1914.10.06

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 19

Τῆς 6ης Ὀκτωβρίου 1914.

(Δευτέρα, ὥρα 5.25′ μ. μ.)

Προεδρία κ. Κ. Ζαβιτσιάνου

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως). Ἀνακοινῶ εἰς τὴν Βουλὴν· Ἡ Ἀμαλία χήρα Πάνου Βερροιώτη αἰτεῖται, ἀπονομὴν συντάξεως. Οἱ ἐκτὸς τῆς Ἑλλάδος Μακεδόνες φοιτηταὶ παρακαλοῦσιν, ὅπως ἀπαλλαγῶσι τῶν τελῶν ἐγγραφῆς καὶ φροντιστηρίου. Ὁ ἐκ Κρήτης δευτεροβάθμιος ὁριστικὸς δημοδιδάσκαλος Γ. Παλιεράκης παρακαλεῖ, ὅπως ἀναγνωρισθῶσι καί οἱ μὴ ἔχοντες ἀπολυτήριον Γυμνασίου τριτοβάθμιοι δημοδιδάσκαλοι. Ὁ Ἰωάννης Γκιαβέρης καταγγέλλει τοὺς διαχειριστὰς τῆς ἑταιρίας τῶν Μεταλλουργείων, ὡς καταχρασθέντας τὰς καταθέσεις τῶν ἐργατῶν. Ὁ Πρόεδρος τῶν καπνοεργατῶν Καβάλλας παρακαλεῖ, ὅπως ψηφισθῇ ἡ ἄμεσος ἐφαρμογὴ τῶν ἐργατικῶν νόμων ἐν Καβάλλᾳ. Οἱ κάτοικοι Βερροίας παρακαλοῦσιν, ὅπως τὸ Εἰρηνοδικεῖον Αἰκατερίνης ἐξακολουθήσῃ ὑπαγόμενον εἰς τὸ Πρωτοδικεῖον Βερροίας. Ἡ κοινότης Πορταριᾶς διαμαρτύρεται ἐναντίον τῆς ὑπερτιμήσεως τοῦ σίτου. Οἱ κάτοικοι Κοζάνης παρακαλοῦσιν, ὅπως ἐπιτραπῇ ἀτελῶς ἡ ἐξόρυξις τῶν εἰς τὸ ἔδαφός των κοιτασμάτων γαιανθράκων. Οἱ λειτουργοὶ δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως Μαγνησίας παρακαλοῦσιν, ὅπως αὐξηθῇ ὁ μισθός των. Οἱ ἐπίστρατοι τελειόφοιτοι τοῦ Πανεπιστημίου παρακαλοῦσιν, ὅπως ὑποστῶσιν ἀτελῶς τὰς ἐπὶ πτυχίῳ ἐξετάσεις των. Ἡ κοινότης Βελιμαχίου παρακαλεῖ, ὅπως ὑπαχθῇ δικαστικῶς εἰς τὴν περιφέρειαν τοῦ Πρωτοδικείου Ἠλείας. Ὁ Δήμαρχος Φαναρίου, Ἰκαρίας, παρακαλεῖ, ὅπως ληφθῇ πρόνοια διὰ τὴν συγκοινωνίαν μετὰ τῆς λοιπῆς Ἑλλάδος. Οἱ κάτοικοι τοῦ χωρίου Μπάστα, Μεσσηνίας, παρακαλοῦσιν, ὅπως τὸ τηλεφωνεῖον τοῦ σταθμοῦ Μπάστα μεταφερθῇ εἰς τὸ χωρίον των. Ὁ Γεωργικὸς Σύνδεσμος Μεσογείων παρακαλεῖ, ὅπως ψηφισθῇ ὁ νόμος περὶ συνεταιρισμῶν. Οἱ ὑποδιδάσκαλοι Μεσσηνίας παρακαλοῦσιν, ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως. Ὁ ἐνοικιαστὴς τοῦ φόρου ὠνίων Κυνουρίας Ε. Παπακωνσταντίνου παρακαλεῖ, ὅπως ἀπαλλαγῇ τῶν ὑποχρεώσεών του, λόγῳ ζημιῶν ἐκ τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ πολέμου. Ὁ ἐκ Κερκύρας Α. Δενδρινὸς ὑποβάλλει παρατηρήσεις ἐπὶ τῆς ὑποβληθείσης προτάσεως νόμου περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ͵ΔΝΔʹ περὶ ἀπαλλαγῆς ἀγροτικῶν ἀκινήτων ἐν Κερκύρᾳ ἐκ τῶν βαρυνόντων αὐτὰ διηνεκῶν βαρῶν. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων.

§2Θ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Δευτέραν, κ. Πρόεδρε, ἡ Βουλὴ ὥρισεν ὅπως γίνῃ σήμερον γενικὴ συζήτησις διὰ τὴν ἑταιρείαν Ἠλεκτρικοῦ φωτὸς καὶ Ἀεριόφωτος. Ἐπειδὴ ὅμως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας, εἴτε διότι δὲν δύναται νὰ συλλέξῃ ταχέως τὰ διάφορα ἔγγραφα, εἴτε διότι ἤθελε νὰ μελετήσῃ ταῦτα κατὰ τὸ μεσολαβῆσαν χρονικὸν διάστημα, δὲν κατέθηκε ταῦτα ἐγκαίρως, μόλις δὲ κατέθηκε ταῦτα, ὁ κύριος ἐκ Τρικκάλων Συνάδελφος παρέλαβεν αὐτὰ πρὸς μελέτην. Ἐπειδὴ καὶ ἄλλοι Συνάδελφοι ἐπιθυμοῦσι νὰ λάβωσι γνῶσιν, καὶ ἐπειδὴ τὸ ζήτημα εἶναι σοβαρώτατον, διὰ τοῦτο ἐγὼ καὶ δέκα ἄλλοι Συνάδελφοι, προτείνομεν τὴν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως διὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται ἐπὶ τῷ τέλει ὅπως συζητηθῇ τὴν προσεχῆ Δευτέραν. Ὁ κ. Π. Πολυχρονιάδης, ὅπως καταθέσῃ ἀναφοράν.

§4Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, ὅπως λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του τὴν ὑποβαλλομένην ἀναφορὰν τῆς Κοινότητος Λόγγου, περὶ ἀποξηράνσεως τοῦ ἐκεῖ εὑρισκομένου ἕλους. Τὴν ἀνάγκην τῆς ἀποξηράνσεως τοῦ ἕλους αὐτοῦ ἀντελήφθη αὐτὸς οὗτος ὁ κ. Ὑπουργός, διερχόμενος ἐκεῖθεν, καὶ μάλιστα ἔχει ἐγκριθῆ ὑπὸ τοῦ Συμβουλίου τῶν Δημοσίων Ἔργων καὶ τὸ ἀπαιτούμενον ποσόν, ἀλλὰ πρὸ ἔτους καὶ πλέον τὸ ἔργον μένει ἀνεκτέλεστον. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀναφορὰν τῶν κατοίκων αὐτῶν καὶ διατάξῃ τὴν ἀποξήρανσιν, καθόσον θὰ καταστραφῶσι περιουσίαι ὁλόκληροι ἐκ τῶν ὁποίων τὸ Δημόσιον ἔχει συμφέρον.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀποστέλλεται εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον. Οἱ κ. κ. Δ. Γκλαβᾶς καὶ Κ. Γόντικας ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν ἐν Ἀθήναις καπνοπωλῶν.

§6Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Νὰ ἀποσταλῇ εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Μαλλιόπουλος καὶ λοιποὶ ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Συνδέσμου τῶν τυπογράφων καταστηματαρχῶν ἐν σχέσει πρὸς τὴν Ἠλεκτρικὴν ἑταιρίαν καὶ τὴν τοῦ Ἀεριόφωτος.

§8Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἀναφορὰ αὕτη εἶναι σχετικὴ πρὸς τὸ γενικὸν ζήτημα, καὶ παρακαλῶ νὰ ἀναβληθῇ διὰ τὴν αὐτὴν ἡμέραν.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Βλάχος ἐπ’ ἀναφορᾶς τῶν χωρικῶν Ἀγυιᾶς.

§10Γ. ΒΛΑΧΟΣ. Παρακαλῶ νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ ἐνοικιαστοῦ τοῦ φόρου ῥητίνης Δ. Σκόρδα, ὁ κ. Α. Σακελλαρίου.

§12Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ ἀποσταλῇ εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον. Ἡ ἀναφορὰ εἶναι δικαιοτάτη καὶ νομίζω ὅτι θὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν κατὰ τὴν μελέτην τῆς προτάσεως νόμου, ἥτις κατηρτίσθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀποστέλλεται εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον. Ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ λαοῦ Κοζάνης ὁ κ. Δ. Γκλαβᾶς.

§14Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Ἡ ἀναφορὰ αὕτη εἶναι ἀξία πάσης προσοχῆς καὶ μερίμνης ἐκ μέρους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Αὐτοὶ ἐκλήθησαν κατὰ τὸν Ὀκτώβριον τοῦ 1912 ὡς ἐπίστρατοι, ἑπομένως δὲν προέλαβον νὰ σφραγίσωσι τοὺς ἄμβυκας, ὥστε νὰ μὴ φέρωσι τὴν ποινικὴν εὐθύνην. Ὅτε δὲ αὐτοὶ ἦσαν εἰς τὸν πόλεμον, τὰ ὄργανα τῆς χωροφυλακῆς κατέσχον τοὺς ἄμβυκας, ὡς δῆθεν μὴ φέροντας τὰς σφραγῖδας τοῦ Δημοσίου. Παρακαλῶ λοιπὸν νὰ τηλεγραφηθῇ εἰς τοὺς διαφόρους ἐφόρους τοῦ Κράτους νὰ ἄρωσι τὸ κώλυμα αὐτό.

§15ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Νὰ σταλῇ παρακαλῶ, εἰς ἐμὲ ἡ ἀναφορά.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων τῆς νήσου Πόρου ὁ κ. Στ. Σακελλαριάδης.

§17Σ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Οἱ κάτοικοι τῆς νήσου Πόρου μοὶ ἀπέστειλαν αἴτησιν ὑπογεγραμμένην ὑπὸ διακοσίων καὶ πλέον ὑπογραφῶν διὰ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν. Διὰ τῆς αἰτήσεως ταύτης οἱ κάτοικοι ζητοῦσιν ὅπως τὸ Ὑπουργεῖον ἐπανορθώσῃ ἀδίκημα γενόμενον εἰς αὐτούς, νὰ στρατεύωνται δηλ. εἰς τὰς Σέρρας καὶ τὴν Δράμαν.

§18ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἴσως ἔχουσι μία συντροφιὰν ἡ ὁποία δὲν θὰ ἦτο κακή. Ἡ Κρήτη ἔχει τρία Συντάγματα, ἐκ τῶν ὁποίων τὰ δύο ἐστάλησαν εἰς Δράμαν.

§19ΣΤ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Δὲν ἀρνοῦμαι τοῦτο. Ἴσως καὶ αὐτοὶ θὰ τὸ ἀναγνωρίζωσιν, ἀλλὰ παραπονοῦνται διότι ἀπεμακρύνθησαν πολὺ τοῦ τόπου ἀπὸ τὸν ὁποῖον στρατεύονται.

§20ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Μὴ ἔχετε καμμίαν ἐλπίδα ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ αἴτησίς σας.

§21ΣΤ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει τὴν ὑποβάλλω καὶ παρακαλῶ νὰ σταλῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, ἔνθα φρονῶ ὅτι ἡ ὑπηρεσία ἀντιθέτως θὰ λύσῃ τὸ ζήτημα.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Βαρθολομιοῦ ὁ κ. Κ. Γόντικας.

§23Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Παρακαλῶ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν καὶ νὰ δώσῃ τὰς δεούσας διαταγὰς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας.

§24Ν. ΣΥΡΙΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ διαβιβασθῇ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον.

§25Γ. ΛΑΜΠΡΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Πρόκειται περὶ μιᾶς τάφρου, ἡ ὁποία κατακλύζεται δι’ ὑδάτων καὶ καταστρέφει τὰ κτήματα τῆς κωμοπόλεως αὐτῆς ἀναπτύσσονται δὲ καὶ ἑλώδεις πυρετοί. Ἐνδιαφέρει τὸ ζήτημα αὐτὸ καὶ μία λεπτομέρεια ἰδιαιτέρα· ὅτι τὸ ἔργον τὸ ὑδραυλικὸν εἶχε κατασκευασθῆ ἐπὶ Τουρκοκρατίας καὶ μέχρι τοῦ 1845 διετηρεῖτο ἄριστα, ἀλλὰ ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης κατεστράφη.

§26Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Μετὰ τὰ λεχθέντα ὑπὸ τῶν κ. κ. Συναδέλφων, συνενῶ καὶ ἐγὼ τὴν παράκλησίν μου πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας.

§27Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Καὶ ἐγώ, κ. Πρόεδρε.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Μητροπολίτου Γρεβενῶν, ὁ κ. Ν. Γαρδικιώτης.

§29Ν. ΓΑΡΔΙΚΙΩΤΗΣ. Ὁ Μητροπολίτης Γρεβενῶν, καθὼς καὶ τὰ διάφορα Σωματεῖα τῆς πόλεως Γρεβενῶν, ὑπέβαλον ἀναφοράς, διὰ τῶν ὁποίων ἐπικαλοῦνται τὴν ἀντίληψιν τῆς Βουλῆς, ἰδίᾳ δὲ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας, καθόσον στεροῦνται παντάπασι συγκοινωνίας.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν Συντεχνιῶν Θεσσαλονίκης ὁ κ. Ἀρ. Σακελλαρίου.

§31ΑΡ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Νομίζω, κ. Πρόεδρε, ὅτι ἡ ἀναφορὰ ἢ μᾶλλον ἡ καταγγελία αὐτή, θέλει προκαλέσει σύντονον τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, διότι ὁ τόνος μετὰ τοῦ ὁποίου διατυποῦνται τὰ ἐν τῇ ἀναφορᾷ δίδει νὰ ἐννοήσωμεν ὅτι πιθανὸν νὰ πρόκειται καὶ περὶ σκανδάλου, φρονῶ, συνεπῶς, ὅτι πρέπει ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ ἐξακριβώσῃ ἂν εἶναι ἀληθῆ τὰ ἐν τῇ ἀναφορᾷ ἀναφερόμενα.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Ἀναστασιάδης «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἂν δικαιοῦνται ἀποζημιώσεως οἱ κάτοικοι τοῦ χωρίου Σμίξη, Ἐλασσῶνος, ὧν τὰ ζῷα ἐπετάχθησαν παρὰ τῆς Ἀστυνομίας Γρεβενῶν καὶ πρὸς οὓς ἡ ὑπηρεσία Μετόπισθεν, Θεσσαλονίκης, παραδόξως ἀπήντησεν ὅτι δὲν θὰ ἀποζημιωθῶσι».

§33ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐζήτησα πληροφορίας καὶ ἀναμένεται ἀπάντησις ἀπὸ τὴν διεύθυνσιν Μετόπισθεν, Θεσσαλονίκης.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Γκλαβᾶς «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, διατί καθυστερεῖται εἰς τοὺς μετόχους τῆς «Ἀμοιβαίας» τὸ ὑπόλοιπον τῶν ἐκκαθαρισθέντων χρημάτων».

§35Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Εἰς τὴν ἐκκαθάρισιν αὐτὴν δὲν συνέβη τὸ συνήθως γιγνόμενον, διότι πρῶτον ἔπρεπε νὰ γίνηται ἡ εἴσπραξις καὶ κατόπιν ἡ ἐκκαθάρισις τῶν ἐξόδων λαμβάνειν. Ἐπειδὴ ὅμως ἐνόμισα ὅτι, ἂν ἐφηρμόζετο ἡ ἀρχὴ αὕτη, θὰ ἦτο βαρεῖα διὰ τοὺς μετόχους, ἔλαβον τὴν ἄδειαν ὑπὸ τῆς Βουλῆς καὶ διέταξα νὰ γίνῃ ἡ διανομὴ τῶν ¾ τῶν εἰσπεπραγμένων χρημάτων. Τώρα, διὰ νὰ γίνῃ ἡ διανομὴ τῶν λοιπῶν, πρέπει νὰ γίνῃ ἡ ἐκκαθάρισις τῶν πραγματικῶν ἀπαιτητῶν, αὕτη δὲ εἶναι μία ἐργασία, ἡ ὁποία ἀπαιτεῖ πολὺν χρόνον, ἐμεσολάβησε δὲ καὶ τὸ δικαιοστάσιον, τὸ ὁποῖον ἠμπόδισεν ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι εἶχον νὰ φέρωσιν ἐνστάσεις, νὰ φέρωσι τοιαύτας. Νῦν ἡ ἐργασία ἐπισπεύδεται.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Γκλαβᾶς «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἂν ἔλαβε γνῶσιν τοῦ ψηφίσματος τοῦ ἐν Πάτραις Συλλόγου τῶν Οἰνεμπόρων καὶ Οἰνοπαραγωγῶν».

§37Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ λάβω αὐτὸ ὑπ’ ὄψιν μου ὅταν εἰσαχθῇ τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἑπομένη ἀναβάλλεται. Οἱ κ. κ. Π. Βουρλούμης καὶ Γ. Κατσιμπίρης «παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ μεριμνήσῃ περὶ τῆς ὁδοῦ ἀπὸ Ἀχαΐας εἰς Νιφορέϊκα, πρὸ μακροῦ μελετηθείσης καὶ συνδεούσης τὴν ἐπαρχίαν Πατρῶν πρὸς τὴν τῆς Ἠλείας».

§39Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Παρακαλῶ τοὺς κ. κ. Συναδέλφους νὰ ἀναμείνωσι τὰς σχετικὰς πληροφορίας, ἃς ἐζήτησα παρὰ τῆς ὑπηρεσίας.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Κουτούπης «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, διατί δὲν ἀπαγορεύει τὴν φορολογίαν τῶν ἐκ Καλαμῶν ἐξαγομένων ἐκ τῆς ἐπαρχίας Οἰτύλου προϊόντων διὰ τὴν ῥύθμισιν τοῦ ποταμοῦ Νέδονος».

§41Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Τὸ θέμα τοῦτο ἔχω φέρει καὶ κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, εἶπε δὲ τότε ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ὅτι θὰ ἐνεργήσῃ τὰ δέοντα. Τώρα, ὅτε δίδεται ἀφορμή, θὰ λύσῃ βεβαίως τὸ ζήτημα ὁ κ. Ὑπουργός, διότι διὰ τὴν ῥύθμισιν τοῦ ποταμοῦ Νέδονος βεβαίως δὲν δύνανται νὰ ἔχωσιν ὑποχρέωσιν ὅσοι τυχὸν ἐξάγουσι προϊόντα διὰ τοῦ λιμένος Καλαμῶν, ἐξάγει δὲ ὁ λιμὴν Καλαμῶν σῦκα καὶ ἔλαιον ἐκ τῆς ἐπαρχίας Οἰτύλου. Δὲν εἶναι λοιπὸν ὀρθὸν νὰ ὑποβάλλωνται οἱ κάτοικοι τῆς ἐπαρχίας αὐτῆς εἰς φορολογίαν, ὅταν εἶναι γνωστὸν ὅτι ἡ ἐπαρχία Οἰτύλου οὐδὲν ἔχει ἔργον. Νομίζω λοιπὸν ὅτι τοῦτο γίνεται ἐκ τῆς συνήθους ἀβλεψίας τῶν ὀργάνων, τὰ ὁποῖα, ἐπειδὴ εἷς νόμος ὥρισεν ὅτι τὰ ἐξερχόμενα ἐκ Καλαμῶν θὰ πληρώνωσιν, ἐξακολουθοῦσι νὰ εἰσπράττωσι. Ὅσον ἀφορᾷ ἐκεῖνα τὰ μέρη, τὰ ὁποῖα ἐξυπηρετοῦνται ἐκ τῆς τοιαύτης διευθετήσεως τῆς κοίτης τοῦ ποταμοῦ, δὲν ἀμφιβάλλω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας θὰ ἐξετάσῃ τὸ ζήτημα καὶ θὰ διατάξῃ τὰ δέοντα, ἐν ἀσαφείᾳ δὲ τοῦ νόμου θὰ ζητήσῃ τὴν τροποποίησιν αὐτοῦ, διότι δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ὑποβάλληται εἷς τόπος εἰς φορολογίαν.

§42Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Θὰ ἐξετάσω καὶ θὰ ἐνεργήσω.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Κουτούπης «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, τίνα μέτρα σκοπεῖ νὰ λάβῃ περὶ πληρωμῆς τῶν καθυστερουμένων μισθῶν τῶν πρώην Δημάρχων τῶν διαλυθέντων δήμων».

§44Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Δὲν ἀμφιβάλλω ὅτι τὸ θέμα τοῦτο ἀπασχολεῖ ὅλους τοὺς κ. Συναδέλφους.

§45ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Λαμβάνεται πρόνοια διὰ τοῦ νομοσχεδίου.

§46Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔχω νὰ εἴπω εἶναι τὸ ἑξῆς. Μοὶ ἐδόθη μία ἀναφορὰ ὅπως ὑποβάλω αὐτὴν εἰς τὴν Βουλὴν ὑφ’ ἑνὸς πρώην Δημάρχου, ὅστις δὲν ἔχει λάβει τοὺς μισθούς του καθ’ ὅλα τὰ τέσσαρα τελευταῖα ἔτη, διότι δὲν ὑπῆρχεν εἰσπράκτωρ καὶ ἑπομένως δὲν εἰσεπράττετο τίποτε. Εἶναι ὁ πρώην Δήμαρχος Λαγείας, οὗτινος καθυστεροῦνται οἱ μισθοὶ οὐχὶ ἐξ ὑπαιτιότητος αὐτοῦ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ φροντίσῃ ἰδιαιτέρως περὶ αὐτῶν, διότι ὁσονδήποτε καὶ ἂν ἔχωσιν ὑποπέσει εἰς δυσμένειαν οἱ πρώην Δήμαρχοι, δικαιοῦνται ἐπὶ τέλους νὰ λάβωσι καὶ τὸν ἐλάχιστον μισθὸν τῶν 50 δραχμῶν κατὰ μῆνα, ὅταν μάλιστα δὲν πρόκειται περὶ κακῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως τῶν δήμων ἀλλὰ περὶ ἀμελείας τῆς Πολιτείας. Ἀφοῦ ἡ Κυβέρνησις σκέπτεται νὰ λάβῃ μέτρον, ὑποθέτω ὅτι θὰ κανονισθῇ τὸ ζήτημα αὐτό.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Γκλαβᾶς «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, τί ἐνήργησεν ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 213 τῆς 17 Σεπτεμβρίου ἐ. ἔ. αἰτήσεως τῆς κοινότητος Ἑλίκης τοῦ Αἰγίου ὑποβληθείσης τῷ Ὑπουργείῳ καὶ ἀφορώσης τὴν σύστασιν τηλεφωνείου μὲ ἕδραν τὸ Ζευγολατιό»·

§48Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Ἡ κατασκευὴ τῶν τηλεφωνικῶν γραμμῶν ἀνεστάλη ἐλλείψει ὑλικοῦ τὸ ὁποῖον παρηγγέλθη εἰς τὴν Ἀμερικήν. Ἅμα ἔλθῃ, τότε θὰ διαταχθῶσι τὰ δέοντα.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Χριστοδουλιάς «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, τίνα μέτρα ἔλαβε καὶ τίνα σκέπτεται νὰ λάβῃ διὰ τὴν βελτίωσιν τῆς συγκοινωνίας τοῦ νομοῦ Αἰτωλίας καὶ Ἀκαρνανίας καὶ ἰδιαιτέρως τῆς Εὐρυτανίας, εὑρισκομένης εἰς ἀθλίαν καὶ ἀρχέγονον κατάστασιν».

§50Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Πραγματικῶς στερεῖται συγκοινωνίας ὁ νομὸς αὐτός.

§51Ι. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΑΣ. Τοιαύτη εἶναι ἡ κατάστασις, ὥστε ἠναγκάσθην νὰ διέλθω ἐκ Καρπενησίου καὶ νὰ λάβω τὴν εἰς Ἀθήνας ἄγουσαν, διὰ νὰ διαμαρτυρηθῶ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον γνωρίζω εἶναι ὅτι δὲν ὑπάρχει μελέτη.

§52Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Καὶ περὶ τούτου λαμβάνεται πρόνοια. Ἐντὸς τῆς ἑβδομάδος θὰ ψηφισθῇ ὁ σχετικὸς νόμος τοῦ Κράτους καὶ θὰ ἐνισχυθῶσιν ὅλα τὰ γραφεῖα.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Χριστοδουλιάς «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, τίνα μέτρα ἔλαβε καὶ τί ἐνήργησεν ἐναντίον τοῦ γραμματέως τῆς Νομαρχίας Αἰτωλοακαρνανίας».

§54ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ἤθελον μᾶλλον συγκεκριμένον τὸ ἐρώτημα. Ὡς εἶναι διατετυπωμένον εἶναι κατὰ τὸ ἥμισυ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἤθελον νὰ γνωρίζω, τί ἐρωτᾷ ὁ κ. Βουλευτής.

§55Ι. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΑΣ. Ἀπὸ διετίας ἔχει ὑποβληθῆ μήνυσις κατὰ τοῦ γραμματέως τῆς Νομαρχίας Αἰτωλίας καὶ Ἀκαρνανίας διὰ διαφόρους ὑπερβάσεις καὶ διὰ τὴν συμπεριφορὰν αὐτοῦ, ἥτις στιγματίζει τὸν κλάδον καὶ παραλύει τὴν ὑπηρεσίαν. Ὑπεβλήθη μήνυσις καί, ἂν ληφθῶσι τὰ κατάλληλα κατ’ αὐτοῦ μέτρα, θὰ ἀποκαθαρθῇ ἡ Πολιτεία καὶ ὁ Νομός.

§56ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Γνωρίζω, ἐπειδὴ ἀναφέρεσθε εἰς τὰ πρὸ διετίας, ὅτι ἡ ὑποβληθεῖσα καταγγελία κατὰ διοικητικοῦ ὑπαλλήλου ἐνηργήθη ἀμέσως, καὶ τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον εἰς τὸ ὁποῖον παρεπέμφθη, ἐτιμώρησεν αὐτὸν διὰ διμήνου παύσεως. Ὑπεβλήθη πρό τινων ἡμερῶν νέα μήνυσις, κατόπιν τῆς ὁποίας τὸ Συμβούλιον θὰ καλέσῃ αὐτὸν πρὸς ἀπολογίαν. Ἀνεξαρτήτως τῶν ἐνεργειῶν αὐτῶν, κατόπιν τῆς μηνύσεως διέταξα τὴν ἔρευναν τῶν πραγμάτων, ὑπεβλήθη δὲ ἔκθεσις ἡ ὁποία εὑρίσκεται πρὸ τοῦ Συμβουλίου ἐκκρεμής. Ἐν ταύτῃ γίνεται λόγος περὶ τοῦ γραμματέως περὶ τοῦ ὁποίου ὡμιλήσατε.

§57Ι. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΑΣ. Εἶχον καὶ ἑτέραν ἐρώτησιν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ἡ ὁποία διεγράφη. Ἀφορᾷ αὕτη εἰς τὴν αἰσχροκέρδειαν τῶν ἀλευροπωλῶν, οἵτινες πωλοῦσι τὰ ἄλευρα πρὸς 63 λεπτὰ τὴν ὀκᾶν. Ἐπιθυμῶ νὰ μάθω τίνα μέτρα ἔλαβε κατὰ τῶν αἰσχροκερδῶν αὐτῶν.

§58ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ὁ Ὑπουργὸς λαμβάνει μέτρα κατόπιν μηνύσεως· οὐχ ἧττον θὰ ληφθῶσι μέτρα κατ’ αὐτῶν.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Καρπετόπουλος «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, διατί δὲν ἐπληρώθησαν εἰσέτι οἱ ἔχοντες λαμβάνειν ἐκ χορτονομῆς ἐπιταχθείσης κατὰ τὴν ἐπιστράτευσιν».

§60ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἔχει διαταχθῆ ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου, ὅπως οἱ μὴ πληρωθέντες ὑποβάλωσι καταστάσεις.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Καρπετόπουλος «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ἂν ἔλαβε γνῶσιν τῶν παραπόνων τῶν κρατουμένων εἰς τὰς φυλακὰς Χίου διὰ τὴν ἀθλίαν ποιότητα τοῦ παρεχομένου ἄρτου ὑπὸ τῶν ἐργολάβων».

§62Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Τοιαῦτα παράπονα δὲν ὑπεβλήθησαν ἄλλοτε. Ἀλλὰ ἀρκεῖ ἡ πληροφορία τοῦ κ. Συναδέλφου διὰ νὰ δώσω τηλεγραφικὰς διαταγάς, καθόσον ἐνεγράφη ἡ ἐπερώτησις ἀπὸ τῆς Πέμπτης.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Π. Πετροπουλάκης καὶ Γ. Μαυρομιχάλης «ἐρωτῶσιν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, διατί δὲν ἐτέθη εἰς τὸν πίνακα Β καὶ δὲν ἐμονιμοποιήθη κατ’ ἀκολουθίαν ὁ Λάζαρος Λαζαράκος ἀνθυπασπιστής, ὅστις ἔσχεν ἀρίστας ἐκθέσεις ὑπὸ τῆς Διοικήσεως τοῦ 25 Συντάγματος διὰ τὴν εὐδόκιμον δρᾶσιν κατὰ τοὺς δύο πολέμους, ἐν ταῖς ἐκθέσεσι δὲ ταύτας ἐπροτείνετο ἡ μονιμοποίησίς του».

§64ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἡ μόνη πληροφορία τὴν ὁποίαν δύναμαι νὰ δώσω εἶναι ὅτι ὁ περὶ οὗ ὁ λόγος εἶναι ἐγγεγραμμένος εἰς τὸν πίνακα Γ. Ἐξαρτᾶται ἀπὸ τῆς κρίσεως τῶν Ἀντιστρατήγων.

§65Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ὁ περὶ οὗ πρόκειται προὐτάθη κατὰ τὸν Δεκέμβριον τοῦ 1913, δὲν ἐλήφθησαν ὅμως ὑπ’ ὄψιν αἱ συστάσεις καὶ ἀνηνέχθη κατὰ τὸν Δεκέμβριον ἢ Ἰανουάριον τοῦ 1913 καὶ 1914 καὶ κατὰ τὸν Μάϊον τοῦ ἐ. ἔ. εἰς τὸ Συμβούλιον τῶν Ἀντιστρατήγων. Διατί, ἀφοῦ εἶναι εἷς τῶν γενναιοτέρων, καὶ μάλιστα ἦτο εἰς τὸ Σῶμα τῶν Εὐζώνων, δὲν ἐμονιμοποιήθη, ἢ τοὐλάχιστον πῶς δὲν ἀνεγράφη εἰς τὸν πίνακα Β; Φαίνεται ὅτι παραπλάνησίς τις τῶν διαφόρων ἐκθέσεων ἐγένετο καὶ δὲν προῆλθεν εἰς γνῶσιν τῆς Ἐπιτροπῆς τῶν Ἀντιστρατήγων.

§66ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Αὐτὸ συνέβη τὴν πρώτην φοράν. Τὴν δευτέραν νὰ εἶσθε βέβαιος ὅτι ἐλήφθησαν ὅλα τὰ στοιχεῖα ὑπ’ ὄψιν, ἀλλὰ τοιαύτη ὑπῆρξεν ἡ κρίσις τῶν ἁρμοδίων.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Γκλαβᾶς «ἐρωτᾷ τοὺς κ. κ. Ὑπουργοὺς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ Ἐσωτερικῶν ἂν ἔλαβον γνῶσιν, ὅτι ἡ ἐν Πάτραις εἴσπραξις τῶν φόρων διενεργεῖται κατὰ τρόπον ἀπηνῆ, ἀπὸ μέρους τῶν ὀργάνων τῆς χωροφυλακῆς, καὶ ὅτι ἐκβιάζονται οἱ πολῖται ἰδίᾳ ἀπὸ τὸν ἐνωμοτάρχην Δημήτριον Χωριάτην, καὶ ἂν ἔλαβον γνῶσιν τί ἐνήργησαν;»

§68Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ διατάξῃ τὰ ὄργανά του νὰ φέρωνται πλέον ἐπιεικῶς. Πρὸ ἡμερῶν ἐσύρθη ἑβδομηκοντούτης γέρων ἀπὸ τοῦ χωρίου εἰς τὴν πόλιν διὰ νὰ πληρώσῃ 75 λεπτά. Εἶναι αἶσχος!

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Πολυχρονιάδης «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, διατί δὲν περιελήφθη εἰς τοὺς πίνακας μονιμοποιήσεως ὁ ἔφεδρος ὑπολοχαγὸς τοῦ 23 Πεζικοῦ Συντάγματος Ν. Παλαιολογόπουλος λαβὼν μέρος εἰς τὴν ἐκστρατείαν καὶ τραυματισθείς. Ἐπίσης δὲ τὰς ἐνεργείας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν ἐπὶ τῆς ὑποβληθείσης ἀναφορᾶς του τῆς 13 Μαΐου ἐ. ἔ. κατὰ τὴν ἀναθεώρησιν τῶν πινάκων, δι’ ἧς ἐζήτει νὰ προσκληθῶσιν οἱ Σωματάρχαι ὅπως γνωμοδοτήσωσι περὶ τῆς δράσεως τούτου».

§70ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐδόθη ἔγγραφος ἀπάντησις.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Χριστοδουλιᾶς «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, τίνα μέριμναν προτίθεται νὰ λάβῃ διὰ τοὺς ἀνθυπασπιστὰς μαθητὰς τοῦ Σχολείου Ὑπαξιωματικῶν τοὺς προαχθέντας διὰ τὴν δευτέραν τάξιν τῆς Σχολῆς, ἀφοῦ διὰ τοὺς ὑπαξιωματικοὺς μαθητὰς τῶν ἄλλων τάξεων ἐλήφθη πρόνοια νὰ κληθῶσι διὰ τὸ Σχολεῖον τῶν Εὐελπίδων».

§72ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Οἱ τοιοῦτοι θὰ παραμείνωσιν εἰς τὸ στράτευμα προαγόμενοι εἰς ἀνθυπολοχαγούς, μετὰ τὴν συμπλήρωσιν τῆς νομίμου ὑπηρεσίας.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Ι. Χριστοδουλιᾶς καὶ Γ. Τσακανίκας «παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, τί ἐνήργησεν ἐπὶ τῆς αἰτήσεως τῶν κατοίκων τῆς πόλεως Ἀγρινίου, αἰτούντων τὴν ἵδρυσιν καὶ δευτέρου Ἑλληνικοῦ Σχολείου ἅτε τῶν φοιτώντων μαθητῶν ἐν τῷ μοναδικῷ Ἑλληνικῷ σχολείῳ ἐξικνουμένων εἰς 270, καὶ κινδυνευόντων νὰ πάθωσιν ἀσφυξίαν».

§74Ι. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΑΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας νὰ ῥίψῃ ἓν βλέμμα εἰς τὴν μικρὰν αὐτὴν ἄκραν τῆς Ἑλλάδος, ἡ ὁποία καίτοι οὔτε ἓν μέσον ἔχει συγκοινωνίας, ὅμως οὐδὲν ἠμπόδισεν αὐτὴν νὰ βαδίσῃ πρὸς τὴν πρόοδον καὶ τὴν ἀκμήν. Δὲν ζητοῦσι τίποτε ἄλλο εἰμὴ τὴν ἵδρυσιν καὶ δευτέρου σχολείου, διότι 300 μαθηταὶ συμφύρονται ὁμοῦ πρὸς βλάβην ἀνυπολόγιστον ἐκείνων οἵτινες προσέρχονται.

§75Γ. ΤΣΑΚΑΝΙΚΑΣ. Εἶναι δικαιοτάτη, κύριε Πρόεδρε, ἡ αἴτησις τῶν κατοίκων Ἀγρινίου, διότι ἐγκεκλεισμένοι ἐντὸς μικρῶν αἰθουσῶν ἀσφυκτικῶς πεπληρωμένων τόσοι μικροὶ μαθηταί, δὲν εἶναι δυνατὸν ἢ νὰ ὑποστῶσι νόσους λοιμώδεις καὶ ἰδιαίτατα φυματίωσιν. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, νομίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις τῶν Φιλελευθέρων καὶ ἰδιαίτατα ὁ κ. Πρόεδρος αὐτῆς, δὲν θὰ παραβλέψῃ τὴν δικαίαν ταύτην αἴτησιν τῶν κατοίκων τοῦ Ἀγρινίου, τῆς ἀκροπόλεως ταύτης τοῦ Βενιζελισμοῦ.

§76Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Τὸ Ἑλληνικὸν Σχολεῖον τοῦ Ἀγρινίου, κατὰ τοὺς τελευταίους ἀπογραφικοὺς πίνακας ἔχει μαθητὰς 222, διδασκάλους δὲ τέσσαρας· ἤτοι ἀντιστοιχεῖ εἷς διδάσκαλος ἐπὶ 55 μαθητῶν, ὡς καὶ ἐν πολλοῖς ἄλλοις σχολείοις. Τὴν αἴτησιν οὐχ ἧττον τῶν κατοίκων τῆς πόλεως ὑπέβαλον εἰς τὸ ἐκπαιδευτικὸν συμβούλιον, ἀναμένω δὲ τὴν γνωμοδότησιν τούτου, ἵνα λάβω μέτρα ῥιζικώτερα.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Θανόπουλος «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας ἂν ἔλαβε γνῶσιν τῆς ἐξεγέρσεως ὅλων τῶν βιβλιοπωλῶν τοῦ Κράτους καὶ τῶν γονέων τῆς Δημοτικῆς Ἐκπαιδεύσεως, ἕνεκα τῆς μὴ ἐκδόσεως τῶν βιβλίων ὑπὸ τοῦ ἐργολάβου Μ. Μαντζεβελάκη, διότι ὁλόκληρον τὸ σχολικὸν ἔτος φαίνεται ὅτι θὰ παρέλθῃ ἄνευ διδακτικῶν βιβλίων».

§78Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ν’ ἀναβληθῇ, κ. Πρόεδρε.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Βελέντζας «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἂν σκοπῇ νὰ λάβῃ μέτρα καὶ τίνα πρὸς βελτίωσιν τοῦ Σώματος τῆς τελωνειακῆς ἀστυνομίας».

§80ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Πρὸ τῆς διακοπῆς τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς θὰ ὑποβληθῇ σχετικὸν νομοσχέδιον.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Πολυχρονιάδης «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, διατί δὲν κατεσκευάσθη εἰσέτι τὸ τηλέφωνον Βλογοκᾶς, Λιγείρας, ἐν ᾧ ἔχει ἐγκριθῆ πρὸ ἔτους καὶ πλέον ἡ κατασκευὴ τούτου».

§82Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Δὲν κατεσκευάσθη ἐλλείψει ὑλικοῦ.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Βελλιανίτης «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν, διὰ τίνα λόγον καθυστερεῖται μέχρι σήμερον ἡ πληρωμὴ τοῦ ἐπιμισθίου εἰς τοὺς ναύτας τοὺς ἀποσταλέντας εἰς Ἀμερικὴν πρὸς παραλαβὴν τοῦ θωρηκτοῦ «Κιλκίς».

§84Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. Ἐδόθησαν αἱ προσήκουσαι διαταγαί.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Βελλιανίτης «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, παρὰ τίνος ἐμισθοδοτήθησαν τὸν μῆνα Σεπτέμβριον οἱ διδάσκαλοι τῶν νέων Χωρῶν».

§86Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Οἱ διδάσκαλοι τῶν νέων Χωρῶν ἐμισθοδοτήθησαν κατὰ μῆνα Σεπτέμβριον, καθ’ ὃν τρόπον καὶ πρότερον.

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Ε. Βελλιανίτης καὶ κ. Σοκόλης «παρακαλοῦσι τοὺς κ.κ. Ὑπουργοὺς τῶν Στρατιωτικῶν καὶ Ἐσωτερικῶν νὰ πληροφορήσωσι τὴν Βουλήν, διατί μέχρι τοῦδε δὲν ἐπληρώθησαν οἱ μισθοὶ τῶν χωροφυλάκων ναυτῶν Λευκάδος».

§88ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Θὰ γίνῃ ἡ δέουσα ἐνέργεια.

§89Ε. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Δὲν ἔχει καθορισθῆ ἀκόμη πόσον πρέπει νὰ λαμβάνωσιν;

§90ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Καθωρίσθη ὅτι πληρώνεται μισθὸς ἐθελοντοῦ.

§91Ε. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ἄλλαι ἀστυνομίαι πληρώνουσι τοὺς διαφόρους ναύτας 17 δραχμάς.

§92ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραβιάζηται τὸ ὑπουργικὸν ἔγγραφον.

§93Ε. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ἐν Κερκύρᾳ πληρώνονται 17.

§94ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Θὰ ζητήσω πληροφορίας.

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Καντιάνης «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, τίνα μέτρα σκέπτεται νὰ λάβῃ διὰ τὴν βελτίωσιν τῆς ποιότητος τοῦ ἄρτου τῶν καταδίκων, ἥτις εἶναι χειρίστη ἐκ τοῦ λόγου ὅτι οἱ χορηγηταί, ἀναλαβόντες ὑποχρεώσεις ἐπὶ τῇ βάσει ἄλλης τιμῆς ἀλεύρων καὶ εὑρεθέντες σήμερον πρὸ τῆς ὑψώσεως, προσπαθοῦσι δι’ ἄλλων τρόπων καὶ μεθόδων ν’ ἀποφύγωσιν ἀναποφεύκτους ἄλλως ζημίας ἐπὶ κινδύνῳ καὶ αὐτῆς τῆς ὑγιείας τῶν καταδίκων».

§96Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐκ τῆς ὑψώσεως τῆς τιμῆς τῶν σιτηρῶν, οἱ προμηθευταὶ τοῦ ἄρτου τῶν φυλακῶν δίδουσιν ἄρτον κακίστης ποιότητος. Εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης εἶδον εἰς τὴν τράπεζαν τοῦ οἰκείου τμηματάρχου τῶν φυλακῶν ἕν κυτίον τὸ ὁποῖον ἔστειλαν ἐκ τῶν φυλακῶν εἰς τὸ ὑπουργεῖον, μὲ ἄρτον ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι καθαρός. Γνωρίζετε ὅτι, καθ’ ἣν ἐποχὴν προσῆλθον εἰς τὴν δημοπρασίαν οἱ ἐργολάβοι, τὰ ἄλευρα εἶχον 35 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν, σήμερον ὅμως ἔχουσιν 38 ἢ 40· ὥστε δὲν δύναται νὰ δίδωσι τὴν συμφωνηθεῖσαν ποιότητα μὲ τὴν αὐτὴν τιμήν. Τὸ Δημόσιον πρέπει νὰ ἐπεμβῇ ἐξασφαλίζων τὸν ἄρτον τῶν καταδίκων. Νὰ εἶναι ὑγιεινὸν καὶ καθαρόν. Εἶναι δὲ τοιοῦτον τὸ ζήτημα, ὥστε νὰ μὴ ἐπιδέχηται ἀναβολήν.

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Κροκιδᾶς. Ἀπών. Ἀναβάλλεται καὶ αὕτη ὡς καὶ ἡ ἑπομένη. Ὁ κ. Στ. Σακελλαριάδης «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, τίνα μέτρα ἔλαβεν ἢ σκοπεῖ νὰ λάβῃ πρὸς ἀποζημίωσιν τῶν δικαιούχων ὅσων αἱ συστημέναι ἐπιστολαὶ ἀποδεδειγμένως ἀπωλέσθησαν».

§98Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Κατόπιν ἀποφάσεως ληφθείσης ὑπὸ τοῦ προκατόχου μου Συναδέλφου, οἱ ἀποστολεῖς συστημένων ἐπιστολῶν ἀπωλεσθεισῶν κατὰ τὸν πόλεμον παρέχει δικαίωμα ἀποζημιώσεως. Ἔδωκα διαταγήν, ἵνα πᾶσα αἴτησις περὶ ἐπιστολῆς ἀπολεσθείσης ἀποζημιωθῇ μὲ τὸ ἀνώτατον ὅριον τῶν 25 δραχμῶν, διότι δὲν ἔχομεν ἐδῶ ἐπιστολὰς μὲ δεδηλωμένην ἀξίαν.

§99ΣΤ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ἡ ὑπηρεσία ἀρνεῖται νὰ πληρώσῃ τοὺς ἀναφερομένους, οἱ ὁποῖοι φυσικὰ ἀποδεικνύοντες τὴν ἀποστολὴν δὲν δύνανται νὰ ἀποδείξωσι καὶ τὴν λῆψιν.

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπ’ ἀριθμὸν 42, εἶναι περιττὴ πλέον. Αἱ λοιπαὶ ἀναβάλλονται, ὅπως κομισθῶσι πληροφορίαι πληρέστεραι ὑπὸ τῶν κ. Ὑπουργῶν. Ἐξαντληθείσης τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἐπερωτήσεων Ἀναβάλλεται ἡ ἐπερώτησις τοῦ κ. Δ. Βρατσάνου περὶ τῆς μὴ ὑποβολῆς τῆς ἐκθέσεως τοῦ κατὰ τοὺς πολέμους ἀρχηγοῦ τοῦ Στόλου. Ὁ κ. Δ. Γκλαβᾶς «συνιστᾷ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας ὅπως μεριμνήσῃ περὶ τῆς συγκοινωνίας τῆς ἐπαρχίας Καλαβρύτων, καὶ ἰδίᾳ Καλαβρύτων–Μαζεΐκων– Τριπόλεως καὶ Καλαβρύτων–Σοπωτοῦ–Στρεζόβης».

§101Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ μὲ περιβάλῃ διὰ τῆς ἐπιεικείας της, ἐὰν τολμῶ καὶ πάλιν νὰ λάβω τὸν λόγον περὶ τῆς συγκοινωνίας τῆς ἐπαρχίας Καλαβρύτων. Βεβαίως, δὲν θὰ ἐξάρω τὰ ἀποτελέσματα τῆς συγκοινωνίας, ἀλλ’ ἂν ὑπάρχῃ κοινωνικὴ ἀνάγκη μᾶλλον ἐπείγουσα, καὶ συνδεομένη μὲ τὴν οἰκονομικὴν τοῦ τόπου προαγωγήν, ἐγὼ ὁμολογῶ ὅτι δὲν ἀναγνωρίζω ἄλλην ἢ τὴν τῆς συγκοινωνίας. Καὶ ὅμως ἀπὸ ἀπόψεως συγκοινωνίας ἡ ἐπαρχία Καλαβρύτων εὑρίσκεται εἰς τεταρτεύουσαν καὶ προκατακλυσμιαίαν κατάστασιν. Τὸ ἀληθὲς εἶναι ὅτι ἐν παραμοναῖς ἐκλογῶν, ὁ λαὸς Καλαβρύτων εἶδεν ἑσμὸν μηχανικῶν πρὸς μελέτην τηλεγραφικῶν γραμμῶν, ὁδῶν, σιδηροδρόμων, τηλεφώνων, ἀλλὰ δυστυχῶς δι’ αὐτὸν ἡ χαρὰ ἦτο σμικρά, διότι εὐθὺς μετὰ τὰς ἐκλογὰς ὁ ἑσμὸς οὗτος τῶν μηχανικῶν καὶ τῶν παρασίτων, ἐπανῆλθεν εἰς τὰ ἴδια. Ἔλαβον τὴν τιμήν, μετ’ ἐπιτροπῆς ἀφιχθείσης ἐκ τῆς ἐπαρχίας Καλαβρύτων, νὰ παρουσιασθῶ ἐνώπιον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας, καὶ ζωγραφήσω τὴν κατάστασιν ἐν τῇ πραγματικῇ της μορφῇ. Συνείθισα, Κύριοι Βουλευταί, νὰ μὴ προσφέρω θυμίαμα εἰς τοὺς ῥώθωνας οὐδενὸς ἀπὸ χαρακτῆρος πάντοτε, καὶ ἴσως σήμερον νὰ εἶναι τοῦτο ἐλάττωμα. Θὰ εἴπω ὅμως μίαν ἀλήθειαν ὡς ἀντιπρόσωπος τοῦ Νομοῦ Ἀχαΐας καὶ Ἤλιδος, ὅτι ὁ Νομὸς αὐτὸς ἀνέπνευσεν ὁλόκληρος, ἅμα τῇ ἀναρρήσει τοῦ ῥέκτου καὶ φιλοπροόδου καὶ δημιουργικοῦ αὐτοῦ ἀνθρώπου τῆς συνθετικῆς δυνάμεως, τοῦ κ. Διαμαντίδου. Διότι κατὰ τὴν ἐμὴν ἀσθενῆ γνώμην οὗτος εἶναι ἡ φαεινοτέρα διάνοια, προκειμένου περὶ διευθύνσεως τοῦ Ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας. Θὰ ἦτο εὐχῆς ἔργον, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔκαμε διὰ τὸν Βόλον, νὰ ἐξακολουθήσῃ δι’ ὅλης τὰς ἐπαρχίας τοῦ Κράτους, ἵνα ἐξ ἀμέσου ἀντιλήψεως ἴδῃ τὴν συγκοινωνίαν διαφόρων ἐπαρχιῶν, διότι ὑπῆρξαν ἐποχαί, καθ’ ἃς ὅλα τὰ χρήματα τοῦ Κράτους ἐλυμαίνοντο ὡρισμέναι ἐπαρχίαι μερικῶν προνομιούχων Βουλευτῶν, καὶ εἴδομεν τὸ φαινόμενον ὅτι ἐπαρχίαι συνεισφέρουσι ἄφθονα τὰ χρήματα, δυστυχῶς ν’ ἀποξενῶνται τῶν συμπαθειῶν τῆς Πολιτείας ἐνῷ ἄλλαι ἄγονοι καὶ μὴ συνεισφέρουσαι πολλά, νὰ ἔχωσιν ἔργα τεράστια διὰ τὰ ὁποῖα πολλὰ χρήματα καὶ δαπάναι ἐγένοντο. Καὶ ὅμως ἡ ἐπαρχία Καλαβρύτων καὶ πάλιν τονίζω εὑρίσκεται ἐν πρωτογόνῳ καταστάσει. Σᾶς ἱκετεύω ἐν ὀνόματι τοῦ λαοῦ ἐκείνου τὸν ὁποῖον ἀντιπροσωπεύω νὰ παρεμβῆτε διὰ πράξεως νομοθετικῆς καὶ νὰ ἐπεκτείνητε τὸ δίκτυον, τουλάχιστον ἀπὸ Καλαβρύτων μέχρι Μαζεΐκων ἐπὶ τῆς μεγάλης ἀρτηρίας Καλαβρύτων–Τριπόλεως, διότι σπουδαίως πολλαπλᾶ συμφέροντα θὰ ἐξυπηρετηθῶσιν διὰ τῆς ὁδοῦ αὐτῆς. Βεβαιώθητε ὅτι ὁ λαὸς ἐκεῖνος εἶναι εἰς θέσιν ν’ ἀποτίσῃ φόρον εὐγνωμοσύνης πρὸς τοὺς εὐεργέτας του. Ἔχω δι’ ἐλπίδος ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας θὰ κάμῃ τὴν σχετικὴν δήλωσιν, ἵνα ὁ λαὸς ἐκεῖνος μάθῃ ὅτι ἡ Πολιτεία εἴθισται νὰ σκέπτηται καὶ περὶ αὐτῶν.

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπ’ ἀριθμὸν 3 ἀναβάλλεται. Ὁ κ. Δ. Βρατσάνος «ἐπερωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ἐὰν ὁ λοχαγὸς τοῦ πεζικοῦ, Κορδογιάννης Τριαντάφυλλος, εἶχε προταθῆ ὑπὸ τοῦ Συντάγματός του καὶ ὑπὸ τοῦ Μεράρχου του διὰ τὸν πίνακα Β, καὶ ἂν τὸ Συμβούλιον τῶν Ἀντιστρατήγων ἀφῆκεν αὐτὸν εἰς τὸν πίνακα Β καὶ ἂν σήμερον εὑρίσκεται εἰς αὐτόν».

§103Δ. ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Δὲν θ’ ἀπασχολήσω ἐπὶ μακρὸν τὴν Βουλήν, ἀλλ’ οὔτε θὰ ἐκταθῶ εἰς ἐξάρσεις τῆς διαγωγῆς τοῦ λοχαγοῦ Κορδογιάννη. Εἶναι τόσον γνωστὸς ὁ λοχαγὸς οὗτος, διά τε τὴν ἀνδρείαν, τὴν ὁποίαν ἐπέδειξε κατὰ τοὺς πολέμους, καὶ διὰ τὰ παθήματά του, διότι σήμερον κατάκειται καὶ εἶναι ὁ μόνος ἴσως ἐκ τῶν ἀξιωματικῶν ὁ μὴ δυνάμενος νὰ βαδίσῃ ἀλλὰ σύρει τὸ σαρκίον του. Ὁ λοχαγὸς τοῦ πεζικοῦ, Κορδογιάννης Τριαντάφυλλος, ὑπηρέτει εἰς τὸ 21ον πεζικὸν Σύνταγμα κατὰ τὸν πόλεμον, ἔτυχεν εὐφημοτάτης ἐκθέσεως ὑπὸ τοῦ Σωματάρχου του καὶ τοῦ Μεράρχου του καὶ κατόπιν ὑπὸ τοῦ Συμβουλίου τῶν Ἀντιστρατήγων ἐτάχθη, καθὼς εἶχε γίνει γνωστόν, εἰς τὸν πίνακα Β. Παραδόξως ὅμως ἐκυκλοφόρησε φήμη ὅτι εὑρέθη μετατεταγμένος εἰς τὸν πίνακα Γ. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν εἰς τίνα πίνακα εὑρίσκεται ὁ λοχαγὸς οὗτος.

§104ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Εἶμαι εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλὴν ὅτι ὁ περὶ οὗ πρόκειται ἀξιωματικὸς εὑρίσκεται καὶ θὰ εὑρίσκεται εἰς τὸν πίνακα Β.

§105Δ. ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Εὐχαριστῶ πολύ.

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ ὑπ’ ἀριθμὸν 5, 6, 7, ἐρωτήματα ἀναβάλλονται. Οἱ κ. κ. Π. Πετροπουλάκης καὶ Γ. Μαυρομιχάλης «ἐρωτῶσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας». 1) Εἰς τὴν ἐπισκευὴν τῶν ὁδῶν Τριπόλεως–Σπάρτης –Γυθείου, περιλαμβάνεται ἡ διαρρύθμισις τῶν στροφῶν τοῦ τμήματος Σπάρτης–Γυθείου, ὅπως λειτουργήσωσι καὶ ἐν αὐτῷ αὐτοκίνητα; 2) Διατὶ δὲν ἐξετελέσθη εἰσέτι ἡ πρὸς τὸν νομομηχανικὸν Λακωνίας διαταγή, ὅπως ὑποβάλῃ οὗτος τοπογραφικὸν διάγραμμα διὰ τὴν συμπλήρωσιν τῆς ἡμιτελοῦς ἐπαρχιακῆς ὁδοῦ Γυθείου–Ἀρεοπόλεως; 3) Διατὶ δὲν ἐξετελέσθη ἡ αὐτὴ πρὸς τὸν νομομηχανικὸν διαταγὴ διὰ τὴν ἐπαρχιακὴν ὁδὸν Ἁγίου Νικολάου– Μελιτίνης, ὅπως ἑνωθῇ μετὰ τῆς ὁδοῦ Σπάρτης–Γυθείου; 4) Διατὶ δὲν διετάχθη ἡ συμπλήρωσις τῆς ἡμιτελοῦς ὁδοῦ ἀπὸ Ἁλμυροῦ μέχρι Κάμπου, Ἀβίας, ἐνῷ ἔχουσι γίνει πᾶσαι αἱ προκαταρκτικαὶ διατυπώσεις, 5) Διατὶ δὲν ἐξετελέσθη ἡ πρὸς τὸν νομομηχανικὸν Λακωνίας διαταγή, ὅπως ὑποβάλῃ οὗτος τὴν μελέτην διὰ τὴν διακλάδωσιν τῆς ὁδοῦ Νέου Οἰτύλου–Λιμανίου ἀπὸ τῆς θέσεως «Σταυρός», ὁδοῦ Ἀρεοπόλεως–Γυθείου; 6) Διατὶ δὲν ἐξετελέσθη ἡ μελέτη καὶ τὸ διάγραμμα, διαταχθεῖσα, ἀπὸ Βίγλας τῆς ὁδοῦ Σπάρτης–Γυθείου μέχρι Καμηνίου, τῆς Φάριδος καὶ ἐκεῖθεν μέχρι Ἀμπλάνων, Ἀνωγείου, ἣν ἀνέλαβον αἱ κοινότητες νὰ κατασκευάσωσι διὰ προσωπικῆς ἐργασίας πλὴν τῶν τεχνικῶν ἔργων; 7) Διατὶ δὲν διετάχθη ἐπίσης ἡ μελέτη καὶ ἡ ἐκτέλεσις τῆς ὁδοῦ ἀπὸ Ἁλμυροῦ μέχρι κοινότητος Ζαχίτσης, Ἀβίας, ἣν οἱ κάτοικοι θὰ κατασκευάσωσι διὰ προσωπικῆς ἐργασίας πλὴν τῶν τεχνικῶν ἔργων; 8) Ἐπίσης νὰ διαταχθῇ ἡ μελέτη καὶ χάραξις τῆς ὁδοῦ ἀπὸ Βίγλας μέχρι τῆς Κοινότητος Δαφνίου, ἣν οἱ κάτοικοι θὰ κατασκευάσωσι διὰ προσωπικῆς ἐργασίας, πλὴν τῶν τεχνικῶν ἔργων. 9) Συνιστῶσι τὴν κατασκευὴν βατῆς ὁδοῦ ἀπὸ Νεαπόλεως, Βοιῶν, μέχρι Βελανιδίου, ὅπως ἐπικοινωνήσῃ καὶ ἡ πολυπληθὴς αὕτη κοινότης, ἡ τελείως ἀπὸ ξηρᾶς ἀποκεκλεισμένη».

§107Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, ἂν ὑπερβολή τις παρατηρεῖται ὑπὸ τῶν κ. Συναδέλφων, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῆς συγκοινωνίας, βεβαίως πρέπει νὰ εἶναι συγγνωστή, διότι ἔχω τὴν γνώμην καὶ ἐγὼ καὶ ὁλόκληρος ἡ Βουλή, ὡς πιστεύω, ὅτι τὸ ζήτημα τῆς συγκοινωνίας εἶναι κατ’ ἐξοχὴν παραγωγικὸν καὶ ἐκπολιτιστικόν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας, ὅταν ἀνεγνώρισε τὴν ἀτέλειαν τῆς συγκοινωνίας εἰς διαφόρους νομοὺς τοῦ Κράτους, ἔσχε τὴν εὐγενῆ καλωσύνην μεταξὺ τῶν Νομῶν τῶν ἐχόντων ἀτελῆ συγκοινωνίαν ν’ ἀναγράψῃ καὶ τὸν νομὸν Λακωνίας, ὃν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἐκπροσωπῶ. Εἰς ἐρώτημα συμπολίτου συναδέλφου μου ἔσχε τὴν καλωσύνην νὰ ἀπαντήσῃ ὅτι ἔλαβε πρόνοιαν καὶ περὶ ἐπισκευῆς τῶν ἁμαξηλάτων ὁδῶν Τριπόλεως–Σπάρτης καὶ Σπάρτης–Γυθείου. Ὡς γνωστὸν εἶναι ὁ μόνος Νομός, ὅστις δὲν ἔχει ἢ μίαν ἁμαξιτὴν ἀρτηρίαν, εἶναι ὁ μόνος Νομός, ὁ ὁποῖος ὑστερεῖ μεγάλως οὐχὶ μόνον διὰ τὴν συγκοινωνίαν τὴν σιδηροδρομικήν, οὐχὶ μόνον διὰ τὴν συγκοινωνίαν δι’ ἁμαξηλάτων ὁδῶν, ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν συγκοινωνίαν διὰ βατῶν ὁδῶν. Συμπολῖταί μου, ἐκ Σπάρτης, συνῆψαν ἑταιρίαν καταβαλόντες ἱκανὰ κεφάλαια καὶ παρήγγειλαν αὐτοκίνητα, ἵνα ἐκτελῶσι τὴν συγκοινωνίαν. Ἀλλὰ τὰ αὐτοκίνητα ἐκεῖνα, τῶν ὁποίων ἡ λειτουργία ἤρξατο ἀπὸ Τριπόλεως εἰς Σπάρτην καὶ ἀπὸ Σπάρτης εἰς Γύθειον, κατεστράφησαν πλὴν δύο, λόγῳ τῆς κακῆς καταστάσεως τῆς ὁδοῦ καὶ λόγῳ τῶν στροφῶν τῶν μικρῶν αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουσιν ἀπὸ Σπάρτης εἰς Γύθειον. Θὰ συνίστων καὶ θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας θερμῶς ὅπως εἰς τὴν ἐπισκευὴν τῆς ὁδοῦ Σπάρτης– Γυθείου συμπεριληφθῇ καὶ ἡ μεταρρύθμισις τῶν στροφῶν, ἵνα καταστῇ δυνατὴ ἡ λειτουργία τῶν αὐτοκινήτων.

§108Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ὁ σχετικὸς φάκελλος ὑπάρχει παρὰ τῷ νομομηχανικῷ Λακωνίας, διότι διενεργεῖται δημοπρασία. Πάντως ὅμως ἡ ὑπηρεσία θέλει λάβει ὅλα τὰ κατάλληλα μέτρα καὶ πίστωσιν ἀκόμη θ’ ἀναγράψῃ ὅπως καταστῇ δυνατὴ ἡ λειτουργία τῶν αὐτοκινήτων.

§109Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ὡς γνωστὸν ἀπὸ ἔτους συνετελέσθη μία ὁδὸς ἁμαξήλατος ἐπαρχιακή, συνέχουσα τὴν ἐπαρχίαν Γυθείου καὶ Οἰτύλου, ἀλλὰ δὲν γνωρίζω διὰ τίνα λόγον μένει ἀτελὲς τμῆμά τι, ἑπτὰ χιλιαμέτρων. Τὸ τμῆμα τοῦτο δὲν συνετελέσθη, οἱ δὲ ἑκάστοτε Ὑπουργοὶ τῶν Ἐσωτερικῶν προκηρύσσουσι δημοπρασίαν διὰ κατασκευὴν δύο χιλιομέτρων κατ’ ἔτος. Ἀλλ’ ἕως ὅτου συμπληρωθῇ τὸ τμῆμα ὁλόκληρον, καταστρέφεται τὸ συντελεσθὲν καὶ οὕτω μένει ἀσυντέλεστον τὸ ἔργον. Διὰ τὴν ὁδὸν ταύτην ἔσχε τὴν καλωσύνην ὁ προκάτοχος ὑμῶν Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν κ. Ρέπουλης, νὰ διατάξῃ τὸν νομομηχανικὸν Λακωνίας ὅπως ὑποβάλῃ τὸ τοπογραφικὸν διάγραμμα.

§110Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Τὸ τοπογραφικὸν διάγραμμα ὑπεβλήθη. Θὰ διαταχθῇ δὲ ὁ ἁρμόδιος ἐπιθεωρητὴς νὰ μεταβῇ ἐπὶ τόπου καὶ γνωμοδοτήσῃ.

§111Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἐπειδὴ εἶναι ἐπιτακτικὴ ἡ ἀνάγκη, σᾶς παρακαλῶ νὰ διατάξητε νὰ μεταβῇ ἄλλος ἐπιθεωρητής, διότι ὁ κ. Ἀραβαντινὸς ἀπουσιάζει εἰς Θεσσαλονίκην. Ἀλλὰ πρόκειται καὶ διὰ μίαν ἄλλην ὁδόν, δι’ ἣν ἐστάλη διαταγή, διὰ τὴν ὁδὸν Ἁγίου Νικολάου Μελιτίνης, ὅπως ἑνωθῇ μετὰ τῆς ὁδοῦ Σπάρτης–Γυθείου. Δὲν πρόκειται μόνον περὶ τοῦ δήμου Μελιτίνης, ἀλλὰ καὶ περὶ τοῦ δήμου Λεύκτρου, ὅστις διέρχεται διὰ Μελιτίνης.

§112Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Ἀναμένεται ἡ γνωμοδότησις τοῦ ἐπιθεωρητοῦ.

§113Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἀλλὰ θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε ὀλίγας ἔτι λέξεις, ἵνα συμπληρώσω τὸν κατάλογόν μου. Πρόκειται διὰ τὴν συμπλήρωσιν τῆς ἡμιτελοῦς ὁδοῦ ἀπὸ Ἁλμυροῦ μέχρι κάμπου Ἀβίας.

§114Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Ὑπάρχει μελέτη, καθὼς δὲ γνωρίζετε ζητοῦμεν δι’ ὅλας γενικὴν πίστωσιν.

§115Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ν’ αὐξηθῇ ἡ πίστωσις αὐτή. Διὰ τὴν ὁδὸν αὐτὴν ἐδαπανήθησαν 45 χιλιάδες δραχμῶν, δὲν θὰ χρειασθῶσι δὲ πλέον τῶν 25. Τὸ ἔργον τοῦτο πρέπει νὰ συντελεσθῇ τάχιστα, διότι θὰ συγκοινωνήσῃ τὸ μέρος αὐτὸ μετὰ τῶν Καλαμῶν.

§116Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Διετάχθη ὁ νομομηχανικὸς νὰ ὑποβάλῃ τοπογραφικὸν διάγραμμα. Διὰ δὲ τὴν ὑπ’ ἀριθμὸν 6 ἐρώτησίν σας διετάχθη νὰ ὑποβληθῇ προμελέτη.

§117Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Διετάχθη ὁ νομομηχανικὸς Λακωνίας νὰ ὑποβάλῃ μελέτην, ἣν δὲν ὑπέβαλεν διὰ τὸ τμῆμα αὐτό, τὸ ὁποῖον θὰ συνδέσῃ δύο λιμένας τὸν τοῦ Νέου Οἰτύλου καὶ Λιμαίου. Παρακαλῶ νὰ διαταχθῇ ἡ ταχεῖα μετάβασις καὶ γίνῃ ἡ σχετικὴ μελέτη. Μετὰ τοῦτο ἔρχονται τρία θέματα, τὰ ὁποῖα ἀφορῶσι τὴν κατασκευὴν διαφόρων ὁδῶν τὰς ὁποίας οἱ κάτοικοι ἐζήτησαν νὰ κατασκευάσωσι διὰ προσωπικῆς ἐργασίας, καὶ τοῦτο διότι, ὅταν ἡ ὁδὸς Σπάρτης–Γυθείου συνετελέσθη, οὐδεμία ἐλήφθη πρόνοια ὅπως διέλθῃ διὰ τῶν χωρίων καὶ τῶν κοινοτήτων ἀλλὰ διῆλθε μακρὰν αὐτῶν, ἐξ οὗ ἀναγκάζονται οἱ κάτοικοι τῶν μερῶν τούτων, νὰ κατασκευάζωσι διὰ προσωπικῆς ἐργασίας, πλὴν ἐννοεῖται τῶν τεχνικῶν ἔργων, καὶ ζητοῦσιν ὅπως διαταχθῇ ἡ μελέτη καὶ ἡ ἐκτέλεσις αὐτῆς.

§118Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Δὲν γνωρίζω τοιαύτην αἴτησιν τῶν κατοίκων. Παρακαλῶ νὰ μοὶ δώσητε τὴν χρονολογίαν ἵνα ἐξετάσω.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Στ. Σακελλαριάδης συνιστᾷ πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας ὅπως συμπληρώσῃ τὰς κενὰς θέσεις ἑλληνοδιδασκάλων ἐν Λεονταρίῳ.

§120Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Θὰ συμπληρωθῶσι τάχιστα.

§121ΣΤ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Προέβην εἰς τὴν σύστασιν αὐτήν, διότι καὶ κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος εἶχον μείνει κεναὶ αἱ θέσεις.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 9 ἀναβάλλεται. Ὁ κ. Σ. Μουζάκης, «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως λάβῃ τὰ προσήκοντα δοκιμαστικὰ μέτρα, καθότι ἐν τῷ χωρίῳ Ἀγαλᾶ, τοῦ νομοῦ Ζακύνθου, ἐνδημεῖ πρὸ πολλῶν ἐτῶν ἡ νόσος λέπρα. Ἐπειδὴ δὲ οὐδεμία λαμβάνεται πρόνοια παρὰ τῶν κατοίκων περὶ προφυλάξεως, καθότι οἱ πάσχοντες καὶ εἰς γάμου κοινωνίαν ἔρχονται μετὰ ὑγιειῶν καὶ οὐδεμίαν λαμβάνουσι προφύλαξιν ὅπως μὴ ἔρχωνται εἰς συγχρωτισμὸν μετὰ τῶν πασχόντων, ἡ νόσος κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη ἐπεξετάθη ἀρκετὰ εἰς τρόπον, ὥστε νὰ ὑπάρχῃ φόβος μὴ μετὰ πάροδον ἐτῶν μεταδοθῇ πρὸ παντὸς διὰ τῆς κληρονομικότητος εἰς ὅλους τοὺς κατοίκους τοῦ χωρίου».

§123ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὁ κ. Συνάδελφος ὡς ἰατρός γνωρίζει τὴν δυσχέρειαν τῆς λύσεως τοῦ ζητήματος. Πρόκειται περὶ μέτρων ἀπομονώσεως, καὶ ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ δύο ἢ τριῶν ἢ πέντε ἀσθενῶν, ἡ ἀπομόνωσις θὰ ἦτο εὔκολος. Ἀλλ’ ἐν τῷ χωρίῳ αὐτὸ τῆς Ζακύνθου πρόκειται περὶ ὁλοκλήρου συνοικισμοῦ.

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀθ. Τ. Μπασιᾶς ὑποβάλλει τὴν ἑξῆς ἐπερώτησιν. «Ὁ Εὐαγγελινὸς Καταιβάτης ἐκ τοῦ δήμου κάτω Λειβαθοῦς τῆς ἐπαρχίας Κραναίας, τῆς Κεφαλληνίας, ὑπερεβδομηκοντούτης τὴν ἡλικίαν, παθὼν κατὰ τὸν παρελθόντα Δεκέμβριον ἐξ ἡμιπληγίας καὶ τελείως ἀνίκανος καταστάς, ᾐτήσατο ἁρμοδίως τὴν ἀπαλλαγὴν τοῦ μονογενοῦς υἱοῦ του Μιχαὴλ, ὅστις πρὸ ἔτους ὑπηρετεῖ ἐν τῷ Ναυτικῷ ὡς θερμαστὴς καὶ ἐπὶ τοῦ θωρηκτοῦ «Σπέτσαι» τῆς κλάσεως ὢν τοῦ 1912. Τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν παρέπεμψε τὰ ὑποβληθέντα ἔγγραφα τοῦ παθόντος πατρὸς εἰς τὸ Στρατολογικὸν Συμβούλιον Μεσολογγίου, μὲ τὴν διαταγὴν ὅπως τοῦτο βασισθῇ ἐπὶ τῆς ἐνόρκου καταθέσεως δύο ἰατρῶν ἐν Κεφαλληνίᾳ, ἂν ὄντως ὁ Εὐαγγελ. Καταιβάτης πάσχει καὶ εἶναι ἐντελῶς ἀνίκανος, ἐπειδὴ οὗτος, λόγῳ τῆς καταστάσεώς του, ἀδυνατεῖ νὰ κινηθῇ καὶ μεταβῇ πρὸς ἐξέτασιν εἰς Μεσολόγγιον διὰ τὴν ἀπαλλαγὴν τοῦ μονογενοῦς υἱοῦ του. Ἐντούτοις μετὰ πεντάμηνον περίπου τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν ἀπήντησε διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 169453 ἐγγράφου αὐτοῦ, ὅτι δέον νὰ μεταβῇ εἰς Μεσολόγγιον ὁ πατὴρ ἵνα ἐξετασθῇ, ἐνῷ τὸ τοιοῦτον εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατον ἕνεκα τῆς καταστάσεως αὐτοῦ. Ὅθεν παρακαλοῦνται οἱ κ. κ. ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν καὶ Στρατιωτικῶν Ὑπουργοί, ὅπως διατάξωσιν ἢ νὰ ἐξετασθῇ παρὰ πολιτικῶν ἰατρῶν ἢ νὰ μεταβῶσι πρὸς ἐξέτασιν αὐτοῦ στρατιωτικοὶ ἰατροί, ὅπερ εὐχερές, ἀφοῦ κατ’ αὐτὰς παρευρίσκεται ἐν Κεφαλληνίᾳ τὸ ἀναθεωρητικὸν τῶν ἀπαλλαγέντων Συμβούλιον».

§125ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἡ ἀπάντησις τὴν ὁποίαν ἔπρεπε νὰ σᾶς δώσω εἶναι ὅτι ἀντίκειται τοῦτο εἰς τὸ ἄρθρον 97 τοῦ νόμου περὶ στρατολογίας. Ἡ ἀπάντησις ὅμως αὕτη δὲν δύναται δυστυχῶς νὰ σᾶς ἱκανοποιήσῃ, ὅπως δὲν ἱκανοποιεῖ καὶ ἐμέ. Θὰ σᾶς παρακαλέσω λοιπὸν νὰ διέλθητε αὔριον εἰς τὰς 10 π. μ. ἐκ τοῦ Ὑπουργείου, νὰ καλέσωμεν τὴν ὑπηρεσίαν, ἵνα ὑποδείξῃ κατὰ τίνα τρόπον δύναται νὰ ἐπέλθῃ διόρθωσις.

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Καλλέργης ἐπερωτᾷ τὴν Κυβέρνησιν περὶ τῆς θέσεως εἰς ἣν εὑρίσκεται τὸ ζήτημα τῶν προσφύγων καὶ τῶν νήσων τοῦ Αἰγαίου Πελάγους.

§127ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Πιστεύω ὅτι ὁ κ. Καλλέργης θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ νὰ εἴπω δύο λέξεις. Ἡ ἐπερώτησις τοῦ κ. Βουλευτοῦ στρέφεται εἰς δύο ἀντικείμενα, εἰς τὸ ζήτημα τῶν προσφύγων καὶ εἰς τὸ ζήτημα τῶν νήσων. Ἔχω καθῆκον νὰ δηλώσω πρὸ πάσης συζητήσεως ὅτι ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῶν νήσων, διατελοῦντος ἔτι ἐκκρεμοῦς καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰς περὶ τούτου διαπραγματεύσεις μετὰ τῆς Τουρκίας, ἀρνοῦμαι ἀπολύτως νὰ δεχθῶ οἱανδήποτε συζήτησιν. Ἐπὶ τοῦ πρώτου ζητήματος τῶν προσφύγων, δὲν δύναμαι ν’ ἀρνηθῶ ὅτι τὸ ζήτημα τοῦτο ἔχει λάβει ἤδη ἕν πέρας, ὅσον ἀφορᾷ τὴν συνεννόησιν τῆς Ἑλλάδος μετὰ τῆς Τουρκίας περὶ τῶν βάσεων τῶν διακανονισμοῦ αὐτοῦ· ἑπομένως δὲν ἔχω δικαίωμα, κοινοβουλευτικῶς τοὐλάχιστον, νὰ εἴπω ὅτι δὲν δέχομαι τὴν συζήτησιν καὶ νὰ ὑπεκφύγω τὸν ἔλεγχον. Ἡ ἀντιπολίτευσις εἶναι ἐλευθέρα ν’ ἀρχίσῃ τὸν ἔλεγχον, ἀφήνω ὅμως αὐτὴν νὰ κρίνῃ ἂν καὶ τὸ ζήτημα τοῦτο, ὡς ἐκ τῆς συμπλοκῆς αὐτοῦ μεθ’ ὅλης τῆς διεθνοῦς καταστάσεως, ἀποτελοῦσιν ἕν μέρος τῶν ζητημάτων τῶν ἐκκρεμῶν μεταξὺ ἡμῶν καὶ τῆς Ὀθωμανικῆς Αὐτοκρατορίας, δύναται σκοπίμως καὶ λυσιτελῶς νὰ ἔλθῃ σήμερον πρὸς συζήτησιν. Ἐγὼ φρονῶ ὄχι, καὶ διὰ τοῦτο κάμνω τὴν δήλωσιν ὅτι δέχομαι τὸν ἔλεγχον, ἀλλὰ θὰ μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ δηλώσω ὅτι δὲν θὰ ἀπαντήσω εἰς τὴν γενησομένην ἐπίκρισιν τῆς πολιτείας μου. Θὰ ἀναγκασθῶ νὰ ἀπαντήσω μόνον ἂν λεχθῶσι πράγματα, τὰ ὁποῖα ἂν ἤθελον μείνει ἀναπάντητα, ἠδύναντο νὰ ζημιώσωσι τὰ συμφέροντα τοῦ Κράτους.

§128Δ. ΚΑΛΛΕΡΓΗΣ. Λυποῦμαι ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως νομίζει ὅτι δὲν δύναται νὰ δεχθῇ συζήτησιν καὶ ἔλεγχον κοινοβουλευτικὸν ἀποσκοποῦντα ἀκριβῶς ἐπὶ τῶν δηλώσεων αὐτοῦ, τῶν γενομένων ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Ὁσάκις ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως προβαίνει εἰς δηλώσεις ἐπισήμους πρὸς τὸ κοινοβούλιον, ὀφείλει, ἔχει καθῆκον, νὰ δεχθῇ τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῶν δηλώσεων αὐτοῦ. Ἀφοῦ ὅμως ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως δηλοῖ ὅτι ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν δηλώσεων αὐτοῦ δύναται ἐν τῇ ἐνεστώσει διεθνεῖ καταστάσει τῶν πραγμάτων ν’ ἀποβῇ ἐπιβλαβής, δὲν δύναμαι νὰ συζητήσω ἐπὶ τοῦ θέματος ὑπὸ περιορισμούς, ὧν τὴν ἔκτασιν δὲν γνωρίζω.

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεπείᾳ αἰτήσεως τῶν βουλευτῶν κ. κ. Ε. Βελλιανίτου, Κ. Σοκόλη καὶ ἄλλων βουλευτῶν, ἀποτελούντων τὸν ἀπαιτούμενον ἀριθμόν, γενικεύεται ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς προτάσεως τοῦ κ. Καλλέργη. Οὐδενὸς ζητοῦντος τὸν λόγον ἡ συζήτησις κηρύσσεται περατωμένη. Ὁ κ. Ι. Καναβὸς «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὅπως εὐαρεστηθῇ καὶ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰς ἐπανειλημμένας ἀναφορὰς τῶν κατοίκων Βλαχομάνδρας, Βελτίκας καὶ Καλοφρούζης, ὧν οἱ κτηνοτροφικοὶ πληθυσμοὶ εὑρίσκονται ἐν ἀληθεῖ διωγμῷ ὑπὸ τῶν δασικῶν ὀργάνων, ἐφαρμοζόντων διατάξεις ἀπαγορευτικὰς περικλειούσας ὁλοκλήρους τὰς βοσκησίμους περιφερείας τῶν ἐν λόγῳ κοινοτήτων. Ὁ κ. Θ. Κουτούπης ἐπερωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν, διὰ τίνα λόγον δὲν χρησιμοποιοῦνται, πρὸς ὃν σκοπὸν κατετάχθησαν, οἱ ἄνδρες τῆς τελωνειακῆς ἀστυνομίας, καὶ διὰ τίνα λόγον οὗτοι μένουσιν ἀχρησιμοποίητοι εἰς τὸ Β. Ναυτικὸν εἰς τὸ ὁποῖον ἤδη ἀνήκουσι».

§130Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἡ ἐπερώτησίς μου ἀφορᾷ περισσότερον τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ἢ τὸν κ. ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν. Κατὰ τὸ 1911 συνέστη, ὡς γνωρίζετε, κύριοι Βουλευταί, Σῶμα τελωνειακῆς ἀστυνομίας, συνταχθὲν στρατιωτικῶς καὶ ἀποτελεσθὲν ἐκ δύο κλάδων, τοῦ κλάδου τῆς ξηρᾶς καὶ τοῦ κλάδου τῆς θαλάσσης. Τὸ Σῶμα τοῦτο συνέστη εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς πολυτελέστατα, διότι ἐλήφθη πρόνοια, ὅπως ἀποτελεσθῇ ἐκ τοῦ σημαντικοῦ ἀριθμοῦ τῶν 500 ἀνδρῶν πρὶν ἢ δοκιμασθῇ κατὰ πόσον εἶναι δυνατὸν Σῶμα οὕτω πως καταρτιζόμενον νὰ προσφέρῃ ὑπηρεσίας, ἀφοῦ ἐπρόκειτο νὰ ἀντικαταστήσῃ ἄλλο Σῶμα, ὑπάρχον τότε, διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν καθηκόντων, διὰ τὰ ὁποῖα ἐκαλεῖτο τὸ συνιστάμενον Σῶμα. Εἰς τὸν τότε Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ὑπεδείχθη ὅτι πολὺ ἔσπευσε νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς τὸ νομοσχέδιον περὶ συστάσεως τοιούτου Σώματος τελωνειακῆς ἀστυνομίας, καθ’ ὅσον ἐδημιουργεῖτο δι’ αὐτοῦ Σῶμα μὲ δαπάνην κολοσσιαίαν, χωρὶς νὰ φαίνηται ὅτι ἀνάλογα θὰ ἦσαν τὰ ἐξ αὐτῆς ὀφέλη. Ὁπωσδήποτε τὸ Σῶμα αὐτὸ συνέστη, καὶ συνέστη παρὰ τὰς δηλώσεις, τὰς ὁποίας ἔκαμε τότε ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργός, ὅτι τοὐλάχιστον διὰ τὴν ναυτικὴν τελωνειακὴν ἀστυνομίαν τὸ ἀπαιτούμενον προσωπικὸν θὰ ἀπεσπᾶτο ἐκ τῆς τακτικῆς θαλασσίας δυνάμεως. Κατετάχθησαν μετὰ χρόνον ἀρκετοί, δὲν ἐξεύρω ἂν συνεπληρώθη ὁλόκληρος ὁ ἀριθμὸς τῶν 500, ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει ὁ ἀριθμὸς τῶν καταταχθέντων ἀνῆλθεν εἰς ἀρκετὰς ἑκατοντάδας. Ἠκολούθησεν ὁ πόλεμος καὶ ἦτο πολὺ φυσικὸν ὅπως οἱ ἄνδρες οὗτοι, οἱ ὁποῖοι ἠδύναντο νὰ προσφέρωσι τὰς ὑπηρεσίας αὐτῶν, μεταβῶσιν οἱ μὲν τῆς τελωνειακῆς ὑπηρεσίας τῆς ξηρᾶς εἰς τὸν στρατὸν οἱ δὲ τῆς θαλάσσης εἰς τὸ Β. Ναυτικόν. Ἀλλ’ ἀφοῦ ἐτελείωσεν ὁ πόλεμος, ἐγεννήθη κατάστασις ἥτις προεκάλεσε πολλάκις τὴν περιέργειαν τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ Ἔθνους, ὅπως μάθωσι τίς θὰ ἦτο ἡ τύχη τῆς ἀστυνομίας αὐτῆς, διὰ τὴν ὁποίαν τὸ Κράτος ὑποβάλλεται εἰς σημαντικὴν δαπάνην χωρὶς νὰ βλέπῃ χρησιμοποιουμένους τοὺς ἄνδρας ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐπληρώνοντο εἰς βάρος τοῦ δημοσίου ταμείου. Σχετικῶς μάλιστα πρὸς τὴν χρησιμοποίησιν αὐτῶν, πρέπει νὰ μνημονεύσω τὸ ἄρθρον 8, κατὰ τὸ ὁποῖον ἡ τελωνειακὴ ἀστυνομία ἐν ὥρᾳ πολέμου συντρέχει εἰς τὴν ἄμυναν τῆς Χώρας, κατὰ τὰ κανονισθησόμενα διὰ Β. Διατάγματος, ὥστε, ἐφ’ ὅσον ἐξηκολούθει ἡ ἐμπόλεμος κατάστασις, ἡ χρησιμοποίησις τῆς στρατιωτικῆς τελωνειακῆς ἀστυνομίας διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ στρατοῦ καὶ τοῦ ναυτικοῦ ἦτο νόμιμος καὶ ἐπιβεβλημένη, ἀλλ’ ἀφοῦ ἔληξεν ὁ πόλεμος, καὶ πολὺ περισσότερον, ἀφοῦ ἔληξεν ἡ ἐπιστράτευσις, εἶχε καθῆκον, νομίζω, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἢ νὰ χρησιμοποιήσῃ τὸ Σῶμα τοῦτο ἢ νὰ προβῇ εἰς τὴν διάλυσίν του, ἀφοῦ πανταχόθεν ἐξεδηλοῦντο τοιαῦται προθέσεις τῶν καταταχθέντων, ὅπως ἀπαλλαγῶσι τῆς ὑποχρεώσεως, τὴν ὁποίαν ἀνέλαβον καταταγέντες ἐπὶ τριετεῖ θητείᾳ, καὶ τοιουτοτρόπως παύσῃ τὸ Κράτος νὰ φέρῃ τὴν δαπάνην, ἥτις πρέπει νὰ ὑπολογισθῇ εἰς πολὺ σημαντικὸν κατ’ ἔτος ποσόν. Τὸ τοιοῦτον δὲν ἐγένετο. Ὑπῆρχε μάλιστα καὶ διοργανωτὴς τῆς τελωνειακῆς ἀστυνομίας, ὁ ὁποῖος, ἄεργος μένων καθ’ ἑκάστην, ἐλάμβανεν ἀρκετὸν χρῆμα ἕως ὅτου, λήξαντος τοῦ χρόνου διὰ τὸν ὁποῖον ἐκλήθη ὡς διοργανωτής, ἀνεχώρησεν ἀφήσας ὄπισθέν του μόνον τὴν ζημίαν τῶν μισθῶν τοὺς ὁποίους ἔλαβεν καὶ τῆς καταστάσεως τὴν ὁποίαν ἐδημιούργησε, χωρὶς νὰ εἶναι καὶ εἰς θέσιν νὰ χρησιμοποιήσῃ, ἔστω καὶ ἐν μέρει, τὴν δαπάνην ἡ ὁποία ἐγένετο. Οἱ ἀνήκοντες εἰς τὴν τελωνειακὴν ἀστυνομίαν τῆς ξηρᾶς προσεκολλήθησαν εἰς διάφορα τελωνεῖα, ἀλλ’ ἡ προσκόλλησις ἐγένετο μόνον ὅπως τηρηθῶσι τὰ προσχήματα τῆς δῆθεν χρησιμοποιήσεως αὐτῶν, ἐνῷ πράγματι οὗτοι ἢ δὲν ἐξετέλουν ὑπηρεσίαν τινὰ ἢ ἀνῆκον μὲν εἰς διάφορα τελωνεῖα ἦσαν ὅμως ἐλεύθεροι νὰ περιφέρωνται ὅπου ἤθελον ἢ νὰ μεταβῶσιν εἰς τὰς πατρίδας των ἀκόμη. Ὑπάρχουσι δὲ ἄφθονα τούτου παραδείγματα. Συνέβη δὲ ἀκόμη καὶ τοῦτο τὸ ἔκτακτον, ὅτι οἱ ἀνήκοντες εἰς τὴν τελωνειακὴν ἀστυνομίαν τῆς ξηρᾶς ἐπληρώθησαν τὸν μισθὸν αὐτῶν κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ὑπηρεσίας των ἐν τῷ στρατῷ, καὶ ὅταν μάλιστα συνέβαινεν ὁ ἐν τῷ στρατῷ μισθός των νὰ εἶναι ἐπαρκής, διότι τινὲς ἐκ τῶν καταταχθέντων εἰς τὴν τελωνιακὴν ἀστυνομίαν ἦσαν ἔφεδροι ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι ἐνῷ ἐλάμβανον τὸν μισθὸν τοῦ ἐφέδρου ἀξιωματικοῦ κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ὑπηρεσίας αὐτῶν ἐν τῷ στρατῷ, ἐλάμβανον συγχρόνως καὶ τὸν μισθὸν αὐτῶν ὡς ἀνήκοντες εἰς τὴν τελωνειακὴν ἀστυνομίαν τῆς ξηρᾶς. Σχετικῶς πρὸς τὸν ἕτερον κλάδον τῆς τελωνειακῆς ἀστυνομίας τῆς θαλάσσης, πρέπει νὰ εἴπω ὅτι διὰ νὰ καταταχθῶσιν ἐγένοντο πολλαὶ ὑποσχέσεις εἰς τοὺς ἀνήκοντας εἰς τὴν ἐνεργὸν δύναμιν τοῦ ναυτικοῦ, ὑπαξιωματικοὺς πρὸ πάντων, οἱ ὁποῖοι πεισθέντες εἰς τὰς ὑποσχέσεις κατετάχθησαν εἰς τὴν ἀστυνομίαν αὐτήν, διὰ νὰ ἴδωσιν ὅμως ὅτι ἡ κατάστασις ἐγένετο ἀφόρητος, διότι, ἀφοῦ ἔληξεν ὁ πόλεμος καὶ ἡ ἐπιστράτευσις, ἐξακολουθοῦσιν οὗτοι παρὰ τὸν νόμον νὰ εἶναι ἀπεσπασμένοι εἰς διαφόρους ὑπηρεσίας τοῦ ναυτικοῦ χωρὶς νὰ χρησιμοποιῶνται, χωρὶς νὰ ἐκτελῶσι καθήκοντα ἀνάλογα πρὸς τὸν ἀριθμὸν αὐτῶν, ὅστις ἠδύνατο νὰ ἀνέλθῃ μέχρι τῶν 300. Δὲν γνωρίζω πόσοι κατετάχθησαν, ἐν πάσῃ ὅμως περιπτώσει ὁ ἀριθμὸς αὐτῶν εἶναι ἀρκετὰ σημαντικός, καὶ ἐπειδὴ ὁ μισθός των εἶναι ἐπίσης σημαντικὸς εἶναι καὶ ἡ δαπάνη τοῦ Δημοσίου σημαντική.

§131Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Πόση εἶναι ἡ δαπάνη;

§132Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ὄχι ἀσήμαντος. Μόνον πρό τινων ἡμερῶν ἐλήφθη πρόνοια, ὅπως οἱ ἀνήκοντες εἰς τὴν τελωνειακὴν ἀστυνομίαν τῆς θαλάσσης μεταβῶσιν εἰς τὰς ἕδρας των, ἀλλ’ ἡ διαταγὴ αὕτη ἀνεκλήθη καὶ ἐσχάτως διετάχθησαν νὰ μεταβῶσιν εἰς τὸν Ναύσταθμον. Ἐν τῷ Ναυστάθμῳ μένοντες δικαιολογοῦνται μέν, ἀλλ’ οὐδεμίαν ἐκτελοῦσιν ὑπηρεσίαν, διότι ὁ Ναύσταθμος ἀφθονεῖ προσωπικοῦ, ἀνερχομένου ἴσως εἰς χιλιάδα ἀνδρῶν, ἐνῷ αἱ ἀνάγκαι τοῦ Ναυστάθμου δὲν ἀπαιτοῦσιν οὔτε τὸ δέκατον τῶν ἀνδρῶν τούτων. Φαίνεται ἑπομένως ὅτι ἀνήκουσιν ἐκεῖ σήμερον καὶ ἐκτελοῦσιν ὑπηρεσίαν, πράγματι ὅμως οὐδεμίαν ἐκτελοῦσι. Καὶ δὲν εἶναι μόνον τοῦτο. Ἀλλ’ ἐπειδὴ δὲν ἐλήφθη ὡρισμένη ἀπόφασις περὶ διαθέσεως αὐτῶν, εἴτε διὰ τὴν τελωνειακὴν ἀστυνομίαν εἴτε διὰ τὸ πολεμικὸν ναυτικόν, μένουσιν οὗτοι ἄνευ ἱματισμοῦ καὶ ἔχομεν οὕτω δείγματα ρακενδυτῶν τοιούτων, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον οὐδόλως εἶναι πρὸς ἔπαινον τῆς ναυτικῆς ἡμῶν ὑπηρεσίας. Πλεῖστοι τούτων ἐπιθυμοῦσι νὰ ἀπέλθωσι, καὶ εἶναι ἀπορίας ἄξιον διατὶ οἱ ἀξιότιμοι Ὑπουργοὶ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ Ναυτικῶν δὲν συνεννοήθησαν, ὅπως ἀπαλλάξωσι τοὺς δυστυχεῖς τούτους ἄνδρας τῆς θέσεως, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται, καὶ πολὺ περισσότερον ἀπαλλάξωσι τὸ Δημόσιον ταμεῖον τοῦ βάρους, τὸ ὁποῖον ἐπέρχεται διὰ τῆς συντηρήσεως αὐτῶν. Δὲν ἐχρησιμοποιήθησαν, ἀλλ’ εἶναι ζήτημα καὶ ἂν θὰ χρησιμοποιηθῶσι, τόσον οἱ ἀνήκοντες εἰς τὴν τελωνειακὴν ἀστυνομίαν τῆς θαλάσσης, ὅσον καὶ οἱ ἀνήκοντες εἰς τὴν τελωνειακὴν ἀστυνομίαν τῆς ξηρᾶς. Ὁ σκοπός, διὰ τὸν ὁποῖον συνέστη τὸ Σῶμα, δὲν φαίνεται ἐκπληρούμενος. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἐκλήθη νὰ ἱδρύσῃ τὸ Σῶμα τοῦτο, ἀνεχώρησεν ἀφήσας, ὡς εἶπον, ὄπισθέν του μόνον τὴν ζημίαν τῆς προσκλήσεώς του, καὶ τὴν ζημίαν ἡ ὁποία ἐγεννήθη διὰ τῆς διατηρήσεως ἑνὸς Σώματος μακρὰν τῆς ὑπηρεσίας ἐπὶ τόσον μακρὸν χρόνον. Ἀλλ’ ἀκόμη δὲν εἶναι μόνον τοῦτο. Ὁλόκληρον τὸ σχέδιον τῆς ἱδρύσεως τοῦ Σώματος τῆς τελωνειακῆς ἀστυνομίας τῆς θαλάσσης ἐγκατελείφθη, διότι καὶ τὰ ὄργανα τὰ ὁποῖα ἐπρομηθεύθησαν, καὶ ἐκεῖνα μένουσιν ἀχρησιμοποίητα. Αἱ βενζινάκατοι π.χ., αἱ ὁποῖαι ἠγοράσθησαν ὅπως χρησιμεύσωσι διὰ τὴν τελωνειακὴν ἀστυνομίαν τῆς θαλάσσης, δὲν χρησιμοποιοῦνται πλέον δι’ αὐτήν, ἀλλὰ δύο ἐκ τούτων εὑρίσκονται εἰς τὸν Ναύσταθμον, μία εἰς τὸν Κανάρην, ἄλλην ἔχει ὁ Ἄγγλος μηχανικός, ἄλλην ἔχει τὸ Λιμεναρχεῖον Θεσσαλονίκης καὶ ἄλλην ἔχει τὸ Λιμεναρχεῖον Καβάλλας. Καὶ αἱ τρεῖς δὲ ἀτμοημιολίαι, ἡ «Κίχλη», ἡ «Κίσσα» καὶ ἡ «Ἀηδών», αἱ ὁποῖαι διετέθησαν διὰ τὴν τελωνειακὴν ὑπηρεσίαν, καὶ αὐταὶ δὲν χρησιμοποιοῦνται πρὸς καταδίωξιν τοῦ λαθρεμπορίου, ἀλλ’ ἔχουσι καὶ αὐταὶ διατεθῆ ἡ μία εἰς τὸν Ναύσταθμον, ἡ ἄλλη εἰς τὸν Μοῦδρον καὶ ἡ ἄλλη διὰ τὸν πλοηγὸν τῆς Θεσσαλονίκης. Ἑπομένως, ὡς φαίνεται, ἐγκατελείφθη πᾶσα ἰδέα ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου περὶ τελωνειακῆς ἀστυνομίας τῆς ξηρᾶς, ἀλλὰ πολὺ περισσότερον περὶ τελωνειακῆς ἀστυνομίας τῆς θαλάσσης. Ἄν ἐνθυμοῦμαι καλῶς, κατὰ τὸν παρελθόντα Φεβρουάριον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐδήλωσε προκληθεὶς ὅτι οἱ ἄνδρες οἱ ἀνήκοντες, εἴτε εἰς τὸν ἕνα κλάδον εἴτε εἰς τὸν ἄλλον τῆς τελωνειακῆς ἀστυνομίας, θὰ ἐστέλοντο εἰς τὰς θέσεις των. Ἀλλ’ ἔκτοτε παρῆλθε ἀρκετὸν χρονικὸν διάστημα χωρὶς νὰ ληφθῇ πρόνοιά τις περὶ τούτων. Οἱ ἄνδρες ὁπωσδήποτε οἱ ἀνήκοντες εἰς τὴν τελωνειακὴν ἀστυνομίαν τῆς ξηρᾶς ἐστάλησαν ἐσχάτως εἰς τὰς θέσεις των καὶ φαινομενικῶς φαίνεται ὅτι οὗτοι χρησιμοποιοῦνται, μὴ συντεταγμένοι ὅμως στρατιωτικῶς δὲν χρησιμοποιοῦνται κατὰ τὸ πνεῦμα τοῦ νόμου, ἢ μᾶλλον δὲν χρησιμοποιοῦνται παντάπασιν, καὶ μένει ἡ δαπάνη τοῦ Δημοσίου, χωρὶς νὰ ἐξυπηρετῆται ὁ σκοπὸς αὐτοῦ, ὁ ὁποῖος ἦτο ἡ συστηματικὴ καταδίωξις τοῦ λαθρεμπορίου. Ἀλλὰ σχετικῶς μὲ τὴν τελωνειακὴν ἀστυνομίαν τῆς θαλάσσης, εὑρισκόμεθα εἰς μίαν παρανομίαν, ἡ ὁποία ἐξακολουθεῖ ἐπὶ ἔτος σχεδόν, διότι, ἐνῷ ὁ πόλεμος ἔληξε κατὰ τὸν Σεπτέμβριον, κατὰ τὴν ὑπογραφὴν τῆς συνθήκης, καὶ τῆς ἐπιστρατεύσεως ἐκηρύχθη ἡ λῆξις, ἂν δὲ ἀπατῶμαι, κατὰ τὸν Δεκέμβριον τοῦ 1913, οἱ ἄνδρες ἐξακολουθοῦσι νὰ ἀνήκωσιν εἰς τὴν δύναμιν τοῦ ναυτικοῦ, καὶ νὰ εἶναι τοποθετημένοι εἰς διάφορα Λιμεναρχεῖα, χωρὶς νὰ ἐκτελῶσιν ὑπηρεσίαν τινά, ἐν γνώσει ὅτι λαμβάνουσι τὸν μισθὸν αὐτῶν μόνον καὶ μόνον διότι εὑρίσκονται κατατεταγμένοι. Οὔτε δὲ ἐνομιμοποιήθη ἡ κατάστασις αὐτῶν τῶν ἀνδρῶν τῶν ἀνηκόντων εἰς τὴν τελωνειακὴν ἀστυνομίαν διὰ τῆς ἐπιστρατεύσεως τοῦ ναυτικοῦ, διότι πολλοὶ ἐκ τούτων ἀνήκοντες εἰς ἡλικίας μὴ κληθείσας διὰ τῆς ἐπιστρατεύσεως τοῦ ναυτικοῦ, ἐξακολουθοῦσιν ἀκόμη νὰ παραμένωσιν ἀπεσπασμένοι εἰς τὴν αὐτὴν ὑπηρεσίαν παρὰ τὴν ῥητὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 8, κατὰ τὸ ὁποῖον, ὡς εἶπον, ἡ τελωνειακὴ ἀστυνομία ἐν ὥρᾳ πολέμου συντρέχει εἰς τὴν ἄμυναν τῆς χώρας. Θὰ ἦτο ἴσως δεδικεολογημένη ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, ἐὰν μετὰ τὸν πόλεμον δὲν ἠδυνήθη ἀμέσως νὰ χρησιμοποιήσῃ τοὺς ἄνδρας τούτους· ἀλλ’ ἡ δικαιολογία αὕτη δὲν δύναται νὰ παρατείνηται ἐπ’ ἄπειρον, καθ’ ὅσον εἶχε τὸ καθῆκον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἀποφασίσῃ ταχέως ἂν θὰ ἵδρυε ἢ οὔ τὸ Σῶμα τῆς τελωνειακῆς ἀστυνομίας, Ἐν τῇ πρώτῃ περιπτώσει εἶχε καθῆκον μετὰ χρονικόν τι διάστημα νὰ ἱδρύσῃ αὐτό, ἐν τῇ δευτέρᾳ περιπτώσει εἶχεν καθῆκον νὰ ἐπιτρέψῃ τὴν ἀπόλυσιν τῶν ἀνδρῶν τῶν ἀνηκόντων εἰς τὴν τελωνειακὴν ἀστυνομίαν καὶ νὰ ἀπαλλάξῃ τὸ Δημόσιον ἑνὸς βάρους, καὶ πρὸ πάντων ἑνὸς ἐξευτελισμοῦ, τὸν ὁποῖον ὑφίσταται ἡ Πολιτεία διατηροῦσα ἐν γνώσει μεγάλην μερίδα ἀργομίσθων, ἡ ὁποία οὐδεμίαν ἐκπληροῖ ὑπηρεσίαν, καὶ ἡ ὁποία οὐδόλως εἶναι ὑπαίτιος διὰ τὴν ἔλλειψιν τῆς μὴ χρησιμοποιήσεώς της. Ἀλλ’ ἐνῷ ἡ εὐθύνη αὕτη πίπτει ἐπὶ τοῦ κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργοῦ, νομίζω ὅτι καὶ ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Ὑπουργὸς ὤφειλε νὰ βοηθήσῃ τὸν συνάδελφόν του, καὶ νὰ ζητήσῃ τὴν ἀπαλλαγὴν τοῦ βάρους, τὸ ὁποῖον τῷ ἔδωκεν διὰ τῆς διατηρήσεως τῶν ἀνδρῶν τῆς τελωνειακῆς ἀστυνομίας, οἱ ὁποῖοι δὲν χρησιμοποιοῦνται παντάπασιν, καὶ εἰς τοὺς ὁποίους δὲν φροντίζει κἂν νὰ δώσῃ ἱματισμόν, ὅπως εἶναι εὐπρεπῶς ἐνδεδυμένοι, καὶ νὰ μὴ μένωσιν εἰς τὸν Ναύσταθμον ἀχρησιμοποίητοι εἰς βάρος τῆς ὑπηρεσίας καὶ ἐπὶ ζημίᾳ καὶ τῶν ἄλλων ἀνδρῶν, διότι καὶ τὰ μέσα τοῦ στρατωνισμοῦ καὶ τ’ ἄλλα μέσα τῆς διατηρήσεώς των ἐν τῷ Ναυστάθμῳ, δὲν εἶναι τόσον ἄφθονα, ὥστε νὰ ἐπιτρέπωσι τὴν παραμονὴν καὶ προσωπικοῦ ἀχρήστου. Ἀλλ’ ἐνῷ ὑπάρχει αὐτὴ ἡ κατάστασις, ἡ δημιουργηθεῖσα ἐξ ὑπαιτιότητος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ ἐφορτώθησαν εἰς τὸ ναυτικὸν ἄνδρες τόσον πολλοί, τοὺς ὁποίους δὲν γνωρίζει τί νὰ κάμῃ, μοὶ ἐγεννήθη ἡ σκέψις διατί ἆρά γε, ἀφοῦ εἶχεν ἓν τοιοῦτον ποσὸν διαθέσιμον, ἔσπευσε νὰ καλέσῃ καὶ τὴν ἡλικίαν καὶ τοῦ ἑπομένου ἔτους, τοῦ 1915, τῶν Ναυτικῶν, εἰς τρόπον ὥστε νὰ προσθέσῃ εἰς τὸν ὑπεράγαν μέγαν ἀριθμὸν τῶν ἀνδρῶν, ὁ ὁποῖος μένει ἀχρησιμοποίητος εἰς τὸν Ναύσταθμον, νὰ προσθέσῃ, λέγω, τοὺς ἄνδρας τοὺς ἀνήκοντας εἰς τὴν τελωνειακὴν ἀστυνομίαν καὶ ἐκείνους τοὺς ὁποίους ἐκάλεσε νὰ ἐκγυμνάσῃ; Ταῦτα εἶχον, νομίζω, καθῆκον νὰ εἴπω, διὰ νὰ δειχθῇ μεθ’ ὁπόσης ἀστοργίας φέρονται πρὸς τὸ δημόσιον χρῆμα ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐτάχθησαν φρουροὶ αὐτοῦ, χωρὶς οὐδεμία νὰ ὑπάρχῃ ἀνάγκη καὶ χωρὶς νὰ ἐλλείπωσι τὰ μέσα τῆς διορθώσεως ἑνὸς κακοῦ, τὸ ὁποῖον παρήχθη. Καὶ βλέπομεν οὕτω νὰ διατηρῆται ἓν Σῶμα πολυάριθμον, ἄχρηστον, ἀρκετὰ δαπανηρόν, πρὸς ζημίαν καὶ ἐκείνων ἀκόμη οἱ ὁποῖοι μένουσιν ἄεργοι, διότι πρέπει νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ἐκ τῶν ἀνηκόντων εἰς τὴν τελωνειακὴν τῆς θαλάσσης ἀστυνομίαν πολλοί, οἱ ὁποῖοι ἀπεμακρύνθησαν ἀπὸ τὸ Β. Ναυτικόν, ἵνα καταταχθῶσι εἰς τὴν τελωνειακὴν ἀστυνομίαν τῆς θαλάσσης μένουσιν ἀχρησιμοποίητοι καὶ δὲν δύναται νὰ προαχθῶσιν, ἐνῷ οἱ συνάδελφοί των καὶ οἱ ὑποδεέστεροί των προσήχθησαν ἐν τῷ μεταξύ. Ὥστε, ἀφ’ ἑνὸς μὲν νὰ εἶναι ἄεργοι, ἀφ’ ἑτέρου δὲ καὶ ζημιοῦνται ἐξ ὑπαιτιότητος τῆς Πολιτείας, ἡ ὁποία, ἐνῷ δὲν ἐφρόντισε νὰ τοὺς χρησιμοποιήσῃ, δὲν ἔλαβε καὶ μέριμναν ὅπως ἀποστείλῃ αὐτοὺς εἰς τὰς ἑστίας των, ἵνα μεριμνήσωσιν ἐκεῖνοι περὶ τοῦ μέλλοντος αὐτῶν. Θὰ ἐπεθύμουν νὰ μάθω ὁπόση εἶναι ἡ δαπάνη ἡ ὁποία οὕτω πως ἄνευ λόγου ἐπραγματοποιήθη, καὶ ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς σκέπτηται νὰ λάβῃ μέτρον τι διὰ τοὺς ἄνδρας τούτους.

§133ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Τὸ Σῶμα αὐτό, ὡς κατηρτίσθη ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἀρχικοῦ νόμου, βεβαίως ἦτο πολὺ πολυτελές. Ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς ἐφιλοδόξησεν ὁ εἰσηγητὴς αὐτοῦ νὰ καταρτισθῇ ἓν ὁλόκληρον σύνταγμα τελωνοφυλακῆς, χωρὶς προηγουμένως νὰ ὑπάρχῃ εἰς πυρὴν ὡς βάσις ἐκ τοῦ ὁποίου νὰ ἠμπορέσῃ νὰ ἀναπτυχθῇ τὸ Σῶμα. Κατόπιν ἐπῆλθεν ὁ πόλεμος καὶ συνεπείᾳ τοῦ νόμου ἐνεσωματοῦτο τὸ Σῶμα ὁλόκληρον εἰς τὸν στρατόν, μετὰ τὸ πέρας δὲ τοῦ πολέμου τὸ Σῶμα δὲν ἠδύνατο νὰ ὀργανωθῇ ἐπὶ τῆς αὐτῆς βάσεως, διότι δὲν ὑπῆρχον οὔτε κἂν τὰ στελέχη, τὰ ὁποῖα θὰ ἠδύναντο νὰ πλαισιώσωσι τὸ Σῶμα, διότι οὐδεὶς ἀξιωματικός, οὔτε τοῦ ναυτικοῦ οὔτε τῆς χωροφυλακῆς, ἤθελε νὰ καταταχθῇ εἰς τὸ Σῶμα αὐτό. Σήμερον χρησιμοποιλοῦμεν τοὺς ἄνδρας τοῦ Σώματος αὐτοῦ εἰς τὴν τελωνειακὴν ἀστυνομίαν, πρὸ πάντων εἰς τὰς νέας Χώρας. Τοὺς ἀπεστείλαμεν ἐκεῖ κατὰ μικρὰς ὁμάδας ὑπὸ ἕνα ὑπαξιωματικόν, κατὰ τὰς πληροφορίας δὲ τὰς ὁποίας ἔχω, ἐκτελοῦσι τὴν ὑπηρεσίαν των ἀρκετὰ καλά. Ἀλλὰ σήμερον πρέπει νὰ φύγωμεν ἀπὸ τὰ ὡραῖα ὄνειρα. Δὲν δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν σύνταγμα τελωνοφυλακῆς, καὶ δι’ αὐτὸ ἡ σκέψις ἡ ὁποία ἐπικρατεῖ εἶναι νὰ καταρτίσωμεν μικρὰν ὁμάδα ἡ ὁποία ἀρχικῶς θὰ λειτουργήσῃ μόνον εἰς τὰ τελωνεῖα Πειραιῶς καὶ Θεσσαλονίκης ὑπὸ ἀξιωματικοὺς οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ προέρχωνται ἔξωθεν πλέον, ἀλλὰ ἐξ αὐτοῦ τούτου τοῦ Σώματος. Ἐπειδή, ἐκ τῶν ὑπηρετούντων ἐν τῷ Σώματι συνεπείᾳ τοῦ πολέμου, ἐγένοντο ἔφεδροι ἀξιωματικοὶ καὶ προήχθησαν, θὰ μονιμοποιήσωμέν τινας ἐξ αὐτῶν καὶ θὰ τάξωμεν ὡς προϊσταμένους αὐτοῦ τοῦ Σώματος, συγχρόνως δὲ εἰς αὐτὸ τοῦτο τὸ Σῶμα θὰ δώσωμεν τὴν ἱκανότητα νὰ παράγῃ καὶ αὐτὸ ἀνωτέρους βαθμοφόρους. Ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν θὰ φέρω τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον καὶ θὰ ἠμπορέσωμεν νὰ συζητήσωμεν ἐπ’ αὐτοῦ.

§134Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Συγχαίρω τὸν κ. Ὑπουργὸν διὰ τὴν εἰλικρίνειάν του, διότι δὲν ἠθέλησε νὰ ἐπικαλεσθῇ ἐπιχειρήματα ὅπως καλύψῃ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καλυφθῇ. Ἀλλὰ ἡ ἐρώτησίς μου αὐτόν, ἀκριβῶς, εἶχε τὸν σκοπόν: νὰ ἐλέγξῃ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, διότι δὲν ἐμερίμνησε νὰ κάμῃ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀπεφάσισε νὰ κάμῃ ἐνωρίτερον, ὄχι ἡμέρας ἢ ἑβδομάδας, ἀλλ’ ὁλόκληρον ἔτος. Τὸ διαρρεῦσαν διάστημα, ἀπὸ τῆς λήξεως τοῦ πολέμου μέχρι σήμερον, εἶναι τόσον μακρόν, ὥστε ἔπρεπε νὰ ἀνησυχήσῃ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν διὰ κατάστασιν, ἡ ὁποία συνεπῆγε τόσον σημαντικὰς δαπάνας εἰς βάρος τοῦ Δημοσίου. Αἱ σκέψεις του, ὅτι εἶναι ἀδύνατον νὰ λειτουργήσῃ τὸ Σῶμα ὡς ἀρχικῶς συνέστη, μαρτυρεῖ δυστυχῶς ὅτι ἐπικρατεῖ ἐπιπολαιότης διὰ τὴν λῆψιν ἀποφάσεων ἄνευ προηγουμένης μελέτης. Ἐκλήθη ξένος ὀργανωτής, ὁ ὁποῖος δὲν εἶχε φῶτα νὰ προσκομίσῃ εἰς τὴν Ἑλλάδα, καὶ τῇ εἰσηγήσει τοῦ ὀργανωτοῦ τούτου ἀπεφάσισε τὸ Κράτος νὰ δημιουργήσῃ Σῶμα συνεπάγον δαπάνας 700 ἕως 800 χιλιάδων δραχμῶν κατ’ ἔτος. Τώρα δὲ ἔρχεται ὁ διάδοχος τοῦ Ὑπουργοῦ, τοῦ μετακαλέσαντος τὸν ὀργανωτήν, καὶ λέγει εἰς ἡμᾶς ὅτι τὸ μέτρον ἐξ ἀρχῆς ἦτο σφαλερὸν καὶ τὸ Σῶμα ἔφερεν ἐν ἑαυτῷ τὰ στοιχεῖα τῆς διαλύσεως ἢ τῆς μὴ δυνατῆς χρησιμοποιήσεώς του. Ἡ ἄλλη του δήλωσις, ὅτι δὲν ὑπάρχουσι πλέον ἀξιωματικοὶ τῆς χωροφυλακῆς ἢ τοῦ ναυτικοῦ, οἱ ὁποῖοι νὰ θέλωσι νὰ καταταχθῶσιν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ τάγματος αὐτοῦ, μοὶ ὑπενθυμίζει ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπον, ὅτι μόνον σκέψις αὐξήσεως θέσεων ὑπηγόρευσε τὴν σύστασιν τοῦ Σώματος τούτου καὶ μάλιστα μὲ πολυτέλειαν πολὺ μεγάλην. Ἡ ἐπιμονὴ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ διατηρήσῃ τὸ Σῶμα, ἔστω ὑπὸ μικρὰν κλίμακα, εἰς τὴν ἀρχικήν του μορφήν, εἶναι ἐπίσης ἐσφαλμένη, διότι θὰ εἶναι ἀδύνατον τὰ μικρὰ ἐκεῖνα Σώματα τὰ ὁποῖα θὰ εἶναι εἰς τὸ τελωνεῖον Πειραιῶς καὶ Θεσσαλονίκης νὰ ἐκπληρώσωσι τὴν ὑπηρεσίαν των, μάλιστα μὲ ἀξιωματικοὺς οἱ ὁποῖοι δὲν προέρχονται ἐκ τοῦ Σώματος τούτου. Πολὺ ὀρθότερον ἤθελεν εἶσθαι, ἐὰν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν προέβαινεν εἰς τὴν διάλυσιν τῶν Σωμάτων τούτων καὶ εἰς συμπλήρωσιν τῆς τελωνειακῆς ὑπηρεσίας διὰ τῶν τελωνοφυλάκων τοῦ παλαιοῦ συστήματος, ἢ ἄλως νὰ μελετήσῃ ἄλλο σύστημα, ἂν ἐκεῖνο δὲν εἶναι καλόν, εἰς τρόπον ὥστε καὶ οἰκονομικώτερον καὶ πρακτικώτερον νὰ χρησιμοποιηθῶσιν οἱ ἄνδρες τῆς τελωνοφυλακῆς. Ἡ δήλωσις τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ὅτι περιμένει τὰ μέτρα τοῦ Συναδέλφου του ἵνα προβῇ εἰς ἀποφάσεις, δὲν ἀπαλλάσσει αὐτὸν τῆς εὐθύνης διὰ τὴν κατάστασιν ἣν ἐδημιούργησε καὶ δι’ ἣν καὶ αὐτὸς εἶναι συνυπεύθυνος σχετικῶς μὲ τὴν τελωνειακὴν ὑπηρεσίαν τῆς θαλάσσης. Νομίζω ὅτι εἶχε καθῆκον νὰ ἀπαλλαχθῇ τῆς ὑποχρεώσεως, τοῦ νὰ κρατῇ ἄνδρας οἱ ὁποῖοι ἐπεβαρύνουσι τὸν Προϋπολογισμὸν καὶ οἱ ὁποῖοι ὄχι μόνον εἶναι ἄχρηστοι ἀλλὰ ἀποβαίνουσι καὶ ἐπιβλαβεῖς καὶ εἰς τοὺς ἄλλους.

§135ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ἔχω τὴν ἀντίληψιν ὅτι δὲν δικαιοῦμαι νὰ ἀπαλλαγῶ, διότι ἔχει ὑπογραφῆ συμβόλαιον διὰ τριετίαν. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀντίληψίς μου ἐπὶ τοῦ ζητήματος.

§136Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Δὲν θέλω νὰ εἰσέλθω εἰς τὴν ἐξέτασιν τοιούτου ζητήματος, ἀλλ’ ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐνόμισεν ὅτι δὲν εἶχε τὸ δικαίωμα τοῦτο, εἶχε νὰ κάμῃ δύο τινά, ἢ νὰ ζητήσῃ ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι προθύμως θὰ παρῃτοῦντο, νὰ δεχθῇ τὴν παραίτησίν των, ἢ νὰ ὑποβάλῃ νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλήν, διὰ τοῦ ὁποίου νὰ διαλυθῇ τὸ Σῶμα, ὅτε καὶ ἐκεῖνοι οὐδεμίαν θὰ ἠδύναντο νὰ διατυπώσωσιν ἀξίωσιν ἀπέναντι τοῦ Δημοσίου. Ἀκριβῶς δὲ ἡ παράλειψις αὐτὴ καὶ ἀκόμη ἡ δήλωσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τὴν στιγμὴν ταύτην, μὲ κάμνει νὰ πιστεύσω ἔτι περισσότερον ὅτι οὐδέποτε ἐστενοχώρησεν αὐτὸν κατάστασις τόσον δυσάρεστος καὶ ἀπὸ ἀπόψεως οἰκονομικῆς καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ἀξιοπρεπείας τοῦ Κράτους.

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας.

§138Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν σχέδιον νόμου «περὶ κανονισμοῦ προσόντων προαγωγῆς ἀνθυποπλοιάρχων τοῦ Β. Ναυτικοῦ». Κατὰ τὴν γενομένην συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἀριθμῶν κατὰ τὴν 1ην πρωϊνήν, παρεισέφρησαν λάθη οὕτως ὥστε νὰ παρουσιασθῇ ἡ ἀνάγκη νὰ τροποποιηθῇ μέρος τι τοῦ νόμου. Τοιουτοτρόπως οἱ ἀνθυποπλοίαρχοι θὰ δύνανται νὰ προβιβασθῶσιν εἰς ὑποπλοιάρχους, ἐὰν ἔχωσι συμπληρώσει τὴν ὑπηρεσίαν συνολικῶς καὶ εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ σημαιοφόρου καὶ εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυποπλοιάρχου. Τὸ μέτρον εἶναι δίκαιον, διότι ἂν δὲν ἐλαμβάνετο τοῦτο, νεαρώτατοι ἀνθυποπλοίαρχοι θὰ ἐξωμοιοῦντο πρὸς ἀνθυποπλοιάρχους ἔχοντας ἑξαετῆ θαλασσίαν ὑπηρεσίαν εἰς τὸ ναυτικόν. Θὰ παρακαλέσω νὰ κηρυχθῇ κατεπεῖγον καὶ νὰ ἀναγραφῇ αὔριον εἰς αʹ ἀνάγνωσιν ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει.

§139Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ, νὰ ἐνθυμηθῇ μίαν διάταξιν τοῦ Συντάγματος περὶ ὑποβολῆς νομοσχεδίου, ὁρίζοντος τὴν κατὰ θάλασσαν δύναμιν τοῦ Κράτους. Λαμβάνω ἀφορμὴν ἐξ ὅλων αὐτῶν τῶν προτάσεων περὶ κανονισμοῦ θέσεων νὰ ὑπομνήσω τὴν τοιαύτην ὑποχρέωσιν, κατόπιν τῆς ἀποκτήσεως τῶν νέων μονάδων, ἵνα γνωρίζωμεν ὁπόση εἶναι ἡ δύναμις τοῦ ναυτικοῦ καὶ τίνες αἱ πραγματικαὶ ἀνάγκαι αὐτοῦ. Κάμνω τὴν παράκλησιν ταύτην, ἐπὶ τῇ ἐλπίδι ὅτι δὲν θὰ παρέλθῃ πολὺς καιρός, ὅτε ἡ Βουλὴ θὰ ἔχῃ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ ἔχῃ πρὸ πολλοῦ.

§140Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. Εἶμαι εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν κ. Βουλευτήν, ὅτι ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν θέλει ὑποβληθῇ πρῶτον νομοσχέδιον τροποποιοῦν καὶ διαρρυθμίζον τὸ ναυτολογικὸν ἡμῶν σύστημα, συμφώνως πρὸς τὰς ἀνάγκας τοῦ ναυτικοῦ, καὶ εἶτα θὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ ὑποβληθῇ καὶ ὁ ἐτήσιος νόμος, περὶ τοῦ ὁποίου ὡμίλησεν ὁ κ. Βουλευτής. (Γίνεται δεκτὴ ἡ πρότασις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καὶ ψηφίζεται ἡ ἀρχὴ τοῦ ὑποβληθέντος παρ’ αὐτοῦ νομοσχεδίου).

§141ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω τὰ ἑξῆς δύο νομοσχέδια· 1) «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ προξενικοῦ νόμου» καὶ 2) «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου 205 περὶ τροποποιήσεως τοῦ περὶ ὀργανώσεως τῆς κεντρικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν διατάξεων τοῦ ͵ΓΨΙΛʹ νόμου». Παρακαλῶ νὰ παραπεμφθῶσιν εἰς τὴν οἰκείαν ἐπιτροπήν. Ἐπίσης παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ ἂν συναινεῖ νὰ ταχθῇ τριήμερος προθεσμία εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τὴν ἁρμοδίαν, ὅπως φέρῃ τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως συμβάσεως μεταξὺ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τῆς ἑταιρείας τοῦ Πυριτιδοποιείου διὰ τὴν κατασκευὴν βλημάτων ἀσκήσεων», διότι ἐπείγει ἡ ψήφισις τῆς συμβάσεως.

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὴν πρότασιν τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ; (Γίνεται δεκτὴ ἡ πρότασις τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ).

§143ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἔχω τὴν τιμήν, κύριοι Βουλευταί, νὰ ὑποβάλω ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς νομοσχέδιά τινα. Πρῶτον ὑποβάλλω σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τοῦ ͵ΔΝΖʹ νόμου περὶ συστάσεως Δήμων καὶ Κοινοτήτων». Αἱ διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου στηρίζονται εἰς συμπεράσματα καὶ παρατηρήσεις ἐπὶ τῆς μέχρι τοῦδε ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου. Προκειμένου περὶ θεσμοῦ τοιαύτης ἐξαιρετικῆς ἐκτάσεως καὶ σημασίας, δὲν πρέπει νὰ ἀποκρύψω ἀπὸ τῆς Βουλῆς ὅτι ἀνέμενον πολὺ περισσοτέρας τὰς ἐλλείψεις καὶ πολὺ μεγαλειτέρας τὰς ἀνωμαλίας ἐν τῇ ἐφαρμογῇ αὐτοῦ. Τὰς ἀνωμαλίας, τὸ μέγιστον τουλάχιστον μέρος, κατὰ τὴν ἀντίληψίν μου, αἴρει ἡ προθυμία μὲ τὴν ὁποίαν ἡ λαϊκὴ γνώμη ἀπεδέχθη καὶ ἐνεκολπώθη τὸν θεσμόν. Βεβαίως, οὔτε ὁ εἰσηγητὴς τοῦ νόμου, ὀλιγώτερον ἴσως παντὸς ἄλλου αὐτός, ἀνέμενεν εὐθὺς ἀμέσως ἀπὸ τῆς πρώτης ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου νὰ προέλθωσι κοινότητες τελείως κατηρτισμέναι καὶ κατὰ πάντα εὔρωστοι καὶ ἱκαναὶ νὰ ἐκτελέσωσι τὸν προορισμὸν αὐτῶν, ἀλλ’ οὔτε παρέβλεπεν ὅτι πλὴν ἄλλων ἔδει νὰ στερεώσωμεν τὸ οἰκονομικὸν ἔδαφος αὐτῶν, καὶ τοῦτο ἔχει ἐφελκύσει ἐπαρκῶς τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλὰ πρέπει νὰ ὁμολογηθῇ ὅτι εἰς τὴν προσταγὴν τοῦ νόμου, ὅπως πᾶς συνοικισμὸς ἄρῃ τὸν κράββατόν του καὶ περιπατήσῃ, ἔσπευσαν πράγματι μετὰ προθυμίας πάντες οἱ συνοικισμοὶ καὶ μετὰ φιλοτιμίας τόσης νὰ συμμορφωθῶσιν, ὥστε νὰ ἔχωμεν ἀποτελέσματα ἅτινα πρώτιστα πάντων ἐξέπληξαν ἐμέ, ἀναμένοντα, ὡς εἶπον, ἀνωμαλίας καὶ ἐλλείψεις τοῦ θεσμοῦ. Αἱ ἐλλείψεις αἵτινες κατεδείχθησαν ἐν τῇ ἐφαρμογῇ τοῦ νόμου, δὲν ἔχω πεποίθησιν βέβαια ὅτι περιλαμβάνονται πᾶσαι εἰς τὰς τροποποιήσεις τοῦ νομοσχεδίου. Ἐγὼ δὲν εἶχον παρὰ νὰ φροντίσω περὶ τῶν ἀντιλήψεων ὅσαι ὑπέπεσαν εἰς τὴν ἐμὴν ἀντίληψιν· ἐλπίζω ὅμως ὅτι καὶ ἡ Βουλὴ θὰ ἔχῃ πολλὰς νὰ κάμῃ παρατηρήσεις, διότι ἕκαστος τῶν κ. κ. Βουλευτῶν θὰ παρηκολούθησε, βέβαια, τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου ἐν τῇ ἰδίᾳ αὑτοῦ ἐπαρχίᾳ καὶ θὰ ἔχῃ καὶ αὐτὸς νὰ ποιήσηται τὰς παρατηρήσεις του καὶ νὰ ἀνακοινώσῃ τὰ πορίσματά του. Ὡς γνωστόν, πᾶσα νομοθετικὴ ἐξουσία εἶναι τόσῳ μᾶλλον σοφὴ ὅσῳ περισσότερον παρακολουθεῖ μετὰ πλείονος ἐπιμελείας ἐν τῇ ἐφαρμογῇ καὶ τῇ λειτουργίᾳ τοὺς νόμους τοὺς ὁποίους ἐθέσπισε, διὰ νὰ εὑρίσκῃ τὰς ἐλλείψεις των καὶ συμπληρώνῃ αὐτούς, ὥστε νὰ λειτουργῶσιν ὅσον τὸ δυνατὸν ὁμαλώτερον, εὐρυθμότερον καὶ σκοπιμώτερον πρὸς τὸν σκοπὸν διὰ τὸν ὁποῖον ἐψηφίσθησαν. Ἰδίως δέ, προκειμένου περὶ τοιούτου θεσμοῦ, ὀφείλει ὄχι μόνον ἡ Κυβέρνησις ἀλλὰ καὶ ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία νὰ παρακολουθῇ μετ’ ἐπιμελείας πολλῆς τὴν ἐφαρμογὴν αὐτοῦ, ἐφ’ ὅσον δι’ αὐτοῦ κατεστάθη ἀπόλυτος ἐλευθερία εἰς τὴν ἐξέλιξιν τῶν κοινοτήτων κατὰ λόγον καὶ τῆς μορφώσεως καὶ τῶν ἠθῶν καὶ τοῦ χαρακτῆρος καὶ τῶν ἀναγκῶν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Συναφῆ πρὸς τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, τὰς διατάξεις τοῦ ὁποίου δὲν νομίζω ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀναλύσω καὶ νὰ ἐπεξηγήσω τὴν στιγμὴν ταύτην πρὸς τὴν Βουλήν, εἶναι καὶ τρία ἕτερα περιωρισμένης, τοπικῆς σημασίας νομοσχέδια, ἀναγόμενα εἰς τὰ τῆς λειτουργίας τῶν φιλανθρωπικῶν καταστημάτων ἐν Κεφαλληνίᾳ, τῶν φιλανθρωπικῶν καταστημάτων ἐν Ζακύνθῳ, καὶ τὰ τῆς λειτουργίας τῶν φιλανθρωπικῶν καταστημάτων ἐν Κυθήροις. Τοιαύτην πρόνοιαν διακριτικὴν λαμβάνει ὁ νέος θεσμός, καθόσον ἡ λειτουργία αὐτῶν εἶχε ῥυθμισθῆ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν δήμων τῶν ὑφεστώτων πρὸ τοῦ νόμου τούτου, δέον δὲ κατ’ ἀνάγκην νὰ ἀκολουθήσῃ ὁ τρόπος τῆς ἐκλογῆς τῶν μελῶν τῶν διοικούντων τὰς περιουσίας ἐκείνας κατὰ τὰς μεταβολὰς τοῦ νέου νόμου. Ἀλλ’ ὁ νόμος «περὶ δήμων καὶ κοινοτήτων», νομίζω ὅτι προκαλεῖ τὴν προσοχὴν ἡμῶν καὶ εἰς ἕτερον θέμα, γενικωτέρας σημασίας, τὸ περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν καὶ δημαιρεσιῶν. Γνωρίζω ὅτι αἱ γνῶμαι εἶναι τελείως διϊστάμεναι, δὲν γνωρίζω δὲ ἂν ὁ Ἑλληνικὸς κόσμος καὶ ἡ πλειονοψηφία φρονοῦσιν ὅ τι φρονεῖ ὁ εἰσηγητὴς τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλήν. Ἀλλ’ ὁ εἰσηγητὴς δὲν θὰ προέβαινεν ἐξ ἰδίας βεβαίως γνώμης εἰς τοῦτο, ἐὰν δὲν εἶχε ὑπ’ ὄψει του καὶ τὴν λαϊκὴν ἐντύπωσιν, τὸ λαϊκὸν κριτήριον, διότι ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι μόνον ἡ γνώμη ἡ λαϊκή, ἐφ’ ὅσον τοὐλάχιστον ἐξηλέγχθη καὶ ἐπεβλήθη καὶ εἰς τὴν ἰδικήν μου ἀντίληψιν, μόνον αὐτὴ μὲ ἐνθαρρύνει εἰς τὴν ὑποβολὴν τοῦ νομοσχεδίου τὴν ἀναγομένην εἰς τὰ τοῦ τρόπου τῆς ἐκλογῆς. Ὅτε τὸ πρῶτον εἰσήγετο διὰ τοῦ νόμου περὶ κοινοτήτων ὁ τρόπος ψηφοφορίας διὰ ψηφοδελτίου, ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι μεγίστους δισταγμοὺς εἶχον καὶ ἐγὼ αὐτός, καὶ θὰ μοὶ ἦτο πολὺ δύσκολον νὰ πεισθῶ, ἐὰν δὲν ἐλάμβανον ὑπ’ ὄψιν τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ τρόπου αὐτοῦ ἐν Κρήτῃ. Θαρραλεώτερος πάντων εἰς τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ συστήματος τῆς διὰ ψηφοδελτίων ἐκλογῆς εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἦτο ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὡς εἰσηγητής, ἀλλὰ πρέπει ἐνταυτῷ νὰ ὁμολογήσω ὅτι τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἐφαρμογῆς, τοὐλάχιστον ὡς πρὸς τοὺς Δήμους ἡμῶν, ἐδικαίωσαν, κατ’ ἐμὴν τοὐλάχιστον γνώμην, μᾶλλον ἐκείνους, οἵτινες ἐπόθουν καὶ ἐπέμενον νὰ εἰσαχθῇ τὸ τοιοῦτον σύστημα, παρὰ ἐκείνους οἵτινες ἐδίσταζον πρὸ τῆς εἰσαγωγῆς αὐτοῦ. Τὸ σύστημα, ὡς γνωστόν, τῆς διὰ σφαιριδίου ἐκλογῆς, δὲν δύναται νὰ καυχᾶται ὅτι λειτουργεῖ εἰς πολλὰς ἐπικρατείας. Πλὴν τῆς Ῥωσσίας, ὅπου μερικῶς καὶ ἐκεῖ, μόνον εἰς χωρικοὺς πληθυσμοὺς λειτουργεῖ, καὶ τῆς Σερβίας, δὲν νομίζω ὅτι ὑπάρχει ἄλλο Κράτος ἔνθα νὰ ἔχῃ ταχθῆ τὸ σφαιρίδιον. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι καὶ ἐν Ἑλλάδι ἐδοκιμάσθη κατὰ τὰς Βουλευτικὰς ἐκλογὰς τὸ ψηφοδέλτιον, τὰ δὲ ἀποτελέσματα ὑπῆρξαν τοιαῦτα, ὥστε ἡ Συνέλευσις τοῦ 1864 βοῇ νὰ καταργήσῃ τοῦτο καὶ νὰ φέρῃ τὸ σύστημα τοῦ σφαιριδίου. Αἱ συζητήσεις ὅμως ἐκεῖναι τῆς Συνελεύσεως, ἐμὲ τοὐλάχιστον, μελετήσαντα αὐτάς, δὲν ἠδυνήθησαν νὰ μὲ πείσωσιν ὅτι ἔπρεπε νὰ καταργηθῇ τὸ ψηφοδέλτιον. Διατί ὅμως ἔπεισαν τὴν Συνέλευσιν; Διότι τὸ ζήτημα ἐγένετο ἀσυζητητεὶ δεκτὸν μὲ μόνον τὸ δεδομένον ὅτι ἐλειτούργει μέχρι τότε ἐν Ἑπτανήσῳ. Ἀλλ’ ὅτε εἰσήχθη τὸ σύστημα τοῦ ψηφοδελτίου ἐν Ἑλλάδι, ὑπῆρχον οἱ δύο παράγοντες ἥκιστα εὐμενεῖς πρὸς τὴν εὐδοκίμησιν αὐτοῦ. Βέβαια, οὔτε ἡ λαϊκὴ ἀπαιδευσία, ἡ τότε, παρεῖχεν ἐγγυήσεις εὐδοκιμήσεως, ἀλλὰ θὰ ἐτόλμων νὰ εἴπω οὔτε ἡ ἀνειλικρίνεια τῶν προθέσεων τῆς Πολιτείας, διότι ἡ ἱστορία ἀναγράφει ὄχι μόνον τὸν τρόπον καθ’ ὃν ἐνεργοῦντο αἱ ἐκλογαὶ κατὰ τὴν περίοδον ἐκείνην, τοῦ δῆθεν συνταγματικοῦ βίου τῆς Ἑλλάδος, ἀλλὰ καὶ τὰς μεθόδους τὰς ὁποίας μετήρχετο αὐτὸ τοῦτο τὸ Κράτος. Ὑπὸ ὅρους λοιπὸν τοιούτους, φυσικὸν ἦτο ὅτι θὰ προεκάλει ἀποτροπιασμὸν τὸ σύστημα τοῦ ψηφοδελτίου καὶ θὰ ὑφίστατο αὐτὴν τὴν βοὴν τῆς ἀποτυχίας, ἐνῷ ὑπὸ ὅρους τοιούτους οἱονδήποτε σύστημα δὲν θὰ εἶχεν ἐπιτυχέστερα, ἴσως μάλιστα θὰ εἶχε χειρότερα ἀποτελέσματα. Ὅπως δήποτε ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐννοεῖ νὰ ἐπιβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν νὰ ψηφίσῃ τὸ σύστημα τοῦτο, ἐννοεῖ ὅμως νὰ ἐπικαλεσθῇ τὴν μελέτην τῆς Βουλῆς, ἰδιαίτατα ὡς πρὸς τὰς νέας Χώρας, διότι δὲν πρέπει νὰ πλανώμεθα· τὸ σύστημα τῆς ἐκλογῆς, τὸ διὰ ψηφοδελτίου, ὅσον καὶ ἂν ὑποπίπτῃ εἰς τὴν πρώτην ἀντίληψιν ἑνὸς ἑκάστου ἔχοντος γνῶσιν γραμμάτων, προκειμένου ὅμως νὰ λειτουργήσῃ εἰς πληθυσμοὺς ἀλλογλώσσους, βεβαίως θὰ λειτουργήσῃ σκοπιμώτερον· θὰ λειτουργήσῃ ὅπως δήποτε παρέχον πλείονας ἐγγυήσεις εὐσυνειδήτου ἐκλογῆς τοῦ συστήματος τοῦ διὰ σφαιριδίου. Ἀπόδειξις ὅτι τὸ διὰ σφαιριδίου σύστημα καταδικάζεται ὑπὸ τῶν μικρῶν λαϊκῶν τάξεων, εἶναι ὅτι ἤδη, μετὰ τὴν κατάργησιν αὐτοῦ, ἠσθάνθησαν αἱ τάξεις ἐκεῖναι ὅτι ἀπηλλάγησαν ἀπὸ τοῦ ἐφιάλτου ἐκείνου, τοῦ ἀντιπροσώπου ἐν ταῖς ἐκλογαῖς, καὶ πρόκειται περὶ πληθυσμῶν εὐφυεστάτων, ὡς εἶναι οἱ πληθυσμοὶ τῆς παλαιοτέρας Ἑλλάδος. Γνωρίζομεν δέ, ἰδίως ἡμεῖς οἱ πολιτευόμενοι, κατὰ τίνα τρόπον γίνεται ἡ ψηφοφορία ὑπὸ τοῦ ἀντιπροσώπου τοῦ ἐπὶ τῆς κάλπης· γίνεται διὰ στόματος, δι’ ὀφθαλμῶν, διὰ χειρῶν, διὰ ποδῶν, δι’ ἀπωθήσεων, αἱ ὁποῖαι ἢ φέρουσι πολλοὺς ἐκλογεῖς μακρὰν τῆς κάλπης, ὥστε νὰ ἀντιπαρέρχωνται πρὸ αὐτῆς χωρὶς νὰ ἀντιλαμβάνωνται τίνας κάλπας ἀφῆκαν χωρὶς νὰ ψηφίσωσιν ἢ κάμνουσιν ὥστε τὸ σφαιρίδιον νὰ τρέμῃ εἰς τὰς χεῖράς των. Ὅπως δήποτε ἡ Βουλὴ θὰ ἀναδιφήσῃ τὸ ζήτημα καὶ ὅταν θὰ ἔλθῃ εἰς συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον, θὰ ἀναδειχθῶσι τὰ ἐπιχειρήματα τῶν νομιζόντων ὅτι δέον νὰ εἰσαχθῇ τὸ ψηφοδέλτιον ὡς καὶ ἐκείνων οἵτινες φρονοῦσιν ὅτι δέον νὰ εἰσαχθῇ τὸ σφαιρίδιον.

§144Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἤθελον νὰ πληροφορηθῶ ἂν θ’ ἀντιπροσωπεύηται καὶ ἡ μειονοψηφία.

§145ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ὄχι.

§146Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Μένει τὸ σύστημα μὲ τὰς αὐτὰς ἐκλογικὰς περιφερείας;

§147ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Μάλιστα. Δὲν θίγω τίποτε. Μόνον τὰ τμήματα καὶ τὰς ἐφορευτικὰς ἐπιτροπάς.

§148Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Καταργήσατε καὶ τοὺς ἀντιπροσώπους.

§149ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Αὐτὰ κατὰ τὴν συζήτησιν. Σχετικῶς πρὸς τὸν ἐκλογικὸν νόμον εἶναι καὶ ἕτερον σχέδιον νόμου, διὰ τοῦ ὁποίου προτείνεται ἡ τροποποίησις τοῦ νόμου περὶ ἐκλογικῶν βιβλιαρίων. Ὁ νόμος περὶ ἐκλογικῶν βιβλιαρίων πρέπει νὰ ὁμολογηθῇ ὅτι ἐπέτυχε κατ’ ἀρχὴν τοῦ σκοποῦ, τὸν ὁποῖον προὐτίθετο. Ὅτε ἐψηφίζετο ὁ νόμος αὐτός, ἐσκοπεῖτο τοῦτο μόνον· ἡ ἐκκαθάρισις τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων, οἵτινες ἔγεμον ὀνομάτων νεκρῶν πρὸ δεκαετίας τεθνηκότων, ἀγνώστων, ἀπόντων καὶ ἐν γένει ὀνομάτων, τὰ ὁποῖα δὲν ὑφίσταντο καὶ ἀντὶ τῶν ὁποίων ἐψήφιζον ἄλλοι. Ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λεχθῇ ὅτι ἐπετεύχθη ἐπίσης καὶ ὁ σκοπὸς ὁ ἕτερος τοῦ νόμου ἐκείνου, τουτέστιν ἡ ἐγγύησις κατὰ τῶν πλαστοπροσωπειῶν. Αἱ πλαστοπροσωπεῖαι αἱ γενόμεναι πρὸ τοῦ νόμου ἄνευ βιβλιαρίων, ἐγένοντο τώρα διὰ τοῦ ἐκλογικοῦ βιβλιαρίου. Ἐθεωρήσαμεν ὅτι ὡς μόνην ἐγγύησιν ἀσφαλείας κατὰ τῶν πλαστοπροσωπειῶν εἴχομεν νὰ προτείνωμεν τὴν φωτογραφίαν ἐπὶ τῶν ἐκλογικῶν βιβλιαρίων, καθ’ ὃ σύστημα ἔχουσι καὶ ἐν Ἰταλίᾳ, ὅπερ δὲν εἶναι ὑποχρεωτικόν. Τὸ περὶ τούτου σχέδιον νόμου ὑποβάλλω εἰς τὴν Βουλήν. Ἕτερον σχέδιον νόμου ὑποβάλλω «περὶ ὀργανισμοῦ τῆς Χωροφυλακῆς». Πρέπει νὰ γνωρίσω, Κύριοι, εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι τὰ πράγματα δὲν ὑπεβοήθησαν τὸ ἔργον τῆς Ἰταλικῆς ἀποστολῆς. Ἡ ἐμπόλεμος κατάστασις καὶ τὰ μετ’ αὐτῆς ἐπελθόντα γεγονότα, δὲν ἀφῆκαν τὴν Ἰταλικὴν ἀποστολὴν νὰ ἐργασθῇ, καθ’ ὃ σύστημα ἤθελε νὰ ἐργασθῇ, εἶχε δὲ καταστῆ καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἀδύνατον νὰ παράσχῃ τὴν χορήγησιν τοῦ ἀναγκαίου ὑλικοῦ εἰς ἐφόδια τὰ ὁποῖα εἶχεν ὑπ’ ὄψει. Ὑπὸ τοιαύτας συνθήκας δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ προσδοκῶμεν ἀποτελέσματα μεγαλείτερα τῶν μέχρι τοῦδε ἐπελθόντων. Ἀρκεῖ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ἡ Βουλὴ ὅτι, καὶ μετὰ τὸν νόμον διὰ τοῦ ὁποίου ηὐξήθησαν αἱ μισθοδοσίαι τῶν ἀνδρῶν τῆς Χωροφυλακῆς, καὶ πάλιν ἔχομεν τελείαν ἀνεπάρκειαν δυνάμεως. Ὁ ὀργανικὸς νόμος τῆς Χωροφυλακῆς διὰ τὴν παλαιὰν Ἑλλάδα ὁρίζει δύναμιν ἀνδρῶν 5.500. Ἐν τούτοις, μετὰ τὴν ἐπέκτασιν τοῦ Βασιλείου καὶ τὴν προσέλευσιν τῶν ἐθελοντῶν ἐκ τῶν νέων Χωρῶν, δὲν ἔχομεν σήμερον παρὰ μετὰ τῆς δυνάμεως τῶν ἐφέδρων, ἡ ὁποία κατ’ ἐλάχιστον ἀριθμὸν εἶναι κατωτέρα τῶν 3.000, δὲν ἔχομεν παρὰ δύναμιν μόλις 7.000 ἀνδρῶν. Ὥστε καὶ εἰς δύναμιν ἀκόμη ἀριθμητικὴν ὑστεροῦσι τὰ πράγματα καὶ εἰς τοῦτο δὲν πταίει, βεβαίως, ἡ ξένη ἀποστολή. Ὁ ὀργανισμὸς ὁ ὑποβαλλόμενος διαφέρει τοῦ ὑφισταμένου κατὰ τὰ ἑξῆς κυρίως σημεῖα, διὰ νὰ περιορισθῶ εἰς τὰ γενικώτερα. Καταργεῖται τὸ Ἐποπτικὸν Συμβούλιον, τὴν δὲ ἐποπτείαν τοῦ Ἀρχηγείου, τὴν Διεύθυνσιν μάλιστα, τῶν Ἀστυνομιῶν τοῦ Κράτους ὑπὸ ἀρχηγόν, δὲν ἀφήνει ὡς ὁ κείμενος νόμος νὰ ἐπεκτείνηται κατὰ Νομούς, διότι καθιστᾷ ὑπεράνω τοῦ Νομοῦ διοικήσεις ἀνωτέρας περιφερείας, ὡς τὰς ὀνομάζω, καὶ αἵτινες εἶναι ἕξ καθ’ ὅλην τὴν Ἑλλάδα. Προκειμένου περὶ ὀργανώσεως Ἀστυνομίας, τὸ ἔργον ἐν Ἑλλάδι εἶναι τόσῳ μᾶλλον δυσχερές, καθόσον ἔχομεν ἀνατεθειμένην τὴν ὅλην Ἀστυνομίαν εἰς ἕνα καὶ μόνον Σῶμα, διότι ἡ Χωροφυλακὴ εἶναι περιωρισμένη εἰς ὡρισμένα τινὰ καθήκοντα τάξεως τῆς ὑπαίθρου Χώρας, ἡ ἀστυνομία δὲ τῶν πόλεων ἀπαιτεῖ καὶ εἰδικὴν μόρφωσιν, κτῆμα ὄχι εὔκολον. Ἐντούτοις τὰ πράγματα ταῦτα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνωσι διαφορετικά, ἐγὼ δὲ ἔχω τὴν γνώμην ὅτι δὲν εἶναι προσῆκον νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὸν διχασμὸν τῆς Ἀστυνομίας. Ἡ Ἀστυνομία, διὰ λόγους πολλούς, δὲν δύναται ἢ νὰ εἶναι ἑνιαία, ἐφ’ ὅσον τουλάχιστον ἀσκεῖται ἡ ὅλη Ἀστυνομία ὑπὸ τοῦ Κράτους. Ἐν τῇ ἐξελίξει τῆς Χωροφυλακῆς, καλῶς ὠργανωμένης, ἴσως θὰ εὕρωμεν, καὶ τὸ ἴσως δὲν εἶναι τυχαία ὅλως ἔκφρασις, ἴσως θὰ εὕρωμεν καὶ τὴν λύσιν τοῦ προβλήματος τοῦ καθαρῶς ἀστυνομικοῦ, διότι αὐτὸ τοῦτο τὸ Σῶμα τῆς Χωροφυλακῆς διὰ μορφώσεως εἰδικῆς θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ μᾶς δώσῃ πάντοτε, ὑπὸ τὴν ἑνιαίαν μόρφωσιν, καὶ τὴν δύναμιν εἰς τὴν ὁποίαν θὰ ἀναθέσωμεν τὴν ἀστυνομίαν τῶν πόλεων. Ἐὰν δὲ συμπράξωσι καὶ αἱ κοινότητες καὶ οἱ Δῆμοι, τότε ἐλπίζομεν ὅτι θὰ ὑποβοηθηθῇ σπουδαίως τὸ ἔργον τὸ ἀστυνομικόν. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι δὲν ἔχομεν νὰ πράξωμεν ἄλλο περισσότερον παρὰ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον προβλέπει τὸ νομοσχέδιον. Συναφὲς νομοσχέδιον, περιωρισμένης σημασίας, εἶναι καὶ τὸ «περὶ ἀποδοχῶν τῶν ἀνδρῶν τῆς ἐφεδρείας τοῦ κατὰ θάλασσαν στρατοῦ πρὸς ἐνίσχυσιν τῆς Χωροφυλακῆς». Πρόκειται περὶ τῶν ἐργατῶν τῆς θαλάσσης. Ἐὰν οὗτοι προσήρχοντο εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ ναυτικοῦ, θὰ ἐλάμβανον μεγάλας ἀποδοχάς, ἐὰν δὲ ἐπρόκειτο σήμερον νὰ λάβωσι μισθόν, ὃν λαμβάνουσιν οἱ ἄνδρες τῆς ξηρᾶς, δὲν θὰ εἶχον τὰ μέσα νὰ ζήσωσι καὶ θὰ ἦτο οἰκτρὰ ἡ θέσις των. Διὰ τοῦτο ὑποβάλλω σχέδιον νόμου διὰ τοῦ ὁποίου ὁρίζεται ὁ μισθὸς αὐτῶν ἴσος πρὸς τὸν τῶν ἐθελοντῶν τῆς Χωροφυλακῆς. Τοῦτο μοὶ δίδει ἀφορμὴν νὰ εἴπω, εὑρεθεὶς πρὸ ἀδυναμίας ὅπως ὁρίσω τοιοῦτον μισθόν, ὅτι ἐθεώρησα ὅτι ἦτο προτιμότερον νὰ κανονίσω δι’ ἁπλῆς ἀποφάσεως Ὑπουργικῆς μισθὸν ὁποῖον κανονίζει σήμερον τὸ νομοσχέδιον, παρὰ νὰ ἀφήσω τοὺς ἀνθρώπους ἐκτεθειμένους εἰς τὴν πεῖναν μέχρις ὅτου ληφθῇ νομοθετικὴ πρόνοια.

§150ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ κηρυχθῇ κατεπεῖγον διὰ νὰ πληρωθῶσιν οἱ ἄνθρωποι.

§151ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ἐπεῖγον δὲν εἶναι διὰ τὴν πληρωμήν, διότι ἡ πληρωμὴ ἐνεργεῖται δυνάμει τῆς Ὑπουργικῆς διαταγῆς. Ἐπίσης ἕτερον νομοσχέδιον ὑποβάλλω «περὶ ἀναθέσεως διαχειρίσεως ἀστυνομικῶν διευθύνσεων εἰς ἀξιωματικοὺς καὶ ἀνθυπασπιστὰς τῆς Χωροφυλακῆς». Τοῦτο εἶναι ἐπειγούσης φύσεως νομοσχέδιον, καίτοι θὰ ἰσχύσῃ προσωρινῶς ὁ νόμος, διότι ὁ ὀργανισμὸς τὸν ὁποῖον ὑπέβαλον προβλέπει περὶ τῆς διοικήσεως τῶν ὑπηρεσιῶν τῆς Χωροφυλακῆς. Σήμερον ὅμως, ἐπειδὴ ἡ ὑπηρεσία τοῦ στρατοῦ ἀφῄρεσεν ὅλους τοὺς οἰκονομικοὺς ἀξιωματικούς, εὑρισκόμεθα ἐν πλήρει ἀδυναμίᾳ νὰ ἐνεργήσωμεν οἱανδήποτε οἰκονομικὴν ὑπηρεσίαν ἐν τῇ Χωροφυλακῇ διὰ τρόπου ἄλλου πλὴν τοῦ προβλεπομένου διὰ τοῦ νομοσχεδίου, διὰ τοῦ ὁποίου ἡ ὑπηρεσία ἀνατίθεται εἰς ἀξιωματικοὺς τῆς Χωροφυλακῆς. Ἕτερον νομοσχέδιον ὑποβάλλω, τὸ ὁποῖον ἴσως δὲν ἀνταποκρίνεται εἰς γενικωτέραν ἐπιθυμίαν τῆς Βουλῆς, μολονότι ἡ ἐπιθυμία ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου ἐδιχάσθη πάντοτε, ὁσάκις παρομοίας φύσεως νομοσχέδιον ἤχθη ἐνώπιον αὐτῆς, ἀφορῶν εἰς τὴν «τροποποίησιν καὶ συμπλήρωσιν τοῦ περὶ φαρμακείων νόμου». Ἡ σύστασις καὶ ἡ λειτουργία τῶν φαρμακείων κατέστη ἀληθῶς, καὶ τὸ λέγω ὡς Ὑπουργός, σκανδαλώδης. Εἶναι ἀδύνατον νὰ ἀσφαλίσητε αὐστηρὰν ἐφαρμογὴν τῶν διατάξεων τοῦ νόμου, ὄχι μόνον καὶ εἰς ἄλλα ἀντικείμενα ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου, ἀλλὰ καὶ πρὸς σύστασιν τῶν φαρμακείων. Ὑποβάλλεται αἴτησις συστάσεως φαρμακείου εἰς ἕνα συνοικισμόν, λόγῳ τοῦ ὅτι εὑρίσκονται συνοικισμοὶ πέριξ αὐτοῦ ἀπαρτίζοντες τὸν ἀριθμὸν τῶν κατοίκων τὸν ἀπαιτούμενον ὑπὸ τοῦ νόμου. Ἀλλ’ εἶναι εὔκολον ὁ ἀριθμὸς τῶν κατοίκων ἑνὸς συνοικισμοῦ νὰ ἔχῃ ὑπολογισθῆ καὶ διὰ τὴν ἄλλην περιφέρειαν καὶ νὰ συνιστᾶται κατόπιν ἕτερον φαρμακεῖον διὰ τὸν ὑπολογισθέντα συνοικισμόν, οὕτως ὥστε νὰ ἔχωμεν πλείονα φαρμακεῖα δι’ ἕνα μικρὸν συνοικισμόν. Πρέπει νὰ ὁμολογήσω ὅτι ἔχω γνώμην ἀτομικήν, ὅτι ἴσως εἶναι καιρὸς νὰ καταργήσωμεν πάντα περιορισμὸν εἰς τὰ περὶ συστάσεως τῶν φαρμακείων. Ἡ σύγχρονος ἀντίληψις ἀπαιτεῖ τοῦτο. Ἐὰν ἡ Βουλὴ μελετήσῃ τὸ θέμα θὰ κατανικήσῃ καὶ τοὺς τελευταίους δισταγμούς, τοὺς ὁποίους ἐγὼ δὲν ἠδυνήθην νὰ κατανικήσω, ὁμολογῶ δὲ ὅτι θ’ ἀποδεχθῶ τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς εὐχαρίστως. Σχετικὸν μετὰ τῆς ὑγειονομικῆς ὑπηρεσίας εἶναι καὶ ἕτερον σχέδιον νόμου «περὶ ἀσκήσεως τοῦ ἰατρικοῦ ἐπαγγέλματος ἐν ταῖς νέαις Ἑλληνικαῖς Χώραις». Ὑποβάλλω ἐπίσης καὶ ἕτερα ὑπηρεσιακά τινα νομοσχέδια, ὡς «περὶ ἀφομοιώσεως καὶ κατατάξεως τῶν ἐν Κρήτῃ καὶ Σάμῳ διοικητικῶν ὑπαλλήλων», «περὶ συστάσεως πυροσβεστικῆς ὑπηρεσίας»· ἕτερον νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου τροποποιοῦνται τὰ προσόντα τοῦ προσωπικοῦ τῶν ἀρχειοφυλακείων»· ἕτερον νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου ἐπαναφέρομεν πίστωσιν ἀναγραφεῖσαν εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ 1911, ὑπὲρ τῶν σεισμοπαθῶν Ἠλείας, ἥτις ὅμως δὲν ἐξετελέσθη ἕνεκα λόγων τυπικῶν.

§152Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Αὐτό, κ. Πρόεδρε, νὰ κηρυχθῇ κατεπεῖγον.

§153ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ἐπίσης ὑποβάλλω σχέδιον νόμου διὰ τοῦ ὁποίου νομίζω ὅτι ἐν ὅλῃ τῇ γλισχρότητι τῶν μέσων, τὰ ὁποῖα διαθέτει τὸ ἑλληνικὸν Δημόσιον, σήμερον μάλιστα, διὰ νὰ ἔλθῃ ἐπίκουρον εἰς διάφορα Σωματεῖα, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἔλθῃ ἐπίκουρον εἰς δύο Σωματεῖα ἐκπληροῦντα ἐξόχως ἀγαθὸν σκοπόν, τὸ «Πανελλήνιον Συνέδριον κατὰ τῆς φυματιώσεως» καὶ τὸν «Σύνδεσμον πρὸς καταπολέμησιν τῶν ἑλωδῶν πυρετῶν». Ὑπὲρ τῶν δύο τούτων Σωματείων παρέχεται μικρὰ ἐπιχορήγησις. Δύναται ἡ ἐπιτροπή, εἰς ἣν θὰ παραπεμφθῇ τὸ νομοσχέδιον, νὰ αὐξήσῃ τὸ ποσόν, ἐὰν κρίνῃ ὅτι τοῦτο εἶναι μικρόν, ἀλλὰ θὰ παρακαλέσω αὐτὴν νὰ μὴ εἶναι πολὺ γεναία εἰς τὴν ἐπιχορήγησιν, διότι ἀπὸ 4000 δραχμῶν διὰ τὸ ἕν καὶ 5000 διὰ τὸ ἕτερον, αὐξάνεται τὸ ποσὸν εἰς 15000 δραχ. καὶ διὰ τὰ δύο. Ἔρχομαι ἤδη εἰς τὰ τοῦ ὀργανισμοῦ τῆς Κεντρικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν. Ὁ ὀργανισμὸς ὁ ἰσχύων στηρίζεται εἰς τὸ Διάταγμα τοῦ 33 καὶ εἰς τὸν νόμον τοῦ 46. Ὁ ὀργανισμὸς λοιπὸν ὁ ἰσχύων, κυρίως ἔχει δύο ἐλαττώματα. Θὰ περιορισθῶ εἰς μικρὰς μόνον ἐξηγήσεις τῶν λόγων, οἵτινες μὲ φέρουσιν εἰς τὴν ὑποβολὴν τοῦ νομοσχεδίου. Πρῶτον ὅτι συγκεντρώνει τὴν ὅλην ὑπηρεσίαν εἰς χεῖρας τοῦ Ὑπουργοῦ, καὶ δεύτερον ὅτι εἶχεν ὑπ’ ὄψει ἔκτασιν ὑπηρεσίας καὶ ἐνέργειαν ὑπουργικὴν ἀναλόγως πρὸς τὴν ἔκτασιν τοῦ Βασιλείου τῶν χρόνων ἐκείνων. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου καθιστῶνται τρεῖς Διευθύνσεις, πλὴν τῆς μεταναστεύσεως, ἥτις ἀποτελεῖ ἰδιαιτέραν ὑπηρεσίαν καὶ ὁρίζεται ὅτι ἀποτελεῖ ἰδίαν Διεύθυνσιν, τὴν ὁποίαν θὰ ῥυθμίσῃ εἰδικὸν νομοσχέδιον, εὑρισκόμενον ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς. Τοὺς διευθυντὰς ἐθεώρησα ἀπαραιτήτως ἀναγκαίους καὶ διὰ τὴν μεταβίβασιν ἐξουσίας τινὸς ὑπουργικῆς, ὅπως καὶ ταχύτερον καὶ εὐρυθμότερον λειτουργῶσιν αἱ ὑπηρεσίαι, ἀλλ’ ἐθεώρησα ὡσαύτως ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν θεσμὸν καὶ διὰ τὰς ἐπιθεωρήσεις τῆς ἐν γένει διοικήσεως τῆς Χώρας, δὲν νομίζω δὲ ὅτι εἶναι καὶ προτιμότερος ὁ θεσμὸς διὰ τοῦ ὁποίου θὰ εἰσήγοντο ἐπιθεωρηταί. Ἡ ἐπιθεώρησις διὰ διευθυντῶν τῶν προϊσταμένων τοῦ Κέντρου, παρέχει ὑλικὸν καλόν, φέρει ἐγγύτερον πρὸς τὴν διοίκησιν τῶν Νομῶν τὸ ὄμμα τὸ ὑπουργικόν, φέρει ἐγγύτερον πρὸς τὸν Ὑπουργὸν τὴν φωνήν, ἥτις καὶ ἐκ μέρους τῶν διοικουμένων δέον νὰ φθάσῃ εἰς τὸ Κέντρον, πρὸς τούτοις ὅμως γίνεται ἀφορμὴ καὶ ἰδιαιτέρας τινός, πρακτικῆς, κοινωνικῆς μορφώσεως τῶν ἀνωτέρων ὑπαλλήλων τῆς Κεντρικῆς ὑπηρεσίας. Τὸ ἐπ’ ἐμοὶ δέ, ἡ μεγάλη ἔλλειψις εἰς τὴν λειτουργίαν πάσης κεντρικῆς ὑπηρεσίας, εἶναι ἡ ἔλλειψις τῆς ἀντιλήψεως τῆς κοινωνικῆς καταστάσεως τοῦ τόπου τὸν ὁποῖον διοικοῦσιν. Ὅστις δήποτε ὑπάλληλος, ὅσον ἱκανὸς καὶ ἂν εἰσῆλθεν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν καὶ προήχθη μέχρι τῆς ἀνωτάτης βαθμίδος ἐν τῇ ὑπαλληλικῇ ἱεραρχίᾳ, ἐφ’ ὅσον πέρα τῆς μορφώσεως τῆς διοικητικῆς δὲν γνωρίζει καὶ τὰ πράγματα τὰ κοινωνικά, δὲν νομίζω ὅτι δύναται νὰ εἶναι ποτὲ ἄριστος ὑπάλληλος. Καὶ ταῦτα μὲν ὡς πρὸς τὸ νομοσχέδιον τοῦτο. Δὲν θεωρῶ ὅμως ὅτι εἶναι ἀναγκαῖον σήμερον νὰ εἰσέλθω εἰς εὐρυτέραν ἀνάπτυξιν.

§154Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Διὰ τὴν μόρφωσιν διοικητικῶν ὑπαλλήλων νὰ λάβητε μέτρα.

§155ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ἀλλ’ ἡ μέριμνα περὶ τῆς διοικήσεως τοῦ Κέντρου, δὲν θὰ ἦτο ἐπαρκὴς ἐὰν δὲν ἐξετείνετο καὶ εἰς τὴν διοίκησιν τῶν Νομῶν. Περὶ τῶν Νομῶν θὰ δοθῇ ἀφορμὴ εἰς τὴν Βουλὴν νὰ κάμῃ εὐρεῖαν συζήτησιν, ἐκ τοῦ νομοσχεδίου τὸ ὁποῖον λίαν προσεχῶς θὰ ὑποβάλω ὑπὸ τὴν ψῆφον αὐτῆς, «περὶ ἀνακηρύξεως τῶν Νομῶν εἰς νομικὰ πρόσωπα, καὶ περὶ συστάσεως ἐπαρχιακῶν Συμβουλίων».

§156ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Εὖγε, εὖγε!

§157ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ὁ θεσμὸς αὐτὸς θὰ ἐκτείνηται καὶ ἐπὶ τῆς δράσεως τῶν Νομαρχῶν, δὲν κρύπτω δὲ ἀπὸ τῆς Βουλῆς ὅτι, βεβαίως, εὔκολον ἔργον ἦτο νὰ εἶχεν ἤδη ὑποβληθῆ ὑπὸ τὴν ψῆφον αὐτῆς τοιοῦτος ὀργανισμός, θὰ ἠδύνατο νὰ λεχθῇ, λειτουργῶν ἀπὸ αἰώνων. Σοφοὶ οἱ τοιοῦτοι ὀργανισμοὶ πανταχοῦ τῆς Εὐρώπης, ἔργον ἀνδρῶν σοφῶν, ἀλλ’ ἰδίως οἱ τοιαύτης φύσεως θεσμοὶ δὲν μεταφυτεύονται, δὲν πρέπει νὰ μεταφυτεύωνται εὐκόλως. Οἱ θεσμοὶ τῆς τοιαύτης αὐτοδιοικήσεως λειτουργοῦσιν εὐδοκίμως μόνον ἐκεῖ ὅπου ὑπάρχει τὸ ἔδαφος καθαρισμένον, ἐὰν δὲ ἐγὼ ἔσπευδον εἰς τὸ εὔκολον ἔργον τῆς ὑποβολῆς ἑνὸς τοιούτου ὀργανισμοῦ, παρομοίους τοῦ ὁποίου ἐψήφισεν ἄλλοτε ἡ Ἑλληνικὴ Βουλή, θὰ ἔπραττον ἔργον οὐχὶ πολιτικῆς συνέσεως, κατὰ τὴν γνώμην μου, διότι δὲν ἐγνώριζον ἀκόμη ἐπὶ τίνος δικαίου κοινωνικῆς αὐτοδιοικήσεως ἐκαλούμεθα νὰ στηρίξωμεν τὸν τοιοῦτον ὀργανισμόν, ἂν δὲ ἐσωρεύομεν πολιτικὸν οἰκοδόμημα ἐπὶ τοῦ χάρτου, θὰ ἦτο κίνδυνος ἀσφαλῶς νὰ καταπέσῃ ἐξ ὁλοκλήρου. Δὲν ἠδυνάμεθα νὰ γνωρίζωμεν, οὔτε τίνα τρόπον ἐκλογῆς ἔπρεπε νὰ εἰσαγάγωμεν εἰς τὸ σύστημα τοῦτο, τὸν ἄμμεσον ἢ τὸν ἔμμεσον ἢ κατὰ τίνας ἀκόμη περιφερείας, ἀλλ’ ἔτι πλέον, δὲν ἐγνωρίζομεν ἐπὶ τίνος οἰκονομικοῦ ἐδάφους θὰ ἐστηρίζομεν τὸν θεσμὸν τοῦτον. Πάντα ταῦτα θεωρῶ ὅτι ἐμελετήθησαν κατὰ τὸ ἐνόν, ὥστε τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον θὰ ὑποβάλω προσεχῶς ὑπὸ τὴν ψῆφον ὑμῶν, νὰ θεωρῶ ὅτι εἶναι τὸ σχετικῶς ἐπαρκέστερον ὑπὸ τὰς ἀνάγκας καὶ τοὺς ὅρους, οὓς ἐμφανίζει ἡ τοπικὴ διοίκησις ἐν Ἑλλάδι. Πλὴν τούτου ὅμως ἔχομεν νὰ προβλέψωμεν πρώτιστα εἰς τὸν θεσμὸν τῶν Νομαρχῶν. Ἡ Ἑλλάς, ἴσως, εἶναι ὁ μόνος τόπος ὅπου ἡ ἐξουσία τοῦ Νομάρχου ἐξέπεσε, πράγματι, εἰς σκιὰν ἐξουσίας. Ὁ ἀντιπρόσωπος τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας, ὁποῖον ἠθέλησαν πάντες οἱ κυβερνητικοὶ ὀργανισμοὶ τοῦ πεπολιτισμένου κόσμου, ὁ ἀντιπρόσωπος τῆς Πολιτείας, ὁποῖον ἠθέλησεν ὁ ἑλληνικὸς ὀργανισμός, δὲν εἶναι σήμερον ἢ ἁπλούστατος ὑπάλληλος τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐκτελῶν, πέρα τῆς ὑπηρεσίας τῆς ἐνασκουμένης ἐν τῷ Ὑπουργείῳ, μόνον τυπικὰ καθήκοντα ἀνατιθέμενα εἰς αὐτὸν διὰ νόμου καὶ ἀναγόμενα εἰς τὴν ὑπηρεσίαν ἄλλων Ὑπουργείων. Ἡ ἀνάγνωσις καὶ μόνη τοῦ Β. Διατάγματος τοῦ 1845, μᾶς δίδει πλήρη ἀντίληψιν τῆς γνώμης τὴν ὁποίαν εἶχον αἱ τότε Κυβερνήσεις περὶ τῆς ἐξουσίας, ἣν ἔδει νὰ ἔχῃ ὁ Νομάρχης καὶ ἐν Ἑλλάδι. Ἀρκεῖ νὰ ἀναγνώσῃ τις ἐλαχίστας γραμμάς, ἵνα ἴδῃ ὁποῖον ἤθελε τὸν Νομάρχην καὶ ἡ Ἑλληνικὴ Πολιτεία. (ἀναγινώσκει). «Ὁ Νομάρχης χρεωστεῖ νὰ ἐνεργῇ εἰς τὰς ἐπαρχίας τοῦ ὑπ’ αὐτὸν Νομοῦ διὰ τῶν ὑποτεταγμένων εἰς αὐτὸν ὑπαλλήλων ἀρχῶν τοὺς νόμους καὶ τὰ Β. Διατάγματα, τὰ ἀφορῶντα ἀντικείμενα τῆς ἁρμοδιότητός του. Ὅθεν ὀφείλει· 1) Νὰ σαφηνίζῃ εἰς τὰς ὑποδεεστέρας Ἀρχὰς τὴν ἀληθῆ ἔννοιαν καὶ τὸ πνεῦμα αὐτῶν, νὰ τὰς ἐφοδιάζῃ μὲ τὰς τυχὸν ἀναγκαίας ὁδηγίας καὶ νὰ προλαμβάνῃ ἐγκαίρως πᾶσαν παρεξήγησιν. 2) Νὰ ἐπαγρυπνῇ εἰς τὸ νὰ ἐκτελῶνται ἀπὸ τὰς ὑποδεεστέρας Ἀρχὰς οἱ εἰρημένοι νόμοι καὶ τὰ Β. Διατάγματα, νὰ ἐξετάζῃ τὰ ἐναντίον τῶν Ἀρχῶν τούτων ὑπὸ τῶν διοικουμένων γενόμενα παράπονα ἀφορῶντα παράβασιν τῶν περὶ τὴν ὑπηρεσίαν καθηκόντων, καὶ ἂν εὑρεθῶσι βάσιμα ἢ δὲν ἀνάγονται εἰς ὑποθέσεις ἀποφασισθείσας ἤδη τελεσιδίκως, νὰ τὰ καταπαύῃ κλπ. 3) Νὰ ἐπιτηρῇ εἰς τὴν διαγωγὴν τῶν ὑπαλλήλων Ἀρχῶν, νὰ τοὺς προτρέπῃ εἰς τὴν ἀκριβῆ ἐκτέλεσιν τῶν καθηκόντων των καὶ οὕτω καθεξῆς». Ἀπὸ τοῦ σημείου ὅμως τούτου ὁ Νομάρχης ἐξέπεσεν εἰς ἁπλοῦν ἀντιπρόσωπον τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀποφασίζων ἐπὶ ὡρισμένων τινῶν θεμάτων κατὰ πρῶτον βαθμὸν καὶ ἐκεῖ, χωρὶς νὰ μείνῃ οὔτε σκιὰ τῆς ἐξουσίας τοῦ ἀντιπροσώπου τῆς Κυβερνήσεως, ὁποῖον τὸν ἠθέλησαν παντοῦ οἱ νόμοι, καὶ ἄνευ τῆς ἐξουσίας τῆς ὁποίας δὲν ἔχει λόγον ὑπάρξεως. Τὸ σχέδιον νόμου τὸ ὁποῖον ὑποβάλλω δὲν περιλαμβάνει καὶ μεγάλα πράγματα. Ἔχει διάταξιν, δι’ ἧς ὁρίζεται ὅτι· «Ἄρθρον 1ον. Ὁ Νομάρχης εἶναι ὁ ἀντιπρόσωπος τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας ἐν τῷ Νομῷ» καὶ «Ἄρθρον 2. Ὁ Νομάρχης ἐποπτεύει καὶ ἐλέγχει τὴν ὑπηρεσίαν τῶν ὑπαλλήλων πασῶν τῶν ἐν τῷ Νομῷ Ἀρχῶν, πλὴν τῶν δικαστικῶν καὶ τῶν στρατιωτικῶν, δικαιούμενος νὰ ἀξιοῖ παρ’ αὐτῶν ἄμεσον ἀπάντησιν. Ἡ ἀνυπακοὴ τούτων χαρακτηρίζεται ὡς πειθαρχικὸν παράπτωμα, τιμωρούμενον παρὰ τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ κατὰ τὰς διατάξεις τῶν νόμων τῆς ἰδίας ὑπηρεσίας». Ἐννοεῖται ὅτι ἀναλόγως δέον νὰ βαδίσῃ καὶ ἡ ὑλικὴ ἐνίσχυσις τῶν Νομαρχῶν. Μὲ μισθὸν 400 δραχμῶν δὲν δύνασθε νὰ ἔχητε Νομάρχην μὲ τὴν στοιχειώδη εὐπρέπειαν παραστάσεως. Διὰ τοῦτο ὁρίζεται ὁ μισθὸς τῶν Νομαρχῶν εἰς 480 δραχμὰς μὲ μηνιαῖον ἐπίδομα 220 δραχμῶν. Οὕτως ἐλπίζω ὅτι ὁ μισθὸς τῶν 700 δραχμῶν, τὸν ὁποῖον δυνάμεθα σήμερον νὰ παράσχωμεν, εἶναι ἐπαρκὴς διὰ τὴν παράστασιν τοῦ Νομάρχου. Ὡς ἐλπίζω καὶ ἡ ἠθικὴ αὐτοῦ παράστασις εἶναι ἐπαρκὴς διὰ τῶν διατάξεων τὰς ὁποίας σᾶς ἀνέγνωσα. Συμπληρωματικὸν ὅμως τοῦ νομοσχεδίου εἶναι ἕτερον νομοσχέδιον. Ἴσως, ἀνεξαρτήτως τῆς εὐρύτητος τῆς δικαιοδοσίας, τὴν ὁποίαν δίδει τὸ ὑποβληθὲν νομοσχέδιον εἰς τοὺς Νομάρχας, θὰ ἦτο ἀναγκαῖον νὰ ἐπαναφέρωμεν θεσμὸν καταλυθέντα δυστυχῶς, τὸν θεσμὸν τῶν Διευθυντῶν τῶν Νομαρχιῶν. Δὲν δύνασθε νὰ ἔχητε ὑπηρεσίαν Νομαρχῶν, σήμερον μάλιστα, μὲ τὸν ἐπισωρευόμενον ὄγκον ἐργασίας, ὡς ἐκ τοῦ νέου νόμου περὶ δήμων καὶ κοινοτήτων, ἀλλὰ καὶ πάντοτε χωρὶς νὰ ἔχητε τὸν ἐπαρκῆ νομαρχιακὸν προϊστάμενον. Τὴν θέσιν ταύτην δημιουργεῖ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλήν. Τὰ νομοσχέδιά μου ταῦτα παρακαλῶ τὴν Βουλήν, ὄχι μόνον νὰ ψηφίσῃ, ἀλλὰ πρὸ τούτου νὰ μελετήσῃ ταῦτα μετὰ σπουδῆς, ὅπως ψηφισθῶσι. Οὐχὶ δὲ μόνον τοῦτο ἀλλὰ καὶ νὰ συμπληρώσῃ ταῦτα, διότι ὅσον πληρέστερον συμπληρωθῶσιν ὑπὸ τῆς Βουλῆς, τόσον ἀρτιώτερα καὶ παγιώτερα καὶ ὠφελιμώτερα θὰ ἐξέλθωσιν ἐξ αὐτῆς.

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑποβληθέντα νομοσχέδια· ἤτοι 1) «Περὶ ἀναγραφῆς ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τοῦ ἔτους 1914 πιστώσεως δραχμῶν 25.000 ὑπὲρ τῶν ἐκ τῶν σεισμῶν κατὰ τὸ ἔτος 1911 παθόντων ἀπόρων κατοίκων τῶν χωρίων Λεχαινῶν, Βαρθολομιοῦ καὶ Καλυβίων Βαρθολομιοῦ». Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο παραπέμπεται εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ. 2) «Περὶ ἀποδοχῶν ἀνδρῶν ἐφεδρείας, τοῦ κατὰ θάλασσαν στρατοῦ, διατιθεμένων πρὸς ἐνίσχυσιν τῆς Χωροφυλακῆς». 3) «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ͵ΓΨΒʹ περὶ προσωπικοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν κλ. ὡς πρὸς τὰ προσόντα τοῦ προσωπικοῦ τῶν Ἀρχειοφυλακείων». 4) «Περὶ καθηκόντων τῶν Νομαρχιῶν καὶ τῆς ὑπηρεσίας αὐτῶν». 5) «Περὶ Διευθυντῶν τῶν Νομαρχιῶν». 6) «Περὶ ἀσκήσεως τῶν ἰατρικῶν ἐπαγγελμάτων ἐν ταῖς νέαις Ἑλληνικαῖς Χώραις». 7) «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ περὶ φαρμακείων νόμου». 8) «Περὶ ἀφομοιώσεως καὶ κατατάξεως τῶν ἐν Κρήτῃ καὶ Σάμῳ διοικητικῶν ὑπαλλήλων». 9) «Περὶ ὀργανισμοῦ τῆς Κεντρικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν». 10) «Περὶ ὀργανισμοῦ τῆς Χωροφυλακῆς». 11) «Περὶ συστάσεως πυροσβεστικῆς ὑπηρεσίας». 12) «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ᾼΣΚΝʹ 19ης Ἰουνίου 1907 νόμου, περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν καὶ περὶ δημαιρεσιῶν νόμων». 13) «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τοῦ ͵ΔΝΖʹ νόμου τῆς 10 Φεβρουαρίου 1912, περὶ συστάσεως δήμων καὶ κοινοτήτων». 14) «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ ͵ΒΧΛΖʹ, τῆς 19 Ἰουλίου 1899, νόμου περὶ διοικήσεως τῶν ἐν Ζακύνθῳ φιλανθρωπικῶν ἱδρυμάτων, νοσοκομείου καὶ ὀρφανοτροφείου καὶ καθορισμοῦ τῶν πόρων αὐτοῦ». 15) «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ ᾼΦΚΖʹ νόμου περὶ διαχειρίσεως τῆς ἐγχωρίου περιουσίας τῆς Κεφαλληνίας καὶ ἱδρύσεως δι’ αὐτῆς φιλανθρωπικῶν καταστημάτων ἐν Κεφαλληνίᾳ, ὡς ἐτροποποιήθη διὰ τοῦ νόμου ͵ΓΨΚΗʹ τῆς 30 Μαρτίου 1910». 16 «Περὶ διοικήσεως τῆς ἐγχωρίου περιουσίας τῆς νήσου Κυθήρων». 16) «Περὶ ἀναθέσεως διαχειρίσεως ἀστυνομικῶν διευθύνσεων εἰς ἀξιωματικοὺς καὶ ἀνθυπασπιστὰς τῆς Χωροφυλακῆς». 18) «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ ͵ΧΜΗʹ νόμου περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν». καὶ 19) «Περὶ αὐξήσεως τῶν ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν ἀναγεγραμμένων πιστώσεων διὰ συνδρομὴν τοῦ Δημοσίου εἰς τὸν Πανελλήνιον Σύνδεσμον κατὰ τῆς φυματιώσεως ἐν Ἑλλάδι καὶ τὸν Σύλλογον πρὸς περιστολὴν τῶν ἑλωδῶν νόσων καὶ ἀναγραφῆς τοιαύτης ὑπὲρ τῶν ἐν Ἀθήναις οἰκονομικῶν συσσιτίων». παραπέμπονται εἰς εἰδικὰς ἐπιτροπὰς αἱ ὁποῖαι ἐρωτῶ τὴν Βουλήν, ἂν συναινῇ νὰ καταρτισθῶσιν ἰδιαιτέρως.

§159ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§160ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ὁ κύριος ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως Ὑπουργὸς ἔχει τὸν λόγον.

§161Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν σχέδιον νόμου «περὶ ἐκποιήσεως τοῦ διδακτηρίου τοῦ Βαρβακείου Λυκείου καὶ ἀνεγέρσεως νέου». Ἔχει κοινῶς ἀναγνωρισθῆ ὅτι τοῦτο, ἕνεκα τῆς τοποθεσίας του, εἶναι ἐντελῶς ἀκατάλληλον δι’ ἐκπαιδευτικὸν κατάστημα. Κεῖται παρὰ τὴν ἀγορὰν καὶ περιβάλλεται ὑπὸ διαφόρων ἐργαστηρίων ἀπειλούντων τὴν ὑγιείαν καὶ τὸ ἦθος τῶν φοιτώντων εἰς αὐτὸ μαθητῶν. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ζητεῖται ἡ ἄδεια τῆς ἐκποιήσεώς του, διὰ δημοσίου συναγωνισμοῦ, καὶ ἀνεγέρσεως νέου διὰ τῶν χρημάτων αὐτῶν καὶ τῶν περισσευμάτων τοῦ κληροδοτήματος Βαρβακείου Λυκείου. Ἐπίσης ὑποβάλλω σχέδιον νόμου «περὶ ἱδρύσεως ὑπηρεσίας Γενικῶν Ἀρχείων τοῦ Κράτους». Εἶναι γνωστόν, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Πολιτεία, ἀπὸ Καποδιστρίου καὶ ἐντεῦθεν, οὐδεμίαν μέριμναν ἔλαβε περὶ τῶν διαφόρων ἱστορικῶν ἐγγράφων καὶ τοῦ καταρτισμοῦ Ἀρχείων. Πολλὰ τούτων μεγάλης ἀξίας ἐπωλήθησαν κατ’ ὀκᾶν παρὰ κλητήρων καὶ ὑπηρετῶν τῶν δημοσίων καταστημάτων, ἄλλα δὲ κεῖνται ἐν ὑπογείοις ὑγροῖς καὶ μετεβλήθησαν εἰς πολτόν. Καὶ ἄλλα ἀκόμη ἔγγραφα μεγάλης ἱστορικῆς σημασίας, ἀνεῦρον διάφοροι ἰδιῶται ἐρευνῶντες εἰς παντοπωλεῖα. Εἰς ὅλα τὰ Κράτη ὑπάρχουσιν ἱδρύματα τοιούτου εἴδους δημόσια. Θεωρῶ ὅτι εἶναι λίαν ἐπείγουσα ἡ συζήτησις καὶ ἐπιψήφισις τοῦ νομοσχεδίου τούτου διὰ νὰ συντελέσωμεν, ἔστω καὶ βραδέως, εἰς τὴν πρόληψιν τῆς περαιτέρω καταστροφῆς ὅλων τῶν ἱστορικῶν αὐτῶν ἐγγράφων.

§162Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Γενικὰ Ἀρχεῖα εἶναι;

§163Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Μάλιστα. Παρακαλῶ νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἐπιτροπήν, τὴν ὁποίαν ὁ κ. Πρόεδρος, νὰ ἐνισχύσῃ διά τινων προσώπων μὲ τὴν παράκλησιν ὅπως ὑποβάλῃ τάχιστα τὴν ἔκθεσίν της. Τελευταῖον ὑποβάλλω σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως ἄρθρων τινῶν τοῦ νόμου περὶ παιδαγωγικῆς μορφώσεως καὶ δοκιμασίας τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως», διότι ἕνεκα τοῦ νόμου περὶ διοικήσεως, ὁ ὁποῖος ἐτέθη εἰς ἐφαρμογήν, πρέπει νὰ ὑπαχθῇ τὸ Διδασκαλεῖον τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως ὑπὸ τὴν προσήκουσαν ἐποπτείαν, προστίθενται δὲ καὶ τὰ μαθήματα τῆς παιδολογίας καὶ σχολικῆς ὑγιεινῆς, ὡς καὶ τῶν στοιχείων τῆς Πολιτικῆς Οἰκονομίας καὶ τοῦ ἐν χρήσει δικαίου.

§164ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ ὑποβληθέντα νομοσχέδια τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως παραπέμπονται εἰς τὴν οἰκείαν ἐπιτροπήν, πλὴν τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἱδρύσεως ὑπηρεσίας Γενικῶν Ἀρχείων τοῦ Κράτους», τὸ ὁποῖον παραπέμπεται εἰς τὴν αὐτὴν ἐπιτροπὴν ἐνισχυομένην διὰ τῶν κ. κ. Δ. Βρατσάνου, Σ. Γρανίτσα, Λ. Νάκου καὶ Σ. Θεοδωροπούλου.

§165Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω σχέδιον νόμου «περὶ γενικῆς ἀπογραφῆς τοῦ πληθυσμοῦ τοῦ Κράτους». Εἶναι ἀπαραίτητον, μετὰ τὴν μεγέθυνσιν τοῦ Κράτους, νὰ τακτοποιηθῶσι τὰ τῆς ἐνεργείας τῆς ἀπογραφῆς. Εἰς ὅλα τὰ Κράτη γίνεται ἡ ἀπογραφὴ τακτικῶς ἀνὰ πενταετίαν, εἰς τὰ ἔτη τὰ λήγοντα εἰς 5 καὶ (0) μηδέν. Εἰς ἡμᾶς, ὅπου ὁ πληθυσμὸς δὲν ἔχει τακτοποιηθῆ, εἶναι ἔτι μᾶλλον ἐπιτακτικὴ αὐτὴ ἡ ἀνάγκη. Δὲν δυνάμεθα πλέον καὶ ἡμεῖς νὰ καθυστερῶμεν ἀπέναντι ἑνὸς ἐθίμου ὑπάρχοντος εἰς ὅλα τὰ Κράτη. Ἡ ἔναρξις τῆς ἀπογραφῆς θέλει γίνει κατὰ τὸ προσεχὲς ἔτος.

§166Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Εἶναι πάγιος ὁ νόμος;

§167Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως. Παρακαλῶ νὰ παραπεμφθῶσιν εἰς τὴν ἁρμοδίαν ἐπιτροπήν.

§168ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας ὑποβάλλει τὰ ἑξῆς νομοσχέδια· 1) «Περὶ ἐπιψηφίσεως τῶν λιμενικῶν ταμείων εἰσφορῶν ὑπὲρ τῆς Ναυαρχίδος «Κωνσταντῖνος Βασιλεύς». 2) «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ ͵ΥΞΖʹ τῆς 29 Ἀπριλίου 1858 νόμου περὶ ἐπιβολῆς φόρου διὰ τὴν προμήθειαν καὶ τοποθέτησιν φανῶν καὶ διὰ τὴν βελτίωσιν τῶν πακτωτηρίων εἰς τοὺς λιμένας Θήρας, Φαρῶν κλπ.». 3) «Περὶ παροχῆς ὑπὸ τοῦ λιμενικοῦ ταμείου Βόλου εἰσφορᾶς διὰ τὴν ἐξακολούθησιν τῶν ἐν Παγασαῖς ἀνασκαφῶν». Τὰ νομοσχέδια αὐτὰ θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ, παραπέμπονται δὲ εἰς τὴν ἁρμοδίαν ἐπιτροπήν. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς ἤδη τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας. Πρῶτον αὐτῆς ἀντικείμενον. Ψήφισις συνόλου τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως καὶ προσθήκης διατάξεων ἐν τοῖς νόμοις ͵ΒΨΑʹ τῆς 27 Μαρτίου 1900 καὶ ͵ΓΣΟʹ τῆς 3 Ἀπριλίου 1908, ͵ΓΣΒʹ τῆς 7 Ἀπριλίου 1907, ͵ΓΤΘʹ τῆς 14 Μαΐου 1908, ͵ΓΦϞΗʹ τῆς 6 Μαρτίου 1910, ͵ΓΩΠΓʹ τῆς 4 Αὐγούστου 1911, ͵ΔΜΘʹ τῆς 31 Ἰανουαρίου 1912 καὶ ͵ΔΙΘʹ τῆς 22 Ἰανουαρίου 1912 περὶ ἐκποιήσεως καὶ διανομῆς κτημάτων τῆς Ζαππείου περιουσίας, περὶ συνοικισμοῦ καὶ διανομῆς γαιῶν ἐν Θεσσαλίᾳ καὶ ὀργανώσεως καὶ διοικήσεως τοῦ Θεσσαλικοῦ γεωργικοῦ ταμείου, περὶ ἀδείας συνομολογήσεως γεωργικοῦ θεσσαλικοῦ δανείου καὶ ἀγορᾶς καὶ διανομῆς χωρίων, καὶ περὶ τῶν πρὸς τὸ Δημόσιον ὀφειλομένων ἐκ τοῦ τιμήματος τοῦ χωρίου Σοφάδων».

§169ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 2 ἀναβάλλεται. Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 3. Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀδείας εἰσαγωγῆς ἅλατος διὰ βιομηχανικὴν καὶ γεωπονικὴν χρῆσιν». Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον παρακκλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ χρησιμοποιήσεως τῶν ὀδοντοϊατρῶν κατὰ τὴν ἐπιστράτευσιν». Ἄρθρον μόνον (ἀναγινώσκεται). (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον μόνον ὡς καὶ τὸ σύνολον). Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 5. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 26 Αὐγούστου 1914 νομοθετικοῦ Βασιλικοῦ Διατάγματος, περὶ ἐκδόσεως χρηματικῶν ἐνταλμάτων ἐπὶ ἀποδόσει λογαριασμοῦ εἰς τὸ Ἐσωτερικὸν ὑπὸ τοῦ Ταμείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης». Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται). (Ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 1ον καὶ 2ον ὡς καὶ τὸ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως Βασιλικοῦ Διατάγματος περὶ χρησιμοποιήσεως ἀξιωματικῶν καὶ ὑπαξιωματικῶν τοῦ Ναυτικοῦ πρὸς ἐκπαίδευσιν τῶν τμημάτων Πυροβολικοῦ καὶ Μηχανικοῦ, τῶν χρησιμοποιουμένων διὰ τὴν ἐπάκτιον ἄμυναν». Ἄρθρον μόνον (ἀναγινώσκεται). (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον μόνον ὡς καὶ τὸ σύνολον). Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 7 ἀναβάλλεται. Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 8. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 21 Αὐγούστου ἐ. ἔ. Βασιλικοῦ Διατάγματος περὶ προσκλήσεως στρατευσίμων ἐνεστώσης ἀπογραφῆς». Ἄρθρον μόνον (ἀναγινώσκεται). (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον μόνον ὡς καὶ τὸ σύνολον). Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 9. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 13 Ἰουλίου ἐ. ἔ. Β. Διατάγματος περὶ τῆς στρατεύσεως τῶν κατὰ τὸ ἔτος 1894 γεννηθέντων». Ἄρθρον μόνον (ἀναγινώσκεται). (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον μόνον ὡς καὶ τὸ σύνολον). Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 10. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 13 Ἰουλίου 1914 νομοθετικοῦ Βασιλικοῦ Διατάγματος, περὶ παρατάσεως ἐπὶ τρίμηνον τῆς ὑπὸ τοῦ νόμου ὑπ’ ἀριθμὸν 143 τεταγμένης προθεσμίας πρὸς κατάταξιν μονιμοποιηθησομένων ἐφέδρων ἀξιωματικῶν καὶ ἀνθυπασπιστῶν. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται) (Ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 1 καὶ 2 ὡς καὶ τὸ σύνολον). Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 11. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 21 Αὐγούστου ἐ. ἔ. Β. Διατάγματος περὶ παρατάσεως προθεσμίας πρὸς ἐγγραφὴν εἰς τὰ μητρῷα τῶν ἀρρένων τῶν μὴ ἐγγεγραμμένων εἰς ταῦτα». Ἄρθρον μόνον (ἀναγινώσκεται), (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον μόνον ὡς καὶ τὸ σύνολον). Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 12 ἀναβάλλεται. Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 13. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐγκαταστάσεως τῶν ἐποίκων ὁμογενῶν ἐν Μακεδονίᾳ καὶ ἀλλαχοῦ».

§170ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἡ ἐπιτροπὴ ἡ ἐπεξεργασθεῖσα αὐτὸ ὑπέβαλεν ὡρισμένας τροποποιήσεις. Αἱ τροπολογίαι αὗται ἐν μέρει γίνονται δεκταί, διότι αἱ παρατηρήσεις αἱ ὁποῖαι ὑπεβλήθησαν εἶναι ὀρθαί. Ὅσας ἐκ τούτων κρίνω σκόπιμον ν’ ἀποδεχθῶ, θὰ ἀνακοινώσω καθ’ ὅσον ψηφίζεται τὸ νομοσχέδιον.

§171ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 1ον (ἀναγινώσκεται).

§172ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Γίνεται δεκτὴ ἡ πρότασις τῆς ἐπιτροπῆς. (Ψηφίζονται εἶτα τὰ ἄρθρα 2 καὶ 3 ὡς ἐτροπολογήθησαν καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 4.)

§173ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ἐδῶ δὲν ἀποδέχομαι τὴν πρότασιν τῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία δὲν ἀρκεῖται εἰς 120 στρέμματα ἀλλὰ θέλει νὰ ἀναβιβάσῃ ταῦτα εἰς πλείονα, ἵνα δημιουργήσῃ ζητήματα καὶ εἰς τὴν παλαιὰν Ἑλλάδα. (Ψηφίζεται εἶτα τὸ ἄρθρον 4 καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου ὡς ἐτροπολογήθησαν ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ).

§174ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐπιψήφισις τοῦ συνόλου ἀναβάλλεται. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συστάσεως Σώματος ἐλέγχου οἰκονομικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Στρατοῦ». Ὁ κ. Γ. Καρπετόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§175Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον, ὅπως καὶ ὅλη ἡ νομοθετικὴ ἐργασία ἡ ὑποβληθεῖσα ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, εἶναι ἐργασία οὕτως εἰπεῖν συμπληρωματικὴ τῆς ὀργανώσεως τοῦ στρατοῦ, διότι, προκειμένου περὶ τῶν βάσεων τοῦ στρατοῦ, αὗται ἔχουσι τεθῆ ἀφ’ ἧς ὁ στρατὸς ἀπεμακρύνθη ἀπὸ τὰς ξένας εἰς αὐτὸν ὑπηρεσίας, ἀφ’ ἧς ἐγένετο τὸ Ταμεῖον τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἀφ’ ἧς ἐγένοντο αἱ τρεῖς πρῶται Μεραρχίαι, αἵτινες ἐχρησίμευσαν καὶ ὡς πρότυπον διὰ τὴν σύστασιν τῶν ἄλλων Μεραρχιῶν, καὶ ἀφ’ ἧς εἰς τὴν ἀντίληψιν πάσης Κυβερνήσεως προέκυψε προσπάθεια διηνεκὴς τῆς προμηθείας ὑλικοῦ πολέμου. Κατὰ συνέπειαν ὅλη ἡ νομοθετικὴ ἐργασία, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ἡ Κυβέρρνησις, εἶναι ἐργασία συμπληρωματική. Διὰ τῆς συμπληρωματικῆς ταύτης ἐργασίας φαίνεται μία προσπάθεια τῆς ἁρμοδίας στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας εἰς τὸ νὰ καταργήσῃ τὰ βοηθητικὰ Σώματα καὶ τὰς βοηθητικὰς ὑπηρεσίας. Τοῦτο, βεβαίως, εἶναι ἀποτέλεσμα μελέτης, μελέτης ἄλλων ὀργανισμῶν ὡς πρὸς τὰ ἀποτελέσματα τὰ ὁποῖα ἔδωκαν ἐκεῖνοι. Καὶ ἡ ἁρμοδία στρατιωτικὴ ὑπηρεσία ἡ συντάξασα τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα ἔχει ὑπ’ ὄψει της ἡ Βουλή, ἐδικαιολόγησε τὴν μεταβολὴν τὴν ἤδη ἐμφανιζομένην καὶ τὴν κατάργησιν τῶν βοηθητικῶν ὑπηρεσιῶν διὰ τὸν λόγον ὅτι ἡ μεταβολὴ αὕτη ἢ μᾶλλον ἡ κατάργησις τῶν ὑπαρχόντων βοηθητικῶν Σωμάτων καὶ ὑπηρεσιῶν, θὰ ἔχῃ ὡς ἀποτέλεσμα τὴν ἀπόκτησιν εἰδικοτήτων, θὰ ἔχῃ ὡς ἀποτέλεσμα τὴν οἰκονομίαν ἐν τῷ προϋπολογισμῷ, θὰ παύσῃ ἡ κατάστασις τὴν ὁποίαν δημιουργεῖ ἡ τάσις τῶν βαθμοφόρων οἵτινες ἀποτελοῦσι τὰ βοηθητικὰ Σώματα καὶ τὰς βοηθητικὰς ὑπηρεσίας, ἡ τάσις πρὸς προαγωγήν, προαγωγὴν ἴσως ἀδικαιολόγητον, ἐπὶ πλέον δὲ θὰ ἐκλίπῃ καὶ τὸ οἰκονομικὸν ζήτημα. Αὐτοὶ εἶναι οἱ δικαιολογοῦντες λόγοι τὴν νέαν νομοθετικὴν ἐργασίαν τὴν ὁποίαν ἔχει ὑπ’ ὄψει αὐτῆς ἡ Βουλή. Δὲν γνωρίζω, ἂν διὰ τῆς καταργήσεως τῶν βοηθητικῶν Σωμάτων καὶ ὑπηρεσιῶν ἐλαττοῦνται αὗται, διότι ἐγὼ οὐδεμίαν ἄλλην κατάργησιν γνωρίζω παρὰ μόνον τὴν κατάργησιν τοῦ ὑλικοῦ πυροβολικοῦ καὶ τὴν κατάργησιν τοῦ Σώματος τοῦ Οἰκονομικοῦ· οὐδεμίαν ἄλλην κατάργησιν διαβλέπω ἐπιτυγχανομένην διὰ τῶν ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίων. Ἐξ ἄλλου ὅμως βλέπω τὴν δημιουργίαν πολὺ περισσοτέρων βοηθητικῶν ὑπηρεσιῶν, διότι ἐνῷ καταργοῦνται δύο, τὸ Σῶμα τοῦ ὑλικοῦ πυροβολικοῦ καὶ τὸ Σῶμα τοῦ οἰκονομικοῦ καὶ τοῦ φαρμακευτικοῦ, δημιουργοῦνται βοηθητικαὶ ὑπηρεσίαι, ἡ ὑπηρεσία τῶν συμβούλων, οἱ στρατολόγοι, οἱ ἐπιμεληταί, οἱ χαρτογράφοι, οἱ στρατιωτικοὶ φαρμακοποιοί, ἡ οἰκονομικὴ ὑπηρεσία, οἱ ἀρχειοφύλακες, τὸ Σῶμα τῶν ἐλεγκτῶν, διὰ τὸ ὁποῖον προβλέπει τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον, καὶ οἱ ὑπάλληλοι τοῦ Χημείου· δηλαδὴ καταργοῦνται δύο καὶ δημιουργοῦνται ἐννέα. Βεβαίως, διὰ τῆς δημιουργίας ἐννέα νέων ὑπηρεσιῶν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξασφαλίζηται ἡ οἰκονομία, συμβαίνει δὲ τὸ ἑξῆς, ὅτι ὑπεβλήθη ὁλόκληρος ἡ νομοθετικὴ ἐργασία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, χωρὶς νὰ συνυποβληθῇ πρὸ παντὸς ὁ ὀργανισμὸς τοῦ στρατοῦ, ὁ ὁποῖος θὰ ἔδιδεν ἡμῖν τοὺς ἀριθμοὺς τῶν δημιουργουμένων θέσεων. Εἶναι δὲ ἔλλειψις ἐκ μέρους τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν στρατιωτικῶν, ἡ ὑποβολὴ τόσης νομοθετικῆς ἐργασίας ἀμέσως ἐπιλαμβανομένης τοῦ ὀργανισμοῦ, καθ’ ἣν περίπτωσιν δὲν συνυποβληθῇ καὶ ὁ ὀργανισμὸς τοῦ στρατοῦ, διότι εἰς ὅλα τὰ ὑποβληθέντα νομοσχέδια ὁμιλεῖτε μόνον περὶ μισθῶν. Πόσοι ἐλεγκταὶ θὰ εἶναι, δὲν γνωρίζομεν, καὶ ὅλα τὰ νομοσχέδια ὁμιλοῦσι μόνον περὶ εἰδικότητος τοῦ ὑπαλλήλου. Τὸ πόσοι ὑπάλληλοι, τὸ πόσοι βαθμοφόροι νέοι θὰ διορισθῶσι δὲν ὁρίζεται.

§176ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Τοῦτο ἀνήκει εἰς τὸν ὀργανισμόν.

§177Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ λέγω, ἀκριβῶς, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἔχῃ συμπληρωθῇ ὁ ὀργανισμὸς τοῦ στρατοῦ, ὁ ὁποῖος θὰ καθίστα ἡμᾶς ἐνημέρους τῶν δημιουργουμένων νέων δαπανῶν, διότι τώρα ψηφίζομεν νομοσχέδια, διὰ τῶν ὁποίων δημιουργοῦμεν ὑπηρεσίας, ἀλλ’ εὑρισκόμεθα ἐν παντελεῖ ἀγνοίᾳ κατὰ πόσον θὰ ἐπιβαρυνθῇ ὁ προϋπολογισμὸς καὶ πόσοι εἶναι ἐκεῖνοι οἱ δημιουργούμενοι νέοι ὑπάλληλοι, διότι θὰ ἦτο δυνατὸν ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει νὰ κάμωμεν σύγκρισιν καὶ τοῦ ἀριθμοῦ ἀκόμη τῶν δημιουργουμένων. Τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον ἐν τῇ αἰτιολογικῇ του ἐκθέσει, δι’ ἧς δικαιολογεῖ διατί συνιστᾶται αὐτὸ τὸ Σῶμα ἐλέγχου οἰκονομικῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ στρατοῦ, λέγει ὅτι τέλος πάντων ὁ Ὑπουργὸς δὲν εἶναι δυνατόν, ὑπεύθυνος ὤν, νὰ εἶναι καὶ ὁ ἐλεγκτὴς τῆς διαχειρίσεως τῶν διαφόρων οἰκονομικῶν ὑπηρεσιῶν. Δίκαιον εἶναι νὰ μεσολαβήσῃ ἄλλος τις μεταξὺ τοῦ Ὑπουργοῦ καὶ τῶν διαχειριζομένων τὰ χρήματα τοῦ Δημοσίου, ὁ ὁποῖος νὰ ἐλέγχῃ τὴν καλὴν διαχείρισιν. Βεβαιότατα ὁ Ὑπουργὸς δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ ἴδιος νὰ διευθύνῃ καὶ ἐλέγχῃ τὰς ὑπηρεσίας. Καταργουμένου λοιπὸν τοῦ Οἰκονομικοῦ Σώματος, εἶναι ἀνάγκη βεβαίως νὰ δημιουργηθῇ ἓν ἄλλο Σῶμα, τὸ ὁποῖον νὰ ἐλέγχῃ τὴν διαχείρισιν. Λέγει ὅμως ἐν τῇ αἰτιολογικῇ του ἐκθέσει τὸ νομοσχέδιον ὅτι ἔχομεν ἀνάγκην τοῦ Σώματος, ἀλλὰ διὰ νὰ καταρτίσωμεν αὐτὸ τὸ Σῶμα ἔχομεν ἀνάγκην ἀνθρώπων εἰδικῶν, κεκτημένων πεῖραν μακράν. Τοιούτους ἀνθρώπους μὲ τοιαύτην πεῖραν, μὲ ἐπίγνωσιν τέλος πάντων τῶν ὑποχρεώσεων, τὰς ὁποίας θὰ ἔχωσι μὲ τὰ νέα των καθήκοντα, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εὕρωμεν εἰμὴ μόνον εἰς τοὺς ἐπιμελητάς. Ἀλλ’ ἐπιμελητάς, λέγει ἡ ἔκθεσις τοῦ νομοσχεδίου, εἰσέτι δὲν ἔχομεν, διότι τὸ Σῶμα τῆς ἐπιμελητείας δὲν κατηρτίσθη εἰσέτι. Ἡ μεταβολὴ συστήματος δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι τόσον εὔκολος ὅσον τινὲς ὑπολαμβάνουσιν αὐτήν. Ἡ μεταφύτευσις ξένων ὀργανισμῶν εἰς ἐδάφη μὴ πρόσφορα, ἔχει ὡς ἀποτέλεσμα τὴν διαταραχὴν τῶν πραγμάτων, διότι φυσικὰ μεταφυτεύονται ὀργανισμοὶ εἰς ἓν ἔδαφος τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι γόνιμον, δὲν εἶναι πρόσφορον νὰ δεχθῇ αὐτούς, δὲν εἶναι παρεσκευασμένον ἐπὶ τέλους νὰ τοὺς δεχθῇ. Τί θὰ ἔχῃ ὡς ἀποτέλεσμα; Τὴν ἀνωμαλίαν, τὴν διαταραχὴν τῶν διαφόρων ὑπηρεσιῶν, καὶ τὸ πρῶτον κροῦσμα τῆς τοιαύτης διαταραχῆς εἴδομεν ἐν τῇ νέᾳ νομοθετικῇ ἐργασίᾳ, τὴν ὁποίαν ἐκάμαμεν, διότι νομοθετήσαντες Σῶμα Ἐπιμελητείας, καὶ μετὰ σπουδῆς μάλιστα—τὸν Ἀπρίλιον, νομίζω, μῆνα ἐψηφίσθη τὸ νομοσχέδιον τῆς Ἐπιμελητείας—διὰ τοῦ ὁποίου καλπαζόντως ἀφῃροῦντο αἱ ὑπηρεσίαι αὗται ἀπὸ τοῦ οἰκονομικοῦ Σώματος καὶ ἐδίδοντο εἰς τὴν Ἐπιμελητείαν, δὲν εἴδομεν ὅσα καλὰ προοιωνίζετο ἡ ἁρμοδία στρατιωτικὴ ὑπηρεσία· διότι σπουδὴ μεγάλη ἐπεδείχθη ἐκ μέρους τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ καὶ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν διὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ Ἐπιμελητείας, ὡσανεὶ ἦσαν ὅλα ἕτοιμα διὰ νὰ ἀρχίσῃ εὐθὺς ἀμέσως ἡ λειτουργία διὰ νὰ ἴδωμεν τὰ ἀγαθὰ ἀποτελέσματα τοῦ νεοσυστάτου αὐτοῦ Σώματος. Καὶ τὸ ἀποτέλεσμα ποῖον ἦτο; Ὅτι διέρρευσαν πέντε μῆνες καὶ δὲν εὑρέθη παρὰ ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Σώματος. Τοῦτο δηλοῖ ὅτι ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία ἦτο ἐντελῶς ἀπαράσκευος εἰς τὸ νὰ δεχθῇ τὸν νέον αὐτὸν θεσμόν, καὶ ἐπιζητεῖ τὴν ἐπιψήφισιν νομοσχεδίου περὶ συστάσεως Σώματος, ἐνῷ ἦτο ἐντελῶς ἀπαράσκευος νὰ ἀντικρύσῃ τὴν νέαν δημιουργουμένην κατάστασιν. Καὶ εἶπον εἰς ὑμᾶς ὁποῖον ἦτο τὸ ἀποτέλεσμα. Ὁλόκληροι μῆνες διέρρευσαν καὶ τὸ Σῶμα ἐμφανίζεται μὲ ἕνα μόνον, τὸν ἀρχηγόν του. Καὶ διατί; Διότι τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο προβλέπει κατὰ τίνα τρόπον θὰ στρατολογηθῇ τὸ προσωπικόν. Θὰ ἐστρατολογεῖτο ἐκ διαφόρων ἄλλων Σωμάτων καὶ ἐκ τοῦ Οἰκονομικοῦ. Δὲν γνωρίζω τί συμβαίνει, ὥστε μέχρι σήμερον οὐδεὶς ἄλλος ἐστρατολογήθη εἰμὴ μόνον ὁ ἀρχηγός. Τάχα μήπως οἱ διάφοροι ἀξιωματικοὶ τῶν ὅπλων, ἐφ’ ὧν ὑπελόγισεν ἡ ὑπηρεσία ὅτι θὰ ἐδέχοντο—τοῦτο εἶναι τὸ πιθανώτερον—ἀναγνωρίζοντες φαίνεται ὅτι δὲν ἔχουσιν οὐδεμίαν ἱκανότητα καὶ οὐδεμίαν εἰδικότητα διὰ τὴν ἐπιμελητείαν, δι’ ἣν δὲν εἶναι παρεσκευασμένοι ἢ ἐξ ἔρωτος πρὸς τὰ ὅπλα εἰς τὰ ὁποῖα παιδιόθεν ἀπέβλεψαν καὶ ἐξεπαιδεύθησαν, μήπως, λέγω, δὲν εἶναι εὔκολον νὰ προσφύγωσιν εἰς τὴν Ἐπιμελητείαν παρ’ ὅλον τὸ δέλεαρ, τὸ ὁποῖον ἔθηκεν ὁ νόμος ὅτι ἐκεῖ μετατιθέμενοι, μετατίθενται μὲ ἕνα βαθμὸν ἐπιπλέον; Τοῦτο εἶναι τὸ ἀποτέλεσμα τῆς σπουδῆς. Καὶ ἡ ἀποτυχία φαίνεται εὐθὺς ἀμέσως καὶ πολὺ φοβοῦμαι μήπως ἡ αὐτὴ ἀποτυχία παρακολουθήσῃ ὅλας τὰς σκέψεις τὰς νεωτέρας τῆς ἁρμοδίας στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας. Καὶ δὲν εἶναι ὅτι δὲν κατηρτίσθη τὸ Σῶμα, ἀλλ’ ἐψηφίσαμεν ἓν νομοσχέδιον εἰς δύο ἀναγνώσεις, καὶ θὰ γίνῃ μετ’ ὀλίγον νόμος τοῦ Κράτους, δι’ οὗ νομιμοποιεῖται ἓν Β. Διάταγμα, διὰ τοῦ ὁποίου Διατάγματος τί νομίζετε ὅτι συμβαίνει; Ὅτι ἀνετέθησαν τὰ καθήκοντα τῆς Ἐπιμελητείας εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ Οἰκονομικοῦ, δηλαδὴ ἀκριβῶς εἰς ἐκείνους τοὺς ὁποίους ἐπιζητεῖ τὸ νομοσχέδιον νὰ ἀπομακρύνῃ ἀπὸ τῆς Ἐπιμελητείας. Καὶ τὸ πρᾶγμα θὰ εἶχε καλῶς, διότι αὐτοὶ οἱ ἀξιωματικοί, ἐφ’ ὅσον δὲν ἀντικαθίστανται, εἶναι τέλος πάντων οἱ εἰδικώτεροι· οὕτω τοὐλάχιστον φαίνεται, ἀφοῦ ἄλλοι εἰδικώτεροι αὐτῶν μέχρι τῆς στιγμῆς αὐτῆς δὲν ἀνεδείχθησαν, διότι οὐδεὶς προσῆλθεν. Ἀλλ’ ἐμὲ δὲν διαφέρει τώρα καὶ δὲν ἐπιχειρῶ νὰ δικαιολογήσω τοὺς ἀξιωματικοὺς ἢ νὰ κακίσω τὴν ἁρμοδίαν στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν διὰ τὴν ἀβλεψίαν τὴν ὁποίαν εἶχε, νὰ μὴ ἀσφαλίσῃ πρῶτον τὸ ὑλικὸν τοῦ ὁποίου εἶχεν ἀνάγκην διὰ τὸ νεοσύστατον Σῶμα· ἐμὲ διαφέρει κἄτι ἄλλο, ὅτι ἡ μεγίστη, ἡ ὑψίστη ὑπηρεσία τῆς Ἐπιμελητείας, τὴν ὁποίαν ὅλος ὁ κόσμος καὶ ἡμεῖς δὲ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ ἀναγνωρίζωμεν ὁπόσον εἶναι σοβαρά, ὁπόσον θίγει τὰ συμφέροντα τοῦ Κράτους καὶ τὴν καλὴν ὕπαρξιν τοῦ στρατεύματος· διότι εἰμπορεῖ νὰ εἴπῃ τις ὅτι μία καλὴ Ἐπιμελητεία μᾶς δίδει τὴν ἰδέαν τοῦ καλοῦ στρατοῦ καὶ μᾶς ἐξασφαλίζει τὴν καλὴν διαχείρισιν ὁλοκλήρων ἑκατομμυρίων ἐπιβαρυνόντων τὸν προϋπολογισμόν, ἡ ὑπηρεσία, λέγω, αὐτὴ παραμένει διὰ νομοθετικοῦ Διατάγματος εἰς τίνας; Εἰς τοὺς οἰκονομικοὺς ἀξιωματικούς. Ἐγὼ ἔχω τὴν ἰδέαν, ὅτι καλῶς παραμένει, διότι εἶναι κατάλληλοι οἱ οἰκονομικοὶ ἀξιωματικοί, ἐφ’ ὅσον δὲν παρουσιάζονται ἄλλοι. Ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ μὲ διέφερεν εἶναι, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἐμπιστευθῶμεν τόσον σοβαρὰς ὑπηρεσίας εἰς ἀνθρώπους τοὺς ὁποίους ἔχομεν καταργήσει, καὶ διὰ τοὺς ὁποίους ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν εἶπε φανερὰ καὶ καθαρὰ ὅτι δὲν ὑπάρχει Σῶμα Οἰκονομικόν, διότι παρὰ τὰς ὑποδείξεις τοῦ νόμου, ἐνῷ οἱ ἀξιωματικοὶ εὑρίσκοντο εἰς τοὺς πίνακας τῶν προβιβαστέων, δὲν προήχθησαν. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καθαρὰ εἶπεν ὅτι δὲν ἔκαμε προαγωγὰς εἰς τὸ οἰκονομικὸν Σῶμα, διότι εἶναι ὑπὸ κατάργησιν. Φαντάσθητε ἀνθρώπους, τοὺς ὁποίους διὰ τοῦ νομοσχεδίου καταργεῖτε, εἰς τοὺς ὁποίους ἀρνεῖσθε τὸν προβιβασμὸν τὸν ὁποῖον ἐδώκατε εἰς ὅλους τοὺς ἄλλους, φαντάσθητε ὅτι εἰς αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους εὑρίσκεσθε εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἐμπιστευθῆτε τὴν σοβαρωτάτην αὐτὴν ὑπηρεσίαν. Αὐτὸ μὲ διαφέρει, καὶ πολὺ φοβοῦμαι μήπως οἱ ἀξιωματικοὶ τῶν ὁποίων ἡ φιλοτιμία καὶ ἡ ἀξιοπρέπεια ἐξ ἑνὸς μέρους ἐθίχθη, ἐξ ἄλλου δὲ μέρους καὶ τὸ συμφέρον, διότι ἀπέκλεισεν αὐτοὺς τῶν προβιβασμῶν ἡ ὑπηρεσία, καθ’ ὃν χρόνον προεβιβάζοντο ἄλλοι σύγχρονοι καὶ νεώτεροι, πολὺ φοβοῦμαι μήπως δεδικαιολογημένως ἀπογοητευθῶσι, καὶ ἀπογοήτευσις δὲν συμβιβάζεται μὲ ἀνάθεσιν ὑπηρεσίας σοβαρωτάτης. Καὶ ὅλα αὐτά, Κύριοι, τί νομίζετε ὅτι εἶναι; Εἶναι τὰ ἀποτελέσματα τῆς σπουδῆς, μὲ τὴν ὁποίαν νομοθετοῦμεν. Καὶ σᾶς εἶπον τὴν ἀποτυχίαν τοῦ πρώτου νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ἐψηφίσθη καὶ ἐτέθη εἰς ἐφαρμογήν. Δὲν ἠδυνήθη νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ νόμος, σᾶς ἐπαναλέγω, περὶ συστάσεως Σώματος Ἐπιμελητείας, καὶ εὑρέθη εἰς τὴν ἀνάγκην τὸ Κράτος νὰ ἀφήσῃ τὴν ὑπηρεσίαν αὐτὴν εἰς ἐκείνους, εἰς τοὺς ὁποίους τὴν εἶχε μέχρι τοῦδε. Διαβλέπω δέ, Κύριοι, καὶ ἄλλον ἀπώτερον κίνδυνον, ὅτι καὶ τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ. Θὰ ψηφισθῇ καὶ θὰ γίνῃ νόμος τοῦ Κράτους, ἴσως δὲ θὰ εὑρεθῇ καὶ κανεὶς ἄλλος, ὁ ὁποῖος θὰ γίνῃ διευθυντὴς τῆς ὑπηρεσίας αὐτῆς, ἀλλ’ ἐκεῖ θὰ νεκρωθῇ ἡ ὑπηρεσία αὐτὴ καὶ θὰ εὑρεθῇ εἰς τὴν ἀνάγκην τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν νὰ στρατολογῇ τίποτε ἄλλους ἀξιωματικοὺς ἵνα τοῖς ἀναθέσῃ τὰ καθήκοντα, ἕως ὅτου εὑρεθῶσι ποτὲ οἱ ἄνθρωποι οἱ ζητούμενοι διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Ἀσφαλῶς διαβλέπω τὴν ἀποτυχίαν τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου καθ’ ὃν τρόπον ἀπέτυχε καὶ τὸ περὶ συστάσεως Σώματος Ἐπιμελητείας, καὶ θὰ ἴδωμεν λίαν ταχέως νομοσχέδιον, δι’ οὗ θὰ λέγωμεν ὅτι προσωρινῶς ἀναθέτομεν τὰ καθήκοντα τῶν ἐλεγκτῶν εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ Οἰκονομικοῦ.

§178ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν ἀπετάθημεν κἂν νὰ ζητήσωμεν ἀξιωματικοὺς διὰ τὸ Σῶμα τῆς Ἐπιμελητείας μέχρι σήμερον· ὄχι ὅτι ἐζητήσαμεν καὶ δὲν εὕρομεν. Ἐὰν δὲ ἠναγκάσθημεν νὰ καταφύγωμεν προσωρινῶς εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ Οἰκονομικοῦ, τοῦτο ἐπράξαμεν διότι εὑρέθημεν πρὸ καιροῦ ἐν παραμοναῖς νέας ἐπιστρατεύσεως, καὶ δὲν ἔπρεπε νὰ προβῶμεν μετὰ σπουδῆς εἰς τὸν καταρτισμὸν τοῦ νέου Σώματος ὑπὸ τοιαύτας περιστάσεις.

§179Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγώ, ἀφ’ ἑνὸς γνωρίζω ὅτι ἐψηφίσθη τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον πρὸ τεσσάρων ἤδη μηνῶν, καὶ μετ’ ἠλεκτρικῆς μάλιστα ταχύτητος, ἐξ ἄλλου δὲ βλέπω ὅτι, παρ’ ὅλον τὸ διαρρεῦσαν αὐτὸ χρονικὸν διάστημα, δὲν κατωρθώθη νὰ ἀποτελεσθῇ τὸ Σῶμα αὐτὸ ἐξ ἐκείνων εἰς τοὺς ὁποίους ἀπέβλεπεν ἡ ἁρμοδία στρατιωτικὴ ὑπηρεσία. Ἔχω λοιπὸν τὸ δικαίωμα νὰ εἴπω, ἐφ’ ὅσον δὲν βλέπω κατηρτισμένον τὸ Σῶμα, ὅτι δὲν καταρτίσθη, διότι, ἐπαναλαμβάνω, δὲν ἦτο παρεσκευασμένη ἡ στρατιωτικὴ ὑπηρεσία νὰ ἀντικρύσῃ τὴν νέαν κατάστασιν, ἡ ὁποία ἐδημιουργεῖτο. Τώρα ἐπαναλέγω, κατὰ τὸν αὐτὸν εἱρμὸν τῶν σκέψεων, ὅτι καὶ τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον θὰ ἀποτύχῃ, καὶ δὲν γνωρίζω ἂν θὰ εὑρεθῇ εἷς ἢ δύο εἰδικοί, ἵνα σχηματίσωσι τὸν πυρῆνα, ὁπότε καὶ πάλιν θὰ εὑρεθῆτε εἰς τὴν ἀνάγκην καὶ αὐτὴν τὴν ὑπηρεσίαν νὰ ἀφήσητε εἰς τοὺς αὐτοὺς ἀξιωματικούς, οἵτινες ἔχουσιν αὐτὴν καὶ σήμερον. Ἐγὼ δὲν θέλω νὰ εἴπω ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ γίνῃ τοῦτο. Ἐγὼ τὴν σπουδὴν κακίζω, διότι ἔρχονται τὰ πράγματα καὶ ματαιώνουσι τὴν ἐργασίαν αὐτήν. Τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον, ὅπως ἔλεγον καὶ πρίν, λέγει ὅτι· τέλος πάντων πρέπει νὰ ἀναθέσωμεν τὸν ἀνώτερον ἔλεγχον τῆς διαχειρίσεως τοῦ χρήματος τοῦ Δημοσίου, τοῦ δαπανωμένου διὰ τὴν συντήρησιν τοῦ στρατοῦ, εἰς ἀνθρώπους εἰδικούς, εἰς ἀνθρώπους μακρᾶς πείρας. Καὶ οὐδεὶς θὰ εἴπῃ τὸ ἐναντίον, διότι δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἀντείπῃ τις καὶ εἰς τοῦτο. Καὶ εὑρίσκει τὸ νομοσχέδιον ὅτι τοιοῦτοι θὰ ἦσαν οἱ ἐπιμεληταί. Ἀλλὰ λέγουσιν ὅτι ἐπιμελητὰς δὲν ἔχομεν ἀκόμη παρεσκευασμένους. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, λέγει, πρέπει νὰ καταφύγωμεν εἰς πολίτας, παλαιοὺς οἰκονομικοὺς ὑπαλλήλους. Καὶ ἔρχεται ἡ σχετικὴ διάταξις, ἐπαναλαμβάνω, καὶ ὁρίζει τάξεις ἐλεγκτῶν, χωρὶς νὰ ὁρίζῃ ἀριθμόν, καὶ εἶναι ἐνδεχόμενον αὔριον νὰ ἐμφανισθῇ ἐνώπιόν σας ὁ ἀριθμός, καὶ νὰ μεταβληθῇ ὅλον τὸ ἑλληνικὸν εἰς ἐλεγκτάς! Δὲν εἶναι παράδοξον καθόλου τοῦτο, ὅπως εἶναι δυνατὸν νὰ ἐμφανισθῇ αὔριον ὅλος ὁ κόσμος, φαρμακοποιοὶ ἢ στρατονόμοι, διότι ὀργανισμὸν δὲν ἔχετε ἐνώπιόν σας, ὥστε νὰ κάμητε τὴν σύγκρισιν καὶ βαδίσητε ἐπὶ ἀσφαλοῦς ἐδάφους. Ἀλλ’ ἐνῷ τὸ νομοσχέδιον αἰτιολογεῖ ὅτι θέλει ἀνθρώπους μακρᾶς πείρας, καὶ ὡς τοιούτους εὑρίσκει διὰ τὸ ἄρθρον 1 τοῦ νομοσχεδίου τοὺς οἰκονομικοὺς ὑπαλλήλους, τοὺς ἔχοντας ὡρισμένων ἐτῶν ὑπηρεσίαν, δὲν διστάζει καθόλου νὰ εἴπῃ ὅτι δύνανται νὰ προσληφθῶσιν ὡς τοιοῦτοι καὶ ἀξιωματικοὶ τῆς Ἐπιμελητείας. Ἀφοῦ δὲν εὑρέθησαν ἀξιωματικοὶ διὰ τὴν Ἐπιμελητείαν, τώρα θὰ τοὺς πάρωμεν καὶ διὰ τὴν ἐξελεγκτικὴν τῆς διαχειρίσεως ὑπηρεσίαν τοῦ στρατοῦ! Τίνες σκέψεις ἐπεκράτησαν καὶ κατὰ τίνα τρόπον ὑπελογίσθησαν τὰ πράγματα, δὲν γνωρίζω. Δὲν γνωρίζω αὐτοὶ οἱ ἐπιμεληταὶ ποῦ εὗρον τὰ προσόντα τῆς μακρᾶς καὶ πολυχρονίου πείρας τῆς οἰκονομικῆς ὑπηρεσίας, ἀφοῦ ἀκόμη δὲν μετετέθησαν κἂν εἰς τὸ Σῶμα τῆς Ἐπιμελητείας. Ἀλλὰ δὲν φθάνει ἕως ἐκεῖ ἡ σκέψις τοῦ νομοθέτου τοῦ ἐπιχειροῦντος νὰ στρατολογήσῃ διαφόρους μεν κατ’ ἀρχὰς εἰδικοὺς πρὸς καταρτισμὸν τοῦ Σώματος τούτου· θὰ ἴδητε ὅμως ὅτι καταλήγει νὰ στρατολογῇ καὶ ἀνθυπολοχαγοὺς ἀπὸ τὸ στράτευμα. Μεγαλειτέρα ἀντίφασις γνωμῶν δὲν ἦτο δυνατή. Ἡ πρώτη σύστασις τοῦ Σώματος θὰ γίνῃ ἀπὸ τοὺς ἐν τῷ ἄρθρῳ 1, δηλ. ἀπὸ τοὺς οἰκονομικοὺς ὑπαλλήλους, τοὺς ὁποίους θὰ στρατολογήσῃ, δὲν γνωρίζω πῶς θὰ στρατολογήσῃ αὐτοὺς καὶ πῶς οὗτοι θὰ ἀφήσωσι τὰς ὑπηρεσίας αὑτῶν, ἂν καὶ κατ’ ἐμὲ καὶ οὗτοι, θὰ παρέλθῃ μακρὸν χρονικὸν διάστημα ὅπως ἐξοικειωθῶσιν εἰς τὴν τοιούτου εἴδους λογιστικὴν ὑπηρεσίαν τῆς ἐξελέγξεως τῆς διαχειρίσεως τῶν στρατιωτικῶν λογαριασμῶν. Ἀλλὰ πῶς θὰ γίνεται κατόπιν; Τίς εἶναι ἡ σειρὰ τῶν σκέψεων; (ἀναγινώσκει) «Γίνεται κατὰ τὸ ἥμισυ ἐξ ἐπιμελητῶν, τοῦ ἑτέρου ἡμίσεος χηρευουσῶν θέσεων ἀφιεμένων πρὸς προβιβασμὸν τῶν ἐλεγκτῶν κατωτέρων τάξεων, τῶν δὲ τῆς εʹ τάξεως ἐξ ἐπιμελητῶν, ἢ ἐν ἀνάγκῃ καὶ ἐξ ἀξιωματικῶν τῶν ὅπλων κατόπιν διαγωνισμοῦ». Ἐνοήσατε; Ἔφθασαν εἰς τὸν ἄλλον πόλον! Ἀνεχώρησαν ἀπὸ τῆς σκέψεως πῶς θὰ ἐξασφαλίσωσιν ἀνθρώπους μετὰ μεγάλης πείρας καὶ ἔθηκαν δεκαπενταετῆ οἰκονομικὴν ὑπηρεσίαν, καὶ κατέληξαν ποῦ; εἰς τὸν ἀξιωματικόν, ὁ ὁποῖος διὰ κάθε ἄλλο εἶναι προωρισμένος παρὰ διὰ νὰ χρησιμοποιηθῇ ὡς ἐλεγκτής, εἰς τὸν ὁποῖον κατὰ τὸ νομοσχέδιον ἀνατίθεται τόσον σοβαρὰ ὑπηρεσία. Καὶ διὰ αὐτό, ἐπαναλέγω, Κύριοι, ὅτι προβλέπω ἐκ τῶν προτέρων τὴν ἀποτυχίαν, διότι δὲν γνωρίζω ποῦ θὰ στρατολογήσῃ αὐτοὺς τοὺς πολιτικοὺς ὑπαλλήλους, οἱ ὁποῖοι πρέπει νὰ ἔχωσιν οἱ μὲν αʹ καὶ βʹ τάξεως ἐλεγκταὶ βαθμὸν τμηματάρχου βʹ τάξεως καὶ γραμματέως αʹ τάξεως, δὲν γνωρίζω ποῖος θὰ ἀφήσῃ τὴν θέσιν του καὶ θὰ προσχωρήσῃ εἰς τὸ Σῶμα αὐτό, ὅπου θὰ εὑρεθῇ ὑπὸ ὅλως νέας συνθήκας, ξένος πρὸς ξένας σχεδὸν ὑπηρεσίας. Καὶ ἐγὼ φοβοῦμαι κἄτι τι ἄλλο ἀκόμη, μὴ δὲν εὐδοκιμήσωσι μὲ ὅλην τὴν μακρὰν πεῖραν, τὴν ὁποίαν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχωσιν οἱ μετατιθέμενοι πολιτικοὶ ὑπάλληλοι, διότι εἶνε διάφορος ἡ πολιτικὴ ὑπηρεσία ἀπὸ τὴν στρατιωτικήν. Ἤδη θὰ ἐξετάσω τὸν δεύτερον λόγον εἰς τὸν ὁποῖον στηρίζει ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία τὴν μεταβολὴν τοῦ συστήματος· θὰ ἐξετάσω δηλαδὴ τὸ οἰκονομικὸν ζήτημα. Δὲν γνωρίζω, Κύριοι, ἂν σᾶς ἐδόθη ὁ ὑλικὸς χρόνος νὰ μελετήσητε τὰς δαπάνας, τὰς ὁποίας ἀπαιτοῦσιν αἱ νεοσυνιστάμεναι στρατιωτικαὶ ὑπηρεσίαι, αἵτινες ἀπὸ δύο ἐγένοντο ἐννέα.

§180Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Μὴ ὑπαρχόντων ἀριθμῶν, ὑπολογισμὸς δαπάνης προσθέτου δὲν εἶναι δεκτός.

§181Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶπον ὅτι, ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχομεν ἀριθμούς, εὑρισκόμεθα εἰς τὸ σκότος, ἀλλ’ αἱ συγκρίσεις τὰς ὁποίας κάμνω ἐγὼ τώρα, ἴσως δὲν ἔχουσιν ἀνάγκην ὀργανισμοῦ διὰ νὰ ἴδωμεν τοὺς ἀριθμούς. Ἀρκεῖ νὰ εἴπω πρὸς ὑμᾶς ὅτι κατηργήθησαν τρεῖς ὑπηρεσίαι, ὁ φαρμακευτικὸς κλάδος, τὸ Σῶμα τοῦ Ὑλικοῦ Πυροβολικοῦ καὶ τὸ Οἰκονομικὸν Σῶμα, καὶ ἐδημιουργήθησαν ἐννέα Σώματα· ἑπομένως ηὔξησε τὸ προσωπικὸν ἀσυγκρίτῳ τῷ λόγῳ. Ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶναι τὸ καταπλῆσσον, εἶναι αἱ ὑπέρογκοι μισθοδοσίαι. Δὲν γνωρίζω τί εἶχεν ὑπ’ ὄψει της ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία, ὅτε κατὰ τοιοῦτον τρόπον ἐνόει νὰ μισθοδοτῶνται οἱ νέοι οὗτοι πολιτικοὶ ὑπάλληλοι, πῶς ἀπέβλεπεν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους, τί θησαυροὺς ἐνόμιζεν ὅτι εἶχε τὸ Κράτος; Ἔφθασε μέχρις 600 δραχμῶν ὁ ἐλεγκτὴς αʹ τάξεως. Οὐδεμίαν ἔχω ἀντίρρησιν ὅτι τὸ Κράτος πρέπει νὰ ἀμείβῃ τοὺς ὑπαλλήλους του, καὶ εὐτυχεῖς ἠθέλομεν εἶσθαι ἂν εἴχομεν τοιαύτην οἰκονομικὴν εὐρωστίαν, ὥστε νὰ ἀνταπεκρίνετο τὸ Κράτος εἰς τὴν ἀξιοπρεπῆ παράστασιν τῶν ὑπαλλήλων του. Ἀλλὰ τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν νομίζω ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ σκεπτώμεθα καὶ περὶ τῆς μιᾶς δραχμῆς, δὲν ἐπιτρέπεται μετὰ τοσαύτης εὐχερείας νὰ δίδωμεν τὰ χρήματα τοῦ Δημοσίου. Εἶναι καταπληκτικοὶ οἱ ἀριθμοὶ ἐκ τῶν ὁποίων ἐμφαίνεται κατὰ τίνα τρόπον ἐννοεῖ τὸ πτωχὸν αὐτὸ Κράτος, τὸ ἔχον ἀνειλημμένας τόσας ὑποχρεώσεις, νὰ μισθοδοτήσῃ τοὺς νέους αὐτοὺς ὑπαλλήλους. Ἑξακόσιαι δραχμαὶ μηνιαίως παρέχονται εἰς τοὺς αʹ τάξεως ἐλεγκτάς, πεντακόσιαι εἰς τοὺς τῆς βʹ τάξεως καὶ τετρακόσιαι εἰς ἕνα ὑπελεγκτήν. Γνωρίζω ἐκ τῶν προτέρων προχειροτάτην τὴν δικαιολογίαν τὴν ὁποίαν θὰ εὕρωμεν· «εἶναι διαχειρισταὶ χρημάτων, θὰ μᾶς εἴπωσι, καὶ πρέπει νὰ ἀμείβωνται καλῶς».

§182ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν ἔχουσιν οὗτοι διαχείρισίν τινα.

§183Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐλέγχουσι τοὺς διαχειριζομένους. Αὐτὸ θὰ εἴπητε. Τοὺς ἀνθρώπους εἰς τοὺς ὁποίους ἀναθέτομεν τὴν διαχείρισιν τόσων ἑκατομμυρίων, πρέπει νὰ ἀμείψωμεν πλουσιοπαρόχως. Ἀλλ’ ἔχομεν καὶ ἄλλους ἀνθρώπους, διαχειριστὰς πολὺ μεγαλειτέρων ποσῶν, τοὺς ὁποίους δὲν μισθοδοτεῖτε κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ἀλλὰ καὶ δὲν γνωρίζω κατὰ πόσον εὑρίσκεσθε εἰς ἐπάρκειαν νὰ μισθοδοτήσητε αὐτοὺς κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον. Ἡ ἁρμοδία στρατιωτικὴ ὑπηρεσία ἔχει ἐπὶ πλέον τὴν γνώμην ὅτι δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου θὰ προσπορισθῶμεν ἄλλο κέρδος. Εἴχομεν τὴν οἰκονομικὴν ὑπηρεσίαν. Οἱ οἰκονομικοὶ ἦσαν στρατιωτικοί. Παρήρχοντο ἔτη τινὰ καὶ οἱ κατόπιν ἀξιωματικοὶ τοῦ Σώματος αὐτοῦ ἐδυσφόρουν διότι ἔμενον ἐπὶ πολὺν χρόνον εἰς τὸν βαθμὸν αὐτόν, καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἐδημιουργοῦντο μεγάλοι βαθμοί, οἱ ὁποῖοι δὲν ἦσαν χρήσιμοι.

§184ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν ἐπικαλεῖται τὸ νομοσχέδιον καὶ τὸν λόγον αὐτόν.

§185Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τὴν κεντρικὴν ἰδέαν τοῦ νομοσχεδίου.

§186ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Νὰ λαμβάνητε ἔξωθεν τὰς ἰδέας σας καὶ ὄχι ἐκ τοῦ νομοσχεδίου.

§187Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸν κίνδυνον, τὸν ὁποῖον σᾶς ἔλεγον πρὸ ὀλίγου, περὶ τῆς αὐξήσεως τῶν θέσεων, δὲν βλέπω ἐξαλειφόμενον διὰ τῆς καταργήσεως τοῦ Οἰκονομικοῦ Σώματος καὶ τῆς δημιουργίας Σώματος ἐλεγκτῶν, διότι ὅπου ὑπάρχει ἱεραρχία καὶ ἄνθρωποι σχέσιν ἔχοντες πρὸς τὸ Δημόσιον, ἡ ἐπιθυμία, καὶ κατ’ ἀκολουθίαν ἡ προσπάθεια πρὸς δημιουργίαν θέσεων, δὲν θὰ λείψῃ. Διατί τάχα γίνεται τοῦτο εἰς τὸ στράτευμα καὶ ὄχι εἰς τοὺς πολιτικοὺς κλάδους; Μήπως δὲν βλέπομεν καὶ ἐκεῖ τοὺς δυσφοροῦντας καὶ θέλοντας νὰ ἀνέλθωσιν εἰς μεγαλειτέρας θέσεις καὶ τιμάς; Ἐφ’ ὅσον λοιπὸν ὑπάρχει ἱεραρχία, μὴ ἀμφιβάλλετε· μετὰ πάροδον ὀλίγου χρόνου οἱ ἐλεγκταί, ἐὰν ὑποτεθῇ ὅτι εἶναι δέκα, θὰ γίνωσι δεκαπέντε καὶ τὸ Κράτος θὰ εὑρίσκηται εἰς τὴν ἀνάγκην ἑκάστοτε νὰ ὑποχωρῇ, διότι ἴσως θ’ ἀναγνωρίζῃ ὅτι δικαιωματικῶς ζητεῖται ὅ τι ζητεῖται. Ἐκ τῶν αἰτιολογικῶν ἐκθέσεων τῶν σχετιζομένων καὶ μὲ τὸ παρὸν καὶ μὲ ἄλλα νομοσχέδια, βλέπει τις ὅτι ἔρχεται καὶ τὸ ζήτημα τῆς στολῆς. Νὰ ἐπιτύχωμεν τὴν ὁμοιομορφίαν τῆς στολῆς. Θὰ ἦτο εὐτύχημα ἂν ἐξησφαλίζετο τὸ ὁμοιόμορφον τῆς στολῆς, διότι ἴσως βέβαια ἡ ἁρμοδία στρατιωτικὴ ὑπηρεσία εἶχεν ὑπ’ ὄψει της ἕνα φαρμακοποιὸν Συνταγματάρχην μὲ μιὰ ὀκᾶ σπιρούνια, ὁ ὁποῖος δὲν μᾶς ἔδιδε καλὴν τὴν εἰκόνα τοῦ στρατοῦ. Ἀλλὰ μὴ νομίζητε ὅτι ἐκλείπει τὸ ἄτοπον τοῦτο διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου. Θὰ ἴδητε ὅτι δι’ ὅλα αὐτὰ τὰ Σώματα ὑπάρχει καὶ μία στολή. Ἀπὸ μίαν στολὴν τοῦ φαρμακοποιοῦ, τὴν ὁποίαν κατηργήσαμεν, θὰ ἴδητε ἐννέα νέας στολάς· κατὰ συνέπειαν δὲν ὑπάρχει λόγος ὁμοιομορφίας. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐναπομένει ἐναργέστατον ἐνώπιόν μας, εἶναι ὅτι αἱ δαπάναι προχωροῦσιν κατὰ τρόπον ἀνιόντα εἰς τοιοῦτον βαθμόν, ὥστε δὲν γνωρίζω ποῦ θὰ καταλήξωμεν. Ἐὰν τὰς σκέψεις τῶν συνταξάντων τὰ νομοσχέδια ταῦτα ἀκολουθήσωσι καὶ ἄλλων σκέψεις, ἀσφαλῶς θὰ φθάσωμεν εἰς τὸ ἀπροχώρητον. Κύριοι, εἶναι ἀληθὲς ὅτι τὸ Κράτος μας ἐμεγάλωσε καί φυσικὸν ἐπακολούθημα εἶναι νὰ ἔχωμεν ἀνάγκην στρατοῦ καὶ μεγάλου καὶ ἰσχυροῦ, ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ λησμονῶμεν ἀξιώματα γνωστὰ εἰς ὅλον τὸν κόσμον, ὅτι ἡ στρατιωτικὴ ὀργάνωσις πάσης χώρας πρέπει νὰ βαίνῃ παραλλήλως πρὸς τὴν οἰκονομικὴν εὐρωστίαν της. Ἔχομεν, βεβαίως, ἀνάγκην στρατοῦ μεγάλου καὶ ἰσχυροῦ, ἀλλ’ ἂς φροντίσωμεν μήπως ἐν τῇ τοιαύτῃ προσπαθείᾳ ἐνεργήσωμεν ἀλογίστως εἰς τρόπον ὥστε, ἀντὶ νὰ ἔχωμεν μέγαν καὶ ἰσχυρὸν στρατὸν ἀφοπλισθῶμεν, διότι ἀφοπλισμὸς τέλειος εἶναι ἐὰν ἐν δεδομένῃ στιγμῇ εὑρεθῶμεν εἰς τοιαύτην οἰκονομικὴν κατάστασιν, ὥστε νὰ μὴ δυνάμεθα νὰ κινηθῶμεν.

§188Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Τὴν σύστασιν Σώματος εἰδικοῦ ἐλέγχου, εὑρίσκω ὀρθοτάτην. Εἶναι παραδεδεγμένη οἰκονομικὴ ἀρχὴ ὅτι τὸ Σῶμα ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐξελέγχει τὰς δαπάνας τῆς Πολιτείας, οὐδεμίαν πρέπει νὰ ἔχῃ σχέσιν πρὸς τὰ Σώματα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐνεργοῦσι τὰς δαπάνας, μὲ τὰς ὑπηρεσίας αἵτινες ἐπρομηθεύθησαν τὰ εἴδη. Ἡ διάκρισις τῶν τριῶν τούτων ὑπηρεσιῶν εἰς τὰ τρία στάδια τῶν δαπανῶν τῆς Πολιτείας εἶναι ἀπαραίτητος, καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως ταύτης τὸ νομοσχέδιον πληροῖ μίαν ἀνάγκην. Εἶναι μόνον λυπηρὸν ὅτι ἡ ἀνάγκη αὕτη κατανοεῖται μόνον εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν. Ἀλλ’ ἐνῷ γίνεται τοῦτο, τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ εὕρῃ μιμητὰς καὶ τοὺς ἄλλους Ὑπουργούς, ἔχει ἓν κακὸν νὰ παρουσιάσῃ. Ὑποτίθεται ὅτι ἓν Σῶμα δύναται νὰ συστηθῇ δι’ ἑνὸς νόμου, καὶ δὲν ἐνοήθη ὅτι ὅλα τὰ Σώματα δημιουργοῦνται διὰ τοῦ χρόνου. Πρὸ ὀλίγου ἔλαβον ἀφορμὴν νὰ ὁμιλήσω περὶ τῆς τελωνιακῆς ἀστυνομίας, καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐδέχθη ὅτι πολυτελῶς συνέστη τὸ Σῶμα αὐτὸ τῆς τελωνιακῆς ἀστυνομίας, πρὶν δοκιμασθῇ κατὰ πόσον εἶναι δυνατὸν νὰ εὐδοκιμήσῃ. Τὸ ἀποτέλεσμα ἦτο ὅτι τὸ Κράτος ὑπέστη μίαν δαπάνην 1–2.000.000, τὸ δὲ Σῶμα διελύθη καὶ οὐδὲν ἐκερδήσαμεν ἐκτὸς τοῦ ἐξευτελισμοῦ καὶ τῆς δαπάνης. Ὥστε ἐδῶ εὑρίσκω τὸ τρωτὸν τοῦ νομοσχεδίου, ὅτι λαμβάνεται πρόνοια νὰ συστηθῇ τὸ Σῶμα καὶ ἀμέσως. Ἀλλ’ ἐπειδὴ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εὑρεθῇ ἡ ὡρισμένη πηγὴ ἐκ τῆς ὁποίας τὸ Σῶμα τοῦτο θὰ ἐσχηματίζετο, ἔπρεπε νὰ εὑρεθῶσιν οἱ ἄνθρωποι καὶ ἰδοὺ ὅτι καταστρέφεται ἡ ὁμοιογένεια τοῦ Σώματος, διότι τὸ Σῶμα θὰ ἀποτελεσθῇ ὑπὸ ἀξιωματικῶν ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν καὶ διαφόρων ἄλλων κατηγοριῶν, διότι ἀπαραιτήτως πρέπει τὸ Σῶμα νὰ καταρτισθῇ πλῆρες. Ἀλλὰ διατί ἡ μέριμνα νὰ συστηθῇ τὸ Σῶμα ἀμέσως καὶ ἐξ ὁλοκλήρου, καὶ διατί γίνεται προσπάθεια νὰ γίνῃ τοῦτο πρὶν καθορισθῶσι τὰ καθήκοντα, τὰ ὁποῖα θὰ ἔχῃ τὸ Σῶμα τοῦτο καὶ αἱ θέσεις τὰς ὁποίας θὰ καταλάβωσι δι’ ἀντικαταστάσεως ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐκτελοῦσι τὰ καθήκοντα ταῦτα; Τὸ νομοσχέδιον λοιπόν, ἐπαναλαμβάνω, ἔπρεπε νὰ ἀκολουθήσῃ τὸν ὀργανισμὸν καὶ νὰ συστηθῇ βαθμηδὸν καὶ κατ’ ὀλίγον. Ἀλλ’ ἡ στρατιωτικὴ ἀντίληψις, ἡ ὁποία ὑπηγόρευσε τὴν σύνταξιν τοῦ νομοσχεδίου, δὲν δύναται νὰ ἀπομακρυνθῇ ἀπὸ τοὺς λόγους, οἱ ὁποῖοι ὑπαγορεύουσι τὴν σύστασιν τῶν στρατιωτικῶν Σωμάτων. Ὁ ὀργανισμὸς τοῦ στρατοῦ ἱδρύει στρατιωτικὰ Σώματα, τῶν ὁποίων ἡ ἀνάγκη ποικίλλει ἑκάστοτε, ἀναλόγως τῶν διαφόρων ἀναγκῶν τοῦ στρατοῦ καὶ τῶν μέσων, τὰ ὁποῖα διαθέτει ἡ Πολιτεία, ἡ ἵδρυσις ὅμως τῶν πολιτικῶν ὑπηρεσιῶν εἶναι ἀπαραίτητον νὰ καθορίζηται διὰ τοῦ νόμου τοῦ συνιστῶντος αὐτάς. Ἡ Βουλὴ ἡ ὁποία ψηφίζει δαπάνας, πρέπει νὰ γνωρίζῃ ὅτι δὲν καθορίζει μόνον μισθόν, ἀλλὰ καὶ θέσεις, ἐὰν δὲ πρόκειται ἡ Βουλὴ νὰ καθορίσῃ τὰς θέσεις τοῦ Σώματος τοῦ ἐλέγχου διὰ τοῦ ὀργανισμοῦ, βεβαίως θὰ χάσῃ τὰ δικιώματά της, διότι εἶναι γνωστὸν πῶς ψηφίζεται ὁ ὀργανισμός. Εἰς πίνακας καθολικῆς συνθέσεως ὅλων τῶν Σωμάτων, παρελαύνουσι χιλιάδες ἀριθμῶν, ὥστε νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν νὰ προστεθῇ οἱοσδήποτε ἀριθμὸς τῶν βοηθητικῶν αὐτῶν Σωμάτων, χωρὶς νὰ δύναται νὰ γίνῃ ὁ προσήκων ἔλεγχος κατὰ πόσον ὁ ἀριθμὸς οὗτος εἶναι ἢ ὄχι ἀπαραίτητος, ὅταν εὑρεθῇ. Συμφωνῶ εἰς τοῦτο μὲ τὸν προλαλήσαντα, ὅτι, ἐὰν ἡ ὑπηρεσία ἔφθανεν εἰς ὡρισμένα ἀποτελέσματα, νὰ ἱδρύσῃ τὸ Σῶμα τοῦτο, ἀλλὰ διατί ἔσπευσε νὰ ἱδρύσῃ τὰ καθήκοντά του; Καὶ τὸ τοιοῦτον φαίνεται ὅτι ἐξελέγχεται ἀκριβῶς, ὅτι ἐνόησεν τὴν ὀρθὴν ἰδέαν τῆς συστάσεως ἑνὸς Σώματος Ἐπιμελητείας, ἀλλὰ δὲν καθώρισε τὰ καθήκοντα, τὰ ὁποῖα ἔχει, οἱ νόμοι δὲ ἐκ τῶν προτέρων συνιστώμενοι δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ παρουσιάζωσι κενά. Πιθανὸν ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ μεριμνήσῃ ἀργότερον περὶ τοῦ Σώματος τῆς Ἐπιμελητείας, ἀλλὰ ἀφοῦ ἀποφασίζεται σήμερον νὰ συστηθῇ τὸ Σῶμα αὐτὸ τοῦ ἐλέγχου, διατί δὲν εἰσάγονται ὅλα πλήρη; Ἀφοῦ ἀπεφασίσθη τοῦτο, ἐφρόντισεν ἆρά γε ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία νὰ ἴδῃ μήπως διὰ τῆς ἱδρύσεως ἑνὸς τοιούτου Σώματος φέρῃ καμμίαν ἄλλην ζημίαν; Λέγει ὅτι τὸ Σῶμα τοῦτο ἱδρύεται ἀπὸ οἰκονομικοὺς ὑπαλλήλους, ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔχει ἐνώπιόν μας ἕνα ὀργανισμόν, διὰ τοῦ ὁποίου ζητεῖ αὔξησιν θέσεων καὶ ἐκ τοῦ ποσοῦ ἐξάγεται ὅτι ὁ ὑπάρχων ἀριθμὸς οἰκονομικῶν ὑπαλλήλων δὲν εἶναι ἀρκετός. Πῶς θέλετε λοιπὸν νὰ περισσεύσωσι καὶ δι’ ἄλλον σκοπόν; Ἀλλὰ μήπως διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν καθηκόντων αὐτῶν εἶναι ἱκανὸς πᾶς οἰκονομικὸς ὑπάλληλος; Ἱκανοὶ διὰ τὸν ἔλεγχον εἶναι μόνον οἱ ὑπηρετοῦντες εἰς τὸ Γενικὸν Λογιστήριον, εἰς τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον καὶ εἰς τὰ ταμεῖα. Ἑπομένως μόνον ἀπὸ τῶν κλάδων τούτων δύναται νὰ ἀποκτήσῃ τις τὴν πεῖραν τὴν ἀπαιτουμένην. Ἀλλὰ σᾶς παρακαλῶ, καὶ εἰς περίπτωσιν καθ’ ἣν ἐγίνετο ἐξ αὐτῶν, ὑποθέτετε ὅτι αὐτοὶ φέρουσιν ὁλόκληρον τὴν πεῖραν, ἡ ὁποία χρειάζεται ὄχι πλέον διὰ τοὺς κατωτέρους, ἀλλὰ δι’ ὁλόκληρον τὴν ἱεραρχίαν τοῦ συνιστωμένου Σώματος; Οἱ μετατιθέμενοι θὰ συμβῇ νὰ ἀνήκωσιν εἰς τοὺς διαφόρους βαθμούς, οὐχὶ ἀναλόγως τῶν γνώσεών των καὶ τῆς πείρας των ἀλλὰ ἐξ ἄλλων γεγονότων, καὶ θὰ τύχῃ οἱ κατώτεροι νὰ εἶναι καλλίτεροι τῶν ἀνωτέρων. Συμβαίνει δὲ καὶ ἐκεῖ— καὶ πολὺ φυσικά—οἱ εἰσερχόμενοι εἰς τοὺς κατωτέρους βαθμούς, ὡς νεώτεροι, καὶ ἐπιμελέστεροι νὰ εἶναι καὶ μεγαλειτέραν ἀντίληψιν νὰ ἔχωσι καὶ γνώσεις περισσοτέρας, διότι πρέπει νὰ παραδεχθῶμεν ὅτι, ἐφ’ ὅσον προχωρεῖ ὁ χρόνος, ἡ παίδευσις τῆς νεολαίας εἶναι ἀρτιωτέρα. Ἡ συγκρότησις λοιπὸν τοῦ Σώματος πλήρης εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς, θὰ φέρῃ τοῦτο τὸ ἀποτέλεσμα, ὅτι ἄνθρωποι τῆς ῥουτίνας, γνωρίζοντες μόνον ἐλάχιστα πράγματα καὶ διὰ τῆς πολυχρονίου ὑπηρεσίας των κατορθώσαντες νὰ ἔχωσιν ἕνα βαθμόν, θὰ μετατεθῶσι προτεινόμενοι ἀπὸ τοὺς ὁμοίους των, περὶ τῶν ὁποίων προβλέπει τὸ νομοσχέδιον, ἀπὸ τὸ πρυτανεῖον, δηλαδὴ τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον, θὰ μεταφερθῶσιν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν αὐτοὶ εἰς τὴν ὁποίαν δὲν ἔχουσιν οὔτε τὴν μικρὰν πεῖραν τὴν ὁποίαν ἔχουσιν οἱ τῆς ῥουτίνας, τὴν πεῖραν, τὴν ὁποίαν ἔχουσιν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν εἰς τὴν ὁποίαν ἀνήκουσιν. Λοιπὸν τί πρόκειται νὰ δημιουργήσωμεν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον; Ἕν Σῶμα τὸ ὁποῖον ἐπιβάλλει ἡ ἀνάγκη, τὸ ὁποῖον ἔχει ὑψηλὸν προορισμόν, ἀλλὰ πρόκειται νὰ τὸ δημιουργήσωμεν κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς νὰ μὴ δώσῃ τοὺς καρπούς, τοὺς ὁποίους προσδοκῶμεν, διότι ἀπαραιτήτως τὸ Σῶμα τοῦτο θὰ ὑποβάλῃ εἰς τὸν ἔλεγχον ὅλους τοὺς διαχειριστὰς τοῦ στρατοῦ, θὰ ὑποβάλῃ εἰς τὸν ἔλεγχον καὶ τοὺς ἔχοντας τὰ ἀνώτερα ἀξιώματα ἑπομένως πρέπει νὰ εἶναι Σῶμα κύρους, διότι ἐὰν δὲν εἶναι Σῶμα κύρους, δὲν δύναται νὰ ἐπιβάλῃ τὴν θέλησίν του, καὶ γνωρίζει ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι εἰς τὰ οἰκονομικὰ Σώματα, ἐὰν ἡ ὑπηρεσία δὲν ἔχῃ κῦρος, θεωρεῖται περιπεφρονημένη. Θὰ ἐπεθύμουν ἀκόμη νὰ συστήσω εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ἐλάμβανεν ὑπ’ ὄψιν τὸ στοιχεῖον τοῦτο τῆς συστάσεως τοῦ Σώματος κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε αἱ μὲν ἀνώτεραι θέσεις σήμερον νὰ καταληφθῶσι προσωρινῶς, ἔστω καὶ ὑπὸ προσώπων τὰ ὁποῖα σήμερον ἐκτελοῦσι τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην καὶ τὰ ὁποῖα ἔχουσι τὴν πεῖραν, νὰ φροντίσῃ δὲ νὰ λείπῃ ὁ κατώτερος βαθμὸς καὶ διὰ τοῦ χρόνου, ἔστω, τοῦ ἀριθμοῦ τούτου αὐξανομένου, καὶ δι’ ἄλλων προαγομένων ἔξωθεν νὰ συστηθῇ τὸ Σῶμα, οὐχὶ δὲ εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς. Ἐὰν οἱ μέλλοντες ν’ ἀποτελέσωσι τὸ Σῶμα τὸ ὁποῖον θὰ συστηθῇ ἔχωσιν ὀλιγώτερα ἐφόδια ἐκείνων οἱ ὁποῖοι νῦν ἐκτελοῦσι τὰ καθήκοντα ταῦτα—καὶ βεβαίως θὰ ἔχωσι διότι σήμερον ὁ οἰκονομικὸς ἀξιωματικὸς τοῦ στρατοῦ, ὁ ὁποῖος ἐκτελεῖ τὰ καθήκοντα ἐλέγχου, δὲν ὑστερεῖ, ἐὰν δὲν εἶναι ἀνώτερος τοῦ οἰκονομικοῦ ὑπαλλήλου, κατὰ μέσον ἀριθμόν, κατὰ μέσον ὅρον λαμβανομένου τοῦ οἰκονομικοῦ ὑπαλλήλου· διότι ἐπὶ τέλους οἱ οἰκονομικοὶ ἀξιωματικοί, οἱ ἔχοντες μίαν μόρφωσιν ἐξῆλθον ἀπὸ μίαν σχολήν, ἔχουσι δὲ καὶ ὡρισμένην παίδευσιν, ἐνῷ τινὲς τῶν οἰκονομικῶν ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι σήμερον ἔχουσιν ἀνωτέρους βαθμοὺς καὶ οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ μεταπηδήσωσιν εἰς τὸ Σῶμα αὐτὸ μὲ τὰς ἀνωτέρας θέσεις, δὲν ἔχουσι τίποτε ἄλλο ἐκτὸς τῆς πολυχρονίου ὑπηρεσίας, καὶ ἀφοῦ εἶναι γνωστὸν ὅτι ἡ ὑπηρεσία τοῦ ἐλέγχου τῆς στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας εἶναι διάφορος τῆς ὑπηρεσίας τοῦ ἐλέγχου τῶν ἄλλων ὑπηρεσιῶν· ἐάν, λέγω, οὗτοι εἶναι κατώτεροι, τί γενήσεται; Ἤθελον νὰ παρατηρήσω καὶ μερικὰ ἄλλα πράγματα, τὰ ὁποῖα διακρίνουσιν ὅλα τὰ νομοσχέδια, ἐκ τοῦ ὁποίου νὰ φαίνηται ὅτι δὲν ἔπρεπε μόνον εἰς στρατιωτικοὺς νὰ ἀνατεθῇ ἡ σύνταξις τῶν νομοσχεδίων. Χρειάζεται πάντοτε νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει της ἡ Ἑλληνικὴ Πολιτεία, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δυστυχῶς δὲν ἔχει, δὲν ἔχουσιν οἱ ὑπουργοὶ ὁσάκις ὑποβάλλουσι νομοσχέδια, τὴν παραλληλότητα. Δὲν εἶναι δυνατὸν σήμερον νὰ κανονίσωμεν μισθοὺς ἐλεγκτῶν διαφόρους ἀπὸ τοὺς μισθοὺς ἄλλων ὑπαλλήλων, ἐχόντων παραλλήλως ὅμοια καθήκοντα ἢ μᾶλλον δυσκολώτερα καθήκοντα, μολονότι θὰ ἔπρεπε νὰ ληφθῇ μεγάλη πρόνοια, κατὰ πόσον ἡ αὔξησις αὕτη τῶν δαπανῶν ἡ ὁποία ἐξακολουθεῖ, πρέπει νὰ ἐξακολουθήσῃ χωρὶς παραλλήλως νὰ λαμβάνηται καὶ μία πρόνοια περὶ αὐξήσεως τῶν ἐσόδων. Ἀλλ’ ἐὰν ἀφήσω καὶ τὸ ζήτημα τοῦτο, τὸ ὁποῖον αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν μᾶς ἀπασχολεῖ, δὲν νομίζει ἡ Κυβέρνησις ὅτι μία ὁμοιομορφία μισθῶν εἶναι ἀπαραίτητος, καὶ διότι ἔχομεν μίαν τοιαύτην διαφοράν, ἓν τοιοῦτον μισθολόγιον, ὥστε εἶνε ἀπολύτως ἀδύνατον νὰ καθορισθῇ κατὰ τίνα τρόπον ἀμείβονται οἱ ὑπάλληλοι ἐν Ἑλλάδι; Κατὰ τὴν σύνταξιν ἑκάστου νομοσχεδίου ὁ συντάσσων τὸ νομοσχέδιον προβαίνει εἰς καθορισμοὺς μισθῶν καὶ ἄλλας ἀποδοχάς, χωρὶς νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει του τί γίνεται διὰ πρόσωπα ἐκτελοῦντα ὅμοια καθήκοντα, καὶ ἡ τοιαύτη ἀνομοιότης παρατηρεῖται καὶ εἰς ἄλλας διατάξεις καὶ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου καὶ τῶν ἄλλων νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα εἶναι ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς. Δὲν εἶναι μικρᾶς σημασίας, δὲν εἶναι ἄσχετον πρὸς τὰς ἀποδοχὰς τοῦ ὀργάνου τῆς Πολιτείας ἡ σύνταξις τὴν ὁποίαν θὰ λάβῃ τοῦτο, καὶ ὅμως αἱ συντάξεις τόσον διὰ τοῦ παρόντος ὅσον καὶ διὰ τῶν ἄλλων νομοσχεδίων, κανονίζονται κατὰ τρόπον ἐντελῶς ἀνόμοιον. Σῶμα τὸ ὁποῖον θὰ ἔχῃ τὰ αὐτὰ καθήκοντα, ἔχει διαφόρους πηγὰς καὶ διαφόρους ἀποδοχὰς σχετικῶς πρὸς τὴν σύνταξιν. Οἱ προερχόμενοι ἐκ τοῦ στρατοῦ θὰ δύνανται νὰ ὑπάγωνται εἰς τὰς διατάξεις τῶν συντάξεων τῶν στρατιωτικῶν, τῶν στρατιωτικῶν συνταξιούχων, δηλαδὴ θὰ λάβωσι σύνταξιν χωρὶς νὰ καταβάλλωσιν ἐκ τοῦ μισθοῦ των τὴν νενομισμένην κράτησιν, οἱ προερχόμενοι δὲ ἐκ τῆς τάξεως τῶν πολιτικῶν ὑπαλλήλων, ὑπάγονται εἰς τὰς διατάξεις περὶ συντάξεως. Εὐλόγως ὁ συντάξας τὸ νομοσχέδιον εἶπεν ὅτι ἐὰν ὁ στρατιωτικὸς μετατεθῇ, βεβαίως πρέπει νὰ μείνῃ εἰς τὰς ὑποχρεώσεις τὰς ὁποίας ἔχει. Εἶναι μέτοχος τοῦ μετοχικοῦ ταμείου τοῦ κατὰ ξηρὰν στρατοῦ· ἄρα πρέπει νὰ ἐξακολουθήσῃ, διότι δὲν πρέπει νὰ ἐξέλθῃ τοῦ ταμείου τούτου. Ἀλλὰ ἡ ἀνισότης ἐν τούτοις γεννᾶται, διότι μὴ ἔχοντες τὰ αὐτὰ καθήκοντα δὲν ἔχουσι τὸν αὐτὸν μισθόν, τὰς αὐτὰς ἀποδοχάς, διότι ἔχουσι μὲν τὸν αὐτὸν μισθὸν δὲν ἔχουσιν ὅμως τὴν αὐτὴν σύνταξιν. Καὶ ἓν ἄλλο, τὸ ὁποῖον ἐμνημόνευσε καὶ ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας, ἐλάττωμα τοῦ νομοσχεδίου εἶναι ὅτι τὰ καθήκοντα ἑνὸς Σώματος, οὐδέποτε δύνανται νὰ καθορισθῶσιν ἐκ τῆς ὀνομασίας του. Λέγεται ὅτι συνιστᾶται ἓν Σῶμα ἐλέγχου καὶ ἐκ τῆς ὀνομασίας του κρίνομεν ὁποῖα καθήκοντα θὰ τῷ ἀνατεθῶσιν. Καὶ ἀναμφιβόλως θὰ τῷ ἀνατεθῶσι καθήκοντα ἐλέγχου, καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς, τοὐλάχιστον ἐγώ, νομίζω ὅτι τὸ νομοσχέδιον ἔχει ὀρθῶς. Ἀλλὰ ἡ Βουλὴ καλουμένη νὰ ψηφίσῃ τὴν σύστασιν ἑνὸς Σώματος, δίδει τὴν ἔγκρισίν της τελείως εἰς τὰ ἀνοικτά, διότι οὐδεὶς ἐξ ἡμῶν δύναται νὰ γνωρίζῃ σαφῶς τί ἐγκρίνει, ποῖα θὰ εἶναι ἐκεῖνα τὰ καθήκοντα τὰ ὁποῖα θὰ ἐκτελέσῃ τὸ Σῶμα αὐτό. Διὰ τοῦτο προτείνω ὅπως ἡ ὀρθοτάτη ἰδέα τῆς συστάσεως ἑνὸς Σώματος, ἵνα εἶναι καὶ ζηλευτὴ καὶ νὰ ἔχῃ μιμητὰς καὶ εἰς τοὺς ἄλλους κλάδους τῆς Πολιτείας, νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ πραγματοποιηθῇ κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ φέρῃ ἀποτελέσματα πρὸς τὰ ὁποῖα ἀποβλέπει ὁ εἰσηγητὴς τοῦ νομοσχεδίου καὶ ὄχι ἐντελῶς ἀντίθετα ἀποτελέσματα, διότι ἀποτυγχανούσης τῆς ἰδέας κατὰ τὴν πρώτην ἐφαρμογὴν δὲν δύναται νὰ γίνῃ πλέον λόγος διὰ τὴν ἐφαρμογὴν εἰς ἄλλον κλάδον τῆς Πολιτείας.

§189ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1ον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀκολούθως ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 2–12). Ἄρθρον 13 (ἀναγινώσκεται).

§190Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ προσκομίσῃ ἐὰν εἶναι δυνατόν, καὶ τὸν ὀργανισμὸν τοῦ στρατοῦ διὰ νὰ γίνεται κανονικὴ ἡ συζήτησις.

§191ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὅταν δυνηθῶ θὰ τὸν προσκομίσω.

§192Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι πρωτοφανὲς νὰ συζητῶμεν χωρὶς νὰ ἔχωμεν ὀργανισμόν.

§193ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Θὰ ἔλθῃ ἡ ὥρα νὰ τὸν ἔχωμεν.

§194ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 13, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀκολούθως γίνεται δεκτὸν τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς αʹ συζήτησιν).

§195ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Νὰ διακόψωμεν καὶ νὰ ἐπανέλθωμεν κ. Πρόεδρε.

§196ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν 10 καὶ ½ μ. μ. (Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 9 καὶ ¼ μ. μ.). Μετὰ τὴν διακοπήν (ὥρα 10.45′ μ.μ.)

§197ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συστάσεως Στρατιωτικοῦ Σχολείου καὶ Λόχου ὑποψηφίων μαθητῶν τοῦ Στρατιωτικοῦ Σχολείου». Ἄρθρον 1ον (ἀναγινώσκεται).

§198Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ προσέξῃ ἐπὶ μιᾶς τροπολογίας μου, διότι εἶναι δικαιοτάτη. Οἱ ἀνθυπασπισταὶ τῆς Χωροφυλακῆς, οἱ δώσαντες ἐξετάσεις καὶ ἐπιτυχόντες κατὰ τὸν χρόνον πρὸ τοῦ πολέμου, ἠναγκάσθησαν νὰ μεταβῶσιν εἰς τὸν πόλεμον καὶ δὲν ἐφοίτησαν εἰς τὸ Σχολεῖον. Νομίζω ὅτι θὰ εἶναι δίκαιον νὰ θεωρηθῇ δι’ αὐτοὺς ἀποπερατωθεῖσα ἡ ἐκπαίδευσις.

§199ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Θὰ τὴν λάβω ὑπ’ ὄψιν· εἶναι δικαία ἡ παρατήρησίς σας.

§200Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον διαλαμβάνει διάταξιν τροποποιοῦσαν ἐπὶ τὰ βελτίω τὴν σημερινὴν κατάστασιν τοῦ Σχολείου τῶν Εὐελπίδων· διευκολύνει, δηλ., τὴν εἴσοδον ὅλων τῶν τέκνων τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ οὕτως τὰ ἀπαλλάσσει αὐτοὺς τῆς καταβολῆς διδάκτρων. Ἔχει καὶ τὸ ἄλλο πλεονέκτημα ὅτι δὲν εἰσέρχονται ἀπ’ εὐθείας εἰς τὸ Σχολεῖον οἱ μαθηταί, ἀλλὰ κατατάσσονται προηγουμένως εἰς ἴδιον λόγον συνιστάμενον διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ. Διὰ τούτου δοκιμάζεται πρῶτον ὁ χαρακτὴρ καὶ τὰ ἄλλα προσόντα, διότι δὲν ἀρκεῖ ἡ παίδευσις, χωρὶς νὰ ἐπακολουθῶσιν ἰδιαίτερα προτερήματα. Αὐτὰ εἶναι δύο μεγάλα πλεονεκτήματα τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον σκοπεῖ τὴν ὁμοιομορφίαν τῆς ἐκπαιδεύσεως. Ἀλλὰ δυστυχῶς δὲν ἐπιτυγχάνεται δι’ αὐτοῦ αὕτη διότι φαίνεται ὅτι ἡ ἀντίληψις τῶν συνταξάντων τὸ νομοσχέδιον εἶναι ὅτι δὲν πρέπει νὰ περιορισθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν ἁπλῶν θεωρητικῶν μαθημάτων, ἅτινα διδάσκονται ἐν τῇ Σχολῇ τῶν Εὐελπίδων. Ἴσως οἱ συντάξαντες τὸ νομοσχέδιον, ἐνόμισαν ὅτι αἱ πολλαὶ θεωρητικαὶ γνώσεις δὲν εἶναι ἀναγκαῖαι διὰ τοὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ στρατεύματος, καὶ διὰ τοῦτο ὥρισαν διετῆ ἐκπαίδευσιν ἐν τῷ σχολείῳ, ἵνα ἐπιτύχωσι τὴν ὁμοιομορφίαν τῆς ἐκπαιδεύσεως. Ἀλλὰ δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου δὲν ἐξασφαλίζεται τὸ ὁμοιόμορφον τῆς ἐκπαιδεύσεως, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι φυσικὸν ἐπακολούθημα τῆς διαιρέσεως μεταξὺ τῶν ἀξιωματικῶν. Δὲν ἐξασφαλίζεται δὲ διότι τὸ νομοσχέδιον λέγει ὅτι εἶναι δυνατὸν ὁ ἀξιωματικὸς νὰ τύχῃ καὶ ἀνωτέρας μορφώσεως τόσον ἐν τῷ σχολείῳ ὅσον καὶ ἐξερχόμενος τοῦ σχολείου, μὲ ἐξακολούθησιν τῶν σπουδῶν του ἐν τῷ Πολυτεχνείῳ. Ὥστε ἐκλείπει ἡ ἰδέα τοῦ ὁμοιομόρφου τῆς ἐκπαιδεύσεως. Ἤθελέ τις ἰσχυρισθῆ ὅτι ἡ ἀπόκτησις περισσοτέρων θεωρητικῶν γνώσεων δὲν εἶναι ἐπιβλαβής. Ἀρκεῖ ὅτι εἶναι δυνατὸν ἀριθμὸς μαθητῶν νὰ ἐπιτρέπηται νὰ τύχῃ μεγαλειτέρας μορφώσεως. Ἀλλὰ τὸ ἀπόκτημα μεγαλειτέρων γνώσεων καταργεῖ τὸ ὁμοιόμορφον τῆς ἐκπαιδεύσεως καὶ δημιουργεῖ ἀφορμὴν διαιρέσεων, αἱ ὁποῖαι προέρχονται ἀπὸ τὸ περισσότερον ἢ ὀλιγώτερον τῆς ἐκπαιδεύσεως, διότι ἐκεῖ ὑπῆρξεν ἡ διαφορά. Ἡ παροχὴ λοιπὸν δικαιώματος πρὸς ἀπόκτησιν μεγαλειτέρων γνώσεων καταργεῖ τὸ ὁμοιόμορφον. Ἀλλὰ τὸ νομοσχέδιον φρονεῖ, καὶ μάλιστα ἡ αἰτιολογικὴ ἔκθεσις τῆς ἐπεξεργασθείσης τὸ νομοσχέδιον ἐπιτροπῆς (τονίζει, ὅτι ἀρκεταὶ εἶναι αἱ σπουδαὶ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου καὶ ὅτι αἱ περισσότεραι εἶναι ἐγκληματικαί· καιρὸς χαμένος! Δὲν ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τὸ πρόγραμμα τοῦ Σχολείου, διότι, ὡς ὁρίζει τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον, περὶ αὐτοῦ θὰ διαλάβῃ ἴδιον νομοσχέδιον. Θὰ ἐπεθύμουν πολὺ νὰ μᾶς δοθῇ μία ἰδέα τῶν μαθημάτων του, ἅτινα θὰ διδαχθῶσιν οἱ μαθηταὶ κατὰ τὰ δύο ἔτη, καὶ τίνας θὰ ἀποκομίσωσιν ἐπιστημονικὰς γνώσεις, διότι ὅσον καὶ ἂν ἰσχυρίζεταί τις ὅτι δὲν εἶναι ἀναγκαῖαι αἱ θεωρητικαὶ γνώσεις, ἐγὼ καὶ πολλοὶ ἄλλοι μετ’ ἐμοῦ, θὰ ἐπιμείνωσιν ὅτι καὶ σήμερον, ὅτε ἡ πολεμικὴ τέχνη ἤχθη εἰς ἐπιστήμην μὲ τὴν τροποποίησιν τῆς τακτικῆς καὶ τὴν τελειοποίησιν τῶν ὅπλων, ὅτι εἶναι ἀνάγκη καὶ οἱ στρατιῶται νὰ ἔχωσιν αὐτοβουλίαν καὶ πρωτοβουλίαν. Ἵνα δὲ ἔχωσι τοιαύτην, εἶναι ἀνάγκη νὰ ἔχῃ ἀνάπτυξιν ὁ μὲν στρατιώτης σχετικήν, ὁ δὲ ἀξιωματικὸς μόρφωσιν στρατιωτικὴν καὶ τοιαύτην δὲν δύναται νὰ ἀποκτήσῃ μὲ φοίτησιν διετῆ εἰς σχολεῖον, οὗτινος δὲν γνωρίζομεν τὸ πρόγραμμα τῆς ἐκπαιδεύσεως. Ὥστε εἶναι οὐτοπία ἡ ἰδέα ὅτι δὲν χρειάζονται ἐπὶ πλέον θεωρητικαὶ γνώσεις καὶ ὅτι αἱ ἐντὸς διετίας ἀποκτώμεναι εἶναι ἀρκεταὶ νὰ ἑρματίσωσι τὸν ἀξιωματικὸν οὕτως, ὥστε νὰ ἀνταποκριθῇ πρὸς τὸν μέγαν προορισμόν του. Καὶ δὲν εἶμαι ἐγὼ ὁ ἔχων τὴν γνώμην αὐτήν, ἀλλὰ καὶ αὐτὸς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὁ ὁποῖος ζητεῖ καὶ ἀνωτέρας γνώσεις, ἀλλ’ ἀφήνει νὰ ἐννοῆται ὅτι ὁ νομοθέτης εἶχεν ὑπ’ ὄψει του ὅτι ἡ διετὴς φοίτησις δὲν εἶναι ἀρκετὴ νὰ ὑποδείξῃ στελέχη ἀξιωματικῶν τοιαῦτα οἷα χρειάζονται διὰ στράτευμα ἔχον μεγάλην ἀποστολήν. Ἐπιζητεῖ λοιπόν, ἐπαναλαμβάνω, ἀπόκτησιν παρά τινων μεγαλειτέρας μορφώσεως, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον καθαιρεῖ τὸ ὁμοιόμορφον τῆς ἐκπαιδεύσεως, τὸ ὁποῖον ἐπαγγέλλεται ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις τοῦ νομοσχεδίου. Ἴσως θὰ ἀντιταχθῇ, καὶ δικαίως, ὅτι λησμονῶ ἐγὼ ὁ ταῦτα ἰσχυριζόμενος ὅτι ὑπάρχει καὶ ἄλλη Σχολή, ἡ τῆς ἐφαρμογῆς, ἡ ὁποία θὰ ἰσορροπήσῃ τὰς θεωρητικὰς ἐλλείψεις, τὰς ὁποίας θὰ ἔχωσιν οἱ μαθηταὶ κατὰ τὴν διετῆ φοίτησιν. Ἀλλὰ καὶ αὐτὸ εἶναι μία ἔλλειψις, διότι θὰ ἦτο ἀνάγκη εἰς τὴν περίπτωσιν ταύτην τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ νὰ παρακολουθῆται καὶ ἀπὸ ἄλλα νομοσχέδια, καὶ ἀπὸ τὸ τῆς συστάσεως σχολείου ἐφαρμογῆς, ἵνα γνωρίζωμεν, ἐὰν τὰ μαθήματα τὰ ἄλλα, τὰ ὁποῖα θὰ διδάσκωνται εἰς τὸ Σχολεῖον ἐφαρμογῆς, θὰ εἶναι ἱκανὰ ὥστε νὰ ἀφανίσωσι τὰς ἐλλείψεις, ἃς ἔχουσιν οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ ἐξερχόμενοι ἐκ τοῦ σχολείου τοῦ ἤδη καταρτιζομένου. Ἔχομεν τὸ ἀτύχημα νὰ ἔχωμεν πρὸ ἡμῶν νομοθετικὴν ἐργασίαν ἀτελῆ, παρουσιαζομένην κατὰ δόσεις, ὥστε νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν νὰ μορφώσωμεν γνώμην τί συζητεῖται καὶ τί ἐπιζητεῖται. Ἔλεγον προηγουμένως ὅτι ἔχομεν ἀνάγκην τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ. Ἐπαναλαμβάνω τώρα ὅτι μᾶς λείπει τὸ νομοσχέδιον περὶ καταρτισμοῦ σχολείου ἐφαρμογῆς. Ἐκ τῆς ἀτελείας ταύτης δὲν δυνάμεθα νὰ διατυπώσωμεν τὰς γνώμας μας, ὡς ἐὰν εἴχομεν ὑπ’ ὄψει καὶ τὰ λοιπὰ νομοσχέδια. Αὐτὰς τὰς γνώμας εἶχον νὰ διατυπώσω καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ἐνθυμηθῇ ὅτι, ὅτε συνεζητεῖτο τὸ νομοσχέδιον «περὶ καταργήσεως τοῦ Σώματος τῆς Ἐπιμελητείας καὶ συστάσεως Σώματος Μεταγωγικοῦ», ἠρώτησα κατὰ τίνα τρόπον καὶ ἐκ ποίας πηγῆς θὰ κατηρτίζετο, διότι τὸ ἤδη σχηματιζόμενον Σῶμα δὲν θὰ ἠδύνατο ν’ ἀντικαταστήσῃ τὸ παλαιόν. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς εἶπεν ὅτι εἰς τὸ νομοσχέδιον «περὶ συστάσεως Σχολῶν θὰ ληφθῇ πρόνοια». Ἐπ’ αὐτοῦ ἤθελον νὰ ἔχω ἀπάντησιν, ὅταν ἔλθῃ τὸ ζήτημα πῶς θὰ ἀντικαταστήσῃ τὸ ἄλλο Σῶμα.

§201Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Μίαν παρατήρησιν ἤθελον νὰ κάμω εἰς τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ κ. Κουτούπη. Ἀληθῶς εἰς τὸ ἄρθρον 1ον δὲν γίνεται λόγος περὶ τῶν ἀνθυπομοιράρχων καὶ ἀξιωματικῶν τοῦ Στρατιωτικοῦ Σχολείου, καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐδήλωσεν ὅτι δὲν θὰ εἰσαχθῶσιν εἰς αὐτὸ ἀνθυπασπισταὶ τῆς Χωροφυλακῆς. Ἀλλ’ ὡς γνωστόν, τὴν δύναμιν τοῦ σχολείου ἀπετέλουν μέχρι τοῦδε οἱ ἀνθυπασπισταὶ τοῦ πεζικοῦ, οἱ ὑπαξιωματικοί, οἱ ἀνθυπασπισταὶ τῆς Χωροφυλακῆς καὶ οἱ ἐνωμοτάρχαι. Ἡ μόρφωσις τὴν ὁποίαν ἔλαβον οἱ ἀνθυπασπισταὶ τῆς Χωροφυλακῆς, φοιτήσαντες ἐπὶ ὡρισμένον χρόνον εἰς τὸ Στρατιωκὸν Σχολεῖον, εἶναι ἐπαρκὴς διὰ νὰ καταλάβωσι τὴν θέσιν τοῦ ἀνθυπομοιράρχου. Θὰ ἐφρόνουν λοιπὸν ὅτι καὶ ἡ μόρφωσις τὴν ὁποίαν ἔλαβον οἱ ἐνωμοτάρχαι εἶναι ἀρκετή, διότι μεγαλειτέραν μόρφωσιν ἀπὸ ἐκείνην τὴν ὁποίαν ἔχουσιν οἱ ἀνθυπασπισταί, δὲν θὰ λάβωσιν. Θὰ παρεκάλουν ὅπως συνεξέλθωσι τοῦ Σχολείου μετὰ τῶν ἀνθυπασπιστῶν καὶ οἱ ἐνωμοτάρχαι ἵνα μὴ ὑπάρξῃ ἀνάγκη νὰ προστεθῇ εἰς τὸ ἄρθρον 1ον τοῦ νομοσχεδίου καὶ ἡ λέξις «ἀνθυπομοίραρχοι». Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωκῶν νὰ δεχθῇ τὴν παρατήρησιν ταύτην.

§202ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Θὰ τὸ ἐξετάσω. Αὐτοὶ οἱ ἐνδιαφερόμενοι θέλουσιν αὐτό;

§203Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Βεβαίως. Σχετικήν τινα ἑτέραν παρατήρησιν θὰ ὑποβάλω, διότι ἔχω ὑποβάλλει καὶ τροπολογίαν, ἐπὶ τοῦ τελευταίου ἄρθρου. Εἰς τὸ Σχολεῖον τῶν ὑπαξιωματικῶν ἐφοίτων καὶ οἱ ἀνθυπασπισταὶ τοῦ πεζικοῦ, οἱ ὁποῖοι δὲν περιλαμβάνονται ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ὅπως ἐξακολουθήσωσι τὴν φοίτησιν αὐτῶν. Ὅτε πρὸ τινων ἡμερῶν εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω ἐρώτησιν εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, σχετικὴν πρὸς τὸ θέμα τοῦτο, μοὶ ἀπήντησεν ὅτι αὐτοὶ θὰ προαχθῶσι καὶ θὰ γίνωσιν ἀνθυπολοχαγοί. Πολλοὶ ὅμως ἐξ αὐτῶν δὲν θέλουσι τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ, ἀλλὰ θέλουσι νὰ φοιτήσωσιν ἐν τῷ Σχολείῳ, ἵνα συμπληρώσωσι τὴν μόρφωσιν αὐτῶν.

§204ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κάμωμεν τὰς ἐπιθυμίας ὅλων.

§205Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ὑποβάλλω ταῦτα ὑπὸ τὴν κρίσιν ὑμῶν καὶ σεῖς εἶσθε ἁρμόδιος νὰ ἐκτιμήσητε ταῦτα, καὶ νὰ ἀποφασίσητε, ἐφ’ ὅσον εὑρίσκετε εὔλογα καὶ δίκαια τὰ παράπονα αὐτῶν.

§206Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἐζήτησα τὸν λόγον ἵνα ἴδω ἂν ἐνόησα καλῶς τὴν ἀπάντησιν τὴν ὁποίαν ἔδωκεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν. Ἂν δὲν μὲ λανθάνει ἡ ἀκοή, νομίζω ὅτι ἔδωκε τὴν ἀπάντησιν, ὅτι οἱ ἀνθυπασπισταὶ τῆς Χωροφυλακῆς οἱ φοιτήσαντες ἐπὶ ἓν ἔτος εἰς τὴν Σχολὴν καὶ ἐξελθόντες τὸν Ἰούλιον, θὰ ὑποχρεῶνται νὰ εἰσέλθωσιν καὶ πάλιν εἰς αὐτήν. Οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ εἶναι ἔγγαμοι, ἔχουσι δὲ ὑπερβῆ τὸ τριακοστὸν ἔτος τῆς ἡλικίας των καὶ δὲν εἶναι πρέπον νὰ συμφύρωνται μὲ τοὺς δεκαεξαετεῖς μαθητάς. Τὸ ζήτημα τῶν φοιτώντων ἐν τῷ σχολείῳ ἐνωμοταρχῶν εἶναι ζήτημα τὸ ὁποῖον θὰ κανονίσῃ ἡ ὑπηρεσία ἀναλόγως τῶν ἀναγκῶν. Ταῦτα ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ἀνθυπασπιστάς. Ἀλλὰ, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἄρθρον 1ον διὰ τοῦ ὁποίου συνιστᾶται Σχολὴ στρατιωτικὴ καὶ καταργεῖται τὸ Σχολεῖον τῶν Εὐελπίδων καὶ Ὑπαξιωματικῶν, ἐν συνδυασμῷ τοῦ ἄρθρου 1ου πρὸς τὸ ἄρθρον 6ον καὶ πρὸς τὸ ἄρθρον 28ον § 4, βεβαίως ἀναγκαία προϋπόθεσις θὰ εἶναι ἡ σκέψις τὴν ὁποίαν θὰ ἔχῃ ἡ ὑπηρεσία, ὅπως μεριμνήσῃ περὶ μορφώσεως ἀνωτέρας τῶν μαθητῶν, διότι τὰ μαθήματα τὰ ὁποῖα θὰ διδαχθῶσιν καὶ ὁ χρόνος εἶναι ἀνεπαρκῆ. Πιστεύω δηλ. ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ θέλει παρακολουθήσει καὶ ἕτερον νομοσχέδιον σχετικὸν διὰ τὴν μόρφωσιν. Νομίζω ὅτι ἡ δικαιολογία ὅτι θὰ μορφῶνται οἱ ἀξιωματικοὶ εἰς τοὺς λόχους ἐκπαιδεύσεως, δὲν εἶναι ὀρθή, διότι ἡ μόρφωσις εἰς τοὺς λόχους αὐτοὺς δὲν θὰ εἶναι πλήρης, πολὺ δὲ ὀρθῶς ὁ κ. Καρπετόπουλος ὑπεστήριξεν ὅτι ἡ τέχνη ἡ πολεμικὴ εἶναι ἐπιστήμη πλέον, καὶ διὰ νὰ ἔχωμεν, καὶ εὔχομαι νὰ ἔχωμεν, ἀξιωματικούς, οἷος εἶναι ὁ ἀντισυνταγματάρχης Στρατηγός, πρέπει νὰ λάβωμεν ὅλα τὰ προσήκοντα μέτρα.

§207ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἔχω καθῆκον, κύριοι Βουλευταί, νὰ καθησυχάσω τὴν ἐξέγερσιν ἐκείνων οἱ ὁποῖοι νομίζουσιν ὅτι ἡ ἐκπαίδευσις τῶν ἀξιωματικῶν μας ἐν τῷ μέλλοντι θὰ ὑστερῇ, λόγῳ τοῦ ὅτι διὰ τοῦ ὑποβαλλομένου ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς νομοσχεδίου ὁ χρόνος τῆς φοιτήσεως ἐλαττοῦται πλέον μέχρι δύο ἐτῶν. Καὶ πρῶτον μὲν δὲν πρέπει νὰ λησμονῶσιν οἱ κύριοι Βουλευταὶ ὅτι κυρίως δὲν εἶναι δύο τὰ ἔτη τῆς μορφώσεως τῶν ἀξιωματικῶν, ἀλλὰ τρία, διότι ὅλος ὁ χρόνος, ὁ ὁποῖος κατηναλίσκετο ἐν τῷ σχολείῳ διὰ τὴν μόρφωσιν τῶν μελλόντων ἀξιωματικῶν ὡς στρατιωτικῶν, αὐτὸς θὰ λείψῃ πλέον. Ἀλλ’ ὑπάρχει καὶ μία ἄλλη ἐγγύησις ὅτι οἱ μέλλοντες ἀξιωματικοὶ θὰ γίνωσι τοιοῦτοι ὁποίους ἐπιθυμοῦμεν νὰ ἔχωμεν, τὸ γεγονὸς ὅτι εἰς τὴν σχολὴν δὲν θὰ κατατάσσηται πᾶς τις ὁ ὁποῖος θὰ ἔχῃ μόρφωσιν καὶ εἰ δυνατὸν ἐπιτυγχάνων ἐν τῷ διαγωνισμῷ, ἀλλ’ ἐκεῖνοι περὶ τῶν ὁποίων θὰ εἶναι βεβαιωμένον ἐκ τῆς μονοετοῦς θητείας ὅτι ἔχουσι τὰ ἀπαιτούμενα στρατιωτικὰ προσόντα καὶ τὴν ἀπαιτουμένην στρατιωτικὴν μόρφωσιν, νομίζω δὲ ὅτι εἶναι ἀρκετὸν τοῦτο. Λοιπὸν εἶναι καὶ τοῦτο μία πρόσθετος ἐγγύησις ὅτι οἱ ἔχοντες ὅλα τὰ στρατιωτικὰ προσόντα, τὰ ὁποῖα θ’ ἀποδεικνύωνται ἐκ τῆς παραμονῆς των ἐπὶ ἕν ἔτος εἰς τὸ σχολεῖον τῶν ὑποψηφίων ἀξιωματικῶν, ὅτι οἱ ἔχοντες τὰ προσόντα ταῦτα θὰ εὐδοκιμήσωσι περισσότερον διὰ τῆς μορφώσεως τῆς διετοῦς ἐν τῷ σχολείῳ. Ἀλλά, Κύριοι, δὲν πρέπει νὰ λησμονῆτε, καὶ βεβαίως δὲν ἐλησμόνησεν ὁ πρῶτος ἀγορεύσας, ὅτι ἡ μόρφωσις ἡ ὁποία πρόκειται νὰ δοθῇ εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς εἶναι ἡ γενικὴ στρατιωτικὴ μόρφωσις, ἡ δὲ ἰδιαιτέρα μόρφωσις ἑκάστου θὰ γίνῃ εἰς τὸ σχολεῖον τῆς ἐφαρμογῆς, δηλαδὴ διὰ τὴν γενικὴν στρατιωτικὴν μόρφωσιν τὰ δύο ἔτη εἶναι ὑπεραρκετά. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Λακωνίας μοὶ εἶπε δι’ ὡρισμένου ἀξιωματικὸν τοῦ Ἐπιτελείου ὅτι βέβαια δὲν τὸν ἐχάλασαν τὰ πολλὰ μαθηματικά, τὰ ὁποῖα ἔμαθεν καὶ διὰ τοῦτο ἐφάνη χρησιμώτατος εἰς τὸ στράτευμα. Ἀλλ’ ἐρωτῶ: εἶναι βέβαιος ὅτι ἡ πνευματικὴ ἀνάπτυξις ὅλων τῶν εἰσερχομένων εἰς τὸ σχολεῖον εἶναι οἵα εἶναι ἡ τοῦ ἀξιωματικοῦ τὸν ὁποῖον ὑπαινίσσεται; Καὶ εἶναι βέβαιος ὅτι τὰ μυαλὰ πολλῶν δὲν ἐχάλασαν μὲ τὴν προσπάθειαν ὅπως ἐμβάλωμεν εἰς αὐτοὺς γνώσεις τόσον μεγάλας ὅσαι εἶναι ἐκεῖναι, τὰς ὁποίας ἐπεδιώκομεν νὰ ἐμβάλωμεν εἰς αὐτοὺς εἰς τὸ σχολεῖον; Σᾶς ἐρωτῶ: ἔχετε ἢ δὲν ἔχετε τὴν ἀντίλειψιν ὅτι ἓν μέγα μέρος ἐκ τῶν ἀνθρώπων οἱ ὁποῖοι ἐξέρχονται ἀπὸ τὴν Σχολὴν τῶν Εὐελπίδων, ὅσοι δὲν ἦσαν ἱκανῶς παρεσκευασμένοι, ἰδίως πνευματικῶς, ὅπως ἀφομοιῶσι τὴν τροφὴν τὴν ὁποίαν ἐλάμβανον ἢ τὴν παρακολουθήσωσιν, ὄχι μόνον δὲν ἀπέκτων τὴν μόρφωσιν τὴν ὁποίαν ἐζητοῦμεν νὰ ἐμβάλωμεν εἰς αὐτοὺς ἀλλὰ καὶ ἔχανον τὴν αὐτοπεποίθησιν, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἔχῃ ὁ ἀξιωματικὸς ὁ κεκλημένος νὰ ὁδηγήσῃ τοὺς ἄλλους εἰς τὸν θάνατον χάριν τοῦ μεγαλείου τῆς Πατρίδος; Ὅταν αὐτοὶ ἀκολουθῶσιν ὅλα ἐκεῖνα τὰ ὑψηλὰ μαθήματα θεωρητικὴν μηχανικήν, ἀνωτέραν Ἄλγεβραν κλ. καὶ μὴ καταλαμβάνοντες πολλὰ ἀπὸ αὐτά, δὲν θὰ ἀντελαμβάνοντο ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι ἄχρηστα τὰ μαθήματα αὐτά, καὶ ὅτι ἀφοῦ δὲν δύνανται νὰ μάθωσιν ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα τοῖς ἐπέβαλεν ἡ Πολιτεία, ὅτι θὰ ἔχανον τὴν πρὸς ἑαυτοὺς πεποίθησιν καὶ θὰ συνέβαινεν εἰς μέγα μέρος τῶν ἀξιωματικῶν μας νὰ ἐξέρχωνται ἐστερημένοι πάσης αὐτοπεποιθήσεως, ἵνα ἐμβάλωσιν αὐτὴν καὶ εἰς τοὺς ἄλλους οὓς θὰ ὁδηγήσωσιν εἰς τὸ πεδίον τῆς τιμῆς καὶ θὰ τοὺς παρασύρωσιν εἰς τὸν θάνατον; Ἐγὼ σᾶς βεβαιῶ ὅτι ἀνακουφίζομεν τὸ πρόγραμμα τῶν μαθημάτων, ὄχι ἁπλῶς διότι δὲν εἶναι ἀναγκαῖα τὰ περαιτέρω μαθήματα, ἀλλὰ διότι εἴμεθα πεπεισμένοι ὅτι τὰ περαιτέρω μαθήματα εἶναι ἐπιβλαβῆ εἰς τὸν μέγαν ἀριθμὸν τῶν μαθητῶν. Εἶναι χρήσιμα εἰς τοὺς ἐλαχίστους, καὶ εἶναι χρήσιμα διὰ μίαν γενικωτέραν μόρφωσιν τὴν ὁποίαν βλέπομεν ἐδῶ. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται νὰ δημιουργήσωμεν εἰς τὸν στρατὸν ἀξιωματικοὺς τελείως μεμορφωμένους, καὶ ὄχι τελείως μεμορφωμένους, θὰ ὁμιλήσω δὲ ἀργότερον περὶ τούτων, διότι φαίνεται ὅτι ὑπάρχει ἰδέα ὅτι ὅλοι πρέπει νὰ ἔχωσι τὴν αὐτὴν μόρφωσιν. Οἱ ἀξιωματικοὶ ὅλοι οἵτινες θὰ ἐξέλθωσι τῆς Σχολῆς, θὰ εἶναι ὅλοι τῆς αὐτῆς μορφώσεως γενικῶς, ἡ περαιτέρω ὅμως μόρφωσίς των θὰ ἐξαρτηθῇ ἐκ τῆς περαιτέρω ἐκπαιδεύσεως των, ἐκ τῆς μορφώσεως, ἣν θὰ ἀποκτήσωσιν εἰς τὸ Σχολεῖον ἐφαρμογῆς, καὶ κατόπιν εἰς τὸ Σχολεῖον λοχαγῶν καὶ εἰς τὰ ἄλλα σχολεῖα, εἰς τὰ ὁποῖα ὅλοι θὰ εἰσέρχωνται κατόπιν ἐξετάσεων. Ἡ μόρφωσις ἡ ἰδιαιτέρα, ἡ ἀναγραφομένη τοῦ τελευταίου ἔτους, εἶναι δι’ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι θέλουσι νὰ εἰδικευθῶσι, δι’ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι θέλουσι νὰ γίνωσιν ἀρχιτέκτονες ἢ ἐφευρέται τηλεβόλων, οἱ ὁποῖοι θέλουσι νὰ τελειοποιηθῶσιν εἰς τὰ ὄργανα τοῦ πολέμου. Νομίζετε ὅτι διὰ νὰ γνωρίζωσιν οἱ ἀξιωματικοὶ νὰ πολεμῶσι καλῶς, πρέπει νὰ γνωρίζωσι νὰ κάμνωσιν ἐφευρέσεις; Αὐτοὶ εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θὰ μᾶς χρησιμεύσωσιν εἰς τὰς ὑπηρεσίας τὰς τεχνικάς, οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ εἶναι ἰδίως ἀξιωματικοὶ μέλλοντες νὰ ὁδηγήσωσι τοὺς στρατιώτας εἰς τὸ πεδίον τῆς μάχης, ἀλλὰ θὰ εἶναι εἰδικοί. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἄλλο, ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ δὲν εἶναι ὅλοι τῆς αὐτῆς μορφώσεως, βεβαίως παρέχομεν εἰς αὐτοὺς τὰ μέσα νὰ εἶναι τῆς αὐτῆς μορφώσεως. Ἀλλὰ τοῦτο εἶναι ἀδύνατον, κατ’ ἀνάγκην δὲ οἱ καλλίτεροι θὰ ὑπερέχωσι τῶν ὀλιγώτερον καλῶν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ζητοῦμεν διὰ τοῦ νομοσχεδίου εἶναι νὰ παράσχωμεν τὰ μέσα νὰ γίνωσιν ἐξ ἴσου ὅλοι καλοὶ καὶ νὰ εἶναι ἱκανοὶ νὰ ὁδηγήσωσι τὸν στρατιώτην εἰς τὴν νίκην. Ἀφοῦ ἐξέλθωσιν ἐκ τῆς σχολῆς θὰ εἰσέλθωσιν εἰς τὸ σχολεῖον τῆς ἐφαρμογῆς καὶ ἀπὸ ἐκεῖ θὰ εἰσέλθωσιν εἰς τὸ σχολεῖον λοχαγῶν, ὅσοι δύνανται, καὶ κατόπιν θὰ ὑποβληθῶσιν εἰς ἐξετάσεις ἵνα ἴδωμεν ποῖοι ἐξ αὐτῶν εἶναι ἱκανοὶ νὰ ὑπάγωσιν εἰς τὰς ἀνωτέρας σχολάς. Ἡ κοινωνία δὲν ἀπαιτεῖ ὅλα τὰ μέλη αὐτῆς νὰ εἶναι ἐξ ἴσου μεμορφωμένα καὶ ἀνεπτυγμένα· θὰ ἦτο ἄνοστος ἡ τοιαύτη κοινωνία, ἡ ὁποία θὰ εἶχεν ὅλους τοὺς ἀποτελοῦντας αὐτὴν ἐξ ἴσου μεμορφωμένους. Καὶ εἰς τὴν κοινωνίαν καὶ εἰς τὸν στρατὸν οἱ περισσότερον ἐπιδίδοντες θὰ εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θὰ ἀνέρχωνται εἰς τὰ ἀνώτερα ἀξιώματα. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἀρκεῖ ὅτι ἡ Πολιτεία παρέχει εἰς ὅλους τὰ μέσα νὰ φθάσωσι μέχρι τῶν ἀνωτάτων ἀξιωμάτων τοῦ στρατοῦ. Αὐτὸ εἶναι ἡ βάσις τοῦ νομοσχεδίου.

§208Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅλοι ἀναγνωρίζομεν ὅτι τὰ ἐπιχειρήματα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ εἶναι τραβηγμένα. Καὶ ὡς πρῶτον ἐπιχείρημα φέρει ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι ἡ φοίτησις θὰ εἶναι τριετής· ὑπολογίζει δηλαδὴ ἐπὶ τῶν ἐννέα μηνῶν κατὰ τοὺς ὁποίους οἱ διάφοροι μαθηταὶ θὰ εἶναι κατατεταγμένοι εἰς τὸν λόχον καὶ θὰ ἐκγυμνάζωνται. Τὸ ἕτερον ἐπιχείρημα εἶναι ὅτι θὰ ὑπάρχῃ τοιαύτη προπαρασκευὴ τῶν ἀξιωματικῶν τῶν εἰσερχομένων εἰς τὴν σχολήν, ὥστε θὰ ἐξαρκῇ ὁ ὁριζόμενος χρόνος. Καὶ ἐπιτρέπεται εἰς ἐμὲ νὰ κάμω ἀνάλογον σκέψιν καὶ νὰ εἴπω ὅτι, ἐάν τις εἰσέλθῃ εἰς τὸ Πανεπιστήμιον καλῶς κατηρτισμένος, δὲν εἶναι ἀνάγκη ν’ ἀκολουθήσῃ μαθήματα ἐπὶ τρία ἔτη, ἀρκεῖ τὸ ἓν ἔτος; Τὸ τρίτον ἐπιχείρημα τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ὅτι αἱ πολλαὶ γνώσεις κουταίνουν, ἰδίᾳ δὲ ἀπομακρύνουσι τοὺς ἀξιωματικοὺς ἀπὸ τὰ καθαρῶς στρατιωτικά των ἔργα, ἀπὸ τὴν στρατιωτικὴν ἀντίληψιν. Ἐγὼ θεωρῶ εὐτύχημα ὅτι ἀπὸ τὰ δύο στρατιωτικὰ σχολεῖα τὰ ὁποῖα ὑπῆρξαν ἐν Ἑλλάδι, τὴν Σχολὴν τῶν Εὐελπίδων καὶ τὴν Σχολὴν τῶν Ὑπαξιωματικῶν, οὐδεὶς ἐξῆλθε κουτός, ἀλλὰ τοὐναντίον ὅλοι ἐξῆλθον ἄξιοι διὰ τὴν ἀποστολήν των. Τὸ τελευταῖον ἐπιχείρημα τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ ἦτο ὅτι δὲν ἐπιχειροῦμεν νὰ κατασκευάσωμεν ἐπιστήμονας ἐφευρέτας. Ἐλησμόνησεν ὅμως ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ὅτι οἱ ἐφευρέται δὲν κατασκευάζονται· εἶναι φύσεις ἐξαιρετικαὶ αἱ ὁποῖαι γίνονται ἐφευρέται. Ἐγὼ δὲν εἶπον ὅτι θεωρῶ ἀνεπαρκῆ τὸν χρόνον τῆς ἐν τῇ Σχολῇ ἐκπαιδεύσεως, διότι δὲν θὰ γίνωσιν ἐφευρέται, ἐγὼ ἐζήτησα ὅπως οἱ ἐξερχόμενοι τῆς Σχολῆς ἀξιωματικοὶ ἔχωσιν ἓν ὡρισμένον ποσὸν γνώσεων. Ἐγὼ τοῦτο διαφιλονεικῶ· τὰ δύο ἔτη εἶναι ἀρκετά, ὥστε νὰ δώσωσιν εἰς ἕνα πράγματι ἀξιωματικὸν ὅλα τὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα ἀπαιτοῦνται; Ἀλλ’ ἡμεῖς δὲν θέλομεν νὰ βλέπωμεν τί γίνεται εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἀλλὰ βλέπομεν τί γίνεται εἰς τὴν Γερμανίαν καὶ τὰ ἄλλα ξένα Κράτη, καὶ δι’ αὐτὸ νομοθετοῦμεν ὡς νομοθετοῦμεν. Διότι θέλομεν νὰ μεταφυτεύσωμεν ὅ τι γίνεται ἀλλαχοῦ, χωρὶς νὰ γνωρίζωμεν ἂν εἶναι αἱ συνθῆκαι αἱ ἐνταῦθα πρόσφοροι, ὥστε νὰ δυνηθῶσι νὰ καρποφορήσωσι τὰ ἔξωθεν μεταφυτευόμενα. Καὶ δι’ αὐτὸ δὲν κάμνομεν τίποτε ἄλλο ἢ νὰ φέρωμεν ξένους διοργανωτὰς καὶ νὰ κάμνωμεν δοκιμάς. Ἀλλ’ ἐάν, Κύριοι, ἐπιτρέπεται τέλος πάντων νὰ κάμνωμεν δοκιμὰς εἰς ἄλλα πράγματα, προκειμένου περὶ στρατοῦ, δὲν ἐπιτρέπεται νὰ κάμνωμεν δοκιμαστικὰ ἔργα. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, δὲν ἀνταπεκρίθη ποσῶς εἰς τὰ ὅσα ἐγὼ ἰσχυρίσθην, ἐγὼ δὲ ἐκ περισσοῦ ἰσχυρίσθην τὸ ἑξῆς, ὅτι· ἐνῷ ἦλθεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως νὰ μᾶς εἴπῃ τί πρόκειται νὰ μᾶς δώσῃ ἡ Σχολὴ τῶν Ὑπαξιωματικῶν, δὲν μᾶς εἶπε τοῦτο, καὶ ἐγὼ δὲν ἠδυνάμην νὰ τὸ γνωρίζω, ἐνῷ ἂν ἐγνώριζον τοῦτο θὰ ἠδυνάμην δι’ ἄλλων σκέψεων νὰ ὑποστηρίξω τὰ ἐπιχειρήματά μου καὶ ἄλλως νὰ διατυπώσω τὰς σκέψεις μου. Ἀτυχῶς ἐγὼ δὲν γνωρίζω, ὅπως δὲν γνωρίζει καὶ ἡ Βουλή, τί προβλέπει τέλος πάντων τὸ νομοσχέδιον, καὶ ἂν τὸ νομοσχέδιον θὰ συμπληρώσῃ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον φοβοῦμαι ἐγώ, ὅτι δὲν θὰ ἀποκτήσωσιν οἱ μαθηταὶ ἐξερχόμενοι ἀπὸ διετῆ φοίτησιν. Ἐλπίζω ὅτι τὸ νομοσχέδιον διαρρυθμίζει τὰ πράγματα κατὰ τρόπον τοιοῦτον ὥστε νὰ ἐκλείψῃ ἀσφαλῶς ὁ φόβος αὐτός. Τὸ εὔχομαι ὁλοψύχως ὅπως τὸ Σχολεῖον ἐφαρμογῆς ἔλθῃ ὡς συμπλήρωμα εἰς τὸ Σχολεῖον ἐκεῖνο εἰς τὸ ὁποῖον ἡ ἐκπαίδευσις θὰ γίνηται ἀτελεστάτη.

§209Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὀλίγας λέξεις ἔχω νὰ εἴπω ἐν σχέσει πρὸς τὰς παρατηρήσεις τὰς ὁποίας ὑπέβαλεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Φθιώτιδος καὶ Φωκίδος Συνάδελφος. Ὁ ἀξιότιμος Συνάδελφος ὑπέβαλεν ὑπὸ τὴν κρίσιν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν τὴν σκέψιν ἂν δὲν θὰ ἦτο ὀρθὸν καὶ οἱ ἐνωμοτάρχαι, οἵτινες συγχρόνως μὲ τοὺς ἀνθυπασπιστὰς εἰσῆλθον εἰς τὴν σχολήν, νὰ ἐξέλθωσι καὶ οὗτοι μὲ τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπομοιράρχου. Ἡ παρατήρησις τοῦ ἀξιοτίμου Συναδέλφου εἶναι κατὰ βάσιν ὀρθή, διότι καὶ οἱ ἀνθυπασπισταὶ καὶ οἱ ἐνωμοτάρχαι, οἱ εἰσελθόντες εἰς τὸ Σχολεῖον τῶν Ὑπαξιωματικῶν, καθ’ ὃν χρόνον εἰσῆλθον ἀφωμοιώθησαν καθ’ ὁλοκληρίαν, ἡ ἱκανότης ἦτο ἡ αὐτὴ καὶ ἑπομένως δίκαιον ἦτο ἵνα τὸ μέτρον τὸ ὁποῖον λαμβάνεται διὰ τοὺς ἀνθυπασπιστὰς ἐπεκταθῇ καὶ διὰ τοὺς ἐνωμοτάρχας. Ἀλλ’ ἐγὼ ἔχω νὰ ὑποβάλω τοῦτο, ὅτι δέον νὰ ἐξετασθῇ οὐχὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς ἀφομοιώσεως τῶν ἐνωμοταρχῶν πρὸς τοὺς ἀνθυπασπιστάς, ἀλλ’ ἐκ τῆς ἀφομοιώσεως μετὰ τὴν πλήρη ἐκπαίδευσιν τῶν ἐνωμοταρχῶν· τουτέστιν, ἐὰν ἡ ἀνάγκη ἐπιβάλῃ, ἵνα κατὰ τὸ παρὸν οἱ ἀνθυπασπισταὶ οἱ φοιτήσαντες ἐπὶ ἓν ἔτος εἰς τὸ Σχολεῖον ἐξέλθωσι καὶ λάβωσι τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπομοιράρχου, οἱ δὲ ἐνωμοτάρχαι νὰ παραμείνωσι. Θὰ ἦτο ὀρθὸν ἡ ἀρχαιότης νὰ κανονισθῇ μεταγενεστέρα, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἐκανόνιζε καὶ ὁ παλαιὸς νόμος, διότι ἐθεσπίσθη ὅτι ἡ ἀρχαιότης τῶν μελλόντων νὰ ἐξέλθωσι ἐκεῖθεν ἀνθυπομοίραρχοι θὰ κανονισθῇ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἱκανότητος. Ὀρθὸν λοιπὸν θὰ ἦτο νὰ παραμείνωσιν ἐπὶ ἓν ἔτος καὶ κατόπιν νὰ κανονισθῇ ἡ ἀρχαιότης τῶν ἀνθυπασπιστῶν καὶ ἐνωμοταρχῶν, ἀναλόγως τῆς ἐπιδόσεως καὶ τῆς ἱκανότητος τὴν ὁποίαν εἷς ἕκαστος θὰ ἔχῃ.

§210Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ αὐτό; Νὰ εἶμαι ἐγὼ ἀπὸ πέρυσιν ἀξιωματικὸς καὶ νὰ ἐξέλθῃς σὺ φέτος καὶ νὰ ἔλθῃς ἀρχαιότερος;

§211Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἡ βάσις τὴν ὁποίαν θέτει τὸ νομοσχέδιον περὶ κοινῆς προελεύσεως ὅλων τῶν ἀξιωματικῶν εἶναι ὀρθή, καὶ ὅλοι ἀναγνωρίζομεν τὰ κακὰ τῆς κατὰ τὸ παρελθὸν διαφόρου προελεύσεως τῶν ἀξιωματικῶν. Γνωρίζομεν ὅλοι ὅτι τὸ Πεζικὸν ἐθεωρεῖτο Σῶμα ὀλίγον τι περιφρονημένον, διότι οἱ τοῦτο ἀποτελοῦντες δὲν εἶχον τὴν μόρφωσιν τὴν ὁποίαν εἶχον οἱ ἀποτελοῦντες τὰ ἄλλα Σώματα. Ὥστε περὶ τούτου οὐδεμία πρέπει νὰ ὑπάρξῃ ἀμφιβολία ὅτι τὸ νομοσχέδιον καθιερώνει ὡρισμένην καὶ ἑνιαίαν παίδευσιν δι’ ὅλους τοὺς ἀξιωματικούς, ὅτι αἴρει ἓν κακόν. Τόσον ἐννοεῖται τοῦτο, ὥστε πρέπει νὰ εἴπω ὅτι εἰς ἄλλον κλάδον στρατιωτικόν, εἰς τὸ ναυτικόν, ἐν Ἀγγλίᾳ καὶ Ἀμερικῇ, ἐνομίσθη ἀπαραίτητον, ἵνα ὅλων τῶν ἰδιοτήτων οἱ ἀξιωματικοὶ προέρχωνται ἐκ τῆς αὐτῆς σχολῆς. Μηχανικοί, ναυτικοὶ ἀξιωματικοὶ καὶ οἱ τῶν ἀγημάτων, οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ Πεζικοῦ καὶ τοῦ Πυροβολικοῦ ἔχουσι τὴν αὐτὴν προέλευσιν, διότι ἐθεωρήθη ὀρθὸν ὅτι δὲν πρέπει νὰ θεωρῆται εἷς ἀξιωματικὸς ὡς ἔχων μόρφωσιν μικροτέραν τοῦ ἄλλου. Τὰ δύο ὅμως ἔτη, τὰ ὁποῖα ἐπιβάλλετε, δυνατὸν ὡς πρώτη μόρφωσις νὰ εἶναι ἀρκετά· ἂν μάλιστα δὲν ἀπατῶμαι, ἐν Ἀγγλίᾳ δέκα καὶ ὀκτὼ μῆνες ἔχουσι κριθῆ ἀρκετοὶ διὰ τοὺς ἀξιωματικούς. Ἀλλ’ ἐκεῖ ὁ ἀξιωματικὸς ἐξερχόμενος ἐκ τῆς σχολῆς δὲν κλείει τὰ βιβλία, ὅπως δυστυχῶς συμβαίνει διὰ τοὺς πολλοὺς ἐν Ἑλλάδι· τὸ σχολεῖον τῆς ἐφαρμογῆς δὲν θὰ προσθέσῃ θεωρητικὰς γνώσεις.

§212ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Διατί; Μὴ σᾶς πλανᾷ ἡ λέξις ἐφαρμογῶν. Θὰ εἶναι καὶ θεωρητικὴ ἡ μόρφωσις. Θὰ ἔχωμεν τὸ Σχολεῖον Ἐφαρμογῶν τοῦ Πυροβολικοῦ, τοῦ Μηχανικοῦ, ὡς καὶ τὸ Σχολεῖον τῶν λοχαγῶν διὰ τὴν μόρφωσιν τῶν ἐπιτελικῶν. Εἶναι δὲ καὶ ἓν ἄλλο πρᾶγμα, ὅτι σήμερον ἀνοίξαντες τὴν ὁδὸν τῆς εἰσόδου εἰς τὴν Στρατιωτικὴν Σχολὴν καὶ τῆς εὐδοκιμήσεως εἰς τὸ εὐγενέστερον τῶν ἐπαγγελμάτων, κατὰ τὴν σημερινὴν ἀντίληψιν εἰς ὅλους τοὺς Ρωμηούς, ἐξεύρετε τί ἐπετύχομεν; Ὅτι διὰ πεντήκοντα θέσεις παρουσιάσθησαν 250 ὑποψήφιοι καὶ ἐκ τῶν 250 θὰ ἐκλεγῶσιν οἱ πεντήκοντα. Δὲν ὑπάρχει λοιπὸν ἀμφιβολία τις ὅτι ὁ μέσος ὅρος τῆς μορφώσεως τῆς γενικῆς, τῶν προσερχομένων εἰς τὴν Σχολήν, εἶναι ἀσυγκρίτῳ τῷ λόγῳ ἀνώτερος ἐκείνου τῶν προσερχομένων πρότερον, διότι εἶναι παρεσκευασμένοι ὑπὸ ἄλλους ὅρους καλλιτέρους ὅπως παρακολουθήσωσι τὰ μαθήματα αὐτῶν.

§213Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Διὰ τὸν μέγαν ἀριθμὸν τῶν ἀξιωματικῶν ἡ μόρφωσις αὐτὴ ἀρκεῖ, διότι, ἐπειδὴ δυστυχῶς ἡ Ἑλλὰς δὲν προεβλέπετο ὅτι θὰ προώδευε τόσον ὅσον κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη προώδευσεν, οἱ περισσότεροι ἀξιωματικοὶ θὰ ἔφθανον μέχρι τοῦ βαθμοῦ τοῦ ταγματάρχου, εἰς τὸν ὁποῖον πολλαὶ γνώσεις δὲν εἶναι τόσον ἀπαραίτητοι. Ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον φοβοῦμαι εἶναι μὴ αἱ ὀλίγαι θεωρητικαὶ γνώσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ ἀπεκτῶντο κατὰ τὸ ὀλίγον χρονικὸν διάστημα τῶν δύο ἐτῶν, δὲν θὰ δώσωσι τὰ ἐφόδια εἰς ἐκείνους τοὐλάχιστον ἀπὸ τοὺς ἀξιωματικούς, οἱ ὁποῖοι εἶναι προωρισμένοι νὰ φθάσωσιν εἰς τὰ ἀνώτατα ἀξιώματα, νὰ ἐπιτύχωσι τοῦτο. Βεβαίως ἀλλοῦ ἡ πρώτη παίδευσις τοῦ σχολείου εἶναι βραχυχρόνιος, ἀλλὰ μὴ λησμονῶμεν ὅτι εἰς τὸ στρατιωτικώτερον τῶν Κρατῶν ὑπάρχει μία Ἀκαδήμεια, εἰς τὴν ὁποίαν ὀφείλομεν καὶ ἡμεῖς τοὺς καλλιτέρους μας ἀξιωματικούς.

§214ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τὴν Σχολὴν τῶν λοχαγῶν ὡς τί ὑπολαμβάνετε; Εἶναι Στρατιωτικὴ Ἀκαδήμεια. Θέλετε νὰ θέσωμεν τὴν λέξιν; Αὕτη πιθανώτατα θὰ παρέχῃ καὶ ἰδιαιτέραν μόρφωσιν διὰ τοὺς ἐπιτελικοὺς ἀξιωματικούς.

§215Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Τοῦτο εἶναι ἀκριβῶς τὸ ὁποῖον εἶναι δύσκολον νὰ ἐπιτύχωμεν, διότι οἱ ἀξιωματικοὶ μετὰ παίδευσιν διετῆ δὲν γνωρίζω ἂν θὰ εἶναι ἱκανοὶ νὰ παρακολουθήσωσι τὰ μαθήματα τῆς Ἀκαδημίας τοῦ πολέμου, διότι ἐξ ἐκείνων τοὺς ὁποίους ἐγνώρισα καὶ ἐδοκίμασα καὶ οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦσι τὸ στόλισμα τοῦ στρατοῦ μας, καίτοι εἶχον μάθει τόσα μαθηματικά, διότι εἶχον μαθητεύσει ἐπὶ πέντε ὁλόκληρα ἔτη, δὲν ἐπίστευσα ὅτι αἱ πολλαὶ κοιναὶ γνώσεις, τὰς ὁποίας εἶχον μάθει, ἦσαν περιτταί.

§216ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Καὶ ἐγὼ σᾶς ὁμολογῶ ὅτι ἤκουσα ἀπὸ αὐτοὺς τοὺς ἰδίους, περὶ τῶν ὁποίων ὁμιλεῖτε, ὅτι μέγας ἀριθμὸς ἐκ τῶν γνώσεων αὐτῶν ὑπῆρξεν εἰς αὐτοὺς ἐντελῶς περιττός.

§217Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Μάλιστα, διότι δυστυχῶς τὸ σύστημά μας εἶναι τοιοῦτον. Δὲν γνωρίζω διατί εἰς ὅλας τὰς Σχολάς, εἴτε τῶν Μηχανικῶν εἴτε τῶν ἄλλων ἐν Ἀγγλίᾳ, τὰ μαθηματικὰ εἶναι πολὺ ὀλιγώτερα ἀφ’ ὅσον διδάσκονται ἐδῶ, καὶ ἐντούτοις ἐξέρχονται καλλίτερον ἐκεῖ κατηρτισμένοι. Γνωρίζετε ὅμως διατί τοῦτο; Διότι ἐκεῖ καθαρίζουσι τὴν ὕλην ἡ ὁποία εἶναι χρήσιμος διὰ τὰ διάφορα ἐπαγγέλματα. Ἐδῶ διδάσκονται τόσα πολλὰ μαθηματικά, ὡς ἐὰν πρόκειται νὰ ἐξέλθωσιν ἐκ τῶν Σχολῶν αὐτῶν καθηγηταὶ τῶν μαθηματικῶν. Ἡ ἔλλειψις ὅμως αὕτη, τῶν πολλῶν θεωρητικῶν γνώσεων, φοβοῦμαι μήπως δὲν δώσῃ ἀφορμὴν εἰς τὰ ἀνώτερα πνεύματα νὰ δράσωσιν ὅπως πρέπει. Εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὅτι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θὰ μάθωσι νὰ κάμνωσι πυροβόλον βεβαίως ἔχουσιν ἀνάγκην ἀνωτέρων γνώσεων. Ἀλλ’ ὅταν αὐτοὶ δὲν ἔχουσιν ἐκ τῶν σχολείων ὅλα τὰ ἐφόδια τὰ ὁποῖα χρειάζονται διὰ τὰς ἀνωτέρω σπουδάς;

§218ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐν τῷ ἄρθρῳ 28 λέγομεν ὅτι, ὁ θέλων νὰ ἀκολουθήσῃ περαιτέρω μαθήματα ἰδιαίτερα, δύναται νὰ ἀκολουθήσῃ τοιαῦτα ἐπὶ ἓν ἔτος ἀκόμη εἰς τὴν Σχολήν, ἔπειτα δὲ ἂν μᾶς χρειασθῇ θὰ στείλωμεν αὐτὸν καὶ εἰς τὴν Εὐρώπην. Εἶναι πολὺ καλλίτερον νὰ γνωρίζῃ νὰ χειρίζηται τὸ ὑπάρχον πυροβόλον, παρὰ νὰ σκοτίζῃ τὸν νοῦν του διὰ νὰ εὕρῃ ἄλλο. Ἄλλως τε αὐτοὶ δὲν εἶναι ἀξιωματικοί, εἶναι τεχνῖται. Δύναται νὰ μὴ εἶναι ἀξιωματικὸς καὶ νὰ εὕρῃ θαυμάσιον πυροβόλον.

§219Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ναί, ἀλλ’ οἱ ἀνώτεροί μας ἀξιωματικοί, καὶ οἱ ἀνώτατοί μας καὶ οἱ τοῦ Ἐπιτελείου, δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι τελείως παρεσκευασμένοι μὲ τὴν παίδευσιν αὐτὴν ἐν Ἑλλάδι.

§220ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Πόσοι θὰ εἶναι εἰς ὁπλοστάσια καὶ λοιπὰς τεχνικὰς ὑπηρεσίας; Πέντε, ἕξ, ἑπτά, ἀξιωματικοί. Δι’ αὐτοὺς λοιπὸν θὰ σπουδάζωμεν καὶ ὅλους τοὺς ἄλλους;

§221Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Καὶ διὰ τὴν ἐπιτελικὴν ὑπηρεσίαν;

§222ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν πρόκειται περὶ τῶν ἀξιωματικῶν τῆς ἐπιτελικῆς ὑπηρεσίας. Διὰ τὴν ἐπιτελικὴν ὑπηρεσίαν αἱ γνώσεις, ἃς θὰ ἔχωσι ἐκ τῆς Σχολῆς τῶν Εὐελπίδων καὶ κατόπιν ἐκ τοῦ Σχολείου ἐφαρμογῆς καὶ κατόπιν ἐκ τῆς Σχολῆς Λοχαγῶν, θὰ εἶναι μὲ τὸ παραπάνω.

§223Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Τώρα εἶναι ἀληθὲς ὅτι συζητοῦμεν, χωρὶς νὰ ἔχωμεν δεδομένα. Ὁμιλοῦμεν περὶ τῶν Σχολείων αὐτῶν, χωρὶς νὰ γνωρίζωμεν τί θὰ εἶναι τὰ σχολεῖα τῆς ἐφαρμογῆς καὶ τί τὰ τῶν λοχαγῶν, ἵνα ἴδωμεν κατὰ πόσον εἰς τὰ τρία αὐτὰ στάδια τῆς σπουδῆς τῶν ἀξιωματικῶν θὰ ἀποκτῶνται ὅλαι αἱ ἀπαιτούμεναι γνώσεις. Ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, σχετικῶς πρὸς τὴν μαθητείαν τὴν δωδεκάμηνον εἰς τὸν στρατῶνα, ὅτι ἐκεῖ θὰ χρησιμεύῃ αὐτὴ ὡς ἓν καθαριστήριον δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι εἶναι κατάλληλοι, νὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ νὰ εἴπω ὅτι δὲν ἔχω τόσην μεγάλην ἐμπιστοσύνην εἰς αὐτό. Εἶναι χαρακτηριστικὸν τῆς φυλῆς μας νὰ συνιστῶμεν πάντας, δὲν ὑποθέτω δέ, ὅτι, ἐὰν ἐγίνοντο δοκιμαστικαὶ ἐξετάσεις ἀπὸ τὰ διάφορα Σώματα διὰ τὴν Σχολὴν τῶν Ὑπαξιωματικῶν...

§224ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Μὴ εἶσθε ἀπαισιόδοξος. Ἐὰν δι’ οὐδένα ἐγένετο σήμερον, θὰ γίνῃ αὔριον δι’ ἕνα, τὸ ἀκόλουθον ἔτος διὰ δύο, μετὰ πέντε ἔτη διὰ πέντε ἕως δέκα καὶ οὕτω καθεξῆς.

§225Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἐὰν ἐγνωρίζετε ὅτι ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Σώματος δὲν παρακολουθεῖ τὴν τοιαύτην ἐκπαίδευσιν, τότε δὲν ἠθέλετε εἶσθαι σεῖς ἐπὶ τόσον αἰσιόδοξος.

§226ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὁ λοχαγός, ὁ ὁποῖος διοικεῖ τὸν λόχον του, θὰ ἀναφέρῃ ὁποῖα εἶναι τὰ στρατιωτικὰ προσόντα ἑκάστου. Διατί νὰ δυσπιστῶμεν πρὸς αὐτόν;

§227Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει δὲν νομίζω ὅτι ἡ τοιαύτη μεταβολὴ τῆς ἐκπαιδεύσεως θὰ ἐπιφέρῃ πολλὰς βελτιώσεις εἰς τὸν στρατόν, διότι πάντοτε μένει τὸ δικαίωμα εἰς τὴν Πολιτείαν νὰ κανονίσῃ τὰς περαιτέρω σπουδάς. Ἀλλ’ ἡ μόρφωσις τῆς Σχολῆς τῶν Εὐελπίδων δὲν εἶναι ἐπαρκὴς διὰ τὸν μέγαν ἀριθμὸν τῶν ἀξιωματικῶν, καὶ πάντοτε θὰ εἶναι ἀπαραίτητος ἡ φοίτησις εἰς τὰ σχολεῖα ἐφαρμογῆς καὶ εἰς τὰ τῶν λοχαγῶν, ἵνα αὕτη συμπληρωθῇ. Ἀλλὰ φοβοῦμαι τὸ ἑξῆς εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο, μὴ ἡ προαγωγὴ εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ λοχαγοῦ δὲν θὰ εἶναι ταχεῖα, καὶ οὕτω θὰ ἔχωμεν ἀξιωματικοὺς εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ λοχαγοῦ οὐχὶ νέους, οἵτινες ὡς ἐκ τῆς προκεχωρηκυίας αὐτῶν ἡλικίας δὲν θὰ εἶναι ἄξιοι νὰ παρακολουθήσωσι τὰς ἀνωτέρας σπουδὰς τῆς Σχολῆς τῶν λογαγῶν.

§228ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἀλλοίμονον εἰς τὸν ἀξιωματικὸν ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος μέχρι καὶ τοῦ ἀνωτάτου βαθμοῦ δὲν παρακολουθεῖ ἀνωτέρας σπουδάς.

§229Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἐὰν μεσολαβήσῃ μακρὸν χρονικὸν διάστημα διακοπῆς ἀπὸ τοῦ μαθητικοῦ θρανίου μέχρι τῆς εἰσόδου του εἰς τὴν Σχολὴν τῶν λογαγῶν, δέκα ἕως δεκαπέντε ἔτη, φοβοῦμαι μὴ οὗτος, ὅτε θὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν Σχολὴν ταύτην ἵνα ἀκολουθήσῃ ἀνωτέρας σπουδάς, δὲν θὰ ἔχῃ τὰ ἀναγκαῖα ἐφόδια, διότι ἐκεῖνα τὰ ἐφόδια, τὰ ὁποῖα εἶχεν ἐκ τῆς Σχολῆς τῶν Εὐελπίδων καὶ τῆς ἐφαρμογῆς, θὰ τὰ ἔχῃ λησμονήσει λόγῳ τοῦ μεσολαβήσαντος ἐν τῷ μεταξὺ μακροῦ χρονικοῦ διαστήματος. Φρονῶ, λοιπόν, ὅτι εἰς τὸ ἀνώτερον τοῦτο σχολεῖον, τῆς Σχολῆς τῶν λογαγῶν, πρέπει νὰ ἐξευρεθῇ τρόπος, ὥστε νὰ μὴ εἰσέρχηται ὁ ἀξιωματικὸς μετὰ πάροδον τοσούτου χρονικοῦ διαστήματος, διότι δὲν θὰ εἶναι πλέον κατηρτισμένος, ὥστε νὰ δεχθῇ ἀνωτέρας σπουδὰς εἰς τὸ Σχολεῖον αὐτό, εἰς τὴν Ἀκαδημείαν αὐτὴν τοῦ πολέμου τοῦ Βερολίνου. Εἶναι ἀληθὲς ὅμως τοῦτο, ὅτι ἐν Βερολίνῳ, εἰς τὴν Ἀκαδημείαν τοῦ πολέμου δὲν εἰσέρχονται ὅλοι οἱ ἀξιωματικοί, ἀλλ’ ὀλίγοι, οἱ μᾶλλον διακεκριμένοι, ἐνῷ διὰ τῆς ἱδρυομένης νῦν Σχολῆς τῶν λογαγῶν θὰ διέρχωνται ὅλοι οἱ ἰδικοί μας ἀξιωματικοί.

§230ΑΛ. ΓΡΙΒΑΣ. Νομίζω, κύριε Πρόεδρε ὅτι δὲν ἔχομεν ἀνάγκην προγραμμάτων διὰ νὰ κρίνωμεν τὸ προτεινόμενον σύστημα. Τὸ προτεινόμενον σύστημα ἔχει τοῦτο τὸ μέγα προσόν, ὅτι ἡ καθαρῶς στρατιωτικὴ ἐκπαίδευσις διαρκεῖ τρία ἔτη, ἐνῷ τὸ μέχρι τοῦδε ἐν ἐφαρμογῇ σύστημα παρέχει ἐκπαίδευσιν καθαρῶς στρατιωτικὴν δύο ἐτῶν. Τὰ τρία ταῦτα ἔτη κατατέμνονται, ὡς εἶναι γνωστὸν ἐκ τοῦ νομοσχεδίου, εἰς δύο ἔτη, ἓν ἐν τῷ στρατιωτικῷ Σχολείῳ τῶν Εὐελπίδων καὶ ἓν ἔτος εἰς τὸ σχολεῖον τῆς ἐφαρμογῆς. Τὸ Σχολεῖον ἐφαρμογῆς εἶναι Σχολεῖον, ἐν τῷ ὁποίῳ ἐπίσης διδάσκονται θεωρητικῶς τὰ διάφορα μαθήματα, λαμβάνουσι δὲ χώραν ἐπὶ πλέον καὶ ἐφαρμογαί. Ἑπομένως ἡ καθαρῶς στρατιωτικὴ ἐκπαίδευσις διαρκεῖ τρία ἐν συνόλῳ ἔτη, εἰς ὅλα δὲ τὰ ἄλλα Κράτη ἡ ἐκπαίδευσις εἶναι τῆς αὐτῆς διαρκείας, ἴσως καὶ συντομωτέρα. Ἑπομένως νομίζω ὅτι τὰ τρία ἔτη εἶναι πλήρως ἐπαρκῆ, ἵνα δώσωσιν εἰς τὸν ἀξιωματικὸν τὰς ἀπαιτουμένας γνώσεις διὰ τοὺς πρώτους βαθμοὺς τῆς στρατιωτικῆς ἱεραρχίας. Μέχρι τοῦδε, κατὰ τὰ δύο πρῶτα ἔτη, ἐδιδάσκοντο μόνον μαθήματα καθαρῶς θεωρητικὰ ἢ μᾶλλον μόνον μαθηματικά, ὥστε θὰ ἐνόμιζέ τις ὅτι εὑρίσκεται ἐν τῇ αἰθούσῃ Πανεπιστημίου καὶ ὄχι ἐν στρατιωτικῷ Σχολείῳ. Τὰ μαθήματα ταῦτα διήκουσα καὶ ἐγὼ ὁ ἴδιος καὶ ἑπομένως ὁμιλῶ ἐκ πείρας. Ἐδιδάσκοντο ἀστρονομίαν, ὑδραυλικήν, γεωδαισία, καὶ λοιπά. Ἀναφέρω δὲ ταῦτα, ἵνα φωτίσω τοὺς βουλευτὰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἀγνοοῦσι τοῦτο. Ἦσαν μαθήματα ἐντελῶς ἄσχετα πρὸς τὸ στρατιωτικὸν ἐπάγγελμα. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀργολίδος καὶ Κορινθίας εἶπε πρὸ ὀλίγου ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀναγνωρίζουσα τὸ ἀνεπαρκὲς ἐν τῇ ἐκπαιδεύσει τῶν μαθητῶν, ἀναγνωρίζουσα τὴν ἀνάγκην τοῦ νὰ δοθῇ εἰς τοὺς μέλλοντας ἀξιωματικοὺς μεγαλειτέρα μόρφωσις, ζητεῖ τὴν ἐκπαίδευσιν αὐτῶν εἰς ἀνώτερα μαθήματα. Ἡ Κυβέρνησις δὲν ζητεῖ τοῦτο. Ἡ Κυβέρνησις χορηγεῖ μόνον τὰ μέσα ὅπως ἀσχοληθῶσιν οἱ μαθηταὶ εἰς ἀνώτερα μαθήματα, ἐν ᾗ περιπτώσει αἰσθάνονται κλίσιν πρὸς τοῦτο. Ὅσον ἀφορᾷ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Λακωνίας, ὅτι νομίζει ὅτι ἡ ἐκπαίδευσις τῶν τριῶν ἐτῶν δὲν θὰ εἶναι ἐπαρκής, ὥστε νὰ ἔχωμεν ἀνωτάτους ἀξιωματικούς, φρονῶ ὅτι οὐδέποτε ἐνόμισεν ἡ Κυβέρνησις ὅτι θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ ἀνωτάτους ἀξιωματικοὺς διὰ τριετοῦς σπουδῆς. Διὰ τοῦτο ἐθεσπίσθη καὶ ἡ Σχολὴ τῶν λοχαγῶν, ἐν τῇ ὁποίᾳ διδάσκονται ἀνώτερα μαθήματα εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θὰ καταλάβωσι θέσεις ἀνωτέρας. Διὰ τοὺς ἐπιτελικοὺς ἀξιωματικοὺς ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπεν ὅτι πρόκειται νὰ γίνῃ Σχολὴ ἐπιτελικῆς ὑπηρεσίας, ἀντίστοιχος τῆς Ἀκαδημίας τοῦ πολέμου τοῦ Βερολίνου, ἡ ὁποία δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν μὲ τὴν σχολὴν τῶν λοχαγῶν. Ἑπομένως ἐν συνόλῳ τὰ ἔτη σπουδῆς τοῦ ἀξιωματικοῦ παρ’ ἡμῖν θὰ εἶναι ἴσως περισσότερα παρ’ ὅ τι ἀλλοῦ. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἄνισον τῆς ἐκπαιδεύσεως, ἤθελον προσθέσει ὅτι ἀκριβῶς διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ ἐπιτυγχάνεται ἡ αὐτὴ μόρφωσις δι’ ὅλους ἀνεξαιρέτως τοὺς ἀξιωματικούς. Ἐν ᾗ περιπτώσει ὑπάρξωσιν ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι ἤθελον διακριθῆ μεταξὺ τῶν Συναδέλφων των, βεβαίως διὰ τοὺς ἀξιωματικοὺς αὐτοὺς ἀνοίγεται τὸ στάδιον εὐρύτερον, ὅπως θέλομεν ἴδει εἰς ἄλλα ὑποβαλλόμενα νομοσχέδια. Ἐν τέλει διὰ τῶν προτεινομένων νομοσχεδίων ἀσφαλίζεται μόρφωσις πολὺ ἀρτιωτέρα, ἡ ὁποία ἔχει καὶ αὐτὸ τὸ προσὸν ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ δὲν ἐπιβαρύνονται μὲ σπουδὰς ὅλως περιττάς.

§231Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐνόμισεν ὅτι ἠξίωσα νὰ μεταβάλωμεν ὅλους τοὺς ἀξιωματικοὺς εἰς σοφούς. Βεβαίως θὰ ηὐχόμην νὰ ἦσαν ὅλοι σοφοί, διότι ἐν τῇ σοφίᾳ δὲν ἀποκλείεται ὁ ἡρωισμὸς ἵνα τοιοῦτοι ὁδηγήσωσι τὸ στράτευμα ἐναντίον τοῦ ἐχθροῦ, ἀλλ’ ἠθέλησα νὰ εἴπω τοῦτο, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἀποκόψωμεν τὸν δρόμον εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι εἶναι ἀπὸ ἰδιοσυγκρασίας παρεσκευασμένοι ἵνα βαδίσωσι πρὸς τὰ ἐμπρός.

§232Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ἐὰν παρουσίαζεν ἡ Κυβέρνησις ἓν σύστημα, θὰ ἦτο πρᾶγμα διάφορον, ἀλλ’ ἐὰν τὸ σύστημα αὐτὸ μᾶς παρουσιάζει δύο νομοσχέδια, τὸ περὶ Σχολείου ἐφαρμογῆς καὶ τὸ περὶ λοχαγῶν, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦσι δύο ἄκρα, τὸ μέσον δὲν τὸ ἔχομεν, διὰ νὰ σχηματίσωμεν μίαν ἀκριβῆ ἰδέαν περὶ τοῦ συστήματος. Μᾶς ἀναφέρει τὸ νομοσχέδιον ὅτι ὅταν οἱ ἀξιωματικοὶ ἐξέλθωσι μὲ τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ, θὰ εἰσέλθωσιν εἰς εἰδικὸν σχολεῖον ἐφαρμογῆς, ὑποθέτω δ’ ὅτι ἕκαστον σχολεῖον ἐφαρμογῆς θὰ εἶναι χωριστὸν δι’ ἕκαστον ὅπλον.

§233ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἀκριβῶς.

§234Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει εἰς τὴν Σχολὴν τῶν λοχαγῶν κατόπιν θὰ εὑρεθῶσιν ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ ἔχωσιν τὴν αὐτὴν ἐκπαίδευσιν· θὰ ἔχωσι κοινὴν τὴν βάσιν τῆς ἐκπαιδεύσεως, ἀλλ’ ἐν τῇ περαιτέρῳ ἐξελίξει τῆς μορφώσεως τῶν ἰδεῶν θὰ ἔχῃ ἕκαστος διάφορον μόρφωσιν. Ἐρωτᾶται· πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι κοιναὶ αἱ γνώσεις ὅλων αὐτῶν τῶν ἀξιωματικῶν εἰς τὸ κοινὸν Σχολεῖον τῶν λοχαγῶν.

§235ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἄς ἀφήσωμεν τοὺς εἰδικοὺς νὰ κανονίσωσι αὐτὰ τὰ πράγματα.

§236Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ἡμεῖς ζητοῦμεν πληροφορίας διὰ νὰ φωτισθῶμεν.

§237ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐγὼ δὲν δύναμαι νὰ σᾶς φωτίσω.

§238Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Θέλω νὰ σᾶς εἴπω τὸ ἑξῆς· ὅτι τὸ ἑνιαῖον τῆς ἐκπαιδεύσεως εἶναι ἀνθρωπίνως ἀδύνατον νὰ ὑπάρξῃ.

§239ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τὸ ἑνιαῖον τῆς προελεύσεως ζητοῦμεν, ὄχι τῆς ἐκπαιδεύσεως.

§240Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Εἶναι ἀλληλένδετα.

§241ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὄχι, καθόλου. Κατ’ ἀνάγκην θὰ χωρίσωμεν τὴν ἐκπαίδευσιν, διότι ἔχομεν εἰδικότητας.

§242Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Θὰ ἔλειπον ὅλαι αὐταὶ αἱ ἀντιρρήσεις, ἂν εἴχομεν πλῆρες τὸ σύστημα. (Ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 1ον καὶ 2ον).

§243ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 3. (ἀναγινώσκεται).

§244Θ. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Θὰ ἐπρότεινον νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία περὶ τῶν ἰδιωτῶν διδασκάλων. Ἀντὶ δεκαπενταετοῦς ὑπηρεσίας, νὰ περιορισθῇ εἰς δεκαετῆ.

§245ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Θὰ τὴν ἐξετάσω.

§246Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Προτείνω νὰ λείψῃ τὸ «συνεχὴς ὑπηρεσία», διότι ὑπάρχουσι καθηγηταὶ μὲ δεκαοκταετῆ ὑπηρεσίαν ὄχι συνεχῆ.

§247ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Θὰ προτείνω τροπολογίαν ἐπ’ αὐτοῦ. (Ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 3–27 καὶ ἀναγινώσκεται τὸ 28).

§248Σ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ. Ἐπὶ τοῦ τελευταίου ἄρθρου ὁρίζεται ὅτι οἱ μαθηταὶ οἱ διακούσαντες τὰ μαθήματα τῆς αʹ τάξεως, μετατίθενται εἰς τὴν αʹ τάξιν τοῦ ἱδρυομένου σχολείου. Ἀλλ’ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θέλει συμβῆ τὸ ἑξῆς· οἱ μαθηταί, οἱ μέχρι τοῦδε διακούσαντες καὶ δώσαντες ἐξετάσεις καὶ ἐπιτυχόντες εἰς αὐτάς, πεντήκοντα ἐκ τῶν ὁποίων ἔχουσι ὑπερτετραετῆ ὑπηρεσίαν ἐν τῷ στρατῷ, θέλουσι καταταχθῆ εἰς τὴν αὐτὴν τάξιν μετ’ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἐπέτυχον φέτος.

§249ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἡ ἀνησυχία σας εἶναι δικαία, ἀλλ’ ὁ ἀριθμὸς τῶν μαθητῶν τῆς σχολῆς θὰ εἶναι τόσον μέγας, ὥστε αὐτοὶ θὰ ἀκολουθήσωσι ἴδιον τμῆμα.

§250Σ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ. Ἅμα ἐξέλθωσι θὰ ἔχωσι τὴν αὐτὴν ἀρχαιότητα;

§251ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Θὰ σᾶς ἀπαντήσω κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν.

§252Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ ὁ κ. Πρόεδρος ἐπεφυλάχθη νὰ ἀπαντήσῃ σήμερον, ἵνα μᾶς εἴπῃ τίνα πρόνοιαν θὰ λάβῃ διὰ τοὺς ἀνθυπασπιστὰς τῆς Χωροφυλακῆς. Ἐδῶ παρατηρῶ ὅτι οἱ διακούσαντες τὰ μαθήματα τῆς αʹ τάξεως τῶν καταργουμένων σχολείων, μετατίθενται εἰς τὴν αʹ τάξιν, οἱ δὲ διακούσαντες τὰ μαθήματα τῆς βʹ μετατίθενται εἰς τὴν βʹ, καὶ ἐξακολουθεῖ τὸ ἄρθρον. Οἱ δὲ ἀποτυχόντες; Δὲν νομίζετε ὅτι οἱ ἀποτυχόντες τῆς αʹ τάξεως θὰ μείνωσιν εἰς τὴν αʹ τάξιν καὶ οἱ ἀποτυχόντες τῆς βʹ θὰ ὑπάγωσιν εἰς τὴν αʹ τάξιν;

§253ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Νὰ ἐξετάσωμεν αὐτό. Μάλιστα.

§254Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἡ δήλωσις τοῦ κ. Προέδρου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ὅτι λόγῳ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν μαθητῶν θὰ σχηματισθῶσι πολλὰ τμήματα τῆς αὐτῆς τάξεως, καὶ τὸ γεγονὸς ὅτι τινὲς τῶν μαθητῶν θὰ ὑποβιβασθῶσιν, οὕτως εἰπεῖν, διὰ τῆς ἱδρύσεως τοῦ νέου σχολείου, μὲ κάμνουσι νὰ συστήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μελετήσῃ μὴ τυχὸν ἦτο προτιμότερον νὰ ἐξακολουθήσωσιν. Ὁ νόμος αὐτὸς θὰ ἐφαρμοσθῇ κατὰ πᾶσαν πιθανότητα μετὰ ἓν ἔτος.

§255ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὄχι, ὄχι. Ἀπὸ φέτος ἀρχίζει.

§256Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει οἱ φέτος διανύοντες τὸ δεύτερον ἔτος, οἱ ὁποῖοι πρὸς τοῖς ἄλλοις ἔχουσι καὶ μίαν ὑπηρεσίαν ἐν τῷ στρατῷ τριῶν ἢ τεσσάρων ἐτῶν, θὰ ὑποβιβασθῶσι διὰ τῆς ἱδρύσεως τοῦ σχολείου τούτου.

§257ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Διατί;

§258Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Διότι αὐτοί, ἐνῷ ἐπρόκειτο νὰ ἐξέλθωσιν δύο ἔτη πρότερον ἀπὸ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι θὰ εἰσέλθωσιν φέτος, θὰ ἐξέλθωσι μόνον ἓν ἔτος πρότερον.

§259ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Πάλιν προτήτερα θὰ ἐξέλθωσιν. Ἢ ἓν ἔτος ἢ δύο, τὸ ἴδιον εἶναι.

§260Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἐντούτοις, ἐκεῖνοι οἱ μαθηταὶ οἱ ὁποῖοι διανύουσι τὸ πρῶτον ἔτος, κατὰ τὸ ἐρχόμενον ἔτος θὰ ταχθῶσιν εἰς τὴν αὐτὴν μοίραν μὲ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι θὰ εἰσέλθωσιν φέτος.

§261ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δι’ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι διανύουσιν ἓν ἔτος, θὰ χρειασθῇ ἓν ἔτος ἀκόμη. Ἐὰν δὲν ψηφισθῇ αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον τί θὰ ἐχρειάζοντο; Ἄλλα δύο ἔτη.

§262Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ναί, ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει θεωροῦσιν αὐτοὶ ὅτι ὑποβιβάζονται.

§263ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν ἠξεύρω τί θεωροῦσιν αὐτοί. Ἐξεύρω τί στοιχίζει εἰς τὰ παιδιὰ αὐτὰ τοῦτο, διότι τὸ Σχολεῖον εἶναι τῶν Εὐελπίδων τὸ τῶν Ὑπαξιωματικῶν εἶναι μεταγενέστερον. Οὐδεὶς θὰ ἐρωτήσῃ αὐτοὺς ἐκ τίνος τάξεως προέρχονται.

§264Σ. ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἤθελον νὰ συστήσω τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Μπρισιμιντζάκη.

§265ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τί λέγει;

§266Σ. ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅτι οἱ διακούσαντες τὰ μαθήματα τῆς αʹ τάξεως, μετατίθενται εἰς τὴν αʹ τάξιν, ἀλλ’ οἱ ἀποτυχόντες τῆς βʹ τάξεως καὶ αὐτοὶ εἰς τὴν αʹ;

§267ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Μία τροπολογία εἶναι. Δὲν εἶναι τροπολογία τοῦ κ. Μπρισιμιντζάκη. Ὡμίλησε περὶ αὐτῆς καὶ ὁ κ. Καρπετόπουλος. Θὰ τὴν ἐξετάσωμεν.

§268Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Σημειώσατε, κύριε Πρόεδρε, ὅτι καθ’ ἃς ἔχω πληροφορίας πρόκειται περὶ ἑνὸς μόνον.

§269ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τότε ἀπορρίπτω ἀπὸ τώρα τὴν τροπολογίαν, διότι δὲν δύναμαι δι’ ἕνα νὰ κάμω στερήσεις ἰδιαιτέρως τῶν ἄλλων τεσσαράκοντα. Ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ ἐπέλθῃ κἄτι τι περισσότερον, ἀξίζει. (Διάλογοι). Αὐτὸ θὰ ἐξετάσω νὰ ἴδω. Ἐπρόκειτο νὰ ἐξέλθῃ μετὰ δύο ἔτη, θὰ ἐξέλθῃ μετὰ ἕνα. Δὲν χάνει τίποτε.

§270Σ. ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ναί, ἀλλὰ οἱ ἀποτυχόντες εἶναι τῆς βʹ τάξεως.

§271ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τί νὰ τοὺς κάμωμεν;

§272Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Θὰ προσθέσω τοῦτο καὶ μόνον, ὅτι καὶ τὰ μαθήματα τὰ ὁποῖα διδάσκονται εἶναι τῆς βʹ τάξεως.

§273ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἀκριβῶς δι’ αὐτὰ εἶμαι τῆς ἰδέας αὐτῆς καὶ ἐγώ, ἀφοῦ θέλουσι τοῦτο καὶ οἱ ἴδιοι. Θὰ ἐρωτήσω.

§274ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 28 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον εἰς αʹ συζήτησιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Αʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συστάσεως Σώματος μονίμων ὑπαξιωματικῶν καὶ ἀνθυπασπιστῶν». (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ μισθοῦ τῶν ὁπλιτῶν ἀνακτορικῆς φρουρᾶς καὶ ἐξόδων γραφείου αὐτῆς». Ἄρθρον 1ον (ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτόν). (Ἀκολούθως ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 2–4 ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς αʹ συζήτησιν). (Ψηφίζεται εἰς αʹ συζήτησιν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ νομοσχέδιον «περὶ Σχολείου λοχαγῶν καὶ ἀφομοιώσεως τῶν ἀξιωματικῶν τῶν προβιβασθέντων δυνάμει τοῦ νόμου ᾼΣΛΣΤʹ». (Ἐπίσης γίνεται δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ νομοσχέδιον «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 21 Αὐγούστου 1914 νομοθετικοῦ Βασιλικοῦ Διατάγματος, περὶ ἀναθέσεως καθηκόντων ἀξιωματικῶν Ἐπιμελητείας εἰς ἀξιωματικοὺς τοῦ Οἰκονομικοῦ»). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἑρμηνείας τοῦ βʹ ἐδαφίου τοῦ ἄρθρου 11 τοῦ νόμου 240 ἐ. ἔ. καὶ καταργήσεως τοῦ ἄρθρου 4 τοῦ ͵ΓΤΣʹ νόμου τοῦ 1909».

§275Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Μόνον τὸ ἄρθρον 1ον μένει. Τὸ 2ον ἄρθρον διαγράφεται.

§276Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Παρακαλῶ, ὅπως κατὰ τὴν σύνταξιν τῶν νομοσχεδίων τίθεται καὶ ὁ σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου. Ἐνταῦθα βλέπομεν μόνον περὶ καταργήσεως τοῦ ἄρθρου 4 τοῦ ͵ΓΤΣʹ νόμου τοῦ 1909. Πρέπει νὰ γνωρίζωμεν εἰς τίνα κλάδον ὑπάγονται.

§277Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ὀρθῶς.

§278Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Δὲν λαμβάνομεν γνῶσιν ὅλων τῶν νομοσχεδίων, παρὰ ἕκαστος λαμβάνει γνῶσιν τμήματος αὐτῶν, ὥστε πρέπει ἐκ τοῦ τίτλου νὰ ἐξηγῆται τὸ περιεχόμενον.

§279Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἤθελον νὰ ἀκούσω τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ.

§280Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Τὸ ἄρθρον 2ον διαγράφεται.

§281ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1ον τοῦ 2 διαγραφέντος, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 20 Αὐγούστου ἐ. ἔ. Β. Διατάγματος περὶ ἱδρύσεως Διδασκαλείου ἑκατέρου τῶν φύλων πρὸς μόρφωσιν διδασκάλων τῆς Δημοτικῆς Ἐκπαιδεύσεως».

§282Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Θὰ παρακαλέσω, ὅπως συζητηθῇ ταυτοχρόνως καὶ τὸ περὶ ἱδρύσεως Διδασκαλείων. Διὰ νομοθετικοῦ Β. Διατάγματος περὶ ἱδρύσεως Διδασκαλείων ἐπιμένομεν εἰς τὴν διατήρησιν τῶν μονοταξίων διδασκαλείων. Θὰ ἐφρόνουν, ἀφοῦ ἱδρύομεν ἑπτὰ Διδασκαλεῖα ὅτι δὲν θὰ ἦτο ὀρθὸν νὰ γίνεται τετραετὴς ἡ φοίτησις πρὸς πλήρη μόρφωσιν.

§283ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν ἔχει σχέσιν τοῦτο πρὸς τὸ σημερινὸν νομοσχέδιον.

§284Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Πῶς δὲν ἔχει;

§285Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἡ διάρκεια τῶν μονοταξίων διδασκαλείων εἶναι τριετής. Τοῦτο εἶναι ἀπαραίτητον, διότι εἶναι ἀδύνατον οἱ διδάσκαλοι τῶν νέων Χωρῶν νὰ μένωσιν, ὡς εἶναι, διδάσκαλοι.

§286Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Δὲν λέγεται αὐτὸ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ;

§287Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Λέγεται «εἰσέρχονται διδάσκαλοι εἰς τὰ πρωτοτάξια».

§288Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Τότε ἤθελον συμφωνήσει ἐὰν καὶ ἐφ’ ὅσον εἶναι δυνατὸν νὰ καταρτίσητε ὑποχρεωτικὴν τὴν φοίτησιν εἰς τὰ μονοτάξια σχολεῖα, διότι ὡς εἶναι γνωστὸν πολλοὶ διδάσκαλοι ἔχουσιν ἀπολυτήριον Γυμνασίου.

§289Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Μόνον αὐτοὶ ἀνεγνωρίσθησαν, ὡς δημοδιδάσκαλοι.

§290Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Εἶναι καὶ οἱ τῆς Κρήτης. Τοὺς ὁριστικοὺς διδασκάλους τῆς Κρήτης ἀναγνωρίζετε ὡς δημοδιδασκάλους γʹ τάξεως. Ἀλλ’ αὐτοὶ δὲν ἔχουσι ἀπολυτήριον Γυμνασίου. Ἐν διαγωνισμῷ μόνον ἐπέτυχον καὶ ἐγένοντο ὁριστικοὶ διδάσκαλοι. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ σᾶς παρακαλέσω ἐκ τοῦ ἄλλου νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον εἶναι εἰς δευτέραν ἀνάγνωσιν νὰ ἀφαιρέσητε τὴν ὁριστικότητα τῶν μονοταξίων Διδασκαλείων.

§291Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ συζητηθῇ αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον, ὅταν τὸ νομοσχέδιον τὸ ἐκυρώσαμεν διὰ Β. Διατάγματος. Δὲν ἔχει τίποτε τὸ ἄλλο νομοσχέδιον.

§292Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Τότε νὰ τὸ ἀποσύρητε.

§293Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Μάλιστα. Θὰ ἀποσυρθῇ.

§294Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Θὰ ἀποσυρθῇ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον εἶναι εἰς βʹ ἀνάγνωσιν;

§295Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Μάλιστα, θὰ ἀποσυρθῇ.

§296ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Τὸ 22ον ἀναβάλλεται δι’ αὔριον. Τὸ 23ον ἀναβάλλεται. (Γίνονται εἶτα δι’ ἀναστάσεως δεκτὰ κατ’ ἀρχὴν τὰ κάτωθι νομοσχέδια). 1) «Περὶ παύσεως πληρωμῆς ἀποζημιώσεως εἰς τοὺς ἀπεσπασμένους εἰς τὰς ὑπηρεσίας τῶν νέων Χωρῶν δημοσίους ὑπαλλήλους ἐν γένει». 2) «Περὶ χορηγήσεως ἀδείας διὰ τὴν προμήθειαν ὑλικοῦ διὰ τὴν ὑπὸ κατασκευὴν γραμμὴν Παπαπουλίου– Τοψίν». καὶ 3) «Περὶ διοικήσεως τῶν κτημάτων τοῦ Κράτους». Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: Ὁ βουλευτὴς κ. Κ. Καλομενόπουλος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 19 Αὐγούστου ἐ. ἔ. Β. Διατάγματος περὶ τοῦ προσωπικοῦ τοῦ Σχολείου τῆς Δημοτικῆς καὶ Μέσης Ἐκπαιδεύσεως». Οἱ κ. κ. Π. Κοσονάκος καὶ Σ. Σακελλαριάδης ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ στρατιωτικῶν ὑπαλλήλων καὶ ὑπηρετῶν». Ὁ βουλευτὴς κ. Π. Πολυχρονιάδης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐφαρμογῆς τῆς φορολογίας τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν καὶ διὰ τὴν χρῆσιν τοῦ 1914 καὶ περὶ παρατάσεως τῶν προθεσμιῶν τῶν δηλώσεων καὶ πληρωμῆς διαφόρων». Ὁ βουλευτὴς κ. Π. Πολυχρονιάδης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συστάσεως Σώματος ἐλέγχου Οἰκονομικῆς Ὑπηρεσίας τοῦ Στρατοῦ». Ὁ βουλευτὴς κ. Π. Πολυχρονιάδης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ φορολογίας τῶν κληρονομιῶν νόμων». Ὁ βουλευτὴς κ. Π. Πολυχρονιάδης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ περὶ Δικηγόρων νόμου». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Θ. Σκάσης, Κ. Ἀλαβάνος, Ἀλ. Μαλασπίνας, Κ. Καλομενόπουλος καὶ Γ. Γαϊτάνος ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συστάσεως Χημικῶν Ἐργαστηρίων». Ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Βελέντζας ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ στρατιωτικῶν σχολείων κλπ». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Κ. Γόντικας καὶ Π. Λαγοπάτης ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συστάσεως Στρατιωτικοῦ Σχολείου καὶ λόχου ὑποψηφίων μαθητῶν τοῦ Στρατιωτικοῦ Σχολείου». Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Κριεκούκης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐφαρμογῆς τῆς φορολογίας τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν καὶ διὰ τὴν χρῆσιν τοῦ 1914 καὶ περὶ παρατάσεως τῶν προθεσμιῶν τῶν δηλώσεων καὶ πληρωμῆς διαφόρων φόρων». Ὁ βουλευτὴς κ. Κ. Λιδωρίκης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἱδρύσεως διδασκαλείων ἑκατέρων τῶν φύλων πρὸς μόρφωσιν διδασκάλων τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως». Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ ἀπονομῆς προνομίου εὑρεσιτεχνίας εἰς τὸν Λ. Σκιντζόπουλον» ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς». Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου τῆς ὑποβληθείσης ὑπὸ τῶν βουλευτῶν κ. κ. Ν. Χαριτάτου καὶ Γ. Κατσιμπίρη «περὶ μεταρρυθμίσεως τοῦ ἄρθρου 1ου τοῦ νόμου 296 τοῦ 1914» ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς. (Ἅπαντα θέλουσιν ἐκτυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ).

§297ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω σχέδιον νόμου «περὶ ἀποζημιώσεως τῆς ἐπιτροπῆς πρὸς μελέτην τῆς ἰσχυούσης καὶ εἰσακτέας νομοθεσίας ἐπὶ τῆς ἀκινήτου ἰδιοκτησίας τῶν νέων Χωρῶν». Παρακαλῶ ὅπως παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ἐπιτροπήν. Συναινέσει τῆς Βουλῆς λύεται ἡ συνεδρίασις. (Λύεται ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 12 καὶ 25′ μ. μ.).