1914.10.29

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 38

Τῆς 29ης Ὀκτωβρίου 1914.

(Τετάρτη, ὥρα 5.10′ μ. μ.).

Προεδρία κ. Κ. Ζαβιτσιάνου.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς· Ὁ δήμαρχος Κερκυραίων διαβιβάζει ψήφισμα τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Κερκύρας περὶ τῆς εἰσαγομένης ἐκ Παρελείων ὡς πρώτης ὕλης «ξυλοπάστης»· Τὸ Κοινοτικὸν Συμβούλιον Γαστουρίου ἀποδοκιμάζει πᾶσαν ἐνέργειαν ἐναντίον τοῦ σωτηρίου ἀγροτικοῦ νόμου ΔΝΔʹ καὶ παρακαλεῖ ὅπως ψηφισθῇ τάχιστα· Τὸ Κοινοτικὸν Συμβούλιον Σκριπεροῦ παρακαλεῖ ὅπως ψηφισθῇ ὁ τροπολογηθεὶς ἀγροτικὸς νόμος· Τὸ Κοινοτικὸν Συμβούλιον Καναλίου Λεμεντίων παρακαλεῖ ὅπως ψηφισθῇ τάχιστα ὁ τροπολογηθεὶς ἀγροτικὸς νόμος· Τὸ Κοινοτικὸν Συμβούλιον Μαλακίου παρακαλεῖ ὅπως ψηφισθῇ τάχιστα ὁ τροπολογηθεὶς ἀγροτικὸς νόμος· Τὸ Κοινοτικὸν Συμβούλιον Βαρυπατάδων παρακαλεῖ ὅπως ἐπισκευασθῇ ὁ παλαιὸς δρόμος τοῦ χωρίου ἀπὸ τῆς θέσεως Ἁγίου Ἀνδρέου· Οἱ δημοδιδάσκαλοι Μεσολογγίου παρακαλοῦσιν ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως τῶν δημοδιδασκάλων· Ὁ Φαρμακευτικὸς Σύλλογος Πατρῶν ὑποβάλλει ὑπόμνημα περὶ τροποποιήσεως τοῦ ὑποβληθέντος φαρμακευτικοῦ νομοσχεδίου· Ὁ Ἰωάννης Γρηγορόπουλος, τέως ἀνθυπασπιστής, παρακαλεῖ ὅπως τῷ χορηγηθῇ σύνταξις· Οἱ ἐκ τῆς Νέας Ἑλλάδος ἄποροι φοιτηταὶ παρακαλοῦσιν ὅπως ἐγγραφῶσι δωρεάν· Ἡ Ἐμπορικὴ Σχολὴ Ἄρτης παρακαλεῖ ὅπως μὴ μεταφερθῇ ἡ περιφέρεια Ἄρτης εἰς τὸν νομὸν Πρεβέζης. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων. Ὁ κ. Δ. Γκλαβᾶς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν ὑποψηφίων μαθητῶν τῆς Σχολῆς τῶν Εὐελπίδων. Παραπέμπεται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν. Ὁ κ. Π. Πετροπουλάκης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν διανομέων.

§2Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Νὰ διαβιβασθῇ εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, παρακαλῶ.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βλάχος ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν φοιτητῶν τῆς Ἰατρικῆς.

§4Γ. ΒΛΑΧΟΣ. Παρακαλῶ ν’ ἀποσταλῇ εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν.

§5Α. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγώ, κ. Πρόεδρε.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Χατζηγιάννης ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Ι. Σταματοπούλου.

§7Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Πρόκειται, κ. Πρόεδρε, περὶ δυστυχοῦς ἀνθρώπου ὁ ὁποῖος εἶναι γέρων καὶ πένεται. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ τῷ δώσῃ θέσιν τινά. Ἐπὶ τῆς ἑπομένης ἀναφορᾶς τοῦ δήμου Σόφοβιτς ἐπεθύμουν νὰ προκαλέσω ἰδιαιτέρως τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Οἱ πρόεδροι τῶν κοινοτήτων παραπονοῦνται ὅτι πρὶν ἀκόμη καθορισθῇ ἡ ἀγοραία ἀξία τῶν σταφυλῶν ὁ κ. οἰκονομικὸς ἔφορος καθώρισε τὴν δεκάτην πρὸς 15 λεπτὰ τὴν ὀκᾶν. Ἀλλ’ ἐφέτος ἡ τιμὴ τῶν σταφυλῶν ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ ἐκείνῃ ἐκ λόγων ὑπερπληθώρας καὶ προσέτι ἐκ τοῦ λόγου ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται ἡ ἐξαγωγὴ σταφυλῶν εἰς τὴν περιφέρειαν Μοναστηρίου δὲν ὑπερέβη τὰ 8 λεπτὰ τὴν ὀκᾶν καὶ ὁ κ. ἔφορος ζητεῖ διὰ φόρον 15 λεπτὰ τὴν ὀκᾶν. Θὰ κινδυνεύσωσι λοιπὸν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ παρὰ πᾶν δίκαιον νὰ πληρώσωσιν ὡς φόρον διπλάσιον ποσὸν τοῦ πραγματικοῦ αὐτῶν εἰσοδήματος. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ γνῶσιν τῶν παραπόνων τῶν ἀναφερομένων καὶ νὰ διατάξῃ, ὅπως ὁ ἔφορος αὐτὸς ἐκπληροῖ τὸ καθῆκόν του μετὰ περισσοτέρας συμπαθείας πρὸς τὰ συμφέροντα τῶν πολιτῶν, νὰ μὴ ἀποβλέπῃ δὲ μόνον εἰς τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου.

§8ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὑποθέτω ὅτι τὰ παράπονα αὐτὰ ἀναφέρονται εἰς παλαιοτέραν ἐποχήν, διότι ἔχει ληφθῇ πρόνοια περὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Γκλαβᾶς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ συνδέσμου τῶν ὑπαλλήλων τῶν σιδηροδρόμων.

§10Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, ὅπως ἡ ἀναφορὰ ἀποσταλῇ πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, διὰ νὰ δώσῃ τὴν δέουσαν προσοχήν, καθόσον τὰ αἰτήματα εἶναι τόσον ἀδιάσειστα, ὥστε ἔχω τὴν πεποίθησιν ὅτι ἡ Ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου θὰ ἐνισχύσῃ ταῦτα. Οἱ σιδηροδρομικοὶ ὑπάλληλοι ζητοῦσιν ὅπως ἀπαλλαγῶσι τοῦ καταθλιπτικοῦ φόρου ὅστις ἔχει ἐπιβληθῆ διὰ τοῦ νόμου τοῦ 1896. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἂν ὑποτεθῇ ὅτι τοῦτο ἐπιφέρει ζημίαν εἰς τὸ Δημόσιον, νὰ ὑποχρεωθῶσιν αἱ ἑταιρεῖαι, αἱ ὁποῖαι ἀπολαμβάνουσι τόσα κέρδη, νὰ καταβάλλωσι τὸν φόρον τοῦτον, τοσοῦτο μᾶλλον καθόσον ἐκτὸς τῆς φορολογίας ταύτης ἐπιβάλλεται εἰς τοὺς ὑπαλλήλους αὐτοὺς ἡ φορολογία τοῦ χαρτοσήμου κατὰ τὴν ἀπόληψιν τοῦ μισθοῦ των, ἡ ὁποία μάλιστα δὲν ἐπιβάλλεται διὰ τὸν μισθόν των ἐν συνόλῳ, ἀλλ’ ἐφ’ ἑκάστης δόσεως ἡ ὁποία ἑκάστοτε καταβάλλεται πρὸς αὐτούς. Τοὺς φορολογοῦσιν οὕτως ὥστε διὰ νὰ λάβωσιν 60 δραχμὰς θὰ πληρώσωσι χαρτόσημον δραχμῆς, διὰ νὰ λάβωσιν ἄλλας 60 θὰ πληρώσωσιν ἄλλο χαρτόσημον, ἐνῷ πρέπει νὰ φορολογηθῶσιν ἅπαξ μὲ μιᾶς δραχμῆς χαρτόσημον. Εἶμαι βέβαιος ὅτι θὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ ἀναφορά των, ὥστε νὰ μὴ ἐπέρχηται τὸ ἄτοπον αὐτό.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Θεοδωρόπουλος.

§12Σ. ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας διὰ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον εἶναι ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς, προτείνει ὅπως ἀπαλλαγῶσι τῶν τελῶν οἱ ἐκ Θράκης καὶ Μικρᾶς Ἀσίας φοιτηταί. Παρομοίαν αἴτησιν ὑποβάλλουσι δεκαπέντε περίπου φοιτηταὶ ἐκ Σερρῶν, τῶν ὁποίων εἶναι γνωσταὶ αἱ καταστροφαί.

§13Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Θὰ λάβω αὐτὴν ὑπ’ ὄψιν μου κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Καντιάνης.

§15Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν τῶν δημοδιδασκάλων Λιγουδίτσης.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Θανόπουλος.

§17Α. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Οἱ κάτοικοι Μεσενικόλα δι’ ἀναφορᾶς των διαμαρτύρονται διὰ τὴν σκανδαλώδη ἀπομάκρυνσιν τοῦ ἀστυνόμου των, διότι οὗτος εἶχε τὸ θάρρος νὰ καταγγείλῃ τὰς Ἀρχὰς ἐπισήμως διὰ τακτικῆς μηνύσεως ἐπὶ πλαστογραφίᾳ πρακτικῶν, διότι ἔτυχεν ὁ ἀστυνόμος νὰ εἶναι καὶ δημόσιος κατήγορος. Αὐτὸς λοιπὸν τηλεγραφικῶς μετετέθη, παραμένει δ’ ἐκεῖ ὁ μηνυθεὶς εἰρηνοδίκης, ὑπὸ τὴν πίεσιν τοῦ ὁποίου διεξάγονται μαρτυρικαὶ καταθέσεις.

§18ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Παρακαλῶ νὰ διαβιβάσητε τὴν ἀναφορὰν διὰ νὰ τὴν λάβω ὑπ’ ὄψιν.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λ. Κουτσοπέταλος. Ἀναβάλλεται. Ὁ κ. Π. Πετροπουλάκης «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ὁποῖον μέτρον ἔλαβεν ἢ σκοπεῖ νὰ λάβῃ διὰ τοὺς ἀνυποτάκτους τοῦ 1911 καὶ ἐμπροθέσμως κατὰ τὴν ἐπιστράτευσιν προσελθόντας καὶ ὑπηρετήσαντας, μήπω δὲ ἀπολυθέντας ὡς μὴ ἐμφαινομένους ἢ ἐγγεγραμένους εἰς τὰ εἰς ἃ ὑπηρέτησαν σώματα καὶ συγκεκριμένως διὰ τὸν λοχίαν Κωνσταντῖνον Γεωργίου ἀφικόμενον μετὰ τοῦ Ἱεροῦ Λόχου ἐξ Ἀμερικῆς τῇ 18 Ὀκτωβρίου 1912, ὑπηρετήσαντα δὲ καὶ ὑπὸ τὸ ἀνεξάρτητον ἀπόσπασμα Μετσόβου ὑπὸ τὸν συνταγματάρχην Σπ. Μήτσαν».

§20ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Ὁ Κωνσταντῖνος Γεωργίου δὲν εὑρέθη ἐγγεγραμμένος ἐν τῷ καταλόγῳ τοῦ ἐθελοντικοῦ λόχου, ὑπέστη δὲ διετῆ θητείαν καὶ ἑξάμηνον πρόσθετον ὑπηρεσίαν κατὰ τὸν νόμον. Ἡ παρεξήγησις δύναται ν’ ἀρθῇ, ἂν προσαγάγῃ πιστοποιητικὸν περὶ τῆς ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ διαμονῆς του κατὰ τὴν ἔναρξιν τῆς ἐπιστρατεύσεως.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Χριστοδουλιᾶς «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν διατί δὲν ἐστάλησαν παρὰ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν τὰ ἀπὸ διμήνου δημοσιευθέντα Β. Διατάγματα ἀποστρατείας τῶν ἀποστράτων ἀνθυπολοχαγῶν Νικολάου καὶ Ἀθανασίου Κωσταρᾶ πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, ἵνα ἐκδοθῶσι τὰ σχετικὰ φυλλάδια συντάξεως».

§22ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τὰ σχετικὰ τοῦ πρώτου περὶ ὧν ὁ λόγος ἀπεστάλησαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ἀπὸ τῆς 8ης τρέχοντος μηνός. Διὰ δὲ τὸν Ἀθανάσιον Κωσταρᾶν ἀναμένω τὴν ὑπὸ τοῦ βʹ πεζικοῦ συντάγματος ὑποβολὴν ἀποδείξεως κοινοποιήσεως τοῦ Β. Διατάγματος τῆς ἀποστρατείας.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Γκλαβᾶς. Ἀναβάλλεται. Οἱ κ. Ἰω. Μπουρνιᾶς, Σ. Βακράτσας καὶ Δ. Βρατσᾶνος «παρακαλοῦσι τοὺς κυρίους Ὑπουργοὺς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ Ναυτικῶν νὰ πληροφορήσωσι τὴν Βουλὴν διατί δὲν διατάσσουσι τὴν ἀπόλυσιν τῶν ναυτῶν οἵτινες ὑπηρετοῦσιν ὡς χωροφύλακες, ἀφοῦ οἱ προπαιδευόμενοι εἰς τὰς σχολὰς τῆς χωροφυλακῆς 1500 χωροφύλακες ἐξεπαιδεύθησαν ἐπὶ τετράμηνον περίπου. Ἐν ἐναντίᾳ δὲ περιπτώσει παρακαλοῦμεν νὰ διαταχθῇ ἡ γενικὴ ἐφαρμογὴ τῆς ἐγκυκλίου καὶ ὄχι ἡ μερική, ὡς μέχρι τοῦδε, περὶ τοποθετήσεως τῶν ναυτοχωροφυλάκων ὅσον τὸ δυνατὸν πλησιέστερον τῶν ἑστιῶν των».

§24ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Δὲν δυνάμεθα ν’ ἀφήσωμεν τὴν χώραν ἄνευ ἀστυνομίας, ἀφοῦ ἡ ἐκτὸς τῶν ναυτῶν δύναμις εἶναι ἀνεπαρκής, οἱ δὲ χωροφύλακες δὲν ἐξεπαιδεύθησαν ἀκόμη.

§25Ι. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ἀλλὰ τότε νὰ ἐφαρμοσθῇ πανταχοῦ ἐν ἰσότητι ἡ ἐγκύκλιος τοῦ ἀρχηγείου τῆς χωροφυλακῆς.

§26ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ἡ ἰσότης ἡ ἀκριβὴς δὲν εἶναι δυνατή.

§27Ι. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ἐν τῷ νομῷ Εὐβοίας δὲν ὑπάρχει συμπεπληρωμένος οὔτε αὐτὸς ὁ ἀριθμὸς τῶν ναυτοχωροφυλάκων.

§28Σ. ΒΑΚΡΑΤΣΑΣ. Ἐκ τῶν 150 μόνον ἓξ εἶναι ἐν τῷ νομῷ Εὐβοίας.

§29Ι. ΜΠΡΙΣΙΜΙΤΖΑΚΗΣ. Ἀπὸ ἄλλης ἀπόψεως θέλω ὁμιλήσει σχετικῶς πρὸς τὸ ζήτημα τῆς ἐπαρκείας τῶν χωροφυλάκων. Ὑπάρχουσιν ἐν τῷ ἀρχηγείῳ τῆς χωροφυλακῆς 1000 καὶ πλέον αἰτήσεις διαφόρων αἰτούντων ὅπως καταταχθῶσιν ὡς ἐθελονταί, οἵτινες ἔχουσι πάντα ἐκεῖνα τὰ προσόντα τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ἔχωσιν οἱ χωροφύλακες, δηλαδὴ εἶναι ἀπολυθέντες ὑπαξιωματικοὶ κλπ., ὥστε νὰ δύνασθε νὰ προσλάβητε ἐξ αὐτῶν πρὸς συμπλήρωσιν καὶ ἀνακούφισιν τοῦ σώματος τῆς χωροφυλακῆς, ὅπως τοῦτο δυνηθῇ νὰ ἐκτελῇ τὸν προορισμόν του. Ταυτοχρόνως πάντες οἱ ἀξιωματικοὶ τῆς χωροφυλακῆς παραπονοῦνται κατὰ τῶν χωροφυλάκων νυκτῶν, οἱ ὁποῖοι, ἀκατάλληλοι ὄντες, οὐδαμῶς συμβάλλουσι διὰ τὴν τάξιν καὶ ἀσφάλειαν τῆς Χώρας. Ἐπεῖγον ὅθεν εἶναι ὅπως ληφθῇ μέτρον πρὸς ἀντικατάστασιν αὐτῶν. Μεριμνήσατε ὅπως καταταχθῶσιν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι, ὡς εἶπον, ἔχουσιν ὑποβάλει τὰς αἰτήσεις των εἰς τὸ ἀρχηγεῖον τῆς χωροφυλακῆς καὶ οὕτω θέλετε βελτιώσει καὶ τὴν ἀσφάλειαν καὶ εἰς αὐτοὺς τοὺς πεζοναύτας θέλετε παράσχει εὐεργεσίαν ἀπολύοντες αὐτούς.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κύριοι Η. Πολυχρονιάδης καὶ Δ. Γκλαβᾶς «παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἂν ἔλαβε γνῶσιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 256 ἐγγράφου τοῦ προέδρου τῆς Κοινότητος Ἑλίκης τοῦ Αἰγίου, ἀνακοινοῦντος τὴν ἐπισυμβᾶσαν πλήμμυραν τοῦ χειμάρρου Κουτουρᾶ καὶ τὰς συμβάσας μεγάλας ζημίας ὡς καὶ τὰ μέτρα ἅτινα διέταξε πρὸς προστασίαν τῶν περιουσιῶν τῶν κατοίκων τῶν χωρίων τούτων ἐκ τῆς ἀπειλουμένης ἐπαναλήψεως τῆς πλημμύρας τοῦ ῥηθέντος χειμάρρου».

§31Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας). Δὲν ἔλαβον τοιοῦτον ἔγγραφον.

§32Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ δώσῃ προσοχὴν εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο. Ὁ χείμαρρος Κουτουρᾶ πλημμυρήσας προὐξένησε μεγάλας ζημίας εἰς τὰ χωρία τῆς Κοινότητος Ἑλίκης τοῦ Αἰγίου. Αἱ ζημίαι εἶναι τοιαῦται ὥστε παρεσύρθησαν ὁλόκληροι ἐκτάσεις σταφιδαμπέλων, κατέρρευσαν οἰκίαι καὶ προὐξενήθησαν ζημίαι ἄνω τῶν 100 χιλ. δραχμῶν. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας ὅπως διατάξῃ τὸν μηχανικὸν Αἰγίου ἵνα μεταβῇ ἐπιτοπίως, ἐξετάσῃ τὰς γενομένας ζημίας καὶ προβῇ εἰς τὴν λῆψιν τῶν καταλλήλων μέτρων προσωρινῶς πρὸς ἀποφυγὴν ἐνδεχομένων ζημιῶν ἐκ νέας τυχὸν πλημμύρας. Οἱ κάτοικοι τῆς Κοινότητος ταύτης δικαίως ἀποδίδουσι τὰς γενομένας πλημμύρας καὶ εἰς παράλειψιν τῶν ἁρμοδίων Ἀρχῶν, αἵτινες παρὰ τὴν αἴτησιν τῶν κατοίκων τῆς Κοινότητος ταύτης ἐξακολουθοῦσι νὰ ἐπιτρέπωσι τὴν βοσκὴν καὶ τὴν ὑλοτομίαν ἐπὶ τοῦ παρακειμένου δάσους, ἐκ τῆς ἀποψιλώσεως τοῦ ἐδάφους τοῦ ὁποίου προέρχονται αἱ τοιαῦται πλημμύραι. Λυποῦμαι δ’ ὅτι ἐπηλήθευσαν οἱ λόγοι οὓς εἶπον πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας περὶ ἐπικειμένων καταστροφῶν ὅτε ἐπέμενεν εἰς τὴν μὴ ἀπαγόρευσιν. Θὰ παρακαλέσω ὅθεν ὑμᾶς, κ. Ὑπουργέ, ἐὰν βεβαιώσῃ καὶ ὁ μηχανικός σας τὴν αἰτίαν τῶν ζημιῶν τούτων, ὅπως ἐν συνεννοήσει μετὰ τοῦ συναδέλφου ὑμῶν κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας προβῆτε εἰς τὴν ἀπαγόρευσιν τῆς ὑλοτομίας τοῦ δάσους αὐτοῦ.

§33Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Θὰ παρεκάλουν πρὸ παντὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὅπως λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του τὴν αἴτησιν ἡ ὁποία πρὸ πολλοῦ ἔχει ὑποβληθῆ ἀπὸ μέρους τῆς κοινότητος Ἑλίκης, διότι οἱ κάτοικοι ἐκεῖνοι ἀποδίδουσι τὰς ζημίας αὐτὰς εἰς τὸ ὅτι ἡ Ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας δὲν υἱοθέτησε τὴν αἴτησιν αὐτῶν πρὸς ἀπαγόρευσιν τῆς ὑλοτομίας τοῦ παρακειμένου δάσους. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ σπεύσῃ νὰ ἐπιλύσῃ τὸ ζήτημα τοῦτο, διότι αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν ἀνάγκην καὶ τῆς βοσκῆς καὶ τῆς νομῆς καὶ τῆς ὑλοτομίας ἐκ τοῦ δάσους τούτου, ζητοῦσι προστασίαν ἐκ τῆς ἀπαγορευτικῆς ταύτης διαταγῆς.

§34Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἡ ὑπόθεσις αὕτη εἶναι παλαιά, ἂν δὲν μὲ ἀπατᾷ ἡ μνήμη μου, ἐστάλη δὲ καὶ ἐπιθεωρητὴς τῶν δασῶν, ὁ ὁποῖος εἶπεν ὅτι δὲν ὑπάρχει κανεὶς λόγος τῆς ἀπαγορεύσεως ταύτης, καὶ ὅτι ὅλα αὐτὰ γίνονται διότι εἶναι δύο μερίδες ἐκεῖ ἀντιμαχόμεναι. Ἐνῷ λοιπὸν ἡ Ὑπηρεσία λέγει οὕτως, ὁ Ὑπουργὸς θέλετε νὰ κάμῃ διαφορετικά;

§35Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Ἔχετε βεβαίως δίκαιον καὶ ὑμεῖς, διότι συμβουλεύεσθε τὴν Ὑπηρεσίαν. Ἀλλὰ διὰ νὰ θεραπεύσωμεν τὴν ἰδιοτροπίαν καὶ τὴν πρόληψιν τὴν ὁποίαν ἔχουσι διὰ τὴν συμφορὰν ἡ ὁποία συνέβη εἰς αὐτοὺς ἂς γίνῃ κάποια ἐνέργεια.

§36Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ στείλω ἐκ νέου πάλιν ἐπιθεωρητήν.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κύριοι Λ. Κουτσοπέταλος καὶ Ι. Γριπονησιώτης «παρακαλοῦσι τοὺς κ. Ὑπουργοὺς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ πληροφορήσωσι τὴν Βουλὴν ὁποίας εἰδήσεις ἔχουσι περὶ τῶν καταστροφῶν τῶν ἐπενεχθεισῶν εἰς τὴν πεδιάδα τῆς Λεβαδείας ἐκ τῆς προχθεσινῆς πλημμύρας τοῦ Κηφισοῦ ποταμοῦ».

§38Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ δὲν ἔχω καμμίαν.

§39ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας θὰ ἔχῃ.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Ὁ κ. Η. Κοπανίτσας «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἂν ἔλαβε πρόνοιάν τινα, ὅπως τὰ δημόσια ταμεῖα καταβάλωσι τὰς μισθοδοσίας τῶν κοινοτικῶν ὑπαλλήλων, τὰ ἔξοδα παραστάσεως τῶν προέδρων τῶν Κοινοτήτων ὡς καὶ τὰ γραφικά. Πρὸς δὲ ποία πρόνοια ἐλήφθη ἵνα καταβληθῶσιν αἱ μισθοδοσίαι τῶν δημάρχων καὶ δημοτικῶν γραμματέων τοῦ τελευταίου ἔτους τῆς ὑπηρεσίας των ὡς τοιούτων».

§41ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Κατ’ ἐπανάληψιν ἐγένετο σύστασις καὶ κατ’ ἐπανάληψιν ἐδόθη ἀπάντησις ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ἔχει διατάξει τοὺς ταμίας τοῦ Κράτους νὰ καταβάλωσι τὰ ἔξοδα τὰ ἀπαραιτήτως ἀναγκαῖα εἰς τὰς κοινοτικὰς Ἀρχάς. Ἴσως ἐνθυμεῖται ὁ κ. Βουλευτὴς ὅτι ἡμέραν τινὰ ἦλθον καὶ ἐγὼ (ὁ Ὑπουργὸς ἐπίκουρος εἰς ἐρώτησιν ἄλλου συναδέλφου, ὁ δὲ συνάδελφός μου κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔδωκε τοιαύτην διαταγήν. Ὡς πρὸς τὸ δεύτερον μέρος τοῦ ἐρωτήματος λαμβάνεται εἰδικὴ νομοθετικὴ πρόνοια διὰ τοῦ νομοσχεδίου, τῆς ψηφίσεως τοῦ ὁποίου ἐλπίζω ὅτι ἐντὸς δύο ἢ τριῶν ἡμερῶν θὰ ἐπιληφθῇ ἡ Βουλή.

§42Η. ΚΟΠΑΝΙΤΣΑΣ. Εὐχαριστῶ, ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ αὐτοῦ· πρόκειται περὶ ἄλλου. Τὰ ταμεῖα, ὡς γνωρίζετε, στηριζόμενα ἐπὶ ἐγκυκλίου διαταγῆς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, στηριζομένου εἰς τὸν σχετικὸν νόμον περὶ καταβολῆς τῶν δαπανῶν τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως, ἀρνοῦνται νὰ καταβάλωσι τὰς ἀναγκαίας δαπάνας εἰς τὰς Κοινότητας, ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι πρὸ τῆς λήξεως τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκκαθαρίσωσι τοὺς λογαριασμοὺς καὶ ὅτι αἱ εἰσπράξεις τῶν δήμων καὶ κοινοτήτων δὲν ἐπαρκοῦσιν εἰς κάλυψιν τῶν δαπανῶν τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, ἂν τοῦτο εἶναι ἀληθές, ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ συστήσῃ δι’ ἐγκυκλίου εἰς τοὺς νομάρχας νὰ ἐφαρμόζωσι τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 68 τοῦ νόμου περὶ κοινοτήτων, ἡ ὁποία ῥητῶς λέγει ὅτι, ὅταν τὰ προϋπολογισθέντα ἔσοδα τοῦ δήμου δὲν ἐπαρκῶσιν εἰς κάλυψιν τῶν ἀναγκαίων δαπανῶν τῶν κοινοτήτων, τὰς ὁποίας ἀναγράφει ὡρισμένως τὸ ἄρθρον 64, οἱ νομάρχαι καλοῦσι τὰ δημοτικὰ συμβούλια νὰ ψηφίσωσι πρόσθετα ἔσοδα, καί, ἐν ᾗ περιπτώσει παραλείψωσι τὸ καθῆκον τοῦτο τὰ δημοτικὰ συμβούλια, οἱ νομάρχαι οἴκοθεν δύνανται νὰ προβῶσιν εἰς τοῦτο, διότι αἱ κοινότητες μέχρι σήμερον δὲν ἔλαβον οὐδὲ λεπτόν. Γνωρίζω ὅτι πολλοὶ πρόεδροι κοινοτήτων ἐκ φιλοτιμίας ἀγόμενοι προκατέβαλον τὰς δαπάνας τῆς προμηθείας βιβλίων καὶ γραφικῆς ὕλης, ἃς δὲν ἀνέλαβον. Οἱ δὲ γραμματεῖς δὲν δύνανται νὰ λαμβάνωσι τὴν μισθοδοσίαν αὐτῶν. Εἶναι κατάστασις ἀφόρητος δι’ αὐτούς, εἰς τοὺς ὁποίους μάλιστα ὁ τελευταῖος στρατολογικὸς νόμος ἐπέβαλε νέα βαρύτατα καθήκοντα.

§43Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ἠγέρθησαν διάφορα παράπονα καὶ ἐπανειλημμένως ἐγένοντο συστάσεις εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ἐν σχέσει πρὸς τὰ οἰκονομικὰ τῶν δήμων καὶ πρὸ πάντων τῶν κοινοτήτων. Εἶμαι καὶ ἐγὼ εἷς τῶν ἐργασθέντων διὰ τὸν καταρτισμὸν τοῦ νομοσχεδίου ἐκείνου. Ἑπομένως εἶχον καὶ πᾶσαν προθυμίαν ὅπως βοηθήσω τὰς κοινότητας καὶ τοὺς δήμους μὲ οἰκονομικὰ μέσα κατὰ τὰ πρῶτα αὐτῶν βήματα εἰς τὴν ζωήν. Ἀλλὰ δυστυχῶς, μὲ ὅλην τὴν καλὴν θέλησιν τὴν ὁποίαν εἶχον, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ λησμονήσω συγχρόνως ὅτι εἶμαι καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ ἵνα μὴ εἰς τὸ τέλος καταλήξωσιν αἱ χορηγίαι τοῦ Δημοσίου ἀφθόνως γινόμεναι ὅπως γνωρίζουσι κάλλιστα οἱ κ. συνάδελφοι, εἰς ἐπιβάρυνσιν λανθάνουσαν τοῦ δημοσίου ταμείου, ἡ ὁποία θὰ ἐμφανισθῇ βραδύτερον ἐν τῷ ἀπολογισμῷ, δὲν ἦτο δυνατὸν ν’ ἀποδεχθῶ πάσας τὰς αἰτήσεις αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο. Ἀπέστειλα δ’ ἐγκυκλίους εἰς τοὺς ταμίας, διὰ τῶν ὁποίων ἔδωκα εἰς αὐτοὺς τὰς ἑξῆς διαταγάς: Πρῶτον ὅλα τὰ συνεισπραττόμενα δημοτικὰ ἔσοδα μετὰ τῶν τοῦ Δημοσίου νὰ διατίθενται κατὰ προτίμησιν ὑπὲρ τῶν ἐξόδων τῶν κοινοτήτων. Ὥρισα δὲ νὰ δίδωνται πλὴν τῶν ἀνωτέρω ἐκ τοῦ φόρου τῶν ὠνίων καὶ ἐμπορευμάτων τῆς περιφερείας τὰ 60% εἰς τὰς κοινότητας καὶ τὰ 40% νὰ μένωσι διὰ τὰς ἀνάγκας τῶν δήμων. Ἀλλὰ πρὸς τούτοις, ἐπειδὴ καὶ αὐτὰ ἠδύναντο τυχὸν νὰ εἶναι ἀνεπαρκῆ, ὥρισα ὅτι ἡ καταβολὴ τῶν ἀπαραιτήτων δαπανῶν τῆς διοικήσεως θὰ γίνηται πάντως ἀνεξαρτήτως τῶν δαπανῶν τῆς στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως. Οὕτω πρωτίστως γίνονται αἱ δαπάναι τῆς διοικήσεως, εἰς ταύτας δὲ περιλαμβάνονται καὶ αἱ τοῦ φωτισμοῦ, ἐντελῶς δὲ ἐν δευτέρᾳ μοίρᾳ ἔρχονται αἱ δαπάναι τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως. Ἀλλ’ οἱ δῆμοι ἔχουσι καταρτίσει προϋπολογισμοὺς πολυτελεῖς καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν προϋπολογισμῶν αὐτῶν ἐκδίδουσι διάφορα ἐντάλματα. Τὰ ἐντάλματα ταῦτα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκτελεσθῶσιν ἐφ’ ὅσον στηρίζονται εἰς προϋπολογισμοὺς οἵτινες δὲν εἶναι πραγματικοί, ἀλλ’ εἶναι ἐντελῶς εἰκονικοί.

§44Η. ΚΟΠΑΝΙΤΣΑΣ. Ἐγὼ δὲν ὡμίλησα περὶ τῶν δαπανῶν τὰς ὁποίας καθ’ ὑπέρβασιν τῶν πραγματικῶν δυνάμεων οἱ δήμαρχοι καὶ οἱ πρόεδροι τῶν κοινοτήτων θέλουσι νὰ ἐνεργήσωσιν. Ἐγὼ ὡμίλησα περὶ τακτικῶν δαπανῶν.

§45Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ὅπου ὑπάρχει τοιαύτη νὰ μοὶ τὴν γνωρίσητε, διότι ἡ διαταγὴ τὴν ὁποίαν ἔδωκα εἶναι ἐντονωτάτη ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὰς τακτικὰς δαπάνας. Ἐὰν δὲν γίνηται αὕτη, εἰδοποιήσατέ με.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Μαλλιόπουλος «παρακαλεῖ τὸν κ. ἐπὶ τῆς Παιδείας Ὑπουργόν, ὅπως πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν τί διέταξε σχετικῶς πρὸς τὴν ἐπισκευὴν τοῦ Σχολείου Πόρτας, ἥτις δὶς ἐξετέθη εἰς μειοδοτικὴν δημοπρασίαν καὶ οὐδεὶς παρουσιάσθη ἐργολάβος πρὸς ἀνάληψιν τοῦ ἔργου».

§47Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἡ τελευταία δημοπρασία, ἥτις διετάχθη κατόπιν αὐξήσεως τῶν τιμῶν, ἐνηργήθη, ἀλλὰ δὲν ὑπεβλήθησαν εἰσέτι εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τὰ ἀποτελέσματα.

§48Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς βεβαιῶ ὅτι εἶναι ἀδύνατον ἐργολάβος ν’ ἀναλάβῃ τοιοῦτον ἔργον. Εἶναι ἀνάγκη νὰ ληφθῇ ἄλλο τι μέτρον, διότι ἄλλως οὔτε αὐτὸ τὸ Σχολεῖον θὰ ἐπισκευασθῇ οὔτε ἄλλα τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται εἰς τὴν αὐτὴν κατηγορίαν.

§49Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Νὰ ἐνισχύσητε ὀλίγον τὸν ἐργολάβον οἰκονομικῶς καὶ νὰ εἶσθε βέβαιος ὅτι ἡ ἐργασία θὰ ἐκτελεσθῇ.

§50Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἀναλαμβάνουσι, κ. Ὑπουργέ, διότι δὲν προβλέπουσι κέρδη.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Καντιάνης «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν τίνα μέτρα ἔλαβε διὰ τὴν ἀναθεώρησιν τῶν ἐκ Τριφυλίας καὶ Ὀλυμπίας ἀπαλλαγέντων, οἵτινες, μεταβάντες πρὸς θεώρησιν εἰς τὴν ἐν Καλάμαις Ἐπιτροπήν, ἠναγκάσθησαν ν’ ἀπέλθωσι χωρὶς νὰ θεωρηθῶσι, λόγῳ τῆς συσσωρεύσεως πολλῶν καὶ τῆς ἐκ ταύτης ἀδυναμίας τῆς Ἐπιτροπῆς ἐπὶ πολλὰς ἡμέρας νὰ θεωρήσῃ καὶ τούτους, πρὸς διευκόλυνσιν τῶν ὁποίων δίκαιον εἶναι νὰ μεταβῇ ἡ Ἐπιτροπὴ καὶ εἰς Κυπαρισσίαν, τρίωρον ἀπέχουσαν σιδηροδρομικῶς τῶν Καλαμῶν».

§52Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργόν, ἂν εἶναι δυνατόν, νὰ μεταβῇ ἐπὶ τόπου ἡ Ἐπιτροπή, διότι εἶναι ἐν ὅλῳ δεκατέσσαρες δῆμοι καὶ ἡ μετάβασις πάντων αὐτῶν τῶν ἀπαλλαγέντων εἰς Καλάμας ἀπαιτεῖ χρόνον πολὺν καὶ δαπάνας.

§53ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Θὰ τὸ ἐξετάσω.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Βακράτσας «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν διατί ὁ τραυματίας Τοτὸς Ἰωάννης, ἐξαιρεθεὶς ὡς ἀνίκανος ὡς φέρων βλῆμα ἐπὶ τοῦ μυοκαρδίου, εὑρίσκεται ὑπὸ παρατήρησιν εἰς τὸ IV στρατιωτικὸν νοσοκομεῖον ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς τῶν συντάξεων εἰς ἐξέτασιν ἄνευ τέλους δι’ ἀκτίνων πολλάκις καὶ παθὼν ἐγκαύματα μάλιστα, ὑπὸ τῶν ὁποίων μεγάλως ἐταλαιπωρήθη».

§55ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐζήτησα πληροφορίας.

§56Σ. ΒΑΚΡΑΤΣΑΣ. Ἐὰν εἴχετε, κ. Πρόεδρε, τὴν καλωσύνην ν’ ἀπευθύνητε σύστασιν πρὸς τοὺς ἁρμοδίους, θὰ ἐτελείωνον τὰ βάσανα αὐτοῦ τοῦ ἀνθρώπου, ὁ ὁποῖος ἀπὸ τοῦ Μαρτίου ἐξετάζεται ἐπανειλημμένως διὰ βλῆμα τὸ ὁποῖον φέρει ἐπὶ τοῦ μυοκαρδίου.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπ’ ἀριθμὸν 22 ἀναβάλλεται, ἀπουσιάζοντος τοῦ κ. Κροκιδᾶ. Ἐπίσης καὶ ἡ ὑπ’ ἀριθμὸν 23 ἀναβάλλεται, καὶ οὕτως ἐξηντλήθη ἡ Ἡμερησία Διάταξις τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων.

§58Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἤθελον παρακαλέσει ὑμᾶς νὰ ζητήσητε παρὰ τῆς Βουλῆς νὰ παρατείνῃ τὴν προθεσμίαν ἡ ὁποία παρεσχέθη εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τὴν συσταθεῖσαν πρὸς ἐξέτασιν τῆς ὑποθέσεως τῆς ἑταιρείας Φωταερίου καὶ τῆς Ἠλεκτρικῆς.

§59Θ. ΠΑΠΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Τὸ ὑλικὸν τὸ ὁποῖον ἔχει ὑπ’ ὄψει τῆς ἡ Ἐπιτροπὴ εἶναι πολὺ μέγα καὶ δὲν ἐπαρκεῖ ὁ χρόνος. Παράτασις εἴκοσιν ἡμερῶν εἶναι ἀπαραίτητος.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὴν ζητουμένην εἰκοσαήμερον παράτασιν; Οἱ παραδεχόμενοι τὴν παράτασιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Εἰσερχόμεθα ἤδη εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας. (Ψηφίζεται τὸ σύνολον τῶν ἑξῆς νομοσχεδίων· 1) «περὶ τῶν ὑπὸ τὴν διαχείρισιν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐκκλησιαστικῶν κλπ. ὑπαγομένων κληροδοτημάτων», 2) «περὶ ἱδρύσεως ᾨδείου ἐν Θεσσαλονίκῃ», 3) «περὶ τροποποιήσεως τοῦ αʹ ἐδαφίου τῆς δʹ παραγράφου τοῦ ἄρθρου 27 τοῦ νόμου περὶ στρατολογίας, ὡς ἐτροποποιήθη διὰ τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ ὑπ’ ἀριθμὸν 236 νόμου καὶ καταργήσεως τοῦ εʹ ἐδαφίου τῆς αὐτῆς παραγράφου». Ἐπίσης ψηφίζεται ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ͵ΓΩΙΘʹ (3819) τοῦ 1911 περὶ τοῦ κατωτέρου προσωπικοῦ τῆς ὑπηρεσίας τῶν δασῶν»). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προαγωγῆς τῆς σηροτροφίας καὶ ὀργανώσεως σηροτροφικῆς ὑπηρεσίας». Ὁ κ. Κ. Σπυρίδης ἔχει τὸν λόγον.

§61Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, κύριοι Βουλευταί, εἶναι συναφὲς πρὸς ἄλλο νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον ὑπεβλήθη ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, περὶ φορολογίας τῶν κουκουλίων, καὶ τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται ὡσαύτως ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει ἀναγεγραμμένον ὑπ’ ἀριθμὸν 48. Ἀμφότερα ἀφορῶσιν εἰς τὴν προαγωγὴν τῆς σηροτροφίας καὶ εἶναι ἄξια παντὸς ἐπαίνου. Ἔχουσιν ἕν κοινὸν σημεῖον, τὸ ὅτι ἀφορῶσιν εἰς τὴν ἐλάττωσιν τοῦ ἐξαγωγικοῦ δασμοῦ τῶν κουκουλίων. Ζητήσας τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου τούτου θὰ περιορισθῶ εἰς τὸ κοινὸν αὐτὸ σημεῖον καὶ θὰ συνδέσω τὴν συζήτησιν περὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ ἐπ’ ἀμφοτέρων τῶν νομοσχεδίων. Ἡ σηροτροφία, Κύριοι, ἀπὸ δεκαετίας καὶ πλέον εἶναι εἰς τὰ χείλη πάντων, ὥστε νὰ μὴ εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐπαναλάβω καὶ ἐγὼ τὸ τροπάριον αὐτὸ τῆς σηροτροφίας. Πᾶς τις γνωρίζει ὅτι δὲν εἶναι χρυσοφόρον, ὅπως τὸ ἀποκαλοῦσι, διότι σήμερον μὲ τὰς τιμὰς τῶν κουκουλίων καὶ τῆς μετάξης ἐλάχιστον εἶναι τὸ ἀπομένον κέρδος εἰς τοὺς χωρικούς. Εἶναι ὅμως δι’ αὐτοὺς εἷς ἄδηλος πόρος, εἰσερχόμενος λεληθότως εἰς τὴν βιοπάλην τῶν χωρικῶν, καθόσον εἶναι γέννημα τῶν χειρῶν τῶν γυναικῶν τῶν χωρίων, αἱ ὁποῖαι παρ’ ἡμῖν ἀδρανοῦσιν. Εἶχεν ἄλλοτε μέγαν ἐχθρόν, ὁ ὁποῖος εἶναι ἡ ἀμάθεια ὄχι μόνον τοῦ παρ’ ἡμῖν πληθυσμοῦ ἀλλὰ καὶ τοῦ κόσμου ὅλου· ὁλόκληροι ἐκτροφαὶ πρὶν ἢ φθάσωσιν εἰς τὸν πρὸς ὃν ὅρον κατεστρέφοντο ὑπὸ νόσου κληρονομικῆς διαδιδομένης ἐπὶ τοῦ κουκουλοσπόρου. Ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τοῦ Pasteur καὶ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ μικροσκοπίου εἰς τοιαῦτα ζητήματα δύναμαι νὰ εἴπω ὅτι καὶ παρ’ ἡμῖν τὸ κακὸν αὐτὸ ἔχει ἐκλείψει σχεδὸν τελείως. Οἱ χωρικοὶ ἐξυπνότεροι ἀφ’ ὅσον τοὺς νομίζομεν δὲν μεταχειρίζονται πλέον παρὰ μόνον σπόρους τοὺς ὁποίους προμηθεύονται ἐκ τοῦ Ἐξωτερικοῦ καὶ ἰδίως ἐκ Γαλλίας ἐν κυτίοις τὰ ὁποῖα φέρουσι τὴν τρίχρωμον σημαίαν τῆς Γαλλίας. Ὡσαύτως ἡ ἔκθρεψις ἡ ὁποία ἐφαρμόζεται ἀπομακρύνει πολὺ τὸν κίνδυνον τῆς μεταδόσεως τῶν νοσημάτων. Ἀλλὰ μετὰ τὴν καταπολέμησιν τοῦ ἐχθροῦ αὐτοῦ ἐνεφανίσθη ἄλλος ἐχθρός, καὶ οὗτος ἦτο τὸ ἑλληνικὸν Δημόσιον ἀπὸ τοῦ 1902, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι. Ἦτο, Κύριοι, ἐποχὴ κατὰ τὴν ὁποίαν ὠργίαζεν ἡ προστατευτικὴ πολιτική μας· ἦτο φυσικὸν καὶ τὸ προϊὸν αὐτό, τὸ ὁποῖον μόλις ἤρχισε νὰ ὑποφώσκῃ καθ’ ἣν στιγμὴν δὲν εἴχομεν κουκούλια διὰ νὰ ἐνθαρρύνωμεν τὴν σηροτροφίαν, νὰ ὑποστῇ τὴν ἐπίθεσιν. Ἐσκέφθημεν λοιπὸν νὰ φορολογήσωμεν πρὸς 70 λεπτὰ τὰ κουκούλια μόνον καὶ μόνον ἵνα δώσωμεν εὐκολίαν εἰς τὴν ἐγχώριον βιομηχανίαν· ἦτο κλοπὴ πρὸς ὄφελος μικρᾶς μεταξουργίας. Εἶναι περιττὸν νὰ εἴπω ὅτι ἡ φορολογία τῶν 70 λεπτῶν ἐπιβαρύνει τὸν χωρικὸν καὶ οὐχὶ τὸν ἔμπορον, διότι ὁ ἔμπορος τὸ ὑπολογίζει εἰς τὴν ἀγοράν. Δυστυχῶς δὲν εἶναι μόνον ἡ φορολογία αὐτὴ τοῦ Δημοσίου τῶν 70 λεπτῶν ἡ ὁποία ἐπεβάρυνε τὰ κουκούλια· ὑπάρχουσιν οἱ δῆμοι ἐν οἷς παράγονται οἱ βόμβυκες, οἱ ὁποῖοι φορολογοῦσιν αὐτὰ πρὸς τρία καὶ τέσσαρα τοῖς ἑκατὸν οὐχὶ ἐπὶ τῆς σημερινῆς των ἀξίας ἀλλὰ ἐπὶ τιμῆς ἀνωτέρας. Κατὰ δεύτερον λόγον ἔρχεται ἡ φορολογία ἡ δημοτικὴ τῶν μεγάλων κέντρων, ὅπου μεταφέρονται τὰ κουκούλια ἵνα ταξινομηθῶσι. Κατὰ κανόνα τὰ κουκούλια ταῦτα δὲν ἔπρεπε νὰ ὑπαχθῶσιν εἰς φόρον, διότι εὑρίσκονται ὑπὸ διαμετακόμισιν· οἱ ἔμποροι ὅμως ὅπως ἀποφύγωσι τὰς διατυπώσεις τῆς διαμετακομίσεως καὶ ἵνα ἔχωσιν οὕτω τὴν εὐκολίαν πρὸς ταξινόμισιν καὶ διαλογὴν οὕτως εἰπεῖν τοῦ προϊόντός των, ἔρχονται εἰς συμφωνίαν πρὸς τοὺς ἐνοικιαστὰς τῶν δημοτικῶν φόρων καὶ πληρώνουσιν ἕνα μέσον ὅρον ἕξ ἕως ἑπτὰ λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν. Τρίτον οὐχὶ ὀλιγώτερον σπουδαία εἶναι ἡ λιμενικὴ φορολογία, 6–12 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν, καὶ οὕτως, ἂν προσθέσωμεν τὸν φόρον τὸν δημόσιον, τοὺς δημοτικούς, τὸν λιμενικὸν φόρον καὶ τὰ λοιπὰ ἔξοδα ἀσφαλείας καὶ μεταφορᾶς εἰς Εὐρώπην — διότι ἐκεῖ σχεδὸν ὁλόκληρος ἡ παραγωγή μας πωλεῖται —, τότε βλέπομεν ὅτι τὸ προϊὸν αὐτὸ μεταβαίνει εἰς τὸ Ἐξωτερικὸν βεβαρημένον μὲ 1.60–1.70 τοὐλάχιστον κατ’ ὀκᾶν. Εἶναι λοιπὸν μία φορολογία ἐπαχθεστάτη.

§62Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ πόσον πωλεῖται τὸ κουκοῦλι;

§63Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. Θὰ σᾶς εἴπω τώρα. Ἐνόσῳ αἱ τιμαὶ τῶν κουκουλίων ἦσαν ἀρκεταί, οἱ χωρικοὶ ἀσχάλλοντες, οὐχ ἧττον συνηθισμένοι εἰς τοιαῦτα βάρη, ὑπέφερον καὶ τὴν φορολογίαν αὐτὴν ἄνευ μεγάλης διαμαρτυρίας. Ἀλλὰ ὑπάρχει τώρα μία περίοδος ἀπὸ πενταετίας ἢ ἑξαετίας καὶ πλέον καθ’ ἣν αἱ τιμαὶ τῶν κουκουλίων ἔχουσι φθάσει εἰς τοιοῦτον σημεῖον, ὥστε εἶναι ζήτημα ἂν ἀπομένει κέρδος διὰ τὰ ἔξοδα τῆς ἐκτροφῆς· ἡ τιμὴ τῆς μετάξης ἀντεμετώπισε τὰ ἔξοδα τῆς ἐκτροφῆς· ἐὰν δὲ δὲν ἀντεμετώπιζε τὰ ἔξοδα καὶ ἂν δὲν ὑπῆρχεν ἡ ἐλπίς, ἡ ὁποία λικνίζει τὴν ἀνθρωπότητα, σᾶς βεβαιῶ ὅτι αἱ μορέαι ἐκριζούμεναι θὰ ἐλάμβανον τὴν ἄγουσαν πρὸς τὴν οἰκιακὴν ἑστίαν. Λόγος τῆς σοβαρᾶς κρίσεως, ὡς εἶπον, τῆς σηροτροφίας εἶναι ἡ μεγάλη ὑπερπαραγωγή· τῷ 1905 ἀνήρχετο εἰς 18.000.000 ὀκάδων, ἐνῷ σήμερον—ὁμιλῶ ἐκ μιᾶς στατιστικῆς ἡ ὁποία μοὶ ἐδόθη πρὸ τριετίας—ὑπερβαίνει τὰ 25.000.000. Δεύτερος λόγος εἶναι ἡ χημικὴ μέταξα, ἡ ὁποία παράγεται εἰς μεγάλην κλίμακα καὶ ἡ ὁποία ἔρχεται σήμερον ν’ ἀντικαταστήσῃ τὴν φυσικὴν μέταξαν.

§64Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Καὶ βαίνει αὐξανομένη.

§65Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. Μάλιστα.

§66Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὥστε ἡ ὑπερπαραγωγὴ δὲν εἶναι ὁ μόνος λόγος.

§67Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. Ὑπάρχουσι πολλὰ αἴτια. Βλέπετε λοιπὸν ὅτι πρόκειται περὶ καταστάσεως ἡ ὁποία δὲν εἶναι καθόλου εὐχάριστος· δημιουργεῖται μία κατάστασις τὴν ὁποίαν ὀφείλομεν ν’ ἀντιμετωπίσωμεν ἐπιστημονικῶς, ἐὰν πραγματικῶς θέλωμεν νὰ προαγάγωμεν τὴν σηροτροφίαν. Γεννᾶται τὸ ζήτημα τώρα τίνα θὰ ἦσαν τὰ μέτρα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα πρὸς παντὸς θὰ ἤρχοντο ἀπ’ εὐθείας καὶ ἀμέσως εἰς ἀρωγὴν τῆς φθινούσης σηροτροφίας. Ἐὰν ἀναγνώσω τὸ νομοσχέδιον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, βλέπω πληροφορίας αἱ ὁποῖαι θὰ ἦσαν λίαν ἐνδεικτικαὶ τῶν μέτρων τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ λάβωμεν· λέγει λόγου χάριν ὅτι ἐν Βουλγαρίᾳ ἀπαλλάσσονται παντὸς δημοτικοῦ καὶ δημοσίου φόρου αἱ μορεοφυτεῖαι καὶ τὰ βομβύκια». Βλέπομεν λοιπὸν ὅτι τὸ πρῶτον μέτρον τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ ληφθῇ ἵνα ἐλαφρώσωμεν τὸ προϊόν εἰς μίαν ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν εἶναι ζήτημα, ἐπαναλαμβάνω, ἂν τὰ ἔξοδα τῆς ἐκτροφῆς ἰσοφαρίζουσι πρὸς τὴν τιμὴν τῆς μετάξης, θὰ ἦτο ἡ κατάργησις τοῦ ἐξαγωγικοῦ δασμοῦ τῶν κουκουλίων τελείως. Ἀντὶ τούτου βλέπομεν ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας υἱοθετεῖ τρόπον τινὰ τὸ νομοσχέδιον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, τὸ ὁποῖον ἐπιφέρει μίαν ἐλάττωσιν 30 λεπτῶν, καὶ ὄχι μόνον τὸ υἱοθετεῖ, ἀλλὰ προσπαθεῖ νὰ τὸ δικαιολογήσῃ, λέγων ὅτι ἡ ζημία τὴν ὁποίαν θὰ ὑποστῇ τὸ Κράτος θ’ ἀναπληρωθῇ διὰ προσθέτου φορολογίας καὶ θὰ μείνῃ φόρος 60 λεπτῶν, ὁ ὁποῖος οὕτως ἢ ἄλλως πάλιν τὴν σηροτροφίαν θὰ ἐπιβαρύνῃ, καὶ ὑπολογίζει ὁ κύριος Ὑπουργὸς λέγων ὅτι 35.000 τὰς ὁποίας θὰ χάσω ἐκ τοῦ ἐξαγωγικοῦ δασμοῦ θὰ τὰς κερδίσω ἀπ’ αὐτὸν τὸν φόρον. Θὰ προυτίμων νὰ ἴδω κάπως διαφορετικὸν πνεῦμα ἐν τῷ νομοσχεδίῳ εἰς τρόπον ὥστε ἡ πρώτη ἰδέα νὰ εἶναι ἡ ἐλάφρυνσις τῶν βαρῶν τὰ ὁποῖα σήμερον ὑπάρχουσιν εἰς βάρος τῆς σηροτροφίας. Ἐὰν ὅμως ὑπῆρχον ἁπλῶς ταμιευτικοὶ λόγοι, κ. Ὑπουργέ, ἐὰν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν μοὶ ἔλεγε· Τί θέλετε νὰ πράξω; Εἰσπράττω 70.000 ἐτησίως, διὰ τοῦ τρόπου τούτου χαρίζω 30.000, δὲν δύναμαι νὰ παραιτηθῶ ὁλοκλήρου τοῦ ποσοῦ τούτου· ἔχω ἀνάγκην διὰ τὸν προϋπολογισμόν», θὰ κατηρχόμην τὸ βῆμα, διότι δὲν ἔχω δικαίωμα περισσότερον νὰ ἐπεμβῶ εἰς τὰς ἰδέας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ· ἀλλὰ δὲν εἶναι ταμιευτικοὶ οἱ λόγοι. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ χωρὶς νὰ προνοήσῃ περὶ τοῦ δασμοῦ δημιουργεῖ ἄλλον νόμον, δημιουργεῖ δὲ ἕν πολυτελέστατον ἀνάκτορον σηροτροφίας κατ’ ἀπομίμησιν τῶν ξένων Κρατῶν, εἰς τὸ ὁποῖον ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἔρχεται νὰ ἐγκαταστήσῃ τὸν μικρόν, τὸν ἐλάχιστον κόκκον τῆς σηροτροφίας. Φρονῶ ὅτι τὸ μικρὸν αὐτὸ πνεῦμα τὸ ὁποῖον ἀποδεικνύει τὸ πνεῦμα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ εἶναι πρόωρον, διότι ἡ σηροτροφία διέρχεται μίαν κρίσιν, ἡ δὲ κρίσις θὰ εἶναι, ἐπαναλαμβάνω, ἐν γένει καταστρεπτικὴ διὰ τὸ μέλλον. Ἡ κρίσις τῆς σηροτροφίας δὲν εἶναι ὅπως μία κρίσις ἡ ὁποία διέρχεται ἀτιμωρητί, δὲν εἶναι ὅπως ὁ κισσὸς ὁ ὁποῖος δύναται ν’ ἀναβλαστήσῃ· ἡ σηροτροφία προϋποθέτει μορέας, αἱ δὲ μορέαι ὅπου δὲν παράγονται κουκούλια ἐκριζοῦνται· ἡ σηροτροφία προϋποθέτει βεβαίως πληθυσμὸν δεδιδαγμένον, ἔχοντα παραδόσεις αἱ ὁποῖαι μεταλαμπαδεύονται ἀπὸ μητρὸς εἰς τὴν θυγατέρα. Ἄν λοιπὸν ἡ σηροτροφία ἐκλείψῃ, σᾶς βεβαιῶ ὅτι, καὶ ἂν ἔλθωσιν εὐνοϊκώτεραι στιγμαὶ δι’ αὐτήν, δυσκόλως θὰ δυνάμεθα νὰ τὴν δημιουργήσωμεν. Πρέπει λοιπὸν κατ’ αὐτὴν τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν φθίνει ἡ σηροτροφία, κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ σηροτρόφοι δὲν ἐπαρκοῦσιν εἰς τὰ ἔξοδα τῆς ἐκτροφῆς, νὰ παράσχωμεν αὐτῇ μίαν ἀνακούφισιν καὶ αὕτη θὰ εἶναι ἡ κατάργησις τοῦ φόρου. Φρονῶ ὅτι ἐν τῷ ζήλῳ ὑμῶν ὅπως ἐπικουρήσητε εἰς τὴν σηροτροφίαν θέλετε παράσχει αὐτῇ μεγάλην ὑπηρεσίαν, ἂν ἐν συνεργασίᾳ μετὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καταργήσητε τελείως τὸν φόρον, ἀναμένοντες τὴν καλυτέραν εὐκαιρίαν διὰ τὴν ἀναδημιουργίαν αὐτοῦ. Νὰ εἶσθε δὲ βέβαιος ὅτι θὰ ἐπισύρητε τὴν εὐγνωμοσύνην τοῦ σηροτροφικοῦ πληθυσμοῦ, τοῦ ὁποίου θὰ εἶσθε ὁ μέγας εὐεργέτης.

§68Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ὅλη ἀγόρευσις τοῦ κ. Βουλευτοῦ συνίσταται εἰς τοῦτο, ὅτι νομίζει ὅτι λυσιτελέστερον θὰ ἦτο ἀντὶ ὅλων τῶν ἄλλων μέτρων νὰ καταργήσωμεν τὸν ἐξαγωγικὸν δασμόν. Ὀφείλω νὰ εἴπω ὅτι παρ’ ἐμοὶ ἐπρυτάνευσεν ἡ σκέψις αὕτη, ἡ ὁποία ἄλλως τε εἶναι ἁπλῆ. Ἕκαστος δύναται νὰ σκεφθῇ: ἀφοῦ διατρέχει κρίσιν τὸ προϊόν, ἂς καταργήσωμεν τὸν ἐξαγωγικὸν δασμόν. Ἀλλ’ ἀτυχῶς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἐκ τῆς φύσεως τῶν πραγμάτων εὑρίσκεται εἴς τινα μοιραίαν σύγκρουσιν πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ἐπιθυμοῦν τὴν διατήρησιν τῶν προσόδων· ἀλλὰ σπεύδω νὰ δηλώσω ὅτι ἐμείναμεν σύμφωνοι μετὰ τοῦ συναδέλφου μου νὰ προβῶμεν εἰς βαθμιαίαν κατάργησιν τοῦ ἐξαγωγικοῦ δασμοῦ καὶ ὅτι ἡ κατάργησις αὕτη θὰ γίνῃ διὰ δύο βαθμίδων. Ἡ πρώτη εἶναι ἡ σημερινή, ἐντὸς δὲ βραχέος χρόνου θὰ ἐπακολουθήσῃ ἡ ὁριστικὴ κατάργησις τοῦ δασμοῦ. Ἄν μοι εἴπητε διὰ τίνα λόγον δὲν καταργεῖται ἀμέσως ὁ δασμός, δὲν θὰ ἤθελον ν’ ἀναφέρω εἰς ὑμᾶς λόγον σημερινῆς ταμειακῆς ἀνάγκης, ἀλλὰ θὰ ἔλεγον ὅτι ἡ Ἑλλὰς δὲν εὑρίσκεται εἰς τὰ παλαιά της ὅρια, εἰς τὰ νέα δ’ αὐτῆς ὅρια ὑπάρχει σηροτροφία, ἡ ὁποία δὲν διατρέχει κρίσιν, ὡς ἐν τῇ παλαιᾷ Ἑλλάδι συμβαίνει, καὶ ἡ ὁποία πληρώνει φόρους πολὺ μεγαλυτέρους ἐκείνων τοὺς ὁποίους πληρώνει ἡ σηροτροφία τῆς παλαιᾶς Ἑλλάδος· θὰ εὑρισκόμεθα λοιπὸν εἰς τὴν ἀνάγκην ἢ νὰ δημιουργήσωμεν μίαν τεραστίαν ἀνισότητα μεταξὺ τῶν σηροτρόφων τῆς παλαιᾶς καὶ τῶν τῆς νέας Ἑλλάδος ἢ νὰ καταργήσωμεν καὶ ἐκεῖ τοὺς φόρους ἀναλόγως, ὁπότε τὸ ἔλλειμμα τὸ ὁποῖον ὑπῆρχεν ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Οἰκονομικῶν θὰ ἦτο πολὺ μεγαλύτερον ἀφ’ ὅσον εἷς πρόχειρος ὑπολογισμὸς ἠδύνατο νὰ δώσῃ εἰς τὸν θέλοντα νὰ τὸ ὑπολογίσῃ. Μοιραίως λοιπὸν προήχθημεν εἰς συμβιβασμὸν καὶ εἴπομεν ὅτι πρέπει καὶ ἐν τῇ παλαιᾷ Ἑλλάδι νὰ ἐπέλθῃ ἡ κατάργησις βαθμιαίως. Ἀποτελεῖ δὲ τὸ σημερινὸν μέτρον τὴν πρώτην βαθμίδα. Ἀλλὰ καὶ ἄλλος ἀκόμη λόγος ἔπρεπε ν’ ἀγάγῃ ἡμᾶς εἰς τὴν κατὰ βαθμίδας κατάργησιν τοῦ δασμοῦ, ὁ λόγος τὸν ὁποῖον ἀκολουθοῦσι πάντες ὅσοι, μεμφόμενοι τὴν προστατευτικὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν τὸ Κράτος ἠκολούθησεν ἀμελετήτως καὶ ἀβασανίστως ἀπέναντι ὡρισμένων βιομηχανιῶν, ὑποδεικνύουσιν ὅμως ὅτι πρέπει νὰ προβῶμεν βαθμιαίως εἰς τὴν κατάργησιν τῶν προστατευτικῶν δασμῶν. Ἐδώσαμεν μίαν τεχνητὴν ἐνθάρρυνσιν εἰς τὴν μεταξουργίαν ἐν Ἑλλάδι· ἂν θέλωμεν ν’ ἀφήσωμεν αὐτὴν ν’ ἀποθάνῃ, πρέπει νὰ δώσωμεν αὐτῇ καιρὸν ν’ ἀμυνθῇ, μὲ τὴν ἐλπίδα μήπως δυνηθῇ νὰ ζήσῃ ἐξ ἰδίων δυνάμεων. Ἐφαρμόζομεν λοιπὸν τοῦτο τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον ὑποδεικνύεται παρὰ πάντων τῶν μελετησάντων τὸ ζήτημα, νὰ γίνῃ βαθμηδὸν ἡ κατάργησις τῆς προστασίας, ὥστε νὰ δοθῇ καιρὸς εἰς ἐκείνας τὰς βιομηχανίας αἱ ὁποῖαι ἤθελον εἶναι ἐπαρκεῖς ἐξ ἰδίων νὰ δυνηθῶσι νὰ ζήσωσι, νὰ μὴ ὑποστῶσι δὲ τὸ κτύπημα ἰσχυρὸν τόσον, ὥστε νὰ ταφῶσιν ἀμέσως. Οἱ λόγοι οὗτοι ἠνάγκασαν ἡμᾶς νὰ προβῶμεν εἰς τὴν βαθμιαίαν κατάργησιν. Ὑποθέτω ὅτι αἱ ἐξηγήσεις αὗται εἶναι ἐπαρκεῖς καὶ ὁ κ. Βουλευτὴς πειθόμενος ὅτι πρόκειται περὶ βαθμιαίου μέτρου δὲν θὰ θελήσῃ νὰ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν συζήτησιν ὅπως γίνῃ ἡ πλήρης ἀπὸ τοῦδε κατάργησις τοῦ φόρου. Ὁ πόθος μου εἶναι βεβαίως νὰ καταργηθῇ ὁλοσχερῶς ὁ ἐξαγωγικὸς αὐτὸς δασμός, ἀλλὰ δὲν εἶναι ἀκόμη καιρὸς ἵνα δοθῇ ἡ συγκατάθεσις τοῦ συναδέλφου μου ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν. (Γίνεται εἶτα δι’ ἀναστάσεως δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχήν). Γίνονται ὡσαύτως δι’ ἀναστάσεως δεκτὰ κατ’ ἀρχὴν τὰ κάτωθι νομοσχέδια: 1) «περὶ γενικῆς ἀπογραφῆς τοῦ Κράτους», 2) «περὶ διαγραφῆς ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 2.500 κατ’ ἔτος διὰ συνδρομὴν τοῦ Κράτους ὑπὲρ τῆς ἐν Τσαγγαράδᾳ Ἀχιλλοπουλείου Ἐμπορικῆς Σχολῆς», 3) «περὶ καταργήσεως τῆς ἐν Κυθήροις Βιτσαμανείου Πρακτικῆς Ἐμπορικῆς Σχολῆς», 4) «περὶ ἀντικαταστάσεως τοῦ βʹ ἐδαφίου τοῦ 5 ἄρθρ. τοῦ νόμου ͵ΒΩΟΗʹ τῆς 14 Ἀπριλίου 1903 περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου ͵ΒΥΞΕʹ τοῦ 1897 περὶ Γεωργικῶν Σταθμῶν», 5) «περὶ κατασκευῆς στολῶν τῶν ταχυδρομικῶν καὶ τηλεγραφικῶν διανομέων», 6) «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 25 Αὐγούστου 1914 Β. Διατάγματος περὶ καλύψεως ὑπὸ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος κινδύνων πολέμου ἐπὶ φορτίων ἑλληνικῶν προϊόντων μεταφερομένων εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν διὰ λογαριασμὸν τοῦ Δημοσίου» δημοσιευθέντος ἐν τῷ ὑπ’ ἀριθ. 241 (τεύχει Αʹ) τῆς 28 Αὐγούστου φύλλῳ τῆς «Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως» καὶ περὶ καλύψεως κινδύνων ὁμοίως φορτίων εἰσαγομένων ἐκ τῆς ἀλλοδαπῆς εἰς τὸ Κράτος», 7) «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 5 Αὐγούστου 1914 Β. Διατάγματος περὶ ἀναθέσεως εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν τῆς καλύψεως κινδύνων πολέμου ἐπὶ σταφιδοφορτίων μεταφερομένων διὰ θαλάσσης εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν» δημοσιευθέντος ἐν τῷ ὑπ’ ἀριθ. 218 (τεύχει Αʹ) τῆς 5 Αὐγούστου φύλλῳ τῆς «Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως». Ἐπίσης γίνεται δεκτὸν εἰς αʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον «περὶ ἐμπορίας τῶν χημικῶν λιπασμάτων».

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξακολούθησις τῆς βʹ συζητήσεως ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ διαθέσεως ἀδιαθέτων πιστώσεων τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν». (Γίνονται δι’ ἀναστάσεως δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1, 2 καὶ 3 ὡς ἐτροποποιήθησαν ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν). Ἡ ἐπιψήφισις τοῦ συνόλου ἀναβάλλεται. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ Σχολείου Ὑγειονομικῆς Ὑπηρεσίας». (Ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 1, 2 καὶ 3 ὡς ἐτροποποιήθησαν ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὡς καὶ τὰ ἄρθρα 4–8, καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 9).

§70ΑΘ. Τ. ΜΠΑΣΙΑΣ. Ὑπάρχει τροπολογία, κ. Πρόεδρε, καθ’ ἣν δύνανται νὰ προσέρχωνται οἱ ἔφεδροι ἀξιωματικοί, ἐφ’ ὅσον τοὺς καλεῖ ἡ Ὑπηρεσία.

§71ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Προτιμῶ νὰ μείνῃ ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου ἕως ἐδῶ, διὰ νὰ ἔχω τὴν γνώμην τῆς Ὑπηρεσίας.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ καταργήσεως τῶν ἤδη Στρατοδικείων καὶ τῶν ἐν Θεσσαλονίκῃ ἀναθεωρητικῶν δικαστηρίων». Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§73Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Ἡ Ἐπιτροπὴ νομίζει ὅτι ὁ χρόνος ὁ παρεχόμενος δὲν θὰ ἐπαρκέσῃ καὶ προτείνει νὰ δοθῇ εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν τὸ δικαίωμα, ὅπως διὰ Β. Διατάγματος καταργήσῃ εἴτε ταυτοχρόνως εἴτε διαδοχικῶς τὰ Στρατοδικεῖα.

§74ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν λέγω ὅτι ἡ πρότασις εἶναι κακή, ἀλλά, ἂν παρατείνωμεν τὴν προθεσμίαν μέχρι τέλους Ἰουλίου, τὸ αὐτὸ ἀποτέλεσμα θὰ ἔχωμεν. (Ψηφίζονται εἶτα τὸ ἄρθρον 1 ὡς ἔχει, τὸ ἄρθρον 2 ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 3).

§75Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Ἐν τῇ Ἐπιτροπῇ ἐνομίσαμεν ὅτι εἶναι πολὺ ἐπικίνδυνον νὰ δώσητε πάντα τὰ δικαιώματα τοῦ Ὑπουργοῦ εἰς τὸν διοικητὴν τοῦ στρατοῦ. Νομίζω ὅτι καλὸν θὰ ἦτο, προκειμένου περὶ παραπεμπτικῶν βουλευμάτων, νὰ ἔχῃ ὁ Ὑπουργὸς τὸ δικαίωμα τῆς ἐγκρίσεως. Φρονῶ ὅτι εἰς τὸν διοικητὴν ἀνήκει νὰ κρίνῃ τὸ ζήτημα τῆς πειθαρχίας καὶ ἐφ’ ὅσον ἀθωοῖ ἔχει καλῶς, ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον καταδικάζει, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἀνακύπτει καὶ τὸ δικαίωμα τοῦ κατηγορουμένου νὰ ἔχῃ ἔφεσιν, διότι μὴ ἔχων ἄλλον βαθμὸν βεβαίως θὰ ὑφίσταται μείωσιν ἠθικήν.

§76ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Πρέπει νὰ γνωρίζητε ὅτι ἡ ἐργασία τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν εἶναι τοιαύτη, ὥστε εἶναι ἀδύνατον νὰ ὑποθέσητε ὅτι θὰ δυνηθῇ ν’ ἀναγνώσῃ πάσας τὰς δικογραφίας. Τώρα λέγεται ὅτι ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ὑπάρχει.

§77Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Ὑπάρχει ἐν τῷ ἄρθρῳ 10ῳ. Ἡμεῖς ἐπιμένομεν εἰς τὸ νὰ δύνασθε, διότι κατὰ τὸ νομοσχέδιον σήμερον δὲν δύνασθε.

§78ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τοῦτο εἶναι προσωρινόν. Θὰ τὸ ἐξετάσωμεν ἐν ἄλλῳ νομοσχεδίῳ.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 3 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ψηφίζονται εἶτα τὰ ἄρθρα 4 καὶ 5). Ἄρθρον 6 (ἀναγινώσκεται).

§80ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τὸ ἄρθρον 6 θὰ περιορισθῇ εἰς τὸ πρῶτον μέρος, μετὰ τοῦτο θὰ σταματήσῃ καὶ θὰ παρεμβληθῇ ἄρθρον 7 ἔχον ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει)· «Οἱ ὑπογραμματεῖς καὶ γραμματεῖς κτλ.». Προστίθενται εἶτα τὰ λοιπὰ τοῦ ἄρθρου 6 (ἀναγινώσκει)· «Πᾶσα διάταξις κτλ.».

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 6 ὡς ἐτροπολογήθη παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Τὸ σύνολον ἀναβάλλεται. Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 18 «περὶ συστάσεως Σώματος στρατιωτικῶν μηχανικῶν».

§82ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ν’ ἀναβληθῇ, κ. Πρόεδρε.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κατατάξεως ἐθελοντῶν». (Ψηφίζεται τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἄρθρον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ἄρθρου μόνου τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συντάξεως τῶν ἀποχωρούντων δικαστικῶν ὑπαλλήλων». Ἄρθρον μόνον (ἀναγινώσκεται).

§84Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἐν τῷ μοναδικῷ αὐτῷ ἄρθρῳ γεννᾶται μία ἀνισότης, διότι ἡ ἀφετηρία ἐξ ἧς ἀφορμᾶται, ἀπὸ ἀντεισαγγελέως καὶ ἄνω μέχρι τοῦ ἀρεοπαγίτου, εἶναι ὅπως λαμβάνωσι πάντες σύνταξιν 200 δραχμῶν. Δὲν νομίζετε ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ διακρίνωμεν αὐτοὺς εἰς κλάσσεις; Ὀρθὸν θὰ ἦτο καὶ δίκαιον ἂν ἀπὸ τοῦ ἐφέτου καὶ ἄνω ἡ σύνταξις ἐκανονίζετο εἰς δραχμὰς 300, ἐδίδετο δὲ δικαίωμα ν’ ἀποχωρήσωσιν ἐντὸς μηνὸς ἀπὸ τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου. Νομίζω δὲ ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὸν χρόνον τῆς ὑπηρεσίας νὰ μὴ εἶναι 20ετὴς ἀλλὰ 18ετὴς καὶ νὰ δύνανται ν’ ἀποχωρῶσιν οἰκειοθελῶς, ὡς εἶπον, ἐντὸς μηνὸς ἀπὸ τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου. Νομίζω ὅτι αἱ παρατηρήσεις αὗται εἶναι δίκαιαι.

§85Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Τί ἐννοεῖτε λέγοντες ὅτι λαμβάνουσι σύνταξιν οἱ ἔχοντες εἰκοσαετῆ ὑπηρεσίαν κατ’ ἐλάχιστον ὅρον; Ἐγὼ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ προστεθῇ ὅτι οἱ ἀποχωροῦντες μετὰ εἰκοσαετῆ ὑπηρεσίαν νὰ λαμβάνωσι σύνταξιν 200 δραχμῶν, οἱ δὲ ἀποχωροῦντες μετὰ εἰκοσιπενταετῆ ὑπηρεσίαν νὰ λαμβάνωσιν ἀνωτέραν· διότι δὲν εἶναι δίκαιον ὁ ἔχων εἰκοσαετῆ ὑπηρεσίαν νὰ λαμβάνῃ σύνταξιν ὁμοίαν μὲ τὴν τοῦ ἔχοντος τριακονταετῆ ὑπηρεσίαν· ἄλλως τε πολλοὶ πρωτοδίκαι οἱ ὁποῖοι ἀπεχώρησαν ἔλαβον σύνταξιν ἐφέτου. Ἤθελον νὰ πληροφορηθῶ ἂν συμπεριλαμβάνονται εἰς τὴν διάταξιν καὶ οἱ ἀποχωροῦντες, ὄχι οἱ ἀποχωρήσαντες.

§86Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Συμπεριλαμβάνονται.

§87Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Ἐπίσης, διὰ νὰ μὴ ἐπανέλθω, θὰ ὑποστηρίξω καὶ ἐγὼ τὴν πρότασιν τοῦ ἐκ Λακωνίας συναδέλφου περὶ αὐξήσεως τοῦ ποσοῦ διὰ τοὺς ἔχοντας βαθμὸν πρωτοδίκου. Νομίζω ὅτι θὰ δεχθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς τὴν τροπολογίαν μου, διότι εἶναι δικαία.

§88Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Τὸ συζητούμενον νομοσχέδιον οὐδὲν ἔχει τὸ κοινὸν πρὸς τὰς προγενεστέρας προσωρινὰς διατάξεις ἃς ἀμφότεροι οἱ προλαλήσαντες κ. Βουλευταὶ ἐμνημόνευσαν. Διὰ τῶν διατάξεων ἐκείνων ἐπεδιώκετο ἡ ἑκουσία ἀπομάκρυνσις ἀρχαιοτέρων τινῶν δικαστικῶν λειτουργῶν ἐπὶ τῇ πρὸς αὐτοὺς παροχῇ ἀνωτέρας συντάξεως, ἂν παρῃτοῦντο ἐντὸς τασσομένης προθεσμίας· ἐδέησε μάλιστα νὰ ψηφισθῇ εἰδικὴ διάταξις ἑρμηνευτικὴ ὅτι «διὰ τοῦ ὅρου ἀποχώρησις συμπεριελαμβάνετο καὶ ἐδηλοῦτο πρωτίστως ἡ παραίτησις». Ἡ διάταξις τοὐναντίον ἣν εἰσηγεῖται τὸ νομοσχέδιον φέρει χαρακτῆρα πάγιον, λαμβάνεται δὲ δι’ αὐτῆς πρόνοια ἵνα ἐξασφαλισθῇ μετρία τις ὡρισμένη κατ’ ἐλάχιστον ὅριον σύνταξις εἰς πάντας τοὺς δικαστάς, παρέδρους καὶ εἰσαγγελικοὺς λειτουργούς, οἵτινες ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁρισμῶν τοῦ Συντάγματος καὶ τῶν ἐν σχέσει πρὸς τοῦτο ψηφισθέντων νόμων ἀποχωροῦσιν ἕνεκεν ὁρίου ἡλικίας λόγῳ νόσου καὶ ἐν γένει διὰ λόγους ἀνεξαρτήτους τῆς θελήσεώς των καὶ μὴ θίγοντας συνάμα τὸ ἠθικόν των, διότι εἰς τὸ αὐτὸ ἐπιεικὲς μέτρον δὲν περιλαμβάνονται οἱ ἀποχωροῦντες ἕνεκα καταδίκης ἢ πειθαρχικῶν παραπτωμάτων, οὔτε αὐτοὶ οἱ κανονικῶς ἐξερχόμενοι διὰ παραιτήσεως ἢ θανάτου. Εἰς τοὺς δικαστικοὺς λειτουργοὺς λοιπὸν περὶ ὧν προνοεῖ τὸ νομοσχέδιον, τοὺς κατ’ ἀνάγκην καὶ ἄνευ ἰδίας ὑπαιτιότητος ἀποχωροῦντας μετὰ εἰκοσαετῆ τοὐλάχιστον ὑπηρεσίαν, προτείνεται νὰ δίδηται ἐν πάσῃ περιπτώσει σύνταξις οὐχὶ κατωτέρα τῶν 200 δραχ., ἔστω καὶ ἂν κατὰ τοὺς κειμένους νόμους ἡ σύνταξις αὐτῶν δὲν ἤθελε φθάνει τὸ ὅριον τοῦτο. Ἐὰν ἔχωσι μικροτέραν ἀναλόγως ὑπηρεσίαν ἢ ἀνώτερον βαθμόν, ἡ σύνταξις ἐνδεχομένως κατὰ τὰς γενικὰς διατάξεις δύναται νὰ εἶναι βεβαίως μείζων. Ἐπίσης, ὅταν λάβῃ πλήρη ἐφαρμογὴν καὶ ὡς πρὸς τὰς συντάξεις ὁ νόμος τοῦ 1911 ὁ αὐξάνων τοὺς μισθοὺς τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων, ὅταν δηλαδὴ αἱ ἐπενεχθεῖσαι αὐξήσεις λαμβάνωνται ὑπ’ ὄψιν καὶ διὰ τὸν ὑπολογισμὸν τῆς συντάξεως, τοῦθ’ ὅπερ ἐν τῷ νόμῳ ἐκείνῳ ὁρίζεται ὅτι θ’ ἀρχίσῃ μετὰ μίαν δεκαπενταετίαν, ἤτοι μετὰ δέκα περίπου ἔτη ἀπὸ σήμερον, καὶ ἡ κανονικὴ σύνταξις θὰ εἶναι ἀνωτέρα καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἡ ἐφαρμογὴ τῆς συζητουμένης διατάξεως θὰ περισταλῇ εἰς τὸ ἐλάχιστον· μέχρις οὗ ὅμως κατασταθῇ ἐφικτὸν νὰ πραγματοποιηθῇ ἡ τοιαύτη γενικωτέρα αὔξησις τῶν συντάξεων δὲν δύνανται νὰ γίνωσι δεκταὶ αἱ προτεινόμεναι νῦν μερικαὶ ἐπαυξήσεις, εἰς ἃς καὶ ὁ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν συνάδελφός μου ἀντιλέγει.

§89Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Νομίζω, κ. Ὑπουργέ, ὅτι δὲν θὰ βλάψῃ τὴν βάσιν τοῦ νομοσχεδίου καὶ τὴν οἰκονομίαν αὐτοῦ, ἂν προσετίθετο ὅτι οἱ ἔχοντες ὑπηρεσίαν ὀλιγωτέραν τῆς ἀπαιτουμένης διὰ λῆψιν συντάξεως νὰ λαμβάνωσι τόσην σύνταξιν. Νομίζω ὅτι εἶναι δίκαιον.

§90Λ. ΝΑΚΟΣ. Ἐγὼ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἀπ’ ἄλλης ἀπόψεως. Συμφωνῶν μὲ τὸν κ. Πετροπουλάκην ὡς πρὸς τὴν μείωσιν τοῦ ὁρίου ἐγὼ προτείνω ἐλάττωσιν μεγαλυτέραν, διότι τοῦτο θὰ βοηθήσῃ τὸ ἔργον τοῦ Ἀνωτάτου Συμβουλίου, καθόσον τώρα οἱ ἀποτελοῦντες αὐτὸ εὑρίσκονται εἰς δυσκολίαν νὰ ῥίψωσιν εἰς τὸν δρόμον ἕνα ὑπάλληλον, ἐνῷ, ἂν τῷ δοθῇ σύνταξις τις, θὰ διηυκολύνοντο πολύ. Νομίζω ὅτι τοιαύτη τις διάταξις θὰ ἦτο χρήσιμος εἰς τὸ νομοσχέδιον. (Γίνεται δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν τὸ ἄρθρον μόνον ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου).

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐκπτώσεως μέρους ἐκ τῶν ἐνοικίων δημοτικῶν ἢ κοινοτικῶν προσόδων τοῦ ἔτους 1914». Ὁ κ. Γ. Καντιάνης κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν παρετήρησεν ὅτι δὲν ὁρίζεται ποῖον εἶναι τὸ ἀνώτερον κοινοτικὸν ἢ δημοτικὸν Συμβούλιον.

§92Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὑπάρχει διάταξις ἡ ὁποία λέγει ὅ,τι ἀφορᾷ εἰς τοὺς φόρους τῶν ὠνίων καὶ ὁρίζει...

§93Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Διὰ τὴν ἐφαρμογὴν ὅμως αὐτοῦ τοῦ πολυθρυλήτου νόμου ἐγεννήθησαν πλεῖστα ὅσα ζητήματα. Ὑπάρχει ἀπόφασις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν ὅστις ἠκύρωσεν ἀπόφασιν τοῦ δήμου Καλαμῶν, διότι δὲν δύναται τὸ δημοτικὸν Συμβούλιον Καλαμῶν προκειμένου περὶ ἀφέσεως χρέους νὰ ὑποχρεώσῃ καὶ τὰς ἄλλας κοινότητας αἱ ὁποῖαι ἀπεσπάσθησαν, ἐφ’ ὅσον αἱ ἄλλαι κοινότητες δὲν συγκατατίθενται εἰς τὴν μείωσιν. Νομίζω ὅτι ὁ καθορισμὸς εἶναι ἀναγκαῖος· νὰ ὁρισθῇ «τῆς πρωτευούσης τοῦ τέως δήμου».

§94Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Ὑπέβαλον μίαν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ πρώτου ἄρθρου σχετικῶς πρὸς τὴν διατύπωσιν, διότι ὡς ἔχει τὸ ἄρθρον δύναται νὰ ἐννοηθῇ ὅτι πρόκειται περὶ μειώσεως μόνον τοῦ ποσοστοῦ. Ἐπίσης ὑπέβαλον κατὰ τὴν προηγουμένην συζήτησιν τὴν γνώμην ὅπως τροποποιηθῇ κατὰ τρόπον εὐκρινέστερον καὶ δικαιότερον τὸ ἄρθρον.

§95Μ. ΣΤΕΛΛΑΚΗΣ. Οἱ δικαιολογητικοὶ λόγοι τῆς εἰσαγωγῆς τοῦ νομοσχεδίου τούτου εἶναι ἡ πιθανὴ ζημία τῶν ἐνοικιαστῶν, τῶν ὁποίων τὰς ἀποδόσεις διέψευσαν περιστάσεις ἀντίξοοι. Οἱ λόγοι οἱ ἐπιβαλόντες τὴν ὑποβολὴν τοῦ νομοσχεδίου διὰ τοὺς ἐνοικιαστὰς τοῦ 1914 νομίζω ὅτι συντρέχουσι καὶ διὰ τοὺς ἐνοικιαστὰς τῶν προηγουμένων ἐτῶν, ἀφοῦ καὶ κατ’ αὐτὰ ἡ αὐτὴ δυσπραγία ἐπεκράτησεν εἰς τὸ ἐμπόριον καὶ τὴν εἰσαγωγήν. Ἐὰν ἡ Ἑλληνικὴ Πολιτεία σύνοιδεν ὅτι οὐδεὶς πρέπει νὰ γίνῃ πλουσιώτερος ἐπὶ ζημίᾳ τοῦ ἄλλου, νομίζω ὅτι τὸ αὐτὸ μέτρον πρέπει νὰ ληφθῇ καὶ διὰ τοὺς ἐνοικιαστὰς τῶν ἐτῶν 1912 καὶ 1913.

§96Σ. ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ. Οἱ αὐτοὶ λόγοι οἱ συντρέξαντες διὰ τὸ ἔτος 1914 συντρέχουσι καὶ διὰ τὰ ἔτη 1912 καὶ 1913. Διὰ τοῦτο συνηγορῶ ὑπὲρ τῆς προτάσεως τοῦ κ. συναδέλφου.

§97Ι. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Οὐδεὶς τῶν συναδέλφων ἔχει ἀντίρρησιν.

§98ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Οὐδεμία τροποποίησις θὰ γίνῃ δεκτή. Ἡ ἐπιμονή σας θὰ συντείνῃ μόνον εἰς τὸ ν’ ἀποσύρω τὸ νομοσχέδιον.

§99Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Διὰ τοὺς ἐνοικιαστὰς τῶν κτημάτων τῶν δήμων;

§100ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ ἐξετάσῃ τὸ νομοσχέδιον ἄνευ οὐδενὸς ἐπηρεασμοῦ ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, μὲ μόνην τὴν δήλωσιν αὐτῆς ὅτι εἶναι ἀδύνατον νὰ καταστήσῃ εὐεργετικὸν τὸν νόμον δι’ οὐδεμιᾶς τροποποιήσεως. Ἀπόκειται εἰς τοὺς κ. Βουλευτὰς νὰ κρίνωσιν ἂν τὸ νομοσχέδιον εἶναι καλὸν ὡς ἔχει.

§101Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ἐὰν κρίνητε ἀναγκαῖον νὰ ἐλαττωθῇ ἡ ζημία, τὴν ὁποίαν προβλέπει τὸ νομοσχέδιον διὰ τοὺς ἐνοικιαστὰς τοῦ τρέχοντος ἔτους, δὲν βλέπω τὸν λόγον διατί νὰ μὴ γίνῃ ἀποδοχὴ καὶ διὰ τοὺς ἐνοικιαστὰς τῶν προηγουμένων ἐτῶν, τῶν ἐτῶν τοῦ πολέμου.

§102ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δηλῶ ὅτι ἀποσύρω τὸ νομοσχέδιον. Μὲ τοῦτο, πρέπει νὰ ἐξηγηθῶ, δὲν νομίζω ὅτι οἱ δῆμοι θὰ κάμωσι κατάχρησιν τῆς ἐλλείψεως προνοίας ἐκ μέρους τῆς Πολιτείας ἐν τῷ θέματι τούτῳ. Ἐλπίζω ὅτι οἱ δῆμοι, παρὰ τῶν ὁποίων οἱ ἐνοικιασταὶ ἕνεκεν ἐκτάκτων περιστάσεων καὶ ἀπρονοήτων, δὲν κατώρθωσαν ἐγκαίρως νὰ ζητήσωσιν ἐλάττωσιν, θὰ θελήσωσιν, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν κειμένων νόμων νὰ προτείνωσιν ἐλάττωσιν τοῦ ποσοῦ καθ’ ὃ ποσοστὸν ἐγκρίνουσιν.

§103Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Καὶ ἡ ἔγκρισις;

§104ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὑπὸ τὴν εὐθύνην τοῦ Ὑπουργείου. Ἄς λειτουργήσωσι κανονικῶς οἱ νόμοι.

§105Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε, ἐπὶ τῆς προτάσεως τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ.

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίσατε, κ. Τσαλδάρη.

§107Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ εἰσήχθη μετὰ προηγουμένην ἰδιαιτέραν ἐντελῶς μελέτην ὁλοκλήρου τῆς Κυβερνήσεως. Αὕτη ἀνεγνώρισεν ἐπὶ τῇ βάσει τῶν διαφόρων δεδομένων καὶ πληροφοριῶν ἰδιαιτέρων τὰς ὁποίας ἔλαβε διὰ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ἐπείσθη ὅτι ὄντως ἐπῆλθεν ἀδικία εἰς ὡρισμένα πρόσωπα χρῄζουσα νομοθετικῆς τινος θεραπείας, διότι εἶναι ἀναντίρρητον ὅτι οἱ ἐνοικιασταὶ αὐτοὶ ὑπέστησαν ζημίας ἐκ τῶν ἐκτάκτων περιστατικῶν, αἱ ὁποῖαι ζημίαι πρόκειται διὰ τῶν ὑφισταμένων συμβάσεων μετὰ τῶν δήμων νὰ ἐπιπέσωσι καθ’ ὁλοκληρίαν ἐπ’ αὐτῶν, ἐνῷ εἶναι δίκαιον νὰ ἐπιπέσωσι καὶ ἐπὶ τῶν δήμων. Καὶ ἀφοῦ οὕτως ἐμελέτησε τὸ πρᾶγμα ἐζήτησε διὰ τῶν νομαρχῶν πληροφορίας καὶ ἐπείσθη ὅτι γίνεται ἀδικία τις, ἠθέλησε δὲ διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ νὰ θεραπεύσῃ τὴν ἀδικίαν ταύτην. Τὸ νομοσχέδιον εἰσήχθη εἰς τὴν Βουλήν, υἱοθετήθη παρὰ τῆς Βουλῆς δίς, διότι καὶ κατ’ ἀρχὴν καὶ εἰς πρώτην συζήτησιν ἐψηφίσθη. Ἤδη κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν βλέπω ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως παλινῳδεῖ εἰς σκέψεις καὶ ἀποφάσεις, τὰς ὁποίας ἔλαβε καὶ τὰς ὁποίας διετύπωσεν εἰς ὡρισμένον νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον εἰσηγήθη εἰς τὴν Βουλήν, διότι ἐκ μέρους τῶν ἀντιπροσώπων ἐγένοντο παρατηρήσεις ὅτι ἴσως χρῄζει ἡ νομοθετικὴ μέριμνα νὰ ἐπεκταθῇ περισσότερον, καὶ ζητεῖ ν’ ἀποσύρῃ τὸ νομοσχέδιον καὶ οὕτω νὰ μείνῃ ἀθεράπευτος μία ἀδικία, ἥτις ἀναγνωρίζεται ὑφ’ ὁλοκλήρου τῆς ἀντιπροσωπείας τοῦ Ἔθνους. Τοῦτο θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω ὅτι εἶναι μὴ συνᾷδον.

§108ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Εἶναι παλινῳδία.

§109Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ὄχι μόνον τοῦτο. Πρόκειται καὶ περὶ ἄλλου. Ἐπειδὴ ἠρεθίσθητε ἐκ τοῦ θορύβου ὁ ὁποῖος ἐγένετο, ἀμέσως συνελάβετε ἀπόφασιν ἵνα ἀποσύρητε αὐτό. Νομίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ εἶναι δυνατὸν ἀντὶ ν’ ἀποσύρῃ τὸ νομοσχέδιον νὰ μελετήσῃ τὰς παρατηρήσεις αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο, ἵνα κατασταθῇ τοῦτο ὅσον τὸ δυνατὸν τελειότερον. Τὸ νὰ ἔρχηται ἡ Κυβέρνησις καὶ ν’ ἀποσύρῃ τὸ νομοσχέδιον, διότι ἐγένετο θόρυβός τις περὶ αὐτό, δὲν εἶναι ὀρθόν. Τοῦτο ἤθελον νὰ παρατηρήσω, καὶ νομίζω ὅτι μετὰ ψυχραιμοτέραν τῶν πραγμάτων ἐξέτασιν θὰ πεισθῇ ἡ Κυβέρνησις ὅτι δὲν πρέπει ν’ ἀποσύρῃ τὸ νομοσχέδιον, ἀλλὰ ν’ ἀναβάλῃ αὐτό, ἵνα συζητήσωμεν ἄλλην ἡμέραν, διότι ἐκτίθεται καὶ αὐτὴ ἡ ἀντιπροσωπεία τοῦ Ἔθνους ἡ ὁποία τὸ υἱοθέτησεν.

§110ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχω ἀνάγκην νὰ ἐξηγήσω πῶς ἔλαβε χώραν ἡ παλινῳδία διὰ τὴν ὁποίαν μὲ κατηγορεῖ ὁ κ. Βουλευτής. Ἡ πρότασις αὐτὴ τοῦ νόμου ἦλθεν ἐν τῷ Ὑπουργικῷ Συμβουλίῳ, συνεζητήθη ἐπὶ μακρόν, δὲν ἔχω ἀνάγκην δὲ νὰ σᾶς ἀποκρύψω τίποτε τὸ ὁποῖον ἐγένετο ἐν τῷ Ὑπουργικῷ Συμβουλίῳ, καὶ σᾶς λέγω ὅτι ἐπὶ πολὺ συνεζητήσαμεν καὶ διιστάμεθα πρὸς τὰς γνώμας ἂν ἴσως ἔπρεπε νὰ γίνῃ ἢ δὲν ἔπρεπε, καὶ τέλος πάντων ἐσχηματίσθη ἐν τῷ Ὑπουργικῷ Συμβουλίῳ πλειονοψηφία ὅτι καλὸν εἶναι νὰ ὑποβάλωμεν τὸ νομοσχέδιον. Ἤμην λοιπὸν ἐξ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι εἶχον ἐνδοιασμοὺς περὶ τῆς ὑποβολῆς τοῦ νομοσχεδίου, σήμερον δὲ ἰδὼν ὅτι προκαλοῦνται συζητήσεις εἶπον ὅτι δικαίως εἶχον ἐνδοιασμοὺς καὶ ἐπανέρχομαι εἰς αὐτοὺς δηλῶν ὅτι δὲν υἱοθετεῖται ὑπὸ τῆς Βουλῆς καὶ τὸ ἀποσύρω καὶ παραπέμπω τοὺς ἐνοικιαστὰς εἰς τὰς κειμένας διατάξεις τῶν νόμων. Προσέτι εἶπον ὅτι ἐλπίζω ὅτι οἱ δῆμοι δὲν θὰ κάμωσι κατάχρησιν τῆς θέσεώς των προβαίνοντες εἰς ἐξέτασιν τῶν πραγμάτων. Ὁπωσδήποτε τὸ νομοσχέδιον ἀποσύρεται, ἂν δέ τινες τῶν κ. Βουλευτῶν θέλωσι πάλιν νὰ τὸ φέρωσιν ὡς πρότασιν νόμου, ἂς τὸ φέρωσι καὶ ἡ Βουλὴ ἂς ἀποφασίσῃ ἐπ’ αὐτοῦ, ἀλλ’ υἱοθετημένον ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν δὲν θὰ ἔλθῃ.

§111Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὴ ἡ διόρθωσις ἐκ μέρους τῶν δήμων, διότι εἰς πάσας τὰς προκηρύξεις αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο τίθεται ὡς ὅρος ὅτι παραιτοῦνται οἱ ἐνοικιασταὶ πάσης ἀποζημιώσεως.

§112Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Οἱ κείμενοι νόμοι εἶναι ἐπαρκεῖς πρὸς προστασίαν τῶν ἐνοικιαστῶν. Τὸ ζήτημα εἶναι ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρχῃ μέσον τι ἀπέναντι τῆς αὐθαιρεσίας τοῦ νομάρχου ἢ τῆς ἀρνήσεως τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου. Δεχόμεθα νὰ μᾶς δώσητε τὸ ἄρθρον 2 καὶ ἂς ἀποσυρθῇ τὸ νομοσχέδιον· νὰ ἔχωμεν τὸ δικαίωμα ἐν ἀρνήσει τοῦ νομάρχου νὰ καταφεύγωμεν εἰς τὴν Ἐπιτροπήν. Ἀφοῦ ἔχετε ἐμπιστοσύνην εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν καὶ τὸ νομοσχέδιον δὶς ἐψηφίσθη, πῶς εὑρίσκετε ὅτι εἶναι ἐπικίνδυνον καὶ πρόκειται νὰ καταστρέψῃ τὰ συμφέροντα τῶν δήμων; Λοιπὸν δώσατέ μας τὸ ἄρθρον 2 καὶ ἀποσύρατε τὸ νομοσχέδιον.

§113ΑΘ. Τ. ΜΠΑΣΙΑΣ. Βεβαίως εἶναι δικαίωμα τῆς Κυβερνήσεως ν’ ἀποσύρῃ τὸ νομοσχέδιον, δὲν ὑποθέτω ὅμως ὅτι εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη νὰ πράξῃ τοῦτο.

§114Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Δύναμαι νὰ βεβαιώσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, παραπέμψαντα τοὺς ἀτυχεῖς ἀδικηθέντας εἰς τὴν νόμιμον ὁδὸν καὶ εἰς τὰς ὑπαρχούσας διατάξεις, ὅτι κατέφυγον κατὰ τὸ 1912 καὶ 1913 καὶ τὰ δημοτικὰ συμβούλια ἐζήτησαν τὴν μείωσιν τοῦ ἐνοικίου. Ἡ διοικητικὴ Ἀρχὴ ἀπέρριψε τὴν γνώμην τῶν δημοτικῶν συμβουλίων, κατέφυγε δὲ δι’ ἐφέσεως ἐνώπιον τοῦ Ὑπουργείου, τὸ δὲ Ὑπουργεῖον ἔσχε τὴν γνώμην τῆς διοικητικῆς Ἀρχῆς καὶ μόνον περὶ τῶν κέντρων ἐλήφθη πρόνοια, τὰ ὁποῖα κατ’ ἐμὴν ἀντίληψιν ὠφελήθησαν, περὶ δὲ τῶν ἀγροτικῶν δήμων, οἱ ὁποῖοι κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἠρημώθησαν, διότι οἱ καταναλωταὶ μετέβησαν εἰς τὸν στρατόν, οὐδὲν μέτρον ἐλήφθη, οἱ δὲ ἐνοικιασταὶ ἐκηρύχθησαν πάντες εἰς κατάστασιν πτωχεύσεως. Δι’ οὐδένα ἔχω ἐνδιαφέρον οὔτε θέλω νὰ ὑποστηρίξω οὐδένα· μόνον χρονογραφικῶς δίδω τὰς πληροφορίας ταύτας, ἵνα ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως πεισθῇ ὅτι διὰ τῆς ὁδοῦ τὴν ὁποίαν δεικνύει πρὸς αὐτοὺς δὲν δύνανται νὰ φθάσωσί ποτε εἰς ἀποτέλεσμα.

§115Η. ΚΟΠΑΝΙΤΣΑΣ. Ἐγὼ εὑρίσκω πολὺ ὀρθὸν τὸ μέτρον ν’ ἀποσυρθῇ τὸ νομοσχέδιον, διότι, ὡς διετυπώθη τοῦτο, δὲν δύναταί τις ν’ ἀμφισβητήσῃ σοβαρῶς ὅτι δὲν διετυπώθη συνταγματικῶς καὶ ὅτι δὲν δύναται ἡ Πολιτεία νὰ ἐπεμβῇ ἐπὶ κεκτημένων δικαιωμάτων τοῦ δήμου καὶ ἀπαλλοτριώσῃ αὐτὰ ἄνευ προηγουμένης ἀποζημιώσεως. Θὰ παρακαλέσω ὅμως τὸν κύριον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ν’ ἀκούσῃ τὴν γνώμην μου. Εὑρίσκω, εἶπον, ὀρθὸν τὸ μέτρον ν’ ἀποσύρητε τὸ νομοσχέδιον, διότι νομίζω ὅτι ὡς ἔχει διατυπωθῇ τοῦτο εἶναι κάπως στενοχωρημένον καὶ ὅτι δὲν δύναται νὰ ὑποστηριχθῇ συνταγματικῶς, καὶ εὑρίσκω ὀρθὴν τὴν γνώμην τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου, ὅστις εἰς τὴν κατ’ ἀρχὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου ἔφερεν ἀντιρρήσεις ἐπὶ τῆς συνταγματικότητος τούτου. Ὀρθότερον θὰ ἦτο τὸ ζήτημα τοῦτο νὰ παραπεμφθῇ ὑποχρεωτικῶς εἰς τὰ δημοτικὰ συμβούλια, τὰ μόνα ἁρμόδια ν’ ἀποφανθῶσι περὶ τῆς ἑαυτῶν περιουσίας. Ἀλλὰ τὰ δημοτικὰ συμβούλια, περιοριζόμενα εἰς τοὺς ὅρους οἵτινες στερεοτύπως ἀναγράφονται εἰς τὰς διακηρύξεις τῶν δημοπρασιῶν καὶ εἰς τὰ συμβόλαια τὰ συντασσόμενα κατόπιν τῶν δημοπρασιῶν, ὅτι οἱ ἐνοικιασταὶ δὲν δύνανται νὰ ἐπικαλεσθῶσιν ἀνωτέραν βίαν ἢ θεομηνίαν, ὀχυρούμενοι, λέγω, ὄπισθεν τῶν ὅρων τούτων, εἴτε ἐκ δυστροπίας εἴτε ἐκ νομιζομένης ἀδυναμίας ἀρνοῦνται ἐντελῶς νὰ ἐξετάσωσι τὰ δίκαια πολλάκις παράπονα τῶν ἐνοικιαστῶν. Θὰ ἦτο δικαιότερον καὶ θ’ ἀπεδίδομεν τὴν ὑπόθεσιν εἰς τοὺς φυσικοὺς δικαστάς, ἂν ἡ Κυβέρνησις ἀνελάμβανε νὰ εἰσαγάγῃ νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου οἱ ὅροι αὐτοὶ οἱ ἀναγραφόμενοι εἰς τὰ συμβόλαια δὲν λαμβάνονται ὑπ’ ὄψιν διὰ τὸ τρέχον ἔτος καὶ ἑπομένως, ἐὰν οἱ ἐνοικιασταὶ δὲν εὕρωσι τὸ δίκαιον εἰς τὰ δημοτικὰ συμβούλια, νὰ δύνανται νὰ προσφύγωσιν εἰς τὰ δικαστήρια, τὰ ὁποῖα ἤθελον ἐκτιμήσει τὴν πραγματικὴν ζημίαν ἥτις θὰ ἐπήρχετο αὐτοῖς. Τοιουτοτρόπως θὰ εὑρίσκομεν μέτρον τι δίκαιον καὶ θὰ ἀπεφεύγομεν τὰς ὑπερβασίας.

§116ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Νομίζω ὅτι ἡ ῥήτρα, ἡ ὁποία φαίνεται ὅτι περιλαμβάνεται εἰς τὰ πλεῖστα, ἂν ὄχι εἰς πάντα τὰ συμβόλαια, δὲν ἔχει παρὰ μόνον τοῦτο, ὅτι τὰ δημοτικὰ συμβούλια, ἂν θέλωσι, δύνανται ὀχυρούμενα ὄπισθεν τῆς ῥήτρας αὐτῆς μηδεμίαν παραχώρησιν νὰ κάμωσι καὶ εἰς μηδεμίαν νὰ ἔρχωνται συμφωνίαν, ὄχι ὅμως ὅτι τοῦτο ἐμποδίζει τὸ δημοτικὸν συμβούλιον νὰ κάμῃ παραχωρήσεις. Δυνάμεθα ὅμως νὰ συστήσωμεν εἰς τὴν Διοίκησιν καὶ εἰς τοὺς νομάρχας, ὅπως μὴ λαμβάνωσιν ὑπ’ ὄψιν τοὺς τοιούτους ὅρους. Νομίζω ὅτι οὕτω φθάνομεν εἰς αὐτὸ τὸ ὁποῖον ὑποστηρίζετε.

§117Η. ΚΟΠΑΝΙΤΣΑΣ. Ἐγὼ νομίζω ὅτι ἔπρεπε ν’ ἀνοιχθῇ ἡ ὁδὸς ἡ δικαστική. Καὶ ἂν οἱ ἐνοικιασταὶ νομίζωσιν ὅτι δικαιοῦνται νὰ τύχωσι συγκαταβάσεώς τινος νὰ προστρέχωσιν ἐκεῖ ἐφ’ ὅσον τὰ δημοτικὰ συμβούλια ἀρνοῦνται.

§118Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Νὰ μὴ εἶναι ὑποχρεωτικὴ ἡ ἀπόφασις τοῦ συμβουλίου.

§119Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Εἶναι ἡ ἐγκύκλιος τοῦ Ὑπουργείου ὅτι ἡ ῥήτρα αὐτὴ δὲν κωλύει τοὺς δημοτικοὺς συμβούλους νὰ εἶναι συγκαταβατικοί.

§120Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Δὲν ἔχομεν οὕτω κανένα ὑπεύθυνον.

§121ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Εἶναι ζήτημα πλέον κυβερνητικόν.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ͵ΓΥΜϚʹ περὶ ταχυδρομικῶν ταμιευτηρίων». (Γίνεται δεκτὴ ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ μέτρων πρὸς προαγωγὴν τῆς ἁλιείας καὶ περὶ συμμετοχῆς τῆς Ἑλλάδος εἰς τὴν ὠκεανογραφικὴν ἐξερεύνησιν τῆς Μεσογείου». (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἄρθρον τὸ νομοσχέδιον). (Γίνονται εἶτα δεκτὰ τὰ ἄρθρα μόνα ὡς καὶ τὰ σύνολα τῶν κάτωθι νομοσχεδίων ἄνευ ἀντιρρήσεως, 1) «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ͵ΓΦΝΒʹ περὶ «Ἐθνικῆς Πινακοθήκης», 2) «περὶ κυρώσεως ἀτμοπλοϊκῆς συμβάσεως μεταξὺ τῆς τέως Γενικῆς διευθύνσεως τῶν ταχυδρομείων καὶ τηλεγράφων καὶ τῆς ἐν Πειραιεῖ ἑδρευούσης «Νεοελληνικῆς Ἑταιρείας», 3) «περὶ κυρώσεως ἀτμοπλοϊκῆς συμβάσεως τῆς τέως Γενικῆς διευθύνσεως τῶν ταχυδρομείων καὶ τηλεγράφων καὶ τῶν ἰδιοκτητῶν τοῦ ὑπὸ Ἑλληνικὴν σημαίαν ἀτμοπλοίου «Ἑρμιόνης», 4) «περὶ κυρώσεως προσθέτου ἀτμοπλοϊκῆς συμβάσεως μεταξὺ τῆς τέως Γενικῆς διευθύνσεως τῶν ταχυδρομείων καὶ τηλεγράφων καὶ τῆς Ἑλληνικῆς ἀτμοπλοΐας «Π. Πανταλέοντος», 5) «περὶ κυρώσεως ἀτμοπλοϊκῆς συμβάσεως μεταξὺ τῆς τέως Γενικῆς διευθύνσεως τῶν ταχυδρομείων καὶ τηλεγράφων καὶ τῆς ἑλληνικῆς ἀτμοπλοΐας «Ἀρχιπελάγους», 6) «περὶ κυρώσεως ἀτμοπλοϊκῆς συμβάσεως μεταξὺ τῆς τέως Γενικῆς διευθύνσεως τῶν ταχυδρομείων καὶ τηλεγράφων καὶ τῆς ἐν Πειραιεῖ ἑδρευούσης Ἑλληνικῆς ἀτμοπλοΐας Σποράδων»). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τῆς ἀνάγκης τῆς κατασκευῆς ἐν Ἑλλάδι βλημάτων ἀσκήσεων». (Γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1–12). Ἄρθρον 13 (ἀναγινώσκεται).

§123ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Εἰς τὸ τέλος τοῦ αʹ ἐδαφίου ἐντὸς παρενθέσεως τίθεται τεχνική τις ἐπεξήγησις.

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 13 ὡς ἐτροποποιήθη παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνονται εἶτα δεκτὰ τὰ ἄρθρα 14–20). Ἄρθρον 21 (ἀναγινώσκεται).

§125ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Καὶ ἐδῶ γίνεται τεχνική τις καλυτέρα διατύπωσις.

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 21 ὡς ἐτροποποιήθη παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνεται εἶτα δεκτὸν τὸ ἄρθρον 22). Ἡ ψήφισις τοῦ συνόλου ἀναβάλλεται. Τὰ ὑπ’ ἀριθμὸν 31 καὶ 32 ἀναβάλλονται. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ φορολογίας τῶν κληρονομιῶν νόμων».

§127Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ν’ ἀναβληθῇ δι’ αὔριον. Δὲν διενεμήθησαν εἰσέτι αἱ τροπολογίαι.

§128ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἄς ἀναβληθῇ δι’ αὔριον.

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ὀργανισμοῦ τῆς Κεντρικῆς Ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν».

§130Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Τὰ τοιαῦτα νομοσχέδια δὲν ἔχουσιν ἀρχήν· ἔχουσι λεπτομερείας, αἱ ὁποῖαι πρέπει νὰ εἶναι γνωσταὶ ἐξ ἀρχῆς.

§131ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὁ ὀργανισμὸς ἔχει ὑποβληθῆ πρὸ μηνῶν, περιέχει δὲ ὡρισμένας ἀρχὰς ὀργανισμοῦ διαφόρων Ὑπηρεσιῶν. Αἱ εἰσαγόμεναι νεώτεραι διορθώσεις ἀφορῶσιν εἰς σχετικὴν ἀποκέντρωσιν ἀφ’ ἑνὸς καὶ ἀφ’ ἑτέρου εἰς σύμπτυξιν μερικῶν Ὑπηρεσιῶν εἰς ἑνιαῖον σύνολον. Κατὰ τὴν αʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν θὰ ὑποβάλω τὰς τροπολογίας.

§132Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Καίτοι κατ’ ἀρχὴν εἶμαι ἐναντίον τοῦ νομοσχεδίου, ἐν τούτοις ἐπιφυλάσσομαι νὰ ὁμιλήσω κατὰ τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν. (Ψηφίζεται ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου. Ἐπίσης ψηφίζεται ἡ ἀρχὴ τῶν ἑπομένων νομοσχεδίων· 1) «περὶ ὀργανισμοῦ τῆς Κεντρικῆς Ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν», 2) «περὶ τροποποιήσεως τῶν περὶ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου νόμων», 3) «περὶ παροχῆς ὑπὸ τοῦ λιμενικοῦ ταμείου Βόλου εἰσφορᾶς διὰ τὴν ἐξακολούθησιν τῶν ἐν Παγασαῖς ἀνασκαφῶν», 4) «περὶ ἐκποιήσεως τοῦ διδακτηρίου τοῦ Βαρβακείου Λυκείου καὶ ἀνεγέρσεως νέου», 5) «περὶ τοῦ κατὰ τὸ ἄρθρον 104 τοῦ Συντάγματος Πειθαρχικοῦ Συμβουλίου», 6) «περὶ δικαστηρίου συγκρούσεως καθηκόντων», 7) «περὶ τοῦ κατὰ τὸ ἄρθρον 103 τοῦ Συντάγματος εἰδικοῦ δικαστηρίου πρὸς ἐκδίκασιν ἀγωγῶν κακοδικίας». Ἐπίσης ψηφίζεται εἰς αʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 6 τοῦ νόμου ͵ΓΩΛΖʹ τοῦ 1911 περὶ συμβατικοῦ τόκου, τοκογλυφίας καὶ αἰσχροκερδείας»).

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ καθορισμοῦ τηλεφωνικῶν τελῶν καὶ περὶ ἀντιτίμου τευχῶν τηλεγραφημάτων». (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 1 ὡς ἔχει καὶ τὸ ἄρθρον 2 ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ). Τὸ σύνολον ἀναβάλλεται. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ φορολογίας τῶν κουκουλίων ὡς καὶ τοῦ ὀπίου». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον ὡς ἔχει).

§134ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Παρακαλῶ, ἂν συναινῇ ἡ Βουλή, νὰ ψηφισθῶσι κατ’ ἀρχὴν τὰ ὑπ’ ἀριθμοὺς 63, 64 καὶ 65 νομοσχέδια.

§135ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. (Ψηφίζεται ἡ ἀρχὴ τῶν ἑπομένων νομοσχεδίων· 1) «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ͵ΓΨΝΗʹ τοῦ 1911 περὶ νομοπαρασκευαστικῶν Ἐπιτροπειῶν», 2) «περὶ προστασίας τῆς νομῆς ἐπὶ δημοσίων γαιῶν ἐν ταῖς νέαις Χώραις», 3) «περὶ νομίμου συγκροτήσεως τῶν ἐν ταῖς νέαις Χώραις ὁμορρύθμων καὶ ἑτερορρύθμων ἐμπορικῶν ἑταιρειῶν»). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀπονομῆς προνομίου εὑρεσιτεχνίας εἰς τὸν χημικὸν Ἄγγελον Σκιτζόπουλον». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον τὸ νομοσχέδιον). Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας ὑποβάλλει τὰ ἑξῆς νομοσχέδια· 1) «περὶ ἀποδόσεως εἰς τὴν κοινότητα Θηρασίας δραχ. 5000 ἐτησίως ἐκ τῶν εἰσπραττομένων ἐκ τῆς ἐξαγομένης Θηραϊκῆς γῆς» καὶ 2) «περὶ ἀποστολῆς διὰ χρηματοδεμάτων μέσῳ τῶν ταχυδρομείων ποσῶν προωρισμένων εἴτε πρὸς πληρωμὴν ἐπιταγῶν εἴτε πρὸς κατάθεσιν ταχυδρομικῶν καὶ τηλεγραφικῶν εἰσπράξεων». Ἀνακοινῶ ἤδη πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς· Ὁ βουλευτὴς κ. Π. Πολυχρονιάδης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συστάσεως Σώματος Στρατιωτικῆς Δικαιοσύνης». Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Τ. Μπασιᾶς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ «τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ Προξενικοῦ νόμου»· Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ι. Χριστοδουλιᾶς, Γ. Τσακανίκας καὶ Γ. Ἰατρίδης ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ δικαστικῶν ἀντιπροσώπων παρὰ τοῖς οἰκονομικοῖς ἐφόροις»· Ἡ Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν νόμων ͵ΓΩΚΓʹ, ͵ΓΩΚΕʹ περὶ ὀργανισμοῦ τῶν Πανεπιστημίων, ͵ΓΦΞϚʹ καὶ 221 περὶ παρατάσεως τοῦ χρόνου ἐγγραφῆς κτλ. τῶν φοιτητῶν» ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς· Ἡ Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου περὶ συστάσεως δήμων καὶ κοινοτήτων» ἐνισχύεται καὶ διὰ τοῦ κ. Ι. Τρικούπη. Ἅπασαι θέλουσιν ἐκτυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Ἀρχεῖον Βουλῆς). Συναινέσει τῆς Βουλῆς λύεται ἡ συνεδρίασις (ὥρᾳ 7.45′ μ. μ.).