1914.11.27

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 58

Τῆς 27 Νοεμβρίου 1914.

(Πέμπτη, ὥρᾳ 5.15′ μ. μ.).

Προεδρία κ. Κ. Ζαβιτσιάνου.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ Πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς Συνεδριάσεως). Γνωρίζω πρὸς τὴν Βουλὴν ὅτι: Οἱ ἐκ τῆς Βορείου Ἠπείρου διδάκτορες τῆς Νομικῆς παρακαλοῦσιν ὅπως συμπεριληφθῶσιν εἰς τὴν εὐεργετικὴν διάταξιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 90 νόμου τῆς 5ης Δεκεμβρίου 1913. Ἡ κοινότης Ἀσηλίου, ὑποδιοικήσεως Μετσόβου, παρακαλεῖ ὅπως ἀκυρωθῇ ἡ δημοπρασία τῶν βοσκησίμων γαιῶν «Φαντάνα–μάρε, Χότζα καὶ Δοκίμια»· Τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τῆς Πολυκλινικῆς Ἀθηνῶν ὑποβάλλει λογοδοσίαν τῶν ἐν αὐτῷ πεπραγμένων ὡς καὶ τὴν στατιστικὴν τῶν ἐτῶν 1912–1913· Οἱ ἐμπορευόμενοι κάτοικοι Κοσμᾶ παρακαλοῦσιν, ὅπως παραταθῇ ἡ προθεσμία τῶν πληρωμῶν· Ὁ Ἀλέξανδρος Μπένος ἐκ Καλλινῶν παρακαλεῖ, ὅπως τῷ ἐπιτραπῇ νὰ ἐξασκῇ τὸ ἐπάγγελμα τοῦ δικολάβου. Εἰσέρχεται μετὰ τοῦτο ἡ Βουλὴ εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων.

§2Δ. ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Μέσα εἰς τὴν πάροδον τῶν ἐτῶν ὡς θρῦλοι θὰ μείνωσιν οἱ τύποι τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι ἀπεκρυσταλλώθησαν εἰς τὰ χαρτιά, διὰ νὰ ἔλθῃ κατόπιν ἡ πέννα νὰ τοὺς ἀπαθανατίσῃ ἀπὸ τῶν στηλῶν τῶν ἐφημερίδων ἢ ἀπὸ τῆς σκηνῆς. Καὶ αὐτοὶ βεβαίως ὑπῆρξαν καὶ ἔζησαν, ὡς ἐπὶ παραδείγματι ὁ «ἀπέδρα καὶ ἐξακολουθεῖ ἀπέδρα» καὶ ὁ «μὲ συγχωρεῖτε· ἔχω κατεπείγουσαν ὑπηρεσίαν». Καὶ ἐγὼ αὐτὸς ἐνθυμοῦμαι ὅτι πρὸ ἐτῶν, ἐργαζόμενος εἰς ἐφημερίδας, ἀνεκάλυψα ἐν φακέλλῳ τοῦ Ἀρχηγείου τῆς Χωροφυλακῆς ἀναφορὰν ὑπομοιράρχου ὁ ὁποῖος ἀπευθυνόμενος ὡς «δῆθεν ὑπομοίραρχος πρὸς τὸ δῆθεν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργεῖον», παρεκάλει αὐτὸ νὰ «τῷ χορηγήσῃ δῆθεν δίμηνον ἄδειαν» καὶ τὸ «δῆθεν Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν διὰ δῆθεν Β. Δ. τὸν... ἀπεστράτευσεν». Ἀλλὰ φαίνεται ὅτι διὰ νὰ πληρωθῇ καὶ ν’ ἀποδειχθῇ ἀκριβὴς ἡ θεωρία τοῦ μεγάλου Νορβηγοῦ συγγραφέως, τὴν ὁποίαν ἀνέπτυξεν εἰς τοὺς «Revenants» του, ὅτι βρυκολακιάζουσιν οἱ τύποι, ἐβρυκόλιασεν εἷς τοιοῦτος τύπος εἰς τὸ πρόσωπον τοῦ εἰρηνοδίκου Πολυχνίτου τῆς Μυτιλήνης. Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω εἰς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰν τοῦ ἐκ Πολυχνίτου δικηγόρου καὶ ἄλλοτε διακεκριμένου συναδέλφου κ. Νικηφόρου Λιβανίου πρὸς τὴν Βουλήν, ἀντίγραφον τῆς ὁποίας διεβιβάσθη καὶ πρὸς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης. Ὁμολογῶ ὅτι ὁ ὑπάλληλος αὐτὸς ἀποτελεῖ πρότυπον δημοσίου ὑπαλλήλου καὶ τὸν ὁποῖον, ἄν ποτε ἀπεφάσισεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης νὰ συγγράψῃ κωμῳδίαν, ἔπρεπε νὰ ἔχῃ ὡς ὑπόδειγμα διὰ τὸν πρωταγωνιστήν του. Ἐν τῇ ἀναφορᾷ αὐτῇ, τὴν ὁποίαν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω, βλέπω ὅτι ὁ εἰρηνοδίκης αὐτὸς ἐνώπιον κύκλου εὐρυτάτου διὰ φράσεως, τὴν ὁποίαν δὲν δύναμαι ν’ ἀναφέρω τὴν στιγμὴν ταύτην, ἐξύβρισε γραῖάν τινα, ὑβρίσας τὸν Θεόν της, παρουσίᾳ, ἐπαναλαμβάνω, κύκλου ἐξ εὐυπολήπτων πολιτῶν τῆς Μυτιλήνης, ἀλλὰ καὶ χωρικῶν, τῶν ὁποίων γνωρίζομεν πόσον εἶναι ἀνεπτυγμένα τὰ θεοσεβῆ αἰσθήματα. Ὡς νὰ μὴ ἤρκει αὐτό, προκειμένου νὰ ὑπογράψῃ συμβόλαιόν τι, τὰς αὐτὰς λέξεις ἀπηύθυνε πρὸς τὸν δικηγόρον, ὁ ὁποῖος ἀπευθύνει τὴν ἀναφορὰν πρὸς τὴν ἐθνικὴν ἀντιπροσωπείαν. Ἐπειδὴ δὲ πρέπει ν’ ἀποδείξῃ τὴν δεινότητά του καὶ εἰς τὰ Ποινικά, ἀπὸ πρωΐας μέχρις ἑσπέρας διημερεύει εἰς τὰ οἰνοπωλεῖα καὶ πίνει. Ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ κάμῃ κατάπληξιν εἰς τοὺς κ. συναδέλφους εἶναι τὸ γεγονὸς ὅτι ἀνήγαγεν εἰς περιωπὴν δόγματος τὸ σχετικὸν πεσκέσι. Δέχεται καρπούζια παρὰ τῶν διαφόρων συναλλασσομένων καὶ ἄλλα δῶρα καὶ εἰς ἐπήκοον πάντων ἔλεγεν ὅτι «δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον εἰς τοὺς ὑπαλλήλους νὰ μὴ δέχωνται δῶρα· τοὐναντίον εἶναι ἐπιβεβλημένον νὰ τὰ δέχωνται, διότι αὐτὰ εἶναι «φιλοξένια», καθιέρωσε δὲ οὕτω καὶ φράσιν εἰδικὴν διὰ τοῦτο. Ἐν τῇ ἀναφορᾷ αὐτῇ θὰ εὕρῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης καὶ ἄλλα πράγματα, ὡς ἐπὶ παραδείγματι, τὸ ὅτι ἔχει δύο μέτρα καὶ δύο σταθμὰ καὶ τὸν μὲν καταδικάζει ἐνῷ τὸν ἄλλον ἀπαλλάσσει διὰ τὴν αὐτὴν πρᾶξιν, ἀναλόγως πρὸς τὰ «φιλοξένια». Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, πρὸς τὸν ὁποῖον παρακαλῶ νὰ παραπεμφθῇ ἡ ἀναφορὰ αὕτη, νὰ τὴν λάβῃ ὑπ’ ὄψιν καὶ ν’ ἀμείψῃ τὸν ὑπάλληλον αὐτὸν δεόντως.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Πετροπουλάκης ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς κοινότητος Χάρακος τοῦ τέως δήμου Ζάρακος περὶ ἀποκαταστάσεως συγκοινωνίας.

§4Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν καὶ παρακαλῶ ν’ ἀποσταλῇ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας.

§5Δ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Καὶ ἐγὼ συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀποστέλλεται εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον. Ὁ κ. Δ. Γκλαβᾶς «ὅπως καταθέσῃ ψήφισμα τοῦ κοινοτικοῦ συμβουλίου Ἀραχοζάκων τοῦ τέως δήμου Ἐρινεῶν τῶν Πατρῶν, δι’ οὗ ζητεῖται ἡ ἀποστολὴ μηχανικοῦ πρὸς χάραξιν τῆς ὁδοῦ Νεραντζιῶν μέχρι Σελιανιτίκων».

§7Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Διὰ τοῦ ψηφίσματος αὐτοῦ τὸ κοινοτικὸν συμβούλιον παρακαλεῖ ὅπως παραγγελθῇ ὁ νομομηχανικὸς Πατρῶν νὰ στείλῃ ἕνα ἐργοδηγὸν νὰ χαράξῃ τὴν ὁδόν, ἡ ὁποία φέρει ἀπὸ τὴν θέσιν Νεραντζιὲς εἰς Σελιανίτικα. Πρόκειται περὶ μελέτης καὶ χαράξεως ὁδοῦ μιᾶς καὶ ἡμισείας ὥρας. Σημειωτέον ὅτι ἡ κοινότης εὐπορεῖ τόσον, ὥστε, καθ’ ἃ λέγει τὸ ψήφισμα, εἶναι διατεθειμένη ν’ ἀναλάβῃ τὴν ὅλην δαπάνην τῆς κατασκευῆς, ἀρκεῖ νὰ γίνῃ ἡ μελέτη ὑπὸ τοῦ ἁρμοδίου μηχανικοῦ. Ὑποθέτω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς, προκειμένου περὶ τόσον ἐλαχίστης διὰ τὸ Δημόσιον δαπάνης, θὰ παραγγείλῃ τὸν μηχανικὸν νὰ φροντίσῃ περὶ τούτου.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραπέμπεται εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον. Ὁ κ. Π. Πετροπουλάκης ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Ἀγόριανης.

§9Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Νὰ διαγραφῇ. Ἐνήργησεν ὁ κ. Ὑπουργός.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἰω. Μπουρνιᾶς ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ ἐκ Στύρων Ἰω. Παναγιώτου.

§11Ι. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ὁ Ἰω. Παναγιώτου ἔχει καταβάλει πρὸ πενταετίας τὰς ὀφειλομένας δόσεις καὶ ἐντούτοις ὁ ἔφορος Καρυστίας ἀρνεῖται νὰ διαγράψῃ τὴν ὑποθήκην, ἡ ὁποία εἶναι ἐγγεγραμμένη ἐπὶ τῶν κτημάτων της. Παρακαλῶ ὅπως ἡ ἀναφορὰ σταλῇ εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, ἵνα ἐνεργηθῶσι τὰ δέοντα.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σακελλαρίου ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων τῆς συνοικίας Κυψέλης.

§13Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Οἱ κάτοικοι τῆς συνοικίας Κυψέλης, κ. Πρόεδρε, ζητοῦσι τὴν ἐπέκτασιν τῆς συγκοινωνίας διὰ τὸ προάστειον αὐτῶν καθὼς καὶ τὸ ἐξοχικὸν κέντρον Γαλάτσι. Πρόκειται περὶ πολυπληθεστάτης συνοικίας καὶ περὶ ἐξοχικοῦ κέντρου μοναδικοῦ διὰ τὰς Ἀθήνας. Ἐλπίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας θὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του τὴν ἀναφοράν, τῆς ὁποίας νομίζω ὅτι ἔχει γνῶσιν, καὶ θὰ προβῇ εἰς τὰ κατάλληλα διαβήματα διὰ τὴν ἠλεκτρικὴν συγκοινωνίαν τῆς συνοικίας Κυψέλης καὶ τοῦ ἐξοχικοῦ κέντρου Γαλάτσι.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπουρνιᾶς ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ λαοῦ Κύμης.

§15Ι. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Τὸ Κοινοτικὸν Συμβούλιον καὶ ὁ λαὸς Κύμης διὰ συλλαλητηρίων προσέφυγεν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ εἰς ἡμᾶς τοὺς ἀντιπροσώπους καὶ παρακαλεῖ τὴν Βουλὴν ὅπως συστήσῃ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἵνα διὰ τοῦ νομοσχεδίου τὸ ὁποῖον ὑπέβαλε πρὸς κύρωσιν συμβάσεως μεταξὺ τοῦ Δημοσίου καὶ τῆς Ἑταιρείας διὰ τὸ ἀνθρακωρυχεῖον Κύμης λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του ὅτι ὑπάρχει μεταξὺ τοῦ Κοινοτικοῦ Συμβουλίου Κύμης καὶ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης σύμβασις δι’ ἧς ἡ Ἑταιρεία αὕτη ὑποχρεοῦται νὰ καταβάλῃ ὡρισμένον τέλος λιμενικὸν διὰ τὴν ἐξαγωγὴν τοῦ λιγνίτου. Ἐντούτοις ὁ κ. Ὑπουργός, καίτοι τοιαύτη σύμβασις ὑπάρχει, παρεῖδεν αὐτὴν καὶ ἀπαλλάσσει ἐντελῶς τοῦ φόρου τούτου. Νομίζω ὅτι δὲν εἶναι δίκαιον νὰ καταπατῶνται τοιαῦτα κεκτημένα δικαιώματα, καὶ μάλιστα διὰ νόμου.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βακράτσας.

§17Σ. ΒΑΚΡΑΤΣΑΣ. Ἀπουσιάζοντος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας, νομίζω περιττὸν ν’ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν ἐπιφυλασσόμενος κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου νὰ λάβω τὸν λόγον.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Περρωτῆς ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Ζαγκλεβερίου.

§19ΑΘ. ΠΕΡΡΩΤΗΣ. Διὰ τῆς ὑποβληθείσης ἀναφορᾶς οἱ κάτοικοι Ζαγκλεβερίου ζητοῦσι νὰ ἐπιτραπῇ εἰς αὐτοὺς ἡ ξύλευσις, ἡ ὁποία, ὡς ἰσχυρίζονται, δὲν ἀνήκει εἰς τὸ Κράτος ἀλλ’ εἰς τὴν Κοινότητα. Θὰ παρακαλέσω ὅπως ἀποσταλῇ εἰς τὸ ἁρμόδιον ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας Ὑπουργεῖον μὲ τὴν σύστασιν ὅπως ἐξετάσῃ τὸ θέμα ὅσῳ τὸ δυνατὸν ἐπιεικέστερον.

§20Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Καὶ ἐγὼ ποιοῦμαι τὴν αὐτὴν σύστασιν, διότι τὰ ἐν τῇ ἀναφορᾷ εἶναι ἀδιάσειστα, ὥστε εἶμαι βέβαιος ὅτι ἡ Ὑπηρεσία τῶν δασῶν θὰ τὴν λάβῃ ὑπ’ ὄψιν, διότι τοὺς ἀπηγόρευσε τὴν ξύλευσιν καὶ μάλιστα ἐν τοιαύτῃ ἐποχῇ. Ὑποθέτω ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον θὰ ἄρῃ τὴν ἀπαγόρευσιν, διότι ἐν ἐναντίᾳ περιπτώσει θὰ εἶμαι ὑποχρεωμένος δι’ ἐπερωτήσεως νὰ ἐπαναφέρω τὸ ζήτημα.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀποστέλλεται εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον. Ὁ κ. Δ. Βρατσᾶνος «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ἂν ὑπάρχει σκέψις περὶ ἀπολύσεως ἐκ τῶν τάξεων τοῦ στρατοῦ τῶν ἐκ τῶν νέων χωρῶν στρατευθέντων ἀπαλλαγέντων, οἵτινες ὑπηρετοῦσιν ἀπὸ τοῦ παρελθόντος Φεβρουαρίου.

§22ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν εἶμαι εἰς θέσιν ν’ ἀπαντήσω σήμερον.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. Π. Κοντόσταυλος καὶ Σ. Βρακάτσας «πληροφορούμενοι ὅτι ἐν Σκαραμαγκᾷ ἐκτελοῦνται ἔργα ἐγκαταστάσεως μονίμου Ναυστάθμου, παρακαλοῦσι τὸν κ. ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Ὑπουργὸν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἂν ἀπεφασίσθη ἡ ἵδρυσις Ναυστάθμου ἐν τῇ εἰρημένῃ θέσει, κατόπιν ἐξετάσεως Ἐπιτροπῆς ἐξ εἰδικῶν, ἡ ὁποία ἐπρόκειτο, συνιστωμένη, νὰ ἐπισκεφθῇ καὶ ἄλλα μέρη θεωρούμενα κατάλληλα πρὸς ἵδρυσιν Ναυστάθμου καὶ δὴ καὶ τὴν Χαλκίδα, καθὼς εἶχε δηλώσει πρὸς τὴν Βουλὴν πρὸ καιροῦ ὁ ἀξιότιμος πρώην ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Ὑπουργός».

§24Π. ΚΟΝΤΟΣΤΑΥΛΟΣ. Δὲν θὰ ἐλάμβανον τὸν λόγον ἀπουσιάζοντος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν, ἀλλὰ θεωρῶ τὴν μεταφορὰν τοῦ Ναυστάθμου τοιαύτης σπουδαιότητος ὥστε νὰ ἀποτελῇ αὕτη ζήτημα κυβερνητικόν. Ὁ τέως Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν μᾶς εἶχε διαβεβαιώσει, ὅτι προτοῦ ληφθῇ ἀπόφασις περὶ μεταφορᾶς τοῦ Ναυστάθμου θὰ συνιστᾶτο Ἐπιτροπὴ ἐξ εἰδικῶν ὅπως ἐκλεγῇ ὁ τόπος πρὸς ἐγκατάστασιν τοῦ νέου Ναυστάθμου. Πρὸ 30 ἐτῶν μετετοπίσθη καὶ διὰ τὴν μεταφορὰν αὐτὴν ἀπῃτήθησαν πλέον τῶν 10.000.000. Νομίζω ὅτι τὸ ζήτημα ἔχει τοιαύτην σπουδαιότητα, ὥστε πρὶν ἀποφανθῇ ἡ μεταφορὰ τοῦ Ναυστάθμου εἰς Σκαραμαγκᾶ—διότι δὲν εἶναι παρὰ δύο ἢ τρία τὰ κατάλληλα μέρη—...

§25ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ποῖα παραδείγματος χάριν;

§26Π. ΚΟΝΤΟΣΤΑΥΛΟΣ. Εἶναι καὶ ὁ κόλπος τῆς Χαλκίδος καὶ τῆς Σαλαμῖνος. Θὰ ἦτο καλὸν νὰ γίνῃ μία μεγάλη Ἐπιτροπὴ νὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα, διότι τὸ ζήτημα εἶναι μεγίστης σπουδαιότητος, καὶ ὅμως δὲν ἔγινε καμμία μελέτη. Μανθάνω ὅτι γίνεται μελέτη πρὸς ἐγκατάστασιν τοῦ Ναυστάθμου καὶ δὲν ἔγινε μελέτη ποῦ πρέπει νὰ μετατοπισθῇ.

§27ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τὸ μόνον τὸ ὁποῖον δύναμαι νὰ βεβαιώσω εἶναι, ὅτι βεβαίως τὸ ζήτημα θὰ μελετηθῇ, διότι ὁ Ναύσταθμος δὲν πρέπει νὰ εἶναι μακρὰν τῆς πρωτευούσης καὶ μακρὰν βιομηχανικοῦ καὶ μεταλλευτικοῦ κέντρου.

§28Π. ΚΟΝΤΟΣΤΑΥΛΟΣ. Εἶναι τοιαύτης ἐθνικῆς σπουδαιότητος τὸ ζήτημα, ὥστε κανεὶς δὲν δύναται νὰ διατυπώσῃ ἀπάντησιν.

§29ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἠξεύρετε ὅτι ὑπάρχουσιν ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ναυτικῶν μελέται ἐπανειλημμέναι ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τῆς πρώτης Γαλλικῆς Ἀποστολῆς.

§30Π. ΚΟΝΤΟΣΤΑΥΛΟΣ. Ἔγινε μία μελέτη ἐπὶ Κέλενε πρὸ 30 ἐτῶν καὶ ἔκτοτε δὲν ἔγινεν ἄλλη.

§31ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Νὰ εἶσθε βέβαιος ὅτι θὰ μελετηθῇ τὸ ζήτημα. Καὶ προχθὲς μετέβημεν προσωπικῶς, διότι ὑπεδείχθη ὅτι τὸ Σκαραμαγκᾶ εἶναι τόπος νοσηρός.

§32Π. ΚΟΝΤΟΣΤΑΥΛΟΣ. Προκειμένου περὶ Ναυστάθμου αὐτὸ εἶναι ζήτημα δευτερεῦον.

§33ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐντούτοις καὶ αὐτὸ θὰ μελετηθῇ.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Σπυράκης «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἂν ἔλαβε μέτρα καὶ τίνα, ὅπως συνδέσῃ τὴν κωμόπολιν Βέρβαινα, πρώην πρωτεύουσαν δήμου, τηλεφωνικῶς μὲ τὸ πλησιέστερον τηλεγραφεῖον Καστορίου τῆς Κυνουρίας».

§35Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Διετάχθη ἡ τηλεφωνικὴ αὕτη σύνδεσις.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γκλαβᾶς ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ ἐκ Πατρῶν Ἰω. Ἀρβανιτοπούλου περὶ ἀγορᾶς ὑπὸ τοῦ Κράτους πολεμικῶν κινηματογραφικῶν ταινιῶν.

§37Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω εἰς τὸ Προεδρεῖον ἀναφορὰν τοῦ Ἰω. Ἀρβανιτοπούλου. Ἡ ἀναφορὰ ἀπευθύνεται πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν καὶ ζητεῖται δι’ αὐτῆς ὅπως τὸ Ὑπουργεῖον ἀναλάβῃ τὴν ἀγορὰν τῶν κινηματογραφικῶν ταινιῶν, τὰς ὁποίας ἔλαβεν οὗτος κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν δύο ἐνδόξων πολέμων. Φρονῶ ὅτι δίκαιον εἶναι ν’ ἀγορασθῶσιν αἱ ταινίαι ὑπὸ τοῦ Κράτους, διότι ἀπηθανάτισαν γεγονότα τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ κληροδοτήσωμεν εἰς τὴν Ἱστορίαν ἡμῶν. Ὑποθέτω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δὲν θὰ θελήσῃ νὰ παρίδῃ ἀναφοράν, ἡ ὁποία πράγματι ἐκπροσωπεῖ τὴν ἀλήθειαν τῶν γεγονότων. Ὁ ἀναφερόμενος ἔχει ταινίας ἀπὸ τοῦ πρώτου πολέμου, μίαν ταινίαν λ. χ. ἀναπαριστῶσαν τὴν κατάληψιν τοῦ Μπιζανίου ὑπὸ τὴν διεύθυνσιν τοῦ τότε Διαδόχου, εἰκόνα μὲ τὴν ἀποθεωτικὴν εἴσοδον τοῦ στρατηλάτου εἰς τὰ Ἰωάννινα, μεταφορὰν τραυματιῶν, τὴν εἴσοδον εἰς τὴν Θεσσαλονίκην τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ, καὶ ἐν γένει ἔχει τοιαῦτα γεγονότα, ὥστε θὰ ἔπρεπε τὸ Κράτος νὰ προβῇ εἰς τὴν ἀγορὰν ἀντὶ ἐλαχίστου ποσοῦ. Ἄλλως τε εἶναι δίκαιον ν’ ἀμειφθῇ καὶ ὁ καλλιτέχνης ὁ ὁποῖος εἰργάσθη διὰ τὰς ταινίας αὐτάς.

§38Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ὁ αἰτῶν ἰσχυρίζεται, κύριε Πρόεδρε, ὅτι κατ’ ἐντολὴν τοῦ Στρατηγείου, καὶ ἰδίᾳ τῆς Α. Μ. τοῦ Βασιλέως, ἐνήργησε τὴν ἐργασίαν αὐτὴν διὰ τὴν ὁποίαν ζητεῖ τὴν ἀποζημίωσιν ὑποστὰς κόπους καὶ θυσίας ὑλικὰς καὶ ἠθικὰς εὑρισκόμενος ἐν τῷ στρατοπέδῳ ὑπὸ τὴν χολέραν καὶ τὰς σφαίρας. Ἔλαβεν ἤδη μίαν προκαταβολὴν ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως ἐκ δρ. 2.000 καὶ νομίζω ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν θὰ εἶναι διατεθειμένη νὰ παραγνωρίσῃ τὰς ἐργασίας αὐτοῦ, καθόσον ἔχει καὶ ἔγγραφα. Ἀναγνωρίζω ὅτι δύναται νὰ μοὶ ἀντιταχθῇ ὅτι ἡ ἐντολὴ ὅπως παράσχῃ δικαίωμα πρὸς ἀποζημίωσιν πρέπει νὰ δίδεται ὑπὸ τοῦ ἁρμοδίου ὅπως δώσῃ τὴν ἐντολήν, ἀλλὰ πάντες γνωρίζετε ὅτι τὸ Στρατηγεῖον ἔδιδεν ἐντολὰς διὰ διαφόρους προμηθείας· ὥστε σήμερον ἀπόκειται νὰ ἐξετασθῇ ἂν ὄντως αἱ ἐργασίαι ἐγένοντο καὶ ἂν εἶναι σκόπιμοι. Ἐγὼ τοὐλάχιστον, ἐξετάζων τὰ ἐν τῇ αἰτήσει ἀναφερόμενα, εὑρίσκω ὅτι καὶ ἡ ἐργασία καλῶς ἐγένετο καὶ κατ’ ἐντολὴν καλῶς δοθεῖσαν ἐγένετο καὶ ὁ ἄνθρωπος ὑπέστη τὰς θυσίας αὐτὰς τὰς ὁποίας ὑπέστη. Νομίζω ὅτι, ὅπως δι’ ἄλλας πράξεις, αἱ ὁποῖαι παρατύπως ἐγένοντο, ὑπῆρξεν ἀναγνώρισις, δίκαιον, εὔλογον καὶ ἐπιβαλλόμενον εἶναι, ἐφ’ ὅσον οἱ ἰσχυρισμοὶ εἶναι πραγματικοὶ καὶ ἀναγνωρίζονται ὡς τοιοῦτοι, ν’ ἀποφασισθῇ ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως ὅπως γίνῃ εἰσήγησις πρὸς τὴν Βουλὴν, ὥστε ν’ ἀναγνωρισθῇ μετὰ προηγουμένην ἐξακρίβωσιν τὸ μικρὸν αὐτὸ ποσὸν τῶν 8000 δραχμῶν, μεῖον δύο τὰς ὁποίας ἔλαβον, καὶ νὰ δοθῇ εἰς τὸν ἄνθρωπον αὐτόν, ὁ ὁποῖος ὑπέστη τὰς δαπάνας οὐχὶ χάριν παιδιᾶς οὔτε πρὸς κερδοσκοπίαν, ἀλλὰ κατ’ ἐντολὴν τοῦ Στρατηγείου ἐν ὥρᾳ πολέμου. Εἶμαι βέβαιος ὅτι, ἂν θελήσητε νὰ ἐξετάσητε ἀπὸ τοιαύτης ἀπόψεως τὸ ζήτημα καὶ πεισθῆτε ὑμεῖς καὶ ἡ Ὑπηρεσία ὅτι καλῶς ἐγένετο ἡ ἐργασία, θὰ θελήσητε νὰ εἰσηγηθῆτε εἰς τὴν Βουλὴν καὶ εἶμαι πλέον ἢ βέβαιος ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν θὰ θελήσῃ νὰ μὴ ἀναγνωρίσῃ τὰς δαπάνας αὐτάς, τὰς ὁποίας ὑπέστη ὁ ἄνθρωπος, καὶ ὅτι ἔχει δίκαιον νὰ ζητᾷ τὴν ἀποζημίωσιν αὐτήν.

§39ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Οὐχὶ ἅπαξ ἐξητάσθη ἡ προκειμένη αἴτησις, ὁ δ’ ἐνδιαφερόμενος μὲ ἠνώχλησε καὶ προσωπικῶς καὶ ἠναγκάσθην νὰ μελετήσω καὶ ἐγώ. Δυστυχῶς δὲν ἐπείσθην ὅτι ὑπάρχουσι στοιχεῖα ἵνα εἰσηγηθῶ εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον. Ἂς μοὶ δοθῶσι καὶ πάλιν τὰ στοιχεῖα καὶ ἂν καταλήξω εἰς τὸ ὅτι ἔχει δίκαιον θὰ πράξω τοῦτο, ἂν ὅμως ὄχι, δὲν θὰ δυνηθῶ νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Πετροπουλάκης «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, διὰ τίνα λόγον εἰς τὸν ἐν τῷ Ἀνατομείῳ ἐπιμελητὴν Ν. Μιχαλακέαν, οὗτινος ἡ αἴτησις περὶ ἀνακλήσεως τῆς παραιτήσεώς του ἐγένετο ἀποδεκτή, δὲν ἐπιτρέπεται νὰ μεταβαίνῃ εἰς τὸ Ἀνατομεῖον ὅπως ἐκτελῇ τὴν ὑπηρεσίαν του».

§41Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Ὁ κ. Ν. Μιχαλακέας ἐπιμελητὴς τοῦ Ἀνατομείου ὑπέβαλε πρὸς τὸν καθηγητὴν τῆς Ἀνατομίας τῇ 27 Σ)πεμβρίου ἐ. ἔ. παραίτησιν ἀπὸ τῆς ὑπηρεσίας, ἥτις διεβιβάσθη ὑπὸ τῆς Πρυτανείας τοῦ Ἐθνικοῦ τοῦ Καποδιστριακοῦ Πανεπιστημίου εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐκκλησιαστικῶν κατὰ τὴν 14 Ὀκτωβρίου ἰδίου ἔτους. Κατὰ τὴν 15 Ὀκτωβρίου ὁ κ. Ν. Μιχαλακέας ἐπέδωκεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐκκλησιαστικῶν δήλωσιν περὶ ἀνακλήσεως τῆς ὑποβληθείσης παραιτήσεώς του. Κατὰ τὴν 14 Ὀκτωβρίου ἐ. ἔ. ἡ Πρυτανεία τοῦ Ἐθν. Καποδ. Πανεπιστημίου ὑπέβαλεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐκκλησιαστικῶν ἀντίγραφον ἀναφορᾶς τοῦ καθηγητοῦ τῆς Ἀνατομίας καὶ διευθυντοῦ τοῦ Ἀνατομικοῦ Ἐργαστηρίου, γνωρίζοντος ὅτι ἡ μετὰ τοῦ Ἐπιμελητοῦ κ. Ν. Μιχαλακέα συνεργασία κατέστη ἀδύνατος, 1) διότι διατηρεῖ ἰδιαίτερα φροντιστήρια διὰ τοὺς φοιτητὰς παρὰ τὸν νόμον καὶ 2) διότι προσελθὼν εἰς τὸ Ἀνατομεῖον ἐξεστόμισε κατ’ αὐτοῦ ἀπειλὰς ἐνώπιον τοῦ ἑτέρου ἐπιμελητοῦ τοῦ Ἀνατομείου, δι’ ὃ προτείνει τὴν ἀπὸ τῆς ὑπηρεσίας ἀπόλυσιν τοῦ κ. Ν. Μιχαλακέα δι’ ἀσυμβίβαστον διαγωγὴν πρὸς τὸν προϊστάμενον αὐτοῦ, συμφώνως πρὸς τὸ ἐδάφιον δʹ τῆς 2 παραγράφου τοῦ ἄρθρου 11 τοῦ ͵ΓΩΚΓʹ νόμου.

§42Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Μεταξὺ τοῦ κ. καθηγητοῦ καὶ τοῦ ἐπιμελητοῦ προέκυψε ψυχρότης τις, ἀλλ’ οἱ λόγοι οἱ ὁποῖοι προτείνονται, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συμβιβασθῇ ὁ ἐπιμελητὴς μετὰ τοῦ καθηγητοῦ, διότι ἡ διαγωγὴ τοῦ ἐπιμελητοῦ ἦτο ἥκιστα εὐγενής, δὲν εἶναι ἀληθεῖς. Οἱ λόγοι οἱ ἀληθεῖς εἶναι, ὅτι ὁ ἐπιμελητὴς ἐξέδοτο μίαν ἐπίτομον Ἀνατομίαν εἰς δύο τεύχη. Τοῦτο ἐσκανδάλισε τὸν κ. καθηγητήν, διότι ἔχει ἐκδώσει καὶ αὐτὸς Ἀνατομίαν τιμωμένην ἀντὶ 120 δραχ. ἀπρόσιτον ἑπομένως εἰς τοὺς φοιτητάς. Ὅτε δ’ ἐξεδόθη τὸ δίτομον πόνημα τοῦ ἐπιμελητοῦ, τὸ ἠγόραζον οἱ φοιτηταὶ εὐγνωμονοῦντες τὸν ἐπιμελητήν. Αὐτὴ ὑπῆρξεν ἡ ἀφορμὴ τῆς διενέξεως. Ὁ ἐπιμελητὴς εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἠθέλησεν ἐπὶ τέλους ν’ ἀπομακρυνθῇ ἐκεῖθεν, διότι τὸν ἠπείλει ὁ καθηγητής, καὶ ὑπέβαλε παραίτησιν σκοπῶν ἄλλως νὰ μεταβῇ εἰς Εὐρώπην. Ἐπῆλθεν ὅμως ἡ διεθνὴς περιπλοκὴ καὶ δὲν μετέβη εἰς Εὐρώπην, ἀποσυρθείσης καὶ τῆς αἰτήσεως τῆς παραιτήσεως, καὶ ὁ κ. καθηγητὴς ὑπέβαλε πρότασιν περὶ ἀπολύσεως, στηρίζει δ’ αὐτὴν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 11, ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι ἡ διαγωγὴ τοῦ ἐπιμελητοῦ ὑπῆρξεν ἀσυμβίβαστος. Εἶναι ἀσυμβίβαστος ὡς πρὸς τοῦτο, ὅτι συνεκρούσθησαν συμφέροντα ἐπαγγελματικά, ἐνῷ τὸ ἄρθρον 11 τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ Πανεπιστημίου λέγει ὅτι: «ἐπίσης ἀπολύονται προτάσει τοῦ καθηγητοῦ οἱ θεωρούμενοι ὡς ἀπολυτέοι δι’ ἀμέλειαν ἢ ἀσυμβίβαστον διαγωγήν». Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἐξετάσῃ τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν καὶ νὰ ἴδῃ εἰς τίνα ἀνήκει τὸ δίκαιον, διότι πιθανὸν νὰ κατέχηται ἀπὸ κάποιαν φιλοχρηματίαν ὁ κ. καθηγητής. Ἄλλως, ἂν ὑπάρχωσι πάντες οἱ ὅροι τῆς ἀπολύσεως, βεβαίως ὁ κ. Ὑπουργὸς πρέπει νὰ προβῇ εἰς τὴν ἀπόλυσιν. Δὲν συντρέχουσιν ὅμως τοιοῦτοι.

§43Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Δὲν εἶναι σοβαρὸν τὸ λεγόμενον ὅτι ὑπέβαλε παραίτησιν καὶ ὅτι, ἐπειδὴ δὲν ηὐκολύνθη νὰ κάμῃ τὸ ταξείδιόν του, ἐζήτησε τὴν ἀνάκλησιν τῆς παραιτήσεως καὶ ὅτι ὁ καθηγητὴς προσέλαβεν ἄλλον καὶ θυμωθεὶς ἐκ τούτου ὁ ἐπιμελητὴς προσηνέχθη ἀνευλαβῶς πρὸς τὸν κ. καθηγητήν. Ὁ κ. ἐπιμελητὴς ὕβρισε τὸν καθηγητὴν ἐνώπιον τρίτων προσώπων ἢ καὶ ἐνώπιον οὐδενός, ἀλλ’ ὕβρισε τὸν προϊστάμενον καὶ φαίνεται ὅτι ἡ ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ διαμονὴ καθίσταται ἀδύνατος, διότι ἡ διαγωγὴ αὕτη βεβαίως εἶναι ἀσυμβίβαστος.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Σοκόλης «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν διατί ὁ Ἰω. Γ. Καρύδας, ἔφεδρος ὑπολοχαγός, λαβὼν μέρος κατ’ ἀμφοτέρους τοὺς πολέμους καὶ οὗτινος ἡ κλονισθεῖσα ἐκ τῶν κακουχιῶν ὑγεία τελείως ἀποκατεστάθη, δὲν διορίζεται εἰς τὴν θέσιν, ἣν πρὸ τοῦ πολέμου κατεῖχε παρὰ τῇ Εἰσαγγελίᾳ Λευκάδος».

§45Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Ἡ ἐνέργεια τῶν Ἀρχῶν ἐπὶ τοῦ προκειμένου τυγχάνει νόμιμος, διότι ὑπετέθη ὅτι προσκρούει εἰς τὰς ἐπανειλημμένας διαταγὰς τοῦ Ὑπουργείου, καθ’ ἃς οἱ στρατευθέντες ὄχι μόνον δὲν ἔπρεπε νὰ ὑποστῶσι ζημίαν τινά, ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον ἔπαθον ἐκ τοῦ πολέμου, καὶ νὰ προτιμηθῶσιν εἰς τὰς ἐκθέσεις τὰς δικαστικάς. Δυστυχῶς διὰ τὸν ἀναφερόμενον ἐκ τῆς γενομένης ἐξετάσεως ἀπεδείχθη ὅτι ἔπαθε νόσον ἐντελῶς ἄσχετον πρὸς τὸν πόλεμον, ἐνοσηλεύθη ἐπὶ μακρὸν καὶ σήμερον δὲν εἶναι εἰς θέσιν ν’ ἀναλάβῃ ὑπηρεσίαν. Τούτου ἕνεκεν ὑπεδείχθη εἰς αὐτὸν νὰ παραμείνῃ ὑπηρετῶν ὡς ὑπογραμματεὺς ἐν τῷ Πρωτοδικείῳ ἐργαζόμενος ἐλάχιστα, εἰς δὲ τὴν θέσιν τοῦ γραμματέως τῆς Εἰσαγγελείας προσελήφθη ἕτερος ὑπογραμματεὺς ἐπίσης στρατευθεὶς καὶ ἄρτιος καὶ δυνάμενος νὰ χρησιμεύσῃ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν.

§46Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Τὸ ζήτημα αὐτὸ ἀμφισβητεῖται, διότι ὑπάρχει πιστοποιητικὸν ἰατροῦ τὸ ὁποῖον λέγει ὅτι αὐτὸς εἶναι τελείως ὑγιής. Ἑπομένως θὰ παρεκάλουν ὑμᾶς ὅπως εὐαρεστούμενος ἐρευνήσητε ἂν εἶναι ἀληθὲς αὐτό, καί, ἂν πεισθῆτε ὅτι εἶναι τελείως ὑγιής, νὰ τὸν διορίσητε εἰς τὴν θέσιν ἡ ὁποία τῷ ἀνήκει, ἡ δὲ ἀσθένεια τὴν ὁποίαν ἔπαθεν, προσῆλθε συνεπείᾳ τοῦ πολέμου. Ἐν ᾗ περιπτώσει εἶναι βέβαιον ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἰσχυρίζεται, στηριζόμενος ἐπὶ ἐπισήμων πιστοποιητικῶν ἰατροῦ, ὅτι εἶναι ἐντελῶς ὑγιής, φρονῶ ὅτι πρέπει νὰ λάβῃ τὴν θέσιν του.

§47Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Θὰ ἐξετάσω καὶ αὐτό.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Συριόπουλος «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἐπὶ πόσον χρόνον εἶναι ἄνευ διδασκάλου τὸ ἐν Ξενιὲς τῶν Βουπρασίων τῆς Ἠλείας σχολεῖον καὶ διατί δὲν λαμβάνεται πρόνοια ὅπως ἀρθῶσιν αἱ ἐλλείψεις αὗται».

§49Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Αὔριον θ’ ἀπαντήσω.

§50Ν. ΣΥΡΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ κάμω μίαν ὑπόμνησιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν. Εἶναι περιττὸν νὰ λάβητε πληροφορίας. Νὰ σᾶς βεβαιώσω ἐγώ. Ἐμποδίζει ὁ ἐκεῖ ὑπάρχων στρατός. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ λάβητε μίαν ὁριστικὴν πρόνοιαν χωρὶς νὰ παραμένωσι τὰ σχολεῖα κλειστά. Καὶ εἰς τὸν κ. Τμηματάρχην παρέστησα τὸ πρᾶγμα.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Γκλαβᾶς.

§52Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Ὁ διδάσκαλος αὐτὸς ὑπηρετεῖ ὡς ἔφεδρος ἀνθυπολοχαγὸς ἐν τῷ στρατῷ πρὸ διετίας καὶ πρέπει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας νὰ σκεφθῇ κατὰ τίνα τρόπον δύνανται οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ νὰ ἡσυχάσωσι, διότι 100 καὶ πλέον οἰκογενειῶν τὰ τέκνα μένουσιν ἄνευ διδασκάλου κατὰ τὸ χρονικὸν αὐτὸ διάστημα.

§53Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ὑπάρχει νομοσχέδιον ἐκκρεμὲς καθ’ ὃ θ’ ἀντικαθιστῶνται προσωρινῶς οἱ διδάσκαλοι.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. Π. Λαγοπάτης καὶ Λ. Κουτσοπέταλος «παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἂν προσεχῶς θὰ προαχθῶσιν οἱ ἔφεδροι ὑπολοχαγοί, οἱ προταθέντες πρὸς μονιμοποίησιν καὶ μὴ ἀποδεχθέντες, ὧν πάντες οἱ συνάδελφοι προήχθησαν εἰς λοχαγούς, ἵνα ἀποκτήσωσι προσόντα διὰ τὴν θέσιν στρατολόγου».

§55ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Βεβαίως θὰ προαχθῶσι· θὰ ἐπισπευσθῇ μάλιστα ἡ προαγωγὴ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἐδήλωσαν ὅτι δὲν δέχονται μονιμοποίησιν.

§56Π. ΛΑΓΟΠΑΤΗΣ. Πάντως ἐγκαίρως, διὰ νὰ ἔχωσι καιρόν.

§57ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Μάλιστα, μάλιστα.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Τ. Μπασιᾶς «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν διατί, ἐνῷ πάντες οἱ πεζοναῦται κατὰ τοὺς δύο τελευταίους πολέμους ἔλαβον ἀποδοχὰς ναυτῶν, δὲν ἐδόθησαν εἰσέτι τοιαῦται εἰς τοὺς Παῦλον Ἀντωνέλον, Παῦλον Μανιάτην καὶ Νικ. Διβάρην, οἵτινες ναῦται ὑπηρέτησαν ἀποσπασθέντες ἐν τῷ πεζικῷ».

§59ΑΘ. Τ. ΜΠΑΣΙΑΣ. Νὰ σταλῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον νὰ φροντίσῃ.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ξηρὸς «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, διατί δὲν ἀπεζημιώθη εἰσέτι ὁ Πέτρος Τουρνεμπούκας διὰ τὴν ἐπίταξιν τῶν τράγων του ὑπὸ τοῦ στρατοῦ ἐν Στρωμνίτσῃ. Ἀπουσιάζει.

§61ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Νὰ δώσω τὴν ἀπάντησιν. Δὲν σημαίνει ὅτι ἀπουσιάζει. Διότι τὴν ἀπαίτησίν του ὁ ἐνδιαφερόμενος στηρίζει εἰς τὸ πιστοποιητικόν τοῦ Μητροπολίτου ὅτι τὰ σφάγιά του παρέλαβον δύο ἀξιωματικοί, οἵτινες κατόπιν ἀνακρίσεως ἐξηκριβώθη ὅτι δὲν τὰ παρέλαβον. Ἐντούτοις ἡ ὑπόθεσις καὶ πάλιν παρεπέμφθη εἰς τὴν Βʹ Μεραρχίαν, διὰ νὰ ἐξακριβωθῇ τίς εἶναι ὁ παραλαβὼν τὰ σφάγια.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀθ. Τ. Μπασιᾶς «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας ἂν ἔλαβε πρόνοιαν περὶ ἠθικῆς ἀμοιβῆς τοῦ γυμναστοῦ Λευκάδος κ. Ν. Κατραδῆ, ὅστις ἔσωσε σεισμοπλήκτους καὶ ἔπαθεν ἐν τῇ δράσει του ταύτῃ ἐκ κήλης, ἧς ἕνεκα ᾐτήσατο ἀναρρωτικὴν ἄδειαν ὅπως ὑποστῇ ἐγχείρησιν».

§63Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Ἀπαντῶ ὅτι περὶ τῆς δράσεως τοῦ γυμναστοῦ τοῦ ἐν Λευκάδι Γυμνασίου Ν. Κατραδῆ δὲν περιῆλθεν εἰσέτι εἰς τὴν ὑπηρεσίαν ἔκθεσις τῆς ἁρμοδίας Ἀρχῆς. Ὅταν περιέλθῃ τοιαύτη, θὰ λάβωμεν πρόνοιαν περὶ τῆς ἠθικῆς ἀμοιβῆς αὐτοῦ, ἐνεργοῦντες ὅ,τι ἀφ’ ἡμῶν ἐξαρτᾶται. Ἀναρρωτικὴ ἄδεια θὰ τῷ δοθῇ εὐθὺς ὡς περιέλθῃ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν σχετικὴ αἴτησις.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ξηρὸς «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν διατί δὲν ἀπολύεται τῶν τάξεων τοῦ στρατοῦ ὁ λοχίας τῆς 7ης Μοίρας ὀρειβατικοῦ πυροβολικοῦ Γ. Σαχαλῆς, ἔχων λόγους ἀπαλλαγῆς καὶ ἐκπληρώσας τὰς δι’ αὐτὴν νομίμους ὑποχρεώσεις του».

§65ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐζήτησα παρὰ τῶν ἁρμοδίων τὰς δεούσας πληροφορίας.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. Ι. Δελμοῦζος καὶ Ι. Ξηρὸς «παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν διατί δὲν πληροῦται ἡ κενὴ θέσις τοῦ σχολάρχου Χρισσοῦ πρὸς μεγάλην ζημίαν τῶν μαθητῶν τῶν ὁποίων οἱ γονεῖς καὶ κηδεμόνες ἀγανακτοῦσιν».

§67Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Περὶ τῆς πληρώσεως τῆς κενῆς θέσεως τοῦ σχολάρχου Χρισσοῦ ἐλήφθη ἤδη πρόνοια ὑπὸ τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου καὶ διορίζεται τοιοῦτος.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Γκλαβᾶς «παρακαλεῖ τοὺς κ. Ὑπουργοὺς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὅπως πληροφορήσωσι τὴν Βουλὴν ἂν σκέπτονται νὰ εἰσηγηθῶσιν εἰς τὴν Βουλὴν σχέδιον νόμου, δι’ οὗ νὰ παρέχηται εἰς τὸ ἥμισυ τῆς τιμῆς τὸ διὰ τὴν βιομηχανικὴν κατεργασίαν ἀπαιτούμενον ἅλας, ὡς τοῦτο ἄλλως τε συμβαίνει ἤδη καὶ ἐν Κρήτῃ».

§69ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Τὰ παράπονα δὲν εἶναι βάσιμα.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξηντλήθη ἡ Ἡμερησία Διάταξις τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν διάταξιν τῶν ἐπερωτήσεων.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Γκλαβᾶς «συνιστᾷ πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας ὅπως μεριμνήσῃ ἡ ὑπ’ αὐτὸν Ὑπηρεσία καὶ συσταθῇ τηλεφωνικὸν Γραφεῖον ἐν τῇ κοινότητι Παγκρατίου τῶν Καλαβρύτων τοσούτῳ μᾶλλον καθόσον ἡ κοινότης προσφέρει τὴν δαπάνην τῆς ἐγκαταστάσεως ὡς καὶ τοῦ τηλεφωνικοῦ μηχανήματος· ἄλλως τε ἡ γραμμὴ ἡ συνδέουσα τὰ Μαζέϊκα μὲ τὸ χωρίον Δάρα διέρχεται ὀλίγα μέτρα ἔξωθεν τοῦ Παγκρατίου».

§72Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Πρόκειται περὶ πολὺ μικρᾶς ἀποστάσεως. Ἔξωθεν τῆς κωμοπόλεως αὐτῆς διέρχεται σύρμα τηλεγραφικόν, τὸ ὁποῖον συνδέει τὴν ἐπαρχίαν Καλαβρύτων μὲ τὸ χωρίον Δάρα τῆς Ἀρκαδίας· μόλις 100 μέτρα ἀπέχει ἀπὸ τῆς κοινότητος τὸ σύρμα αὐτό. Εἶναι λοιπὸν δυνατὸν νὰ συσταθῇ εὐκόλως τοσούτῳ μᾶλλον ὅσῳ διότι τὰς δαπάνας προσφέρεται νὰ καταβάλλῃ ἡ κοινότης τόσον διὰ τὸ σύρμα ὅσον καὶ διὰ τὴν ἐγκατάστασιν.

§73Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Ἀναγνωρίζω τὴν χρησιμότητα τῆς ἐπερωτήσεως καὶ θὰ μελετήσω τὸ ζήτημα.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Τσαλδάρης «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ λάβῃ τὴν προσήκουσαν μέριμναν, ὅπως ἐφοδιασθῇ τὸ ταμεῖον Κορίνθου διὰ χαρτοσήμου, καθόσον στερεῖται ἐντελῶς τοιούτου, ὡς ἐκ τῆς ἐπικειμένης δὲ ἰδίᾳ λήξεως τῶν τοῦ νεωτέρου νόμου βραχυπροθέσμων παραγραφῶν ἐπαπειλοῦντα ἐκ τῆς ἐλλείψεως ταύτης ζημίαι σοβαραί».

§75Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ἐστάλη χαρτόσημον 24,000 δραχμῶν καὶ ἀπορῶ πῶς εὑρίσκεται τὸ Ταμεῖον ἄνευ χαρτοσήμου.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Λαμπρινόπουλος «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, ὅπως ἱδρυθῇ τηλεφωνεῖον ἐν τῇ κωμοπόλει Στρέφι τῆς Ἠλείας διὰ τὸ ὁποῖον ἔχει γίνει πρότασις πρὸ διετίας. Ἐπίσης ὅπως ἀποπερατωθῇ ἡ δημοσία ὁδὸς ἀπὸ τοῦ σιδηροδρομικοῦ σταθμοῦ μέχρι τῆς εἰρημένης κωμοπόλεως».

§77Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Ἐλλείψει ὑλικοῦ ἀνεστάλησαν πᾶσαι αἱ κατασκευαὶ τῶν τηλεφωνείων. Πρέπει ν’ ἀναμείνωμεν τὸ ὑλικόν.

§78Γ. ΛΑΜΠΡΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ διατάξητε τὴν ἵδρυσιν ὅταν θὰ ἔλθῃ.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Γαλαβᾶς «συνιστᾷ πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας ὅπως παραγγείλῃ μελέτην τῆς ὁδοῦ τῆς ἀγούσης ἀπὸ τοῦ Αἰγίου μέχρι τῆς Μονῆς Ταξιαρχῶν, πρὸς δὲ προβῇ εἰς τὴν ἵδρυσιν τηλεφώνου ἐν τῇ εἰρημένῃ Μονῇ».

§80Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Θὰ γίνῃ.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Καντιάνης «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὸ διαβιβασθὲν αὐτῷ ὑπ’ ἀριθμὸν 407 τῆς 18 τρέχοντος ψήφισμα τοῦ Κοινοτικοῦ Συμβουλίου Χαροκοπίου περὶ ἐπισκευῆς τῆς δημοσίας ὁδοῦ Κορώνης–Χαροκοπίου, καταστάσης ἐκ τῶν τελευταίων βροχῶν ἀδιαβάτου, καὶ διατάξῃ ἁρμοδίως τὸν ἀναλαβόντα τὴν ἐπισκευὴν ἐργολάβον νὰ ἐπισπεύσῃ ταύτην καὶ τάχιστα».

§82Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Θὰ διατάξω μετὰ τὴν παραλαβὴν τοῦ ὑλικοῦ.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ αὐτὸς κ. Καντιάνης «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας 1) ὅπως ἐνεργήσῃ τὸν διορισμὸν σχολάρχου ἐν τῷ ἐν Χαροκοπίῳ ἑλληνικῷ σχολείῳ ἀντὶ τοῦ μετατεθέντος Ἰωάν. Σκουρατοπούλου καὶ ἑνὸς ἑλληνοδιδασκάλου φιλολόγου· 2) ὅπως συμπληρώσῃ τὸ ἐν Χαροκοπίῳ δημοτικὸν σχολεῖον ἀρρένων δι’ ἑνὸς ἔτι διδασκάλου, καθόσον οἱ ὑπάρχοντες δύο δὲν ἐπαρκοῦσιν πρὸς διδασκαλίαν 130 μαθητῶν, καὶ τὸ τῶν θηλέων διὰ μιᾶς ἔτι διδασκαλίσσης, τῆς ὑπαρχούσης μιᾶς καὶ μόνης μὴ ἐπαρκούσης πρὸς διδασκαλίαν 125 μαθητριῶν κατὰ τὴν ἐκφρασθεῖσαν αὐτῷ εὐχὴν διὰ τῶν ψηφισμάτων ὑπ’ ἀριθ. 404, 405,406 τοῦ οἰκείου Κοινοτικοῦ Συμβουλίου».

§84Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὸ πρῶτον ἐρώτημα θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας ὅπως φροντίσῃ διὰ τὸν διορισμὸν Σχολάρχου ἀντὶ τοῦ μετατεθέντος εἰς τὸ ἐν Χαροκοπίῳ Ἑλληνικὸν Σχολεῖον· ὁ εἷς εἶναι διδάκτωρ τῆς Φιλολογίας καὶ ὁ ἕτερος τῆς Θεολογίας ἐκ τῶν διδασκόντων. Ὅσον ἀφορᾷ δὲ εἰς τὸ δεύτερον ἐρώτημα, διὰ τὴν συμπλήρωσιν τοῦ Δημοτικοῦ Σχολείου ἐν Χαροκοπίῳ ἀρρένων δι’ ἑνὸς διδασκάλου καὶ θηλέων, θὰ παρακαλέσω ὅπως συστήσῃ εἰς τὸ Ἐποπτικὸν Συμβούλιον τῆς μέσης ἐκπαιδεύσεως νὰ προτείνῃ τὴν συμπλήρωσιν τοῦ σχολείου τῶν ἀρρένων καὶ τῶν θηλέων, διότι δὲν ἐπαρκεῖ μία διδασκάλισσα δι’ 125 μαθητρίας.

§85Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἡ συμπλήρωσις τοῦ διδασκαλικοῦ προσωπικοῦ ἀμφοτέρων τῶν σχολείων Χαροκοπίου δὲν ἐπιτρέπεται ἐφ’ ὅσον δὲν ἐνεργήθησαν αἱ νόμιμοι διατυπώσεις πρὸς προαγωγὴν τοῦ μὲν σχολείου τῶν ἀρρένων εἰς τριτάξιον, τοῦ δὲ σχολείου τῶν θηλέων εἰς διτάξιον.

§86Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας ν’ ἀποστείλῃ ἔγγραφον εἰς τὸν ἐπιθεωρητὴν τῆς μέσης ἐκπαιδεύσεως.

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Κασαβέτης «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης ἂν ἔλαβε γνῶσιν ὅτι ὁ Εἰσαγγελεὺς τῶν ἐνταῦθα Πρωτοδικῶν ἔλαβε δραχμὰς 4 χιλιάδας παρὰ τῆς Ἠλεκτρικῆς Ἑταιρείας τῶν τροχιοδρόμων δυνάμει τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 28739 τοῦ 1913 συμβολαίου τοῦ συμβολαιογράφου Ἀθηνῶν Μητσοπούλου, ἐν τῷ ὁποίῳ ὁμολογεῖ ὅτι οὐδεμίαν εὐθύνην φέρει ἡ Ἑταιρεία διὰ τὸν διαμελισμὸν τοῦ ἑπταετοῦς τέκνου του, ἐνῷ διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 5004 τοῦ 1913 βουλεύματος τοῦ Πλημμελειοδικείου Ἀθηνῶν ἀναγνωρίζεται καὶ δικαστικῶς ὅτι οὐδεμίαν εὐθύνην φέρει ἡ Ἑταιρεία, καὶ πῶς ἡ αὐτὴ Ἑταιρεία εἰς περιστάσεις κατὰ τὰς ὁποίας φέρει καὶ νόμιμον καὶ ἠθικὴν εὐθύνην εἰς ἀποζημίωσιν πτωχῶν βιοπαλαιστῶν ἀρνεῖται πᾶσαν ἀποζημίωσιν».

§88Α. ΚΑΣΣΑΒΕΤΗΣ. Ἀνέρχομαι, Κύριοι, ἐπὶ τὸ βῆμα ἵνα ἐρωτήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης ἂν ἔλαβε γνῶσιν ὅτι μεταξὺ τῆς Ἑταιρείας τῶν Τροχιοδρόμων Ἀθηνῶν καὶ ὑπαλλήλου τινός, τοῦ ὁποίου δὲν εἶναι ἀνάγκη ν’ ἀποκρύψωμεν τὸ ὄνομα, τοῦ Εἰσαγγελέως τῶν ἐνταῦθα Πρωτοδικῶν, ἐγένετο συμβόλαιον ἀποζημιώσεως δι’ ἀτύχημα τὸ ὁποῖον ἔλαβε χώραν. Τὸ ἐρώτημά μου δὲν ἀποβλέπει ἰδίως εἰς τὸ ν’ ἀσχοληθῇ εἰς τὰς λεπτομερείας τὰς σχετικὰς ὡς πρὸς τὴν ὑπόθεσιν μεταξὺ τοῦ κ. Εἰσαγγελέως καὶ τῆς Ἑταιρείας τῶν Τροχιοδρόμων, ἀλλ’ ἵνα ἁπλῶς τύχω ἀπαντήσεως παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης καὶ κανονίσω τὰ περαιτέρω.

§89Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἂν ἔλαβον γνῶσιν;

§90Α. ΚΑΣΣΑΒΕΤΗΣ. Μάλιστα.

§91Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Νὰ μοὶ δώσητε τὸν λόγον.

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εὐχαρίστως.

§93Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Ὁ κ. Εἰσαγγελεὺς τῶν ἐνταῦθα Πρωτοδικῶν ἔσχε τὸ φρικαλέον ἀληθῶς δυστύχημα νὰ ἴδῃ τὸ θυγάτριόν του διαμελισθὲν ὑπὸ τοὺς τροχοὺς τοῦ τροχιοδρόμου πρὸ ἔτους περίπου. Μετὰ τὴν ποινικὴν δίκην, ἥτις ἠνοίχθη ἐκ τοῦ γεγονότος τούτου ἐθεώρησεν ὅτι ἠδύνατο ν’ ἀσκήσῃ τὸ δικαίωμα ὅπερ ἔχει πᾶς ἰδιώτης, νὰ ἐγείρῃ πολιτικὴν ἀγωγήν. Ἐν ὡρισμένῳ δὲ σταδίῳ τῆς δίκης ἐνόμισεν ὅτι ἔπρεπε νὰ κάμῃ συμβιβασμὸν διὰ τὰς πολιτικὰς αὑτοῦ ἀπαιτήσεις καὶ συνεβιβάσθη διὰ 4.000 δραχμὰς προσενεχθείσας αὐτῷ ὑπὸ τῆς Ἑταιρείας διὰ συμβολαίου τὸ ὁποῖον ὑπέγραψεν ὁ πληρεξούσιός του. Μέχρι τοῦ σημείου αὐτοῦ, ἂν προέκειτο περὶ ἰδιώτου ῥυθμίζοντος κατὰ τὸ δοκοῦν τὰ χρηματικὰ αὑτοῦ συμφέροντα, οὐδεὶς ἔλεγχος ἠδύνατο ν’ ἀσκηθῇ. Ἐπειδὴ ὅμως πρόκειται περὶ Εἰσαγγελέως, ὅστις πρέπει καὶ ἐν ταῖς ἰδιωτικαῖς αὑτοῦ σχέσεσι νὰ εἶναι ἀνεπίληπτος, διετυπώθησαν δὲ καὶ αἰτιάσεις κατ’ αὐτοῦ, εὐθὺς ὡς ἔλαβον γνῶσιν τὸ πρῶτον ὅτε ἐζητήθη τοῦτο παρὰ τῆς Ἐπιτροπῆς, τῆς ἀσκούσης τὸν ἔλεγχον τῆς Ἠλεκτρικῆς Ἑταιρείας, διεβίβασε τὰ σχετικὰ ἔγγραφα πρὸς τὸν κ. Εἰσαγγελέα τῶν Ἐφετῶν μετὰ τῆς ἐντολῆς νὰ ἐξετάσῃ ἐν συνόλῳ τὴν συμπεριφορὰν τοῦ κ. Εἰσαγγελέως, τὸ συμβόλαιον καθ’ ἑαυτὸ καὶ τὰς περιστάσεις ὑφ’ ἃς συνήφθη τοῦτο. Ἐνταῦθα ὀφείλω ν’ ἀπαντήσω καὶ εἰς δύο ἔτι σημεῖα τῆς ἐπερωτήσεως. Τὸ συμβιβαστικὸν συμβόλαιον φέρει τὸν συνήθη τύπον «πρὸς ἀποφυγὴν ἐξόδων καὶ περαιτέρω δικαστικοῦ ἀγῶνος».

§94Λ. ΝΑΚΟΣ. Λέγει ὅτι οὐδεμίαν ἡ Ἑταιρεία φέρει εὐθύνην.

§95Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Τὸ συμβόλαιον εἶναι κατατεθειμένον πρὸ 25 ἡμερῶν. Ὅσον ἀφορᾷ, εἰς τὸ βούλευμα, τοῦτο ἀποφαίνεται ὅτι δὲν εὐθύνεται ποινικῶς ὁ ὁδηγὸς καὶ ὁ ἕτερος ὑπάλληλος τοῦ τροχιοδρόμου, χωρὶς ν’ ἀποκρούηται καὶ ἡ ἐνδεχομένη ἀστικὴ εὐθύνη τῆς Ἑταιρείας διὰ κακὴν τυχὸν κατάστασιν τῶν γραμμῶν ἢ τῆς ἁμάξης καὶ συγκεκριμένως διότι τὸ μηχάνημα τῆς ἐσχάρας δὲν ἐλειτούργει κανονικῶς. Αὐτὴ ὑπῆρξεν ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἡ ἐνέργεια τοῦ Ὑπουργείου.

§96Α. ΚΑΣΣΑΒΕΤΗΣ. Κατὰ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης φαίνεται ὅτι ἡ ὑπόθεσις ἔλαβε τὸν δρόμον τῆς ἀνακρίσεως καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θ’ ἀναμείνωμεν τὸ πόρισμα αὐτῆς καὶ τότε θὰ προδιαγράψωμεν τὴν πορείαν τοῦ ἐλέγχου μας. Ἐκεῖνο ὅμως ὅπερ πρέπει νὰ θέσωμεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς εἶναι ὁ συνδυασμὸς τῆς ὑποθέσεως ταύτης πρὸς τὴν στάσιν ἣν τηρεῖ ἡ Ἑταιρεία τῶν Τροχιοδρόμων ἀπέναντι τῶν διαφόρων θυμάτων αὐτῆς. Καὶ θεωρῶ καθῆκόν μου νὰ γνωρίσω πρὸς τὴν Βουλήν, ὅτι ἡ Ἑταιρεία τῶν Τροχιοδρόμων ἔχει προδιαγράψει τὴν ἀρχὴν τοῦ μὴ ἀποζημιοῦν τοὺς παθόντας ἢ τοὺς συγγενεῖς αὐτῶν, ἀλλὰ τοῦ παραπέμπειν αὐτοὺς εἰς τὰ δικαστήρια, ἄνευ καταβολῆς οὐδεμιᾶς ἀποζημιώσεως. Ἔχω, κ. Βουλευταί, πρὸ ἐμοῦ μακρὸν κατάλογον παθόντων ὅστις πιστοποιεῖ τὴν τοιαύτην ἀρχὴν τῆς Ἑταιρείας, ὃν ἔλαβον ὡς μέλος τῆς ἐξεταστικῆς Ἐπιτροπῆς τῶν πραγμάτων τῶν Ἑταιρειῶν Ἀεριόφωτος καὶ Ἠλεκτρικοῦ. Τὸν κατάλογον τοῦτον θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ, πιστεύω, ἡ Βουλὴ νὰ γνωρίσω εἰς αὐτήν. Ὅτε ἔχω ἐνώπιόν μου τοιοῦτον κατάλογον, ἀναγκάζομαι ν’ ἀπευθύνω τὴν στιγμὴν ταύτην ἐρώτημα πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, καίτοι ἀπόντα, τί ἔπραξεν ἀπέναντι τῆς Ἑταιρείας τῶν Τροχιοδρόμων, ἡ ὁποία τοὺς μὲν δυστυχεῖς καὶ πτωχοὺς ἐκ τῶν παθόντων ὑπ’ αὐτῆς παραπέμπει εἰς τὰ δικαστήρια, τοὺς δὲ πλουσίους καὶ δυνατοὺς ἀποζημιώνει;

§97Θ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Τὸ προκείμενον δυστύχημα, τὸ ὁποῖον ἔπληξε τὸν κ. Εἰσαγγελέα τῶν Πρωτοδικῶν, ἐγένετο ἐξ ὑπαιτιότητος τῆς Ἑταιρείας καὶ ὄχι τῶν ὑπαλλήλων. Τὸ δυστύχημα ἀντελήφθην ὁ ἴδιος, εἶμαι δὲ μόνος μάρτυς ὅτι προῆλθεν ἐκ κακῆς κατασκευῆς τῆς γραμμῆς Πατησίων καὶ ἐξ ἐλλείψεως τῆς ἐσχάρας, περὶ τῆς ὁποίας προνοεῖ ἡ σύμβασις.

§98Α. ΚΑΣΣΑΒΕΤΗΣ. Ἀναγκάζομαι νὰ δευτερολογήσω, ἂν καὶ ἤθελον ν’ ἀποφύγω τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως τοῦ κ. Εἰσαγγελέως, καθότι ὁ σκοπὸς τῆς ἐπερωτήσεώς μου ἀπέβλεπεν εἰς τὴν Ἑταιρείαν τῶν Τροχιοδρόμων, καὶ ν’ ἀναγνώσω πρὸς τὴν Βουλὴν τὸ βούλευμα, διὰ νὰ γνωρίσῃ αὕτη ὅτι, ἐνῷ συνῆλθε τὸ συμβούλιον τῶν Πλημμελειοδικῶν πρὸς διάσκεψιν εἰς τὰς 23 τοῦ μηνὸς Δεκεμβρίου καὶ ἐξέδωκε τὴν ἀπόφασίν του, ὅμως ἐκράτησεν αὐτὴν μυστικὴν ἐπὶ 8 ἡμέρας, μέχρις οὗ ὑπογράψῃ ὁ κ. Εἰσαγγελεὺς πρᾶξιν συμβιβασμοῦ μετὰ τῆς Ἑταιρείας τῶν Τροχιοδρόμων ἣν καὶ ὑπέγραψε τὴν 24 ἰδίου μηνός, ἤτοι μετὰ μίαν ἡμέραν. Καὶ ἰδοὺ τὸ βούλευμα τὸ ὁποῖον θέτω ὑπ’ ὄψιν ἡμῶν (ἀναγινώσκει).

§99Λ. ΝΑΚΟΣ. Βλέπετε λοιπὸν τί ἠθελήσατε νὰ χαρακτηρίσητε ὡς ἐκβίασιν;

§100Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Ὅλη ἡ Βουλὴ ἤκουσε καλῶς τί εἶπον.

§101Α. ΚΑΣΣΑΒΕΤΗΣ. Ἐνῷ ὡς βλέπετε ἡ διάσκεψις ἐγένετο τὴν 23 τοῦ μηνός, τὴν 24 ὑπεγράφη ἡ πρᾶξις τοῦ συμβιβασμοῦ μετὰ τῆς Ἑταιρείας τῶν Τροχιοδρόμων καὶ τὴν 31 ἐτοιχοκολλήθη ἡ ἀπόφασις τοῦ Συμβουλίου τῶν Πλημμελειοδικῶν. Τώρα ἂς κρίνῃ ἡ Βουλὴ περὶ τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς, ἐν ᾗ δὲν θὰ ἀνεμιγνυόμην ἐὰν δὲν μοὶ ἔδιδον ἀφορμήν.

§102ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Θέλω ν’ ἀπαντήσω εἰς τὸν κ. Βουλευτὴν διὰ νὰ εἴπω ὅτι ἐκλήθησαν ἤδη ν’ ἀποφανθῶσιν οἱ ἁρμόδιοι, καὶ οἱ ἁρμόδιοι εἶναι ἄλλοι. Ἡ Βουλὴ θὰ ἐπιφυλαχθῇ ν’ ἀσκήσῃ τὸν ἔλεγχον αὐτῆς, ὅταν οἱ ἁρμόδιοι θὰ κάμωσι τὸ καθῆκόν των.

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Τσαλδάρης συνιστᾷ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως λάβῃ τὰ προσήκοντα μέτρα καὶ διαλυθῇ ἡ ὑπὸ τοῦ Ἐφόρου Κορινθίας ἐνεργηθεῖσα μίσθωσις οἰκοπέδων τῆς κοινότητος Ἀθηκίων τῆς Κορινθίας, ἀφοῦ τοῦτο ἐδωρήθη ὑπὸ τῆς κοινότητος πρὸς κατασκευὴν δημοτικοῦ σχολείου.

§104ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Θὰ ὑποβάλω νομοσχέδιον.

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξαντληθείσης τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως τῶν ἐπερωτήσεων, ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὸ νομοθετικὸν αὐτῆς ἔργον. Πρὸ αὐτοῦ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας ἔχει τὸν λόγον.

§106Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας). Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω ὑπὸ τὴν ψῆφον Βουλῆς σχέδιον νόμου περὶ τηλεφωνικῆς ἐγκαταστάσεως καὶ καθορισμοῦ τηλεφωνικῶν τελῶν. Διὰ τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου ζητεῖται ἡ ἔγκρισις τῶν πρὸς τοῦτο πιστώσεων, τὴν δικαιολογίαν τῶν ὁποίων θέλω ἀναφέρει. Πρῶτον διὰ τὴν ἐγκατάστασιν τοῦ κεντρικοῦ τηλεφωνικοῦ σταθμοῦ καὶ τὴν ῥιζικὴν μεταβολὴν τοῦ δικτύου Ἀθηνῶν. Δεύτερον διὰ τὴν ἐγκατάστασιν τηλεφωνικῶν σταθμῶν ἐν Θεσσαλονίκῃ. Τρίτον διὰ τὴν ῥιζικὴν ἐπισκευὴν τῶν τηλεφωνικῶν ἐγκαταστάσεων Πειραιῶς καὶ Πατρῶν. Τέταρτον διὰ τὴν ἵδρυσιν κεντρικοῦ τηλεφωνικοῦ σταθμοῦ καὶ τηλεφωνικῶν θαλάμων, πρῶτον ἐν ταῖς πόλεσι ταῖς προσκειμέναις ταῖς τηλεγραφικαῖς γραμμαῖς, αἵτινες εὑρίσκονται παρὰ τὴν ὑπὸ κατασκευὴν Ἀθηνῶν–Θεσσαλονίκης, δεύτερον ἐν ταῖς πόλεσι ταῖς προσκειμέναις ἐν ταῖς κατασκευασθησομέναις τηλεγραφικαῖς γραμμαῖς δυνάμει τοῦ ψηφισθέντος πέρυσυ, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, σχετικοῦ νόμου ὑπὸ τῆς Βουλῆς διὰ τοῦ ὁποίου ἐδόθη πίστωσις τὸ μὲν διὰ τὴν κατασκευὴν τηλεγραφικῶν γραμμῶν Ἀθηνῶν–Θεσσαλονίκης, τὸ δὲ διὰ τὴν κατασκευὴν νέας τηλεγραφικῆς γραμμῆς Ἀθηνῶν–Πατρῶν–Πύργου–Τριπόλεως καὶ Ἀθηνῶν–Κορίνθου–Ναυπλίου–Τριπόλεως–Καλαμῶν. Πέμπτον διὰ τὴν κατασκευὴν κεντρικῆς τηλεφωνικῆς καὶ τηλεγραφικῆς γραμμῆς πρὸς σύνδεσιν τῆς Θεσσαλονίκης μετὰ τῶν Σερβικῶν καὶ Βουλγαρικῶν συνόρων καὶ ἐκεῖθεν μετὰ τῆς Εὐρώπης. Οἱ λόγοι, ὧν ἕνεκα προεκλήθη ἡ ὑποβολὴ τοῦ νομοσχεδίου, εἶναι οἱ ἑξῆς. Ἄρχομαι ἀπὸ τοῦ Τηλεφωνικοῦ Κέντρου Ἀθηνῶν. Γνωστὴ εἶναι ἡ τηλεφωνικὴ κατάστασις τοῦ τηλεφωνικοῦ δικτύου τῆς πρωτευούσης. Τὸ ὑπάρχον ἤδη, σύστημα ἀπηρχαιωμένον οὐδαμοῦ τῆς Εὐρώπης λειτουργεῖ οὐδ’ εἰς τὰ Βαλκανικὰ Κράτη, ἡ δὲ κατασκευὴ τοῦ δικτύου κακὴ καὶ πλημμελὴς οὖσα παράγει ἀνωμαλίας ἕνεκα τῶν ὁποίων δικαιολογημένα παράγονται τὰ παράπονα τοῦ κοινοῦ. Τὸ νῦν ὑπάρχον μηχάνημα ἐπαρκοῦν διὰ 1000 περίπου συνδρομητὰς εἶναι ἀνεπίδεκτον αὐξήσεως· ἀνάγκη ἕνεκα τούτου ν’ ἀντικατασταθῇ διὰ νέου τελειοτέρου συστήματος, τοῦ τῆς κεντρικῆς συστοιλεγομένου. Τὸ καλούμενον οὕτω μηχάνημα κεντρικῆς συστοιχίας ἔχει πηγὴν ῥεύματος, ἡ ὁποία συγκεντροῦται εἰς τὸ κεντρικὸν γραφεῖον, οὐχὶ δὲ παρὰ τοῖς συνδρομηταῖς ὡς σήμερον συμβαίνει, εἰς τρόπον ὥστε νὰ καθίσταται δυσχερὴς ἡ συντήρησις τοῦ τοιούτου δικτύου. Ἐπίσης διὰ τοῦ συστήματος τούτου, τοῦ λεγομένου τῆς κεντρικῆς συστοιχίας, παρέχεται μεγάλη εὐκολία καθόσον ἀφορᾷ τὴν συγκοινωνίαν, διότι δύναταί τις νὰ ζητήσῃ καὶ λάβῃ γραμμὴν ἄνευ πολλῶν μεσολαβήσεων τηλεφωνητριῶν, αἵτινες μεθ’ ὅλην τὴν καλὴν θέλησιν τὴν ὁποίαν ἔχουσι δὲν δύνανται ν’ ἀνταποκριθῶσιν εἰς τὰς ἀνάγκας τοῦ κοινοῦ. Εἶναι δυνατὸν διὰ τοῦ νέου συστήματος νὰ ἔχητε συγκοινωνίαν εἰς διάστημα ποικίλλον μέχρι 10 δευτερολέπτων. Διὰ τοῦ συστήματος τούτου παρέχεται μεγάλη εὐκολία, διότι ἡ τήρησις τῆς ἐχεμυθίας εἶναι ἀπόλυτος, ἡ δὲ λῆξις τῆς συγκοινωνίας ἐπέρχεται αὐτομάτως, οὕτως ὥστε ἀποφεύγομεν καθ’ ὁλοκληρίαν τὰ κακὰ τῆς σημερινῆς καταστάσεως. Ἀλλ’ ἐκτὸς τοῦ τηλεφωνικοῦ συστήματος, τοῦ ὁποίου παρίσταται ἀναγκαία ἡ ἀντικατάστασις, καὶ τὸ δίκτυον τῆς πόλεως ἔχει ἀνάγκην βελτιώσεως. Αἱ μὲν ἐναέριοι γραμμαὶ αἱ ὑπάρχουσαι δὲν παρέχουσι τὰς ἐγγυήσεις καὶ τὰς εὐκολίας ἐκείνας τὰς ὁποίας δύναται νὰ παρέχῃ μία ὑπόγειος ἐγκατάστασις, παρίσταται δὲ ἀνάγκη συμπληρώσεως τοῦ ὑπάρχοντος ἐναερίου συστήματος, κατασκευῆς δὲ συμπληρωτικῶν ὑπογείων καλωδίων τοῦ ὅλου συστήματος, ὥστε νὰ ἐξασφαλισθῇ ἡ ἄνετος τηλεφωνία ἐν τῇ πόλει. Ἐλέχθη ὅτι τοῦτο εἶναι δυσχερές, διότι αἱ Ἀθῆναι δὲν ἐπροικίσθησαν εἰσέτι μὲ σύστημα ὑπονόμων. Τοῦτο δὲν εἶναι ἀκριβές, διότι πολλαὶ ἄλλαι πόλεις, μὴ ἔχουσαι πλῆρες δίκτυον ὑπονόμων, ἐν τούτοις ἔχουσιν ἐγκαταστήσει ὑπόγεια καλώδια διὰ τῆς κατασκευῆς μικρῶν ὀχετίσκων, ἐντὸς τῶν ὁποίων εἶναι δυνατὴ ἡ τοποθέτησις τῶν τηλεφωνικῶν συρμάτων, ἐντὸς μολυβδίνων μανδυῶν περιβεβλημένων, εἰς τρόπον ὥστε ἡ μόνωσις τῶν συρμάτων νὰ εἶναι τελεία, ἀποκλειομένης οἱασδήποτε ἀνωμαλίας. Τοῦτ’ αὐτὸ ῥητέον διὰ τὸ τηλεφωνικὸν κέντρον Πειραιῶς, τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται εἰς πολὺ χείρονα κατάστασιν. Καθημερινὰ παράπονα τῆς ἐμπορικῆς τάξεως, ὧν οὐκ ἔστιν ἀριθμός, διαβιβάζονται πρὸς τὴν ἁρμοδίαν ὑπηρεσίαν καὶ τὸ Ὑπουργεῖον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κάμῃ τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ ἐνισχύσῃ ἁπλῶς, ἐφ’ ὅσον εἶναι δυνατόν, τὸ προσωπικὸν τοῦ τηλεφωνικοῦ κέντρου, νὰ κάμῃ δ’ ἐκ τῶν ἐνόντων βελτιώσεις τινάς. Ἀτυχῶς τὸ τηλεφωνικὸν δίκτυον Πειραιῶς ἐγένετο οὐχὶ κατὰ μέθοδον ὡρισμένην ἀλλ’ εἰκῇ καὶ ὡς ἔτυχεν, εἰς τρόπον ὥστε νὰ ἀπαιτῆται σήμερον ῥιζικὴ ἀντικατάστασις. Ἐπίσης τὸ τηλεφωνικὸν κέντρον δὲν παρουσιάζει πλείονας ἐγγυήσεις παρ’ ὅσας τὸ τηλεφωνεῖον Πειραιῶς. Ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὴν τηλεφωνικὴν συγκοινωνίαν μεταξὺ Ἀθηνῶν–Πατρῶν, εἶναι γνωστὴ ἡ κατάστασις ἐν ᾗ εὕρηται. Τηλεφωνικὸς θάλαμος ὑπάρχει μόνον ἐν τῷ Τηλεγραφείῳ τῶν Ἀθηνῶν καὶ τῶν Πατρῶν, πρέπει δὲ νὰ μεταβῇ τις καθ’ ὡρισμένην ὥραν, ἀφοῦ προηγουμένως λάβει εἰδοποίησιν, νὰ συνδιαλεχθῇ, ἐφ’ ὅσον εἶναι δυνατὸν μετὰ τῶν Πατρῶν, χωρὶς νὰ ἐξασφαλισθῇ διόλου οὔτε ἡ ἐχεμύθεια οὔτε ἡ ταχύτης. Ἐντὸς τῶν τηλεφωνικῶν κέντρων Ἀθηνῶν, Πειραιῶς καὶ Πατρῶν, τῶν ὁποίων ἐπιδιώκεται διὰ τῶν νομοσχεδίων τούτων ἡ βελτίωσις, τηλεφωνικὸν κέντρον δέον νὰ ἐγκατασταθῇ ἐν τῇ πρωτευούσῃ τῆς Μακεδονίας, ἐν τῇ Θεσσαλονίκῃ. Τὸ τοιοῦτον καὶ κατὰ τὸ πρώην καθεστὼς ἐζητήθη παρὰ τῶν ἐμπόρων, ἀφ’ ἧς δὲ προσηρτήθη εἰς τὸ Κράτος ἡ Θεσσαλονίκη δὲν ἔπαυσαν οἱ ἔμποροι διαβιβάζοντες αἰτήματα, ὅπως ἐγκατασταθῇ τηλεφωνικὴ συγκοινωνία, γνωστὸν δὲ εἶναι ὅτι ἡ Θεσσαλονίκη εἶναι πόλις ἐμπορικωτάτη, στερεῖται δὲ τῶν μέσων τῆς ταχείας ἐπικοινωνίας. Συντελουμένης, ἐντὸς διμήνου ὑποθέτω, τῆς γραμμῆς Ἀθηνῶν – Θεσσαλονίκης, ἡ ὁποία γίνεται τεχνικώτατα καὶ ἐπιμελέστατα κατὰ τὰ πρότυπα τὰ ἐν Εὐρώπῃ ὑπάρχοντα εἰς τρόπον ὥστε ν’ ἀποκτήσωμεν καὶ ἡμεῖς μίαν γραμμὴν δυναμένην ἀληθῶς νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὰς ἀνάγκας τῆς Χώρας, χωρὶς εἰς κάθε μικρὰν καιρικὴν μεταβολήν, εἰς κάθε βροχὴν νὰ διακόπτηται ἡ συγκοινωνία, συντελουμένης, λέγω, τῆς τηλεγραφικῆς ταύτης γραμμῆς, παρίσταται ἀνάγκη εὐθὺς ἀμέσως νὰ συνδεθῇ τὸ κέντρον τῶν Ἀθηνῶν μετὰ τοῦ κέντρου Θεσσαλονίκης τηλεφωνικῶς. Πρὸς τοῦτο σκεπτόμεθα, ἵνα ἐγκαταστήσωμεν σύγχρονον τηλεγραφίαν καὶ τηλεφωνίαν· δηλ. ἐπὶ τοῦ παρόντος γίνεται τοποθέτησις 4 συρμάτων, ὅπως ἐξασφαλισθῶσι δύο τηλεγραφικαὶ συγκοινωνίαι, ἀλλὰ τὰ σύρματα διὰ τοῦ συστήματος τὸ ὁποῖον προείπομεν, θὰ χρησιμοποιῶνται συγχρόνως καὶ πρὸς τηλεφωνικὴν συγκοινωνίαν χωρὶς ἐκ τούτου νὰ ἐπηρεασθῇ καθόλου ἡ τηλεγραφικὴ συγκοινωνία. Θὰ ἔχωμεν λοιπὸν δύο τηλεγραφικὰς συγκοινωνίας μεταξὺ Ἀθηνῶν–Θεσσαλονίκης καὶ δύο τηλεφωνικάς, ἐξ ὧν ἡ μὲν θὰ εἶναι ἀπ’ εὐθείας ἡ δὲ διὰ τῶν διαμέσων σταθμῶν Θηβῶν, Λεβαδείας, Λαμίας, Λαρίσης, Κοζάνης κλπ. Εἰς τὰς πόλεις ταύτας εἶναι δυνατὸν ἐν μὲν ταῖς κυριωτέραις νὰ ἐγκατασταθῶσι μερικοὶ τηλεφωνικοὶ σταθμοί, ἐν δὲ ταῖς δευτερευούσαις μόνον τηλεφωνικοὶ θάλαμοι, ὥστε νὰ εἶναι δυνατὴ ἡ συνεννόησις τῶν πόλεων Ἀθηνῶν καὶ Θεσσαλονίκης μετὰ τῶν διαμέσων σταθμῶν. Μετὰ τὴν συντέλεσιν τῆς ἤδη ἐνεργουμένης κατασκευῆς τῆς τηλεγραφικῆς καὶ τηλεφωνικῆς γραμμῆς Ἀθηνῶν–Θεσσαλονίκης, ὡς προεῖπον, θ’ ἀρχίσῃ ἡ κατασκευὴ τῶν τηλεγραφικῶν γραμμῶν διὰ συνεργείων καὶ ὑλικῶν. Θὰ βελτιωθῇ κατὰ πρῶτον ἡ γραμμὴ Ἀθηνῶν– Πατρῶν, ἐκεῖθεν δὲ θὰ γίνῃ ἐπέκτασις ταύτης διὰ Πύργου καὶ Καλαμῶν, μετὰ τοῦτο δὲ ἡ ἑτέρα ἀρτηρία Ἀθηνῶν–Κορίνθου–Ναυπλίου–Τριπόλεως–Καλαμῶν. Περὶ τούτου ἔχουσι χορηγηθῆ σχετικαὶ πιστώσεις, πρόκειται δὲ αἱ γραμμαὶ αὐταὶ νὰ χρησιμοποιηθῶσι κατὰ τὸ ὑπόδειγμα τῆς γραμμῆς Ἀθηνῶν–Θεσσαλονίκης καὶ ὡς τηλεφωνικαί, ὥστε αἱ ἐνδιάμεσοι πόλεις νὰ μὴ στερηθῶσι τοῦ ἀγαθοῦ τῆς τηλεφωνικῆς συγκοινωνίας καὶ νὰ δυνηθῇ ἡ Πελοπόννησος διὰ τῶν σταθμῶν αὐτῶν νὰ συνδεθῇ μετὰ τῆς πρωτευούσης καὶ τῆς λοιπῆς Ἑλλάδος. Τοιουτοτρόπως θὰ δυνηθῶμεν διὰ τοῦ συνδυασμοῦ τηλεγραφικῶν καὶ τηλεφωνικῶν γραμμῶν νὰ ἐπικοινωνήσῃ ὁλόκληρος ἡ Χώρα καὶ ν’ ἀπολαύσῃ τοῦ μεγίστου αὐτοῦ ἀγαθοῦ οὗ τινος οὐ μόνον οὐδὲν μέρος τῆς Εὐρώπης στερεῖται, ἀλλὰ καὶ αὐτὰ τὰ Βαλκανικὰ ἔχουσι. Διὰ τὴν κατασκευὴν τῶν τηλεφωνικῶν σταθμῶν θέλομεν δαπανήσει ποσὸν 2.000.000, ἀνεξαρτήτως τῆς δαπάνης τὴν ὁποίαν καταβάλλομεν διὰ τὴν κατασκευὴν τῶν κυρίων ἀρτηριῶν, αἱ ὁποῖαι θὰ χρησιμεύσωσι καὶ ὡς τηλεφωνικαὶ γραμμαί.

§107Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἐφάπαξ;

§108Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Μάλιστα. Βεβαίως αἱ σημεριναὶ περιστάσεις τῆς χρηματαγορᾶς καὶ αἱ σημεριναὶ συνθῆκαι αἱ οἰκονομικαὶ πιθανῶς νὰ μὴ ἐπιτρέπωσι τὴν ἄμεσον δαπάνην τοῦ ποσοῦ τούτου. Πάντως ὑποθέτομεν ὅτι δὲν θὰ ὑπάρξῃ δυσχέρεια μεγάλη, διότι ἔχομεν ὑπ’ ὄψει τὰς προσφορὰς αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο ἡμῖν ὑπὸ ξένων ἐπιχειρηματιῶν, ἰδιαίτατα δ’ ἐξ Ἀμερικῆς καὶ Σουηδίας, καὶ ὅτι θὰ εἶναι δυνατὸν ἐν διαγωνισμῷ, ὁ ὁποῖος θὰ γίνῃ διὰ τὴν ἀνάληψιν τῆς κατασκευῆς τῶν νέων δικτύων καὶ τῆς ῥιζικῆς βελτιώσεως τῆς ὑπαρχούσης ἐγκαταστάσεως νὰ δεχθῶσι τὰ καταστήματα ὅπως τὸ τίμημα καταβληθῇ δι’ ἐτησίων χρεωλυτικῶν δόσεων κατανεμομένων ἐπὶ ἀριθμόν τινα ἐτῶν. Τοιουτοτρόπως θὰ δυνηθῶμεν εὐθὺς ἀπὸ τοῦδε νὰ ἔχωμεν τὰς τηλεγραφικὰς καὶ τηλεφωνικὰς συγκοινωνίας χωρὶς νὰ ἐπιβαρύνωμεν διὰ μιᾶς τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους διὰ τοῦ ὅλου ποσοῦ, ἐφ’ ὅσον δὲν δυνάμεθα ἐκ τῶν τακτικῶν δαπανῶν νὰ ἐπαρκέσωμεν. Πάντως ἐπιβάλλεται, ἐπειδὴ προσεχῶς, ὡς εἶπον, πρόκειται νὰ περατωθῇ ἡ γραμμὴ Ἀθηνῶν–Θεσσαλονίκης, νὰ βελτιωθῇ τὸ σύστημα τὸ τηλεφωνικὸν τῶν Ἀθηνῶν, νὰ ἐγκατασταθῇ δὲ τηλεφωνικὴ συγκοινωνία ἐν Θεσσαλονίκῃ, ὥστε νὰ καθίσταται δυνατὴ ἡ ἄμεσος τηλεφωνικὴ συγκοινωνία ὄχι μόνον ἐκ τοῦ κέντρου τοῦ τηλεφωνικοῦ, ἀλλ’ ἀπ’ αὐτοῦ τοῦ οἴκου του νὰ δύναταί τις νὰ ζητῇ οἱονδήποτε συνδρομητὴν ἑτέρας πόλεως. Ἐπιβάλλεται πρὸς τούτοις νὰ μεριμνήσωμεν ἀπὸ τοῦδε περὶ τοῦ τιμολογίου καὶ οὐ μόνον περὶ τούτου, ἀλλὰ καὶ περὶ μειώσεως τῶν τηλεφωνικῶν τελῶν, γνωστοῦ ὄντος ὅτι σήμερον, λόγῳ τῆς ὑπερόγκου δαπάνης καὶ τῆς ἀτελείας τοῦ ὑπάρχοντος συστήματος δὲν κατέστη δυνατὴ ἡ ἐπέκτασις τοῦ τηλεφωνικοῦ δικτύου Ἀθηνῶν, διότι σήμερον ἔχομεν χιλίους συνδρομητὰς ἐξ ὧν μέγας ἀριθμὸς εἶναι δημόσιαι ἀρχαί, ὥστε ἀπομένει ἐλάχιστος ἀριθμὸς τακτικῶν συνδρομητῶν διὰ τὴν πρωτεύουσαν τοῦ Βασιλείου ἀριθμοῦσαν 200.000 κατοίκων καὶ μὴ ἔχουσαν παρὰ 0.6 ἐπὶ τοῖς ἑκατόν, δηλ. οὔτε ἕνα συνδρομητὴν ἐπὶ 100 κατοίκων. Ἄν θελήσω νὰ σᾶς ἀναφέρω ἄλλας πόλεις θὰ ἴδωμεν ὅτι ἡ Στοκχόλμη ἔχει 17 συνδρομητὰς ἐπὶ τοῖς ☐ ☐λαδέλφεια 9, ἡ Γενεύη 4 καὶ οὕτω καθ’ ἑξῆς. Εἴμεθα λοιπὸν ἡμεῖς πολὺ ὀπίσω ἐπὶ τοῦ κεφαλαίου τούτου. Δύο συστήματα πρόκεινται· ἢ τὸ σύστημα τῆς πληρωμῆς κατ’ ἀποκοπήν, ἢ τὸ σύστημα τὸ ὁποῖον ἐπεκτείνεται ὁσημέραι ἀνὰ πᾶσαν τὴν Εὐρώπην, δηλ. τῆς πληρωμῆς ἀναλόγως τῶν συνδιαλέξεων. Τοῦτο εἶναι τὸ ὀρθότερον καὶ διὰ τοῦ μέτρου τούτου καθίσταται δυνατὴ ἡ μὴ κατάχρησις τοῦ τηλεφώνου ὑπὸ τῶν πελατῶν ζητούντων δι’ ἀσήμαντον αἰτίαν τὴν χρῆσιν αὐτοῦ. Ἐν Γερμανίᾳ ἰσχύει πλειστάκις τὸ σύστημα κατ’ ἀποκοπήν, ἀλλὰ καὶ τὸ σύστημα τοῦτο ἀναλόγως τῶν διαλέξεων. Ἰσχύει σύστημα ἀποκοπῆς, καθ’ ὃ ὁ συνδρομητὴς πληρώνει ποσὸν 70 μέχρις 125 δρ. ἀναλόγως τοῦ πληθυσμοῦ τῆς πόλεως καὶ τῆς ἀποστάσεως τῆς οἰκίας τοῦ πελάτου. Εἰς τὰς χώρας τοῦ Ῥήνου ἐν Γαλλίᾳ ἰσχύει τὸ σύστημα τὸ μικτὸν ἐπίσης, καὶ κατ’ ἀποκοπὴν καὶ τῆς ἀναλόγως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν διαλέξεων πληρωμῆς. Φέρ’ εἰπεῖν ἐν Παρισίοις ὑπάρχει τὸ σύστημα κατ’ ἀποκοπήν, καθ’ ὃ πληρώνει τις 400 φρ. καθ’ ἕκαστον ἔτος· ἐν Λυὼν 300 ἐν ὅλαις δὲ ταῖς ἄλλαις πόλεσι 200. Τὸ ἄλλο σύστημα, τὸ ὁποῖον εὑρίσκει ἐπίσης πολλὴν ἐφαρμογὴν εἶναι ὅτι ὁ πελάτης κατὰ τὸ πρῶτον ἔτος πληρώνει 100 δρ. κατὰ τὸ βʹ 80 κατὰ τὸ γʹ 60 καὶ κατὰ τὸ δʹ 40. Αὐτὸ εἶναι τὸ πάγιον, τὸ ὁποῖον πληρώνει ὁ πελάτης, μετὰ τοῦτο δὲ 6 λεπτὰ δι’ ἑκάστην συνδιάλεξιν. Ἐν Ἑλβετίᾳ ὑπάρχει τὸ σύστημα τῆς μειουμένης, οὕτως εἰπεῖν, προοδευτικῆς συνδρομῆς 70, 60, 40 δρ. καὶ 5 λεπτὰ ἀνὰ πᾶσαν συνδιάλεξιν. Ἡμεῖς ἔχοντες ὑπ’ ὄψει καὶ τὰς συνθήκας ὑφ’ ἃς εὑρίσκεται ἡ ἡμετέρα χώρα πρὸς δὲ ἀναλογιζόμενοι, ὅτι πρέπει νὰ δώσωμεν πάντα τὰ μέσα ὅπως ἐπεκταθῇ τὸ σύστημα τῆς τοιαύτης τηλεφωνίας καὶ ἀποκτήσωμεν ὅσον τὸ δυνατὸν μέγαν ἀριθμὸν συνδρομητῶν, φιλοδοξοῦντες ἵνα διὰ τὴν πόλιν τῶν Ἀθηνῶν οὐχὶ εἰς τὸ ἀπώτερον μέλλον φθάσωμεν μέχρις τῶν 4000 συνδρομητῶν, οὗτος δὲ δὲν εἶναι ἀριθμὸς αὐθαίρετος, ἀλλὰ στηρίζεται ἐπὶ στατιστικῶν ἄλλων πόλεων ὑπὸ ὁμοίας συνθήκας, τὸ μὲν μειοῦμεν τὰ τέλη τῆς κατασκευῆς τῆς γραμμῆς — σήμερον ὡς γνωστὸν χρειάζονται 150 δρ. διὰ τὴν πρώτην ἐγκατάστασιν — εἰς δρ. 89 καθιεροῦμεν δὲ τὸ σύστημα τῶν αὐτομάτων μετρητῶν καὶ ὁρίζομεν 70 δρ. κατ’ ἔτος διὰ παγίαν συνδρομὴν καὶ 3 λεπτὰ δι’ ἑκάστην συνδιάλεξιν. Ἐκ στατιστικῶν τηρηθεισῶν ὑπὸ ἄλλων κρατῶν ὁ μέσος ὅρος τῶν συνδιαλέξεων δι’ ἕκαστον πελάτην εἶναι τρεῖς τὴν ἡμέραν, εἰς τρόπον ὥστε δύναταί τις νὰ ὑπολογίσῃ εἰς 100 δρ. τὸ ἐτήσιον κατὰ μέσον ὅρον ἔξοδον τοῦ πελάτου. Ἐν ταῖς πόλεσιν ἐν αἷς θὰ ἔχωμεν τὸ σύστημα αὐτό, ἡ μέτρησις τῶν διαλέξεων γίνεται αὐτομάτως. Διὰ μετρητοῦ καταγράφονται αἱ διάφοροι διαλέξεις. Παρέλιπον νὰ ἀναφέρω τὴν ἐπέκτασιν τῶν τηλεφωνικῶν γραμμῶν πρὸς τὰς Βαλκανικὰς χώρας. Ὡς γνωστὸν σήμερον κατὰ τὸ πλεῖστον ἐπικοινωνοῦμεν μετ’ αὐτῶν θαλασσίως διὰ τῶν καλωδίων, εἶναι δὲ γνωστὸν πόσον δαπανηρὸς εἶναι διὰ θαλασσίας ὁδοῦ ὁ τηλέγραφος. Σήμερον βεβαίως ἡνώθημεν μετὰ τῶν Βαλκανικῶν Κρατῶν καὶ δυνάμεθα νὰ ἐπικοινωνήσωμεν μετὰ τῆς Κεντρικῆς Εὐρώπης. Αἱ ἀρτηριογραμμαὶ ὅμως εἶναι τόσον ἀτελεῖς, ὥστε δὲν ὑπάρχουσι τὰ ἐχέγγυα καλῆς συγκοινωνίας, ἐνῷ συμπληρουμένων διὰ τῆς ἐπεκτάσεως πρὸς τὰ Σερβικὰ καὶ Βουλγαρικὰ σύνορα τῶν ἤδη κατασκευαζομένων γραμμῶν, θὰ ἐπικοινωνήσωμεν ἀπ’ εὐθείας μετὰ τῶν Βαλκανικῶν χωρῶν καὶ θὰ ἐπικοινωνήσωμεν καὶ τηλεφωνικῶς, ὅπερ δὲν εἶναι καθόλου δυσχερές, θὰ δυνάμεθα δὲ νὰ ἐπικοινωνήσωμεν ἐπίσης ἀπ’ εὐθείας μετὰ τῆς Κεντρικῆς Εὐρώπης καὶ μετὰ τῆς Βουδαπέστης πολὺ δὲ πιθανὸν καὶ μετ’ αὐτῆς τῆς Βιέννης, ἐὰν δὲν παρεμβληθῶσι τεχνικοὶ λόγοι. Τοιοῦτον εἶναι τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω. Παρακαλῶ νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἁρμοδίαν Ἐπιτροπήν, τὴν ὁποίαν παρακαλῶ ἵνα μετὰ τῆς αὐτῆς δραστηριότητος, ἣν πάντοτε ἐπέδειξεν, ἐπιληφθῇ τοῦ ἔργου της καὶ σπεύσῃ νὰ ὑποβάλῃ τὴν ἔκθεσίν της διὰ νὰ δυνηθῶμεν νὰ προβῶμεν εἰς τὴν συζήτησιν καὶ ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον, καθόσον ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς αὐτοῦ πολλὰ ἐλπίζομεν.

§109ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν σχέδιον νόμου «περὶ ἀντικαταστάσεως τοῦ ἄρθρου 7 τοῦ νόμου 116 περὶ στρατιωτικῶν συντάξεων» διὰ νὰ κανονισθῇ τὸ ζήτημα τῆς ἀπονομῆς καὶ ἐκ τοῦ Μετοχικοῦ Ταμείου ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἀπονεμομένης ὑπὸ τοῦ Δημοσίου συντάξεως εἰς τοὺς δικαιουμένους, κανονίζονται δ’ οἱ ὅροι, ὑφ’ οὓς παρέχεται τὸ βοήθημα τοῦτο. Ἐπίσης σχέδιον νόμου, δι’ οὗ ἐπεκτείνονται αἱ διατάξεις «περὶ ἀντιμισθίας ἰδιωτῶν προσλαμβανομένων ὡς καθηγητῶν ἐν τοῖς στρατιωτικοῖς σχολείοις καὶ εἰς πάντα τ’ ἄλλα». Ἐπίσης σχέδιον νόμου «περὶ προσθήκης παραγράφου εἰς τὸν ὑπ’ ἀριθ. 396 νόμον». Πρόκειται περὶ διορθώσεως μιᾶς ἀβλεψίας εἰς τὸν νόμον περὶ ἀδηλώτων. Παρακαλῶ ν’ ἀναγραφῶσιν εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς αὔριον.

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Παιδείας ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ προσθήκης εἰς τὸν νόμον ͵ΔΟΑʹ (ὑπ’ ἀριθ. 4071) τῆς 8 Ὀκτωβρίου 1912 περὶ συμπληρώσεως τῶν νόμων περὶ ἐνοριακῶν ναῶν καὶ περὶ γενικοῦ ἐκκλησιαστικοῦ ταμείου». Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας. Ψηφίζεται τὸ σύνολον τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συνομολογήσεως δανείου τοῦ ταμείου τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης». Ψηφίζεται ὡσαύτως τὸ σύνολον τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀργανώσεως τοῦ σχολείου τῶν καλῶν τεχνῶν». Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τοποθετήσεως τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Β. Ναυτικοῦ, συμφώνως τοῖς κειμένοις νόμοις καὶ Β. Διατάγμασι, καὶ περὶ ἀπαγορεύσεως τῆς ἀναθέσεως εἰς τούτους καθηκόντων δύο συγχρόνως ὀργανικῶν θέσεων». (Γίνεται δεκτὴ ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀντικαταστάσεως τῆς τελευταίας παραγράφου τοῦ ἄρθρου 4 τοῦ νόμου 306 τῆς 11 Ὀκτωβρίου 1914 περὶ τῶν ἀριθμῶν τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Β. Ναυτικοῦ καὶ περὶ τῶν προβιβασμῶν αὐτῶν».

§111Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν· ἄλλως τε ἡ διάταξις αὕτη εἶχε ψηφισθῆ καὶ ἰσχύει, πρόκειται δὲ περὶ τροποποιήσεως αὐτῆς. Ἔχω ὅμως νὰ ὑποστηρίξω τὴν ἀνάγκην ἐπεκτάσεως τοῦ νομοσχεδίου καὶ ἐπὶ δύο ἀκόμη ἐπὶ πλέον βαθμῶν τῶν γενικῶν ἀξιωματικῶν. Κατὰ τὴν διάταξιν τοῦ νομοσχεδίου δύνανται οἱ γενικοὶ ἀξιωματικοί, ἀπερχόμενοι τῶν τάξεων τοῦ ναυτικοῦ ἐντὸς τριῶν μηνῶν ἀπὸ τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου, νὰ λάβωσι τὴν σύνταξιν τοῦ ἀμέσως ἀνωτέρου βαθμοῦ, ὃν κατέχουσιν. Ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον ἡ διάταξις αὕτη ἐγένετο δεκτὴ διὰ τοῦ προηγουμένου νόμου — διότι σήμερον μόνον ἡ διαδικασία ἀλλάσσει — εἶναι εὐνόητος. Εἶναι ὁ λόγος ὅστις ἐπεκράτησε πάντοτε καθ’ ὅλας τὰς ἐποχάς, καθ’ ἃς ἐλαμβάνετο πρόνοια περὶ προαγωγῆς τινῶν λόγῳ τοῦ ἐξαιρετικοῦ τῶν περιστάσεων καὶ τῆς ἀποχωρήσεως ἐν ταὐτῷ τούτων τῶν τάξεων τοῦ στρατεύματος, ἀφ’ ἧς μάλιστα αἱ προαγωγαὶ αὗται γινόμεναι ἐνεῖχον καὶ χαρακτῆρά τινα ἐκκαθαρίσεως. Ὅτε κατὰ τὸ 1909 ἡ τότε Κυβέρνησις, κατ’ ἐπιτακτικὴν ἔξωθεν ἀξίωσιν ἀλλὰ καὶ κατὰ πάγκοινον ἀναγνώρισιν τοῦ ὀρθοῦ τῆς ἀρχῆς, εἰσήγαγε νομοσχέδιον περὶ ὁρίου ἡλικίας καὶ περὶ τοῦ τρόπου προαγωγῆς τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ κατὰ ξηρὰν στρατοῦ, τότε ἐθεσπίσθη ἡ διάταξις ὅτι ἐντὸς ὡρισμένου χρόνου οἱ δηλοῦντες ὅτι ἐπιθυμοῦσι ν’ ἀπέλθωσιν ἐκ τῶν τάξεων τοῦ στρατοῦ ἀξιωματικοὶ ἐτύγχανον τῆς συντάξεως τοῦ ἀνωτέρου βαθμοῦ, ὃν κατεῖχον. Τοῦτο ἐγένετο καὶ δι’ ἑτέρου νομοσχεδίου προκειμένου καὶ περὶ τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Ναυτικοῦ, ὅπερ ἐψηφίσθη κατὰ τὴν λήξασαν Σύνοδον. Ὅμοιον νομοσχέδιον ὑπεβλήθη ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, διὰ τοῦ ὁποίου ἐδίδετο προθεσμία 20ήμερος, νομίζω, εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ κατὰ γῆν στρατοῦ, τοὺς θέλοντας ν’ ἀπέλθωσι τῶν τάξεων τοῦ στρατεύματος, λαμβάνοντας τὴν σύνταξιν τοῦ ἀνωτέρου βαθμοῦ. Δὲν βλέπω διὰ τίνα λόγον θὰ περιορισθῇ τὸ δικαίωμα τοῦτο ὡς πρὸς τὸν στρατὸν τῆς θαλάσσης εἰς μόνον τοὺς γενικοὺς ἀξιωματικούς, δηλονότι τοὺς ὑποναυάρχους. Ἡ συνήθεια μέχρι τοῦδε ἀνεγνώρισε τὴν ὀρθὴν ἀρχὴν τῆς ἀπονομῆς συντάξεως τοῦ ἀνωτέρου βαθμοῦ, πρὶν ἢ ἡ Πολιτεία εἴπῃ περὶ αὐτοῦ τὴν τελευταίαν λέξιν. Νομίζω ὅτι τὸ μέτρον τοῦτο εἶναι οὐ μόνον λογικόν, ἀλλὰ καὶ ἐπωφελὲς καὶ εὐπρεπὲς διὰ τὴν Πολιτείαν, ὡς λειτουργοῦσα τὰ τῶν προσωπικῶν ζητημάτων ἐν Ἑλλάδι. Ἀπὸ μακρᾶς σειρᾶς ἐτῶν ἀνεγνωρίσθη ὅτι τὸ αἴτιον, ἐκ τοῦ ὁποίου ἔπασχεν ἥ τε ἱεραρχία τοῦ στρατοῦ τῆς ξηρᾶς, ὡς καὶ ἡ ἱεραρχία τοῦ στρατοῦ τῆς θαλάσσης, ἦτο ἡ μὴ κατὰ τὰς προαγωγὰς αὐστηρὰ ἐπιλογὴ τῶν προαγομένων. Ἀκριβῶς, οἱ ἀθρόοι κατ’ ἀρχαιότητα προβιβασμοί, οἱ ἐπὶ μακρὰν σειρὰν ἐφαρμοζόμενοι, ἐγένησαν πολλὰ τῶν ἀτυχημάτων τοῦ πολέμου τοῦ 1897, κατόπιν δὲ παρετηρήθη ὅτι καὶ ἡ διοίκησις ἐν γένει καὶ ἡ ἐκπαίδευσις τοῦ στρατοῦ ἐν εἰρήνῃ καὶ ἡ παρασκευὴ αὐτοῦ πρὸς πόλεμον ἐχώλαινον ἕνεκα τῆς συσσωρεύσεως ἀνωτάτων στελεχῶν, τὰ ὁποῖα αἱ γινόμεναι κατὰ σειρὰν ἀρχαιότητος προαγωγαὶ ὤθησαν πρὸς τὰς ἀνωτάτας θέσεις, καὶ τῶν ὁποίων ὅμως τὴν κατάληψιν δὲν ἐδικαιολόγει τὸ σύνολον τῶν προσώπων τῶν ἀξιωματικῶν ἐκείνων, τῶν ἐντίμων μὲν καθ’ ὅλα τ’ ἄλλα, ἀπὸ τῶν ὁποίων ὅμως ἔλειπεν ἡ πρέπουσα ἐκπαίδευσις καὶ μόρφωσις πρὸς διοίκησιν μονάδων στρατοῦ. Δυστυχῶς ἡ ἡμετέρα Πολιτεία δὲν εἶναι Πολιτεία ἀγγέλων, ἀλλ’ οὔτε δύναται νὰ καυχηθῇ ὅτι ἔχει ἐν ἑαυτῇ τὸ σύνολον τῆς τοιαύτης ἀντιλήψεως τοῦ καθήκοντος, τῆς τοιαύτης πειθαρχικῆς ὀργανώσεως, ἡ ὁποία δύναται νὰ λεχθῇ ὅτι κρατεῖ μόνον ἐν τῷ Γερμανικῷ στρατῷ καὶ ἐν τῷ Ἀγγλικῷ ναυτικῷ. Ἐὰν ὑπῆρχε τοιοῦτον συναίσθημα παντὸς λειτουργοῦ τῆς Πολιτείας πρὸς τὸ συμφέρον τῆς Πολιτείας καὶ ἐξέλιπον αἱ συμπάθειαι πρὸς τὰ ἄτομα καὶ ἡ μὴ καταδίωξις τοῦ καλυτέρου, διότι καὶ τὰ δύο ταῦτα πρόσκεινται ἀλλήλοις βεβαίως οἱ νόμοι περὶ ὁρίου ἡλικίας ἦσαν περιττοὶ καὶ αἱ διατάξεις περὶ συντάξεων ἐπίσης θὰ ἦταν περιτταί. Διότι εἰς τοιοῦτον τέλειον πολιτειακὸν ὀργανισμὸν τὸ συναίσθημα θὰ εἶναι τόσον ὑψηλόν, ὥστε διὰ πάντα λειτουργὸν τῆς Πολιτείας, καὶ πρὸ πάντων ἀξιωματικὸν ἐν τῇ ἰδέᾳ τῆς πατρίδος, ἀρκεῖ μόνον ἡ κατὰ τὴν ἐπιθεώρησιν ἀναγνώρισις οὐχὶ τῆς ἀνικανότητος αὐτοῦ, ἀλλὰ τῆς οὐχὶ προσηκούσης ἐπιδόσεως τοῦ ἀξιωματικοῦ, ἵνα σπεύσῃ οὗτος ὁ ἀξιωματικὸς αὐτοβούλως καὶ αὐτοπροαιρέτως νὰ ὑποβάλῃ τὴν παραίτησίν του. Παρ’ ἡμῖν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ τοῦτο, διότι καὶ ἄλλα κράτη τῆς αὐτῆς μὲ ἡμᾶς φυλῆς ὑπόκεινται εἰς τὰ αὐτὰ μειονεκτήματα. Διὰ τοῦτο καὶ ὅλα τὰ ἄλλα κράτη, τὰ μὴ ἔχοντα τὴν θαυμαστὴν πράγματι ὀργάνωσιν τοῦ Γερμανικοῦ στρατοῦ ὡς καὶ τὴν ἀξιοζήλευτον πειθαρχίαν τοῦ Ἀγγλικοῦ Ναυτικοῦ, ἀνεγνώρισαν τὸ ὅριον τῆς ἡλικίας ἀφ’ ἑνός, καὶ ἀφ’ ἑτέρου τὴν παροχὴν κατὰ τοιοῦτον τρόπον συντάξεων, ἵνα διὰ τοῦ τρόπου τούτου εὐπρεπέστερον ἐπέλθῃ διόρθωσις τοῦ κακοῦ τὸ ὁποῖον ἐγέννησεν ἡ μακρὰ κακὴ ἐφαρμογὴ τοῦ συστήματος τῆς προαγωγῆς τῶν ἀξιωματικῶν κατὰ σειρὰν ἀρχαιότητος καὶ οὐχὶ κατ’ ἐπιλογήν, καὶ ἐπέλθῃ τρόπον τινὰ βελτίωσίς τις διὰ τῆς ἀθρόας οὕτω ἐξόδου ἀξιωματικῶν ἐκ τῶν τάξεων τοῦ στρατεύματος. Τὸ μέτρον τὸ τηρηθὲν ἐσχάτως, τῶν κατ’ ἐπιλογὴν προαγωγῶν τῶν στελεχῶν, καὶ ἀφ’ ἑτέρου ἡ ἀθρόα ἔξοδος ἐκ τῶν τάξεων τοῦ στρατεύματος τῶν στελεχῶν ἐκείνων τῶν μὴ κρινομένων ὡς ἐπιδιδομένων εἰς τὰ ἔργα τοῦ ἐπαγγέλματός των, προσέδωκαν χαρακτῆρα πλέον οὐ μόνον βελτιώσεως τῶν κατὰ τὴν δικαιοσύνην, ἀλλὰ ἡ τοιαύτη ἀναγνώρισις τῆς ἀρχῆς τῆς ἀποχωρήσεως τῶν τοιούτου εἴδους στελεχῶν ἔλαβε τὸν τίτλον τῆς ἐκκαθαρίσεως, ὁ ὁποῖος ἕως τότε χαρακτηρισμὸς περιωρίζετο μόνον εἰς τοὺς ἐξερχομένους τῶν τάξεων τοῦ στρατεύματος κατόπιν ἀποφάσεως τῶν ὑπὸ τοῦ νόμου διαγραφομένων στρατιωτικῶν συμβουλίων. Ἕνεκα τούτου, Κύριοι, φρονῶ ὅτι εἶναι ὀρθὸν νὰ ληφθῇ ἡ προσήκουσα πρόνοια, ἐπικειμένων πάλιν προαγωγῶν ἐν τῷ Βασιλικῷ Ναυτικῷ, προαγωγῶν μάλιστα ἀθρόων, κατόπιν τοῦ νόμου τὸν ὁποῖον ἐψήφισεν ἡ Βουλὴ πρὸ ὀλίγου χρόνου καὶ ὅστις καθώρισε μεγαλύτερον ἀριθμὸν θέσεων ἐν τῷ Βασιλικῷ Ναυτικῷ, εἶναι ὀρθότερον ὅπως προνοηθῇ ἵνα ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι δὲν ἤθελον θεωρηθῆ ὡς ἱκανοὶ διὰ νὰ καταλάβωσιν ἀνωτέρας θέσεις ἐν τῷ Β. Ναυτικῷ, ἐκεῖνοι λάβωσι τὴν εὐκαιρίαν ἵνα ἀπέλθωσι τῶν τάξεων τοῦ Ναυτικοῦ καὶ μὴ ὑποστῶσι τὰς συνεπείας μιᾶς τοιαύτης ἀποφάσεως Εἶναι ζήτημα πειθαρχίας, εἶναι ζήτημα προνοίας, εἶναι εὐπρεπείας. Βεβαίως καὶ ἄλλοτε ἐγένετο λόγος, προκειμένου περὶ τοιούτων ζητημάτων, ὅτι αὐξάνουσι κατά τι αἱ συντάξεις. Ἀλλά, Κύριοι, νομίζω ὅτι εἶναι ὀρθότερον νὰ ὑποστῇ ἡ Πολιτεία αὔξησιν δαπάνης τινὸς πρὸς πληρωμὴν συντάξεως πέντε–δέκα ἀτόμων, παρὰ μὴ ἔχουσα τὴν δύναμιν, ἕνεκα τῶν μειονεκτημάτων τῶν φυλετικῶν, περὶ τῶν ὁποίων ἐποιήσαμεν λόγον, ν’ ἀποκαθάρῃ ὁμαλῶς τὰ κακῶς ἔχοντα, καὶ μὴ ἀφήσῃ ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ πρόσωπα τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι τελείως εὐδόκιμα, μὴ ἀφήσῃ δὲ νὰ συγκεντρωθῇ πάλιν ὁ ἀριθμὸς καὶ προβαίνει κατόπιν εἰς ἐκκαθαρίσεις, αἱ ὁποῖαι ἔχουσι καθαρῶς ἐπαναστατικὸν χαρακτῆρα. Νομίζω δ’ ὅτι, προκειμένου περὶ οἰκονομίας συνάμα, ἡ καλυτέρα οἰκονομία εἶναι νὰ θέσητε αὐτοὺς ὑπὸ σύνταξιν. Εἶναι δὲ πολὺ ἐπικίνδυνος οἰκονομία ἐκείνη διὰ τῆς ὁποίας διασώζεται ἡ Πολιτεία ἀπὸ πληρωμῆς συντάξεών τινων, πράγματι δὲ διατρέχει τὸν μέγιστον τῶν κινδύνων νὰ παραδώσῃ τὴν τύχην πολεμικῶν δυνάμεων εἰς χεῖρας ἀξιωματικῶν μὴ ἐχόντων τὴν ἱκανότητα νὰ διοικήσωσιν αὐτάς. Διὰ τοῦτο, νομίζω, ὅτι ἐπιβάλλεται νὰ συναινέσῃ ἡ Βουλὴ καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ν’ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου τούτου καὶ νὰ τροποποιηθῇ ἡ διάταξις οὕτω, ὥστε νὰ περιληφθῶσι καὶ ἐκεῖνοι οἱ ἀξιωματικοὶ τῶν ὁποίων ἡ μὲν κακὴ προαγωγὴ βλάπτει τὸ σῶμα ἡ δὲ μὴ προαγωγὴ βλάπτει ἐπίσης τὸ σῶμα, διότι προσβάλλει τὴν ἱεραρχίαν αὐτοῦ.

§112ΑΘ. ΜΙΑΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Κύριε Πρόεδρε, ἡ πρότασις τοῦ ἀξιοτίμου κ. Βουλευτοῦ Αἰτωλίας καὶ Ἀκαρνανίας θὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν καὶ πιστεύω ὅτι κατὰ τὴν αʹ ἀνάγνωσιν θὰ δυνηθῶμεν νὰ συζητήσωμεν ἐπ’ αὐτῆς.

§113Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου πληροῖ ἐλλείψεις τινὰς τὰς ὁποίας ἔχει ὁ νόμος 306, τὸν ὁποῖον πρὸ ὀλίγου μόλις καιροῦ ἐψηφίσαμεν. Ἀλλ’ ἐκτὸς τῆς τελευταίας παραγράφου τοῦ ἄρθρου 1, τὴν ὁποίαν καταργεῖ καὶ ἀντικαθιστᾷ, νομίζω ὅτι ἔδει, προκειμένου περὶ νομοσχεδίου τοιούτου σοβαροῦ ζητήματος καὶ ἐφ’ ὅσον δι’ ἑτέρου νομοσχεδίου ζητεῖ τὴν ἀλλοίωσιν τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ αὐτοῦ νόμου, νομίζω ὅτι ἀφ’ ἧς στιγμῆς ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς βλέπει ἐλλείψεις εἰς νόμον τινὰ καὶ προσπαθεῖ νὰ τὰς διορθώσῃ, θὰ ἦτο ὀρθὸν νὰ προβῇ καὶ εἰς τὴν διόρθωσιν τῶν ἄλλων ἐλλείψεων. Ἐννοῶ τὸ ἐδάφιον γʹ τοῦ ἄρθρου 2 κατὰ τὸ ὁποῖον «ἀξιωματικοὶ λαμβάνουσι μὲν τὸν μισθὸν τοῦ ἀνωτέρου βαθμοῦ, δὲν λαμβάνουσιν ὅμως καὶ τὸν βαθμόν». Ὁ ἀξιότιμος κ. πρώην Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν εἶχεν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου ὅλως διάφορον γνώμην· ἐφ’ ἧς στιγμῆς ὅμως ἐδέχθημεν τοῦτο, νομίζω ὅτι δὲν στηρίζεται ἐπὶ οὐδενὸς λόγου νὰ λαμβάνωσιν οἱ ἀξιωματικοὶ τὸν μισθὸν ἀλλ’ ὄχι καὶ τὸν βαθμόν, δηλαδὴ νὰ μὴ ἀπονέμηται εἰς αὐτοὺς καὶ ἡ ἠθικὴ ἀμοιβὴ ἡ ὁποία τοῖς ὀφείλεται. Διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω ὑμᾶς, κ. Ὑπουργέ, νὰ λάβητε πρόνοιαν περὶ αὐτῶν τῶν ὑποπλοιάρχων περὶ τῶν ὁποίων πρόκειται καὶ οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι πλείονες τῶν 5 ἢ 6.

§114ΑΘ. ΜΙΑΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Ὁ ἀξιότιμος κ. Βουλευτὴς ἐκ Κερκύρας νομίζω ὅτι ἔχει δίκαιον ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, καὶ ἀφοῦ δίδεται ὁ μισθὸς νομίζω καὶ ἐγὼ ὅτι πρέπει νὰ δίδηται καὶ ὁ βαθμός. Κατὰ τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῶν ἄρθρων θέλει ὑποβληθῇ τροπολογία. (Ψηφίζεται εἶτα τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχήν). Ἐπίσης ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν τὸ νομοσχέδιον «περὶ τῆς ὑπηρεσίας τῶν δημοσίων δενδροστοιχειῶν καὶ κήπων». Ἐπίσης ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν τὸ νομοσχέδιον «περὶ διοικήσεως τοῦ ἐν Ζαγορᾷ Κασσαβετείου παρθεναγωγείου καὶ διαχειρίσεως τῆς περιουσίας αὐτοῦ», εἰς βʹ δὲ συζήτησιν ἐπὶ τῶν ἄρθρων ἡ πρότασις νόμου «περὶ αὐθεντικῆς ἑρμηνείας τοῦ ἄρθρου 364 τῆς Πολ. Δικονομίας». Ὡσαύτως ἐψηφίσθη εἰς αʹ συζήτησιν ἐπὶ τῶν ἄρθρων τὸ νομοσχέδιον «περὶ ναυτικῆς στρατολογίας».

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τῶν περὶ ὀργανισμοῦ τῶν πληρωμάτων τοῦ Στόλου νόμων ᾼΦΕʹ καὶ ͵ΓΥΚΘʹ». (Γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσθήκης εἰς τὸ αʹ ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ 257 νόμου «περὶ συστάσεως σώματος ἀεροπόρων τοῦ Β. Ναυτικοῦ». (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον μόνον ὡς καὶ τὸ σύνολον αὐτοῦ). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἱερέων τοῦ Β. Ναυτικοῦ». Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§116Μ. ΣΤΕΛΛΑΚΗΣ. Ἀντὶ δικαιολογητικῆς ἐκθέσεως, διὰ τὴν ὑποβολὴν τοῦ νομοσχεδίου τούτου, βλέπω εἰς τὸ ἄρθρον 3 σημειούμενον ὅτι καταργεῖται ὁ Νόμος τῆς 11ης Ὀκτωβρίου 1914· δηλ. πρὸ ἑνὸς μηνὸς ἐψηφίσαμεν Νόμον, διὰ τοῦ ὁποίου ὁ ἀριθμὸς τῶν ἱερέων ὡρίζετο εἰς ἕξ. Τὸ χριστιανικὸν αἴσθημα τοῦ ἕλληνος ναύτου εἶναι γνωστότατον· εἶναι ἀληθὲς καὶ ὄχι ὑποκριτικόν, ὁ δὲ ἱερεὺς ὑπῆρξε ὁ παρήγορος ἄγγελος κατὰ τοὺς δύο τελευταίους πολέμους καὶ τοῦ ἕλληνος ναύτου καὶ τοῦ ἕλληνος στρατιώτου. Νομίζω λοιπὸν ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν ἱερέων εἶναι μικρός, ὁ ὑπὸ τοῦ νομοσχεδίου καθιερούμενος, ἐκτὸς ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν ἔχει ἄλλας γνώμας ἀπὸ τὸν προχθεσινὸν Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν. Προχθὲς ἐψηφίσαμεν ἕξ. Παρακαλῶ νὰ μείνῃ ὁ ἀριθμὸς αὐτός.

§117Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Μήπως καὶ ὁ ἀριθμὸς τῶν ἱερέων ἦτο ἀντικείμενον διαφωνιῶν;

§118Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. Φυσικόν, εἶναι νὰ ὑποστηρίξω τὸν ἀριθμὸν τῶν ἕξ ἱερέων τοσούτῳ μᾶλλον καθόσον πρὸ ἑνὸς μηνὸς ὑπεβλήθη καὶ ἐψηφίσθη τὸ νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου καθωρίσθη ὁ ἀριθμὸς οὗτος τῶν ἱερέων τοῦ στόλου. Ἔχω πλήρη τὴν πεποίθησιν ὅτι ὁ ἀριθμὸς οὗτος εἶναι ὁ ἀπαραιτήτου ἀνάγκης διὰ τὸ Β. Ναυτικόν. Ἔχει ἀπόλυτον ἀνάγκην ἑνὸς τοὐλάχιστον ἱερέως ὁ Ναύσταθμος, διότι πρέπει πάντες νὰ συνομολογήσωμεν ὅτι δὲν δύναται νὰ λειτουργήσῃ Ναύσταθμος χωρὶς ἱερέα, ὅπου ὑπάρχουσι κατὰ μέσον ὅρον χίλιοι, χίλιοι πεντακόσιοι ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν ἀνάγκην νὰ ἐκκλησιάζωνται ἐντὸς τῆς περιοχῆς τοῦ Ναυστάθμου. Ἐπίσης ὑπάρχει ἀνάγκη ἑνὸς ἱερέως εἰς τὸ Προγυμναστήριον τοῦ Πόρου. Περὶ τούτου δὲν πιστεύω νὰ ὑπάρχῃ δευτέρα γνώμη ὅτι δύναται νὰ λείψῃ ὁ ἱερεὺς ἀπ’ ἐκεῖ. Ἑπομένως κατὰ τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον ἀπομένει εἷς καὶ μόνος ἱερεὺς δι’ ὁλόκληρον τὸν Στόλον. Ὁ Στόλος, κ. Βουλευταί, κατὰ τὸ νομοσχέδιον τῆς ναυτικῆς στρατολογίας καὶ τοὺς συνημμένους αὐτῷ πίνακας, θέλει ἀποτελεσθῆ ἐν καιρῷ εἰρήνης καὶ ἐν ἐνεργείᾳ ἐκ δύο πολεμικῶν μεγάλων τοῦ «Κιλκὶς» καὶ «Λῆμνος», καὶ ἐξ ἑπτὰ ἕως δέκα ἀντιτορπιλλικῶν, καὶ ἑνὸς ἐκ τῶν ὑπὸ παραγγελίαν καταδρομικῶν, τὰ ὁποῖα μετά τινας μῆνας θέλουσι καταπλεύσει εἰς τὰ ἑλληνικὰ ὕδατα. Ἐρωτῶ, Κύριοι· εἶναι δυνατὸν ὅλα τὰ πληρώματα τοῦ στόλου νὰ ἐξυπηρετῶνται ὑπὸ ἑνὸς καὶ μόνον ἱερέως; Εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθῇ ὅτι ἡ Πολιτεία δίδει ἀρκοῦσαν ἐνίσχυσιν θρησκευτικὴν εἰς τὰ πληρώματα τοῦ στόλου, ὅταν ἔχῃ ἕνα καὶ μόνον ἱερέα δι’ ὁλόκληρον τὸν στόλον; Εἶναι δυνατὸν καθ’ ἑκάστην Κυριακὴν ἢ ἑορτὴν νὰ συγκεντρῶνται ὅλα τὰ πληρώματα τοῦ στόλου ἐπὶ ἑνὸς πλοίου ἵνα ἐκκλησιάζωνται; Δὲν νομίζω ὅτι εἶναι δυνατὸν τοῦτο. Κατ’ ἀνάγκην λοιπόν, κατὰ τὴν ἐμὴν γνώμη, νομίζω ὅτι πρέπει ἐφ’ ἑκάστου πλοίου θωρηκτοῦ, ἔχοντος δύναμιν τοὐλάχιστον 1000 ἀνδρῶν ἐν ἐνεργείᾳ, ὅπως προβλέπηται ἐκ τοῦ νόμου περὶ στρατολογίας νὰ ὑπάρχῃ καὶ εἷς ἱερεύς. Ἑπομένως νομίζω ὅτι ἐπὶ τῶν δύο θωρηκτῶν «Κιλκὶς» καὶ «Λῆμνος» πρέπει νὰ ὑπάρχωσι δύο ἱερεῖς, οἵτινες μετὰ τῶν δύο ἄλλων οἵτινες θὰ ὑπηρετῶσιν εἰς τὸν Ναύσταθμον καὶ εἰς τὸν Πόρον, ν’ ἀνέρχωνται ἐν ὅλῳ εἰς τέσσαρας. Ἀπομένει πλέον ὅλος ὁ ἄλλος Στόλος ὁ ἐν ἐνεργείᾳ, ὅστις ἀποτελεῖται ἐξ ἑνὸς καταδρομικοῦ καὶ ἑπτὰ ἕως δέκα ἀντιτορπιλλικῶν, ὁ ὁποῖος βεβαίως ἔχει ἀνάγκην καὶ αὐτὸς ἑνὸς ἱερέως. Εἷς Βουλευτής. Ποῦ θὰ μένῃ αὐτὸς ὁ ἱερεύς;

§119Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. Νὰ γίνῃ φροντὶς νὰ ἐξευρεθῇ ποῦ πρέπει νὰ μένῃ. Δὲν πρέπει νὰ καταστρέψωμεν τὸ θρησκευτικὸν αἴσθημα τῶν πληρωμάτων διὰ μίαν τοιαύτην δικαιολογίαν. Ἀπομένει ἤδη ὁ ἕκτος ἱερεύς, ὁ ὁποῖος παρέμενεν εἰς τὸ ὁρμητήριον τοῦ Μούδρου, τὸ ὁποῖον ἐχρησίμευσεν ὡς βάσις καὶ πολεμικὸν ὁρμητήριον τοῦ Στόλου μας, καὶ ὅπου ὑπῆρχον ἀρκεταὶ ναυτικαὶ δυνάμεις, καὶ ὅστις σήμερον ἱερεὺς δύναται καὶ πρέπει νὰ προστεθῇ εἰς τὸν Ναύσταθμον ὡς ἱερεύς, ὅπου μέλλουσι νὰ συγκεντρωθῶσιν ὅλα τὰ πληρώματα τῶν ἐν ἐφεδρείᾳ πλοίων. Διότι δὲν θὰ ἔχητε μόνον πληρώματα εἰς τὰ ἐν ἐνεργείᾳ πλοῖα, ἀλλὰ καὶ εἰς τὰ ἄλλα πλοῖα θὰ ὑπάρχωσι πληρώματα, τὰ ὁποῖα θὰ ἀνέλθωσιν εἰς τὰ ⅔ τῶν ἐνεργείᾳ. Δὲν βλέπω λοιπὸν τὸν λόγον διατὶ νὰ περιορισθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν ἱερέων. Ἡ ἱστορία τοῦ Στόλου καὶ κατὰ τὸ παρελθὸν μᾶς διδάσκει ὅτι οἱ ἱερεῖς συνετέλεσαν πολὺ εἰς τὴν ἐξύψωσιν τοῦ φρονήματος τῶν πληρωμάτων τοῦ Στόλου, εἴτε ἐν ἐνεργείᾳ εἴτε ἐν ἐπιστρατεύσει. Πρόσφατα εἶναι τὰ παραδείγματα τῶν μεγάλων ὑπηρεσιῶν τὰς ὁποίας παρέσχον οἱ ἱερεῖς οὗτοι εἰς τὸν στόλον. Δὲν εἶναι δυνατὸν, Κύριοι, νὰ περιορίσωμεν τὸν ἀριθμὸν τῶν ἱερέων διὰ νὰ κάμωμεν οἰκονομίαν 2–3 θέσεων. Τὸ νομοσχέδιον προβλέπει ὅτι ἐν καιρῷ ἐπιστρατεύσεως καὶ μεγάλων γυμνασίων θὰ παραλαμβάνωμεν ἐπικούρους ἱερεῖς. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι οἱ ἐπίκουροι οὗτοι ἱερεῖς, τοὺς ὁποίους θὰ προσλάβωμεν τὴν στιγμὴν ἐκείνην, δὲν θὰ εἶναι τρόπον τινὰ ἱερεῖς τῆς φωτιᾶς· θὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἐξυψώσωσιν τὸ θρησκευτικὸν αἴσθημα καὶ νὰ ἔλθωσιν ἀρωγοὶ τῶν μελλόντων νὰ πολεμήσωσιν; Νομίζω ὅτι κατ’ οὐδένα λόγον πρέπει νὰ προσλάβωμεν τοιούτους ἱερεῖς, καὶ ὅπως ἐν καιρῷ εἰρήνης θὰ ἔχωμεν πλήρη τὸν στόλον καθ’ ὅλα τὰ ἄλλα, τουτ’ αὐτῷ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ πράξωμεν καὶ διὰ τοὺς ἱερεῖς. Ἀλλ’ ὀφείλω νὰ καταστήσω γνωστὸν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἄλλο γεγονός, τὸ ὁποῖον κυρίως μὲ ὑπεχρέωσε νὰ λάβω τὸν λόγον, διότι δὲν θὰ ἤθελον φυσικὰ νὰ ὁμιλήσω, μόλις ἐγκαταλιπὼν τὸ Ὑπουργεῖον, καὶ νὰ ἐπικρίνω μέτρα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν, τοῦ ἀμέσως διαδόχου μου. Οἱ δύο ἱερεῖς, οἱ διορισθέντες ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ τελευταίου νόμου, εἶναι ἄνθρωποι τοὺς ὁποίους κατ’ οὐδένα λόγον πρέπει ν’ ἀπολύσῃ ἡ ὑπηρεσία, εἶναι ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι παρέσχον μεγάλας ὑπηρεσίας εἰς τὴν ἐκκλησίαν καὶ τὸ γένος τὸ ὑπόδουλον, εἶναι ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι ἔχουσι ἐφ’ ἑαυτῶν ἐπισύρει καταδικαστικὰς ἀποφάσεις τῶν Τουρκικῶν δικαστηρίων, εἷς δ’ ἐξ αὐτῶν εἶναι καταδικασμένος εἰς θάνατον. Διὰ τοὺς λόγους τούτους, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν, ὅπως ἀναθεωρήσῃ τὴν ἀπόφασιν αὐτοῦ περὶ μειώσεως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἱερέων καὶ περιορισμοῦ αὐτοῦ εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν τριῶν. Ἀλλ’ ἔλαβον, κύριοι, τὸν λόγον καὶ δι’ ἄλλον τινὰ λόγον, διότι παρὰ τοῦ κ. βουλευτοῦ Αἰτωλοακαρνανίας ἠκούσθη ὑπαινιγμός τις περὶ διαφωνιῶν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ἐξ ἀφορμῆς τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Ὀφείλω, κύριε Πρόεδρε νὰ εἴπω εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι οὐδεμία διαφωνία ἄλλη πλὴν τῆς γνωστῆς ὑπῆρξε μεταξὺ τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ ἐμοῦ. Ὀφείλω νὰ καταστήσω γνώριμον εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι εὐθὺς ὡς ἐξεδηλώθη ἡ διαφωνία ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης καὶ κατὰ τὴν ἐπιοῦσαν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως διεβεβαίωσε τοὺς ὑποβαλόντας τὴν τροπολογίαν κ. Βουλευτὰς ὅτι δὲν πρέπει ν’ ἀνησυχῶσι καὶ ὅτι τὸ ζήτημα θὰ λυθῇ καθ’ ὃν τρόπον ἔλεγον· ὀφείλω νὰ καταστήσω γνωστὸν εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι ἀπὸ τῆς ἡμέρας ἐκείνης ἤμην οὐσιαστικῶς παρῃτημένος.

§120ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Μοὶ ἐδηλώθη ἔκτοτε.

§121Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. Τὴν ἐπιοῦσαν μετέβην εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῷ εἶπον· Κύριε Πρόεδρε, βεβαίως ὑμεῖς ἐκδηλώσαντες κατά τινα τρόπον γνώμην εἰς τὴν Βουλήν, δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀποσύρητε τὴν γνώμην ταύτην, οὐδὲ θὰ ἐπιθυμήσω κἂν ὡς μέλος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὡς μέλος τοῦ κόμματος τῶν φιλελευθέρων, νὰ φέρω ὑμᾶς εἰς ἀντίθεσιν πρὸς ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ὑπεδηλώσατε εἰς τὴν Βουλήν. Ἀλλὰ ἐδήλωσα ἐπίσης ὅτι καὶ εἰς ἐμέ, ἐκδηλώσαντα τὴν γνώμην ταύτην ὡς ζήτημα ἐμπιστοσύνης, δὲν μοὶ ἦτο ἐπιτετραμμένον νὰ παραμείνω ὡς Ὑπουργός. Κατέστησα δὲ εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως γνωστὸν ὅτι ἀπὸ τῆς στιγμῆς ἐκείνης ἐγὼ οὐσιαστικῶς καὶ κοινοβουλευτικῶς δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ παραμείνω Ὑπουργός, ἐνόμισα ὅμως ὡς ὑποχρέωσίν μου καὶ ὡς Ὑπουργὸς καὶ ὡς μέλος τοῦ Κόμματος, τοῦ ὁποίου ἡ Κυβέρνησις ἡγεῖται, ὅτι δὲν μοὶ ἐπετρέπετο νὰ παραιτηθῶ καθ’ ἣν στιγμὴν ἐγὼ ἐπεθύμουν νὰ προκαλέσω Κυβερνητικὴν κρίσιν. Εἶπον λοιπόν, εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ὅτι δέχομαι νὰ μείνω ὡς Ὑπουργὸς καὶ νὰ μὴ ἐκραγῇ ὑπουργικὴ κρίσις, ἀλλ’ ὑπὸ τὸν ὅρον πάντοτε ὅτι ἡ ὑπουργικὴ κρίσις δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐκταθῇ πέρα τοῦ σημείου ἐκείνου, καθ’ ὃ ἐγὼ θὰ ἠδυνάμην νὰ λάβω τὴν ἀπόφασιν. Ταῦτα εἶχον νὰ παρατηρήσω πρὸς τὴν Βουλὴν μετὰ τοὺς ὑπαινιγμοὺς τοῦ κ. βουλευτοῦ Αἰτωλοκκαρνανίας.

§122Π. ΚΟΝΤΟΣΤΑΥΛΟΣ. Δὲν θέλω νὰ μειώσω τὴν ἀξίαν τῶν ἱερέων καὶ γνωρίζω ὅσα οὗτοι ἔπραξαν κατὰ τοὺς παρόντας πολέμους. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι ὅπως ἐν Γαλλίᾳ ἑκάστη μεραρχία ἕνα μόνον ἔχει ἱερέα οὕτω καὶ ἐνταῦθα πρέπει νὰ περιορισθοῦν, διότι εἰς τὸν ἐλαφρὸν στόλον δὲν δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν ἱερέα καθότι δὲν ὑπάρχει καὶ χῶρος καὶ ἂν θελήσωμεν νὰ δώσωμεν δωμάτιον εἰς ἱερέα, ὁ μάχιμος ἀξιωματικὸς δὲν θὰ δύναται νὰ μένῃ. Εἷς ἱερεὺς διὰ τὴν μοῖραν ἀρκεῖ. Τώρα, ἐὰν οἱ νῦν ὑπάρχοντες εἶνε ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἐξυπηρέτησαν τὸ ἔθνος, νὰ μείνωσιν, ἀλλ’ ἐν τῷ μέλλοντι νομίζω ὅτι καλὸν θὰ εἶνε νὰ μείνωμεν εἰς τοὺς τρεῖς. Τώρα ἂν θέλητε τοὺς πέντε, τοὺς διαφυλάττομεν μέχρις ὅτου οἱ δύο ἀποχωρήσωσι.

§123Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ὑπῆρχεν ἐποχή, καθ’ ἣν οἱ ἱερεῖς εἶχον καταργηθῆ καὶ ἀπὸ τὸν οὐρανόν, δὲν ἔπεται ὅμως ὅτι τότε ἡ Πολιτεία εἶχε σχηματίσει τὴν πεποίθησιν ὅτι δὲν ὑπῆρχεν ἀνάγκη τῆς ἐνισχύσεως τοῦ θρησκευτικοῦ αἰσθήματος παρὰ τῷ στρατῷ. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου ἔχομεν τὸ ἐμπορικὸν ναυτικόν, τὸ ὁποῖον ζῇ καὶ διαιτᾶται εἰς τὰ πλοῖα, εἰς τὰ ὁποῖα οὐδεὶς ὑπάρχει ἱερεύς. Ἕπεται ἐκ τούτου ὅτι τὸ θρησκευτικὸν αἴσθημα ἔχει καταπέσει παρὰ τῷ ἐμπορικῷ ναυτικῷ; Θὰ ἐπεθύμουν εἰς ὅλας τὰς τάξεις τὸ θρησκευτικὸν αἴσθημα νὰ εἶναι τόσον ζωηρόν, ὅσον καὶ εἰς τὸν ναυτικὸν κόσμον. Καὶ ὅμως εἶναι 30.000 περίπου οἱ ἐργάται θαλάσσης, οἱ ὁποῖοι ἐξασκοῦν τὸ ἐπάγγελμά τους εἰς μέρη, ὅπου ἡ παρουσία λειτουργοῦ τοῦ Ὑψίστου δὲν εἶναι δυνατή. Θὰ ἦτο βεβαίως χρήσιμον οἱ ἱερεῖς νὰ ὑπῆρχον εἰς ὅλα τὰ πλοῖα, ἀλλ’ ἡ ἀνάγκη τῆς ὑπάρξεως ἱερέως πέρα τοῦ ναυστάθμου καὶ εἰς τὸν στόλον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθῇ ἀπαραίτητος. Ὁ ναύσταθμος, μακρὰν παντὸς κατῳκημένου μέρους εὑρισκόμενος, ἔχει ἀνάγκην ἀπαραιτήτως ἑνὸς ἱερέως καὶ εἶχε τοιοῦτον πάντοτε, καὶ ὅτε ἀκόμη ἡ Πολιτεία δὲν εἶχε μεριμνήσει νὰ στείλῃ μισθοδοτούμενον τοιοῦτον. Διότι ἐκτὸς τοῦ ναυτικοῦ κόσμου ὑπάρχει ἐν Ναυστάθμῳ καὶ ναυτικὸς συνοικισμός. Ἐπίσης εἰς τὸν Πόρον εἶναι χρήσιμος ὁ ἱερεύς, ἀλλὰ καὶ οὗτος εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκλίπῃ, ὅταν εἶναι γνωστὸν ὅτι ὁ Πόρος ἔχει ἀρκετοὺς ἱερεῖς, ὥστε τόσον οἱ ναυτικοὶ ὅσον καὶ ὅλοι οἱ ἄλλοι Ἕλληνες νὰ δύνανται νὰ ἀσκῶσι τὰς πρὸς τὴν θρησκείαν ὑποχρεώσεις αὐτῶν. Τὸ νὰ ὑποθέσωμεν ὅτι διότι ἔχομεν πλείονα στόλον, πρέπει νὰ ἔχωμεν πλείονας ἱερεῖς, εἶναι ὡς νὰ ὑποτεθῇ ὅτι οἱ στόλοι μας εὑρίσκονται πάντοτε εἰς ἀπομεμακρυσμένας θαλάσσας. Ἡ ὕπαρξις ἑνὸς ἱερέως εἰς ἓν πλοῖον δὲν σημαίνει ὅτι οὗτος εἶναι μόνον διὰ τὸ πλοῖον τοῦτο ἱερεύς· δύνανται νὰ ἀσκῶνται τὰ θρησκευτικὰ καθήκοντα ἢ μεταβαινόντων τῶν πληρωμάτων εἰς αὐτὸν ἢ μεταβαίνοντος εἰς τὰ ἄλλα πλοῖα τοῦ ἱερέως. Ἀλλ’ εἰς τὰ μικρὰ πλοῖα, ὡς εἶπεν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Εὐβοίας συνάδελφος, ὅπου γίνεται ἐξοικονόμησις καὶ τοῦ ἐλαχίστου χώρου, πᾶσα διάθεσις χώρου δι’ ἄλλο ἢ τὰς ἀνάγκας τῶν ἀξιωματικῶν, φέρει βλάβην εἰς τὴν μαχητικὴν δύναμιν τοῦ πλοίου. Δὲν θέλω νὰ εἴπω ὅτι ἡ οἰκονομία τῶν τριῶν ἱερέων θὰ σώσῃ τὸν προϋπολογισμόν, ἀλλὰ δὲν θέλω νὰ μείνῃ ὑπὸ τὴν ἐντύπωσιν ἡ Βουλὴ ὅτι διὰ τῆς ἐλαττώσεως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἱερέων εἶναι δυνατὸν καὶ κατ’ ἐλάχιστον, ἔστω, νὰ μειωθῇ τὸ θρησκευτικὸν αἴσθημα ἐν τῷ ναυτικῷ. Καὶ εἰς ἄλλα μέρη ὑπάρχει εἷς ἱερεὺς ἐπὶ μεγάλου πλοίου, τὸ τοιοῦτο δὲ παρατηρεῖται ὄχι ἐκ λόγων οἰκονομίας, ἀλλὰ ἐλλείψει χώρου. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 1ον.) Ἄρθρον 2ον. (Ἀναγινώσκεται.)

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ 2 ἄρθρον ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν νὰ ἐγερθῶσιν (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 3. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτόν). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ νόμου ΑΧΚΗʹ ἀπὸ 29 Δεκεμβρίου 1887 περὶ ἀποζημιώσεως ὁδοιπορικῶν ἐξόδων τοῦ κατὰ Γῆν Στρατοῦ.» Ἄρθρον μόνον. (Ἀναγινώσκεται).

§125ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Παρακαλῶ νὰ γίνῃ δεκτὴ τροπολογία ὑποβληθεῖσα ὑπὸ τοῦ βουλευτοῦ Ἀργολιδοκορινθίας κατὰ τὴν ὁποίαν: «Τῆς ἀποζημιώσεως ταύτης δικαιοῦνται οἱ εἰς τὰς νέας χώρας ὑπηρετοῦντες ἀξιωματικοὶ καὶ ἀνθυπασπισταί, ἔστω καὶ ἂν μετέφερον τὰς οἰκογενείας των μετὰ τὴν ὁριζομένην ὑπὸ προγενεστέρων νόμων προθεσμίαν.»

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ βουλευτοῦ Ἀργολιδοκορινθίας κ. Γ. Καρπετοπούλου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι.) Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον μόνον ὡς ἐτροποποιήθη νὰ ἐγερθῶσιν (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἵππων ἀνηκόντων εἰς ἀξιωματικούς». Ἄρθρον 1. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτόν). Ἄρθρον 2. (Ἀναγινώσκεται).

§127ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ὑπάρχει μία τροπολογία, κύριε Πρόεδρε, τοῦ κ. Γρίβα.

§128Ι. ΜΠΡΙΣΙΜΙΤΖΑΚΗΣ. Τῆς ἐπιτροπῆς.

§129ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τῆς ἐπιτροπῆς.

§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει μία τροπολογία τῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία ἔχει ὡς ἑξῆς: «Τὸ ἄρθρον 2 τροποποιεῖται ὡς ἑξῆς: Ἄρθρον 2. Πρὸς ἐκτίμησιν τῶν γεγονότων ἐξ ὧν ὁ ἰδιοκτήτης ἤθελε στερηθῇ τοῦ ἵππου, τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν κατ’ αἴτησιν τοῦ ἰδιοκτήτου παραγγέλλει ἔνορκον ἐξέτασιν μαρτύρων ὑπὸ τὴν μορφὴν ἐνόρκου προανακρίσεως. Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἀποφαίνεται ὁριστικῶς ἐπὶ τοῦ πορίσματος αὐτῆς καὶ κανονίζει τὴν δοτέαν ἀποζημίωσιν, λαμβανομένης πάντοτε ὑπ’ ὄψιν τῆς ὡς ἐκ τοῦ χρόνου ὑπηρεσίας μεταβολῆς τῆς ἀξίας τοῦ ἵππου, σχετικῶς πρὸς τὴν ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς ἱππωνείας ὁρισθεῖσαν τοιαύτην καὶ μηδεμιᾶς προσφυγῆς εἰς τὰ τακτικὰ δικαστήρια ἐπιτρεπομένης κατὰ τῆς ἀποφάσεως ταύτης. Ἡ ἀποζημίωσις ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ δύναται νὰ ὑπερβῇ τὰς 1,000 δραχμάς.

§131ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Μάλιστα. Δεκτὴ ἡ τροπολογία αὐτή.

§132ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 2 ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 3 (Γίνεται δεκτόν). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συντάξεως τῶν ἐν τοῖς κοινοῖς δημοτικοῖς σχολείοις ὑπηρετούντων διδασκάλων καὶ περὶ διορισμοῦ διδασκαλισσῶν ἐν αἷς σχολικαῖς περιφερείαις δὲν λειτουργοῦσι ἤδη σχολεῖα θηλέων». Ἄρθρον 1 καὶ 2 (γίνονται δεκτά). Ἄρθρον 3 (ἀναγινώσκεται).

§133Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Παιδείας). Εἰς τὸ 3 ἄρθρον παρακαλῶ νὰ τεθῇ: νὰ διορίζωνται «ἐν μονοταξίοις καὶ διταξίοις».

§134Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λύσῃ μίαν ἀπορίαν· λέγει τὸ ἄρθρον 3: «Ἐν αἷς σχολικαῖς περιφερείαις δὲν ὑπάρχουσιν ἱδρυμένα ἴδια σχολεῖα θηλέων, δύνανται ἐν ἐλλείψει ἀρρένων διδασκάλων νὰ διορίζωνται ἐν μονοταξίοις καὶ διταξίοις δημοτ. σχολείοις ἀρρένων καὶ διδασκάλισσαι». Ὅπου δὲν ὑπάρχουσιν ἱδρυμένα ἀνεξάρτητα καὶ εἶναι καὶ κοράσια μαζύ, δύνανται οἱ διδάσκαλοι νὰ διδάσκωσιν;

§135Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Μάλιστα.

§136Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Πολὺ καλά, διότι δὲν δύνανται νὰ ἱδρύωνται ἀνεξάρτητα. Δὲν ὁρίζετε τὸν ἀριθμὸν πόσα θήλεα.

§137Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ὄχι.

§138Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Καὶ μίαν θερμὴν παράκλησιν θὰ σᾶς κάμω Εἶναι μεγίστη καὶ ἐπιτακτικὴ ἡ ἀνάγκη νὰ διορισθῶσι διδασκάλισσαι.

§139Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Δι’ αὐτὸ εἰσηγάγομεν τὸ νομοσχέδιον τοῦ ὀργανισμοῦ.

§140Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἡ ἀπόφασις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ εἶναι ἀξιέπαινος, ἀλλὰ γίνεται ὅπου ὑπάρχει ἔλλειψις διδασκάλων. Διατί ἆρά γε καὶ ἐκεῖ ὅπου ὑπάρχουσι σχολεῖα θηλέων νὰ μὴ εἶναι δυνατὸς ὁ διορισμὸς διδασκαλισσῶν, τὸ ὁποῖον θὰ ἦτο προτιμότερον, παρὰ νὰ μένῃ τὸ μέρος ἄνευ σχολείου; Ἀφοῦ δὲν ὑπάρχουσι διδάσκαλοι, δηλαδὴ δύνανται αἱ διδασκάλισσαι νὰ χρησιμοποιηθῶσιν ὁπωσδήποτε ἐφ’ ὅσον εἶναι διδάσκαλοι, εἶναι προτιμητέοι εἰς τὸ ζήτημα αὐτό. Ἡ γυνὴ ἔχει μεγίστην ὑπομονήν· εἶναι καταλληλοτέρα νὰ διδάξῃ τὰ μικρότερα παιδία. Ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον κινδυνεύει σχολεῖόν τι νὰ μείνῃ ἄνευ διδασκάλου, δὲν θὰ εἶναι προτιμότερον καὶ ἂν ἀκόμη ὑπάρχῃ σχολεῖον θηλέων; Εἶναι καὶ σχολεῖον ἀρρένων, τὸ ὁποῖον κινδυνεύει νὰ μὴ ἔχῃ· διὰ τί νὰ μείνῃ ἄνευ διδασκάλου; ἀντὶ νὰ μείνῃ ἓν σχολεῖον ἄνευ διδασκάλου, νὰ εἶναι μία διδασκάλισσα. (Διάλογοι).

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον ὡς ἐτροποποιήθη παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον νὰ ἐγερθῶσιν. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσαυξήσεως τοῦ μισθοῦ καὶ συντάξεως τῶν ἐν ταῖς νέαις χώραις λειτουργῶν τῆς ἐκπαιδεύσεως». (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 240 «περὶ διοικήσεως τῆς δημοτικῆς καὶ μέσης ἐκπαιδεύσεως». Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§142Γ. ΓΑΪΤΑΝΟΣ. Ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ὁ ἀξιότιμος ἐκ Λακωνίας συνάδελφος ὑπέβαλε τροπολογίαν τὴν ὁποίαν εὑρίσκω ὀρθὴν καὶ δικαίαν, διότι πρόκειται ν’ ἀρθῇ ἓν ἄτοπον ὡς πρὸς τὰς ἀποδοχὰς τοῦ γενικοῦ ἐπιθεωρητοῦ τῆς πρώτης περιφερείας, δηλαδὴ τῶν Ἀθηνῶν καὶ τοῦ Πειραιῶς. Υἱοθετῶν τὴν τροπολογίαν ταύτην τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ δηλώσῃ ἂν τὴν δέχεται, ἵνα κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν τροποποιήσωμεν καὶ συμβιβάσωμεν αὐτὴν προσηκόντως.

§143Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Κατὰ τὴν βʹ συζήτησιν θὰ σᾶς εἴπω.

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Παρεδέχθη ἐρωτηθεῖσα ἡ Βουλὴ καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου 2–7 καὶ τὸ σύνολον δι’ ἀναστάσεως). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταργήσεως τῶν ἄρθρων 106, 107, 108 καὶ 109 καὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 135 τῆς 25 Αὐγούστου 1911 νομοθετικοῦ διατάγματος τῆς ἐν Κρήτῃ Ἐκτελεστικῆς Ἐπιτροπῆς». Ἄρθρον μόνον. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον μόνον, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ διδασκαλίας τῆς ἑλληνικῆς γλώσσης ἐν Ὀθωμανικοῖς καὶ Ἰσραηλιτικοῖς σχολείοις τῶν νέων χωρῶν». (Ψηφίζονται τὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου), Τὸ 20ὸν ἀναβάλλεται.

§145ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν ἐὰν συναινῇ νὰ ψηφίσωμεν εἰς αʹ ἀνάγνωσιν τὰ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν καίτοι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀσθενεῖ.

§146Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Καὶ τὸ 21 ἀφορᾷ τὸν ὀργανισμὸν τῆς Κεντρικῆς Ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἔχει σπουδαιότητα. Πρόκειται περὶ τῆς αʹ συζητήσεως κατ’ ἄρθρον καὶ εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐπέλθῃ πᾶσα τροπολογία καὶ παρατήρησις. Παρακαλῶ νὰ γίνῃ αὔριον, διότι σήμερον ἔχοντες ὑπ’ ὄψει ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν θὰ ἔλθῃ, δὲν εἴμεθα ἕτοιμοι. Αὔριον καὶ ἀπόντος τοῦ Ὑπουργοῦ νὰ συζητήσωμεν.

§147ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τὸ 21.

§148ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καθηκόντων τῶν Νομαρχῶν καὶ τῆς ὑπηρεσίας αὐτῶν». (Ψηφίζεται ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου). Τὸ 22 ἀναβάλλεται.

§149ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Διὰ τὸ 22 δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις.

§150ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ͵ΒΧΛΖʹ, τῆς 19 Ἰουλίου 1899, νόμου περὶ διοικήσεως τῶν ἐν Ζακύνθῳ φιλανθρωπικῶν ἱδρυμάτων, νοσοκομείου καὶ ὀρφανοτροφείου, καὶ καθορισμοῦ τῶν πόρων αὐτῶν». (Ψηφίζεται τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Τὸ 23 ἀναβάλλεται.

§151ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὡς καὶ τὸ 24.

§152ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ 25 παραπέμπεται εἰς Ἐπιτροπήν.

§153ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐπειδὴ ἠγέρθησαν παράπονα, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ παραπεμφθῇ εἰς Ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία νὰ συμπεριλαμβάνῃ τοὺς κ.κ. Βουλευτὰς οἱ ὁποῖοι ἐξεδήλωσαν ταῦτα, ἀφοῦ καὶ ἡ Ἐπιτροπὴ ἀκούσῃ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργείου, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰς τροπολογίας.

§154ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γίνεται δεκτὴ ἡ πρότασις τῆς Κυβερνήσεως, καταρτίζεται δὲ ἡ Ἐπιτροπὴ ὑπὸ τῶν κ. Θ. Σκάση, Σ. Ἀγαπητοῦ, Κ. Σπυρίδου, Κ. Σοκόλη, Δ. Σωτηρίου, Δ. Χατζηγιάννη, Μ. Μπουφίδου, Α. Κασαβέτη, Δ. Κανελλοπούλου καὶ Π. Μερλοπούλου. Τὸ 26 ἀναβάλλεται. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 27. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως ἄρθρων τινῶν τοῦ ͵ΒΨΙΑʹ νόμου τῆς 8 Ἀπριλίου 1910 περὶ παιδαγωγικῆς μορφώσεως καὶ δοκιμασίας τῶν λειτουργῶν τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως». (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 1). Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται).

§155Ι. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ἐξομοιοῖ τὸν καθηγητὴν τῆς Γαλλικῆς πρὸς καθηγητὴν αʹ τάξεως καὶ ἔπραξε τοῦτο ὀρθῶς, διότι διὰ τοῦ νόμου ͵ΓΨΙΕʹ διὰ τὸν καθηγητὴν τῆς Γαλλικῆς ἀπαιτεῖ ὅπως ἔχει προσόντα καὶ δίπλωμα διδάκτορος τῆς Φιλολογίας. Ἑπομένως ἐξ ὅλων τῶν ἄλλων καθηγητῶν ἔχει οὗτος τὰ περισσότερα προσόντα, διότι εἶναι διδάκτωρ τῆς Φιλολογίας καὶ καθηγητὴς τῆς Γαλλικῆς. Διὰ τοῦ τροπολογηθέντος ὅμως νομοσχεδίου ἀφαιρεῖται ἡ διάταξις αὐτὴ καὶ ἀδικεῖται εἷς νέος ὁ ὁποῖος εἶναι ἀνώτερος πάντων τῶν ἄλλων καθηγητῶν. Μοὶ φαίνεται ὅτι εἶναι δικαία ἡ τροπολογία, τὴν ὁποίαν ὑπεβάλομεν καὶ διὰ τῆς ὁποίας ζητοῦμεν, ὅπως διορθωθῇ πάλιν τὸ νομοσχέδιον, σύμφωνα μὲ τὴν πρώτην αὐτοῦ μορφήν, δηλαδὴ ὅπως ὁ καθηγητὴς τῆς Γαλλικῆς γλώσσης ὁ ὁποῖος ἔχει καὶ δίπλωμα διδάκτορος τῆς Φιλολογίας γίνῃ αʹ τάξεως καθηγητής.

§156Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ὁ καθηγητὴς τῆς Γαλλικῆς γλώσσης ἐξομοιοῦται πρὸς καθηγητὴν αʹ τάξεως. Διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου τροποποιοῦνται ἄρθρα τοῦ νόμου ͵ΒΨΙΑʹ.

§157Ν. ΣΤΑΜΑΤΙΑΔΗΣ. Ἔχει πάντα τὰ προσόντα τὰ ὁποῖα ἔχουσι καὶ οἱ ἄλλοι.

§158Ε. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Νὰ ἐξομοιωθῇ μὲ τοὺς ἄλλους καθηγητάς. Ἔχει μάλιστα ἐπὶ πλέον τῶν ἄλλων καὶ τὸ προσὸν ὅτι ἔχει ἀπολυτήριον ξένου Πανεπιστημίου.

§159Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἡ θέσις αὐτοῦ καὶ ὁ μισθὸς εἶναι κανονισμένος διὰ νόμου. Οὐδὲν ἔχει δικαίωμα νὰ παραπονῆται ὁ καθηγητὴς αὐτός. Λαμβάνει 340 δραχμὰς ἀπέναντι τῶν 250, τὰς ὁποίας λαμβάνουσιν οἱ ἄλλοι καθηγηταὶ τῆς Φιλολογίας, λαμβάνει δὲ καὶ ἐπιμίσθιον 50 δραχμῶν. Ἐγὼ τηρῶ τὸ καθεστώς. Ὅταν ἔλθῃ ἡ ὥρα τῆς βελτιώσεως, θὰ βελτιωθῇ καὶ ἡ θέσις αὐτοῦ, ἀλλὰ δὲν πρέπει ν’ ἀξιοῖ μονομερῆ βελτίωσιν.

§160ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 2 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 2, 3.) Ἄρθρον 4. (Ἀναγινώσκεται)

§161Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑποθέτω ὅτι ἡ διάταξις αὕτη κακῶς παρεισέφρησεν εἰς τὸ νομοσχέδιον τοῦτο. Τὸ ἄρθρον τοῦτο παραδόξως εἰσάγει καινοτομίας εἰς τὸν τρόπον, καθ’ ὃν θὰ ἀσκῇ τὴν δικαιοδοσίαν τὸ ἀνώτερον ἐποπτικὸν συμβούλιον.

§162Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Μοὶ ἐπιτρέπεται νὰ σᾶς ἐξηγήσω τὸ πρᾶγμα, ἵνα μὴ ἐκτεθῆτε ἐπὶ ματαίῳ. Ὑπάρχει ὁ νόμος περὶ διδασκαλείων τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως. Ἐν τούτῳ ἀναγράφεται ὅτι ἀσκεῖται ἡ ἐξουσία ὑπὸ τοῦ Προέδρου τοῦ Ἐποπτικοῦ Συμβουλίου τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως. Καταργηθέντος ὅμως τούτου, ἔπρεπε νὰ μεταβληθῇ ἡ ὀνομασία καὶ μεταβάλλεται αὕτη, διὰ τοῦ Προέδρου τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου, τὸ ὁποῖον ὑπεισῆλθεν εἰς τὰ δικαιώματα τοῦ Ἐποπτικοῦ Συμβουλίου τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως, ὁ δὲ διευθυντὴς αὐτοῦ ἀσκεῖ καὶ καθήκοντα Γενικοῦ Ἐπιθεωρητοῦ. Δὲν μετεβλήθη λοιπὸν ἢ ἡ λέξις Ἐποπτικοῦ Συμβουλίου τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως διὰ τῆς λέξεως Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου, διότι ἐπρόκειτο περὶ ἀνυπάρκτου συμβουλίου.

§163Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Μετεβλήθη καὶ τὸ ἑξῆς, ὅτι ἐνῷ πρὶν καὶ ὁ Διευθυντὴς τοῦ Διδασκαλείου καὶ οἱ καθηγηταὶ διετέλουν ὑπὸ τὴν ἀνωτέραν ἐπίβλεψιν τοῦ Ἐποπτικοῦ Συμβουλίου, σήμερον διατελοῦν ὑπὸ τὴν ἐπίβλεψιν μόνον τοῦ Προέδρου.

§164Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἔχετε λάθος. Ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν τοῦ Προέδρου τοῦ Ἐποπτικοῦ Συμβουλίου διετέλει, ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν τοῦ Προέδρου τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου διατελεῖ. Ὁ Πρόεδρος τοῦ Συμβουλίου ἀσκεῖ τὰ καθήκοντα τοῦ Ἐπιθεωρητοῦ ἐπὶ τοῦ Διευθυντοῦ κτλ., διατηρεῖ τὴν ἐποπτείαν ἐλευθέραν τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου ἀλλὰ καὶ ἀσκεῖ καθήκοντα τοῦ Ἐπιθεωρητοῦ. Ἐζήτησα νὰ σᾶς φέρω τὸν νόμον διὰ νὰ ἴδητε ὅτι παραλλάσσει μόνον ἡ λέξις. Ὑπῆρχεν εἰς τὸ πρῶτον νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ὑπέβαλον, ὅτι δὲν ἀσκεῖ ὁ Πρόεδρος τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου τὰ αὐτὰ καθήκοντα. Ἐγένοντο ὅμως ἀντιρρήσεις, ἃς ἀνεγνώρισα εὐλόγως, καὶ δὲν μετέβαλον ἐκ τούτων τὸ παράπαν πλέον τὸ καθεστώς.

§165Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἡ ἐποπτεία σήμερον ἀσκεῖται διὰ τοῦ Ἐποπτικοῦ Συμβουλίου πλήρως ἐφ’ ὅλων τῶν λειτουργῶν τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως. Κατὰ τὸν ὑφιστάμενον νόμον 240 ἡ ἐποπτεία ἀσκεῖται διὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν ἐνασκουμένη διὰ τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τὸν νόμον αὐτόν, ἀλλὰ μετεβλήθη ἀπὸ τότε. Ἄλλο τὸ Συμβούλιον τὸ τότε καὶ ἄλλο τὸ σημερινόν. Σήμερον ἔχομεν Συμβούλιον τὸ ὁποῖον καθιερώθη διὰ τοῦ νόμου 240. Ἀπετελέσθη συμβούλιον μὲ μέγαν ἀριθμὸν εἰδικῶν, μὴ ἔχον ἄλλην ἀποστολὴν καὶ ἐργασίαν, ἀλλ’ ἐπιτετραμμένον νὰ διοικῇ τὴν ἐκπαίδευσιν καὶ ἀσκῇ τὴν πειθαρχικὴν ἐξουσίαν. Τότε εἶχον Ἐποπτικὸν Συμβούλιον ἀποτελούμενον ἐξ ὑπαλλήλων ἀσκούντων καὶ ἄλλα ἐπαγγέλματα καὶ ἔχοντας ταῦτα ὡς ἔκτακτον ἔργον. Ἡ διαφορὰ ἔγκειται εἰς τοῦτο ὅτι ἄλλο τὸ Συμβούλιον τοῦτο, τοῦ ὁποίου ὑπήρξατε σεῖς ὁ εἰσηγητής, τὸ ὁποῖον σήμερον λειτουργεῖ καὶ ἀσκεῖ τὴν ἐποπτείαν εἰς ὅλην τὴν ἐργασίαν τῆς Ἐκπαιδεύσεως. Δὲν εἶναι ἄτοπον σήμερον μία λειτουργία ἐκπαιδεύσεως ἐπίσης δημοσίας, νὰ διοικῆται ἢ νὰ ἀσκῆται ἐποπτεία ἐπὶ τῶν ἐν αὐτῇ λειτουργῶν κατ’ ἄλλον τρόπον ἢ καθ’ ὃν ἀσκεῖται εἰς ὅλην τὴν ἐκπαίδευσιν; Κατὰ τί θὰ βλάψῃ; Εἶναι ἡ κυρία ἀρχή, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ τὸ ἰδανικὸν προσωπικὸν τοῦ Διδασκαλείου τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖται ἐκ δημοσίων λειτουργῶν ἐχόντων τὰ αὐτὰ προσόντα, τὰ ὁποῖα ἔχουσι πάντες; Καὶ εἶναι προσβολὴ ν’ ἀσκῆται διὰ τοῦ τοιούτου Συμβουλίου ἡ ἐποπτεία καὶ ἡ ἐπιτήρησις ἐπ’ αὐτῶν, ὅπως καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων; Νομίζω ὅτι ὄντως πρέπει νὰ λείψῃ τὸ ἄρθρον 4 καὶ νὰ λεχθῇ ὅτι τοῦ προσωπικοῦ τοῦ Διδασκαλείου ἐν γένει ἀπὸ τοῦ διευθυντοῦ μέχρι τῶν καθηγητῶν ἀσκεῖται ἡ ἐποπτεία ὅπως καὶ ἐπὶ πάντων τῶν ὑπαλλήλων.

§166Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Χρέη γενικοῦ ἐπιθεωρητοῦ ἐκπληροῖ ὁ διευθυντὴς τοῦ Διδασκαλείου ἐπ’ αὐτῶν, ὁ ὁποῖος ἔχει ὑπὸ τὴν καθημερινὴν αὑτοῦ ἐπίβλεψιν τὸ διδακτικὸν προσωπικόν. Αὐτὸς ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις καὶ ἐπὶ τῶν ἐκθέσεων αὐτοῦ κρίνει τὸ Ἐκπαιδευτικὸν Συμβούλιον. Ὁποῖα καθήκοντα ἀσκεῖ ὁ διευθυντὴς τοῦ Διδασκαλείου; Ἀσκεῖ καθήκοντα γενικοῦ ἐπιθεωρητοῦ. Δὲν ἐκφεύγει τῆς δικαιοδοσίας αὐτοῦ τὸ διδακτικὸν προσωπικὸν ἀπὸ τοῦ διευθυντοῦ μέχρι τοῦ διδασκάλου. Ὁ δὲ διευθυντὴς τοῦ Διδασκαλείου ὑπὸ τὰς διαταγὰς τίνος διατελεῖ; Ὑπὸ τὰς διαταγὰς τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου. Ὑπ’ αὐτοῦ διορίζεται καὶ ἀπ’ αὐτὸ ἀπολύεται. Ἀλλὰ τίς ἀσκεῖ τὰ καθήκοντα τοῦ γενικοῦ ἐπιθεωρητοῦ; Ὁ πρόεδρος τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου. Ποῦ ἔγκειται λοιπὸν ἡ προσβολὴ τῶν δικαιωμάτων τοῦ διευθυντοῦ τοῦ Διδασκαλείου; Τὸ ὅτι ὁ πρόεδρος θὰ εἰσηγηθῇ εἰς τὸ Ἐκπαιδευτικὸν Συμβούλιον, προκειμένου περὶ τοῦ διευθυντοῦ τοῦ Διδασκαλείου τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως τοῦ ἀσκοῦντος τοὺς διδάκτορας καὶ καθηγητὰς τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως; Οὐδεὶς ἠξίωσεν τοιοῦτό τι. Δὲν μετέβαλον κατὰ τοῦτο τὸν νόμον περὶ τῶν διδασκαλείων τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως εἰμὴ κατὰ τοῦτο, ὅτι δὲν περιέλαβον διάταξιν καθ’ ἣν ὁ πρόεδρος τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως ἀσκεῖ τὰ καθήκοντα τοῦ ἐπιθεωρητοῦ ἐπὶ τοῦ διευθυντοῦ τοῦ διδασκαλείου. Μάλιστα προσετέθη διάταξις κατὰ τὴν ὁποίαν καθ’ ὅλην τὴν ἔκτασιν ὁ νόμος ἐφαρμόζεται ἐπὶ τε τοῦ διευθυντοῦ καὶ τοῦ προσωπικοῦ. Μία εἶναι ἐξαίρεσις’ ὅτι τὰ καθήκοντα τοῦ γενικοῦ ἐπιθεωρητοῦ ἀσκεῖ ὁ πρόεδρος τοῦ Συμβουλίου. Καὶ ἂν τοιαύτη τις ὑφίσταται ἐξαίρεσις, ἡ ἐξαίρεσις αὐτὴ εἶναι δικαιολογημένη, διότι ὁ διευθυντὴς τοῦ Διδασκαλείου τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως προορισμὸν ἔχει ν’ ἀσκήσῃ, πειθαρχήσῃ καὶ μορφώσῃ ὄχι τοὺς φοιτητὰς καὶ τοὺς ἀποφοίτους τοῦ Γυμνασίου, ὄχι τοὺς ἀπὸ τῆς βʹ τάξεως τοῦ Γυμνασίου μαθητάς, οἱ ὁποῖοι εἰσέρχονται εἰς τὸ Διδασκαλεῖον, ἀλλὰ διδάκτορας καὶ καθηγητάς. Ἔχομεν λοιπὸν διευθυντὴν, ὁ ὁποῖος διευθύνει τὸ Διδασκαλεῖον τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως ὁ δὲ πρόεδρος τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου ἀσκεῖ ἐπ’ αὐτοῦ τὰ καθήκοντα τοῦ γενικοῦ ἐπιθεωρητοῦ. Εἶναι μία ἐξαίρεσις δεδικαιολογημένη, ἡ ὁποία ἐπιβάλλεται, τὴν ὁποίαν ἀνεγνώρισε καὶ ὁ νόμος ὁ πρῶτος καὶ ὁ νόμος ὁ δεύτερος. Νὰ εἶσθε, κ. Βουλευταί, πάντες πεπεισμένοι ὅτι φείδομαι τῶν δικαιωμάτων τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου. Ἐστήριξα καὶ στηρίζω πάσας τὰς ἐλπίδας μου περὶ τῆς βελτιώσεως τῆς Ἐκπαιδεύσεως, ἔχω δὲ τὴν ὑπερηφάνειαν νὰ εἴπω ὅτι εὐλόγως καὶ ἐπαξίως ἐστήριξα πάσας τὰς ἐλπίδας μου ἐπὶ τῆς λειτουργίας τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου.

§167Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Δὲν βλέπω ἐγὼ τὴν σύγκρισιν, ἡ ὁποία γίνεται μεταξὺ τῆς τέως ὑπαρχούσης καταστάσεως καὶ τῆς σημερινῆς. Σήμερον ἀσκεῖ καθήκοντα γενικοῦ ἐπιθεωρητοῦ ὁ Πρόεδρος τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου. Πρὸ τοῦ νόμου 240, δὲν εἴχομεν γενικὸν ἐπιθεωρητήν.

§168Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἦσαν ἐπιθεωρηταὶ τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως.

§169Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Καὶ ὁποία ἡ διαφορὰ; Δὲν εἶναι προσβολὴ νὰ ὑπάγηται εἰς τὴν ἐπιθεώρησιν τοῦ γενικοῦ ἐπιθεωρητοῦ ὁ διευθυντὴς τοῦ Διδασκαλείου; Ἔχετε γενικὸν ἐπιθεωρητὴν ἀσκοῦντα καθήκοντα γενικοῦ ἐπιθεωρητοῦ, τὸν πρόεδρον τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου. Μοὶ φαίνεται μία πολυτέλεια μὴ δικαιολογημένη. Ἀλλὰ τὰ καθήκοντα τοῦ ἐπιθεωρητοῦ καὶ ἄλλα τὰ καθήκοντα τοῦ προέδρου τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου.

§170Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ποῦ νὰ τὸν ὑπαγάγω;

§171Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Εἰς τὸν νόμον 240, διότι δὲν πρόκειται περὶ τοῦ διευθυντοῦ. Ἔχετε ἕνα σωρὸν διδασκάλους. Ἄν νομίζητε ὅτι τὸ Ἐκπαιδευτικὸν Συμβούλιον, περὶ οὗ τόσον εὐφήμως ὡμιλήσατε, δὲν εἶναι εἰς θέσιν ν’ ἀσκήσῃ ἐποπτείαν ἐπὶ τῶν δημοσίων λειτουργῶν, τότε εἶναι περιττὴ ἡ ὕπαρξίς του.

§172Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ παρακολουθῶν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐκπαιδεύσεως εἰς τὰς σκέψεις του, ὁμολογῶ ὅτι δίκαιον ἔχει νὰ ὑπερηφανεύηται διὰ τὸν θεσμὸν τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου, τὸν ὁποῖον πάντες ἐχαιρετίσαμεν μὲ πολλὰς ἐλπίδας, διότι ἀπετέλει τὴν σταθερὰν βάσιν ἐπὶ τῆς ὁποίας θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ στηρίξωμεν τὸ ἐκπαιδευτικὸν οἰκοδόμημα. Πολλὰς συνεκεντρώσαμεν ἐλπίδας καὶ πεποιθήσεις, ὅτι θὰ ἐβελτιοῦτο ἡ ἐκπαίδευσις ἐφ’ ὅσον θὰ ἐξηρτᾶτο ἀπὸ τῆς ἐπιβλέψεως τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου, τὸ ὁποῖον ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω πολὺ φιλοτίμως εἰργάσθη ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν νὰ καταρτίσῃ κατὰ τρόπον τοιοῦτον, ὥστε νὰ ἐμπνέῃ τὰς ἐλπίδας καὶ πεποιθήσεις ἡμῶν. Ἀλλὰ διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου τὸ ὡραῖον ἔργον τὸ ὁποῖον συνεστήσατε ἀρχίζει νὰ φυλλορροῇ. Σεῖς πρῶτος θέτετε χεῖρα ἐπ’ αὐτοῦ. Ἀρχίζετε ν’ ἀποσπᾶτε μέρη τῶν λειτουργῶν τῆς Μ. Ἐκπαιδεύσεως, τὰ ὁποῖα ἔδει νὰ ἔχητε ἐμπιστευθῆ εἰς τὸ Ἐκπαιδευτικὸν Συμβούλιον. Καὶ ἀρχίζετε ἀμέσως ἀπὸ τὸν διευθυντὴν τοῦ Διδασκαλείου τῆς Μ. Ἐκπαιδεύσεως καὶ τὸν ἀποσπᾶτε ἀπὸ τὴν ἐπίβλεψιν, ἀπὸ τὸν ἔλεγχον, ἀπὸ τὴν ἐπιθεώρησιν τίνος; τοῦ Ἐποπτικοῦ Συμβουλίου.

§173Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Δὲν τὸν ἀποσπῶ.

§174Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸν ἀποσπᾶτε καὶ θὰ σᾶς τὸ ἀποδείξω. Δὲν φθάνει δὲ ὅτι ἀποσπᾶτε τὸν διευθυντὴν τοῦ Διδασκαλείου τῆς Μ. Ἐκπαιδεύσεως, ἀλλὰ προχωροῦντες εἰς τὸ καταστρεπτικόν σας ἔργον ἀποσπᾶτε καὶ μέγαν ἀριθμὸν διδασκάλων, οἵτινες ἔδει καὶ αὐτοὶ νὰ ὑπόκηνται εἰς τὸν γενικὸν ἔλεγχον, εἰς τὸν ὁποῖον ὑπόκεινται πάντες οἱ λειτουργοὶ τῆς Μ. Ἐκπαιδεύσεως καὶ διὰ τοὺς ὁποίους ὑπέρκειται τὸ Συμβούλιον τὸ Ἐκπαιδευτικὸν τὸ ὁποῖον κατηρτίσατε. Αὐτὰ εἶναι τὰ πράγματα καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ γνώμη τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐκπαιδεύσεως καὶ σᾶς παρακαλῶ νὰ φέρητε τὴν γνώμην τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐκπαιδεύσεως. Καὶ ἐξακολουθῶ, Κύριοι, ὅτι δὲν εἶναι μόνον ἡ ἰδική μου γνώμη, ἀλλ’ εἶναι καὶ γνώμη τῆς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας ὅτι ἐγένετο τεχνικὴ ἀποκέντρωσις, καὶ ἐγώ, τὸν ὁποῖον χαρακτηρίζει κάποια παρρησία, θὰ σᾶς εἴπω διατί κατὰ τὴν γνώμην μου. Ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον γίνεται ἡ ἀποκέντρωσις, εἶναι, ὅτι αὐτὴν τὴν γνώμην ἔχει καὶ τὸ Ἐκπαιδευτικὸν Συμβούλιον.

§175Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Θέλετε νὰ διερμηνεύσητε τὴν γνώμην μου; Σᾶς βεβαιῶ, ὅτι τὸ Ἐκπαιδευτικὸν Συμβούλιον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ τοιαύτην γνώμην.

§176Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀδιάφορον· ἀλλὰ σᾶς ἐρωτῶ, ἀπεφασίσατε νὰ ὑπαγάγητε τὴν μέσην ἐκπαίδευσιν, πολὺ ὀρθῶς ποιοῦντες, ὑπὸ τὸ ἐκπαιδευτικὸν συμβούλιον, ὅπερ καὶ πολὺ καλὸν καὶ πολυτελὲς κατηρτίσατε. Τί σᾶς ἠνάγκασε νὰ ἀρχίσητε ἀμέσως τὴν καταστροφὴν τοῦ ἔργου σας ἐκείνου καὶ τὴν ἀπόσπασιν σήμερον πέντε καὶ αὔριον δέκα λειτουργῶν τῆς μέσης ἐκπαιδεύσεως, καὶ διατί καὶ οἱ λειτουργοὶ οὗτοι τῆς μέσης ἐκπαιδεύσεως νὰ μὴ ἐξακολουθήσωσι νὰ ὑπάγωνται ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν τοῦ ἐποπτικοῦ συμβουλίου, ὑπὸ τὴν ὁποίαν ὑπάγονται ὅλοι οἱ λειτουργοὶ τῆς μέσης ἐκπαιδεύσεως; Ἐγώ, Κύριοι, διαβλέπω εἰς τὸ ἄρθρον τοῦτο κἄτι ἄλλο· διαβλέπω μίαν σκοπιμότητα, τὴν ὁποίαν ἔχει τὸ ἄρθρον τοῦτο οὑτωσὶ διαρρυθμισθέν. Μοὶ φαίνεται, ὅτι θέλει νὰ προσκολλήσῃ εἰς τὸν διευθυντὴν τῶν διδασκαλείων τῆς μέσης ἐκπαιδεύσεως μίαν ἀνεξαρτησίαν, ἥτις ἐπακολούθημα φυσικὸν θὰ ἔχῃ καὶ τὸ ἐλεύθερον τῆς ἐνεργείας. Διὰ τοῦ ἄρθρου τούτου ἐπιζητεῖτε, Κύριε Ὑπουργέ, νὰ ἀπομακρύνητε ἀπὸ τὴν ἀνωτέραν ἐπίβλεψιν τὸ διδασκαλεῖον τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως. Θέλετε νὰ τὸ ἀφίνητε νὰ ἐργάζηται ἐλεύθερον πάσης ἐποπτείας, θέλετε νὰ καταστήσητε τὸν διευθυντὴν αὐτοῦ ὄχι μόνον ἀνεξέλεγκτον εἰς τὸ ἔργον του, ἀλλὰ καὶ τύραννον, ἀφοῦ τὸν καθιστᾶτε ἀνώτερον ἐπιθεωρητὴν τῶν ὑπ’ αὐτόν. Κατὰ συνέπειαν δύο κακὰ ἐπέρχονται· πρῶτον ὅτι ἀπομακρύνετε τὸν διευθυντὴν ἀπὸ τὴν ἐπίβλεψιν τοῦ Συμβουλίου τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως καὶ δεύτερον ὅτι θὰ τρομοκρατήσητε τοὺς καθηγητὰς καὶ τοὺς ἄλλους διδασκάλους τοὺς ὁποίους θὰ ἔχῃ ὑπὸ τὰς διαταγάς του ὁ διευθυντὴς τοῦ διδασκαλείου τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως. Ἀλλὰ τώρα ἐγὼ θὰ ἐξετάσω τὰ πράγματα ὅπως τὰ ἀντιλαμβάνομαι καὶ διατί προέβητε εἰς ὅ,τι προέβητε, διατί φθάνετε εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ δημιουργήσητε αὐτὴν τὴν κατάστασιν εἰς τὴν ἀποκέντρωσιν.

§177Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Παιδείας). Ἀποκέντρωσιν τὴν ὁποίαν πλάττετε.

§178Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Οὐδὲν πλάττω· εἶναι φυσικὴ συνέπεια.

§179Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Μήπως οὐχὶ κατὰ τὰς διατάξεις τῶν ἄρθρων τοῦ νόμου 240;

§180Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ εἶναι τὸ πνεῦμα τοῦ νόμου;

§181Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Μάλιστα.

§182Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶμαι σύμφωνος τότε, κύριε Ὑπουργέ. Διαγράψατέ το λοιπόν.

§183Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Κάμνω τὴν δήλωσιν, διὰ νὰ γραφῇ εἰς τὰ πρακτικὰ ὅτι ὁ Πρόεδρος τοῦ ἐποπτικοῦ Συμβουλίου ἐνασκεῖ καθήκοντα γενικοῦ ἐπιθεωρητοῦ ἐπὶ τοῦ διευθυντοῦ τοῦ Διδασκαλείου τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως. Οὐδὲν πλέον τούτου. Ἐπειδὴ καὶ κατὰ τὸν νόμον, τὸν μέχρι τοῦδε ἰσχύοντα, ὁ πρόεδρος τοῦ ἐποπτικοῦ συμβουλίου τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως ἤσκει καθήκοντα γενικοῦ ἐπιθεωρητοῦ, ἐνόμισα ὅτι ἁρμοδιώτερος διὰ νὰ ἀσκήσῃ ἔλεγχον ἐπὶ τοῦ διευθυντοῦ Διδασκαλείου καὶ νὰ κρίνῃ ἀσφαλῶς καὶ περὶ αὐτοῦ εἶναι ὁ πρόεδρος τοῦ ἐποπτικοῦ συμβουλίου ὁ ὁποῖος ὀφείλε νὰ εἶναι μεμορφωμένος παιδαγωγικῶς. Ἐν ᾧ οἱ γενικοὶ ἐπιθεωρηταὶ εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ στερῶνται τοῦ προσόντος τούτου, δὲν ὑπάρχουσι δὲ δυστυχῶς παιδαγωγοὶ ἐν Ἑλλάδι πολλοὶ ὥστε μεταξὺ αὐτῶν νὰ ἐκλέξωμεν τοὺς καταλαβόντας τὰς θέσεις τῶν γενικῶν ἐπιθεωρητῶν.

§184Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὥστε δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου καταδικάζετε ὅλους τοὺς ἐπιθεωρητὰς τοὺς ὁποίους ἐδημιουργήσατε. Κατὰ ταῦτα ἔχετε ἐπιθεωρητὰς τῆς μέσης ἐκπαιδεύσεως ὑπὸ τοὺς ὁποίους ὑπηγάγετε ὅλους τοὺς ἐπιθεωρητάς. Βλέπομεν ὅτι ὑπάρχει ἐκ μέρους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ μία ἐπιμονὴ ἀδικιολόγητος ν’ ἀποκλεισθῇ ὁ διευθυντὴς τοῦ διδασκαλείου τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως ἀπὸ τὴν ἐποπτείαν· διότι ὑφιστάμενος τὴν ἐπιθεώρησιν καὶ τὸν ἔλεγχον ὁ διευθυντὴς τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ πρόεδρος τοῦ ἐποπτικοῦ συμβουλίου, εἰσηγούμενος τὰς γνώμας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ εἰς τὸ συμβούλιον τὸ ὁποῖον εἶναι ὑπὸ τὰς διαταγάς του, δὲν εἶναι δυνατὸν ἢ νὰ ἐπιβάλλῃ τὴν γνώμην του ἐπὶ τῶν λοιπῶν μελῶν τοῦ ἐποπτικοῦ συμβουλίου. Φαντάσθητε ὁ πρόεδρος τοῦ συμβουλίου θὰ ἔρχηται καὶ θὰ λέγῃ ὅτι ὁ διευθυντὴς τοῦ Διδασκαλείου πρέπει νὰ εἶναι ἔτσι, καὶ ὅλα τὰ μέλη τοῦ συμβουλίου δὲν θὰ δύνανται νὰ ἔχωσιν ἀντίθετον γνώμην. Ἀκριβῶς δι’ αὐτὸ ἔπρεπε ν’ ἀφήσητε τὸν διευθυντὴν τοῦ Διδασκαλείου τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως ὑπὸ τὴν ἐκτίμησιν τοῦ ἐπιθεωρητοῦ τοῦ νῦν τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως. Ἐκτὸς τούτου, δὲν φθάνουν εἰς τὸν διευθυντὴν τοῦ Διδασκαλείου αἱ τόσαι ἀσχολίαι τῆς θέσεώς του τοῦ διευθυντοῦ, ἀλλὰ τὸν καθιστᾶτε καὶ ἐπιθεωρητὴν δηλ. τὸν προϊστάμενον τῶν καθηγητῶν τὸν κάμνετε ἐπὶ πλέον καὶ ἐπιθεωρητὴν αὐτῶν; Αὐτὸς ἀσκεῖ ἀρκετὴν δικιοδοσίαν, ἐφ’ ὅσον εἶναι διευθυντὴς τοῦ διδασκαλείου τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως; Συγκεντροῦντες πολλὴν ἐξουσίαν εἰς τὸ αὐτὸ ἄτομον, δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ καταλήξητε εἰς δυσάρεστα ἀποτελέσματα. Ἄν τις μελετήσῃ καλῶς τὸ ἄρθρον, λάβῃ δ’ ὑπ’ ὄψιν τοὺς ἰσχυρισμοὺς τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας, θὰ πεισθῇ ὅτι κάποιον ἰδιαίτερον ἐνδιαφέρον ὑπάρχει διὰ τὸν διευθυντὴν τοῦ διδασκαλείου τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως.

§185Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Τὸ ἐνδιαφέρον, τὸ ὁποῖον ὀφείλει νὰ ἔχῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς διὰ τοὺς ἀρίστους τῶν ὑπαλλήλων.

§186Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κανεὶς δὲν ὑπεβίβασε τὴν ἀξίαν τοῦ Διευθυντοῦ τοῦ Διδασκαλείου, ἀλλ’ ἐν τούτοις παρὰ πάσας τὰς ἰδικάς σας διαβεβαιώσεις, καὶ ἴσως πλείστων ἄλλων ὅτι ὁ Διευθυντὴς τοῦ Διδασκαλείου εἶναι ὁ ἄριστος, θὰ ὑπάρξουν καὶ ἀντιρρήσεις ἱκαναί, ὅτι, χωρὶς νὰ παύσῃ νὰ εἶναι ἄριστος, ἐν τούτοις δὲν ἀγαπᾷ εἰλικρινῶς τὴν γλῶσσάν μας, καὶ ἐναντίον αὐτοῦ ὑπάρχει δυσφορία ἐκ μέρους μεγάλου μέρους τῆς κοινωνίας, ὡς γνωρίζετε κάλλιστα. Εἰς τὰς χεῖρας αὐτοῦ ἐννοεῖτε νὰ συγκεντρώσητε πᾶσαν τὴν δύναμιν διὰ νὰ τῷ δώσητε μεγαλυτέραν δύναμιν ἐν τῷ ἔργῳ. Σᾶς ἐπαναλαμβάνω ὅτι ὁ ἄριστος παιδαγωγὸς εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ εἶναι ὁ ἄσπονδος ἐχθρὸς τῆς ἑλληνικῆς γλώσσης, ἀλλὰ δὲν εἶναι καὶ ὁ εἰλικρινὴς φίλος, διότι ἔδωκεν ἀφορμὰς κατ’ ἐπανάληψιν νὰ πιστευθῇ τὸ ἐναντίον. Μάλιστα. Καὶ ἀπορῶ πῶς σεῖς, ὁ ὁποῖος καὶ ὁμιλεῖτε καὶ γράφετε μὲ ζηλευτὴν χάριν τὴν ἑλληνικὴν γλῶσσαν...

§187Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Δυστυχῶς ὄχι μὲ ὅσην ὁ Διευθυντὴς τοῦ Διδασκαλείου.

§188Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Μὴ λησμονεῖτε ὅτι δικαίως ἢ ἀδίκως περὶ τὸν λειτουργὸν αὐτὸν ἐγένετο εἷς θόρυβος καὶ ὁ θόρυβος παραμένει θόρυβος.

§189Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Δὲν ἔφθασε μέχρις ἐμοῦ.

§190Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἀτυχῶς, κ. Ὑπουργέ, δὲν γνωρίζω ἂν θὰ εἴχετε τὸ δικαίωμα νὰ μοὶ προβάλητε ὅτι εἶναι ἄριστος λειτουργὸς ἂν δὲν ἐχάνετο πρὸς καταισχύνην τῆς Δικαιοσύνης ὁλόκληρος ὁ φάκελλος τῆς δίκης καὶ τῆς προανακρίσεως, ὁ ὁποῖος ἀπετέλει ὄγκον 70 ὀκάδων καὶ ἀτυχῶς εἴμεθα ἄοπλοι χωρὶς τὰ στοιχεῖα μὲ τὰ ὁποῖα θὰ ἠδυνάμεθα νὰ σᾶς καταδείξωμεν τὸ βάσιμον τῶν ἀντιρρήσεών μας.

§191Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Δὲν θὰ εὑρίσκετε ὅπλα.

§192Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ὅμως, κ. Ὑπουργέ, σεῖς ὁ ὁποῖος, καὶ τὸ λέγω πρὸς τιμήν σας, καὶ λαμπρὰ ὁμιλεῖτε καὶ ἐξαίρετα γράφετε, ἐν τούτοις ἀπὸ τοῦ κρυπτοῦ διὰ τῆς διατάξεώς σας αὐτῆς καὶ κατὰ τρόπον ἐντελῶς περίεργον ὑπονομεύετε τὴν γλῶσσαν παρέχοντες δικαιώματα, τὰ ὁποῖα δὲν ἔπρεπε μετὰ τόσης εὐκολίας νὰ παράσχητε εἰς ἄνθρωπον ὅστις ὁπωσδήποτε ἔδωκεν ἀφορμὴν νὰ τὸν ὑποπτεύηται μεγάλη μερὶς τῆς κοινωνίας καὶ τοῦ σπουδάζοντος κόσμου. Ὑπονομεύετε τὴν γλῶσσαν κατὰ τρόπον πολὺ κεκαλυμμένον διὰ τῆς διατάξεως αὐτῆς, ἐξασφαλίζοντες ἀποκέντρωσιν ὑπὲρ ἐκείνου πρὸς ὃν ἔπρεπε περισσότερον νὰ ἐπιστήσητε τὴν προσοχήν σας.

§193Ν. ΞΗΡΟΣ. Ἐπιτρέπετε μίαν διακοπήν;

§194Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα.

§195Ν. ΞΗΡΟΣ. Τὸν κ. Καπετανάκην τὸν θεωρεῖτε μαλλιαρόν;

§196Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν τὸν ἠξεύρω.

§197Ν. ΞΗΡΟΣ. Εἶναι πρόεδρος τοῦ Συμβουλίου καὶ ὅμως εἶναι ὑπερκαθαρευουσιάνος.

§198Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Πράττετε τοῦτο κατὰ τρόπον καὶ ὥραν ἐντελῶς ἀκατάλληλον, διότι αἱ σκέψεις σας αἱ ἤδη ἀποκρυσταλλωθεῖσαι εἰς τὴν διάταξιν αὐτήν, ἔπρεπε νὰ διατυπωθῶσιν εἰς τὸ γενικὸν νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον ἀπετέλεσε τὸν νόμον 240. Τοῦτο δὲν τὸ ἐπράξατε, ἀλλ’ ἀφήσατε ἀκριβῶς νὰ ἐπωφεληθῆτε τῆς καταλλήλου εὐκαιρίας διὰ νὰ ὑφαρπάσητε τοῦτο ἐξυπηρετοῦντες ἓν ἄτομον, διὰ τὸ ὁποῖον σᾶς λέγω ἐγὼ ὅτι δὲν ἔχετε δικαίωμα νὰ λέγητε ὅτι εἶναι ὁ προστάτης τῆς γλώσσης. Καὶ ἐνῷ ἀπὸ τοῦ κρυπτοῦ, σᾶς ἐπαναλαμβάνω, ὑπονομεύετε τὴν γλῶσσαν διὰ τῆς διατάξεως αὐτῆς, ἀπὸ τοῦ φανεροῦ φαίνεσθε καὶ θὰ ἰσχυρισθῆτε ὅτι εἶσθε ὁ μεγαλύτερος προστάτης τῆς γλώσσης. Τὸ κάμνετε ἀπὸ τὸν φόβον τῆς κοινῆς κραυγῆς, τὴν ὁποίαν θὰ ὑποστῆτε. Διὰ τοῦτο σᾶς συνιστῶ καὶ θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ δεχθῆτε τὰς συστάσεις μου μετ’ εὐμενείας καὶ ν’ ἀφήσητε τὴν διάταξιν αὐτὴν νὰ τὴν συζητήσητε μὲ τοὺς ἁρμοδιωτέρους, καὶ ἂν νομίσητε ὅτι εἶναι δυνατὸν καὶ ὅτι ἴσως εἶναι καὶ προσῆκον νὰ τροποποιηθῇ τὸ ἄρθρον ἐκεῖνο, τοῦ ὁποίου ἤδη ζητεῖται ἡ τροποποίησις νὰ ἐπιτύχητε τὴν τροποποίησιν κατὰ τρόπον ἄλλον, ὥστε νὰ μὴ παρέχητε τὸ δικαίωμα εἰς ἡμᾶς νὰ σᾶς κατηγορῶμεν ὅτι προστατεύετε τοὺς ὑπονομευτὰς καὶ τοὺς ἐχθροὺς τῆς γλώσσης.

§199Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἂν ἐνόμιζον ὅτι ὁ διευθυντὴς τοῦ Διδασκαλείου τῆς Μ. Ἐκπαιδεύσεως δὲν ἦτο ὁ ἄριστος τῶν παιδαγωγῶν καὶ ὁ κατάλληλος διὰ νὰ διευθύνῃ τὸ Διδασκαλεῖον τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως, θὰ προέβαινον εἰς ἐνέργειαν ὅπως ἀπολύσω αὐτόν.

§200Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸν φάκελλον νὰ φέρῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης.

§201Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἐγὼ εἶμαι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος προεκάλεσα τὸν διορισμὸν τοῦ διευθυντοῦ τοῦ Διδασκαλείου τῆς Μ. Ἐκπαιδεύσεως πρὸ δύο ἐτῶν, εἶμαι δ’ εὐτυχὴς νὰ δηλώσω, ὅτι αἱ ἐργασίαι του ἐν τῷ Διδασκαλείῳ τῆς Μ. Ἐκπαιδεύσεως ὑπῆρξαν τοιαῦται, ὥστε κατέστησαν τοῦτον ὄχι ἄριστον ἐν Ἑλλάδι παιδαγωγὸν, ἀλλ’ ἄριστον μεταξὺ τῶν Εὐρωπαίων παιδαγωγῶν.

§202Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Θορυβοποιὸν καὶ τίποτε ἄλλο.

§203ΗΛ. ΚΟΠΑΝΙΤΣΑΣ. Κατὰ τὸ ἄρθρον 7, τὸ ὁποῖον τροποποιεῖται, πάλιν ὁ Πρόεδρος τοῦ Ἐποπτικοῦ Συμβουλίου ἀσκεῖ καθήκοντα ἐπιθεωρητοῦ. Ἐπειδὴ ὅμως τὸ Ἐποπτικὸν Συμβούλιον κατηργήθη, ὁ σκοπὸς τοῦ συζητουμένου ἤδη νομοσχεδίου εἶναι νὰ ἀνατεθῶσι τὰ καθήκοντα τοῦ Προέδρου τοῦ Ἐποπτ. Συμβουλίου εἰς τὸν Πρόεδρον τοῦ Ἐκπαιδ. Συμβουλίου. Ὑποθέτω δὲ ὅτι ἡ πρόνοια, ἡ ὁποία ἐλήφθη ἐν τῷ νομοσχεδίῳ σκοπὸν ἔχει, ἵνα θέση κἄποιον φραγμὸν εἰς τὸ ἔργον τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου ὅσον ἀφορᾷ τὸν τρόπον τῆς ἀσκήσεως τῆς πειθαρχικῆς δικαιοδοσίας, διότι ἡ § δʹ τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ νόμου περὶ ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου λέγει ὅτι «τὸ Ἐκπαιδευτικὸν Συμβούλιον ἀσκεῖ τὴν δέουσαν ἐποπτείαν ἐπὶ τῶν διδασκάλων, τῶν ἐπιθεωρητῶν καὶ τῆς καθόλου λειτουργίας τῆς δημοτικῆς καὶ μέσης ἐκπαιδεύσεως καὶ δύναται νὰ ἀναθέσῃ καθήκοντα εἰσηγητοῦ εἰς ἓν τῶν μελῶν αὐτοῦ διὰ πράξεις αὐτοῦ». Προκειμένου περὶ τοῦ διευθυντοῦ (ἀσχέτως πρὸς τὸν ὑπάρχοντα σήμερον), τοῦ διδασκαλείου τῆς μέσης ἐκπαιδεύσεως, τὸ ὁποῖον δὲν δύναται νὰ ἀμφισβητηθῇ ὅτι εἶναι ἓν ἐκ τῶν μεγαλυτέρων ἐκπαιδευτηρίων, ὁ νόμος ἠθέλησε νὰ μὴ δώσῃ τὸ δικαίωμα εἰς ἕκαστον συμβούλιον νὰ ἐνεργῇ κατ’ ἐντολήν, ἔστω τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ συμβουλίου, καθήκοντα εἰσηγητοῦ ἢ Γενικοῦ Ἐπιθεωρητοῦ. Ἑπομένως εὑρίσκω ματαίους τοὺς φόβους τῆς ἐξαιρετικῆς δωσιδικίας καὶ διαδικασίας, διότι ὁ Πρόεδρος τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου, ἀφοῦ τὸ νομοσχέδιον ἀναφέρει ὅτι κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ νόμου 240 θὰ ἀσκῆται ἡ ἐποπτεία, δὲν ἔχει παρὰ νὰ χρησιμεύσῃ ὡς εἰσηγητής. Ἐκεῖνο ὅμως τὸ ὁποῖον φοβοῦμαι, Κύριε Ὑπουργέ, εἶναι τὸ βʹ. μέρος τῆς διατάξεως, τὸ ὁποῖον ἤγειρε καὶ τοὺς φόβους τοῦ ἀξιοτίμου προλαλήσαντος συναδέλφου. Εἶναι ἡ δικαιοδοσία τὴν ὁποίαν δίδετε εἰς τὸν διευθυντὴν τοῦ διδασκαλείου, ἵνα ἀσκῇ καθήκοντα ἐπιθεωρητοῦ ἐπὶ τῶν ὑπ’ αὐτὸν λειτουργῶν τοῦ Διδασκαλείου. Δὲν θέλω νὰ θέσω ὑφ’ οἱανδήποτε κρίσιν τὴν ἀξιοπιστίαν αὐτοῦ. Οἱοσδήποτε ὅμως καὶ ἂν ἦναι ὁ διευθυντής, δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ προέρχηται εἰς συγκρούσεις ὑπηρεσιακάς, εἰς διαφωνίας ἐπιστημονικάς, διότι ἐκεῖ πρόκειται περὶ ἐφαρμογῆς καὶ διδασκαλίας καθαρῶς ἐπιστημονικῆς τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ συστήματος καὶ τῆς παιδαγωγικῆς, ἅτινα θὰ εἰσαχθῶσιν ἐν τοῖς Σχολείοις τοῦ Κράτους. Δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ προκύψῃ ἐκεῖ σύγκρουσις ἐπιστημονικῶν γνωμῶν μεταξὺ διευθυντοῦ, ὑποδιευθυντοῦ καὶ τῶν λοιπῶν προσώπων τῶν διδασκόντων. Καὶ συγκρούσεις ἐπιστημονικαὶ εἶναι πολλάκις σφοδρότεραι τῶν ἄλλων συγκρούσεων, καὶ πολὺς ὁ μεταξὺ τῶν διαφωνούντων ἀναπτυσσόμενος φανατισμός. Διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι εἰς τὸ βʹ μέρος πρέπει νὰ δεχθῆτε νὰ τροποποιήσητε τὴν διάταξιν αὐτὴν καὶ νὰ ὑπαγάγητε ὁλόκληρον τὸ λοιπὸν προσωπικὸν τοῦ διδασκαλείου τῆς μέσης ἐκπαιδεύσεως εἰς τὴν γενικὴν δικαιοδοσίαν τοῦ συμβουλίου τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ, μὴ ἀσκοῦντος τοῦ διευθυντοῦ καθήκοντα ἐπιθεωρητοῦ. Αὐτὸ τὸ μέρος δύναται νὰ ἐκλείψῃ διὰ νὰ ἀρθῇ πᾶσα πέτρα σκανδάλου καὶ ἑπομένως ἑκάστοτε νὰ ἀσκῆται ἡ ἐποπτεία τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ συμβουλίου δι’ ἑνὸς διοριζομένου ὑπ’ αὐτοῦ.

§204Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Δὲν θὰ παραλείψητε νὰ δηλώσητε ὅτι καὶ αὐτὸ τὸ μέρος εἶναι ἀντιγραφὴ ἐκ τοῦ ἰσχύοντος.

§205Η. ΚΟΠΑΝΙΤΣΑΣ. Μάλιστα· ἀλλὰ θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ διαγραφῇ ἡ περὶ διευθυντοῦ ὡς ἐπιθεωρητοῦ διάταξις, διὰ νὰ λειτουργήσῃ καλύτερον τὸ ἵδρυμα, τὸ ὁποῖον ἔχει μεγάλην ἀποστολήν.

§206Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἡ πρότασις τοῦ διευθυντοῦ εἶναι πάντοτε γνώμη ἁπλῆ, τὸ συμβούλιον θὰ ἀποφασίσῃ.

§207ΗΛ. ΚΟΠΑΝΙΤΣΑΣ. Γνώμη ὅμως ἡ ὁποία καίτοι προκύπτει ἐξ ὑπηρεσιακῶν συγκρούσεων, δὲν δύναται καὶ νὰ μὴ ἔχῃ τὰς συνεπείας της.

§208Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Πιστεύω ὅτι θὰ ἐπείσθη ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι αἱ ἀγορεύσεις τόσων βουλευτῶν, ὅταν μάλιστα αὐτὴν τὴν στιγμὴν διενεμήθη τὸ νομοσχέδιον αὐτό, δεικνύουν ὅτι ἡ ἀναβολὴ τοῦ νομοσχεδίου εἶναι ἐπιτακτική, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐμφορεῖται ἀπὸ τὴν φιλοδοξίαν, ὅτι τὰ νομοσχέδια αὐτοῦ καταρτίζονται ὅσον τὸ δυνατὸν ἀρτιώτερα διὰ τῆς συμπράξεως τῆς Βουλῆς. Διότι ἐν προκειμένῳ ἂν γίνῃ δεκτὸν τὸ ἄρθρον αὐτὸ καὶ ἀναγνωρισθῇ δικαιοδοσία εἰς δεύτερον βαθμὸν διὰ τοῦ νομοσχεδίου εἰς τὸν διευθυντήν, ὡς πολὺ ὀρθῶς, εἶπεν ὁ προλαλήσας συνάδελφος, ἂν ἀναφανῇ σύγκρουσις μεταξὺ τῶν καθηγητῶν τίς θὰ λύσῃ τὴν διαφοράν; Τὸ προσωπικὸν τοῦ διδασκαλείου θὰ γίνῃ ὄργανον τυφλὸν τοῦ διευθυντοῦ.

§209Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Τί ὄργανα θὰ γίνωσι; Πρόκειται νὰ κάμωσι καμμίαν συνωμοσίαν; Ὁ Διευθυντὴς τοῦ σχολείου δὲν ἐπιβλέπει πάντοτε τὸ προσωπικόν; Εἶναι πράγματα αὐτὰ τὰ ὁποῖα συζητεῖτε; Δὲν ἐπιβλέπει ὁ γυμνασιάρχης τοὺς καθηγητάς; Ἀλλοίμονον ἂν ὑπάρξῃ σχολεῖον εἰς τὸ ὁποῖον δὲν θὰ ἔχῃ ὁ διευθύνων ἐποπτείαν ἐπὶ τῶν ὑφισταμένων του.

§210Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ὁ γυμνασιάρχης ἔχει τὴν ἐποπτείαν λόγῳ τῆς διευθύνσεως αὐτοῦ ἐπὶ τοῦ σχολείου, ἀλλ’ οἱ καθηγηταὶ ὑπόκεινται καὶ ὁ γυμνασιάρχης ὑπὸ τὸν ἐπιθεωρητὴν· ἀλλ’ ἐδῶ δὲν ἐνεργεῖ τὴν ἐπιθεώρησιν ἄλλος παρὰ ὁ ἴδιος ὁ διευθυντής. Αὐτὴ εἶναι ἡ διαφορά, καὶ ἐγὼ διαφωνῶ ὡς πρὸς τὴν βάσιν τοῦ νομοσχεδίου καὶ λέγω ὅτι οἱ καθηγηταὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ ὑπάγωνται ὑπὸ τὴν ἐπιθεώρησιν τοῦ διευθυντοῦ.

§211Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἂν ὁ διευθυντὴς τοῦ Διδασκαλείου εἶναι, ὅπως ἠθέλησε νὰ παραστήσῃ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐξ Ἀργολίδος καὶ Κορινθίας, ἐπικίνδυνος διὰ τὰς γλωσσικάς του ἰδέας, οὐδόλως θὰ καθίστατο ὀλιγώτερον τοιοῦτος ἂν ὑπήγετο ὑπὸ τὸν ἐπιθεωρητήν, ὑπὸ τὸ ἀνώτερον Ἐποπτικὸν Συμβούλιον. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι ἐκπαιδευτικὸν ζήτημα καὶ γλωσσικὸν ζήτημα, δὲν εἶναι πολιτικὸν καὶ διαφεύγει τὴν ἁρμοδιότητα τῆς Βουλῆς. Ἡ θέσις τοῦ διευθυντοῦ τοῦ Διδασκαλείου εἶναι κατὰ τοῦτο ἐξαιρετική· ὅτι εἶναι ἰσότιμος μὲ τοὺς καθηγητὰς τοῦ Πανεπιστημίου ἂν μὴ ἀνωτέρα, διότι τὰ προϊόντα τοῦ Πανεπιστημίου παραπέμπονται εἰς τὸ Διδασκαλεῖον τῆς Μ. Ἐκπαιδεύσεως, ἵνα ἐκεῖ ἀποκτήσωσι κἄτι τι τὸ ὁποῖον δὲν ἀπέκτησαν εἰς τὸ Πανεπιστήμιον. Τὸ Διδασκαλεῖον τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως εἶναι ἓν εἶδος Ἀκαδημίας, καὶ βεβαίως δὲν ἔπρεπεν ὁ διευθυντὴς νὰ διατελῇ ὑπὸ τὴν ἐπίβλεψιν καὶ τὸν ἔλεγχον ἑνὸς καθηγητοῦ, ὁ διευθυντὴς ὁ ὁποῖος εἶναι προωρισμένος διὰ τοὺς καθηγητάς, οἱ ὁποῖοι παραπέμπονται εἰς αὐτοὺς διὰ νὰ λάβωσι τὴν ἀνωτέραν ἐκπαίδευσιν. Θὰ ἦτο συζητήσιμος ἡ πρότασις τοῦ κ. Βουλευτοῦ Λακωνίας περὶ δικαιοδοσίας τοῦ ὑποδιευθυντοῦ, ἀλλ’ ὅτι ἡ ἐξαιρετικὴ δικαιοδοσία διὰ τὸν διευθυντὴν εἶναι σκόπιμος καὶ ὀρθὴ δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία.

§212Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Εἶναι πράγματι περίεργος ὁ τρόπος καθ’ ὃν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργός, παρεμβάλλων τὴν διάταξιν αὐτήν, ἡ ὁποία ἔχει μὲν τὴν ὁμοιότητα, τὴν ἀκρίβειαν μὲ τὴν ὑπάρχουσαν ἐν τῷ παλαιῷ νόμῳ, ἀλλ’ ὑπάρχει ἡ διαφορά, ὅτι ὁ παλαιὸς νόμος ἔχει ὑπ’ ὄψει του ἕτερον ἐκπαιδευτικὸν συμβούλιον ἐκείνου τὸ ὁποῖον σήμερον ὑφίσταται. Ἑπομένως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραδεχθῇ τις ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ σήμερον ὑπὸ τὸ καθεστὼς ἑνὸς τελειοτέρου νόμου, ἑνὸς νόμου, ὃν τόσον ἐξύμνησεν ὁ κ. συνάδελφος ὑποβαλὼν αὐτὸν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς πρὸς ψήφισιν καὶ τὸν ὁποῖον σήμερον ἔρχεται οὕτως εἰπεῖν ν’ ἀναγνωρίσῃ ὅτι δὲν θεωρεῖ τόσον πολὺ τέλειον, ὅσον καθ’ ἣν στιγμὴν τὸν ὑπέβαλε, διότι φαντάζεται ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξαιρέσῃ ἀπὸ τὴν ἐπίβλεψιν τοῦ νόμου ὡρισμένα πρόσωπα καὶ δὴ τὸν διευθυντὴν τοῦ Διδασκαλείου τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως, ἐνῷ εἶναι πολὺ φυσικὸν καθ’ ἣν στιγμὴν μεταβάλλεται ὁ τρόπος τῆς ἐπιβλέψεως νὰ μεταβληθῇ καὶ τὸ σύστημα τοῦ παρελθόντος νόμου. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ φαντασθῇ τις ὅτι ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς θέλων νὰ ὑποδείξῃ ὅτι ἐνῷ ἄλλοτε δὲν ὑπῆρχε Κεντρικὸν Συμβούλιον καὶ σήμερον ὑπάρχει τοῦτο καὶ μόνον ἔχει σκοπὸν νὰ μεταβάλῃ. Ἀσφαλῶς ἡ ἀλλαγὴ εἶναι ἀσφαλεστέρα καὶ ἑπομένως νομίζω ὅτι ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς δὲν πρέπει νὰ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν διάταξιν, ὅπως τὴν ὑποβάλλει, τοῦ νομοσχεδίου.

§213Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε· ὑποβάλλω τὴν ἑξῆς τροπολογίαν· (ἀναγινώσκει)· «τὸ Διδασκαλεῖον μετὰ τοῦ προσηρτημένου προτύπου διατελεῖ ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως, ἐνασκουμένην ὑπὸ τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου».

§214ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει πρότασις περὶ ὀνομαστικῆς κλήσεως τῆς τροπολογίας. Τροπολογίαν δὲν ὑπεβάλετε, κ. Βουλευτά;

§215Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἂς γίνῃ ψηφοφορία ἐπὶ τοῦ ἄρθρου.

§216Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι. Ἰδοὺ ἡ τροπολογία· «Τὸ Διδασκαλεῖον μετὰ τοῦ προσηρτημένου προτύπου διατελεῖ ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως, ἐνασκουμένην ὑπὸ τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου».

§217ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν λέγουσιν «ναί», οἱ δὲ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν «ὄχι». Ἄρχεται ἡ ψηφοφορία.

Ὑπάρχει τις μὴ ψηφοφορήσας; Ἄρχεται ἡ διαλογή. Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 62. Εἶπον ναὶ 15. Εἶπον ὄχι 45. Ἠρνήθησαν ψῆφον 2. Ἑπομένως ἡ τροπολογία τοῦ κ. Γ. Καρπετοπούλου ἀπερρίφθη διὰ ψήφων 45 κατὰ 15. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 4 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνεται δι’ ἀναστάσεως δεκτὸν τὸ ἄρθρον 5 καὶ 6 καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου)

§218Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Τὸ ἑπόμενον παρακαλῶ περὶ ὑδρεύσεως Μελιγαλᾶ.

§219ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τῆς προτάσεως νόμου «περὶ ὑδρεύσεως τῆς κωμοπόλεως Μελιγαλᾶ δι’ ἐκκλησιαστικῶν χρημάτων». (Γίνεται δι’ ἀναστάσεως δεκτὴ εἰς βʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν, ὡς ἐτροποποιήθη, ἀναβληθείσης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου). Ἀνακοινῶ τὰ ἑξῆς: Οἱ βουλευταὶ Κύριοι Α. Τ. Μπασιᾶς, Ν. Γαρδικιώτης καὶ Κ. Δημοκωστούλας ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ Ναυτικῆς Στρατολογίας». Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Τ. Μπασιᾶς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τοποθετήσεως τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Β. Ναυτικοῦ συμφώνως τοῖς κειμένοις νόμοις καὶ Β. Διατάγμασι καὶ περὶ ἀπαγορεύσεως τῆς ἀναθέσεως εἰς τούτους καθηκόντων δύο συγχρόνως ὀργανικῶν θέσεων». Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Μάνος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ περὶ Φαρμακείων νόμου». Ὁ βουλευτὴς κ. Π. Λαγοπάτης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν νόμων ͵ΓΩΚΓʹ, ͵ΓΩΚΕʹ περὶ ὀργανισμοῦ τῶν Πανεπιστημίων, ͵ΓΨΞϚʹ καὶ 221 περὶ παρατάσεως τοῦ χρόνου ἐγγραφῆς τῶν φοιτητῶν». Ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Λεωνίδας ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ Ὀργανισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν». Ἡ Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ χορηγίας εἰς τὸ Λιμενικὸν Ταμεῖον Νάξου δρ. 15.000 ἐτησίως πρὸς συμπλήρωσιν τῶν λιμενικῶν ἔργων Νάξου» ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της. Ἡ Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ διοικήσεως τοῦ ἐν Ζαγορᾷ Κασσαβετείου Παρθεναγωγείου καὶ διαχειρίσεως αὐτοῦ» ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς. Τὸ νομοσχέδιον «περὶ ὀργανισμοῦ τῆς ὑπηρεσίας τῆς Διευθύνσεως τοῦ Χημικοῦ Ἐργαστηρίου τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν» παραπέμπεται εἰς ἐπιτροπὴν ἀποτελουμένην ἐκ τῶν βουλευτῶν κ. κ. Σ. Ἀγαπητοῦ, Σ. Παπαβασιλείου, Λ. Σακελλαρίου, Θ. Σκάσση, Λ. Κογεβίνα, Π. Πολυχρονιάδη καὶ Λ. Τ. Μπασιᾶ. Τὸ νομοσχέδιον «περὶ καταργήσεως τῶν εἰσφορῶν τῶν δήμων καὶ κοινοτήτων διὰ τὰς δαπάνας τῆς στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως καὶ τῆς ἀστυνομίας καὶ μεταρρυθμίσεως τῶν νόμων περὶ δημοτικῆς φορολογίας» παραπέμπεται εἰς ἐπιτροπὴν ἀποτελουμένην ἐκ τῶν βουλευτῶν κ. κ. Ν. Γαρδικιώτη, Ν. Βελέντζα, Π. Πετροπουλάκη, Δ. Χατζηγιάννη, Α. Κασσαβέτη, Λ. Κογεβίνα καὶ Θ. Γρηγορίου. Ὁ βουλευτὴς κ. Κ. Σοκόλης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀντικαταστάσεως τῆς τελευταίας παραγράφου τοῦ ἄρθρου 4 τοῦ νόμου 306 τῆς 11 Ὀκτωβρίου 1914 περὶ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Β. Ναυτικοῦ καὶ περὶ τῶν προβιβασμῶν αὐτῶν». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ι. Βέρροιος Γ. Κατσιμπίρης, Μιλτ. Νεγροπόντης, Σ. Ντολιόπουλος, Ἀθ. Περρωτῆς, Ν. Ξηρός, Γ. Λαμπρινόπουλος, Δ. Γκλαβᾶς, Λ. Νάκος καὶ Δ. Χατζηγιάννης ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου «περὶ ἀπονομῆς προνομίου εὑρεσιτεχνίας, ἐπὶ καλλιτερεύσει breve d'invention danchoration) εἰς τὸν Παναγ. Β. Οἰκονομόπουλον» ἥτις παραπέμπεται εἰς ἐπιτροπὴν ἀποτελουμένην ἐκ τῶν βουλευτῶν κ. κ. Δ. Κανελλοπούλου, Ι. Βερροίου, Γ. Κατσιμπίρη καὶ Δ. Χατζηγιάννη. Ὁ βουλευτὴς κ. Π. Λαγοπάτης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προσαυξήσεως τοῦ μισθοῦ καὶ συντάξεως τῶν ἐν ταῖς Νέαις Χώραις λειτουργῶν τῆς Ἐκπαιδεύσεως». Θέλουσιν ἐκτυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Ἀρχεῖον Βουλῆς)— Συναινέσει τῆς Βουλῆς λύεται ἡ συνεδρίασις (ὥρᾳ 9.10′ μ. μ.)