1914.10.21

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 31

Τῆς 21ης Ὀκτωβρίου 1914.

(Τρίτη, ὥρα 5.15′ μ. μ.)

Προεδρία κ. Κ. Ζαβιτσιάνου

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς· Τὸ κοινοτικὸν Συμβούλιον Ἀλεποχωρίου παρακαλεῖ, ὅπως ληφθῇ πρόνοια διὰ τὸν χείμαρρον ὅστις κατακλύζει τὸ χωρίον των. Οἱ κάτοικοι Ποσόβου διαμαρτύρονται ἐναντίον τῶν Ὀθωμανῶν, οἵτινες καταπατοῦσι δικαιώματα τῆς ἰδιοκτησίας των. Τὸ κοινοτικὸν Συμβούλιον Σαρδινίνων παρακαλεῖ, ὅπως ὑπαχθῇ εἰς τὸ Πρωτοδικεῖον Πρεβέζης. Ὁ ἐξ Ἡρακλείου καθηγητὴς Ι. Ζουράζης ὑποβάλλει σχέδιον μεταρρυθμίσεως τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ Ν. Διατάγματος περὶ διδακτικοῦ προσωπικοῦ. Ὁ ἐν ταῖς φυλακαῖς Πύλου κατάδικος Σταῦρος Ἔξαρχος παρακαλεῖ ὅπως ληφθῇ πρόνοια δι’ αὐτόν. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται ἤδη εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων. Ὁ κ. Δ. Γκλαβᾶς ἔχει τὸν λόγον, ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ὑπόμνημα.

§2Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Λαμβάνω τὴν τιμήν, κ. Βουλευταί, νὰ ὑποβάλω εἰς τὸ Προεδρεῖον ὑπόμνημα τοῦ Πανελληνίου Συνδέσμου τῶν Ὑποδιδασκάλων. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι, ὅτε ὑπεβλήθη τὸ ἐκπαιδευτικὸν νομοσχέδιον, ὁ ὑποδιδασκαλικὸς κόσμος ἔσπευσε νὰ ἐκφράσῃ τὴν εὐγνωμοσύνην του τόσον πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ὅσον καὶ πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν ὡς καὶ ἐνταυτῷ διὰ ψηφίσματος καὶ πρὸς τὴν Βουλήν, διότι πραγματικῶς διὰ τῶν ὑποβληθέντων νομοσχεδίων ἐδίδετο εἰς αὐτοὺς τὸ δικαίωμα τῆς συντάξεως, διότι εἶναι ἀληθὲς καὶ ὀφείλετε νὰ συνομολογήσητε μετ’ ἐμοῦ, ὅτι καὶ ἐν τῇ κοινῇ γνώμῃ καὶ ἐν τῇ ἀντιλήψει τῶν πολιτικῶν ἔχει ὡριμάσει ἡ ἰδέα ὅτι αἱ ἀξιώσεις των εἶναι δίκαιαι καὶ πρέπει ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία νὰ παρεμβῇ διὰ νὰ ἄρῃ τὸ ἀδίκημα τὸ γινόμενον εἰς αὐτὴν τὴν μεγάλην τάξιν. Καὶ πραγματικῶς ὁ ὑποδιδασκαλικὸς κλάδος ἐχαιρέτισε μετ’ εὐγνωμοσύνης τὴν ἀναγέννησιν τοῦ κλάδου αὐτοῦ καὶ τὴν ἀπονομὴν τοῦ δικαίου, τὸ ὁποῖον ἡ Πολιτεία εἶχε στερήσει ἀπ’ αὐτούς. Ἀλλὰ δὲν ἦτο ἡ πρώτη φορὰ κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Πολιτεία λαμβάνουσα ὑπ’ ὄψιν σοβαρῶς τὸ δίκαιον τοῦ ὑποδιδασκάλου ἔσπευσε νὰ ὑποβάλῃ νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου παρέχεται εἰς αὐτὸν τὸν κλάδον σύνταξις. Καὶ ἄλλοτε ἡ Πολιτεία λαμβάνουσα ὑπ’ ὄψιν τὸ δίκαιον τῶν ὑποδιδασκάλων εἶχεν εἰσηγηθῆ σχέδιον νόμου διὰ τοῦ ὁποίου παρείχετο δικαίωμα συντάξεως εἰς τοὺς ὑποδιδασκάλους ἐκείνους, ἀλλ’ ὁ τότε Ὑπουργὸς καὶ ὁ νῦν εἰσηγούμενος τοιούτου νομοσχεδίου σὺν τῇ ὑποβολῇ αὐτοῦ συνυπέβαλε καὶ ἕτερον μέτρον γενικὸν διὰ τὴν ἐκπαίδευσιν θέλων ὅπως τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ παρουσιάσῃ τι τὸ ἑνιαῖον, ἀλλὰ δὲν ἔτυχε νὰ ψηφισθῇ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ζητεῖ ὁ ὑποδιδασκαλικὸς κόσμος εἶναι, ὅπως ἡ Κυβέρνησις καὶ ὁ Ὑπουργὸς εἰσηγηθῶσι σχέδιον νόμου ἰδιάζον μὲ τὸ ἐκπαιδευτικὸν σύστημα τὸ ὀργανωτικὸν τὸ ὁποῖον ἐπιδιώκει ὁ κ. Ὑπουργός, διὰ τοῦ ὁποίου ἀπονέμεται εἰς αὐτοὺς τοὺς δυστυχεῖς σύνταξις. Διότι θὰ εἶναι φοβερόν, κ. Ὑπουργέ, ἐνῷ σκεπτόμεθα περὶ συντάξεως τοῦ ὑπηρετικοῦ προσωπικοῦ τῶν Ἑλληνικῶν καὶ Δημοτικῶν Σχολείων, νὰ μὴ παρέχωμεν τοιαύτην εἰς τοὺς ὑποδιδασκάλους ὡς θαλπωρὴν οἰκογενειακήν, ὅταν θὰ τοὺς καταλάβῃ ὁ χειμὼν τῆς ἡλικίας. Διὰ τοῦ ὑπομνήματός των ζητοῦσιν ὅπως ὁ χρόνος τῆς καταβολῆς ἀπὸ τριετοῦς μεταβληθῇ εἰς πενταετῆ προκειμένου περὶ τῆς συντάξεως· ἐπίσης ὅπως τὸ ποσοστὸν τῶν κρατήσεων ἐπιεικῶς ὁρισθῇ δι’ αὐτοὺς 5% καὶ τέλος, ὅπως ἡ Πολιτεία ἐν τῷ μέτρῳ τῶν δυνάμεών της αὐξήσῃ τὴν μισθοδοσίαν των. Διότι, ἀφοῦ αὕτη σκέπτεται νὰ τοὺς μεταφέρῃ ἀπὸ τῶν χωρίων, ὅπου ὁ βίος εἶναι εὐθηνός, εἰς τὰ πολυτάξια σχολεῖα, πρέπει νὰ δώσῃ εἰς αὐτοὺς καὶ τὰ μέσα τῆς ζωῆς καὶ τῆς παραστάσεως τῆς ἀναλόγου. Ἄλλως τε εἶναι γνωστὸν ὅτι ἄλλοτε ὁ κόσμος εἰς πολλὰ χωρία παρεῖχε καὶ τροφὴν εἰς τοὺς γραμματιστάς, ἐνῷ ἤδη διὰ τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 11 τοῦ γενικοῦ νομοσχεδίου τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως τιμωρεῖται δι’ ἀπολύσεως ὁ διδάσκαλος ὁ λαμβάνων καὶ ἄρτον μόνον δωρεάν. Καταθέτω τὸ ὑπόμνημα αὐτὸ ἐν πλήρει βεβαιότητι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ λάβῃ μέτρα διὰ τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γκλαβᾶς ἐπὶ ἑτέρας ἀναφορᾶς.

§4Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Ν’ ἀναβληθῇ, παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κύριοι Κοπανίτσας καὶ Κοσονάκος.

§6Π. ΚΟΣΟΝΑΚΟΣ. Οἱ κάτοικοι τῆς κοινότητος Ἀλεποχωρίου τῆς Λακεδαίμονος διὰ ψηφίσματός των παρακαλοῦσι νὰ κατασκευασθῇ μία γέφυρα ἐπὶ τοῦ χειμάρρου ὁ ὁποῖος χωρίζει τὸ χωρίον ἀπὸ τῶν κτημάτων των. Πρόκειται περὶ ἐλαχίστης δαπάνης.

§7Η. ΚΟΠΑΝΙΤΣΑΣ. Κατὰ τὰς χειμερινὰς ἰδίᾳ ὥρας εἶναι τέλειος ὁ ἀποκλεισμὸς τῆς κοινότητος ἐκ τοῦ χειμάρρου.

§8Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας). Νὰ μοὶ διαβιβασθῇ ἡ ἀναφορά.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σοκόλης.

§10Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Κατὰ τὸν παρελθόντα Ἀπρίλιον ἐγένετο ἐν Κερκύρᾳ μειοδοσία διὰ τὴν προμήθειαν τῶν εἰδῶν παντοπωλείου κατακυρωθεῖσα ἐπ’ ὀνόματι τοῦ Ἀλεξάνδρου Τόλη, ἀλλὰ συνεπείᾳ τῆς ὑπερτιμήσεως τῶν τροφίμων, ἥτις ἐπῆλθεν, αὐτὸς κατεστράφη. Διαβιβάζει λοιπὸν ἀναφορὰν πρὸς ὑμᾶς καὶ σᾶς παρακαλεῖ ὅπως εὐαρεστούμενος μελετήσητε ταύτην.

§11Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Νὰ μοὶ διαβιβασθῇ.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Νάκος. Ἀπουσιάζει.

§13Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Μετὰ τὰς δηλώσεις εἰς ἃς προέβη ὁ κ. Πρωθυπουργὸς πρό τινων ἡμερῶν περὶ τῆς ὁριστικῆς κατευθύνσεως, τὴν ὁποίαν σκέπτεται ἡ Κυβέρνησις νὰ δώσῃ ἐν γένει εἰς τὸ σταφιδικὸν ζήτημα κατὰ τὸ σύστημα τοῦ «Homestead» καὶ περὶ τῆς προσωρινῆς ἀντιμετωπίσεως τοῦ ζητήματος τούτου καὶ τῆς δημιουργηθείσης τελευταίως κρίσεως ἐκ τοῦ εὐρωπαϊκοῦ πολέμου, βεβαίως φρονῶ, ὅτι τὸ ψήφισμα τοῦτο θὰ παρεῖλκε καὶ δὲν θὰ ἠρχόμην συνήγορος αὐτοῦ, ἂν μὴ εἰδικοὶ λόγοι συνέτρεχον διὰ πάντας τοὺς σταφιδικοὺς πληθυσμοὺς καὶ ἰδίᾳ τὴν ἐπαρχίαν Αἰγιαλείας, ἧς ὁ λαὸς προέβη εἰς τοῦτο. Ὡς εἶναι γνωστόν, πάντα τὰ ληφθέντα μέτρα διὰ τὸ σταφιδικὸν ζήτημα κατέληξαν εἰς ὠφέλειαν τῶν κακῶν ποιοτήτων καὶ εἰς βλάβην κυρίως τῶν προνομιούχων ποιοτήτων, διότι αἱ τελευταῖαι ἔφθασαν εἰς τὸ σημεῖον ὥστε νὰ ἐξομοιωθῶσι κατὰ τὴν τιμὴν πρὸς τὴν τῶν καλῶν ποιοτήτων. Οὕτως ἐβλάβησαν αἱ ἐπαρχίαι αἱ παράγουσαι τὰς καλυτέρας ποιότητας, ὡς αἱ ἐπαρχίαι Αἰγιαλείας, Κορινθίας, Πατρῶν καὶ Ἠλείας. Ἀλλὰ δυστυχῶς καὶ τὸ τελευταῖον ληφθὲν μέτρον τοῦ προσθέτου παρακρατήματος, τὸ ἐπιβληθὲν δι’ οὓς λόγους ἠκούσαμεν ἀπὸ τοῦ ἐπισήμου βήματος, κατέληξε πάλιν εἰς βλάβην τῆς παραγωγῆς Αἰγιαλείας, διότι εἶναι γνωστὸν ὅτι οἱ ἐξαγωγεῖς ταύτης ἐξάγουσι τὸ εἶδος κατὰ τοὺς τρεῖς πρώτους μῆνας τῆς ἐξαγωγῆς, οὕτω δέ, ἂν θὰ ἦτο δυνατόν, ὡς ἐπιστεύθη, νὰ ἐπιτευχθῇ αὔξησις τῆς τιμῆς προσδοκωμένη ἐκ τοῦ μέτρου τούτου, ταύτης δὲν θὰ ἐπωφελοῦντο ἐκεῖνοι οἵτινες ἐξήγαγον καὶ ἐπώλησαν πρὸ τῆς ἐπιβολῆς τοῦ μέτρου τούτου τοῦ προσθέτου παρακρατήματος, δι’ οὓς καὶ πάλιν θὰ παρέμενε μόνον ζημία. Ἀλλ’ ἐν τῇ πραγματικότητι, Κύριοι, ἐπῆλθον ὅλως ἀντίθετα τῶν προσδοκωμένων δι’ ὅλην τὴν σταφιδικὴν ἀγορὰν ἀποτελέσματα, διότι οἱ ἔμποροι ἐπέβαλον εἰς τοὺς κατόχους σταφίδος τὴν αὔξησιν τοῦ προσθέτου τούτου βάρους καὶ συνεπῶς μείωσιν τῶν τιμῶν ἐπέφερεν. Οὕτω δὲ ἀπὸ 240 δρ. πέρυσιν ἡ τιμὴ τῆς σταφίδος Αἰγίου ἐφέτος κατῆλθεν εἰς 120 δραχμάς, τὴν τιμὴν δὲ ταύτην ἔχει ὁ ἐκλεκτὸς καρπός, ὁ τῆς σκιᾶς. Ἕνεκα τούτου τοῦ λόγου ὁ λαὸς τῆς Αἰγιαλείας ζητεῖ διὰ τοῦ ψηφίσματός του τὴν παράτασιν τοῦ δικαιοστασίου.

§14ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Πάντες τὴν θέλομεν.

§15Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Εἶναι δὲ γνωστὸν ὅτι ἡ ἐμὴ σύστασις προέρχεται κυρίως ἐκ τῶν καταπιέσεων τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ἥτις προβαίνει εἰς ἐκτελέσεις ἀθρόας κατὰ τῶν ὀφειλετῶν της. Φαντάζεσθε δὲ τί θὰ κάμωσιν οἱ λοιποὶ δανεισταί.

§16Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Ἂς ζητήσωσι διὰ τῆς δικαστικῆς ὁδοῦ τὴν θεραπείαν τούτου.

§17Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Βεβαίως τοῦτο δύναται νὰ γίνῃ, καὶ ἴσως νὰ ἐπέλθῃ προσωρινὴ ἀνακούφισις, ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ διαφεύγῃ ὑμᾶς ὅτι ἐκ τοιούτων ἐκτελέσεων ἐπέρχεται ζημία μεγίστη εἰς τοὺς κτηματίας μὴ δυναμένους πλέον οὔτε νὰ καλλιεργήσωσιν οὔτε νὰ ἐκμισθώσωσι κτήματα εὑρισκόμενα εἰς ἐκπλειστηριασμόν, καὶ ὡς ἐκ τούτου φρονῶ ὅτι δέον νὰ παραταθῇ τὸ δικαιοστάσιον.

§18Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Ἐφ’ ὅσον δὲν ὑποβάλλονται παράπονα συγκεκριμένα περὶ πλημμελοῦς διαχειρίσεως ὑπὸ τῶν δικαστηρίων καὶ τῶν προέδρων τῆς δοθείσης αὐτοῖς ἐλευθερωτέρας ἐξουσίας εἰς τὰ ζητήματα τῶν ἀναστολῶν καὶ τῶν πτωχεύσεων δικαιοῦμαι νὰ θεωρῶ τὰς εἰσαχθείσας ἐν ἰσχύϊ διατάξεις ὡς ἐπαρκεῖς, τὰς ἐγειρομένας δ’ ἀντιρρήσεις ὡς προερχομένας παρ’ ἐκείνων οἵτινες δὲν διατελοῦσι πράγματι ὑπὸ συνθήκας ἐξασφαλιζούσας αὐτοῖς τὴν προστασίαν τοῦ κόσμου.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γκλαβᾶς.

§20Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Καὶ ὡς ἀντιπρόσωπος τοῦ ἔθνους καὶ ὡς Βουλευτὴς παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰ αἰτήματα τοῦ λαοῦ τοῦ Αἰγίου τὰ ὁποῖα ἀντιστοιχοῦσι πρὸς τὴν ὅλην κατάστασιν. Εἶναι ἀληθές, ὡς καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης εἶπεν, ὅτι ἡ παράτασις τοῦ δικαιοστασίου εἶναι ζήτημα καθαρῶς κυβερνητικόν, ἀλλ’ ὁ εἰσηγητὴς τοιαύτης προτάσεως θὰ εἶναι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ἀφοῦ πάντως θὰ συμβουλευθῇ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὁ ὁποῖος θὰ δώσῃ πληροφορίας παριστῶν τὴν ἀληθῆ κατάστασιν τῆς Χώρας. Πρέπει, κ. Ὑπουργέ, πάντες οἱ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ νὰ εἴμεθα διατεθειμένοι ὑπὲρ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἀδικοῦνται εἰς τὴν περίστασιν αὐτήν. Ἐλάβετε γνῶσιν, ὅτι ὀφειλέτης τις ὀφείλων 4.000 δρχ. ἐπλήρωσε 60.000 καὶ εἰς χεῖράς του εὑρίσκεται ἔγγραφον δι’ 104.000. Ἡ τοκογλυφία ἔχει φθάσει εἰς τὸ κατακόρυφον, συγχαίρω δὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, διότι ὑπέβαλε νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου ἡ τοκογλυφία θὰ καταδεικνύηται ἐκτὸς τῶν ἐγγράφων καὶ δι’ ἄλλων ἀποδείξεων. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ὥρισε τὴν ὁδὸν τοῦ δικαστηρίου, ἀλλ’ αὐτὸ ἀκριβῶς ζητοῦσι, ν’ ἀποφύγωσι τὴν ὁδὸν τοῦ δικαστηρίου καὶ τὰς προσθέτους δαπάνας, δικηγόρων, δικαστικῶν ἐξόδων κλπ., διότι βεβαίως προτιμοτέρα τῆς ὁδοῦ τοῦ δικαστηρίου εἶναι ἡ ὁδὸς τοῦ πλειστηριασμοῦ. Νομίζω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης συμβουλευόμενος καὶ τὸν συνάδελφόν του κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὁ ὁποῖος κρατεῖ τὴν κλεῖδα τῆς παραγωγικῆς δυνάμεως, θέλει λάβει τὴν τιμὴν νὰ εἰσηγηθῇ εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον πρᾶξιν τοιαύτην, ὥστε νὰ παραταθῇ τὸ δικαιοστάσιον. Ἔχω δι’ ἐλπίδος, ὅτι θέλει γίνει τοῦτο, διότι, ἀφοῦ νέοι ἀγῶνες ἐπιφυλάσσονται εἰς τὸν λαόν, πρέπει νὰ ἔχῃ καὶ οὗτος σχετικὰ ἀποταμιεύματα, ὅπως ἀφήσῃ εἰς τὴν οἰκογένειάν του, ὅταν τὸν καλέσῃ ἡ Πατρίς.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κατσιμπίρης. Παραιτεῖται. Οἱ κ. Σ. Ἀναστασιάδης καὶ Δ. Χατζηγιάννης ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν μουχταροδημογερόντων.

§22Σ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ. Νὰ διαβιβασθῇ εἰς τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργόν.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 8 ἀναβάλλεται. Οἱ κ. Μ. Στελλάκης, Δ. Χατζηγιάννης καὶ Ἠλ. Κοπανίτσας ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν καταδίκων Παλαμηδείου.

§24Μ. ΣΤΕΛΛΑΚΗΣ. Ἡ ἀναφορὰ τῶν καταδίκων Παλαμηδείου ἀφορᾷ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης. Εἶναι κατάδικοι τῶν ὁποίων ἡ ποινὴ εἶναι κάτω τῶν 5 ἐτῶν καὶ ζητοῦσι τὴν μεταφορὰν αὐτῶν εἰς ἄλλας φυλακὰς ἐπανορθωτικάς.

§25Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Δὲν εἶναι δυνατὴ ἡ μεταγωγὴ αὐτῶν εἰς φυλακὰς ἐπανορθωτικάς.

§26Η. ΚΟΠΑΝΙΤΣΑΣ. Ἐκτὸς τῶν ἐν τῇ ἀναφορᾷ ἀναφερομένων, εἰς ἰδιωτικὰς αὐτῶν ἐπιστολὰς οἱ κατάδικοι παραπονοῦνται διὰ τὴν συμπεριφορὰν τοῦ ἐπιστάτου. Καὶ ἄλλοτε ἔχουσιν ὑποβληθῆ παράπονα καὶ ἐγένοντο ἀνακρίσεις. Θὰ σᾶς παρεκάλουν νὰ λάβητε μέτρον τι ἵνα πατρικώτερον ὁ ἐπιστάτης φέρηται πρὸς αὐτοὺς τοὺς δυστυχεῖς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι, ἄν ποτε ἐτέθησαν ἐκτὸς νόμου, δὲν εἶναι καὶ ἀνάξιοι τῆς συμπαθείας τῆς Πολιτείας. Παρακαλῶ ν’ ἀσκήσητε ὅλην τὴν αὐστηρότητα ἡ ὁποία ἐπιβάλλεται ἐκ τῶν καθηκόντων σας, ἵνα σωφρονισθῇ ὁ ἐπιστάτης αὐτός.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σακκελλαρίου ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ καθηγητοῦ τῶν Καλῶν Τεχνῶν Θ. Θωμοπούλου.

§28Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Ὁ καθηγητὴς τῶν Καλῶν Τεχνῶν κ. Θωμόπουλος δι’ ἀναφορᾶς του γνωρίζει ὅτι εὐγενὴς δωρητὴς ἐπιθυμεῖ τηρῶν τὴν ἀνωνυμίαν του νὰ στήσῃ ἰδίαις αὐτοῦ δαπάναις μνημεῖον καὶ ἀνδριάντα εἰς τιμὴν τῆς μνήμης τοῦ ἀειμνήστου Χαρ. Τρικούπη, ὑπὸ τὸν ὅρον τὸ μνημεῖον καὶ ὁ ἀνδριὰς νὰ στηθῶσιν εἰς τὸν περίβολον τῆς Βουλῆς. Ὁ καλλιτέχνης πληροφορεῖ προσέτι, ὅτι ἡ σύνθεσις εἶναι ἑτοίμη ἐν προπλάσματι εἰς τὸ ἐν τῷ Ζαππείῳ μεγάρῳ ἐργαστήριόν του. Νομίζω ὅτι οὐδὲν μνημεῖον θὰ δύναται νὰ συμβολίσῃ καὶ νὰ ἐκδηλώσῃ ἐπιτυχέστερον τὴν ἰδέαν τῆς ἐκπληρώσεως τοῦ καθήκοντος καὶ τῆς πρὸς τὴν πατρίδα ἀφοσιώσεως ὡς καὶ τῆς εὐλαβοῦς ἐμμονῆς πρὸς τὰ δικαιώματα τοῦ Κοινοβουλίου ἀπὸ τὸ μνημεῖον τοῦ Χαριλάου Τρικούπη στηνόμενον ἐν τῷ περιβόλῳ τῆς Βουλῆς. Διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι καὶ ἡ Βουλὴ καὶ ἡ Κυβέρνησις ὁμοφώνως θέλουσιν ἀποδεχθῇ τὴν αἴτησιν ταύτην καὶ θέλουσι δώσει τὴν ἄδειαν νὰ στηθῇ ὁ ἀνδριὰς ἀναθέτουσαι τῷ Προέδρῳ τῆς Βουλῆς ἵνα ἐξετάσῃ ἂν ὄντως εἶναι καὶ τοιοῦτος ὁ ἀνδριάς, ὥστε νὰ ἀξίζῃ νὰ στηθῇ ἐν τῷ περιβόλῳ τοῦ Βουλευτηρίου, ἐν ᾧ κατηνάλωσε τὸν βίον ἐκεῖνος.

§29Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Δὲν δύναται παρὰ νὰ ἐξεγείρῃ αἰσθήματα εὐγνωμοσύνης καὶ ἐνθουσιασμοῦ ἡ πρότασις τοῦ ἀνωνύμου δωρητοῦ, ὅστις εἶχε τὴν εὐγενῆ ἔμπνευσιν νὰ τιμήσῃ κατὰ τοιοῦτον τρόπον καὶ ἀπαθανατίσῃ τὴν μορφὴν τοῦ μεγάλου πολιτικοῦ καὶ ἀνακαινιστοῦ τῆς νεωτέρας Ἑλλάδος. Οὐδεμίαν ἔχω ἀμφιβολίαν ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀποδεχομένη τὴν πρότασιν θὰ χειροκροτήσῃ τὴν εὐγενῆ ἰδέαν καὶ θὰ θελήσῃ ν’ ἀναστηλώσῃ ἐν λευκῷ μαρμάρῳ ἐν τῷ περιβόλῳ τῆς Βουλῆς τὴν μορφὴν τοῦ Χαριλάου Τρικούπη.

§30ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Νομίζω ὅτι ἀληθῶς ἡ ἀναγγελία ἡ γενομένη ὑπὸ τῶν κυρίων Βουλευτῶν ἀνταποκρίνεται πρὸς ἐπιθυμίαν τοῦ Σώματος ὁλοκλήρου, ὅπως δηλαδὴ ὁ ἀνδριὰς τοῦ Χ. Τρικούπη, ὁ ὁποῖος ἀποτελεῖ μίαν ἀπὸ τὰς μεγαλυτέρας πολιτικὰς φυσιογνωμίας τῆς νεωτέρας Ἑλλάδος, στηθῇ δαπάναις τοῦ δωρητοῦ ἐν τῷ περιβόλῳ τῆς Βουλῆς. Δέον ὅμως νὰ ἐξακριβωθῇ ἂν τὸ μνημεῖον εἶναι ἄξιον αὐτοῦ καὶ ἑπομένως ν’ ἀνατεθῇ εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς ὁ καταρτισμὸς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία νὰ ἐξετάσῃ καὶ τὸν ἀνδριάντα καὶ νὰ ὁρίσῃ καὶ τὸν τόπον. (Χειροκροτήματα).

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λ. Σακκελλαρίου ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ δήμου Πειραιῶς.

§32Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Ἡ ὑποβληθεῖσα ἀναφορὰ τοῦ δήμου Πειραιῶς ἀφορᾷ εἰς τὸ ὑποβληθὲν ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας νομοσχέδιον, ὥστε δὲν ἔχω ἢ νὰ ἐκφράσω τὴν εὐχήν, ὅπως ἐπισπευσθῇ ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κύριοι Σ. Ἀναστασιάδης, Δ. Χατζηγιάννης, Ι. Γκέκας καὶ Π. Ἀγγελίδης ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Κοινοτικοῦ Συμβουλίου Ἀγυιᾶς.

§34Σ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ. Λαμβάνω τὴν τιμὴν ν’ ἀναφέρω εἰς τὴν Βουλὴν καὶ νὰ ἐπικαλεσθῶ τὴν ἐνέργειαν τῶν ἀξιοτίμων Ὑπουργῶν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τῆς Δικαιοσύνης ἐπὶ τῶν καταγγελλομένων ὑπὸ τοῦ Κοινοτικοῦ Συμβουλίου Ἀγυιᾶς ἐναντίον τοῦ ἐφόρου καὶ τοῦ εἰρηνοδίκου. Ὁ ἔφορος Ἀγυιᾶς ἐπὶ διαφορᾶς τῆς Κοινότητος καὶ ἰδιοκτητρίας τινὸς παρακειμένου χωρίου διεκδικούσης ὡρισμένην δασικὴν περιφέρειαν ἀνέφερε διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 622 ἀναφορᾶς του ὑπὸ ἡμερομ. 29 Αὐγούστου ἐ. ἔ. πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὅτι οὐδέποτε ἐξεδόθη ἄδεια ὑλοτομίας ὡς ἐπὶ δημοσίου δάσους, ἐνῷ ὁ ἀποσταλεὶς ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἐπιθεωρητὴς τῶν δασῶν, εἷς ἐκ τῶν ἱκανωτάτων καὶ ἐντιμοτάτων ὑπαλλήλων, κ. Κοντὸς δι’ ἐκτενοῦς ἐκθέσεώς του βεβαιοῖ ὅτι πληθώρα ἀδειῶν ἐξεδόθη ἀπὸ τοῦ 1882 μέχρι σήμερον καὶ κατ’ αὐτὴν ἀκόμη τὴν τελευταίαν πενταετίαν. Ἑπομένως ἡ πιστοποίησις τοῦ οἰκονομικοῦ ἐφόρου Ἀγυιᾶς μὴ στηριζομένη εἰς τὴν ἀλήθειαν φρονῶ ὅτι δὲν πρέπει νὰ παρέλθῃ ἀπαρατήρητος ὑπὸ τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργείου. Ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὰ καταγγελλόμενα ἐναντίον τοῦ εἰρηνοδίκου Ἁγυιᾶς ἔχω πεποίθησιν ὅτι ἡ εἰσαγγελικὴ Ἀρχὴ Λαρίσης εὑρισκομένη εἰς χεῖρας ἱκανωτάτων δικαστικῶν λειτουργῶν θέλει πράξει τὸ καθῆκόν της.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. Δ. Χατζηγιάννης καὶ Ι. Γκέκας. Ἀπόντες. Ὁ κ. Π. Ἀγγελίδης.

§36Π. ΑΓΓΕΛΙΔΗΣ. Τὴν αὐτὴν σύστασιν ποιοῦμαι, διότι καὶ ὁ ἔφορος καὶ ὁ εἰρηνοδίκης ἔγειναν διῶκται τῆς Ἁγυιᾶς.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Γόντικας «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἐπὶ τῶν ἑξῆς: 1) Πόσοι ἀστυνομικοὶ Σταθμοὶ ὑπῆρχον πρὸ τοῦ πολέμου ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Πατρῶν καὶ πόσοι ἀνασυνεστάθησαν μετὰ τοὺς πολέμους, 2) ποία ἡ δύναμις ἡ σημερινὴ τῆς ἀστυνομικῆς Διευθύνσεως Πατρῶν εἰς ἐνωμοτάρχας καὶ ὑπενωμοτάρχας, 3) πόσους καὶ ποίους ἀστυνομικοὺς Σταθμοὺς ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Πατρῶν διευθύνουσιν ἐνωμοτάρχαι καὶ πόσους ὑπενωμοτάρχαι ἢ χωροφύλακες, 4) πόσοι ἀστυνομικοὶ Σταθμοὶ ὑπῆρχον πρὸ τῆς ἐνάρξεως τῶν πολέμων ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Ἠλείας καὶ πόσοι καὶ ποῖοι ἀνασυνεστάθησαν μετὰ τοὺς πολέμους». Ἐπίσης «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἂν περιῆλθεν εἰς γνῶσιν τῆς Ὑπηρεσίας ἀσυνήθης διατάραξις τῆς δημοσίας ἀσφαλείας ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Ἠλείας καὶ τίνα μέτρα ἐλήφθησαν πρὸς ἀνασύστασιν τῶν ἀστυνομικῶν Σταθμῶν καὶ ἐνίσχυσιν τῶν ἀστυνομικῶν ὑποδιευθύνσεων Ἠλείας».

§38ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Καταθέτω σημείωμα περιέχον τὰς πληροφορίας τὰς ὁποίας ζητεῖ ὁ κ. Βουλευτής. Διασάλευσις τῆς τάξεως οὐδεμία ὑπάρχει, διὰ τοῦτο θὰ ὤφειλον χάριτας εἰς τὸν κ. Βουλευτήν, ἂν ἐμάνθανον παρ’ αὐτοῦ περὶ τίνος πρόκειται.

§39Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἐπὶ τοῦ πρώτου ἐρωτήματος θ’ ἀπαντήσω μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ σημειώματος, ἐπὶ τοῦ δευτέρου ὅμως πληροφορῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ὅτι ὅλως ἀσυνήθης διατάραξις τῆς τάξεως ἔλαβε χώραν κατὰ τὸν τελευταῖον μῆνα. Ἔχομεν ἐν ἑνὶ δήμῳ τρεῖς ἀνθρωποκτονίας, ἐν τῇ ἀρχαίᾳ Ὀλυμπίᾳ τέσσαρας ζωοκτονίας ἐν πλήρει ἡμέρᾳ, ὁλόκληρος δὲ ὁ δῆμος ἐκεῖνος στερεῖται ἀστυνομικοῦ Σταθμοῦ. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὅπως συστήσῃ εἰς τὸ Ἀρχηγεῖον τῆς Χωροφυλακῆς νὰ ἐνισχύσῃ τὴν ἀστυνομικὴν δύναμιν Ἠλείας καὶ ἐπανιδρύσῃ τοὺς καταργηθέντας ἀστυνομικοὺς Σταθμοὺς εἰς συνοικισμοὺς πολυπληθεῖς.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Στράτος «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν διατί ὁ ἔφεδρος ἀνθυπίατρος Ξενοφῶν Ι. Οἰκονόμου δὲν προήχθη εἰς ὑπίατρον οὔτε διὰ τοῦ πίνακος Γʹ, προαχθέντων τῶν κατωτέρων του ἀνθυπιάτρων Δ. Δέπου καὶ Κολιοπούλου ἐκ τοῦ αὐτοῦ πίνακος Γʹ, καὶ ἂν θὰ λάβῃ πρόνοιαν περὶ ἐπανορθώσεως τοῦ γενομένου ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἀπὸ 14 Δεκεμβρίου 1914 ἀναφορᾶς τοῦ εἰρημένου ἀνθυπιάτρου».

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Στράτος.

§42ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν εἶμαι εἰς θέσιν ν’ ἀπαντήσω σήμερον, ἀλλ’ ἵνα διευκολυνθῇ ἡ Ὑπηρεσία παρακαλῶ νὰ διέλθῃ ὁ κύριος ἀνθυπίατρος ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον, διότι ἡ Ὑπηρεσία ἰσχυρίζεται ὅτι δὲν εὗρε τίποτε.

§43Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὁ ἀξιωματικὸς εἶναι ἐν τῇ πατρίδι του, πιθανὸν δὲ λόγῳ τῆς ἀποστάσεως νὰ μὴ ἔφθασεν ἡ ἀναφορά του εἰς τὸ Ὑπουργεῖον. Παρακαλῶ λοιπὸν ν’ ἀναγραφῇ ἡ ἀναφορὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κύριοι Φίλιος καὶ Σταμούλης «παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ δηλώσῃ εἰς τὴν Βουλήν, ἂν οἱ ποταμοί, θάλασσαι καὶ λίμναι εἰσὶ τοῦ Δημοσίου, καὶ ἐν καταφατικῇ περιπτώσει πῶς ἐπιτρέπεται εἰς τὸν ἰδιοκτήτην τοῦ χωρίου Κουτσοχείρου νὰ ἐνοικιάζῃ ἐπὶ τόσα ἔτη τὸ πορθμεῖον τοῦ Πηνειοῦ ποταμοῦ ἀντὶ 500 λιρῶν κατ’ ἔτος».

§45Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Ἔδωκα χθὲς τὴν ἀπάντησιν.

§46Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Εἴπετε, ὅτι θὰ ἐξετάσητε.

§47Κ. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Νομίζω, ὅτι ὀρθότερον θὰ εἶναι νὰ κατασκευάσητε τὰς χρησιμευούσας διὰ τὴν διάβασιν τοῦ ποταμοῦ γεφύρας. Ἡ Ὑπηρεσία ἔκρινε καλὸν ἐπὶ τῇ βάσει προϋπαρχούσης γεφύρας ν’ ἀνοικοδομηθῇ ξυλίνη, ἀνετέθη δὲ εἰς τὸ Γραφεῖον τοῦ νομομηχανικοῦ Λαρίσης ἡ μελέτη τοῦ σχεδίου τῆς κατασκευῆς, ἀλλ’ αὐτὸ τοῦτο τὸ σχέδιον, ὅτε κατεσκευάσθη ἡ γέφυρα, ἐθεωρήθη δι’ ἐκθέσεως τοῦ ἰδίου νομομηχανικοῦ ἀκατάλληλον καὶ ἀπηγορεύθη ἡ διάβασις δι’ αὐτῆς. Ἄλλος μηχανικὸς ξένος παραμένων ἐν Λαρίσῃ ἐβεβαίωσεν ὅτι δὲν ἦτο ὀρθὴ ἡ κατασκευὴ ξυλίνου καταστρώματος. Ἐδαπανήθησαν λοιπὸν 60,000 δραχμῶν, ἵνα κατασκευασθῇ γέφυρα διὰ τῆς ὁποίας ἀπηγορεύθη ἡ διάβασις. Ὑπάρχει μάλιστα καὶ μήνυσις ἐκκρεμὴς ὑποβληθεῖσα εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ἥτις θὰ εὑρίσκηται ἤδη ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῆς Συγκοινωνίας καὶ θὰ συστήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅπως λάβῃ ταύτην ὑπ’ ὄψιν.

§48Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Δὲν γνωρίζω τίς εἶναι ὁ ὑπεύθυνος. Ἐζήτησα τὰ ἔγγραφα νὰ βεβαιωθῶ μόνος καὶ διατάξω τὰ δέοντα. Ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὴν κατασκευὴν σιδηροῦ καταστρώματος ἐζητήσαμεν πάντα τὰ σχετικά, ἵνα ἐν τῷ Ὑπουργείῳ μελετηθῇ ἡ κατασκευὴ σιδηροῦ καταστρώματος.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λ. Νάκος «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν διὰ τίνα λόγον μένει ἐπὶ τρία ἔτη ἀνενέργητος μήνυσις ἐπὶ συκοφαντίᾳ τοῦ συνταξιούχου ὑπενωμοτάρχου Γ. Τσάμη κατὰ τοῦ ἤδη ὑπολοχαγοῦ Ι. Κατελάνου. Ἡ ὑπόθεσις αὕτη μένει ἐκκρεμὴς ἐπὶ τρία ἔτη ἐνώπιον τοῦ εἰσηγητοῦ τοῦ Αʹ διαρκοῦς Στρατοδικείου».

§50ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἡ ὑπόθεσις παρέμεινεν ἐκκρεμὴς ἕνεκα τοῦ πολέμου καὶ διότι διετάχθη ἡ προτίμησις τῶν ἀφορωσῶν εἰς προφυλακισμένους. Ἤδη διετάχθη ἡ περάτωσις αὐτῆς. Ὑπολείπεται ἡ ἐξέτασις τοῦ κατηγορουμένου, ὅστις ἔχει κλητευθῇ πρὸς τοῦτο.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Βελέντζας «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἂν ἐνέκρινε τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 76 ἐ. ἔ. ψήφισμα τοῦ Κοινοτικοῦ Συμβουλίου Ὑπάτης, αἰτουμένου ὅπως πρὸς ἐνίσχυσιν τῶν κοινοτικῶν πληθυσμῶν τῆς Ὑπάτης καὶ Μπουγομήλας, στερουμένων κοινοτικῶν περιφερειῶν, παραχωρηθῶσιν αὐτοῖς τὰ ἐκτὸς τῶν περιφερειῶν αὐτῶν κείμενα ἐδαφικὰ κτήματα Θέρμαι».

§52ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Δὲν ἐλήφθη τοιοῦτο καὶ ἐζήτησα τηλεγραφικὰς πληροφορίας.

§53Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Πρόκειται περὶ ἐθνικῶν βοσκῶν ἐντὸς τῶν περιφερειῶν εἰς τρόπον ὥστε νὰ δύναται νὰ γίνῃ παραχώρησις δυνάμει τοῦ σχετικοῦ ἄρθρου τοῦ νόμου περὶ κοινοτήτων.

§54ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ἐζήτησα τὸ ψήφισμα τηλεγραφικῶς.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ αὐτὸς κ. Ν. Βελέντζας «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν τίνα μέτρα ἔλαβε πρὸς ἐπισκευὴν τῆς ἀπὸ πολλοῦ χρόνου καταστραφείσης ἐθνικῆς ὁδοῦ Ὑπάτης–Λουτρῶν Ὑπάτης καὶ πρὸς διαρρύθμισιν τοῦ χειμάρρου Ξηριᾶς ἐκ τῶν πλημμυρῶν τοῦ ὁποίου καὶ ἡ ἄνω ὁδὸς κατεστράφη, ἀπειλοῦνται δὲ καὶ αἱ ἐν Λουτροῖς Ὑπάτης οἰκοδομαὶ τοῦ Δημοσίου».

§56Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Ὑφίστατο ἐργολαβία· θανόντος τοῦ ἐργολάβου διεκόπησαν αἱ ἐργασίαι· ἤδη συμφώνως πρὸς τὸν νόμον ἐδόθησαν εἰς νέον ἐργολάβον αἱ ἐργασίαι.

§57Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Αἱ χθεσιναὶ πλήμμυραι ἐπήνεγκον νέας καταστροφάς. Ὑμεῖς, κ. Ὑπουργέ, εἶσθε εἰς θέσιν νὰ γνωρίζητε τὴν κατάστασιν καὶ ὅτι ἡ ὁδὸς εἶναι κατεστραμμένη. Αἱ πλήμμυραι τοῦ Ξηριᾶ εἶναι τακτικαὶ καὶ διατρέχουσι κίνδυνον πάντα τὰ πλησίον κτήματα. Ἡ ἐργολαβία αὐτὴ παρατείνεται ἐπὶ τόσον χρόνον, ὥστε δὲν τελειώνει ποτέ. Ὁ δρόμος ἐξακολουθεῖ νὰ εἶναι εἰς ἀθλίαν κατάστασιν καὶ ὁ χείμαρρος δὲν διορθώνεται ποτέ· πρέπει νὰ τελειώσῃ τέλος πάντων αὐτὴ ἡ ἱστορία, ἡ ὁποία παρατείνεται ἐπὶ τετραετίαν ὁλόκληρον.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. Κανναβὸς καὶ Καλαντζόπουλος «παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν τίνα ἀπόφασιν ἔλαβε πρὸς καταμέτρησιν τῆς χωρητικότητος τῶν ἀμβύκων, ἐν σχέσει πρὸς τὴν φορολογίαν τοῦ οἰνοπνεύματος, διότι, ὡς πληροφορούμεθα, τὰ ἀστυνομικὰ ὄργανα προβαίνουσιν εἰς καταμέτρησιν, παραδόξως, δι’ ὕδατος, καὶ ὄχι διὰ τῆς ὕλης ἐξ ἧς πρόκειται νὰ ἐξαχθῇ τὸ οἰνόπνευμα».

§59ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Δὲν εἶμαι εἰς θέσιν ν’ ἀπαντήσω. Μετὰ δύο ἢ τρεῖς ἡμέρας θ’ ἀπαντήσω.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Τρικούπης «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας τίνα προσόντα ἐζήτησε διὰ τὴν εἰσαγωγὴν μαθητῶν εἰς τὴν Τηλεγραφικὴν Σχολήν, τὶς εἶναι ἡ Ἐπιτροπὴ ἥτις θὰ ἐξελέγξῃ τὰς αἰτήσεις τῶν ὑποψηφίων, καὶ ἂν δὲν θεωρεῖ σκοπιμώτερον νὰ προηγηθῇ διαγωνισμὸς πρὸς πρόληψιν παντὸς παραπόνου».

§61Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Εἰσήχθησαν 180 ἐν τῇ Σχολῇ. Ὡς προσόντα ἀπαιτοῦνται κατὰ νόμον ἀπολυτήριον Γυμνασίου καὶ πιστοποιητικὰ καλῆς διαγωγῆς· ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὸν ἔλεγχον τῶν πιστοποιητικῶν, οὗτος θὰ γίνῃ ὑπὸ τῆς Διευθύνσεως τοῦ Πολυτεχνείου. Αἱ ἐξετάσεις γίνονται μετὰ τὸ πέρας τῶν σπουδῶν κατὰ τὴν εἴσοδον αὐτῶν εἰς τὴν τηλεγραφικὴν ὑπηρεσίαν. Διὰ τοῦ νόμου δὲν προβλέπονται αἱ ἐξετάσεις· μόνον διὰ τοῦ νέου νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς, προβλέπονται εἰσαγωγικαὶ ἐξετάσεις.

§62Ι. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Θὰ ἦτο προτιμότερον νὰ προκηρύξητε ἕνα διαγωνισμόν.

§63Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Δὲν ἔχω ἐκ τοῦ νόμου δικαίωμα.

§64Ι. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας ἐδημοσίευσε πρόσκλησιν πρὸς ὑποβολὴν αἰτήσεων μέχρι τῆς 5 Ὀκτωβρίου. Ἔμαθον ὅτι δύο νέοι, οἱ ὁποῖοι ἔλαβον μέρος καὶ εἰς τοὺς δύο πολέμους, παρουσιάσθησαν τῇ 2 Ὀκτωβρίου καὶ ὁ ὑπάλληλος τοῖς εἶπεν ὅτι συνεπληρώθη ὁ ἀριθμός. Ὑπέβαλον τὴν ἐρώτησιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, διότι ἐνόμισα ὅτι προκαταβολικῶς εἶχον προεξοφληθῇ αἱ 180 θέσεις. Εὐτυχῶς πληροφοροῦμαι, ὅτι θὰ ὑπάρξῃ ἐπιτροπή, ἥτις θὰ ἐλέγξῃ. Ἐπεθύμουν νὰ μάθω ἂν ἠμπορεῖ τις νὰ ἔχῃ πεποίθησιν εἰς αὐτήν.

§65Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Κατὰ πλάσμα πρέπει νὰ ἔχητε πεποίθησιν.

§66Ι. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Πρέπει νὰ λείψωσιν αὐτὰ τὰ πράματα, διότι, ἂν δὲν εἰσαχθῶσι δύο νέοι λαβόντες μέρος καὶ εἰς τοὺς δύο πολέμους, τίνες θὰ εἰσαχθῶσι;

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Λιδωρίκης «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὰς ἀπὸ τοῦ παρελθόντος Ἰουνίου ζητηθείσας πληροφορίας, ἃς ἐπεφυλάχθη τότε νὰ προσαγάγῃ βραδύτερον περὶ λειτουργίας τοῦ ἐν Πύργῳ ἐργοστασίου παγοποιίας Νταροπούλου κλπ., εἰς ὃ ἐκρεουργήθη ὁ ἐκ Δωρίδος παῖς Γεώργιος Β. Σκούρας».

§68Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Τώρα λαμβάνω γνῶσιν καὶ θὰ μεριμνήσω.

§69Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Ἄς ἀναβληθῇ δι’ αὔριον.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Κροκιδᾶς «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν τίνα μέτρα ἔλαβε πρὸς ἐπαναφορὰν εἰς τὸ στράτευμα τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ καὶ πολεμιστοῦ Δημ. Μικροῦ, ἀφοῦ ἡ ἀνωτάτη ὑγειονομικὴ ἐπιτροπὴ ἀπεφάνθη ὅτι οὗτος εἶναι ὑγιής, νὰ διατάξῃ δὲ τὴν προσκομιδὴν τῶν σχετικῶν ἐγγράφων εὑρισκομένων ἐν τῷ Τμήματι τοῦ Προσωπικοῦ».

§71Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Διετάξατε τὴν θεώρησιν· εὑρέθη ὑγιὴς καὶ πρέπει νὰ ἐπανέλθῃ.

§72ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὁ κ. Προσωπάρχης διετάχθη αὔριον νὰ μοὶ εἰσηγηθῇ τὴν ὑπόθεσιν.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Κροκιδᾶς «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν τί ἀπέγινεν ἡ ἀναφορὰ τοῦ Στεφάνου Παππᾶ ἐπιδοθεῖσα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν τῇ 28 Μαΐου ἐ. ἔ., δι’ ἧς παρεπονεῖτο κατὰ τοῦ ὑπολοχαγοῦ Μ. ὡς ἐξ ἀμελείας ὑπαιτίου τοῦ θανάτου τοῦ στρατιώτου υἱοῦ του καὶ τί ἐπ’ αὐτῆς ἐνεργήθη;»

§74ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Εἶχε διαταχθῆ τὸ 16 σύνταγμα πεζικοῦ, εἰς ὃ ἀνῆκεν ὁ ὑπολοχαγὸς οὗτος, νὰ ἐνεργήσῃ ἀνάκρισιν καὶ σήμερον διὰ τηλεγραφικῆς διαταγῆς μου διέταξα νὰ ἐπισπεύσωσι τὴν ἐκτέλεσιν τῆς ἐντολῆς καὶ νὰ μοὶ ἀναφέρωσι τὸ ἀποτέλεσμα.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἑπομένη ἐρώτησις τοῦ κ. Κ. Σοκόλη ἀναβάλλεται. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας· Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὑποχρεωτικῆς πληρωμῆς τῶν ὀφειλομένων πρὸς τὴν ἀνώνυμον ἑταιρείαν ὑπὸ τὴν ἐπωνυμίαν «Ἑλληνικὴ Στρατιωτικὴ Ἕνωσις» ὑπὸ τῶν μετόχων αὐτῆς διὰ κρατήσεως ἐκ τοῦ μισθοῦ ἢ μερισμάτων, ὡς ἐτροποποιήθη κατὰ τὴν βʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν». (Ψηφίζεται τὸ σύνολον).

§76ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἄς γίνῃ, παρακαλῶ, τὸ ὑπ’ ἀριθ. 6 καὶ νὰ μείνωσι τὰ προηγούμενα ἐπί τινα χρόνον, διότι ἔχω ἀνάγκην ν’ ἀπουσιάσω ἐπί τινα λεπτά.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συνεταιρισμῶν». Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Σ. Κροκιδᾶς.

§78Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Ὑποθέτω ἐν πρώτοις, κ. Ὑπουργέ, ὅτι κατὰ τὸ νομοσχέδιόν σας πρόκειται περὶ ἑταιρείας καὶ ὅτι κατὰ λάθος τοῦτο ἐκλήθη νομοσχέδιον περὶ συνεταιρισμῶν. Ὅταν λέγωμεν συνεταιρισμόν, θέλομεν ν’ ἀποκλείσωμεν τὴν ἰδέαν τῆς ἑταιρείας καὶ νομίζω ὅτι ἐνταῦθα δὲν πρόκειται περὶ τούτου. Ὥστε εἶναι προτιμότερον νὰ λάβωμεν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον παρεδέχθησαν καὶ οἱ ἄλλοι καὶ ν’ ἀποκαλέσωμεν τὰς ἑταιρείας αὐτὰς συνεργατικὰς ἑταιρείας, διότι πράγματι εἶναι ἑταιρεῖαι. Κατὰ δεύτερον λόγον παρατηρῶ, ὅτι ἐν τῷ ἄρθρῳ 1 παρελείφθη τι οὐσιωδέστατον ἐν τῷ ὁρισμῷ, τὸ ὁποῖον κατὰ παραδρομὴν βεβαίως παρελείφθη καὶ ὑπάρχον εἰς πάντα τὰ τοιαῦτα νομοθετήματα, ἤτοι ἡ ἀπαγόρευσις τῆς μεταβιβάσεως τῆς ἑταιρικῆς μερίδος εἰς ξένους, διότι, ἂν λάβωμεν ἄνευ τούτου τὴν συνεργατικὴν ἑταιρείαν, θὰ πεισθῆτε ὅτι κατ’ οὐδὲν διαφέρει τῆς μετοχικῆς τοῦ ἄρθρ. 47 τοῦ Ἐμπ. νόμου. Νομίζω ὅτι εἶναι ἀπαραίτητον τὸ στοιχεῖον αὐτό, ἐὰν δὲ παρηκολουθήσατε τὰς γενομένας ἐν τῇ Βελγικῇ Βουλῇ συζητήσεις ἐπὶ τοῦ ὅρου τούτου, θὰ εἴδετε ὅτι ἔγινε μακρὰ συζήτησις καὶ ἐπὶ τέλους κατέληξαν ὅτι διακριτικὸν γνώρισμα τῶν συνεργατικῶν ἑταιρειῶν ἀπὸ τῶν ἄλλων ἑταιρειῶν εἶναι τοῦτο, ὅτι τὸ ἑταιρικὸν μερίδιον δὲν δύναται νὰ μεταβιβασθῇ κατ’ οὐδένα λόγον πρὸς οὐδένα κατὰ τοὺς μέν, κατ’ ἄλλους δὲ δύναται νὰ μεταβιβασθῇ μόνον πρὸς συνεταῖρον. Αὐτὸ εἶναι τὸ διακριτικὸν γνώρισμα τῶν συνεργατικῶν ἑταιρειῶν ἀπὸ τὰς ἄλλας ἑταιρείας.

§79Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἡ ὀνομασία δὲν ἀποτελεῖ βεβαίως τὸ νομοσχέδιον. Πῶς θέλετε νὰ τὸ ὀνομάσωμεν; Εἰς τὰ ξένα Κράτη βεβαίως ὀνομάζουσι τὴν τοιαύτην ἕνωσιν διὰ τῶν λέξεων «συνεργατικὴ ἕνωσις» καί, ἂν δὲν σᾶς εἶχε διαφύγει τὸ σχετικὸν μέρος τῆς αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως, θὰ ἐβλέπετε ὅτι λέγομεν ὅτι ἠδυνάμεθα καὶ ἡμεῖς νὰ ὀνομάσωμεν τὴν ἕνωσιν ταύτην συνεργατικὴν ἕνωσιν· ἀλλ’ ἐνομίσαμεν ὅτι ἡ ἐπωνυμία «συνεταιρισμὸς» ἀνταποκρίνεται καὶ εἰς τὴν περὶ τοῦ πράγματος ἀντίληψιν τοῦ πολλοῦ κοινοῦ καὶ εἰς τὴν ἕξιν, τὴν μεγάλην συνήθειαν. Ἡ λέξις «συνεταιρισμὸς» εἶναι λέξις ἐν τῇ ὁποίᾳ διὰ τοῦ νομικοῦ ὁρισμοῦ, ὃν δίδομεν, συμπεριλαμβάνεται ὅ,τι λέγομεν, τοῦ ν’ ἀποκληθῆται ἐν Ἑλλάδι ἡ τοιαύτη ἕνωσις «συνεταιρισμός», ἐσκέφθην δ’ ὅτι δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ δώσωμεν εἰς τὸ κοινὸν μίαν νέαν δι’ αὐτὸ λέξιν, τὴν ὁποίαν δὲν γνωρίζει, ἐνῷ ὅλος ὁ κόσμος ἔχει συνηθίσει τὴν λέξιν· ἐὰν ὀνομάσωμεν αὐτὴν συνεργατικὴν ἕνωσιν ἢ συνεργατικὴν ἑταιρείαν (union coopérative), δὲν θὰ γνωρίζῃ ὁ κόσμος περὶ τίνος πρόκειται. Ἐκτὸς τούτου εἶναι καὶ ὁ λόγος ὅτι εἶναι πλέον εὔχρηστος ἡ λέξις «συνεταιρισμὸς» παρὰ ἡ ὀνομασία «συνεργατικὴ ἑταιρεία». Ἐπὶ πλέον ἐρωτῶ· ἐὰν ὀνομάσωμεν τὸ σύστημα αὐτὸ συνεργατικὴν ἑταιρείαν, πῶς θὰ ὀνομάσωμεν τὸν μέτοχον αὐτῆς; Συνεργάτην; Διὰ τῆς λέξεως «συνεταιρισμὸς» ἔχομεν καὶ ἄλλην εὔχρηστον λέξιν· τὸν μετέχοντα τῆς ἑταιρείας ὀνομάζομεν συνεταῖρον. Εἶναι λοιπὸν δύο λέξεις, τὰς ὁποίας εὐκόλως χειρίζεται ὁ κόσμος· νομίζω ὅτι, ἀφοῦ εἶναι καθιερωμένη ἡ λέξις αὕτη, δὲν εἶναι σκόπιμον νὰ εἰσαγάγωμεν μίαν νέαν λέξιν. Ἐὰν ὅμως εὑρίσκῃ ἡ Βουλὴ τὴν ἄλλην ὀνομασίαν καταλληλοτέραν, δὲν ἔχω δυσκολίαν νὰ τὴν ἀποδεχθῶ.

§80ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§81Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἂς ἔλθωμεν εἰς τὸ δεύτερον. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ὁ βελγικὸς νόμος περιέχει ἐν τῷ ὁρισμῷ τὸ γνώρισμα, τὸ ὁποῖον εἴπετε, περιέχει δηλ. τὴν ἀρχὴν τοῦ μὴ μεταβιβαστοῦ τῆς μετοχῆς. Ἀλλὰ θέλω νὰ σκάψω ὀλίγον εἰς τὰ παλαιά μου λατινικὰ καὶ νὰ σᾶς εἴπω ὅτι, ὅτε ἠθέλησα νὰ δώσω κάποιον ὁρισμόν, ἐνεθυμήθην ὅτι «Omnis definitio periculosa est». Ἔλαβα λοιπὸν τὸν βελγικὸν νόμον, ἵνα ἴδω ἂν δύναται νὰ μὲ ἐξαγάγῃ ἀσινῆ, καὶ εἶδον ὅτι δὲν μὲ ἀφήνει πλήρη οὔτε αὐτός. Διότι παρέλιπε καὶ ὁ βελγικὸς νόμος τὸ οὐσιῶδες στοιχεῖον τοῦ σκοποῦ τῆς συνεργατικῆς ἑταιρείας, ὅστις εἶναι ἡ προαγωγὴ τῆς ἰδιωτικῆς οἰκονομίας τῶν συνεταίρων. Ὁ ὁρισμὸς δὲν δύναται νὰ περιέχῃ πάντα τὰ στοιχεῖα, διότι ἄλλως εἶναι ὑπερεξωγκωμένος ὁ ὁρισμὸς καὶ δύσχρηστος.

§82Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Ἔχω ὑποχρέωσιν νὰ ὑπερασπισθῶ τὸ βελγικὸν νομοθέτημα. Ὁ Βέλγος νομοθέτης χαρακτηρίζει τὴν συνεργατικὴν αὐτὴν ἑταιρείαν ὡς ἑξῆς: «συνεργατικὴ ἑταιρεία εἶναι ἡ ἀποτελουμένη ἐξ ἑταίρων ὧν ὁ ἀριθμὸς ἢ αἱ εἰσφοραὶ εἶναι μεταβλητὰ καὶ τὰ ἑταιρικὰ μερίδια δὲν ἐκχωροῦνται πρὸς τρίτους». Ἄρα ἐκεῖνος χαρακτηρίζει τὴν σχέσιν ὡς ἑταιρείαν καὶ ἑπομένως περιλαμβάνει τὸ στοιχεῖον ἐν τῇ λέξει «ἑταιρεία»· ἀλλὰ προσθέτω ὅτι αὐτὴ ἡ ἑταιρεία ἔχει τοῦτο τὸ χαρακτηριστικόν, ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται ἡ μεταβίβασις τῆς ἑταιρικῆς μοίρας εἰμὴ μόνον πρὸς συνεταῖρον. Εἶπον μερικοὶ ἀκολουθοῦντες ἡμᾶς ὅτι πραγματικῶς ὁ ὁρισμὸς εἶναί τι ἐπικίνδυνον, προέτειναν δὲ εἰς τὴν Βελγικὴν Βουλὴν νὰ μὴ γίνῃ ὁ ὁρισμός, ἀλλ’ ὤφειλον νὰ σκεφθῶσι κατὰ τίνα τρόπον θὰ διέκρινον τὰς συνεργατικὰς ἑταιρείας ἀπὸ τὰς ἄλλας, καὶ ἐφοβήθησαν μήπως παρουσιασθῶσιν εἴτε ἑταιρεῖαι κατὰ μετοχὰς εἴτε καὶ ἀνώνυμοι ὑπὸ τὸν τύπον τοῦτον. Διὰ τοῦτο προτείνω ὅπως κατὰ τὴν βʹ ἀνάγνωσιν, ἀφοῦ μελετήσητε καλύτερον τὸ θέμα, μᾶς φέρητε καὶ αὐτὸ τὸ στοιχεῖον, διότι εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ εὑρεθῆτε ἐν τῇ ἐφαρμογῇ εἰς τὴν ἀνάγκην αὐτήν.

§83ΣΠ. ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἤθελον νὰ ὑπομνήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅτι ὁ ὀργανικὸς νόμος τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἀναφέρει ἀκριβῶς τὴν ὀνομασίαν «συνεργατικὴ ἕνωσις». Ἑπομένως ἔχει εἰσαχθῆ αὕτη εἰς τὴν νομοθεσίαν. Ἐκτὸς τούτου πλεῖσται ὅσαι συνεργατικαὶ ἑνώσεις λειτουργοῦσι μὲ τὴν ὀνομασίαν ταύτην, ἥτις κατέστη πλέον τίτλος διεθνής, ἐν Ἑλλάδι δὲ οὐδεμία ὑπάρχει λειτουργοῦσα μὲ τὴν λέξιν «συνεταιρισμός». Διὰ τοῦτο θὰ παρεκάλουν, ἐὰν ἦτο δυνατόν, ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ προσθέσῃ ἓν «ἢ» διαζευκτικόν, «συνεταιρισμὸς ἢ συνεργατικὴ ἕνωσις», καὶ τότε συμβιβάζονται τὰ πράγματα. Ὡς πρὸς τὴν οὐσίαν, κ. Πρόεδρε, βεβαίως τὸ στοιχεῖον τῆς μὴ μεταβιβάσεως τῆς μετοχικῆς μερίδος εἶναι τὸ σπουδαῖον στοιχεῖον τοῦ συνεταιρισμοῦ· ἀλλὰ τὸ ἀκόμη σπουδαιότερον στοιχεῖον εἶναι ὅτι ὁ μέτοχος τῆς συνεργατικῆς ἑνώσεως δὲν ἀποβλέπει μόνον εἰς τὴν βελτίωσιν τῆς οἰκονομικῆς του καταστάσεως, ὅπως ὁ μέτοχος ἀνωνύμου ἑταιρείας, ἀλλ’ ἀποβλέπει εἰς τὸν ἠθικὸν καὶ ἐθνικὸν κυρίως σκοπόν, ὁ ὁποῖος εἶναι τὸ μεγαλύτερον κέντρο τῆς δημιουργίας τῆς τοιαύτης συνεργατικῆς ἑνώσεως. Θὰ ἐνόμιζον λοιπόν, ὅτι πρέπει νὰ προστεθῇ καὶ ἡ ἠθικὴ βελτίωσις διὰ τῆς ἀλληλεγγύης ἢ κάποιας μεταξὺ των ἀγάπης, καὶ τοιουτοτρόπως νὰ θέσωμεν ὅριον, τὸ ὁποῖον νὰ χωρίσῃ τὸν θεσμὸν τῆς ἀνωνύμου ἑταιρείας, ἡ ὁποία ἀποβλέπει μόνον εἰς πλουτισμὸν τῶν μελῶν αὐτῆς, ἀπὸ τὴν συνεργατικὴν ἕνωσιν, ἡ ὁποία ἀποβλέπει εἰς ἠθικὸν σκοπὸν ὑπέρτερον, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον εἶναι ἡ κυρία βάσις τῆς συνεργατικῆς ἑνώσεως.

§84Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἄλλος εἶναι ὁ σκοπός τῆς ἑταιρείας καὶ ἄλλος εἶναι ὁ σκοπὸς τοῦ συνεταιρισμοῦ. Ἡ ἑταιρεία εἶναι συνένωσις κεφαλαίων, ἐνῷ ὁ συνεταιρισμὸς εἶναι συνένωσις ἀνθρώπων. Εἰς τὸν συνεταιρισμὸν ὑπάρχει ἓν αἴσθημα, εἷς δεσμός; οὕτως εἰπεῖν, συναδελφότητος, ἐνῷ εἰς τὴν ἑταιρείαν εἶναι κάτι τι ψυχρόν, εἶναι τὸ κεφάλαιον, τὸ ὁποῖον συνέρχεται, ἵνα ἀποτελέσῃ ἕνα ὄγκον καὶ πολεμήσῃ μὲ αὐτόν. Ὁ συνεταιρισμὸς ἔρχεται εἰς ἀντίρροπον τῆς ἑταιρείας. Ἑπομένως ὑπάρχει μεγάλη διαφορὰ μεταξὺ τοῦ μὲν καὶ τοῦ δέ, διότι εἰς μὲν τὸν συνεταιρισμὸν ὑπάρχει ἡ ἠθικὴ ἑνότης, ὑπάρχει τὸ ἕτερον στοιχεῖον, ἐπὶ τοῦ ὁποίου δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ στηριχθῇ εἰς τὸ μέλλον μία ἁπλῆ ἑταιρεία, ἐνῷ ἐπὶ τῆς ἑταιρείας εἶναι μία συνένωσις κεφαλαίων, ἐχόντων μόνον καὶ ἀποκλειστικὸν σκοπὸν τὴν πραγματοποίησιν μεγάλων ἐμπορικῶν ἐργασιῶν, τὰς ὁποίας δὲν δύναται τὸ ἁπλοῦν κεφάλαιον νὰ ἐκτελέσῃ. Διὰ τοῦτο σήμερον ὑπάρχει καὶ ἐν τῷ νόμῳ πλέον ὁ καθορισμὸς τῆς ἑταιρείας καὶ τοῦ συνεταιρισμοῦ. Ἐγὼ προέτεινα εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, ὅπως ἀπὸ τὸν συνεταιρισμὸν λείψῃ ἡ πτώχευσις, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ φαντασθῆτε, ὅτι ἡ ἑταιρεία καὶ ὁ συνεταιρισμὸς εἶναι τὸ ἴδιον. Ὁ συνεταιρισμὸς δὲν εἶναι συνασπισμὸς κεφαλαίων, ἐνῷ ἡ ἑταιρεία εἶναι ἐμπορικὴ πρᾶξις, εἶναι ἕνωσις κεφαλαίων, ἐνῷ προκειμένου περὶ συνεταιρισμοῦ δὲν εἶναι κυρίως ἐμπορικὴ πρᾶξις, ἀλλ’ εἶναι πρᾶξις κοινωνική, ἡ ὁποία ἔχει σκοπὸν οὐ μόνον τὴν ἀτομικήν, ἀλλ’ ἐκ τοῦ μέρους ἐκείνου εἰς τὸ ὁποῖον ὁ συνεταιρισμὸς ἔλαβε χώραν ἔχει κάτι τι ἠθικῶς ἀνώτερον ὁ συνεταιρισμὸς ἀπὸ μίαν ἑταιρείαν. Δι’ αὐτὸν ἀκριβῶς τὸν λόγον, ἵνα ὑπάρχῃ διαφορά, προσεπάθησα εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν νὰ πείσω καὶ τὸν κύριον Πρόεδρον καὶ τὰ ἄλλα ἀξιότιμα μέλη, ὅτι ἔπρεπε νὰ ὑπάρχῃ καί τις διαφορὰ μεταξύ των ἐκπεφρασμένη, καὶ ὅτι τὸ ζήτημα τῆς πτωχεύσεως πρέπει νὰ λείψῃ. Ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὸν ὁρισμὸν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἄλλη διατύπωσις ἀπὸ τὴν τοῦ νομοσχεδίου.

§85Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Ἐγώ, κ. Πρόεδρε, θεωρῶ, ὅτι δὲν εἶναι εὔκολον ν’ ἀλλάξωμεν τὸν τίτλον. Θεωρῶ δ’ ὅτι εἶναι ἀπαραίτητον νὰ ἐπιταχύνωμεν τὴν συζήτησιν καὶ ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον μέλλει νὰ εὐεργετήσῃ τοὺς ἐργατικοὺς πληθυσμούς.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται).

§87Σ. ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ συστήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μὴ εἶναι ὑποχρεωτικὴ ἡ δημοσίευσις ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως.

§88Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ λάβω τοῦτο ὑπ’ ὄψιν μου κατὰ τὴν βʹ ἀνάγνωσιν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2).

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 3 (ἀναγινώσκεται).

§90Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Βεβαίως ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν ἐπρόσεξεν ἐδῶ. Ἠθέλησε νὰ συμβιβάσῃ τὸ σύστημα τὸ βελγικὸν καὶ τὸ σύστημα τὸ ἰταλικόν, καὶ ἐπειδὴ τὰ δύο αὐτὰ συστήματα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συμβιβασθῶσιν, εἶπεν· ἂς λάβωμεν ἀπὸ ἐδῶ καὶ ἂς λάβωμεν καὶ ἀπ’ ἐκεῖ. Ποῖον εἶναι τὸ βελγικὸν σύστημα; Κατ’ αὐτὸ δημοσιεύεται τὸ καταστατικὸν ἐν τῷ Δελτίῳ τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ἑπομένως πᾶσα ἄλλη δημοσίευσις παρέλκει. Ἀλλ’ ἐν Ἰταλίᾳ καὶ Γαλλίᾳ γίνεται ἡ κατὰ τόπους λεγομένη δημοσίευσις, καὶ εἰς τὸ σύστημα τοῦτο ὀφείλομεν τὴν ἀναγραφὴν τοῦ δευτέρου καὶ τρίτου ἄρθρου, δὲν γνωρίζω δὲ διατί ἐπιβάλλεται ἡ ἀποστολὴ τοῦ ἀντιτύπου εἰς τὸν γραμματέα τοῦ Εἰρηνοδικείου ἢ εἰς τὸν εἰρηνοδίκην, ἀφοῦ τὸ καταστατικὸν ἔχει καταχωρισθῆ ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἀφοῦ εἶναι εἰς χρῆσιν πάντων. Ἐννοῶ τὸν ὑπογραμματέα ἢ μᾶλλον τοὺς γραμματεῖς πάντων τῶν Δικαστηρίων, ὅπως καὶ ὁ βελγικὸς νόμος, νὰ συρράπτωσι τὸ λεγόμενον τεῦχος περὶ ἑταιρειῶν. Τοῦτο λέγω, διότι ὁ συντάκτης τοῦ νομοσχεδίου ἔχων ὑπ’ ὄψει του δύο πηγὰς ἐνόμισεν, ὅτι ἠδύνατο ν’ ἀντλῇ καὶ ἐκ τῶν δύο. Δυστυχῶς τοῦτο δὲν δύναται νὰ γίνῃ.

§91Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν ὁ κ. Βουλευτὴς ἀνεγίνωσκε τὴν αἰτιολογικὴν ἔκθεσιν, δὲν θὰ ἐλάμβανε τὸν λόγον. Ἡ ἔκθεσις λέγει ἐν τῷ ἄρθρῳ 93, ὅτι, ἐπειδὴ εἶναι ἀρχὴ ἀκόμη καὶ πρέπει νὰ ποδηγετήσωμεν τὸν κόσμον, εἶναι ἀναγκαῖα τὰ ἄρθρα 2 καὶ 3 καὶ κατόπιν ὀλίγον κατ’ ὀλίγον, ὅταν προοδεύσωμεν, ἐπιτρέπεται διὰ τοῦ ἄρθρου 93 ν’ ἀπαλειφθῶσι τὰ ἄρθρα αὐτά. (Γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 3 καὶ 4).

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 5 (ἀναγινώσκεται).

§93Σ. ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τῆς δεκάτης παραγράφου. Πρόκειται περὶ τῆς διαθέσεως τοῦ ἀποθεματικοῦ κεφαλαίου. Νομίζω, ὅτι ἐκ παραδρομῆς ἐτέθη «ἀποθεματικοῦ».

§94Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα. Νὰ διαγραφῇ. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 5 οὕτω τροποποιηθέν. Ἐπίσης γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 6–14).

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 15 (ἀναγινώσκεται).

§96Σ. ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, ὅτι ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ εἶναι ἀπειλητική, πρὸς τοὺς ἀγραμμάτους μάλιστα χωρικούς, διότι οἱονεὶ τοὺς ὑποχρεοῖ νὰ ἐγγραφῶσι καὶ ἀποκλείει ἐκείνους μόνον ἐκ τῶν αἰτούντων νὰ ἐγγραφῶσιν οἱ ὁποῖοι θὰ εἶχον ἐναντίον των σοβαροὺς λόγους, ἀλλὰ καὶ δὲν λέγει καὶ ἂν πρέπει νὰ δικαιολογῆται τοῦτο. Νομίζω, ὅτι πρέπει ν’ ἀφεθῇ ἐλευθερία πλήρης εἰς τὰ μέλη νὰ δέχωνται ἢ νὰ μὴ δέχωνται.

§97Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Βεβαίως ἡ εἰσαγωγὴ τῶν μελῶν εἰς τὰ σωματεῖα ἐν γένει εἶναι ἐλευθέρα. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὲ ὑποχρεώσητε νὰ δεχθῶ οἱονδήποτε συνεταιρισμόν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 15 ὡς ἔχει).

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 16 (ἀναγινώσκεται).

§99Σ. ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ καθιερωθῇ πλήρης ἐλευθερία καὶ νὰ χωρισθῇ ἡ παραδοχὴ ἀπὸ τὴν ἀποχώρησιν. Δὲν νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ τεθῇ ἐν τῷ νόμῳ διάταξις κατὰ τὴν ὁποίαν νὰ μὴ ἐπιτρέπηται ἡ ἀποχώρησις.

§100Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Ἡ ἀποχώρησις πρέπει νὰ εἶναι ἐλευθέρα. Ἂν περιορίσωμεν τὴν ἀποχώρησιν, δὲν εὑρισκόμεθα πλέον εἰς συνεταιρισμόν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 16 ὡς ἔχει, ἐπίσης δὲ τὰ ἄρθρα 17–20).

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 21 (ἀναγινώσκεται).

§102Σ. ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν τέλει τοῦ ἄρθρου 21 ὑπάρχει ἀντιπρόσωπος ἐκ τῶν συνεταίρων...

§103Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα· ἐννοεῖται «τὸν ἀντιπρόσωπον ἑταῖρον». (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 21). Εἶτα γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 22–40).

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 41 (ἀναγινώσκεται).

§105Σ. ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν τῇ τρίτῃ παραγράφῳ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ τεθῇ μία προθεσμία δέκα ἡμερῶν.

§106Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα. Πέντε ἡμερῶν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 41 ὡς ἐτροποποιήθη).

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 42 (ἀναγινώσκεται).

§108Σ. ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ τεθῇ, ὅτι ἔχει μίαν ψῆφον ἐν τῇ Συνελεύσει, ὁσοσδήποτε καὶ ἂν εἶναι ὁ ἀριθμὸς τῶν μετοχῶν του.

§109Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 42 ὡς ἐτροποποιήθη. Ἐπίσης γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 43–53).

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 54 (ἀναγινώσκεται).

§111Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὴν τροπολογίαν τῆς Ἐπιτροπῆς θὰ τὴν ἔχω ὑπ’ ὄψει μου κατὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν. Εἶναι ἀξία πολλῆς προσοχῆς. (Γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 54–66 καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 67).

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 67 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνονται εἶτα δεκτὰ τὰ ἄρθρα 68, 69 καὶ 70).

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 71 (ἀναγινώσκεται).

§114Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Παρατηρῶ, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀνέγραψε πάσας τὰς πράξεις περὶ ἐκκαθαρίσεως. Δὲν βλέπω τί γίνεται εἰς τὴν Συνέλευσιν. Διαλύεται ἡ Συνέλευσις μετὰ τὸν διορισμὸν τῶν ἐκκαθαριστῶν;

§115Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι. Διότι ἔχει τὰ δικαιώματα τῆς διοικήσεως· ἄρα παραμένει ἡ Συνέλευσις. Δὲν ἔχω δυσκολίαν νὰ γίνῃ μεγαλυτέρα διασάφησις.

§116Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Νὰ φαίνηται.

§117Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ διατυπώσητε τὸ πρᾶγμα.

§118Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Νὰ ἴδητε τί ἐννοῶ.

§119Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀρκεῖ. Διατυπώσατε τὴν τροπολογίαν αὐτήν, διότι εἶναι ὀρθή. Ὁμολογῶ, ὅτι τὸ εἶχον ἐν νῷ.

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 71 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνονται εἶτα δεκτὰ τὰ ἄρθρα 72–88).

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 89 (ἀναγινώσκεται).

§122Σ. ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς προέτεινα καὶ ἤδη ἔχω τὴν τιμὴν νὰ προτείνω ὅπως τὸ ἄρθρον 89 μεταρρυθμισθῇ συμφώνως πρὸς τὸν ἰταλικὸν νόμον τῆς 11 Ἰουλίου 1889 περὶ δημοσίου λογιστικοῦ καὶ ἕτερον ἰταλικὸν νόμον τῆς 12 Μαΐου 1904 κατὰ τοὺς ὁποίους δύναται νὰ δίδηται παραγγελία προμηθείας ἀναγκαίων εἰδῶν εἰς τὸ Δημόσιον ἢ εἰς δῆμον ἢ εἰς εὐαγὲς ἵδρυμα, ἀπ’ εὐθείας ἀπὸ γεωργικὸν συνεταιρισμὸν εἴτε ἀπὸ ἐργατικὸν συνεταιρισμόν, ἀλλὰ καὶ νὰ προτιμῶνται εἰς πᾶσαν περίπτωσιν οἱ συνεταιρισμοί, καὶ ἐπὶ δημοπρασιῶν μειοδοτικῶν ἀκόμη, ἀπὸ ἰδιώτας ἴσους ὅρους προσφέροντας. Πανταχοῦ, ὅπως γνωρίζετε, κύριε Πρόεδρε, οἱ συνεταιρισμοὶ παραγωγῶν ὑποστηρίζονται ὑπὸ τῶν Κυβερνήσεων καὶ ὑπὸ τῶν δήμων καὶ ὑπὸ τῶν εὐαγῶν ἱδρυμάτων μὲ τὸν σκοπὸν νὰ παύσῃ ἡ ἐκμετάλλευσις τῶν διαμέσων, οἱ ὁποῖοι παρεμβαίνοντες μεταξὺ τῶν παραγωγῶν καὶ τοῦ καταναλωτοῦ Δημοσίου ἢ δήμου ἐκμεταλλεύονται ἀμφοτέρους.

§123Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Ὁ νόμος περὶ σωματείων δὲν ἔχει τοιαύτην διάταξιν;

§124Σ. ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι. Τοὐναντίον δὲν δύνανται νὰ ἐπιχειρῶσιν ἐμπορικὰς πράξεις τὰ σωματεῖα, κ. συνάδελφε. Ἤδη εἶναι εὐκαιρία διὰ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ τοῦ μεταρρυθμιζομένου νὰ τεθῇ ἡ αὐτὴ ἀρχὴ καὶ ὑπὲρ τῶν παραγωγῶν καὶ ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου.

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 89 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 90 (ἀναγινώσκεται).

§127Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Θερμῶς θὰ παρεκάλουν ν’ ἀπαλειφθῇ αὐτὸ τὸ ἄρθρον. Τὸ θεωρῶ μίαν σκιὰν ἡ ὁποία σκιάζει τὸ ὅλον λαμπρὸν τοῦ νομοσχεδίου. Τὸν λόγον δὲν θέλω νὰ εἴπω.

§128Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ σᾶς εἴπω εἰς τὴν βʹ ἀνάγνωσιν, ὅτι ἄνευ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ μὴ περιμένετε τίποτε.

§129Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Ναί. Ἀλλὰ μὲ 250 καὶ 300 δρχ. μισθὸν δὲν πρέπει νὰ προστεθῇ ἄνευ ἀνάγκης. Νομίζω, ὅτι χάνει τὸ νομοσχέδιον.

§130Σ. ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω ὅτι, ἐὰν σοβαρῶς ἐπιθυμῶμεν νὰ μεταφέρωμεν εἰς τὴν Ἑλλάδα τὸν θεσμὸν τῶν συνεταιρισμῶν, ὁ ὁποῖος τόσον ηὐδοκίμησε πανταχοῦ, ἔχομεν ἀνάγκην ὀργάνων τὰ ὁποῖα ὑπὸ τὰς ὁδηγίας τῆς ἁρμοδίας Ὑπηρεσίας νὰ σπείρωσι τὸν σπόρον τοῦ συνεταιρισμοῦ. Ἄνευ τοιούτων ὀργάνων ἐγκαταλείποντες τὴν συνεργατικὴν ὀργάνωσιν εἰς τὴν αὐτόβουλον ἐνέργειαν καὶ δρᾶσιν ἰδιωτῶν, μὴ ἐχόντων ὑποχρεώσεις, ἄνευ προγράμματος, ἄνευ κατευθύνσεως, δὲν θὰ κατορθώσωμέν ποτε νὰ ἐπιτύχωμεν οὔτε ἀγροτικοὺς οὔτε ἀστικοὺς συνεταιρισμούς. Ἔχει ἀνάγκην ἡ ἐργασία αὕτη ἀπὸ ἀνθρώπους φανατικούς, εἰδήμονας, ἀμειβομένους ἐπαρκῶς, διὰ νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ διαδοθῇ καὶ ἐπικρατήσῃ· ἄλλως θὰ μείνῃ ὁ νόμος ἀνεφάρμοστος καὶ μόνον μερικοὶ ἰδεολόγοι θὰ προσπαθῶσι νὰ ἱδρύωσιν εἰς τὴν Ἑλλάδα συνεταιρισμούς, οἱ ὁποῖοι ὅμως, μὴ ἔχοντες ἐπαρκῆ στοιχεῖα ἐκτὸς αὐτῶν, μὴ παρακολουθούμενοι ἀπὸ ἁρμόδια πρόσωπα, δὲν θὰ δυνηθῶσί ποτε νὰ εὐδοκιμήσωσιν.

§131Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὴν ἄλλην συζήτησιν θ’ ἀπαντήσω.

§132Σ. ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶπον ὅτι εἶναι ἀπαραίτητον νὰ ὀργανώσωμεν σῶμα εἰδημόνων καὶ παρακολουθούντων ἑκάστοτε τοὺς συνεταιρισμοὺς καὶ σῶμα διευθυντῶν τῶν συνεταιρισμῶν. Ἄνευ τῶν ὀργάνων τούτων οὐδέποτε εἶναι δυνατὸν νὰ εὐδοκιμήσωσιν οἱ συνεταιρισμοί.

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 90 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 91 (ἀναγινώσκεται). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Σ. Θεοδωρόπουλος.

§134Σ. ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἴσως νὰ ἦτο ὀρθὸν νὰ σκεφθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ ἱδρύσῃ μετάλλιον γεωργικῆς ἀξίας ἢ νὰ θεσπίσῃ διάταξιν τιμητικὴν εἰς ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι ἐργάζονται καὶ δὲν ἔχουσι τὴν ἀξίωσιν νὰ δεχθῶσι χρήματα· νὰ δίδηται τοὐλάχιστον αὐτοῖς ἓν τιμητικὸν δίπλωμα.

§135Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Οὔτε οἱ προπαγανδισταὶ οὔτε οἱ προπαρεσκευασμένοι θὰ εἶναι κατάλληλοι ἀλλ’ οὔτε καὶ οἱ δημοδιδάσκαλοι διὰ νὰ διδάξωσιν εἰς τὸν λαὸν τὴν ἀνάγκην τοῦ συνεταιρισμοῦ, διότι τοὺς δημοδιδασκάλους τοὺς κάμνομεν ἐπιτρόπους ἐκκλησιῶν, γραμματεῖς Ἱερατικῶν Σχολῶν, τοῖς ἀναθέτομεν νὰ δέχωνται δηλώσεις, τοὺς θέλομεν στρατολόγους, τοῖς ἀναθέτομεν ἤδη νὰ διδάξωσι καὶ τὸν συνεταιρισμόν· αὐτοὶ πᾶν ἄλλο θὰ εἶναι τότε παρὰ διδάσκαλοι. (Ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 91, 92 καὶ 93).

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 94 (ἀναγινώσκεται).

§137Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Πρέπει νὰ ὁρίσητε πόσοι θὰ πᾶνε.

§138Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐννοεῖται, ἐκ τῶν παρόντων κατὰ τὸ καταστατικόν.

§139Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Μάλιστα. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 94 ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου).

§140ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐπιστρέφομεν εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 2 τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως.

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ στρατιωτικῶν ὑπαλλήλων καὶ ὑπηρετῶν». (Ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 1 καὶ 2).

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 3 (ἀναγινώσκεται). Ἐπ’ αὐτοῦ ὑπάρχουσι τροπολογίαι.

§143Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἐγένοντο δεκταὶ αὐταὶ αἱ τροπολογίαι, κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως.

§144ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Εἶναι ἀνάγκη δυστυχῶς καὶ πάλιν ν’ ἀναβληθῇ, διότι κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν ἐγένοντο δεκταὶ τροπολογίαι τινές, ἐνόμιζον δ’ ὅτι εἶχον τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον εἶχε τροπολογηθῆ καὶ ἐπὶ τοῦ ὁποίου κάμνω ἄλλας τροπολογίας, ἐνῷ ἔχω τὸ πρῶτον. Εἶναι λάθος τοῦ Γραφείου. Νὰ τυπωθῇ τὸ νομοσχέδιον μὲ τὰς νέας τροπολογίας.

§145ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται.

§146ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἀφοῦ ἅπαξ θὰ γίνῃ ἀνατύπωσις, νὰ περιληφθῶσι καὶ αἱ νῦν τροπολογίαι, ὥστε τὸ νομοσχέδιον νὰ εἶναι ἓν πλέον. Ἑπομένως ἀναβάλλεται, κ. Πρόεδρε.

§147ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται.

§148ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 3.

§149ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συντάξεως ἀποστρατείας ἕνεκα τραυμάτων ἢ νοσημάτων». Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§150Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπάρχει τροπολογία.

§151ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἔχω φέρει τροποποιήσεις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλ’ ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1 δὲν ἔχω φέρει.

§152Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Εἶχον ὑποβάλει τροπολογίαν ἐν σχέσει πρὸς τοὺς στρατιώτας οἱ ὁποῖοι ἔπαθον ἀσχέτως τοῦ πολέμου.

§153ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Εἰς τί ἄρθρον;

§154Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Εἰς τὸ τελευταῖον.

§155ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἀφήσατε· θὰ ζητήσω τὴν ἀπόρριψίν της.

§156Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ὥστε ὅσοι ἔσπασαν τοὺς πόδας των δὲν θὰ λαμβάνωσι σύνταξιν.

§157ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν θ’ ἀπαντήσω, διότι, ὅταν ὁμιλῆτε οὕτω, δὲν δύναμαι ν’ ἀπαντήσω.

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται).

§159ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὑποβάλλω τροπολογίαν· «διὰ κόπωσιν καὶ διὰ διατάραξιν φρενῶν».

§160Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ δι’ ἐπιληψίαν.

§161ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Περὶ τούτων θὰ γίνῃ Β. Διάταγμα, τὸ ὁποῖον εἶναι ἕτοιμον· θὰ κανονισθῶσιν ἀναλόγως τοῦ προσώπου.

§162Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἡ ἐπιληψία εἶναι πάθημα.

§163ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Καὶ περὶ αὐτῆς ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τὴν σχετικὴν διάταξιν τοῦ νόμου αὐτοῦ καὶ τὸ σχετικὸν Διάταγμα, τὸ ὁποῖον εἶναι συντεταγμένον καὶ ὁρίζει τὰ νοσήματα ἐπακριβῶς καὶ τὰς ἀνικανότητας ὄχι αὐθαιρέτως, ἀλλ’ ἐπὶ τῇ βάσει ὁμοίων Διαταγμάτων ἄλλων Κρατῶν.

§164Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἔλαβον ἀφορμὴν ἐκ τραυματισθέντος εἰς τὴν κεφαλὴν καὶ ἀπολέσαντος ποσὸν ἐγκεφαλικῆς οὐσίας. Οὗτος φαίνεται ὑγιής, ἀλλ’ εἶναι ἀνίκανος πρὸς ἐργασίαν, βάρος τῆς οἰκογενείας του.

§165ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Προβλέπω περὶ πάντων. Σᾶς λέγω δ’ ὅτι, ἐνῷ ὁ ἰσχύων νόμος καθώριζεν ἀνικανότητα πρὸς ἐργασίαν χωρὶς διακρίσεις ἀπὸ τοῦ ἀνωτάτου ὁρίου μέχρι τοῦ κατωτάτου, ὁ σημερινὸς κάμνει διακρίσεις ἀναλόγως τῆς ἀνικανότητος καὶ μάλιστα, ἵνα περιορίσωμεν τὴν αὐθαιρεσίαν τῶν ὑγειονομικῶν καὶ δικαστικῶν Ἀρχῶν αἵτινες ἀπονέμουσι σύνταξιν, κανονίζομεν ἐν τῷ Διατάγματι ποία ἀνικανότης κρίνεται ὅτι φέρει σύνταξιν καὶ ἐντὸς τίνων ὁρίων. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 2 καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 3).

§166Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Διατεταγμένας ὑπηρεσίας, ἐὰν ὑπάρχωσι.

§167ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Μάλιστα.

§168Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Σήμερον ἔχομεν νέας προϋποθέσεις ἢ ἐκείνας τὰς ὁποίας εἶχεν ὁ παλαιὸς νόμος τῶν συντάξεων. Ὑπάρχουσι μετασχόντες τῶν ἐν Μακεδονίᾳ ἀγώνων ἀπὸ τοῦ 1903 μέχρι τοῦ 1905. Οὗτοι προβλέπονται ἐν τῷ νομοσχεδίῳ;

§169ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἔχω καθῆκον ν’ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς εἰς τὸ ὅτι ὁ νόμος αὐτὸς εἶναι ὁ πάγιος καὶ ὀργανικὸς τῶν συντάξεων· συνεπῶς δὲν δυνάμεθα νὰ εἰσαγάγωμεν εἰς αὐτὸν διατάξεις ἀσχέτους· ἐὰν ἔχωσι τὸ δικαίωμα συντάξεως οἱ πολεμήσαντες ἐν Μακεδονίᾳ, κανονίζεται ἐπὶ τῇ βάσει αὐτοῦ. (Ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 3 ἕως 8 καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 9).

§170ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 9 ἐγένετο παρατήρησις ἐκ μέρους τοῦ κ. Βουλευτοῦ Ἀργολίδος καὶ Κορινθίας, ἥτις εἶναι σοβαρὰ καὶ ἔφερεν εἰς ἀναγνώρισιν τῆς διατάξεως ταύτης, ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ὁποίας προτείνεται, ὅπως ἀπὸ τῆς ἕκτης σειρᾶς τοῦ ἄρθρου 9 καὶ ἀπὸ τῆς περιόδου «ἐὰν ὅμως ἐκ τῶν πραγμάτων κλπ. ἐπῆλθε τύφλωσις τοῦ ἑτέρου τῶν ὀφθαλμῶν» διαγραφῇ τὸ ὑπόλοιπον τοῦ αʹ ἐδαφίου, διότι τὰ τῆς τυφλώσεως θὰ περιληφθῶσιν εἰς τὸ ἄρθρον 10 ἐν τέλει, ὅπου θὰ προστεθῇ τὸ ἑξῆς ἐδάφιον· «τὰ αὐτὰ δικαιώματα ἔχουσι καὶ οἱ ἐκ τραυμάτων ἢ νοσημάτων παθόντες ἀπώλειαν τῆς ὁράσεως τοῦ ἑτέρου τῶν ὀφθαλμῶν».

§171Α. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ἄρθρον 9 ὁμιλεῖ μόνον περὶ τῶν παθόντων ἐκ τῶν τραυμάτων, ὄχι δὲ καὶ τῶν ἀποβιωσάντων.

§172ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Αὐτοὶ δὲν θὰ λάβωσι σύνταξιν. Πρόκειται περὶ τῶν παθόντων.

§173Α. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπῆρξαν ἀξιωματικοὶ λαβόντες μέρος εἰς ἄλλον πόλεμον, τοῦ 1897, οἱ ὁποῖοι τραυματισθέντες σοβαρῶς ἀπέθανον.

§174ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Αὐτοὶ ὑπάγονται εἰς ἄλλην κατηγορίαν. Ἐδῶ πρόκειται περὶ τῶν παθόντων καὶ δικαιουμένων δι’ ἑαυτούς. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 9 ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν. Ἐπίσης ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 10–14 καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 15).

§175ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Αὐτὸ εἶναι τὸ ὁρίζον ὅτι διὰ Β. Διατάγματος θέλουσι καθορισθῆ τὰ τῆς ἐκτάσεως τοῦ παρόντος νόμου. Καὶ ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὰ τῆς ἀπονομῆς συντάξεων τὰ Διατάγματα δύνανται νὰ ἐκδίδωνται καὶ μεταλλάσσωνται ἑκάστοτε, ἀλλὰ τὸ Διάταγμα τὸ ὁποῖον θὰ κανονίσῃ τὰ νοσήματα καὶ τραύματα πρὸς παροχὴν συντάξεων πρέπει νὰ κανονισθῇ ὑπὸ τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας, ὥστε νὰ μὴ τροποποιῆται. Προτείνω λοιπὸν εἰς τὸ ἄρθρον 15 νὰ προστεθῇ· «τὸ Διάταγμα τοῦ ὁριστικοῦ κανονισμοῦ τῶν νοσημάτων καὶ τραυμάτων τῶν παρεχόντων δικίωμα συντάξεως ἐκδίδεται ἐφάπαξ». (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 15 ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ. Ἐπίσης ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 16 καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 17).

§176ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Παρακαλῶ, ὅπως τὸ βʹ ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου 17 ἀφαιρεθῇ ἐξ ὁλοκλήρου, διότι φαίνεται θίγον δικαιώματα ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ παλαιοῦ νόμου προστατευόμενα, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι δίκαιον.

§177Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ἀσχέτως πρὸς τὸ νομοσχέδιον ἔχω καθῆκον νὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ νὰ τῷ δηλώσω, ὅτι τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν ὑποβάλλω μίαν τροπολογίαν μεθ’ ὅλου τοῦ ἀπαιτουμένου σεβασμοῦ καὶ πρὸς τὸ πρόσωπον τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ πρὸς τὸ ἀξίωμα τὸ ὁποῖον φέρει δὲν νομίζω ὅτι δικαιοῦται ὁ κ. Πρόεδρος νὰ μοὶ δίδῃ μαθήματα περὶ τοῦ τρόπου καθ’ ὃν ἔδει νὰ ὑποβάλω ταύτην. Ἄν ἐν τῇ δικαίᾳ μου ἀγανακτήσει εἶπον, ὅτι δὲν θὰ λάβωσι τίποτε ὅσοι ἔσπασαν τοὺς πόδας των, τοῦτο δὲν εἶναι ἀνευλαβὴς ἔκφρασις ἀξία ἐκείνης μὲ τὴν ὁποίαν ἀπήντησεν ὁ κ. Πρωθυπουργός. Τὸν κ. Πρωθυπουργὸν ἐσεβάσθην πάντοτε καὶ τὸν σέβομαι, ὡς ἔχω καθῆκον νὰ τὸν σέβωμαι, ἀλλὰ καὶ ἐκεῖνος ἔχει καθῆκον νὰ σέβηται ἡμᾶς. Μαθήματα ἀνατροφῆς δὲν ἔχω ἀνάγκην νὰ λάβω, ἀπορῶ δὲ πῶς ὁ κ. Πρόεδρος ἐλησμόνησεν ὅτι εἶμαι Κερκυραῖος καὶ ἐν Κερκύρᾳ γνωρίζομεν κάλλιον παντὸς ἄλλου πῶς νὰ ὁμιλῶμεν. (Μεθ’ ὃ ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 17).

§178ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 18 (ἀναγινώσκεται).

§179ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Οἱ κ. Πετροπουλάκης, Καρρᾶς καί τις ἄλλος ὑπέβαλον τροπολογίαν, ἡ ὁποία εἶναι ἄσχετος πρὸς τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον εἶναι ὀργανικὸν περὶ συντάξεως.

§180Κ. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Ὑπάρχει πρότασις νόμου ἀφορῶσα εἰς τὸ περὶ οὗ ἡ τροπολογία θέμα καὶ ὑποβληθεῖσα κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον. Προκειμένου περὶ θέματος δικαιοτάτου, τὸ ὁποῖον θὰ ἠδύνατο νὰ λυθῇ καὶ δι’ ἑρμηνείας τοῦ νόμου περὶ συντάξεων, θὰ σᾶς παρεκάλουν νὰ θελήσητε νὰ συζητηθῇ ἡ πρότασις ἐκείνη, τὴν ὁποίαν ἔχουσιν ὑπογράψει πολλοὶ συνάδελφοι. Εἶναι ἡ περίπτωσις τόσον δικαία, ὥστε μοὶ φαίνεται ὅτι θὰ ἔπραττε τὸ δικαιότερον ἔργον ἡ Βουλὴ ἀσχολουμένη ἐπὶ τῆς προτάσεως ἐκείνης, εὐτυχῶς δ’ ἀντιλαμβάνομαι ὅτι καὶ τῆς Βουλῆς ἡ ἐπιθυμία εἶναι νὰ συζητηθῇ κατὰ τὴν παροῦσαν Σύνοδον ἡ πρότασις ἐκείνη.

§181ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅθεν ἡ τροπολογία ἀποσύρεται.

§182Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπάρχουσι καὶ ἄλλαι τροπολογίαι.

§183ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Εἶναι ἄσχετοι αἱ ἰδικαί σας τροπολογίαι πρὸς τὸ ψηφιζόμενον νομοσχέδιον.

§184Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀνάγονται καὶ αἱ ἰδικαί μου τροπολογίαι εἰς νόμον, τὸν ὁποῖον καὶ ὑμεῖς τροποποιεῖτε. Ὅπως λοιπὸν ἐλήφθησαν ὑπ’ ὄψιν αἱ ἰδικαί σας νὰ ληφθῶσι καὶ αἱ ἰδικαί μου.

§185ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐνταῦθα πρόκειται περὶ τῆς συντάξεως τὴν ὁποίαν λαμβάνει ὁ ἀξιωματικὸς δι’ ἑαυτόν, ἐνῷ αἱ τροπολογίαι σας ἀνήκουσιν εἰς τὸν νόμον περὶ συντάξεων χηρῶν καὶ ὀρφανῶν.

§186Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τότε νὰ τὸ ἀφήσωμεν διὰ νὰ ἔλθῃ ἐκεῖ.

§187ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ σχετικὴ τροπολογία ὑπὸ τοιούτους ὅρους ἀποσύρεται. (Ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 18 καὶ 19, ἀναβαλλομένης τῆς ψηφίσεως τοῦ συνόλου).

§188ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως σώματος ἐλέγχου οἰκονομικῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ στρατοῦ».

§189ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἡ συζήτησις θὰ γίνῃ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νομοσχεδίου ὡς ἐτροποποιήθη. (Ψηφίζεται ὡς ἐτροπολογήθη τὸ νομοσχέδιον).

§190ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων ἀφορωσῶν εἰς τὴν ταχυδρομικήν, τηλεγραφικὴν καὶ τηλεφωνικὴν ὑπηρεσίαν». (Ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 1). Ὁ κ. Σοκόλης ἔχει τὸν λόγον.

§191Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ἡ ταχυδρομικὴ ὑπηρεσία δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο παρὰ ζήτημα κυρίως προσώπων, διότι ὀργανισμὸς ὑπάρχει, ὁ ὀργανισμὸς δὲ διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου σημαντικῶς, ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, βελτιοῦται. Ἐκεῖνο ἐπὶ τοῦ ὁποίου πρὸ παντὸς ἐπέστησε τὴν προσοχήν του ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶναι τὸ ζήτημα τὸ προσωπικόν, διότι πράγματι ἄνευ προσωπικοῦ καταλλήλου καὶ ἄνευ ἐργασίας πρὸς βελτίωσιν τῆς θέσεως τοῦ προσωπικοῦ τούτου δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ ταχυδρομικὴ ὑπηρεσία. Ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ σημείου εἶμαι ἀπολύτως σύμφωνος, δὲν ἀρκεῖ ὅμως τὸ ζήτημα τοῦ προσωπικοῦ· πρέπει νὰ ὑπάρχωσι καὶ αἱ κατάλληλοι ὑπηρεσίαι διὰ τῶν ὁποίων τὸ προσωπικὸν τοῦτο νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ χρησιμοποιηθῇ. Ἄν θελήσωμεν δὲ νὰ ῥίψωμεν βλέμμα ἐπὶ τῆς ὑπηρεσίας τῆς ταχυδρομικῆς, τῆς τηλεγραφικῆς καὶ τῆς τηλεφωνικῆς, θέλομεν ἴδει, ὅτι κυρίως εἰπεῖν τηλεγραφικὴ ὑπηρεσία δὲν ὑπάρχει καὶ καταντᾷ, ὥστε οἱ τηλεγραφοῦντες νὰ προτιμῶσιν ἐπὶ πληρωμῇ μεγαλυτέρων τελῶν ν’ ἀποστέλλωσι τὰ τηλεγραφήματά των διὰ τῆς Ἀγγλικῆς ἑταιρείας. Ὅσον δ’ ἀφορᾷ εἰς τὴν ταχυδρομικὴν ὑπηρεσίαν μόλις τώρα ἀρχίζομεν νὰ εἴμεθα βέβαιοι ὅτι αἱ ἐπιστολαὶ αἱ ὁποῖαι ἀποστέλλονται ἐντὸς τῶν Ἀθηνῶν θὰ λαμβάνωνται κατὰ τὴν προθεσμίαν ἥτις ἀπαιτεῖται διὰ τὴν διανομήν. Πρό τινος ἀκόμη καιροῦ ταχυδρομικὴ ὑπηρεσία διὰ τὴν κίνησιν τῆς πόλεως ἦτο ἀδύνατον νὰ ὑπάρξῃ. Ἀπό τινος παρετηρήθη μικρὰ βελτίωσις, ἡ ὁποία ὀφείλεται εἰς τὴν αὔξησιν τοῦ προσωπικοῦ, καὶ ὀρθότατα ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀπέβλεψεν εἰς τὸ ζήτημα τοῦ προσωπικοῦ, διότι αὐτὸ εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐκτελεῖ τὴν ὑπηρεσίαν. Μέχρι σήμερον ἡ ταχυδρομικὴ ὑπηρεσία ἐν Ἑλλάδι, ἐν σχέσει πρὸς τὰ ἄλλα Κράτη τῆς Ἀνατολῆς, ὀφείλομεν νὰ ὁμολογήσωμεν ὅτι ἦτο καλυτέρα, διότι καὶ ἀπὸ ἀπόψεως Γραφείων καὶ ἀπὸ ἀπόψεως προσωπικοῦ καὶ ἀπὸ ἀπόψεως χιλιομέτρων συγκοινωνίας ταχυδρομικῆς βεβαίως ἦτο ἀνωτέρα. Σήμερον δὲν εὑρισκόμεθα εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, διότι τὰ ἄλλα Κράτη ἔχουσι προοδεύσει καὶ ἡμεῖς εὑρισκόμεθα, ἂν ὄχι ἐν ἐλάσσονι, τουλάχιστον ἐν ἴσῃ μοίρᾳ, εἶναι δὲ γνωστὸν ὅτι ὁ παραμένων εἰς ὃ σημεῖον καὶ πρότερον εὑρίσκετο δὲν προοδεύει, διότι ἡ στασιμότης δὲν εἶναι πρόοδος. Πρέπει δὲ νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν μας ὄχι τὰ Κράτη τῆς Ἀνατολῆς, τῶν ὁποίων πρό τινων ἐτῶν ὑπερείχομεν, ἀλλὰ νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν ἕτερα Κράτη πεπολιτισμένα διὰ νὰ ἴδωμεν ποία εἶναι ἡ κίνησις ἐκεῖ. Ἐν Ἑλλάδι ἔχομεν περίπου 2000 ταχυδρ. γραφεῖα, ἔχομεν 400.000 δρ. κατ’ ἔτος περίσσευμα ἀπὸ τὰς ταχυδρομικὰς καὶ τηλεγραφικὰς εἰσπράξεις. Τὸ προηγούμενον ἔτος τὸ περίσσευμα ἦτο πολὺ μεγαλύτερον, ἀλλὰ δὲν εἶχεν ἀκόμη ἐγκαθιδρυθῆ ὁ θεσμὸς τῶν ἀγροτικῶν διανομέων, οἵτινες ἀπερρόφησαν ἀρκετὰ σημαντικὸν ποσὸν καὶ οἵτινες πράγματι ἐξυπηρέτησαν τὴν ταχυδρομικὴν ὑπηρεσίαν τῶν χωρίων, χωρὶς ὅμως νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηρίξῃ τις, ὅτι τὸ σύστημα ἐβελτιώθη διὰ τῆς καταργήσεως τῶν ταχυδρομείων ἐκείνων τὰ ὁποῖα σήμερον διὰ τοῦ νομοσχεδίου ζητεῖ νὰ ἐπαναφέρῃ ὁ κ. Ὑπουργός. Ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐπιστολῶν καὶ τῶν ἐντύπων ἐν γένει καὶ λοιπῶν ταχυδρομικῶν εἰδῶν τὰ ὁποῖα κατ’ ἔτος διέρχονται τῶν ἑλληνικῶν ταχυδρομείων εἶναι 36.000.000. Ἀλλὰ τὸ ποσὸν τοῦτο δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι ἀκριβές, διότι στατιστικὴ ἀληθὴς καὶ ὁπωσδήποτε προσεγγίζουσα εἰς τὴν ἀλήθειαν οὐδέποτε ἐφηρμόσθη ἐν Ἑλλάδι. Διὰ τοῦτο εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ἐπεκαλέσθην τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἵνα κατορθώσωμεν νὰ ἔχωμεν ἀκριβῆ τινα στατιστικήν, διότι, σημειωτέον καὶ τοῦτο, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γνωρίζωμεν οὔτε τὰ ἔσοδα οὔτε τὰ ἔξοδα τὰ ὁποῖα δέον νὰ ὑποστῶμεν, ἵνα βελτιώσωμεν τὴν ὑπηρεσίαν. Τοῦτο κατεδείχθη πλήρως ὅτε ἔγινεν ἡ προσάρτησις τῶν Νέων Χωρῶν, ἔνθα ὑπῆρχον τὰ ξένα ταχυδρομεῖα, τὰ ὁποῖα ἐπισήμως, ὡς μὴ ὤφελεν, ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς ἀνέφερεν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ καὶ ἐπεκαλεῖτο τοῦτο ἵνα προκαλέσῃ τὰς ἀναγκαίας βελτιώσεις εἰς τὸν ταχυδρομικὸν κλάδον τῆς Ἑλλάδος. Ἑπομένως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ στηριχθῶμεν ἐπὶ τοῦ ἀριθμοῦ τὸν ὁποῖον μᾶς δίδει ἡ στατιστικὴ τῶν Ἑλληνικῶν ταχυδρομείων, ὅτι μόλις 15 ἐπιστολὰς ἀποστέλλει ἐτησίως ἕκαστος Ἕλλην, καθ’ ἣν στιγμὴν ἔχομεν ἀποτελέσματα πολὺ διάφορα εἰς ἕτερα Κράτη, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραβληθῶσι πρὸς ἡμᾶς ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὴν ἐμπορικὴν κίνησιν καὶ τὴν μεταναστευτικὴν ἰδίως κίνησιν. Ἐν Βουλγαρίᾳ ὑπάρχουσι 2,245 γραφεῖα, ἐν Σερβίᾳ δὲ 1.556. Ἡ κίνησις τῶν ἐπιστολῶν εἶναι 79.000.000 ἐν Βουλγαρίᾳ, 75.000.000 ἐν Σερβίᾳ καὶ 36.000.000 ἐν Ἑλλάδι. Αὐτὸ εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατον, διότι οἱ ἀριθμοὶ τοῦ εἰσαγωγικοῦ ἐμπορίου εἶναι τόσον διάφοροι, ὥστε δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐπιστολῶν καὶ ἐν γένει τῶν ταχυδρομικῶν ἐντύπων κλπ. νὰ εἶναι πολὺ ἀνώτερος ἀπὸ ὅ,τι εἶναι εἰς ἐκεῖνα τὰ Κράτη. Ἀφοῦ ἡ Σερβία ἔχει εἰσαγωγικὸν ἐμπόριον τὸ ⅓ ἐκείνου τὸ ὁποῖον ἔχει ἡ Ἑλλάς, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ φαντασθῶμεν, ὅτι θὰ ἔχῃ κίνησιν τριπλασίαν. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχωμεν ἡμεῖς ὑπερδιπλάσιον ἐμπόριον ἀπὸ τὴν Σερβίαν καὶ εἰς τὸ ζήτημα τῆς ταχυδρομικῆς κινήσεως νὰ ὑστερῶμεν κατὰ τὸ ἥμισυ; Δὲν εἶναι δυνατὸν ἢ νὰ ὑπάρχῃ σφάλμα τι ἢ τοὐλάχιστον κακὴ ὀργάνωσις τῆς στατιστικῆς ὑπηρεσίας, ἡ ὁποία δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μᾶς ὁδηγήσῃ εἰς ἀσφαλῆ ἀποτελέσματα. Ἀλλ’ ἂν θελήσωμεν νὰ ῥίψωμεν βλέμμα ἐπὶ τῶν τηλεφώνων τὰ ὁποῖα ἐξελέγχονται, διότι δὲν εἶναι ὅπως αἱ ἐπιστολαί, αἱ ὁποῖαι παρουσιάζουσι δυσκολίας, θέλομεν παρατηρήσει ὅτι τηλεφωνικὴ ὑπηρεσία ἐν Ἑλλάδι δὲν ὑπάρχει. Ἔχομεν κατ’ ἔτος 22.544 διαλέξεις τηλεφωνικάς, ἐνῷ ἡ Βουλγαρία ἔχει 109.000 διαλέξεις καὶ ἡ Σερβία 80.000. Αὐτὴ εἶναι καταπληκτικὴ διαφορά, ἡ ὁποία εἰς οὐδὲν ἄλλο ὀφείλεται εἰμὴ εἰς τὸ ὅτι τηλεφωνικὴ συγκοινωνία ἐν Ἑλλάδι δὲν ὑφίσταται. Εἶναι βεβαίως πιθανόν, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας ἀναλαβὼν τὴν ὑπηρεσίαν θέλει φροντίσει νὰ διορθώσῃ καὶ τὸ ἄτοπον αὐτό, ἀλλὰ πρέπει πάντως νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ὅτι ἡ τηλεφωνικὴ ὑπηρεσία δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο παρὰ ζήτημα τιμῆς καὶ εὐθηνίας. Τὸ τηλέφωνον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ 150 δραχμὰς κατ’ ἔτος συνδρομήν, ὅπως ἔχει ἐν Ἑλλάδι. Τὸ τηλέφωνον πρέπει νὰ ἔχῃ τὴν τιμὴν τὴν ὁποίαν ἔχει εἰς τὰ Κράτη ἅτινα εἶναι προωδευμένα ὑπερβολικῶς ἀπὸ ἀπόψεως τηλεφωνικῆς καὶ ὅπου στοιχίζει μεταξὺ 35–50 μονάδας τοῦ νομίσματος ἑκάστου Κράτους. Ἐν Σουηδίᾳ εἶναι 35 κορῶναι. Ἀλλ’ ἡ Σουηδία, ἡ ὁποία εἶναι Κράτος ἔχον διπλάσιον πληθυσμὸν τῆς Ἑλλάδος, ἔχει κατ’ ἔτος 20.800.000 τηλεφωνικὰς διαλέξεις· δηλαδὴ μᾶς ὑπερβαίνει κατὰ πολλαπλάσιον, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀδύνατον νὰ φαντασθῆτε ὅτι δύναται νὰ ὑπάρχῃ ἐν τῇ πραγματικότητι. Κράτος 2½ ἑκατομμυρίων ἔχει 22.000 διαλέξεις καὶ Κράτος 5 ἑκατομμυρίων ἔχει 20.000.000 τηλεφωνικὰς διαλέξεις. Ἀλλ’ εἶναι γνωστόν, ὅτι τὰ τηλέφωνα ἐκεῖ ἀποτελοῦσιν ὄχι ἀντικείμενον πολυτελείας, ὅπως καθιερώθησαν ταῦτα ἐν Ἑλλάδι, ἀλλ’ ἀντικείμενον κοινῆς χρήσεως, δὲν ἐλλείπουσι δὲ καὶ ἀπὸ αὐτὴν τὴν καλύβην τοῦ χωρικοῦ, διότι ἀποτελοῦσι τὸ πρῶτον μέσον τοῦ ἀγῶνος τῆς ζωῆς. Ἑπομένως ὑστεροῦμεν καταπληκτικῶς καὶ αὐτῶν τῶν Ἀνατολικῶν Κρατῶν εἰς τὸ ζήτημα τοῦ τηλεφώνου, εἶναι δὲ περίεργον πῶς κατωρθώσαμεν ἐπὶ τόσα ἔτη νὰ ἔχωμεν τηλεφωνικὴν ὑπηρεσίαν μεθ’ ὅλας τὰς Ἀποστολὰς τὰς ὁποίας ἐκαλέσαμεν καὶ μεθ’ ὅλα τὰ μηχανήματα τὰ ὁποία ἐγκαθιδρύσαμεν καὶ διὰ τῶν ὁποίων οὐδὲν ἄλλο κατωρθώσαμεν εἰμὴ νὰ εὑρίσκωμεν προφάσεις, ὅτι ἐξακολουθοῦντος τοῦ εὐρωπαϊκοῦ πολέμου δὲν εἶναι δυνατὴ ἡ ἀντικατάστασις τηλεφωνικῶν γραμμῶν, διότι δὲν ὑπάρχουσιν ὑλικά.

§192Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας). Καὶ ἐὰν δὲν ὑπῆρχεν ἡ ἔλλειψις τῶν ὑλικῶν λόγῳ τοῦ εὐρωπαϊκοῦ πολέμου, πάλιν δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ λείψῃ τὸ κακόν, τὸ ὁποῖον εἶναι ῥιζικόν. Τὸ κακὸν προέρχεται ἐκ τοῦ ὅτι αἱ νέαι ἐγκαταστάσεις εἶναι ἀτελεῖς. Ἐὰν ἀναχωρήσωμεν ἀπὸ τὸ δίκτυον τῶν Ἀθηνῶν καὶ φθάσωμεν εἰς τὸ δίκτυον τοῦ Πειραιῶς καὶ λοιπῶν πόλεων, θὰ ἴδωμεν ὅτι αἱ ἐγκαταστάσεις ἔχουσι γίνει κατὰ ὅλως πρωτότυπον τρόπον. Πρέπει, ὅπως δυνηθῶμεν ν’ ἀποκτήσωμεν τηλεφωνικὴν συγκοινωνίαν, νὰ ἐργασθῶμεν μεθοδικῶς ἀνακαινίζοντες πάσας τὰς γραμμάς. Τοῦτο εἶναι τὸ πρόγραμμα τὸ ὁποῖον ἠρχίσαμεν ἐφαρμόζοντες ἀπὸ τῆς τηλεφωνικῆς γραμμῆς Ἀθηνῶν–Θεσσαλονίκης. Αὕτη γίνεται κατὰ τρόπον τέλειον καὶ βαθμηδὸν θέλει ληφθῆ πρόνοια, ἵνα κατασκευασθῶσιν οὕτως ἅπασαι αἱ γραμμαί. Ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν καλυτέραν ἐκμετάλλευσιν τῶν γραμμῶν θέλει ληφθῆ πρόνοια, διότι βεβαίως εἶναι ζήτημα εὐθηνίας καὶ καλῆς λειτουργίας ἡ διάδοσις τοῦ τηλεφώνου εἰς τὰς πόλεις καὶ εἰς τὰ ἄλλα μέρη. Διότι πῶς θέλετε ν’ ἀναπτυχθῇ τηλεφωνικὴ συγκοινωνία καθ’ ἣν στιγμὴν δὲν εἶναι πεπεισμένος ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θὰ κάμῃ τὴν ἐγκατάστασιν ὅτι θὰ ἔχῃ πλήρη τὴν συγκοινωνίαν, ὅπως συμβαίνει εἰς πάντα τὰ μέρη τοῦ κόσμου;

§193Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Χαίρω πολύ, διότι ἀκριβῶς ἀναγνωρίζετε τὴν ἀλήθειαν ἐκείνων τὰ ὁποῖα ἔχω τὴν τιμὴν νὰ λέγω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, καὶ ἀκριβῶς αὐτὴ εἶναι ἡ ἰδική μου ἀντίληψις. Αὐτὴ ὅμως ἡ εὐθηνία ἡ στηριζομένη ἐπὶ τῆς τελειότητος τῶν μηχανημάτων μᾶς δίδει διαφορὰς αἱ ὁποῖαι οὐχὶ μόνον ἐξυπηρετοῦσι τὰ συμφέροντα τῶν πολιτῶν καὶ τὸ συμφέρον τοῦ Κράτους, ἀλλὰ καὶ αὐτὸ τὸ δημόσιον Ταμεῖον, διότι, ἐνῷ ἐν Ἑλλάδι ἔχομεν 5.200.000 δραχμῶν κατ’ ἔτος ἔσοδα ἐκ τῆς ταχυδρομικῆς καὶ τηλεφωνικῆς ὑπηρεσίας, ἡ Σουηδία ἔχει 32 ἑκατομμύρια κορώνας, δηλαδὴ περὶ τὰ 40 ἑκατομμύρια φράγκων, ἔχει δὲ περίσσευμα κατ’ ἔτος, τὸ ὁποῖον μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν τῶν ἐξόδων ἀποβαίνει διὰ τὴν βελτίωσιν τῆς ὑπηρεσίας χάριν τοῦ κοινοῦ. Ἔχει δὲ περίσσευμα, τὸ ὁποῖον ποικίλλει μεταξὺ 4 καὶ 5 ἑκατομμυρίων κορωνῶν, αἵτινες μεταβαίνουσιν ὡς ἔσοδον τοῦ δημοσίου Ταμείου. Ὥστε τὸ ταχυδρομικὸν μονοπώλιον, τὸ ὁποῖον δίδει περισσεύματα ἐν Ἑλλάδι, θὰ ἔδιδε πολὺ πλείονα ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα σήμερον δίδει εἰς στιγμὴν καθ’ ἣν αἱ ὑπηρεσίαι θὰ προέβαινον ἀπροσκόπτως εἰς τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν κοινῶν συμφερόντων τοῦ λαοῦ. Ἐν Δανίᾳ, ἡ ὁποία ἔχει 50.000 πληθυσμὸν ὀλιγώτερον ἀφ’ ὅ,τι ἔχει τὸ παλαιὸν Βασίλειον τῆς Ἑλλάδος, ἀριθμοῦνται 1137 γραφεῖα. Τὰ ἔσοδα εἶναι 17.000.000, τὰ δὲ ἔξοδα 16.000.000 καὶ ἔχει περίσσευμα ἑνὸς ἑκατομμυρίου κορωνῶν, ἡ δὲ κυκλοφορία τῶν ταχυδρομείων κατ’ ἀντικείμενον φθάνει τὰ 340.000.000 ἐτησίως. Φαντάσθητε διαφορὰν μεταξὺ 36.000.000 ἐν τῷ βασιλείῳ τῆς Ἑλλάδος καὶ 340.000.000 ἐν τῷ βασιλείῳ τῆς Δανίας· δηλαδὴ διαφορὰ δεκαπλασία. Δὲν εἶναι δυνατόν, νὰ κατηγορήσῃ τις, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς δὲν γνωρίζει γράμματα καὶ ὅτι δὲν εἶναι εἰς τὸ αὐτὸ ἐπίπεδον τῆς ἀναπτύξεως εἰς τὸ ὁποῖον εἶναι οἱ λαοὶ τοῦ Βορρᾶ. Ἔχομεν τοσοῦτον πληθυσμὸν ἐν τῷ Ἐξωτερικῷ ὁ ὁποῖος κατέχει τὰς ἐξωτερικὰς ἀγοράς, ὄχι μόνον δι’ ἐπιστολῶν ἀλλὰ καὶ δι’ ἀνταλλαγῆς ἐντύπων καὶ ἐφημερίδων, τὰ ὁποῖα κυκλοφοροῦσιν ἀνὰ σύμπαντα τὸν κόσμον. Ἔπρεπε νὰ ἔχωμεν πολὺ μεγαλύτερον ἀριθμὸν ἐκείνου τὸν ὁποῖον μᾶς παριστᾷ ἡ στατιστικὴ τοῦ ταχυδρομείου, τοῦτο δὲ εἶναι δυνατόν, πολὺ πιθανόν, ν’ ἀποδώσωμεν εἰς τὴν ἀτέλειαν τῆς ταχυδρομικῆς ὑπηρεσίας, ἀτέλειαν τὴν ὁποίαν ἔχομεν ἄμεσον καθῆκον ἐκ τῶν ἐνόντων νὰ διορθώσωμεν. Ἐπὶ τῶν τηλεγραφείων ἔχομεν 15.550 μηχανήματα καὶ ἀνταλλάσσομεν κατ’ ἔτος 1.150.000 τηλεγραφήματα, ἐνῷ ἡ Βουλγαρία μὲ 15.000 μηχανήματα ἔχει 1.800.000 τηλεγραφήματα.

§194Σ. ΑΓΑΠΗΤΟΣ. Ἐν Βουλγαρία αἱ στατιστικαὶ συντάσσονται ἐντὸς τοῦ Γραφείου τοῦ Ὑπουργοῦ καὶ συντάσσονται κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε ἡ Βουλγαρία νὰ ἐμφανίζηται ἐπὶ κεφαλῆς πάντων τῶν κλάδων, ἐξ οὗ καὶ ἡ φήμη τῆς Βουλγαρίας ὅτι εἶναι τὸ πλέον πεπολιτισμένον Κράτος τῆς Ἀνατολῆς.

§195Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ἐὰν ὑποτεθῇ, ὅτι αὐτὸ εἶναι ἀληθές, τόσῳ τὸ καλύτερον διὰ τὴν Βουλγαρίαν, ἡ ὁποία κατορθώνει νὰ δημοσιεύῃ εἰς εὐρωπαϊκὰς ἐπιφυλλίδας, ὁπόθεν καὶ ἡμεῖς λαμβάνομεν τὰς πληροφορίας, διὰ τὸ μεγαλεῖον τοῦ ἔθνους της. Βλέπετε ποίαν ἐργασίαν κάμνουσι δημοσιεύοντες εἰς ἐπίσημα βιβλία ψευδεῖς στατιστικὰς πληροφορίας, ἐνῷ ἡμεῖς δὲν εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ δημοσιεύωμεν οὔτε τὴν ἀλήθειαν, διότι, καθὼς εἴπετε, αἱ πληροφορίαι εἶναι ἀδύνατον νὰ εἶναι ἀληθεῖς.

§196ΑΘ. Τ. ΜΠΑΣΙΑΣ. Αἱ πληροφορίαι αὗται δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι ἀκριβεῖς. Ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὰ τηλεγραφήματα, καὶ ἐπ’ αὐτῶν ἀπορῶ τίς σᾶς ἔδωκεν αὐτοὺς τοὺς ἀριθμούς.

§197Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Τηλεγραφήματα καὶ τηλεφωνήματα εἶναί τι τὸ ὁποῖον δύναται νὰ ὑπολογισθῇ μὲ τὰς ὑπαρχούσας ὑπηρεσίας, ἐνῷ διὰ τὰ γράμματα δὲν εἶναι εὔκολον νὰ γίνῃ ὑπολογισμός. Τὰ τηλεγραφήματα εἶναι κάτι τι τὸ ὁποῖον ἐξελέγχεται, καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ θεωρήσωμεν ὡς ἀβάσιμον, διότι τὰ 1.780.000 τηλεγραφήματα ἔχουσιν ἀντίστοιχον ἔσοδον, καὶ ἑπομένως εἰς στιγμὴν καθ’ ἣν πρόκειται περὶ ἐσόδων εἴμεθα ἀπολύτως βέβαιοι, ὅτι ὁ ἀριθμὸς αὐτὸς εἶναι ἀληθής, διότι ἀντιπροσωπεύει μίαν χρηματικὴν ἀξίαν. Εἶναι ἀκριβῶς τὸ ἴδιον μὲ τὰ τελωνεῖα, ὅπου ἡ ἐξέλεγξις τῶν προϊόντων τῶν πληρωνόντων τέλος εἶναι ἀπολύτως ἀληθής, διότι ἑκάστη ἀξία ἀντιπροσωπεύει χρῆμα, καὶ ἑπομένως ὑπάρχει ὑπόλογος, ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μᾶς παρουσιάζῃ διαφορετικὰ ποσὰ ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα πράγματι διῆλθον ἐκ τοῦ τελωνείου. Ὥστε, ἐὰν ὑποτεθῇ, ὅτι ἡ παρατήρησις τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἀχαΐας καὶ Ἤλιδος Βουλευτοῦ εἶναι ἀληθής, ἔχομεν ἰσότητά τινα μεταξὺ Βουλγαρίας καὶ ἡμῶν, διότι, ἐνῷ ἡμεῖς ἔχομεν πληθυσμὸν 2.600.000, ἔχομεν τηλεγραφήματα 1.780.000, ἡ δὲ Βουλγαρία ἐπὶ πληθυσμοῦ 4.500.000 ἔχει τηλεγραφήματα 1.800.000, ἤτοι 20.000 τηλεγραφήματα μόνον μᾶς ὑπερβαίνει. Αὐτὸ εἶναι τὸ πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δύναται νὰ λεχθῇ διὰ τὴν ἰδικήν μας στατιστικήν, προκειμένου περὶ τῶν τηλεγραφημάτων. Ἀλλ’ ἐκτὸς τῆς κινήσεως ταύτης, τῆς ὁποίας ἔχομεν ἄμεσον συμφέρον νὰ γνωρίζωμεν τὴν ἔκτασιν, διότι ἀντιπροσωπεύει τι τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ τὴν πρόοδον τοῦ Κράτους καὶ ὅπερ ἔχομεν καθῆκον νὰ γνωρίζωμεν εἰς τὸ Ἐξωτερικόν, ἔχομεν καὶ ἄλλας ὑπηρεσίας, αἱ ὁποῖαι ἐν Ἑλλάδι δὲν ὑπάρχουσιν, ἀλλὰ καὶ τὰς ὁποίας δὲν ἀμφιβάλλω ὅτι ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας, ὅπως τουλάχιστον ἐδήλωσε, θέλει ἐφαρμόσει. Ἐκεῖνο ὅμως τὸ ὁποῖον πρὸ παντὸς προεξέχει ἐκτὸς μικρῶν ἄλλων πραγμάτων, τὰ ὁποῖα ἀνεκούφισαν τὸν λαόν, ὅπως τὰ περὶ ἐπιταγῶν, τὰ περὶ κυτίων μετὰ δεδηλωμένης ἀξίας, τὰ περὶ δεμάτων, εἶναι ἀνάγκη νὰ εἰσαχθῶσι καὶ ἄλλα τινὰ μικρὰ πράγματα, τὰ ὁποῖα ἰσχύουσιν ἐν Ἀγγλίᾳ, περιπλέον δὲ εἶναι ἄμεσος ἀνάγκη νὰ παύσῃ ἡ ἑλληνικὴ Ὑπηρεσία δυσπιστοῦσα πρὸς τοὺς ὑπαλλήλους της καὶ νὰ ἐγκαθιδρύσῃ τὸ σύστημα τῶν ταχυδρομικῶν ταμιευτηρίων, τὰ ὁποῖα ἔδωσαν θαυμάσια ἀποτελέσματα ἀλλαχοῦ.

§198Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Ἡ Κυβέρνησις ἔχει ὑπὸ μελέτην τὸ ζήτημα τῆς ἱδρύσεως τῶν ταχυδρομικῶν ταμιευτηρίων.

§199Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Σᾶς συγχαίρω, κ. Ὑπουργέ, διότι θέλετε νὰ ἐφαρμόσητε αὐτὸ τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον εἶναι τὸ μόνον τὸ ὁποῖον ἀποδεικνύει ὅτι ὁ λαὸς εἶναι δυνατὸν νὰ κάμνῃ οἰκονομίαν, διότι ὁ λαὸς θὰ σπεύσῃ ἀμέσως εἰς τὴν κατάθεσιν τοῦ χρήματός του, ἔστω καὶ ὑπὸ ὁσονδήποτε μικρὰν μορφήν, διότι τὸ ταχυδρομικὸν ταμιευτήριον ἀρχίζει νὰ δέχηται καταθέσεις ἀπὸ 10 λεπτῶν καὶ προχωρεῖ μέχρι σημείου τὸ ὁποῖον ὁ νόμος ὁρίζει, ἔχει δὲ ὡς ἄμεσον ἀποτέλεσμά του νὰ ὑπάρχωσι τὰ χρήματα τοῦ λαοῦ εἰς χεῖρας ἀσφαλεῖς, τοῦ Κράτους, καὶ νὰ μὴ κινδυνεύῃ ἐκ τῶν μικρῶν ἐμπορικῶν ἀνωμαλιῶν μικρόν τι ἀποταμίευμα, τὸ ὁποῖον δυστυχὴς ἐργάτης κατώρθωσε ν’ ἀποταμιεύσῃ, ἵνα τὸ ἴδῃ μίαν ἡμέραν ἀπολλύμενον ἀπὸ μίαν ἐμπορικὴν ἐπιχείρησιν, ἡ ὁποία ἀπέτυχεν. Ἐκτὸς δὲ τούτου, ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει ἀνάγκην εἰς τὰς ἐκτάκτους αὐτῆς περιστάσεις ν’ ἀνατρέχῃ διὰ νὰ εὕρῃ χρήματα, διότι τὰ χρήματα αὐτὰ θὰ κατέχῃ εἰς τὰς χεῖράς της, τὰ δὲ ποσὰ τὰ ὁποῖα αἱ διάφοροι Κυβερνήσεις κατέχουσιν ἐκ τῶν ταχυδρομικῶν ταμιευτηρίων ἀνέρχονται εἰς τόσον μεγάλα ποσά, ὥστε πράγματι νὰ ἐκπλήσσηταί τις πῶς ἐπὶ τόσα ἔτη δὲν ἠδυνήθη νὰ ἐφαρμοσθῇ ἐν Ἑλλάδι θεσμὸς ὁ ὁποῖος, πλὴν τῶν ἄλλων, πολλὰ οἰκονομικὰ ζητήματα τοῦ Κράτους θέλει λύσει. Ἐν Νέᾳ Ὑόρκῃ, ὅπου διὰ λόγους τραπεζιτικοὺς δὲν κατωρθώθη νὰ ἐφαρμοσθῇ τὸ σύστημα τῶν ταχυδρομικῶν ταμιευτηρίων ἐξ ἀρχῆς, ἐφηρμόσθη μόλις ἀπὸ τριετίας, ἐν ἑνὶ δὲ τῶν πολλῶν τοιούτων ταμιευτηρίων τῆς Νέας Ὑόρκης ὑπάρχουσιν ὑπὲρ τὰ τέσσαρα ἑκατομμύρια δολλάρια, ἤτοι ὑπὲρ τὰ εἴκοσιν ἑκατομμύρια φράγκων, τὰ ὁποῖα προέρχονται ἐκ καταθέσεων ἑνὸς δεκαλέπτου μέχρι πέντε δραχμῶν. Εἶναι καταπληκτικὸν τὸ φαινόμενον πραγματικῶς τῆς διεγέρσεως τοῦ πνεύματος τῆς οἰκονομίας, τὴν ὁποίαν γεννᾷ εἰς τὸν λαὸν ἡ εὔκολος ἐναποταμίευσις τοῦ χρήματος, ἡ ἄνευ διατυπώσεων, ἡ ἄνευ ἀνωμαλιῶν, ἡ ἄνευ ὅλων ἐκείνων τῶν δυσκολιῶν τὰς ὁποίας τὰ πιστωτικὰ καταστήματα ἀπαιτοῦσιν. Ἀλλὰ διὰ νὰ ἐφαρμοσθῇ τὸ σύστημα τῶν ταμιευτηρίων καὶ νὰ ἐφαρμοσθῶσι πᾶσαι ἐκεῖναι αἱ βελτιώσεις τὰς ὁποίας ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας ὑπόσχεται ὅτι θέλει φέρει, δὲν ἀρκεῖ μόνον ἡ αὔξησις τοῦ προσωπικοῦ, ἀλλ’ ἀπαιτεῖται ἡ αὔξησις αὐτῶν τῶν Ὑπηρεσιῶν. Ἐδήλωσεν ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι ἱδρύει καὶ δεύτερον Ταχυδρομεῖον ἐν Ἀθήναις. Δὲν ἀρκεῖ τοῦτο· ἴσως θὰ ἦτο ἀνάγκη ἱδρύσεως καὶ τρίτου Ταχυδρομείου. Ἀλλ’ εἶναι ἀνάγκη, ὅπως τὰ Ταχυδρομεῖα ταῦτα λειτουργῶσιν αὐτοτελῶς καὶ ὄχι ὅπως ἐξαρτῶνται ἐκ τοῦ Κεντρικοῦ Ταχυδρομείου.

§200Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Οὕτω πως θὰ λειτουργῇ τὸ δεύτερον Ταχυδρομεῖον, θὰ εἶναι τελείως ἀνεξάρτητον, δὲν θὰ εἶναι ταχυδρομικὸν Παράρτημα. Θὰ δέχηται καὶ θ’ ἀποστέλλῃ δέματα καὶ οὕτω καθεξῆς.

§201Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Οὕτω πρέπει νὰ εἶναι, νὰ κάμνῃ ἰδίας ἀποστολὰς καὶ νὰ μὴ ἔχῃ καμμίαν σχέσιν μὲ τὸ Κεντρικὸν Ταχυδρομεῖον εἰμὴ μόνον διὰ τὸ ζήτημα τῆς ἀφίξεως καὶ διανομῆς τῆς ἀλληλογραφίας. Ἐκτὸς δὲ τούτου ἤθελον σᾶς παρακαλέσει νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν σας καὶ ἄλλο τι, ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὴν διαρρύθμισιν ἰδίως τῆς ὑπηρεσίας τῶν ἐπειγουσῶν ἐπιστολῶν, διότι μεθ’ ὅλην τὴν προθυμίαν τὴν ὁποίαν δεικνύουσιν οἱ ταχυδρομικοὶ ὑπάλληλοι εἰς τὴν ἐνέργειαν καὶ τὴν διανομὴν τὴν ταχεῖαν τῶν τοιούτων ἐπιστολῶν τὸ ζήτημα προσκόπτει ἴσως, διότι δὲν ὑπάρχει τὸ διὰ τοῦτο κατάλληλον καὶ ἀπαιτούμενον κατ’ ἀριθμὸν προσωπικόν. Ἐκτὸς ὅμως τούτου ὑπάρχει ἄλλη τις ταχυδρομικὴ εὐκολία, ἡ ὁποία παρέχεται εἰς τοὺς κατοικοῦντας ἐγγὺς ξένων Ἐπικρατειῶν, ὅπως π.χ. εἰς ἡμᾶς συμβαίνει μὲ τὴν Σάμον, τὴν Χίον καὶ τὴν Μυτιλήνην, καὶ ὅπως θὰ συμβαίνῃ διὰ τὰς πόλεις τὰς συνοριακάς, ὅπου εἶναι δυνατὸν κατὰ τὰ ἰσχύοντα ἐν Γαλλίᾳ ν’ ἀποστέλληται τηλεγράφημά τι εἰς τὸν τελευταῖον συνοριακὸν σταθμόν, ἐκεῖθεν δὲ τὸ τηλεγράφημα τοῦτο νὰ μεταβιβάζηται ταχυδρομικῶς εἰς τὸ γεῖτον Κράτος, καὶ χωρὶς νὰ γίνεται καμμία ἐπιβάρυνσις, διότι ἡ πόλις ἡ συνοριακὴ εἶναι τόσον ἐγγὺς τοῦ μέρους ἐκ τοῦ ὁποίου ἀποστέλλεται τὸ τηλεγράφημα, ὥστε δὲν ὑπάρχει κανεὶς λόγος νὰ ἐπιβαρύνηται ὁ πολίτης μὲ ἐξωτερικὸν τέλος, καθ’ ἣν στιγμὴν δυνάμεθα μόνον μὲ 25 λεπτὰ νὰ τῷ παράσχωμεν αὐτὴν τὴν εὐκολίαν, τὴν ὁποίαν θὰ παρεῖχεν εἰς αὐτὸν τριπλασία ἢ τετραπλασία πληρωμὴ τηλεγραφικοῦ τέλους. Ἑπομένως κατ’ ἀρχὴν δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ εἶμαι σύμφωνος πρὸς τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου. Ἐν ταῖς λεπτομερείαις ἔχομεν ἀνάγκην πρὸ παντὸς νὰ προστατεύσωμεν τοὺς ὑπαλλήλους ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἐργάζονται ἐξαιρετικῶς ἀπὸ πάντας τοὺς Ἕλληνας ὑπαλλήλους, οἱ ὁποῖοι οὐδέποτε ἐδίστασαν νὰ ὑποβληθῶσιν εἰς μεγάλους κόπους καὶ εἰς μεγάλους μόχθους παρ’ ὅλα τὰ ἀτελῆ μέσα τὰ ὁποῖα τὸ Κράτος τοῖς παρέχει, διὰ νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ διεξάγωσι τόσον πολύμοχθον ἀλλὰ καὶ τόσον πολύτιμον καὶ ἐπωφελῆ διὰ τὰ οἰκονομικὰ συμφέροντα τῶν πολιτῶν ὑπηρεσίαν. Κατὰ τοὺς δύο πολέμους διεκρίθησαν, διότι τὰ ταχυδρομεῖα ἐλειτούργησαν πανταχοῦ κανονικῶς, διότι πανταχοῦ εἰς τὰς νέας Χώρας ἤνοιξαν νέα ταχυδρομεῖα, ἔγιναν ἐγκαταστάσεις τηλεφωνικῶν γραμμῶν καὶ τηλεγραφικῶν, καὶ ἐν γένει παρέσχον ὑπηρεσίαν τοιαύτην, ὥστε ν’ ἀξιῶσι πραγματικῶς παρὰ τῆς Πολιτείας νὰ βελτιώσῃ τὴν τύχην των, καθόσον ἡ βελτίωσις τῆς τύχης αὐτῶν συνδέεται πρὸς τὴν διεξαγωγὴν τῆς οἰκονομικῆς ὑπηρεσίας τοῦ λαοῦ.

§202ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου ὑπάρχει τροπολογία τῶν κ. Β. Πουλιάση καὶ Γ. Ἰατρίδου.

§203Β. ΠΟΥΛΙΑΣΗΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον 2. Νὰ προάγωνται μετὰ διετῆ ὑπηρεσίαν οἱ γραμματεῖς ἀπὸ βʹ εἰς αʹ τάξιν.

§204Ν. ΚΑΜΠΑΝΗΣ. Ὅπως εἶπεν ὁ προλαλήσας, οἱ βʹ τάξεως γραμματεῖς ἀφομοιοῦνται μὲ ὑπουργικοὺς γραμματεῖς βʹ τάξεως, οἱ ὁποῖοι διὰ νὰ προαχθῶσιν εἰς γραμματεῖς αʹ τάξεως ἀπαιτεῖται νὰ ὑπηρέτησαν ἐπὶ δύο ἔτη εἰς τὸν βαθμὸν τῆς βʹ τάξεως. Συνεπῶς τὸ αὐτὸ πρέπει νὰ γίνῃ καὶ ἐνταῦθα.

§205Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Διατί κάμνετε ἐξαίρεσιν ἐνταῦθα ἀφ’ ὅ,τι συμβαίνει εἰς πάντα τὰ ἄλλα Ὑπουργεῖα; Διατί εἰς τὸ ἰδικόν σας Ὑπουργεῖον αὐτὴ ἡ ἐξαίρεσις;

§206Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Δὲν πρόκειται περὶ διατάξεως εἰσαγομένης σήμερον· πρόκειται περὶ νόμου ἰσχύοντος σήμερον. Ὑποβάλετε τὴν τροπολογίαν αὐτήν, ἵνα τὴν μελετήσω.

§207ΑΘ. Τ. ΜΠΑΣΙΑΣ. Δὲν ἀντικρούω τὴν τροπολογίαν τῶν κ. συναδέλφων, ἀντικρούω ὅμως τὸ ἐπιχείρημα τῶν προλαλησάντων, τὸ ὁποῖον εἶναι σαθρότατον. Ἄν εἰς πάντα τὰ Ὑπουργεῖα ἀπαιτεῖται ὑπηρεσία δύο ἐτῶν, δὲν ἔχει τοῦτο σχέσιν πρὸς τοὺς τηλεγραφητὰς βʹ τάξεως.

§208Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Θὰ ἐρωτήσω ὑμᾶς, κ. Ὑπουργέ, ἂν εἰς πάντας τοὺς κλάδους ἀπαιτεῖται διετὴς ὑπηρεσία, κατὰ τί θὰ βελτιώσητε τοὺς τηλεγραφητάς, ἐὰν ἐξακολουθήσωσιν ὑπηρετοῦντες τὴν αὐτὴν ὑπηρεσίαν ἐπὶ τρία ἔτη, λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν ὅτι αὐτοὶ ὑπηρέτησαν ἐπὶ 15 ἔτη ὁλόκληρα ὡς βʹ τάξεως, ἐπὶ πλέον δὲ ὅτι αὐτοὶ ὑπέστησαν καὶ διαγωνισμὸν διὰ τὴν προαγωγὴν αὐτήν;

§209Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Γνωρίζομεν κατὰ ποῖον τρόπον γίνονται οἱ διαγωνισμοί, δὲν ἕπεται δ’ ὅτι, ἐπειδὴ εἰς τὰ ἄλλα Ὑπουργεῖα ἔγινε διετία, δι’ αὐτὸ πρέπει νὰ γίνῃ καὶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας. Σᾶς εἶπον, ὅτι θὰ τὸ μελετήσω. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2).

§210ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 3 (ἀναγινώσκεται).

§211ΣΠ. ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑποβάλλω τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 3.

§212Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Καὶ ἡ διατύπωσις τῶν δύο τελευταίων ἐδαφίων δὲν μοὶ φαίνεται πολὺ ἐπιτυχής, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν σήμερον νὰ ὑπάρχωσιν αὐταὶ αἱ διακρίσεις. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 3 ὡς καὶ τὰ ἄρθρα 4–14).

§213Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Παρακαλῶ, ὅπως πρὸ τῆς συζητήσεως εἰς βʹ ἀνάγνωσιν τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου κατατεθῇ πίναξ τῶν ἐκτάκτων τηλεγραφικῶν ὑπαλλήλων τῶν Γεν. Διοικήσεων. Εἶναι ὀρθὸν νὰ ἔχωμεν τὸν πίνακα, διὰ νὰ δυνηθῶμεν νὰ συζητήσωμεν καὶ περὶ τῆς διατυπώσεως τοῦ νομοσχεδίου.

§214Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Μάλιστα.

§215ΗΛ. ΚΟΠΑΝΙΤΣΑΣ. Καὶ ἐγὼ τὴν αὐτὴν σύστασιν μὲ τὸν ἀξιότιμον προλαλήσαντα ἤθελον νὰ κάμω. Ἤθελον σᾶς παρακαλέσει, ἐὰν ἦτο δυνατόν, νὰ ὑποβάλητε πίνακα τῶν ὑπαρχόντων ἤδη ἐκτάκτων ὑπαλλήλων, ἐν τῷ ὁποίῳ νὰ ἐμφαίνωνται καὶ τὰ προσόντα. Ἐν πάσῃ περιπτώσει νομίζω ἐγώ, ὅτι ἐν τῷ ἄρθρῳ αὐτῷ ἔπρεπε ν’ ἀναγραφῶσι καὶ προσόντα τινὰ διὰ τοὺς μονιμοποιουμένους ἐκτάκτους ὑπαλλήλους, προσόντα πραγματικά, τοὐλάχιστον νὰ ἔφερον ἀπολυτήριον Σχολαρχείου ἢ Γυμνασίου, ἐὰν τὸ νομίζητε καλόν.

§216Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Δὲν ἔχομεν δυσκολίαν.

§217Η. ΚΟΠΑΝΙΤΣΑΣ. Ἐπὶ πλέον δὲ νὰ μοὶ δώσητε τὴν ἐξήγησιν, ἂν ὑπὸ τὸν γενικὸν αὐτὸν ὅρον· «ὡς ἔκτακτοι ἐργάται, ἐργαζόμενοι δὲ εὐδοκίμως ὡς ταχυδρομικοὶ ἢ τηλεγραφικοὶ ὑπάλληλοι, τηλεφωνήτριαι, δακτυλογράφοι, τεχνῖται, διανομεῖς καὶ συσκευασταὶ» ἐννοεῖτε καὶ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι μετὰ τὴν λῆξιν τῶν δύο πολέμων ὑπηρετοῦντες ἐν τῷ στρατῷ ἀπεσπάσθησαν εἰς τὴν τηλεγραφικὴν ὑπηρεσίαν ὡς γνωρίζοντες τὴν χρῆσιν τοῦ χειριστηρίου τοῦ τηλεγραφικοῦ, διότι οὐδεμία λαμβάνεται περὶ αὐτῶν πρόνοια.

§218Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Πρόκειται διὰ τοὺς ἤδη ὑπηρετοῦντας, ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἐξακολουθοῦσιν. Αὐτοὺς θὰ θελήσωμεν νὰ περάσωμεν ἀπὸ μίαν ἐπιτροπὴν διὰ νὰ ἴδωμεν ἂν καὶ κατὰ πόσον θὰ δύνανται νὰ καταλάβωσι τὴν κατωτάτην βαθμίδα, διότι δὲν ἔχομεν σήμερον κατωτέρους ὑπαλλήλους. Πρέπει νὰ λειτουργήσῃ ἡ Σχολή, διὰ νὰ δυνηθῶμεν νὰ ἐπαρκέσωμεν εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς ὑπηρεσίας.

§219Η. ΚΟΠΑΝΙΤΣΑΣ. Συνέπεσε νὰ περιέλθῃ εἰς γνῶσίν μου, ὅτι μεταξὺ τῶν στρατιωτικῶν ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι προσελήφθησαν, ὑπάρχουσί τινες οἱ ὁποῖοι καὶ σήμερον ἀκόμη ὑπηρετοῦσιν, αὐτοὶ δὲ γνωρίζουσι κάλλιστα τὸ χειριστήριον καὶ ἔχουσι καὶ ἀπολυτήριον Γυμνασίου. Νομίζω δ’ ὅτι ἔπρεπε νὰ γίνῃ εἰδικὴ μνεία.

§220Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Νὰ ὑποβάλητε σχετικὴν τροπολογίαν, διὰ νὰ τὴν μελετήσω.

§221Η. ΚΟΠΑΝΙΤΣΑΣ. Μίαν ἄλλην παρατήρησιν ἔχω ἐπὶ τῆς τρίτης παραγράφου τοῦ πέμπτου ἐδαφίου. Λέγει: «ὅσοι ἐκ τῶν ἐκτάκτων τούτων ἐργατῶν κέκτηνται ἀπολυτήριον Γυμνασίου». Ἀλλ’ ἂν ὑπάρχωσι καὶ κεκτημένοι ἀπολυτήριον ἀνεγνωρισμένης ἐμπορικῆς Σχολῆς;

§222Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Καὶ αὐτοί.

§223Σ. ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ μιᾶς τῶν διατάξεων τοῦ ἄρθρου 15, κύριε Πρόεδρε, οἱ ὡς ἔκτακτοι ταχυδρομικοὶ ἐργάται προσληφθέντες ὅσοι κέκτηνται ἀπολυτήριον Γυμνασίου δύνανται ν’ ἀφομοιωθῶσι πρὸς τὸν βαθμὸν καὶ μισθὸν τοῦ ταχυδρομικοῦ βοηθοῦ δευτέρας τάξεως. Ἀλλ’ ὑπάρχουσι καὶ τακτικοὶ ταχυδρομικοὶ ἐργάται οἱ ὁποῖοι ἔχουσι τὸ προσὸν τοῦ ἀπολυτηρίου Γυμνασίου.

§224Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Δὲν ὑπάρχουσι, κύριε. Αὐτὴν τὴν πηγὴν θέλομεν νὰ κόψωμεν, διὰ νὰ ἴδωμεν πόσων ὑπαλλήλων ἔχομεν ἀνάγκην· ἔχομεν ἀνάγκην καλῶν ὑπαλλήλων.

§225Σ. ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ. Οἱ ἔχοντες ἀπολυτήριον παρακαλῶ νὰ προάγωνται.

§226Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Σᾶς εἶπον ὅτι δὲν ὑπάρχουσι τακτικοὶ καὶ ἔκτακτοι. Αὐτοὺς τοὺς ὁποίους ἔχομεν ὑπὸ τὸν τύπον αὐτὸν θὰ τοὺς λάβωμεν διὰ νὰ συμπληρώσωσι τὰ κενὰ τῆς ὑπηρεσίας. Δώσατέ μοι μίαν σημείωσιν.

§227Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ περιλάβῃ μεταξὺ τῶν ἐκτάκτων ὑπαλλήλων καὶ τοὺς ταχυδρομικοὺς καὶ τηλεγραφικοὺς διανομεῖς καὶ ὑπηρετοῦντας ἤδη ἐπὶ ἓν ἢ δύο ἔτη. Διατί αὐτοὶ νὰ μὴ μονιμοποιηθῶσι;

§228Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Θὰ τὸ ἐξετάσω.

§229ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 15 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνονται εἶτα δεκτὰ τὰ ἄρθρα 16 καὶ 17). Ἄρθρον 18 (ἀναγινώσκεται).

§230Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Ἔχετε ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, ὅτι «μόνον διὰ τὸ τρέχον ἔτος 1914 καὶ κατὰ τὴν πρώτην ἐφαρμογὴν τοῦ παρόντος νόμου κτλ.» γίνεται ἡ προαγωγὴ τῶν ταχυδρομικῶν ὑπαλλήλων. Προσθέτετε εἰς τὴν διάταξιν ὅμως «ἐντὸς μηνὸς ἀπὸ τῆς ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως δημοσιεύσεως τοῦ νόμου τούτου, πρὸς πλήρωσιν τῶν ἤδη κενῶν θέσεων». Διατί αὐτοὺς εἰδικῶς; Νομίζω, ὅτι εἶναι ἀπαλειπτέον.

§231Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Θὰ τὸ ἐξετάσω.

§232ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 18 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου εἰς αʹ συζήτησιν).

§233ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Κύριε Πρόεδρε, λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω εἰς τὴν Βουλὴν σχέδιον νόμου «περὶ διεξαγωγῆς τῆς στρατολογικῆς ὑπηρεσίας καὶ τῆς τῶν στρατιωτικῶν εἰσφορῶν εἰς τοὺς δήμους καὶ τὰς κοινότητας». Εἶναι τὸ προαγγελθέν, τὸ ὁποῖον ὑπεσχέθην ὅτι θὰ καταθέσω πρὸ τῆς ψηφίσεως τοῦ στρατολογικοῦ νόμου εἰς βʹ ἀνάγνωσιν. Παρακαλῶ νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή, ὅπως συναινέσῃ νὰ κηρυχθῇ κατεπεῖγον καὶ μὴ σταλῇ εἰς Ἐπιτροπήν.

§234ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.

§235ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐπίσης θὰ παρακαλέσω νὰ συναινέσῃ ἡ Βουλή, ὅπως ταχθῇ προθεσμία 48 ὡρῶν εἰς τὰς Ἐπιτροπὰς ἐνώπιον τῶν ὁποίων εὑρίσκονται τὰ ὑπόλοιπα 18 στρατιωτικὰ νομοσχέδια, ὅπως ἔλθῃ ἡ συζήτησίς των ἐν ἐναντίᾳ περιπτώσει νὰ ἔρχωνται ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει. Τὰ ἔχω ὅλα ἐδῶ. Εἶναι τὰ ἑξῆς: 1) «Περὶ συστάσεως Σώματος στρατιωτικῶν μηχανικῶν, ὑπομηχανικῶν καὶ ἐπιστατῶν»· 2) «περὶ συστάσεως Σώματος στρατιωτικῆς Δικαιοσύνης»· 3) «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τῆς στρατιωτικῆς ποινικῆς νομοθεσίας»· 4) «περὶ καταργήσεως τῶν ἤδη Στρατοδικείων καὶ τοῦ ἐν Θεσσαλονίκῃ Ἀναθεωρητικοῦ Δικαστηρίου»· 5) «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ ἄρθρου 10 τοῦ νόμου ͵ΓΨΠΘʹ (3789) τῆς 9 Ἰουνίου 1911»· 6) «περὶ διαθέσεως ἀδιαθέτων πιστώσεων τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν»· 7) «περὶ ἀναγραφῆς πιστώσεως δι’ ἀπρόβλεπτα ἔξοδα ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν»· 8) «περὶ τῆς ἀμέσου ἀποστρατεύσεως ἄνευ ἐκδόσεως Β. Διαταγμάτων τῶν αὐτεπαγγέλτως ἀποστρατευθέντων ἀξιωματικῶν δυνάμει τοῦ νόμου ͵ΓΧΝΙʹ τῆς 14 Μαρτίου 1910, ὧν ἡ ἀποστράτευσις ἐλογίσθη ἄκυρος»· 9) «περὶ κυρώσεως Β. Διατάγματος περὶ συστάσεως καὶ λειτουργίας ἐκτάκτων Στρατοδικείων καὶ καταργήσεως διαρκῶν Στρατοδικείων ἐν ἐπιστρατεύσει»· 10) «περὶ στελέχους ἐφέδρων ἀξιωματικῶν καὶ ἐφέδρων στρατιωτικῶν ὑπαλλήλων τοῦ κατὰ ξηρὰν στρατοῦ»· 11) «περὶ τεχνικῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ στρατεύματος»· 12) «περὶ ἐγκρίσεως τῆς συστάσεως ἐθελοντικῶν σωμάτων κατὰ τὸ 1912 καὶ ἀποδόσεως λογαριασμοῦ τῆς διαχειρίσεως τῆς ἐπὶ τούτῳ Ἐπιτροπῆς»· 13) «περὶ συμπληρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 228 νόμου τῆς 5 Ἀπριλίου ἐ. ἔ. περὶ συστάσεως Σώματος στρατιωτικῆς Ἐπιμελητείας»· 14) «περὶ προκαταβολῆς ὁδοιπορικῶν ἀξιωματικῶν καὶ ἀνθυπασπιστῶν»· 15) «περὶ ἱδρύσεως στρατιωτικῶν Νοσοκομείων»· 16) «περὶ Σχολείου ὑγειονομικῆς ὑπηρεσίας»· 17) «περὶ ἡμερησίου μισθοῦ ὁπλιτῶν»· 18) «περὶ στρατολογίας μονίμων ἀξιωματικῶν τοῦ Ὑγειονομικοῦ καὶ τοῦ Μεταγωγικοῦ».

§236ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως τὸ ὑπ’ αὐτοῦ ὑποβληθὲν νομοσχέδιον «περὶ διεξαγωγῆς τῆς στρατολογικῆς ὑπηρεσίας καὶ τῆς τῶν στρατιωτικῶν εἰσφορῶν εἰς τοὺς δήμους καὶ τὰς κοινότητας» κηρυχθῇ κατεπεῖγον, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι ὡσαύτως τὴν ἑτέραν πρότασιν τοῦ αὐτοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως τὰ ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Ἐπιτροπῆς εὑρισκόμενα 18 σχέδια νόμων περατωθῶσιν ἐντὸς προθεσμίας 48 ὡρῶν, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι.

§237Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. 48 ὡρῶν;

§238ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Εἶναι παλαιά, κύριε Βουλευτά, καὶ ζητῶ νὰ ὁρισθῇ προθεσμία 48 ὡρῶν.

§239Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Εἶναί τινα ἕτοιμα.

§240ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Διὰ τὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης θὰ περιμένωμεν 4–5 ἡμέρας, ἀλλ’ εἶναι ἄλλα τὰ ὁποῖα εἶναι ἀνάγκη νὰ ψηφισθῶσι.

§241ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ἄρθρου μόνου τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τῆς ἐν Ῥώμῃ τῇ 26 Μαΐου 1906 διομολογηθείσης συμφωνίας περὶ ἀνταλλαγῆς ἐπιστολῶν καὶ κυτίων μετὰ δεδηλωμένης ἀξίας». (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτόν). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀντικαταστάσεως τοῦ βʹ ἐδαφίου τοῦ ἄρθρου 9 τοῦ ὑπ’ ἀριθμὸν 207 νόμου», ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1 τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Γ. Καντιάνης.

§242Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, προηγουμένως καὶ ὁ κ. Βελέντζας παρετήρησεν ὀρθῶς, ὅτι ἀνετέθησαν τόσα καθήκοντα εἰς τοὺς δημοδιδασκάλους, ὥστε πᾶν ἄλλο παρὰ τὸ ἔργον τοῦ δημοδιδασκάλου ἀσκοῦσι. Τώρα ἀναθέτετε εἰς αὐτοὺς καὶ καθήκοντα τηλεφωνητοῦ. Εἶναι ἀπαραίτητον νὰ διαγραφῇ τοῦτο, διότι οἱ διδάσκαλοι καὶ αἱ διδασκάλισσαι δὲν εἶναι τὰ κατάλληλα ὄργανα πρὸς διεξαγωγὴν τῆς τοιαύτης ὑπηρεσίας. Θὰ ἔχῃ τις κατεπείγουσαν ἐργασίαν καὶ θὰ μεταβαίνῃ νὰ παραλαμβάνῃ τὸν διδάσκαλον ἢ τὴν διδασκάλισσαν διὰ νὰ τηλεφωνήσῃ. Νὰ τεθῇ, ὅτι «ἀνατίθεται καὶ εἰς τοὺς ἀμίσθους ὑπαλλήλους, συμβολαιογράφους, ὑποθηκοφύλακας, σταθμάρχας, στασιάρχας κτλ.».

§243Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Θέλω νὰ ἔχω τὸν κύκλον τῆς ἐκλογῆς μεγαλύτερον.

§244Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Διὰ τὸ τριακοντάδραχμον αὐτὸ θὰ ἔχωμεν ἐπανάστασιν τῶν διδασκάλων, θ’ ἀναγκασθῶμεν δὲ εἰς τὸ μέλλον νὰ κάμωμεν τροποποίησιν τοῦ νόμου. Θὰ ἔχωμεν ἐπανάστασιν εἰς τὸν διδασκαλικὸν κλάδον. Ἔχετε τόσα ἄλλα πρόσωπα· διατί θέλετε νὰ μεταχειρισθῆτε τοὺς διδασκάλους καὶ τὰς διδασκαλίσσας; Νομίζω, ὅτι εἶναι ἀρκετὰ τὰ ἄλλα πρόσωπα. Μετὰ τὴν παρατήρησιν ταύτην ἔχω καὶ μίαν ἄλλην.

§245Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Διὰ Β. Διατάγματος θὰ κανονισθῶσι· δὲν δυνάμεθα διὰ τοῦ νόμου νὰ κανονίσωμεν πάντα ταῦτα.

§246Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Λέγετε ὅτι θὰ εἶναι ἐγγράμματος. Τί ἐννοεῖτε; Ὅτι πρέπει νὰ ἔχῃ ἐνδεικτικὸν τῆς πρώτης τάξεως τοῦ δημοτικοῦ σχολείου;

§247Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον, ὅπως εἶναι, εἶναι καλόν, φρονῶ δ’ ὅτι ἐφαρμοζόμενον θὰ βελτιώσῃ τὴν ταχυδρομικὴν ὑπηρεσίαν.

§248Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Ζητεῖτε ὡς προσὸν διὰ τὸν τηλεφωνητὴν ἐνδεικτικὸν τῆς πρώτης τάξεως τοῦ ἑλληνικοῦ σχολείου καὶ προχωροῦντες λέγετε· «τραυματίας ἐγγράμματος»· τί ἐννοεῖτε; Θὰ εἶναι καὶ οὗτος τῆς πρώτης;

§249Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Θὰ προτείνῃ αὐτὸν ἡ ταχυδρομικὴ Διεύθυνσις.

§250Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Δὲν θὰ ἔχῃ ἐνδεικτικόν;

§251Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Θὰ ἔχῃ· ἔχομεν τόσην ἄλλην σειρὰν ὑπαλλήλων, ὥστε δὲν θὰ φθάσωμεν ἐκεῖ.

§252ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ψηφίζεται εἶτα τὸ ἄρθρον 2 ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου. Ἀκολούθως ψηφίζεται εἰς αʹ ἀνάγνωσιν κατ’ ἄρθρον τὸ νομοσχέδιον «περὶ κυρώσεως συμφωνίας περὶ ἀνταλλαγῆς ταχυδρ. ἐπιταγῶν μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ῥωσίας»). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ νόμου ͵ΓϠΟΓʹ περὶ δικηγόρων».

§253Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Θὰ παρακαλέσω νὰ προστεθῇ καὶ ἄλλη τροποποίησις ἐπιτρέπουσα τὴν ἐνέργειαν τῶν δικηγορικῶν ἐξετάσεων δὶς καθ’ ἑξαμηνίαν.

§254ΗΛ. ΚΟΠΑΝΙΤΣΑΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μὲ πληροφορήσῃ ἂν περιῆλθεν εἰς γνῶσίν του ἡ τροπολογία ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 92 τοῦ περὶ δικηγόρων νόμου, ἥτις ὑπεβλήθη ὑπὸ τοῦ δικηγορικοῦ συλλόγου Σπάρτης.

§255Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Ὄχι.

§256ΗΛ. ΚΟΠΑΝΙΤΣΑΣ. Ἔχει ὑποβληθῆ πρὸ ἡμερῶν. Δι’ αὐτὸ παρακαλῶ ν’ ἀναβληθῇ διὰ μίαν ἡμέραν ἡ συζήτησις, διότι εἶναι σπουδαιοτάτη ἡ τροπολογία. Ὁ δικηγορικὸς σύλλογος Σπάρτης κατήρτισε κανονισμὸν περὶ ἱδρύσεως ταμείου συντάξεων τῶν δικηγόρων. Θεωρῶ τόσον περισπούδαστον τὸ ἔργον αὐτὸ τοῦ δικηγορικοῦ συλλόγου Σπάρτης, ὥστε νομίζω, ὅτι θὰ χρησιμεύσῃ ὡς ἀπαρχὴ γενικωτέρας σκέψεως πάντων τῶν δικηγορικῶν συλλόγων.

§257Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Δὲν ἔλαβον τὴν τροπολογίαν αὐτήν, ἀλλ’ εἶδον τὸν πρόεδρον τοῦ δικηγορικοῦ συλλόγου Σπάρτης. Κατὰ τὴν ἀντίληψίν μου πρόκειται περὶ μέτρου τὸ ὁποῖον θ’ ἀποτελέσῃ ἴδιον νομοσχέδιον. Ὑπόσχομαι νὰ ἐξετάσω τὴν πρότασιν αὐτήν, δὲν δύναται δὲ νὰ ἐξαρκέσῃ ἀναβολὴ ἀπὸ μιᾶς ἡμέρας εἰς ἄλλην. Παρακαλῶ νὰ ψηφισθῇ καὶ θὰ ἐξετασθῇ ἡ πρότασις τοῦ δικηγορικοῦ συλλόγου Σπάρτης, διὰ νὰ ὑποβάλω ἴδιον νομοσχέδιον.

§258ΗΛ. ΚΟΠΑΝΙΤΣΑΣ. Ὡς γνωρίζω ἐκ τῶν συζητήσεων τοῦ δικηγορικοῦ συλλόγου Σπάρτης, εἰς τὰς ὁποίας παρευρέθην, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔχει ἀνάγκην μελέτης εἶναι τὸ ζήτημα τοῦ κανονισμοῦ τοῦ ταμείου τῶν συντάξεων, τὸ ὁποῖον θὰ ὑπόκειται ὑπὸ τὴν κρίσιν ὑμῶν διὰ Β. Διατάγματος, καὶ οὐχὶ ἡ τροποποίησις. Ἡ τροποποίησις ἀφορᾷ εἰς μίαν λέξιν τοῦ ἄρθρου 92· ἀντὶ «περίθαλψις» νὰ τεθῇ ἡ λέξις «ταμεῖον συντάξεων».

§259Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Δὲν φρονεῖτε, ὅτι αὐτὸ πρέπει ν’ ἀποτελέσῃ ἀντικείμενον νόμου;

§260ΗΛ. ΚΟΠΑΝΙΤΣΑΣ. Μάλιστα.

§261Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Αὐταὶ αἱ εἰσφοραὶ εἶναι ἀντικείμενον μελέτης.

§262ΗΛ. ΚΟΠΑΝΙΤΣΑΣ. Πολὺ καλά.

§263ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Συριόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§264Ν. ΣΥΡΙΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ συμπεριλάβῃ τὸ Εἰρηνοδικεῖον.

§265Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Ἐὰν οἱ κ. συνάδελφοι βεβαιῶσιν, ὅτι θὰ συντελεσθῶσιν οἱ ὅροι, τότε μάλιστα.

§266ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§267Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Νὰ καταργηθῶσιν αἱ διακρίσεις, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἄχρηστοι. Δὲν βλέπω τί ἐπιζητεῖ ὁ νόμος αὐτός. Εἶναι γνωστόν, ὅτι κατὰ τὸν ὀργανισμὸν τῶν δικαστηρίων εἶναι ἐπιβεβλημένη ἡ κατοικία τοῦ δικηγόρου ἐν τῇ ἕδρᾳ τοῦ δικαστηρίου, τοῦτο δ’ ἴσχυσεν ὀρθῶς ἐπὶ 70 ἔτη. Ἔρχεται ὁ ΓϠʹ νόμος, ὁ ὁποῖος ἐνόμισεν ὅτι ἡ διάταξις αὕτη περιέπεσεν εἰς ἀχρηστίαν καὶ ἐπαναλαμβάνει ταύτην. Οὐχ ἧττον ὅμως καὶ ὁ εἰσηγητὴς τοῦ νόμου ἐκείνου ἐν τῷ αὐτῷ νόμῳ παρὰ τὴν τροπολογίαν τὴν γενομένην ὑπὸ τῆς τότε Ἐπιτροπῆς κατὰ τὴν τελευταίαν συζήτησιν εἰσηγήθη διατάξεις τεινούσας εἰς τὸν περιορισμὸν τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου. Ἀλλ’ εἶναι σκόπιμος ἡ διάταξις αὕτη τοῦ ὀργανισμοῦ τῶν Δικαστηρίων. Εἶναι ἀνάγκη ἀπόλυτος ὁ δικηγόρος ἢ ὁ δικηγορῶν ἐν ἕδρᾳ πολυμελοῦς δικαστηρίου νὰ εἶναι κάτοικος ἐν αὐτῇ. Διότι εἶναι καὶ ἀντίδικος, τῷ κοινοποιοῦνται δικόγραφα τὴν τελευταίαν στιγμὴν τῆς προθεσμίας κλπ. Ἔρχεται ὁ νόμος, τροποποιεῖ καὶ λέγει τὸ Α μέρος, τὸ ὁποῖον ἔχει ἴδιον δικαστήριον ἢ Εἰρηνοδικεῖον, εἶναι τὸ ἴδιον μὲ τὴν πρωτεύουσαν. Ἀλλὰ τί θὰ κάμῃ ὁ δικηγόρος ὁ ὁποῖος θέλει νὰ κοινοποιήσῃ εἰς τὸν ἀντίδικόν του δικηγόρον; Πρέπει νὰ τρέχῃ νὰ τὸν εὕρῃ εἰς τὸ μέρος ὅπου κατοικεῖ; Κατὰ τοῦτο περιορίζεται ἡ σκοπιμότης τῆς παγίας διατάξεως τοῦ ὀργανισμοῦ. Ἀλλά, ἐάν τις θεωρῇ ταύτην περιττήν, τότε νὰ τροποποιηθῇ ὁ ὀργανισμὸς γενικῶς. Ὁ δικηγόρος δύναται νὰ κατοικῇ ὅπου θέλει, ἀρκεῖ νὰ εἶναι ἐντὸς τῆς περιφερείας τοῦ Πρωτοδικείου. Εἶσθε βέβαιοι, ὅτι εἰς τὴν παράγραφον ἐν τῇ ὁποία περιλαμβάνονται ὡρισμένα Πρωτοδικεῖα εἶναι αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἔχουσιν ἀνάγκην, ὥστε οἱ δικηγόροι νὰ κατοικῶσιν ἐντὸς αὐτῶν; Εἶσθε βέβαιοι, ὅτι δὲν ὑπάρχουσιν ἄλλα ἢ ὅτι δὲν θὰ ὑπάρχωσιν αὔριον; Ἢ καταργήσατε τὸν νόμον ἐντελῶς ἢ ἐπανέλθετε εἰς τὸν ὀργανισμὸν τῶν Δικαστηρίων καὶ δώσατε κῦρος οὐσιαστικόν, ὥστε ὁ δικηγόρος νὰ κατοικῇ ἐν τῇ ἕδρᾳ τοῦ δικαστηρίου, ὅπου δικηγορεῖ. Γίνεται δὲ καὶ ἄλλο κακόν, ὅτι κατορθοῦται, ὥστε τὸ Εἰρηνοδικεῖον νὰ προσελκύσῃ ἀριθμὸν δικηγόρων μέχρι τεσσάρων καὶ νὰ μὴ ἀποκλείωνται οἱ δικολάβοι. Διὰ τοῦ συστήματος, ὅτι θεωρεῖται τὸ Α Εἰρηνοδικεῖον ὡς ὑπαγόμενον εἰς τὴν δεῖνα ἕδραν, οἱ δικηγόροι εἶναι διωρισμένοι εἰς ὅλην τὴν περιφέρειαν καὶ δικηγοροῦσι καὶ μετὰ δικολάβων. Δὲν εἶναι ὀρθὸν τοῦτο. Ἐὰν τοῦτο ἦτο ὀρθόν, νὰ ἐπιτρέψητε γενικῶς τὴν διάταξιν τοῦ ὀργανισμοῦ· ἄλλως μὴ φέρετε διακρίσεις. Ἐγὼ τοὐλάχιστον ἐκ τῆς ἐπαρχίας μου ἔχω ἀντιρρήσεις.

§268Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Τὸ ζήτημα περὶ οὗ ὡμίλησεν ὁ κ. συνάδελφος δὲν εἶναι νέον. Αὐτὸς ὁ ἰσχύων νόμος ἔχει διάταξιν μὴ ἀντιτιθεμένην εἰς τὸν γενικὸν κανόνα τοῦ ὀργανισμοῦ. Οὔτε δυνάμεθα νὰ φθάσωμεν εἰς τὸ ἀποτέλεσμα τὸ ὁποῖον ὑποδεικνύει ὁ κ. συνάδελφος, νὰ δεχθῶμεν τὸν δικηγόρον κατοικοῦντα ὁπουδήποτε. Αἱ ἐξαιρέσεις αἱ θεσπισθεῖσαι καὶ αἱ προτεινόμεναι πᾶσαι βασίζονται ἐπὶ τῶν κειμένων νόμων καὶ δὲν παρεκκλίνουσι τοῦ κανόνος, διότι πρόκειται περὶ δικηγόρων κατοικούντων ἐν τῇ ἕδρᾳ Εἰρηνοδικείων ἥτις λόγῳ τῆς ἐγγύτητος ταυτίζεται πρὸς τὴν ἕδραν τοῦ Πρωτοδικείου, καὶ τὸ πρῶτον παράδειγμα ἦτο τῶν δικηγόρων Πειραιῶς. Ἐνταῦθα δι’ εἰδικοῦ νόμου προγενεστέρου τοῦ περὶ δικηγόρων τὸ Εἰρηνοδικεῖον καὶ Πταισματοδικεῖον Πειραιῶς ὑπήχθησαν εἰς τὸ Πρωτοδικεῖον Ἀθηνῶν, ὡς ἐκ τούτου δ’ ἐθεωρήθη ὅτι οἱ δικηγόροι οἱ ἐν Πειραιεῖ κατοικοῦντες διαμένουσιν ἐν Ἀθήναις. Σημειωτέον ὅτι μέχρι τῆς ἐποχῆς ταύτης πάντες οἱ Πειραιεῖς δικηγόροι ἦσαν διωρισμένοι παρὰ τῷ Πρωτοδικείῳ Ἀθηνῶν, ἐν Πειραιεῖ δὲ ἐδικηγόρουν καὶ δικολάβοι διὰ τὴν ἔλλειψιν δικηγόρων διωρισμένων αὐτόθι παρὰ τῷ Εἰρηνοδικείῳ. Εὐτυχῶς οὐδεμία καταγγελία ἐγένετο κατὰ τῶν δικηγόρων οἵτινες κατοικοῦντες ἐν Πειραιεῖ ἐξηκολούθουν νὰ ἔχωσι τὰ αὐτὰ δικαιώματα πρὸς τοὺς ἐν Ἀθήναις. Τοῦτο ἤδη θὰ συμβῇ, ἐπεκτεινομένων διὰ τοῦ νομοσχεδίου τῶν αὐτῶν διατάξεων καὶ ἐπὶ ἄλλων πόλεων ὡς πρὸς τὰς ὁποίας αἱ αὐταὶ ὑφίστανται συνθῆκαι τῆς ἀμέσου ἐγγύτητος καὶ τῆς πυκνῆς συγκοινωνίας μετὰ τῆς ἕδρας τοῦ Πρωτοδικείου. Ἑπομένως ἡ ῥύθμισις αὕτη εἶναι πρακτική, ἀναγκαῖον δ’ ἐπακολούθημα εἶναι ὅτι οἱ δικηγόροι οἱ κατοικοῦντες ἐν ταῖς ἕδραις τῶν τοιούτων Εἰρηνοδικείων λογίζονται κάτοικοι παρὰ τῷ Πρωτοδικείῳ, καὶ νόμιμοι ἀντίκλητοι τῶν διαδίκων οὓς ἐκπροσωποῦσιν. Αἱ κοινοποιήσεις δύνανται εὐχερῶς νὰ γίνωνται καὶ σιδηροδρομικῶς ἢ ταχυδρομικῶς, ἐν κατεπειγούσῃ δὲ περιπτώσει καὶ δι’ εἰδικοῦ ἀπεσταλμένου. Κατὰ ταῦτα καὶ ἐπιβεβλημένη καὶ ὀρθὴ εἶναι ἡ ἀναγραφὴ τῆς τοιαύτης διατάξεως.

§269Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἔχετε ζημίαν ἱκανὴν χωρὶς βέβαιον ὄφελος. Ἀλλὰ σᾶς παρακαλῶ ἐν τῷ Εἰρηνοδικείῳ Οἰχαλίας ἢ Ἤλιδος δὲν θὰ δύνανται νὰ δικηγορῶσι καὶ δικολάβοι;

§270Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Ὄχι, διότι δὲν εἶναι διωρισμένοι παρὰ τῷ Πρωτοδικείῳ Πύργου.

§271Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Τότε θὰ παρακαλέσω ν’ ἀπαλειφθῇ τῶν Ὀλυμπίων, διότι ἐκεῖ ὑπάρχουσι δύο δικηγόροι.

§272Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Θὰ ὑπαχθῶσι καὶ ἄλλοι.

§273Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Οἱ δικηγόροι ἐν Πάτραις ἢ ἐν Πύργῳ δὲν δύνανται νὰ γίνωσι φερέγγυοι. Μόνον ἐὰν ὑπάρχωσι δικηγόροι κατοικοῦντες εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα δύναται νὰ γίνῃ τοῦτο.

§274ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1 ὑπάρχουσι δύο τροπολογίαι, τοῦ κ. Βελέντζα καὶ τοῦ κ. Κοσσονάκου, αἱ ὁποῖαι ἀποσύρονται. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται).

§275Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Κατὰ πρότασιν τοῦ συναδέλφου κ. Ἀραβαντινοῦ φρονῶ, ὅτι δύναται νὰ προστεθῇ ἡ ἑξῆς διάταξις, ἥτις πρόκειται νὰ ἐπιτρέψῃ ἵνα δικηγόροι παρ’ Ἐφέταις εἶναι δυνατὸν νὰ μεταβαίνωσιν εἰς ἕτερον Ἐφετεῖον ἐν συμπράξει μετὰ δικηγόρων τοῦ Ἐφετείου αὐτοῦ. Ἡ τροπολογία ἔχει ὡς ἑξῆς· «Δικηγόρος παρ’ Ἐφέταις δύναται κλπ.».

§276ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 2 ὡς ἐτροπολογήθη παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 3 (ἀναγινώσκεται).

§277Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Ἔχω ὑποβάλλει σχετικὴν τροπολογίαν.

§278Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Ὁ κ. Γκλαβᾶς διὰ τῆς τροπολογίας ἣν ὑπέβαλεν ἐνόμισεν ὅτι θὰ ἐθεραπεύετο τὸ κακόν, ἀλλ’ ἀτυχῶς δὲν θεραπεύεται. Θὰ ὑποβληθῶσι δὲ πίνακες τῶν ὑποθέσεων αἱ ὁποῖαι ἐξεδικάσθησαν παρὰ τῷ Εἰσαγγελεῖ τοῦ Ἀρείου Πάγου, ὁ ὁποῖος καθ’ ἑτέραν διάταξιν τοῦ νόμου ἀσκεῖ ἀνωτέραν ἐποπτείαν.

§279Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπάρχουσι δικηγόροι ἀπὸ τοῦ 1909 ὑπόδικοι, διότι ὑπερησπίσθησαν δωρεὰν πτωχούς τινας ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι τὸ ὑπερασπίζειν δωρεὰν ἀντιβαίνει εἰς τὴν ἀξιοπρέπειαν τοῦ δικηγόρου. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ὡς ἐκ τοῦ κύρους του νὰ δώσῃ λύσιν τινὰ εἰς τὸ ζήτημα αὐτό.

§280ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 3 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 4 (ἀναγινώσκεται).

§281Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Θέλω νὰ προστεθῇ ἡ ἑξῆς διάταξις. Εἴχομεν ψηφίσει διάταξιν κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ λαβόντες τὸ πτυχίον αὐτῶν μέχρις Ὀκτωβρίου 1912 ἠδύναντο νὰ προσέλθωσιν εἰς ἐξετάσεις ἄνευ ἀσκήσεως. Φρονῶ ὅτι αὐτὸ τὸ μέτρον πρέπει νὰ παραταθῇ μέχρι τοῦ Μαΐου 1913, διότι ἦσαν ἐπίστρατοι παραμείναντες ἐπὶ ἓν ἔτος καὶ πλέον.

§282ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 4 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§283Λ. ΝΑΚΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐκεῖνο ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐπεθύμουν νὰ ἐπιστήσω τὴν ὑμετέραν προσοχὴν καὶ νὰ παρακαλέσω ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῆς ψηφίσεως τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου νὰ θεραπεύσητε εἶναι τὸ ἑξῆς ἄτοπον, τὸ ὁποῖον παρουσιάζεται. Γνωρίζετε πολὺ καλῶς ὅτι μὲ τὸν νόμον περὶ δικηγορικῶν συλλόγων ἐγγράφονται ὡς μέλη, ἰδίως εἰς τὸν δικηγορικὸν σύλλογον Ἀθηνῶν, πολλοὶ νέοι δικηγόροι μόλις περατώσαντες τὰς θεωρητικὰς σπουδάς των. Οἱ νέοι οὗτοι ἔχουσι κατὰ τὸν νόμον καὶ δικαίωμα ψήφου. Ἀλλ’ οἱ νέοι αὐτοὶ δικηγόροι εὑρίσκονται ἐν παντελεῖ ἀγνοίᾳ τῶν προσώπων τῶν δικηγόρων καὶ κατὰ τὰς ἀρχαιρεσίας τῶν Ἀρχῶν τῶν δικηγορικῶν συλλόγων δὲν ψηφίζουσιν ἐν γνώσει τῶν προσώπων καὶ τῶν προσόντων αὐτῶν. Τί συμβαίνει δέ; Ἔρχεται μεγάλη τις ὁμὰς ἡ ὁποία ψηφίζει κατὰ τὰς γνώμας τὰς ὁποίας ἐσχημάτισε ἀπὸ τὰ πανεπιστημιακὰ ἑδώλια καὶ φροντιστήρια ἐν παντελεῖ ἀγνοίᾳ τῶν προσώπων τῶν δικηγόρων τῶν ἀσκούντων τὸ ἐπάγγελμα καὶ ἀληθῶν δικηγόρων. Τοῦτο εἶναι ἐπιβλαβὲς εἰς τὴν διοίκησιν τῶν συλλόγων. Διὰ τοῦτο προτείνει ἡ Ἐπιτροπὴ ὅπως εἰς τοὺς δικηγορικοὺς συλλόγους τῶν δικαστηρίων ὅπου ἑδρεύουσιν Ἐφετεῖα οἱ δικηγόροι ἀποκτῶσι τὸ δικαίωμα ψήφου μετὰ τριετῆ τοὐλάχιστον πραγματικὴν ἄσκησιν τοῦ δικηγορικοῦ ἐπαγγέλματος.

§284ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Εἰς πάτας τοὺς δικηγορικοὺς συλλόγους νὰ γίνῃ τοῦτο.

§285Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Τὰ ἄτοπα τὰ ὁποῖα ἐξέθηκεν ὁ κ. συνάδελφος εἶναι πραγματικά. Οἱ ἐνταῦθα δικηγόροι καὶ κατὰ τὴν ἐμὴν ἀντίληψιν δὲν ἐπέδειξαν ὡριμότητα κρίσεως κατὰ τὰς ἐκλογάς· ἀλλὰ πρόκειται περὶ διατάξεως διὰ τὴν ὁποίαν ἔχω ἐνδοιασμούς· διὰ τοῦτο ἀφήνω τὴν ἐπ’ αὐτῆς ἀπόφασιν εἰς τὴν Βουλήν. (Ψηφίζεται εἶτα τὸ ἄρθρον ὡς ἔχει).

§286ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ σύνολον ἀναβάλλεται. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν 10 καὶ 15′ μ. μ. Μετὰ τὴν διακοπήν (ὥρα 10 καὶ 45′ μ. μ.)

§287ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ταχυδρομικῶν δεμάτων». (Ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 1–10). Ἄρθρον 11 (ἀναγινώσκεται).

§288Α. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ. Ἔχω μίαν τροπολογίαν (ἀναγινώσκει)· «Τὰ ἐκ τοῦ Ἐξωτερικοῦ κλπ.».Ἄλλοτε ἐγένετο ἡ ἑξῆς καταστρατήγησις, ὅτι πολλοὶ παραλῆπται εἰσάγοντες τὰ δέματα τὰ ἔστελλον εἰς ἄλλην πόλιν, ἔχει δὲ σημασίαν τοῦτο καὶ διὰ τὸ δημόσιον Ταμεῖον.

§289Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Τὴν ἀποδέχομαι. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 11 ὡς ἐτροπολογήθη καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα, ἀναβαλλομένης τῆς ψηφίσεως τοῦ συνόλου).

§290ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐλευθέρας ζώνης ἐν Θεσσαλονίκῃ».

§291Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον, Κύριοι, ὅπως ὑπεβλήθη, φαίνεται ὅτι προνοεῖ ἀποκλειστικῶς περὶ τοῦ λιμένος Θεσσαλονίκης, ἀποκλείει δὲ τὴν ἰδέαν, ὅτι θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ καὶ ἕτερος ἐλεύθερος λιμὴν ἐν Ἑλλάδι, ἂν αἱ ἀνάγκαι τοῦ ἐμπορίου τὸ καλέσωσιν. Εἶναι δὲ πασίγνωστον ὅτι, ὅπως εἶναι ἀνάγκη πραγματικὴ καὶ διὰ λόγους ὄχι μόνον ἐσωτερικοὺς τὸ νὰ καθιερωθῇ ἐλευθέρα ζώνη ἐν Θεσσαλονίκῃ, θὰ ἦτο ἐπίσης ἀνάγκη νὰ ληφθῇ πρόνοια διὰ τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου, ὥστε νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἐπέκτασις τῶν διατάξεων αὐτοῦ καὶ ἐπὶ πόλεως, ἡ ὁποία κεῖται ἀνατολικῶς τοῦ βασιλείου, καὶ ἐννοῶ τὴν Κέρκυραν.

§292Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἡ Κέρκυρα εἶναι ἐλευθέρα (γέλωτες).

§293Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ἐλευθέρα ὑπὸ πάσας τὰς ἐπόψεις, ἐκτὸς τοῦ πολιτισμοῦ. Θὰ ἦτο λοιπὸν εὐχῆς ἔργον, ἂν ἦτο δυνατὸν διὰ τοῦ νομοσχεδίου νὰ ἐλαμβάνετο πρόνοια περὶ τοῦ δυνατοῦ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ συστήματος τῆς ἐλευθέρας ζώνης καὶ ἐν Κερκύρᾳ, διότι εἰς τὸ μέρος ἐκεῖνο, τὸ κείμενον ἐν τῷ βορειοανατολικωτέρῳ ἄκρῳ, ὑπάρχουσι φυσικοὶ λιμένες καὶ δύναται τὸ μέρος ἐκεῖνο ν’ ἀποτελέσῃ κατάλληλον ἐμπορικὸν ὁρμητήριον, ὄχι μόνον διὰ τὰ μέρη τὰ ἄρτι καταληφθέντα ὑπὸ τοῦ ἑλληνικοῦ στρατοῦ, ἀλλ’ ἐν γένει διὰ τὴν Ἀλβανίαν καὶ διὰ πάντας ἐκείνους τοὺς λιμένας, οἱ ὁποῖοι σήμερον δυστυχῶς δὲν εὑρίσκονται εἰς ἐπικοινωνίαν ἐμπορικὴν μὲ τὴν Κέρκυραν ἕνεκα τοῦ μεγάλου ἀνταγωνισμοῦ, τὸν ὁποῖον κάμνει εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα ἡ ἐλευθέρα ζώνη τῆς Τεργέστης. Τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν ἡ Τεργέστη ἔχει ἐλευθέραν ζώνην καὶ τὰ αὐστριακὰ ἀτμόπλοια ἔκαμον τακτικὰς γραμμὰς μὲ τὴν Ἀλβανίαν καὶ τὴν Ἤπειρον ὁλόκληρον τὸ ἐμπορικὸν μέλλον τῆς Κερκύρας καὶ ὁλόκληρος ἡ μεγάλη ἐμπορικὴ κίνησις, τὴν ὁποίαν εἶχε καὶ διὰ τῆς ὁποίας ἐτροφοδότει πάντα ἐκεῖνα τὰ παράλια, ἐξέλιπε σήμερον. Τὸ ζήτημα ἔχει μεγάλην σημασίαν ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὸ ἐμπόριον τῆς ἐξαγωγῆς ὡρισμένων προϊόντων, τὰ ὁποῖα εἴτε παράγει ἡ Κέρκυρα εἴτε δύναται νὰ παραγάγῃ, ἰδίως ὅσον ἀφορᾷ εἰς τοὺς οἴνους καὶ τὰ ἔλαια, διότι, καθ’ ἣν στιγμὴν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ καὶ ἐκεῖ ἐλευθέρα ζώνη, θὰ ἦτο δυνατὴ ἡ εἰσαγωγὴ ἀτελῶς ἐντὸς τῆς ἐλευθέρας ζώνης τῶν διαφόρων προϊόντων, τὰ ὁποῖα σήμερον διευθύνονται εἰς τὸν λιμένα Porto Mauricio, τὸν ὁποῖον ἡ Ἰταλία ἐπίτηδες ἐκήρυξεν ἐλευθέραν ζώνην, ἵνα ἐνεργῇ τὴν ἀνάμιξιν τοῦ ἐλαίου καὶ τῶν οἴνων, τὰ ὁποῖα ἐξάγει ἐκεῖθεν ὡς ἰταλικά, ἐνῷ κατὰ τὸ μέγιστον μέρος δὲν εἶναι ἢ προϊόντα τῶν Ἰονίων νήσων, διότι μεγίστη ποσότης τοῦ κερκυραϊκοῦ ἐλαίου ἐξάγεται εἰς τὸ Porto Mauricio, ἐκεῖ δὲ γίνεται μία ἀνάμιξις καὶ ἀποτελεῖται εἷς τύπος ἐλαίου τὸ ὁποῖον ὑπὸ τὴν μορφὴν ἐλαίου ἰταλικοῦ πωλεῖται ἀνὰ τὸν κόσμον ὁλόκληρον, δὲν εἶναι δὲ ἢ ἔλαιον τῆς Κερκύρας καὶ τῆς Λευκάδος, διότι αὐτὰ τὰ δύο μέρη τῶν Ἰονίων ἀποδίδουσι τὴν μεγαλυτέραν παραγωγὴν εἰς τὸ ἔλαιον. Φρονῶ λοιπόν, ὅτι προκειμένου οὐ μόνον νὰ δοθῇ ζωὴ εἰς τὸ μέρος ἐκεῖνο, ἀλλὰ νὰ ἐπεκταθῇ καὶ τὸ ἑλληνικὸν ἐμπόριον εἰς ἄλλας Χώρας ἐκτὸς ἐκείνων εἰς τὰς ὁποίας σήμερον ἐνεργεῖται, θὰ ἦτο ἴσως ἐπίκαιρον, καθ’ ἣν στιγμὴν εἶναι ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς τοιοῦτο νομοσχέδιον, νὰ τεθῇ τοιαύτη διάταξις, ὥστε, ὅταν ἡ Κυβέρνησις θεωρήσῃ πρόσφορον, νὰ δυνηθῇ νὰ τὸ ἐφαρμόσῃ καὶ ἐκεῖ. Ὑποθέτω ὅτι ἡ παράκλησίς μου αὕτη θέλει ληφθῆ ὑπ’ ὄψιν παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ θέλει γίνει σκέψις ἂν εἶναι δυνατὸν δυνητικῶς νὰ τεθῇ καὶ τοιαύτη διάταξις, ὅταν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ ἐν Κερκύρᾳ τοιοῦτό τι.

§294Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Αἱ παρατηρήσεις τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Κερκύρας εἶναι βεβαίως ἄξιαι πολλῆς προσοχῆς. Τὸ προκείμενον ὅμως νομοσχέδιον δὲν δύναται νὰ περιλάβῃ διάταξιν, ἡ ὁποία νὰ ἐπεκτείνῃ τὸν θεσμὸν αὐτὸν καὶ εἰς ἄλλας πόλεις τῆς Ἑλλάδος, διότι περιέχει διατάξεις ἐν πολλοῖς εἰδικῶς ἀναφερομένας εἰς τὴν Θεσσαλονίκην, καὶ ἑπομένως τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ πρέπει νὰ θεωρηθῇ νομοσχέδιον ἀποβλέπον εἰδικῶς τὴν ἐλευθέραν ζώνην τῆς Θεσσαλονίκης. Ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις ἐμελέτησε τὸ ζήτημα τῆς ἐλευθέρας ζώνης καὶ εὐρύτερον. Εἶναι γνωστὸν ὅτι πρὸ διετίας ἤδη εἶχε μετακαλέσει ἡ Κυβέρνησις ἐκ Γερμανίας μηχανικόν, εἰδικὸν περὶ τὰ ζητήματα ταῦτα, ὁ ὁποῖος ἐμελέτησε τὰ τοῦ λιμένος Πειραιῶς, εἴχομεν δὲ ὑπὸ σκέψιν νὰ ἐφαρμόσωμεν καὶ εἰς τὸν λιμένα τοῦ Πειραιῶς οὐ μόνον τὸν θεσμὸν τῆς ἐλευθέρας ζώνης, ὅπως διατυποῦται ἐν τῷ προκειμένῳ νομοσχεδίῳ, δηλαδὴ ὑπὸ τὴν περιωρισμένην ἔννοιαν τοῦ θεσμοῦ, ἀλλ’ εὐρύτερον μὲ τὴν ἔννοιαν ἣν ἀναφέρει ὁ κ. Βουλευτής. Ἀλλὰ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ καὶ ἡ ῥύθμισις τῶν τοῦ λιμένος Πειραιῶς ἀνεστάλη ἐπὶ τοῦ παρόντος ἕνεκα λόγων ἐντελῶς ἐξαιρετικῶν. Ὅταν θὰ ὑποβάλῃ ἡ Κυβέρνησις σχετικὸν νομοσχέδιον διὰ τὸν λιμένα τοῦ Πειραιῶς, τότε πρέπει νὰ περιληφθῶσι καὶ διατάξεις ὅμοιαι μὲ ἐκείνας, τὰς ὁποίας περιέχει γαλλικὸν νομοσχέδιον, ὑποβληθὲν ἄλλοτε εἰς τὴν Γαλλικὴν Βουλήν, καὶ τὸ ὁποῖον ἐν πολλοῖς ἐχρησίμευσε καὶ ὡς βάσις πασῶν τῶν κατόπιν γινομένων μελετῶν. Εἰς νομοσχέδιον τοιοῦτο θὰ δύναται νὰ περιληφθῇ καὶ διάταξις, καθ’ ἣν τὸ εὐεργέτημα τοῦτο τῆς ἐλευθέρας ζώνης νὰ δύναται νὰ ἐπεκταθῇ καὶ εἰς ἄλλας πόλεις καὶ λιμένας, ἐφ’ ὅσον ὑπάρχουσι δεδομένα πιστοποιούμενα ὑπὸ γνωμοδοτήσεων ἁρμοδίων κύκλων.

§295ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνονται εἶτα δεκτὰ τὰ ἄρθρα 2–19). Ἄρθρον 20 (ἀναγινώσκεται).

§296Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον τοῦτο ἀπαλείφεται ἡ τελευταία φράσις ἡ ὁποία ἀφορᾷ εἰς ῥύθμισιν, ἡ ὁποία ἐπρόκειτο νὰ γίνῃ καὶ ἡ ὁποία δὲν ἔγινε σήμερον, καὶ ἑπομένως θ’ ἀπαλειφθῇ.

§297ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 20, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνονται εἶτα δεκτὰ τὰ ἄρθρα 21 καὶ 22). Ἡ ψήφισις τοῦ συνόλου ἀναβάλλεται. Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 14 «περὶ Μετσοβίου Πολυτεχνείου» ἀναβάλλεται. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ αὐξήσεως τοῦ προσωπικοῦ τῆς κεντρικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῶν δεκαὲξ παλαιῶν Νομαρχιῶν τοῦ Κράτους». (Γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1–7). Ἄρθρον 8 (ἀναγινώσκεται).

§298Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅπως δεχθῇ τὴν τροπολογίαν μου ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 8, καθ’ ἣν οἱ νέοι οἱ ὁποῖοι εἰσῆλθον εἰς τὴν ὑπηρεσίαν ἐστερημένοι πανεπιστημιακοῦ διπλώματος δύνανται νὰ φθάσωσι μέχρι τοῦ βαθμοῦ τοῦ Γραμματέως βʹ τάξεως. Ἄλλως τε τὴν ἀρχὴν ταύτην καθιέρωσαν πάντα τὰ λοιπὰ Ὑπουργεῖα.

§299ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ὁ κ. συνάδελφος δὲν ζητεῖ τροποποίησιν τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλὰ ζητεῖ τροποποίησιν τοῦ νόμου τοῦ 1910. Ὁμολογῶ ὅμως ὅτι δὲν δύναμαι νὰ δεχθῶ τὴν τροπολογίαν του.

§300Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Νομίζω ὅτι ἡ τροπολογία μου ἔχει θέσιν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τούτῳ, διότι διὰ τοῦ ἄρθρου 8 ἀναφέρεσθε εἰς αὐτοὺς τοὺς ὑπαλλήλους, ὑπὲρ ὧν ἐγὼ ἀγωνίζομαι, νομίζω δ’ ὅτι ἡ τροπολογία μου εἶναι βάσιμος. Ἐὰν θέλητε νὰ μὴ τὴν δεχθῆτε, δικαίωμά σας εἶναι, ἀλλ’ ἐγὼ νομίζω ὅτι ἐπαρκῶς τὴν ἐδικαιολόγησα καὶ νομίζω ὅτι ἡ Βουλὴ ἐπείσθη ἐξ ὅσων ἀνέπτυξα.

§301ΑΘ. Τ. ΜΠΑΣΙΑΣ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὀφείλω νὰ τονίσω εἶναι ἀδικία κατάφωρος, διότι, ἐνῷ ὁ Ὑπουργὸς δὲν θέλει νὰ προβιβάσῃ τοὺς ὑπαλλήλους αὐτούς, τοὺς ἐμποδίζει νὰ προαχθῶσι καὶ εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ γραφέως, καταργεῖ τὴν ἱεραρχίαν τοῦ γραφέως. Τοὐλάχιστον, ἐφ’ ὅσον ὑπάρχουσι γραφεῖς, ἀφήσατέ τους νὰ φθάσωσι τὸν ἀνώτερον βαθμὸν τοῦ γραφέως. (Ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 7 καὶ 8 καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 9).

§302ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ὑπάρχει κάποια ἀσάφεια, διὰ τὴν ὁποίαν ὑποβάλλω τὴν ἑξῆς τροποποίησιν: «οἱ ἕνεκα προηγουμένης ἀνικανότητος πρὸς ἐκτέλεσιν τῶν καθηκόντων των ἢ ὁρίου ἡλικίας».

§303ΑΘ. Τ. ΜΠΑΣΙΑΣ. Ἤθελον νὰ κάμω τὴν ἑξῆς παρατήρησιν: δίδεται αὔξησις 20% ἀπὸ τοῦ βαθμοῦ βʹ τάξεως καὶ κάτω, ἀλλ’ οἱ τῆς αʹ τάξεως δὲν εἶναι ἄνθρωποι; Ὁ κ. Ὑπουργὸς θ’ ἀπαντήσῃ, ὅτι ἔχει δοθῆ εἰς αὐτοὺς διὰ τοῦ νόμου ΓΩΗʹ, ἀλλὰ δὲν ἔχει δοθῆ εἰς τοὺς δημολογιστάς. Θὰ ὑπάρξῃ λοιπὸν κατηγορία δημολογιστῶν, αἱ ὁποῖοι θὰ μείνωσιν ἄνευ οὐδεμιᾶς αὐξήσεως. Ἐπὶ δὲ τοῦ ἄρθρου 9 θεσπίζεται, ὅπως διὰ τοὺς ἀποχωροῦντας ὑπαλλήλους εἴτε λόγῳ ἱκανότητος εἴτε λόγῳ ὁρίου ἡλικίας οἱ μὴ ἔχοντες χρόνον συμπεπληρωμένον διὰ σύνταξιν λαμβάνωσι σύνταξιν ἀνάλογον. Ἀλλὰ διὰ τῆς διατυπώσεως τοῦ ἄρθρου ἀποκλείονται οἱ μὴ μόνιμοι ὑπάλληλοι, δηλ. οἱ νομάρχαι καὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἀπολύονται διότι εἶναι ἀνίκανοι. Αὐτοὶ δὲν ἔχουσι σύνταξιν.

§304Ν. ΚΑΜΠΑΝΗΣ. Εἶναι δικαιοτάτη ἡ παρατήρησις τοῦ κ. συναδέλφου.

§305ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Δὲν εἶναι δικαιοτάτη, διότι ἀφορᾷ εἰς ὡρισμένα πρόσωπα, τὰ ὁποῖα δὲν δύναμαι ἐγὼ διὰ μιᾶς διατάξεως νὰ τὰ καταστήσω συνταξιοῦχα.

§306Ν. ΚΑΜΠΑΝΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, οἱ νόμοι πάντοτε εἰς πρόσωπα ἀφορῶσι. Τὸ ζήτημα εἶναι τὸ ἑξῆς, ἀφορῶν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης, τὸ ὁποῖον ἐκπροσωπεῖ τὸ κέντρον καὶ ἀντιπροσωπεύει τὴν δικαστικὴν ἐξουσίαν. Ἐκεῖ ὅπου εἶναι ἰσόβια μέλη ἔρχεται ὁ νόμος καὶ λέγει ὅτι ὁπωσδήποτε ἀφομοιοῦνται πάντες οἱ δικαστικοὶ καὶ δικαιοῦνται εἰς σύνταξιν ὅταν ἀποχωρήσωσι μετὰ δεκαπενταετῆ ὑπηρεσίαν. Λοιπὸν νομίζω ὅτι εἶναι δίκαιον καὶ ἐνταῦθα μετὰ δεκαπενταετῆ ὑπηρεσίαν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ νὰ μὴ ῥίπτωνται εἰς τοὺς δρόμους. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ὁμιλῶ, διότι εἶδον, ὅτι ἔχει δίκαιον ὁ συνάδελφος ἡμῶν κ. Μπασιᾶς.

§307Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Πρόκειται περὶ δύο νομαρχῶν οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν ὑπερδεκαπενταετῆ ὑπηρεσίαν, μὲ τοὺς νόμους δὲ τοὺς ἄλλοτε, καθ’ οὓς γνωρίζομεν πῶς ἐπαύοντο καὶ διωρίζοντο, διήνυσαν μακρὸν χρόνον ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ.

§308ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κύριε Καντιάνη, μὴ θέλετε νὰ χάνωμεν τὴν ὥραν μας.

§309Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Ἀφοῦ δὲν τὸ δέχεσθε, παύω.

§310ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 9 ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 10 (ἀναγινώσκεται).

§311ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Εἰς τὸ τελευταῖον ἄρθρον θὰ προστεθῇ, ὅτι θὰ ἰσχύῃ ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως.

§312ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 10 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Τὸ σύνολον ἀναβάλλεται. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ Γενικῆς Διοικήσεως τῶν νέων Χωρῶν». (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διοικητικῆς διαιρέσεως καὶ διοικήσεως τῶν νέων Χωρῶν». (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ἄρθρου μόνου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀπονομῆς βαθμοῦ τοῦ Β. Ναυτικοῦ εἰς τὴν Α. Β. Υ. τὸν Διάδοχον τοῦ Θρόνου». (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν ὡς καὶ τὸ σύνολον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ἄρθρου μόνου τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συντάξεως τῶν ἀποχωρούντων δικαστικῶν ὑπαλλήλων». (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτόν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τῆς προτάσεως νόμου «περὶ ἐλαττώσεως τῆς μισθώσεως τῶν φόρων ὠνίων καὶ ἐμπορευμάτων τῶν δήμων κατὰ τὸ ἔτος 1914».

§313ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Αὐτὸ ἀναβάλλεται διὰ τὴν αὔριον.

§314ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται καὶ τὸ ὑπ’ ἀριθ. 21. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως πράξεων συνταχθεισῶν ἐν ταῖς νέαις Χώραις κατὰ παράβασιν τῶν ἄρθρων 9 καὶ 10 τοῦ ͵ΓΤϞΑʹ νόμου τοῦ ἔτους 1909 περὶ φορολογίας κληρονομιῶν, κληροδοσιῶν καὶ αἰτίᾳ θανάτου δωρεῶν». (Γίνεται δεκτόν). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ἄρθρου μόνου τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ αʹ ἐδαφίου τῆς 4ης παραγράφου τοῦ ἄρθρου 27 τοῦ νόμου περὶ Στρατολογίας, ὡς ἐτροποποιήθη διὰ τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 236 νόμου, καὶ καταργήσεως τοῦ εʹ ἐδαφίου τῆς αὐτῆς παραγράφου». (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτόν).

§315ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὰ ὑπ’ ἀριθμοὺς 24 καὶ 25 ν’ ἀναβληθῶσι.

§316ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα· ἀναβάλλονται.

§317ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 26.

§318ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου ͵ΓΩΟΒʹ τοῦ 1911 περὶ μεταρρυθμίσεως τῶν περὶ εἰσπράξεως τῶν δημοσίων προσόδων καὶ τῶν ἀφορώντων εἰς τὴν ταμιακὴν ὑπηρεσίαν νόμων». Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§319Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Ἔχει τροπολογίας.

§320ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Εἶναι ὑποβεβλημένον τὸ νομοσχέδιον ὡς ἐτροπολογήθη ἐνώπιον τῆς Βουλῆς παρ’ ἐμοῦ, ὁ ὁποῖος ἀπεδέχθην ὡρισμένας τροπολογίας, ὄχι ὅμως πάσας.

§321Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Ἀλλ’ ἐτυπώθη τὸ δεύτερον, κύριε Ὑπουργέ;

§322ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Βεβαίως.

§323ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ψηφίζονται εἶτα τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου). Ἀκολούθως ψηφίζεται εἰς αʹ ἀνάγνωσιν κατ’ ἄρθρον τὸ νομοσχέδιον «περὶ καθορισμοῦ τηλεφωνικῶν τελῶν καὶ περὶ ἀντιτίμου τευχῶν τηλεγραφημάτων». Ἐπίσης ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν τὸ νομοσχέδιον «περὶ ἀνικαιαστάσεως καὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τῶν νόμων ͵ΓΨΚΕʹ (ὑπ’ ἀρ. 3725) καὶ ͵ΒΨΞΘʹ (ὑπ’ ἀριθμὸν 2769)»).

§324ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 29 ν’ ἀναβληθῇ. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 30 νὰ ψηφισθῇ.

§325ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ͵ΓΦΑʹ (ἀριθ. 3501) περὶ τοῦ λιμενικοῦ Ταμείου Πειραιῶς καὶ τῆς διοικήσεως αὐτοῦ». Ὁ κ. Θ. Κουτούπης ἔχει τὸν λόγον.

§326Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου γίνεται προσπάθεια, ὅπως διὰ τῶν χρημάτων τοῦ λιμενικοῦ ταμείου ἐκτελεσθῶσιν ἔργα, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ εἴπω ὅτι δὲν ἔχουσι σχέσιν μὲ τὸν σκοπὸν διὰ τὸν ὁποῖον διατίθενται. Εἶναι ἀληθές, ὅτι ἀλλαχοῦ δύναται νὰ παρατηρηθῇ, ὅτι τὸ λιμενικὸν ταμεῖον διαθέτει τὰς δαπάνας πρὸς ἐκτέλεσιν ἔργων χάριν τοῦ λιμένος, διότι ὁ λιμὴν σχηματίζεται εἰς ποταμόν, ὥστε ἔργα ἀντιπλημμυρικὰ νὰ χρησιμεύωσι πρὸς ἐξυπηρέτησιν τοῦ λιμένος, ἐν Πειραιεῖ ὅμως τὸ τοιοῦτο δὲν συμβαίνει, ἂν δὲ συνέβησαν ἐνίοτε πλημμύραι, αὗται δὲν συνέβησαν λόγῳ τοῦ λιμένος. Ἡ Πολιτεία ἔχει καθῆκον νὰ ἐξεύρῃ τοὺς πόρους, νὰ μεριμνήσῃ δ’ ἰδίᾳ δαπάνῃ καὶ οὐχὶ εἰς βάρος τοῦ λιμενικοῦ ταμείου. Τὸ λιμενικὸν ταμεῖον Πειραιῶς πᾶν ἄλλο εἶναι παρὰ πλούσιον, εἶναι πολὺ πτωχόν, διά τινος δὲ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ἐψηφίσθη πρὸ ὀλίγων ἐτῶν, μετεβλήθη ἡ διοίκησίς του καὶ ἠδυνήθη νὰ ἐκπληρώσῃ τὸν προορισμόν του. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι, ἂν ἐπιβαρύνηται τοῦτο δι’ ὑποχρεώσεων ἀλλοτρίων, τοῦτο θὰ εἶναι πρὸς ζημίαν τῶν ἰδίων αὐτοῦ ἀναγκῶν. Τὸ λιμενικὸν ταμεῖον Πειραιῶς, ὅπως καὶ πάντα τὰ ἄλλα ταμεῖα, ἔχουσιν ἀκόμη ἀνάγκας ἐπιτακτικὰς νὰ ἐκπληρώσωσι. Θέλω νὰ εἴπω, ὅτι τὸ λιμενικὸν ταμεῖον, μεθ’ ὅλας τὰς δύο δεξαμενὰς τὰς ὁποίας ἔχει καὶ αἱ ὁποῖαι χρησιμεύουσι διὰ νὰ εἰσέρχωνται, ἐπισκευάζωνται καὶ καθαρίζωνται πλοῖα μεγάλα, καὶ ἂν δὲν ἐλήφθη πρόνοια, ὅπως αὐξηθῶσιν οἱ πόροι τοῦ λιμενικοῦ ταμείου Πειραιῶς, πρέπει πάντως οἱ πόροι, τοὺς ὁποίους ἔχει ἤδη, νὰ ἐξασφαλισθῶσι, νὰ μὴ διατίθενται δι’ ἄλλον σκοπὸν παρὰ διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ λιμενικοῦ ταμείου. Εἶναι δὲ ἀληθές, ὅτι ἤδη, ὡς γνωρίζομεν, τὸ λιμενικὸν ταμεῖον Πειραιῶς δὲν ἔχει φόβον διὰ νὰ παρατηρηθῶσι τὰ κακὰ τὰ ὁποῖα παρετηρήθησαν κατὰ τὸ παρελθόν, ὅτε μέγα μέρος τῶν ἐσόδων τοῦ λιμενικοῦ ταμείου ἐχρησίμευε πρὸς ἱκανοποίησιν ἀργομίσθων, πρὸς ἱκανοποίησιν προσώπων, τὰ ὁποῖα οὐδεμίαν ὑπηρεσίαν παρεῖχον εἰς τὸ λιμενικὸν ταμεῖον. Ἂν ὑπάρχῃ ἀνάγκη, καὶ ὑπάρχει, ἰδιαιτέρου ταμείου, πᾶσαι δὲ αἱ δαπάναι νὰ γίνωνται διὰ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους, νομίζω, ὅτι εἰς τὰ ταμεῖα τὰ ἰδιαίτερα πρέπει ν’ ἀφίνηται πλήρης ἐλευθερία τῆς διαθέσεως τῶν πόρων καὶ νὰ μὴ παρατηρῆται τὸ κακόν, ἐνῷ δημιουργοῦμεν μίαν ἀποκέντρωσιν, νὰ προσπαθῶμεν, ὅπως πᾶσαι αἱ πρόσοδοι χρησιμεύωσι πρὸς κάλυψιν τῶν ἀναγκῶν τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους. Ταῦτα ἤθελον νὰ εἴπω καὶ νὰ συστήσω εἰς τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργόν, ὅπως καὶ ἐν περιπτώσει καθ’ ἣν ἐπιμένει εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου παύσωσι τοὐλάχιστον τὰ κακὰ ἐν τῷ μέλλοντι, καὶ τὸ ταμεῖον μείνῃ ἐλεύθερον, ὅπως διὰ τῶν ἰδίων του πόρων θεραπεύσῃ τὰς ἰδίας αὐτοῦ ἀνάγκας.

§327ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Δʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τῆς προτάσεως νόμου «περὶ ἀκαταδιώκτου τῆς ἀφαιρέσεως τῶν κατὰ τὸ ἄρθρον 17 τοῦ νόμου ΓϠΜʹ καὶ ἐπὶ παντὸς τίτλου ἐπὶ καρπῶν τοῦ 1914 κατεσχημένων». Ὁ κ. Ν. Συριόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§328Ν. ΣΥΡΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπέβαλον τὴν ὑπὸ συζήτησιν πρότασιν καθ’ ὑπόδειξιν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως μὲ τὸν σκοπὸν ν’ ἀπαλλάξωμεν τοὺς ἐνδιαφερομένους διὰ τὸν λόγον, ὅτι αὐτοὶ ἐνόμισαν, ὅτι διὰ τῆς ἀναστολῆς εἶχον δικαίωμα ν’ ἀφαιρῶσι τοὺς καρπούς, καὶ νὰ τοὺς χρησιμοποιῶσιν ὅπως ἤθελον. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον σήμερον δίδετε διὰ τῆς τροπολογίας εἰς τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς τὸ ἔχουσι. Πᾶς κατηγορούμενος προσερχόμενος ἐνώπιον τοῦ δικαστηρίου δύναται νὰ ἐπικαλεσθῇ σύγχυσιν ἢ τοιαῦτα ἢ τοιαῦτα περιστατικά. Αὐτὸ εἶναι πρᾶγμα τὸ ὁποῖον τοῖς δίδετε καὶ τοὺς διαιρεῖτε εἰς δύο, εἰς τοὺς διαθέσαντας τοὺς καρποὺς ἐντὸς τῆς προθεσμίας τῆς ἀναστολῆς καὶ εἰς τοὺς διαθέσαντας τοὺς καρποὺς ἐκτὸς τῆς προθεσμίας καὶ τοιουτοτρόπως θὰ δημιουργήσητε ἀνισότητα αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων. Ἄλλως τε λάβετε ὑπ’ ὄψιν, ὅτι πολλάκις συνάπτουσι συμβάσεις καὶ παραδίδουσι τοὺς καρποὺς ὑπὸ αἵρεσιν, ὅπως δώσωσι τοὺς αὐτοὺς τὴν ἡμέραν τῆς πληρωμῆς, Θὰ γίνῃ δὲ ἡ πληρωμὴ κατὰ τὸ τίμημα τῆς δηλώσεως τῶν καρπῶν. Αὐτοὶ πολλάκις λαμβάνουσι τὸν καρπὸν καὶ δὲν πληρώνουσι, διότι δὲν συμφωνοῦσιν εἰς τὴν τιμήν, ἐν τοιαύτη δὲ περιπτώσει θὰ τοὺς ὁδηγήσητε εἰς τὴν φυλακήν.

§329Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Ἐπιμένω εἰς τὸ στοιχεῖον τῆς καλῆς πίστεως.

§330Ν. ΣΥΡΙΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἐννοοῦμεν νὰ κηρύξωμεν ἄκυρον τὴν κατάσχεσιν, ὅπως δ’ εἶναι τὸ νομοσχέδιον θὰ θέσετε πάντας εἰς τὴν φυλακήν, διότι ὅπως τὸ ἐκάματε τοὺς παραπέμπετε νὰ εὕρωσι ψευδομάρτυρας καὶ ἔπειτα νὰ τοὺς στείλητε εἰς τὴν φυλακήν. Ἐὰν ἐπιμένητε, ἐγὼ θ’ ἀποσύρω τὴν πρότασιν.

§331Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Σήμερον υἱοθετῶ τὴν πρότασιν αὐτὴν μὲ τὴν ἑξῆς τροπολογίαν (ἀναγινώσκει)· «ἐφ’ ὅσον δὲν ἤθελον συντρέχει στοιχεῖα πλάνης τὸ ἀξιόποινον τῆς πράξεως αἴρεται δι’ ἀποζημιώσεως τοῦ παθόντος κατὰ πᾶσαν στάσιν τῆς δίκης».

§332Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Δὲν ὑπέγραψα, Κύριοι, εἰς τὴν πρότασιν τοῦ νόμου, διότι μαζὶ μὲ τοὺς συμπολίτας μου εἶχον καὶ ἐγὼ τὴν ἐσφαλμένην γνώμην, ὅτι ἡ πρᾶξίς των δὲν εἶναι ἀξιόποινος. Οὕτω πως ἐνόμιζον. Ἀρχίζω νὰ πιστεύω, ὅτι ἡ πρᾶξίς των εἶναι ἀξιόποινος καὶ ὅτι θὰ τιμωρηθῶσιν ἀφ’ ἧς στιγμῆς βλέπω τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, διότι, ἐνῷ χθὲς ἤκουσα ἐξαγγελλομένην ἀπὸ τοῦ στόματος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἀναγγελίαν εἰς τοὺς σταφιδικοὺς πληθυσμούς, ὅτι ἡ Κυβέρνησις μαζὶ μὲ τὰ πολλὰ εὐεργετήματα τὰ ὁποῖα ἔκαμεν εἰς τοὺς σταφιδικοὺς πληθυσμοὺς ἔκαμε καὶ τοῦτο, ὅτι ἀνέστειλε τὴν καταδίωξιν καὶ ἐκτέλεσιν, ἔχετε τὴν ἀξίωσιν, ὅτι ὁ κόσμος ἐκεῖνος καὶ ἡμεῖς οἱ ἴδιοι, οἱ ὁποῖοι τοὺς συνεβουλεύσαμεν, νὰ μὴ πιστεύσωμεν ὅτι ἤρθη ἡ κατάσχεσις καὶ συνεπῶς εἶναι ἐλεύθεροι νὰ λάβωσι τὸν καρπόν των νὰ τὸν πωλήσωσιν; Ἄλλως τε τί ἐκάμαμεν εἰς αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους διὰ τῆς ἀναστολῆς;

§333Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Τοὺς ἀπηλλάξαμεν ἀπὸ πᾶσαν κατάσχεσιν, ἀνεστείλαμεν πᾶσαν ἐκτέλεσιν, ἡ ὁποία ἦτο ἐν προόδῳ, ἀλλὰ δὲν κατηργήσαμεν τὰς ὑφισταμένας οὔτε ἐκείνας αἱ ὁποῖαι δυνάμει εἰδικῶν συμβολαίων εἶχον ἐγγραφῆ ἐν τοῖς βιβλίοις. Ὥστε, ἄν τις εἶχεν ἐλεύθερον τὸ κτῆμα πρὸ τοῦ νόμου, δὲν ἠδύνατο νὰ κατασχεθῇ· ἂν τὸ εἶχεν ὑποθηκεύσει διὰ συμβολαίου, τὸ ὁποῖον εἶχεν ἐγγραφῆ, ἀνεστέλλετο ὁ πλειστηριασμός, ἀλλ’ οὐδαμοῦ τῶν Διαταγμάτων εἴπομεν ὅτι ἀνατρέπονται αἱ ὑφιστάμεναι κατασχέσεις καὶ ἀνατρέπονται δικαιώματα.

§334Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Τὸ κακὸν εἶναι ὅτι συζητοῦμεν καὶ ὑμεῖς μὲν ἔχετε ὑπ’ ὄψει τὸν τύπον, ἡμεῖς δὲ τὴν οὐσίαν. Ὑμεῖς θὰ νομίζητε παραμένοντες ἐν Ἀθήναις ὅτι ὑπάρχει εἷς ἄνθρωπος ἐν Ἠλείᾳ τουλάχιστον, δὲν θέλω νὰ εἴπω δι’ ἄλλο μέρος, ὁ ὁποῖος εἶναι δυνατὸν νὰ καλλιεργήσῃ χωρὶς νὰ συνάψῃ καλλιεργητικὸν δάνειον. Ἂν ὑπάρχῃ τις, σᾶς βεβαιῶ ὅτι εἶναι ἐξαίρεσις σπανία. Αὐτὰ εἶναι πράγματα τὰ ὁποῖα εἶναι γνωστὰ εἰς ἡμᾶς, βεβαίως δὲ δὲν ἔχομεν τὴν ἀξίωσιν νὰ τὸ γνωρίζητε ὑμεῖς. Τὰ καλλιεργητικὰ συμβόλαια ἔγιναν ἀπὸ τὸν Ὀκτώβριον, ἡμεῖς δὲ οἱ ἴδιοι ἤλθομεν καὶ ἐψηφίσαμεν πρὸ διετίας ἓν πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον εἶναι πρωτότυπον, τὸ ὁποῖον δὲν τὸ εἶχεν οὔτε ἡ Τράπεζα οὔτε κανείς, καὶ εἴπομεν ὅτι τὸ καλλιεργητικὸν συμβόλαιον ἐγγραφόμενον ἐν τοῖς βιβλίοις τῶν ὑποθηκῶν ἐπέχει τόπον κατασχέσεως καὶ συνεπῶς δὲν ἀπαιτεῖται ἄλλη κατάσχεσις ἢ ἐκτέλεσις. Ἀπὸ τὸν Νοέμβριον λοιπὸν ἦσαν ἐγγεγραμμένα τὰ καλλιεργητικὰ δάνεια εἰς τὰ βιβλία· ἔρχεται κατόπιν ὁ Εὐρωπαϊκὸς πόλεμος, ἡ κρίσις, ἡ βροχή, ἡ δυστυχία, καὶ ἐκδίδεται Διάταγμα νομοθετικόν, αἴρονται αἱ ὑποχρεώσεις τῆς Προνομιούχου, σταματᾷ ἡ πίστις ὅλη, νεκροῦται ἡ ἀγορά, οἱ ἄνθρωποι δὲ αὐτοὶ εὑρεθέντες ὅπως εὑρέθησαν καὶ ὑπὸ τὴν βροχὴν—καὶ γνωρίζετε πόσον ἐβράχη ὁ σταφιδόκαρπος—ἔλαβον αὐτὸν τὸν καρπόν. Τί θὰ ἐγίνετο, ἂν ἀφήνετε τὴν κατάσχεσιν; Θὰ τὸν ἐλάμβανεν ὁ δανειστής; Ὄχι. Ἠδύναντο οἱ ἄνθρωποι νὰ τὸν ἀφήσωσιν ἐκτεθειμένον; Ἔβρεχε καὶ ἡ βροχὴ ἐπῆρε τὰ ⅔ τοῦ σταφιδοκάρπου των καὶ θὰ ἔπαιρνε καὶ τὸ ὑπόλοιπον. Καὶ τώρα τί σᾶς ζητοῦμεν νὰ εἴπητε; Ὅτι δὲν ὑπέχουσιν εὐθύνην πολιτικῆς ἀποζημιώσεως ἀπέναντι τῶν δανειστῶν; Καθόλου· ἂν ἔχωσι τὸ κτῆμα ἐνυπόθηκον, δύνανται νὰ τὸ πάρωσιν, ἂν ἔχωσι προσωπικὴν κράτησιν, δύνανται νὰ τὴν ἐκτελέσωσι· ζητοῦμεν μόνον ν’ ἀπαλλαγῶσι τόσοι ἄνθρωποι τῆς ποινικῆς εὐθύνης.

§335ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Θὰ προέτεινον νὰ ψηφισθῇ ὅπως ἔχει ἡ πρότασις καὶ εἰς τὴν βʹ ἀνάγνωσιν νὰ μελετήσωμεν τὴν τροπολογίαν.

§336Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Καλύτερον ν’ ἀναβληθῇ ἐντελῶς.

§337Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Οὔτε ἡμεῖς θέλομεν ν’ ἀδικήσωμεν συμπολίτας μας, οἱ ὁποῖοι ἔδωκαν τὰ χρήματά των· δὲν πρόκειται παρὰ περὶ τῆς ποινῆς, νὰ μὴ ῥιφθῶσιν εἰς τὴν φυλακὴν τόσοι ἄνθρωποι.

§338ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Λοιπὸν ἂς ἀναβληθῇ.

§339ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ φορολογίας τῶν κουκουλίων καὶ τοῦ ὀπίου». (Ψηφίζεται ἡ ἀρχή). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 26 Αὐγούστου ἐ. ἔ. Β. Δ. περὶ ἱδρύσεως διδασκαλείων ἑκατέρου τῶν φύλων πρὸς μόρφωσιν διδασκάλων τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως». (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 1 ὡς ἐτροπολογήθη καὶ τὸ ἄρθρον 2). Ἄρθρον 3 (ἀναγινώσκεται).

§340Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Εἰς τὰ συνιστώμενα διὰ τοῦ νομοθετικοῦ Διατάγματος διδασκαλεῖα ἐπιτρέπεται καὶ διὰ τοῦ παλαιοῦ νόμου, ἵνα πρὸς εὐρυτέραν μόρφωσιν εἰσάγωνται καὶ οἱ ὑποδιδάσκαλοι. Τὸ μέτρον τὸ εἰσαγόμενον ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας εἶναι ὀρθόν, διότι πρέπει νὰ ληφθῇ πρόνοια περὶ περαιτέρω μορφώσεως τῶν ὑποδιδασκάλων, ὀρθὴ δὲ εἶναι καὶ ἡ πρότασις, ἵνα ἐπιτρέπηται ἡ εἰσαγωγὴ ὑποδιδασκάλων ἐν τοῖς διδασκαλείοις, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι συμπληρώσει τὸ τριακοστὸν ἔτος τῆς ἡλικίας των, ἡ εἰσαγωγὴ δ’ αὕτη ἐπιτρέπεται μετὰ προηγουμένην ἐξέτασιν. Θὰ ἐφρόνουν, ὅπως ἐπιτραπῇ ἐλευθέρα ἡ εἰσαγωγὴ τῶν ὑποδιδασκάλων εἰς τὰ διδασκαλεῖα πρὸς περαιτέρω μόρφωσιν. Θὰ προέτεινον ἐπίσης εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅπως, εἰ δυνατόν, ἡ φοίτησις αὐτῶν ἀντὶ νὰ εἶναι τριετὴς εἶναι μόνον διετής, διότι οὗτοι ἀρκετὴν πεῖραν ἀπέκτησαν ἐπὶ μακρὰν σειρὰν ἐτῶν ὑπηρετοῦντες ἐν τῷ βαθμῷ τοῦ ὑποδιδασκάλου. Ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐμποδίζει τοὺς ὑποδιδασκάλους ν’ ἀποκτήσωσι τὴν μεγαλυτέραν μόρφωσιν τὴν ἀναγκαίαν διὰ τὴν ἐκπαίδευσιν τῶν τέκνων τοῦ λαοῦ εἶναι ὅτι παρὰ τὴν ἀγαθὴν θέλησιν καὶ πρόθεσιν τὴν ὁποίαν θὰ ἔχωσι νὰ φοιτήσωσιν εἰς τὰ ἱδρυθέντα διδασκαλεῖα ἐκτάκτως εἰς διάφορα μέρη δὲν θὰ δύνανται νὰ ἔχωσι τὰ μέσα ὅπως μορφωθῶσιν εἰς τὰ διδασκαλεῖα ταῦτα. Θὰ προέτεινον, ὅπως χορηγηθῇ εἰς αὐτοὺς ἐκπαιδευτικὴ ἄδεια, ἵνα φοιτῶσι κατὰ τὸ διάστημα τῶν δύο ἢ τριῶν ἐτῶν, ἐνῷ θὰ παρέχεται εἰς αὐτοὺς ὁλόκληρος ὁ μισθός.

§341ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 3 ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ δεχομένου τὴν πρότασιν τοῦ κ. Βελέντζα παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ψηφίζονται εἶτα τὰ ἄρθρα 3, 4 καὶ 5 καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 6).

§342Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Τὸ διδάσκον προσωπικὸν διακρίνεται εἰς καθηγητὰς καὶ διδασκάλους. Πάντες οἱ διδάσκαλοι λαμβάνουσι τὸν μισθὸν τριτοβαθμίου ἑλληνοδιδασκάλου. Ἐξαίρεσιν ἀποτελεῖ κατὰ τὸ Διάταγμα ὁ διδάσκαλος τῆς Βυζαντινῆς μουσικῆς, ἐκείνης διὰ τὴν ὁποίαν ἔχουσι μεγαλυτέραν ἀνάγκην διὰ τὰς ἐκκλησίας τῶν χωρίων. Μὲ τὸν μισθὸν τριτοβαθμίου διδασκάλου δὲν θὰ δεχθῶσιν.

§343Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ὁ μισθὸς εἶναι ἀνάλογος τῶν ὡρῶν τῆς διδασκαλίας.

§344ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 6 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ψηφίζεται εἶτα τὸ ἄρθρον 7 καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 8).

§345Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἡ ἡλικία ἡ ὁποία ὁρίζεται διὰ τοὺς δημοδιδασκάλους τοὺς ἔχοντας ἀπολυτήριον τοῦ Γυμνασίου...

§346Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ηὔξησα τὸ ὅριον εἰς 25.

§347Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Θὰ ἦτο ὀρθότερον νὰ κάμητε ἄλλην τινὰ αὔξησιν.

§348Η. ΚΟΠΑΝΙΤΣΑΣ. Ἀφοῦ ἐλάβετε τὸ μέτρον ν’ αὐξήσητε τὸ ὅριον τῆς ἡλικίας ἕνεκα τοῦ στρατοῦ ἐπὶ τρία ἢ τέσσαρα ἔτη, χάριν τῶν κληρωτῶν τοῦ 1910, οἱ ὁποῖοι ὑπηρέτησαν, νὰ ἐπεκτείνητε τὸ ὅριον μέχρι τοῦ 27, ὥστε νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ συμπεριληφθῶσι καὶ οὗτοι. Κάμετέ το ἐφάπαξ.

§349Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Θὰ ἐφρόνουν διὰ τὸν καθορισμὸν τῶν δημοδιδασκάλων ὅπως εἰς τὰ μονοτάξια σχολεῖα, τὰ ὁποῖα θὰ ἔχωσι σκοπὸν τὴν μόρφωσιν τῶν δημοδιδασκάλων, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουσιν ἀπολυτήριον τοῦ Γυμνασίου, οὗτοι καὶ μόνον φοιτήσωσιν εἰς αὐτά, οἱ δὲ ἔχοντες τοιοῦτον ἀπολυτήριον νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἔχωσιν ἡλικίαν ἀνωτέραν τῶν 22 ἐτῶν, διότι ἄνθρωποι μὲ τοιοῦτον ἀπολυτήριον εἰς ἡλικίαν 28 ἐτῶν μὴ ἔχοντες ἄλλο ἐπάγγελμα...

§350Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Εἰς τὸ 21 καλοῦνται εἰς τὸν στρατόν, ἑπομένως τὸ 22 θὰ ἦτο δῶρον ἄδωρον. (Μεθὸ ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 8).

§351Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Προστίθεται καὶ ἄρθρον 9 δι’ οὗ ἡ ἰσχὺς τοῦ νόμου ἄρχεται ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεώς του. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 9 καὶ τὸ σύνολον ἀναβάλλεται).

§352ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει πρότασις πλειόνων τῶν 10 Βουλευτῶν ζητούντων τὴν πρόταξιν καὶ ψήφισιν τῆς προτάσεως νόμου «περὶ συμπληρώσεως τῶν νόμων περὶ ταμείου ἀμύνης τῆς οἰνοπαραγωγῆς Λευκάδος». (Προτάσσεται ἡ πρότασις αὕτη καὶ ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον εἰς αʹ συζήτησιν).

§353ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 35, κύριε Πρόεδρε.

§354ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τῶν ὑπὸ τὴν διαχείρισιν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐκκλησιαστικῶν κλπ. ὑπαγομένων κληροδοτημάτων». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ δικαστικῶν ἀντιπροσώπων παρὰ τοῖς οἰκονομικοῖς ἐφόροις». (Ἀναγινώσκεται καὶ ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 1). Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται).

§355ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ἡ Ἐπιτροπὴ ἔχει ὑποβάλει τροπολογίας, τινὰς τῶν ὁποίων εὗρον ὀρθὰς καὶ θὰ τὰς ἀποδεχθῶ, ἀλλὰ κατὰ τὴν βʹ ἀνάγνωσιν.

§356ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 2 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Μεθὸ ψηφίζονται τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου).

§357ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 37 ἀναβάλλεται.

§358ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἱδρύσεως ὑπηρεσίας τῶν ἀρχείων τοῦ Κράτους». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἱδρύσεως Δημοσίου Λυσσιατρείου καὶ Δαμαλιδοκομείου».

§359Ι. ΒΕΡΡΟΙΟΣ. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ δεχθῇ, ὅπως ἀντὶ νὰ ἱδρυθῇ ἐν Ἀθήναις τὸ Λυσσιατρεῖον ἱδρυθῇ ἐν Θεσσαλονίκῃ. Ἐν Ἀθήναις, ὡς γνωστόν, ὑπάρχει Λυσσιατρεῖον, τὸ ὁποῖον ἄριστα ἐξεπλήρωσε τὸν σκοπόν του μέχρι τοῦδε, ἐνῷ, ἐὰν ἱδρυθῇ ἐν Θεσσαλονίκῃ, πληρέστερον θέλει ὁ σκοπὸς ἐκπληρωθῆ. Ἐπίσης καὶ λόγοι οἰκονομικοὶ ἐπιβάλλουσι τὸ τοιοῦτον.

§360ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Εἶναι ζήτημα ἀνάγκης. Δὲν πρόκειται περὶ ζητήματος δαπανῶν, οὔτε πρόκειται νὰ πλήξωμεν τὸ ἰδιωτικόν. Τὸ ἱδρυθησόμενον Λυσσιατρεῖον ἀποβλέπει ἀποκλειστικῶς εἰς τὴν παραγωγὴν ἀντιλυσσικοῦ ὀροῦ, δὲν ἔχει οὔτε κλίνας, οὔτε ὀργανισμὸν τοιοῦτον, ὥστε νὰ ὑπάρχῃ ὁ φόβος ἀντιπολιτεύσεως κατὰ τοῦ ἰδιωτικοῦ. Ἐπὶ τέλους πρέπει νὰ φιλοτιμηθῶμεν καὶ ἐκ τῶν ἐνόντων, ἐν τῷ μέτρῳ τῶν οἰκονομικῶν μας δυνάμεων, νὰ θέσωμεν τὰς βάσεις ἑνὸς ἐθνικοῦ Ἰνστιτούτου.

§361Σ. ΤΣΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, ὅτι εἶναι δυνατὸν ὑπὸ τὴν ἐπίβλεψιν ἡμῶν νὰ παρασκευασθῇ ὁ ὀρὸς εἰς τὸ ἤδη ὑπάρχον Λυσσιατρεῖον, οὕτως ὥστε ἡ δαπάνη νὰ μὴ εἶναι πολὺ μεγάλη.

§362ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ὄχι. Καὶ σᾶς παρακαλῶ νὰ μὴ μὲ φέρητε ἐπὶ τοῦ ἐπιπέδου ἐκείνου, διότι θὰ σᾶς εἴπω, ὅτι σήμερον εἴμεθα δοῦλοι τοῦ ἰδιωτικοῦ Λυσσιατρείου, διότι ἀναγράφεται πίστωσις 12.000 δραχ., ἡ ὁποία ἐξαντλεῖται ἐντὸς τοῦ τρίτου ἢ τετάρτου τοῦ ἔτους μηνός. Ὅπως εἶπον καὶ εἰσηγούμενος τὸ νομοσχέδιον, εἶναι θαῦμα σμικρότητος δαπάνης ἡ σύστασις αὐτοῦ. Ἀλλὰ πλὴν τούτου θέλετε καὶ ἡμεῖς νὰ μὴ ἔχωμεν ἓν ἐθνικὸν Institutum, καθ’ ὃν χρόνον Κράτη μικρότερα ἡμῶν καὶ ὑπὸ ἔποψιν πολιτισμοῦ καὶ ὑπὸ πᾶσαν ἄλλην ἔποψιν ἔχουσι τοιαῦτα; Θαυμάζω, Κύριοι, πῶς δὲν ἤκουσα λεγόμενον· «τί θέλετε τὸ δαμαλιδοκομεῖον, ὅτε ἔχετε τόσα ἰδιωτικά;» Ἀφήσατε, Κύριοι, νὰ κάμῃ καὶ τὸ Δημόσιον ἓν ἵδρυμα, τοῦ ὁποίου ἡ ἀνάγκη εἶναι ἀπαραίτητος.

§363Ι. ΒΕΡΡΟΙΟΣ. Ἐγὼ τοῦτο μόνον συνέστησα, ὅτι θὰ ἦτο κάλλιον νὰ ἱδρυθῇ ἐν Θεσσαλονίκῃ.

§364ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ψηφίζονται εἶτα τὰ ἄρθρα 2–6 καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 7 ὅπερ ἐπίσης γίνεται δεκτὸν τροποποιηθὲν ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ὡς καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου). Ἡ ψήφισις τοῦ συνόλου ἀναβάλλεται. (Ψηφίζονται εἶτα κατ’ ἀρχὴν τὰ ἑξῆς νομοσχέδια· 1) «περὶ μερικῆς καταργήσεως τοῦ νόμου ͵ΔΡΓʹ περὶ ἐπιτάξεως»· 2) «περὶ ἱδρύσεως ᾨδείου ἐν Θεσσαλονίκῃ». (Ψηφίζεται εἶτα εἰς αʹ συζήτησιν ἐπὶ τῶν ἄρθρων ἡ πρότασις νόμου «περὶ ἀπονομῆς προνομίου εὑρεσιτεχνίας εἰς τὸν χημικὸν Ἄγγελον Σ. Σκιτζόπουλον».

§365ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον «περὶ συνομολογήσεως δανείου δραχ. 1.000.000 μετὰ τῆς Τραπέζης Κρήτης δι’ ἐκδόσεως ἐντόκων γραμματίων τοῦ Δημοσίου». Ἐπίσης ὑποβάλλω ἕτερον νομοσχέδιον «περὶ φορολογίας τοῦ καπνοῦ». Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, ὅπως τὸ πρῶτον κηρυχθῇ κατεπεῖγον, ἐὰν συναινῇ ἡ Βουλή.

§366ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅπως τὸ νομοσχέδιον «περὶ συνομολογήσεως δανείου δραχμῶν 1.000.000 μετὰ τῆς Τραπέζης Κρήτης δι’ ἐκδόσεως ἐντόκων γραμματίων τοῦ Δημοσίου» κηρυχθῇ κατεπεῖγον, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς· Ὁ βουλευτὴς κ. Θ. Παππαϊωάννου ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσθηκῶν καὶ τροποποιήσεων ἐν τῷ νόμῳ ͵ΓΨΤʹ περὶ τῆς ἀρχαιολογικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Κράτους». Ὁ βουλευτὴς κ. Κ. Γόντικας ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τεχνικῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ στρατεύματος». Οἱ βουλευταὶ κύριοι Σ. Θεοδωρόπουλος καὶ Ἀθ. Τ. Μπασιᾶς ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ προξενικοῦ νόμου». Ὁ βουλευτὴς κ. Σ. Θεοδωρόπουλος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ στρατιωτικῶν ὑπαλλήλων καὶ ὑπηρετῶν». Ὁ βουλευτὴς κ. Σ. Ἀγαπητὸς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἱδρύσεως Διδασκαλείου τεχνικῆς ἐκπαιδεύσεως». Ἡ Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 13 Ἰουλίου 1914 Β. Διατάγματος περὶ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἀρχικελευστῶν αʹ τάξεως, ἀρχικελευστῶν, κελευστῶν καὶ ὑποκελευστῶν παντὸς κλάδου τοῦ Β. Ναυτικοῦ» ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὑτῆς. Ἡ Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 25 Αὐγούστου 1914 Β. Διατάγματος περὶ κατατάξεως ἐπικούρων τοῦ Ὑγειονομικοῦ κλάδου τοῦ Β. Ναυτικοῦ» ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὑτῆς. Ὁ βουλευτὴς κ. Π. Δ. Πολυχρονιάδης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων ἀφορωσῶν εἰς τὴν ταχυδρομικήν, τηλεγραφικὴν καὶ τηλεφωνικὴν ὑπηρεσίαν». Ἡ Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ προστασίας τῶν μουσικῶν ἔργων» ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὑτῆς. Ἡ πρότασις νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 116 τῆς 30 Δεκεμβρίου 1913, περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν νόμων περὶ στρατιωτικῶν καὶ ναυτικῶν συντάξεων», παραπέμπεται εἰς ἐπιτροπὴν ἐκ τῶν βουλευτῶν κ. Π. Πολυχρονιάδου, Α. Θανοπούλου, Γ. Κρεστενίτου, Δ. Μαλλιοπούλου, Γ. Καρπετοπούλου, Δ. Χατζηγιάννη καὶ Σ. Ἀναστασιάδου. Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Γκέκας ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 19 Αὐγούστου ἐ. ἔ. Β. Διατάγματος περὶ προσωπικοῦ τῶν Σχολείων τῆς Δημοτικῆς καὶ Μέσης ἐκπαιδεύσεως». Οἱ βουλευταὶ κ. Γ. Στρατούλης, Α. Σακκελλαρίου, Α. Ἀναστασιάδης, Ι. Ξηρὸς καὶ Ι. Δελμοῦζος ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου ͵ΓΩΟΒʹ τοῦ 1911 κλπ. νόμου». (Ὅρα Ἀρχεῖον Βουλῆς).

§367Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας). Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλλω εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ͵ΓΥΜϚʹ (ὑπ’ ἀριθ. 3446) περὶ Ταχυδρομικοῦ ταμιευτηρίου».

§368ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συναινέσει τῆς Βουλῆς λύεται ἡ συνεδρίασις (ὥρᾳ 11.50′ μ. μ.).