνῶν, περὶ περιβολίων, περὶ βοσκῶν, δὲν δύναται νὰ γίνῃ λόγος. Ἄμεσοι φόροι εἰς τοὺς ὁποίους δύναται νὰ ἀποβλέψῃ ὁ Δῆμος Ἀθηναίων, εἶναι ὁ φόρος τῶν οἰκοδομῶν καὶ οἰκοπέδων καὶ ὁ φόρος ἐπὶ τῶν ἐπιτηδευμάτων. Ἀλλ’ ὁ φόρος ἐπὶ τῶν οἰκιῶν καὶ ὁ φόρος ἐπὶ τῶν ἐπιτηδευμάτων, βαρύνουσι τόσον πολὺ τὸν λαόν, ὥστε νὰ μὴ δύναται ὁ Δῆμος Ἀθηναίων νὰ καταφύγῃ εἰς τοὺς φόρους αὐτούς, χωρὶς νὰ προκαλέσῃ τὴν ἀγανάκτησιν τοῦ Ἀθηναϊκοῦ λαοῦ, ὁ δὲ φόρος ἐπὶ τῶν οἰκοδομῶν θὰ βαρύνῃ τοὺς κατοίκους, διότι οἱ κάτοχοι τούτων θ’ αὐξήσωσι τὰ ἐνοίκια. Ἑπομένως ἡ εὐχέρεια, ἡ διδομένη εἰς τὸν πρῶτον Δῆμον τοῦ Κράτους, δὲν ἔχει οὐδεμίαν σημασίαν, διότι μόνον εἰς τοὺς φόρους τῶν οἰκοδομῶν καὶ ἐπιτηδευμάτων δύναται νὰ ἀποβλέψῃ. Ὁ τρίτος φόρος ἐπὶ τοῦ εἰσοδήματος, ὅπως ἔχει τεθῇ ὑπὸ τῆς πολιτείας, δὲν δύναται καθόλου νὰ χρησιμοποιηθῇ εἰς τοὺς μικροὺς Δήμους καὶ Κοινότητας, διότι ὡς γνωστὸν περιουσίαι κάτω τῶν 4.000 δραχμῶν εἶναι ἀφορολόγητοι, καὶ ἑπομένως περιουσίαι ἀνώτεραι δὲν ὑπάρχουν εἰς τοὺς μικροὺς Δήμους, εἰς δὲ τὰς Ἀθήνας δὲν θὰ ἠδύνατο νὰ φέρῃ ποσὸν ἄξιον λόγου, ἀφοῦ εἰς τὸ Κράτος ὁ φόρος οὗτος δὲν ἀποδίδει περισσοτέρας τῶν 600.000 δραχμῶν, ἑπομένως, ἀναλόγως ἐφαρμοζόμενος, θὰ δώσῃ τὸ ἥμισυ ἢ τὸ τρίτον, ποσὸν ἀσήμαντον καὶ ἀνίκανον, ὄχι πρὸς ἐκτέλεσιν μεγάλων ἔργων, ἀλλὰ καὶ πρὸς θεραπείαν ἐπειγουσῶν ἀναγκῶν, ὡς εἶναι ἡ οἰκοδομὴ σχολείων, ὅπως μὴ ἡ σπουδάζουσα νεολαία στοιβάζηται εἰς τρώγλας. Ὅπως ἑπομένως ἔχει δοθῇ τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς Δήμους εἶναι περιττόν. Διὰ τῆς τροπολογίας αὐτῆς καὶ τὰ κακὰ θὰ θεραπευθῶσι καὶ δὲν θὰ μείνῃ τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς Δήμους νὰ κανονίζωσιν ἔσοδά τινα, ἄνευ τῆς συγκαταθέσεως τῆς πολιτείας. Ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν νομίζῃ, ὅτι πρέπει νὰ δοθῇ τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς Δήμους, ὅπως μέχρις ὡρισμένου ποσοῦ κανονίζωσιν αὐτὴν κατ’ ἰδίαν βούλησιν, ἂς τὸ δώσῃ τὸ δικαίωμα αὐτό, ἀλλὰ κατ’ ἄλλον τρόπον, διότι, ὡς ἔχουν σήμερον τὰ πράγματα, δὲν δύνανται νὰ χρησιμοποιήσωσι τίποτε. Ἐγὼ νομίζω ὅτι διὰ τὸν Δῆμον Ἀθηναίων, ὅπως καὶ διὰ τοὺς τῶν πόλεων ἄνω τῶν 10.000 κατοίκων, καὶ τοιοῦτοι εἶναι οἱ δῆμοι Ἀθηνῶν, Πειραιῶς καὶ Θεσσαλονίκης, πρέπει νὰ ὁρισθῶσιν εἰδικαὶ διατάξεις καὶ νὰ μὴ κανονίζωνται τὰ τῶν ἐσόδων τῶν δήμων αὐτῶν, ὅπως κανονίζονται μιᾶς Κοινότητος ἀποτελουμένης ἐκ 300 κατοίκων. Ὁ Δῆμος Ἀθηναίων σήμερον ἔχει προϋπολογισμὸν 4½ ἑκατομμυρίων, ἀλλ’ ἐκ τοῦ ποσοῦ τούτου μέγα μέρος ἀνήκει εἰς τὴν Πολιτείαν διὰ δαπάνας τῆς ἐκπαιδεύσεως καὶ τῆς Ἀστυνομίας. Ἑπομένως χρησιμεύει ὁ Δῆμος ὡς εἰσπράκτωρ τοῦ Κράτους διὰ δαπάνας τινάς, αἱ ὁποῖαι ἀνήκουν εἰς τὴν Πολιτείαν, ἀφοῦ ὁ Δῆμος δὲν ἔχει ἀπ’ αὐτὴν ἀπολύτως οὐδὲν δικαίωμα· ὥστε δὲν μένει εἰς τὸν Δῆμον παρὰ ἐλάχιστον μόνον ποσόν· ὅταν δὲ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν αἱ ὑποχρεώσεις τοῦ Δήμου, αἱ ἀπαραίτητοι πρὸς ἐκτέλεσιν ἔργων, δὲν μένει παρὰ ἀσήμαντον ποσόν. Εἶχον ὁμιλίαν μετά τινος δημοτικοῦ συμβούλου, πρό τινων ἡμερῶν, καὶ μὲ ἠρώτα κατὰ τίνα τρόπον θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ αὐξήσῃ ὁ δῆμος Ἀθηναίων τὰς προσόδους του, ἀφ’ οὗ μὲ τὰ μέσα, τὰ ὁποῖα ἔχει σήμερον, εἶναι ἀνίκανος, ἄνευ δανείου, νὰ ἐκτελέσῃ ἔργα, ὡς τὴν οἰκοδομὴν δημοτικῶν σχολείων. Καὶ τῷ εἶπον ὅτι τὸ δικαίωμα τοῦ τό δίδει ὁ νόμος· θὰ ἔχῃ μόνον ἀνάγκην τῆς ἐγκρίσεως τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως ὁ δῆμος Ἀθηναίων ἐπιβάλῃ οἱονδήποτε φόρον ἤθελε κρίνει ὀρθόν.

§257Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Κύριε συνάδελφε, δὲν νομίζετε ὅτι εἶναι κουρασμένη ἡ Βουλὴ καὶ δὲν δύναται νὰ σᾶς ἀκούσῃ;

§258Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Θὰ τελειώσω εἰς ὀλίγα λεπτά.

§259Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ἂς διακόψωμεν ἐπὶ τέλους.

§260ΤΙΝΕΣ. Ἂς τελειώσῃ ὁ κ. συνάδελφος.

§261ΕΠ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Εἶναι τὸ οὐσιωδέστερον ζήτημα αὐτό.

§262Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἐὰν νομίζῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὅτι, κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ παρόντος νομοσχεδίου, δὲν δύναται νὰ λάβῃ πρόνοιαν, ὅπως ῥυθμίσῃ τὰ τῆς φορολογίας τῶν μεγάλων προπάντων δήμων, δύναται νὰ προβῇ εἰς τὴν σύνταξιν εἰδικοῦ νομοσχεδίου. Ἀλλὰ νὰ ἀφήσῃ τὸν Δῆμον Ἀθηναίων καὶ τὸν Δῆμον Πειραιῶς ὅπως καὶ τὸν δῆμον Θεσσαλονίκης δηλ. τοὺς τρεῖς μεγάλους δήμους εἰς τὴν κατάστασιν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται, θὰ εἶναι ὡς ἂν δὲν ἀνεγνώριζεν, ὅτι οἱ δῆμοι οὗτοι δὲν ἐκπληροῦσι σήμερον τὸν προορισμόν των. Διὰ δανείων καὶ μόνον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προαχθῶσιν οἱ δῆμοι· ἀλλὰ καὶ τὰ δάνεια ἀκόμη συναπτόμενα ἔχουσιν ὑπηρεσίαν χρέους καὶ πρέπει νὰ δοθῇ εἰς τοὺς δήμους τὸ δικαίωμα νὰ ἐξεύρωσι τοὺς πόρους τούτους. Ἐὰν νομίζῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ὅτι ἄνευ τῆς συγκαταθέσεώς του, δὲν πρέπει νὰ δώσῃ εἰς τοὺς μεγάλους δήμους τὸ δικαίωμα νὰ ἐπιβάλωσι φόρους, τότε τὸ νομοσχέδιον ἔχει καλῶς. Ἐὰν νομίζῃ ὅτι πρέπει οἱ μεγάλοι Δῆμοι νὰ ἔχωσι τὸ δικαίωμα ἄνευ τῆς συγκαταθέσεως τῆς Κυβερνήσεως, νὰ κανονίζωσι τοὺς πόρους των, τότε πρέπει νὰ ἀρκεσθῇ εἰς τὴν διάταξιν τοῦ νόμου, διὰ τῆς ὁποίας ἀφίνει εἰς τοὺς Δήμους τὸ δικαίωμα νὰ θέτωσιν ἐξ ἰδίας προαιρέσεως μισθόν, φόρους ἐφηρμοσμένους ὑπὸ τῆς πολιτείας εἰς ποσοστά, ἀλλὰ νὰ τοῖς δώσῃ τὸ δικαίωμα νὰ ἐπιβάλωσιν οἱονδήποτε φόρον, θέτων ἐν ἀνάγκῃ ἕνα μέγιστον ὅρον, ὡς ποσὸν ἐσόδου, τὸ ὁποῖον οἱ Δῆμοι νὰ μὴ δύνανται νὰ ὑπερβῶσιν. Εἰς τὰς παρατηρήσεις ταύτας προέβην ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, διότι μοὶ ἔκαμεν ἐντύπωσιν ὅτι ὁ Δῆμος Ἀθηναίων ἐκήρυξεν ἀνικανότητα, ὅπως θεραπεύσῃ ἐπειγούσας ἀνάγκας καὶ ἡ πολιτεία ἀφῆκε τὴν κοινωνίαν μὲ τὴν ἐντύπωσιν αὐτὴν τοῦ Δήμου Ἀθηναίων, χωρὶς νὰ μεριμνήσῃ ὅπως ἡ κατάστασις, ἡ ὁποία ὑπάρχει, λείψῃ εἴτε διὰ τῆς συνεργασίας, ὅπως ἀπὸ κοινοῦ κανονισθῶσι φόροι, οἱ ὁποῖοι πρέπει νὰ ἐπιβληθῶσι πρὸς πρόοδον τῆς πόλεως, εἴτε ὅπως δοθῇ εἰς τὸν Δῆμον Ἀθηναίων τὸ δικαίωμα νὰ κανονίσῃ αὐτὸς κατ’ ἰδίαν βούλησιν τοὺς φόρους, τοὺς ὁποίους πρέπει νὰ ἐπιβάλῃ. Δὲν ἀγνοεῖτε, κύριοι, ὅτι, διὰ νὰ μὴ ὁμιλήσωμεν περὶ τῶν Δήμων τῶν μεγάλων πόλεων, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι προϋπολογισμὸν ἑκατοντάδων ἑκατομυρίων, ὁ τοῦ Βερολίνου ἔχει προϋπολογισμὸν 600,000,000, ὁ δῆμος τῆς Σόφιας ἔχει προϋπολογισμὸν 17,000,000 καὶ ἡ πόλις τῆς Σόφιας εἶναι μικροτέρα τοῦ ἡμίσεως τῆς πόλεως Ἀθηνῶν, ὁ δὲ πλοῦτος τῆς Σόφιας εἶναι ζήτημα ἂν ἀποτελῇ τὸ τέταρτον ἢ τὸ πέμπτον τῆς πόλεως τῶν Ἀθηνῶν, ὅμως ὁ δῆμος ἐκεῖνος εἶναι τόσον προοδευτικός, ὥστε νὰ ἔχῃ προϋπολογισμὸν 17,000,000, ἐν ᾧ ὁ δῆμος Ἀθηναίων εὑρίσκεται εἰς κατάστασιν, ὥστε νὰ ὀλοφύρεται, διότι δὲν εἶναι εἰς θέσιν οὐδὲ 5 δημοτικὰ σχολεῖα νὰ οἰκοδομήσῃ, καὶ περιμένει μόνον διὰ τῆς συνάψεως ἑνὸς δανείου νὰ θεραπεύσῃ τὴν κατάστασιν αὐτήν. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῆς ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου τούτου, ἐπαναλαμβάνω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἔχει καθῆκον νὰ μεριμνήσῃ, ὅπως δώσῃ εἰς τοὺς μεγάλους δήμους δικαίωμα, νὰ προβῶσιν εἰς τὴν ἐκτέλεσιν ἔργων καὶ οἱ Δῆμοι ἐξέλθωσιν ἐκ τῆς μαρασμώδους καταστάσεως, εἰς τὴν ὁποίαν διατελοῦσιν.

§263Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Θὰ ἐπανέλθωμεν, κ. Πρόεδρε.

§264Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶνε κατάστασις αὐτή. Θὰ ξενυχτοῦμε;

§265Σ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ἕως τὰς τρεῖς ἐκαθήμεθα χθές.

§266Π. ΣΠΥΡΑΚΗΣ. Θὰ συζητῶμεν χασμώμενοι;

§267ΕΠ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Εἶναι νομοσχέδιον οὐσιῶδες.

§268ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Δὲν πρέπει νὰ λησμονῶμεν, ὅτι ἀξιώσει τῆς Βουλῆς, προεκλήθη νομίζω ἡ δήλωσις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς δὲν θὰ παραταθῶσιν ἐπὶ πολλὰς ἡμέρας. Ἐὰν ἡ Βουλὴ φρονῇ, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ τερματισθῶσιν αἱ ἐργασίαι αὐτῆς, καθ’ ἣν ἡμέραν περίπου ὡρίσθη, ψηφιζομένων μόνων τῶν νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα ἡ Κυβέρνησις θεωρεῖ ἀναγκαῖα...

§269Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Μέχρι τοῦ Σαββάτου δὲν εἶναι δυνατόν.

§270ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Δὲν θὰ τελειώσουν τὸ Σάββατον αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς. Ὁπωσδήποτε, ἐὰν δὲν διακόψωμεν, παρακαλῶ, ὅπως ψηφισθῇ τοὐλάχιστον τὸ νομοσχέδιον τοῦτο.

§271Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐὰν εἶναι καὶ ἄλλα νομοσχέδια δυνάμενα νὰ ψηφισθῶσιν, ἂς ψηφισθῶσι διὰ νὰ μὴ ἐπανέλθωμεν.

§272ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἴμεθα σύμφωνοι, καθήσετε κύριοι βουλευταί. Ὁ κ. Βελέντζας.

§273Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν ἀφίνετε νὰ κάμωμεν ἁπλῶς παρατηρήσεις σήμερον καὶ εἰς τὴν βʹ ἀνάγνωσιν συζητοῦμεν;

§274ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἀφ’ οὗ, κοινῇ συναινέσει, ἐκανονίσθη νὰ περατωθῇ εἰς αʹ ἀνάγνωσιν ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου τούτου, νὰ ψηφισθῶσι δὲ καὶ ἄλλα τινά, τὰ ὁποῖα φυσικὰ δὲν ἔχουν νὰ προκαλέσουν συζήτησιν, δηλῶ δὲ ὡς πρὸς τὸ φαρμακευτικόν, διὰ τὸ ὁποῖον εἶχον δηλώσει ὅτι δὲν θὰ ψηφισθῇ πρὸ τῆς διακοπῆς, ὅτι δὲν θὰ ψηφισθῇ ἀπόψε, ἀφ’ οὗ λείπουν οἱ κύριοι συνάδελφοι, οἱ μέλλοντες νὰ λάβωσιν τὸν λόγον, ἀφ’ οὗ οὕτως συνεφωνήθη, νομίζω ὅτι θὰ καταναλωθῇ χρόνος πολὺς χωρὶς κἂν νὰ φθάνωμεν εἰς τὸ ἀποτέλεσμα, διὰ τὸ ὁποῖον ἐγένετο ἡ συζήτησις.

§275Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἀφίνετε, κ. Βελέντζα, εἰς τὴν βʹ συζήτησιν;

§276Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Μετὰ τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ὅτι εἰς τὴν βʹ συζήτησιν θὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει τὰς τροπολογίας παραιτοῦμαι.

§277ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Τὰς τροπολογίας τὰς ὁποίας θὰ ὑποβάλετε ἀπὸ τοῦδε, διότι εἶπον ὅτι δὲν εἶναι προσῆκον, δὲν εἶναι ἔργον φρονήσεως νὰ γίνωνται δεκταὶ τροπολογίαι, ὑποβαλλόμεναι τὴν τελευταίαν στιγμήν, τῶν ὁποίων τὰς συνεπείας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀντιληφθῇ ἡ Βουλὴ οὐδὲ οἱ Ὑπουργοί. Ἐὰν ὅμως εἶναι ὑποβεβλημέναι τροπολογίαι, τὰς ὁποίας ἐγὼ μετὰ μελέτην θὰ εὕρω ὅτι δύνανται νὰ γίνωσι δεκταί, φυσικὰ αὐτὰς θὰ τὰς ἀποδεχθῶ κατὰ τὴν βʹ συζήτησιν.

§278Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Πολὺ καλά.

§279ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φίλιος.

§280Ι. ΦΙΛΙΟΣ. Δὲν λαμβάνεται καμμία πρόνοια, περὶ τῆς μειώσεως τῶν φόρων, τῶν ἐπιβαλλομένων διὰ τοῦ ἄρθρου 58, διότι ἐπιβάλλονται ὑπὸ τῶν Κοινοτικῶν Συμβουλίων, ἐγκρίνονται ἀπὸ τὸν Νομάρχην, εἰς τὸ Ὑπουργεῖον στέλλονται ἀντίγραφα τῶν ψηφισμάτων καὶ τῶν διαταγῶν καὶ μένει χωρὶς νὰ βεβαιωθῇ ὁ φόρος· φέρ’ εἰπεῖν ἐπιβάλλεται φόρος ἐπὶ τῶν ζώων· ποῖος θὰ βεβαιώσῃ τὸν φόρον;

§281ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὁ ἔφορος.

§282Ι. ΦΙΛΙΟΣ. Ἐπὶ τῇ βάσει τίνων στοιχείων; Θὰ προηγηθῶσι δηλώσεις, διότι κανὲν στοιχεῖον δὲν ἔχει· θὰ τοῦ ὑποβάλῃ κατάστασιν ὁ πρόεδρος τῆς Κοινότητος καὶ δύναται νὰ φέρῃ εὐθύνην καμμίαν ὁ ἔφορος; Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ προηγηθῇ μία δήλωσις πρὸς τὴν ἐφορίαν, ἡ ὁποία νὰ ἐπαληθεύσῃ αὐτὰς τὰς δηλώσεις, διότι ἄνευ οὐδενὸς στοιχείου πῶς θὰ προβῇ εἰς τὴν βεβαίωσιν;

§283Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Κύριοι Βουλευταί· προκειμένου περὶ τοιούτου νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ἔχει ἀποτελέσματα σοβαρά, προκειμένου περὶ τῆς ζωῆς τῶν Κοινοτήτων, προκειμένου περὶ ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου, δι’ ὧν κανονίζονται αἱ πρόσοδοι τῶν Δήμων καὶ Κοινοτήτων, νομίζω ὅτι ἔχει σοβαρωτάτην σημασίαν καὶ θὰ προκαλέσω τὴν προσοχὴν καὶ τοῦ ὀλίγου ἔστω ἀριθμοῦ τῶν κ. κ. Βουλευτῶν. Διὰ τοῦ νόμου περὶ Δήμων καὶ Κοινοτήτων ἐγένετο πλήρης κατὰ τὸ πλεῖστον μεταβολὴ τοῦ κρατήσαντος ἐπὶ μακρὸν χρόνον δημοτικοῦ συστήματος, ἐγένοντο αἱ Κοινότητες. Τοιουτοτρόπως ἐπῆλθεν ἡ αὐτοδιοίκησις, εἰσήχθη δηλ. θεσμός, ὁ ὁποῖος ἐχαιρετίσθη παρ’ ὅλων, οἱ ὁποῖοι ἐψήφισαν τὸν νόμον ἐκεῖνον κατὰ τὴν Διπλῆν Βουλὴν μετ’ ἐνθουσιασμοῦ, εἰς ἡμᾶς δὲ ἀφέθη νὰ κρίνωμεν ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου, ἂν καὶ κατὰ πόσον ὁ θεσμὸς αὐτὸς περὶ Δήμων καὶ Κοινοτήτων ὁ νέος, ἐπέτυχεν. Ἐκ τῆς μικρᾶς τοῦ νόμου ἐφαρμογῆς παρουσιάσθησαν πλεῖσται ἐλλείψεις καὶ ἀτέλειαι, τινὰς τῶν ὁποίων τὸ ὑποβληθὲν ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ νομοσχέδιον, πρόκειται νὰ θεραπεύσῃ, ἀλλ’ ἐπὶ πλέον παρουσιάσθη, προκειμένου εἰδικῶς περὶ τοῦ ἄρθρου 20, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς δὲν ἦτο ἀκόμη ὥριμος εἰς αὐτοδιοίκησιν, διότι εὐθὺς ὡς ἐδόθη ἡ ἐξουσία εἰς τὰ μέλη τῶν Κοινοτήτων, νὰ εὕρωσι τοὺς πόρους, ἐκ τῶν ὁποίων ἔπρεπε νὰ ζήσουν, εὐθὺς ἀμέσως ἐπῆλθεν ἡ διάστασις καὶ ἡ διαίρεσις μεταξὺ τῶν Κοινοτήτων καὶ οἱ μὲν κτηνοτροφικοὶ πληθυσμοὶ ἦλθον εἰς πλήρη διάστασιν μὲ τοὺς γεωργικοὺς πληθυσμούς, οἱ δὲ γεωργικοὶ πληθυσμοὶ ἐπέβαλον ἐπ’ ἐκείνων βαρυτάτην φορολογίαν. Καὶ ἐφ’ ὅσον ἐπρόκειτο νὰ ἐπιβάλωσι φορολογίαν προκειμένου περὶ μελῶν, τὰ ὁποῖα ἀντιπροσωπεύονται ἐν τῷ κοινοτικῷ συμβουλίῳ, ἠδύνατο νὰ ἐπέλθῃ ποιά τις συνεννόησις· ἀλλὰ προκειμένου νὰ ἐπιβληθῇ φορολογία καὶ εἰς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι δὲν ἀπετέλουν μέλη τῆς Κοινότητος, τότε ἐξεδηλώθησαν ὅλαι αἱ διαθέσεις, τὰς ὁποίας δὲν δύναμαι νὰ χαρακτηρίσω, νὰ ἐπιβάλωσι φορολογίαν εἰς ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι πολυειδῶς οἱ πλεῖστοι ἐξ αὐτῶν καὶ πολυτρόπως, ἐφάνησαν χρήσιμοι. Ἐπωφελήθησαν τῶν διατάξεων τῶν ἄρθρων 58 καὶ 59 τοῦ νόμου καὶ ἐπέβαλον βαρυτάτην φορολογίαν εἰς τὴν ἰδιοκτησίαν. Τὸ παράδειγμα, τὸ ὁποῖον ἀνεφέρθη παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, μὲ ἀπαλλάσσει τοῦ νὰ ἀναφέρω ἄλλα παραδείγματα.

§284ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐπ’ αὐτοῦ δὲν γνωρίζετε ἀκόμη πῶς θὰ διατυπώσῃ τὴν πρότασιν ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργός.

§285Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἔχω ὑπ’ ὄψιν τὰς μέχρι τοῦδε δηλώσεις, ὅτι προκειμένου περὶ προσόδων, αἱ ὁποῖαι ὑπόκεινται εἰς ἄμεσον φορολογίαν, ὅτι θὰ περιορίσητε τὸ πρᾶγμα, ἀλλὰ προκειμένου περὶ ἀμέσου φορολογίας, μὴ ὑποκειμένης εἰς δημοσίαν φορολογίαν, ἤθελον νὰ σᾶς ἐρωτήσω, προκειμένου περὶ λειβαδίων, τὰ ὁποῖα ὑπόκεινται εἰς ἄμεσον φορολογίαν καὶ τὰ ὁποῖα φορολογοῦνται διὰ τοῦ ἄρθρ. 58 καὶ τοῦ ἄρθρ. 59.

§286ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐγὼ προλαμβάνω καὶ φέρω παρατήρησιν, τὴν ὁποίαν οὐδεὶς ἐκ τῶν κ. κ. Βουλευτῶν ἔφερε, προκειμένου περὶ τῆς φορολογίας τῶν βοσκῶν, τὴν παρατήρησιν, ὅτι δὲν εἶναι ἁμάρτημα ἂν ὁμολογήσῃ τις ὅτι διέφυγέ τι τὴν προσοχήν του, τὸ ὁποῖον διέλαθε τὴν προσοχὴν ὅλης τῆς Βουλῆς, ὅτι κεῖται διπλῆ φορολογία μιᾶς καὶ τῆς αὐτῆς προσόδου· οὐδεὶς τῶν κ. κ. Βουλευτῶν ὑπέβαλε τὴν παρατήρησιν αὐτὴν καὶ δι’ αὐτὸ σπεύδω νὰ εἴπω καὶ πρὸς ὑμᾶς καὶ εἰς τοὺς ἄλλους κ.κ. Συναδέλφους· ἀναμείνατε ν’ ἀκούσητε τὴν δήλωσίν μου διότι ἐγὼ ἐπλειοδότησα εἰς ἓν σημεῖον.

§287Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δὲν ἔχω νὰ παρατείνω τὸν λόγον.

§288ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου ὑπάρχει καὶ τροπολογία τοῦ κ. Γρανίτσα περὶ τῆς ἄμμου τοῦ Φαλήρου, ἵνα παραχωρηθῇ τὸ δικαίωμα τῆς χρήσεως καὶ ἐκμεταλλεύσεως αὐτῆς εἰς τὸν Δῆμον Ἀθηναίων καὶ τὸ ἐκ τούτου ἔσοδον, διατεθῇ ἐφεξῆς εἰς ἀναδάσωσιν τοῦ Ζωολογικοῦ κήπου. (Ἀναγινώσκεται ἡ σχετικὴ τροπολογία).

§289Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Πρώτην φορὰν ἀκούω ὅτι ὑπάρχει Ζωολογικὸς Κῆπος. Ἐγὼ ἓν καὶ μόνον γνωρίζω, ὅτι ὑπάρχει εἷς διευθυντὴς πλουσιώτατα μισθοδοτούμενος καὶ προσωπικόν, τὸ ὁποῖον μέχρι τινὸς εἶχεν ὡς μοναδικὴν ἀσχολίαν νὰ θάπτῃ τὰ θνήσκοντα ζῷα καὶ ἀπὸ πολλοῦ ἔπαυσε καὶ εἰς τοῦτο νὰ ἀσχολῆται, διότι ἐξέλιπον τὰ ζῷα. Καὶ ὁ μὲν κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἔδωκε τὴν κατάλληλον ἀπάντησιν καὶ δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ αὐτῇ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ προσκομίσῃ εἰς τὴν Βουλὴν ἕνα πίνακα ἐμφαίνοντα τὴν δαπάνην, εἰς τὴν ὁποίαν ὑποβάλλεται τὸ Δημόσιον διὰ νὰ συντηρῇ αὐτὸ τὸ τεμπελχανιό. Ἐπὶ πλέον θὰ παρακαλέσω τὸν αὐτὸν Ὑπουργὸν νὰ προσκομίσῃ ἕνα πίνακα ἐκ τοῦ ὁποίου νὰ ἐμφαίνηται, πόσα ζῷα παρέλαβεν, ἀφ’ ἧς συνεστήθη ὁ Ζωολογικὸς Κῆπος καὶ πόσα παραμένουσιν, ἵνα ἐπὶ τέλους ἐκτιμηθῇ ἡ ὑπηρεσία αὐτῶν καὶ πολὺ θὰ εἶμαι εὐχαριστημένος νὰ καταφανῇ, ὅτι ὄντως ὑπάρχει Ζωολογικὸς Κῆπος ὥστε νὰ δικαιολογηθῇ ἡ ὕπαρξις διευθυντοῦ καὶ ἡ μισθοδοσία προσωπικοῦ ἀφθόνως μισθοδοτουμένου.

§290ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἀνεξαρτήτως τοῦ ζητήματος τῆς τροπολογίας νομίζω ὅτι ἂν ὁ Ζωολογικὸς Κῆπος δὲν ὑφίσταται οἷος ἔδει νὰ ὑφίσταται....

§291Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ὑφίσταται καθόλου· δὲν ὑπάρχει ζῷον· ἐψόφησαν ὅλα καὶ ψοφοῦν καθημερινῶς· ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον παραμένει εἶναι ὁ διευθυντὴς καὶ τὸ προσωπικόν.

§292ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Κινδυνεύει καὶ αὐτὸς ν’ ἀποθάνῃ, διότι εἶναι θῦμα τῆς ὅλης καταπτώσεως τοῦ Ζωολογικοῦ Κήπου.

§293Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τῆς ἀπειρίας καὶ τῆς ἀκαταλληλότητός του, διότι δὲν ἔχει κανὲν ἐφόδιον καὶ παρουσιάσθη μίαν καλὴν πρωΐαν, ὡς κατάλληλος νὰ διευθύνῃ Ζωολογικὸν Κῆπον. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 20όν ὡς καὶ τὸ 21ον). Ἄρθρον 22ον. (Ἀναγινώσκεται)

§294Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Λαμβάνων ἀφορμὴν ἐκ τοῦ ἄρθρου 22, παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ σκεφθῇ καὶ κατὰ τὴν βʹ συζήτησιν φέρῃ μίαν λύσιν τοῦ ζητήματος, τὸ ὁποῖον μένει κενὸν ἐκ τοῦ ἰσχύοντος νόμου. Ὁ ἰσχύων νόμος καθώρισεν, ὅτι ἡ διαχείρισις τῶν κοινοτικῶν καὶ δημοτικῶν ταμείων, τῶν ἐχόντων προσόδους ὀλιγωτέρας τῶν 500.000 δρχ. γίνεται διὰ τῶν εἰσπρακτόρων καὶ τῶν ἐπαρχιακῶν ταμιῶν, ἀλλὰ δὲν ἔχει καθορίσει ὁ νομοθέτης ὅτι οἱ εἰσπράκτορες καὶ οἱ ἐπαρχιακοὶ ταμίαι εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ καταθέτωσι καὶ ἰδίαν ἐγγύησιν διὰ τὴν δημοτικὴν καὶ κοινοτικὴν διαχείρισιν. Ἐγεννήθη τὸ ζήτημα ἐπανειλημμένως, διότι ἐζητήθη ἄλλοτε παρὰ τοῦ Δημοσίου, ὡς προστήσαντος, ἀποζημίωσις διὰ τὰ παρουσιασθέντα ἐλλείμματα, καὶ τὸ Δημόσιον εἶπεν ὅτι δὲν δύναται διὰ τῶν ἐγγυήσεων νὰ ἀσφαλίσῃ καὶ τὰς κοινοτικὰς περιουσίας.

§295Α. Τ. ΜΠΑΣΙΑΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἄρθρον 22 τῆς ἐπιτροπῆς, τοῦτο καθορίζει τὴν σειρὰν τῶν ἀναγκαίων δαπανῶν τοῦ δήμου, καθορίζον συγχρόνως καὶ ἀσάφειάν τινα, προκειμένου περὶ τῶν ἐκ συμβάσεων ὑποχρεώσεων. (Ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 22 καὶ 23). Ἄρθρον 24ον. (ἀναγινώσκεται).

§296ΣΠ. ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου τούτου, κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι βεβαίως νὰ θίξῃ μεγάλας γραμμὰς τοῦ νόμου περὶ κοινοτήτων καὶ ἐπιφέρῃ ῥιζικὰς μεταρρυθμίσεις, ἀλλὰ νὰ διαρρυθμίσῃ ἐπὶ τὸ σκοπιμώτερον τινὰς τῶν διατάξεων, αἱ ὁποῖαι ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου ἀπεδείχθησαν μεταρρυθμιστέαι. Ἐν τούτοις θὰ ἤθελον ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ αὐτῇ νὰ ὑπεδείκνυον εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, νὰ σκεφθῇ περὶ τοῦ ζητήματος, τὸ ὁποῖον συνεζητήθη εὐρέως περὶ ἐκλογῆς ἐμμέσου καὶ ἂν τοῦτο δὲν εἶναι ὥριμον, περὶ μεταρρυθμίσεως τοῦ θεσμοῦ τῶν παρέδρων, διότι, ὅπως λειτουργεῖ σήμερον, κατέστη ἄχρηστος καὶ δὲν εἶναι οἱ πάρεδροι παρὰ γραφομηχαναί. Θὰ ἦτο ἴσως σκόπιμον νὰ μεταρρυθμισθῇ ἡ διάταξις συμφώνως πρὸς τὸν Ἰταλικὸν νόμον ἢ καὶ ἄλλους νόμους ἰσχύοντας, ἢ νὰ καταργηθῇ ὁ θεσμὸς καὶ νὰ συγχωνευθῇ εἰς τὴν δημαρχιακὴν ἐπιτροπήν, ὥστε τὰ μέλη αὐτῆς νὰ ἐκτελῶσι χρέη παρέδρων.

§297Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ὥστε οἱ δημοτικοὶ πάρεδροι μένουν;

§298ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Μένουν.

§299Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Τί ἐπαγγέλλονται πλέον αὐτοί;

§300ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ἔχουν τὴν ὑπηρεσίαν τὴν ὁποίαν τοὺς ἀναθέτει ὁ νόμος· δὲν ἔχω πρόχειρον τὸν νόμον.

§301Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Οἱ πάρεδροι εἶχον τὴν ἐξουσίαν ἐκ τοῦ δημάρχου· ἐφ’ ὅσον αὕτη μεταβιβάζεται, οἱ πάρεδροι δὲν ἔχουν πλέον θέσιν.

§302Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἂν τὸ ποιὸν τῶν παρέδρων ἠνάγκασε τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ προβῇ εἰς τὴν διάταξιν, μοῦ φαίνεται, ὅτι ἠδύνατό τις νὰ ἰσχυρισθῇ, ὅτι καὶ τὸ ποιὸν τῶν δημοτικῶν συμβούλων ἢ τοὐλάχιστον τινῶν ἐκ τούτων δὲν εἶναι ἀνώτερον. Εἶναι λυπηρόν, ὅτι οἱ καλλιτέρας τάξεως πολῖται, δὲν ἐπιζητοῦν τὸ ἀξίωμα τοῦ παρέδρου, ἀλλὰ καὶ τὸ τοῦ δημοτικοῦ συμβούλου δὲν θεωρεῖται ἀνώτερον. Ἂς μὴ περιορισθῶμεν λοιπὸν μόνον εἰς τοὺς παρέδρους, διότι δὲν εἶναι ἄξιοι μεγαλειτέρας περιφρονήσεως ἀπὸ ὅ,τι εἶναι πολλοὶ τοὐλάχιστον ἐκ τῶν δημοτικῶν συμβούλων. (Ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 24 ὡς καὶ τὰ 25 καὶ 26). Ἄρθρον 27ον (ἀναγινώσκεται).

§303Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ προσέξωμεν πολὺ εἰς τὸ ζήτημα, ποίων ψηφισμάτων ἡ ἀπόφασις, ὅπως ἀναγράφετε σεῖς, τῶν κοινοτικῶν συμβουλίων ὑπόκειται εἰς τὴν ἔγκρισιν τοῦ Νομάρχου. Καὶ ἐρωτῶ· ὁ προϋπολογισμὸς τῶν κοινοτήτων ὑπόκειται;

§304ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὄχι.

§305Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Ὄχι λέγω καὶ ἐγώ, ἀλλ’ ἔχομεν τὸ ἄρθρον 34 τοῦ ἰσχύοντος νόμου, τὸ ὁποῖον ὁμιλεῖ περὶ προϋπολογισμοῦ καὶ λέγει τὰ ἑξῆς: «τὰ παρὰ τοῦ προέδρου γενόμενα ἔξοδα τοῦ ἐγκεκριμένου προϋπολογισμοῦ». Τίνος λοιπὸν ἐγκεκριμένου προϋπολογισμοῦ; Ἴσως θὰ γνωρίζῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι εἰς τὸ ἁρμόδιον τμῆμα τοῦ Ὑπουργείου γεννῶνται ζητήματα, ἂν ἀπαιτῆται ἡ ἔγκρισις τοῦ Νομάρχου· ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῆς ψηφίσεως τῶν τροπολογιῶν τῶν σημερινῶν, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ λυθῇ τὸ ζήτημα ἂν ὁ προϋπολογισμὸς ὑπόκηται ἢ δὲν ὑπόκηται εἰς ἔγκρισιν.

§306Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὁ Νομάρχης δὲν ἔχει δικαίωμα ἐλέγχου τῆς σκοπιμότητος· μόνον τῆς νομιμότητος.

§307Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει νὰ γίνῃ κἄτι τι περιοριστικὸν καὶ νὰ θέσητε μόνον εἰς τὰς ἑξῆς περιπτώσεις. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 27). Ἄρθρον 28ον (ἀναγινώοκεται).

§308Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Διὰ τοῦ ἄρθρου 28 τροποποιεῖται τὸ ἄρθρον 129 τοῦ κειμένου νόμου καὶ ἀφαιρεῖται ἓν ἐδάφιον ἐξ αὐτοῦ, διὰ τοῦ ὁποίου ἐπιτρέπεται εἰς τοὺς δήμους ἡ συνομολόγησις δανείου. Κατὰ συνέπειαν, διὰ τοῦ ἄρθρου, τὸ ὁποῖον εἰσηγεῖται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐπιτρέπεται δανεισμὸς διὰ κατασκευὴν ὡρισμένων ἔργων κοινωνικῆς ἀνάγκης, ἄλλως ἀπαγορεύεται τὸ δάνειον. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μοῦ εἴπῃ τίς ὁ λόγος ὁ ὁποῖος ὑπηγόρευσε τὴν διάταξιν, ἡ ὁποία δεσμεύει τοὺς δήμους ἀπὸ πάσης εἰς τὸ ἐπωφελέστερον τροπῆς τῶν δανείων.

§309ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Τὸ ἄλλο δὲν ἀπαλείφεται. Ἴσως εἶναι σφαλερὰ ἡ διατύπωσις τοῦ νομοσχεδίου, διότι τὸ νομοσχέδιον λέγον τὰ δύο πρῶτα ἐδάφια, ὀνομάζει ἐδάφια μόνον ὑπὸ τοὺς ἑπομένους ὅρους.

§310Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Τότε νὰ γίνῃ διασάφησις διότι μοῦ ἐφάνη περίεργον.

§311Ε. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Ὑπάρχουσιν πολλαὶ περιπτώσεις τοιαῦται, εἰς τὰς ὁποίας οἱ δῆμοι καὶ αἱ κοινότητες ἔχουν ἀνάγκην καὶ μάλιστα ὑπάρχουσι καὶ τοιαῦται ποιμνιοβοσκαὶ καὶ εἶναι ἀνάγκη νὰ τεθῇ μία τοιαύτη διάταξις, καθ’ ἣν ὡς ὀγδόη περίπτωσις νὰ εἶναι ἡ ἀγορὰ ἀκινήτων.

§312ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 28 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνονται εἶτα δεκτὰ τὰ ἄρθρα 29 καὶ 30). Ἄρθρον 31ον (ἀναγινώσκεται).

§313ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἔχω μίαν ἐξήγησιν νὰ δώσω πρὸς τὴν Βουλήν, διότι μόλις διενεμήθη τὸ νομοσχέδιον, εἶδον ὅτι ἀντὶ ἄρθρου, ὅπως εἶχον διατυπώσει ἐγὼ αὐτό, ἀγνοῶ πῶς διετυπώθη τὸ ἄρθρον 31, κατὰ τὸ ὁποῖον «τὸ ἄρθρον 147 τοῦ ΔΝΖʹ νόμου καταργεῖται». Ἔσπευσα εἰς τὴν ἐπιτροπὴν καὶ παρεκάλεσα αὐτήν, ὅπως ἐν τῇ ἐκθέσει τὴν ὁποίαν θὰ συνέτασσε, περιλάβῃ εἰς τὸ νομοσχέδιον τὸ ἄρθρον τοῦτο, οὐχὶ ὡς διετυπώθη, ἀλλ’ ὡς ἔδει νὰ διατυπωθῇ. Ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ, ὡς ἔχει, ἀπαλείφεται ἐξ ὁλοκλήρου, μεταρρυθμίζεται δὲ μόνον ἡ διάταξις τοῦ νόμου κατ’ ἄλλον τρόπον, ὄχι ὅμως ὅτι ἀπαλείφεται ἡ ἐκπροσώπησις τῆς μειοψηφίας.

§314Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Παραμένει διὰ τῆς δηλώσεώς σας ἡ ἐκπροσώπησις τῆς μειοψηφίας;

§315ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Μάλιστα.

§316ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 31 ὡς ἐτροποποιήθη παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 32ον (ἀναγινώσκεται).

§317Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ἡ βʹ παράγραφος λέγει: «δὲν κωλύονται νὰ ἐκλεγῶσι πρόεδροι τοῦ κοινοτικοῦ Συμβουλίου καὶ ἀναπληρωταὶ αὐτῶν οἱ δικηγόροι καὶ δικολάβοι». Ἐπ’ αὐτῶν ὡμιλήσαμεν καὶ ἄλλοτε καὶ προσετέθη ἡ διάταξις αὕτη. Παρακαλῶ νὰ προστεθῇ, ὅτι ἐπιτρέπεται νὰ μετέρχωνται τὸν δικηγόρον ἢ τὸν δικολάβον καὶ οἱ γραμματεῖς τῶν κοινοτικῶν Συμβουλίων, διότι ἐν ᾧ διὰ τῆς διατάξεως ταύτης φαίνεται ὅτι δὲν ὑπάρχει κώλυμα, ἐν τούτοις δὲν γνωρίζω ποία ἑρμηνεία ἐδόθη καὶ παρεμποδίζονται πάντες αὐτοί.

§318ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 32 ὡς ἐτροποποιήθη παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 33–40). Ἄρθρον 41ον (ἀναγινώσκεται).

§319Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω ὅτι ἡ ὀρθοτέρα διατύπωσις τοῦ ἄρθρου τούτου θὰ ἦτο ἡ ἀπαγόρευσις τοῦ διορισμοῦ τῶν βουλευτῶν ὡς ἀντιπροσώπων τῆς δικαστικῆς ἀρχῆς, διότι δὲν εἶναι εὐπρεπὲς νὰ λαμβάνῃ τὸ δικαίωμα ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία νὰ διαθέτῃ τὴν ἐργασίαν τῶν βουλευτῶν. Συνέβη τὸ ἀτοπώτατον, κατὰ τὰς παρελθούσας δημοτικὰς ἐκλογάς, νὰ διορισθῶσι βουλευταὶ δικηγόροι, ὡς ἀντιπρόσωποι τῆς δικαστικῆς ἀρχῆς καὶ ἐκλήθησαν νὰ μεταβῶσι καὶ εἶχον τὴν ἐλαφρότητα νὰ ὑπακούσωσιν εἰς τὴν πρόσκλησιν ταύτην καὶ μετέβησαν. Νομίζω λοιπὸν ὅτι πρέπει νὰ ἀπαγορευθῇ ἐντελῶς ὁ τοιοῦτος διορισμός.

§320ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν ἔχω δυσκολίαν νὰ δεχθῶ τὴν διατύπωσίν σας.

§321ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 41ον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 42ον (ἀναγινώσκεται).

§322Ν. ΖΑΡΛΗΣ. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ συμπληρωθῇ τὸ ἄρθρον τοῦ νόμου περὶ Δήμων καὶ Κοινοτήτων, τὸ ὁποῖον προβλέπει ὅτι, εἰς τὰ ψηφοδέλτια τὰ ἀναγραφόμενα πλείονα τοῦ κεκανονισμένου ἀριθμοῦ ὀνόματα, θεωροῦνται ὡς μὴ ἀναγεγραμένα καὶ διαγράφονται, δι’ ἑτέρας διατάξεως, καθ’ ἥν, νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν εἰς τὸ ψηφοδέλτιον νὰ ἀναγράφωνται ὀνόματα ὀλιγώτερα τοῦ ὡρισμένου ἀριθμοῦ τῶν ἐκλεξίμων, διότι παρετηρήθη ὅτι πολλοὶ ψηφίζουσι ἕνα ἢ δύο καὶ τοιουτοτρόπως ὑπάρχει κίνδυνος, ὅπως τὸ συμβούλιον ἀποτελεσθῇ ἀπὸ τὴν μειονοψηφίαν καὶ οὐχὶ ἀπὸ τὴν πλειονοψηφίαν. Ἔχω παράδειγμα τῆς ἐπαρχίας μου, ὅπου εἰς μίαν κοινότητα ἐπὶ 2800 ψηφοφορησάντων ὁ πρῶτος ἔλαβε ψήφους 1200, ὁ δὲ τελευταῖος 600 μόνον. Φαντασθῆτε τί ἔγινεν. Φρονῶ λοιπὸν ὅτι πρέπει νὰ ὑποχρεωθῇ ἕκαστος ἐκλογεὺς νὰ ψηφίζῃ ἐκείνους τοὺς ὁποίους ὁ νόμος ὁρίζει, διότι ἄλλως ἔχομεν ἐκλογικὴν νοθείαν καὶ δὲν ἔχομεν τὴν γνώμην ἑκάστου ἐκλογέως ἐφ’ ὅλων τῶν ἐκλεγέντων. Δι’ αὐτὸ θὰ ὑποβάλω σχετικὴν τροπολογίαν καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ τὴν λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του εἰς τὴν βʹ ἀνάγνωσιν.

§323ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 42ον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 43–48). Ἄρθρον 49ον (ἀναγινώσκεται).

§324Α. Τ. ΜΠΑΣΙΑΣ. Τὸ ἄρθρον 49 διασαφίζει τὸ ἄρθρον 14 τοῦ νόμου τοῦ σχετικοῦ ὅσον ἀφορᾷ τὴν κατανομὴν τῶν χρεῶν τῶν δήμων. Καθόσον γνωρίζω τὸ ἄρθρον 14 ὁρίζει εἰδικῶς.

§325ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Διατυπώσατέ το καὶ εἰς τὴν βʹ ἀνάγνωσιν θὰ τὸ ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου.

§326Α. Τ. ΜΠΑΣΙΑΣ. Ἐπίσης μίαν ἄλλην σύστασιν ἔχω νὰ κάμω εἰς τὸ τέλος τοῦ νομοσχεδίου, ὅσον ἀφορᾷ τὰς δωρεὰς ἀκινήτων διὰ διδακτήρια. Ὁ νόμος περὶ διδακτηρίων ὁρίζει ὅτι αἱ δωρεαὶ τῶν διδακτηρίων πρὸς τὸ Δημόσιον γίνονται ἐπὶ χαρτοσήμου πενταδράχμου. Διατί λοιπὸν νὰ μὴ γίνηται τοῦτο καὶ πρὸς τοὺς Δήμους καὶ τὰς Κοινότητας; Διατί ὁ δωρούμενος πρὸς μίαν Κοινότητα διδακτήριον νὰ εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ πληρώσῃ καὶ τέλος χαρτοσήμου;

§327ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Θὰ τὸ λάβω ὑπ’ ὄψιν.

§328Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Νὰ βάλητε καὶ μίαν διάταξιν ἐπιτρέπουσαν τὴν κωδικοποίησιν.

§329ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Μάλιστα.

§330ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 49 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνονται εἶτα δεκτὰ τὰ ἄρθρα 50 καὶ 51 ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου).

§331Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Πρόεδρον τὸ 41ον νὰ ψηφίσωμεν. Εἶναι κατ’ ἀρχὴν καὶ πρόκειται περὶ τῆς βελτιώσεως τῆς μισθοδοσίας τῶν ὑπαλλήλων τῶν πολιτικῶν Ὑπουργείων.

§332Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Μάλιστα, νὰ γείνῃ.

§333ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ βελτιώσεως τῆς μισθοδοσίας τῶν ὑπαλλήλων τῶν πολιτικῶν Ὑπουργείων». (Ψηφίζεται ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου).

§334Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐπίσης, ἐπειδὴ εἶναι τυπικόν, τὸ «περὶ ἐκλογικῶν βιβλιαρίων καὶ φωτογραφιῶν».

§335ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ͵ΓΣΚΑʹ τῆς 19 Ἰουνίου 1907 νόμου, περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ ἐκλογῆς Βουλευτῶν καὶ περὶ δημαιρεσιῶν νόμων». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον εἰς βʹ συζήτησιν).

§336Α. ΜΙΑΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Ὑποβάλλω τὰ κάτωθι νομοσχέδια. —«Περὶ διορισμοῦ διοικητικῆς ἐπιτροπῆς τῶν ταμείων χηρῶν καὶ ὀρφανῶν τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Β. Ναυτικοῦ καὶ ἀποστράτων ἀξιωματικῶν τοῦ Β. Ναυτικοῦ». —«Περὶ προαγωγῆς ἀνωτέρων ναυπηγικῶν ἀξιωματικῶν».

§337Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ὑποβάλλω νομοσχέδιον «περὶ σηματοτηλεγράφων».

§338ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραπέμπεται εἰς ἐπιτροπὴν ἀποτελουμένην ἐκ τῶν βουλευτῶν κ. κ. Α. Μπασιᾶ, Σ. Βαφειαδάκη, Κ. Καλομενοπούλου, Ι. Τρικούπη, Δ. Κριεκούκη, Γ. Τσακανίκα καὶ Τ. Παπαδάμ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν ὅτι· —Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Λ. Σακελλαρίου καὶ Σ. Παπαχατζῆς ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ παροχῆς χρηματικοῦ βοηθήματος ὑπὲρ τῶν σεισμοπαθῶν Λευκαδίων κλπ.». — Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Σ. Γρανίτσας καὶ Ν. Γαρδικιώτης ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ βελτιώσεως τῆς μισθοδοσίας τῶν ὑπαλλήλων τῶν πολιτικῶν Ὑπουργείων». — Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ν. Ἀλιβιζᾶτος καὶ Σ. Ἰγγλέσης ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν παραγράφων βʹ καὶ γʹ τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ νόμου 160 τῆς 11ης Μαρτίου 1914». — Ὁ βουλευτὴς κ. Κ. Λιδωρίκης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀντικαταστάσεως τοῦ ἄρθρου 7 τοῦ νόμου 116 περὶ στρατιωτικῶν συντάξεων». — Ὁ βουλευτὴς κ. Σ. Γ. Κροκιδᾶς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ αὐξήσεως τῶν ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν ἀναγραφομένων πιστώσεων κλπ. διὰ συνδρομὴν τοῦ Δημοσίου». — Ὁ βουλευτὴς κ. Σ. Γ. Κροκιδᾶς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νόμου ΔΝΖʹ «περὶ δήμων καὶ κοινοτήτων». — Ὁ βουλευτὴς κ. Μιχ. Φωτιάδης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νόμου ΔΝΖʹ «περὶ δήμων καὶ κοινοτήτων». — Ὁ βουλευτὴς κ. Ε. Παπακωνσταντίνου ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ΔΝΖʹ». — Ὁ βουλευτὴς κ. Ἀλκ. Θανόπουλος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ ΔΝΖʹ νόμου τῆς 10ης Φεβρουαρίου 1912 περὶ συστάσεως δήμων καὶ κοινοτήτων». Ἀνακοινῶ προσέτι ὅτι εἰς ἀντικατάστασιν τοῦ κ. Ν. Δημητρακοπούλου, κωλυομένου, ὁρίζεται ὡς μέλος τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως Συμβάσεως μεταξὺ Δημοσίου καὶ Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος» ὁ κ. Π. Τσαλδάρης. Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ Πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Λύεται ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 9 μ. μ.