1914.10.10

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 23

Τῆς 10ης Ὀκτωβρίου 1914.

(Παρασκευή, ὥρα 5.10′ μ. μ.)

Προεδρία κ. Κ. Ζαβιτσιάνου.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ἀνακοινῶ εἰς τὴν Βουλήν· Οἱ ἐν τῇ ὁδῷ Ἀλίτσης οἰκοῦντες διαμαρτύρονται ἐναντίον ἐγκαταστάσεως αὐτοκινήτου μηχανήματος ἐν τῷ ξυλουργείῳ Π. Νίκλα. Οἱ ἐν ταῖς φυλακαῖς Κεφαλληνίας κρατούμενοι Ὀθωμανοὶ παρακαλοῦσιν, ὅπως τοῖς δοθῇ ἀμνηστεία. Ὁ λαὸς Ἀρτοτίνης διαμαρτύρεται διὰ τὴν ἔλλειψιν συγκοινωνίας ἐν Δωρίδι. Οἱ κάτοικοι Καρδίτσης παρακαλοῦσιν, ὅπως τροποποιηθῇ ὁ νόμος περὶ δήμων καὶ κοινοτήτων. Οἱ φυλακισμένοι Κεφαλληνίας παρακαλοῦσιν, ὅπως δι’ ἀραιώσεως μεταφερθῶσιν εἰς τὰς φυλακὰς Ἰθάκης ἢ Ῥίου Ὁ ἐν ταῖς φυλακαῖς Κεφαλληνίας κατάδικος Δ. Κολοκύθας παρακαλεῖ, ὅπως ληφθῇ πρόνοια δι’ αὐτόν. Ὁ ἐν ταῖς φυλακαῖς Αἰγίνης κρατούμενος κατάδικος Δ. Κοτούλας παρακαλεῖ, ὅπως ἀνασταλῇ ἡ ποινή του. Τὸ κοινοτικὸν συμβούλιον Λυκοχωρίου παρακαλεῖ, διὰ ψηφίσματος ὅπως τὸ ὑποθηκοφυλακεῖον Ποτιδανείας παραλάβῃ τοῦ λοιποῦ ὁ ἐπιτόπιος συμβολαιογράφος. Τὸ κοινοτικὸν συμβούλιον Διβρίτσης παρακαλεῖ, διὰ ψηφίσματος ὅπως κατασκευασθῇ τὸ τμῆμα τῆς ἁμαξιτῆς ὁδοῦ ἀπὸ Πηδήματος μέχρι Διβρίτσης. Ὁ Πρόεδρος τοῦ συνδέσμου νέων πολεμιστῶν Ἡρακλείου, Κρήτης, Ι. Μουρέγλος διαμαρτύρεται διὰ τὸ χρῖσμα νέων εἰκοσαετῶν ὑπὸ τοῦ Μητροπολίτου Κρήτης. Ὁ Πρόεδρος ἐπιτροπῆς τῶν προσφύγων Θεσσαλονίκης παρακαλεῖ, ὅπως διορισθῶσι διδασκάλισσαι ἐκ τῶν προσφύγων. Οἱ κάτοικοι Ἐγρὶ–Δερὲ καὶ Ἀλιστράτης, παρακαλοῦσιν, ὅπως ἐπιτραπῇ ἡ χρησιμοποίησις τῶν στεμφύλων πρὸς παραγωγὴν οἰνοπνεύματος. Οἱ κάτοικοι τῆς κοινότητος Νεοχωρίου τῆς Ἠλείας παρακαλοῦσιν, ὅπως ληφθῇ πρόνοια διὰ τὴν συγκοινωνίαν των. Ὁ ἐκ Καλαμῶν ἐνοικιαστὴς τοῦ φόρου τῶν σφαζομένων ζώων Π. Τζαϊλόπουλος παρακαλεῖ, ὅπως ἀπαλλαγῇ τῶν δύο τελευταίων δόσεων τῶν μηνῶν 8βρίου καὶ 9βρίου. Οἱ κάτοικοι Δερβενίτσης καὶ Μετσόβου παρακαλοῦσιν, ὅπως διατηρηθῇ ἐν Μετσόβῳ ὁ διοικητικὸς ἐπίτροπος Ἀθανάσιος Τζώνης. Οἱ κάτοικοι Ἀνηλίου, Μετσόβου, παρακαλοῦσιν, ὅπως διατηρηθῇ ἐν Μετσόβῳ ὁ διοικητικὸς ἐπίτροπος Ἀθανάσιος Τζώνης. Ὁ Διευθυντὴς τῆς Ἐμπορικῆς Σχολῆς Πειραιῶς Κ. Παναγιωτόπουλος διαμαρτύρεται ἐναντίον τῆς ἐρασιτεχνικῆς ἰδιωτικῆς ἐμπορικῆς ἐκπαιδεύσεως. Οἱ ἐκ τῆς αὐτονόμου Ἠπείρου Φοιτηταὶ ζητοῦσιν, ὅπως ἐγγραφῶσιν ἀτελῶς εἰς τὸ Ἐθνικὸν Πανεπιστήμιον διὰ τὸ ἔτος 1914–1915· Μὴ ὑπαρχούσης ἀντιρρήσεως χορηγεῖται ἄδεια ἀπουσίας 10 ἡμερῶν εἰς τὸν βουλευτὴν κ. Γ. Βλάχον. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐπερωτήσεων. Ὁ κ. Π. Κοσονᾶκος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ψηφίσματος τῶν κατοίκων Μαλευρίου.

§2Π. ΚΟΣΟΝΑΚΟΣ. Τὸ ψήφισμα, κ. Πρόεδρε, τῶν κατοίκων Μαλευρίου ἀπεστάλη τηλεγραφικῶς πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης. Ζητοῦσι δι’ αὐτοῦ οἱ κάτοικοι τὴν ἀνασύστασιν τοῦ ἐκεῖ λειτουργοῦντος πρότερον Εἰρηνοδικείου. Φρονῶ, ὅτι εἶναι δικαία ἡ ἀξίωσις καὶ παρακαλῶ νὰ πράξητε ὅ τι εἶναι δυνατόν.

§3Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν εἶναι τόσον εὔκολος ἡ σύστασις νέου Εἰρηνοδικείου, ἀλλὰ μελετᾶται τὸ ζήτημα νὰ μεταβαίνῃ τὸ Εἰρηνοδικεῖον κατὰ περιόδους εἰς τὴν πρωτεύουσαν τῆς κοινότητος.

§4Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Θὰ παρακαλέσω καὶ ἐγὼ τὸν κ. Ὑπουργὸν διὰ τὴν σύστασιν τοῦ Εἰρηνοδικείου, μανθάνω δὲ ὅτι ἐσχηματίσθη γνώμη ἐκ τῶν συζητήσεων τῶν ἐνδιαφερομένων καὶ δὲν ἀπαντᾷ ὁ εἰσαγγελεὺς εἰς τὰ ἐρωτήματα τὰ ὁποῖα τῷ ὑπεβλήθησαν.

§5Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Διέταξα νὰ ὑποβληθῇ λεπτομερὴς πίναξ, ὅσον ἀφορᾷ τὰ τῆς συγκοινωνίας.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Γκλαβᾶς ἔχει τὸν λόγον, ὅπως καταθέσῃ ἀναφορὰν τῆς κοινότητος Ἁγίου Ἰωάννου καὶ Βυτινέϊκα, αἰτουσῶν σύστασιν Τηλεφωνείου καὶ Τηλεγραφείου.

§7Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω τὴν ἀναφορὰν ταύτην εἰς τὸ Προεδρεῖον καὶ παρακαλῶ νὰ ἀποσταλῇ ἁρμοδίως εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, διότι ἡ ἀνάγκη ἡ ὁποία ἀναφέρεται ἐν αὐτῇ εἶναι ἐπείγουσα.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει ἀποσταλῆ ἁρμοδίως. Ὁ κ. Δ. Γκλαβᾶς ὅπως καταθέσῃ ἀναφορὰν τῶν περιοίκων καταστηματαρχῶν τῆς πλατείας Καποδιστρίου τῶν Πατρῶν.

§9Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Καὶ ἄλλοτε, προκειμένου περὶ ἐνοικιάσεως τῆς ἀγορᾶς τῆς πόλεως Πατρῶν, εἶχον λάβει τὸν λόγον καὶ ἤδη παρακαλῶ νὰ ληφθῇ ἡ ἀναφορὰ αὕτη ὑπ’ ὄψιν.

§10ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Μάλιστα.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀποστέλλεται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν. Ὁ κ. Δ. Γκλαβᾶς ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν τοῦ Ἀντωνίου Σούμπαση, ζητοῦντος ἀναθεώρησιν τῆς καταδικαστικῆς του ἀποφάσεως διὰ Β. χάριτος.

§12Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Παρακαλῶ νὰ ἀποσταλῇ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον. Καὶ ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως καὶ ἐγὼ καὶ ὁ κ. συνάδελφος Κατσιμπίρης ἐπείσθημεν, μετὰ τὴν ἐξέτασιν τῶν πραγματικῶν γεγονότων, ὅτι ὁ ἀναφερόμενος ἔχει δίκαιον. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ διατάξῃ τὸν εἰσαγγελέα Πατρῶν νὰ ἀποφανθῇ, ἐὰν πράγματι ἠδικήθη ἢ ὄχι οὗτος.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Φίλιος ἔχει τὸν λόγον, ὅπως καταθέσῃ ἀναφορὰν τοῦ Φωτίου Παπαδοπούλου.

§14Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Ὁ ἀναφερόμενος ὑπηρέτησεν ἐπὶ ἔτη πολλὰ ὡς ἀξιωματικὸς εἰς ὅλας τὰς μάχας, ἔλαβε δὲ μέρος καὶ εἰς τὸν Γαλλογερμανικὸν πόλεμον.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπίσης παραπέμπεται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν. Ὁ κ. Δ. Γκλαβᾶς ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Γαργαλιάνων.

§16Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ μὲ περιβάλῃ διὰ τῆς ἐπισκείας του, διότι καὶ πάλιν ἔρχομαι νὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν, προκειμένου περὶ ἐνδιαφέροντος ζητήματος. Εἶμαι ὑποχρεωμένος, κ. Πρόεδρε, νὰ λάβω τὸν λόγον ἐκ τηλεγραφήματος τοῦ λαοῦ Γαργαλιάνων, διότι δικαιούμεθα νὰ εἴπωμεν ὅτι πρὸ παντός, ἡμεῖς τοὐλάχιστον, ἐκπροσωποῦμεν τὰς μεγάλας λαϊκὰς τάξεις, τὰς οἰκονομικῶς δυσπραγούσας. Τὸ τηλεγράφημα τοῦτο δύναται νὰ εἴπῃ τις ὅτι συμβολίζει τὴν ὀδύνην, τὴν διαμαρτυρίαν καὶ τὴν ἀπόφασιν τοῦ λαοῦ. Διότι ἐὰν ῥίψῃ τις ἓν ἁπλοῦν βλέμμα ἐπὶ τοῦ τηλεγραφήματος, θέλει πεισθῆ ἀπολύτως ὅτι ἡ δυστυχία, ἡ ὁποία ἐσταμάτησε λόγῳ τοῦ δικαιοστασίου, ἤδη ἐπανῆλθε καὶ ῥίπτονται οἰκογένειαι εἰς τοὺς δρόμους. Πρό τινος, κ. Πρόεδρε, ἔσχον τὴν τιμὴν νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ πολὺ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ καὶ νὰ παραστήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, τὸν καθ’ ὅλα πεφωτισμένον, κατὰ πόσον ὁ ὀφειλέτης εἶναι εἰς θέσιν σήμερον νὰ πληρώσῃ λόγῳ τῆς οἰκονομικῆς δυσπραγίας τοῦ λαοῦ. Καὶ ὅτε βεβαίως εἰσηγεῖτο τὸ νομοσχέδιον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης εἶχε δίκαιον, διότι ἐλάμβανε τοιοῦτον μέτρον, ἵνα τὰ δικαστήρια κατὰ καὶ μόνα ἐκτιμῶσιν, ἐὰν πράγματι οἱ ὀφειλέται εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἀποτίσωσι τὰς ὑποχρεώσεις των. Οὐδεὶς ἐγνώριζεν ὅτι ἤθελεν ἐκραγῆ ἡ πανευρωπαϊκὴ θύελλα· συνεπῶς ἦτο ἀδύνατον νὰ ληφθῇ ἄλλη σκέψις παρὰ ἐκείνη ἡ ὁποία ἐλήφθη. Πρέπει πάντες νὰ πεισθῶμεν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ὅτι ἂν οἱ ὀφειλέται δὲν προβαίνουσιν εἰς τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν ὑποχρεώσεων αὐτῶν, τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὴν ἄλλοτε ἐκδηλωθεῖσαν ὀλιγωρίαν τῆς Πολιτείας. Ἡ Πολιτεία, κ. Πρόεδρε, ὁσάκις ἐλάμβανε χρήματα πρὸς κάλυψιν ἐλλειμμάτων καὶ ἐξυπηρέτησιν φιλικῶν ἀπαιτήσεων, ἀπετείνετο ὑπὸ τὸ πρόσχημα τῆς στρατιωτικῆς παρασκευῆς καὶ τῆς ὀργανώσεως τῆς Χώρας εἰς τὸν λαόν, ὁ δὲ λαὸς ἐμπνεόμενος καὶ οἰστρηλατούμενος ὑπὸ τῶν μεγάλων ἐθνικῶν παραδόσεων, κατέβαλε τὰ φορολογικὰ βάρη. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἡ Πολιτεία οὐδέποτε ἐμελέτησε τὴν οἰκονομικὴν δύναμιν καὶ ἀντοχὴν τοῦ λαοῦ, ὥστε καὶ ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῶν νὰ κανονίσῃ τὴν καταβολὴν τῶν φορολογικῶν βαρῶν, συνέπεσε δὲ νὰ μὴ δύνανται νὰ ἀποτίσωσιν οἱ ὀφειλέται τὰς ὑποχρεώσεις των, τοῦτο δὲ ὀφείλεται εἰς τὴν ὀλιγωρίαν τῆς Πολιτείας, ἡ ὁποία ἀπεστράγγισε καὶ τὴν τελευταίαν οἰκονομικὴν ἰκμάδα τοῦ λαοῦ. Ἀλλά, κ. Πρόεδρε, ἡ ἀπότομος ἄρσις τοῦ δικαιοστασίου συνεπέφερε καὶ ἄλλο τι, τὸ ὁποῖον ὀλεθρίως θὰ ἐπιδράσῃ ἐπὶ τῆς καθόλου κινήσεως. Ἐχορηγήθησαν ἀποτόμως, κ. Πρόεδρε, καὶ συμβατικαὶ προθεσμίαι. Ὁ α ἐργολάβος λ. χ. ἀνέλαβε νὰ ἐκτελέσῃ ἔργον κολοσσιαῖον· ἐφ’ ὅσον ὅμως ἐξερράγη ἡ πανευρωπαϊκὴ θύελλα, δὲν ἦτο δυνατὸν βεβαίως νὰ φέρῃ τὸ ὑλικόν. Καὶ θὰ ἠρώτων ὑμᾶς, κ. Πρόεδρε· τί ἠθέλετε νὰ γίνῃ, ὅτε ἐν ταῖς Εὐρωπαϊκαῖς ἀγοραῖς, ἐκεῖ ὅπου ἄλλοτε ἔρρεεν ὁ χρυσὸς ἤδη ῥέει τὸ αἷμα, τί ἠθέλετε νὰ γίνῃ περὶ τῶν συμβατικῶν προθεσμιῶν; Γνωρίζομεν καὶ οἱ ἐντὸς καὶ οἱ ἐκτὸς τῆς αἰθούσης ταύτης, ὅτι κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν δύο νικηφόρων καὶ τροπαιοφόρων πολέμων ἡ οἰκονομικὴ δύναμις τοῦ λαοῦ ἦτο ἀνωτέρα τῆς παρούσης. Ἀλλ’ ὅτε ἔχετε τοιαῦτα δεδομένα, δὲν φρονεῖ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ λάβῃ μέτρα τελεσφόρα καὶ ἄμεσα; Θὰ παρεκάλουν λοιπόν, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὅστις εἶναι ὁ πρῶτος πολίτης τοῦ νομοῦ Ἀχαΐας καὶ Ἤλιδος, ὅπως παρεμβῇ πλησίον τῶν Τραπεζῶν, καὶ δὴ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ἡ ὁποία εὐεργετεῖ καὶ τὰ χειμαζόμενα ἄτομα καὶ τὸ χειμαζόμενον Κράτος...

§17Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Γνωρίζετε ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, ὅσον ἀφορᾷ τὰς σχέσεις της πρὸς τὸ Κράτος, ὑπάγεται εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν.

§18Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Ἐγὼ παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὑμᾶς, ὅστις κατάγεσθε ἐκ σταφιδοφόρου ἐπαρχίας, νὰ λάβητε μέριμναν ὑπὲρ τοῦ κόσμου ἐκείνου, ὅστις μαστίζεται, λόγῳ τῆς ὑφισταμένης χρηματικῆς κρίσεως.

§19Γ. ΚΑΤΣΙΜΠΙΡΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, ἐγὼ δὲν θὰ μεταχειρισθῶ τὴν γλῶσσαν, τὴν ὁποίαν μετεχειρίσθη ὁ κ. Συνάδελφος, προκειμένου περὶ τόσον σοβαροῦ καὶ δικαίου ζητήματος· οὔτε πρέπει ἴσως νὰ ὁμιλήσωμεν· δέον νὰ ἀρκεσθῶμεν εἰς τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ τηλεγραφήματος, τὸ ὁποῖον προέρχεται ἐκ σταφιδικοῦ κόσμου, ἐκ σταφιδοκτημόνων, διότι δὲν πρέπει νὰ συγχέωμεν τὸ ζήτημα, ὥστε παρὰ τοὺς δυστυχεῖς νὰ θέλωμεν νὰ ἐπεκτείνωμεν τὸ εὐεργέτημα τοῦ νόμου αὐτοῦ καὶ εἰς ἄλλας τάξεις, αἵτινες δὲν πιέζονται. Ὅταν ἀναγνώσωμεν τὸ τηλεγράφημα τοῦ λαοῦ Γαργαλιάνων, θὰ ἴδωμεν ὅτι τοῦτο ἐκπροσωπεῖ τὴν κατάστασιν καὶ τὴν δυστυχίαν τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν τῶν λεγομένων σταφιδοκτημόνων, καὶ ἐξ ἄλλων αἰτιῶν ἀλλ’ ἰδίως ἐκ τῆς παρούσης κρίσεως, τὴν ὁποίαν ἀρκούντως περιέγραψεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως χθές, εἰπὼν εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι θὰ διέλθωμεν ἔτος δυστυχίας. Τοῦτο εἶναι ἀκριβέστατον, διότι, οὔτε ἡ γεωργικὴ τάξις οὔτε ἡ ποιμενικὴ εἶναι εἰς τὴν κατάστασιν, εἰς ἣν εὑρίσκεται ἡ σταφιδοπαραγωγή. Διὰ τοῦτο, ἀφοῦ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν τὸ σταλὲν τηλεγράφημα, τὸ ὁποῖον ἀποδοκιμάζει ἡμᾶς τοὺς Βουλευτάς, τοὺς καταγομένους ἐκ τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν, διότι κατὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου τοῦ αἴροντος τὸ δικαιοστάσιον δὲν διεμαρτυρήθημεν, καὶ διὰ τοῦτο δὲν ἀναφέρεται εἰς ἡμᾶς ὁ λαὸς αὐτός, ἀλλ’ εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ζητῶν τὴν σωτηρίαν του, αἴρων, οὕτως εἰπεῖν, ἐξ ἡμῶν τὴν ἐμπιστοσύνην, ἀφοῦ ληφθῇ, λέγω, ὑπ’ ὄψιν τὸ σταλὲν ἐκεῖθεν τηλεγράφημα, νὰ ληφθῶσι τὰ προσήκοντα μέτρα. Τὸ τηλεγράφημα αὐτό, Κύριοι, τοῦ λαοῦ ἐκείνου, διερμηνεύοντος τὴν ἀθλίαν κατάστασιν τῶν σταφιδικῶν πληθυσμῶν, τὴν ὁποίαν πάντες ὅσοι καταγόμεθα ἐκ τῶν μερῶν ἐκείνων γνωρίζομεν, βεβαίως δὲν πρέπει νὰ παρεξηγήσῃ τις, διότι τίς ἐκ τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ λαοῦ ἐκείνου δὲν συνέστησεν εἰς τὸν εἰσηγούμενον τότε Ὑπουργὸν ὅπως λάβῃ μέτρα ὑπὲρ τῶν σταφιδοπαραγωγῶν; Καὶ διὰ τοῦτο ἀπευθύνομαι πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος ἐλπίζω ὅτι θὰ θελήσῃ νὰ ἱκανοποιήσῃ τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς, διότι εὑρίσκονται ἐν ἀπογνώσει, ἐν ἐλεεινότητι, ἐν ἀπελπισίᾳ κυριολεκτικῶς, εὐλόγως δὲ ἀναμένουσιν ἀπὸ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως τὴν ἀνακούφισιν αὐτῶν, διότι εἶναι δίκαιον, καὶ ὡς εἶπον ἐν ἀρχῇ, ἀληθῆ εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐν τῇ Βουλῇ, ὅτι τὸ ἔτος τοῦτο εἶναι ἔτος δυστυχίας. Λοιπὸν διὰ τὸ ἔτος τοῦτο τῆς δυστυχίας μοὶ φαίνεται ὅτι εἶναι περιττὸν νὰ ἀπευθύνωνται δι’ ἱκεσιῶν πρὸς ἡμᾶς, ὁπόταν καὶ ἡμεῖς εἴμεθα μέλη τῶν δυστυχῶν ἐκείνων πληθυσμῶν καὶ μαστιζόμεθα ὑπὸ τῆς αὐτῆς ἀνάγκης καὶ δυστυχίας. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ ἐξαιρετικὰ μέτρα ὑπὲρ τῶν σταφιδοκτημόνων καὶ μόνον ὑπὲρ αὐτῶν νὰ παραταθῇ τὸ δικαιοστάσιον, διότι ὁ γεωργὸς τῆς Θεσσαλίας, πωλῶν τὸν σῖτόν του πρὸς 52 λεπτὰ τὴν ὀκᾶν, βεβαίως δὲν ἔχει ἀνάγκην τοιαύτης συνδρομῆς.

§20Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Καὶ διὰ τὸ προϊὸν τῆς σταφίδος τὸ ἴδιον συμβαίνει.

§21Γ. ΚΑΤΣΙΜΠΙΡΗΣ. Λυποῦμαι ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔχει αὐτὴν τὴν γνώμην. Αἱ σταφίδες τοῦ Αἰγίου ἀπὸ 240 δραχ. ποῦ ἐπωλήθησαν κατὰ τὴν ἐποχὴν τοῦ πολέμου τοῦ ἰδικοῦ μας, σήμερον ἔχουσιν 140.

§22Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἔχομεν ἡμεῖς αὐτὰς τὰς πληροφορίας.

§23Γ. ΚΑΤΣΙΜΠΙΡΗΣ. Καὶ ὅμως αὐταὶ εἶναι αἱ ἀκριβεῖς. Δύναμαι νὰ σᾶς βεβαιώσω ὅτι μόλις ἤνοιξεν ἡ ἀγορά, ἡ σταφὶς σκιᾶς τοῦ Αἰγίου, δὲν ἀνῆλθεν ἄνω τῶν 178, σήμερον δὲ κατῆλθεν εἰς τὰς 140 δραχμάς. Σᾶς ἀναφέρω ὀνομαστὶ κοινότητας τὰς ὁποίας γνωρίζω. Τὸ χωρίον Μοῦρι ἔχει 500.000 λίτρας, αἱ ὁποῖαι οὐδεμίαν ἔχουσι θέσιν εἰς τὴν ἀγοράν· δηλαδὴ τοῖς δίδουσιν 150 δραχ. ἐνῷ εἶναι ἐξαιρετικῆς ποιότητος καὶ αἱ ἄλλαι σταφίδες τῶν ὀρεινοτέρων μερῶν τοῦ Αἰγίου καὶ ἡ Πτέρης ἔχουσι τὰς αὐτὰς τιμάς. Λοιπὸν εἶναι ἀνάγκη νὰ λάβητε πρόνοιαν διὰ τὴν σταφίδα, διότι τὴν παραγωγὴν φέτος καὶ ἡ θεομηνία ἐμάστισεν, διότι ἐν Ἠλείᾳ καὶ ἐν Κορινθίᾳ ἡ σταφὶς κατεστράφη. Καλὴ ποιότης δὲν ὑπάρχει εἰμὴ μόνον μᾶζα, πολτός, κατὰ τὸν νόμον μὴ δυνάμενος νὰ εἰσαχθῇ οὐδὲ εἰς τὰς ἀποθήκας τῆς Ἑνιαίας κατὰ τὴν σύμβασιν. Θὰ παρεκάλουν νὰ φέρητε, κ. Ὑπουργέ, μίαν τροποποίησιν τοῦ νόμου καὶ νὰ θεραπεύσητε αὐτὸ τὸ δίκαιον αἴτημα τῶν παραγωγῶν καὶ παραταθῇ ἐξαιρετικῶς ἡ ἰσχὺς τοῦ δικαιοστασίου εἰς τὰς σταφιδοφόρους ἐπαρχίας.

§24Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Ἔλαβον γνῶσιν, Κύριοι, τῆς ἀναγραφῆς ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει τῆς ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Γαργαλιάνων καὶ ἐζήτησα νὰ λάβω τὸν λόγον ἐπ’ αὐτῆς. Ὀφείλω ἐν πρώτοις νὰ διαμαρτυρηθῶ καὶ ἐγὼ ἐντόνως κατὰ τῆς ἐντόνου διαμαρτυρίας τῶν ἀναφερομένων «διὰ τὴν συμπεριφορὰν» αὐτολεξεί, τῶν ἀντιπροσώπων των. Ἀλλ’ ὁποία τις εἶναι ἡ συμπεριφορὰ αὐτὴ δὲν ὁρίζεται. «Συνέστησαν, λέγει ἡ ἀναφορά, ἀναστολὴν πληρωμῶν». Διαμαρτύρομαι καὶ δι’ αὐτό, ὑποθέτω δὲ ὅτι οὐδεὶς βουλευτὴς Μεσσηνίας συνέστησεν ἀναστολὴν πληρωμῶν εἰς οἱονδήποτε κάτοικον τοῦ νομοῦ Μεσσηνίας. «Ἐν τούτοις», ἐξακολουθεῖ τὸ τηλεγράφημα, «οὐδεὶς αὐτῶν διεφώτισε τὴν Κυβέρνησιν νὰ γνωρίσῃ τὴν ἀληθῆ κατάστασιν». Δύναμαι νὰ βεβαιώσω ὅτι καὶ οἱ ἐμοὶ Συνάδελφοι καὶ ἐγὼ πολλάκις ἐλάβομεν ἀφορμὴν νὰ γνωρίσωμεν τὴν κατάστασιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, καὶ ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἐν πληρεστάτῃ γνώσει τῆς καταστάσεως. Ἑπομένως ἡ διαμαρτυρία εἶναι ἄδικος. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ζητοῦσιν οἱ συμπολῖταί μου, εἶναι ἡ παράτασις τοῦ δικαιοστασίου. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν εἶναι ζήτημα τοῦ Ὑπουργείου· εἶναι ζήτημα κυβερνητικόν. Θὰ παρεκάλουν, λοιπόν, τὴν Κυβέρνησιν νὰ μελετήσῃ σπουδαίως καὶ σοβαρῶς τὰ αἰτήματα ταῦτα τῶν ἀναφερομένων, τὰ ὁποῖα ἀσφαλῶς συμπίπτουσι καὶ πρὸς τὰ αἰτήματα ἄλλων πληθυσμῶν, καὶ ἐὰν νομίσῃ ὅτι, ὡς ἐκ τῆς καταστάσεως τῆς δημιουργηθείσης ἐκ τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ πολέμου καὶ τῆς καταστάσεως τῆς δημιουργηθείσης ἐκ τῆς ἐκπτώσεως καὶ τῆς καταστροφῆς τῆς σταφίδος, ἐὰν νομίσῃ ὅτι εἶναι ἐπιβεβλημένον νὰ λάβῃ τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα συνιστῶνται διὰ τῆς ἀναφορᾶς, τότε οὐδεμίαν ἔχω ἀμφιβολίαν ὅτι ἡ Κυβέρνησις θέλει πράξει πᾶν ὅ τι εἶναι δυνατὸν διὰ τὴν ἀνακούφισιν ἰδίως τῶν σταφιδικῶν πληθυσμῶν.

§25ΣΠ. ΝΤΟΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ ὀφείλω νὰ ἐκφράσω τὴν ἀγανάκτησίν μου κατὰ τῶν ὑπογραψάντων τὴν ἀναφορὰν ταύτην, οἱ ὁποῖοι τόσον ἀνευλαβῶς ἐκφράζονται κατὰ τῶν ἀντιπροσώπων αὑτῶν. Κατόπιν τῶν ὅσων εἶπον οἱ ἀξιότιμοι κ. Συνάδελφοι, ἐγὼ οὐδὲν ἔχω νὰ προσθέσω, θὰ παρακαλέσω δὲ μόνον τοὺς ἀξιοτίμους κ. Ὑπουργούς, ἵνα λάβωσιν ὑπ’ ὄψιν τὴν κατάστασιν, ἥτις ἐδημιουργήθη ἐν ταῖς σταφιδοφόροις ἰδίως ἐπαρχίαις, καὶ νὰ λάβωσι πᾶν μέτρον τὸ ὁποῖον ἤθελον θεωρήσει ὅτι δύναται κατά τι νὰ ἀνακουφίσῃ τὴν θέσιν αὐτῶν.

§26Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Καὶ ἐν προηγουμένῃ Συνεδριάσει ἐξέθηκά πως εἰς τὴν Βουλὴν τὰς σκέψεις αἱ ὁποῖαι ἐκράτησαν παρὰ τῇ Κυβερνήσει, καὶ αἵτινες διατυπώθησαν ἤδη εἰς τὸν ἄρτι ψηφισθέντα ὑπὸ τῆς Βουλῆς νόμον. Ἀκριβῶς ἕνεκα τῶν περιστάσεων ἐκρίθη ἀναγκαῖον καὶ δίκαιον νὰ ληφθῇ μέση τις ὁδός, καὶ ἐνῷ δὲν ἀπηγορεύθησαν ἀπολύτως αἱ ἐκτελέσεις, οὔτε ὡρίσθη ὡς ὑποχρεωτικὴ ἡ ἀναστολή, ἐπετράπη εἰς τὸν Πρόεδρον τῶν Πρωτοδικῶν ἢ τὸ Δικαστήριον νὰ παρέχῃ ἀναστολὴν ἀπεριορίστως ἐν οἱᾳδήποτε στάσει τῆς διαδικασίας, οἱασδήποτε δικοκείας, κατὰ τὴν κρίσιν αὑτοῦ, ἐφ’ ὅσον πείθεται ὅτι πρόκειται περὶ ὀφειλέτου καλῆς πίστεως. Τὸ μέτρον αὐτὸ γενικῶς, νομίζω ὅτι εἶναι ἐπαρκές, καὶ σήμερον οἱ κ. Βουλευταί, οἱ λαβόντες τὸν λόγον, δὲν ἐζήτησαν τὴν ἐπαναφορὰν ὅλων τῶν ἀπαγορεύσεων τοῦ δικαιοστασίου ἀλλ’ ἐζήτησαν ἐξαιρετικὸν μέτρον διὰ τοὺς σταφιδικοὺς πληθυσμούς. Κατὰ τὴν γνώμην μου ἡ διάταξις τοῦ ψηφισθέντος νόμου πληροῖ ἀκριβῶς τὴν ὑποδεικνυομένην ἀνάγκην, ἥτις εἶναι πιθανὸν νὰ ὑπάρχῃ καὶ ἀλλαχοῦ τοῦ Κράτους. Ἴσως, ἐὰν εὑρισκόμεθα ἐν κανονικωτέρᾳ ἐφαρμογῇ τῶν δικαιωμάτων ὑμῶν, ἔπρεπε νὰ ληφθῇ νομοθετικὴ πρόνοια ἀκριβῶς τοιαύτη οἵα ἐλήφθη· ἀλλὰ δὲν νομίζω ὅτι ἡ κατάστασις εἶναι τοιαύτη ὥστε νὰ δικαιολογῇ μέτρον ἐξαιρετικὸν εἰς ἓν τμῆμα τῆς Ἑλλάδος καὶ μόνον διὰ τοὺς σταφιδικοὺς πληθυσμούς. Τὸ ζήτημα εἶναι κυβερνητικόν, βεβαίως, καὶ ἡ Κυβέρνησις εἶναι πάντοτε διατεθειμένη νὰ ἐξετάσῃ τὴν κατάστασιν τῶν πληθυσμῶν ἐκείνων· ἐπαναλαμβάνω ὅμως ὅτι αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας ἔχει ἡ Κυβέρνησις, δὲν εἶναι τοιαῦται, ὥστε νὰ δικαιολογήσωσι τὴν λῆψιν ἐκτάκτου μέτρου ὑπὲρ αὐτῶν, ἐπέκεινα τῶν ἤδη νομοθετηθεισῶν ἐπιεικῶν διατάξεων.

§27Γ. ΚΑΤΣΙΜΠΙΡΗΣ. Εἶναι ὀρθὰ ὅσα διατάσσετε ἐν τῷ νόμῳ καὶ ὡς ἐσκέφθητε ὑμεῖς εἰσηγούμενος τὸν νόμον, ἀλλ’ ὀφείλετε νὰ ἀκούσητε καὶ μίαν γνώμην ἢ μᾶλλον πληροφορίαν ἡμῶν, ὅτι οἱ Πρόεδροι τῶν Πρωτοδικῶν ἔχουσι τὸ δικαίωμα νὰ δώσωσιν ἀναστολήν. Ἀλλὰ μέχρις ὅτου φθάσωσιν εἰς τὸν Πρόεδρον τῶν Πρωτοδικῶν οἱ χωρικοί, γνωρίζετε τί θὰ ὑποστῶσιν, εἰς ὁπόσα ἔξοδα θὰ ὑποβληθῶσι; Καὶ τότε εἶναι ἀδύνατον νὰ φθάσωσι μέχρι τοῦ Προέδρου. Δὲν εἶναι ὀρθὸν εἰς ἐποχήν, καθ’ ἣν μαστίζονται οἱ σταφιδοπαραγωγοὶ ὑπὸ δεινῆς ἀνεχείας νὰ ὑποβάλωμεν αὐτοὺς εἰς τὴν φορολογίαν αὐτήν, ἀφοῦ δὲν ἔχουσι νὰ ἀγοράσωσι ψωμὶ διὰ τὰ παιδιά των!

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν ἐκ Ρετσιάνης τῆς Ἁγυιᾶς ἀδελφῶν Τζημέρου οἱ κ. κ. Ν. Βλάχος, Σ. Ἀναστασιάδης, Π. Πετροπουλάκης κλπ.

§29Γ. ΒΛΑΧΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν παροῦσαν ἀναφοράν, διότι πρόκειται νὰ κλείσωσι δέκα καὶ πέντε ἐργοστάσια τῆς ἐπαρχίας Ἁγυιᾶς. Πρέπει νὰ μελετηθῇ ἡ ἀναφορὰ αὕτη ἐπισταμένως.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ λαοῦ Κατηχωρίου, Βόλου, ὁ κ. Θ. Κουτούπης.

§31Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἡ ἀναφορὰ αὕτη εἶναι κατὰ τοσοῦτον εὐχάριστος, καθόσον προέρχεται ἐκ Θεσσαλίας. Βεβαίως ὅ τι ζητοῦσι δικαίως οἱ κάτοικοι Θεσσαλίας, εἶναι ἀδύνατον εἰς τὴν παροῦσαν περίστασιν νὰ καταργηθῇ δηλ. ὁ εἰσαγωγικὸς δασμὸς ἐπὶ τοῦ σίτου, ὁ ὁποῖος γίνεται ἀφορμὴ ὑπερτιμήσεως αὐτοῦ. Ἀλλ’ εἶναι εὐχάριστον ὅτι οἱ Θεσσαλοί, ὑπὲρ τῶν ὁποίων ἐτέθη ὁ φόρος οὗτος, καταδικάζουσιν αὐτὸν καὶ ἀναγνωρίζουσιν ὅτι εἰς αὐτοὺς ἀποβαίνει καταστρεπτικός. Εἶναι ἓν ἐφόδιον τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἔχῃ ἡ Κυβέρνησις, ὥστε ὅταν αἱ περιστάσεις ἐπιτρέψωσι νὰ προβῇ εἰς τὴν μεταρρύθμισιν τοῦ φορολογικοῦ συστήματος, νὰ λάβῃ τότε καὶ τοῦτο τὸ στοιχεῖον ὑπ’ ὄψιν. Ἀλλ’ ὅτε οἱ ἔμποροι ὑπερτιμῶσιν τὸν σῖτον, εἰς τρόπον ὥστε ἀπὸ τῆς συγκομιδῆς μέχρι σήμερον ηὔξησαν τὴν τιμὴν τοῦ σίτου κατὰ δέκα καὶ δέκα πέντε λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν, ἐπιβάλλεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἡ ὑποχρέωσις ὅπως λάβῃ καὶ διὰ τὸ ἐμπόριον τοῦ σίτου ἀνάλογα μέτρα πρὸς ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἔλαβε διὰ τὸ ἐμπόριον τῶν ἀλεύρων. Ἡ διατίμησις τῶν ἀλεύρων εἶναι τὸ ἥμισυ τοῦ μέτρου, διότι ἐφ’ ὅσον δὲν προέρχεται ἐκ τοῦ σίτου τοῦ εἰσαγομένου ἔξωθεν, ἀλλὰ τοῦ παραγομένου ἐν τῷ τόπῳ, ἡ τιμὴ τῶν ἀλεύρων θὰ ἐξαρτηθῇ ἐκ τῆς τιμῆς τοῦ σίτου. Ἐφ’ ὅσον δὲ οὗτος ὑπερτιμᾶται, κατὰ φυσικὴν συνέπειαν θὰ ὑπερτιμᾶται καὶ ἡ τιμὴ τῶν ἀλεύρων. Τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις διὰ τὸ ἐμπόριον τῶν ἀλεύρων, ἴσως φέρουσιν ἀποτέλεσμα, προκειμένου περὶ τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου ἐν Ἀθήναις, ἀλλὰ ἐν ταῖς ἐπαρχίαις τὰ μέτρα τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως γνωρίζουσιν ὅλοι οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ λαοῦ, δὲν φέρουσιν εὐχάριστον ἀποτέλεσμα. Πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ὁ ἀξιότιμος Συνάδελφος ἐξ Εὐβοίας μᾶς ἔδειξεν ἄρτον μέλανα, κατασκευασθέντα ἐξ ἀλεύρου τιμῆς 75 λεπτῶν κατ’ ὀκᾶν. Ἐφ’ ὅσον τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις περιορίζονται εἰς τὰ ἄλευρα, δὲν ἐκτείνονται δὲ τὰ ἴδια μέτρα καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἐμπόριον τοῦ σίτου καὶ εἰς τὰς ἐπαρχίας, τὸ κακὸν αὐτὸ θὰ αὐξάνῃ, διότι οἱ λόγοι οἱ ὁποῖοι προκαλοῦσιν τὴν ὑπερτίμησιν καὶ τὴν κερδοσκοπίαν αὐτὴν θὰ ἐξακολουθήσωσι δυστυχῶς ἐπὶ πολλοὺς μῆνας καὶ ἴσως ὁ λαὸς θὰ φθάσῃ εἰς τὸ ἀδιέξοδον. Ἂν ἤδη ἄλευρα κακίστης ποιότητος ἔφθασαν εἰς τὰς ἐπαρχίας εἰς τὴν τιμὴν τῶν 75 λεπτῶν, δὲν εἶναι δύσκολον νὰ φθάσωσιν εἰς πολὺ ἀνώτερον ποσόν. Δὲν ἐννοῶ δὲ διατί ἡ Κυβέρνησις θὰ σεβασθῇ τὸ δικαίωμα τῶν ἐμπόρων τοῦ σίτου, ἐφ’ ὅσον γνωρίζομεν ὅτι οὗτοι ἠγόρασαν εἰς ὡρισμένην τιμὴν κατὰ τὴν παραγωγήν, πωλοῦσι δὲ τὸν σῖτον σήμερον κατὰ 20 καὶ 30 καὶ 40 καὶ 50% περισσότερον.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Χατζηγιάννης.

§33Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἀπαντῶν προχθὲς ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἰς παράκλησίν μου, ὅπως διατιμήσῃ τὸν σῖτον, ἐδήλωσε πρὸς τὴν Βουλὴν ὅτι τὸ πρᾶγμα παρέλκει, διότι ἀφοῦ διετιμήθησαν τὰ ἄλευρα εἶναι περιττὸν νὰ γίνῃ διατίμησις τοῦ σίτου. Οὐδεμία θὰ γίνῃ ὑπερτίμησις τοῦ σίτου, ἀφοῦ εἶναι βέβαιον ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν τὰ ἄλευρα νὰ πωληθῶσιν εἰς μεγαλειτέραν τιμήν. Ἀλλ’ ἔχω σήμερον ἄλλας πληροφορίας. Χωρικός τις μοὶ γράφει τὰ ἑξῆς (ἀναγινώσκει)· «διὰ νὰ σπείρωμεν πρέπει νὰ ἔχωμεν σπόρον. Ἀλλὰ ποῦ νὰ εὕρωμεν τὸν σπόρον ὅταν εἴμεθα ἠναγκασμένοι ἀπὸ τοῦδε νὰ ἀγοράζωμεν αὐτὸν πρὸς 60 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν;» Ὥστε ἡ διατίμησις τοῦ σίτου δὲν ἐξαρτᾶται πλέον ἐκ τοῦ ἀλεύρου. Εἰς ἐπίμετρον δὲ οἱ μεγάλοι κτηματίαι τῆς Θεσσαλίας ἀρνοῦνται νὰ δώσωσι σπόρον, ὄχι μόνον εἰς τοὺς καλλιεργητὰς ἀλλὰ καὶ εἰς αὐτοὺς τοὺς κολλήγας των.

§34Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ὑποτίθεται ὅτι ἡ τιμὴ τοῦ σίτου κανονίζεται ἐκ τῆς τιμῆς τῆς παγκοσμίου ἀγορᾶς, ἀλλὰ τοῦτο δὲν εἶναι δυνατόν, τοὐλάχιστον ἐντὸς τῆς αὐτῆς Χώρας καὶ ἰδιαιτέρως ἐν Ἑλλάδι, ὅπου αἱ συναλλαγαὶ δὲν εἶναι τόσον ῥευσταί, καὶ ὅπου ἡ τιμὴ τοῦ αὐτοῦ πράγματος διαφέρει καταπληκτικῶς. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἐξεικόνισε τὰς δυσκολίας, καὶ τὰς γνωρίζω, διότι τὰ μέτρα ταῦτα περὶ διατιμήσεως, εἶναι μέτρα αὐθαίρετα, ἀντικείμενα πρὸς τὰς νομικὰς ἰδέας περὶ συναλλαγῆς, καὶ τὰ ὁποῖα φέρουσιν ζημίας εἴς τινα πρόσωπα. Ἀλλ’ ἀφοῦ ἀναγνωρίζεται ὡς μία ἀνάγκη ἡ καταφυγὴ εἰς τὰ μέτρα ταῦτα, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἐπεκταθῶσι ταῦτα καὶ εἰς τὰς ἐπαρχίας. Βεβαίως εἶναι ὀρθὰ ὅσα εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν. Βεβαίως οἱ ἀγοράσαντες σήμερον σῖτον, εἴτε πρὸς μεταποίησιν εἰς ἄλευρα εἴτε πρὸς μεταπώλησιν, εἰς περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν ἤθελεν ὁρισθῆ μικροτέρα τιμή, θὰ ὑποστῶσι ζημίαν. Ἀλλ’ ἐπὶ τέλους, ἐὰν δὲ δύναται νὰ φθάσῃ εἰς τοιοῦτον μέτρον ἡ Κυβέρνησις, νὰ ὑποτιμήσῃ τὸν σῖτον εἰς ποσὸν τοιοῦτον, ὥστε τινὲς τῶν ἐμπόρων ἢ ἀλευροβιομηχάνων νὰ ὑποστῶσι ζημίαν, δὲν νομίζει ὅμως ὅτι πρέπει σήμερον νὰ λάβῃ μέτρα ὅπως πέρα ὡρισμένου σημείου τῆς σημερινῆς τιμῆς μὴ ἐπέλθῃ καμμία πλέον αὔξησις; Διότι τίς δύναται νὰ μᾶς ἐγγυηθῇ ὅτι τὰ σιτηρά, τὰ ὁποῖα ἠγοράσθησαν κατὰ τὴν ἐποχὴν τῆς τιμῆς τῶν 38 καὶ 40 λεπτῶν κατ’ ὀκᾶν καὶ τὰ ὁποῖα σήμερον πωλοῦνται 47 καὶ 50, ὅτι δὲν θὰ φθάσωσιν εἰς 60 καὶ 78 καὶ 80 λεπτά, ἐφ’ ὅσον ἡ κατάστασις αὕτη παρατείνεται; Βεβαίως δὲν θέλω νὰ εἴπω ὅτι τοῦτο ἐξαρτᾶται ἐκ τῆς θελήσεως τῶν κατόχων τοῦ σίτου, διότι ὑπάρχει ἡ εἰσαγωγὴ ἔξωθεν. Ἀλλ’ ὅλαι αὐταὶ αἱ ἀνωμαλίαι περὶ τῶν ἔξωθεν εἰσαγωγῶν καὶ περὶ τῶν ἀποστολῶν ἐκ τῶν κέντρων εἰς τὰ ἀπώτερα σημεῖα τοῦ Κράτους, δίδουσι μίαν εὐκαιρίαν, ἔστω καὶ προσωρινῶς, εἰς τοὺς κατόχους σιτηρῶν νὰ ὑπερτιμῶσι ταῦτα εἰς ἓν σημεῖον πολὺ δυσάρεστον διὰ τὴν κοινωνίαν. Ἀπαραιτήτως λοιπὸν ὑπάρχει ἀνάγκη, ἂν ὄχι νὰ κατέλθῃ, ἀλλὰ τοὐλάχιστον εἰς τὸ σημεῖον τῆς σημερινῆς ἀξίας τοῦ σίτου, νὰ σταματήσῃ ἡ τιμὴ καὶ νὰ μὴ ἐπιτραπῇ περαιτέρω αὔξησις.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Ι. Μπουρνιᾶς καὶ Σ. Βακράτσας ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν δημοδιδασκάλων Χαλκίδος.

§36Ι. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Οἱ δημοδιδάσκαλοι Χαλκίδος παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Ἐκπαιδεύσεως ὅπως διατάξῃ καὶ ἐνεργηθῶσι προαγωγικαὶ ἐξετάσεις. Ἡ αἴτησις αὐτῶν εἶναι δικαιοτάτη, εἶναι δὲ καὶ σκόπιμος. Παρακαλῶ νὰ παραπεμφθῇ αὕτη εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν μὲ τὴν σύστασιν νὰ τὴν λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του.

§37Σ. ΒΑΚΡΑΤΣΑΣ. Συνιστῶ καὶ ἐγὼ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τὴν ἀναφορὰν ταύτην τῶν δημοδιδασκάλων.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Τσακόπουλος «παρακαλεῖ τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας Ὑπουργὸν ἵνα εὐαρεστούμενος πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἂν ἐλήφθη πρόνοια περὶ ἀποπερατώσεως τῆς ἁμαξιτῆς ὁδοῦ Βλαχοκερασιᾶς–Κολλινῶν».

§39Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Θὰ ἀποπερατωθῇ ἡ ὁδὸς αὐτὴ μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νόμου.

§40Σ. ΤΣΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ὁδὸς αὐτὴ ἤρχισε τῷ 1895 τὸ πρῶτον κατασκευαζομένη καὶ ὁπότε διεκόπησαν αἱ ἐργασίαι καὶ διελύθη ἡ ἐργολαβία, ἐδαπανήθησαν δὲ 26½ χιλιάδες δραχμῶν, αἱ ὁποῖαι κινδυνεύουσι νὰ ἀπολεσθῶσιν.

§41Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Εἶναι ἡμιτελὴς ἡ ὁδός;

§42Σ. ΤΣΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχει κατασκευασθῆ κατὰ τὰ τρία τέταρτα.

§43Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Θὰ ἀπεπερατωθῇ κατὰ προτίμησιν.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Γκλαβᾶς «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἂν περιῆλθεν εἰς γνῶσιν τῆς ὑπ’ αὐτὸν ὑπηρεσίας, τοῦ Ὑπουργείου δήλωσις τοῦ γνωστοῦ ἐργοστασιάρχου ἐν Πειραιεῖ Γ. Φινοπούλου, δι’ ἧς καθιστᾷ γνωστὸν ὅτι διὰ προτεινομένου μέτρου λύεται τὸ σταφιδικὸν ζήτημα πρὸς μεγάλην ὠφέλειαν τῶν παραγωγῶν, καὶ ἂν ἔλαβε γνῶσιν, τί ἐνήργησεν, ἐφ’ ὅσον μάλιστα ὡς ἐγγύησιν καταθέτει ἥμισυ ἑκατομμύριον».

§45Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Εἰς τὴν ὑπηρεσίαν δὲν περιῆλθεν εἰς γνῶσιν, ἀλλὰ περιῆλθεν εἰς γνῶσιν ἐμοῦ.

§46Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Τόσῳ τὸ καλλίτερον.

§47Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὀφείλω νὰ σημειώσω ὅτι δὲν εἶναι τὸ μόνον σχέδιον. Ἔχω εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἤδη ἑκατοντάδα τοιούτων. Εἰς τὸν κ. Βουλευτὴν προὐξένησε κατάπληξιν ὅτι ὁ προσενεγκὼν τὸ σχέδιον εἶπεν ὅτι δίδει ἐγγύησιν 500.000 δραχμῶν. Νὰ τὰς κάμωμεν τί; Καὶ δύναται νὰ εὑρεθῇ Κράτος νὰ εἴπῃ ὅτι εἷς πολίτης, ὁ ὁποῖος παρουσιάζει ἓν σχέδιον, ἐὰν δὲν ἤθελε τοῦτο κριθῇ καλόν, ὅτι οὗτος τιμωρεῖται διὰ ζημίας 500.000 δραχμῶν; Καὶ διατί, τὸ δικαίωμα τὸ ὁποῖον ἔχει ὁ πολίτης νὰ ἀναφερθῇ εἰς τὰς Ἀρχὰς τοῦ Κράτους καὶ νὰ ἐκθέσῃ μίαν ἰδέαν, ἡ ὁποία δυνατὸν νὰ μὴ εἶναι καλή, διατί, λέγω, ἐξασκῶν τὸ δικαίωμα τοῦτο θὰ τιμωρηθῇ μὲ ποινὴν 500.000 δραχμῶν; Ὥστε τὸ δεύτερον μέρος τῆς ἐγγυήσεως δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν. Ἐὰν πάλιν προσφέρῃ ὡς ἐγγύησιν τὸ ποσὸν τοῦτο, ἵνα τὸ Κράτος ἀποζημιωθῇ εἰς περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐφαρμοζομένου τοῦ σχεδίου τούτου ἤθελον ἐπέλθει ζημίαι, καὶ πάλιν δὲν δύναται νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, διότι τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον θὰ ἐζημιώνετο τὸ Κράτος θὰ ἦτο παμμέγιστον. Τὸ σχέδιον ἐμελέτησα δι’ ὀλίγων καὶ ὀφείλω νὰ εἴπω ὅτι ἐκ πρώτης ὄψεως παρουσιάζει δυσχερείας σημαντικωτάτας. Ἐὰν ὁ κ. Βουλευτὴς φρονῇ ὅτι τὸ σχέδιον αὐτὸ δύναται νὰ ἐφαρμοσθῇ εὐκόλως, νὰ ζητήσῃ νὰ ὁρισθῇ μία ἡμέρα ἵνα γίνῃ εἰδικὴ συζήτησις ἐπ’ αὐτοῦ.

§48Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Ἐγώ, κ. Πρόεδρε, εἶχον ὑποχρέωσιν ὡς προερχόμενος πρὸ παντὸς ἐκ σταφιδοφόρου ἐπαρχίας, νὰ δώσω ἀφορμὴν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὥστε εἰς περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν ἔλαβε γνῶσιν τῆς ὑποθέσεως ταύτης νὰ ἔλθῃ εἰς μίαν συζήτησιν μετὰ τοῦ ἀνθρώπου αὐτοῦ, ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι καὶ πρόσωπον νὰ μὴ παρέχῃ ἀνάλογα ἐχέγγυα, καὶ μελετήσῃ τὴν ὑπόθεσιν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἡ δήλωσις αὐτὴ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ μοὶ παρέχει ἀφορμὴν ὅπως ὑπενθυμίσω εἰς αὐτὸν ὅτι, ἐὰν ὁ Ναπολέων ἤκουε τὸν Φούλτωνα, βεβαίως δὲν θὰ ἀπέθνησκεν ἐν Ἁγίᾳ Ἑλένῃ.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ ὑπ’ ἀριθ. 13 καὶ 14 ἐρωτήσεις αἱ ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει ἀναβάλλονται ἀπουσιαζόντων τῶν κ. κ. Ὑπουργῶν. Ὁ κ. Ι. Βέρροιος «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν· 1) διατί δὲν ὠνομάσθησαν πάντες οἱ διευθυνταὶ κλινικῶν κατὰ τὸν ψηφισθέντα νόμον πρὸ τῆς ἐπιστρατεύσεως ἰατροὶ λοχαγοὶ ἐπιστρατευθέντες· 2) διατί δὲν προήχθησαν οἱ ἀνθυπίατροι τῶν ἀπογραφῶν 1895, 1896, 1897 καὶ 1898, ἐπιστρατευθέντες καὶ οὗτοι· 3) διατί δὲν ἀπενεμήθησαν μετάλλια εἰς τοὺς ἐφέδρους ἀνθυπιάτρους, καὶ 4) πῶς δὲν ἐγένετο ἠθική τις ἀμοιβὴ εἰς τούτους, ἐξ ὧν κατὰ τὸν πόλεμον δύο ἐφονεύθησαν καὶ δέκα ἐτραυματίσθησαν».

§50ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὀνομάζονται ἰατροὶ ὅσοι διετέλεσαν διευθυνταὶ ἐπισήμων κλινικῶν καὶ ὑπάρχει περὶ αὐτῶν πρότασις τοῦ Διευθυντοῦ τῆς ὑγειονομικῆς ὑπηρεσίας. Ἅπαντες οἱ ἔφεδροι ἀνθυπίατροι, οἱ ἐγγεγραμμένοι εἰς τοὺς καταρτισθέντας ὑπὸ τοῦ Ἀνωτέρου Στρατιωτικοῦ Συμβουλίου πίνακας, προὐβιβάσθησαν, καὶ μετάλλια χορηγοῦνται εἰς ἅπαντας τοὺς ἀξιωματικοὺς καὶ ὁπλίτας τοῦ στρατοῦ τοὺς ὑποβάλλοντας πιστοποιητικὰ ἢ αἰτήσεις. Ἐάν τις ἐξ αὐτῶν τυχὸν δὲν προὐβιβάσθη ἢ δὲν ἔλαβε μετάλλια, νὰ ὑποβάλῃ ἀναφορὰν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον διὰ τὴν ἐνέργειαν τῶν δεόντων.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Γ. Βλάχος, Δ. Χατζηγιάννης, Μιλτ. Δεληγιάννης καὶ Π. Ἀγγελίδης «παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἂν σκοπῇ καὶ πότε νὰ διατάξῃ τὴν κατασκευὴν τῆς γεφύρας Κουτσοχείρου, ὅπως ἀπαλλαγῶσι τοῦ φόρου τῶν πορθμείων οἱ κάτοικοι νομοῦ Τρικκάλων–Λαρίσης». Ὁ κ. Γ. Βλάχος ἔχει τὸν λόγον.

§52Γ. ΒΛΑΧΟΣ. Ἐκ Τρικκάλων τῆς Λαρίσης ταύτην τὴν στιγμὴν ἔλαβον τηλεγράφημα κατὰ τὸ ὁποῖον ὁ νομομηχανικὸς κ. Δημητρόπουλος δὲν προέβη εἰς οὐδεμία μελέτην ἢ ἄλλο τι μέτρον πρὸς κατασκευὴν τῆς γεφύρας Κουτσοχείρου. Φαίνεται ὅτι κἄτι συμβαίνει καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ τὰ προσήκοντα μέτρα. Λάβετε ὑπ’ ὄψιν ὅτι ὑπάρχει πλουτοκράτης τις ὁ ὁποῖος λαμβάνει διόδια ἐξ 7.000 δραχμῶν, δὲν ἐπιτρέπεται δὲ εἰς τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν νὰ κάμῃ αὐτὴν τὴν ἐνοικίασιν.

§53Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Ἀναγνωρίζω τὴν ἀνάγκην τῆς εἰρημένης γεφύρας καὶ θὰ λάβω τὰ προσήκοντα μέτρα.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Βρατσᾶνος ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, τίνα πρόνοιαν ἔλαβε περὶ τῆς τύχης τῶν ἐν τῷ Εὐξείνῳ Πόντῳ Ἑλληνικῶν πλοίων».

§55Δ. ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Ἀπὸ δύο περίπου μηνῶν, ἀφ’ ἧς ἡ τεραστία πυρονεφέλη ἐξηπλώθη ἀνὰ τὴν Εὐρώπην, 150 περίπου Ἑλληνικὰ ἐμπορικὰ σκάφη ἀπεκλείσθησαν ἐν τῷ Εὐξείνῳ πόντῳ. Ἐλπίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐλησμόνησεν τίνας ὑπηρεσίας προσήνεγκεν ἡ Ἑλληνικὴ ναυτιλία κατὰ τὸν Βαλκανικὸν πόλεμον, καὶ τίνας ὑπηρεσίας εἰσέφερεν ἀκόμη εἰς ὑλικὸν ἔμψυχον καὶ ἄψυχον. Βεβαίως οἱ Ἕλληνες ἐφοπλισταί, καλούμενοι ἐν δεδομένῃ στιγμῇ, θὰ εἰσφέρωσι καὶ πάλιν καὶ θὰ πράξωσι καὶ αὖθις τὸ καθῆκόν των. Ἀλλὰ φρονῶ ὅτι δὲν πρέπει νὰ παραβλαβῶσι τὰ συμφέροντα τῶν ἐφοπλιστῶν, τῶν ὁποίων τὰ σκάφη παραμένουσιν ἀπὸ τόσου καιροῦ ἀποκεκλεισμένα ἐν τῷ Εὐξείνῳ πόντῳ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ λάβῃ πρόνοιαν περὶ αὐτῶν.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ λοιπαὶ ἐρωτήσεις ἀναβάλλονται δι’ αὔριον, συμπληρωθέντος τοῦ ὑπὸ τοῦ Κανονισμοῦ ὁριζομένου χρονικοῦ διαστήματος.

§57Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλλω τὰ ἑξῆς νομοσχέδια· 1) Σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεων καὶ προσθηκῶν εἰς τὸν νόμον ͵ΓΨΛʹ περὶ τῆς ἀρχαιολογικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Κράτους». Εἰς τὴν ἀπόφασιν ταύτην μὲ φέρει ἡ ἀνάγκη, λόγῳ τῆς προσκτήσεως νέων Χωρῶν, ἐν αἷς εἶναι ἀδύνατος ἡ ἀναζήτησις καὶ συντήρησις τῶν λειψάνων τῆς ἀρχαιότητος διὰ τοῦ ὑφισταμένου προσωπικοῦ τῆς ἀρχαιολογικῆς ὑπηρεσίας. Καθημερινῶς ἔρχονται διαμαρτυρίαι ὅτι διατρέχουσι κίνδυνον αἱ ἀρχαιότητες, ἐλλείψει τῶν καταλλήλων ὀργάνων. Ἕνεκα τοῦ λόγου τούτου διὰ τοῦ νομοσχεδίου ζητεῖται ὅπως ἐπιτευχθῇ ἡ ἀφομοίωσις τῆς ἀρχαιολογικῆς ὑπηρεσίας καὶ ἡ ἐπέκτασίς της εἰς τὰ μέρη ταῦτα, προστιθεμένου τοῦ ἐν λόγῳ προσωπικοῦ. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ γίνονται καὶ τροποποιήσεις διατάξεών τινων τῶν ἀρχαιολογικῶν νόμων, τὰς ὁποίας ἡ πεῖρα κατέστησεν ἀπολύτως ἀναγκαίας. Συναφὲς πρὸς τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω σχέδιον νόμου «περὶ συστάσεως συλλογῆς ἔργων Βυζαντινῆς καὶ χριστιανικῆς τέχνης». Σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου εἶναι ἡ διάσωσις καὶ ἡ περισυλλογὴ τῶν ἔργων τούτων. Εἶναι γνωστὸν ὅτι οἱ ἀρχαιολογικοὶ ἡμῶν νόμοι δὲν μεριμνῶσιν περὶ τῶν μνημείων τούτων τῶν Ἑλληνικῶν, ἀλλὰ σταματῶσιν εἰς τὰ μνημεῖα τὰ παλαιότερα τῶν ἀρχαιοτέρων προγόνων ἡμῶν. Ἐνόμισα ὅτι ἦτο ἐπιτακτικὸν καθῆκον, ἤδη μάλιστα, ὅτε ἀνεκτήσαμεν τὴν χώραν ἐκείνην, ἐν ᾗ ἄπειρα τοιαῦτα κειμήλια ὑφίστανται, τὴν Μακεδονίαν, νὰ λάβωμεν ἐξαιρετικὴν πρόνοιαν, διότι κατὰ τὸ χρονικὸν τοῦτο διάστημα, μὲ ὅλην τὴν διοικητικὴν πρόνοιαν, ἡ ὁποία ἦτο δυνατὸν νὰ ληφθῇ, διενεργεῖται λεηλασία τῶν κειμηλίων τούτων τῶν ἐθνικῶν. Ἐπίσης ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω σχέδιον νόμου «περὶ ὀργανώσεως τοῦ Σχολείου τῶν καλῶν τεχνῶν». Ἀπεχωρίσθη τὸ Σχολεῖον τοῦτο τοῦ Σχολείου τῶν Βιομηχάνων τεχνῶν πρὸ τινων ἐτῶν καὶ κατέστη ἐντελῶς ἀνεξάρτητον, ὑπαχθὲν εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως. Ἀλλά, ὡς ἦτο φυσικόν, δὲν ἐπλήρωσεν ὅλας τὰς ἀνάγκας, διότι ἐξ ὑπαρχῆς συνέστη πτωχὸν μὴ δυνάμενον ν’ ἀνταποκριθῇ εἰς τὸν σκοπόν, ὃν προέθετο. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου λαμβάνεται πρόνοια ὅπως διὰ τῆς ἱδρύσεως νέων ἑδρῶν ἐν τῷ σχολείῳ τούτῳ κατασταθῇ ἄξιον τοῦ προορισμοῦ αὐτοῦ, καὶ ἡ Πατρὶς ἡμῶν ἀνυψωθῇ ἐν τῇ θεραπείᾳ τῶν καλῶν τεχνῶν εἰς τὸ ἐπίπεδον τῶν πρωτοστατούντων ἐν τῷ ἀνωτέρῳ πολιτισμῷ λαῶν. Συναφὲς πρὸς τοῦτο ὑποβάλλω σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ΓΦΝΗʹ περὶ ἐθνικῆς Πινακοθήκης». Ὡς ἀπαρχὴν ἱδρύσεως Μουσικῶν Σχολῶν εἰς τὰς πολυανθρωποτέρας τῶν πρωτευουσῶν τῶν Νομῶν τοῦ Κράτους, πρὸς ἀνάπτυξιν τοῦ μουσικοῦ αἰσθήματος τοῦ λαοῦ, ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν σχέδιον νόμου «περὶ ἱδρύσεως ᾨδείου ἐν Θεσσαλονίκῃ». Ἡ Θεσσαλονίκη, μετὰ τὰς Ἀθήνας, προώρισται νὰ καταστῇ κατ’ ἐμὴν γνώμην πηγὴ πνευματικοῦ φωτὸς καταυγάζοντος τὴν Μακεδονίαν πᾶσαν, καὶ διαλύοντος τὰ ἐπικαλύψαντα ταύτην σκότη μακραίωνος δουλείας. Συναφὲς πρὸς τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω ἕτερον σχέδιον νόμου «περὶ συστάσεως ἐθνικῆς μουσικῆς συλλογῆς». Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἔχει σκοπὸν τὴν διάσωσιν τῶν ἀπὸ ἡμέρας εἰς ἡμέραν ἀπολλυμένων πολυτίμων κειμηλίων τοῦ ἐθνικοῦ ἡμῶν βίου διὰ τῆς πρὸς τοῦτο χρησιμοποιήσεως τῶν μέσων, τὰ ὁποῖα διαθέτει σήμερον ἡ ἐπιστήμη, ἤτοι διὰ τῆς ἀποτυπώσεως ἐπὶ φωνογραφικῶν κυλίνδρων καὶ ἐπὶ κινηματογραφικῶν ταινιῶν, αἵτινες θὰ συγκεντρωθῶσι μετὰ ἔρευναν καὶ μελέτην καὶ θὰ τηρηθῶσι χάριν τῶν ἐπερχομένων γενεῶν, πιστότατα καὶ ἀκριβέστατα τὰ ᾄσματα τὰ Ἑλληνικὰ καὶ οἱ χοροί, ὡς χορεύονται κατὰ τόπους.

§58Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν παρατηρεῖτε τὴν δυστυχίαν τῶν προσφύγων;

§59Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἔχετε τὴν γνώμην σας. Θὰ συλλεγῶσι τὰ ἐθνικὰ μουσικὰ ὄργανα διὰ νὰ χρησιμεύσωσι πρὸς πλουτισμὸν τῶν συγχρόνων ἢ καὶ νὰ συγκροτήσωσιν ἰδίαν μουσικὴν ὀρχήστραν, καταλλήλως ἐπισκευαζόμενα πρὸς ἐκτέλεσιν συνθέσεων ἐθνικῶν. Ἐλπίζω, Κύριοι, ὅτι ἀντεπεκρίθην οὕτως εἰς τὸ καλλιτεχνικὸν αἴσθημα τῆς Βουλῆς, καὶ ὅτι αὕτη προθύμως θὰ ἐπιληφθῇ τῆς συζητήσεως τῶν νομοσχεδίων τούτων.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ νομοσχέδια ταῦτα παραπέμπονται εἰς ἐπιτροπὴν ἐκ τῶν κ. κ. βουλευτῶν Σ. Σίμου, Ν. Στράτου, Ν. Ἀλιβιζάτου, Ι. Ἀθανασάκη, Λ. Κογεβίνα, Λ. Νάκου, Σ. Θεοδωροπούλου, Ι. Μπουρνιᾶ, Σ. Γρανίτσα καὶ Κ. Ζαβιτσιάνου, ἀποτελεσθεῖσαν.

§61Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω πρὸς ὑμᾶς κύριοι Βουλευταί, σχέδιον νόμου, τὸ ὁποῖον πρὸ καιροῦ ἐκ τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ κ. Π. Μερλοπούλου, εἶχον ἀναγγείλει εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι θὰ ὑποβάλω «περὶ προαγωγῆς τῆς σηροτροφίας». Ἡ σηροτροφία, Κύριοι, ἤκμασεν ἐν Ἑλλάδι καὶ περισσότερον ἐν Θεσσαλίᾳ κατὰ τὴν προσάρτησιν αὐτῆς. Καὶ τὸ περίεργον εἶναι ὅτι, ἐνῷ ἡ παγκόσμιος κατανάλωσις ἐπολλαπλασιάσθη καὶ οὐδεμία ὑπῆρχε δυσχέρεια διὰ τὴν κατανάλωσιν τοῦ προϊόντος τῆς σηροτροφίας, ἐν τούτοις ἡ ἐν Ἑλλάδι παραγωγὴ αὐτῆς ἀπὸ ἡμέρας εἰς ἡμέραν ἐμειοῦτο κατὰ τρόπον καταπληκτικόν. Εἶναι πλοῦτος, τὸν ὁποῖον οὐδεὶς ἔπρεπε νὰ παρίδῃ, διότι, μάλιστα εἰς χωρικὰς οἰκογενείας, ἄνευ ἰδιαιτέρας ἀποσπάσεως αὐτῆς, ἀπὸ τῶν ἄλλων της ἀσχολιῶν, εἶναι δυνατὸν νὰ δίδῃ εἰς αὐτὰς πρόσοδον ἑκατὸν καὶ διακοσίων δραχμῶν, καὶ μάλιστα μὲ μίαν εὐχάριστον ἀπασχόλησιν τῶν θηλέων τῆς οἰκογενείας ἔδιδεν εἰς αὐτὰς μίαν οἰκονομικὴν ἀνακούφισιν. Διατί ἐπῆλθεν ὅλη αὐτὴ ἡ μείωσις τῆς παραγωγῆς ἐν Ἑλλάδι; Διότι οὐδὲν ἐλήφθη μέτρον περὶ προαγωγῆς τῆς σηροτροφίας. Ὑπεβλήθη μὲν νομοσχέδιον πρὸ δεκαετίας περίπου, διὰ τοῦ ὁποίου ἐδίδοντο εἰς τοὺς φυτεύοντας μωρεόδενδρα καὶ ὡρισμένα τινὰ ἐπιχορηγήματα, ἀλλὰ τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο δὲν ἐψηφίσθη ἀπὸ τὴν Βουλήν. Ὁ σπόρος, τὸν ὁποῖον ἔδιδε τὸ ἐμπόριον, ἦτο κακῆς ποιότητος· ἀπεθαρρύνοντο ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι τόν ἐλάμβανον καὶ ἕκαστος ἐγκατέλιπε τὴν παραγωγήν. Ἐνῷ δὲ οὕτως εἶχε τὸ πρᾶγμα, ἐξ ἑτέρου μὲ τὴν ἰδέαν ὅτι θὰ ἐπροστατεύετο ἡ μεταξοπαραγωγὴ καὶ ἡ βιομηχανία τῆς μετάξης ἐν τῷ τόπῳ, προέβησαν πρὸ καιροῦ εἰς ἐπιβολὴν ἐξαγωγικοῦ δασμοῦ, ἐνῷ ὁ ἀείμνηστος Τρικούπης εὐθὺς μετὰ τὴν προσάρτησιν τῆς Θεσσαλίας ἔσπευσε νὰ καταργήσῃ τὸν δασμὸν διὰ νὰ προστατεύσῃ τὴν σηροτροφίαν. Ὄχι μόνον τοῦτο δὲν ἐγένετο, ἀλλὰ οὐδὲν ἐλήφθη μέτρον ἐξ ὅσων ὅλα τὰ Κράτη ἔλαβον ὅπως προαγάγωσιν τὴν σηροτροφίαν. Ὄχι μόνον ἡ Ἰταλία καὶ ἡ Βουλγαρία, τελευταίως ἔλαβε μέτρα σοβαρά, ἀλλὰ καὶ ἡ Τουρκία ἀκόμη ἀπὸ τοῦ 1888 ἔλαβε μέτρα, τὰ ὁποῖα προήγαγον πολὺ τὴν σηροτροφίαν. Καὶ ἡ Τουρκία εἶχε θαυμάσιον σηροτροφικὸν ἰνστιτοῦτον ἐν Προύσῃ, καὶ ἐξησφάλισε μίαν καλὴν ἐτησίαν πρόσοδον ἐκ τῆς σηροτροφίας. Ἐν τῇ αἰτιολογικῇ ἐκθέσει, τοῦ νομοσχεδίου παραθέτω τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἔλαβον εἰς ἄλλα Κράτη. Θὰ ἴδητε ὅτι ἐν Βουλγαρίᾳ λ. χ. δίδουσιν 20 λεπτὰ δι’ ἕκαστον μωρεόδενδρον ἐκ τῶν παραγομένων ἐν ἰδιωτικοῖς φυτωρίοις, 50 λεπτὰ δι’ ἑκάστην οὐγγίαν βομβυκοσπόρου ἐξαγομένου εἰς τὸ ἐξωτερικόν, δύο δραχμὰς κατὰ χιλιόγραμμον μετάξης καὶ ἀπαλλαγὴν παντὸς φόρου. Ἐνόμισα λοιπὸν ὅτι ἦτο ἐπιβεβλημένον καὶ εἰς ἡμᾶς, μετὰ τὴν προσάρτησιν τῶν νέων χωρῶν, νὰ λάβωμεν μέριμναν, καὶ ἤδη, μετὰ συνεννόησιν μετὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ἀπεφασίσθη νὰ ἐλαττωθῇ ὁ ἐξαγωγικὸς δασμὸς καὶ ἐτέθη εἰς 40 μόνον λεπτά. Τοῦτο δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐγείρῃ τὰ παράπονα τῶν βιομηχάνων τῆς μετάξης, διότι κατὰ ἕνα ὑπολογισμὸν ἡ βιομηχανία αὕτη εἶναι ζήτημα ἂν εἰσάγει εἰς τὸν τόπον 450.000 δρχ., ἐπιβαρύνεται δὲ ἡ σηροτροφία μὲ ποσὸν 150.000 δρχ., λόγῳ τοῦ δασμοῦ, καὶ διότι εἶναι ἠναγκασμένοι οἱ παραγωγοὶ νὰ πωλῶσιν ὀλιγώτερον κατὰ 70 λεπτὰ τὸ κουκούλιον. Διὰ δὲ τὴν βιομηχανίαν ταύτην ὑπάρχει καὶ ἄλλη προστασία διὰ τὰ μεταξωτὰ τὰ ὁποῖα εἰσάγονται ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ. Λοιπὸν ἐπροστατεύετο ἀρκετῶς ἡ βιομηχανία αὕτη εἰς βάρος τῶν σηροτρόφων καὶ εἰς βάρος τῶν καταναλωτῶν, οἱ ὁποῖοι θὰ ἤθελον νὰ εἰσαγάγωσιν μέταξαν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ. Καὶ ὅμως μετὰ τόσα μακρὰ ἔτη, κατὰ τὰς πληροφορίας τὰς ὁποίας ἐζήτησα καὶ ἔλαβα, μόλις κατωρθώθη ἡ βιομηχανία αὕτη ν’ ἀπασχολῇ 550 ἐργάτας. Εἶναι λοιπὸν δίκαιον νὰ πιέζωνται δεκάδες χιλιάδων σηροτρόφων μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ ζῇ βιομηχανία ἡ ὁποία θὰ θρέψῃ 550 ἐργάτας; Νομίζω ὄχι. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου λαμβάνεται ὡσαύτως πρόνοια περὶ τοῦ ἐλέγχου τοῦ κουκουλοσπόρου εἰς τρόπον ὥστε νὰ δίδηται ἄνοσον κουκούλι καὶ ἐνθαρρύνσεις τινὲς διὰ τοὺς παραγωγούς. Ἄλλο νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ὑποβάλλω καὶ διὰ τὸ ὁποῖον ζητῶ ἰδιαιτέρως τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Καρπετοπούλου, εἶναι τὸ νομοσχέδιον περὶ προαγωγῆς τῆς ἁλιείας ἐν Ἑλλάδι. Ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐξ Ἀργολίδος καὶ Κορινθίας πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἀγορεύων εἶπεν ὅτι ἀπὸ πέρυσιν, ὅτε ἐνεφανίσθη κάποιος ὀργανωτὴς τῆς ἁλιείας, τὰ πράγματα ἐπῆγαν εἰς τὸ χειρότερον. Τί τοὺς θέλετε αὐτοὺς τοὺς ὀργανωτάς, ἔλεγεν ἐν ἀγανακτήσει πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν. Εἶμαι εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν νὰ ἀπαντήσω δι’ ἀριθμῶν, καθησυχάζων τὴν ἀνησυχίαν ἢ ἀπελπισίαν, ὑπὸ τῆς ὁποίας εἶχε καταληφθῆ ἡ ψυχὴ τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἀργολίδος καὶ Κορινθίας. Ἐν τούτοις πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει Κύριοι, πρέπει νὰ ἐννοήσωμεν ὅτι, προκειμένου περὶ προαγωγῆς οἱουδήποτε κλάδου τῆς ἐθνικῆς παραγωγῆς, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναμένωμεν, εὐθὺς ὡς ψηφισθῶσι τὰ μέτρα, τὴν ἀπόδοσιν. Τουναντίον, ὡς ἀπεδείχθη ἐκ τῶν προϋπολογισμῶν ἄλλων Κρατῶν, ἐδαπάνησαν πολλὰ ἔτη διὰ τὴν προαγωγὴν τοῦ ἐθνικοῦ των πλούτου, μέχρις ὅτου ἦλθεν ἡ ἡμέρα νὰ λάβωσι πολλαπλάσια ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἐδαπάνησαν. Ἀλλὰ περιέργως διὰ τοὺς ἐκ τῆς ἰχθυοτροφίας πόρους μας συνέβη τὸ ἀντίθετον. Μὲ μικρὰν δαπάνην 15–20.000 δραχμῶν κατ’ ἔτος, τὰς ὁποίας ἐκάκαμεν, μετακαλέσαντες ἕνα ἄνθρωπον ἐδῶ, ὁ ὁποῖος ἐμελέτησε τὰς συνθήκας τῆς ἁλιείας καὶ ἰχθυοτροφίας ἐν Ἑλλάδι, εἴχομεν αὔξησιν τοῦ ἐκ τῶν ἰχθυοτροφείων ἐσόδου 150.000 δραχ. κατ’ ἔτος. Βεβαίως ἡ αὔξησις αὕτη ἐπῆλθε καὶ λόγῳ τῆς ἐλπίδος, ἡ ὁποία ἐγεννήθη εἰς τοὺς ἐνοικιαστὰς ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν πλέον τὸ Κράτος νὰ ἐπιδιώξῃ καὶ κάποια τεχνικώτερα μέσα, ἵνα πολλαπλασιασθῇ ἡ πρόσοδος. Καὶ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς τελευταίας ἐνοικιάσεως ἦτο ὅτι ἐνωκιάσαμεν διὰ μίαν δεκαετίαν ἀντὶ 5.944.000· δηλαδὴ ἔχομεν μίαν θετικὴν αὔξησιν τῶν προσόδων τοῦ Δημοσίου ἐξ 150.000 περίπου δραχ. Ὥστε ἰδοὺ ὅτι ἡ δαπάνη, μακρὰν τοῦ νὰ εἶναι δαπάνη μὴ παραγωγική, ἀπέδωκεν ἀμέσως πρόσοδον. Ὁμολογουμένως, ἠδύνατό τις νὰ μὴ ἀναμένῃ αὔξησιν τόσῳ μᾶλλον ὅσῳ ἐτέθη καὶ ὁ ὅρος, ὅτι τὸ Κράτος δύναται ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν νὰ διαλύῃ τὴν μίσθωσιν καὶ ἀναλάβῃ αὐτὸ τὴν ἐκμετάλλευσιν τῶν ἰχθυοτροφείων.

§62ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἀλλὰ τὰ παράλια τῆς Ἑλλάδος καθ’ ἑκάστην καταστρέφονται διὰ τῆς χρήσεως τῆς δυναμίτιδος.

§63Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀκριβῶς, ἤθελον νὰ εἴπω ὅτι, ἐφ’ ὅσον δὲν ἐλαμβάνομεν μέτρα διὰ νὰ ὀργανώσωμεν μίαν ὑπηρεσίαν ἡ ὁποία νὰ προνοήσῃ περὶ αὐτῶν τῶν πραγμάτων, δὲν ἦτο δυνατὸν ὄχι αὐτό, τὸ ὁποῖον λέγετε σεῖς, ἀλλ’ οὔτε τὰ στοιχειώδη μέτρα νὰ ληφθῶσιν. Ἐδῶ βλέπετε ὅτι πρόκειται περὶ στοιχειωδῶν πραγμάτων, πρόκειται περὶ τῶν πρώτων μέτρων, τὰ ὁποῖα ἐφηρμόσθησαν καὶ τὰ ὁποῖα μᾶς ἔδωκαν αὔξησιν 150.000 δραχ. Τώρα διὰ τὴν καταδίωξιν τῆς λαθραλιείας, ἐὰν δὲν ἔχωμεν τοὺς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι νὰ εἶναι εἰδικοί, πῶς θέλετε νὰ φθάσωμεν εἰς τὴν λῆψιν καταλλήλων μέτρων; Γνωρίζετε δὲ ὅτι αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγετε δὲν εἶναι κἂν ζήτημα ἐπιστημονικόν, εἶναι ζήτημα ἀστυνομικόν. Ἐπίσης λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω νομοσχέδια, δι’ ὧν ζητεῖται ἡ συγγνώμη τῆς Βουλῆς διά τινα Β. Διατάγματα, τὰ ὁποῖα ἐξεδόθησαν κατὰ τὸ διάστημα τῆς ἀνωμάλου καταστάσεως, καὶ τὰ ὁποῖα, μακρὰν τοῦ νὰ ἀποβῶσιν ἐπιζήμια διὰ τὸ Κράτος, ἀπέβησαν ἐπωφελῆ· δηλ. κατὰ τὰς ἀρχὰς τῆς ἀνωμάλου καταστάσεως εὑρέθημεν εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἐκδώσωμεν νομοθετικὸν Β. Διάταγμα διὰ τοῦ ὁποίου τὸ Κράτος ἐπετρέπετο νὰ ἀναλάβῃ ἐπὶ ἰδίῳ κινδύνῳ τὴν ἀσφάλειαν τῶν ἐξαγομένων φορτίων σταφίδος καὶ ἄλλων προϊόντων, διότι αἱ ἀσφαλιστικαὶ ἑταιρίαι δὲν ἤθελον νὰ ἀσφαλίσωσιν ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ τὸν κίνδυνον τοῦ πολέμου καὶ ὑπῆρχεν ὁ κίνδυνος νὰ μείνωσιν τὰ προϊόντα μας ἐντὸς τοῦ τόπου, ἐνομίσαμεν δὲ ὅτι ἔδει νὰ ἀναλάβωμεν ἡμεῖς αὐτὴν τὴν εὐθύνην τῆς ἀσφαλίσεως κατὰ τῶν κινδύνων τοῦ πολέμου.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ δύο ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὑποβληθέντα νομοσχέδια παραπέμπονται εἰς τὴν τακτικὴν ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἐπιτροπήν, ἐνισχυομένην διὰ τῶν κ.κ. Κ. Σπυρίδου, Δ. Γκλαβᾶ, Δ. Μπούσδρα καὶ Π. Πετροπουλάκη. Ἐρωτῶ δὲ τὴν Βουλὴν ἂν δέχεται τὴν πρότασιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ὅπως ταχθῇ δεκαήμερος προθεσμία εἰς τὴν ἐπιτροπήν, ἵνα προσκομίσῃ τὴν ἔκθεσίν της.

§65ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§67ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὑπὸ τῆς ὑπηρεσίας παρετηρήθη ὅτι δὲν ὑπάρχει ἁρμονία μεταξὺ τῶν διατάξεων τῶν νομοσχεδίων περὶ ἀναθεωρήσεως τῶν ἀνικάνων καὶ βοηθητικῶν καὶ τοῦ ἀφορῶντος τοὺς ἀδηλώτους. Θὰ ἤμην πρόθυμος νὰ φέρω ἐξομοίωσιν ἀλλ’ οὐχὶ διὰ τῆς ὑπαγωγῆς τῶν ἀνικάνων εἰς τὰς διατάξεις τῶν ἀδηλώτων, ἀλλ’ ἀντιστρόφως. Τὸ νομοσχέδιον «περὶ τροποποιήσεως τοῦ αʹ ἐδαφίου τῆς 4ης παραγράφου τοῦ ἄρθρου 27 τοῦ νόμου περὶ στρατολογίας, ὡς ἐτροποποιήθη διὰ τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 236 νόμου καὶ καταργήσεως τοῦ εʹ ἐδαφίου τῆς αὐτῆς παραγράφου» ὅπερ νῦν ὑποβάλλω, προβλέπει ὅπως μέχρι τοῦ 40οῦ ἔτους οἱ ἀδήλωτοι ὑφίστανται τρίμηνον ὑπηρεσίαν, ὑποβιβαζομένου τοῦ ἀντισηκώματος τῶν 500 δραχ. εἰς 300.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται ἤδη εἰς τὴν Ἡμερησίαν διάταξιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας. (Ψήφισις συνόλου τοῦ νομοσχεδίου περὶ καθορισμοῦ τῆς ἰδιοκτησίας τῶν ἰδιωτικῶν δασῶν). (Ψηφίζεται τὸ σύνολον). Τὸ ἑπόμενον ἀναβάλλεται. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συστάσεως Στρατιωτικοῦ σχολείου καὶ λόχου ὑποψηφίων μαθητῶν τοῦ Στρατιωτικοῦ σχολείου». Ἄρθρον 1ον (ἀναγινώσκεται).

§69Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὡς ἔχει τὸ νομοσχέδιον, νομίζω ὅτι δὲν λαμβάνεται πρόνοια περὶ τῆς βαθμολογίας τοῦ Σώματος τῶν μεταγωγικῶν.

§70ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἀξιωματικῶν θὰ ὁρίσωμεν. Ἐλέχθη κατὰ τὴν προηγουμένην Συνεδρίασιν καὶ βλέπω ὅτι ἐν τῷ τροπολογημένῳ δὲν ἀναφέρεται, ὅτι τὸ Σχολεῖον ὠνομάσθη «Στρατιωτικὸν Σχολεῖον Εὐελπίδων». Λοιπὸν παρακαλῶ νὰ σημειωθῇ ὡς ἐψηφίσθη καὶ ἑπομένως θὰ λέγῃ ὅτι· (ἀναγινώσκει)· «συνιστᾶται Στρατιωτικὸν Σχολεῖον φέρον τὴν ὀνομασίαν Στρατιωτικὸν Σχολεῖον Εὐελπίδων κτλ».

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1 ὡς τροπολογεῖται ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτόν). Ἄρθρον 3 (ἀναγινώσκεται).

§72ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τὸ ἄρθρον αὐτὸ θὰ περιορισθῇ εἰς τὰ πρῶτα πέντε ἐδάφια, πρῶτον, δεύτερον, τρίτον, τέταρτον καὶ πέμπτον. Ἔπειτα προστίθεται ἄρθρον 4, τὸ ὁποῖον λείπει ἀπὸ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον διατυποῦται ὡς ἑξῆς· Ἄρθρον 4 «εἰς ἰδιώτας καθηγητάς, κατὰ προτίμησιν ἐκ τῶν διδασκόντων εἰς ἀνώτερον ἐκπαιδευτικὸν ἵδρυμα τοῦ Κράτους, ἀνατίθεται ἡ διδασκαλία ἐπὶ ὀκταδράχμῳ ἀποζημιώσει δι’ ἑκάστην ὥραν ἐκτελεσθείσης διδασκαλίας, ἐξετάσεως ἢ ἄλλης διαταχθείσης ὑπηρεσίας. Μετὰ πενταετῆ διδασκαλίαν ἡ ἀποζημίωσις τῶν ἐν λόγῳ καθηγητῶν γίνεται δεκάδραχμος. Οἱ ἰδιῶται διδάσκαλοι σχεδιάσεων ἢ σωματικῶν ἀσκήσεων, λαμβάνουσιν ἑξάδραχμον ἀποζημίωσιν δι’ ἑκάστην ὥραν ἐκτελεσθείσης διδασκαλίας, ἐξετάσεως ἢ ἄλλης διαταχθείσης ὑπηρεσίας. Ὡς τοιοῦτοι δύνανται νὰ διορίζωνται καὶ ἀλλοδαποί. Τῆς ἄνω περὶ ἀντιμισθίας διατάξεως ἐξαιροῦνται οἱ διωρισμένοι ἤδη εἰς τὰ Σχολεῖα τῶν Εὐελπίδων καὶ Ὑπαξιωματικῶν ἰδιῶται καθηγηταί, οἵτινες, ἐφ’ ὅσον ἐξακολουθοῦσι διδάσκοντες εἰς τὸ νέον ὀργανούμενον Σχολεῖον, λαμβάνουσι τὴν μέχρι τοῦδε κεκανονισμένην μισθοδοσίαν. Ὁσάκις εἶναι ἀνάγκη δυνατὸν νὰ προσληφθῇ καὶ ἰδιώτης βοηθὸς καθηγητοῦ λαμβάνων τετράδραχμον καθ’ ὥραν ἀποζημίωσιν», κατὰ τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Π. Πετροπουλάκη.

§73Θ. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ πενταετὴς ὑπηρεσία.

§74ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὅλοι οἱ ὑπηρετοῦντες.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 3ον ὡς ἐτροπολογήθη νὰ ἐγερθῶσιν (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνονται δεκτὰ καὶ τὰ ἄρθρα 4–13). Ἄρθρον 14 (ἀναγινώσκεται).

§76Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἤθελον νὰ μάθω ἂν ἡ ἡλικία τῶν 22 ἐτῶν ἀφορᾷ καὶ τοὺς ἤδη καταταγέντας ὑπαξιωματικούς.

§77ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Οἱ ὑπαξιωματικοὶ οὗτοι προσῆλθον ἤδη εἰς τὰς ἐξετάσεις. Εἰς τὸ μέλλον δὲν δύνανται πλέον νὰ προσέλθωσιν.

§78Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τινὲς ἐξ αὐτῶν δὲν ἐπέτυχον.

§79ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐὰν δὲν ἐπέτυχον δὲν μένουσιν.

§80Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ ἀποκλεισθῶσι δικαιώματος τὸ ὁποῖον εἶχον; Ὄχι. Νὰ διατυπώσω τὴν αἴτησίν μου. Ὅτε κατετάγησαν οἱ νέοι αὐτοί, εἶχον ὑπ’ ὄψει ὅτι μέχρι τοῦ εἰκοστοῦ πέμπτου εἶχον δικαίωμα νὰ δώσωσιν ἐξετάσεις. Σήμερον, ἐνῷ διατρέχουσι τὸ εἰκοστὸν τρίτον ἔτος, τοῖς λέγετε· «δὲν θὰ δώσητε». Ἀλλ’ ἐκ τούτου ἐξάγεται ὅτι θὰ δώσωσι καὶ τὸ 23ον καὶ 24ον καὶ τὸ 25ον, καὶ αὐτὸ εἶναι δεδομένον...

§81ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐπιτρέψατέ μοι νὰ σᾶς εἴπω ὅτι, ὁ ἔχων 22 ἐτῶν ἡλικίαν, δὲν σημαίνει ὅτι δικαιοῦται νὰ προσέλθῃ εἰς ἐξετάσεις. Τὸ 22ον ἔτος εἶναι τὸ ἀνώτατον ὅριον.

§82Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ τὸ τρέχον ἔτος διατρέχουσι τὸ 22ον ἔτος.

§83ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν θὰ προσέλθωσι. Νομίζω, ὅτι δὲν πειράζει. Ἀφοῦ ἀπέτυχον ἂς δώσωσιν ἄλλοι.

§84Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία, ἡ συντάξασα τὸ νομοσχέδιον, ἐγνώριζε καλῶς τὰ πράγματα, δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ τοῖς εἴπητε ὅτι ἀπέτυχον.

§85ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Θὰ ἐξετάσω αὐτὸ κατὰ τὸ περὶ εἰσαγωγῆς ἐφέδρων νομοσχέδιον, νομίζω δὲ ὅτι πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπὸ σοβαρὰν ἔποψιν ἡ παρατήρησίς σας καὶ ἀνοιχθῇ ἡ ὁδός. Ἐν ἐναντίᾳ ὅμως περιπτώσει εἶναι συμφέρον νὰ κλείσωμεν τὴν ὁδόν.

§86Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Θέσατε ἓν ἔτος ἀκόμη.

§87ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Θὰ ἐξετάσω. Ἐὰν εἶναι ἐπιτυχόντες.

§88Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Πρέπει νὰ εἰσαχθῶσιν ὅλοι αὐτοὶ οἱ ἐπιτυχόντες.

§89ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Αὐτὸ μοὶ κάμνει μεγάλην ἐντύπωσιν· οἱ ἀποτυχόντες νὰ μὴ ἀποκλεισθῶσιν.

§90Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Οἱ ἔχοντες τὴν βάσιν τοὐλάχιστον.

§91ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Νὰ ἀναβληθῇ παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε.

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται.

§93ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὄχι αὐτό. Τὸ ἄλλο. Αὐτὸ τὸ συνεχίζομεν. (Ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 14 καὶ 15).

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 16. (ἀναγινώσκεται).

§95ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Διαγράφονται ἐκ τοῦ ἐδαφίου 1ου τοῦ ἄρθρου τούτου αἱ λέξεις «ἔγγραφος δοκιμασία καὶ προφορικὴ» καὶ τίθεται «δοκιμασία ἐπὶ τῶν μαθημάτων τῆς ἱστορίας κτλ.». (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 16ον ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ὡς καὶ τὰ ἄρθρα 17–27).

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 28. (ἀναγινώσκεται).

§97ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τὸ 2ον ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου 28ου θὰ τροποποιηθῇ οὕτω (ἀναγινώσκει)· «οἱ μαθηταὶ τῶν καταργουμένων Σχολείων μετατίθενται εἰς τὴν αʹ τάξιν τοῦ συνιστωμένου Σχολείου, οἱ δὲ διακούσαντες τὰ μαθήματα τῆς βʹ τάξεως εἰς τὴν βʹ τάξιν τοῦ συνιστωμένου Σχολείου. Οἱ παρὰ τῷ Σχολείῳ τῶν ὑπαξιωματικῶν ἐκπαιδευόμενοι ἀνθυπασπισταὶ καὶ ἐνωμοτάρχαι τῆς Χωροφυλακῆς παύουσι τῆς περαιτέρω ἐκπαιδεύσεως ἐν τῷ Σχολείῳ, λαμβάνουσι τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπομοιράρχου καὶ τάσσονται κατὰ σειρὰν ἀρχαιότητος, οἱ μὲν ἀνθυπασπισταὶ εἰς τὸ δεξιὸν οἱ δὲ ἐνωμοτάρχαι εἰς τὸ ἀριστερόν τῶν δυνάμει τοῦ νόμου 187 προαχθέντων ἀνθυπασπιστῶν εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπομοιράρχου»· οὕτω ἀποφεύγομεν τὴν ἀνωμαλίαν».

§98Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Οἱ ἀνθυπασπισταὶ τοῦ Πεζικοῦ;

§99ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Περὶ αὐτῶν δὲν γίνεται λόγος. Ἔχομεν ἐκβάλλει αὐτούς. Αὐτοὶ θὰ προαχθῶσιν εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπομοιράρχου μόλις συμπληρώσωσι τὸν χρόνον. Δὲν πειράζει· δὲν δυνάμεθα ὅλους νὰ τοὺς οἰκονομήσωμεν.

§100Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ θεωρηθῶσι καὶ αὐτοὶ προαχθέντες, ἀφ’ ἧς ἐξῆλθον τοῦ Σχολείου, διότι ἐθεωρήθησαν ὡς περατώσαντες τὰς σπουδὰς των, μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι τοῖς ἔδωκαν τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ.

§101ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Θὰ ἐξετάσω καὶ αὐτό. Ἐν τῷ νομοσχεδίῳ δὲ περὶ κατατάξεως εἰς τὸ Σχολεῖον, δυνάμεθα νὰ θέσωμεν διάταξιν.

§102Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Εἴπετε ὅτι τίθενται εἰς τὸ ἀριστερόν, δυνάμει τοῦ νόμου.

§103ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι εἶναι πρὸ πέντε μηνῶν τοὺς θέτω ἐμπρός.

§104Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Μετὰ τὴν τροπολογίαν δὲν ἔχω νὰ εἴπω τίποτε.

§105ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κατὰ τὰ λοιπὰ νὰ ψηφισθῇ τὸ ἄρθρον, ὡς ἔχει.

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 28ον, ὡς ἐτροπολογήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Τὸ σύνολον ἀναβάλλεται. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συστάσεως Σώματος μονίμων ὑπαξιωματικῶν καὶ ἀνθυπασπιστῶν». (Γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1–3). Ἄρθρον 4. (ἀναγινώσκεται).

§107Ι. ΜΠΡΙΣΙΜΙΤΖΑΚΗΣ. Δὲν θὰ ληφθῇ πρόνοιά τις περὶ τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν;

§108ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ τότε θὰ εὐδοκιμήσωσιν, ἐὰν ἔχωσι τοιαύτην μόρφωσιν, οἵαν ἔχουσι καὶ οἱ λοιποί, οἱ ἀσκούμενοι εἰς διάφορα ἐπαγγέλματα. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 4ον καὶ πάντα τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου, ὡς καὶ τὸ σύνολον αὐτοῦ).

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ μισθοῦ ὁπλιτῶν Ἀνακτορικῆς φρουρᾶς καὶ ἐξόδων γραφείου αὐτῆς». (Ψηφίζονται τὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου ὡς καὶ τὸ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ Σχολείου λοχαγῶν καὶ ἀφομοιώσεως τῶν ἀξιωματικῶν τῶν προβιβασθέντων δυνάμει τοῦ νόμου ᾼΣΛϚʹ». (Ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 1–9 τοῦ νομοσχεδίου μετὰ τῆς προσωρινῆς διατάξεως, ὡς καὶ τὸ σύνολον). Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 7 ἀναβάλλεται. Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 8. Αʹ συζήτησις τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τῆς ἀνάγκης τῆς κατασκευῆς ἐν Ἑλλάδι βλημάτων ἀσκήσεων». Ἄρθρον 1. (ἀναγινώσκεται).

§110Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου οὐδεμίαν ἔχω ἀντίρρησιν κατ’ ἀρχήν. Νομίζω ὅτι τὸ μέτρον εἶναι χρήσιμον καὶ ἀναγκαῖον, διότι διὰ τοῦ μέτρου τούτου ἐνισχύεται συγχρόνως καὶ τὸ μόνον ἐν Ἑλλάδι κατάλληλον βιομηχανικὸν κατάστημα, ἵνα προβῇ εἰς τὰς δεούσας ἐγκαταστάσεις καὶ δώσῃ μείζονας καρποὺς ἐν μέλλοντι χρόνῳ. Ἤθελον μόνον ἐκφράσει τὴν εὐχὴν ὅπως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἐν συνδυασμῷ μετὰ τοῦ συναδέλφου του κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν προβῶσιν εἰς γενικωτέραν μέριμναν περὶ ἐξασφαλίσεως ἐγχωρίου κατασκευῆς βλημάτων. Τὸ μέτρον τοῦτο λαμβανόμενον διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου, εἶναι μέτρον ἀφορῶν μόνον εἰς τὴν κατασκευὴν βλημάτων ἀσκήσεων, ἀλλ’ ἐκεῖνο διὰ τὸ ὁποῖον εἶναι ἀνάγκη μείζων καὶ ἐπιτακτικωτέρα, ἴσως δέ, ἐὰν καὶ τὰ πράγματα τῆς Ἑλλάδος εἶχον ἄλλως σήμερον ἢ ὡς ἔχουσι, θὰ κατεδεικνύετο ἀκόμη περισσότερον ἡ ἀνάγκη ὡς ἐκ τῆς ἀνεπαρκείας τῶν ξένων ἀγορῶν, ἵνα χορηγῶσιν εἴδη πολέμου, εἶναι ἀνάγκη, λέγω, ἡ ἐγκατάστασις ἐν Ἑλλάδι βιομηχανικοῦ ἐργοστασίου ἀναλόγου, τὸ ὁποῖον νὰ δύναται νὰ παράσχῃ καὶ εἰς τὸν στρατὸν τῆς ξηρᾶς καὶ εἰς τὸ ναυτικὸν τὰ βλήματα μάχης. Θεωρῶ ὅτι τὰ βιομηχανικὰ μέσα, τὰ κεφάλαια καὶ ἡ εἰδικότης, δὲν εἶναι ἐπαρκῆ ὡς ἔχουσιν ἐν Ἑλλάδι τὰ πράγματα, θὰ ἦτο δὲ εὐχῆς ἔργον, ἵνα ἐν καιρῷ τῷ δέοντι διὰ κυβερνητικῆς προνοίας, διὰ κυβερνητικῆς πρωτοβουλίας, γίνῃ ἀναγκαστικὸς συνδυασμὸς τῆς ὑπάρξεως ἑλληνικῶν βιομηχανιῶν μετὰ ξένων κεφαλαίων καὶ ξένης εἰδικότητος—κατ’ ἐκλογὴν τῆς Κυβερνήσεως πάντως—ὅπως συντελεσθῶσιν τοιαῦται ἐγκαταστάσεις. Καὶ ὁ στρατὸς τῆς ξηρᾶς, προκειμένου περὶ τοῦ Πυροβολικοῦ, ἔχει ἀνάγκην βλημάτων, ἐν πάσῃ δὲ περιπτώσει, ὡς ἔχουσιν ἤδη τὰ τοῦ ἡμετέρου πυροβολικοῦ, ἡ ἀνάγκη θὰ εἶναι μεγαλειτέρα, οὐχὶ μόνον διὰ τὸ ποσὸν ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν αὔξησιν τῶν διαμετρημάτων. Τὸ ἡμέτερον πυροβολικὸν ἔχει πυροβόλα μόνον τῶν 7.5, ἔχει δὲ ληφθῆ ἤδη πρόνοια περὶ πυροβόλων μεγαλειτέρου βαθμοῦ, ἴσως δὲ αἱ ἀνάγκαι τοῦ στρατοῦ καὶ τοῦ ναυτικοῦ ἐπιβάλλωσι καὶ μεγαλειτέρων διαμετρημάτων πυροβόλα. Ἐὰν δὲ ἤδη τὸ Ἑλληνικὸν κατάστημα, εὑρίσκεται εἰς τὴν εὐχέρειαν ὅπως προβῇ εἰς ἐγκαταστάσεις πρὸς κατασκευὴν βλημάτων ἀσκήσεως τοῦ πυροβολικοῦ τῶν 7.5, εὐκόλως θὰ δύναται νὰ προβῇ καὶ εἰς ἐγκαταστάσεις παρεχούσας καὶ βλήματα μάχης. Βεβαίως ὅμως ἡ κατασκευὴ βλημάτων πυροβολικοῦ τῶν 10.5 ἔχει ἀνάγκην μείζονος καὶ σοβαρωτέρας ἐγκαταστάσεως ὡς καὶ ἡ κατασκευὴ πυριτίδων, αἵτινες λόγῳ τοῦ ὄγκου τῶν βλημάτων ἔχουσιν ἀνάγκην εἰδικῆς συσκευῆς. Δεύτερον ζήτημα εἶναι τὸ ἀφορῶν τὸ ναυτικόν, τοῦ ὁποίου τὰ πυροβόλα εἶναι μεγάλου διαμετρήματος καὶ τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ παραβληθῶσι μόνον πρὸς τὰ τῆς ἀμύνης τῶν θέσεων. Ἡ κατασκευὴ βλημάτων τοῦ ναυτικοῦ εἶναι ἀπολύτως ἀναγκαία. Προκειμένου περὶ τῶν πυροβόλων τῶν 7.5, νομίζω ὅτι θὰ ἦτο δυνατόν, ἵνα ἡ Κυβέρνησις μεριμνήσῃ καὶ ἐπεκταθῇ τὸ μέτρον τῆς κατασκευῆς βλημάτων ἀσκήσεως καὶ διὰ τὰ ναυτικὰ πυροβόλα τῶν 7.6, καίτοι ἡ διαφορὰ εἶναι μικρά, διότι τὰ πυροβόλα τῶν ἀντιτορπιλλικῶν εἶναι καὶ πυροβόλα ἀμύνης τῶν θωρηκτῶν, εἶναι δὲ καὶ τοῦ αὐτοῦ διαμετρήματος μὲ τὰ πυροβόλα τοῦ στρατοῦ τῆς ξηρᾶς. Ἀφοῦ δὲ ἤδη προβαίνει εἰς τοιοῦτο διαμέτρημα, ὀρθότερον θὰ ἦτο νὰ ἐπεκταθῇ ἡ πρόνοια καὶ διὰ τὸ ναυτικόν. Ταῦτα ἐν γένει, ἐν σχέσει πρὸς τὸ ζήτημα. Παρατηρήσεις προσέτι ἔχω νὰ κάμω ἐπὶ τῶν ἄρθρων τῆς συμβάσεως. Νομίζω ὅτι θὰ ἦτο ὀρθόν, ἵνα ἀντὶ ὡς ἔχει διατυπωθῆ τὸ νομοσχέδιον, ἐν ᾧ ὑπάρχει ἓν ἄρθρον καὶ παραρτηματικῶς οἱ ὅροι τῆς συμβάσεως, θὰ ἦτο ὀρθότερον, ἵνα ἐν τῷ νομοσχεδίῳ διατυπωθῶσιν αἱ ἐξουσίαι αἱ παρεχόμεναι εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, ἵνα ἐπὶ τῇ βάσει τούτων συνάψῃ συμβάσεις· διότι, ἀφοῦ ἐθήκαμεν σήμερον παράρτημα εἰς τὸ νομοσχέδιον ἓν ὁλόκληρον σχέδιον συμβάσεως, τὸ ὁποῖον ἔχει διατάξεις, ἐν τέλει ἐπὶ τῶν ἄρθρων 21 καὶ 22, ὑπάρχουσι διατάξεις, αἱ ὁποῖαι, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν θὰ ἀναγνωρίσῃ ὅτι δὲν ἦτο ὀρθὸν νὰ τεθῶσιν ἐν νόμῳ, π. χ. τὸ ἄρθρον 22 λέγει, ὅτι «διὰ τὰ ὑπερβάλλοντα τέλη χαρτοσήμου ἐκ δραχ. 29.520, ἐξεδόθη τὸ ὑπ’ ἀριθ. — κενὸν — τῆς — κενὸν — ἴσου ποσοῦ γραμμάτιον κλπ.».

§111ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἐλλείπει ὁ ἀριθμός.

§112Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἀλλ’ αὐτὸ δὲν εἶναι διάταξις νόμου· εἶναι διάταξις συμβολαίου. Ὀρθὸν θὰ ἦτο νὰ ἀκολουθηθῇ μία ἄλλη διαδικασία ἢ νὰ ὑπογραφῇ ἡ σύμβασις καὶ νὰ ζητηθῇ παρὰ τῆς Βουλῆς ἡ κύρωσις τῆς συμβάσεως, — καὶ ἡ Βουλὴ δύναται, ἂν θέλει, νὰ ὑποβάλῃ τὰς παρατηρήσεις καὶ νὰ ζητήσῃ νὰ ἐπιτύχῃ διὰ τῆς Κυβερνήσεως τὴν τροποποίησιν τῶν ὅρων τῆς συμβάσεως, — ἢ νὰ τεθῶσιν ὑπὸ τῆς Βουλῆς διὰ νόμου αἱ βάσεις τῆς συμβάσεως, καὶ ἐπὶ τῶν βάσεων τούτων νὰ προβῇ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν συνομολόγησιν τῆς συμβάσεως. Ταῦτα διὰ τὸ μηχανικὸν μέρος. Διὰ τὸ οὐσιαστικόν, νομίζω, ὅτι εἶναι ἀνάγκη ὡρισμένων διασαφήσεων. Διὰ τοῦ ἄρθρου 3 ὁρίζεται, ὅτι ἡ ἐτησία παραγωγή 20.000 βλημάτων, εἶναι ὑποχρεωτικὴ καὶ διὰ τὴν ἑταιρίαν καὶ διὰ τὸ Ὑπουργεῖον. Ἡ ἑταιρία ὅμως, ἂν τὸ Ὑπουργεῖον ἀπαιτήσῃ ὑπὸ τὰς ἐν τῷ ἄρθρῳ διατυπώσεις, εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ αὐξήσῃ τὸν ἀριθμὸν τῆς ἐτησίας παραγωγῆς μέχρι διπλασιασμοῦ τοῦ ὑποχρεωτικοῦ ὁρίου, ἤτοι μέχρι 40.000 βλημάτων. Ἴσως θὰ εἶναι καλόν νὰ τεθῇ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις πέρα τοῦ ἀριθμοῦ τούτου τῶν 40.000 θὰ εἶναι ἐλευθέρα νὰ παραγγείλῃ καὶ εἰς οἱονδήποτε ἄλλο ἂν ἤθελε κατάστημα ἐγκρίνῃ, ἐὰν αἱ ἀνάγκαι εἶναι μείζονες. Νομίζω, ὅτι ἐξάγεται ἐκ τῆς συμβάσεως τοῦτο, νομίζω ὅμως ὅτι καλλίτερον εἶναι νὰ τεθῇ σαφῶς ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον ἔχει πλήρη ἐλευθερίαν ἐνεργείας διὰ τὴν παραγγελίαν τοῦ ἐπὶ πλέον ἀριθμοῦ. Διασάφησιν ζητῶ, ἡ ἔννοια ὑπάρχει. Ἐπίσης εἰς τὸ ἄρθρον 10 τῆς ἰδίας συμβάσεως ὁρίζεται, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον ὑποχρεοῦται νὰ θέσῃ εἰς τὴν διάθεσιν τῆς ἑταιρίας ἀνάλογον ἔκτασιν οἰκοπέδου, ἰδιοκτησίας τοῦ Δημοσίου, διὰ τὸν ἐν αὐτῷ καταρτισμὸν πολυγώνου χρησιμοποιηθησομένου ὡς πεδίου βολῆς. Νομίζω ὅτι εἶναι ἀνάγκη νέας διασαφήσεως, ἐν σχέσει πρὸς τὰ δικαιώματα τὰ ὁποῖα κτᾶται ἡ ἑταιρία ἐπὶ τοῦ οἰκοπέδου καὶ τοῦ πολυγώνου, διότι ἐνῷ ἐν τῷ αʹ ἐδαφίῳ λέγεται ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον ὑποχρεοῦται νὰ θέσῃ εἰς τὴν διάθεσιν τῆς ἑταιρίας οἰκόπεδον διὰ τὸν ἐν αὐτῷ καταρτισμὸν ὑπὸ τῆς ἑταιρίας πολυγώνου ἢ αὐτὸ τοῦτο τὸ ὑπὸ τῆς ὑπηρεσίας χρησιμοποιούμενον πολύγωνον βολῆς τοῦ Δημοσίου, ἐν τῷ ὁποίῳ νὰ ἐκτελῶνται αἱ δοκιμαὶ βολῆς, ἐν τῷ βʹ ἐδαφίῳ ὑπάρχει διάταξις ἡ ὁποία μὲ ἐμβάλλει εἰς ὑπόνοιαν ὅτι ἡ ἔννοια τοῦ αʹ ἐδαφίου εἶναι ἀντίθετος· δηλ. «ἐν περιπτώσει καθ’ ἣν χορηγηθῇ γήπεδον τοῦ Δημοσίου διὰ τὸν ὑπὸ τῆς ἑταιρίας καταρτισμὸν ἐν αὐτῷ πολυγώνου βολῆς, τοῦτο θὰ ἀνήκῃ εἰς τὸ Δημόσιον καὶ θὰ δύναται νὰ χρησιμοποιῆται καὶ ὑπὸ τῆς στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας ὁσάκις ἤθελε παραστῆ τοιαύτη ἀνάγκη». Ὀρθότερον θὰ ἦτο νὰ μὴ ὑπῆρχέ τι τὸ ἀσαφές, ὥστε νὰ εἶναι σαφὲς ὅτι ἡ ἑταιρία θὰ ἔχῃ τὴν χρῆσιν καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τῆς συμβάσεως καὶ ὅτι ἡ ἰδιοκτησία τοῦ Δημοσίου θὰ παραμένῃ ἄθικτος. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἄρθρον 12ον καὶ 14ον, νομίζω ὅτι εἶναι ἀναγκαῖαι αἱ ἑξῆς οὐσιαστικαὶ παρατηρήσεις. Ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις τοῦ νομοσχεδίου ποιεῖται σύγκρισιν τῶν τιμῶν ἃς τὸ συμβαλλόμενον καλυκοποιεῖον ζητεῖ, πρὸς τὰς τιμὰς τὰς εὐρωπαϊκὰς καὶ συμπεραίνει ὅτι αἱ ἐπιτυγχανόμεναι τιμαὶ παρὰ τῇ συμβαλλομένῃ ἑταιρίᾳ εἶναι μικρότεραι. Νομίζω ὅτι οἱ ὑπολογισμοὶ οὗτοι οὐδεμίαν ἔχουσι σχέσιν, διότι τὰ ὑπὸ τῶν ξένων ἐργοστασίων παρεχόμενα βλήματα βαρύνονται διὰ τῶν ἐξόδων τῆς μεταφορᾶς. Καὶ ναὶ μὲν μέρη τινὰ τοῦ ὅλου βλήματος τοῦ κατασκευασθησομένου ἐνταῦθα θὰ ἔλθωσιν ἔξωθεν, καὶ ἑπομένως θὰ ἐπιβαρυνθῶσι κατά τι καὶ συνεπῶς αἱ δαπάναι θὰ εἶναι ὀλιγώτεραι, ἀλλὰ νομίζω ὅτι, ἐφ’ ὅσον ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις ἐπαγγέλλεται ὅτι οἱ ὅροι τῆς συμβάσεως εἶναι μᾶλλον ἐπωφελεῖς διὰ τὸ Δημόσιον τῶν περιλαμβανομένων εἰς ἄλλας συμβάσεις ὁμοίας φύσεως, θὰ ἠδύνατό τις νὰ ἀξιώσῃ νὰ εἶναι τοὐλάχιστον ὅμοιοι πρὸς ἐκείνους τοὺς ὁποίους ἐπέτυχε τὸ Δημόσιον εἰς ἄλλας ὁμοίας συμβάσεις.

§113ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Νομίζετε ὅτι αἱ τιμαὶ εἶναι μεγάλαι;

§114Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὄχι· δὲν λέγω τοιοῦτό τι. Δὲν φρονῶ ὅμως ὅτι αἱ τιμαὶ εἶναι καλλίτεραι τῶν μετὰ τῶν ξένων ἐργοστασίων ἐπιτυγχανομένων, ἀλλὰ φρονῶ ὅτι ὅσαι καὶ ἂν εἶναι αἱ τιμαὶ πρέπει νὰ προτιμηθῇ ἡ σύμβασις αὐτὴ καὶ ἡ ἀνάθεσις τῆς κατασκευῆς εἰς τὴν Ἑλληνικὴν ἑταιρίαν.

§115ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Καὶ ἀνώτεραι ἐὰν ἦσαν, ἀφοῦ ἐδημιουργήσαμεν βιομηχανίαν μὲ 70% εἰς βάρος τοῦ λαοῦ, νομίζω ὅτι ἔπρεπε νὰ προτιμηθῇ ἡ ἑταιρία αὕτη.

§116Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Βεβαίως, ἀλλ’ ὑπάρχουσι δύο διαφοραί, αἱ ὁποῖαι νομίζω ὅτι εἶναι μία προσθήκη εἰς τὴν τιμήν. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις θέλῃ νὰ τὰς προσθέσῃ διὰ νὰ δώσῃ μίαν τιμὴν ἀνωτέραν, τοῦτο εἶναι ζήτημα τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Βουλῆς. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ τούτου. Κάμνω τὴν παρατήρησιν ὅτι τὸ Δημόσιον ἐπιβαρύνεται μὲ τὸ ἥμισυ τῆς ἀξίας τῶν δοκιμῶν βολῆς καὶ τοῦ χάριν τῶν δοκιμῶν διατεθησομένου ὑλικοῦ.

§117ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἔχομεν ἕτερα ἀνταλλάγματα.

§118Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δεύτερον ἐπεθύμουν νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ εἰς τὸ ζήτημα τοῦ ἐγκιβωτισμοῦ, ὁ ὁποῖος εἰς πάσας τὰς προμηθείας τοῦ Δημοσίου περιλαμβάνεται εἰς τὴν τιμὴν τῶν βλημάτων. Αὐταὶ εἶναι αἱ παρατηρήσεις τὰς ὁποίας εἶχον νὰ ὑποβάλω. (Ψηφίζονται εἶτα εἰς πρώτην συζήτησιν τὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου καὶ τὸ σύνολον).

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ὀργανώσεως τῆς ὑπηρεσίας τῶν δασαρχείων καὶ τῶν δασικῶν ἐπιθεωρήσεων».

§120ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Αὐτὸ δι’ αὔριον κ. Πρόεδρε.

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διαδόσεως διὰ τοῦ τύπου δημοσιευμάτων ἐξυβριστικῶν ἡγεμόνος ἢ Ἀρχηγοῦ ἐμπολέμων Κρατῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ νόμου ͵ΓϠΟΙʹ περὶ δικηγόρων».

§122ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Καὶ αὐτὸ παρακαλῶ ν’ ἀναβληθῇ, ἀπουσιάζοντος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ.

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῶν ἀπὸ 21 καὶ 23 Ἰουλίου 1914 καὶ 5 Σεπτεμβρίου 1914 Β. Διαταγμάτων περὶ ἀναστολῆς τῆς ἀποδόσεως τῶν παρὰ ταῖς Τραπέζαις ἢ ἰδιώταις Τραπεζίταις ὑφισταμένων ἐν ὄψει καταθέσεων κλπ». (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον μόνον καὶ τὸ σύνολον). Αʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀπαγορεύσεως δικαιοπραξιῶν περὶ ἀκινήτων ἐν ταῖς νέαις Χώραις». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Αʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀναγραφῆς ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τοῦ ἔτους 1914 πιστώσεως δραχμῶν 25.000 ὑπὲρ τῶν ἐκ τῶν σεισμῶν κατὰ τὸ ἔτος 1911 παθόντων ἀπόρων κατοίκων τῶν χωρίων Λεχαινῶν, Βαρθολομιοῦ καὶ Καλυβίων Βαρθολομιοῦ». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἑρμηνείας τοῦ βʹ ἐδαφίου τοῦ ἄρθρου 11 τοῦ νόμου 240 ἔ. ἔ. καὶ καταργήσεως τοῦ ἄρθρου 4 τοῦ ͵ΓΤΣʹ νόμου τοῦ 1909». Ἄρθρον 1ον (ἀναγινώσκεται ὡς ἐτροπολογήθη).

§124Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Τὸ ἰδικόν σας νομοσχέδιον, κύριε Ὑπουργέ, ἦτο σαφές. Τώρα μὲ τὴν τροποποίησιν ἀναφέρεται εἰς ἄλλον νόμον. Διατί;

§125Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Λέγει τηρουμένων ἐν ἰσχύϊ τῶν λοιπῶν περιορισμῶν, δηλαδὴ τῆς ἐντοπιότητος, ὅτι προτιμῶνται οἱ ἐντόπιοι κλπ.

§126Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ τεθῇ.

§127Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Τὸ ἐζήτησαν ὡς ἐκ περισσοῦ. Τὸ περιττὸν δὲν βλάπτει.

§128Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Ἐδῶ βλάπτει. Τὸ συμβούλιον ἔχει τὰ δικαιώματα, τὰ ὁποῖα εἶχε τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον· κατὰ τὰ λοιπὰ διατηρεῖται ὁ νόμος. Τὸ ἄρθρον 2....

§129Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Διαγράφεται· συνεπῶς διαγράφεται καὶ ἀπὸ τὴν ἐπιγραφὴν τοῦ νόμου.

§130Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Θὰ ἐρωτήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας· πρὶν ἢ ὑποβάλῃ τὸ νομοσχέδιον, εἶχε κάμει ἔγγραφον καὶ τί ἀπήντησεν αὐτῷ τὸ νομικὸν συμβούλιον περὶ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου;

§131Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἐπερωτήθην περὶ αὐτοῦ καὶ εἶπον ὅτι ἐδιχάσθησαν αἱ γνῶμαι καὶ διὰ τοῦτο ἐγένετο τὸ νομοσχέδιον περὶ τοῦ ποία τις εἶναι ἡ ὀρθὴ ἑρμηνεία. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον καὶ τὸ σύνολον ἀναβάλλεται).

§132ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τῆς προτάσεως νόμου «περὶ ἱδρύσεως καὶ ὀργανισμοῦ διαρκοῦς καλλιτεχνικῆς ἐκθέσεως ἐν Ἀθήναις. (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Ὑπάρχει πρότασις παρὰ πλειόνων τῶν δέκα Βουλευτῶν, ὅπως προταχθῇ τὸ ὑπ’ ἀριθ. 98 τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως. Ὑπάρχει ἀντίρρησις; (Οὐδεὶς ἀπαντᾷ). Ἡ πρότασις νόμου προτάσσεται. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τῆς προτάσεως νόμου «περὶ μεταρρυθμίσεως τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ νόμου 296 τοῦ 1914».

§133Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Εἰς τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἐγένετο νόμος, δι’ οὗ τὸ Πρωτοδικεῖον Κεφαλληνίας ὑπάγεται εἰς τὸ Ἐφετεῖον τῶν Πατρῶν, ἐτέθη ὡς χρονικὸν ὅριον ἐνάρξεως ἡ 1 Σεπτεμβρίου, διότι καθ’ ὃν χρόνον συνετάχθη τὸ νομοσχέδιον ἀπεβλέπομεν εἰς τὸν Σεπτέμβριον, διότι εἶναι ἡ καλλιτέρα ἐποχή. Ἐπειδὴ ὅμως ἐβράδυνε νὰ ψηφισθῇ ὁ νόμος, οἱ κ. κ. Βουλευταὶ ὑπέβαλον τροπολογίαν, ὅπως ἐφαρμοσθῇ ὁ νόμος οὗτος ἀπὸ 1 Νοεμβρίου. Ἐγὼ δέχομαι τὴν πρότασιν μὲ τὴν τροπολογίαν νὰ ἀρχίσῃ ἀπὸ 1 Ἰανουαρίου. (Ψηφίζεται ἡ ἀρχή).

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κανονισμοῦ προσόντων προαγωγῆς ἀνθυποπλοιάρχων τοῦ Β. Ναυτικοῦ».

§135Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Ὑποβάλλεται τροπολογία ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου κατὰ τὴν ὁποίαν (ἀναγινώσκει)· «Οἱ προαχθησόμενοι ἀνθυποπλοίαρχοι, ἐφ’ ὅσον δὲν ὑπέστησαν τὴν ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ νόμου ͵ΓϠϞΑʹ προβλεπομένην ἐκπαίδευσιν, ὑποχρεοῦνται νὰ ὑποστῶσι ταύτην εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ὑποπλοιάρχου. Τῆς ὑποχρεώσεως ταύτης ἐξαιροῦνται οἱ πτυχιοῦχοι ἀξιωματικοὶ ἀεροπόροι. Οἱ δὲ τῶν λοιπῶν κλάδων ἐξομοιούμενοι πρὸς ἀνθυποπλοιάρχους προάγονται κατόπιν γνωμοδοτήσεως τοῦ Ἀνωτέρου Ναυτικοῦ Συμβουλίου, μὴ ὑποχρεωτικῆς ὅμως διὰ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν, ἐὰν κέκτηνται τὴν αὐτὴν συνολικὴν ὑπηρεσίαν ἀξιωματικοῦ ἐν ξηρᾷ ἢ ἐν θαλάσσῃ».

§136Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν εἰς τὴν τροπολογίαν αὐτοῦ νὰ διασαφηνίσῃ ὅτι ἡ ἐκπαίδευσις τῆς σχολῆς τοῦ Πυροβολικοῦ, ἡ ὁποία θὰ γίνῃ ἐν τῷ βαθμῷ τοῦ ὑποπλοιάρχου, δὲν θὰ συμψηφισθῇ πρὸς τὴν ἐκπαίδευσιν τοῦ ὑποπλοιάρχου.

§137Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. Ὄχι, ἐντελῶς.

§138ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γίνεται δήλωσις εἰς τὰ πρακτικά. Ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Ἀθ. Τ. Μπασιᾶ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν ταύτην παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Ἐπίσης ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Α. Χρηστοπούλου. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν ταύτην παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον μόνον, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Τὸ σύνολον ἀναβάλλεται. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προσθέτου ἀτμοπλοϊκῆς συμβάσεως μεταξὺ τῆς γενικῆς Διευθύνσεως τῶν Ταχυδρομείων καὶ Τηλεγράφων καὶ τῆς Ἑλληνικῆς ἀτμοπλοΐας «Γ. Δ. Πορτόλου καὶ Ι. Α. Μαρκέτου». (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον μόνον ὡς καὶ τὸ σύνολον αὐτοῦ). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως Ἀτμοπλοϊκῆς συμβάσεως μεταξὺ τῆς γενικῆς Διευθύνσεως τῶν Ταχυδρομείων καὶ τῶν Τηλεγράφων, καὶ τῆς ἐν Πειραιεῖ ἑδρευούσης Ἑλληνικῆς Ἀτμοπλοΐας «Τζὼν–Μὰκ–Δούαλλ». (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον μόνον ὡς καὶ τὸ σύνολον αὐτοῦ). Αʹ Συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως προσθέτου Ἀτμοπλοϊκῆς συμβάσεως μεταξὺ τῆς Γενικῆς Διευθύνσεως τῶν Ταχυδρομείων καὶ τῶν Τηλεγράφων καὶ τῆς ἐν Βουκουρεστίῳ ἑδρευούσης «Ρωμουνικῆς Ἀτμοπλοΐας». (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον μόνον ὡς καὶ τὸ σύνολον αὐτοῦ). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 26 Αὐγούστου ἐ. ἔ. Β. Διατάγματος περὶ ἱδρύσεως διδασκαλείων ἑκατέρου τῶν φύλων πρὸς μόρφωσιν διδασκάλων τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως». Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§139Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Ἤθελον ἐπιστήσει τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς Παιδείας εἰς τὸ ἑξῆς ζήτημα. Καθιεροῦται διὰ τὰ Διδασκαλεῖα ἡ τριετὴς φοίτησις. Βεβαίως δὲν εἶναι καιρὸς συζητήσεως, ἀφοῦ ἐκ τῶν γνωστῶν περιστάσεων προσεκλήθη τὸ Β. νομοθετικὸν Διάταγμα, περὶ τῆς ἐπαρκείας ἢ μὴ τοῦ χρόνου τούτου. Ἀλλ’ ἤθελον νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τοῦ ἑξῆς. Οἱ μαθηταὶ τοῦ ἤδη Μαρασλείου Διδασκαλείου εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ διανύσωσι τετραετῆ φοίτησιν. Ἐπέρχεται λοιπὸν μία προφανὴς ἀνισότης μεταξὺ αὐτῶν, οἵτινες θὰ ἐξέλθωσι μετὰ τετραετῆ φοίτησιν, καὶ τῶν ἄλλων οἱ ὁποῖοι μετὰ τριετῆ θὰ ἐξέλθωσιν ἐπίσης ἐκ τῶν νέων Διδασκαλείων. Ἤθελον συστήσει εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ εὕρῃ λύσιν τινά, ὥστε νὰ λείψῃ πᾶν παράπονον ἐκ μέρους τῶν ἤδη μαθητῶν τοῦ Μαρασλείου διδασκαλείου, διότι νομίζω ὅτι θὰ εἶναι εὔλογον τὸ παράπονον αὐτῶν ἰσχυριζομένων ὅτι αὐτοὶ ἐπὶ τέλους ὑπεχρεώθησαν εἰς τετραετῆ φοίτησιν. Δι’ αὐτὸ θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἐξετάσῃ τὸ ζήτημα τοῦτο.

§140Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Θὰ τὸ ἐξετάσω.

§141Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Ἔχω δὲ καὶ ἄλλην τινὰ τροπολογίαν. Ὁρίζει τὸ νομοσχέδιον ἢ μᾶλλον τὸ Β. Διάταγμα ὅτι εἰς τὰ διδασκαλεῖα ἀμφοτέρων τῶν φύλων διορίζονται διδάσκαλοι καὶ ὄχι καθηγηταὶ τῆς μουσικῆς. Ἀφοῦ ἅπαξ ἐλάβομεν τὴν ἀρχὴν νὰ θεωρήσωμεν καὶ τὴν μουσικὴν ὡς ἓν ἐκ τῶν πρώτων μαθημάτων, ὅπως πράγματι εἶναι, νομίζω ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ παρίδωμεν τὸ ἑξῆς. Πρὸς ἀπόκτησιν διπλώματος τῆς μουσικῆς ἀπαιτοῦνται μακραὶ σπουδαί, σχεδὸν ἐννεαετεῖς. Λοιπὸν εἶναι μία ὑποβίβασις ἐν τῇ ἀντιλήψει τῆς χρησιμότητος καὶ τῆς ἀξίας τοῦ μαθήματος τούτου ὁ καθορισμὸς διὰ τοῦ Β. Διατάγματος θέσεως διδασκάλου, ἐνῷ δι’ ἄλλα μαθήματα, πρὸς ἐκμάθησιν τῶν ὁποίων δὲν ἀπαιτεῖται τόσος χρόνος, καθορίζεται θέσις καθηγητοῦ. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν καὶ ἐπὶ τούτου νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν του, ὥστε κατὰ τὴν συζήτησιν νὰ ἔχωμεν τὴν γνώμην του.

§142Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Μάλιστα.

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 2 καὶ 3). Ἄρθρον 4 (ἀναγινώσκεται).

§144Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, διαφωνῶ πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας εἰσηγούμενον τὸ ἄρθρον 4 τοῦ νομοσχεδίου, δι’ οὗ ζητεῖ ὅπως ἐκ τοῦ ἐδαφίου ιʹ τοῦ ἄρθρου 7 τοῦ νομοθετικοῦ Β. Διατάγματος ἀπαλειφθῶσιν αἱ λέξεις «ἐν Ἀθήναις λειτουργούντων». Τὸ ἐδάφιον τοῦτο ἔχει ὡς ἑξῆς. «Ἡ διεύθυνσις τῶν ἐν Ἀθήναις λειτουργούντων διδασκαλείων ἀρρένων καὶ θηλέων δύναται νὰ ἀνατίθηται προσωρινῶς εἰς ἐκπαιδευτικὸν συμβούλιον διὰ πράξεως τοῦ Ὑπουργοῦ, μετὰ γνωμοδότησιν τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου». Ἤδη προτείνεται ὅπως τὸ αὐτὸ μέτρον τῆς ἀποσπάσεως συμβούλου ἐκπαιδευτικοῦ εἰς τὴν θέσιν διευθυντοῦ διδασκαλείου ἐπεκταθῇ καὶ εἰς τὰ ἄλλα διδασκαλεῖα ἐκτὸς τῶν Ἀθηνῶν. Νομίζω ὅτι τὸ μέτρον τοῦτο εἶναι κατ’ ἀρχὴν οὐχὶ ὀρθόν. Ὁ ὀργανικὸς νόμος περὶ ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου, ῥητῶς ἀπηγόρευσεν εἰς τοὺς ἐκπαιδευτικοὺς συμβούλους νὰ δέχωνται ἢ νὰ διορίζωνται εἰς ἄλλην δημοσίαν θέσιν, ἡ βάσις δέ, ἡ ὁποία ὑπηγόρευσε τὴν διάταξιν αὐτὴν τὴν ἀπαγορευτικήν, ἦτο ὀρθή, ἦτο στοιχειώδης, ἦτο θεμελιώδης, ὅτι τὸ ἐκπαιδευτικὸν Συμβούλιον ἀσκεῖ καθήκοντα ἐλέγχου ἐπὶ πάντων τῶν λειτουργῶν τῆς Μέσης καὶ τῆς κατωτέρας ἐκπαιδεύσεως· ἑπομένως δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ τελῶσιν ὡς λειτουργοί, ἤτοι ὡς ἐλεγχόμενοι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι εἶναι τεταγμένοι νὰ ὦσιν ἐλεγκταὶ τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως. Τὸ νομοσχέδιον καὶ τὰ νομοθετικὰ Β. Διατάγματα προφανῶς θὰ ἀποβλέπωσιν εἰς τὴν πλήρωσιν μιᾶς προσωρινῆς, ἴσως, ἀνάγκης, ἀλλὰ νομίζω ὅτι ἡ προσωρινὴ αὐτὴ ἀνάγκη θὰ ἠδύνατο νὰ ἱκανοποιηθῇ διὰ τοῦ διορισμοῦ, εἴτε προσωρινοῦ διευθυντοῦ εἴτε διὰ τοῦ διορισμοῦ ὁριστικοῦ διευθυντοῦ τῶν διδασκαλείων. Λέγω δὲ τοῦτο, διότι ἀσχέτως πρὸς τὴν ἀτοπίαν, ἡ ὁποία ὑπάρχει εἰς τὸ νὰ εἶναί τις διωρισμένος συγχρόνως εἰς θέσιν ἐλεγχομένου, ἐνῷ εἶναι ἐλεγκτής, ὑπάρχει καί τι ἄλλο ἄτοπον ὅτι καταστρέφεται ἡ σύνθεσις τρόπον τινὰ τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβουλίου. Νομίζω ὅτι τὰ ἄτοπα ταῦτα θὰ ἔπρεπε νὰ πείσωσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, ὅπως, εἴτε προβῇ εἰς τὴν ὁριστικὴν εἴτε εἰς τὴν προσωρινὴν ἀνάθεσιν τῆς διευθύνσεως τῶν συνιστωμένων διδασκαλείων εἰς ἕτερα πρόσωπα καὶ ὄχι εἰς ἐποπτικοὺς Συμβούλους. Τὸ νομοσχέδιον εἶναι εἰς αʹ ἀνάγνωσιν καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς δύναται νὰ μελετήσῃ ἐν τῷ μεταξὺ τὰς σκέψεις μου.

§145Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ἤθελον νὰ ἀπευθύνω μίαν παράκλησιν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργόν. Ὁρίζει τὴν ἡλικίαν ἀπὸ 15– 20 ἐτῶν, ἀλλ’ εἰς ἡλικίαν εἴκοσιν ἐτῶν εἶναι στρατεύσιμοι καὶ ἑπομένως οὐδεὶς ἄγων τὴν ἡλικίαν αὐτὴν εἶναι δυνατὸν νὰ εἰσέλθῃ. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ αὐξήσῃ τὴν ἡλικίαν.

§146Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ὀρθὴ ἡ παρατήρησίς σας· θὰ ἔχω αὐτὴν ὑπ’ ὄψει μου. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 4ον καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου).

§147ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀπαλλαγῆς ταχυδρομικῶν καὶ τηλεγραφικῶν τελῶν τῶν παρὰ τῆς ἐπιτροπείας ὑπὲρ τῆς κατασκευῆς τῆς ναυαρχίδος «Κωνσταντῖνος Βασιλεὺς» διαβιβαζομένων πρὸς τὸ Κράτος ἐπιταγῶν, ἐντύπων καὶ τηλεγραφημάτων». (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον μόνον καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τῶν παραγράφων 2, 5 καὶ 6 τοῦ ἄρθρου 8ου τοῦ νόμου ͵ΒΨΞΗʹ περὶ ταχυδρομικῶν ἐπιταγῶν».

§148Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἐπιφέρω τροπολογίας τινάς, ἐν σχέσει πρὸς τὰ λεχθέντα πρὸ τινων ἡμερῶν. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον μόνον, ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου).

§149ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συγκροτήσεως τῆς λιμενικῆς ἐπιτροπῆς Κατακώλου καὶ συνομολογήσεως δανείου». (Ψηφίζονται τὰ ἄρθρα καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐπιστολῶν καὶ κυτίων μετὰ δεδηλωμένης ἀξίας».

§150Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ ἔκαμα σχετικὰς τροπολογίας, λαβὼν ὑπ’ ὄψιν τὰς παρατηρήσεις τῆς ἐπιτροπῆς. Θὰ τυπωθῇ καὶ θὰ διανεμηθῇ τροπολογούμενον κατὰ τὴν βʹ συζήτησιν. (Ψηφίζονται τὰ ἄρθρα καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου).

§151ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ παρακαλέσω, ἂν συναινεῖ ἡ Βουλή, νὰ προταχθῶσιν ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει τέσσαρα νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα θὰ εἶναι καὶ τὰ μόνα ἀπόψε ψηφισθησόμενα, τὸ 70ον, 77ον, 80ον καὶ τὸ 86ον.

§152ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν· δέχεται τὴν πρότασιν τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ;

§153ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα. (Γίνονται δεκτά εἰς αʹ κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον συζήτησιν τὰ νομοσχέδια· 1) «περὶ παύσεως πληρωμῆς ἀποζημιώσεως εἰς τοὺς ἀποσπωμένους εἰς τὰς ὑπηρεσίας τῶν νέων Χωρῶν δημοσίους πολιτικοὺς ὑπαλλήλους ἐν γένει» καὶ 2) «περὶ περιθάλψεως τῶν συνεπείᾳ τοῦ πολέμου στερηθέντων τῶν ἑδρῶν των Ἐπισκόπων»).

§154ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προσωρινῆς χρήσεως διδακτικῶν βιβλίων ἐν τοῖς δημοτικοῖς σχολείοις».

§155Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Γεννᾶται ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἓν ζήτημα περὶ τῶν δικαιωμάτων τῶν συγγραφέων εἰς τοὺς ὁποίους ἀνήκουσι τὰ βιβλία, διότι αὐτὰ τὰ βιβλία, κατὰ τὸ ἄρθρον 4 τοῦ ͵ΓΣΑʹ νόμου, παρελθούσης τῆς τετραετίας παύουσι νὰ εἶναι κτῆμα τοῦ Δημοσίου· παραμένουσι κτῆμα τῶν συγγραφέων, οἱ ὁποῖοι πρέπει νὰ προστατευθῶσι. Πρόκειται ζήτημα μεταξὺ συγγραφέων καὶ ἐκδοτῶν.

§156Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ὁ νόμος λέγει «ἐπιτρέπει τὴν χρῆσιν αὐτῶν τῶν βιβλίων· οὐδὲν δίδει δικαίωμα εἰς τοὺς ἐκδότας. Ἡ ἔρις μεταξὺ συγγραφέων καὶ ἐκδοτῶν θὰ λυθῇ μεταξύ των.

§157Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Φρονῶ ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ διασάφησίς τις. Πρέπει νὰ προστατευθῶσιν οἱ συγγραφεῖς.

§158ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν χρειάζεται.

§159Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Γνωστοῦ ὄντος ὅτι ἡ ἐκτύπωσις τῶν νέων βιβλίων, διὰ τὰ ὁποῖα τὸ Κράτος ἔδωκεν εἰς τὸν συγγραφέα 50 χιλ. δραχμῶν, προέρχεται ἐξ ὑπαιτιότητος καὶ ὡς ὑπεστηρίχθη ἐκ συμπαιγνίας τοῦ ἀναλαβόντος τὴν ἐκτύπωσιν τῶν βιβλίων μὲ τὸν ἐργολάβον τῆς ἐκτυπώσεως τῶν βιβλίων τῆς τελευταίας τετραετίας, νομίζω ὅτι εἶναι ἀπαραίτητον καθῆκον τῆς Πολιτείας νὰ ἀποκλείσῃ τὰ βιβλία τῆς τελευταίας τετραετίας. Ἀλλὰ πρὶν ἢ λάβῃ τὸ μέτρον τὸ ὁποῖον προτείνει, νὰ ἐξετασθῇ ἂν εἶναι δυνατὸν εἰς βραχὺ χρονικὸν διάστημα νὰ ἐκτυπώσῃ ἐκεῖνα τὰ βιβλία.

§160ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τὸ ἐζήτησα ἀλλὰ δυστυχῶς δὲν προφθάνομεν ἐντὸς τῶν ὁριζομένων ἡμερῶν. Ἐγὼ καὶ ἕνα ἥμισυ μῆνα θὰ ἐδεχόμην, ἀλλὰ δυστυχῶς οὔτε ἕως τότε δυνάμεθα νὰ τὰ ἔχωμεν, διότι ὁ μόνος ὁ ὁποῖος ἔχει χάρτην εἶναι ὁ ἴδιος ὁ ἐργολάβος.

§161Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Νὰ κηρυχθῇ ἔκπτωτος ὁ ὑπαίτιος.

§162Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Σήμερον αὐτὸς δὲν εὑρίσκεται ἐκτὸς τῆς προθεσμίας τοῦ νόμου. Πρέπει νὰ παρέλθῃ ἡ προθεσμία, τὴν ὁποίαν τάσσει ὁ νόμος. Δυνάμεθα νὰ ὑποπτεύωμεν ὅτι αὐτὸς συνεβλήθη μὲ τὸν ἐκδότην, ἀλλ’ αὐτὴ εἶναι ὑπόνοια ἐπὶ τῆς ὁποίας δὲν δύναται νὰ στηριχθῇ τὸ Κράτος διὰ νὰ τὸν κηρύξῃ ἔκπτωτον. Ἀλλ’ ἐμποδίζομεν τὴν κερδοσκοπίαν ἐπιτρέποντες τὴν εἰσαγωγὴν τῶν ἐγκριθέντων βιβλίων τὰ ὁποῖα εἶναι ὑπερδιακόσια.

§163Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ὅσα εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶναι ὀρθά, ἀλλ’ ἀφοῦ ἡ Πολιτεία γνωρίζει ὅτι ὁ ἐργολάβος ἐν γνώσει τῆς ἀνικανότητός του καὶ τῆς ἐλλείψεως τῶν μέσων πρὸς ἐκτύπωσιν τῶν βιβλίων προέβη σκοπίμως διὰ νὰ χάσῃ τὴν ἐγγύησίν του ἐκ 12 χιλιάδων δραχμῶν, ἵνα ὁ ἔχων τὰ βιβλία τῆς παρελθούσης τετραετίας πωλήσῃ αὐτὰ καὶ κερδήσῃ πλείονα, βεβαίως ἔχει καθῆκον ἡ Πολιτεία νὰ μὴ γίνῃ θῦμα τῆς συμπαιγνίας. Ἡ Πολιτεία ἔχει τὰ μέσα νὰ ἐξακριβώσῃ ἂν ὁ ἀναλαβὼν τὴν ἐκτύπωσιν ἔχει πιεστήριον ἢ χάρτην καὶ ἂν ὄχι, τότε νὰ κηρύξῃ αὐτὸν ἔκπτωτον. Δὲν πρόκειται πλέον περὶ ἐκπαιδευτικοῦ ζητήματος. Εἶναι ζήτημα τῆς ἀξιοπρεπείας τῆς Πολιτείας, ἡ ὁποία γνωρίζει ἢ δύναται νὰ μάθῃ ὅτι αὐτὸ σκοπίμως ἐγένετο. Δὲν ἐφρόντισεν οὔτε περὶ τυπογραφείου οὔτε περὶ χάρτου, ἁπλούστατα διότι εἶχε μίαν προσφοράν. Θὰ ἀφήσῃ νὰ γίνῃ θῦμα;

§164Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Αὐτὸς περὶ τοῦ ὁποίου ὁμιλεῖτε, καὶ ὅστις πράγματι δὲν εἶναι τυπογράφος, αὐτὸς παρέδωκεν ἤδη τὰ βιβλία πρὸς ἐκτύπωσιν ἐντὸς τῆς τεταγμένης προθεσμίας καὶ ἤρξατο ἡ ἐκτύπωσις. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ γνωρίζῃ ἡ Πολιτεία τὴν παράβασιν τῶν ὅρων τοῦ νόμου. Τὸ ὅτι δὲν εἶναι τυπογράφος, δὲν διαφέρει τὴν Πολιτείαν ἀφοῦ ὁ νόμος δὲν ἀξιοῖ νὰ εἶναι τυπογράφος ὁ μειοδότης, ἀφοῦ ἀφῆκε νὰ εἶναι οἱουδήποτε ἐπαγγέλματος καὶ ἠρκέσθη εἰς τὸ νὰ κάμῃ μόνον οὗτος τὴν ἐκτύπωσιν; Λέγω δὲ εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι ἔχω ἕτοιμον νομοσχέδιον ἐντελῶς μεταρρυθμίζον τὰ τῶν διδακτικῶν βιβλίων τὸ ὁποῖον θὰ ὑποβάλω ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς. Ἐφ’ ὅσον ὅμως ἔχομεν κειμένους νόμους, δὲν δυνάμεθα νὰ πράξωμεν ἄλλως.

§165Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἐγὼ δὲν γνωρίζω τὸν ἄνδρα, ἀλλὰ ἐφ’ ὅσον ἡ Πολιτεία εἶναι βεβαία καὶ δύναται νὰ ἐξακριβώσῃ τοῦτο, νομίζω ὅτι ἔχει καθῆκον νὰ ἐπιτρέψῃ τὴν πώλησιν τῶν ἄλλων βιβλίων ἐπὶ ἕνα καὶ δύο καὶ τρεῖς μῆνας ἄνευ βιβλιοσήμου, καὶ νὰ προβῇ εἰς τὴν ἐκτύπωσιν τῶν νέων βιβλίων, τὰ ὁποῖα νὰ ἀντικατασταθῶσιν. Ἐὰν δὲν εἶναι δυνατὴ ἡ ἐκτύπωσις τῶν ἐγκριθέντων βιβλίων, τὰ ὁποῖα ὡς παιδαγωγικώτερα εἶναι εὐχῆς ἔργον νὰ εἰσαχθῶσι βραδύτερον διὰ νὰ μὴ σκοτίζηται ἡ σπουδάζουσα παιδικὴ ἡλικία μὲ κακὰ βιβλία, ἂς ὑποχρεωθῶσι διὰ τὴν ἀγορὰν τῶν βιβλίων καὶ ἂς ζημιωθῶσιν ὡς ἐκ τῆς καταστάσεως οἱ παῖδες οἱ σπουδάζοντες 20–30–40–50 λεπτὰ ἢ μίαν δραχμὴν καὶ μετὰ δύο μῆνας ἢ δύο καὶ ἡμίσεις θὰ ἀποκτήσωσι τὰ ἐγκριθέντα βιβλία. Ἀλλὰ κατὰ τὸ χρονικὸν αὐτὸ διάστημα δὲν πρέπει ἀπολύτως νὰ ἐπιτραπῇ ἡ πώλησις τῶν βιβλίων τῆς τελευταίας τετραετίας, διότι μόνον οὕτω πως ἡ Πολιτεία θὰ δείξῃ ὅτι δύναται νὰ πατάξῃ μίαν κακοήθειαν, διότι ἄλλως αὐτὸ θὰ ἐνισχύσῃ ὅλας τὰς τοιούτου εἴδους συμπαιγνίας ἐν τῷ μέλλοντι, ὥστε ἐκεῖ ὅπου ὁ νόμος σιωπᾷ ἢ εἶναι ἀνεπαρκὴς νὰ δολιεύωνται αὐτόν.

§166Γ. ΓΑΪΤΑΝΟΣ. Μοὶ δίδεται τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε, νὰ τὰ εἴπω ἐγὼ ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς;

§167ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐτελείωσεν ὁ προηγούμενος.

§168Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἐὰν ὁ κ. Συνάδελφος ἔχει ἀντίρρησιν εἰς τοῦτο, δέχομαι τὴν διακοπήν. Ἀλλ’ ἐγὼ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον νομίζω ὅτι ἔχει καθῆκον ἡ Πολιτεία νὰ κάμῃ πρὸς τήρησιν τῆς ἀξιοπρεπείας της καὶ τοῦ πραγματικοῦ Κράτους τοῦ νόμου, ὄχι τοῦ γράμματος τοῦ νόμου, εἶναι ὅτι δὲν πρέπει ὁ ὑπαίτιος τῆς συμπαιγνίας νὰ δυνηθῇ νὰ πωλήσῃ ἔστω καὶ ἓν βιβλίον. Νὰ ἀπαγορευθῇ τελείως ἡ πώλησις ἐπὶ ἕνα καὶ δύο μῆνας. Ἂς φωτισθῇ ἡ Ἑλληνικὴ κοινωνία μὲ τὰ βιβλία τοῦ τελευταίου ἐκδότου, διότι μετὰ 2–2½ μῆνας θὰ ἐκτυπωθῶσι τὰ νέα βιβλία καὶ οὕτω πως καὶ ἡ νεολαία θὰ ἀποκτήσῃ τὰ καλὰ βιβλία, διὰ νὰ ἐξακολουθήσῃ τὴν μάθησίν της, καὶ ὁ ὑπαίτιος τῆς συμπαιγνίας θὰ ἐννοήσῃ ὅτι θὰ χάσῃ τὰς 12000 δραχμ. τῆς ἐγγυήσεως καὶ δὲν θὰ κερδήσῃ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐπιδιώκει, διότι τοιαύτην ἰδέαν ἐσχημάτισεν ἡ Ἑλληνικὴ Πολιτεία.

§169Γ. ΣΤΡΑΤΟΥΛΗΣ. Ἤδη τὰ ἔχει κερδήσει!

§170Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἐπαναλαμβάνω ὅτι τὰ βιβλία ἐδόθησαν πρὸς ἐκτύπωσιν ἀργά.

§171Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Πότε ἔπρεπε νὰ γίνῃ ἡ δημοπρασία καὶ πότε ἐγένετο;

§172Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἔπρεπε νὰ γίνῃ κατὰ μῆνα Μάιον, μοὶ φαίνεται. Ἀλλ’ ἡ δημοπρασία ἐματαιώθη διότι ἓν μέλος τῶν ἐπιτροπῶν παρῃτήθη, ἡ ἐκλογὴ δὲ τῶν μελῶν τῶν ἐπιτροπῶν γίνεται ὑπὸ διαφόρων Σωματείων. Οἱ καθηγηταὶ τοῦ Πανεπιστημίου συνέρχονται καὶ ὑποδεικνύουσιν....

§173Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἡμεῖς δὲν ἀκούομεν τίποτε!

§174Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Αὐτὰς τὰς πληροφορίας παρακαλῶ νὰ δώσητε, διότι μέχρι τοῦδε δὲν στρεφόμεθα πέριξ τοῦ ζητήματος. Τί μᾶς κόπτει διὰ τὸν α ἐργολάβον ἢ δι’ ἄλλους;

§175Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἡ μέχρι τοῦδε συζήτησις δὲν ἀφεώρα ὅ τι ὁ κ. Βουλευτὴς Ἀρκαδίας ζητεῖ· δηλαδὴ διατί ἐβράδυνεν ἡ δημοπρασία, διότι εἰς τοῦτο ἐὰν ἤθελον ἐρωτηθῆ θὰ ἔδιδον τὰς ἑξῆς πληροφορίας. Τὰ πρακτικὰ τῆς ἐγκρίσεως τῶν διδακτικῶν βιβλίων, ὑπεβλήθησαν τὸ τελευταῖον δεκαήμερον τοῦ Μαΐου, ἄνευ δικαιολογητικῶν ἐκθέσεων. Ἐκ μέρους τῆς ἐπιτροπῆς προεβλήθη ἔνστασις ὑπὸ τῶν συγγραφέων, ὧν δὲν ἐνεκρίθησαν τὰ βιβλία, ὅτι δὲν δύναμαι νομίμως νὰ ἐγκρίνω τὰ βιβλία, διότι ἔχουσιν αὐτὰ καὶ αὐτὰ τὰ τυπικὰ σφάλματα. Ἐζήτησα νὰ ὑποβληθῶσιν ὁλόκληροι αἱ ἐκθέσεις, τὴν 8ην δὲ Αὐγούστου ἐδημοσιεύθη εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως ἡ ἔγκρισις τῶν πρακτικῶν τῆς ἐπιτροπῆς. Καὶ προεκηρύχθη πρὸς ἔκδοσιν δημοπρασία διὰ τὴν 19ην Σεπτεμβρίου ...

§176Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Τὴν 19ην Σεπτεμβρίου;

§177Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Μάλιστα. Ἐντὸς μηνὸς λέγει ὁ νόμος.

§178Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Τοῦ 1914;

§179Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Τὸν Αὔγουστον ἐγένετο ἡ ἔγκρισις τῶν βιβλίων, καὶ διὰ τὴν 19 Σεπτεμβρίου τοῦ ἰδίου ἔτους προεκηρύχθη ἡ δημοπρασία, ἥτις ἐματαιώθη, καὶ ἐγένετο πάλιν τὴν 24ην Σεπτεμβρίου.

§180Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἡ προθεσμία εἶναι διὰ πᾶν τυπογραφικὸν φύλλον;

§181Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Τοῦτο ὡρίσθη διὰ νεωτέρου νόμου τὸν ὁποῖον ἐψηφίσαμεν πρὸ ὀλίγων μηνῶν. Διὰ νὰ ἀναγκασθῇ ὁ ἐκδότης πρὸς ταχεῖαν ἔκδοσιν, ἐτάχθη προθεσμία πενθήμερος, ἀφ’ ἧς ἤθελε κοινοποιηθῆ ἡ ἔγκρισις δι’ ἕκαστον τυπογραφικὸν φύλλον. Ἐκοινοποιήθη ἡ ἔγκρισις εἰς τὸν Φανούριον, τελευταῖον μειοδότην, καὶ ἤρξατο οὗτος νὰ παρέχῃ ἀνὰ πενθήμερον ἕν τυπογραφικὸν φύλλον πρὸς διόρθωσιν, εἰς τὴν ἐπιτροπήν. Κατὰ τίνα τρόπον λοιπόν, θὰ κηρύξω αὐτὸν ἔκπτωτον χωρὶς νὰ παραβῶ τὰς διατάξεις τοῦ νόμου, καὶ κατὰ τίνα λογικὴν θὰ φθάσω εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι δὲν θὰ ἐκδώσῃ ταῦτα ἐντὸς τῆς προθεσμίας, ἀφοῦ αὕτη δὲν παρῆλθεν; Ἐὰν δὲν ἐκδώσῃ αὐτὰ ἐντὸς τῆς προθεσμίας, θὰ ὑποστῇ τὰς συνεπείας τοῦ ἰσχύοντος νόμου. Πρέπει νὰ διορθωθῇ ὁ νόμος. Πρέπει νὰ ληφθῶσιν αὐστηρὰ μέτρα διὰ τὸ μέλλον. Πρέπει νὰ ἐξασφαλισθῇ ἡ ἔκδοσις, ὡς πρέπει νὰ ληφθῶσι μέτρα καὶ διὰ τὴν ἔγκαιρον ἐνέργειαν τῆς δημοπρασίας. Ἐὰν ὅμως ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι συνέταξαν τὸν νόμον καὶ ἐψήφισαν αὐτόν, δὲν εἶχον τὴν πρόνοιαν αὐτήν, δὲν φρονῶ ὅτι πταίει οὔτε ὁ νῦν Ὑπουργὸς οὔτε κἄν οἱ ἐκδόται, οἱ ὁποῖοι ἔρχονται καὶ μειοδοτοῦσι ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ κειμένου νόμου.

§182ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἴσως νὰ ὑπάρχῃ εὐθύνη. Θὰ παρακαλέσω ὑμᾶς νὰ ἀναλάβητε αὐτήν. Ὁ νόμος ἐπιτρέπει ἐντὸς μηνὸς τὴν ἐνέργειαν τῆς δημοπρασίας· διατί ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου ἀφῆκε νὰ παρέλθῃ τὸ τέλος τοῦ μηνός; Ἐὰν εἶναι ὑπαίτιος ἡ ὑπηρεσία νὰ τιμωρηθῇ.

§183Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Βεβαίως ἐὰν ὑπάρχει βραδύτης τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου θὰ τιμωρήσω τὸν ὑπαίτιον τῶν ὑπαλλήλων, ἀλλ’ ἐξ ὅσων δεδομένων ἔχω δὲν φαίνεται εὐθύνη τις νὰ βαρύνῃ τὴν ὑπηρεσίαν.

§184Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ὅ γέγονε, γέγονε.

§185ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§186Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Μὴ σπεύδετε, παρακαλῶ. Ἔχω τὸν λόγον.

§187ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Ράλλης ἔχει τὸν λόγον.

§188Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Εἴτε διὰ τὸν ἕνα εἴτε διὰ τὸν ἄλλον λόγον, ἐπῆλθεν ἀργοπορία περὶ τὴν δημοπρασίαν, διὰ τῆς ὁποίας θὰ ἐξετελεῖτο ἡ διάταξις τοῦ ὑφισταμένου νόμου. Καὶ ἤκουσα πρὸ ὀλίγου ὅτι ζητεῖται σήμερον, ἂν καὶ ἡ δημοπρασία φαίνεται ὅτι συνετελέσθη τὴν 19ὴν Σεπτεμβρίου...

§189Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Τὴν 24ὴν Σεπτεμβρίου.

§190Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἤκουσα ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον ἐκ Λακωνίας Συνάδελφον τὴν 6 Σεπτεμβρίου. Εἶναι ἐντελῶς ἀδιάφορον. Τὸ ζήτημα δὲν εἶναι αὐτό. Τὸ κύριον ζήτημα τὸ ὁποῖον προκύπτει, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον βλέπω ἐδῶ, εἶναι ὅτι σήμερον οἱ μαθηταὶ καὶ οἱ γονεῖς τῶν μαθητῶν ὑποβάλλονται εἰς μίαν δαπάνην διὰ τὴν δημοτικὴν ἐκπαίδευσιν, ἡ ὁποία δαπάνη εἶναι ἀδικαιολόγητος, ἔστω καὶ ἂν εὕρωμεν αὐτόν, ὁ ὁποῖος φέρει τὴν εὐθύνην τῆς ἀργοπορίας περὶ τὴν διεξαγωγὴν τῆς δημοπρασίας. Ἀλλ’ ἐδῶ βλέπω ὅτι ἔχομεν μίαν διάταξιν, ἡ ὁποία εἶναι προσωρινὴ διάταξις. Πότε λήγει ἡ προθεσμία τῆς παραδόσεως τῶν νέων βιβλίων; Ὑποθέτω ὅτι θὰ λήξῃ κατὰ τὰς ὁριζομένας ἡμέρας, διὰ δέκα τυπογραφικὰ φύλλα. Ἄρα μετὰ 55 ἡμέρας οἱ γονεῖς καὶ οἱ μαθηταὶ εἶναι ἠναγκασμένοι νὰ ἐγκαταλίπωσι τὰ βιβλία, τὰ ὁποῖα ἤθελον ἀγοράσει, δυνάμει τοῦ νόμου, καὶ θὰ ἀγοράσωσι νέα. Ἀκριβῶς, ὁ ἀγὼν γίνεται πάντοτε, καὶ εἰς αὐτὸ ἀπέβλεψαν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐψήφισαν τὸν νόμον, εἰς τὸ νὰ καταστήσωσιν εὐωνοτέραν τὴν δημοτικὴν ἐκπαίδευσιν καὶ νὰ καταστείλωσι τὴν κερδοσκοπίαν, ὡς πρὸς τὰ βιβλία τὰ διδακτικά. Ἐδῶ πέρα ἐνθαρρύνομεν τὴν κερδοσκοπίαν ἐπὶ ζημίᾳ αὐτῆς τῆς στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως, διότι ἐπαναφέρομεν καὶ καθιστῶμεν, ἡμεῖς τοὐλάχιστον, προώρως τὴν χρῆσιν διὰ τὸ διδακτικὸν προσωπικὸν ἐκείνων τῶν βιβλίων, τὰ ὁποῖα κατεδικάσθησαν διὰ τῶν ἐπανειλημμένων νόμων τοῦ 1909 καὶ 1910. Ἐπαναφέρομεν τὰ βιβλία ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ ἐξοβελισθῶσι καὶ ἐπιβάλλομεν μίαν δαπάνην ἐκ τῆς ἀργοπορίας τῆς δημοπρασίας, εἴτε ἐξ ἀμελείας οἱασδήποτε εἴτε ἐκ τοῦ νόμου, μίαν δαπάνην πρὸς τὸν σκοπὸν νὰ καταστήσωσιν ἀτελεστέραν τὴν στοιχειώδη δημοτικὴν ἐκπαίδευσιν. Αὐτὸ εἶναι τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον γεννᾶται ἐκ τοῦ νομοσχεδίου καὶ ὄχι τὸ ζήτημα, ἐὰν ὁ ἐργολάβος θὰ ἐκτελέσῃ ἢ ὄχι τὴν ὑποχρέωσίν του. Ἀλλὰ πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπαναφέρωμεν εἰς τὴν ζωὴν βιβλία, τὰ ὁποῖα ἐχαρακτηρίσθησαν πάντοτε, ὡς ἀτελῆ, ὡς μὴ δυνάμενα νὰ προσδώσωσιν εἰς τοὺς παῖδας τὴν στοιχειώδη ἐκπαίδευσιν, νὰ τὰ ἐπαναφέρωμεν εἰς τὴν ἰσχὺν ἐπὶ ζημίᾳ καὶ τῶν μαθητῶν καὶ τῶν γονέων;

§191Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἡ παρατήρησις τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἀρκαδίας Βουλευτοῦ εἶναι λίαν σοβαρὰ καὶ μεγάλης ἀξίας. Ἡ Κυβέρνησις ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν τοῦτο, ὅτι εἶναι ἐνδεχόμενον οἱ γονεῖς τῶν μαθητῶν νὰ ὑποστῶσι διπλῆν δαπάνην· διὰ τοῦτο ἐτέθη ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ὅτι ἄνευ βιβλιοσήμου εἰσάγονται τὰ βιβλία, ὁρίζεται δὲ ἡ τιμή, 30 λεπτῶν διὰ τὴν πρώτην τάξιν, μέχρι μιᾶς δὲ δραχμῆς διὰ τὴν ἕκτην τάξιν. Διὰ τῆς προνοίας, δὲ νὰ εἰσαχθῶσι τὰ βιβλία κατ’ ἐκλογὴν τοῦ διδάσκοντος προσωπικοῦ, θὰ ἐπέλθῃ συναγωνισμὸς καὶ αἱ τιμαί, αἱ ὁποῖαι ἐπέρχονται, καθορισθεῖσαι δυνάμει τοῦ νόμου κατὰ τυπογραφικὸν φύλλον, θέλουσιν ἐκπέσει εἰς τὸ ἥμισυ, ἡ ζημία δὲ τοῦ γονέως θὰ εἶναι ἀσήμαντος, ἂν ἐν τῷ μέσῳ τοῦ ἔτους ἐκδοθῶσι τὰ νέα βιβλία καὶ ἀπαγορευθῇ ἡ χρῆσις τῶν πολλῶν.

§192Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ζημία πῶς θὰ εἶναι;

§193Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Κατὰ βιβλίον. Θὰ ζημιωθῇ ὁ γονεὺς ὅσα χρήματα δώσῃ διὰ τὴν ἀγορὰν ἑνὸς βιβλίου τῶν πολλῶν ἐκδόσεων, δηλ. ἀπὸ 20–80 λεπτά. Αὐτὴ εἶναι ἡ ζημία τοῦ γονέως.

§194Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Εἶναι ποῦ εἶναι ἄχρηστα, δὲν θέτετε τὸ ἥμισυ τῆς τιμῆς.

§195Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἀλλ’ ἔχω νὰ προσθέσω καὶ τοῦτο· δυνάμει τοῦ νόμου περὶ διδακτικῶν βιβλίων, ἐπωλοῦντο τὰ βιβλία 20 λεπτὰ κατὰ τυπογραφικὸν φύλλον, διὰ νεωτέρου νόμου ψηφισθέντος εἰσηγήσει τῆς Κυβερνήσεως τῆς ἐνεστώσης ἡ τιμὴ ὡρίσθη εἰς 10 λεπτὰ κατὰ τυπογραφικὸν φύλλον. Ἑπομένως ἐξέπεσαν αἱ τιμαὶ τοῦ βιβλίου κατὰ τὸ ἥμισυ καὶ θὰ πωληθῶσι ταῦτα μετὰ τοῦ βιβλιοσήμου ἀπὸ 25 λεπτῶν μέχρι μιᾶς δραχμῆς καὶ λεπτὰ ἑξήκοντα.

§196Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Τὰ παλαιά;

§197Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ὄχι, τὰ νέα.

§198Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δύνασθε νὰ μᾶς εἴπητε τὰ βιβλία ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νόμου ͵ΒΤΓʹ τίνα διατίμησιν θὰ ἔχωσιν;

§199Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Τὰ μὲν ἀναγνωστικὰ τῆς Αʹ τάξεως 33 λεπτά, ὑπολογιζομένου τοῦ τυπογραφικοῦ φύλλου πρὸς 7 λεπτά. Αἱ τιμαὶ τῶν παλαιῶν βιβλίων εἶναι μικρότεραι τῶν καθοριζομένων διὰ τὰ νέα βιβλία.

§200Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δικαίως διὰ τὰ νέα βιβλία ἔχετε κανονικὴν τιμὴν διὰ δὲ τὰ παλαιὰ ἔχετε τιμὴν κατὰ τυπογραφικὸν φύλλον, ἀλλ’ ἡμεῖς δὲν γιγνώσκομεν πόση εἶναι ἡ τιμὴ κατὰ τυπογραφικὸν φύλλον.

§201Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ὥρισα τὴν τιμὴν τὴν ὁποίαν ὁρίζει ὁ νόμος, δυνάμει τοῦ ὁποίου ἐγκρίθησαν. Ὁ νόμος ὁρίζει ὅτι ἡ τιμὴ τῶν βιβλίων εἶναι 7 λεπτά κατὰ τυπογραφικὸν φύλλον. Ὥρισα λοιπὸν τὴν τιμὴν αὐτήν. Ἐπειδὴ δὲ τὰ ἀναγνωστικὰ δὲν δύνανται νὰ ἔχωσιν ἕκαστον πλείονα τῶν τριῶν τυπογραφικῶν φύλλων, εἶναι 21 λεπτόν, ἀναλόγος δὲ εἶναι καὶ ἡ τιμὴ τῶν ἄλλων. Θὰ ὑπεβιβάζοντο ἔτι πλέον αἱ τιμαί, ἀλλ’ ὑπάρχει καὶ πρόνοια ἐν ἄρθρῳ 4 τοῦ νομοσχεδίου, ὅτι θέλουσιν εἰσαχθῆ τὰ νέα βιβλία ὅταν ἐκδοθῇ Β. Διάταγμα ἐπιτρέπον τὴν εἰσαγωγήν. Ὑποθέτω ὅτι δυνάμεθα νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν συζήτησιν ἵνα δώσωμεν βιβλία εἰς τοὺς παῖδας.

§202Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Θὰ σᾶς παρεκάλουν τὸ ἑξῆς. Εἴπετε ὅτι ἡ δημοπρασία ἐγένετο τὴν 24ην Σεπτεμβρίου καὶ ὅτι ὁ χρόνος ὁ ὁποῖος ἀπαιτεῖται διὰ τὴν ἐκτύπωσιν τῶν βιβλίων θὰ εἶναι δύο μῆνες, ἐνῷ, ὅτε ἐγένετο ἡ δημοπρασία, ἦτο ἀπολύτως βέβαιον ὅτι τὰ βιβλία ταῦτα, τὰ ὁποῖα ἐδώκατε εἰς δημοπρασίαν, δὲν δύνανται νὰ χρησιμοποιηθῶσι διὰ τὸ ἔτος τοῦτο. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, διὰ τίνα λόγον νὰ γίνῃ δημοπρασία καὶ νὰ ἔχωμεν σήμερον ἓν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον νὰ μᾶς λέγῃ ὅτι οἱ μαθηταὶ θὰ λάβωσι τὰ παλαιὰ βιβλία καὶ θὰ μεταχειρισθῶσι ταῦτα μέχρι τῆς ἐποχῆς ἐκείνης κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ περατωθῇ ἡ ἐκτύπωσις τῶν νέων; Τὴν ἀντίληψίν σας αὐτὴν δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω.

§203Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἐννοεῖται ὅτι ὁ νόμος περὶ διδακτικῶν βιβλίων λέγει ὅτι ἐκτίθενται εἰς δημοπρασίαν. Ἀποτυγχανούσης ὅμως τῆς μιᾶς γίνεται δευτέρα, ὁπότε ὁ Ὑπουργὸς ὑποχρεοῦται νὰ ἐγκρίνῃ αὐτήν.

§204Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐρωτῶ, διατί νὰ κάμητε αὐτήν;

§205Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Διότι τὸ Κράτος ἐπλήρωσε καὶ ἐξηγόρασε τὰ βιβλία αὐτὰ παρὰ τῶν συγγραφέων, καὶ ἔπρεπε νὰ μεριμνήσῃ πρὸς ἐκτύπωσιν αὐτῶν. Ἐὰν δὲ δὲν πρόκειται νὰ εἰσαχθῶσι κατὰ τὸ ἔτος τοῦτο, νὰ ἔχῃ ταῦτα ἕτοιμα διὰ τὸ προσεχὲς ἔτος. Προσθέτω ὅτι αἱ δημοπρασίαι πρέπει νὰ προκηρύσσωνται ἓν ἔτος πρότερον.

§206Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Αὐτὸ ἔπρεπε νὰ κάμητε.

§207Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ναί, ἀλλ’ ἐὰν ὑπῆρχε ἀτέλειά τις ἐν τῷ νόμῳ ἔπρεπε νὰ καταστήσω δυσχερῆ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν νόμων;

§208Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Νῦν εἶναι δεδομένον ὅτι τὰ βιβλία αὐτὰ δὲν δύνασθε νὰ ἔχητε διὰ τὸ σχολικὸν αὐτὸ ἔτος, δὲν εἶναι δὲ δυνατὸν οἱ μαθηταὶ σήμερον νὰ ἀγοράζωσι τοῦτο τὸ βιβλίον καὶ αὔριον νὰ ἀγοράζωσι τὸ ἄλλο. Ὁ τρόπος τῆς ἐκπαιδεύσεως, γενόμενος ἐπὶ τῇ βάσει ἑνὸς βιβλίου, ἔχει καὶ ἕνα σκοπόν, δι’ αὐτὸ δὲ εἰσάγεται καὶ ἓν βιβλίον τὸ ὁποῖον θὰ χρησιμεύσῃ διὰ μίαν χρονικὴν περίοδον. Ἀπὸ ἀπόψεως δὲ δικαίου θὰ σᾶς ἔλεγον ὅτι εἶναι γνωστὸν ὅτι, ὅτε ἡ προσφορὰ γίνεται εἰς χρόνον καθ’ ὃν δὲν δύναται νὰ χρησιμοποιηθῇ τὸ ἀντικείμενον, ἔχετε δικαίωμα κατὰ τὸν νόμον, νὰ μὴ δεχθῆτε τὴν προσφοράν.

§209Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Μὲ ὑπεχρέωσαν νὰ ἐκθέσω αὐτὸ εἰς δημοπρασίαν.

§210Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ὁ νόμος ὁρίζει προθεσμίαν πέρα τῆς ὁποίας δὲν ὑποχρεοῦσθε νὰ δεχθῆτε.

§211Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἐὰν δὲν ἐξετίθετο εἰς δημοπρασίαν, ὁποία τις θὰ ἦτο ἡ λύσις;

§212Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Τὰ βιβλία τοῦ προηγουμένου ἔτους θὰ ἴσχυον καὶ διὰ τὸ προσεχὲς ἔτος.

§213Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Αὐτὸ θέλομεν νὰ ἐπιτύχωμεν. Τὰ βιβλία τὰ ὁποῖα εἶχον κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος νὰ ἰσχύσωσι καὶ πάλιν, ἐνῷ σεῖς ζητεῖτε νὰ μὴ συντάξωμεν νομοσχέδιον, οὐδὲ νὰ κάμωμεν δημοπρασίαν, ἀλλὰ νὰ ἐπιτρέψωμεν τὴν εἰσαγωγὴν τῶν βιβλίων τῆς τελευταίας τετραετίας διὰ τὸ προσεχὲς ἔτος.

§214Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν ἐγένετο αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγετε. Αὐτοὶ ἐξησφάλισαν νὰ πωλήσωσιν τὰ βιβλία τὰ ὁποῖα εἶχον καὶ ἔλαβον καὶ τὰ νέα, διότι ἐκεῖνος ὅστις ἔλαβε τὰ νέα, εἶναι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος πωλεῖ καὶ τὰ παλαιά.

§215Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Δὲν ἀποβλέπω εἰς τὰ πρόσωπα. Ἐφ’ ὅσον τὸ Δημόσιον ἐπιτυγχάνει νὰ τυπώσῃ τὰ βιβλία καλῶς καὶ ἐντὸς τῶν νομίμων προθεσμιῶν, μοὶ εἶναι ἀδιάφορα τὰ λοιπά.

§216ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσόιεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 86. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ χορηγήσεως ἀδείας διὰ τὴν προμήθειαν ὑλικῶν διὰ τὴν ὑπὸ κατασκευὴν γραμμὴν Παπαπουλίου–Τοψί». Ἄρθρον μόνον (ἀναγινώσκεται). (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον μόνον καὶ τὸ σύνολον). Ἀνακοινῶ τὰ ἑξῆς· Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ νόμου ͵ΓϠΟΥʹ περὶ δικηγόρων», ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀναγκαστικῆς ἀπαλλοτριώσεως γαιῶν κτιρίων, ἀγροτικῶν κτημάτων κλπ.,» ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ φορολογίας τῶν κουκουλίων καὶ τοῦ ὀπίου» ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ διοικήσεως τῶν κτημάτων τοῦ Κράτους» ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 21 Αὐγούστου 1914 νομοθετικοῦ Β. Διατάγματος περὶ ἀναθέσεως διευθύνσεως καὶ ἐπιθεωρήσεως ἐπιμελητείας εἰς ἀνώτερον ἀξιωματικὸν μαχίμου ὅπλου» ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐκτυπώσεως ἐργασιῶν ἐπιτελικῆς ὑπηρεσίας» ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συμβάσεως διὰ κατασκευὴν ἐν Ἑλλάδι βλημάτων ἀσκήσεων» ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. Καρπετόπουλος, Κ. Α. Λομβάρδος ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ στρατιωτικῶν ὑπαλλήλων καὶ ὑπηρετῶν». Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Χρηστόπουλος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως Σώματος ἐλέγχου οἰκονομικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Στρατοῦ». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Π. Λαγοπάτης, Σ. Γρανίτσας, Α. Θανόπουλος, Ι. Ξηρός, Α. Κασσαβέτης, Κ. Λιδωρίκης, Ι. Δελμοῦζος καὶ Θ. Παπαϊωάννου ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συστάσεως Σώματος ἐλέγχου οἰκονομικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Στρατοῦ». Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Γκλαβᾶς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ δικηγόρων». Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως συμφωνίας περὶ ἀνταλλαγῆς ταχυδρομικῶν ἐπιταγῶν μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ρωσίας» ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως). Συναινέσει τῆς Βουλῆς λύεται ἡ συνεδρίασις. (Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 8 καὶ 30 μ. μ.).