1914.10.18

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 29

Τῆς 18ης Ὀκτωβρίου 1914.

(Σάββατον, ὥρᾳ 5.20′ μ. μ.)

Προεδρία κ. Κ. Ζαβιτσιάνου

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως). Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: Ὁ ἐκ Καλαμῶν Παναγιώτης Δικαιᾶκος, καταστὰς ἐν πολέμῳ ἀνίκανος, ὅτε διετέλει ἀρχηγὸς δι’ ἰδίων του δαπανῶν ἐθελοντικοῦ Σώματος προσκόπων, παρακαλεῖ, ὅπως τῷ ἀπονεμηθῇ σύνταξις. Αἱ διδασκάλισσαι Πρεβέζης παρακαλοῦσιν, ὅπως ληφθῇ πρόνοια δι’ αὐτάς. Ὁ ἐξ Αἰγίου ἔμπορος Κ. Γρεβέλης παρακαλεῖ, ὅπως πληρωθῇ τὰ καθυστερούμενα χρήματα τὰ ἐξ ἐπιτάξεως συνεπείᾳ τῆς ἐπιστρατεύσεως. Ὁ Περικλῆς Πανόπουλος αἰτεῖ προνόμιον εὑρεσιτεχνίας. Τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον Καρδίτσης παρακαλεῖ, ὅπως κανονισθῇ ἡ φορολογικὴ περιφέρεια τῶν Δήμων καὶ Κοινοτήτων. Ἡ κοινότης Νεοχωρίου, Βόλου, ὑποβάλλει ψήφισμα μετὰ διαφόρων αἰτημάτων πρὸς τὴν Βουλήν. Τὸ κοινοτικὸν Συμβούλιον Σπάρτου παρακαλεῖ, ὅπως ὑπαχθῇ εἰς τὸ Πρωτοδικεῖον Πρεβέζης. Ὁ Σύνδεσμος τῶν ἐμποροϋπαλλήλων Πειραιῶς παρακαλεῖ, ὅπως μεταρρυθμισθῇ ὁ νόμος περὶ ἐργασίμων ὡρῶν. Ἡ ἐκ Σάμου Βέρα Χρηστοπούλου παρακαλεῖ, ὅπως αὐξηθῇ τὸ ἐπίδομα, ὅπερ ἐλάμβανε παρὰ τῆς Σαμιακῆς Πολιτείας ἐκ δραχμῶν 100 μηνιαίως. Τὸ Συνδικάτον ἐργατῶν Καπνεργοστασίου Θεσσαλονίκης παρακαλεῖ, ὅπως φορολογηθῶσι προσθέτως αἱ σιγαροποιητικαὶ μηχαναί. Οἱ ἔκτακτοι ὑπάλληλοι τῶν Ταχυδρομείων καὶ Τηλεγράφων Λ. Γουναρόπουλος καὶ Θ. Κυριακὸς παρακαλοῦσιν, ὅπως μονιμοποιηθῶσιν. Οἱ κάτοικοι τῆς κοινότητος Μύτικα, Σολίου, παρακαλοῦσιν, ὅπως προκειμένου νὰ κατασκευασθῶσι δημόσια ἔργα (ὁδοί), συμπεριληφθῇ καὶ ἡ κοινότης των. Μὴ ὑπαρχούσης ἀντιρρήσεως χορηγεῖται ἄδεια ἀπουσίας 20 ἡμερῶν εἰς τὸν βουλευτὴν κ. Π. Τσιτσέλην. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται ἤδη εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων. Αἱ ὑπ’ ἀριθμὸν 1 καὶ 2 ἀναβάλλονται. Ὁ κ. Ἀθ. Τ. Μπασιᾶς ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς χήρας Ἀργυροπούλου.

§2ΑΘ. Τ. ΜΠΑΣΙΑΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἐν τῇ δικαίᾳ αὐτοῦ μερίμνῃ, ὑπέβαλε σχέδιον νόμου περὶ ἀπονομῆς συντάξεως εἰς τὴν χήραν Ἀργυροπούλου. Φαίνεται ὅμως ὅτι ἔχει καὶ ἄλλην ἀδελφὴν χήραν, ἡ ὁποία εἶναι ἀκριβῶς εἰς τὴν αὐτὴν κατάστασιν. Ὑποβάλλω λοιπὸν παράκλησιν ὅπως ληφθῇ ὑπ’ ὄψει καὶ αὕτη.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Χατζηγιάννης ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων τοῦ χωρίου Καπουτζῆδες.

§4Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὡς εἶναι γνωστόν, ἐν τῇ νέᾳ Ἑλλάδι ἰσχύει ἡ φορολογία τῆς δεκάτης, ἀλλ’ ἐξαιρετικῶς ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Θεσσαλονίκης ἀντὶ τῆς δεκάτης ἐπεβλήθη ὁ φόρος ὁ στρεμματικὸς ἐπὶ τῶν ἀμπέλων καὶ τοῦ σίτου, δραχ. 1.50 κατὰ στρέμμα διὰ τοὺς ἀγροὺς τοὺς δημητριακούς, 5.10 διὰ τὰς ἀμπέλους βʹ ποιότητος καὶ 6 δρ. διὰ τὰς ἀμπέλους αʹ ποιότητος. Ἀλλ’ ἐκ τῶν 5.000 στρεμμάτων ἀμπέλων, αἱ 2.000 κατεστράφησαν ἐκ φυλλοξήρας πρὸ ἐτῶν, ἀφοῦ δὲ κατεστράφησαν, ἀντὶ νὰ καλλιεργηθῶσιν αὗται ἐκ νέου δι’ ἀμπέλους, καλλιεργῶνται διὰ δημητριακούς. Εἶναι λοιπὸν ἄδικον, ἀφοῦ τὰ στρέμματα αὐτὰ καλλιεργοῦνται διὰ σῖτον, νὰ φορολογῶνται ὡς καὶ αἱ ἄλλαι γαῖαι.

§5ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Παρακαλῶ νὰ διατάξητε νὰ σταλῇ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Χατζηγιάννης ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν ἰδιοκτητῶν τοῦ χωρίου μικροῦ Καραμπουρνοῦ.

§7Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἡ ἀναφορὰ αὐτὴ ἀφορᾷ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν. Ἐν τῷ χωρίῳ Μικρὸ Καραμπουρνοῦ ὑπάρχουσι γαῖαι, αἱ ὁποῖαι ἐπρόκειτο νὰ χρησιμοποιηθῶσιν ὑπὸ τῆς διευθύνσεως τοῦ Μηχανικοῦ, ἥτις διὰ διακηρύξεώς της ἐζήτησεν παρὰ τῶν ἰδιοκτητῶν νὰ ὑποβάλωσιν ἐκθέσεις. Οἱ ἰδιοκτῆται ὑπέβαλον τοιαύτας, ἀλλ’ ἡ διεύθυνσις τὰς ἐπέστρεψε λέγουσα ὅτι δὲν χρειάζεται τὰς γαίας ταύτας καὶ εἶναι ἐλεύθεροι νὰ τὰς καλλιεργήσωσιν. Οἱ ἄνθρωποι μετέβησαν νὰ τὰς καλλιεργήσωσιν, ἀλλὰ πάλιν ἠμπόδισαν αὐτοὺς αἱ στρατιωτικαὶ Ἀρχαί, εἰποῦσαι ὅτι θὰ χρησιμοποιηθῶσι καὶ ἑπομένως θὰ ἀπαλλοτριωθῶσιν. Ἐπειδή, κ. Ὑπουργέ, ὑπόκεινται αἱ γαῖαι αὗται εἰς φορολογίαν, εἶναι δίκαιον νὰ δοθῇ ἓν πέρας.

§8ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐπελήφθην ἤδη τῆς ὑποθέσεως.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. Ι. Γκέκας, Π. Ἀγγελίδης κλπ. ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν ἐνοικιαστῶν τοῦ φόρου δεκάτης Ἐλασσῶνος.

§10Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀναφορὰν αὐτήν, διότι πρόκειται περὶ ἑνὸς σπουδαιοτάτου ζητήματος, τῆς πληρωμῆς τοῦ φόρου τοῦ 1912, τοῦ ἔτους δηλ. ἐκείνου, κατὰ τὸ ὁποῖον τὸ ἥμισυ μὲν διῆλθεν ὑπὸ τὸ Κράτος τῆς Τουρκικῆς κυριαρχίας, τὸ δὲ ἕτερον ἥμισυ ὑπὸ τὸ Κράτος τῆς Ἑλληνικῆς. Συνέβη ὅμως τὸ ἑξῆς· ὅτε εἰσῆλθεν ὁ Ἑλληνικὸς στρατός, οἱ ἐνοικιασταί, οἱ ὁποῖοι, ὡς εἶναι γνωστόν, εἰσπράττουσιν ἐν Τουρκίᾳ εἰς εἶδος τοὺς διαφόρους φόρους, εἶχον εἰσπράξει ἤδη τοὺς φόρους, ὁ δὲ Ἑλληνικὸς στρατὸς ἐπέταξεν αὐτοὺς καὶ ἔλαβε τοὺς περισσοτέρους.

§11ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Νὰ σταλῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ἡ ἀναφορὰ ἵνα ἐξετάσω.

§12Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, μίαν λέξιν ἀκόμη. Ὑπάρχει κατάλογος ὀφειλετῶν, καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ καταλόγου αὐτοῦ τὸ Δημόσιον διέταξε καὶ ἐπροσωποκρατήθησαν οἱ ἄνθρωποι καὶ κατεσχέθησαν αἱ περιουσίαι των. Ζητοῦσι λοιπὸν τώρα νὰ καταβάλωσιν ὅ τι χρεωστοῦσι, μὲ μόνην τὴν διαφορὰν νὰ ἀφαιρεθῇ ἐκ τῆς ποσότητος αὐτῆς τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον προεπλήρωσαν εἰς τὴν Τουρκίαν. Ὅσον δ’ ἀφορᾷ εἰς τὰ καθυστερούμενα, ζητοῦσι νὰ χορηγήσῃ εἰς αὐτοὺς ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις τὴν νόμιμον συνδρομὴν πρὸς εἴσπραξιν τῶν καθυστερουμένων, διότι εὑρίσκονται ταῦτα εἰς χεῖρας τῶν ὀφειλετῶν, διότι δὲν εἶχον εἰσπραχθῆ. Ὅσον ἀφορᾷ δὲ τὰ ἐπιταχθέντα γεννήματα, τὰ ὁποῖα ἐπετάχθησαν ὡς δημόσια, ὄχι ὡς ἰδιωτικὰ — τονίζω τοῦτο, καὶ θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ βεβαιώσητε ἂν ὑπάρχῃ ἐπίταξις, διότι ἐπίταξις γνωρίζω ὅτι δὲν ἐγένετο, ἀλλ’ ἐγένετο αὐθαίρετος ἀφαίρεσις τῆς περιουσίας τῶν ἀνθρώπων ἐκείνων — διότι ὑπάρχουσι σιτηρὰ κατασχεθέντα καὶ ληφθέντα ὑπὸ τῶν Ἀρχῶν ἐν ὀνόματι τοῦ Δημοσίου, ὡς δῆθεν ἀνήκοντα εἰς τὸ Τουρκικὸν Δημόσιον, καὶ δι’ αὐτὸ ζητοῦσι νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν, εἰ δυνατόν, ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως καὶ νὰ συμψηφισθῶσιν εἰς ὅ τι ζητεῖ τοῦτο παρ’ αὐτῶν. Ὑποθέτω ὅτι διὰ νομοθετικοῦ μέτρου θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ τοῦτο, διότι ἄλλως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ τίποτε.

§13Π. ΑΓΓΕΛΙΔΗΣ. Νομίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργός, λησμονεῖ τὴν συζήτησιν τὴν ὁποίαν ἐκάμαμεν κἄποτε ἐν τῷ γραφείῳ του. Οἱ ἐνοικιασταὶ τῆς δεκάτης διαιροῦνται εἰς τρεῖς κατηγορίας· πρῶτον εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι δὲν εἰσέπραξαν διόλου φόρους καὶ ἐπλήρωσαν μίαν δόσιν προθυμότατα· δεύτερον εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι εἰσέπραξαν τὸ ὅλον καὶ ἑπομένως δὲν ἔχουσι δικαίωμα σήμερον νὰ ζητῶσι ὅπως τὸ Δημόσιον χαρίσῃ εἰς αὐτοὺς ἐκ τοῦ φόρου τῆς δεκάτης, ἀλλ’ ἀξιοῦσι, καὶ δικαίως, μοὶ φαίνεται, κ. Ὑπουργέ, νὰ συμψηφίσῃ τὸ ἑλληνικὸν δημόσιον τοὺς καρποὺς ἐκείνους, τοὺς ὁποίους ἐπέταξεν, ὅτε διῆλθεν ἐκεῖθεν ὁ στρατός· εἶναι καὶ ἡ τρίτη κατηγορία ἐκείνων οἱ ὁποῖοι εἰσέπραξαν μόνον μέρος καὶ ἑπομένως ζητοῦσι νὰ δωρηθῇ εἰς αὐτοὺς τὸ ὑπόλοιπον. Τὸ Ὑπουργεῖον διέταξε νὰ προσωποκρατηθῶσιν οἱ διάφοροι ἐνοικιασταὶ ὡς ὀφειλέται τοῦ Δημοσίου· κατόπιν μετέβαλε γνώμην καὶ διέταξε τοὺς ἐφόρους ὅπως προβῶσιν εἰς κατάσχεσιν καὶ ἀναγκαστικὴν ἐκτέλεσιν ἀκινήτου περιουσίας τῶν ἐνοικιαστῶν. Ἤδη γίνονται τοιαῦται δίκαι διὰ τὰς ὑποθέσεις αὐτάς, αἱ ὁποῖαι οὐδὲν ἔχουσι πρακτικὸν ἀποτέλεσμα, διότι καθ’ ἃς ἔχω πληροφορίας πρόκειται νὰ ὑποβληθῇ νομοσχέδιον, καὶ πρέπει νὰ ὑποβληθῇ, δυνάμει τοῦ ὁποίου ἐκεῖνοι μὲν ἐκ τῶν ἐνοικιαστῶν, οἱ ὁποῖοι εἰσέπραξαν τὸ ὅλον, νὰ ὑποχρεῶνται νὰ πληρώσωσιν εἰς τὸ Δημόσιον ὁλόκληρον τὸν φόρον, ἐκεῖνοι δὲ οἱ ὁποῖοι δὲν εἰσέπραξαν διόλου, ἀφοῦ τοῦτο βεβαιωθῇ διὰ τοῦ ἁρμοδίου δικαστηρίου, τὸ ὁποῖον θὰ σχηματισθῇ ἐκεῖ, νὰ ἀπαλλαγῶσιν ἐντελῶς συνεπείᾳ τοῦ νομοθετήματος, τὸ ὁποῖον ἔχει βεβαίως τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ὑποβάλῃ ὁ κ. Ὑπουργός, καὶ ἐκεῖνοι οἵτινες εἰσέπραξαν μέρος μόνον νὰ ὑποχρεωθῶσιν ἀναλογικῶς καὶ νὰ ἀπαλλαγῶσι τοῦ ὑπολοίπου, διότι εἶναι βεβαίως ἐντελῶς ἄδικον νὰ ὑποχρεωθῶσιν οἱ ἄνθρωποι νὰ πληρώσωσιν, ἀφοῦ δὲν εἰσέπραξαν τίποτε καὶ ἀφοῦ τὸ Δημόσιον δὲν ἔδωκεν εἰς αὐτοὺς τὰ μέσα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα τοῖς δίδει ἡ διοίκησις, ἵνα εἰσπράξωσιν ἐκ μέρους τῶν διαφόρων ὀφειλετῶν ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα δικαιοῦνται. Οὕτως ἔχει ἡ ὑπόθεσις καὶ νομίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ εἰσαγάγῃ σχετικὸν νομοσχέδιον.

§14Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Τὰ αὐτὰ ἔχω νὰ εἴπω καὶ ἐγὼ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου.

§15ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Νὰ σταλῇ ἡ ἀναφορὰ παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ἵνα ἐξετάσω.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀποστέλλεται ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν. Ὁ κ. Ν. Βελέντζας ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ ἐκ Λαμίας Χ. Δημητριάδου.

§17Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Νὰ ἀποσταλῇ παρακαλῶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ἴδιος κ. Ν. Βελέντζας «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἂν εἶναι ἀληθὲς ὅτι συγκατετέθη εἰς τὴν κατάργησιν τῆς ἐν Σπερχειάδι ἀποθήκης μονοπωλιακῶν εἰδῶν, ἐν καταφατικῇ δὲ περιπτώσει, παρακαλεῖ αὐτὸν νὰ ἄρῃ τὴν τοιαύτην αὐτοῦ συγκατάθεσιν, καθόσον ἡ κατάργησις τῆς ἀποθήκης ταύτης θὰ ἔχῃ ἐπιβλαβεστάτας συνεπείας εἰς τοὺς κατοίκους τοὺς μετ’ αὐτῆς συναλλασσομένους».

§19ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ἐπὶ τῆς ἐρωτήσεως αὐτῆς ἀπαντῶ ὅτι θὰ φροντίσω ἵνα μὴ ἐπέλθῃ ἡ μεταβολὴ αὐτή. Ὅτι ἐγένετο, ἐγένετο κατόπιν ἐγγράφου τῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία μετὰ ἐξέτασιν τοῦ ζητήματος λέγει ὅτι πρέπει νὰ ἐπέλθῃ ἡ κατάργησις αὕτη. Τὸ ἔγγραφον αὐτὸ ἔχω ἐδῶ, καὶ δύνασθε νὰ τὸ μεταχειρισθῆτε. Οὐχ ἧττον, ἐπειδὴ δὲν ὑπάρχει καμμία ὑποχρέωσις ἀποδοχῆς, θὰ ἐκδώσω ἐγκύκλιον, ἵνα ἐπανέλθωμεν εἰς τὸ πρώην καθεστώς.

§20Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, πρέπει νὰ γνωρίζητε τοῦτο, ὅτι δὲν πρέπει νὰ λείψῃ ἐκ τοῦ χωρίου ἡ ἀποθήκη αὐτή, διότι ἐξυπηρετεῖ τὰς ἀνάγκας ὅλων τῶν κατοίκων. Θὰ σᾶς παρακαλέσω λοιπὸν νὰ ἀνακαλέσητε τὴν ἀπόφασιν περὶ μεταφορᾶς τῆς ἀποθήκης.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Λιδωρίκης «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἐὰν ἔλαβε γνῶσιν τοῦ ὑπ’ ἀριθμὸν 772 (1914) βουλεύματος τοῦ Συμβουλίου τῶν ἐν Χαλκίδι Πλημμελειοδικῶν περὶ τοῦ ὑποτελώνου Λίμνης κ. Γεωργίου Στασινοπούλου, τοῦ ὑπ’ ἀριθμὸν 459 ἐ. ἔ. ὁμοίου τοῦ ἰδίου Συμβουλίου, ὡς καὶ τῶν λόγων, ἐξ ὧν προεκλήθη ἡ ἐκ Πειραιῶς μετάθεσίς του καὶ τί κατόπιν τούτων ἐνήργησεν».

§22ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ἐζήτησα νὰ μοὶ σταλῶσι τὰ βουλεύματα, καὶ βεβαιώθητε ὅτι, ἂν τὰ πράγματα εἶναι ὅπως τὰ παριστάνετε, θέλω ἐνεργήσει ὅ τι ἐπιβάλλεται ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως.

§23Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Τὰς ἑξῆς πληροφορίας ἔχω περὶ τοῦ ὑποτελώνου Λίμνης, τὸν ὁποῖον οὔτε κἂν γνωρίζω. Αὐτὸς κατηγγέλθη ὅτι διέπραξε διαφόρους καταχρήσεις ἐν τῇ διαχειρίσει τῆς ὑπηρεσίας του. Ἐνηργήθη τακτικὴ ἀνάκρισις καὶ ἐξεδόθη τὸ ἑξῆς βούλευμα, τοῦ ὁποίου θὰ ἦτο ἀνάγκη μάλιστα νὰ λάβῃ γνῶσιν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, καὶ θὰ παρακαλέσω αὐτὸν νὰ ζητήσῃ ἀντίγραφον τοῦ βουλεύματος ἢ μᾶλλον ὁλόκληρον τὴν δικογραφίαν, διότι μοὶ ἔκαμεν ἐντύπωσιν καὶ τὸ σκεπτικὸν καὶ ἡ ἀπόφασις τοῦ Συμβουλίου. Λέγεται ἐν τῇ προτάσει τοῦ εἰσαγγελέως ὅτι (ἀναγινώσκει)· «Ἀπεδείχθη ἐκ τῶν μαρτύρων, καὶ αὐτὸς ὁ κατηγορούμενος ὡμολόγησεν, ὅτι ἐλάμβανε χρήματα, τὰ ὁποῖα δὲν ἐδικαιοῦτο κατὰ νόμον διὰ διασαφήσεις κτλ., ἀλλ’ ἐλάμβανε ταῦτα δι’ ἐργασίαν τὴν ὁποίαν ἔκαμνε ἐπὶ πλέον τῶν τοῦ γραφείου ἐργασίμων ὡρῶν».

§24Λ. ΝΑΚΟΣ. Νὰ σᾶς ζήσῃ ὁ εἰσαγγελεύς, κ. Ὑπουργέ.

§25Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Ἐλάμβανεν ἀποζημίωσιν ἰδικιτέραν δι’ ἐργασίας καθαρῶς ὑπηρεσιακάς, διότι δῆθεν τὰς ἔκαμνε πέρα τῶν κεκανονισμένων ὡρῶν. Ἀληθῶς δι’ ἐμὲ εἶναι πρωτοφανὴς ἡ δικαιολογία αὐτή, δὲν ὑπῆρξε δὲ περίπτωσις καθ’ ἣν ἐπ’ αὐτοφώρῳ ἡ δικαιοσύνη συνέλαβε καταχραστὴν καὶ τὸν ἀπέλυσε κατόπιν τῆς σκέψεως ταύτης, μολονότι καὶ αὐτὸς ὁ κατηγορούμενος ὡμολόγησε τὴν πρᾶξιν του. Ἡ δικαιολογία αὐτὴ δύναται νὰ ἐνθαρρύνῃ πάντα ὑπάλληλον νὰ κάμνῃ τὸ ἑξῆς· νὰ ἀσχολῆται τὴν ἡμέραν καπνίζων ἐν τῷ γραφείῳ του...

§26Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Οὔτε συζήτησιν δὲν θέλει αὐτό.

§27Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. .. καὶ νὰ λέγῃ εἰς κάθε προσερχόμενον πολίτην, «ἔχω τώρα ἄλλην ἐργασίαν, ἂν ἔλθητε μετὰ τὴν 5 ὥραν, θὰ σᾶς κάμω τὴν διασάφησιν ἢ τὴν ἀπόδειξιν τῆς φορτώσεως τοῦ λευκολίθου», καὶ τότε θὰ λαμβάνῃ ἐπὶ πλέον ἀμοιβήν, διότι δὲν εἶναι ἐργάσιμος ὥρα τοῦ γραφείου! Διὰ τῆς δικαιολογίας αὐτῆς οὐδεὶς ὑπάλληλος δύναται νὰ καταδιωχθῇ, καὶ ἂν ὁμολογήσῃ ὁ ἴδιος τὴν κατάχρησιν καὶ τὴν δωροληψίαν. Δι’ αὐτὸ φρονῶ ὅτι τὸ βούλευμα τοῦτο δὲν πρέπει νὰ ἑλκύσῃ μόνον τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ἀλλὰ ἰδιαίτατα καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης.

§28Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Μοὶ δίδετε τὸν ἀριθμόν;

§29Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. 772 τοῦ 1914.

§30Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Τίς εἶναι ὁ εἰσαγγελεύς;

§31Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Δὲν ἔχει σημασίαν· δὲν ἦλθον νὰ καταγγείλω πρόσωπα· ἦλθον νὰ ἀναφέρω σκεπτικὸν βουλεύματος, θὰ παρακαλέσω δὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ὅπως ζητήσῃ καὶ λάβῃ γνῶσιν ὁλοκλήρου τῆς δικογραφίας, διότι ὑπάρχει τοῦτο, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἀκούσῃ καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι ὁ ἀντιπρόσωπος τῆς ἑταιρίας, τῆς ἐχούσης τὴν ἐκμετάλλευσιν τοῦ λευκολίθου, ἐξετασθεὶς ὡς μάρτυς λέγει ὅτι δὲν παρίσταται ὁ ὑποτελώνης κατὰ τὴν φόρτωσιν· ἐκ τούτου ὅμως οὐδεμία ζημία προέρχεται τοῦ Δημοσίου, διότι ἔχομεν ἡμεῖς ἀντιπροσώπους ἐν Ἀγγλίᾳ καὶ ζυγίζουσι τί φορτώνεται καὶ μᾶς ἀποστέλλουσι σημείωσιν ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ὁποίας γνωρίζομεν τί ἀποστέλλομεν, καὶ συνεπῶς δὲν κάμνει τίποτε ὁ καϋμένος! Ἂν εἶναι δυνατὸν ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις νὰ ἐμπιστεύηται εἰς τὴν σημείωσιν τῶν ἐν Ἀγγλίᾳ ἀντιπροσώπων τῆς ἑταιρίας καὶ νὰ εἶναι ἥσυχος ὅτι οὐδεμία κατάχρησις γίνεται! Τοῦτο εἶναι πρωτότυπον! Ἀλλ’ ἐπὶ πλέον, προκύπτει ἐξ ἄλλου βουλεύματος, τοῦ ὑπ’ ἀριθμὸν 359 ἰδίου ἔτους, ὅτι, ἐνῷ ἦτο ἐκκρεμὴς ἡ κατὰ τοῦ ὑποτελώνου κατηγορία, ὁ κ. Νομάρχης Χαλκίδος κατήγγειλεν ἕνα τῶν οὐσιωδεστέρων μαρτύρων τῆς δίκης τοῦ ὑποτελώνου ἐπὶ συκοφαντίᾳ καὶ δυσφημήσει. Τί δὲ ἀποδεικνύεται ἐκ τῶν ἀνακρίσεων, ὅτι ὁ δημιουργὸς ὅλης τῆς ἱστορίας, ὅστις ἔπεισε τὸν κ. Νομάρχην ὅτι τὸν ἐδυσφήμει ὁ μηνυθείς, ἦτο ὁ ἴδιος ὁ ὑποτελώνης, ὅστις διὰ νὰ ἀπαλλαγῇ ἑνὸς τῶν οὐσιωδεστέρων μαρτύρων, ἔπεισε δι’ ἐπιστολῆς καὶ διὰ παραστάσεως τὸν Νομάρχην Χαλκίδος, ὅτι ἐξύβρισεν αὐτὸν δημοσίᾳ. Ἔρχεται τὸ Συμβούλιον τῶν Πλημμελειοδικῶν καὶ λέγει ὅτι ὁ κυριώτερος μάρτυς, ὁ ὑποτελώνης Στασινόπουλος, ὅστις εἶπεν ὅτι ἤκουσε τὸν μηνυθέντα δυσφημοῦντα τὸν κ. Νομάρχην, εἶχε προηγούμενα κατ’ αὐτοῦ», καὶ ἀπαλλάσσει τὸν μηνυθέντα. Ἐπὶ πλέον εἶναι γνωστὸν ὅτι ὁ ἴδιος ὑπάλληλος αὐτός, ὁ ὑποτελώνης, τὸν ὁποῖον δὲν γνωρίζω — καὶ θὰ σᾶς εἴπω διὰ τίνα λόγον ἀναφέρω ταῦτα — ὑπηρετῶν ἐν Πειραιεῖ ἐγένετο ἥρως ἐπεισοδίων, τὰ ὁποῖα ἠνάγκασαν αὐτὸν τὸν Πρόξενον τῆς Γερμανίας νὰ ζητήσῃ τὴν μετάθεσίν του, ἥτις καὶ ἐγένετο, μολονότι γνωρίζετε πόσον ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ Ἐλέγχου εἶναι δύσκολος εἰς τὰς τοιαύτας μετακινήσεις, καὶ πόσον ἐξηκριβωμένα γεγονότα πρέπει νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει της. Ἐγὼ δὲ ἔλαβον ἀφορμὴν νὰ φέρω ταῦτα εἰς γνῶσιν τῆς Βουλῆς, διότι ὁ κύριος αὐτὸς μὲ θάρρος χιλίων Κατώνων, προσῆλθεν ὡς συνήγορος τῆς ἀρετῆς καὶ εἶπεν, ὅτι αὐτὸς εἶναι τόσον πολὺ ἐνάρετος, ὥστε δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνεχθῇ πράξεις, αἱ ὁποῖαι κατ’ αὐτὸν εἶναι ἐπιλήψιμοι, ἀλλ’ ὅπως βλέπομεν ἐκ τῶν ἐπισήμων ἐγγράφων αὐτὸς πᾶν ἄλλο εἶναι ἢ κατάλληλος ἵνα γίνῃ ὁ τῆς ἀρετῆς ὑπέρμαχος. Δι’ αὐτὸ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ὅπως λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰ βουλεύματα καὶ τὴν δικογραφίαν καὶ κρίνῃ περὶ τοῦ ὑπαλλήλου αὐτοῦ.

§32ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ἅμα ὡς ἐπεβλήθη ἡ αἴτησις αὕτη, ἐζήτησα τὰ βουλεύματα καὶ καταρτίζω φάκελλον, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ὁποίου θὰ γίνῃ ἡ παραπομπὴ τοῦ ὑπαλλήλου τούτου εἰς τὸ Συμβούλιον διὰ τὰ περαιτέρω.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Θανόπουλος «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, διατί ὁ ταμίας Καρδίτσης ἀρνεῖται πᾶσαν πληρωμὴν οἱανδήποτε καὶ ἐκ τῶν ἐπειγουσῶν δαπανῶν εἰς τὰς κοινότητας, ἀφοῦ πρὸ μηνῶν οἱ προϋπολογισμοὶ αὐτῶν ἐγκριθέντες κατέστησαν ὁριστικοί».

§34ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ὑποθέτω ὅτι δὲν θὰ ἔχῃ πλέον λόγον ἡ ἐπερώτησις αὐτή, διότι ὁ ταμίας Καρδίτσης κατέβαλε προσθέτως καί τινας δαπάνας τῆς διοικήσεως, ἐκείνας δηλ. αἱ ὁποῖαι ἦσαν ἐνδεδειγμέναι διὰ τὸν φωτισμὸν καὶ τὰ τοιαῦτα.

§35Α. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ὄχι μόνον δὲν κατέβαλεν, ἀλλ’ εἰμπορεῖ νὰ εἴπῃ τις ὅτι κατέστη τύραννος.

§36ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ὑποθέτω ὅτι δὲν θὰ ἔχητε νεωτέρας πληροφορίας.

§37Α. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχομεν πληροφορίας. Ἄλλως τε διαμαρτύρονται καὶ καταγγέλλουσι διαρκῶς καὶ σήμερον ἀκόμη οἱ πολῖται, ὅτι ὁ κύριος αὐτὸς ὄχι ταμίας εἶναι ἀλλὰ κἄτι ἄλλο. Τὸ ταμεῖον εἶναι πάντοτε κλειστόν· ἐπὶ πλέον, ὡς ἐκ τῶν ἐγγράφων ἀποδεικνύεται, ὁ κύριος ταμίας τὰ πάντα, καὶ νόμους ἀκόμη περιφρονεῖ, ὥστε νὰ καταβάλῃ εἰς τὴν Τράπεζαν π. χ. δραχμὰς 40.000 χωρὶς νὰ ἐκδοθῇ ὑπὸ τοῦ Δημάρχου τὸ ἔνταλμα, ἀκριβῶς, καὶ ἐπὶ τῷ λόγῳ καὶ μόνῳ, διότι ἔχει προσωπικὰς ἀφορμὰς κατὰ τοῦ Δημάρχου, ἐνῷ ἐξ ἄλλου ἐκ τοῦ ἀπολογισμοῦ τοῦ 1912 φέρεται εἰς βάρος καὶ καταλογίζει εἰς αὐτὸν 15.000 δραχμῶν. Καὶ ἐνῷ οὕτως χειρίζεται τὴν δημόσιον ὑπηρεσίαν, σᾶς καταγγέλλω ὑπευθύνως καὶ ἀντιθέτως πρὸς τὰς πληροφορίας ὑμῶν, ὅτι προσερχομένων πολλῶν, ἵνα ζητήσωσι τὰ ἀπολύτως ἀναγκαῖα ἔξοδα τῆς διοικήσεως, περὶ τῶν ὁποίων ἄλλως τε ὑπάρχει ἐγκύκλιος, ἐκεῖνος ἀρνεῖται πᾶσαν πληρωμήν. Καὶ ἤδη ἐγκαταλείποντες ὑμᾶς, κ. Ὑπουργέ, θὰ ἐπικαλεσθῶμεν τὴν συνδρομὴν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, διότι ὁ θεσμὸς περὶ κοινοτήτων κινδυνεύει νὰ παραλύσῃ. Καὶ ἕτερον ἀκόμη ἔχω, ὅτι ὁ ἐν λόγῳ ταμίας καταγίνεται εἰς ἄλλα ἔργα. Καὶ βεβαιώθητε ὅτι ὅλη ἡ πόλις τῆς Καρδίτσης καὶ ὁλόκληρος ἡ ἐπαρχία εἶναι ἀνάστατος, διότι τὸ ταμεῖον εἶναι ἀνοικτὸν ἀπὸ τῆς 11½ ἕως τῆς 12½ μ. μ. Ἐκτὸς τῆς μιᾶς ὥρας ταύτης ἄλλην ὥραν δὲν ἐργάζεται, διότι καταγίνεται τὴν μὲν ἡμέραν εἰς τὴν θήραν, ἀνοίγει δὲ τὸ ταμεῖον τὴν 11½ π. μ., καὶ μόνον, ὡς εἶπον, τὴν δὲ νύκτα εὑρίσκεται ἀείποτε πέριξ τῆς πρασίνης τραπέζης.

§38ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Αἱ παρατηρήσεις τοῦ κ. Συναδέλφου, οὐσιαστικῶς εἶναι εὔλογοι, ἀλλὰ δὲν εἶναι καὶ βάσιμοι. Μὴ λησμονῶμεν ὅτι οἱ ταμίαι, οἰκείᾳ βουλήσει, δὲν δύνανται νὰ δώσωσιν εἰς τοὺς Δήμους καὶ τὰς Κοινότητας τὰ ποσὰ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἀξιοῦσι νὰ λάβωσι, διότι ὀφείλουσι ταὐτοχρόνως νὰ μεριμνῶσι καὶ περὶ τῶν ὑποχρεώσεων τὰς ὁποίας ἔχουσιν οἱ Δῆμοι πρὸς τὸ Δημόσιον· ἑπομένως οἱ ταμίαι εἶναι περιωρισμένοι ὡς πρὸς τὴν διαχείρισιν τοῦ χρήματος, τὸ ὁποῖον προέρχεται εἰς αὐτοὺς ἕνεκα τῆς ἐνοικιάσεως τῶν φόρων τοῦ Δημοσίου. Ἑπομένως τὰ παράπονα οὐσιαστικῶς εἶναι εὔλογα, ἀλλὰ δὲν εἶναι καὶ βάσιμα.

§39Α. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ταμεῖον μίαν καὶ μόνην ὥραν εἶναι ἀνοικτόν, ἀπὸ τῆς 11½ ἕως τῆς 12½ μ. μ. Ἐπιμένω, ἐκεῖνος δὲ ὅστις θὰ προσέλθῃ πρὸ τῆς 11 καὶ ½ ἢ βραδύτερον, θὰ πεταχθῇ ὑπὸ τοῦ κλητῆρος πὺξ καὶ λάξ, ἀπὸ τὸ ταμεῖον. Ἐκεῖνο δὲ τὸ ὁποῖον ὑποστηρίζοντες λέγετε, ὅτι θέλουσι νὰ καλύψωσι τὰ χρέη, τὰ ὁποῖα ἔχουσιν οἱ Δῆμοι πρὸς τὸ Δημόσιον, δὲν εἶναι ἀληθῆ, διὰ τὴν Καρδίτσαν τοὐλάχιστον, διότι εἰς τοὺς πλείστους Δήμους δὲν ὑπάρχουσι τοιαῦτα ἀπέναντι τοῦ Δημοσίου.

§40Α. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπέβαλον καὶ ἐγὼ τὸ αὐτὸ μετὰ τοῦ κ. Συναδέλφου ἐρώτημα, διότι τὸ ζήτημα τοῦτο εἶναι σπουδαιότατον, ἀφορᾷ δὲ οὐ μόνον τὸν ταμίαν Καρδίτσης ἀλλὰ τοὺς ταμίας καὶ ὅλων τῶν ἄλλων ἐπαρχιῶν, ὁπόθεν καθ’ ἑκάστην διαβιβάζονται ὑπὸ τῶν κοινοτικῶν Ἀρχῶν παράπονα. Τὸ ζήτημα ἑπομένως χρήζει γενικωτέρας μερίμνης καὶ ἰδιαιτέρας προσοχῆς ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, διότι πρόκειται περὶ τῆς καλῆς ἢ μὴ λειτουργίας τοῦ θεσμοῦ τῶν κοινοτήτων. Χθὲς ἀκριβῶς εἶχον ἐπιστολὰς πολλῶν Προέδρων κοινοτήτων ἐκ τῆς ἐπαρχίας μου, ἰδίᾳ δὲ τοῦ Προέδρου τῆς κοινότητος Νεμέας, ὁ ὁποῖος λέγει ὅτι μέχρι τῆς στιγμῆς ταύτης ἔχει καταβάλει 3.000 δραχ. ἐξ ἰδίων του, καὶ ἐν τούτοις δὲν ἔχει λάβει οὔτε ὀβολόν, καίτοι ὁ ταμίας ἔχει εἰσπράξει 15.000 δραχμῶν διὰ λογαριασμὸν τῆς Κοινότητος Νεμέας. Ἐὰν ἐξακολουθήσῃ ἡ κατάστασις αὐτή, πᾶς τις δύναται νὰ ἐννοήσῃ τί θέλει ἐπακολουθήσει· Θὰ ἐπακολουθήσῃ ἀσφαλῶς παραίτησις ὁλοκλήρου τοῦ κοινοτικοῦ Συμβουλίου, τὸ ὁποῖον βεβαίως δὲν ἐννοεῖ νὰ παραμένῃ ἀδιάφορον. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔχει καθῆκον νὰ διατάξῃ τὴν πληρωμὴν τοὐλάχιστον τῶν ἀπαραιτήτων δαπανῶν, ἄνευ τῶν ὁποίων καὶ ἡ διοίκησις καὶ αἱ κυριώτεραι κοινοτικαὶ ἀνάγκαι εἶναι ἀδύνατον νὰ διεξαχθῶσιν.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Γκλαβᾶς «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, 1) τίνα μέτρα ἔλαβεν ὅπως βελτιωθῇ ἡ συγκοινωνία Πύργου–Πηνείας καθὼς καὶ Ἀμαλιάδος–Πηνείας καὶ 2) διατί δὲν τοποθετεῖται τηλεγραφητὴς εἰς τὸ πρὸ διετίας ἀργοῦν τηλεγραφεῖον τῆς κοινότητος Δούκα τῆς Ἠλείας, οὗ ἕνεκα πολλαπλᾶ συμφέροντα παραβλάπτονται».

§42Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Θὰ ληφθῶσι μέτρα.

§43Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Τὸ ἐρώτημα ἀποβλέπει εἰς τὸ ζήτημα τῆς συγκοινωνίας, τῆς ὁδοποιΐας. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔχω νὰ συστήσω εἶναι νὰ σᾶς παρακαλέσω, ὅπως τὸ ταχύτερον ψηφισθῇ ὁ νόμος περὶ συγκοινωνίας, διότι εἶναι ἀνάγκη κατεπείγουσα.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Χριστόπουλος «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, διατί δὲν ἐπληρώθησαν οἱ δικαιοῦχοι ἐξ ἐπιτάξεως κτηνῶν, ἀφοῦ ἀκούονται ἀκόμη παράπονα, ἰδίᾳ δ’ ἐκ Μακεδονίας ὅπου οἱ δικαιοῦχοι εἶναι, ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον, πρόσφυγες καὶ ἔμποροι, διαθέσαντες τὰ κεφάλαιά των διὰ τὴν ἀγορὰν κτηνῶν, τὰ ὁποῖα ἐπετάχθησαν ὑπὸ τοῦ Κράτους».

§45Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Ἐδόθησαν πανταχοῦ ἐγκύκλιοι διαταγαί.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Βελέντζας «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν καὶ παρακαλεῖ αὐτὸν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, 1) ἂν σκοπῇ νὰ προαγάγῃ εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ τοὺς ἀπὸ τοῦ Νοεμβρίου π. ἔ. ὑπηρετοῦντας ἐν τῷ βαθμῷ τούτῳ μονίμους ἀνθυπασπιστάς, ἀφοῦ οἱ μετ’ αὐτῶν προβιβασθέντες ἔφεδροι ἀνθυπασπισταὶ προήχθησαν εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ, καὶ 2) ἂν πρὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ νόμου περὶ στρατιωτικοῦ σχολείου θὰ προαγάγῃ εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ τοὺς μονίμους ὑπαξιωματικούς, οἵτινες ὑπηρετήσαντες ὡς τοιοῦτοι κατὰ τοὺς δύο ἢ τὸν ἕτερον τῶν πολέμων, παρελείφθησαν ἐλλείψει ἐκθέσεων τῆς προαγωγῆς εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ».

§47ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Εἰς τὸ πρῶτον ἐρώτημα ἡ ἀπάντησις εἶναι καταφατική. Ἅμα συμπληρωθῇ τὸ ἔτος θὰ προαχθῶσιν οἱ ἀνθυπασπισταί. Περὶ τῶν ἐφέδρων δὲν δύναμαι νὰ ἀπαντήσω σήμερον.

§48Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Αὐτοὶ ἔπρεπε νὰ προαχθῶσι κατὰ τὸν Ἰούλιον, ἀλλὰ δὲν ἐγένοντο προαγωγαί, διότι δὲν εἶχον ἐξετασθῆ τὰ παράπονα, τὰ ὁποῖα εἶχον ὑποβληθῆ εἰς τὴν ἐπιτροπήν.

§49ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Νὰ περιμένωσιν.

§50Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Νὰ ἀκούσητε παρακαλῶ. Ἀπὸ ἕξ μηνῶν εἶναι αὐτὴ ἡ δουλειά. Οἱ προαχθέντες κατὰ τὸν Ἰούλιον εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ πρέπει νὰ συμπληρώσωσι τὸ ἔτος διὰ νὰ προαχθῶσιν, ἐνῷ οἱ ἄλλοι καίτοι ἔχουσι τὰ αὐτὰ δικαιώματα καὶ τὰ αὐτὰ προσόντα μένουσιν ἐν τῷ αὐτῷ βαθμῷ.

§51ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Θὰ προαχθῶσι μετὰ ἕνα μῆνα.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Βελέντζας «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἂν δὲν ἤθελεν εἶσθαι ἀπὸ πάσης ἀπόψεως σκοπιμώτερον νὰ καταλάβωσι τὰς θέσεις τῶν φυλάκων τοῦ ἀρχαιολογικοῦ μουσείου Δελφῶν οἱ τραυματίαι τοῦ πολέμου Ἰωάννης Δ. Καραγιάννης καὶ Ἀναστάσιος Ι. Κολομβότσος, οἵτινες ἐκ τῶν τραυμάτων των κατέστησαν ἀνίκανοι πρὸς πᾶσαν ἄλλην ἐργασίαν καὶ τῶν ὁποίων ὁ διορισμὸς συνεστήθη διὰ τῶν ὑπ’ ἀριθ. 48 καὶ 49 ἐ. ἔ. ἀναφορῶν τοῦ Προέδρου τῆς κοινότητος Δελφῶν».

§53Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Οἱ φύλακες τοῦ Μουσείου τῶν Δελφῶν ὑπηρετοῦσιν ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν, κατέστησαν δὲ εἰδικοί, δὲν ἀρκεῖ δὲ ἡ πρότασις τοῦ Ἐφόρου διὰ νὰ προβῶ εἰς τὴν ἀπόλυσιν.

§54Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Τότε νὰ λάβητε ἄλλην πρόνοιαν δι’ αὐτούς.

§55Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Μάλιστα.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Χριστόπουλος «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, τί ἀπεφασίσθη κατόπιν τῶν ἐπανειλημμένων παραστάσεών του διὰ τὴν κατασκευὴν τοῦ ὑπολοίπου τμήματος τῆς ὁδοῦ Κορίνθου–Σοφικοῦ (Γκιόζα–Σοφικοῦ) καὶ ἂν θὰ συμπεριληφθῇ αὕτη μεταξὺ τῶν κατασκευασθησομένων ὁδῶν».

§57Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Διετάχθη ἡ ὑποβολὴ μελέτης.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Χριστόπουλος «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἐὰν ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν τὰ παράπονα τῶν κατοίκων Κιάτου διὰ τὴν μετάθεσιν τοῦ σχολάρχου Βαμπούλη καὶ τοῦ ἑλληνοδιδασκάλου Κοζάκου, οἵτινες λόγῳ τοῦ ζήλου μεθ’ οὗ ἐξεπλήρωσαν τὸ καθῆκόν των καὶ τῆς τελείας ἐπιστημονικῆς των μορφώσεως, ἐπέσυραν τὴν ἐκτίμησιν ὁλοκλήρου τῆς κοινωνίας Κιάτου, ἥτις διὰ τοῦτο ζητεῖ τὴν μὴ μετάθεσιν αὐτῶν, ἀφοῦ μάλιστα ὁ σχολάρχης Βαμπούλης δὲν ἐζήτησε μόνος τὴν μετάθεσίν του, ὡς λέγει τὸ Β. Διάταγμα».

§59Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἡ ἀναφορὰ τῶν κατοίκων Κιάτου ἐστάλη εἰς τὸ Ἐποπτικὸν Συμβούλιον, τὸ ὁποῖον εἶναι ἁρμόδιον νὰ προτείνῃ τὴν μετάθεσιν τοῦ εἰρημένου σχολάρχου. Ὡς φαίνεται ὅμως ἐκ τῆς προτάσεως τοῦ Ὑπουργείου, ὁ σχολάρχης αὐτὸς μετετέθη τῇ αἰτήσει του. Περὶ τοῦ ἑλληνοδιδασκάλου Κοζάκου σᾶς πληροφορῶ ὅτι ἡ ἀναφορὰ ἀπεστάλη σήμερον πρὸς τὸ Ἐποπτικὸν Συμβούλιον.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Καρπετόπουλος «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν διὰ τὴν ἔλλειψιν ἀσφαλείας ἐν Ἄργει ὡς ἐκ τῆς ἀριθμητικῶς ἀσθενοῦς ἀστυνομικῆς δυνάμεως».

§61Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν τῇ ἰδιαιτέρᾳ μου ἐπαρχίᾳ ἔχει διατεθῇ πολὺ ἐλαχίστη δύναμις χωροφυλάκων, ὥστε ἡ ἀσφάλεια νὰ μὴ εἶναι σεβαστὴ οὔτε ἐν τῇ πόλει τοῦ Ἄργους οὔτε ἐν τοῖς δήμοις. Τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὴν στενοχωρίαν, εἰς ἣν εὑρίσκεται ἡ ὑπηρεσία, μὴ δυναμένη νὰ διαθέσῃ πλειοτέραν δύναμιν, ἀλλ’ ὅπως δήποτε πρέπει νὰ ληφθῇ πρόνοια. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ μάλιστα ταύτῃ θὰ συστήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ παραιτηθῇ τῆς ἰδέας ὅτι δύναται ν’ ἀσφαλίσῃ τὰς πόλεις καὶ τὴν ὕπαιθρον χώραν διὰ τῶν ναυτοφυλάκων, οἵτινες εἶναι ἐντελῶς ἀκατάλληλοι. Αὐτοὶ πρέπει νὰ ἀποσταλῶσιν εἰς τὰς οἰκίας των καὶ νὰ ἐξέλθωσιν οἱ σπουδάζοντες εἰς τὴν Σχολὴν 2.000 χωροφύλακες διὰ τὴν ἀσφάλειαν τῆς Χώρας.

§62ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὡς πρὸς τὸ εἰδικὸν ζήτημα, πράγματι ὑπάρχει ἀνεπάρκεια δυνάμεως ἀστυνομικῆς. Προσωρινῶς ἐγένετο ἐνίσχυσις διὰ ναυτοφυλάκων συνεπείᾳ πολλῶν συστάσεων. Τούτους καὶ ἐγὼ δὲν θεωρῶ ὡς πρότυπα διὰ τὴν ἀσφάλειαν τῆς τάξεως, οὔτε τῶν πόλεων οὔτε τῆς ὑπαίθρου χώρας. Ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ἐκπαιδευομένους ἐν τῇ Σχολῇ, βεβαιωθῆτε ὅτι συνετάμη τόσον ὁ χρόνος τῆς ἐκπαιδεύσεώς των, ὥστε νὰ μὴ ἐπιτρέπηται ἄλλη συντομία.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Ν. Χαριτᾶτος, Α. Μπασιᾶς καὶ Ν. Ραυτόπουλος «παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἐὰν θὰ ληφθῇ πρόνοια ν’ ἀπονεμηθῇ σύνταξις εἰς τὰς ἀναξιοπαθούσας οἰκογενείας τῶν ῥιζοσπαστῶν Λιβαδᾶ, Μομφεράτου καὶ Ζερβοῦ».

§64ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Θὰ εἰσηγηθῶ τὸ ζήτημα εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον καὶ κατόπιν θὰ σᾶς ἀπαντήσω.

§65Ν. ΧΑΡΙΤΑΤΟΣ. Πρὶν ἢ ὅμως ὁ Λιβαδᾶς ἀποθάνῃ τῆς πείνης.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Σοκόλης «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, διατί δὲν δίδει τὴν ἄδειαν εἰς τὸν δυστυχῆ τραυματίαν καὶ ἀνίκανον ἐργασίας Ἀλέξανδρον Σπίνουλαν ν’ ἀνοίξῃ μικρὸν μαγαζεῖον εἰς τὸ νέον φρούριον Κερκύρας».

§67ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τὸ Φρουραρχεῖον Κερκύρας ἀνέφερεν ὅτι οὐδὲν οἴκημα ὑπάρχει ἐν τῷ φρουρίῳ Κερκύρας, διότι πάντα τὰ οἰκήματα, οὐδὲ τῶν ὑπογείων ἐξαιρουμένων, κατελήφθησαν ὑπὸ τῶν προσφύγων. Τοῦτο διετάχθη ἡ ἀστυνομία Κερκύρας νὰ ἀνακοινώσῃ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον.

§68Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Αὐτὸς ζητεῖ μικρὰν ἀποθήκην ἐν τῇ ὁποίᾳ μόλις χωροῦσι δύο ἄτομα· ὥστε δὲν ἔχει νὰ πάθῃ τίποτε ἡ ὑπηρεσία τῶν προσφύγων.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Κουτούπης «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, διατί φέρουσι τὰ στρατολογικὰ γραφεῖα ἀντιρρήσεις κατὰ τῆς ἀπολύσεως τῶν ἀπαλλαγέντων τῆς κλάσσεως τοῦ 1913».

§70ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Παρακαλῶ νὰ ὁρισθῇ περὶ τίνων στρατολογικῶν γραφείων πρόκειται.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λ. Μουζάκης «παρακαλεῖ, τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, ἵνα πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, τί ἐνήργησεν ἐπὶ τῆς τηλεγραφικῆς ἀναφορᾶς τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου Ζακύνθου διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῆς ἀτμοπλοϊκῆς συγκοινωνίας τῆς νήσου, καθότι, εἴτε ἕνεκα τοῦ συναγωνισμοῦ μεταξὺ τῶν διαφόρων ἀτμοπλοϊκῶν ἑταιριῶν, εἴτε ἕνεκα ἄλλων λόγων, οἵτινες ἀφορῶσι τὰ ἴδια αὐτῶν συμφέροντα, κατώρθωσαν αὗται, ὥστε ἡ Ζάκυνθος νὰ μὴ συγκοινωνῇ παρὰ ἐπὶ δύο μόνον ἡμέρας ἑκάστης ἑβδομάδος μετὰ τοῦ Πειραιῶς–Πατρῶν. Συμβαίνει δ’ ἐπὶ πλέον τὸ ἑξῆς ἄτοπον· νὰ καταπλέωσιν ἕκαστον Σάββατον τέσσαρα ἀτμόπλοια, ἤτοι τὸ τῆς Πυλάρου, τῆς Κυκλαδικῆς, τῆς Ἀχαϊκῆς καὶ τοῦ Γουδῆ, τὴν δὲ Κυριακὴν τὰ τοῦ Τζὼν καὶ Γιαννουλάτου, τὰς δὲ λοιπὰς ἡμέρας τῆς ἑβδομάδος οὐδεμία νὰ ὑπάρχῃ συγκοινωνία. Ἀντιλαμβάνεται δὲ βεβαίως ὁ κ. Ὑπουργὸς ὁποίων ζημιῶν εἰς τὰ ἐμπορικὰ καὶ ἰδιωτικὰ συμφέροντα γίνεται πρόξενος ἡ ἀκαταστασία αὕτη τῶν διαφόρων δρομολογίων τῶν ἀτμοπλοϊκῶν ἑταιριῶν. Παρακαλῶ ὅθεν καὶ ἐγὼ τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, ὅπως ἐπεμβῇ ἁρμοδίως πρὸς ἄρσιν τοῦ ἀτόπου τούτου, ὅπερ συμβαίνει ἐν τῇ ἰδιαιτέρᾳ μου πατρίδι».

§72Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Ἀτυχῶς δὲν πρόκειται περὶ ἀγόνων γραμμῶν, δι’ ἃς πληρώνομεν ἐπιχορήγησιν, ἵνα ἔχωμεν δικαίωμα κανονισμοῦ τῶν δρομολογίων. Ἐν πάσῃ περιπτώσει θὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὰ ὑποβαλλόμενα παράπονα καὶ θὰ συστήσωμεν τὰ δέοντα ταῖς ἑταιρίαις πρὸς καλλιτέρευσιν τῆς συγκοινωνίας.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Σ. Βακράτσας καὶ Δ. Μπουρνιᾶς, «παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, τίνα μέτρα ἔλαβε πρὸς περιορισμὸν κατὰ τῆς ἐνσκηψάσης ἐπιδημίας εὐλογίας μεταξὺ τῶν προσφύγων ἐν Σκοπέλῳ, καὶ ἂν διέταξε τὸν δαμαλισμὸν αὐτῶν». Ἀπών. Διαγράφεται. Ὁ κ. Ι. Βέρροιος «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, διατί οἱ δημόσιοι ταμίαι τοῦ Κράτους ἀρνοῦνται νὰ πληρώσωσιν εἰς τὰ κοινοτικὰ συμβούλια μέρος τοὐλάχιστον τῶν πρὸ πολλοῦ ἐκ διαφόρων ἐσόδων εἰσπραχθέντων χρημάτων, ἀνηκόντων εἰς τὰς κοινότητας».

§74Ι. ΒΕΡΡΟΙΟΣ. Καταγγέλλω τὴν περίστασιν, διότι ὁ ταμίας ἀρνεῖται νὰ πληρώσῃ εἰς τὴν κοινότητα Λεχαινῶν μέρος τοὐλάχιστον τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον ἔχει εἰσπράξει. Δὲν εἶναι δὲ μόνα τὰ παράπονα αὐτά· εἶναι γενικὰ ὅλων τῶν κοινοτικῶν συμβουλίων. Πρέπει λοιπὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ πρόνοιαν περὶ τοῦ ζητήματος τούτου, διότι αἱ κοινότητες ἐφ’ ὅσον δὲν λαμβάνουσι μέρος τι τῶν χρημάτων, τὰ ὁποῖα ἀνήκουσιν εἰς τὸ Δημόσιον, δὲν δύνανται νὰ διοικηθῶσι.

§75ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι οἱ ταμίαι φέρονται μετὰ πολλῆς φειδωλίας πρὸς τὰς κοινότητας. Διὰ τοῦτο εὑρίσκομαι εἰς τὴν ἀνάγκην καὶ ἐδῶ δημοσίᾳ νὰ ἐνισχύσω τὴν παράκλησιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ πρὸς τὸν κ. Συνάδελφον.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Βελέντζας «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἂν ἔλαβε γνῶσιν καὶ τί ἐνήργησεν κατὰ τοῦ ἐνοικιαστοῦ τοῦ ἰχθυοτροφείου Κεντρικὴ Βασιλάδιον, ὅστις χρησιμοποιεῖ ὡς μέσα ἁλιείας συρματοπλέγματα ἀπαγορευόμενα παρὰ τῆς διακηρύξεως, καὶ τὰ ὁποῖα, ἐκτὸς τοῦ ὅτι εἶναι καταστρεπτικὰ τοῦ γόνου τῶν ἰχθύων λόγῳ τῆς πυκνότητος αὐτῶν καὶ προξενοῦσιν ἐλάττωσιν τῆς εἰς τὸ μέλλον προόδου τῶν ἰχθυοτροφείων δι’ ὑπερμέτρου καὶ βεβιασμένης ἁλιεύσεως, ἀλλὰ ἡ χρῆσις αὐτῶν γίνεται πρόξενος ζημίας εἰς τοὺς ἐνοικιαστὰς τῶν ἄλλων ἰχθυοτροφείων, οἵτινες ἁλιεύουσιν ἐκ τῆς αὐτῆς θαλάσσης, χωρὶς τὸ πλεονέκτημα τῆς διὰ τεχνητῶν ῥευμάτων ὑπερμέτρου καὶ βεβιασμένης ἁλιεύσεως».

§77Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ὁ Ἰταλὸς ἰχθυολόγος κρίνει ὅτι τὰ συρματοπλέγματα δὲν εἶναι ἐπιζήμια· τοὐναντίον συνέστησε νὰ γίνῃ χρῆσις αὐτῶν, ἔστω καὶ δοκιμαστικῶς.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Βελέντζας «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, 1ον) ἂν σκοπῇ νὰ λάβῃ μέτρα πρὸς βελτίωσιν τοῦ κλάδου τῆς λιμενοφυλακῆς, καὶ 2ον) ἂν σκοπῇ νὰ παραχθῇ ἠθικὴ ἀμοιβὴ εἰς τοὺς πτυχιούχους ἐφέδρους τῆς ἀπογραφῆς ἀπὸ τοῦ 1900–1908, οἵτινες μετέσχον τῶν δύο ναυμαχιῶν καὶ ὑπηρέτησαν καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τῆς ἐπιστρατεύσεως».

§79Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Μελετῶ τὰ σχετικὰ μέτρα περὶ διοργανώσεως τοῦ κλάδου καὶ προσεχῶς θὰ λάβω τὴν τιμὴν νὰ εἰσηγηθῶ ταῦτα εἰς τὴν Βουλήν.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Βελέντζας «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἂν σκοπῇ νὰ διατάξῃ τὴν ἐνέργειαν τῶν ἀπὸ τοῦ 1912 ματαιωθεισῶν προαγωγικῶν ἐξετάσεων τῶν δημοδιδασκάλων, ἐφαρμόζων τὰς νομικὰς διατάξεις τοῦ νόμου περὶ προαγωγῆς αὐτῶν».

§81Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Εἶναι γνωστὸν ὅτι αἱ διατάξεις περὶ προαγωγικῶν ἐξετάσεων δὲν ἰσχύουσιν μετὰ τὴν ἔκδοσιν τοῦ νομοθετικοῦ διατάγματος, εὐθὺς ὅμως ὡς ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον, θέλουσι διαταχθῆ αἱ προαγωγικαὶ ἐξετάσεις.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Καντιάνης «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἂν ἔλαβε γνῶσιν ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων τῆς κοινότητος Μουζούστης, δι’ ἧς αἰτεῖται ἡ ἐπισκευὴ τῆς ὁδοῦ Μουζούστης–Γαργαλιάνων καὶ τί ἐπὶ ταύτης ἐνήργησεν ἢ τί προτίθεται νὰ ἐνεργήσῃ, πρὸς ταχεῖαν ἐπισκευὴν τῆς ἀδιαβάτου καταστάσης ταύτης ὁδοῦ, ἧς τὸ μῆκος εἶναι ἐλάχιστον ἄλλως».

§83Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Μάλιστα, ἐφ’ ὅσον πρόκειται περὶ συντηρήσεως θὰ γίνῃ.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Καντιάνης «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ τὸν πληροφορήσῃ τίνα ἀπόφασιν ἔλαβεν ἢ μέλλει νὰ λάβῃ περὶ τῶν μετὰ τὴν ἀναθεώρησιν τῶν πινάκων προβιβασθέντων κατ’ ἐκλογὴν ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν, οἵτινες οὕτω ἀνέκτησαν μὲν τὴν ἀρχαιότητά των, ἀφ’ οὗ χρόνου εἶχον παραλειφθῆ, δὲν ἐνεγράφησαν ὅμως εἰς τοὺς πίνακας τῶν προβιβαστέων, καίτοι εἰσὶν ἀρχαιότεροι τῶν ἐγγεγραμμένων, λαμβανομένης ὑπ’ ὄψιν τῆς σειρᾶς, ἣν ἔλαβον μετὰ τὸν προβιβασμὸν αὐτῶν.

§85ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἀπόφασιν νέαν δὲν ἔλαβον· ἅμα ὡς λάβω τοιαύτην θὰ τὴν ἀκούσῃ ἡ Βουλή.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Περρωτῆς «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας· τίνα ἀπόφασιν ἔλαβεν ὡς πρὸς τοὺς ὑποψηφίους διὰ τὴν Τηλεγραφικὴν Σχολήν».

§87Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Οὐδεμίαν ἀκόμη.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τσακόπουλος. Ἀπών. Ὁ κ. Δ. Γκλαβᾶς «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἐπὶ τίνος ἐννόμου δικαιώματος βασιζόμενος παρήγγειλε τὸν Νομάρχην Ἀχαΐας καὶ Ἤλιδος διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθμοῦ 27654 ἐ.ἔ. ἐγγράφου του νὰ μὴ κοινοποιήσῃ τὸν διορισμὸν πρὸς τοὺς δημοδιδασκάλους Καλαβρύτων καὶ Καστριῶν Γεωργίου Πανοπούλου καὶ Π. Ἀναγνωστοπούλου, ἀφοῦ ἡ σχετικὴ τοῦ τοπικοῦ συμβουλίου περὶ διορισμοῦ των πρᾶξις ἐδημοσιεύθη ἐν τῷ ἀπὸ 4 Ὀκτωβρίου ἐ. ἔ. φύλλῳ τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ἀφοῦ ὡς γνωστὸν ἡ πρότασις τοῦ οἰκείου ἐπιθεωρητοῦ προεκλήθη δι’ ὑπευθύνου τηλεγραφικῆς παραγγελίας, ὅπως συμπληρωθῶσιν αἱ χηρεύουσαι θέσεις».

§89Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Θὰ ἀπαντήσω, εὐθὺς ὡς μελετήσω τὸν σχετικὸν φάκελλον.

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Βρατσᾶνος «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, διατί δὲν ἐδημοσιεύθησαν αἱ ἐκθέσεις τῶν κριτικῶν ἐπιτροπῶν ἐπὶ τῶν διδακτικῶν βιβλίων, διὰ τοὺς δύο διαγωνισμοὺς τοῦ 1912–1913, αἵτινες κατὰ τὸν ͵ΓΣΑʹ νόμον ἔδει νὰ δημοσιευθῶσιν ἐντὸς τριμήνου».

§91Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ὅλαι αἱ ἐκθέσεις εὑρίσκονται ἐν τῷ Ἐθνικῷ Τυπογραφείῳ, ἀλλ’ ἕνεκα πληθώρας ὕλης τῆς τρεχούσης ὑπηρεσίας τὸ Ἐθνικὸν Τυπογραφεῖον δὲν δύναται νὰ ἐπαρκέσῃ. Αἱ δὲ ἐκθέσεις διὰ τὰ βιβλία τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως εὑρίσκονται ἐν χερσὶ τῆς ἐπιτροπῆς ἀκόμη.

§92Δ. ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Δὲν νομίζετε ὅτι εἶναι ἔκνομον αὐτό, ἀφοῦ ὁ νόμος ὁρίζει ἐντὸς τριῶν μηνῶν;

§93Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ναί, ἀλλὰ πᾶς νόμος ὁρίζει τὸ δυνατόν, ἀλλ’ ἀφοῦ ἦτο ἀδύνατον νὰ γίνῃ, τί ἠθέλετε νὰ κάμω;

§94Δ. ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Ἔπρεπε νὰ ληφθῇ μέτρον νὰ δοθῶσιν εἰς τυπογραφεῖα ἰδιωτικά.

§95Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Δὲν λέγει τοῦτο ὁ νόμος.

§96Δ. ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Ναί, ἀλλ’ οἱ θέλοντες νὰ συγγράψωσι νέα βιβλία, δὲν δύνανται νὰ ἴδωσιν τὴν κρίσιν τῆς ἐπιτροπῆς.

§97Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Σᾶς δίδω τὴν πληροφορίαν ὅτι δυνάμει τοῦ νόμου ὑπέβαλα Β. Διάταγμα πρὸς ἔκδοσιν δελτίου τοῦ Ὑπουργείου καὶ θὰ ληφθῇ πρόνοια ἵνα δημοσιεύωνται ὅλαι αἱ ἐκθέσεις ἐν παραρτήματι αὐτοῦ.

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Βρατσᾶνος ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, διατί ἀργεῖ ἡ ΙϚʹ Δημοτικὴ σχολὴ θηλέων.

§99Δ. ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Ἡ ΙϚʹ σχολὴ θηλέων ἔχει καταντήσει μαγικὴ εἰκών. Ὑπάρχει χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ. Ἀπὸ τοῦ παρελθόντος ἤδη Ἀπριλίου ἡ μία τάξις λειτουργεῖ εἰς ἓν δημοτικὸν σχολεῖον καὶ ἡ ἄλλη ἀλλαχοῦ.

§100Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Παρηγγέλθη ὁ ἰδιοκτήτης νὰ ἐνεργήσῃ τὰς ἐπισκευὰς καὶ ἐνήργησε μέρος τῶν ἐπισκευῶν, ἀλλ’ ἡ ὑπηρεσία ἐφρόνει ὅτι ἔπρεπε νὰ συμπληρώσῃ αὐτάς. Ὁ ἰδιοκτήτης ἀντέστη, ὑπάρχει δὲ διαφωνία μεταξὺ ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου καὶ ἰδιοκτήτου. Ἐν τούτοις ἵνα μὴ παρατείνηται ἡ κατάστασις, ἐζήτησα τὸν φάκελλον, ὅπως διατάξω τὴν ἐπάνοδον τοῦ σχολείου εἰς τὸ οἴκημα τὸ ὁποῖον ἐπεσκευάσθη ὅπως δήποτε, αἱ δὲ ἄλλαι ἐπισκευαὶ θὰ ἐνεργηθῶσιν καθ’ ὃν χρόνον διακοπῶσι τὰ μαθήματα.

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ λοιπαὶ ἐρωτήσεις ἀναβάλλονται διὰ τὴν αὔριον, διότι συνεπληρώθη τὸ κατὰ τὸν Κανονισμὸν χρονικὸν ὅριον. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας·

§102Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Πρὸ πολλοῦ ἔχει ὑποβληθῆ εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον περὶ συστάσεως χημικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ναυστάθμου. Θὰ παρεκάλουν ὅπως ὁρισθῇ προθεσμία τριήμερος, ἵνα ἡ ἐπιτροπὴ ὑποβάλῃ τὴν ἔκθεσίν της.

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν· δέχεται τὴν πρότασιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ.

§104ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§106Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν σχέδιον νόμου 1) «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν νόμων περὶ ὀργανισμῶν τῶν Πανεπιστημίων» καὶ 2) «περὶ παρατάσεως τοῦ χρόνου τῆς ἐγγραφῆς τῶν φοιτητῶν». Διὰ τῶν διατάξεων μᾶλλον τούτων, αἱ ὁποῖαι προχείρως ὑποβάλλονται, διότι πλῆρες νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον νὰ τροποποιῇ τοὺς ὀργανισμοὺς τῶν Πανεπιστημίων δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποβληθῇ νῦν, λαμβάνεται πρόνοια περὶ τῶν ἑξῆς· πρῶτον ἐπανιδρύεται ἡ Ἀστυκλινικὴ κατ’ ἐπίμονον αἴτησιν τῆς ἰατρικῆς σχολῆς καὶ μετὰ ἐπανειλημμένα ἔγγραφα αὐτῆς. Δεύτερον ἡ τασσομένη προθεσμία πρὸς ἔκδοσιν συγγραμμάτων ὑπὸ τῶν καθηγητῶν παρατείνεται ἐπὶ διετίαν. Τρίτον ἡ διάταξις περὶ διαιρέσεως τῆς Νομικῆς σχολῆς, εἰς Νομικὴν σχολὴν καὶ εἰς σχολὴν Πολιτικῶν ἐπιστημῶν, ἡ ὁποία ὁρίζει ὅτι ἐντὸς τριετίας πρέπει νὰ ἀποφασίσῃ ὁ Ὑπουργός, τροποποιεῖται κατὰ τοῦτο· ὅτι ἀπαλείφεται τὸ «ἐντὸς τῆς τριετίας» καὶ μετὰ γνωμοδότησιν τῆς σχολῆς μὴ ὑποχρεωτικήν, τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον καὶ ὄχι ὁ Ὑπουργὸς θέλει ἀποφασίσει περὶ διαιρέσεως ἢ μή. Τὰ φροντιστηριακὰ τέλη μετριαζόμενα καθορίζονται οὕτω· οἱ μὲν φοιτηταὶ τῆς Νομικῆς καὶ Ἰατρικῆς θέλουσι δίδει 40 δραχμὰς κατ’ ἔτος, οἱ δὲ τῶν ἄλλων σχολῶν 30 δραχμάς, καταβλητέας τὰς ἡμίσεις μὲν κατὰ τὸν χρόνον τῆς ἐγγραφῆς τὰς ἑτέρας δ’ ἡμίσεις κατὰ τὸν χρόνον τῆς ἀνανεώσεως τῆς ἐγγραφῆς των. Ἐπίσης λαμβάνεται πρόνοια διὰ τοὺς φοιτητάς, οἱ ὁποῖοι λόγῳ ἀσθενείας δὲν προσήρχοντο εἰς τμηματικὴν ἐξέτασιν, καὶ ὁρίζεται ὅτι, ἐὰν ἀσθενήσῃ φοιτητής τις καὶ ἀποδειχθῇ διὰ προσκομίσεως πιστοποιητικοῦ ὑπογεγραμμένου ὑπὸ δύο ἰατρῶν ἐνόρκως βεβαιούντων τοῦτο, νὰ δύνανται νὰ προσέλθωσιν εἰς ἐξετάσεις ἀντὶ τοῦ Ὀκτωβρίου τὸν Ἰανουάριον. Διὰ μεταβατικῶν ἐπίσης διατάξεων ὁρίζεται ὅτι φοιτηταὶ ὑπηρετήσαντες ἐν τῷ στρατῷ ὡς ἐπίστρατοι καὶ μὴ δυνηθέντες νὰ προσέλθωσιν εἰς τμηματικὰς ἐξετάσεις τὸν Ὀκτώβριον, δύνανται νὰ προσέλθωσι τὸν Ἰανουάριον καὶ τοῦτο διότι ἡ στρατιωτικὴ αὐτῶν ὑπηρεσία παρετάθη καὶ δὲν ἠδυνήθησαν νὰ προσέλθωσι τὸν Ὀκτώβριον. Καὶ τελευταῖον ἀπαλλάσσονται τῆς καταβολῆς τῶν πρὸς ἐγγραφὴν ἢ ἀνανέωσιν τῆς ἐγγραφῆς ἐκπαιδευτικῶν τελῶν, ὡς καὶ τῶν ἐπὶ πτυχίῳ, οἱ ἐκ Θράκης καὶ Μικρᾶς Ἀσίας φοιτηταί, οἱ ὁποῖοι ὡς πρόσφυγες δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ καταβάλωσι ταῦτα. Ἔχω ἐπίσης τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ περὶ ἱδρύσεως εἰδικοῦ ἀρχαιολογικοῦ ταμείου ΓΨΚΘʹ νόμου τοῦ 1910», ἐνισχυομένου κατά τι, ἀφοῦ θὰ ἐπεκταθῇ ἡ ἀρχαιολογικὴ ὑπηρεσία καθ’ ὅλην τὴν Νέαν Ἑλλάδα. Ἐπίσης λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω σχέδιον νόμου «περὶ πληρωμῆς εἰσιτηρίων εἰς τὰ Μουσεῖα καὶ ἀρχαιολογικοὺς τόπους τοῦ Κράτους. Τὸ ἔσοδον τοῦτο θὰ εἰσάγηται εἰς τὸ Ἀρχαιολογικὸν Ταμεῖον. Ἐν πλείσταις μέρεσιν ἰσχύει ἡ πληρωμὴ εἰσιτηρίων εἰς τὰ Μουσεῖα.

§107Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Ἐν Γαλλίᾳ ὄχι.

§108Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἰσχύει ἐν Ἰταλίᾳ. Ἡμεῖς παρακολουθοῦντες τὴν Ἰταλίαν εἰς τοῦτο, ὁρίζομεν εἰσιτήρια. Ἀφήνομεν ὅμως ἐλευθέραν τὴν εἴσοδον εἰς ὡρισμένας ἡμέρας χάριν τοῦ λαοῦ, ὁ ὁποῖος θὰ δύναται νὰ προσέρχηται δωρεὰν κατὰ τὰς ἡμέρας ἐκείνας· ἐπίσης δωρεὰν θὰ ἐπιτρέπηται ἡ εἴσοδος εἰς τοὺς εἰσερχομένους εἰς τὰ Μουσεῖα πρὸς σπουδήν, ὡς καὶ εἰς τοὺς μαθητὰς ἐπισκεπτομένους τὰ Μουσεῖα μετὰ τοῦ διδασκάλου των. Παρακαλῶ νὰ ἀποσταλῶσι πρὸς ἐκτύπωσιν.

§109Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον περὶ οὗ χθὲς ἐγένετο λόγος, τὸ τροποποιοῦν τὸ ἄρθρον 6 τοῦ νόμου «περὶ τοκογλυφίας», ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὰ ἐξασφαλιστικὰ μέτρα.

§110Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Πρό τινος χρόνου ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω δύο νομοσχέδια· ἓν «περὶ ἀποξηράνσεως τῶν ἑλῶν τοῦ ἁλιπέδου Φαλήρου» καὶ ἕτερον «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου περὶ ὁδοποιΐας». Τὰ νομοσχέδια ταῦτα σχετίζονται μὲ τὴν προσπάθειαν τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως παρασχεθῇ ἐργασία εἰς τοὺς πρόσφυγας. Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ καλέσητε τὴν ἐπιτροπήν, εἰς τὴν ὁποίαν ἔχουσι ταῦτα παραπεμφθῇ, ἵνα ὑποβάλῃ ταχέως τὴν ἔκθεσίν της.

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλεῖται ἡ ἐπιτροπὴ νὰ συνέλθῃ καὶ ὑποβάλῃ τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τῶν νομοσχεδίων αὐτῶν. Πρὸς τοῦτο τάσσεται προθεσμία εἰς αὐτὴν πέντε ἡμερῶν.

§112ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Καταθέτω ζητηθέντα πίνακα τοῦ προσωπικοῦ τῆς Γενικῆς Διοικήσεως τῆς Μακεδονίας παρ’ ἧς ἐζήτησα καὶ συμπληρωτικὸν πίνακα τῶν Νομαρχιῶν καὶ ὑποδιοικήσεων, διότι παραδόξως δὲν προσήχθη τοιοῦτος. Παρόμοιοι πίνακες ζητηθέντες παρὰ τῶν Γενικῶν Διοικήσεων Ἠπείρου, Κρήτης καὶ Νήσων τοῦ Αἰγαίου, δὲν ἐλήφθησαν εἰσέτι. Ἀναμένω καὶ τούτους ὅπως ὑποβληθῶσιν. Ἐπίσης ὑποβάλλω σχέδιον νόμου «περὶ χορηγήσεως πιστώσεως πρὸς ἀποζημίωσιν τῶν ὑποστάντων ζημίαν ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς ὑγιειονομικῶν μέτρων πρὸς καταστολὴν ἐμφανισθείσης πανώλους». (Ὅρα Ἀρχεῖον Βουλῆς).

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Ἀναστασιάδης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 11ου τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ταχυδρομικῶν δεμάτων». (Ψηφίζεται τὸ σύνολον τῶν νομοσχεδίων). 1) «περὶ ἐπιβλέψεως τῆς δημοσίας ὑγείας». 2) «περὶ περιθάλψεως, τῶν συνεπείᾳ τοῦ πολέμου στερηθέντων τῶν ἑδρῶν τῶν Ἐπισκόπων». 3) «περὶ προσωρινῆς χρήσεως διδακτικῶν βιβλίων ἐν τοῖς δημοτικοῖς σχολείοις». Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κληρονομιῶν». Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§114ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὅτε, κύριοι Βουλευταί, ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ εἰσηγηθῶ εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς κειμένης νομοθεσίας περὶ φορολογίας τῶν κληρονομιῶν», τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο εἶχον συντάξει μὲ πνεῦμα μετριοπαθές. Ἐθεώρησεν ὅμως ἡ Κυβέρνησις, μετὰ τὴν γενομένην ἤδη συζήτησιν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ὅτι ἐπεβάλλετο, καθ’ ἣν στιγμὴν ἀκριβῶς εἰσηγούμεθα μεταρρυθμίσεις ῥιζικωτέρας ἐν τῇ φορολογίᾳ τῶν κληρονομιῶν, ν’ ἀποστῶμεν τῆς μετριοπαθείας, ἥτις ἐν τῷ θέματι τούτῳ διέκρινε μέχρι τοῦδε τὴν ἑλληνικὴν νομοθεσίαν. Ἐντεῦθεν ἐξηγοῦνται αἱ τροπολογίαι τὰς ὁποίας ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τὰς ὁποίας οἱ κ. κ. Βουλευταὶ ἔχουσιν ἤδη ὑπ’ ὄψει αὐτῶν. Μέχρις ἐσχάτων, Κύριοι, ἐν τῇ νομοθεσίᾳ ἡμῶν ἡ φορολογία τῶν κληρονομιῶν δὲν παρουσιάζετο ἔχουσα βαθυτέραν τινὰ οὐσιαστικὴν σημασίαν ἐν τῷ ὅλῳ ἡμῶν φορολογικῷ συστήματι· μόλις ἐπ’ ἐσχάτων ἐπιεικεῖς τινες διατάξεις εἰσήχθησαν διὰ τῆς νομοθεσίας τοῦ 1909. Καὶ ἀληθῶς ὁ νόμος ἐκεῖνος τοῦ 1909, ὁ ἄτολμος μὲν καθ’ ἑαυτὸν ἀλλ’ ὀρθὸς κατὰ βάσιν, εἶναι ὁ τὸ πρῶτον εἰσαγαγὼν παρ’ ἡμῖν κατὰ βάσιν ὀρθὴν αὐτὴν φορολογίαν τῶν κληρονομιῶν· διότι δὲν δυνάμεθα νὰ θεωρήσωμεν ὑπάρχουσαν φορολογίαν τῶν κληρονομιῶν, ὅτε ἔχομεν μόνον τὴν νομοθεσίαν περὶ τῶν κληρονομικῶν τελῶν, τὰ ὁποῖα περιεῖχεν ὁ νόμος περὶ χαρτοσήμου καὶ τὰ ὁποῖα κατ’ οὐσίαν ἠδύναντο νὰ χαρακτηρισθῶσιν μᾶλλον ὡς τέλη, μὴ ἔχοντα τὰ κυριώτερα τῶν διακριτικῶν ἐκείνων στοιχείων, τὰ ὁποῖα χαρακτηρίζουσιν τοὺς καθ’ ἑαυτὸ φόρους ἐπὶ τῆς κληρονομίας, δηλαδὴ δὲν περιεῖχον προοδευτικότητά τινα ἐν τῷ κτήματι, ἀλλ’ ἦσαν ἁπλῶς ἀναλογικὰ τέλη. Σήμερον ὅμως, ἀντιμετωπίζοντες τὰ φορολογικὰ προβλήματα, ἀμέσως μὲν δὲν δυνάμεθα, ἀλλ’ οὐδὲ καὶ ἐπιτρέπεται πλέον ἡμῖν νὰ ἐμμείνωμεν κατὰ προτίμησιν εἰς τὴν μορφὴν ἐκείνην τῆς φορολογίας, ἡ ὁποία μέχρι τοῦδε ἦτο ἡ ἐπικρατεστέρα παρ’ ἡμῖν, εἰς τοὺς ἐμμέσους δηλαδὴ ἐπὶ τῆς καταναλώσεως φόρους· ὀφείλομεν δηλαδὴ καὶ ὑμεῖς νὰ στρέψωμεν τὰ βλέμματά μας καὶ πρὸς ἄλλην κατεύθυνσιν. Καὶ τὸ φαινόμενον αὐτὸ δὲν παρουσιάζεται μόνον παρ’ ἡμῖν. Ἕνεκα τῶν συνεχῶς αὐξανομένων δαπανῶν τῶν διαφόρων Κρατῶν, λόγῳ τῆς ἐπεκτάσεως τῶν ὁρίων τῆς πολιτεικῆς δράσεως εἰς πεδία τέως ξένα πρὸς αὐτά, καὶ λόγῳ τῶν πάντοτε ἐπεκτεινομένων πολεμικῶν ἐξοπλισμῶν, ἠναγκάσθησαν ὅλα τὰ Κράτη νὰ εὐρύνωσι τὴν φορολογικὴν αὐτῶν ἐπέμβασιν καὶ ἐπὶ τῆς λεγομένης κεκτημένης περιουσίας. Καὶ ὀρθῶς ἔπραξαν τοῦτο, ἀποστάντα τὰ Κράτη τῆς ἐμμέσου φορολογίας, ἡ ὁποία ὡς ἀκοπωτέρα εἶχε τὴν προτίμησιν, διότι ὄχι μόνον εἶχεν ἡ φορολογία αὕτη τὸ κακὸν ὅτι ἐβάρυνε τὸν καταναλωτὴν ἀδιακρίτως τῆς οἰκονομικῆς ἀντοχῆς τοῦ φορολογουμένου καὶ κατ’ ἀνάγκην ἔπληττε βαρύτερον τὰς πενεστέρας τάξεις, ἀλλὰ καὶ διότι ἐν τῇ ἐν γένει οἰκονομίᾳ τῆς Χώρας εἶχεν ἐπίδρασιν, ἡ ὁποία πολλάκις ἦτο χειρίστη, θίγουσα αὐτοὺς τοὺς βιωτικοὺς ὅρους τοῦ λαοῦ καὶ ἀσκοῦσα ὀλεθρίαν ἐπιρροὴν ἐπὶ τῆς παραγωγῆς. Ἐκ τοῦ ὅλου συστήματος τῶν φόρων ἐπὶ τῶν περιουσιῶν, ἡ φορολογία ἐπὶ τῶν κληρονομιῶν εἶναι ἀναμφισβητήτως μᾶλλον ἐν ἁρμονίᾳ πρὸς τὰς ἀρχὰς τῆς δικαιοσύνης· εἶναι ἀναμφισβητήτως ἐκείνη ἡ ὁποία περιέχει ἐν ἑαυτῇ τὰ περισσότερα καὶ τὰ καλλίτερα στοιχεῖα τῆς φορολογίας, τὰς ἁπτοτέρας ἀρετὰς τῶν φόρων τῆς κατηγορίας αὐτῆς, διότι καταβάλλεται καθ’ ἣν στιγμὴν περιέρχεται ἀδαπάνως ἡ περιουσία εἰς ἐκεῖνον ὁ ὁποῖος φορολογεῖται, διότι δὲν ὑπάρχει ἀντίκτυπος τοῦ φόρου αὐτοῦ, ἐπὶ ἄλλου θιγομένου ἀμέσως καὶ ἀποκλειστικῶς ἐκείνου, ὁ ὁποῖος κτᾶται τὴν περιουσίαν ἀδαπάνως. Ἐπὶ τοῦ εἴδους δὲ τοῦ φόρου αὐτοῦ, εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ ἀληθὴς προοδευτικότης, ἥτις ἀποτελεῖ ἀρετὴν σπουδαιοτάτην, ἀκριβὴς δηλαδὴ ἐπιβάρυνσις κατὰ λόγον τῆς οἰκονομικῆς ἀντοχῆς τοῦ πληττομένου. Ἡ φορολογία αὕτη ὑπῆρχε βεβαίως καὶ παρ’ ἡμῖν ἀπὸ τοῦ 1909, ἀλλ’ ἡ φορολογία ἐκείνη ἐὰν ἐξηκολούθει παραμένουσα, οἵα εἶχεν εἰσαχθῆ τότε, μικρὸν μόνον θὰ συνέβαλεν εἰς τὴν αὔξησιν τῶν πόρων τοῦ Κράτους. Ἔδει ἑπομένως ἡ φορολογία ἐκείνη, ἡ κατὰ βάσιν ὀρθή, νὰ δεχθῇ τὴν προσήκουσαν ἀνάπτυξιν, ἣν ὅλαι αἱ νομοθεσίαι ἔδωκαν εἰς τοὺς σχετικοὺς φόρους τῶν κληρονομιῶν. Ἀμέσως ὅμως, ὡς θὰ ἐθίγομεν τὸν φόρον τῶν κληρονομιῶν, προέβαλλε τὸ ἐρώτημα, τὸ ὁποῖον εἶναι καὶ τὸ οὐσιαστικώτερον ζήτημα ἐπὶ τοῦ φόρου τῶν κληρονομιῶν· θὰ ἐμμείνωμεν κατὰ τὰ μέχρι τοῦδε παρ’ ἡμῖν κρατοῦντα εἰς τὴν ἀρχὴν ὅπως οἱ κατιόντες παραμείνωσιν ἄθικτοι ἐκ τῶν φόρων τούτων; Καὶ εἰς τὸ ἐρώτημα τοῦτο ἡ Κυβέρνησις ἀπαντᾷ διὰ τοῦ ὑποβαλλομένου ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς νομοσχεδίου, ὅτι ἀναμφισβητήτως, καὶ οἱ κατιόντες πρέπει νὰ φορολογηθῶσι. Καὶ ὅσον μὲν ἀφορᾷ εἰς τὴν φορολογίαν τῶν κατιόντων γενικῶς, δὲν νομίζω ὅτι δύναται νὰ ὑπάρχῃ σήμερον σπουδαία ἀντίρρησις, διότι κατὰ κοινὴν κρίσιν καὶ συνείδησιν ἀναμφισβητήτως καὶ διὰ τοὺς κατιόντας, κτωμένους τὴν περιουσίαν μετὰ τὸν θάνατον τοῦ ἀνιόντος, ὑπάρχουσι τὰ στοιχεῖα τῆς ἀδαπάνου κτήσεως περιουσίας· ἑπομένως εἶναι δικαία ἡ ἐπιβολὴ καὶ εἰς αὐτοὺς τῆς φορολογίας ταύτης ἐν ἠπίῳ μέτρῳ. Ἀμφισβητήσεις ὅμως ἐγείρονται κατὰ πόσον ἡ φορολογία αὕτη εἶναι δικαία, ὅταν πρόκειται περὶ μικροτέρων περιουσιῶν, εἰδικῶς δὲ προκειμένου περὶ μικρῶν χωρικῶν περιουσιῶν, αἱ ὁποῖαι, λέγουσιν, ἀποτελοῦσιν οἱονεὶ συνιδιοκτησίαν τῆς ὁλότητος τῆς οἰκογενείας, ἡ ὁποία συνεργάζεται καὶ συμπαράγει καὶ ἑπομένως ἡ συνιδιοκτησία αὐτή, ἡ ὁποία σήμερον ἀνήκει κατ’ οὐσίαν εἰς τὸ σύνολον τῆς οἰκογενείας, αὔριον ἀπερχομένου τοῦ ἀνιόντος μένει εἰς ἐκείνους, εἰς τοὺς ὁποίους οὐσιαστικῶς καὶ πραγματικῶς ἀνήκει, ὡς τοὺς κυριωτέρους συντελεστὰς τῆς παραγωγῆς της. Τὴν θεωρίαν αὐτὴν καὶ τὴν ψυχολογικὴν αὐτὴν ἀντίληψιν τῆς ἐννοίας τῆς οἰκογενείας καὶ τῆς ἐννοίας τῆς χωρικῆς περιουσίας τῆς οἰκογενειακῆς, ἐγὼ τοὐλάχιστον ἀποκρούω διαρρήδην. Ἰσχυρίζομαι δὲ τοῦτο, ὅτι ἐπὶ τῶν κληρονομιῶν τῶν περιερχομένων εἰς τοὺς κατιόντας—ὁμιλῶ δὲ τὴν στιγμὴν ταύτην περὶ τῆς περιουσίας τῆς μικρᾶς, τῆς κυρίως ἀνηκούσης εἰς τὰς χωρικὰς τάξεις ἡ ὁποία καὶ μᾶς ἐνδιαφέρει—καὶ ἐπὶ τῶν κληρονομιῶν τούτων, ὅταν γίνηται μεταβίβασις ἀπὸ ἀνιόντος εἰς κατιόντα, καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν ταύτην ὑπάρχει ἀναμφισβητήτως ἀδάπανος ὠφέλεια· διότι καὶ ἂν δεχθῶμεν ἔτι, ὅτι εἶναι ἀληθὴς ἡ ἔννοια τῆς οἱονεὶ συνιδιοκτησίας, τῆς διὰ τῆς συνεργασίας δηλαδὴ παραγωγῆς τῆς περιουσίας, ἰσχυρίζομαι ὅτι ζῶντος τοῦ ἀνιόντος καὶ ἀσκοῦντος τὴν πατρικὴν ἐξουσίαν μὲ τὴν ἐπιβολήν, μὲ τὴν ὁποίαν ἀσκεῖ αὐτήν, καὶ μὲ τὰ δικαιώματα τὰ ὁποῖα ἔχει ἐπὶ τῆς διαθέσεως τῆς περιουσίας ὁ κατιών, εἰς ὃν περιέρχεται ἡ περιουσία, βεβαίως κτᾶταί τι, τὸ ὁποῖον ἔχει δι’ αὐτὸν ὡρισμένην τινὰ ἀξίαν, διότι ἡ οἱονεὶ συνιδιοκτησία οὐδὲν βεβαίως ἔδιδε δικαίωμα διαθέσεως ἐλευθέρας εἰς τοὺς κατιόντας· βεβαίως δὲ ἐκλιπόντος τοῦ ἀνιόντος ὁ κατιὼν μένει ἀπολύτως ἐλεύθερος εἰς τὴν διάθεσιν τῆς περιουσίας του, ἡ ἐλευθερία δὲ αὕτη τῆς διαθέσεως βεβαίως περιέχει καὶ αὐτὴ ἀξίαν οἰκονομικὴν σπουδαιοτάτην.

§115Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν εἶναι ἀξία αὐτή;

§116ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Βεβαίως εἶναι. Εἶναι μεγίστη οἰκονομικὴ ἀξία αὐτή. Γνωρίζω ὅτι τὸ ζήτημα αὐτὸ εἶναι ἐξ ἐκείνων τὰ ὁποῖα θὰ ἀντικρύσωσι τὴν μεγαλειτέραν ἀντίρρησιν, ἐπιμένω ὅμως εἰς τὴν ἀπόλυτον ὀρθότητα τῆς ἀρχῆς, ὅτι καὶ οἱ κατιόντες καὶ ἐπὶ τῶν μικρῶν περιουσιῶν πρέπει νὰ εἰσφέρωσί τι καὶ αὐτοί. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δύνανται νὰ ἀξιώσωσι, καὶ εὐλόγως, εἶναι ὅπως τὸ ποσοστὸν αὐτῶν εἶναι πολὺ μικρόν, καὶ ὅπως ἡ καταβολὴ τοῦ ποσοστοῦ αὐτοῦ γίνηται κατὰ τρόπον εὔκολον, ὁ ὁποῖος νὰ μὴ δημιουργῇ πράγματα. Ἀλλὰ λέγουσιν οἱ ἀντιφρονοῦντες ὅτι τὸ ποσοστὸν αὐτὸ τῆς περιουσίας, τὸ ὁποῖον θὰ καταβάλληται ἅπαξ κατὰ τριακονταετίαν ἢ τριακονταπενταετίαν, ὅτι αὐτὸ τὸ ποσοστὸν δὲν εἶναι βεβαίως ἀσήμαντον. Καὶ βεβαίως ὑπὸ ἄλλην τινὰ μορφὴν ἠδύνατο νὰ καταβληθῇ, ἀλλὰ προέχει τὸ ζήτημα τῆς ἀρχῆς· ὅτι δηλ. δὲν θέλομεν νὰ ἀναγνωρισθῇ εἰς τὸ Κράτος τὸ δικαίωμα τῆς φορολογίας ὡρισμένων περιουσιῶν, ἀνηκουσῶν εἰς ὡρισμένας τάξεις, μέχρις ἑνὸς ὡρισμένου ὁρίου. Καὶ εἰς τὴν ἀρχὴν ταύτην ἀντιτάσσω τὴν ἑτέραν ἀρχὴν ὅτι πᾶσα περιουσία περιερχομένη αἰτίᾳ θανάτου, εἰς οἱονδήποτε καὶ ἂν ἀνήκῃ, ἡ περιουσία αὐτὴ πάντως πρέπει νὰ φορολογηθῇ, ἔστω καὶ μὲ ποσοστὸν ἀσήμαντον, ἵνα τεθῇ ἀκριβῶς ἡ ἀρχὴ τοῦ δικαιώματος τῆς ἐπεμβάσεως τῆς Πολιτείας καὶ ἐν τῇ κατηγορίᾳ ταύτῃ τῆς περιουσίας. Ἀλλὰ θιγομένου τοῦ ζητήματος τῆς φορολογίας τῶν κληρονομιῶν, ἀμέσως προβάλλει εἰς ἡμᾶς καὶ ἕτερον ζήτημα μέγιστον, ζήτημα τὸ ὁποῖον ἀπησχόλησε βαθύτατα τὴν ἐπιστήμην, τὸ ζήτημα τοῦ ἐξ ἀδιαθέτου κληρονομικοῦ δικαιώματος. Μέχρι τίνος βαθμοῦ ἐξικνεῖται τοῦτο; Καὶ τὸ ζήτημα μὲν τοῦτο τῆς σκοπιμότητος ἢ νομιμότητος τῆς ἐξ ἀδιαθέτου διαδοχῆς δὲν ἐννοῶ νὰ θίξω, ὡς Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν τὸ παράπαν, διότι τὸ θέμα τοῦτο εἶναι θέμα καθαρῶς ἀστικοῦ δικαίου, καὶ ἑπομένως οὐχὶ τῆς ἁρμοδιότητος τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Δυνάμεθα ὅμως, καίτοι ἀφήνοντες ἄθικτον κατ’ ἀρχὴν τὸ ζήτημα τῆς ἐξ ἀδιαθέτου διαδοχῆς, δυνάμεθα, λέγω, φορολογικῶς νὰ θίξωμεν τὸ ζήτημα καὶ νὰ ὁρίσωμεν ὅτι, ἐφ’ ὅσον μὲν ἡ διαδοχὴ εἶναι ἐκ διαθήκης, τότε ἡ κληρονομία ἀπὸ φορολογικῆς ἀπόψεως ὑπόκειται εἰς τὸ κοινὸν δίκαιον τὸ ὁρίζον τὸ ποσοστὸν τοῦ φόρου ἐπὶ ἑκάστου βαθμοῦ συγγενείας. Ἐὰν ὅμως πρόκειται οὐχὶ ἐκ διαθήκης διαδοχὴ ἀλλ’ ἐξ ἀδιαθέτου διαδοχὴ πέραν ὡρισμένου τινος βαθμοῦ καὶ δὴ ἀπὸ τοῦ πέμπτου βαθμοῦ καὶ ἐπέκεινα, τότε νομίζω ὅτι ἀπολύτως εἶναι δίκαιον, ὁσάκις ἡ εὐμένεια τῆς τύχης φέρει εἰς μερικοὺς ἀνθρώπους περιουσίας μὴ λογικῶς προσδοκωμένας, ὅτι εἶναι ἀπολύτως δίκαιον αἱ περιουσίαι αὗται νὰ πληχθῶσι βαρύτερον τῶν ἐκ διαθήκης τυχὸν περιερχομένων εἰς αὐτούς, τῶν περιερχομένων δηλ. συνεπείᾳ ῥητῆς τελευταίας βουλήσεως. Ἐντεῦθεν ἀγόμενος περιέλαβον διάταξιν εἰς τὴν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω ἐνώπιον ὑμῶν, καθ’ ἥν, ἐὰν αἱ περιουσίαι περιέρχωνται ἐξ ἀδιαθέτου εἰς συγγενεῖς ἀπὸ τοῦ ἕκτου βαθμοῦ, τότε οἱ φορολογικοὶ ὅροι διπλασιάζονται. Διὰ τοῦ τρόπου τούτου, ὅστις εἶναι τρόπος καθαρός, ἀναφερόμενος εἰς τὸ φορολογικὸν δίκαιον, δυνάμεθα νὰ πλήξωμεν ἁπτότερον τὰς περιουσίας ἐκείνας τὰς ὁποίας ἡ κοινὴ συνείδησις σήμερον, ὀρθῶς ἀντιλαβανομένη, δὲν θεωρεῖ αὐτὰς ὡς πράγματι κατὰ δίκαιον περιερχομένας εἰς ἐκείνους εἰς τοὺς ὁποίους ἡ εὐμένεια τῆς τύχης τὰς ἔφερεν.

§117Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Ἡ διάκρισις ὅμως αὕτη μόνον ἐκεῖ γίνεται;

§118ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Βεβαιότατα. Μέχρι τοῦ ἕκτου βαθμοῦ ἀναγνωρίζεται ὅτι ἐκ διαθήκης καὶ ἐξ ἀδιαθέτου πρέπει νὰ ὑπάρχῃ τὸ αὐτὸ φορολογικὸν ὅριον, διότι μέχρι τοῦ ἕκτου βαθμοῦ ὑπάρχει συγγένεια τὴν ὁποίαν ἡ κοινὴ συνείδησις ἀναγνωρίζει ὡς δημιουργοῦσαν πράγματι δεσμούς. Κατὰ τὸν Γαλλικὸν νόμον ἡ ἐξ ἀδιαθέτου διαδοχὴ παύει ἐντελῶς καὶ περιέρχεται ἡ περιουσία εἰς τὸ Δημόσιον ὡς ἀδέσποτος μετὰ τὸν δωδέκατον βαθμόν, κατὰ δὲ τὴν Ἰταλικὴν νομοθεσίαν μετὰ τὸν δέκατον βαθμόν. Ἡμεῖς καὶ ἡ Γερμανικὴ νομοθεσία, ἀκολουθοῦντες τὸν Ρωμαϊκὸν νόμον, ἀφήνομεν τὴν κληρονομικὴν διαδοχὴν ἐπ’ ἀόριστον. Βεβαίως καθ’ ὅλα τὰ Κράτη καὶ τὰς κοινωνίας ὑπάρχει σήμερον ἡ συνείδησις ὅτι τὸ ἀπεριόριστον αὐτὸ κληρονομικὸν δικαίωμα εἶναί τι μὴ συμβιβαζόμενον πρὸς τὴν κοινὴν συνείδησιν, τὴν ὑπάρχουσαν παρὰ τῷ λαῷ, καὶ ταύτην συμμεριζόμενοι περιελάβομεν τὰς διατάξεις περὶ ὧν ὡμίλησα. Εἰσάγοντες σήμερον φορολογίαν τῶν κληρονομιῶν, ἡ ὁποία πρόκειται αὐστηρότερον νὰ θίξῃ τὰς περιουσίας, πρέπει βεβαίως νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν διαφόρους εὐκολίας διοικητικῆς φύσεως, αἱ ὁποῖαι πρέπει νὰ ἀναγνωρισθῶσιν εἰς τοὺς φορολογουμένους. Βεβαίως οὐδεὶς ὑπῆρχε λόγος νὰ ἀναγνωρισθῇ κανὼν ὅπως ἐπιτραπῇ τμηματικὴ καὶ κατὰ δόσεις καταβολὴ τοῦ φόρου, προκειμένου περὶ ἐλαφρᾶς φορολογίας· ἐφ’ ὅσον ὅμως οἱ φορολογικοὶ ὅροι αὐξάνουσι καὶ ἀποτελοῦσι ποσοστὸν σπουδαῖον τῆς ὅλης περιουσίας, βεβαίως ἡ ἔννοια τῆς φορολογίας δὲν εἶναι νὰ ἀφαιρεθῇ μέρος τοῦ κεφαλαίου ἀποτόμως καὶ μειωθῇ οὕτω ἡ παραγωγικὴ δύναμις αὐτοῦ. Ἀκριβῶς, πρέπει νὰ ἐπιζητῆται τίνι τρόπῳ τὸ κεφάλαιον θὰ μείνῃ κατὰ τὸ δυνατὸν ἄθικτον ἐκ τῆς φορολογίας. Πρὸς τοῦτο ἐπιτρέπομεν τὴν εἰς τέσσαρας δόσεις καταβολὴν τοῦ φόρου, οὕτως ὥστε νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ συντελῆται ἡ καταβολὴ βαθμηδὸν ἐκ τῆς προσόδου τῆς περιουσίας τῆς ἐτησίως γινομένης. Ἐπίσης ὅμως καὶ ἄλλο ζήτημα γεννᾶται, τὸ ὁποῖον πανταχοῦ ἐγεννήθη ὅπου εἰσήχθη βαρυτέρα φορολογία τῶν κληρονομιῶν, ὅτι δηλ. ἡ φορολογία αὕτη ἐξακολουθεῖ νὰ μὴ ἔχῃ οὐδενὸς εἴδους δημοτικὸν χαρακτῆρα. Θὰ κατέληγεν ὅμως εἰς τοιοῦτον ἀποτέλεσμα, ἐὰν ἡ τύχη ἦγεν εἰς ἀλλεπαλλήλους μεταβιβάσεις τῆς περιουσίας ἐντὸς ὀλιγίστων ἐτῶν, ἐντὸς δύο ἢ τριῶν ἐτῶν, ὁπότε ἤθελεν ἴσως ἐξαντληθῆ ὁλόκληρον τὸ κεφάλαιον διὰ καταβολὴν τοῦ φόρου. Τοῦτο βεβαίως κεῖται ἐκτὸς πάσης σκέψεως, καὶ δι’ αὐτὸ ὁρίζεται ὅτι, ἐὰν εἰς ὡρισμένον βαθμὸν ἡ μεταβίβασις γίνῃ ἐντὸς τριῶν ἐτῶν, καὶ ἄλλας δὲ ἐντὸς ἑνὸς ἔτους, τότε ὁ φόρος μειοῦται κατὰ τὸ ἥμισυ. Ἔχω νὰ προσθέσω ἐπίσης ὅτι ἡ αὔξησις τῆς φορολογίας αὐτῆς τῶν κληρονομιῶν, ἐπάγεται τὴν ἀνάγκην τῆς αὐξήσεως τῆς φορολογίας τῶν ἐν ζωῇ δωρεῶν, διότι διὰ τῶν δωρεῶν τούτων θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ὑπεκφεύγηται ὁ νόμος. Ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὰς προῖκας, ἐφ’ ὅσον ἡ προικοδότησις δὲν ἔχει χαριστικὸν χαρακτῆρα, ἀλλ’ ἔχει τὸν χαρακτῆρα τῆς συνήθους νομίμου ὑποχρεώσεως, βεβαίως δὲν πρέπει νὰ θίξωμεν αὐτήν, ὅπως καὶ λόγῳ τῶν συνθηκῶν τῆς Ἑλληνικῆς κοινωνίας δὲν πρέπει νὰ θίξωμεν τὰς προῖκας ἐκείνας αἱ ὁποῖαι δίδονται παρ’ ἀδελφῶν εἰς ἀδελφάς.

§119Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Ὅταν προικίζῃ αὐτὴ ἑαυτήν;

§120ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Καὶ ἐν αὐτῇ τῇ περιπτώσει δὲν ὑπάρχει δωρεά· ὑπάρχει τὸ τέλος τοῦ χαρτοσήμου τὸ ὁποῖον ἐπαρκῶς θίγει. Ἐπὶ τῶν λεπτομερειῶν ἐπιφυλάττομαι νὰ διαλευκάνωμεν ταύτας κατὰ τὴν συζήτησιν τῶν ἄρθρων. Ἐν τῇ νομοθεσίᾳ ἡμῶν ἔχομεν εἰσαγάγει τὴν φορολογίαν τοῦ εἰσοδήματος. Ἡ ἀπόπειρα τῆς εἰσαγωγῆς τῆς φορολογίας ταύτης ὀφείλομεν νὰ ὁμολογήσωμεν ὅτι δὲν ἔλυσε τὸ ζήτημα οὔτε κατ’ ἀρχὴν οὔτε οὐσιαστικῶς οὔτε ὠφελείας σημαντικὰς ἔφερεν εἰς τὸ Δημόσιον. Θὰ εἰσαχθῇ ἐν καιρῷ νομοσχέδιον «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ὑφισταμένου φόρου τοῦ εἰσοδήματος», ἢ ἂν θέλητε θὰ εἰσαχθῇ ἄλλος νόμος «περὶ φορολογίας τοῦ εἰσοδήματος», ὁ ὁποῖος θὰ ῥυθμίσῃ τὸν φόρον αὐτὸν ἀκριβέστερον ἀπὸ τὸν κείμενον νόμον. Βεβαίως δὲν δύναται νὰ σκεφθῇ ἡ Κυβέρνησις, παρὰ τὰς στενοχωρίας εἰς τὰς ὁποίας εὑρισκόμεθα, περὶ ῥιζικῆς μεταρρυθμίσεως φορολογιῶν θιγουσῶν τὴν παραγωγήν· ἑπομένως φορολογιῶν ἀναφερομένων εἰς τὴν ἔγγειον παραγωγήν. Αἱ τοιούτου εἴδους μεταρρυθμίσεις γίνονται μόνον εἰς πολὺ ὁμαλὰς περιστάσεις ὅταν δύνασθε νὰ ἀντιμετωπίσητε ἀφόβως τὰς μειώσεις τῶν δημοσίων προσόδων αἱ ὁποῖαι θὰ προέλθωσιν κατὰ τὰ πρῶτα ἔτη ἐκ τῶν μεταρρυθμίσεων.

§121Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, μόλις πρὸ ὀλίγων στιγμῶν διενεμήθη τὸ νομοσχέδιον αὐτό. Δὲν δυνάμεθα συνεπῶς νὰ συζητήσωμεν ἐπ’ αὐτοῦ.

§122ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Νὰ ἀναβληθῇ δι’ αὔριον, διὰ τὴν Δευτέραν δηλαδή, καὶ νὰ ἐγγραφῇ πρῶτον ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει.

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται.

§124ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός, Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν καὶ προσωρινῶς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς νομοσχέδια· 1) «Περὶ στρατολογίας μονίμων ἀξιωματικῶν διὰ τὰ Σώματα Ὑγειονομικὸν καὶ Μεταγωγικόν». 2) «Περὶ κατατάξεων ἐθελοντῶν». 3) «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ αʹ ἐδαφίου τῆς 1ης παραγράφου τοῦ ἄρθρου 27 τοῦ νόμου περὶ Στρατολογίας, ὡς ἐτροποποιήθη διὰ τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ ὑπ’ ἀριθμὸν 236 νόμου καὶ καταργήσεως τοῦ εʹ ἐδαφίου τῆς αὐτῆς παραγράφου». 4) «Περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου 205 περὶ τροποποιήσεως τῶν περὶ ὀργανώσεως τῆς Κεντρικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν διατάξεων τοῦ ͵ΓΨΙΔʹ νόμου». 5) «Περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ Προξενικοῦ νόμου». Παρακαλῶ νὰ ἀποσταλῶσιν εἰς τὰς οἰκείας ἐπιτροπάς, παρακαλουμένας νὰ ὑποβάλωσιν ἐγκαίρως τὰς ἑαυτῶν ἐκθέσεις.

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως ἄρθρων τοῦ νόμου ΑΦΚΗʹ τῆς 28 Μαΐου 1887 περὶ στρατολογίας τοῦ κατὰ γῆν στρατοῦ, ὡς ἐτροποποιήθη διὰ μεταγενεστέρων».

§126Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχω, Κύριοι, τὴν γνώμην, καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι ὅλοι θὰ εἶσθε σύμφωνοι μετ’ ἐμοῦ, ὅτι ὁ στρατολογικὸς νόμος πρέπει νὰ εἶναι ἐπὶ τοσοῦτον ἁπλοῦς, ὥστε νὰ εἶναι τὸ εὔκολον κτῆμα παντὸς Ἕλληνος. Ἀτυχῶς ἡ στρατολογία παρ’ ἡμῖν μετεμορφώθη εἰς ἐπιστήμην, τῆς ὁποίας τὰ ἄδυτα συνέπεσεν ὥστε πάντοτε εἷς νὰ γνωρίζῃ καὶ αὐτὸς μετὰ πολλοῦ κόπου. Ὁ στρατολογικὸς νόμος, ὁ ὁποῖος ἔπρεπε νὰ εἶναι κτῆμα τοῦ καθενός, ἀντιθέτως εἶναι κτῆμα ἑνὸς καὶ μόνου ἑκάστοτε καὶ δυσχέρεια παρουσιάζεται ὁσάκις ὁ εἷς αὐτὸς καὶ μόνος πρόκειται νὰ ἐκλίπῃ διὰ πολλοὺς λόγους. Ὅλοι, Κύριοι, γνωρίζετε τίνα δυσφορίαν καὶ πόσας ἀνωμαλίας προσκομίζει καὶ εἰς τοὺς στρατευομένους καὶ εἰς τὸ στράτευμα τὸ πολυδαίδαλον αὐτὸ τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ, τὸ ὁποῖον καθιστῶσιν ἀκόμη περισσότερον ἀκατανόητον αἱ προσκολλώμεναι τροπολογίαι, αἱ μὴ παύσασαί ποτε. Ἐγώ, τοὐλάχιστον, οὐδεμίαν ἐνθυμοῦμαι Σύνοδον, οὐδεμίαν Περίοδον Βουλευτικήν, καθ’ ἣν νὰ μὴ ψηφίσωμεν νόμον τροποποιοῦντα ἢ συμπληροῦντα τὸν πάγιον στρατολογικὸν νόμον. Αἱ τροπολογίαι αὐταὶ καθιστῶσιν αὐτὸν ἀκατανοητότερον ἔτι καὶ ἐπὶ πλέον τὸ ἀπέραντον τοῦ ποινολογίου τὸ ὁποῖον προβλέπει ὁ ἑκάστοτε ψηφιζόμενος στρατολογικὸς νόμος. Κατὰ συνέπειαν ὁ στρατολογικὸς νόμος μᾶς δίδει πάντοτε τὴν ὄψιν ἑνὸς ἀγνώστου πράγματος, εἰς τὸ ὁποῖον εὐκόλως διακρίνομεν ὅτι μόνον ποιναὶ πολλαὶ καὶ διάφοροι, ποιναὶ τὰς ὁποίας δημιουργεῖ αὐτὴ ἡ πολυδαίδαλος διατύπωσις τοῦ νόμου, ἡ ὁποία, ἐπαναλαμβάνω, δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ γίνῃ κτῆμα μέχρι τοῦδε, ἔστω καὶ δύο ἀνθρώπων ἀσχολουμένων περὶ τὰ στρατιωτικά, ποιναί, λέγω, ὑπάρχουσιν. Ὑπῆρξε προνόμιον πάντοτε ἑνὸς ἀνθρώπου ἀσχολουμένου εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ἡ γνῶσις τῆς οἰκονομίας τῆς στρατολογικῆς. Δὲν νομίζει τις τέλος πάντων ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐκλίπῃ αὐτὴ ἡ κατάστασις καὶ ὅτι ὁ νόμος αὐτὸς πρέπει ἐπὶ τὸ ἁπλούστερον νὰ παραδοθῇ εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν; Καὶ διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου ἐπιτυγχάνεται τοῦτο; Θὰ ἔχωμεν ἐφεξῆς ἁπλούστερον στρατολογικὸν νόμον, τὸν ὁποῖον νὰ γνωρίζῃ κάθε Ἕλλην στρατευόμενος; Ἀτυχῶς ὄχι. Ὁ στρατολογικὸς νόμος, καὶ ὅπως τροποποιεῖται διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, παρέμεινεν ὁ αὐτός, ὁ ἀκατανόητος, ὁ ὁποῖος θὰ εἶναι πάλιν κτῆμα ἑνὸς ἢ καὶ δύο ἀνθρώπων. Τώρα, δὲν ἠθέλησεν ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία ἡ ἀσχοληθεῖσα εἰς τὴν τροποποίησιν τοῦ νόμου αὐτοῦ τοῦ στρατολογικοῦ ἢ δὲν ἀνεγνώρισεν ὅτι ἦτο ἀνάγκη νὰ τὸν καταστήσῃ ἁπλούστερον; Δὲν γνωρίζω. Ἡ ὑπηρεσία ἡ ἁρμοδία δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀγνοῇ τὸ δύσκολον εἰς τὴν κατανόησιν τοῦ στρατολογικοῦ νόμου, ἀλλὰ φαίνεται ὅτι δὲν εἶχε τὰ ἀπαιτούμενα στοιχεῖα ἵνα καταστήσῃ αὐτὸν καταληπτόν. Καὶ ὅτε, λέγω, τὰ στοιχεῖα, ἐννοῶ τὰ στοιχεῖα τὰ ἀφορῶντα τὴν οἰκονομίαν τὴν ἐσωτερικὴν τοῦ νομοσχεδίου, τὰ μὴ θίγοντα τὰς θεμελιώδεις διατάξεις αὐτοῦ, τὰ στοιχεῖα τὰ ἔχοντα σχέσιν πρὸς τὰς διαφόρους ὑπηρεσίας τοῦ Κράτους τὰς ἀναμιγνυομένας ἐν τῷ νόμῳ τούτῳ. Φαίνεται δὲ ὅτι δὲν εἶχε τὸν καιρὸν νὰ ἀσχοληθῇ εἰς τὸ νὰ καταστήσῃ ἁπλούστερον τὸν νόμον. Βεβαίως, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἴπῃ τις ὅτι δὲν ἠσχολήθη αὕτη εἰς τὴν στρατολογικὴν ὑπηρεσίαν, διότι ὀφείλομεν νὰ ὁμολογήσωμεν ὅτι πολλὴν προσεκόμισεν ἐργασίαν κατὰ τὴν Σύνοδον ταύτην, ὥστε δεδικαιολογημένη θὰ εἶναι ἐὰν δὲν κατώρθωσεν νὰ ἀσχοληθῇ εἰς τὸ νὰ καταστήσῃ αὐτόν, ὅπως εἶπον, κοινὸν κτῆμα. Θὰ δοθῇ ἴσως καιρὸς νὰ ἐργασθῇ, ὥστε ὁ νόμος αὐτὸς νὰ καταστῇ ἁπλούστερος. Μακρὰν τοῦ νὰ ἐξετάσω ἐν τοῖς ἄρθροις τὸ νομοσχέδιον, θὰ ἀσχοληθῶ ἐπὶ δύο ἄρθρων τὰ ὁποῖα ἅπτονται θεμελιωδῶν διατάξεων τῆς ἐν γένει στρατολογίας τοῦ Κράτους καὶ πρὸς τὰ ὁποῖα ἔχω ἀντίθετον γνώμην, διότι παρ’ ὅλας τὰς ἀτελείας τὰς ὁποίας παρουσιάζει τὸ νομοσχέδιον αὐτό, ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὴν ἁπλῆν διατύπωσιν τῶν πραγμάτων, παρουσιάζει καὶ πλεονεκτήματα, πλεονεκτήματα δὲ πολὺ μεγάλα, τὰ ὁποῖα δίκαιον εἶναι νὰ ἐξάρῃ ὁ θέλων νὰ συζητήσῃ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ. Ἓν ἐκ τῶν μεγάλων πλεονεκτημάτων, τὰ ὁποῖα ἐξαίρουσι τὸ ὅλον ἔργον, εἶναι τὸ ὅτι ἐξασφαλίζει τὴν ἐκπαίδευσιν ὁλοκλήρου τοῦ ἄρρενος πληθυσμοῦ. Καὶ τοῦτο ἦτο τὸ ὄνειρον, τοὐλάχιστον διὰ τὴν Ἑλλάδα, νὰ κατορθώσῃ νὰ ἔχῃ στρατιώτας, δηλαδὴ τὸ Κράτος ὁλόκληρον νὰ εἶναι ἐν πάσῃ περιπτώσει πάνοπλον. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἐπιτυγχάνει τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, τὴν αὔξησιν τῆς ἐμπολέμου δυνάμεως εἰς τρόπον, ὥστε νὰ ἀναπαύηται τὸ Κράτος, ὅτε θὰ εὑρίσκηται ἐν πολέμῳ. Ἐπιτυγχάνεται ἡ ταχεῖα προσέλευσις τῶν ἐφέδρων ἐν συνδυασμῷ μὲ τὸ σχέδιον τῆς ἐπιστρατεύσεως, ἡ ταχεῖα δὲ προσέλευσις τῶν ἐφέδρων θὰ ἔχῃ ὡς ἐπακολούθημα τὴν ταχεῖαν ἐπιστράτευσιν, τὸ μεγαλείτερον ἀγαθὸν δι’ ἕνα στρατόν, τοῦθ’ ὅπερ ἐπιτυγχάνεται ἐν τῷ νομοσχεδίῳ· ἀσχέτως πρὸς τὰς ἐλλείψεις τὰς ὁποίας διακρίνει κανεὶς ἐν ταῖς λεπτομερείαις, ἐν ταῖς βάσεσι δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ ἐξάρῃ τὸ ἔργον, διότι ἡ Ἑλλὰς ἀποκτᾷ διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ ὅ τι πρὸ πολλοῦ ὠνειρεύθη· ἀποκτᾷ τοῦτο, ὅτι πᾶς Ἕλλην θὰ εἶναι καὶ στρατιώτης, ἀποκτᾷ τὸ ἄλλο μέγα πλεονέκτημα ὅτι θὰ φέρηται ταχέως καὶ σύσσωμος ὅπου θὰ θέλῃ καὶ ὅταν θὰ εἶναι ἀνάγκη. Εἶναι δὲ δύο οὐσιώδεις παράγοντες αὐτοί, οἱ ὁποῖοι ἐπιτρέπουσιν ἡμῖν νὰ ἀποβλέπωμεν εἰς ἐπιτυχίαν τῶν διατάξεων. Ἐκεῖ ὅπου ἐγὼ ἔχω διάφορον τὴν γνώμην, ἐπαναλαμβάνω, εἶναι ἐπὶ δύο ἄλλων διατάξεων θεμελιωδῶν, ἀλλ’ οὐδόλως θιγουσῶν τὰ πλεονεκτήματα τοῦ νομοσχεδίου. Ἔχω ἀντίθετον τὴν γνώμην κατὰ πρῶτον εἰς τὸ ζήτημα τῆς θητείας εἰς τριετῆ. Ὅλοι, Κύριοι, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ γνωρίζητε ὅτι καὶ ἄλλα Κράτη καὶ ἄλλοι λαοὶ ἔφθασαν εἰς τὸ συμπέρασμα τοῦτο κατόπιν πολλῆς σκέψεως καὶ μεγάλων ὑπολογισμῶν, καὶ ὅτι εἰς τὸ μέτρον τοῦτο, εἰς τὸ ὁποῖον κατέληξαν, κατέληξαν ὅτε πλέον ἐβεβαιώθη ἡ ἀνάγκη, καὶ δὲν θὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν ἐγὼ διὰ νὰ τῇ εἴπω κατὰ τίνα τρόπον καὶ διὰ τίνας λόγους ἄλλα Κράτη μεγάλα περιῆλθον εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἀποδεχθῶσι τὴν τριετῆ θητείαν. Βεβαίως εἰς τὰς σκέψεις καὶ τὰς ἀποφάσεις τῶν δεχθέντων τὴν τριετῆ θητείαν, τὸ ζήτημα τῆς ἐκπαιδεύσεως δὲν ἦτο τὸ πρῶτον. Βεβαίως ἡ σύγκρισις τῆς μεγάλης συγκεντρώσεως στρατοῦ, κατὰ τὴν εἰρήνην, καὶ τῆς μεγάλης συγκεντρώσεως ἐν πολέμῳ, εἰς Κράτη μικρὰ πρὸς ἄλλα μεγαλείτερα, αὐτὸ βεβαίως θὰ ἔχῃ ὡς λόγον, τὸ ζήτημα τῆς ἐκπαιδεύσεως, καὶ ἂν ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, πάντως θὰ ληφθῇ κατὰ δεύτερον λόγον. Καὶ δὲν ἦτο δυνατόν, Κύριοι, παρὰ κατόπιν μεγάλης καὶ πολλῆς σκέψεως καὶ διστακτικότητος νὰ φθάσωσιν εἰς τὸ συμπέρασμα τῆς τριετοῦς θητείας, ἀναλογιζόμενοι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔχουσι τὴν ὑποχρέωσιν καὶ τὸ δικαίωμα νὰ σκέπτωνται, ὅτι εἶναι παρακεκινδυνευμένον νὰ ἀφαιρῇ τις τάξεις λαοῦ ὁλοκλήρου ἀπὸ τῶν ἔργων του καὶ τῆς οἰκογενείας αὑτοῦ, ὅταν μάλιστα λέγωσιν ὅτι τὸ μέτρον τοῦτο λαμβάνεται κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ δημιουργῇ ἀνισότητα καὶ ἀδικίαν, ὅπως παρ’ ἡμῖν, διότι ἡ τριετὴς θητεία καθορίζεται δι’ ὡρισμένον ὅπλον, διὰ τὸ ἔφιππον πυροβολικὸν καὶ διὰ τὸ ἱππικόν. Ἀπαιτεῖται νὰ ὑπηρετήσῃ ἓν καὶ πλέον ἔτος ὁ στρατεύσιμος, νὰ ἀπομακρυνθῇ τῆς ἐργασίας του, τῆς οἰκογενείας του, νὰ ἐγκαταλίπῃ τὰ συμφέροντά του καὶ νὰ ὑποστῇ τὰς ταλαιπωρίας τοῦ στρατιωτικοῦ βίου ἐπὶ ἓν ἔτος ἀπὸ τοῦ κλήρου.

§127ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἀπὸ τίνος;

§128Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπὸ τῆς κληρώσεως....

§129ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἀπὸ τῆς ὁποίας ἐξήρτητο ἄλλοτε νὰ ὑπηρετήσῃ ἢ νὰ μὴ ὑπηρετήσῃ.

§130Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀκριβῶς. Μὴ λησμονῆτε ὅμως, ὅτι κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ὑπῆρχε μισθωτὸς στρατός· ὑπῆρχεν ἡ ἀνακατάταξις. Οἱ εὔποροι δὲν ἐστρατεύοντο· ἐπλήρωνον καὶ κατετάσσοντο, διαφέρει δὲ ἡ ἐποχὴ ἐκείνη τῆς παρούσης, καὶ δι’ αὐτὸ ἐπαινῶ καὶ θαυμάζω τὸ μέτρον τοῦτο τῆς γενικῆς στρατολογίας. Οἱ λόγοι, οἵτινες φαίνεται ὅτι ἐπικουροῦσι τὴν ἐπεξεργασίαν τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ νομοσχεδίου εἰς τὸ νὰ ἀποδεχθῇ τὴν τριετῆ θητείαν διὰ τὸ ἔφιππον πυροβολικὸν καὶ διὰ τὸ ἱππικόν, φαίνεται ὅτι εἶναι οἱ λόγοι τῆς εἰδικότητος· ὅτι τὰ ὅπλα αὐτὰ ἔχουσιν εἰδικότητά τινα καὶ ἡ εἰδικότης αὐτὴ ἀπαιτεῖ παραμονὴν ἐν τῷ στρατεύματι ἐπὶ πλειότερον χρόνον. Δὲν εἶναι εὔκολον, Κύριοι, νὰ ἀσχοληθῶ ἐγὼ ἐπὶ τοῦ τεχνικοῦ μέρους, τὸ ἐὰν ἡ ἐκπαίδευσις ἐν τῷ ἐφίππῳ πυροβολικῷ καὶ ἐν τῷ πυροβολικῷ εἶναι εἰδικότης· ἐγὼ ἓν μόνον γνωρίζω, ὅτι ἡ ἐπὶ διετίαν παραμονὴ τῶν στρατευομένων εἰς τὸ ἱππικὸν ἔδωκεν τὰ λαμπρότερα ἀποτελέσματα. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε δὲ νὰ ἐπιμένω, ὅτι κατὰ τὸ διετὲς τῆς θητείας των οἱ ἱππεῖς ἐλάχιστα ἢ οὐδόλως ἐγυμνάζοντο. Γυμνάζονται σήμερον ἢ ἀποσπῶνται σήμερον εἰς διαφόρους ἄλλας ὑπηρεσίας ἔξω τοῦ στρατῶνος ἢ παραμένουσιν εἰς τὸν στρατῶνα διὰ τὴν ἐσωτερικὴν ὑπηρεσίαν. Ἐκπαιδεύονται ἐλάχιστοι καὶ ἐκπαιδεύονται ὄχι μόνον διότι διατίθενται εἰς ἄλλας ὑπηρεσίας, ὄχι διότι δὲν παρίσταται ἀνάγκη, ἀλλὰ διότι δὲν ὑπάρχουσι τὰ μέσα τῆς ἐκπαιδεύσεως. Δὲν ἐστάθη, Κύριοι, δυνατόν ποτε νὰ ἔχῃ τὰ μέσα ἓν ἔφιππον Σῶμα, ὥστε νὰ γυμνάζῃ ταὐτοχρόνως τοὺς κληρωτοὺς καὶ τῆς μιᾶς καὶ τῆς ἄλλης ἀπογραφῆς· εὑρέθη εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ γυμνάζῃ τοὺς κληρωτοὺς τῆς δευτέρας ἀπογραφῆς, καθ’ ὃν χρόνον οἱ τῆς πρώτης ἀπογραφῆς ἠσχολοῦντο εἰς διαφόρους ὑπηρεσίας. Καὶ ἐὰν δὲν εἶχεν ἀνάγκην τὸ ἔφιππον Σῶμα νὰ ἐκγυμνάζῃ τοὺς τῆς πρώτης ἀπογραφῆς καὶ κατὰ τὸ δεύτερον ἔτος, δι’ οὓς λόγους ἀνέφερα, καὶ δι’ ἔλλειψιν μέσων, κατὰ μείζονα λόγον, θὰ εὑρεθῇ εἰς τὴν ἀδυναμίαν νὰ ἐκγυμνάζῃ τοὺς κληρωτοὺς τῆς τρίτης ἀπογραφῆς. Ἐὰν ἡ ὑπηρεσία τῶν ἐφίππων Σωμάτων, ὡς ἐκ τῆς ἐλλείψεως μέσων, εἶναι ἀνεπαρκὴς νὰ ἐκπαιδεύῃ δύο ἡλικίας, κατὰ μείζονα λόγον θὰ εὑρεθῇ εἰς τὴν ἀδυναμίαν νὰ ἐκπαιδεύῃ τρεῖς ἡλικίας. Εὔχομαι νὰ μεσολαβήσωσιν ἀφορμαὶ τοιαῦται, ὥστε νὰ εὑρεθῶσι τὰ μέσα καὶ τῶν τριῶν ἡλικιῶν. Δὲν εἶναι εὔκολον πρᾶγμα ἡ ἐξεύρεσις τῶν ἀναγκαιούντων μέσων, διὰ νὰ ἐκπαιδευθῶσι συγχρόνως δύο ἢ τρεῖς ἡλικίαι. Ἕτερος λόγος φέρεται ὑπὸ τῆς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῆς συνταξάσης τὸν νόμον, ὅτι διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ περιορίζεται ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐφέδρων. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι μέγας ὑπῆρξεν ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐφέδρων ἱππέων, οἵτινες ἐλλείψει μέσων ἀπετέλουν ἓν ἐξάμβλωμα, μίαν ὁμάδα, ἓν τμῆμα ἱππέων πεζοπόρων. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐξευρεθῇ τρόπος, διὰ νὰ περιορισθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐφέδρων ἱππέων, τοὺς ὁποίους δύναται νὰ στρατεύσῃ, διότι δὲν δύναται νὰ τοῖς παράσχῃ τὰ μέσα πρὸς χρησιμοποίησιν. Αὐτὸς φέρεται ὡς δεύτερος λόγος. Θὰ ἦτο δυνατὸν ὅμως καὶ δίχως τὴν θητείαν νὰ ἐπιτύχητε τοῦτο, ἐὰν ἐστρατεύετε κατ’ ἔτος τὸν ἐλάχιστον ἀριθμὸν τῶν κληρωτῶν τὸν ἀναγκαιοῦντα δι’ ἕκαστον Σῶμα.

§131ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τότε ἐν πολέμῳ θὰ εἴχετε ἀνάπτυξιν τοῦ ἱππικοῦ, ἀναλόγως πρὸς τὸ πεζικόν;

§132Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι. Ἐὰν ὑποτεθῇ ὅτι ἓν πεζικὸν Σύνταγμα λαμβάνει τριακοσίους κληρωτοὺς ἐκ τῶν ἐφίππων, νὰ μὴ λάβῃ τόσους ἀλλὰ νὰ λάβῃ ἑκατόν.

§133ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐν καιρῷ πολέμου θὰ ὑποχρεωθῆτε νὰ κάμητε ἀνάπτυξιν ἀνάλογον, τὴν ὁποίαν κάμνετε εἰς τὸ πεζικόν. Τὸ ζητούμενον εἶναι ὅτι ἐν ἐπιστρατεύσει τὸ πεζικὸν νὰ εὑρίσκηται εἰς τὴν ἐμπόλεμον δύναμιν.

§134Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅτε λέγω τεχνικὰ ὅπλα, ἐννοῶ ὅ τι ἀφορᾷ τὸν σχηματισμὸν κατὰ τὴν ἐνέργειαν κατὰ τὸν πόλεμον. Περὶ αὐτῶν τῶν ὅπλων πρόκειται· περὶ τοῦ ἐφίππου πυροβολικοῦ καὶ τοῦ ἱππικοῦ. Εἶναι ἀνάγκη νὰ ἔχῃ τὴν σύνθεσιν τὴν πολεμικὴν ἐν καιρῷ εἰρήνης, ὥστε ἐν καιρῷ πολέμου νὰ κινήσῃ. Κατ’ ἀνάγκην, ἐὰν πρόκηται νὰ εἶναι τοιαύτη, δὲν θὰ ἔχωμεν ἀνάγκην νὰ καλέσωμεν ἐφέδρους ἱππεῖς. Αὐτὸ τὸ ἄτοπον ζητῶ νὰ περιορίσῃ τὸ νομοσχέδιον, διὰ τὴν τριετῆ θητείαν. Ἐγὼ ὑποδεικνύω ἄλλον τρόπον, διότι εἶναι δυνατὸν νὰ διατεθῇ διὰ τὸ ἔφιππον πυροβολικὸν καὶ διὰ τὸ ἱππικὸν ὁ ἀριθμὸς τῶν κληρωτῶν, ὁ ὁποῖος ἀναγκαιοῖ κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε κατὰ τὴν ἐπιστράτευσιν νὰ μὴ ἀφήνεται παρὰ ἐλάχιστον περιθώριον, δὲν εἶναι δὲ δυνατὸν παρὰ καὶ κατὰ τὴν πρώτην περίστασιν νὰ ἀφήσῃ περιθώρια.

§135ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἡ θεραπεία δὲν ἐπιτυγχάνεται διὰ τοῦ ὑποδεικνυομένου μέτρου, διότι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει κατὰ τὸν πόλεμον ὑποχρεούμεθα νὰ ἀναπτύξωμεν τὰ Σώματα αὐτά.

§136Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι. Ἐὰν ὑποτεθῇ ὅτι δι’ ἓν σύνταγμα πεζικοῦ ἀναγκαιοῦσι 560 ἄνδρες, αὐτὴν τὴν δύναμιν θὰ ἔχῃ καὶ πρίν, κατὰ τὸν χρόνον τῆς εἰρήνης.

§137ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τότε δὲν θὰ ἐπιτύχωμεν ἐλλάττωσιν κληρωτῶν, διότι πρέπει νὰ λάβωμεν τόσους ὅσοι χρειάζονται.

§138Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δι’ αὐτὸ τὸ περιθώριον προβλέπει ὁ νόμος. Διαθέτει αὐτὸ διὰ τὰ μεταγωγικὰ Σώματα. Θὰ προκύψῃ ἓν περιθώριον, καὶ δι’ αὐτὸ τὸ περιθώριον ὑπάρχει Σῶμα, τὸ ὁποῖον θὰ δεχθῇ αὐτά, διότι οἱ ἔφιπποι πυροβοληταὶ καὶ οἱ ἱππεῖς θὰ χρησιμοποιηθῶσι. Περὶ αὐτοῦ προβλέπει τὸ νομοσχέδιον, ὡς ἐπίσης καὶ λόγῳ τοῦ καταρτισμοῦ τῶν ὑπαξιωματικῶν, οἵτινες ἀπαιτοῦνται διὰ τὰ ὅπλα. Ἀλλ’ ἡμεῖς ἔχομεν ἄλλον νόμον περὶ μονίμων ἀξιωματικῶν. Δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν πλέον οἱ κληρωτοὶ νὰ λαμβάνωσιν ἄλλον βαθμὸν ὑπαξιωματικοῦ παρὰ τὸν τοῦ δεκανέως, ἐκτὸς ἐκείνων οἱ ὁποῖοι θὰ δηλώσωσιν ὅτι θὰ παραμείνωσι μόνιμοι ἐν τῷ στρατῷ.

§139ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Θὰ προάγωνται εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ὑπαξιωματικοῦ καὶ οἱ κληρωτοί.

§140Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τοῦ δεκανέως μόνον.

§141ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὄχι. Τοὺς πολὺ μεμορφωμένους δὲν θὰ δεχθῶμεν εἰς ἀνακατάταξιν, ἅμα τελειώσῃ ἡ θητεία των, ἀλλὰ θὰ λέγωμεν εἰς αὐτοὺς πηγαίνετε τώρα εἰς τὸ σπῆτι σας.

§142Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔλεγον ὅτι θὰ καταταχθῶσιν διὰ τριετῆ θητείαν κατόπιν κληρώσεως ἐκεῖνοι, οἵτινες θὰ στρατευθῶσιν ἐν τῷ ἱππικῷ καὶ τῷ ἐφίππῳ πυροβολικῷ. Ἡ συντάξασα τὸ νομοσχέδιον στρατιωτικὴ ὑπηρεσία ἀνεγνώρισε τὸ μέγα βάρος, τὸ ὁποῖον ἐπιπροσθέτει εἰς τοὺς διὰ τριετῆ ὑποχρέωσιν καλουμένους κληρωτούς, καὶ ἠθέλησε νὰ παράσχῃ αὐτοῖς ἀνταλλάγματά τινα, ἀπέναντι ἐκείνου τὸ ὁποῖον ἐπὶ πλέον ἤθελον προσφέρει αὐτοὶ ἀπέναντι τῶν ἄλλων συγκληρωτῶν των, οἵτινες θὰ ὑπηρετήσωσι δύο ἔτη, ἐνῷ αὐτοὶ θὰ ὑπηρετήσωσι τρία ἔτη. Ἀνεγνώρισεν ὁ συντάκτης τοῦ νομοσχεδίου, ὅτι ἐὰν δὲν ἠδίκει πάντως ὅμως ἐπεβάρυνε ἐπὶ πλέον τάξιν στρατευσίμων καὶ ἠθέλησε νὰ ἐνθαρύνῃ αὐτούς. Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι τρόπον ἀστοχώτερον τούτου πρὸς τοιαύτην ἐνθάρυνσιν δὲν ἀνευρίσκω. Παρέχει εἰς αὐτοὺς ὁ νομοθέτης παρηγορίαν ἐκ τῶν προτέρων ὅτι, ἂν στρατευθῶσιν ἓν ἔτος περισσότερον τῶν ἄλλων στρατευσίμων, θὰ ἔχωσι τὸ πλεονέκτημα νὰ μὴ πολεμήσωσι. Αὐτὰ λέγει ὁ συντάκτης. Ἀλλ’ ἔχω πλήρη τὴν βεβαιότητα ὅτι ἡ διάταξις αὐτὴ διεξέφυγεν τὸν συντάκτην τοῦ νομοσχεδίου. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἢ νὰ διαμαρτύρηται τὴν στιγμὴν ταύτην ἡ ψυχὴ καὶ ἡ καρδία του, διότι τοιοῦτό τι διετύπωσεν ἐν τῇ ἐκθέσει. Ὡς παρηγορία δίδεται ὅτι ὁ ἱππεὺς καὶ ὁ πυροβολητής, ὁ ὑπηρετῶν ἐπὶ πλέον τῶν ἄλλων ἓν ἔτος, δὲν θὰ ἔχῃ τὴν ὑψίστην τιμὴν νὰ λάβῃ μέρος ἐν τῷ παρατακτέῳ στρατῷ ἵνα πολεμήσῃ. Εἶμαι βέβαιος ὅτι δὲν θὰ ἀποδεχθῶσι τὸ εὐεργέτημα τοῦτο οἱ κληρούμενοι εἰς τὸ ἱππικὸν ἢ πυροβολικόν, καὶ θὰ καταταχθῶσιν ἐκεῖ ἄνευ τῆς παρηγορίας αὐτῆς, ἀλλ’ ἐκ πεποιθήσεως ὅτι ἔχουσι τὴν ὑποχρέωσιν νὰ εἰσακούσωσι τῆς φωνῆς τῆς Πατρίδος καὶ μεταβῶσιν ἐκεῖ ἄνευ οὐδεμιᾶς ἄλλης σκέψεως. Ἀλλὰ καὶ ὡς ἄλλην παρηγορίαν ὁ συντάκτης τοῦ νομοσχεδίου λέγει πρὸς τοὺς ἰδίους κληρωτούς, ὅτι δὲν θὰ καλῶνται κατὰ τὰς μεγάλας ἀσκήσεις. Ἀλλ’ ἐὰν πρόκειται περὶ ἀνθρώπων ἀνηκόντων εἰς εἰδικὰ ὅπλα, κατὰ μείζονα λόγον θὰ εἶναι ἀνάγκη νὰ καλῶνται οὗτοι εἰς μεγάλας ἀσκήσεις, διότι φαντάσθητε στρατιώτην εἰδικῶν ὅπλων ἀπομακρυνθέντα τοῦ στρατοῦ πρὸ δέκα ἢ δώδεκα ἐτῶν καὶ καλούμενον ἔπειτα νὰ δείξῃ τὴν εἰδικότητά του!

§143ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν πρόκειται νὰ χρησιμοποιήσωμεν αὐτοὺς μετὰ τόσα ἔτη διὰ τὴν εἰδικότητά των.

§144Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν θὰ χρησιμοποιηθῇ τὸ ὅλον, ἀλλὰ μέρος ἐξάπαντος. Λέγει τοῦτο ἡ αἰτιολογία σας. Θὰ εὑρεθῆτε εἰς τὴν ἀνάγκην· θὰ ὑποστῆτε μείωσιν τῆς ἀρχικῆς δυνάμεως ἐξ ἀπωλειῶν καὶ θὰ εἶναι ἀνάγκη νὰ ἔχητε μεγίστας ἐφεδρείας στελεχῶν, διὰ τῶν ὁποίων θὰ συμπληρώσητε τὰ κενά, τὰ ὁποῖα θὰ σχηματισθῶσιν.

§145ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ποτὲ δὲν θὰ καλῶνται περισσότεροι τῆς προτελευταίας ἡλικίας καὶ μιᾶς ἐπὶ πλέον.

§146Σ. ΑΓΑΠΗΤΟΣ. Ἐν τοῖς μεγάλοις γυμνασίοις δὲν ὑπῆρχον περισσότεροι ἵπποι διὰ τὸ ἱππικόν.

§147Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἐδώκατε προσοχήν, ἄλλως τε ἡ πρόσκλησις ἡλικιῶν διὰ τὰς μεγάλας ἀσκήσεις προβλέπει τρόπον ἐξοικονομήσεως τῶν πραγμάτων, ὥστε οἱ ἀπομακρυνόμενοι ἐπὶ δύο ἢ τρία ἔτη νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ λάβωσι μέρος εἰς τὰς ἀσκήσεις. Αὐτὴ εἶναι ἄλλως τε ἡ ἀνάγκη ἡ ἐνδεικνυομένη. Ὑποθέτω ὅτι, ὅτε ἐλήφθη ἡ ἀπόφασις νὰ αὐξηθῇ ἡ θητεία εἰς τριετῆ, μία σκέψις ἐπρυτάνευσε, ἡ τῆς ἀπομιμήσεως πρὸς τοὺς ἄλλους.

§148ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Μεγάλη καὶ ἡ δύναμις τῆς ἀπομιμήσεως.

§149Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Καθόσον δύναται νὰ προσαρμοσθῇ ἐν τῷ τόπῳ. Ἄλλην παρατήρησιν ἔχω νὰ κάμω ἐπὶ ἄλλου, ὅπως δήποτε θεμελιώδους ἄρθρου, ἀλλὰ μὴ θίγοντος ποσῶς τὰς βάσεις τοῦ νομοσχεδίου, τὰς ὁποίας θεωρῶ ὡς τὰς ἀρίστας. Ἐκρίθη ὅτι τὸ σύστημα τῶν περιοδευόντων Συμβουλίων διὰ τὴν στρατολογίαν δὲν εἶναι τὸ καταλληλότερον, ὡς αἰτιολογεῖ ἡ ἔκθεσις τοῦ νομοσχεδίου, διότι εἶναι ἀσύμφορον πρὸς τὸ δημόσιον ταμεῖον. Ὑπάρχει καὶ ἄλλη παρατήρησις, τὴν ὁποίαν δὲν ἠδυνάμην νὰ ἐννοήσω, ὅτι καθίσταται ἡ περιοδεία αὕτη ἐπαχθὴς εἰς τὰ μέρη, εἰς τὰ ὁποῖα περιώδευσε τὸ Συμβούλιον. Τὸ δεύτερον οὔτε ἀντιλαμβάνομαι οὔτε θέλω νὰ ἀσχοληθῶ εἰς αὐτό, ἀλλ’ ἐπιμένω εἰς τὴν πρώτην βάσιν. Δὲν γνωρίζω ἂν τὸ σύστημα τῶν περιοδευόντων Συμβουλίων εἶναι τὸ καλλίτερον, οὔτε καὶ ἔχω ἄλλο πρόσφορον πρὸς ἀπόδειξιν, ἀλλὰ γνωρίζω ὅτι τοῦτο, ἐν συγκρίσει πρὸς τὸ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, εἶναι ἀπείρως ἀνώτερον. Οἱ συντάξαντες τὸ νομοσχέδιον ἀπέβλεψαν, διότι αὐτὸ φέρουσιν ὡς δικαιολογητικὸν λόγον, εἰς τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου. Βεβαίως, πᾶς τις ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ ἀποβλέπῃ εἰς αὐτά, ἀλλ’ ἔχει ἐπίσης ὑποχρέωσιν νὰ μὴ λησμονῇ καὶ τὰ συμφέροντα τῶν ἀτόμων, διότι τούτων καταστρεφομένων συγκαταστρέφονται καὶ τὰ τοῦ Δημοσίου. Ἐὰν λοιπόν, τοὺς συντάκτας τοῦ νομοσχεδίου ἔπεισεν ἡ ζημία ἡ προσγενομένη εἰς τὸ Κράτος ἐκ τῶν περιοδευόντων Συμβουλίων, ἔπρεπε περισσότερον νὰ συγκινήσῃ αὐτοὺς ἡ σκέψις τῆς περιοδείας ὁλοκλήρου τοῦ στρατευσίμου Ἑλληνικοῦ πληθυσμοῦ, καθ’ ὡρισμένην ἐποχὴν τοῦ ἔτους, διότι, ὡς ὁρίζει τὸ νομοσχέδιον, προκειμένου ἡ στράτευσις νὰ γίνεται εἰς τὰς ἕδρας ὡρισμένων Σωμάτων, θὰ ἐκκινήσωσιν ἀπὸ τοῦ ἄκρου οἱ στρατεύσιμοι, ὁδοιποροῦντες ἢ πληρώνοντες μεταγωγικὰ μέσα, ἵνα φθάσωσιν εἰς τὴν πρωτεύουσαν τοῦ τόπου, ἐν ᾗ ἑδρεύει τὸ Σῶμα ἐνώπιον τοῦ ὁποίου θὰ παρουσιασθῶσι. Καὶ ἐξεκίνησαν, Κύριοι, κατὰ τὴν δοκιμαστικὴν λειτουργίαν τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, ἄνθρωποι ἐξ Εὐβοίας καὶ τῶν Κυκλάδων ἵνα φθάσωσι καὶ παρουσιασθῶσιν εἰς τὰ συντάγματα Καβάλλας καὶ Σερρῶν, ὅπως ἐπίσης ἐξεκίνησαν, ὀλιγώτερον αὐτοὶ κοπιάσαντες, ἐκ τῶν ἀκροτάτων ὁρίων τῆς ἐπαρχίας Κορινθίας καὶ ἔφθασαν εἰς Ἀθήνας, εὐτυχέστεροι αὐτοί, διότι τοῖς ἐδόθη ἀφορμὴ νὰ παραμείνωσιν ἐπὶ δεκαήμερον ἐν Ἀθήναις, χωρὶς ἡ Πολιτεία νὰ ἐνδιαφέρηται πῶς καὶ ποῦ αὐτοὶ τρέφονται καὶ ποῦ κοιμῶνται. Παρέμειναν ἐπὶ δεκαήμερον μέχρις ὅτου καταστῇ δυνατὸν νὰ καταταχθῶσιν, ὑποβληθέντες εἰς κόπους καὶ δαπάνας, διότι ἐπὶ πολλὰς ἡμέρας ἐγκατέλιπον τὰς ἐργασίας των παραμένοντες ἐν Ἀθήναις καὶ ἀλλαχοῦ. Ἤθελον ἐρωτήσει τὴν ἁρμοδίαν στρατιωτικὴν ἐπιτροπήν, διατί τάχα δὲν ὑπελόγισε τὰς δαπάνας αὐτὰς καὶ τὸ μαρτύριον τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν καὶ ὑπελόγισε τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου;

§150ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Χθὲς ἀνηγγέλθη ἡ κατάθεσις νομοσχεδίου, δι’ οὗ ἱδρύονται στρατολογικὰ Συμβούλια εἰς ἑκάστην σχεδὸν κοινότητα.

§151Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι τὸ μεγαλείτερον εὐεργέτημα τοῦ νομοσχεδίου, καὶ δὲν εὑρίσκω λόγους ἵνα ἐξάρω αὐτὸ καὶ συνεννοούμεθα εἰς τί προβλέπει ἡ διάταξις ἐκείνη. Ἀλλ’ ὑποθέτω ὅτι αὐτὴ δὲν ἔχει σχέσιν μὲ τὸν τρόπον τῆς στρατολογίας κατὰ τὴν πρώτην περίπτωσιν. Δὲν ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τὸ νομοσχέδιον, ἀλλ’ ὑποθέτω ὅτι ἐκεῖνο θ’ ἀποβλέπῃ τὴν ἐπιστράτευσιν ὡρισμένων περιφερειῶν εἰς ὡρισμένας περιστάσεις ἄνευ θορύβου καὶ λοιπά.

§152ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Αὐτὸ εἶναι ἓν ἀπὸ τὰ πλεονεκτήματα. Ὡσαύτως αἱ ἀπαλλαγαὶ θὰ γίνωνται χωρὶς νὰ ἀπομακρύνωνται ἀπὸ τοῦ χωρίου των. Ἐκ τοῦ χωρίου των θὰ ὑποβάλλωσι τὰς αἰτήσεις αὑτῶν, θὰ στέλλωνται αὗται εἰς τὸ στρατολογικὸν γραφεῖον καὶ ἐκεῖθεν θὰ ἀποστέλληται ἡ ἀπάντησις.

§153Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τὸ νομοσχέδιον αὐτό, ἀλλ’ οὐδεὶς δύναται νὰ ἀρνηθῇ ὅτι ὅλοι παρέστημεν θεαταὶ οἰκτροῦ θεάματος. Ἀφοῦ τοιαύτη ἀγαθὴ πρόνοια λαμβάνεται, κατόπιν τῶν δηλώσεων τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἔχω τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ποιήσωμαι τὴν δήλωσιν ὅτι προέβην εἰς τὰς παρατηρήσεις αὐτάς, πάντως παρατηρήσεις μὴ ἀνεξαρτήτους τῆς παρατηρήσεως ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὴν διάταξιν τὴν καθορίζουσαν τριετῆ ὑποχρέωσιν. Ἀποβλέπω μόνον εἰς τὴν οἰκονομικὴν διάταξιν τοῦ νομοσχεδίου καὶ διὰ τοῦτο θὰ ἐνόμιζον ὅτι θὰ ἦτο εὐχῆς ἔργον ἵνα τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ παραπεμφθῇ εἰς μίαν ἐπιτροπήν, ἵνα διακανονίσῃ πάντα τὰ ζητήματα τὰ σχέσιν ἔχοντα πρὸς τὰς διαφόρους ὑπηρεσίας, ὡς καὶ ἄλλα χίλια– δύο ζητήματα, τὰ ὁποῖα γεννῶνται.

§154ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Θὰ ζητήσωμεν τὴν ἄδειαν παρὰ τῆς Βουλῆς, ὅπως διὰ Β. Διατάγματος τροποποιήσωμεν τὸν νόμον αὐτόν.

§155Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα, διότι ὡς καὶ ἐν ἀρχῇ τοῦ λόγου μου εἶπον, τὸ νομοσχέδιον τοῦτο εἶναι συμπλήρωμα τοῦ ὁποίου ἀπαραιτήτως ἔχει ἀνάγκην ὁ τόπος μας, διότι δι’ αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου, ἐν συνδυασμῷ πρὸς ἄλλα νομοσχέδια καὶ μὲ τὸ σχέδιον τῆς ἐπιστρατεύσεως, ὁμολογουμένως πλέον ἀποκτῶμεν μέγαν στρατόν, καὶ ἔχω τὴν πεποίθησιν ὅτι θὰ εὕρωμεν καὶ τοὺς μεγάλους ἀρχηγοὺς εἰς τὸν στρατὸν καὶ τότε δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν ἢ μετὰ πεποιθήσεως νὰ ἀποβλέπωμεν εἰς τὴν νίκην.

§156ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Εὖγε!

§157Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλὴ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν παρατηρήσεων, τὰς ὁποίας ἐξήνεγκεν ὁ κ. Συνάδελφος ἐξ Ἀργολίδος καὶ Κορινθίας, νὰ ἐκθέσω ἐν ἀπολύτῳ συντομίᾳ, τὰς ἐντυπώσεις μου ἐκ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, καὶ ἐκ τῆς σειρᾶς στρατιωτικῶν νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα πρόκεινται ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς. Ἔχω νὰ ὑποβάλω παρατηρήσεις τινὰς ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου, τὰς ὁποίας θὰ λάβω τὴν τιμὴν νὰ διατυπώσω κατὰ τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν. Λαμβάνων ἀφορμὴν ἐκ τῶν ἀναπτυχθέντων, ἅτινα ἀφορῶσιν γενικώτερον εἰς τὸ σύστημα, θεωρῶ καθῆκόν μου νὰ ἀποβάλω τὴν ἀντιπολιτευτικὴν ἰδιότητα, καὶ ἐν τῇ ἰδιότητι τοῦ ἀντιπροσώπου τοῦ Ἔθνους, νὰ ἐξάρω τὰς μεγάλας ἀρετὰς τοῦ ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς ὑποβληθέντος νομοσχεδίου. Τὸ στρατολογικὸν νομοσχέδιον ἔχει τοῦτο τὸ μέγα ἀγαθόν, ὅτι καθιστᾷ διὰ πρώτην φορὰν ἐν Ἑλλάδι ἀπόλυτον τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ δόγματος τοῦ ἐνόπλου Ἔθνους, διότι πράγματι ἀπὸ τῆς ψηφίσεως καὶ ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου τούτου θὰ δύναται ἡ Ἑλλὰς νὰ ὑποστηρίξῃ ὅτι ἔχει τὸ Ἔθνος ἔνοπλον. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ὅλος ὁ μάχιμος πληθυσμὸς τῆς Χώρας, ὁ μὴ ὑπαγόμενος εἰς τὰς διατάξεις περὶ ἐξαιρέσεως, λόγῳ σωματικῆς ἀνικανότητος, θέλει ἀσκηθῆ ἐν εἰρήνῃ καὶ ἐν πολέμῳ θέλει προσφέρει τὰς ὑπηρεσίας αὐτοῦ. Ἡ τοιαύτη ἀρχὴ δὲν δύναται παρὰ νὰ τύχῃ ἐπαίνου, διότι τοιουτοτρόπως, ὅταν ἐν δεδομένῳ χρόνῳ αἱ διατάξεις τοῦ στρατολογικοῦ νόμου καταστῇ δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῶσιν, ἡ Ἑλλὰς θὰ δύναται νὰ παρατάξῃ πρὸς ἄμυναν τῶν συνόρων καὶ πρὸς ἐπίτευξιν τῶν παντοίων σκοπῶν, τοὺς ὁποίους ἐν δεδομένῃ στιγμῇ θέλει ἐπιδιώκει, θέλει δυνηθῆ νὰ παρατάξῃ ὁλόκληρον τὴν μαχητικὴν δύναμιν, τὴν ὁποίαν ὁ πληθυσμὸς τῆς Χώρας παράγει. Αὕτη εἶναι μία κυρία ἀρχή. Δευτέρα ἀρχὴ ἐπαινετή, τὴν ὁποίαν εὑρίσκω ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, εἶναι ἡ ἀρχὴ τοῦ κανονισμοῦ τῶν ἐφεδριῶν. Ὡς εἶχον αἱ μέχρι τοῦδε διατάξεις περὶ στρατολογίας, ἔκαμνον τὴν διαίρεσιν εἰς ἐνεργὸν στρατόν, ἐφεδρείαν, ἐθνοφρουρὰν καὶ ἐφεδρείαν ἐθνοφρουρᾶς. Ἡ διαίρεσις αὐτὴ ἀνήκει εἰς τὴν παλαιοντολογίαν. Ἤδη εἰσάγεται ἡ ὀρθὴ διάταξις, ἡ ἀπὸ τῆς ὀρθῆς στρατιωτικῆς ἀπόψεως κρινομένη, τῆς διαιρέσεως τοῦ στρατοῦ εἰς τὴν πρώτην σειρὰν ἐφεδρείας καὶ εἰς τὴν δευτέραν σειρὰν ἐφεδρείας. Διὰ τοῦ καθορισμοῦ τῆς πρώτης σειρᾶς ἐφεδρείας, ἀποτελουμένης ἐξ 23 ἡλικιῶν, κατορθοῦται οὐχὶ μόνον ὁ ἐμπόλεμος καταρτισμὸς τοῦ στρατοῦ ἀλλὰ καὶ ἡ σύνθεσις ἐπίσης ἐφεδρικῶν μονάδων, περὶ τῶν ὁποίων θὰ προβλέπωσιν αἱ εἰδικαὶ περὶ ἀποστρατεύσεως ὁδηγίαι. Τοιουτοτρόπως δὲ αἱ τελικῶς διαθέσιμοι ἡλικίαι τῆς ἐφεδρείας δευτέρας σειρᾶς, περὶ τῶν ὁποίων θέλει γίνει πρόβλεψις μεταγενεστέρα διοικητική, ἵνα συνταχθῶσι, θέλουσι περιορισθῆ εἰς ὀκτώ, σκοπὸν ἐχούσας τὴν ἄμυναν τοῦ ἐδάφους καὶ τὴν ἐμπέδωσιν τῆς τάξεως ἐν τῇ Χώρᾳ. Τοιαύτη ἀρχὴ εἶναι ἐπαινετή, διότι ἀποδίδει εἰς τὸν στρατὸν τῆς ἐκστρατείας τὸ δυνατὸν μεῖζον ἐκ τοῦ ἐνόπλου πληθυσμοῦ καὶ ἄγει εἰς στράτευσιν ἐν τῷ στρατῷ τῶν ἐπιχειρήσεων τὸν πληθυσμὸν μέχρι τοῦ 43ου ἔτους τῆς ἡλικίας· δηλαδὴ πάντα τὸν πληθυσμόν, ὅστις δύναται νὰ βαστάζῃ τὰ βάρη τῆς ἐκστρατείας καὶ νὰ ἀντέχῃ εἰς τοὺς κόπους καὶ νὰ ἔχῃ συγχρόνως καὶ τὸ πολεμικὸν μένος ἀμείωτον ἐξ οἱωνδήποτε περισπασμῶν, εἴτε ἐξ ἡλικίας εἴτε ἐξ οἰκογενειακῶν βαρῶν. Ἡ δευτέρα δὲ ἀρχὴ τῆς διαιρέσεως τῶν ἐφέδρων κατὰ τοιοῦτον τρόπον, καὶ διὰ τῆς ὁποίας εἰσάγεται τὸ δόγμα τοῦ ἐνόπλου Ἔθνους, εἶναι συμπληρωτικὴ τῆς γενικῆς ἀρχῆς τῆς διεπούσης τὸ στρατολογικὸν νομοθέτημα. Ταῦτα εἶχον νὰ εἴπω, Κύριοι, δι’ ὀλίγων ἐν σχέσει πρὸς τὰς ἀρετὰς τὰς ὁποίας ἔχει τὸ νομοθέτημα. Ὑπάρχουσι πιθανῶς ἐν τῇ συντάξει τοῦ νομοθετήματος καὶ θέματα συζητήσιμα, εἴτε ἐν σχέσει πρὸς τὸν κείμενον νόμον εἴτε ἐν σχέσει πρὸς τὸν ὀργανισμόν, καὶ θὰ ὑποβληθῶσι περὶ τούτων παρατηρήσεις, αἱ ὁποῖαι οὐδαμῶς θίγουσιν τὴν ἀρχὴν καὶ αἱ ὁποῖαι πιθανὸν νὰ ἀποδείξωσιν ὅτι οἱ συντάξαντες τὸ νομοσχέδιον ἔχουσι δίκαιον ἢ καὶ ὅτι οἱ ὑποβαλόντες τὰς παρατηρήσεις ἔχουσι δίκαιον. Θεωρῶ καθῆκόν μου νὰ σημειώσω καὶ τοῦτο, ὅτι τὸ σύνολον τῆς μέχρι τοῦδε ὑποβληθείσης στρατιωτικῆς νομοθεσίας, εἰς ἐμὲ τουλάχιστον, ἐνεποίησεν εὐχάριστον ἐντύπωσιν. Δὲν ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ λάβω τὸν λόγον, διότι ὀρθὸν εἶναι νὰ λαμβάνῃ τις τὸν λόγον ὁσάκις ἔχει νὰ ἀντείπῃ πρὸς τὴν ὑποβαλλομένην ἐργασίαν. Ἀλλ’ ἵνα μὴ ὑποτεθῇ ὅτι ὑπάρχει ἄρνησις γνώμης, νομίζω ὅτι δέον νὰ δηλώσω τὴν γνώμην μου ὅτι εὑρίσκω ἐγκαινιαζομένην μίαν σπουδαιοτάτην ἀρχὴν τῆς διακρίσεως τοῦ στρατοῦ εἰς στρατὸν μαχητικὸν καὶ εἰς στρατὸν βοηθητικῶν ὑπηρεσιῶν. Διὰ πρώτην δὲ φορὰν ἐπίσης καθιεροῦται διὰ τῆς στρατιωτικῆς νομοθεσίας ἡ ἀρχή, ἵνα αἱ στρατιωτικαὶ δυνάμεις ἀποτελεσθῶσιν ἐν τῷ συνόλῳ καὶ κατ’ ἔντασιν οὐ μόνον ἐκ τοῦ μαχίμου πληθυσμοῦ ἀλλὰ καὶ ἐκ τῶν στελεχῶν τῶν ἐχόντων μαχητικὸν χαρακτῆρα, ὅλαι δὲ αἱ ὑπηρεσίαι αἱ ὁποῖαι ἐξυπηρετοῦνται μέχρι τοῦδε ὑπὸ ἀξιωματικῶν τοῦ στρατεύματος, αἱ βοηθητικαί, νὰ ἀνατίθηνται εἰς τοὺς λεγομένους στρατιωτικοὺς ὑπαλλήλους. Τοῦτο εἶναι πλεονέκτημα τῆς νομοθεσίας, ἡ ὁποία θὰ ἀπαλλάξῃ ἐφεξῆς ἡμᾶς τοῦ θεάματος ὑπηρεσιῶν στρατιωτικοποιουμένων, λαμβανουσῶν χαρακτῆρα στρατιωτικῆς ἰδιότητος, αἱ ὁποῖαι εἶναι ὅλως βοηθητικαὶ ὑπηρεσίαι. Ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ βουλευτοῦ ἐξ Ἀργολίδος καὶ Κορινθίας, διὰ τὴν αὔξησιν τῆς θητείας ἐν τῷ ἱππικῷ, θὰ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλὴ νὰ ἐκδηλώσω ἀντίθετον γνώμην. Βεβαίως ἡ αὔξησις τῆς θητείας, εἴτε ἐν συνόλῳ εἴτε ἐν μέρει, εἶναί τι πικρὸν διὰ τὸν πληθυσμόν, γινώσκομεν δὲ ὅτι ἐν αὐτῇ τῇ Γαλλίᾳ ἀπέναντι ἀνάγκης ὑπερτάτης, σχετιζομένης πρὸς τὴν ἄμυναν τῆς Χώρας, ὑπῆρξεν ἀγὼν σθεναρός, ἀντετάχθη δ’ ἄμυνα σθεναρωτάτη καὶ ἀντίστασις ἰσχυρὰ ἐναντίον τῆς προσπαθείας, ἵνα εἰσαχθῇ ὁ θεσμὸς ὅστις ἐγγυᾶται τὴν ἀσφάλειαν τῆς Γαλλίας ὡς ἀπεδείχθη κατὰ τὸν παρόντα πόλεμον. Τοιοῦτοι θεσμοὶ εἶναι δύσκολον νὰ εἰσάγωνται καὶ ἐφαρμόζωνται. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου ὅμως δὲν πρόκειται περὶ αὐξήσεως τῆς θητείας εἰς τὸ σύνολον τῆς δυνάμεως, ἀλλ’ εἰς εἰδικὸν ὅπλον, ἐν δὲ τῷ ὅπλῳ τούτῳ παρουσιάζονται πάντοτε δυσχέρειαι. Αἱ δυσχέρειαι δ’ εἶναι σήμερον μᾶλλον ἐντεταμέναι, ἀφ’ ἧς ὁ κείμενος ὀργανισμὸς τοῦ στρατοῦ, ὁ δι’ ἑνὸς νόμου καὶ διὰ Β. Διαταγμάτων κατόπιν ἐξελιχθείς, εἰσήγαγεν ὡρισμένην σύνθεσιν ἀπέχουσαν πολὺ τῆς μέχρι τοῦδε. Διὰ τῆς κειμένης νομοθεσίας τὸ ἱππικὸν εἶναι διῃρημένον εἰς τὴν μεραρχίαν τοῦ ἱππικοῦ εἰς τὸ μεραρχικὸν ἱππικόν, τὸ ὁποῖον ἔχει τὸ ἔργον τῆς ἀνιχνεύσεως. Ἡ μεραρχία τοῦ ἱππικοῦ ἀποτελεῖ ἴδιον Σῶμα, ἰδίαν μονάδα, ἥτις μετέχει κατὰ πολὺ τοῦ ἔργου τῆς προκαλύψεως τῆς Χώρας. Γεννᾶται λοιπὸν τὸ ζήτημα ὅτι, ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἡ μονὰς αὕτη δέον νὰ τυγχάνῃ τῆς κατ’ ἔντασιν ἀπολύτου ἐκπαιδεύσεως, δεύτερον δ’ ὅτι ἡ μονὰς αὕτη δέον νὰ εὑρίσκηται καὶ ἐν ὥρᾳ εἰρήνης ἐν τῇ πλήρει αὐτῆς συνθέσει. Κατὰ τίνα τρόπον ἠδύνατο τοῦτο νὰ κατορθωθῇ; Ἐὰν ἠθέλομεν ἐπιχειρήσει, παραμελοῦντες τὸ ἔργον τῆς ἐκπαιδεύσεως, ἵνα τὴν ἐν εἰρήνῃ πλήρη σύνθεσιν τῆς μεραρχίας τοῦ ἱππικοῦ ἐπετύχωμεν διαθέτοντες εἰς τὸ ἱππικὸν πλείονας κληρωτοὺς ἐκ τῶν δύο ἡλικιῶν, οἱ κληρωτοὶ οὗτοι θὰ ἐσημείουν μίαν ἔλλειψιν ἀνδρῶν εἰς τὸ πεζικὸν θὰ ἀπετέλουν δὲ ἓν βάρος τῆς δυνάμεως τοῦ ἱππικοῦ μετὰ πάροδον ἐτῶν, καὶ ἀφ’ ἑτέρου θὰ ἦσαν ἄχρηστοι δι’ ὅπλον τοῦ ὁποίου οὔτε τὰ στελέχη θὰ ἐπέτρεπον αὔξησιν οὔτε ἡ εἰς ζῷα δύναμις. Οὕτως τὰ πράγματα ἐρρυθμίσθησαν κατὰ τὸν ὀρθότερον τρόπον, διότι κρηπὶς παντὸς ὀργανισμοῦ καὶ σκοπὸς παντὸς ὀργανισμοῦ εἶναι, ὅπως μὴ διασπαρῇ ἐν εἰρήνῃ πληθυσμὸς στρατευομένων εἰς ἔργα χρήσιμα ἐν εἰρήνῃ, ἄχρηστα δὲ ἐν πολέμῳ. Ἠθέλομεν ἄλλως ἀπασχολήσει ἐπιλέκτους κληρωτούς, διότι ὡς ἔχει ὁ στρατολογικὸς νόμος, τὰ εἰδικὰ στρατολογικὰ Συμβούλια τὰ κατὰ σύνταγμα κατὰ τὴν κατάταξιν τῶν κληρωτῶν, ἐπιλέγουσι μεταξὺ τῶν Σωμάτων καὶ διὰ τὴν δύναμιν τοῦ ἱππικοῦ ἐπιλέγονται οἱ καλλίτεροι ἄνδρες, καθῆκον δ’ ἔχουσι τὰ Συμβούλια νὰ ἐκλέξωσι τοὺς καλλιτέρους ἄνδρας, λόγῳ κεκανονισμένου ἀναστήματος τῆς εὐεξίας ἢ καὶ τῶν ἰδιοτήτων αὐτῶν. Τοὺς ἐπιλέκτους αὐτοὺς κληρωτοὺς ἠθέλομεν ἀπασχολήσει εἰς τὸ ὅπλον τοῦτο κατ’ ἐκλογήν, θὰ ἦτο δὲ ἔργον ἄσκοπον καὶ ἐπιζήμιον διὰ τὸ στράτευμα, ἐὰν τοὺς ἄνδρας τούτους διηυθύνομεν εἰς τὸ ὅπλον τοῦ ἱππικοῦ ἐν καιρῷ εἰρήνης, ἐν ᾧ ἐν καιρῷ πολέμου δὲν θὰ ἠδύναντο νὰ χρησιμεύσωσιν εἰς τοῦτο οἱ ὑπεράριθμοι. Ἔργον λοιπὸν σωφροσύνης εἶναι, ἵνα τοὺς ἄνδρας τούτους διαθέσωμεν εἰς τὸ ὅπλον τοῦ πεζικοῦ. Διὰ τοῦ μέτρου τούτου ἀσφαλίζεται ἡ μὴ διασπάθησις τῶν ἀνδρῶν εἰς τὸ ὅπλον τοῦ ἱππικοῦ, διὰ τὴν ἐν πολέμῳ σύνθεσιν τοῦ ὁποίου δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ χρησιμεύσωσιν. Ἐκτὸς τούτου διὰ τῆς τριετοῦς θητείας θὰ εὑρίσκηται ὑπὸ τὰ ὅπλα πάντοτε ἄνδρας, οἱ ὁποῖοι θὰ ἀποτελῶσι τὴν σύνθεσιν τῆς Μεραρχίας τοῦ ἱππικοῦ ἐν εἰρήνῃ, καὶ θὰ ἔχωσι τὴν ἄσκησιν πάντοτε. Ἂν μία ἐμπόλεμος ἐπιχείρησις εὕρῃ τὸ Κράτος περὶ τὸ τέλος τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ ἔτους, θὰ ἔχωμεν τὸ ἱππικὸν συντεθειμένον ἐκ διετῶν, τριετῶν καὶ μονοετῶν ὑπὸ ἐκπαίδευσιν ὁπλιτῶν τελείως ἐκπεπαιδευμένων. Συγχρόνως ἡ ἐφεδρεία τοῦ ὅπλου τούτου περιορίζεται εἰς τέσσαρας ἡλικίας, δηλαδὴ εἰς ἐκείνας τὰς ἡλικίας αἵτινες δύνανται νὰ χρησιμεύσωσιν εἰς τὴν ἀναχορηγίαν ἀνδρῶν. Τέσσαρες ἔτι ἡλικίαι πρὸς ἀναχορηγίαν Σώματος πλήρως κατηρτισμένου διὰ τῶν ἀνδρῶν τριῶν ἡλικιῶν, εἶναι πολὺ ἐπαρκεῖς. Ἴσως εἶναι δυνατὴ μία τροποποίησις τοῦ νομοσχεδίου κατὰ τοῦτο. Ὁ ἀξιότιμος Συνάδελφος εἶχε δίκαιον εἰπὼν πρὸ ὀλίγου ὅτι, παρ’ ὅλην τὴν ὀρθὴν ἀρχὴν ἡ ὁποία εἰσάγεται διὰ τοῦ νομοσχεδίου, ἡ κατάταξις τῶν πλεοναζόντων ἐφέδρων τοῦ ἱππικοῦ εἰς τὸ μεταγωγικὸν Σῶμα ἴσως δὲν ἔχει πολὺ τιμητικὸν χαρακτῆρα. Ἄλλο τι ἤθελε βεβαίως νὰ εἴπῃ τὸ Ὑπουργεῖον ἐν τῇ αἰτιολογικῇ του ἐκθέσει, ἀλλὰ δυστυχῶς τὸ πρᾶγμα διετυπώθη κατὰ τρόπον, ὥστε νὰ φαίνηται ἡ τοιαύτη κατάταξις τῶν ἐφέδρων ὡς μείωσις περὶ τὴν τιμὴν τοῦ στρατεύεσθαι, ἀφοῦ τὸ ἱππικὸν εἶναι κατ’ ἐξοχὴν ὅπλον τοῦ πρώτου κινδύνου. Ἴσως θὰ ἦτο ὀρθὸν ἵνα οἱ ἄνδρες αὐτοί, οἱ ὁποῖοι μετὰ τριετῆ ἐκπαίδευσιν ἀποκτῶσι προσόντα ἱππευτικῆς δεξιότητος καὶ γνώσεως τοῦ ἵππου πολὺ καλλίτερον ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἔχουσι διετῆ ὑπηρεσίαν ὡς ἐλάται τοῦ πυροβολικοῦ, θὰ ἦτο καλλίτερον ἐν ἐφεδρείᾳ κατὰ προτίμησιν νὰ ἀποστέλλωνται εἰς τὴν ἔλασιν τοῦ πυροβολικοῦ, διότι οὗτοι θὰ ἦσαν μᾶλλον ἠσκημένοι καὶ ὡς ἱππεῖς καὶ ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὴν περιποίησιν τοῦ ἵππου. Ταύτας τὰς παρατηρήσεις εἶχον νὰ εἴπω. Κατὰ τὰ λοιπὰ συντόμως ἐξέφρασα τὰς γνώμας μου, αἱ ὁποῖαι συμπίπτουσιν πρὸς τὰς διατυπουμένας ἐν τῷ νομοσχεδίῳ.

§158Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ἐγώ, Κύριοι, κρίνω περιττὸν νὰ δηλώσω ὅτι δὲν ἔχω ἀντιπολιτευτικὴν ἰδιότητα, διότι ἐπὶ τῆς ψηφίσεως τῶν νομοσχεδίων εἴμεθα πάντες ἀντιπρόσωποι τοῦ ἔθνους· ἑπομένως ἀντιπολίτευσις δὲν χωρεῖ, προκειμένου περὶ νομοθετικῆς ἐργασίας. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου ἔχω νὰ ὑποβάλω μόνον δύο παρατηρήσεις, αἵτινες εἶναι τελείως ψυχολογικαὶ καὶ αἵτινες εἶναι πολὺ πιθανὸν νὰ διέφυγον τοὺς ἐπιλέκτους ἐκείνους ἄνδρας, οἵτινες ἐφιλοτέχνησαν τὸ νομοσχέδιον αὐτό. Κυρίως θέλω νὰ παρατηρήσω ὅτι τὸ ζήτημα τῆς τριετοῦς θητείας, εἶναι μία ἀνισότης, εἰς τὴν ὁποίαν δὲν εἶναι συνειθισμένος ὁ Ἑλληνικὸς λαός, εἶναι δὲ πασίγνωστον ὅτι ἐκεῖνο, εἰς τὸ ὁποῖον πρὸ παντὸς ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς προσέχει, εἶναι τὸ ζήτημα τῆς ἰσότητος. Ἐγένετο ἐν Γαλλίᾳ τριετὴς θητεία, ἀλλ’ ἐγένετο δι’ ὅλους, καὶ ὄχι δι’ ὡρισμένας κλάσσεις, εἶναι δὲ γνωστὸν ὁπόσαι δυσχέρειαι θὰ παρουσιασθῶσιν ἐν τῇ ἐκλογῇ τῶν ἀνδρῶν, οἱ ὁποῖοι θὰ εἶναι ὑπόχρεοι εἰς τριετῆ θητείαν καὶ ὁπόσαι δυσκολίαι θὰ παρουσιασθῶσιν ἐν τῇ ἐφαρμογῇ ἑνὸς τοιούτου νομοθετήματος, τὸ ὁποῖον θὰ ἔχῃ ὡς κυρίαν βάσιν μίαν ἀνισότητα. Φαντάσθητε τίνας πιέσεις θὰ ὑποστῶμεν ἡμεῖς ὑπὸ τῶν στρατιωτῶν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι πρόκειται νὰ ὑπηρετήσωσι τρία ἔτη, καὶ οἱ ὁποῖοι πάντως θὰ θέλωσι νὰ ὑπηρετήσωσι δύο. Θὰ δημιουργήσωμεν μίαν νέαν τάξιν, ἐκ τῆς ὁποίας Κύριος οἶδε τί δύναται νὰ ἐξέλθῃ καὶ νὰ συμβῇ. Καὶ αὐτὸς ἀκόμη ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, πρέπει νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του τὴν δυσκολίαν αὐτήν, καὶ ὁλόκληρον τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον καὶ ὁλόκληρος ἡ Βουλή, διότι ἐφ’ ἡμῶν ὅλων θὰ πέσῃ τὸ βάρος αὐτό. Θὰ ἔχωμεν ἀπαιτήσεις ἐξ ὅλων ἐκείνων τῶν ἀνδρῶν, οἱ ὁποῖοι θὰ ἀδικηθῶσι κατὰ τὴν ἰδίαν αὐτῶν κρίσιν, διότι πρόκειται νὰ ὑπηρετήσωσι τρία ἔτη καὶ ἀπέναντι αὐτῶν θὰ ὑπάρχῃ προνομιοῦχος πλέον τάξις τῶν ἄλλων, οἱ ὁποῖοι θὰ ὑπηρετῶσι δύο ἔτη. Εἶναι μία δυσκολία, τὴν ὁποίαν πρέπει διὰ παντὸς μέσου νὰ ἄρωμεν, διότι ἐν ἔθνεσι τὰ ὁποῖα εἶναι πλουσιώτερα ἡμῶν, ἐλύθη αὕτη μόνον διὰ τῆς ἐθελουσίας κατατάξεως. Ὁ ἀριθμὸς ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἀπαιτεῖται ἵνα συμπληρωθῇ κατὰ τὸ τρίτον ἔτος τὸ Σῶμα τοῦ ἱππικοῦ, συμπληροῦται δι’ ἐθελοντῶν· ἑπομένως παραμένει ἡ διετὴς θητεία δι’ ὅλους τοὺς ἄλλους. Ἐν Γαλλίᾳ μάλιστα, ὅπου ἡ θητεία διὰ τὸ ἱππικὸν εἶναι τετραετής, δίδεται καὶ δωρεὰ 400 φρ. εἰς ἐκείνους, οἵτινες κατατάσσονται ὡς ἐθελονταί. Ἐγὼ δὲν θέλω νὰ προτείνω ἐπιβάρυνσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ νὰ εἴπω ὅτι πρέπει νὰ συμπληρώσωμεν τὸ τρίτον ἔτος δι’ ἐθελοντῶν, ἀλλὰ παρακαλῶ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ὅτι θὰ παρουσιασθῶσι μέγισται δυσχέρειαι, ἕως οὗ καταστῇ δυνατὸν νὰ πείσωμεν τοὺς ἄνδρας ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι, εἴτε ἐκ λόγων σωματικῆς ἱκανότητος εἴτε ἐξ ἄλλων λόγων, θὰ ἐκλεχθῶσι παρὰ τῆς στρατολογικῆς ἐπιτροπῆς ὡς ἱκανοὶ νὰ ὑπηρετήσωσιν εἰς τὸ ἱππικὸν ἢ πυροβολικὸν τρία ἔτη. Βεβαίως ὁμολογῶ καὶ ἐγὼ ὅτι διὰ νὰ τεθῇ ἐν τῷ νόμῳ μία τοιαύτη διάταξις, θὰ εἴπῃ ὅτι εἶναι ἀναγκαία. Αὐτὸ δὲν συζητῶ· ἀλλ’ ἂς λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν καὶ τὸν τρόπον τοῦ σκέπτεσθαι τοῦ λαοῦ, τὰς πρακτικὰς δυσκολίας, αἱ ὁποῖαι θὰ παρουσιασθῶσι, τὰς πιέσεις, τὰς ὁποίας θὰ ὑφιστάμεθα ὅλοι, καὶ ἂν εἶναι δυνατόν, ἂς εὑρεθῇ ἄλλη τις λύσις.

§159ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τί νὰ γίνῃ λοιπόν;

§160Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Εἶπον ὅτι ἀλλαχοῦ λύεται τὸ ζήτημα δι’ ἐθελουσίας κατατάξεως, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπαγορεύσητε ὥστε νὰ γίνωσι καὶ αἱ παρατηρήσεις αὗται. Ἐπίσης, κ. Πρόεδρε, μίαν ἑτέραν παρατήρησιν ἔχω νὰ κάμω ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 7 τοῦ στρατολογικοῦ νόμου, ἐπὶ τῶν δύο τελευταίων ἐδαφίων, τὰ ὁποῖα ἀποκλείουσι τοὺς φυλακισμένους ἀπὸ τοῦ νὰ ἔχωσι τὴν τιμὴν νὰ ἀποτελῶσι μέρος τοῦ στρατεύματος. Ὁ νόμος τοῦ 1878, ὁ εἰσαγαγὼν τὴν καθολικὴν στρατολογίαν, ἀντέγραψε τὴν διάταξιν αὐτὴν ἐκ τοῦ τότε ἐν ἰσχύϊ Γαλλικοῦ νόμου, ἀλλὰ δὲν ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν ὁ νόμος ἐκεῖνος τὴν ψυχολογικὴν κατάστασιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὁ ὁποῖος οὕτω εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι καταδεδικασμένος εἰς ἐγκληματικὰς ποινὰς χωρὶς νὰ εἶναι κακοῦργος καὶ χωρὶς νὰ προέρχηται ἐκ τῆς ὑποστάθμης τῶν ἐγκληματιῶν, τὴν ὁποίαν ἔχει ἡ Δύσις καὶ οὐχὶ ἡμεῖς ἐδῶ. Ὑμεῖς ὁ ἴδιος θὰ παρετηρήσατε ὅτι διαρκούντων τῶν πολέμων, ἐλάβετε ἀναφορὰς παρὰ φυλακισμένων, οἱ ὁποῖοι ἐζήτουν ὡς ὑψίστην τιμὴν νὰ ὑπάγωσι νὰ πολεμήσωσι. Δὲν ἔχει ὁ Ἕλλην τὴν ἐγκληματικότητα ὡς ἔχει αὐτὴν ὁ Εὐρωπαῖος· ἑπομένως φρονῶ ὅτι καὶ ἐν αὐτῷ θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ εὑρεθῇ διόρθωσίς τις καὶ νὰ ἐξαιρέσωμεν μόνον τοὺς ὑποπεσόντας εἰς ἀτιμωτικὰ ἐγκλήματα, διότι ἐκτὸς τοῦ ὅτι ψυχολογικῶς αὐτοὶ καθ’ ἑαυτοὺς δὲν εἶναι κακοῦργοι, ὑπάρχει καὶ εἷς ἀριθμός, ὁ ὁποῖος δυστυχῶς, ὡς ἐκ τοῦ χαρακτῆρος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, εἶναι ἀρκετὰ σημαντικός, ἐὰν ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν φυλακισμένων ὑπερβαίνει τὰς 5.000. Ἑπομένως θὰ ὑπολογίσητε καὶ αὐτοὺς ὄχι μόνον ἀπὸ ψυχολογικῆς ἀπόψεως, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ πραγματικῆς. Θέτω λοιπὸν ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς καὶ τὴν ἰδέαν αὐτήν, διότι εἶναι πολὺ πιθανὸν νὰ εἶναι ὥρα νὰ ἐπαυξήσωμεν τὸν ἀριθμὸν τῶν στρατευσίμων ἀνδρῶν.

§161ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Μετὰ τὰ λεχθέντα ὑπὸ τῶν προλαλησάντων, ὡς πρὸς τὰς βάσεις τοῦ νέου στρατολογικοῦ νόμου, δὲν νομίζω ὅτι μοὶ ὑπολείπεται νὰ εἴπω τι περὶ τῶν ὑποβαλλομένων τροποποιήσεων. Ἤθελον μόνον νὰ εἴπω δύο λέξεις, ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὰ Σώματα τὰ ἔφιππα, τοῦ ἱππικοῦ καὶ ἐφίππου πυροβολικοῦ, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐπεξετάθη ἡ ἐπίκλησις τοῦ πρώτου ἰδίως συναδέλφου. Τὸ νομοσχέδιον, ἐν τῇ αἰτιολογικῇ ἐκθέσει, ἐξηγεῖ ἐπαρκῶς τὸν λόγον, διὰ τὸν ὁποῖον ἐφθάσαμεν εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι ἔπρεπε διὰ τὰ ἔφιππα Σώματα νὰ ἔχωμεν τριετῆ θητείαν. Ἐκτὸς τοῦ λόγου τῆς ἐκπαιδεύσεως, ἰδίως τῆς ἑτοιμότητος τῆς μαχητικῆς δυνάμεως τῶν ἐφίππων Σωμάτων, κοινότατος λόγος εἶναι καὶ ὁ λόγος τοῦ μὴ ἔχειν πολὺ ὀγκώδεις ἐφεδρείας τῶν Σωμάτων αὐτῶν. Κατ’ ἔτος διὰ τὸ ἔφιππον πυροβολικὸν καὶ ἱππικὸν θὰ στρατολογῶμεν περὶ τοὺς 1.300 ἄνδρας περίπου, μέχρι δὲ 4.000 ἀνδρῶν θὰ ἀνέρχηται περίπου ἡ δύναμις τῶν Σωμάτων αὐτῶν. Ἐὰν δὲν ἠκολουθοῦμεν τὸ σύστημα τῆς τριετοῦς θητείας, ἀλλ’ ἐμένομεν εἰς τὴν διετῆ, διὰ νὰ ἔχωμεν τὸν ἀναγκαιοῦντα ἀριθμὸν ἀνδρῶν, θὰ ἤμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ στρατολογήσωμεν 2.000 ἄνδρας καθ’ ἕκαστον ἔτος, ἤτοι 650 καθ’ ἕκαστον ἔτος διὰ τὰ ἔφιππα Σώματα, περιπλέον παρὰ ὅσους θὰ στρατολογῶμεν σήμερον. Ἐὰν πολλαπλασιάσητε τὸν ἀριθμὸν 650 ἐπὶ τὸν ἀριθμὸν 24 τῶν ἡλικιῶν, τὰς ὁποίας ἔχει ὁ ἐνεργὸς στρατός, θὰ ἴδητε ὅτι προκύπτει εἷς ἀριθμὸς 14.000 ἀνδρῶν, τοὺς ὁποίους θὰ ἔχωμεν ἀνήκοντας εἰς τὰ ἔφιππα Σώματα καὶ μὴ στρατευομένους εἰς τὸ πεζικόν. Καὶ ὁ πρῶτος καὶ ὁ δεύτερος ἐκ τῶν ἀξιοτίμων προλαλησάντων ἐπέκριναν τὴν ἐν τῇ αἰτιολογικῇ ἐκθέσει περιεχομένην γνώμην, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ μείζων ἐπιβάρυνσις αὕτη τῶν ἀνδρῶν, κατὰ τὸν χρόνον τῆς ἐνεργοῦ ὑπηρεσίας, ἀντισταθμίζεται διὰ τοῦ γεγονότος ὅτι ἐν περιπτώσει ἐπιστρατεύσεως αὐτοὶ θὰ εἶναι εἰς τὰ μεταγωγικά. Νομίζω ὅτι ἡ ἐπίκρισις αὕτη τῆς σκέψεως τῆς αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως, δὲν εἶναι δικαία. Δὲν λέγομεν εἰς αὐτοὺς ὅτι ἐν περιπτώσει ἐπιστρατεύσεως θὰ σᾶς στείλωμεν εἰς τὰ μεταγωγικά, ἵνα ἔχητε ὀλιγωτέρους κινδύνους, ἀλλὰ τοῖς λέγομεν ὅτι ἐν περιπτώσει ἐπιστρατεύσεως θὰ σᾶς στείλωμεν εἰς τὰ μεταγωγικά, ὅπου θὰ ἔχητε βεβαίως ὀλιγωτέρους κόπους. Μὴ θέλωμεν δὲ νὰ φεύγωμεν ἀπὸ τῆς ἀντιλήψεως τῆς ἀνθρωπίνης ψυχῆς. Βεβαίως ὀλιγωτέρους κόπους, ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ὑπέστη περισσοτέρους καθ’ ὡρισμένον στάδιον τῆς στρατιωτικῆς του ὑπηρεσίας, θὰ εἶναι εὔλογον νὰ ὑποστῇ, ὅταν μάλιστα οἱ ὀλιγώτεροι κόποι κατὰ τὴν περίοδον ἐκείνην οὐ μόνον δὲν ἀντιστρατεύονται πρὸς τὸ στρατιωτικὸν συμφέρον, ἀλλ’ ἐξυπηρετοῦσιν αὐτό. Ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὴν ὑπόδειξιν ὅτι οἱ ἀποτελοῦντες τὴν ἐφεδρείαν τῶν Σωμάτων αὐτῶν, ἂν ἤθελον εἶναι περισσότεροι, νὰ χρησιμοποιηθῶσιν μᾶλλον ὡς ἐλάται, παρατηρεῖται τοῦτο ὑπὸ τῆς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας· ὅτι καὶ εἰς τοὺς ἐλάτας ἔχομεν μέγαν ἀριθμὸν ἐφέδρων. Δὲν δυνάμεθα δὲ νὰ ὑποθέσωμεν ὅτι οἱ εἰδικῶς ἐκπαιδευθέντες ὡς ἐλάται θὰ εἶναι ὀλιγώτερον κατάλληλοι ἀπὸ τοὺς εἰδικῶς ἐκπαιδευθέντας εἰς τὸ ἔφιππον Σῶμα τοῦ ἱππικοῦ ἢ τοῦ πυροβολικοῦ.

§162Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὄχι καλλίτεροι ἀπὸ τοῦ ἐφίππου Σώματος τοῦ ἱππικοῦ, διότι καὶ ἐκεῖ ἔχουσιν ἐλάτας.

§163ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἴσως. Παρακαλῶ νὰ ὑποβληθῇ ἡ σχετικὴ τροπολογία διὰ νὰ συζητηθῇ κατὰ τὴν βʹ ἀνάγνωσιν.

§164Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἂς τὴν διατυπώσῃ ἡ ὑπηρεσία.

§165ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἔχω νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν τελευταῖον τῶν προλαλησάντων τοῦτο· ὅτι ἐπὶ πολὺ ἐσκέφθημεν ὅπως ἐπιδιώξωμεν ἵνα τὸν παραιτέρω ἀριθμὸν ἀποκτήσωμεν διὰ τῶν ἐθελοντῶν. Ἡ θεραπεία ὅμως αὕτη ἦτο ὀλίγον ἀόριστος, ἐκρίθη δὲ καὶ ὑπ’ ἐμοῦ ὅτι ἔπρεπε νὰ εἰσηγηθῶ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἀρχίσωμεν ἀπὸ τῆς ὑποχρεωτικῆς τριετοῦς θητείας διὰ τὰ ἔφιππα Σώματα, νὰ ἐπιδιώξωμεν δὲ βραδύτερον τὴν δι’ ἐθελοντῶν συμπλήρωσιν τῶν δυνάμεων, ὅταν τὰ οἰκονομικὰ τοῦ Κράτους ἐπιτρέψωσι τοιοῦτό τι. Ἐπὶ τοῦ παρόντος ὅμως τὸ πρᾶγμα θὰ ἦτο ἐπικίνδυνον. Τώρα μίαν ἄλλην ἀντίρρησιν εἶχον ἀρχικῶς κατὰ τῆς τριετοῦς αὐτῆς θητείας, ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὰ ἔφιππα Σώματα· εἶχον τὴν ἀντίρρησιν τῆς ἰσότητος περὶ τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν βαρῶν τῶν στρατιωτικῶν δι’ ὅλους τοὺς Ἕλληνας. Ἀλλ’ ἡ ἀντίρρησίς μου αὕτη κατενικήθη ἐκ τῆς παρατηρήσεως ὅτι ὅλοι εἶναι ἴσοι, ὅτι δὲ τὴν ἀνισότητα ἔρχεται νὰ καθιερώσῃ κυρίως ἡ κλήρωσις ἡ ὁποία ἄλλως τε καθιέρου τὴν ἀνισότητα αὐτὴν εἰς πολὺ εὐρυτέραν κλίμακα, ὅπως παρετήρησα εἰς ἀξιότιμον Συνάδελφον, περὶ τοῦ ἂν θὰ ὑπηρετήσῃ τις ἢ οὔ. Συνέστησα ὅμως καὶ συνιστῶ, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν λεχθέντων, εἰς τὴν ὑπηρεσίαν νὰ ἐπιδιώξῃ ὅπως ἐν τῷ νόμῳ καθορίσῃ, ἐὰν εἶναι δυνατόν, ἀντικειμενικῶς ὅσον ἔνεστι ἀκριβέστερον τὰ προσόντα ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ ὑπηρετήσωσιν εἰς τὰ δύο αὐτὰ Σώματα, εἰς τὰ ὁποῖα ὁ κλῆρος πλέον θὰ ἀποφασίζῃ τίνες θὰ ὑπηρετήσωσιν, ὥστε εἰς τὰ διάφορα στρατολογικὰ Συμβούλια οὐδὲν νὰ παραμένῃ περιθώριον ἢ ὅσον τὸ δυνατὸν στενώτερον τοιοῦτον περὶ τὴν κρίσιν ὅτι ὁ τάδε θὰ ὑπηρετήσῃ δύο ἔτη καὶ ὁ τάδε τρία. Εὔχομαι νὰ δυνηθῶ μέχρι τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου εἰς βʹ ἀνάγνωσιν, νὰ παρουσιάσω σχετικὴν τροπολογίαν, ἡ ὁποία νὰ ἐκπληροῖ αὐτὴν τὴν ἐπιθυμίαν μου, ἡ ὁποία νομίζω ὅτι εἶναι ἐπιθυμία ὅλης τῆς Βουλῆς.

§166Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ ἀκριβῶς ἐπὶ τούτου ἐξεδήλωσα τοὺς φόβους μου εἰπὼν ὅτι ἡ μεγάλη συγκέντρωσις ἀνδρῶν, ἡ ὁποία ἐπιβάλλεται διὰ τοῦ συστήματος τῆς τριετοῦς θητείας, προϋποθέτει καὶ ὕπαρξιν μέσων. Μοὶ φαίνεται ὅτι δὲν ἐγενόμην καταληπτὸς εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο. Ἐγὼ ἀκριβῶς ἐκεῖ εὑρίσκω τὴν δυσχέρειαν, εἰς τὸ πῶς θὰ ἀντικρύσωμεν τὰς οἰκονομικὰς δυσχερείας. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἔλεγε προηγουμένως ὅτι ἔχομεν ἀνάγκην κατ’ ἔτος 14.000 ἀνδρῶν διὰ τὰ ἔφιππα Σώματα.

§167ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. «1300 ἄνδρες κατ’ ἔτος· τρία ἔτη 3900 ἄνδρες». Αὐτὴ εἶναι ἡ σημείωσις τῆς ὑπηρεσίας.

§168ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1ον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνονται εἶτα δεκτὰ ἄρθρα 2 καὶ 3). Ἄρθρον 4ον (ἀναγινώσκεται).

§169Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἐπεθύμουν νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ μὲ πληροφορήσῃ περὶ τοῦ ἑξῆς. Νομίζετε ὅτι 3.900 ἄνδρες δύνανται νὰ ἐπαρκέσωσιν εἰς τὴν ἐν εἰρήνῃ δύναμιν τοῦ στρατοῦ διὰ τὰ ἔφιππα Σώματα; Διότι πόσα συντάγματα ἔχομεν;

§170ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἀκόμη δὲν ἐπαρουσιάσθη ὁ ὀργανισμός.

§171Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπαρκέσωσιν 3.900 ἄνδρες; Ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ φέρῃ κατὰ τὴν βʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν σημείωσιν ἐν ᾗ νὰ σημειοῦται πῶς θὰ διανεμηθῶσιν οἱ ἄνδρες εἰς τὰ διάφορα συντάγματα.

§172ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τοῦ ἱππικοῦ ἡ δύναμις θὰ δύναται νὰ ἀνέρχηται εἰς 300 ἄνδρας, ἡ δὲ ὑπόλοιπος δύναμις θὰ εἶναι διὰ τὸ πυροβολικόν. Εἶναι φυσικὸν εἰς ἡμᾶς νὰ μὴ ἔχωμεν ἰδιαιτέραν ἀγάπην εἰς τὸ ἱππικόν, καὶ τόσην μόνον ἀναλογίαν θεωρεῖ ἡ στρατιωτικὴ ὑπηρεσία ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπαρκέσῃ ἐν σχέσει πρὸς τοὺς στρατοὺς ἐκείνους, μετὰ τῶν ὁποίων εἶναι ἐνδεχόμενον ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ πολεμήσωμεν.

§173Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Διὰ τὰ Σώματα ταῦτα ἀκριβῶς θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἔχωμεν μίαν σημείωσιν, ἵνα ἴδωμεν ἂν ἡ δύναμις αὕτη τῶν 3.900 ἀνδρῶν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπαρκέσῃ.

§174ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Εἶναι ἐπαρκὴς ἡ δύναμις αὕτη κατὰ τὴν γνώμην τῶν ἁρμοδίων. Εἶμαι βέβαιος ὅτι ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία θὰ μοὶ εἴπῃ, ἐὰν ἡ Βουλὴ φαίνεται διατεθειμένη ὅπως ἀναβιβασθῇ ὁ ἀριθμὸς αὐτὸς τῶν ἐφίππων Σωμάτων, καλὸν εἶναι νὰ γίνῃ, διότι εἶναι πολὺ πολὺ χρήσιμον. Ἀλλ’ ἐγὼ δηλῶ, Κύριοι, ὅτι ἐκτὸς τῶν ὁρίων ποῦ ἐπιτρέπει ὁ προϋπολογισμός, δὲν γίνεται αὔξησις εἰς τὰ ἔφιππα Σώματα. Ἡμεῖς εἴπομεν εἰς τὴν Ἐπιτελικὴν ὑπηρεσίαν πόσον ποσὸν δύναται νὰ διαθέσῃ τὸ Κράτος, κατὰ τὴν ἀντίληψιν τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ προσεθήκαμεν· φροντίσατε αὐτὸ τὸ ποσὸν νὰ διαθέσητε ὅπως δύνασθε καλλίτερον εἰς τὰ διάφορα Σώματα καὶ τὰς διαφόρους ὑπηρεσίας. Μὲ αὐτὴν τὴν βάσιν λοιπὸν ἡ Ἐπιτελικὴ ὑπηρεσία εἶπεν ὅτι θέλει νὰ χρησιμοποιήσῃ τόσην δύναμιν διὰ τὰ ἔφιππα Σώματα, ἡ ὁποία θὰ εἶναι ἡ ἐν εἰρήνῃ δύναμις καὶ ἡ ὁποία περίπου θὰ εἶναι καὶ ἡ ἐμπόλεμος.

§175Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἔχω νὰ κάμω μίαν παρατήρησιν. Τὸ ἄρθρον 3 προνοεῖ «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 8 τοῦ στρατολογικοῦ νόμου». Λοιπὸν θὰ συστήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ἵνα κατὰ τὴν βʹ ἀνάγνωσιν προβῇ εἰς τροποποίησιν τοῦ ἄρθρου 8 καὶ μεταβάλῃ τὴν λέξιν «χωρίον» εἰς «κοινότητα». Ὅτε ὡμίλει τὸ ἄρθρον περὶ δήμου μὲ διακεκριμένα χωρία, ἐννόει δῆμον περιλαμβάνοντα 14 καὶ 15 χωρία, ἐνῷ τώρα ἕκαστον χωρίον σχεδὸν ἀποτελεῖ καὶ κοινότητα. Ἐπίσης, διὰ νὰ μὴ ἐπαναλάβω τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ἄλλου ἄρθρου, θὰ εἴπω καὶ τοῦτο. Τὰ ἄρθρα αὐτά, ἀπὸ τοῦ 8ου καὶ ἐφεξῆς, τὰ τροποποιούμενα, ὁμιλοῦσι «περὶ μητρῴου ἀρρένων». Ὑπάρχουσι διατάξεις τινὲς ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τούτῳ, αἵτινες ἔρχονται εἰς ἐπαφὴν οὐχὶ πολὺ ὁμαλὴν πρὸς τὸν νόμον περὶ κοινοτήτων. Ἐπ’ αὐτοῦ λοιπὸν ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ἵνα κατὰ τὴν βʹ ἀνάγνωσιν προβῇ εἰς συσχετισμὸν τῶν διατάξεων τούτων, ὥστε νὰ εὑρεθῶμεν ἐν ὁμαλότητι. Ὁ νόμος περὶ κοινοτήτων ὁμιλεῖ οὐχὶ περὶ καταρτισμοῦ μητρώου ἀρρένων, ἀλλὰ γενικοῦ μητρώου ἀρρένων καὶ θηλέων, ἐξ οὗ ἐξάγεται τὸ μητρῷον τῶν ἀρρένων. Ὑπάρχει γενικωτέρα βάσις πρὸς τὴν ὁποίαν ὀρθὸν θὰ ἦτο νὰ μὴ εὑρεθῶμεν εἰς ἀντίθεσιν.

§176Σ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ. Διὰ τοῦ ἄρθρου 8 τοῦ νόμου ᾼΦΚΗ’ «περὶ στρατολογίας» ὁρίζεται ὅτι τὰ βιβλία τῶν γεννετηρείων πράξεων τηροῦνται ὑπὸ τῶν ἱερέων, οἵτινες ὀφείλουσι νὰ τὰ παραδώσωσι πρὸς τὸν οἰκεῖον Δήμαρχον, ὅστις πέμπει ταῦτα μετὰ τοῦ ἐτησίου μητρώου εἰς τὸν οἰκεῖον Νομάρχην καὶ ὁ Νομάρχης εἰς τὸν Πρόεδρον τῶν Πρωτοδικῶν ὅπως φυλάσσωνται ἐν τῷ Ἀρχείῳ τοῦ Πρωτοδικείου. Πλήν, ὁ νόμος ͵ΓΦΗϚʹ «περὶ ἐνοριακῶν ναῶν», ἐν ἄρθρῳ 27 ὑποχρεοῖ τὰς ἐκκλησιαστικὰς ἐπιτροπὰς νὰ τηρῶσι βιβλία γεννήσεων, βαπτίσεων, γάμων κτλ. ἂν μάλιστα δὲν τηρῶσι ταῦτα κατὰ τὸ διάστημα τῆς τριετίας ὑπόκεινται εἰς ποινὰς ὑπὸ τοῦ ποινικοῦ νόμου. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει μεταξὺ τῶν δύο τούτων νόμων παρουσιάζεται ποιά τις δυσαρμονία, διότι ἐνῷ διὰ τοῦ νόμου τούτου περὶ στρατολογίας οἱ ἐφημέριοι ὑποχρεοῦνται νὰ στέλλωσι τὰ βιβλία τῶν γεννετηρείων πράξεων πρὸς τὸν Δήμαρχον καὶ οὗτος πρὸς τὸν Νομάρχην καὶ πρὸς τὸν Πρόεδρον τῶν Πρωτοδικῶν, διὰ τοῦ ἄλλου, ὡς ἄνω μνημονευομένου περὶ ἐνοριακῶν ναῶν νόμου, ὀφείλουσι, καὶ μάλιστα ἐπὶ ποινῇ, νὰ φυλάττωσι ταῦτα. Πρὸς συμβιβασμὸν τῶν δύο τούτων ἀντιφατικῶν διατάξεων, νομίζω ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ τεθῇ ἐν τῷ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίῳ, ὅτι, ὄχι αὐτὰ ταῦτα τὰ βιβλία, ἀλλ’ ἀντίγραφα τῶν γεννετηρείων πράξεων κεκυρωμένα ὑπὸ τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἐπιτροπῆς ἀποστέλλονται πρὸς τὸν Δήμαρχον καὶ τὸν Νομάρχην. Τοιοῦτό τι προβλέπεται καὶ δι’ ἄλλας περιπτώσεις· ὅτε π.χ. εἶναι ἄρρενα ἐγκατεστημένα εἰς ἄλλον δῆμον, ὁπότε ἀποστέλλονται ὑπὸ τοῦ Δημάρχου ἀντίγραφα τῶν γεννετηρείων πράξεων τῶν ἱερέων κεκυρωμένα ὑπ’ αὐτοῦ, πρὸς τὸν οἰκεῖον δήμαρχον ὅπως ἐνεργήσῃ οὗτος τὰ κατ’ αὐτὸν κατὰ τὴν σύνταξιν τοῦ ἐτησίου μητρώου τοῦ δήμου του. Ἀλλὰ καὶ ἐν τῷ αὐτῷ 3ῳ ἄρθρῳ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, γίνεται λόγος περὶ 13 καὶ 15 παραγράφου. Νομίζω ὅτι ἐκ παραδρομῆς ἐτέθη ἡ λέξις παράγραφος ἀντὶ ἐδαφίου. Τοιοῦτο δέ τι ἐπαναλαμβάνεται εἰς ὅλα τὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου.

§177ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἡ ὅλη μας νομοθεσία πότε μεταχειρίζεται τὴν λέξιν «ἐδάφιον» καὶ πότε «παράγραφος».

§178Σ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ. Ἐπεκράτησεν οὐχ ἧττον, ἐν τοῖς νόμοις νὰ χρησιμοποιῆται ἡ λέξις «ἐδάφιον», καθότι παράγραφος εἶναι ἡ σειρὰ τῶν στίχων. Ἐπίσης μίαν ἄλλην παρατήρησιν ἔχω νὰ προσθέσω. Ἐν τῷ τελευταίῳ ἐδαφίῳ τοῦ αὐτοῦ ἄρθρου 8 τοῦ ͵ΓΦΗϚʹ νόμου, ἀναγράφεται ὅτι δι’ ἑκάστην πρᾶξιν γεννήσεως λαμβάνει ὁ ἱερεὺς ἐκ τοῦ δημοσίου ταμείου λεπτὰ 75. Διὰ τὰ δικαιώματα ὅμως ταῦτα ἀπαιτεῖται διαδικασία πολυδαίδαλος, ἥτις πολλάκις οὔτε μετὰ ἔτος ἀποπερατοῦται, διότι στέλλονται καταστάσεις εἰς τὸν Νομάρχην, ὁ Νομάρχης διαβιβάζει ταύτας εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν εἰς τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον, ἐκεῖθεν εἰς τὸ Γενικὸν Λογιστήριον, ἐκ τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου ἐπιστρέφονται πάλιν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, ἵνα σταλῶσι πρὸς τὸν Νομάρχην, τὸν Δήμαρχον καὶ τέλος εἰς τοὺς δικαιούχους ἱερεῖς.

§179ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Νὰ μελετηθῇ τὸ ζήτημα πῶς εἰμποροῦμεν νὰ διευκολύνωμεν τὴν πληρωμήν.

§180Σ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ. Καὶ ἐν προκειμένῳ θὰ ὑπέβαλον τὴν ἑξῆς πρότασιν. Τὰ 75 αὐτὰ λεπτὰ δι’ ἑκάστην γέννησιν ἀνέρχονται δι’ ἕνα ἕκαστον ἐφημέριον εἰς 50 δρ. κατ’ ἔτος, λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν τοῦ εἰς ἕκαστον ἱερέα ἀναλογοῦντος ἀριθμοῦ γεννήσεων. Τὰ δικαιώματα ταῦτα προτείνω νὰ κανονισθῇ διὰ νόμου ἵνα εἰσπράττωνται οὐχὶ ἐκ τοῦ δημοσίου ταμείου ἀλλ’ ἐκ τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ τοιούτου, ἐφ’ ὅσον καὶ ὁ περὶ ἐνοριακῶν ναῶν σχετικὸς νόμος ἐπέβαλεν εἰσφορὰν ἐκ 2 δραχ. εἰσπραττομένων παρ’ ἑκάστης γεννήσεως. Ἐκ τοῦ συνόλου τῶν εἰσφορῶν τούτων εἶναι δυνατὸν νὰ λαμβάνωσιν οἱ ἱερεῖς τὰ δικαιώματά των ταῦτα, καὶ τοιουτοτρόπως θὰ ἀπαλλαγῶσι καὶ οὗτοι ἀπὸ ὅλην ἐκείνην τὴν πολυχρόνιον διαδικασίαν, καὶ τὸ δημόσιον ταμεῖον θὰ ἀπαλλαγῇ ἐπίσης ἐπιβαρυνομένου τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ ταμείου δι’ ἀσημάντου σχετικῶς κονδυλίου.

§181ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 3 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 4. (ἀναγινώσκεται καὶ ψηφίζεται ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν). (Ἐπίσης ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 5 καὶ 6). Ἄρθρον 7. (ἀναγινώσκεται).

§182Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Αἱ δαπάναι διὰ τὴν ἐκτύπωσιν τῶν καταλόγων, ὡς βλέπω εἰς τὸ τέλος τοῦ αʹ ἐδαφίου, ἐπιβαρύνουσι τὰς κοινότητας. Ἀκριβῶς διὰ νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ νόμος πρέπει νὰ ληφθῇ ἄλλο μέτρον, διότι αἱ κοινότητες δὲν ἔχουσι πεντάραν. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 7 ὡς καὶ τὰ ἄρθρα 8 καὶ 9).

§183ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 10. (ἀναγινώσκεται).

§184Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ἐν τῷ βʹ ἐδαφίῳ ἀναφέρεται τὸ 22 ἔτος· νὰ γίνῃ 21.

§185ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Μάλιστα. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 10 ὡς ἐτροποποιήθη).

§186ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 11. (ἀναγινώσκεται).

§187Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Τὸ ἄρθρον 27 τοῦ ἰσχύοντος νόμου ἀναφέρει· οἱ συμπληρώσαντες τὸ 21 ἔτος τῆς ἡλικίας, νὰ γίνῃ 20όν.

§188ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Μάλιστα. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 11 ὡς ἐτροποποιήθη).

§189ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 12. (ἀναγινώσκεται).

§190ΑΘ. Τ. ΜΠΑΣΙΑΣ. Ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ εἶναι τόσον γενική, ὥστε δὲν διακρίνεται ἂν ἀναφέρηται μόνον εἰς τοὺς Ἕλληνας ἢ καὶ εἰς τοὺς ξένους ὑπηκόους.

§191Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν καὶ τὰ ξένα σχολεῖα. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 12 ὡς ἔχει, εἶτα δὲ ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 13 καὶ 14 καὶ ἀναγινώσκεται τὸ 15).

§192Ι. ΜΠΡΙΣΙΜΙΤΖΑΚΗΣ. Τὸ ἄρθρον τοῦτο ἱδρύει ποινάς, οἱ δὲ ἐξερχόμενοι τῶν φυλακῶν δὲν λαμβάνουσι γνῶσιν τοῦ νόμου. Δι’ αὐτὸ φρονῶ ὅτι πρέπει νὰ ληφθῇ φροντίς, ὥστε νὰ δημοσιευθῶσιν αἱ διατάξεις αὗται, ἵνα λάβωσι γνῶσιν καὶ αὐτοί. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 15 ὡς ἔχει καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 16, τὸ ὁποῖον ψηφίζεται ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ· ψηφίζονται εἶτα τὰ ἄρθρα 17–20 καὶ ἀναγινώσκεται τὸ 21).

§193Π. ΦΙΛΙΠΠΑΣ. Νομίζω ὅτι εἶναι καιρός, κ. Ὑπουργέ, νὰ ληφθῇ ἓν μέτρον διὰ τοὺς ῥιζαρίτας, διότι αὐτοὶ γελοῦσι καὶ μὲ Θεὸν καὶ μὲ Πολιτείαν καὶ μὲ ἀνθρώπους. Δὲν βλέπω τί τὸ ἀσυμβίβαστον νὰ καταταχθῶσιν εἰς τὴν ἔντιμον ὑπηρεσίαν τοῦ στρατοῦ.

§194ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Πολὺ καλά. Κατὰ τὴν βʹ ἀνάγνωσιν. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 21, ὡς ἔχει, καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 22).

§195ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπ’ αὐτοῦ ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. (Ἀναγινώσκεται ἡ τροπολογία καὶ ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 22 ὡς ἐτροποποιήθη, εἶτα ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 23).

§196Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Νομίζω ὅτι τὸ 23 ἐπιβάλλει μίαν τιμωρίαν εἰς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι δὲν πταίουσι, διότι τί πταίω ἐγὼ ἂν ὁ ἀδελφός μου εἶναι ἀνυπότακτος;

§197ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν εἶναι τιμωρία αὐτό. Ἁπλῶς ἐλλείπουσι τὰ στοιχεῖα πρὸς ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου τῆς ἀναβολῆς. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 23 ὡς ἔχει, εἶτα δὲ ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 24, 25 καὶ ἀναγινώσκεται τὸ 26).

§198Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως, διότι κατ’ αὐτὸ τὰ μέλη τοῦ στρατιωτικοῦ Συμβουλίου ὑπόκεινται εἰς τὰς ἀπαγορευτικὰς διατάξεις τοῦ νόμου περὶ ἐντοπίων ὑπαλλήλων. Ἡ διάταξις αὐτὴ εἶναι ὀρθή, ἀλλ’ ἐνταῦθα θὰ γεννήσῃ πράγματα περὶ τὴν ἐφαρμογήν, διότι πρόκειται περὶ ἐπεκτάσεως τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου αὐτοῦ ἀπὸ ἑνὸς νομοῦ εἰς τρεῖς ἢ τέσσαρας. Τὰ στρατολογικὰ Συμβούλια ἱδρύονται παρ’ ἑκάστῳ στρατολογικῷ γραφείῳ, τὰ δὲ στρατολογικὰ γραφεῖα παρ’ ἑκάστῃ ἕδρᾳ Νομαρχίας, ἡ δὲ περιφέρεια αὐτῶν περιλαμβάνει δύο ἢ τρεῖς νομούς· ἄρα ὁ πρωτοδίκης, ὅστις ἀποτελεῖ μέλος αὐτοῦ, πρέπει νὰ μὴ κατάγηται ὄχι μόνον ἐκ τοῦ νομοῦ, ἐν τῷ ὁποίῳ εἶναι τὸ Πρωτοδικεῖον, οὔτε καὶ ἐκ τῶν δύο ἢ τριῶν ἄλλων νομῶν. Ἐπίσης διὰ τὸν γραμματέα τῆς νομαρχίας· εἶναι τόσον μεγάλη ἡ ἔκτασις, ὥστε βεβαίως θὰ προκληθῶσι δυσχέρειαι εἰς τὴν ὑπηρεσίαν. Διὰ τοῦτο νὰ λείψῃ ἡ διάταξις καὶ νὰ ἀπομείνῃ ὁ κείμενος νόμος, ὁ ὁποῖος οὔτε εἰς τοὺς πρωτοδίκας οὔτε εἰς τοὺς γραμματεῖς τῶν πρωτοδικείων ἐπιτρέπει τὴν ὑπηρεσίαν ἐν τῇ περιφερείᾳ ἐκ τῆς ὁποίας κατάγονται. Συνοψίζω δὲ ὅτι ἡ διαδικασία τοῦ Στρατολογικοῦ Συμβουλίου δὲν εἶναι πλέον γενική, ὡς ἔχει σήμερον, ὡς μέχρι τοῦδε ὑπῆρχε, διότι ἐκτείνεται μόνον ἐπὶ τῶν ἀπαλλαγῶν. Προκειμένου δὲ περὶ τῶν ἐξαιρέσεων, ὅπου καὶ γίνονται συνήθως αἱ διάφοροι παρεμβάσεις, περὶ τούτων ἀποφαίνεται τὸ εἰδικὸν Στρατολογικὸν Συμβούλιον· ἑπομένως μέγα μέρος τῆς διαδικασίας τοῦ μέχρι τοῦδε Στρατολογικοῦ Συμβουλίου ἀφαιρεῖται καὶ ἀνατίθεται μόνον εἰς τὸ εἰδικὸν Συμβούλιον τὸ ἀποτελούμενον ἐξ ἀξιωματικῶν τοῦ συντάγματος εἰς ὃ κατατάσσονται οἱ κληρωτοί. Πρόκειται λοιπὸν περὶ ἀπαλλαγῶν τῶν ὁποίων ἡ κρίσις δὲν ἐξαρτᾶται μόνον ἐκ τῆς ἀπολύτου γνώμης τοῦ Στρατολογικοῦ Συμβουλίου. Ἐπίσης κάμνω μίαν παρατήρησιν καὶ εἰς τὸ τελευταῖον ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου 26. Γίνεται ἐν τούτῳ λόγος καὶ περὶ τῆς κληρώσεως τῶν ναυτικῶν στρατολογουμένων καὶ καθορίζει ὅτι τὰ διαρκῆ Στρατολογικὰ Συμβούλια, ἐπὶ τῇ βάσει ἀριθμητικῆς σημειώσεως, τὴν ὁποίαν ἀποστέλλει τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν, καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ καταλόγου, τὸν ὁποῖον ἔχει προαποστείλλει τῶν ναυτικῶν στρατευσίμων, κληρώνει τοὺς μέλλοντας νὰ ὑπαχθῶσιν εἰς τὸ πολεμικὸν ναυτικόν. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ σχετισθῇ ἡ διάταξις αὕτη πρὸς τὰς κειμένας ἐν τῷ νόμῳ περὶ ναυτικῆς στρατολογίας, διότι ὁ νόμος περὶ ναυτικῆς στρατολογίας δὲν ἀρκεῖται εἰς τὴν κλήρωσιν, ἀλλ’ ἔχει τὴν ἐπιλογὴν μεταξὺ τῶν κληρουμένων, ἐπιλέγει δ’ ἐκείνους τοὺς ὁποίους ἐκ τῶν ναυτικῶν στρατευσίμων προσέλαβον διὰ τὸ ναυτικὸν καὶ μόνον ἐν ἐλλείψει προσλαμβάνει καὶ ἐκ τῶν κληρωτῶν τοῦ στρατοῦ. Σήμερον λείπει ἡ κλήρωσις, ἀλλὰ πρέπει νὰ λείψωσι καὶ οἱ ἐκ τῆς κληρώσεως κίνδυνοι. Θὰ προετίμων λοιπόν, ἵνα μὴ γεννηθῇ ἡ ἀντινομία πρὸς τὸ κείμενον, νὰ τεθῇ ὅτι τὰ τοῦ ναυτικοῦ θὰ κανονίζωνται κατὰ τὰς διατάξεις τῆς ναυτικῆς στρατολογίας.

§199ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 26 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνονται εἶτα δεκτὰ τὰ ἄρθρα 27–30). Ἄρθρον 31 (ἀναγινώσκεται).

§200Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἔχω τὴν παρατήρησιν ὅτι ἡ προθεσμία τῶν πέντε ἡμερῶν, ἡ ὁποία χορηγεῖται εἰς τὸ εἰδικὸν στρατολογικὸν συμβούλιον πρὸς κατάταξιν τῶν ἀνδρῶν καὶ ἐκτίμησιν τῆς σχετικῆς αὐτῶν καταστάσεως καὶ ἐπιλογήν, εἶναι βραχεῖα· βραχεῖα δὲ εἶναι καὶ δι’ ἄλλον λόγον, διότι συνδυαζομένη ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου τούτου πρὸς τὴν τοῦ ἄρθρου 67, τὸ ὁποῖον ἐπιβάλλει τὴν ὑποχρεωτικὴν προσέλευσιν ἐν τῇ ἕδρᾳ τοῦ Συντάγματος ὅλων τῶν ἁρμοδίων πρὸς πιστοποίησιν τῆς ταυτότητος, δηλαδὴ προέδρων κοινοτήτων ἢ δημάρχων ἢ ὑπαλλήλων, θὰ γεννήσῃ ἀπόλυτον ἀδυναμίαν τῆς ἐντὸς πέντε ἡμερῶν βεβαιώσεως τῆς ταυτότητος ὅλων τῶν κληρωτῶν. Προκειμένου τώρα περὶ τῆς συγκεντρώσεως τοῦ προσωπικοῦ ἐν τῇ ἕδρᾳ ἑκάστου συντάγματος, ἐπιφυλάσσομαι εἰς τὸ ἁρμόδιον ἄρθρον νὰ φέρω τὰς παρατηρήσεις· ἐδῶ τουλάχιστον πρέπει ἡ προθεσμία, ἂν ὄχι νὰ διπλασιασθῇ ἀλλὰ νὰ φθάσῃ εἰς ὀκτὼ ἡμέρας.

§201ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 31 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνονται εἶτα δεκτὰ τὰ ἄρθρα 32 καὶ 33). Ἄρθρον 34 (ἀναγινώσκεται).

§202Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ὑποθέτω ὅτι κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν θὰ κάμῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τροποποίησιν, προκειμένου περὶ τοῦ τρόπου τῆς στρατολογίας τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν.

§203ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Μάλιστα.

§204ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 34 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 35 (ἀναγινώσκεται).

§205Σ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ. Οἱ ἔχοντες ἀνάστημα κάτω τοῦ 1.50 κρίνονται ὡς βοηθητικοί· ἀλλὰ διὰ τῆς τροπολογίας τοῦ ἄρθρου 35 οἱ ἔχοντες 1.40 ἀπαλλάσσονται.

§206ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κατὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν θὰ ἴδωμεν.

§207ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 35 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι), Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνονται εἶτα δεκτὰ τὰ ἄρθρα 36–48). Ἄρθρον 49 (Ἀναγινώσκεται).

§208Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Διὰ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ εἰσάγεται τροποποίησις τοῦ ἄρθρου 67 τοῦ στρατολογικοῦ νόμου, ἡ ὁποία εἶναι συμφυὴς πρὸς τὴν ὅλην μεταβολὴν τοῦ στρατολογικοῦ νόμου. Ἀφοῦ ἐγένετο ἀποδεκτὸν ὅτι τὰ Στρατολογικὰ Συμβούλια δὲν θὰ μεταβαίνωσι πλέον εἰς τοὺς τόπους τῆς στρατολογίας, ἀλλὰ θὰ ἔχωσι διαρκῆ τὴν ἕδραν, εἶναι φυσικὸν ὅπως οἱ βεβαιοῦντες τὴν ταυτότητα πλέον μεταβαίνωσιν αὐτοὶ εἰς τὴν ἕδραν τοῦ Στρατολογικοῦ Συμβουλίου. Ἀναμφισβητήτως δὲ τὸ μέτρον τῆς αὐτοπροσώπου βεβαιώσεως τῆς ταυτότητος τῶν κληρωτῶν εἶναι ἀπαραίτητον, διότι λαθροχειρίαι πολλαὶ συμβαίνουσιν. Ἀλλ’ ἐνταῦθα γεννᾶται μία δυσχέρεια μεγάλη. Λαμβάνω ὑπ’ ὄψιν τὴν περιφέρειαν ἑνὸς συντάγματος, διότι τὸ Στρατολογικὸν Συμβούλιον, τὸ εἰδικόν, ἑδρεύει ὅπου ὑπάρχει σύνταγμα. Ἡ περιφέρειά του εἶναι σχεδὸν περιφέρεια νομοῦ, ἴσως καὶ περισσότερον. Ἔχομεν λοιπὸν περὶ τὰς 300 κοινότητας πρέπει ὅλοι οἱ πρόεδροι νὰ παρευρεθῶσιν εἰς τὴν ἕδραν τοῦ συμβουλίου διὰ νὰ πιστοποιήσωσι τὴν ταυτότητα τῶν κληρωτῶν. Λοιπὸν θὰ ἱδρυθῇ εἷς θεσμὸς πιστοποιούντων ὑπαλλήλων, ὁ ὁποῖος θὰ γεννήσῃ καὶ δυσχέρειαν κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῆς ὑπηρεσίας. Ἐγὼ ἤθελον ὑποδείξει ἄλλον τινὰ τρόπον, σύμφωνον πρὸς τὸ νομοσχέδιον. Ἔχομεν ἐκ τοῦ νόμου περὶ κοινοτήτων πυρῆνά τινα συνδυασμοῦ, ὁ ὁποῖος δύναται νὰ χρησιμοποιηθῇ διὰ τὸ ἔργον τῆς πιστοποιήσεως· θὰ ἠδύνατο ὑποχρεωτικὴ διάταξις τοῦ νόμου νὰ τεθῇ, ὥστε νὰ καταρτισθῇ ὁ σύνδεσμος τῶν κοινοτήτων δι’ αὐτὸ τὸ ἔργον, διότι ἀντὶ νὰ ἔχωμεν τριακοσίους, πιστοποιοῦντας κατὰ σύνταγμα, θὰ ἔχωμεν 25 ἢ 30, καὶ θὰ ἔχωμεν ἕνα ἀριθμὸν προσώπων ἐπίσης ἁρμοδίων, διότι ἀφοῦ σήμερον ὁ Δήμαρχος, ἐκπροσωπῶν τὴν περιφέρειαν 10–15 χωρίων, ἦτο ἱκανὸς νὰ πιστοποιήσῃ τὴν ταυτότητα, κατὰ φυσικώτερον λόγον θὰ εἶναι δυνατὸν ὁ πρόεδρος ἑνὸς συνδέσμου κοινοτήτων νὰ γινώσκῃ τὰ πρόσωπα. Λοιπὸν τοῦτο θὰ ἦτο ἓν μέτρον, τὸ ὁποῖον θὰ διορθώσῃ τὴν κατάστασιν, ἡ ὁποία ἤθελε παραχθῆ ἐν τῇ ἕδρᾳ ἑκάστου Στρατολογικοῦ Συμβουλίου. Τώρα τίς θὰ πληρώσῃ τὰ ὁδοιπορικά; Τὸ στρατολογικὸν νομοσχέδιον δὲν ὁμιλεῖ περὶ τούτου. Ἐὰν ἀνατεθῇ εἰς τὰς κοινότητας, θὰ εἶναι αὗται εἰς θέσιν ν’ ἀνθέξωσι; Αὗται μόλις ἐπαρκοῦσιν εἰς τὰ ἔξοδα τῆς διοικήσεως. Ἐὰν θέσωμεν ἔξοδα μεταβάσεως καὶ διαμονῆς τῶν παρέδρων, τότε θὰ ἔχωμεν μεγάλην δαπάνην. Ἐὰν ἀναλάβῃ τὸ Κράτος τὰ ὁδοιπορικά, τότε ἡ δαπάνη θὰ εἶναι ὀγκώδης· πάντως ὅμως θὰ εἶναι ἠναγκασμένον τὸ Κράτος νὰ ῥίψῃ ταῦτα ἢ εἰς βάρος του ἢ εἰς βάρος τῶν κοινοτήτων. Διὰ τοῦτο συντελεστικὴ θὰ ἦτο ἡ ἐλάττωσις τοῦ προσωπικοῦ. Τώρα, ἐὰν θέλωμεν ν’ ἀνατεθῇ τὸ πρᾶγμα εἰς ἄλλους ὑπαλλήλους ἐργαζομένους παρὰ ταῖς κοινοτήσι, θὰ ἔχωμεν πάλιν τὴν αὐτὴν δαπάνην τῶν ὁδοιπορικῶν, διότι ὁ ἀριθμὸς θὰ εἶναι ὁ ἴδιος καὶ συγχρόνως θὰ ἔχωμεν παρέμβασιν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων εἰς καθαρῶς διοικητικὰ καθήκοντα. Δὲν βλέπω δὲ ἄλλους τοιούτους ὑπαλλήλους εἰμὴ τοὺς δημοδιδασκάλους. Ἀλλ’ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ καταστήσωμεν τὸν διδάσκαλον παράγοντα πολιτικῆς ἀκολασίας, θὰ ἦτο δὲ καλὸν ν’ ἀποφεύγωμεν τὰς τοιαύτας ἀναμίξεις. Θὰ ἦτο ὀρθὸν νὰ ἀφήσωμεν τὸν δημοδιδάσκαλον εἰς τὸ ἐκπαιδευτικόν του ἔργον μόνον καὶ νὰ περιορίσωμεν τὸν ἀριθμὸν τῶν προσώπων, τὰ ὁποῖα θὰ ἀναμιχθῶσιν εἰς τὰς πιστοποιήσεις.

§209ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Αἱ δυσκολίαι, αἱ ὁποῖαι παρουσιάζονται, θὰ διορθωθῶσιν ὅταν κατατεθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ στρατολόγων δημοτικῶν ἢ κοινοτικῶν, τὸ ὁποῖον θὰ κατατεθῇ πρὸ τῆς ἐπιψηφίσεως εἰς βʹ ἀνάγνωσιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Τὸ νομοσχέδιον στηρίζεται εἰς τοὺς δημοδιδασκάλους τῆς περιφερείας, πολλοὶ δὲ ἐξ αὐτῶν εἶναι ἔφεδροι ἀξιωματικοὶ ἢ ὑπαξιωματικοί. Τὸ νομοσχέδιον περὶ στρατολόγων θὰ κατατεθῇ πρὸ τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ παρόντος νομοσχεδίου εἰς βʹ ἀνάγνωσιν. Αὐτοὶ θὰ γνωρίζωσιν ὅλους, θὰ παρακολουθῶσιν ὅλους καὶ θὰ εἶναι εἰς ἄμεσον ἐπαφὴν μεθ’ ὅλων.

§210Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Νὰ περιορισθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν προσώπων.

§211ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Μάλιστα.

§212ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Βελέντζας ἔχει τὸν λόγον.

§213Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Παραιτοῦμαι. Θὰ περιμένω τὴν κατάθεσιν τοῦ νομοσχεδίου.

§214Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Τὸ καλλίτερον εἶναι νὰ γίνηται ἡ κλήρωσις ἐν τῇ πρωτευούσῃ ἑκάστης ἐπαρχίας.

§215ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 49 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ψηφίζονται ἀκολούθως τὰ ἄρθρα 50–58). Ἄρθρον 59 (ἀναγινώσκεται).

§216Ι. ΜΠΡΙΣΙΜΙΤΖΑΚΗΣ. Τὸ 59ον ἄρθρον κανονίζει, πότε πρόκειται νὰ προσέλθωσι διὰ γενικὰς ἀσκήσεις, ἀλλὰ τοῦτο ἀφορᾷ εἰς τοὺς ἐν τῇ ἡμεδαπῇ εὑρισκομένους. Ἐκεῖνοι ὅμως οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ καὶ μάλιστα μακρότερον, ἐν τῇ Ἀμερικῇ, τί θὰ γίνωσιν; Ἡ ἐπιτροπὴ ἐθεώρησε σκόπιμον, ὅπως ὑποβάλῃ τροπολογίαν....

§217ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὑπάρχει δι’ αὐτὸ διάταξις δι’ ἧς ἐπιτρέπεται νὰ κάμωσιν οὗτοι δύο ἀσκήσεις μαζί. Εἶναι τὸ ἑπόμενον ἄρθρον, τὸ ὁποῖον λέγει «ὁπλῖται διαμένοντες ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ κλπ».

§218ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 59 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ψηφίζονται ἀκολούθως τὰ ἄρθρα 60–64). Ἄρθρον 65 (ἀναγινώσκεται).

§219Ι. ΜΠΡΙΣΙΜΙΤΖΑΚΗΣ. Ἐπ’ αὐτοῦ ὑπάρχει τροπολογία, διότι ὡς διατυποῦται ἡ δευτέρα παράγραφος τοῦ 65 ἄρθρου ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, ὁ χρόνος τῆς προσελεύσεως τῶν κληρωτῶν δὲν καθορίζεται· διὸ ἡ ἐπιτροπὴ ἔκαμε τὴν ἑξῆς προσθήκην· ὅτι «χρόνος κατατάξεως τῶν κληρωτῶν ἑκάστης ἀπογραφῆς ὁρίζεται ἡ 1 Ὀκτωβρίου ἑκάστου ἔτους, τῶν δὲ ἀπὸ τῆς 1–5 Ὀκτωβρίου κατατασσομένων, ὁ χρόνος ὑπηρεσίας λογίζεται ἀπὸ τῆς 1ης Ὀκτωβρίου».

§220ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Διατί δὲν ἀφήνωμεν εἰς τὴν διοίκησιν τὴν πρόσκλησιν; Μάλιστα εἶναι ἐλάττωμα νομοθετικὸν νὰ θέτωμεν διατάξεις, αἱ ὁποῖαι ἀνήκουσιν ἐντελῶς εἰς τὴν διοίκησιν. Τὸ πολὺ δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν ὅτι καλοῦνται κατὰ τὸ φθινόπωρον.

§221Ι. ΜΠΡΙΣΙΜΙΤΖΑΚΗΣ. Ὡς τελευταία παράγραφος τοῦ αὐτοῦ 65ου ἄρθρου δέον νὰ προστεθῇ, καθόσον ἡ πεῖρα ἀπέδειξεν, ὅτι οἱ στρατιῶται ἀντὶ νὰ ἔχωσι τὸν νοῦν των εἰς τὴν ἐκγύμνασιν, ἔχουσιν αὐτὸν εἰς τὴν ἀπόσπασιν. Διὰ τοῦτο ἐθεώρησεν ἡ ἐπιτροπὴ ὅτι πρέπει νὰ τεθῇ διάταξις ἔχουσα ὧδε· «ὁλόκληρον τὴν θητείαν των οἱ κληρωτοὶ ὀφείλουσι νὰ διανύσωσιν ἐν τῷ Σώματι. Ὁ χρόνος πάσης ἄλλης ὑπηρεσίας τῶν κληρωτῶν, ἐν ἀποσπάσει ἢ γραφείῳ ἐκτὸς τοῦ Σώματος αὐτῶν, δὲν λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν». Τοῦτο δύναται ἀκωλύτως νὰ ἐφαρμοσθῇ, καθόσον εἰσήχθη καὶ ἐψηφίσθη χθὲς εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν τὸ νομοσχέδιον περὶ τοῦ Σώματος τῶν στρατιωτικῶν ὑπαλλήλων, οἵτινες τοῦ λοιποῦ θὰ ἐκτελῶσι τὰς διαφόρους ὑπηρεσίας τῶν γραφείων καὶ στρατιωτικῶν καταστημάτων, ἃς μέχρι τοῦδε ἐκτελοῦσιν οἱ ἀποσπώμενοι μάχιμοι· ἑπομένως δὲν θὰ ἔχωμεν ἀνάγκην τοῦ λοιποῦ νὰ ἐπιδιώξωμεν ἀποσπάσεις. Οὕτω μόνον ἤθελε ῥιζικῶς λείψει τὸ κακὸν τὸ ὁποῖον παρετηρήθη, πάντες νὰ ἐπιδιώκωσιν πῶς νὰ ἀποσπασθῶσιν ἵνα ἀποφύγωσιν τὴν μάχιμον ὑπηρεσίαν.

§222ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 65 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 65–76 ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, 77 ὡς ἐτροπολογήθη ὑπ’ αὐτοῦ, 78–82 ὡς ἐτροπολογήθη ὑπ’ αὐτοῦ· ἐπίσης ψηφίζεται τὸ 83 καὶ ἀναγινώσκεται τὸ 84).

§223Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἐπιτρέπεται ἡ τριετὴς ἐθελουσία κατάταξις ἀλλὰ κατὰ τὸν νόμον περὶ μονίμων ὑπαξιωματικῶν φαίνεται ὅτι περιττεύει ἡ διάταξις αὕτη, διότι ἐθελονταὶ κατετάχθησαν μὲ τὸν βαθμὸν τοῦ ἐπιλοχίου ἢ λοχίου.

§224ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἔχετε δίκαιον. Νὰ ἀπαλειφθῇ.

§225Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ἡ ἐθελουσία κατάταξις μὲ τὸν βαθμὸν τοῦ δεκανέως θὰ γίνηται.

§226ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν τὸ δέχομαι, ἀλλὰ κατὰ τὴν δ’ ἀνάγνωσιν θὰ φέρω τὴν τροπολογίαν τοῦ ἄρθρου. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 84, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, εἶτα τὸ 85, 86, καὶ ἀναγινώσκεται τὸ 87).

§227Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ὅτε συνεζητήθη τὸ νομοσχέδιον, ἀνεπτύξατε ὅτι τὸ Σῶμα τῶν μονίμων ὑπαξιωματικῶν θὰ κατηρτίζετο καὶ ἐκ κληρωτῶν, οἱ ὁποῖοι θὰ καταταχθῶσιν κατὰ τὰς κληρώσεις καὶ οἱ ὁποῖοι ἐν τῷ μεταξὺ γενόμενοι ὑπαξιωματικοὶ θὰ εἶναι ἐξ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι θὰ ἀποφασίσωσιν ν’ ἀκολουθήσωσι τὸ στάδιον αὐτό. Διὰ τῆς διατάξεως τοῦ νόμου ἐκείνου, ὁ ὁποῖος δὲν μεταρρυθμίζεται ἐκ τοῦ νέου, θὰ προσέλθωσι βεβαίως οἱ παλαιοὶ ὑπαξιωματικοί.

§228ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Θὰ ἐξετάσωμεν καὶ αὐτό. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 87, 88 τροπολογημένον ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, 89, 90 τροπολογημένον ἐπίσης, 91 μέχρι 107 καὶ ἀναγινώσκεται τὸ 108).

§229Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 108 κάμνω τὴν ἑξῆς παρατήρησιν. Τὰ διάφορα παραπτώματα τῶν δημοτικῶν ἀρχόντων καὶ τῶν δημοσίων λειτουργῶν τιμωροῦνται, τὰ μὲν ὑπαγόμενα εἰς τὸν ποινικὸν νόμον, ὑπὸ συμβουλίου ἀποτελουμένου ἀπὸ ἕνα πρωτοδίκην, τὸν διευθυντὴν τοῦ στρατολογικοῦ γραφείου καὶ τὸν Νομάρχην. Οὕτως ἀφαιρεῖται ἡ δικαιοδοσία τοῦ Νομάρχου ἐπὶ τῶν κοινοτικῶν ἀρχῶν καὶ τίθεται παραπλεύρως ἡ στρατιωτικὴ Ἀρχὴ καὶ ἡ δικαστική.

§230ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δι’ ὡρισμένην κατηγορίαν παραπτωμάτων, σχετιζομένων πρὸς τὸν στρατολογικὸν νόμον.

§231Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Διατί νὰ τεθῇ ὁ Νομάρχης ὑπὸ δυσπιστίαν; Προκειμένου περὶ τῶν κοινοτικῶν καὶ δημοτικῶν ἀρχῶν εἶναι περιτταὶ αἱ διατάξεις, διότι καὶ ἡ δημοτικὴ νομοθεσία εἶναι λίαν αὐστηρά· περιλαμβάνει σχεδὸν δρακοντείους διατάξεις. Ἐλέχθη μάλιστα ὅτι ἐγράφησαν μὲ αἷμα. Πρέπει λοιπὸν νὰ ἀφεθῇ ἡ τακτικὴ δικαιοδοσία.

§232ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 108 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ψηφίζονται τὸ 108, 109, 110 καὶ ἀναγινώσκεται τὸ 111ον).

§233Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ὁ νόμος θέλει νὰ τιμωρήσῃ τοὺς δυστροποῦντας ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δὲν προσέρχονται ἐγκαίρως. Οἱ ἀσθενεῖς προσάγουσι πιστοποιητικά, κατὰ τὸ ἄρθρον 87. Δὲν εἶναι ὅμως ὀρθόν, ἐὰν ἐκ κωλύματος ἢ ἀσθενείας δὲν δύνανται νὰ προσέλθωσι, νὰ θεωρεῖται ὡς ἡμέρα ἐνάρξεως ἡ 1 Ὀκτωβρίου.

§234ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Πρέπει τότε νὰ μένωσι δύο χρονάκια εἰς τὸν στρατόν.

§235ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 111 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 111, 112, τὸ 113 τροποποιημένον ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, τὸ 114 τροποποιούμενον ἐπίσης, ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 115–136 καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 137ον).

§236ΑΘ. Τ. ΜΠΑΣΙΑΣ. Ἐπὶ τοῦ τελευταίου ἄρθρου ἔχω νὰ ὑποβάλω τροπολογίαν, ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὴν κωδικοποίησιν τοῦ Β. Διατάγματος.

§237ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δεκτόν.

§238ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 137 ἐτροποποιήθη παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν...

§239Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Δύο λέξεις, κ. Πρόεδρε. Νομίζω ὅτι εἶναι ὀρθὸν νὰ σταλῶσιν ἀντίτυπα εἰς ὅλας τὰς κοινότητας καὶ νὰ διανεμηθῶσι, διότι ὁ νόμος αὐτὸς θὰ εἶναι τὸ ἐγκόλπιον ἑνὸς ἑκάστου.

§240ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 137 ὡς ἐτροποποιήθη παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 137 καὶ τὸ σύνολον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ διαλύσεως τῶν Σωμάτων οἰκονομικοῦ καὶ φαρμακευτικοῦ». Ἄρθρον 1. (ἀναγινώσκεται). (Ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 1, 2, 3 καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 4ον).

§241Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Ἔπρεπεν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου τούτου νὰ γίνῃ συζήτησις, καθόσον ἡ διάλυσις τοῦ φαρμακευτικοῦ Σώματος πρέπει νὰ ἐξετασθῇ καὶ ὑπὸ ἔποψιν ὠφελιμότητος ἐν τῷ στρατεύματι καὶ ὑπὸ ἔποψιν ἀδικίας τῶν ἀξιωματικῶν τῶν ἀποτελούντων τὸ Σῶμα αὐτό. Ἀλλ’ ἀφοῦ ἦτο φανερὸν ὅτι θὰ ἦτο ματαία τοιαύτη συζήτησις, ἐπεφυλάχθημεν νὰ συζητήσωμεν κατ’ ἄρθρον προτείνοντες τροπολογίας, αἱ ὁποῖαι δυνατὸν νὰ μετριάσωσι τὸ ἀδίκημα τὸ προσγινόμενον εἰς τοὺς ἀξιωματικούς. Δὲν εἶναι δυνατὸν οὐδὲ πρέπει νὰ παραγνωρισθῶσι τὰ δίκαια Σώματος, τὸ ὁποῖον κατηρτίσθη, ὄχι ὡς τὰ ἄλλα βοηθητικὰ Σώματα, ἐξ ἀνδρῶν οἵτινες εἰσῆλθον εἰς τὸν στρατὸν ἀπὸ τῆς θέσεως τοῦ στρατιώτου, ἀλλ’ ἐξ ἐπιστημόνων, οἱ ὁποῖοι, ἀφοῦ διήνυσαν πολλὰ ἔτη ἐν τῇ σπουδῇ τῆς ἐπιστήμης των, δαπανῶντες καὶ κοπιάζοντες ἵνα λάβωσι τὸ δίπλωμα τοῦ Πανεπιστημίου, προὐτίμησαν τὴν στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν ἀντὶ νὰ τραπῶσιν εἰς ἰδιωτικὴν ἐργασίαν, διὰ συστάσεως φαρμακείου, καὶ εἰσῆλθον εἰς τὸν στρατὸν μετὰ διαγωνισμὸν συνάψαντες οὕτω μετὰ τῆς Πολιτείας συμβόλαιον, τοῦ ὁποίου βεβαίως ἡ μονομερὴς διάλυσις ἐκ μέρους τῆς Πολιτείας δύναται νὰ μὴ εἶναι παράνομος, ἀλλὰ καὶ δὲν εἶναι, φρονῶ, ἐπιτετραμμένον τόσον εὐκόλως νὰ ἀπορριφθῶσιν ἔξω τοῦ στρατεύματος, ὡς ἄχρηστα σκεύη ἀξιωματικοὶ ἐπιστήμονες, οἱ ὁποῖοι κατηνάλωσαν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ τῆς Πατρίδος τὰ κυριώτερα ἔτη τοῦ βίου των καὶ μάλιστα ἐκεῖνα, καθ’ ἃ ἠδύναντο ἐργαζόμενοι ὡς ἰδιῶται φαρμακοποιοὶ νὰ ἀποκτήσωσι καὶ αὐτοὶ μίαν περιουσίαν ἱκανήν, ὥστε νὰ ζῶσιν ἀνέτως ὡς οἰκογενειάρχαι. Ἐκτὸς ὅμως τῆς διαλύσεως τοῦ Σώματος τούτου, παρατηρεῖται καὶ μία ἀνισότης μεταξὺ τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Σώματος αὐτοῦ καὶ τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ διαλυομένου οἰκονομικοῦ Σώματος, καὶ πρὸς ἄρσιν τῆς ἀνισότητος ταύτης, κυρίως, φέρω τροπολογίαν. Ἐν τῇ πρώτῃ παραγράφῳ τοῦ ἄρθρου 4ον ὁρίζεται ὅτι ἐκ τῶν τιθεμένων αὐτεπαγγέλτως κατὰ τὸ ἄρθρον 1 τοῦ νομοσχεδίου εἰς ἀποστρατείαν, οἱ ἀνώτεροι ἀξιωματικοί, οἱ ἔχοντες συμπληρώσει τριετίαν ἐν τῷ βαθμῷ ὃν φέρουσι, καὶ οἱ λοχαγοὶ οἱ ἔχοντες συμπληρώσει τριακονταετῆ συντάξιμον ὑπηρεσίαν καὶ ἑνὸς ἔτους τοὐλάχιστον ὑπηρεσίαν ἐν τῷ τελευταίῳ βαθμῷ, ἀποστρατευόμενοι προάγονται εἰς τὸν ἀμέσως ἀνώτερον βαθμὸν καὶ λαμβάνουσι τὴν εἰς αὐτὸν ἀντιστοιχοῦσαν σύνταξιν. Ἀλλὰ τοῦ εὐεργετήματος τούτου οὐδεὶς ἐκ τῶν λοχαγῶν τοῦ φαρμακευτικοῦ Σώματος θὰ τύχῃ, ἐνῷ οἱ τοῦ οἰκονομικοῦ λοχαγοί, οἱ πλεῖστοι, ἂν μὴ πάντες, θὰ τύχωσι τούτου. Καὶ ἐν τούτῳ ὑπάρχει ἡ ἀνισότης· διότι οἱ μὲν ἀξιωματικοὶ τοῦ οἰκονομικοῦ εἰσῆλθον εἰς τὸν στρατὸν νεώτατοι, ἵνα εὕρωσιν ἐν αὐτῷ ἔργον, καὶ ἤρχισαν ὡς στρατιῶται, ὥστε δύνανται νὰ ἔχωσι τριακονταετῆ ὑπηρεσίαν μέχρι τοῦ βαθμοῦ τοῦ λοχαγοῦ, ἀλλ’ οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ φαρμακευτικοῦ Σώματος εἰσῆλθον εἰς τὴν ὑπηρεσίαν αὐτὴν μετὰ τὸ πέρας τῶν σπουδῶν των ὡς ἐπιστήμονες ἐν ὡρίμῳ ἡλικίᾳ, ὅτε εἶχον ἔργον, καὶ δὲν εἰσῆλθον διὰ νὰ εὕρωσιν ἔργον. Διὰ τοῦτο οὐδεὶς ἐξ αὐτῶν ἔχει συμπληρώσει μέχρι τοῦ βαθμοῦ τοῦ λοχαγοῦ ὑπηρεσίαν πλέον τῶν δεκαπένται ἐτῶν· κατ’ ἀκολουθίαν οὐδεὶς θὰ λάβῃ βαθμὸν καὶ σύνταξιν τοῦ ἀνωτέρου βαθμοῦ ἀποστρατευόμενος αὐτεπαγγέλτως κατὰ τὸ νομοσχέδιον. Εἶναι λοιπὸν δίκαιον αὐτούς, οἱ ὁποῖοι κατηνάλωσαν ὡς ἐπιστήμονες μετὰ διαγωνισμὸν τὸν πολυτιμότερον χρόνον τοῦ βίου των εἰς τὴν στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν, νὰ ῥίψωμεν ἐν τοιαύτῃ ἡλικίᾳ, οἰκογενειάρχας, εἰς τὸν δρόμον μὲ τὴν γλισχροτάτην σύνταξιν, τὴν ὁποίαν θὰ λάβωσιν, ἤτοι τὸ κατώτατον ὅριον τῆς συντάξεως τοῦ βαθμοῦ των; Νομίζω ὅτι αὐτὸ εἶναι πολὺ σκληρόν, δύναμαι νὰ εἴπω ἀπάνθρωπον, διότι σήμερον αὐτοὶ δὲν δύνανται νὰ ἀσκήσωσιν ἄλλο ἐπάγγελμα. Ἐὰν ἡ Πολιτεία δὲν ἐκράτει αὐτοὺς ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ της ἐπὶ τόσα ἔτη, θὰ ἠδύναντο νὰ τραπῶσιν εἰς τὰ ἔργα τοῦ ἰδιώτου φαρμακοποιοῦ καὶ νὰ ἔχωσι σήμερον μίαν περιουσίαν καὶ ἓν φαρμακεῖον, ὥστε νὰ ζῶσιν ἀνέτως ὡς οἰκογενειάρχαι.

§242Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Δὲν ἔχουσι καὶ ἄδειαν.

§243Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Νομίζω λοιπὸν ὅτι δίκαιον εἶναι καὶ πρέπει νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία, καθ’ ἣν οἱ φαρμακοποιοὶ λοχαγοί, οἱ ἔχοντες δεκαπενταετῆ ὑπηρεσίαν ἐν ὅλῳ καὶ τετραετῆ ἐν τῷ βαθμῷ τοῦ λοχαγοῦ, ἀποστρατευόμενοι αὐτεπαγγέλτως, κατὰ τὸ ἄρθρον 1, προάγονται εἰς τὸν βαθμὸν ἐπιφαρμακοποιοῦ καὶ λαμβάνουσι τὴν εἰς τὸν βαθμὸν τοῦτον ἀντιστοιχοῦσαν σύνταξιν. Ὑπάρχουσιν ὀλίγοι τοιοῦτοι λοχαγοί, οἱ ὁποῖοι εἶχον σειρὰν καὶ ἔπρεπε νὰ προαχθῶσι πρὸ τοῦ πολέμου, καὶ ἐν τούτοις, καίτοι ἦσαν καὶ εἶναι κεναὶ θέσεις δὲν προεβιβάσθησαν, διότι ἐνόμιζεν ἡ οἰκεία ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ προβιβάσῃ ἀξιωματικοὺς τῶν ὁποίων τὸ Σῶμα εἶχε προδιαγεγραμμένον. Οἱ λοχαγοὶ οὗτοι βεβαίως ἠδικήθησαν μὴ προβιβασθέντες, διότι ἐνῷ πάντες οἱ ἀξιωματικοὶ ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τῶν πολέμων μέχρι σήμερον ἔλαβον ἕνα καὶ δύο βαθμούς, αὐτοὶ ὄχι μόνον δὲν προεβιβάσθησαν, ἐνῷ εἶχον σειρὰν καὶ πρὸ τῶν πολέμων, ὡς προεῖπον, ἀλλὰ καὶ ἀπανθρώπως ἀπορρίπτονται ὡς ἄχρηστα σκεύη εἰς τὰς ὁδούς. Δι’ αὐτὸ ἐπιμένω, κ. Πρόεδρε, ὅπως ἐπιστήσητε τὴν προσοχήν σας πολὺ εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο, ἵνα μὴ ἀδικηθῶσιν οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοί. Ἐὰν δεχθῆτε τὴν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον, κολάζεταί πως τὸ ἄδικον. Ἄλλως θὰ παρακαλέσω νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν τὸ ζήτημα τοῦτο κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου «περὶ στρατιωτικῶν ὑπαλλήλων», ὥστε οἱ τοῦ διαλυομένου φαρμακευτικοῦ Σώματος ἀξιωματικοὶ νὰ εἰσέλθωσιν εἰς τὸ Σῶμα τῶν στρατιωτικῶν ὑπαλλήλων ὡς φαρμακοποιοὶ τάξεως ἀντιστοιχούσης εἰς ὃν κατεῖχον ἐν τῷ διαλυομένῳ Σώματι βαθμόν, ἄνευ γνωμοδοτήσεως συμβουλίου, ὡς ὁρίζετε ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ἐκείνῳ, ἐκτὸς ἂν ἐν τῷ στρατῷ εἶχον κριθῇ στάσιμοι, διότι ἐκτὸς τοῦ ὅτι τὰ τοιαῦτα Συμβούλια ἀτυχῶς δὲν μᾶς πείθουσιν ὅτι κρίνουσι πάντοτε ὀρθῶς καὶ δικαίως, ἀλλὰ νομίζω ὅτι διὰ τὴν ἱκανότητα καὶ χρηστότητα ἀξιωματικῶν ἐπιστημόνων ἀρκετὰ ἐχέγγυα εἶναι ὅτι εἰσῆλθον εἰς τὴν ὑπηρεσίαν μετ’ ἀπόκτησιν πανεπιστημιακοῦ διπλώματος καὶ μετὰ διαγωνισμόν, καὶ ὅτι ἐπὶ μακρὰ ἔτη ὑπηρετήσαντες δὲν ἐκρίθησαν στάσιμοι.

§244Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἤθελον προτείνει καί τι ἄλλο, ὅπως εἰσαχθῇ διάταξις καθ’ ἣν δικαιωματικῶς θὰ δικαιῶνται οὗτοι ν’ ἀνοίγωσι φαρμακεῖα καὶ πέρα τοῦ ὑπάρχοντος ἀριθμοῦ.

§245ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Εἶναι πολὺ αὐτό.

§246ΕΤΕΡΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν εἶναι πολύ· εἶναι δίκαιον.

§247Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Κύριε Πρόεδρε τὰ ἐπιχειρήματα τοῦ συμπολίτου κ. Συναδέλφου ἦσαν τόσον ἰσχυρὰ ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχῃ ἡ παραμικρὰ ἀμφιβολία ὅτι πρὸς τὸ διαλυόμενον Σῶμα ἡ Πολιτεία πρέπει νὰ φερθῇ ἐν δικαίῳ μέτρῳ. Ἀλλὰ ἂν ὑπολείπηται ἀκόμη ἀμφιβολία τις, ἐγὼ δὲν εἶμαι ὑπὲρ τῶν ἀφθόνων παροχῶν, ἀλλὰ πρέπει νὰ ὑπομνήσω ὅτι κατὰ τὴν τελευταίαν τετραετίαν, καθ’ ἣν ἐκαθαρίσθησαν τόσα καὶ τόσα πρόσωπα διὰ τὴν ἀνεπάρκειαν ἐκ τῶν στελεχῶν τοῦ στρατοῦ, ἔλαβον ἀδιακρίτως πρὸς τὴν ὑπηρεσίαν τὴν ὁποίαν εἶχον σύνταξιν ἀνωτέραν ἐκείνης, τὴν ὁποίαν ὥριζεν ὁ νόμος.

§248ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ἀποδιώκομεν οὐδένα, ἀλλὰ δὲν ἐπιθυμοῦμεν νὰ ἐπιληφθῶσι τῆς εὐκαιρίας τῆς συντάξεως καὶ νὰ μᾶς φύγωσι.

§249Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἐγὼ φρονῶ ὅτι δὲν δύνανται οἱ ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι ἐκτελοῦσι τὰ καθήκοντά των νὰ τεθῶσιν ἐν ἥσσονι μοίρᾳ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐξετέλεσαν τὰ καθήκοντά των. Ἔχω ὑπ’ ὄψει ἕνα, ὁ ὁποῖος ἔχει 18 ἐτῶν ὑπηρεσίαν, ὁ ὁποῖος ἐξετέλεσε καὶ ἐν πολέμῳ καλῶς τὸ καθῆκόν του καὶ πλέον τούτου, δὲν δύναται νὰ θεωρηθῇ, ὅτι αὐτὸς ἀποβάλλεται τῆς ὑπηρεσίας, διότι ἡ ἱκανότης του ἐθεωρήθη ἀνεπαρκής. Τοὺς φαρμακοποιοὺς δὲν διαφέρει βεβαίως, ἂν μεταβληθῇ ἡ στολὴ καὶ ἀφαιρεθῇ τὸ ξῖφος, τὸ ὁποῖον μόνον βάρος φέρει, ὅσον τοὺς διαφέρει, ἂν πρόκειται ἡ Πολιτεία νὰ μειώσῃ τὰ δικαιώματά των.

§250Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Συμφωνῶ καὶ ἐγὼ μὲ τὴν τροπολογίαν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Βουλευτοῦ ἐκ Πατρῶν, ὅτι δίκαιον εἶναι οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοὶ οἱ φαρμακοποιοὶ οἱ ἔχοντες 15 ἐτῶν θητείαν ἀποστρατευόμενοι νὰ λάβωσιν ἀνώτερον βαθμόν. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως μὴ ἀποδεχόμενος τοῦτο προτείνει νὰ παράσχωμεν εἰς αὐτοὺς ἄδειαν ὅπως ἀνοίξωσι φαρμακεῖον. Ἀλλὰ νομίζετε, κύριε Πρόεδρε, ὅτι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ εἰσελθόντες εἰς τὸν κλάδον τῶν στρατιωτικῶν φαρμακοποιῶν καὶ ὑπηρετήσαντες δεκαπενταετίαν ἐν τῷ στρατεύματι καὶ ἀποκτήσαντες ὅλας τὰς συνηθείας τοῦ στρατιωτικοῦ βίου, εἶναι δυνατὸν ν’ ἀνοίξωσι μαγαζί, διότι περὶ μαγαζιοῦ πρόκειται, καὶ νὰ γίνωσι φαρμακοποιοί; Ἐκείνη ἡ πρότασις, τὴν ὁποίαν ἔχω νὰ ὑποβάλω εἶναι αὕτη· ὅπως ἐπιτραπῇ εἰς αὐτοὺς νὰ εἰσέλθωσιν εἰς τὸ Σῶμα τῶν στρατιωτικῶν ὑπαλλήλων ἄνευ κρίσεως.

§251ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Αὐτὸ μάλιστα, ἀλλ’ ἀνάγεται εἰς τὸ ἕτερον νομοσχέδιον. (Ψηφίζεται εἶτα τὸ ἄρθρον 4 καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου καὶ τὸ σύνολον).

§252ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τῶν ἐκπαιδευομένων ἐν τῇ Ἰατρικῇ Σχολῇ τῆς Λυῶνος φοιτητῶν τῆς Ἰατρικῆς».

§253Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε· αὐτοὶ εἶχον ἀποσταλῆ εἰς τὴν Εὐρώπην ὑπὸ τὸν ὅρον ὅτι θὰ ἐπιστρέψωσιν ὅταν τερματίσωσι τὰς σπουδάς των. Θὰ μετέβαινον εἰς ἄλλην Σχολὴν καὶ θὰ ἤρχοντο μὲ τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπιάτρου τασσόμενοι εἰς τὸ δεξιὸν ὅλων τῶν ἄλλων, οἱ ὁποῖοι ἐγένοντο ἀνθυπίατροι καθ’ ὃν χρόνον οὗτοι ἐσπούδαζον. Ἀτυχῶς οὗτοι, ἐνῷ ἔδωκαν ἐξετάσεις, γνωρίζει ἡ ὑπηρεσία διὰ τίνα λόγον δὲν κατώρθωσαν νὰ λάβωσι τὸ πτυχίον των καὶ δὲν μετέβησαν εἰς ἄλλην Σχολήν. Τώρα διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ δὲν κατατάσσονται εἰς τὴν σειράν, τὴν ὁποίαν προβλέπει τὸ Β. Διάταγμα, ἀλλὰ κατατάσσονται ὡς ἐπίκουροι καὶ ὀνομάζονται ἀκόλουθοι ἀνθυπασπισταί. Ὑποθέτω ὅτι, διὰ νὰ εἶναι συνεπὴς ἡ Πολιτεία πρὸς τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς, τοὺς ὁποίους αὕτη ἔστειλεν ἔξω, οἱ ὁποῖοι ἔδωκαν ἐξετάσεις, ἠρίστευσαν, ἀλλὰ δὲν ἐστάθη δυνατὸν νὰ ἐξακολουθήσωσι τὰς σπουδάς, των διὰ λόγους ὅλως διόλου ἀνεξαρτήτους τῆς θελήσεώς των, ἄλλως πρέπει νὰ σκεφθῇ, διότι οὗτοι ἐπιστρέφοντες χάνουσι τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπιάτρου καὶ τὴν ἀρχαιότητά των. Νομίζω ὅτι θὰ ἦτο ὀρθὸν νὰ ἐγένετο ὅσον τὸ δυνατὸν ὀλιγώτερον τὸ κακὸν καὶ νὰ ἀδικηθῶσιν οἱ ἄνθρωποι ὅσον τὸ δυνατὸν ὀλιγώτερον, ἀφοῦ πρόκειται περὶ περιστάσεων ἀνεξαρτήτων τῆς θελήσεώς των.

§254Ι. ΜΠΡΙΣΙΜΙΤΖΑΚΗΣ. Ὑπάρχει τροπολογία τῆς ἐπιτροπῆς.

§255ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κατὰ τὴν βʹ ἀνάγνωσιν. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ νομοσχέδιον).

§256ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 33 προτάσσεται αἰτήσει τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου ͵ΓΩΟΒʹ τοῦ 1911 περὶ μεταρρυθμίσεως τῶν περὶ εἰσπράξεως τῶν δημοσίων προσόδων καὶ τῶν ἀφορώντων εἰς τὴν ταμιακὴν ὑπηρεσίαν νόμων». (Ψηφίζεται ἡ ἀρχή). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ δικαστικῶν ἀντιπροσώπων παρὰ ταῖς οἰκονομικαῖς ἐφόροις». (Ψηφίζεται ἡ ἀρχή).

§257Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Μερικαὶ συμβάσεις παρακαλῶ νὰ ψηφισθῶσιν.

§258ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως ἀτμοπλοϊκῆς συμβάσεως μεταξὺ τῆς Γενικῆς Διευθύνσεως τῶν Ταχυδρομείων καὶ Τηλεγράφων καὶ τῆς «Καρυστίου Ἑλληνικῆς Ἀτμοπλοΐας». (Ψηφίζεται τὸ νομοσχέδιον). Αʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως ἀτμοπλοϊκῆς συμβάσεως μεταξὺ τῆς Γενικῆς Διευθύνσεως τῶν Ταχυδρομείων καὶ τῶν Τηλεγράφων καὶ τῆς ἐν Πειραιεῖ ἑδρευούσης Ἑλληνικῆς Ἀτμοπλοΐας Ἀρχιπελάγους». (Ψηφίζεται τὸ νομοσχέδιον). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τῆς ἐν Ρώμῃ τῇ 26 Μαΐου 1906 διομολογηθείσης συμφωνίας, περὶ ἀνταλλαγῆς ἐπιστολῶν καὶ κυτίων μετὰ δεδηλωμένης ἀξίας». (Ψηφίζεται ἡ ἀρχή). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως συμφωνίας περὶ ἀνταλλαγῆς ταχυδρομικῶν ἐπιταγῶν μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ρωσσίας». (Ψηφίζεται ἡ ἀρχή). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ καθορισμοῦ τηλεφωνικῶν τελῶν καὶ περὶ ἀντιτίμου τευχῶν τηλεγραφημάτων». (Ψηφίζεται ἡ ἀρχή).

§259ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλλω τὰ κάτωθι νομοσχέδια: 1) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 21 Ἰουλίου ἐ. ἔ. νομοθετικοῦ Β. Διατάγματος περὶ ἐπεκτάσεως καὶ εἰς τὰς Νέας Χώρας τῆς ἰσχύος τοῦ ἐν τῇ Παλαιᾷ Ἑλλάδι κρατοῦντος νομοθετικοῦ συστήματος κτλ.». 2) «Περὶ τροποποιήσεως τῶν §§ βʹ καὶ γʹ τοῦ νόμου 166 τῆς 11 Μαρτίου 1914».

§260ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραπέμπονται ἀμφότερα εἰς τὴν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ἐπιτροπήν. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀργανισμοῦ τῆς Κεντρικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν» ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τῶν ὑπὸ τὴν διαχείρισιν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐκκλησιαστικῶν ὑπαγομένων κληροδοτημάτων» ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ παροχῆς προνομίου κατασκευῆς ζακχάρεως ἐκ σταφιδοκάρπου ἢ σταφυλῶν» ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἱδρύσεως ᾨδείου ἐν Θεσσαλονίκῃ» ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐθνικῆς μουσικῆς συλλογῆς» ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς. Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Δ. Ἀναστασιάδης ὑποβάλλει τροπολογίαν εἰς τὸ ἄρθρον 11 τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ταχυδρομικῶν δεμάτων». Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Σακελλαρίου ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ στρατιωτικῶν ὑπαλλήλων καὶ ὑπηρετῶν». Ὁ βουλευτὴς κ. Ἀθ. Τ. Μπασιᾶς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως ἄρθρων τοῦ νόμου ᾼΦΚΗʹ τῆς 28ης Μαΐου 1887 περὶ στρατολογίας κτλ.». Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Μαλασπίνας ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ͵ΥΞΖʹ νόμου περὶ ἐπιβολῆς φόρου εἰς τοὺς λιμένας Θήρας, Φερῶν κτλ.». Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Ἀθανασάκης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ φορολογίας τῶν κληρονομιῶν νόμων». Ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Ξηρὸς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου ᾼΦΚΗʹ τῆς 28ης Μαΐου 1887 περὶ στρατολογίας κλπ.». Ὁ βουλευτὴς κ. Π. Κοσονάκος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ νόμου ͵ΓϠΟΓʹ «περὶ δικηγόρων». Συναινέσει τῆς Βουλῆς λύεται ἡ συνεδρίασις. (Λύεται ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 9 καὶ 45′ μ. μ.).