1914.10.24

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 34

τῆς 24ης Ὀκτωβρίου 1914.

(Παρασκευή, ὥρα 5.10′ μ. μ.)

Προεδρία κ. Κ. Ζαβιτσιάνου.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς· Οἱ κατάδικοι τῶν φυλακῶν Πύργου παρακαλοῦσιν ὅπως ληφθῇ πρόνοια πρὸς βελτίωσιν τῆς θέσεώς των· Οἱ κάτοικοι τοῦ χωρίου Λεζίου τῆς κοινότητος Χασάμπασα παρακαλοῦσιν ὅπως συσταθῇ κοινὸν δημοτικὸν σχολεῖον· Οἱ ἔμποροι Καλαμῶν παρακαλοῦσιν ὅπως καθιερωθῇ τάχιστα χρεοστάσιον· Οἱ κάτοικοι τοῦ χωρίου Ἀφροδίτης παρακαλοῦσιν ὅπως κατασκευασθῇ ἀντιπλημμυρικὸν πρόχωμα· Ὁ Σύνδεσμος ἀποστράτων ἀξιωματικῶν παρακαλεῖ ὅπως μὴ ἀποκοπῶσιν οἱ πόροι τοῦ Μετοχικοῦ Ταμείου διὰ τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ νόμου περὶ ἐπεστρατευμένων ὁπλιτῶν· Ὁ λαὸς τῆς κοινότητος Λαμπετίου παρακαλεῖ διὰ ψηφίσματος ὅπως ληφθῇ πρόνοια περὶ αὐτῶν· Οἱ κάτοικοι τοῦ χωρίου Ῥιζῶν παρακαλοῦσιν ὅπως διαρρυθμισθῇ ἡ κοίτη τοῦ ποταμοῦ Δολιανίτου· Ὁ ἐν Πειραιεῖ μηχανουργικὸς Σύνδεσμος παρακαλεῖ ὅπως μὴ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐκπτώσεως τῶν ἐνοικιαστῶν τοῦ δημοτικοῦ καὶ κοινοτικοῦ φόρου, ὡς μὴ ἐξυπηρετοῦν τὸν σκοπόν του· Οἱ κάτοικοι τοῦ χωρίου Μαραθοπόλεως παρακαλοῦσιν ὅπως ληφθῇ μέτρον τι ὑπὲρ τῶν πενομένων γεωργοκτηματιῶν τῆς περιφερείας των. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται ἤδη εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων.

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἠλ. Κοπανίτσας ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ ἐκ Σπάρτης Ἀλιφεράκη.

§3Η. ΚΟΠΑΝΙΤΣΑΣ. Ἡ ἀναφορὰ αὐτή, κ. Πρόεδρε, εἶναι αἴτησις ἐνοικιαστοῦ φόρου ὠνίων καὶ ἐμπορευμάτων, ὁ ὁποῖος δὲν ζητεῖ τίποτε πλειότερον παρὰ ὅ,τι καὶ οἱ ἄλλοι πρὸ αὐτοῦ ἀναφερθέντες εἰς τὴν Βουλὴν ἐνοικιασταί. Δὲν ἔχω ἢ νὰ συστήσω τὴν ἀναφορὰν αὐτὴν ὡς δικαίαν καὶ ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἐπισπεύσῃ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ σχετικοῦ νομοσχεδίου τὸ ὁποῖον ὑπεβλήθη, ἵνα λείψωσι τὰ παράπονα αὐτά. Χθὲς ἦτο ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει ὑπ’ ἀριθμὸν 6, σήμερον δὲ φέρει ἀριθμὸν 24. Νομίζω ὅτι δικαιοτέρα λύσις ἀπὸ ἐκείνην τὴν ὁποίαν ἐπιζητεῖ τὸ νομοσχέδιον δὲν δύναται νὰ γίνῃ. Διορίζονται Ἐπιτροπαί, αἱ ὁποῖαι θὰ ἐξετάσωσι τὰ παράπονα καὶ σχετικῶς θ’ ἀποφανθῶσι. Μόνον αὐτὴν τὴν παράκλησιν ὑποβάλλω, διότι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ κατεστράφησαν, διότι καὶ πέρυσι μὲ τὸν πόλεμον ἐζημιώθησαν.

§4ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Θὰ ἔλθῃ πρὸς συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφίσθη μάλιστα καὶ κατ’ ἀρχήν.

§6Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Τὴν αὐτὴν σύστασιν ποιοῦμαι καὶ ἐγώ, ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κατσιμπίρης ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν ὁπλοποιῶν καὶ κυνηγῶν Χαλκίδος.

§8Γ. ΚΑΤΣΙΜΠΙΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ὅπως λάβῃ γνῶσιν τῆς ἀναφορᾶς αὐτῆς, διότι τὰ παράπονα τῶν ὁπλοποιῶν καὶ κυνηγῶν Χαλκίδος εἶναι δίκαια, ἡ αὐτὴ δὲ ἀντίληψις κρατεῖ καὶ ἐν τῇ ἰδιαιτέρᾳ πατρίδι μου. Προσῆλθον ἐν Πάτραις εἰς τὸ γραφεῖόν μου οἱ ὁπλοποιοὶ καὶ παραπονοῦνται δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, διότι τουτέστιν οἱ χωροφύλακες, οἱ ὁποῖοι κυρίως ἐκτελοῦσι τὴν ὑπηρεσίαν αὐτήν, λόγῳ τῶν ἀμοιβῶν, τὰς ὁποίας ἐλπίζουσιν ἐκ τῶν καταδικαζομένων, φρουροῦσι τὰ καταστήματά των, καὶ ἐκεῖνον, ὅστις θὰ μεταβῇ εἰς τὸ ὁπλοποιεῖον, ἵνα διορθώσῃ τὸ ὅπλον του, τὸν συλλαμβάνουσι, κατάσχουσι τὸ ὅπλον του, τὸν καταγγέλλουσι καὶ ὑφίσταται τὰς συνεπείας τοῦ νόμου, ὁ ὁποῖος εἶναι αὐστηρὸς καὶ ὅστις βεβαίως πρέπει νὰ τροποποιηθῇ. Δὲν πρόκειται δὲ μόνον περὶ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι θὰ ἐπιδιορθώσωσι τὰ ὅπλα των, ἀλλὰ καὶ περὶ ἐκείνων οἵτινες θὰ πωλήσωσι τὰ ὅπλα των, διότι ἵσταται ἔξω τοῦ καταστήματός των ὁ χωροφύλαξ καὶ συλλαμβάνει οἱονδήποτε ἀγοραστήν.

§9Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Ὁ ἀγοραστὴς εἶναι ἔμπορος;

§10Γ. ΚΑΤΣΙΜΠΙΡΗΣ. Ὄχι· ἰδιώτης.

§11Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Ὁ ἰδιώτης πῶς θ’ ἀγοράσῃ;

§12Γ. ΚΑΤΣΙΜΠΙΡΗΣ. Θέλω νὰ δώσω τὸ ὅπλον μου ὅπως τὸ ἐπιδιορθώσωσιν οἱ κατασκευασταὶ τῶν ὅπλων, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι λάβει ἄδειαν, ἢ θέλω νὰ παραγγείλω εἰς ἕνα φίλον μου νὰ μοὶ ἀγοράσῃ ἓν ὅπλον, ἀλλὰ δὲν τολμῶ, διότι ἔξω τοῦ καταστήματος κάθηται ὁ χωροφύλαξ καὶ θὰ κατάσχῃ αὐτό.

§13Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Ἂν τὸ θέσῃ εἰς τὴν μέσην του, βεβαίως θὰ τὸ κατάσχῃ, ὄχι ὅμως καὶ ἂν φέρῃ αὐτὸ εἰς τὴν οἰκίαν του.

§14ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Γνωρίζω πρὸς ὑμᾶς ὅτι κατόπιν παραπόνων γενομένων ἐν τῇ Βουλῇ, πρὸ μιᾶς ἢ δύο συνεδριάσεων, ἐδόθη ἡ ἑξῆς ἑρμηνεία εἰς τὰς κατὰ τόπους Ἀστυνομικὰς Ἀρχάς· ὅτι δὲν σημαίνει βεβαίως ἐκτέλεσιν νόμου ἡ ἀφαίρεσις ὅπλου τὸ ὁποῖον κομίζει εἷς πολίτης, ἢ διὰ νὰ τὸ ἐπιδιορθώσῃ, ἢ διότι τὸ ἠγόρασε καὶ κομίζει αὐτὸ εἰς τὸν οἶκόν του.

§15Γ. ΚΑΤΣΙΜΠΙΡΗΣ. Ἐπίσης πρέπει νὰ ἐπιστήσητε τὴν προσοχὴν τῶν ἀστυνομικῶν ὀργάνων καὶ ἐπὶ τοῦ ἑξῆς· ὁ νόμος ἐπιτρέπει τὴν ὁπλοφορίαν εἰς τοὺς γεωργοὺς ἐν τοῖς ἀγροῖς, ταῖς ἀγροτικαῖς καλύβαις κλπ. Ἀλλ’ ὁ γεωργὸς κατοικεῖ εἰς τὸ χωρίον του. Θὰ ἐξυπνήσῃ λοιπὸν καὶ θὰ λάβῃ τὸ ὅπλον του, αὐτὸ τὸ ὁποῖον τῷ ἐπιτρέπει ὁ νόμος. Πρὶν ὅμως ἐξέλθῃ ἐκ τοῦ χωρίου, ὁ χωροφύλαξ συλλαμβάνει αὐτόν, διότι εἶναι ἀδύνατον νὰ πετάξῃ μὲ ἀεροπλάνον νὰ ὑπάγῃ εἰς τοὺς ἀγρούς, κατὰ τὴν ἔννοιαν καθ’ ἣν οὗτοι ἀντιλαμβάνονται τὸν νόμον, διὰ ν’ ἀποφύγῃ τὴν σύλληψιν.

§16ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Βεβαίως, ἂν γίνηται αὐτό, δὲν εἶναι ὀρθόν. Ἀλλὰ καὶ ἐξ ἀντιθέτου πῶς θέλετε νὰ εἴπωμεν εἰς τοὺς χωρικοὺς νὰ περιπατῶσιν ἐν μέσῳ τοῦ χωρίου των μὲ τὰς μαχαίρας ἀνὰ χεῖρας ἐπὶ τῇ σκέψει ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ μεταβαίνωσιν εἰς τοὺς ἀγρούς των; Διατί δὲν φοβεῖσθε τὸ ἄτοπον εἰς τὸ ὁποῖον δυνάμεθα νὰ φθάσωμεν, εἰς τὴν κατάργησιν δηλ. τοῦ νόμου καὶ ὄχι τῆς ὁπλοφορίας, ἂν δώσωμεν τοιαύτην λύσιν;

§17Γ. ΚΑΤΣΙΜΠΙΡΗΣ. Ἐπίσης, κ. Ὑπουργέ, ὁ νόμος ἔχει ἀνάγκην τροποποιήσεως, καὶ προβάλλω εἰς ὑμᾶς τὴν ἑξῆς γνώμην. Εἶναι πολλοὶ οἱ ὁποῖοι κατεδικάσθησαν διὰ τραύματα ἐν τῷ παρελθόντι, ὡς, φέρ’ εἰπεῖν, οἱ ποιμένες, ἐκ τῶν ὁποίων ἄλλος κατεδικάσθη εἰς πέντε ἡμερῶν φυλάκισιν, ἄλλος εἰς τριῶν καὶ οὕτω καθεξῆς. Οὗτοι δὲν δύνανται ἐκ τοῦ νόμου νὰ ὁπλοφορῶσι φυλάττοντες τὰ ποίμνιά των, θὰ ὁπλοφορῶσι δὲ οἱ ζωοκλέπται, οἱ ὁποῖοι δὲν λογαριάζουσι καὶ πολὺ τὴν ἐξουσίαν, καὶ οὕτως οἱ ποιμένες θὰ εἶναι εἰς τὴν διάθεσιν τῶν κακοποιῶν τούτων στοιχείων.

§18Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Οὔτε αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγετε εἶναι ἀκριβές. Ἀναγνώσατε τὸν νόμον. Ὁ νόμος ἐννοεῖ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἄνευ ἀδείας ὁπλοφοροῦσι καὶ ὄχι ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ὁπλοφοροῦσι μὲ ἄδειαν.

§19Γ. ΚΑΤΣΙΜΠΙΡΗΣ. Αὐτὸ θέλω νὰ ἑρμηνεύσητε, κ. Ὑπουργέ. Ἂν εἶχέ τις καταδικασθῇ εἰς τὸ παρελθὸν πρὸ τῆς ψηφίσεως τοῦ νόμου, θὰ λάβῃ ἄδειαν τώρα; Τοῦτο μοὶ φαίνεται πολὺ αὐστηρόν, κ. Ὑπουργέ.

§20Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ὅσον ἀφορᾷ εἰς τοὺς ὁπλοδιορθωτάς, διὰ τοῦ νόμου αὐτοῦ ἀφαιρεῖτε ἀπ’ αὐτῶν τὸ δικαίωμα τοῦ ν’ ἀσκῶσι τὸ ἐπιτήδευμά των, διότι δὲν θὰ ἔχωσιν ἐργασίαν· δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δώσῃ τις ὅπλον πρὸς ἐπισκευήν, διότι τὰ ἀστυνομικὰ ὄργανα ὅταν συναντήσωσί τινα φέροντα ὅπλον ἄνευ ἀδείας θὰ κατάσχωσιν αὐτό. Ὡς πρὸς τὸ ζήτημα δὲ τῆς ἀδείας τῆς ὁπλοφορίας πρέπει νὰ ἐπεκταθῇ. Δὲν γνωρίζετε τί συμβαίνει, κύριε Ὑπουργέ, εἰς πολλὰ χωρία. Τὸν χειμῶνα σμήνη πτηνῶν ἐπιπίπτουσι κατὰ τοῦ ἐλαιοκάρπου καὶ θὰ δύνανται ν’ ἀμυνθῶσιν ὡς καὶ οἱ ποιμένες καὶ οἱ χωρικοὶ ἐν γένει κατὰ τῶν λύκων. Δώσατε τὴν ἄδειαν εἰς τὸν Πρόεδρον τῶν κοινοτικῶν Συμβουλίων, ὁσάκις παρουσιασθῇ τοιαύτη περίπτωσις, νὰ ἐπιτρέπῃ νὰ ὁπλοφορῶσιν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν ἀνάγκην νὰ προστατεύσωσι τὰ πράγματά των.

§21Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Θὰ φροντίσω νὰ ἑρμηνεύσω τὸν νόμον.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Γκλαβᾶς «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, ὅπως πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν τίνα μέτρα ἔλαβεν ὅπως διευθετηθῇ ἡ κοίτη τοῦ χειμάρρου Βέργα τῆς Μανωλάδος, ἐξ οὗ κινδυνεύουσιν αἱ περιουσίαι τῶν κοινοτήτων Μανωλάδος, Ψάρι καὶ Καπελέτου».

§23Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἦλθεν ἐπιτροπὴ ἐκ τῆς κοινότητος τοῦ χωρίου Ψάρι παριστῶσα ὅτι οἱ χωρικοὶ κινδυνεύουσι νὰ πνιγῶσι. Νὰ διατάξητε τὸν νομομηχανικὸν Ἀχαΐας καὶ Ἤλιδος, ὁ ὁποῖος εἶναι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζῃ, νὰ παραγγείλῃ εἰς τὸν μηχανικὸν Πύργου νὰ ἐνεργήσῃ ὅ,τι χρειάζεται.

§24Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας). Θὰ λάβω τὰ προσήκοντα μέτρα.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. Ἰ. Δελμοῦζος, Ἰ. Ξηρὸς καὶ Ν. Ξηρὸς «παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, ὅπως πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, διατί δὲν μετέβη ὁ μηχανικὸς Παρνασίδος, καίτοι διετάχθη παρὰ τοῦ Ὑπουργείου ἀπὸ τὸν παρελθόντα Ἰούνιον, εἰς Ἄνω Ἀγόργιαννην, πρὸς ἐκλογὴν γηπέδου δι’ ἀνέγερσιν διδακτηρίου, ἀφοῦ οἱ κάτοικοι ἐπανειλημμένως ἐζήτησαν τοῦτο, προσέφεραν δὲ καὶ δωρεὰν γήπεδον».

§26Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Μᾶλλον πρὸς τὸν συνάδελφόν μου Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας ἔπρεπε ν’ ἀπευθυνθῇ τὸ ἐρώτημα, τὸν ὁποῖον μάλιστα παρακαλῶ καὶ ἐγὼ νὰ διατάξῃ τὸν μηχανικόν, μὴ ὑπακούοντα εἰς τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργόν, νὰ μεταβῇ.

§27Ι. ΞΗΡΟΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἀπευθυνόμεθα καὶ ἡμεῖς πρὸς τὸν Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας, τὸν ὁποῖον παρακαλοῦμεν νὰ συμμορφωθῇ πρὸς τὴν αἴτησίν μας.

§28Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Θὰ ἐξετάσω.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Γκλαβᾶς «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας· 1) τί ἐνήργησε διὰ τὴν βελτίωσιν τῆς συγκοινωνίας Δίβρης–Τριποτάμων, καὶ συγκεκριμένως διὰ τὴν λιθίνην γέφυραν Τριποτάμων, τῆς ὁποίας τὸ ἓν τμῆμα πρὸ πολλοῦ ἔχει καταστραφῇ, καὶ 2) διατί ἡ ἑταιρεία τοῦ ΣΠΑΠ δὲν ἀνήγειρε σιδηροδρομικὸν σταθμὸν ἐν Ἁγίῳ Βασιλείῳ (Βραχνέϊκα) τῶν Πατρῶν, ἀφοῦ πρὸ πολλοῦ ἔχει ἀγοράσει τὸ οἰκόπεδον, ἡ δὲ ἀνοικοδόμησις τοῦ σταθμοῦ εἶναι ἐνδεδειγμένη κοινωνικὴ ἀνάγκη».

§30Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Θὰ λάβω ὑπ’ ὄψιν τὰς συστάσεις τοῦ κ. Βουλευτοῦ.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Βλάχος «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἂν σκοπεῖ νὰ διατάξῃ τὰς Ἀρχὰς Λαρίσης, ὅπως παύσωσι νὰ ὑπερτιμῶσιν οἱ ἐκεῖ ἀλευρέμποροι, οἱ ἔχοντες διαζύγιον πρὸς τὴν φιλανθρωπίαν, τὴν τιμὴν τοῦ ἄρτου, καθόσον εἰς τὸ κέντρον τῆς παραγωγῆς εἶναι ἀδικαιολόγητος ἡ τοιαύτη αὔξησις, ἐν ἀνάγκῃ δὲ δύναται νὰ διατάξῃ τὴν ἀπαγόρευσιν τῆς ἐξαγωγῆς τοῦ σίτου, καθόσον ἀρκετὸς σῖτος μέχρι τοῦδε ἐξήχθη, οὐδόλως δὲ θέλουσι ζημιωθῇ οἱ παραγωγοί, διότι ἐπώλησαν τοῦτον πρὸ καιροῦ, τοιοῦτος δὲ ὑπάρχει μόνον ἐν ταῖς ἀποθήκαις τῶν ἐξ ἐπαγγέλματος ὀλιγίστων ἐμπόρων, οἱ ὁποῖοι ἐκμεταλλεύονται τὴν κατάστασιν, τέλος δὲ συστήσωσιν εἰς τὸν κ. νομάρχην Λαρίσης, ὅπως λαμβάνῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν γνώμην τοῦ ἐντίμου καὶ δραστηρίου Διευθυντοῦ τῆς Ἀστυνομίας τοῦ εἰλικρινῶς πονοῦντος τὸν πτωχὸν λαόν, καθόσον οὗτος εἶναι ὁ μόνος ἁρμόδιος ν’ ἀποφαίνηται ἐπὶ τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου».

§32ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ἐδόθησαν διαταγαί.

§33Γ. ΒΛΑΧΟΣ. Θὰ παρακαλέσω ὑμᾶς, κ. Ὑπουργέ, ὡς καὶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως τὸ ζήτημα τοῦτο λάβητε ὑπὸ σοβαρὰν ἔποψιν, καθόσον ὑπάρχουσιν εἷς ἢ δύο βιομήχανοι, οἱ ὁποῖοι ἤρχισαν νὰ ὑπερτιμῶσι τὴν ὀκᾶν τοῦ ἄρτου ἄνω τῶν ἑξήκοντα λεπτῶν, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως. Μὴ διστάζετε, κ. Πρόεδρε καὶ κ. Ὑπουργὲ τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ πατάξητε τὴν κακοήθειαν αὐτήν, διότι πρέπει νὰ ἔχητε ὑπ’ ὄψει ὅτι ἔχετε ὑποχρέωσιν νὰ προστατεύσητε τὸν πτωχὸν λαόν, ὁ ὁποῖος φορολογεῖται, καὶ νὰ μὴ λάβητε ὑπ’ ὄψιν πέντε ἢ δέκα ἐξ ἐπαγγέλματος σιτεμπόρους, οἱ ὁποῖοι ἀδιαφοροῦσι πρὸς τὸν πληθυσμὸν ἐκεῖνον τὸν φορολογούμενον καὶ οἱ ὁποῖοι ἐκμεταλλευόμενοι τὴν ἐξωτερικὴν κατάστασιν ἔφθασαν μέχρι τοῦ σημείου νὰ ληστεύωσι τὸν λαὸν αὐτόν. Ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἐκδώσῃ διαταγὴν ἀπαγορευτικὴν τῆς ἐξαγωγῆς τοῦ σίτου εἰς Θεσσαλίαν, διότι ἀρκεταὶ χιλιάδες ὀκάδων σίτου ἐξήχθησαν ἐκεῖθεν· ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ὅπως ἐν Ὑπουργικῷ Συμβουλίῳ κανονίσῃ τὸ ζήτημα τοῦτο, διότι ἐν Βόλῳ εὑρίσκεται ἀρκετὸς σῖτος, ἐν δὲ τῇ λοιπῇ Θεσσαλίᾳ δὲν ὑπάρχει, διότι ὅλοι οἱ παραγωγοὶ ἐπώλησαν τὸν σῖτον πρὸ καιροῦ καὶ περιῆλθεν οὗτος εἰς ἀποθήκας τριῶν ἢ τεσσάρων ἐξ ἐπαγγέλματος ἐμπόρων, οἱ ὁποῖοι ἠγόρασαν τὸν σῖτον πρὸς 32 λεπτὰ καὶ τὸν πωλοῦσι πρὸς 50. Ἐν αὐτῷ τῷ κέντρῳ τῆς παραγωγῆς τοῦ σίτου νὰ ὑπάρχῃ τοιαύτη ὑπερτίμησις εἶναι ἀδικαιολόγητος. Παρακαλῶ λοιπὸν ἐξ ὀνόματος τοῦ λαοῦ τοῦ φορολογουμένου νὰ λάβητε μέτρον τι καὶ πατάξητε τὴν κακοήθειαν τῶν ἀλευρεμπόρων αὐτῶν· δὲν πρόκειται νὰ πατάξητε κεφάλαια· πρόκειται νὰ πατάξητε τὴν κακοήθειαν.

§34ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Αἱ δοθεῖσαι διαταγαὶ ὁρίζουσιν ὅτι ἐφ’ ὅσον ὑπάρχουσι παρακαταθῆκαι εἰσέτι ὀφείλουσιν αἱ Ἀρχαὶ νὰ τηρῶσι τὰς τιμὰς τοῦ ἄρτου ἀναλόγους πρὸς τὰς τιμὰς τοῦ σίτου, συμφώνως τῇ ἐποχῇ τῆς προμηθείας του.

§35Γ. ΒΛΑΧΟΣ. Τότε ἀποστείλατε διαταγὴν πρὸς τὸν διευθυντὴν τῆς Ἀστυνομίας νὰ ἐξετάσῃ ἂν τηρεῖται ἡ ἀναλογία αὐτή.

§36ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Μάλιστα.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Κοκκέβης «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, ὅπως πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἂν ἐξετελέσθη ἡ ὑπ’ ἀριθμὸν 6195 τῆς 24 Ἰουνίου 1914 διαταγή του, ἡ ἀφορῶσα εἰς τὸ τμῆμα τῆς ὁδοῦ Κάκαβα–Σιδηροκάστρου τῆς Τριφυλίας».

§38Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Θὰ ζητήσω πληροφορίας.

§39Α. ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Ὁ δῆμος δικαιοῦται λαμβάνειν ἐκ μέρους τοῦ Δημοσίου περὶ τὰς 13.000 δραχμῶν. Τὸ ποσὸν αὐτὸ περίπου θὰ χρειασθῇ. Δὲν ἀπαιτεῖται τίποτε ἄλλο εἰμὴ νὰ δώσῃ ὁ μηχανικὸς τὰ σημεῖα τῆς διαβάσεως.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἑπομένη ἐρώτησις ἀναβάλλεται. Ὁ κ. Η. Κοπανίτσας «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν· 1) τίνα ἔλαβε πρόνοιαν πρὸς ἐξαργύρωσιν τῶν ταχυδρομικῶν ἐπιταγῶν, ἐξ ὧν εἰς τὸ ταμεῖον Λακεδαίμονος μόνον μένουσιν ἀπὸ δύο περίπου μηνῶν ἀνεξόφλητοι τοιαῦται ἀξίας πεντήκοντα χιλιάδων δραχμῶν, ἀνήκουσαι τὸ πλεῖστον εἰς πτωχὰς οἰκογενείας μεταναστῶν, 2) διὰ τίνα λόγον εἰς τὸ ταμεῖον Λακεδαίμονος ἐκ τῶν τεσσάρων γραμματέων οὐδὲ εἷς ὑπηρετεῖ, ἐπὶ βλάβῃ τῆς ὑπηρεσίας αὐτοῦ, ἐνεργοῦντος εἰσπράξεις καὶ πληρωμὰς ὑπὲρ τὰ δύο ἑκατομμύρια δραχμῶν ἐτησίως».

§41ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Μολονότι δὲν μᾶς ἐζήτησαν ἀπὸ τὴν Λακεδαίμονα, ἐστείλαμεν 25.000 δραχ. χθές. Ὅσον ἀφορᾷ δὲ εἰς τοὺς ταμίας, τοῦτο προέρχεται ἕνεκα τῆς πλήρους ἀνεπαρκείας τοῦ προσωπικοῦ, διότι ὁ γραμματεὺς διευθύνει τὴν Κοζάνην καὶ οἱ ἄλλοι δύο μετετέθησαν εἰς τὰς νέας Χώρας. Θὰ συμπληρωθῶσιν ὅμως τώρα τὰ κενά.

§42Η. ΚΟΠΑΝΙΤΣΑΣ. Ἡ ἐρώτησίς μου αὐτὸν τὸν σκοπὸν εἶχε, νὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ στείλητε ὑπαλλήλους διὰ νὰ διεξαχθῇ ἡ ὑπηρεσία, διότι ὁ ταμίας ἀναγκάζεται νὰ κρατῇ τοὺς εἰσπράκτορας καὶ τοιουτοτρόπως χωλαίνει ἀφ’ ἑνὸς ἡ εἴσπραξις καὶ ἀφ’ ἑτέρου βασανίζονται οἱ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἀναγκάζονται νὰ προσέρχωνται ἀπὸ τὰ πέρατα τοῦ νομοῦ διὰ νὰ πληρώσωσι.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ αὐτὸς κ. Η. Κοπανίτσας «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν διὰ τίνα λόγον τὸ προσωπικὸν τῆς Νομαρχίας Λακωνίας ἀπὸ ἔτους καὶ πλέον ὑφίσταται ἀλλεπαλλήλους μεταβολὰς καὶ ἐλαττώσεις, ὥστε ἐσχάτως νὰ περιορισθῇ εἰς ἕνα μόνον γραμματέα καὶ ἕνα βοηθὸν δημολογιστοῦ, μὴ δυναμένους νὰ ἐπαρκέσωσιν εἰς τὴν συσσωρευτικὴν καθ’ ἑκάστην ὑπηρεσίαν. Τίνα δ’ ἔλαβε πρόνοιαν πρὸς ἐπανόρθωσιν τοῦ κακοῦ καὶ ἀποκατάστασιν κανονικῆς λειτουργίας».

§44ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ἐστάλησαν τρεῖς ὑπάλληλοι.

§45Η. ΚΟΠΑΝΙΤΣΑΣ. Πρέπει νὰ ἠξεύρητε ὅτι ἀπὸ ἕξ μηνῶν οὐδεμία διεξάγεται ὑπηρεσία καὶ καταντᾷ οἱ προϋπολογισμοὶ τῶν κοινοτήτων καὶ τῶν ναῶν νὰ μένωσιν ἐπὶ ἔτος ὁλόκληρον ἄνευ ἐκδικάσεως. Βλέπετε λοιπὸν διαρκῶς νὰ συγκεντρώνονται εἰς τὴν Νομαρχίαν ὅλοι οἱ πασάδες καὶ ὅλοι οἱ πρόεδροι τῶν κοινοτήτων.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. Ν. Ξηρός, Ι. Δελμοῦζος, Θ. Παππαϊωάννου καὶ Κ. Λιδωρίκης «παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, ὅπως μεριμνήσῃ παρὰ τῇ Διευθύνσει τῶν Ἑλληνικῶν σιδηροδρόμων καὶ ἐπανορθώσῃ αὕτη τὸ ἄτοπον, ὅπερ προσγίνεται εἰς τοὺς ἐπιβάτας τῶν ἐπαρχιῶν Παρνασίδος καὶ Δωρίδος κατερχομένους εἰς τὴν σταθμὸν Μπράλου, ἐπελθούσης μεταβολῆς εἰς τὸ δρομολόγιον τῶν σιδηροδρόμων διὰ πρώτην φορὰν ἀπὸ τῆς λειτουργίας του, καὶ ἐξ ἧς μεταβολῆς ἀναγκάζονται οἱ ἐπιβάται ν’ ἀναμένωσιν ἐν ὑπαίθρῳ ἐν καιρῷ χειμῶνος ἐπὶ τρεῖς ὥρας τὴν διέλευσιν τῆς κατερχομένης ἁμαξοστοιχίας, ἐνῷ πρότερον ἡ διασταύρωσις ἐγίνετο εἰς τὸν σταθμὸν Μπράλου».

§47Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Ἔλαβον ἤδη μέριμναν.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θανόπουλος «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας ἂν θὰ ἐξακολουθήσῃ ἐπὶ πολλὰ ἔτη ἀκόμη νὰ παραμένῃ τὸ Γυμνάσιον Καρδίτσης δημοτικὸν καὶ νὰ συντηρῆται ὑπὸ τοῦ δήμου κατὰ παράβασιν ῥητῆς διατάξεως τοῦ Συντάγματος».

§49Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Θὰ ἐξακολουθήσῃ νὰ ὑπάρχῃ τὸ Γυμνάσιον Καρδίτσης, ἐφ’ ὅσον θέλει παρέχει ὁ δῆμος τὰ μέσα τῆς συντηρήσεως, διότι ὑπὸ τοιοῦτον ὅρον συνεστάθη, ὅπως εἶναι καὶ ἄλλα Γυμνάσια ἐν τῷ Κράτει. Οὐδεμίαν ὑποχρέωσιν ἔχει τὸ Κράτος νὰ παρέχῃ τὴν Μέσην Ἐκπαίδευσιν ὅπου νομίζει ὅτι δὲν πρέπει νὰ ὑπάρχῃ Γυμνάσιον.

§50Α. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἤθελον νὰ γνωρίζω ἐκ μέρους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἂν εἶναι ἀναγκαία ἡ ὕπαρξις Γυμνασίου ἀριθμοῦντος 120 μαθητάς. Εἶναι ἢ ὄχι ἀναγκαιοτάτη ἡ ὕπαρξις αὐτοῦ; Καὶ ἐφ’ ὅσον εἶναι ἀναγκαιοτάτη εἰς πόλιν ἀριθμοῦσαν 16.000 κατοίκων, μοὶ φαίνεται ὅτι θὰ εἶναι ἄδικον οἱ γονεῖς νὰ πληρώνωσιν 75 δραχ. τέλος καὶ ν’ ἀποτελῶσιν ἐξαίρεσιν ὁλοκλήρου τοῦ ἄλλου Κράτους. Ὅτε ὡρίσθη τὸ Γυμνάσιον ὡς δημοσυντήρητον, ἡ πόλις τῆς Καρδίτσης ἠρίθμει μόνον 6.000 κατοίκων. Ἄλλως τε δὲν πρόκειται τὸ Δημόσιον νὰ παράσχῃ σπουδαῖον ποσόν, ἀλλ’ 7.000, τὰς ὁποίας καταβάλλουσιν εἰς τέλη οἱ μαθηταί. Δι’ αὐτὸ ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐν τῇ διακρινούσῃ αὐτὸν μερίμνῃ ὑπὲρ τῆς Ἐκπαιδεύσεως νὰ λάβῃ μέτρον τι, ὅπως μὴ τέλος πάντων ἡ πόλις τῆς Καρδίτσης ἀποτελῇ ἐξαίρεσιν τοῦ ὅλου Κράτους.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τσακανίκας «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας διὰ τίνα λόγον οἱ εἰς τὸ Γυμνάσιον Ἀγρινίου μετατεθέντες δύο καθηγηταὶ δὲν μετέβησαν εἰσέτι εἰς τὴν θέσιν των, ὡς ἐκ τοῦ ὁποίου παρέλυσεν ἡ διδασκαλία τῶν μαθημάτων τοῦ Γυμνασίου τούτου».

§52Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Εἰς τοὺς μετατεθέντας καθηγητὰς ἐκοινοποιήθησαν τὰ ἔγγραφα τῆς μεταθέσεώς των ἀπὸ τῆς 4 Ὀκτωβρίου. Εἰς τὸν πρῶτον καθηγητὴν ἐχορηγήθη δεκαπενθήμερος ἄδεια, διότι ἐκλήθη ὡς μάρτυς εἰς Τρίπολιν. Ἤδη, ἂν δὲν μεταβῶσι, θὰ τιμωρηθῶσι.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. Μπούσδρας καὶ Καρρᾶς «ἐρωτῶσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἂν θὰ ὑποβάλῃ ὑπὸ τὴν ψῆφον αὐτῆς τὸ καταρτισθὲν νομοσχέδιον περὶ αὐξήσεως τοῦ προσωπικοῦ τῶν γεωμετρῶν κλπ.».

§54ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Θὰ ὑποβάλω νομοσχέδιον.

§55Χ. ΚΑΡΡΑΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας ὑπέβαλε τὸ ἰδικόν του νομοσχέδιον καὶ ἐψηφίσθη, ἐνῷ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν ὑπέβαλε αὐτό, τί δὲ θὰ συμβῇ; Ὅλοι οἱ γεωμέτραι θὰ φύγωσι καὶ οὕτω θὰ μείνωσιν ὅλα τὰ κτήματα ἄνευ γεωμέτρου.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξαντληθείσης τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων, ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν διάταξιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας. (Ψηφίζεται τὸ σύνολον τῶν ἑξῆς νομοσχεδίων· «περὶ στρατιωτικῶν ὑπαλλήλων καὶ ὑπηρετῶν» καὶ «περὶ διαλύσεως τῶν σωμάτων Οἰκονομικοῦ καὶ Φαρμακευτικοῦ»). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συστάσεως Σώματος στρατιωτικῶν μηχανικῶν, ὑπομηχανικῶν καὶ ἐπιστατῶν». (Ψηφίζεται ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου).

§57ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τὰ δύο ἑπόμενα ν’ ἀναβληθῶσι, κ. Πρόεδρε.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ἀναβάλλονται. (Ψηφίζεται εἶτα ἡ ἀρχὴ τῶν ἑπομένων νομοσχεδίων· «περὶ καταργήσεως τῶν ἤδη Στρατοδικείων καὶ τοῦ ἐν Θεσσαλονίκῃ Ἀναθεωρητικοῦ Δικαστηρίου», «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ ἄρθρου 10 τοῦ νόμου ͵ΓΨΠΘʹ (3789) τῆς 9 Ἰουνίου 1911», «περὶ διαθέσεως ἀδιαθέτων πιστώσεων τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν», «περὶ ἀναγραφῆς πιστώσεως δι’ ἀπρόβλεπτα ἔξοδα εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν», «περὶ τῆς ἀμέσου ἀποστρατεύσεως ἄνευ ἐκδόσεως Β. Διαταγμάτων τῶν αὐτεπαγγέλτως ἀποστρατευθέντων ἀξιωματικῶν δυνάμει τοῦ νόμου ͵ΓΧΝΓʹ τῆς 14 Μαρτίου 1910, ὧν ἡ ἀποστράτευσις ἐλογίσθη ἄκυρος», «περὶ κυρώσεως Β. Διατάγματος περὶ συστάσεως καὶ λειτουργίας ἐκτάκτων Στρατοδικείων καὶ καταργήσεως διαρκῶν Στρατοδικείων ἐν ἐπιστρατεύσει», «περὶ στελέχους ἐφέδρων ἀξιωματικῶν καὶ ἐφέδρων στρατιωτικῶν ὑπαλλήλων τοῦ κατὰ ξηρὰν στρατοῦ», «περὶ τεχνικῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ στρατεύματος», «περὶ ἐγκρίσεως τῆς συστάσεως ἐθελοντικῶν Σωμάτων κατὰ τὸ 1912 καὶ ἀποδόσεως λογαριασμοῦ τῆς διαχειρίσεως τῆς ἐπὶ τούτῳ ἐπιτροπῆς», «περὶ συμπληρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθμὸν 228 νόμου τῆς 5 Ἀπριλίου ἐ. ἔ. περὶ συστάσεως Σώματος Στρατιωτικῆς Ἐπιμελητείας», «περὶ προκαταβολῆς ὁδοιπορικῶν ἀξιωματικῶν καὶ ἀνθυπασπιστῶν», «περὶ ἱδρύσεως στρατιωτικῶν Νοσοκομείων». «περὶ Σχολείου Ὑγειονομικῆς Ὑπηρεσίας», «περὶ ἡμερησίου μισθοῦ ὁπλιτῶν», «περὶ στρατολογίας μονίμων ἀξιωματικῶν τοῦ Ὑγειονομικοῦ καὶ τοῦ Μεταγωγικοῦ», «περὶ διεξαγωγῆς τῆς στρατολογικῆς ὑπηρεσίας καὶ τῆς τῶν στρατιωτικῶν εἰσφορῶν εἰς τοὺς δήμους καὶ τὰς κοινότητας»).

§59ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 21α καὶ τὸ ἑπόμενον παρακαλῶ ν’ ἀναβληθῶσι.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τῶν ἐκπαιδευομένων ἐν τῇ Ἰατρικῇ Σχολῇ τῆς Λυῶνος φοιτητῶν τῆς Ἰατρικῆς».

§61ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο θέλει ν’ ἀσφαλίσῃ εἰς τοὺς ἐκπαιδευομένους ἐν τῇ Σχολῇ τῆς Λυῶνος τὴν σειράν, τὴν ὁποίαν θὰ εἶχον, ἂν ἤρχοντο εἰς τὸν πόλεμον. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ νομοσχέδιον).

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐκπτώσεως μέρους ἐκ τοῦ ἐνοικίου δημοτικῶν ἢ κοινοτικῶν προσόδων τοῦ ἔτους 1914». Ὁ κ. Καντιάνης ἔχει τὸν λόγον.

§63Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Τὸ ἄρθρον 1 νομίζω ὅτι παρέλκει ἐντελῶς. Κατὰ τὸν ἰσχύοντα νόμον περὶ κοινοτήτων τὸ δημοτικὸν ἢ κοινοτικὸν Συμβούλιον μόνον δὲν δύναται νὰ λάβῃ ἀποφάσεις, διότι οἱ τέως δῆμοι διῃρέθησαν εἰς πλείονας κοινότητας καὶ ἀπαιτεῖται ἡ σύμφωνος ἀπόφασις πασῶν τῶν κοινοτήτων, αἱ ὁποῖαι ἀπετελέσθησαν ἐκ τῶν τέως δήμων ἢ διετηρήθη ὁ δῆμος, ἀλλ’ ἀπεσπάσθησαν. Ἔχω ἀπόφασιν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν ἀπορρίπτουσαν ἔφεσιν τοῦ δημοτικοῦ Συμβουλίου Καλαμῶν καὶ τοῦ ἐνοικιαστοῦ τοῦ δημοτικοῦ φόρου διὰ σκέψεων αἱ ὁποῖαι κατὰ τὴν ἰδικήν μου κρίσιν δὲν εἶναι ὀρθαί. Ἑρμηνεύεται τὸ ἄρθρον, ὅτι οὐδεμία μεταβολὴ τῆς συμβάσεως δύναται νὰ ἐπέλθῃ ἄνευ τῆς ἐγκρίσεως τῶν ἀποφάσεων τῶν Συμβουλίων· ἀλλ’ ὅμως ἀπεφάσισαν μερικὰ Συμβούλια καὶ διὰ τοῦτο ἀπερρίφθη ἡ ἔφεσις τοῦ ἐνοικιαστοῦ. Σημειωτέον δ’ ὅτι τὸ δημοτικὸν Συμβούλιον ἐδέχθη νὰ λυθῇ ἡ σύμβασις τῆς μισθώσεως, ἀλλὰ δὲν ἐλύθη, ἐπειδὴ δὲν ἀπεφάσισαν αἱ κοινότητες. Δὲν βλέπω τὴν ἀνάγκην τῆς διατάξεως «ἂν δὲν ἀποφασίσωσιν αἱ κοινότητες». Τὸ δικαίωμα πρέπει νὰ εἶναι αὐτοτελὲς καὶ ἀκέραιον, νὰ μὴ ἐξαρτᾶται ἐκ τῆς ἀποφάσεως τοῦ δήμου ἢ τῆς κοινότητος. Δὲν βλέπω τὸν σκοπὸν καὶ δι’ αὐτὸ νομίζω, ὅτι εἶναι ἐντελῶς ἀπορριπτέον τὸ ἄρθρον τοῦτο.

§64Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Ἀντιθέτως πρὸς τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ συναδέλφου ἐκ Καλαμῶν, φρονῶ ὅτι ἔχει καλῶς τὸ ἄρθρον τοῦτο, διότι οὕτω μόνον ὑποστηρίζονται τὰ συμφέροντα τῶν κοινοτήτων ὑπὸ τῶν δημοτικῶν καὶ κοινοτικῶν Ἀρχῶν, αἱ ὁποῖαι μόναι ὀφείλουσι καὶ εἶναι εἰς θέσιν κρείσσονα παντὸς ἄλλου νὰ κρίνωσιν ἂν συνέβη ζημία ἢ ὄχι. Τὸ λεχθὲν ὅτι ὁ δῆμος διῃρέθη εἰς πλείονας κοινότητας νομίζω ὅτι δὲν ἔχει σημασίαν, διότι κατὰ τὸν νόμον αἱ φορολογικαὶ περιφέρειαι εἶναι αἱ αὐταὶ καὶ ἁρμόδιον εἶναι τὸ κοινοτικὸν Συμβούλιον τῆς πρωτευούσης τοῦ τέως δήμου νὰ κρίνῃ.

§65Ν. ΞΗΡΟΣ. Εἶναι γνώμη σας.

§66Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Ὄχι, ἀλλ’ εἶναι διάταξις τοῦ νόμου. Ἐγὼ ἐπὶ τοῦ ἀκολούθου ζητήματος θὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν. Τὰ δημοτικὰ ἢ κοινοτικὰ Συμβούλια διὰ νὰ δύνανται νὰ προβῶσιν ἐν ἐπιγνώσει εἰς ἀποζημίωσιν διὰ τὴν ζημίαν ἡ ὁποία συνέβη εἰς τοὺς ἐνοικιαστὰς πρέπει νὰ λαμβάνωσιν ἐπισήμους πληροφορίας περὶ τῶν εἰσαγομένων ἐκ τῶν τελωνειακῶν καὶ τῶν σιδηροδρομικῶν Ἀρχῶν, ὅπου ὑπάρχουσι τοιαῦται. Ὡς εἶναι δὲ γνωστὸν αἱ δύο αὗται Ἀρχαὶ ἠρνήθησαν πολλάκις μέχρι σήμερον νὰ ἐκπληρώσωσι τὰς ὑποχρεώσεις των. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ δεχθῇ ν’ ἀναγράφῃ ἐν τῷ νόμῳ ὅτι ὑποχρεοῦνται τὰ Συμβούλια κατόπιν τῶν πληροφοριῶν τῶν τελωνειακῶν καὶ σιδηροδρομικῶν Ἀρχῶν νὰ προβαίνωσιν εἰς τὴν ἐκτίμησιν τῆς ζημίας. Ἐπίσης θὰ παρακαλέσω, ὅπως εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, εἰς τὴν ὁποίαν κατὰ τὸ ἄρθρον 1 δύνανται νὰ προσφύγωσιν οἱ ἐνοικιασταί, ὁρισθῇ νὰ δύναται αὕτη νὰ μειώσῃ μόνον τὸ παρὰ τοῦ Συμβουλίου ὁρισθησόμενον ποσόν, διότι τὰ Συμβούλια πάντως θὰ εἶναι διατεθειμένα ὑπὲρ τῶν ἐνοικιαστῶν, γνωστοῦ ὄντος ὅτι οὗτοι θὰ καταφύγωσιν εἰς πᾶν μέσον ὅπως ἐπιτύχωσι τὴν μείωσιν τοῦ ἐνοικίου. Διὰ τοῦτο θὰ παρεκάλουν ὅπως ἡ Ἐπιτροπὴ αὕτη δύναται νὰ μειώσῃ μόνον τὸ παρὰ τοῦ Συμβουλίου ὁριζόμενον ποσὸν ζημίας, χωρὶς νὰ δύναται ν’ αὐξήσῃ αὐτό. Ἐπίσης προτείνω τὸν σχηματισμὸν τῶν Ἐπιτροπῶν ἐκ περιττοῦ ἀριθμοῦ μελῶν, ἵνα δύναται νὰ προκύψῃ πλειονοψηφία πρὸς ἀπόφασιν, διότι ὡς ἔχει τὸ νομοσχέδιον εἶναι ἀδύνατον τοῦτο.

§67Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἐπιθυμῶ νὰ προκαλέσω τὴν προσοχὴν τῶν ὑπογραψάντων τὸ νομοσχέδιον Ὑπουργῶν. Ἐξητάσθη τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἀπὸ γενικωτέρας σημασίας; Εἶναι δυνατὸν τὸ Κράτος νὰ ἐνεργῇ δωρεὰν εἰς βάρος τρίτων;

§68ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὅταν πρόκειται περὶ δημοσίου δικαίου.

§69Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἐγὼ ἔχω τὰς ἀντιρρήσεις μου. Ἡ δωρεὰ ἡ οὕτως εἰπεῖν γινομένη γίνεται εἰς βάρος τῶν Ταμείων τῶν κοινοτήτων καὶ τῶν δήμων. Τὰ Ταμεῖα ταῦτα καὶ αἱ κοινότητες ἀποτελοῦσι νομικὰ πρόσωπα, ἔχουσιν ἰδίαν περιουσίαν καὶ διαχειρίζονται τὴν περιουσίαν των καθ’ ἃ ὁ νόμος κελεύει. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ Βουλὴ νὰ δωρῆται τὴν περιουσίαν αὐτῶν. Ἔχω τὴν γνώμην ὅτι ἄνευ ἀποζημιώσεως δὲν δύναται νὰ στερήσῃ περιουσίαν κεκτημένην τῶν κοινοτήτων, διότι εἰς στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ Δημόσιον λέγει, ὅτι λόγοι δημοσίας ὠφελείας ἐπιβάλλουσι νὰ ἐνεργήσῃ ἄφεσιν χρέους καὶ ἑπομένως δωρεὰν εἰς βάρος αὐτῶν, ὀφείλει νὰ μεριμνήσῃ συμφώνως πρὸς τὰς συνταγματικὰς διατάξεις περὶ ἀποζημιώσεως.

§70ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὅσον ἀφορᾷ διὰ τὴν ἰδιοκτησίαν.

§71Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Νομίζετε ὅτι ἔχει δικαίωμα νὰ ψηφίσῃ ἡ Βουλὴ νόμον, ὁ ὁποῖος θὰ ἐπιβάλῃ εἰς ἐμὲ νὰ χαρίσω τὴν περιουσίαν μου ἄνευ ἀποζημιώσεως; Αὐτὸ εἶναι καθαρὰ δήμευσις. Ἄν δὲν ὑπάρχῃ νόμος, νὰ δημιουργηθῇ νόμος, δυνάμει τοῦ ὁποίου νὰ ἔχωσι τὸ δικαίωμα οἱ ὁπωσδήποτε ζημιωθέντες νὰ καταφύγωσιν εἰς τὰ δικαστήρια. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ στερήσωμεν τὰς κοινότητας καὶ τοὺς δήμους τῶν φυσικῶν δικαστῶν, καὶ φυσικοὶ δικασταὶ εἶναι τὰ τακτικὰ δικαστήρια. Ἄν ἡ Βουλὴ νομίζῃ, ὅτι ὑπάρχουσι λόγοι, ὥστε ν’ ἀπαλλαγῶσι τῆς εὐθύνης οἱ ἐνοικιασταί, δύναται νὰ ὑποχρεώσῃ αὐτοὺς νὰ προσφύγωσιν εἰς τὰ δικαστήρια βεβαιοῦντες τὴν ζημίαν των καὶ τὰ τακτικὰ δικαστήρια ν’ ἀποφασίσωσι.

§72Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Ἡ ἄποψις ἀφ’ ἧς ἐξήτασε τὸ ζήτημα ὁ κ. συνάδελφος δὲν εἶναι ἄποψις δυναμένη νὰ διασείσῃ τὴν θέσιν τοῦ νομοσχεδίου. Παρεξηγεῖ οὗτος τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 17 τοῦ Συντάγματος ὁμιλοῦσαν περὶ πραγματικῶν καὶ ὄχι ἐνοχικῶν δικαιωμάτων· λησμονεῖ ἐπὶ πλέον ὅτι ἔχομεν νόμους τοῦ Κράτους κατὰ τῆς τοκογλυφίας, αἰσχροκερδείας καὶ περὶ τόκου. Ὅταν ὁ δανειστὴς ὁ κεκτημένος δικαιώματα ἔχῃ νὰ λάβῃ ποσὸν καὶ ἔρχεται ὁ νόμος ἐπιτάσσων νὰ χάσῃ αὐτό, θίγει κεκτημένα δικαιώματα αὐτοῦ.

§73Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Τὰ αἰσχρῶς κεκτημένα.

§74Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Εἶναι αἰσχρὰ τὰ κτηθέντα διὰ δικαστικῆς ἀποφάσεως μὲ 12% καὶ οὐχὶ μὲ 20%; Περὶ τῆς διατάξεως τοῦ Συντάγματος οὐδεὶς λόγος. Οἱ ἐνδιαφερόμενοι ἐνοικιασταὶ ἔχουσι γνωμοδοτήσεις τῶν ἐπιφανεστέρων νομομαθῶν τῆς Ἑλλάδος ὑφ’ ὧν ἐξητάσθη τὸ ζήτημα τοῦτο πρὸ πολλοῦ. Ἀλλὰ καὶ ἡ ἄλλη ἡ ὑποδεικνυομένη ὑπὸ τοῦ κ. συναδέλφου, ἡ παραπέμπουσα τοὺς ἐνοικιαστὰς εἰς τὰ δικαστήρια, δὲν εἶναι ἡ προσήκουσα. Μένει νὰ ἴδωμεν, ἂν εἶναι ἀνάγκη δικαστικῆς ὁδοῦ πρὸς ἐξακρίβωσιν τῆς ἀμφισβητουμένης ζημίας, ὥστε νὰ ἐπεμβῶσι τὰ δικαστήρια. Τὰ δικαστήρια θὰ βεβαιώσωσι τὴν ζημίαν τὴν ὀφθαλμοφανῆ, τὴν βεβαιουμένην ἐκ τῶν τελωνιακῶν Ἀρχῶν; Ἡ συνιστωμένη Ἐπιτροπὴ διὰ τοῦ νομοσχεδίου θὰ ἐξετάσῃ τὰ βιβλία τοῦ Τελωνείου ὡς ἐπίσημα ἔγγραφα καὶ θ’ ἀποφανθῇ ἔχουσα ταῦτα ὑπ’ ὄψει.

§75ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὡς πρὸς τὰς ἀντιρρήσεις τοῦ κ. Βουλευτοῦ Μεσσηνίας ἔχω ν’ ἀπαντήσω, ὅτι ἁρμόδιον Συμβούλιον εἶναι τὸ τῆς πρωτευούσης. Ὡς πρὸς τὰς παρατηρήσεις τοῦ ἑτέρου τῶν κ. συναδέλφων, θεωροῦντος ὡς παρέλκουσαν τὴν διάταξιν, ἀπαντῶ ὄχι, διότι ἡ διοίκησις ὀφείλει νὰ γνωρίζῃ τὴν γνώμην τοῦ δημοτικοῦ ἢ κοινοτικοῦ Συμβουλίου. Ἀπορῶ πῶς γεννᾶται ζήτημα. Ἐντὸς τοῦ μηνὸς θὰ γίνῃ νόμος τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, καὶ ἑπομένως ἔχουσι καιρὸν οἱ ἐνοικιασταὶ νὰ δηλώσωσιν, ἂν θέλωσι, τὰς ζημίας τὰς ὁποίας ὑπέστησαν.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ψηφίζεται εἶτα τὸ ἄρθρον 2 καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 3).

§77Κ. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Διὰ νὰ εἴμεθα σύμφωνοι πρὸς ὅσα εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν θὰ ἦτο ἐνδεδειγμένη μία τροπολογία ἐπὶ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ, ἥτις θὰ παρεῖχε τὸ δικαίωμα εἰς τὸν δῆμον, εἰς περίπτωσιν καθ’ ἣν τὸ δημοτικὸν ἢ κοινοτικὸν Συμβούλιον δὲν λαμβάνει ἀπόφασιν, νὰ ἐκτελῇ αὐτὸς τὰς ἀποφάσεις.

§78ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Φυσικά.

§79Κ. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Δὲν παρέχεται τὸ δικαίωμα αὐτό.

§80ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Παρέχεται, διότι τὸ ἄρθρον λέγει «ἐκ μέρους τῶν ἐνδιαφερομένων».

§81Κ. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Ν’ ἀναγραφῇ ἐν τοῖς Πρακτικοῖς ἡ δήλωσις αὐτή, ὅτι καὶ ὁ δῆμος ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἐκτελῇ.

§82Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Ἡ Ἐπιτροπὴ τοῦ ἄρθρου 2 ἀποτελεῖται ἐξ ἓξ μελῶν ὡς καὶ ἡ τοῦ ἄρθρου 3 ἐκ τεσσάρων. Παρακαλῶ νὰ σχηματισθῶσιν αἱ Ἐπιτροπαὶ αὗται ἀπὸ περιττὸν ἀριθμόν, ἵνα δύναται νὰ σχηματισθῇ πλειονοψηφία.

§83Ι. ΜΠΡΙΣΙΜΙΤΖΑΚΗΣ. Ζήτημα ἀνεφύη καὶ ἐν Πειραιεῖ σπουδαιότατον καὶ παρακαλῶ, εἰ δυνατόν, νὰ ἐξαιρέσητε, κ. Ὑπουργέ, τὸν Πειραιᾶ τῶν διατάξεων τούτων.

§84ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κάμωμεν ἐξαίρεσιν, διότι τοῦτο οὐδὲν ἄλλο θὰ σημαίνῃ ἢ ὅτι οἱ ἐξαιρεθέντες τῶν δήμων δὲν ἐκφράζουσι τὴν ἐμπιστοσύνην των πρὸς τὴν Ἐπιτροπήν. Εἶναι δυνατὸν ἡ Ἐπιτροπὴ νὰ κρίνῃ ἀκριβῶς ὥστε νὰ εἶναι ἐξησφαλισμένα τὰ συμφέροντα τοῦ δήμου.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 3 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 4 (ἀναγινώσκεται).

§86Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Θὰ ἐπεθύμουν τὸ ἓν ἕκτον νὰ ἐγίνετο ἓν τέταρτον. Ἡ Ἐπιτροπὴ τὴν ὁποίαν συνιστᾶτε διὰ τοῦ ἄρθρου 3 ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ λύσῃ τὰς διαφορὰς ἀναλόγως τοῦ ποσοῦ μερίσματος, ἂν καὶ ἐφ’ ὅσον ὑφίστανται τοιαῦται. Ἀφοῦ λοιπὸν ἡ Ἐπιτροπὴ θὰ δικάσῃ καὶ θὰ λάβῃ πάντα τὰ στοιχεῖα ὑπ’ ὄψιν, διατί περιορίζετε αὐτὴν εἰς ὡρισμένον ποσόν; Ἀφοῦ ἐμπιστεύεσθε τὴν κρίσιν καὶ ἀπόφασιν εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, τὴν ὁποίαν συνιστᾶτε διὰ τοῦ ἄρθρου 2, πρέπει ν’ ἀφήσητε αὐτὴν νὰ ἐξετάσῃ καὶ τὴν ἔκτασιν τῆς ζημίας ἑνὸς ἑκάστου. Ὅπου εἶναι τρία, νὰ μείνῃ τρία, ὅπου εἶναι πέντε, νὰ μείνῃ πέντε, ὄχι ὅμως νὰ περιορίσωμεν αὐτὴν εἰς τὸ ⅙.

§87ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Δὲν φρονῶ ὅτι ἐν τῷ συνόλῳ τῆς ἐργασίας ταύτης ὑπάρχει ἡ ζημία τὴν ὁποίαν θέλουσι νὰ παραστήσωσι. Δύναται μάλιστα νὰ λεχθῇ, ὅτι μὲ τὴν πρόσθετον διάταξιν τοῦ νομοσχεδίου ἡ ὁποία παρέσχεν εἰς τοὺς ἐνοικιαστὰς τὸ δικαίωμα νὰ λύωσι τὴν μίσθωσιν ἡ ζημία θὰ ἐκλίπῃ τελείως.

§88Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Συντάσσομαι, κ. Πρόεδρε, μὲ τὴν γνώμην τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ καταστροφῆς τελείας, ὡς εἶπον οἱ ἀξιότιμοι προλαλήσαντες, τῶν ἐνοικιαστῶν τῶν δήμων· τοὐναντίον μάλιστα δύναμαι ν’ ἀποδείξω δι’ ἀριθμῶν ὅτι ὄχι μόνον ζημία δὲν ὑπάρχει εἴς τινας τούτων ἀλλὰ καὶ κέρδος τι. Ὡς παράδειγμα δύναμαι νὰ σᾶς ἀναφέρω συγκεκριμένην περίπτωσιν γνωστήν μοι καθ’ ἣν εἰσεπράχθησαν κατὰ τὰς βεβαιώσεις τοῦ τελώνου παρὰ τοῦ Δημοσίου κατὰ τοὺς ἓξ πρώτους μῆνας 30.000 δραχ. ἐπὶ πλέον τῶν εἰσπραχθέντων κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος, κατὰ δὲ τοὺς τρεῖς τελευταίους μῆνας ἀπὸ τοῦ πολέμου καὶ ἐντεῦθεν εἰσεπράχθησαν κατὰ 25.000 ἐπὶ ἔλασσον τῶν εἰσπραχθέντων κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος, οὕτω δὲ τὸ πλεόνασμα τῶν πρώτων μηνῶν οὐ μόνον ἐκάλυψε τὸ ἔλλειμμα, ἀλλ’ ἀφῆκε καὶ πλεόνασμα 5.000 δραχμῶν, ἀναλογία ἥτις ὑπάρχει καὶ διὰ τοὺς ἐνοικιαστὰς τῶν ὠνίων. Τοῦτο δὲ συνέβη οὐχὶ εἰδικῶς ἐν τῇ προκειμένῃ περιπτώσει ἀλλὰ γενικῶς διὰ τὸν λόγον ὅτι οἱ ἔμποροι οἱ εἰσάγοντες ὤνια καὶ ἐμπορεύματα, οἱ ὁποῖοι ἕνεκα τοῦ πολέμου δὲν εἶχον προμηθευθῆ τοιαῦτα καὶ εἶχον ἐξαντλήσει τὰς παρακαταθήκας των, κατὰ τὸ τελευταῖον ἔτος μετὰ τὸν πόλεμον ἐλπίσαντες εἰς πολυχρόνιον εἰρήνην ἠναγκάσθησαν νὰ εἰσαγάγωσι μεγάλας ποσότητας κατὰ τὸ ἔτος τοῦτο πρὸς πλήρωσιν τῶν κενῶν τῶν καταστημάτων των, ἕνεκα τοῦ ὁποίου τὰ εἰσοδήματα τῶν ἐνοικιαστῶν ὄχι μόνον δὲν ἐμειώθησαν, ἀλλὰ καὶ ηὐξήθησαν κατὰ πολύ. (Ψηφίζονται εἶτα τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου).

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τῆς προτάσεως νόμου «περὶ ἐλαττώσεως τῆς μισθώσεως τῶν φόρων ὠνίων καὶ ἐμπορευμάτων τῶν δήμων κατὰ τὸ ἔτος 1914».

§90ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Νὰ διαγραφῇ αὐτὴ πλέον.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐθνικῆς μουσικῆς συλλογῆς». Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται). Ὁ κ. Κ. Σοκόλης ἔχει τὸν λόγον.

§92Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ὅτε, Κύριοι, ἦλθεν ἡ συζήτησις περὶ τοῦ ᾨδείου Ἀθηνῶν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἔσχον τὴν τιμὴν νὰ ἐκθέσω τὰς γνώμας μου, μετ’ εὐχαριστήσεως δὲ παρετήρησα ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔλαβε ταῦτα ὑπ’ ὄψιν καὶ ἔσπευσε νὰ ὑποβάλῃ νομοσχέδιον περὶ ἐθνικῆς μουσικῆς συλλογῆς. Ἀλλὰ τὸ νομοσχέδιον ὡς ὑποβάλλεται προνοεῖ περὶ διαρρυθμίσεως μουσείου τινός, οὕτως εἰπεῖν, ἐν τῷ ὁποίῳ νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ φυλάσσωνται πάντα τὰ κειμήλια τὰ ὁποῖα συνδέονται μὲ τὴν ἐθνικὴν μουσικήν, ἐν ᾧ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ πράξωμεν εἶναι οὐχὶ νὰ διαφυλάξωμεν, ἀλλὰ νὰ συντηρήσωμεν τὴν ἐθνικὴν μουσικὴν διὰ τὰς μελλούσας γενεάς.

§93Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Διὰ νὰ συντηρήσωμεν αὐτήν, πρέπει νὰ τὴν περισώσωμεν.

§94Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ὡς εἶναι διατετυπωμένον τὸ νομοσχέδιον φαίνεται ὅτι ὁ σκοπὸς αὐτοῦ εἶναι νὰ διαφυλάσσωνται διὰ παντὸς μέσου τὰ στοιχεῖα τῆς ἐθνικῆς μουσικῆς. Τοῦτο δ’ ἀπαιτεῖ χρῆμα καὶ δὲν ἔχετε ἄλλο μέσον ἢ τὴν σύστασιν στρατιωτικῆς μουσικῆς, ἡ ὁποία νὰ τεθῇ ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ πρώτου στρατιωτικοῦ συντάγματος. Πρὸς τοῦτο δὲ φρονῶ ὅτι ἔπρεπε πρὸ παντὸς νὰ λάβητε μουσικόν τινα, ὁ ὁποῖος ὅμως νὰ μὴ εἶναι κάτοχος μόνον τῆς εὐρωπαϊκῆς μουσικῆς, διότι ἡ μουσικὴ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ εἶναι μουσικὴ ἰδία, ἡ ὁποία δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παρασταθῇ μὲ τὴν εὐρωπαϊκὴν μουσικὴν τὴν παρασημαντικήν, καὶ θὰ χρειασθῆτε τὴν αὐτοκρατορικὴν παρασημαντικήν. Ἑπομένως πρέπει νὰ ἔχητε μουσικὸν κάτοχον καὶ τῆς εὐρωπαϊκῆς καὶ τῆς αὐτοκρατορικῆς παρασημαντικῆς, ὅστις νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ συνδυάσῃ τὰς δύο αὐτὰς μουσικάς, ν’ ἀποδώσῃ τοὺς τόνους καὶ νὰ κατορθώσῃ τὴν μουσικὴν τῶν δύο αὐτῶν μελῳδιῶν, νὰ συναρμονίσῃ καὶ ἀναπαραστήσῃ· διότι ἡ μουσικὴ θὰ εἶναι μουσικὴ μελῳδιῶν, ἡ ὁποία δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκφράζηται διὰ μουσικῆς ὀρχήστρας, ἐφ’ ὅσον δὲν ἐναρμονισθῇ ὑπὸ μουσικοῦ, ὁ ὁποῖος νὰ εἶναι κάτοχος καὶ τῆς εὐρωπαϊκῆς καὶ τῆς αὐτοκρατορικῆς μουσικῆς, νὰ εἶναι δὲ συγχρόνως καὶ συνθέτης. Φρονῶ ὅτι πρέπει νὰ προσλάβητε ἕνα μουσουργόν, ἕνα καὶ μόνον, εἰς τὸν ὁποῖον νὰ δώσητε τὸ ἐπίδομα αὐτὸ καὶ νὰ μὴ τὸν περιορίσητε εἰς τὰ μέσα, τὰ ὁποῖα θὰ μεταχειρισθῇ, ἵνα ἐπιτύχῃ τὸ ποθούμενον ἀποτέλεσμα, ἀλλὰ ν’ ἀφήσητε αὐτὸν ἐλεύθερον καὶ νὰ ζητῆτε παρ’ αὐτοῦ μόνον τακτικὴν λογοδοσίαν τῶν πράξεών του καὶ οὗτος γνωρίζει πῶς θὰ περισυλλέξῃ ὅλα αὐτά. Ἄν ὑποθέσητε ὅτι εἶναι εἷς μουσικός, ὁ ὁποῖος γνωρίζει νὰ γράψῃ τὴν μουσικὴν αὐτὴν καὶ νὰ τὴν ἀκούσητε, βεβαιώθητε ὅτι δὲν ἔχομεν ἀνάγκην ἀπὸ φωνογράφον. Ὁ φωνογράφος θὰ χρησιμεύσῃ ὅπως φυλάξῃ αὐτά, ἀλλ’ ὁ σκοπός σας δὲν εἶναι αὐτός, ἀλλ’ εἶναι νὰ ἐμφανίσητε αὐτά, νὰ γίνωσι γνωστὰ ἐν Ἑλλάδι καὶ ἐν Εὐρώπῃ, διὰ νὰ φανῇ ὅτι πράγματι ὁ πλοῦτος τῆς ἐθνικῆς ἑλληνικῆς μουσικῆς εἶναι μέγας καὶ τοιοῦτος, ὥστε εἶναι ἄξιος ν’ ἀκούηται καὶ ἀπὸ εὐρωπαϊκὰ ὦτα. Δὲν βλέπω δὲ τίνα λόγον ἔχει ἡ ἀνάμιξις ἑνὸς καθηγητοῦ τῆς Φυσικῆς ἢ τοῦ προέδρου τῆς Λαογραφικῆς ἑταιρείας καὶ τοῦ διευθυντοῦ τοῦ ᾨδείου, ὁ ὁποῖος, ὅπως γνωρίζετε, δὲν εἶναι συνθέτης. Ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι, διὰ νὰ ἐπιτύχητε ἀκριβῶς τοῦ ποθουμένου, πρέπει νὰ λάβητε ἕνα μουσικόν, ὁ ὁποῖος νὰ εἶναι συνθέτης καὶ νὰ γνωρίζῃ καὶ τὴν εὐρωπαϊκὴν μουσικὴν καὶ τὴν αὐτοκρατορικήν.

§95Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ὑπάρχει.

§96Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ἀκριβῶς, ὑπάρχει καὶ νὰ ἐκλέξητε αὐτὸν καὶ νὰ τῷ δώσητε τὴν ἐντολὴν νὰ ἐνεργήσῃ ὅπως αὐτὸς θέλει, ὅταν δὲ κατορθώσῃ αὐτὸς ν’ ἀποτελέσῃ μίαν συλλογὴν ἐκ τῶν ὡραίων αὐτῶν ᾀσμάτων καὶ κατορθώσῃ καὶ τὰ ἐνοργανώσῃ, τότε ἀκριβῶς συνεννοεῖσθε μὲ τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸν καὶ καταρτίζετε μουσικὴν ὀρχήστραν, τὴν ὁποίαν θὰ θέσητε ἐπὶ κεφαλῆς συντάγματός τινος τῶν εὐζώνων, διὰ νὰ ἔχωμεν καὶ ἡμεῖς ἔκφανσιν πραγματικῆς ἐθνικῆς μουσικῆς καὶ νὰ μὴ εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ τρέχωμεν εἰς τὴν εὐρωπαϊκὴν μουσικὴν τὴν ὁποίαν ἔχομεν.

§97Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Νομίζετε ὅτι ἐμποδίζει τὸ νομοσχέδιον ν’ ἀνατεθῇ εἰς μουσικόν τινα συνθέτην ἡ ἐνοργάνωσις; Ἀλλὰ θὰ γίνῃ αὕτη ἄνευ τῆς περισυλλογῆς;

§98Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ὁρίζετε τὸν τρόπον τῆς περισυλλογῆς, ὁ ὁποῖος εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι ὁ ἐνδεδειγμένος, εἶναι δυνατὸν ὅμως καὶ νὰ μὴ εἶναι· διατί θέλετε νὰ περιορίσητε ἕνα μουσικὸν συνθέτην;

§99Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Δὲν κάμνετε μίαν τροπολογίαν διὰ νὰ τὸ συμπληρώσητε.

§100Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ἕν καὶ μόνον ἄρθρον, κ. Ὑπουργέ, νομίζω ὅτι χρειάζεται ἐν τῷ ὁποίῳ νὰ εἴπητε αὐτὰ τὰ ὁποῖα εἶπον πρὸ ὀλίγου, ὅτι ἀνατίθεται εἰς μουσικὸν συνθέτην, τῆς ἐκλογῆς τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἡ περισυλλογὴ τῶν ἑλληνικῶν ᾀσμάτων καὶ ἡ ἐνοργάνωσις αὐτῶν, ὥστε νὰ εἶναι δυνατὸν ν’ ἀναπαριστῶνται ὑπὸ μιᾶς μουσικῆς.

§101Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Δὲν συμφωνῶ ὅτι εἶναι δυνατὸν εἷς καὶ μόνος ἄνθρωπος νὰ ἐκτελέσῃ ὅλην αὐτὴν τὴν ἐργασίαν.

§102Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Εἶναι πολὺ πιθανὸν νὰ μὴ ἀρκῇ· εἰς αὐτὸ συμφωνῶ μαζί σας, ἀλλὰ δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ εὕρητε δεύτερον τοιοῦτον, διότι ἐκεῖνος ὅστις θὰ κάμῃ τὴν ἐργασίαν αὐτὴν δὲν θὰ εἶναι κοινὸς ἄνθρωπος· θὰ εἶναι λοιπὸν πολὺ δύσκολον νὰ εὕρητε ἕνα· νὰ εὕρητε δύο εἶναι ἀδύνατον.

§103Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Μοὶ φαίνεται ὅτι δὲν ἐμποδίζεται ἀπὸ τὸ νομοσχέδιον νὰ ἐκτελεσθῇ ἡ γνώμη σας.

§104Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ἐμποδίζεται ἀπὸ οἰκονομικῆς ἀπόψεως, διὰ τὴν ἀμοιβήν.

§105Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀμοιβή.

§106Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Αἱ δαπάναι αὗται ἀναγκαστικῶς θὰ ἐπιμερισθῶσιν εἰς τρία πρόσωπα, διότι εἶναι πολὺ πιθανὸν νὰ θελήσῃ ἕν τῶν τριῶν αὐτῶν προσώπων, τὰ ὁποῖα θέτετε διὰ τοῦ νομοσχεδίου, νὰ θελήσῃ νὰ παρακολουθήσῃ ἐκ τοῦ σύνεγγυς καὶ νὰ ὑποβληθῇ εἰς δαπάνας τὸ Δημόσιον, ἐνῷ τὸ μικρὸν ποσόν, δὲν δύναμαι ν’ ἀμφισβητήσω ὅτι εἶναι μικρόν, διατιθέμενον δι’ ἕν καὶ μόνον ἄτομον θὰ κάμῃ αὐτὸ νὰ ἐργασθῇ περισσότερον ἀπὸ τοὺς τρεῖς.

§107Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Τὸ μικρὸν αὐτὸ ποσὸν χρησιμεύει ὄχι δι’ αὐτό, ἀλλὰ διὰ τὴν συντήρησιν μηχανῶν, εἰκόνων, ἀγορὰν μουσικῶν ὀργάνων...

§108Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Οὐδεὶς λόγος ὑπάρχει ν’ ἀγοράσητε μουσικὰ ὄργανα ἢ τεχνικὰ μέσα. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θέλομεν σήμερον εἶναι νὰ εὕρωμεν τὸν ἄνθρωπον ὁ ὁποῖος θὰ συλλέξῃ τὰ ᾄσματα καὶ θὰ τὰ ἐνοργανώσῃ. Ὅταν αὐτὸς θὰ ἔλθῃ εἰς τὴν πρακτικὴν ἐφαρμογὴν τῆς ὕλης, τὴν ὁποίαν θὰ συλλέξῃ, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπαρκέσωσιν αἱ 5, 10 καὶ 15 χιλιάδες· εἶσθε ὑποχρεωμένος νὰ κάμητε μίαν μουσικὴν ἐθνικὴν ὀρχήστραν, ὡς σᾶς εἶπον· ὥστε διατί ν’ ἀρχίσητε ἀπὸ τώρα νὰ ἐξοδεύητε διὰ πράγματα, διὰ τὰ ὁποῖα θὰ εἶσθε ὑποχρεωμένοι, ὅταν θὰ ἀρχίσητε νὰ τὰ ἐφαρμόζητε, νὰ δαπανήσητε περισσότερα; Ἔπειτα οἱ μουσικοὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κάμωσι τὴν ἐργασίαν αὐτὴν δωρεάν· θὰ τοὺς πληρώσητε. Ἔχετε ἐπίσης ἕνα καθηγητὴν τῆς Φυσικῆς, ἔχετε τὸν διευθυντὴν τοῦ ᾨδείου, ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι μουσικὸς οὔτε συνθέτης.

§109Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἂν ἔχητε τὴν γνώμην, ὅτι ὁ σημερινὸς διευθυντὴς τοῦ ᾨδείου δὲν εἶναι συνθέτης καὶ δὲν εἶναι εἰδικός, δὲν σημαίνει ὅτι εἶναι ἀθάνατος καὶ δὲν δύναται ν’ ἀντικατασταθῇ.

§110Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ὑποθέτω ὅτι τὸ νομοσχέδιόν σας θὰ ἐφαρμοσθῇ ἀμέσως καὶ ἀναγκαστικῶς θὰ προσλάβητε τὰ πρόσωπα ταῦτα καὶ τὸν πρόεδρον τῆς Λαογραφικῆς ἑταιρείας. Τί θέλει ὁ πρόεδρος τῆς Λαογραφικῆς ἑταιρείας εἰς μουσικὰ ζητήματα; Εἶναι πολὺ πιθανὸν νὰ εἶναι ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος νὰ ἠξεύρῃ πολλὰ πράγματα, ἀλλὰ δὲν ἔχει θέσιν ἐνταῦθα. Δὲν εἶναι λοιπὸν δυνατὸν νὰ ἐπιτύχωμεν διαφορετικὰ εἰμὴ δι’ ἑνὸς καὶ μόνου ἄρθρου, διὰ τοῦ ὁποίου ν’ ἀνατίθεται εἰς ἕνα μουσικὸν καὶ ὅταν αὐτὸς παρουσιάσῃ τὴν ἐργασίαν τότε κανονίζομεν τὴν πρακτικὴν ἐκτέλεσιν. Βεβαιωθῆτε ὅτι οὔτε εἷς εἰδικὸς θὰ εὑρεθῇ εὐκόλως. Ταῦτα εἶχον νὰ εἴπω καὶ ἐλπίζω ὅτι θὰ τὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν, διὰ νὰ ἐπιτύχωμεν τὸν μέγαν αὐτὸν σκοπόν.

§111ΣΠ. ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, κ. Πρόεδρε, ὅτι ὁ προλαλήσας κ. συνάδελφος παρερμηνεύει τὸν σκοπὸν τοῦ νομοσχεδίου. Σκοπὸς αὐτοῦ δὲν εἶναι ἡ περισυλλογή, ἡ ἐνορχήστρωσις καὶ ἐκτέλεσις, ἀλλὰ μόνον ἡ περισυλλογὴ ᾀσμάτων καὶ χορῶν. Ὥστε ὁ λόγος, δι’ ὃν ζητεῖ τὰς τροποποιήσεις, δὲν εἶναι ἀκριβής, καθόσον δὲν περιέχεται εἰς τὸν σκοπὸν τοῦ νομοσχεδίου. Νομίζω ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ καλῶς καταρτίζεται καὶ χρειάζεται νὰ μετέχωσιν αὐτῆς ἄνθρωποι τῶν εἰδικοτήτων αὐτῶν. Ὁ πρόεδρος τῆς Λαογραφικῆς ἑταιρείας, ὁ ὁποῖος ὑποτίθεται ὅτι εἶναι γνώστης τῶν δημοτικῶν ᾀσμάτων καὶ χορῶν καὶ πάσης λαογραφικῆς ὕλης, διότι αὐτὸ δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο εἰμὴ μέρος τοῦ μεγάλου κύκλου τῆς λαογραφικῆς ὕλης, δὲν δύναται νὰ θεωρηθῇ ἀναρμόδιος. (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἄρθρον τὸ νομοσχέδιον εἰς αʹ συζήτησιν).

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ ὑπ’ ἀριθμοὺς 27, 28, 29, 30 καὶ 31 νομοσχέδια ἀναβάλλονται. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐμπορίας χημικῶν λιπασμάτων». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 33 ἀναβάλλεται. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀντικαταστάσεως καὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τῶν νόμων ͵ΓΨΚΕʹ (ὑπ’ ἀριθμὸν 3725) καὶ ͵ΒΨΞΘʹ (ὑπ’ ἀριθμὸν 2769)».

§113ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Περὶ τίνος πρόκειται;

§114Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Καὶ ἄλλοτε ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ συστήσω, ὅπως εἶναι δυνατόν ἐκ τῆς περιλήψεως τοῦ τίτλου τοῦ νομοσχεδίου νὰ γίνεται ἀντιληπτὸν τὸ περιεχόμενον, περὶ τίνος δηλαδὴ πρόκειται. Ψηφίζονται τὰ νομοσχέδια μὲ τοιαύτην ταχύτητα, ὥστε δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὰ παρακολουθῶμεν ἐν τῇ συζητήσει. Δὲν νομίζει ἡ Κυβέρνησις ὅτι πρέπει τοὐλάχιστον νὰ γνωρίζωμεν τὸν τίτλον;

§115Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας). Πρόκειται περὶ ὑπηρεσιακοῦ νομοσχεδίου, περὶ τῶν δελτίων τῶν ἐπιταγῶν. Εἶναι τόσον μεγάλη ἡ περίληψις τῶν νόμων, οἵτινες τροποποιοῦνται, ὥστε θ’ ἀπετέλει σχεδὸν ὁλόκληρον ἄρθρον.

§116Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ παρακαλέσω εἶναι ὅτι εἰς περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν ἤθελεν ἐξακολουθήσει ἡ τακτικὴ αὐτὴ ἐκ μέρους τοῦ Προεδρείου καὶ τῆς Κυβερνήσεως νὰ εἰδοποιηθῶμεν νὰ μὴ παριστάμεθα εἰς τὴν κυβερνητικὴν αὐτὴν παρῳδίαν.

§117ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Νομίζω ὅτι εἶναι προσῆκον νὰ δηλωθῇ, ὅτι οὐδεμία ὑπάρχει παρῳδία ἐνταῦθα, ὡς ἐχαρακτήρισε ταύτην ὁ ἀξιότιμος κ. Βουλευτής. Δὲν ἐγένετο οὔτε κἂν μεταπήδησις ἐξ ἑνὸς νομοσχεδίου εἰς ἄλλο, ὥστε νὰ θεωρηθῇ ὅτι δὲν ἠκολουθήσαμεν τὴν σειρὰν τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως.

§118Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ παρατήρησις τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἀρκαδίας, ὅτι παριστάμεθα πρὸ παρῳδίας, ἐνόει, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν εἰς τοὺς Βουλευτὰς νὰ παρακολουθήσωσι τὴν ψήφισιν τριάκοντα νομοσχεδίων, διότι δὲν ἐπαρκοῦσι.

§119ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, μὲ συγχωρεῖτε· δὲν νομίζω ὅτι ἀξιοῦσιν οἱ κ. Βουλευταὶ μετὰ τὴν ψήφισιν ἑκάστου νομοσχεδίου νὰ σιγᾷ τὸ Προεδρεῖον καὶ νὰ περιμένῃ. Μήπως ἐζήτησέ τις τὸν λόγον καὶ δὲν ἐπετράπη εἰς αὐτὸν νὰ ὁμιλήσῃ;

§120Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Μὲ ὅλην τὴν καλὴν θέλησιν καὶ τὴν παρασκευὴν τὴν ὁποίαν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ ἡ Βουλή, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παρακολουθήσῃ τὴν νομοθεσίαν κατὰ τοιοῦτον τρόπον. Ὑμεῖς ὑπὲρ πάντα ἄλλον ἀντιλαμβάνεσθε τὸ πρᾶγμα καλύτερον, διότι παρακάθησθε ἐπὶ σειρὰν ὁλόκληρον ἐτῶν ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ.

§121ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ἄλλο ζήτημα ἂν πρόκειται περὶ νομοσχεδίου ἐπὶ τοῦ ὁποίου θέλει τις νὰ λάβῃ τὸν λόγον καὶ δηλώσῃ ὅτι ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἐπεθύμει νὰ ὁμιλήσῃ, ἀλλὰ δὲν ἀνέμενεν ὅτι θὰ ἤρχετο τὴν ἑσπέραν ταύτην ἡ συζήτησις αὐτοῦ. Προκειμένου δὲ εἰδικῶς περὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου νομίζω ὅτι ἤκουσα τὸν κ. Βουλευτὴν λέγοντα ὅτι, ἐπειδὴ εἶναι ὑπηρεσιακόν, ἂς ψηφισθῇ.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὀφείλω νὰ κάμω τὴν ἑξῆς δήλωσιν, ὅτι οἱ παραπονούμενοι Βουλευταὶ πρῶτοι αὐτοὶ ἐζήτησαν καὶ εἶπον ὅτι εἶναι ἀναγκαία ἡ ἄμεσος ψήφισις τοῦ παρόντος νομοσχεδίου.

§123Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Οἱ κ. Βουλευταὶ οἱ λαμβάνοντες τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν δὲν εἶναι δυνατὸν βεβαίως νὰ ὑποθέσωσιν ὅτι ἐν μιᾷ καὶ μόνῃ ἑσπέρᾳ θὰ ψηφισθῶσι τεσσαράκοντα πέντε ἢ καὶ πεντήκοντα νομοσχέδια, ἵνα εἶναι ἡτοιμασμένοι νὰ συζητήσωσι καὶ τὰ 50 αὐτά. Ὅταν ὅμως ταῦτα ἀναβάλλονται καὶ φθάνωμεν εἰς τὸ 45ον ἢ τὸ 48ον, νομίζω ὅτι εἶναι ὑπερβολικὴ ὁπωσδήποτε ἡ ἀξίωσις, ὅπως οἱ Βουλευταὶ ὦσι παρεσκευασμένοι διὰ τὴν συζήτησιν τοῦ τοιούτου νομοσχεδίου;

§124ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, οὐδεὶς ἠξίωσε παρ’ οὐδενὸς τῶν κυρίων Βουλευτῶν νὰ εἶναι παρεσκευασμένος ἵνα ὁμιλήσῃ ἐπὶ τοῦ 40οῦ ἢ τοῦ 30οῦ ἢ τοῦ 10ου ἢ καὶ τοῦ 5ου κἂν νομοσχεδίου. Ἀλλ’ ὅτε συζητοῦνται τὰ νομοσχέδια 1, 2, 3, 4, 5 καὶ οὐδεὶς λαμβάνει τὸν λόγον, τί σημαίνει τοῦτο; Ὅτι οὐδεὶς τῶν κ. Βουλευτῶν δὲν θέλει νὰ λάβῃ τὸν λόγον ἐπὶ τῶν νομοσχεδίων τούτων. Φθάνομεν εἰς τὸν ἀριθμὸν 30 καὶ ἐγείρεται εἷς Βουλευτὴς καὶ λέγει ὅτι «ἐγὼ δὲν ἀνέμενον νὰ φθάσωμεν εἰς τὸν ἀριθμὸν 30, καὶ ἐπειδὴ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου θέλω νὰ ὁμιλήσω, δὲν εἶμαι δὲ παρεσκευασμένος ἀπόψε, παρακαλῶ ν’ ἀναβληθῇ». Προετάχθη τοιαύτη ἀξίωσις καὶ εἴδετε τὴν Κυβέρνησιν λέγουσαν ὄχι;

§125Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅταν φθάνωμεν εἰς τὸ 40όν, οἱ κ. Βουλευταὶ δὲν γνωρίζουσι περὶ τίνος πρόκειται.

§126Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Αἱ παρατηρήσεις, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο, εἶναι ὀρθαί. Ἡ ἐπικεφαλὶς πρέπει νὰ εἶναι γνωστή, διότι δὲν δυνάμεθα νὰ καταφεύγωμεν πάντοτε νὰ βλέπωμεν τίς εἶναι ὁ νόμος αὐτός. Ὅσον ἀφορᾷ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶναι ἐπίσης ὀρθόν. Μόνον ἡ μεταπήδησις ἀπὸ τοῦ 1 εἰς τὸ 50 δὲν εἶναι ὀρθή, ἀλλ’ ὅταν κατὰ σειρὰν συζητῶνται τὰ νομοσχέδια δὲν ὑπάρχει τι τὸ ἄτοπον. (Ψηφίζεται εἶτα κατ’ ἀρχὴν τὸ νομοσχέδιον).

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 35 ἀναβάλλεται. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συνομολογήσεως δανείου δραχμῶν 1.000.000 μετὰ τῆς Τραπέζης Κρήτης δι’ ἐκδόσεως ἐντόκων γραμματίων τοῦ Δημοσίου». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον τὸ νομοσχέδιον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀποξηράνσεως τῶν ἑλῶν τοῦ ἁλιπέδου τοῦ Παλαιοῦ Φαλήρου». Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§128Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Περὶ ἀποξηράνσεως ἑλῶν ἐν ταῖς διαφόροις ἐπαρχίαις οὐδεμία ἐγένετο ἐργασία μέχρι σήμερον καὶ ὁλόκληροι ἐκτάσεις μένουσιν ἀκαλλιέργητοι. Νομίζω λοιπὸν ὅτι ἐφ’ ὅσον οὐδὲ λεπτὸν διατίθεται διὰ τὴν ἀποξήρανσιν τόσων ἐκτάσεων εἶναι ἀστεῖον νὰ δαπανῶμεν 600.000 δραχ. χάριν ἀποξηράνσεως τῶν ἑλῶν τοῦ Παλαιοῦ Φαλήρου.

§129Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Πληροφορῶ τὴν Βουλὴν ὅτι ὑπάρχει νομοσχέδιον ὑποβεβλημένον περὶ ἀποξηράνσεως ἑλῶν εἰς διάφορα μέρη τοῦ Κράτους. Παρακαλῶ μάλιστα τὸν κ. Πρόεδρον νὰ συστήσῃ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν νὰ ὑποβάλῃ τάχιστα τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς.

§130Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀξιέπαινον τὸ ἔργον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἀλλὰ καλὸν θὰ ἦτο νὰ συνεβάδιζον καὶ τὰ δύο νομοσχέδια.

§131Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Πρόκειται νὰ δώσωμεν ἐργασίαν εἰς τοὺς πρόσφυγας.

§132Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Τὴν πρόνοιαν τὴν ὁποίαν λαμβάνει ὁ κ. Ὑπουργὸς εὑρίσκω ὀρθήν, ἀλλὰ θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἐλάμβανε πρόνοιαν καὶ περὶ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ ψηφισθέντος νόμου περὶ ἀποξηράνσεως ἑλῶν.

§133Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Ὑπεβλήθησαν οἱ εἰδικοὶ προϋπολογισμοί. Θὰ παρακαλέσω νὰ ταχθῇ προθεσμία εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν δύο ἡμερῶν, διὰ νὰ προσαγάγῃ τὰς ἐκθέσεις.

§134Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Πρὸ ἡμερῶν ἐψηφίσθη νόμος περὶ δημοσίας ὑγείας μὲ μισθολόγιον παχύτατον, ἀλλ’ ἂν δὲν μεριμνήσωμεν περὶ τῶν ἑλῶν τί θὰ μᾶς κάμῃ τὸ νομοσχέδιον αὐτό;

§135ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατ’ ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς προσδιορίζεται διήμερος προθεσμία εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, ὅπως φέρῃ τὴν ἔκθεσίν της.

§136Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Μετὰ τὰς δηλώσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας δὲν ἔχω νὰ προσθέσω τι. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἂν ἡ Ἐπιτροπὴ δὲν ἤθελε παρουσιάσει τὴν ἔκθεσιν αὑτῆς ἐντὸς τῆς ταχθείσης προθεσμίας, θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ζητήσῃ τὴν πρόταξιν τοῦ νομοσχεδίου.

§137Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀναγκάζει ἡμᾶς τοὺς ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν νὰ διαμαρτυρώμεθα εἶναι ὅτι ὑποπτευόμεθα μὴ τυχὸν τὰ μὲν ἀφορῶντα εἰς τὸ Φάληρον ἐκτελεσθῶσιν ἅμα τῇ ἐπιψηφίσει τοῦ νόμου, τὰ δὲ ἀφορῶντα εἰς τὰ ἕλη τῆς Μεσσηνίας καὶ τῶν ἄλλων νομῶν τοῦ Κράτους μείνωσιν ἀνεφάρμοστα, δεδομένου ὅτι ἔχομεν νόμον περὶ ἀποξηράνσεως ἑλῶν ἀπὸ δεκαετίας καὶ δὲν εἴδομεν μέχρι τοῦδε νὰ ἐφαρμοσθῇ. Ἐν Μεσσηνίᾳ ἔχομεν τὸ περιώνυμον ἕλος, τὸ ὁποῖον μαστίζει δύο δήμους, μένει δὲ ἐκκρεμὲς ἐπὶ δεκατέσσαρα ἔτη προκηρύσσονται δημοπρασίαι καὶ τὸ ἕλος μένει ἐν τῇ θέσει του. Λοιπὸν παρακαλῶ, κ. Ὑπουργέ, ἐν τῇ ἐπαινετῇ προνοίᾳ σας νὰ λάβητε πάντα τὰ μέτρα πρὸς περάτωσιν τῶν ἔργων.

§138Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἰσχυρίσθη ὅτι εἶναι ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς νομοσχέδιον περὶ ἀποξηράνσεως ἑλῶν. Ἀλλ’ ἐγὼ γνωρίζω ὅτι ἔχει ψηφισθῆ νόμος εἰδικὸς περὶ τούτου, ἔχουσι γίνει πᾶσαι αἱ μελέται καὶ δὲν μένει εἰμὴ ἡ ἐκτέλεσις τῆς ἀποξηράνσεως. Ὅτε λοιπὸν ἡ ἐκτέλεσις μόνον καθυστερεῖ, δὲν εἶναι ἀνάγκη ὑποβολῆς νομοσχεδίου καθιεροῦντος δαπάνας πρὸς ἀποξήρανσιν τοῦ ἁλιπέδου τοῦ Φαλήρου. Ἀλλ’ εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι δὲν θὰ θίξωμεν τὸ κεφάλαιον τῶν τριῶν ἑκατομμυρίων τὸ διατεθὲν διὰ τὴν ἀποξήρανσιν τῶν ἑλῶν. Περὶ τούτου δὲν πρόκειται. Ἐγὼ ἔχω νὰ συστήσω ὅπως προβῇ οὗτος εἰς τὴν ἐκτέλεσιν πρῶτον τῶν ἔργων ἐκείνων τῶν ὁποίων ἡ ἐκτέλεσις εἶναι ἀναγκαιοτάτη. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον εἰς αʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν. Γίνεται ὡσαύτως δι’ ἀναστάσεως δεκτὸν εἰς αʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ͵ΓΥΚΖʹ τοῦ ἔτους 1909 περὶ ὁδοποιίας»).

§139ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω νομοσχέδιον «περὶ συγκλήσεως ἀνωτέρου στρατιωτικοῦ Συμβουλίου πρὸς σύνταξιν πινάκων προβιβασμοῦ ἀξιωματικῶν». Παρακαλῶ, ὅπως τὸ νομοσχέδιον τοῦτο κηρυχθῇ κατεπεῖγον καὶ ψηφισθῇ κατ’ ἀρχήν.

§140ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅπως τὸ νομοσχέδιον κηρυχθῇ κατεπεῖγον, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§141ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω τὰ ἑξῆς νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα παρακαλῶ ὅπως παραπεμφθῶσιν εἰς τὴν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ἐπιτροπήν· 1) «περὶ διαθέσεως τοῦ ἐκ τοῦ φόρου τῶν δημοσίων θεαμάτων ἐσόδου ὑπὲρ τῶν ἐκ τοῦ πολέμου παθόντων, 2) «περὶ εἰσαγωγῆς σακχάρεως καὶ δι’ ὑποτελωνείων πάσης τάξεως», 3) «περὶ παραχωρήσεως γηπέδου εἰς τὴν ἐπὶ τῆς ἐπιβλέψεως τῆς Ἐθνικῆς Πινακοθήκης Ἐπιτροπὴν πρὸς ἀνέγερσιν εἰδικοῦ κτιρίου». 4) «περὶ τοῦ λαχείου τοῦ Ἐθνικοῦ στόλου καὶ τῶν ἀρχαιοτήτων τῆς Ἑλλάδος», 5) «περὶ διαρρυθμίσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Κεντρικοῦ Ταμείου καὶ περὶ προσόντων τῶν ὑπαλλήλων αὐτοῦ».

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς· Οἱ βουλευταὶ κ. Α. Σακκελλαρίου καὶ Β. Κυρέλλος ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ͵ΓΩΟΒʹ τοῦ 1911 κλπ. νόμου»· Ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Χαριτᾶτος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ͵ΓΨΒʹ περὶ προσωπικοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν κτλ. ὡς πρὸς τὰ προσόντα τοῦ προσωπικοῦ τῶν ἀρχειοφυλακείων»· Οἱ βουλευταὶ κ. Σ. Ντολιόπουλος, Π. Φλέσσας, Λ. Περρωτὴς, Α. Ζησιμόπουλος καὶ Ι. Δελμοῦζος ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ὀργανισμοῦ τῆς κεντρικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν»· Ὁ βουλευτὴς κ. Π. Πολυχρονιάδης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐκπτώσεως μέρους ἐκ τοῦ ἐνοικίου δημοτικῶν ἢ κοινοτικῶν προσόδων τοῦ ἔτους 1914»· Ὁ βουλευτὴς κ. Σ. Τσακόπουλος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τῶν περὶ ταχυδρομικῆς καὶ τηλεγραφικῆς ὑπηρεσίας νόμων»· Ἡ Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κατασκευῆς στολῶν τῶν ταχυδρομικῶν καὶ τηλεγραφικῶν διανομέων» ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς· Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Γκλαβᾶς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τεχνικῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ στρατεύματος»· Οἱ βουλευταὶ κ. Γ. Ἰατρίδης καὶ Ι. Χριστοδουλιᾶς ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μεταρρυθμίσεως τῶν διατάξεων περὶ συστάσεως φαρμακείων»· Ὁ βουλευτὴς κ. Κ. Λιδωρίκης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τῶν περὶ φορολογίας τῶν κληρονομιῶν νόμων»· Ὁ βουλευτὴς κ. Ῥ. Χατζηρήγας ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν νόμων ͵ΓΩΚΓʹ καὶ ͵ΓΩΚΕʹ περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ Πανεπιστημίου κλπ.». Ἅπασαι θέλουσιν ἐκτυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Ἀρχεῖον Βουλῆς). (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ ἐπικυροῦνται τὰ Πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως). Συναινέσει τῆς Βουλῆς λύεται ἡ συνεδρίασις (ὥρᾳ 7.15′ μ.μ.).