1914.10.01

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 15

τῆς 1ης Ὀκτωβρίου 1914.

(Τρίτη, ὥρᾳ 5.15′ μ. μ.)

Προεδρία κ. Κ. Ζαβιτσιάνου.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως). Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν Οἱ κάτοικοι τῆς κοινότητος Περιθειωτίσσης ὑποβάλλουσιν ἀντίγραφον πράξεως μετὰ διαφόρων αἰτημάτων. Οἱ κάτοικοι τῆς ἐπαρχίας Ἀποκορώνου Κρήτης διαμαρτύρονται ἐναντίον τοῦ ὑποβιβασμοῦ τοῦ γυμνασίου Βάμου εἰς σχολαρχεῖον. Οἱ γονεῖς τῶν στρατευσίμων 1886–87 Μητυλήνης παρακαλοῦσιν, ὅπως ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ ἀναφορά των πρὸς τὴν Βουλήν. Οἱ ἐνοικιασταὶ διαφόρων φόρων Βόλου ὑποβάλλουσιν αἰτήματά τινα πρὸς τὴν Βουλὴν πρὸς ἔγκρισιν. Ὁ Δήμαρχος Τρικκάλων ὑποβάλλει ψήφισμα περὶ μεταρρυθμίσεως τοῦ νόμου περὶ δήμων καὶ κοινοτήτων. Οἱ κάτοικοι Αἰκατερίνης διαμαρτύρονται ἐναντίον τῶν ἐγκατασταθέντων προσφύγων, οἵτινες νέμονται ὅλα τὰ κτήματα τῶν Ὀθωμανῶν βέηδων. Ὁ ἐκ Ναυπλίου Μ. Λάμπρου παρακαλεῖ, ὅπως τροποποιηθῇ ὁ νόμος περὶ μονιμοποιήσεως ἐφέδρων κλπ. Ὁ ἐκ Καβάλλας Σ. Καραγεῶργος, ἐνοικιαστὴς τῆς δεκάτης τοῦ χωρίου Ραχτσιᾶ, μηνύει τὸν ἐνοικιαστὴν ἑνὸς παρακειμένου τσιφλικίου Ματζιάρ. Οἱ κάτοικοι Κονιστρῶν παρακαλοῦσιν, ὅπως ψηφισθῇ νόμος ὁ ὁποῖος νὰ ἀναθέτῃ τὰ βιβλία μεταγραφῶν καὶ ὑποθηκῶν τῶν καταργουμένων Εἰρηνοδικείων εἰς τοὺς τέως δήμους. Οἱ καπνοπῶλαι Κερκύρας παρακαλοῦσιν, ὅπως μεταρρυθμισθῇ ὁ νόμος περὶ ἐργασίμων ὡρῶν. Ὁ Πρόεδρος τοῦ Γεωργικοῦ Συλλόγου Λαρίσης παρακαλεῖ, ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ συνεταιρισμῶν. Ὁ Πρόεδρος τοῦ Γεωργικοῦ Συλλόγου Ψαχνῶν παρακαλεῖ, ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ συνεταιρισμοῦ. Ὁ Πρόεδρος τοῦ Γεωργικοῦ Συνεταιρισμοῦ Παραχελωΐτιδος παρακαλεῖ, ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ συνεταιρισμοῦ. Ἡ Κοινότης Δραγαμέστου παρακαλεῖ, ὅπως διαιρεθῇ τὸ ἡνωμένον Δημοτικὸν Σχολεῖον Δραγαμέστου–Βασιλοπούλου. Ἡ Κοινότης Παλαιοξαρίου παρακαλεῖ, ὅπως τὸ ὑποθηκοφυλακεῖον τοῦ Δήμου Ποτιδανείας παραλάβῃ ταχύτερον ὁ ἐπιτόπιος Συμβολαιογράφος. Ὁ Δικηγορικὸς Σύλλογος Κυπαρισσίας παρακαλεῖ, ὅπως ἐξαιρεθῇ ἀπὸ τῆς ἀδίκου κατηγορίας ὁ δικηγόρος... Οἱ πρόσφυγες Μελενίκου παρακαλοῦσιν, ὅπως τοῖς διανεμηθῶσιν ἀγροὶ πρὸς καλλιέργειαν. Ὁ ἐκ Μυτυλήνης δικηγόρος Γ. Πετρουνᾶκος παρακαλεῖ, ὅπως τροποποιηθῇ ὁ νόμος 147 τῆς Πολ. Δικονομίας. Οἱ ἁμαξηλάται καὶ καραγωγεῖς Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς παρακαλοῦσιν, ὅπως ἀπαλλαγῶσι τοῦ φόρου ἐπιτηδεύματος τῶν ἐτῶν 1913–1914. Ὁ ἐν Δράμᾳ Θρακικὸς Σύλλογος παρακαλεῖ, ὅπως τῷ δοθῇ τὸ δικαίωμα τοῦ ψηφίζειν. Εἰσέρχεται μετὰ τοῦτο ἡ Βουλὴ εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων. Ὁ κ. Γ. Καντιάνης ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν ἐνοικιαστῶν ὠνίων καὶ ἐμπορευμάτων.

§2Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Πρόκειται, κύριε Πρόεδρε, περὶ τοῦ μεγάλου ζητήματος τῶν ἐνοικιαστῶν τῶν φόρων ἐπὶ τῶν ὠνίων καὶ ἐμπορευμάτων. Οἱ ἐνοικιασταὶ τῶν δημοτικῶν αὐτῶν φόρων νομίζοντες ὅτι μετὰ δύο πολέμους ἠθέλομεν εἰσέλθει εἰς τὴν ὁδὸν τῆς εἰρήνης καὶ ὅτι αἱ συναλλαγαὶ ἤθελον πολλαπλασιασθῆ, προσῆλθον καὶ προσήνεγκαν μεγάλα ποσὰ διὰ τὴν ἐνοικίασιν τῶν φόρων τούτων. Ἐγὼ θέλω ἀναφέρει μόνον περὶ τοῦ ἐνοικιαστοῦ τοῦ δήμου Καλαμῶν. Κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος 1913, ὁ δῆμος Καλαμῶν εἰσέπραξε 250.000 δραχμάς. Ἐφέτος ὁ ἐνοικιαστὴς Παπαθεοδώρου ἀνέλαβε τοὺς φόρους τούτους ἀντὶ 310.000 δραχμῶν, ἀποτέλεσμα δὲ εἶναι τὸ ἑξῆς. Παραλείπω τοὺς ἄλλους μῆνας ἀπὸ Ἰανουαρίου μέχρι Ἰουλίου καὶ σᾶς ἀναφέρω πόσα εἰσεπράχθησαν ἀπὸ τοῦ Αὐγούστου καὶ ἐντεῦθεν μῆνας θεωρουμένους γονιμωτάτους. Τὸν Σεπτέμβριον τοῦ παρελθόντος ἔτους εἰσεπράχθησαν 23.768 δραχμ., ἐφέτος δὲ 9.600 δρ. Κατὰ τὴν αὐτὴν ἀναλογίαν ἔχομεν εἰσπράξεις καὶ εἰς τοὺς ἄλλους δήμους. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἰσπραχθῶσι πλέον τῶν 120.000 δραχμῶν, ἀπέναντι τῶν 310.000 αἱ ὁποῖαι ὀφείλονται. Ἡ ζημία εἶναι κολοσσιαία. Πλησιάζει τὰς 200.000 δραχμάς. Δὲν πρόκειται περὶ ζημίας 5 ἢ 10 χιλιάδων δραχμῶν, τὴν ὁποίαν θὰ ἠδύναντο νὰ ὑποστῶσιν οἱ ἐνοικιασταί. Οἱ ἄνθρωποι εὑρέθησαν πρὸ ἀπροόπτου, λόγῳ τῆς ἐκρήξεως τοῦ εὐρωπαϊκοῦ πολέμου. Ἀναφέρονται λοιπὸν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ παρακαλοῦσι νὰ ληφθῇ νομοθετικὴ πρόνοια, δηλαδὴ νὰ εἰσαχθῇ νόμος, ὁ ὁποῖος νὰ κανονίσῃ τὰς σχέσεις αὐτῶν ἀπέναντι τῶν δήμων. Ἴσως ἀντιταχθῇ ὅτι ὁ νόμος οὗτος δὲν δύναται νὰ προσβάλῃ κεκτημένα δικαιώματα, ἀλλ’ ἡ γνώμη αὕτη δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηριχθῇ, διότι ἔχομεν προηγουμένως ὑποβάλλει νόμους περὶ συμβατικοῦ τόκου, περὶ αἰσχροκερδείας καὶ τοκογλυφίας, οἵτινες εἶχον καὶ ἀναδρομικὴν ἰσχύν. Ἂν λοιπὸν ἡ Κυβέρνησις νομίσῃ ὅτι λόγοι σκοπιμότητος ἐπιβάλλουσι τὴν εἰσαγωγὴν καὶ ἐπιψήφισιν τοιούτου νομοσχεδίου, νομίζω ὅτι εἶναι ἀπαραίτητον νὰ πράξῃ τοῦτο, διότι οὐχὶ μόνον θὰ εὐεργετήσῃ τοὺς ἐνοικιαστάς, ἀλλὰ θὰ σώσῃ αὐτοὺς ἀπὸ καταστροφῶν, δεδομένου ὄντος ὅτι ἂν δὲν προσήρχοντο οἱ ἐνοικιασταὶ τὰς ζημίας αὐτὰς θὰ ὑφίστατο τὸ Δημόσιον.

§3Α. ΚΟΚΕΒΗΣ. Τὸ ζήτημα περὶ τοῦ ὁποίου πρόκειται πρέπει νὰ προκαλέσῃ σπουδαίως τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Οἱ ἀναφερόμενοι ἐνοικιασταὶ τοῦ φόρου ὠνίων Κυπαρισσίας ἀνεδείχθησαν ἐνοικιασταὶ διὰ δραχμ. 43200. Τὸ ποσὸν τοῦτο τῆς ἐνοικιάσεως καὶ οἱ ὅροι τῆς ἐργολαβίας ἐκανονίσθησαν ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἀποδόσεως τῶν τριῶν προηγουμένων ἐτῶν. Τὸ βαρόμετρον τῆς ἐνοικιάσεως ταύτης ἦτο πάντοτε ἡ κατὰ τὸν μῆνα Σεπτέμβριον τελουμένη ἐπαρχιακὴ πανήγυρις κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ προηγούμενοι ἐνοικιασταὶ εἰσέπραττον περὶ τὰς 15000 δραχμῶν. Ἀλλὰ ἐν τῇ παρούσῃ περιπτώσει ἐπῆλθον τὰ πολεμικὰ γεγονότα, ἐσταμάτησε πᾶσα εἰσαγωγὴ καὶ κατ’ αὐτὴν δὲ τὴν ἐμπορικὴν πανήγυριν δὲν εἰσέπραξαν οὔτε τὸ τρίτον ἐκείνου τὸ ὁποῖον εἰσέπραττον κατὰ τὰ παρελθόντα ἔτη. Οἱ σημερινοὶ ἐνοικιασταὶ μέχρι τέλους τοῦ Ἰουνίου τρέχοντος ἔτους εἰσέπραξαν 18838 δραχμάς, κατέβαλον δὲ 23.516· ἤτοι κατέβαλον ἐξ ἰδίων πλέον τῶν 5000 δραχμῶν. Ἀπὸ τῆς ἐποχῆς δ’ ἐκείνης καὶ ἐντεῦθεν ἐπῆλθεν ἐντελὴς νέκρωσις τοῦ ἐμπορίου καὶ οἱ ἐνοικιασταὶ δὲν ἠδυνήθησαν νὰ εἰσπράξωσι τίποτε. Κατεστράφησαν σχεδὸν καὶ ἐν τούτοις ὁ δημόσιος ταμίας Κυπαρισσίας ἀπειλεῖ ὅτι θὰ προσωποκρατήσῃ αὐτοὺς καὶ θὰ κλείσῃ τὰ καταστήματά των. Παρακαλῶ λοιπὸν ὅπως ληφθῇ νομοθετικὴ πρόνοια ἵνα ἀνακουφισθῶσιν ἐν μέρει αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι, ἐκτὸς δὲ τούτου θὰ παρακαλέσω ὅπως ἐν τῷ μεταξὺ διατάξῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν τὴν ἀναστολὴν τῆς κατ’ αὐτῶν καταδιώξεως.

§4Α. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἀπὸ γενικωτέρας ἀκόμη ἀπόψεως εὑρίσκω δικαιοτάτην τὴν ἀποδοχὴν τῶν αἰτημάτων τῶν ἀναφερομένων ἐνοικιαστῶν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν δύναται νὰ πεισθῇ περὶ τῶν δικαίων αἰτημάτων τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, ἐὰν ῥίψῃ διὰ τῶν ὀργάνων του ἓν βλέμμα εἰς τοὺς λογαριασμοὺς τῶν φορτωτικῶν τῶν ἐμπόρων, εἶναι δὲ εὔκολον τοῦτο, ὁπότε θὰ ἴδῃ ὅτι ἐκ τοῦ ποσοῦ τῶν εἰσαχθέντων ἐμπορευμάτων, οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ καταφώρως ἐζημιώθησαν. Θὰ ἦτο ἄδικον δὲ τὸ Κράτος τὰς ἐπελθούσας ζημίας ἐλαττώσεων εἰς τὰς εἰσπράξεις τῶν εἰσαγωγικῶν δασμῶν, λόγῳ τῶν περιστάσεων, νὰ θελήσῃ νὰ ἐπιρρίψῃ ἐπὶ τῶν δυστυχῶν αὐτῶν ἀνθρώπων. Διὰ τοῦτο θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν τὸν ὁποῖον, ὡς βλέπω, παρακαλεῖ καὶ ὁλόκληρος ἡ Βουλή, νὰ λάβῃ τὴν δέουσαν μέριμναν καὶ ἀποτρέψῃ ἀπὸ βεβαίας καταστροφῆς πτωχοὺς οἰκογενειάρχας.

§5Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ζήτημα, κ. Πρόεδρε, εἶναι πολὺ σπουδαῖον· δὲν ἀφορᾷ μόνον τοὺς ἐνοικιαστὰς τῶν ὠνίων Κυπαρισσίας ἀλλὰ καὶ τοὺς ἐνοικιαστὰς τῶν ὠνίων ὅλων τῶν Δήμων τοῦ Κράτους κατὰ τὸ τρέχον ἔτος, διότι, ὡς εἶναι γνωστόν, κατὰ τοὺς τρεῖς τελευταίους μῆνας τοῦ ἔτους ὅλοι οἱ ἔμποροι τῶν πόλεων κάμνουσι τὰς προμηθείας των, ὡς εἶναι ἐπίσης γνωστὸν ὅτι αἱ περισσότεραι πράξεις ἐπὶ τῶν ὠνίων καὶ ἐμπορευμάτων γίνονται κατὰ τὰς πανηγύρεις κατὰ τοὺς τρεῖς τελευταίους μῆνας. Ἀλλὰ σᾶς ἐρωτῶ· ὡς ἐκ τῆς καταστάσεως, ἥτις ἐπικρατεῖ ἀπὸ τοῦ Αὐγούστου, καὶ τοῦ κινδύνου τῆς ἐπιστρατεύσεως, ὁ ὁποῖος ἐπεκρέματο διαρκῶς καθ’ ὅλον αὐτὸ τὸ διάστημα, ἦτο δυνατὸν οἱ ἔμποροι νὰ κάμωσι προμηθείας καὶ νὰ εἰσαγάγωσιν εἰς τοὺς Δήμους ἐμπορεύματα; Οὐχί. Ἐντεῦθεν λοιπὸν οἱ ἐνοικιασταὶ ζημιοῦνται οὐσιωδῶς. Τὸ ζήτημα εἶναι γενικὸν καὶ προτείνω νὰ γενικευθῇ ἡ συζήτησις.

§6ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν γνωρίζω ἂν οἱ κ. Συνάδελφοι, οἱ ὑποστηρίζοντες τὴν ἀναφοράν, θέλουσι νὰ ὑποβάλωσιν ὡρισμένην πρότασιν ἐπὶ τῆς ὁποίας καὶ μόνης δύναται νὰ γίνῃ συζήτησις, διότι γενικὴ συζήτησις πρὸς σύστασιν ἀναφορᾶς δὲν νομίζω ὅτι στηρίζεται ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Ἀλλὰ καὶ ἂν ὑποβληθῇ πρότασις, ὅπως ἡ Πολιτεία παρεμβαίνουσα διοικητικῶς ἀπαλλάξῃ τοὺς ἐνοικιαστάς, περὶ ὧν δὲν ἔχω ἄλλως καὶ ἐγὼ ἀμφιβολίαν ὅτι ὄντως ἐζημιώθησαν, δὲν δύναται νὰ στηριχθῇ νομικῶς καθόσον ἡ νομοθεσία διαγράφει τὴν πορείαν τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἀκολουθήσῃ ὁ ζημιούμενος. Κατ’ αὐτὴν ἀπόκειται εἰς τοὺς Δήμους ν’ ἀποφαίνωνται κατὰ τί νομίζουσιν ὅτι δύνανται νὰ ἐλαττώσωσι τὰς ὑποχρεώσεις τῶν ἐνοικιαστῶν καθ’ ὡρισμένην δὲ διαδικασίαν ἀποφαίνεται ἡ διοίκησις ἐπὶ τοιούτων ψηφισμάτων. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ δεύτερον μέρος τῆς αἰτήσεως τῶν κ. Συναδέλφων, ὅπως δηλαδὴ ἀνασταλῇ ἡ κατὰ τῶν ὀφειλετῶν τούτων καταδίωξις, τοῦτο ἀφορᾷ τὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν κ. Συνάδελφον. Ἐν τούτοις, ἐὰν νομίζωσιν οἱ κ. κ. Βουλευταὶ ὅτι δύνανται νὰ ὑποβάλωσιν ὡρισμένην πρότασιν νόμου περὶ οἱωνδήποτε παραχωρήσεων πρὸς τοὺς ἐνοικιαστάς, θὰ μελετήσῃ ταύτην ἡ Κυβέρνησις, ἵνα ἴδῃ τί δύναται νὰ πράξῃ.

§7Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἔθηκεν ὑπὸ ἀμφισβήτησιν τὴν ἐξεύρεσιν τρόπου καταλλήλου ἵνα ἐπέλθῃ θεραπεία τις τοῦ ἀδίκου τὸ ὁποῖον προσγίγνεται εἰς τοὺς μισθωτάς, διότι ὄντως πρόκειται περὶ ἀδικίας. Ἀλλ’ ἐξ ὅσων εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός, ἀντελήφθην ὅτι τὸ ζήτημα εἶναι κατὰ πόσον δύναται τὸ Κράτος νὰ ἐπεμβῇ διὰ πράξεως αὐτοῦ, ὥστε νὰ ἐπιφέρῃ μεταβολὴν εἰς σύμβασιν, ἡ ὁποία ἔχει συνομολογηθῆ μεταξὺ τοῦ δήμου καὶ τῶν μισθωτῶν. Ἐὰν ἡ σχέσις μεταξὺ δήμου καὶ μισθωτῶν χαρακτηρισθῇ ὡς μίσθωσις, θὰ ἠδύνατο νομίζω νὰ θεραπευθῇ τὸ πρᾶγμα διὰ συμβιβασμοῦ, λαμβανομένου γενικοῦ μέτρου δι’ οὗ εἰς ὡρισμένας περιστάσεις νὰ ἐπέλθῃ μείωσις τοῦ μισθώματος τοῦ ὀφειλομένου. Ἐὰν ὅμως ἡ ἄποψις αὐτὴ δὲν ἤθελε θεωρηθῆ πρακτική, ὀρθότερον ἤθελεν εἶσθαι ἂν ἐνομοθετεῖτο διάταξις, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ αἰτία τῆς βλάβης αὐτῆς νὰ ἐθεωρεῖτο ἀνάλογος πρὸς τὴν αἰτίαν ἐκείνην κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ ὑφιστάμενοι νόμοι δίδουσι δικαίωμα μειώσεως τοῦ μισθώματος. Εἶναι γνωστὸν ὅτι κατὰ τοὺς ὑφισταμένους νόμους δύναται ὁ μισθωτὴς νὰ ζητήσῃ μείωσιν τοῦ μισθώματος, ὅταν ἐπέλθῃ θεομηνία κτλ. Δύναται λοιπὸν αὐτὸ νὰ θεωρηθῇ ὡς βάσις ἀφοῦ τοιαύτη αἰτία παρέχει δικαίωμα μειώσεως τοῦ μισθώματος.

§8ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Τίς θὰ κρίνῃ περὶ τοῦ ὅτι ἐκ τοῦ γεγονότος αὐτοῦ ἐπῆλθε βλάβη;

§9Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Τὸ δικαστήριον. Ριζικώτερον βεβαίως μέτρον θὰ ἦτο προτιμότερον, διότι θὰ ἐπενέβαινε τότε ἡ Πολιτεία καὶ ἀφ’ ἑαυτῆς θὰ ἐλάμβανεν ὑπ’ ὄψιν τὰ περιστατικὰ ταῦτα, θὰ ἐξήταζεν αὐτὰ καὶ θὰ ἔθετε νομοθετικὴν διάταξιν ἐν ᾗ θὰ ἔλεγε νὰ μειωθῶσι τόσον ἐπὶ τοῖς ἑκατὸν οἱ φόροι. Δύναται δὲ νὰ πράξῃ τοῦτο κατ’ ἀρχὴν ἡ Πολιτεία, διότι δὲν ἀντίκειται οὔτε εἰς τὴν ἔννοιαν τοῦ κεκτημένου δικαιώματος οὐδ’ ἀλλοῦ που. Ἤδη ἡ Βουλὴ ἐψήφισε διαφόρους νόμους, κατὰ τοὺς ὁποίους ἐμείωσεν ὑφιστάμενα δικαιώματα δυνάμει συμβάσεων’ ἐμείωσε π. χ. φόρους, ἐμείωσε τόκους νομίμους δυνάμει συμβάσεων καὶ ἄλλα. Ἀλλὰ καὶ ἂν τοῦτο θεωρηθῇ ὡς αὐθαίρετος, τρόπον τινά, ἐπέμβασις, δύναται νὰ ἐπεμβῇ κατὰ τὸν ἄλλον τρόπον τὸν ὁποῖον ὑπέδειξα, νὰ ἀναγνωρισθῇ ἡ αἰτία αὐτὴ ὡς νόμιμος αἰτία παρέχουσα δικαίωμα μειώσεως τοῦ μισθώματος μὲ ἀναδρομικὴν δύναμιν καὶ ἐπὶ τῇ βάσει ταύτῃ τὸ δικαστήριον νὰ κρίνῃ κατὰ πόσον ὑφίσταται τοιαύτη αἰτία καὶ νὰ ἐπέλθῃ μείωσις τοῦ μισθώματος. Ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς, ὅταν διὰ νόμου τοῦτο ἀναγνωρισθῇ, δὲν θὰ θελήσωσι πλέον ἴσως καὶ αὐτὰ τὰ Δημ. Συμβούλια νὰ προστρέξωσιν εἰς τὰ δικαστήρια. Ὁμολογῶ δὲ καὶ ἐγὼ ὅτι καὶ ἡ Κυβέρνησις αὐτὴ θὰ λάβῃ ἀφορμὴν νὰ ἐκτιμήσῃ ὅτι ὄντως ἐπῆλθον σπουδαιόταται ζημίαι εἰς τοὺς μισθωτάς, θὰ εἶναι δὲ τελείως ἄδικον νὰ ἔλθωσιν οἱ δῆμοι νὰ πιέσωσι τοὺς μισθωτὰς περὶ καταβολῆς ὁλοκλήρου τῆς μισθώσεως, ὅταν οὐδένα λανθάνει ὅτι πρόκειται περὶ βλάβης, ἡ ὁποία ἐπῆλθεν ἐκ γεγονότος ὅπερ δὲν ἠδύνατο νὰ προβλεφθῇ. Εἶναι ζήτημα ζωτικώτατον καὶ πρέπει νὰ ληφθῇ πρόνοια πρὸς θεραπείαν, εἴτε κατὰ τὸν ἕνα εἴτε κατὰ τὸν ἄλλον τρόπον.

§10ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν καταδίωξιν τῶν ἐνοικιαστῶν εἶπον προηγουμένως καὶ ἐπαναλαμβάνω ὅτι ἡ Διοίκησις οὐδεμίαν θὰ ἔχῃ δυσκολίαν, ἀναγνωρίζουσα τὰς ζημίας τὰς ὁποίας ὑπέστησαν οὗτοι, νὰ θέσῃ αὐτοὺς ἐκτὸς καταδιώξεως, ἕως οὗ ληφθῇ μέτρον ὁριστικόν. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ληφθῇ, καὶ τὰς σκέψεις αἵτινες ἀντηλλάγησαν, παρακαλῶ καὶ πάλιν τοὺς κ. Συναδέλφους, ὅπως διατυπώσωσι τὰς σκέψεις ταύτας εἰς πρότασιν νόμου, τὴν ὁποίαν νὰ ὑποβάλωσιν εἰς τὴν Βουλήν, μὲ τὴν βεβαιότητα ὅτι ἡ Κυβέρνησις πολὺ προθύμως θέλει μελετήσει ταύτην καὶ ἐξενέγκει τὴν ἐπὶ ταύτης γνώμην της.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Δ. Κανελλόπουλος, Α. Ζησιμόπουλος, Ν. Γαρδικιώτης καὶ Π. Μερλόπουλος παραιτοῦνται τοῦ λόγου. Ὁ κ. Σ. Ἀναστασιάδης ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Αἰκατερίνης.

§12Σ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, εἰς τὸν ὁποῖον θέλει παραπεμφθῆ ἡ ἀναφορὰ αὕτη, νὰ μελετήσῃ τὴν ὑπόθεσιν καὶ νὰ μεριμνήσῃ ἵνα ἐξευρεθῇ τὸ δίκαιον διὰ τὰ παράπονα τὰ ὁποῖα ἐκφράζουσιν ἐν τῇ πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορᾷ των οἱ κάτοικοι Αἰκατερίνης.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ.κ. Δ. Κανελλόπουλος καὶ Π. Μερλόπουλος ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν καταδίκων τῶν φυλακῶν Αἰγίνης.

§14Δ. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν ταύτην καὶ παρακαλῶ νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον ὅπως ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν.

§15Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγὼ ὡσαύτως τὴν αὐτὴν ποιοῦμαι σύστασιν.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Γκλαβᾶς ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Προδρόμου Καρατζᾶ.

§17Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Παρακαλῶ νὰ σταλῇ ἡ ἀναφορὰ αὕτη εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Διὰ τῆς ἀναφορᾶς αὐτῆς ἀναφέρεται οὗτος εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ ζητεῖ προνόμιον εὑρεσιτεχνίας, διότι λέγει ὅτι μεταβάλλει τὸν κοινὸν ἄνθρακα εἰς γαιάνθρακα.

§18Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ὑπάρχουσι πολλαὶ τοιαῦται αἰτήσεις, αἱ ὁποῖαι ἀπασχολοῦσι τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου.

§19Θ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Μετὰ τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ θεωρῶ ἄσκοπον νὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλήν.

§20Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ἀφοῦ θὰ ληφθῇ γενικὸν μέτρον, δὲν ἔχω λόγον καὶ ἐγὼ νὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ.κ. Ι. Μπακόπουλος καὶ Σ. Τσακόπουλος εἶναι ἀπόντες. Ὁ κ. Χ. Δικαῖος ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ ἐκ Καλαμῶν Ζακοπούλου. Ἀπών. Ὁ κ. Α. Περρωτῆς. Ἀπών. Ὁ κ. Γ. Καντιάνης.

§22Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Παρακαλῶ νὰ σταλῇ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, διότι πρόκειται περὶ κολοσσιαίας ἀπάτης γενομένης ὑπὸ ἀντιπροσώπου τῆς Ἀσφαλιστικῆς Ἑταιρίας ὁ «Αὐστριακὸς Φοῖνιξ» κατὰ τοῦ Ζακοπούλου. Κατώρθωσεν ὁ κύριος αὐτὸς πράκτωρ δι’ ἀπατηλῶν μέσων καὶ ἔλαβεν εἰς χεῖράς του ὑπὲρ τὰς 3000 χιλιάδας δραχμῶν. Ἐπεδόθη μήνυσις εἰς τὸν εἰσαγγελέα, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης νὰ διατάξῃ τὰ δέοντα. Ὅταν θὰ προχωρήσῃ ἡ ἀνάκρισις θὰ ἴδητε ὅτι εἶναι πλεῖστοι ὅσοι ἐκεῖνοι οἵτινες ἔπεσαν θύματα αὐτοῦ τοῦ κυρίου διὰ τῆς μεθόδου τῆς ἀσφαλείας.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῆς ἰδίας ἀναφορᾶς Ζακοπούλου ὁ κ. Α. Περρωτῆς.

§24Α. ΠΕΡΡΩΤΗΣ. Ἰδιαιτέρως θέλω ἐπιστήσει τὴν προσοχὴν καὶ τῆς Βουλῆς ὁλοκλήρου καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς αὐτῆς. Ὁ συμπολίτης μου Ζακόπουλος, καταγγέλλει ὅτι πρὸ τριετίας κατῆλθεν εἰς ἀντιπρόσωπος τῆς Ἀσφαλιστικῆς Ἑταιρίας ὁ «Φοῖνιξ» εἰς τὰς Καλάμας, ὁ ὁποῖος ἐξηπάτησε καὶ ἄλλους συμπολίτας μου, πείσας αὐτοὺς ὅτι ἂν ἠσφαλίζοντο εἰς τὴν ἑταιρίαν αὐτὴν θὰ ἠδύναντο, μετὰ παρέλευσιν τριετίας νὰ ἀναλάβωσι τὰ χρήματά των, προσέτι δὲ ὅτι θὰ ἠδύναντο νὰ συνάπτωσι καὶ δανειστικὰ συμβόλαια ἐπὶ τῆς ὅλης ἀσφαλείας των. Ἔδωκε δὲ καὶ πληθὺν ἄλλων ὑποσχέσεων καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τούτων ἐπαρουσίασεν εἰς αὐτοὺς ἕνα χάρτην καὶ τοῖς εἶπε νὰ ὑπογράψωσιν ὅτι ἀποδέχονται τοὺς ὅρους τοὺς ὁποίους προφορικῶς ἀνέπτυξεν εἰς αὐτούς. Τὸν χάρτην τοῦτον προσέθηκε, θὰ ἀπέστελλεν εἰς Βιέννην διὰ νὰ ἀποσταλῇ ἐκεῖθεν τὸ ἐπίσημον ἀσφαλιστικὸν συμβόλαιον. Πράγματι οἱ συμπολῖταί μου ὑπέγραψαν καὶ μετὰ ἓν ἔτος ἀπεστάλη τὸ συμβόλαιον, ἀλλὰ τὸ συμβόλαιον περιεῖχεν ὅρους ὅλως ἀντιθέτους ἐκείνων τοὺς ὁποίους προφορικῶς εἶχεν ἀναπτύξει ὁ εἰρημένος ἀντιπρόσωπος. Θὰ ἠδύνατό τις νὰ παρατηρήσῃ ὅτι τοῦτο εἶναι ἔργον τῆς Δικαιοσύνης καὶ οὐχὶ τῆς Βουλῆς, ἀλλ’ ἐπειδὴ διὰ πολλοστὴν φορὰν ἐδόθη ἀφορμὴ νὰ γίνῃ περὶ τούτου λόγος, ἤθελον συστήσει εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὅπως θέσῃ χεῖρα ἐπὶ τῶν διαφόρων ἀνωνύμων ἑταιριῶν καὶ παύσῃ οὕτω ἡ ἐκμετάλλευσις, ἡ ἀπὸ μακροῦ χρόνου κρατοῦσα, ἡ ὁποία παρέσυρεν εἰς πολλὰς ζημίας μέγαν ἀριθμὸν πολιτῶν, ὄχι μόνον ἐκ τῆς κατωτέρας τάξεως ἀλλὰ καὶ ἐξ αὐτῆς τῆς μᾶλλον προηγμένης, διότι οὐδεὶς δύναται νὰ ἀντιστῇ πρὸ τῶν καταχθονίων ἀληθῶς μέσων τὰ ὁποῖα μεταχειρίζονται οἱ διάφοροι πράκτορες. Διὰ τοῦτο φρονῶ ὅτι εἶναι ἐπιβεβλημένον ἵνα ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας πληροφορηθῇ κατὰ τίνα τρόπον ἐργάζονται αἱ διάφοροι ἀνώνυμοι ἑταιρίαι ἐνταῦθα, καὶ ἂν πληροφορηθῇ ὅτι ἐργάζονται καθ’ ὃν τρόπον εἰργάσθη καὶ ἐν τῇ προκειμένῃ περιπτώσει ἡ ἑταιρία αὐτή, τότε νὰ ἄρῃ ἡ Κυβέρνησις τὴν ἄδειαν καὶ νὰ ἀποστείλῃ αὐτὰς ἀλλαχοῦ νὰ ἀσκήσωσι τὸ κάθε ἄλλο παρὰ ἔντιμον ἐπάγγελμά των.

§25Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ νὰ ἀποσταλῇ ἡ ἀναφορὰ αὕτη μεθ’ ὁλοκλήρων τῶν ἀγορεύσεων τῶν κ. Βουλευτῶν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, κ. Πρόεδρε.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῆς αἰτήσεως τῆς Ἀδελφότητος κουρέων ὁ κ. Σ. Θεοδωρόπουλος.

§27Σ. ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ νὰ σταλῇ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας;

§28Ν. ΓΑΡΔΙΚΙΩΤΗΣ. Τὸ παράπονον εὑρίσκω δικαιότατον καὶ δέον νὰ μεταρρυθμισθῇ ὁ νόμος περὶ κυριακῆς ἀργίας.

§29Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτοὶ ὅμως ζητοῦσι νὰ ὑπαχθῶσιν εἰς τὸν νόμον, διότι ὁ νόμος δὲν ἰσχύει δι’ αὐτούς. Ἐξ ἀρχῆς ὑπῆρξε μία πλάνη, ἀτυχῶς δὲ ἡ πλάνη αὕτη ἐξετάθη ὄχι μόνον εἰς αὐτούς, ἀλλὰ καὶ εἰς πολλοὺς ἄλλους.

§30Ν. ΓΑΡΔΙΚΙΩΤΗΣ. Ἐλπίζω ὅτι θὰ λάβῃ μέριμναν ὁ κ. Ὑπουργός.

§31Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἀκριβῶς, κύριε Πρόεδρε, αὐτοὶ ζητοῦσι νὰ ὑπαχθῶσιν εἰς τὸν νόμον, ἀλλὰ κατὰ τρόπον ὥστε νὰ κανονισθῶσιν αἱ ὧραι πρὸς τὸ συμφέρον αὐτῶν καὶ τῆς ἐργασίας των. Ἀφοῦ μελετήσῃ τὸ ὑπόμνημα αὐτὸ ὁ κ. Ὑπουργός, ἐλπίζω ὅτι θὰ εὕρῃ εὐλόγους τὰς αἰτήσεις των καὶ θὰ θελήσῃ νὰ μεταρρυθμίσῃ τὸν νόμον.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τηλεγραφικῆς ἀναφορᾶς τοῦ ἐμπορικοῦ συνεταιρισμοῦ Φαρσάλων, ὁ κ. Δ. Χατζηγιάννης.

§33Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ τηλεγράφημα αὐτὸ ἐκφράζει τὴν εὐχὴν ὅπως ψηφισθῇ ὑπὸ τῆς Βουλῆς τὸ νομοσχέδιον «περὶ συνεταιρισμῶν», τὸ ὁποῖον ὑπέβαλεν ὁ κ. Ὑπουργός.

§34Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐτέθη προθεσμία δεκαήμερος, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, θὰ παρακαλέσω δὲ τοὺς κ. Βουλευτὰς νὰ προσέλθωμεν αὔριον ἄνευ προσκλήσεως ἵνα συνεργασθῶμεν ἐπ’ αὐτοῦ.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεκλήθη ἡ ἐπιτροπὴ δι’ αὔριον τὸ ἀπόγευμα τὴν 4 μ. μ.

§36Γ. ΒΛΑΧΟΣ. Τὴν αὐτὴν σύστασιν ἔχω νὰ κάμω καὶ ἐγώ, κ. Πρόεδρε.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ κοινοτικοῦ συμβουλίου Καζακλὰρ ὁ κ. Γ. Βλάχος.

§38Γ. ΒΛΑΧΟΣ. Νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν καταδίκων φυλακῶν Αἰγίνης ὁ κ. Π. Μερλόπουλος.

§40Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὰ τῆς ἐργασίας τῶν καταδίκων ἐν ταῖς φυλακαῖς ἔχουσι ῥυθμισθῆ διά τινος παλαιᾶς ἐγκυκλίου τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης. Κατὰ τὴν ἐγκύκλιον ταύτην ἡ ἐργασία ἐν ταῖς φυλακαῖς διεξάγεται δαπάναις μὲν τοῦ δημοσίου, προσφερομένων τῶν ἀναγκαίων ἐργαλείων εἰς τοὺς θέλοντας νὰ ἐργασθῶσιν ἐκ τῶν καταδίκων καὶ τῆς πρώτης ὕλης ὑπὸ τοῦ δημοσίου, τῶν δὲ ἐντεῦθεν ἀπορρεόντων κερδῶν κατανεμομένων κατὰ λόγον 50% ὑπὲρ τοῦ δημοσίου καὶ 50% ὑπὲρ τῶν καταδίκων. Τὸ σύστημα αὐτὸ ἐφηρμόσθη πανταχοῦ ὅπου ὑπάρχουσι σωφρονιστικαὶ φυλακαὶ καὶ ἀπέδωκε καλοὺς καρπούς, διότι καὶ οἱ κατάδικοι δὲν ἐπιβαρύνονται πάρα πολύ, ἀπομένει δὲ εἰς αὐτοὺς καὶ κέρδος μικρόν, τὸ ὁποῖον χρησιμεύει πρὸς συντήρησιν τῶν οἰκογενειῶν των καὶ θεραπείαν τῶν ἀτομικῶν των ἀναγκῶν. Ἀλλ’ ἐπὶ πλέον τὸ μέγιστον ἀγαθόν, τὸ ὁποῖον προκύπτει ἐκ τοῦ μέτρου τούτου, εἶναι ὅτι διὰ τῆς ἐργασίας ἐγκαθίσταται μία ἀγαθοποιὸς δύναμις ἀξιολογωτάτη ἐν ταῖς σωφρονιστικαῖς φυλακαῖς, διότι ἀναντιρρήτως ἡ μᾶλλον ἀγαθοποιὸς δύναμις πρὸς σωφρονισμὸν τῶν καταδίκων εἶναι ἡ ἐργασία. Τὸ σύστημα τοῦτο ἐπεξετάθη καὶ εἰς τινας ἄλλας φυλακὰς μὴ σωφρονιστικάς, τὰς φυλακὰς τῆς Αἰγίνης. Αἱ φυλακαὶ τῆς Αἰγίνης δὲν εἶναι σωφρονιστικαί, ἀλλ’ ἐπειδὴ τὸ οἰκοδόμημα εἰς τὸ ὁποῖον διαιτῶνται οἱ φυλακισμένοι εἶναι ἀρκετὰ εὐρύ, ἦτο δυνατὸν νὰ ἐγκατασταθῶσιν ἐργαστήρια, εἰς τὰ ὁποῖα νὰ εἶναι δυνατὸν οἱ κατάδικοι νὰ ἐργάζωνται. Ἐργάζονται λοιπὸν οἱ κατάδικοι ἐκεῖνοι, μετερχόμενοι διάφορα ἐπιτηδεύματα· ἀλλὰ συμβαίνει τοῦτο τὸ ἀκανόνιστον ἐν ταῖς φυλακαῖς Αἰγίνης. Ἐνῷ, ὡς εἶπον, εἰς τὰς σωφρονιστικὰς φυλακὰς παρέχεται δωρεὰν ἡ πρώτη ὕλη καὶ τὰ ἐργαλεῖα, εἰς τὰς φυλακὰς Αἰγίνης δὲν συμβαίνει τοῦτο, ἀλλ’ ἐξ ἑνὸς μὲν ὑποχρεοῦνται νὰ προμηθεύωνται οἱ κατάδικοι δι’ ἰδίας δαπάνης καὶ τὰ ἐργαλεῖα καὶ τὴν πρώτην ὕλην, ἡ δὲ κατανομὴ τῶν κερδῶν δὲν γίνεται ὅπως ἔπρεπε νὰ γίνῃ, ἀλλὰ γίνεται ὡς καὶ ἐν ταῖς σωφρονιστικαῖς, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον εἶναι ἄδικον, διότι ὡς εἶπον οἱ κατάδικοι προμηθεύονται αὐτοὶ οὗτοι καὶ τὴν πρώτην ὕλην καὶ τὰ ἐργαλεῖα. Οἱ ἀναφερόμενοι λοιπὸν κατάδικοι ζητοῦσι τὴν ἀποκατάστασιν δικαιοσύνης, τουτέστιν ἢ νὰ παρέχηται εἰς αὐτοὺς παρὰ τοῦ δημοσίου ἡ πρώτη ὕλη καὶ τὰ ἐργαλεῖα ἢ νὰ γίνῃ κατ’ ἄλλον τρόπον ἡ κατανομὴ τῶν κερδῶν, ὥστε νὰ μὴ ζημιῶνται ἐντεῦθεν οἱ κατάδικοι.

§41Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Τὴν αὐτὴν σύστασιν κάμνω καὶ ἐγὼ πρὸς τὸν κ. Ὑπουργόν.

§42Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Νὰ ἀποσταλῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον παρακαλῶ ἡ ἀναφορά, κ. Πρόεδρε.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Τρικκάλων ὁ κ. Ν. Γαρδικιώτης.

§44Ν. ΓΑΡΔΙΚΙΩΤΗΣ. Τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον Τρικκάλων ὑποβάλλει εὐχὴν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἵνα συντελέσῃ τοῦτο τὸ καθ’ ἑαυτήν, ὅπως τὸ λιμενικὸν ταμεῖον Βόλου, τοῦ ὁποίου ἡ περιουσία εὑρίσκεται εἰς ἀρίστην κατάστασιν, μέρος τῆς περιουσίας αὐτοῦ διαθέσῃ, ἀφοῦ συνετελέσθησαν πλέον τὰ λιμενικὰ ἔργα, πρὸς κατασκευὴν ὁδῶν καὶ ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Τρικκάλων. Τὴν εὐχὴν ταύτην τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου Τρικκάλων εὑρίσκω δικαιοτάτην καὶ ἐλπίζω ὅτι θὰ εὕρῃ αὕτη ἀπήχησιν παρὰ τῇ Κυβερνήσει.

§45Α. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγὼ συνηγορῶ ὑπὲρ τοῦ ψηφίσματος τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου τοῦ δήμου Τρικκάλων, καὶ ἐλπίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θ’ ἀναγνωρίσῃ τὸ δίκαιον αὐτοῦ. Ἄλλως τε ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτε συνεζητεῖτο ἄλλοτε τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον περὶ συνάψεως δανείου ἐπὶ τῇ βάσει τῶν πόρων τοῦ λιμενικοῦ ταμείου Βόλου, εἶχε δηλώσει ῥητῶς, μεταξὺ ἄλλων, ὅτι θὰ συνετέλει ὅσον ἠδύνατο καὶ αὐτὸς ἵνα μέρος ἐκ τῶν χρημάτων αὐτῶν διατεθῶσι καὶ δι’ ἔργα εἰς τὸ ἐσωτερικὸν τῆς Θεσσαλίας καὶ ἰδίᾳ τοῦ νομοῦ Τρικκάλων. Δίκαιον δὲ εἶναι τοῦτο, διότι τὰ μὲν ἔργα, τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ συντελεσθῶσιν εἰς τὸ Πήλιον εἶναι μᾶλλον ἐξωραϊστικὰ παρὰ ἀναγκαῖα, καὶ μάλιστα ἐν σχέσει πρὸς τὸ ἐσωτερικὸν τῆς Θεσσαλίας, ὅσον θὰ ἐξυπηρετηθῇ ἡ συγκοινωνία τῶν ἀνθρώπων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι κυριολεκτικῶς κυλίονται εἰς τὸν βόρβορον.

§46Α. ΠΑΠΑΠΟΣΤΟΛΟΥ. Κύριοι Βουλευταί, ἡ συγκοινωνία βεβαίως τῶν νομῶν ὑστερεῖ, ἀλλ’ ἐκεῖ ὅπου ὑστερεῖ κατὰ τρόπον φρικώδη εἶναι ὁ νομὸς Τρικκάλων. Φαντάσθητε ὅτι ἀκόμη δὲν ἐπικοινωνεῖ δι’ ὁδοῦ ἡ πρωτεύουσα τῆς ἐπαρχίας Καρδίτσης μὲ τὴν πρωτεύουσαν τοῦ νομοῦ Τρικκάλων, οὔτε οἱ ἄλλοι δῆμοι τῶν ἐπαρχιῶν Καρδίτσης, Τρικκάλων καὶ Καλαμπάκας συγκοινωνοῦσι μὲ τὰς πρωτευούσας τῶν ἐπαρχιῶν. Ὅτε συνεζητεῖτο τὸ νομοσχέδιον περὶ παροχῆς δανείου ἐκ μέρους τοῦ λιμενικοῦ ταμείου Βόλου διὰ τὴν ὁδοποιίαν τῶν ἐπαρχιῶν Βόλου καὶ Λαρίσης, ἀνεπτύχθησαν τὰ εὔλογα καὶ δίκαια παράπονα, τὰ ὁποῖα ἀναφέρονται εἰς τὴν συγκοινωνίαν τῶν κατοίκων τοῦ νομοῦ Τρικκάλων καὶ ἡ ἀξίωσις ὅπως τὸ αὐτὸ ταμεῖον ἔλθῃ ἐπίκουρον εἰς τὴν ὁδοποιίαν τοῦ νομοῦ Τρικκάλων. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀναγνωρίζων τὰ δίκαια παράπονα καὶ τὰς ἀξιώσεις τοῦ νομοῦ Τρικκάλων, ἔδωκεν ἐπισήμως ὑπόσχεσιν πρὸς τοὺς ἐκ τοῦ αὐτοῦ νομοῦ Βουλευτάς, ὅτι θὰ φέρῃ εἰς τὴν μέλλουσαν Σύνοδον νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου θὰ παρασχεθῇ ἐκ μέρους τοῦ λιμενικοῦ ταμείου δάνειον διὰ τὸν αὐτὸν σκοπόν, δηλ. δι’ ἔργα ὁδοποιίας, διότι ἀνεγνώρισε τὴν ἀξίωσιν ὡς εὔλογον τῶν Βουλευτῶν καὶ τὰ παράπονα τῶν κατοίκων, ἀνεγνώρισε δὲ καὶ τὴν βάσιν τῆς ἀξιώσεως, ὅτι ὁ νομὸς Τρικκάλων συντελεῖ παραπολὺ εἰς τὸ νὰ εὑρίσκηται ἐν καλῇ καταστάσει τὸ λιμενικὸν ταμεῖον Βόλου, συντελεῖ διὰ τῶν σχετικῶν φόρων καὶ διὰ τῆς ἐξαγωγῆς ὅλων τῶν προϊόντων του ἐκ τοῦ μοναδικοῦ αὐτοῦ λιμένος. Ἐλάβομεν λοιπὸν τότε οἱ ἀντιπρόσωποι Τρικκάλων τὴν ὑπόσχεσιν ἐκ μέρους τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία εἶναι ἀναγεγραμμένη καὶ εἰς τὰ ἐπίσημα πρακτικά, (ἴδε συνεδρίασις 195 καὶ 197 Ἀναθεωρητικῆς Βουλῆς, — ὅτι θὰ φέρῃ νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου τὰ κυριώτερα ἔργα ὁδοποιίας, τὰ ὁποῖα θέλει μελετήσῃ ἡ Κυβέρνησις ἐν τῷ μεταξύ, ἤθελον συντελεσθῆ διὰ τῶν πόρων τοῦ λιμενικοῦ ταμείου Βόλου. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔλεγεν ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης τότε καὶ πρὸς ὅλους καὶ πρὸς ἐμέ, διὰ νὰ μὴ φέρωμεν ἀντιρρήσεις εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ τότε νομοσχεδίου, ἔλεγεν ὅτι (Ἀναγινώσκει) «Ἐξ ἰδίας πρωτοβουλίας θὰ φανῶ ἐπίκουρος εἰς τὴν ὁδοποιίαν τοῦ νομοῦ Τρικκάλων διὰ τοῦ λιμενικοῦ ταμείου Βόλου». Αὐτὰ ἔλεγεν ἐπισήμως κατὰ τὴν αʹ συζήτησιν, καὶ κατὰ τὴν γʹ δ’ ἐπίσης συζήτησιν ἀποτεινόμενος πρὸς ἄλλους καὶ πρὸς ἐμέ, ἔδωκεν ἐπίσημον ὑπόσχεσιν ὅτι θέλει συντελέσει εἰς τὴν ὁδοποιΐαν τοῦ νομοῦ Τρικκάλων. Ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τῆς εὐχῆς τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου Τρικκάλων ἐπαναφέρω εἰς τὴν μνήμην τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως τὰ λεχθέντα τότε, διότι εὑρίσκω εὔλογον τὴν ἀξίωσιν τοῦ συμβουλίου, καὶ παρακαλῶ τὸν ἤδη κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, ὅπως συνεννοούμενος μετὰ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, φέρῃ τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλήν, ἵνα γίνωσι τοὐλάχιστον αἱ ἀναγκαιότεραι ὁδοὶ τοῦ νομοῦ Τρικκάλων, μεταξὺ τῶν ὁποίων εἶναι πρωτίστως ἡ τῆς Καρδίτσης πρὸς τὰ Τρίκκαλα καὶ πρὸς τὸ Φανάριον καὶ οὕτω καθ’ ἑξῆς.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Ἀναστασίου Παναγιωτοπούλου, ὁ κ. Ν. Βελέντζας.

§48Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Νὰ σταλῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπ’ ἀναφορᾶς τοῦ κοινοτικοῦ συμβουλίου Μάλης τῆς Τριφυλλίας ὁ κ. Π. Μερλόπουλος.

§50Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὀφείλω νὰ ἐπικαλεσθῶ τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν ἐπὶ τοῦ ἑξῆς· ἓν ἐκ τῶν πολλῶν ζητημάτων τὰ ὁποῖα ἔδωκαν ἀφορμὴν εἰς ἀμφιβολίας περὶ τῆς ἐννοίας τοῦ νόμου περὶ δήμων καὶ κοινοτήτων, εἶναι καὶ τὸ ζήτημα τοῦ κατὰ τίνα τρόπον γίνεται ἡ διάθεσις τοῦ φόρου τῶν ὠνίων καὶ ἐμπορευμάτων. Ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νέου νόμου ἔχομεν διαφόρους διατάξεις, ἀλλ’ εἶναι τοιαῦται αἱ διατάξεις ὥστε νὰ εἶναι ἀμφίβολον, ἂν ἐπέρχηται ἀκυρότης, ἐφ’ ὅσον κατὰ τὴν ἐνοικίασιν τῶν φόρων δὲν ἐτηρήθησαν αἱ διατυπώσεις, αἱ ὁριζόμεναι ἐν αὐταῖς. Τουναντίον ἔχομεν ἀπόφασιν δικαστηρίου, κηρύττουσαν ἀκύρους τὰς δημοπρασίας ἐκείνας, αἵτινες δὲν ἐνηργήθησαν συμφώνως πρὸς τοὺς ὅρους τοῦ ἄρθρου 57. Ἐντεῦθεν ἐγενήθησαν ἀνωμαλίαι, ὅσον ἀφορᾷ τὴν καταβολὴν τῶν ἐνοικίων εἰς τὸ κοινοτικὸν ταμεῖον. Ἡ κοινότης Μάλης ἐπικαλεῖται τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς καὶ ζητεῖ ἵνα εἰς τὸ μέλλον ἡ διάθεσις τοῦ φόρου τῶν ὠνίων καὶ ἐμπορευμάτων γίνηται ἀπ’ εὐθείας παρὰ τῶν κοινοτικῶν συμβουλίων καὶ οὐχὶ παρὰ τῶν ἐν τῇ πρωτευούσῃ τῆς ἐπαρχίας ἑδρευουσῶν Ἀρχῶν. Ἐφιστῶ λοιπὸν τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως εἰς περίπτωσιν καθ’ ἣν ὑποβάλῃ νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλήν, μεταρρυθμίζον τὸν νόμον περὶ δήμων καὶ κοινοτήτων, λάβῃ ὑπ’ ὄψιν καὶ τὴν περίπτωσιν ταύτην.

§51Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Καὶ ἐγὼ τὴν αὐτὴν σύστασιν ποιοῦμαι.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Λεωνίδα Σμαέλου ὁ κ. Γ. Καντιάνης.

§53Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Ἀναστασίου Κηροκλύνη, ὁ κ. Γ. Καντιάνης.

§55Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Διὰ τῆς ἀναφορᾶς ταύτης ζητοῦσιν οἱ ἐνοικιασταὶ φόρων δημοσίων θεαμάτων οἱ καταβαλόντες νὰ ληφθῇ καὶ δι’ αὐτοὺς πρόνοια. Παρακαλῶ νὰ διορθωθῇ τὸ ἄτοπον καθ’ ὃ ὅσοι ἐπλήρωσαν νὰ μὴ ὑπάγωνται εἰς τὰς εὐεργετικὰς διατάξεις τοῦ νόμου, νὰ βραβεύωνται δὲ οἱ μὴ πληρώνοντες. Νὰ ἐπεκταθῇ ἡ διάταξις αὐτὴ καὶ εἰς τοὺς πληρώσαντας.

§56ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Κατὰ τὴν ψήφισιν τοῦ σχετικοῦ νομοσχεδίου θὰ συζητήσωμεν αὐτό.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Βελέντζας ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Μακρυνοῦς.

§58Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀναφορὰν τῶν κοτοίκων Μακρυνοῦς, καὶ νὰ εἴπῃ εἰς τὸν δασάρχην Φθιώτιδος νὰ ἐπιτρέψῃ τὴν ξύλευσιν ἐκ τῶν ἐθνικῶν δασῶν τῶν γειτονικῶν χωρίων, διὰ νὰ μὴ ἀποθάνωσιν οἱ κάτοικοι ἐκ τοῦ ψύχους καὶ ἐκ τῆς ἐλλείψεως καυσίμου ὕλης διὰ τὴν παρασκευὴν τῶν φαγητῶν των.

§59Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ νὰ σταλῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ἡ ἀναφορά.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Ναυπακτίας ὁ κ. Ι. Βέρροιος.

§61Ι. ΒΕΡΡΟΙΟΣ. Ἡ ἀναφορὰ τῶν κατοίκων Ναυπακτίας εἶναι ἀξία πολλῆς προσοχῆς καὶ ἀπὸ μέρους τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ πρὸ παντὸς ἀπὸ μέρους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας. Οἱ δυστυχεῖς κάτοικοι τοῦ Πλατάνου δὲν εἶχον ὁδὸν συγκοινωνίας καὶ μόνοι των συνέλεξαν ἓν ποσὸν ἀρκετῶν χιλιάδων δραχμῶν διὰ τοῦ ὁποίου κατεσκεύασαν ὁδὸν 14 χιλιαμέτρων. Ἤδη δὲν ἔχουσι τὰ μέσα νὰ φέρωσιν εἰς πέρας καὶ συντηρήσωσιν τὴν ὁδὸν ταύτην. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, εἰς τὸν ὁποῖον πρέπει νὰ παραπεμφθῇ ἡ ἀναφορὰ τῶν κατοίκων Πλατάνου, νὰ μελετήσῃ αὐτὸς ὁ ἴδιος ἐπισταμένως καὶ νὰ ἐνεργήσῃ ὅ,τι πρέπει, διότι δὲν εἶναι δίκαιον 25.000 δραχμῶν, αἱ ὁποῖαι ἐδαπανήθησαν ὑπὸ τῶν κατοίκων νὰ ἀπολεσθῶσιν ἁπλῶς καὶ μόνον διότι οἱ κάτοικοι δὲν ἔχουσι τὰ μέσα νὰ ἀποπερατώσωσι καὶ συντηρήσωσι τὴν ὁδὸν ταύτην. Ἐξ ὅλων τῶν ὁδῶν πρέπει κατὰ προτίμησιν νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ ὁδὸς αὐτὴ τὴν ὁποίαν οἱ κάτοικοι δι’ ἰδίων αὑτῶν δαπανῶν κατεσκεύασαν.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Καλαντζόπουλος.

§63Ι. ΚΑΛΑΝΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Εὐτυχῶς ὅπως ὁ Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας πρὸ ἡμερῶν κατέθηκεν νομοσχέδιον κατὰ τὸ ὁποῖον κατὰ προτίμησιν λαμβάνει μέριμναν περὶ τῶν ἡμιτελῶν ὁδῶν ἐν τῷ νομῷ Αἰτωλίας καὶ Ἀκαρνανίας, καὶ πέποιθα ὅτι θὰ ἐκπληρωθῇ ἡ εὐχὴ τῶν αἰτούντων. Ἀλλὰ ταῦτα γενικῶς· εἰδικῶς ὅμως προκαλῶ ἰδιαιτέρως τὴν προσοχὴν τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας ἐπὶ τῶν ἀκολούθων σχετικῶν ζητημάτων, περὶ τῶν ὁποίων ποιεῖται μνείαν τὸ τηλεγράφημα. Τρία εἶναι τὰ μεγάλα ζητήματα τῆς συγκοινωνίας τῆς Ναυπακτίας διὰ τὰ ὁποῖα ἡ Πολιτεία δὲν ἐπεδείξατο τὴν προσήκουσαν μέριμναν. Ἀπὸ εἰκοσαετίας ὅλης ἤρξατο ἡ κατασκευὴ ἁμαξιτῆς ὁδοῦ, ἀπὸ Μεσολογγίου μέχρι Ναυπάκτου, πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν δημοσίων ὑποθέσεων καὶ τῆς συγκοινωνίας τῶν κατοίκων. Δυστυχῶς, καίτοι ἐδαπανήθησαν 500.000 δραχμῶν, δὲν ἐπερατώθη τμῆμά τι τῆς ὁδοῦ ταύτης καὶ οὕτω ἡ ὁδὸς μὴ χρησιμοποιουμένη καὶ συνεπῶς μὴ συντηρουμένη κατεστράφη κατὰ τὸ πλεῖστον· ἑπομένως τὸ Δημόσιον ἐκ τῆς ἀμελείας καὶ ἀπρονοησίας αὑτοῦ κινδυνεύει νὰ ἀπολέσῃ ὁλόκληρον τὸ ποσὸν τὸ δαπανηθὲν διὰ τὴν ὁδὸν. Δεύτερον ζήτημα εἶναι ἡ κατασκευὴ γεφύρας ἐν τῷ ποταμῷ Μόρνῳ ὁ ὁποῖος χωρίζει ὅλον τὸν νομὸν. Πολλάκις ὑπεδείχθη ἡ ἀνάγκη τῆς κατασκευῆς τῆς γεφύρας ταύτης πρὸς σύνδεσιν τῶν δύο μερῶν, διότι ὑπάρχουσι μεγάλα συμφέροντα μεταξὺ τῶν κατοίκων. Ἀλλὰ καίτοι ἐμελετήθη τὸ ζήτημα, ἀνεγράφη δὲ καὶ εἰς τὸν πίνακα μετ’ εἰδικοῦ σχεδίου πρὸ ἐτῶν, δυστυχῶς δὲν ἐπεψηφίσθη τὸ ἀπαιτούμενον ποσὸν ἀπωλέσθη δὲ ἔκτοτε καὶ ὁ φάκελλος τῆς μελέτης. Τὸ τρίτον καὶ τὸ τελευταῖον ζήτημα εἶναι ἡ ὁδὸς περὶ τῆς ὁποίας ποιεῖται μνείαν τὸ τηλεγράφημα, μεταξὺ Πλατάνου καὶ Ναυπάκτου, ἐν ᾗ εὑρίσκονται τὰ οἰκονομικὰ συμφέροντα καὶ ἡ ζωή, δύναταί τις εἰπεῖν, πάντων τῶν ὀρεινῶν δήμων. Δυστυχῶς ὁ ἐπαρχιακὸς ἐν Ναυπακτίᾳ μηχανικὸς δὲν προέβη ἀκόμη εἰς τὴν σχετικὴν μελέτην. Διερμηνεύων τὰς εὐχὰς τῶν συμπολιτῶν μου ἐπικαλοῦμαι σύντονον τὴν προσοχὴν καὶ μέριμναν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας, διότι καὶ ὁ λαὸς οὗτος ἀποτελεῖ μέλος τῆς ὅλης ἐθνικῆς οἰκογενείας, καταβάλλει προθύμως τοὺς φόρους αὐτοῦ, ἰδιαζόντως δὲ πάντοτε ἐπετέλεσε τὰ πατριωτικά του καθήκοντα κατὰ τοὺς δύο πολέμους καὶ οἱ ἀνδρεῖοι μαχηταὶ Ναυπάκτιοι πρωτίστως συνετέλεσαν τελευταῖον εἰς τὸ κλέος καὶ τὸ μεγαλεῖον τῆς πατρίδος. Ἰδιαιτέρως μάλιστα περὶ πολλοῦ ποιοῦνται καὶ τιμῶσι τὸ ἐθνικὸν ἔργον τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Καναβός.

§65Ι. ΚΑΝΑΒΟΣ. Δὲν ἔχω νὰ προσθέσω τι ἀφοῦ ἐβεβαιώθη ἡ οἰκτρὰ κατάστασις τῆς σογκοινωνίας. Αὐτὸ μόνον θὰ παρακαλέσω, ὅσον ἀφορᾷ μίαν ὁδόν, τὴν ὁδὸν Πλατάνου–Ναυπακτίας, τὴν ὁποίαν ἀνέλαβον νὰ κατασκευάσωσιν οἱ κάτοικοι, νὰ ληφθῇ φροντίς, ὡς πρὸς τὰ τεχνικὰ ἔργα. Κατὰ τὸ πλεῖστον ἡ ὁδὸς κατασκευάζεται διὰ προσωπικῆς ἐργασίας τῶν κατοίκων. Ὡς πρὸς τὸ σημεῖον τοῦτο, ὡς πρὸς τὴν ὁδὸν Ναυπάκτου–Μεσολογγίου, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ διορθώσω μίαν ἀνακρίβειαν. Ἡ ὁδὸς ἔχει περατωθῆ ἐξ ὁλοκλήρου· δὲν εἶναι ἡμιτελής.

§66Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Παρακαλῶ νὰ διαβιβασθῇ ἡ αἴτησις τῶν κατοίκων εἰς τὸ Ὑπουργεῖον.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει ἀποσταλῆ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας. Αἱ λοιπαὶ ἀναβάλλονται διὰ τὴν αὔριον καθόσον συνεπληρώθη τὸ ὑπὸ τοῦ κανονισμοῦ ὁριζόμενον διάστημα. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται ἤδη εἰς τὴν Ἡμερησίαν διάταξιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως ἔχει τὸν λόγον.

§68Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Ὑποβάλλω νομοσχέδιον περὶ ἀναγραφῆς πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 1379 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως, τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1914.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραπέμπεται τὸ νομοσχέδιον εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ.

§70Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω ἐπίσης εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον «περὶ διοικήσεως τῶν ὑπὸ τὴν διαχείρισιν τοῦ Ὑπουργείου τῆς Παιδείας ὑπαγομένων κληροδοτημάτων».

§71ΑΛ. ΚΑΣΣΑΒΕΤΗΣ. Τέλος πάντων! Καιρὸς ἦτο.

§72Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Διὰ τοῦ ὑποβαλλομένου νομοσχεδίου κανονίζεται τὸ ζήτημα τῆς διαθέσεως τῶν προσόδων τῶν κληροδοτημάτων. Ὡς γνωστὸν διὰ τοῦ νόμου τοῦ 1909 ὡρίσθη ἐπιτροπὴ εἰς τὴν ὁποίαν ἀνετέθη ἡ ἐξέλεγξις τῶν κληροδοτημάτων. Ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη εἰργάσθη ἐπὶ μακρόν, τὸ πόρισμα δὲ τῆς ἐργασίας της ἐξέδωκεν εἰς τεῦχος, τὸ ὁποῖον διενεμήθη καὶ εἰς τοὺς τότε κ. κ. Βουλευτάς. Δὲν κατώρθωσεν ὅμως ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη νὰ ἐξελέγξῃ τὰ κληροδοτήματα ἀπὸ τῆς συστάσεως αὐτῶν, ἀλλὰ μόνον τὴν διαχείρισιν τῶν τελευταίων πέντε ἐτῶν. Ἔκτοτε ἀνεστάλη πᾶσα διάθεσις τῶν κληροδοτημάτων, καθόσον ὁ νόμος ἀπῄτει ἵνα ἐξελεγχθῶσι τὰ κληροδοτήματα ἀπὸ τῆς συστάσεως αὐτῶν, κατὰ τὴν ἐπιτροπὴν δὲ τοιαύτη ἐξέλεγξις καθίσταται ἀδύνατος. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ ἐξακολουθῇ, ἰσχύοντος τοῦ νόμου τούτου, ἡ ἀναστολὴ τῆς διαθέσεως τῶν κληροδοτημάτων, λόγῳ τοῦ ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸς ὁ ἔλεγχος πέρα τοῦ 1905, διότι ἡ κατάστασις αὕτη ἀντίκειται προφανῶς εἰς τὴν ἐπιθυμίαν τῶν κληροδοτῶν, οἱ ὁποῖοι καταλιπόντες τὰ κληροδοτήματα κατέλιπον αὐτὰ δι’ ὡρισμένον σκοπόν, πρὸς ἐκπαίδευσιν τῆς νεολαίας τῆς πατρίδος των ἢ καὶ γενικώτερον τῆς ἑλληνικῆς νεολαίας. Διὰ τοῦτο ὑποβάλλεται τὸ σχέδιον τοῦτο νόμου, διὰ τοῦ ὁποίου, τιθεμένου ὡς βάσεως τοῦ πορίσματος τῆς ἐπιτροπῆς ἡ ὁποία ἐξήλεγξε τὰ κληροδοτήματα, κανονίζεται ὁ τρόπος τῆς διαθέσεως ἐν τῷ μέλλοντι αὐτῶν. Ἐλπίζω ὅτι ἡ Βουλὴ ἀναγνωρίζουσα τὴν σπουδαιότητα τοῦ νομοσχεδίου θὰ συγκατατεθῇ ὥστε νὰ σταλῇ εἰς τὴν ἁρμοδίαν ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία νὰ ἐνισχυθῇ διὰ δύο ἢ τριῶν προσώπων, ἀλλὰ καὶ νὰ ὑποχρεωθῇ ἐντὸς μικρᾶς προθεσμίας νὰ ὑποβάλῃ τὴν ἔκθεσίν της.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον παραπέμπεται εἰς τὴν ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως ἐπιτροπήν, ἐνισχυομένην διὰ τῶν κ. κ. Κ. Γόντικα, Ἀλ. Κασσαβέτη, Δ. Χατζηγιάννη καὶ Σ. Τσακοπούλου. Ψήφισις τοῦ συνόλου τοῦ νομοσχεδίου «περὶ μέτρων ἐξασφαλίσεως τῶν εἰς τὸ Κράτος ἀναγκαιουσῶν μεταφορῶν καὶ τῆς δημοσίας τάξεως» ὡς ἐτροποποιήθη κατὰ τὴν βʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἐξακολούθησις τῆς βʹ συζητήσεως ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τῶν ἀριθμῶν τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Β. Ναυτικοῦ καὶ περὶ τῶν προβιβασμῶν αὐτῶν». Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔχει τὸν λόγον.

§74ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Κύριοι Βουλευταί, τὴν τροπολογίαν ἡ ὁποία ὑποβάλλεται εἰς τὸ ἄρθρον 3 τοῦ νομοσχεδίου, τὴν σχετιζομένην πρὸς τὴν σειρὰν τῆς ἀρχαιότητος τῶν προβιβαστέων ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν, θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ μὴ ψηφίσῃ. Θὰ παρακαλέσω αὐτὴν νὰ μὴ ψηφίσῃ τὴν τροπολογίαν, διότι κυρίως ἀντίκειται εἰς τὸν νόμον τὸν ὀργανικόν, κατὰ τὸν ὁποῖον οἱ ἀνώτεροι βαθμοὶ ἀπονέμονται κατὰ ἐλευθέραν ἐκλογὴν μεταξὺ τῶν ἐχόντων τὰ προσόντα ὑπὸ τοῦ Βασιλέως, ὑπὸ τὴν εὐθύνην φυσικὰ τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ, δὲν θὰ ἦτο δὲ προσῆκον νὰ τροποποιήσωμεν τὴν θεμελιώδη αὐτὴν ἀρχήν. Ἐν τούτοις δύναμαι νὰ διαβεβαιώσω τὴν Βουλὴν ὅτι τὸ ζήτημα τῆς σειρᾶς τῶν ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν, εἶναι ζήτημα κατ’ ἐξοχὴν κυβερνητικόν, ἐλπίζω δὲ ὅτι ἡ διαβεβαίωσις αὐτή, ὅτι τὸ ζήτημα τοῦτο εἶναι κατ’ ἐξοχὴν κυβερνητικὸν καὶ θὰ λυθῇ ἑπομένως ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, δύναται νὰ καθησυχάσῃ τὰς ἀνησυχίας ἐκείνας αἱ ὁποῖαι ἴσως προεκάλεσαν τὴν ἐπιμονὴν πρὸς παραδοχὴν τῆς τροπολογίας ταύτης.

§75Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Καὶ τὸν μὲν φόβον, κύριοι Βουλευταί, τὸν ὁποῖον ἔχομεν ὡς ἐκ τῆς διατάξεως τοῦ νομοσχεδίου, ὅπως ἡ σειρὰ τῶν κατ’ ἐκλογὴν προβιβαζομένων κανονίζηται κατὰ τὴν διάκρισιν τοῦ Ὑπουργοῦ, ἦρεν ἡ πρὸ ὀλίγου γενομένη δήλωσις τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχῃ λόγος, ἵνα ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου ἐξηκολουθήσῃ ἡ συζήτησις. Ἀλλ’ ἡ κατὰ τὴν χθεσινὴν συζήτησιν διακοπὴ τῆς συνεδριάσεως, ἥτις μὲ ἠνάγκασε νὰ διακόψω τὴν ἀπάντησιν τὴν ὁποίαν εἶχον κατὰ νοῦν νὰ δώσω εἰς τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν, μὲ ἀναγκάζει νὰ εἴπω σήμερον ὅ τι δὲν ἠδυνήθην νὰ εἴπω χθές. Νομίζω ὅτι πᾶς Ὑπουργὸς δίδων δηλώσεις ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἔχει καθῆκον νὰ λέγῃ τὴν ἀλήθειαν καὶ τὰ λεγόμενά του νὰ στηρίζωνται εἰς τὰς πράξεις του. Ἐν τούτοις ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ὄχι μόνον παρέβη τοῦτο κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου, κατὰ τὴν πρώτην κατ’ ἄρθρον συζήτησιν, ἀλλ’ ἐπανέλαβε τὸ αὐτὸ καὶ χθές. Θέλων νὰ δικαιολογήσῃ τὸ μέτρον, τὴν ψήφισιν τοῦ ὁποίου προέτεινεν, εἶπεν ὅτι τὰ ἐλάμβανε καὶ περὶ τῶν ἄλλων ἀξιωματικῶν τὸ αὐτὸ μέτρον τὸ ὁποῖον ἔλαβε, προκειμένου περὶ διακανονισμοῦ τῆς ἀρχαιότητος τῶν Ναυάρχων, καὶ ἐδήλωσεν ἐπανειλειμμένως παρὰ τὴν γενομένην διακοπὴν ὅτι ἔπιπτεν εἰς ὀλίσθημα καὶ ἀνακρίβειαν, ἐδήλωσεν ὅτι τὴν ἀρχαιότητα τῶν Ναυάρχων ἐκανόνισεν κατὰ τὴν ἀρχαιότητα τῆς ἐξόδου ἐκ τῆς Σχολῆς. Τὸ τοιοῦτον, Κύριοι Βουλευταί, δὲν εἶναι ἀληθές, καὶ εἶναι ἀπορίας ἄξιον πῶς, ἐν γνώσει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ἐνόμισεν ὅτι ἠδύνατο νὰ εἴπῃ ὅ τι εἶπε ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης, ἐπὶ τῇ ἰδέᾳ ὅτι οἱ Βουλευταὶ ἀγνοοῦντες καὶ μὴ ὄντες ὑποχρεωμένοι νὰ παρακολουθῶσι τὴν σειρὰν τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Ναυτικοῦ, θὰ ἠδύνατο νὰ παρέλθωσι τοῦτο ἀπαρατήρητον. Μεταξὺ τῶν συμπροβιβασθέντων Ναυάρχων καταλέγεται καὶ ὁ ὑποναύαρχος Α. Μιαούλης, ἡ ἀρχαιότης τοῦ ὁποίου ὄχι μόνον ἠλλοιώθη ἀλλ’ ἠλλοιώθη εἰς βαθμὸν ὥστε αὐτὸς νὰ ἔλθῃ τελευταῖος μεταξὺ τῶν συμπροβιβασθέντων, ἐνῷ κατὰ σειρὰν ἀρχαιότητος ἤρχετο αὐτὸς πρῶτος. Θὰ εἶμαι περίεργος νὰ ἴδω κατὰ τίνα τρόπον θὰ θελήσῃ νὰ δικαιολογήσῃ τὸ τοιοῦτον μέτρον ὁ κ. Ὑπουργός, ὥστε νὰ συμβιβάσῃ τὴν πρᾶξιν ταύτην πρὸς ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἠθέλησε νὰ ὑποστηρίξῃ, εἰπὼν ὅτι χάριν τῆς ὁμονοίας ἐν τῇ οἰκογενείᾳ τῶν ἀξιωματικῶν ὑπάρχει ἀπόλυτος ἀνάγκη, ὅπως μεταξὺ τῶν συμπροβιβασμένων τηρῆται ἡ ἀρχαιότης τοῦ βαθμοῦ τὸν ὁποῖον εἶχον οὗτοι ὅτε προὐβιβάσθησαν, θέλων οὕτω νὰ δικαιολογήσῃ ἓν μέτρον ἄστοχον τὸ ὁποῖον σήμερον κατόπιν τῆς δηλώσεως τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ὑποθέτω ὅτι δὲν θὰ ἐπανέλθῃ πρὸς συζήτησιν. Ἐνόμισε δέ, λαμβάνων τοιοῦτον μέτρον ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι ἠδύνατο νὰ στηριχθῇ εἰς ἄλλο γεγονός, τὸ ὁποῖον ὅμως δὲν ἦτο καθόλου ἀπίθανον νὰ ἐνόμιζεν ὅτι ὑπάρχει ἀπόλυτος ἀνάγκη, χάριν τῆς πειθαρχίας, χάριν τῆς ὁμονοίας μεταξὺ τῶν ἀξιωματικῶν, νὰ ἐπαναληφθῇ, ὅπως οἱ συμπροβιβαζόμενοι προβιβάζωνται κατὰ τὴν ἀρχαιότητα τὴν ὁποίαν ἔχουσι κατὰ τὴν στιγμὴν τῆς προαγωγῆς. Ἀλλ’ ὤφειλε πρωτίστως νὰ κανονίσῃ τὴν ἀρχαιότητα τῶν ὑποναυάρχων, ἀφοῦ ὅμως δὲν ἐκανόνισε ταύτην, ἀφοῦ μάλιστα θελήσας νὰ κανονίσῃ αὐτὴν κατέστησεν αὐτὴν μᾶλλον ἀκανόνιστον, δὲν ἔπρεπε νὰ στηρίξῃ τὰς διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου εἰς πράξεις τὰς ὁποίας δῆθεν δὲν ἔκαμε καὶ τὰς ὁποίας πράγματι δὲν ἔκαμεν. Ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης ἠθέλησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ στηρίξῃ τὰς σκέψεις του εἰς τὴν ἀτομικήν του σκέψιν καὶ ἐζήτησεν εἰς τὴν ἐντύπωσίν του καὶ εἰς τὴν ἀντίληψίν του νὰ ὑποτάξῃ τὴν γνώμην ἐκείνων τοὺς ὁποίους ἡ Πατρὶς ἔταξε νὰ κανονίσωσι τὴν σειρὰν τῶν ἀξιωματικῶν καὶ τὸν τρόπον τῆς προαγωγῆς αὐτῶν. Γνωρίζομεν ὅτι διαρκοῦντος τοῦ πολέμου ἐδόθη τὸ δικαίωμα εἰς τὸν Ναύαρχον, Ἀρχηγὸν τοῦ στόλου, νὰ κανονίσῃ ὄχι μόνον τὸν κατ’ ἐκλογὴν προβιβασμὸν ἀλλὰ καὶ τὸν βαθμὸν τῆς ἀρχαιότητος ἑνὸς ἑκάστου ἑπομένως ἠδύνατο νὰ προτείνῃ τὴν προαγωγὴν τῶν ἀξιωματικῶν ἑνὸς βαθμοῦ ἀλλὰ συγχρόνως νὰ κανονίσῃ καὶ τὴν σειρὰν μεταξὺ τούτων, διότι εἶναι δυνατὸν δύο ἢ πλείονες νὰ εἶναι ἄξιοι πρὸς προαγωγὴν ἀλλὰ μεταξὺ τούτων νὰ ὑπάρχῃ διαφορά, ὥστε νὰ προτιμηθῇ ἐκεῖνος ὁ ἀξιωματικὸς ὁ ὁποῖος παρέσχε μᾶλλον διακεκριμένην ὑπηρεσίαν, ὁ ὁποῖος ἐξετέλεσε τὸ καθῆκόν του καὶ εἶναι ἄξιος προαγωγῆς, δὲν εἶναι ὅμως εἰς βαθμὸν τοιοῦτον ἱκανὸς εἰς οἷον εἶναι ὁ ἐκτελέσας διακεκριμένην τινα πρᾶξιν. Ἠθέλησε τὸ δικαίωμα τὸ ὁποῖον δὲν ἔδωκεν αὐτῷ ὁ νόμος, διότι πᾶσα ἀρχαιότης κανονίζεται ὑπὸ τοῦ Ναυάρχου, ἠθέλησε τὸ δικαίωμα αὐτὸ νὰ καταστήσῃ δικαίωμα τῆς ἰδίας του ἀντιλήψεως καὶ νὰ χαρακτηρίσῃ σφαλερὰν τὴν ἀντίληψιν καὶ τὴν κρίσιν τοῦ ὁδηγήσαντος τὸν Ἑλληνικὸν στόλον εἰς τὴν νίκην, καὶ μάλιστα ἀφοῦ δὲν ἦτο Ὑπουργὸς τότε ὅτε διεξήγοντο τὰ πολεμικὰ κατορθώματα, ἕνεκα τῶν ὁποίων προήχθησαν οἱ ἀξιωματικοί, τὴν τάξιν τῶν ὁποίων ἠθέλησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ μεταβάλῃ. Δὲν ἠρκέσθη λοιπὸν εἰς τὴν ἀνακρίβειαν αὐτήν, ἀλλὰ προέβη καὶ εἰς ἄλλας δηλώσεις, αἱ ὁποῖαι οὐδεμίαν εἶχον σχέσιν πρὸς τὴν ἀλήθειαν, προέβη δὲ εἰς τοῦτο ὅπως δικαιολογήσῃ τὸ μέτρον τὸ ὁποῖον προέτεινεν. Ἐδήλωσεν εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι προήχθη εἰς πλωτάρχην ὁ κ. Βότσης, ὅτι δὲν εἶχε τὰ ὑπὸ τοῦ νόμου ἀπαιτούμενα προσόντα. Τοῦτο δὲν εἶναι ἀληθές, διότι προήχθη νομίμως κατόπιν προτάσεως τοῦ Ἀρχηγοῦ, ἔχοντος πρὸς τοῦτο τὸ δικαίωμα νὰ προτείνῃ ἀδιάφορον τίς ἦτο ἡ σειρὰ καὶ ἡ ἀρχαιότης τοῦ ὑποπλοιάρχου. Τὴν γνώμην ταύτην τοῦ Ναυάρχου ἐνέκρινε καὶ ὁ ἑλληνικὸς λαὸς ὁ ὁποῖος ᾐσθάνθη τὸ μέγεθος τοῦ κατορθώματος τοῦ ῥηθέντος ὑποπλοιάρχου, ὥστε οὐδεὶς νὰ δύναται ν’ ἀμφισβητήσῃ τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον ἔδωκεν εἰς τὸν Ναύαρχον ἡ Πολιτεία ἵνα προτείνῃ προαγωγὰς διὰ διακεκριμμένας πράξεις καὶ τὸ ὁποῖον κατέχει ἀφ’ ἱκανοῦ χρονικοῦ διαστήματος. Ἀλλὰ κακῶς φαίνεται ἀντελήφθη τὸ δικαίωμα τοῦτο ὁ νῦν Ὑπουργός, ὁ ὁποῖος περὶ τῶν ναυτικῶν ζητημάτων ἠσχολήθη μόνον ὅτε ἐκλήθη νὰ διευθύνῃ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν θελήσας διὰ τοῦ ἄρθρου 3 νὰ λάβῃ τὸ δικαίωμα νὰ προαγάγῃ αὐτὸς πάντα ἀξιωματικὸν κατ’ ἐκλογήν. Θέτει μίαν ἀρχὴν ἡ ὁποία εἰς οὐδὲν στρατιωτικὸν Σῶμα τοῦ κόσμου ἰσχύει. Οἱ ἀξιωματικοὶ εἰς οὐδὲν μέρος προάγονται ὅλοι κατ’ ἐκλογήν, ἀλλ’ ὑπάρχει διαφορὰ μέτρου· ἐν πάσῃ ὅμως περιπτώσει οὐχὶ μόνον ἡ ἐκλογὴ ἀλλὰ καὶ ἡ ἀρχαιότης λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν. Ὑπάρχει ἀντίθεσις ἀληθῶς. Ἐν Γερμανίᾳ οἱ κατώτεροι προάγονται κατ’ ἐκλογὴν καὶ οἱ ἀνώτεροι κατ’ ἀρχαιότητα, ἐπὶ τῇ σκέψει ὅτι, ἐὰν ἀξιωματικὸς διέλθῃ τρεῖς βαθμούς, ὑποτίθεται πλέον ὅτι αὐτὸς ἀνώτερος γενόμενος θὰ ἐξακολουθήσῃ νὰ εἶναι ἱκανός, ἐκτὸς ἐὰν λόγοι σωματικῆς ὑγιείας, λόγοι ἀφορῶντες τὴν ὑγιειονομικὴν αὐτοῦ ἐξέτασιν κατέστησαν αὐτὸν ἄχρηστον. Ἀλλὰ τὸ δικαίωμα τὸ ὁποῖον θέλει ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ λάβῃ ἀπολύτως δι’ ὅλους τοὺς βαθμούς, εἶναι ἐντελῶς ἄστοχον καὶ οὐδόλως θὰ θεραπευθῇ ἡ κατάστασις, διότι δὲν στηρίζεται τοῦτο εἰς τὴν ἀπόλυτον αὐτοῦ κρίσιν ἀλλὰ εἰς τὴν πρότασιν τοῦ Συμβουλίου τῶν Ναυάρχων. Τὸ μέτρον τοῦτο ἔχει ταράξει ὅλους τοὺς ἐνδιαφερομένους κύκλους τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ ναυτικοῦ, χωρὶς νὰ ἀποτελῶσιν ἐξαίρεσιν καὶ οἱ ἱκανώτεροι μεταξὺ τούτων, ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔχουσι πεποίθησιν εἰς ἑαυτοὺς καὶ ἔχουσι τὴν γενικὴν ἐκτίμησιν ὅλων, διότι τρέχουσι πάντοτε τὸν κίνδυνον ὑποπίπτοντες εἰς δυσμένειαν τῶν ὀλίγων ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι ἐκ συμπτώσεως ἔχουσι εὑρεθῆ Ναυάρχοι, λόγῳ ἀρχαιότητος, τρέχουσι λέγω τὸν κίνδυνον, ἕνεκα δυσμενείας τούτων νὰ χάσωσιν οὐ μόνον τὴν ἀρχαιότητά των πλέον, νὰ χάσωσι τὸν βαθμόν των, ἀλλὰ καὶ τὴν ὑπόληψίν των, διότι εἶναι γνωστὸν ὅτι καὶ ἡ ὑπόληψις τοῦ ἀξιωματικοῦ ἐξαρτᾶται σημαντικώτατα ἐκ τῆς προαγωγῆς ἢ μὴ προαγωγῆς αὐτοῦ. Τὴν γαλήνην, τὴν ὁποίαν ἐπέφερεν ὁ πόλεμος μεταξὺ τῶν τάξεων τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ ναυτικοῦ, θὰ ταράξῃ τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον θέλει νὰ λάβῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν εἰς βαθμὸν πολὺ ἐπικίνδυνον. Δύναται νὰ δηλώνῃ οὗτος ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ὅτι γνωρίζει καὶ διαψεύδει πᾶσαν ὑπόνοιαν, ὅτι τὰ πάντα ἔχουσιν ἠρέμως ἐν τῷ Βασιλικῷ Ναυτικῷ, ἀλλὰ τοῦτο δὲν εἶναι καθόλου ἀληθές. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι οἱ ναυτικοὶ κύκλοι διατελοῦσι ἐν μεγάλῃ συγκινήσει, ἕνεκα τῶν μέτρων τὰ ὁποῖα θέλει νὰ λάβῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ ἕνεκα τοῦ δικαιώματος τὸ ὁποῖον θέλει νὰ δώσῃ εἰς τὸ Συμβούλιον τῶν Ναυάρχων, τὸ ὁποῖον δὲν ἔδωκε ἀκόμη οὐδὲν δεῖγμα τῆς ἀμεροληψίας καὶ τὸ ὁποῖον ἐμποιεῖ ὅλους τοὺς φόβους τοὺς ὁποίους ἐμποιεῖ Σῶμα ἀποτελούμενον ἐξ ἀξιωματικῶν τῆς αὐτῆς προελεύσεως, τῆς αὐτῆς σχεδὸν ἀρχαιότητος καὶ ἑπομένως μὴ ἀπηλλαγμένον ὅλων τῶν συμπαθειῶν καὶ ἀντιπαθειῶν, κακῶν ἀντιλήψεων καὶ διαφόρων ἄλλων ἰδιοτήτων. Θέλει δὲ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν νὰ λάβῃ τὸ δικαίωμα τοῦ κατ’ ἐκλογὴν προβιβασμοῦ, ἀλλὰ προτάσει τοῦ Συμβουλίου τῶν Ἀντιναυάρχων καθ’ ὃν χρόνον οὗτος ἐκτελῶν καθήκοντα τὰ ὁποῖα δὲν τῷ ἐπιτρέπουσι νὰ γνωρίσῃ τὴν πρόοδον τῶν ἀξιωματικῶν καὶ τὴν ἀντίληψιν αὐτῶν περὶ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν καθηκόντων αὐτῶν, καθ’ ὃν χρόνον ἔχει τὴν ἰδιωτικὴν Ἀγγλικὴν Ἀποστολὴν εἰς τὴν ὁποίαν ἔχει ἀναθέσει τὸν καταρτισμὸν τῶν ἀξιωματικῶν, διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν διαφόρων αὐτῶν ἐπαγγελμάτων, διὰ τὴν κυβέρνησιν τῶν πλοίων, διὰ τὴν διεύθυνσιν τῶν μαχῶν, διὰ τὴν ἐκτέλεσιν ἄλλων καθηκόντων, θέλει ν’ ἀναθέτωμεν εἰς Ναυάρχους ὑπηρετοῦντας εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ μακρὰν εὑρισκομένους τῶν ἐν τῇ θαλάσσῃ εὑρισκομένων ὑφισταμένων των, ν’ ἀναθέτωμεν εἰς αὐτὸν τὴν κρίσιν κατὰ πόσον οὗτοι δύνανται ἢ δὲν δύνανται νὰ προαχθῶσι καὶ κατὰ πόσον πρέπει νὰ ἔχωσι ταύτην ἢ ἐκείνην τὴν σειράν. Ἑπομένως ἀπὸ τῆς μιᾶς ἀναρμοδιότητος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν, πίπτομεν εἰς ἄλλην ἀναρμοδιότητα, ἡ ὁποία ἐμφανίζεται ἐνώπιον τῆς Βουλῆς δι’ ἐκείνους ποῦ δὲν γνωρίζουσι τὰ πράγματα ὡς ἁρμοδιότης, πράγματι ὅμως μὴ οὔσης τοιαύτης. Καὶ δὲν ἀρκεῖ ὅτι θέλει τὴν προαγωγὴν τῶν ἀξιωματικῶν κατὰ τοιοῦτον τρόπον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, ἀλλὰ προχωρεῖ καὶ θέλει νὰ προαγάγῃ αὐτοὺς χωρὶς νὰ κάμῃ μνείαν κἂν τῆς θαλασσίας ὑπηρεσίας, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἔχωσιν οἱ ἀξιωματικοὶ οὗτοι, ἄνευ τῆς ὁποίας εἶναι ἀδύνατον εἰς πάντα μὴ ἔχοντα ὑπερφυσικὴν καὶ ὑπεράνθρωπον δύναμιν νὰ κρίνῃ διὰ τίνας λόγους ὁ ἀξιωματικὸς οὗτος ἢ ἐκεῖνος εἶναι ἄξιος κατ’ ἐκλογὴν προβιβασμοῦ καὶ κατὰ ταύτην ἢ ἐκείνην τὴν σειράν. Ἐτέθη ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, κατόπιν τῆς συζητήσεως τῆς γενομένης εἰς προηγουμένην ἀνάγνωσιν, ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ διὰ νὰ προαχθῶσιν ἀπὸ ἑνὸς βαθμοῦ εἰς ἄλλον πρέπει νὰ ἔχωσιν τὸ ½ τοῦ ὁριζομένου χρόνου τῆς ὑπηρεσίας εἰς τὸν βαθμὸν τὸν ὁποῖον φέρουσι. Ἀλλὰ κατὰ τίνα τρόπον τὸ ἥμισυ τούτου τοῦ χρόνου θὰ διεξαχθῇ ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ, δὲν μᾶς λέγει τὸ νομοσχέδιον· δὲν γίνεται κἂν μνεία ἐὰν ἡ ὑπηρεσία αὐτὴ θὰ εἶναι ὑπηρεσία ξηρᾶς ἢ ὑπηρεσία θαλάσσης. Ἐκ τοῦ νομοσχεδίου ἐξάγεται ἐπίσης ὅτι δύναται νὰ προαχθῇ εἷς ἀξιωματικὸς καὶ ἂν δὲν ἔχῃ καθόλου ὑπηρεσίαν θαλάσσης. Καὶ λόγου γενομένου περὶ θαλασσίας ὑπηρεσίας ὀφείλει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν νὰ καθορίσῃ ταύτην κατὰ τρόπον ἀποδεικνύοντα τὴν πραγματικὴν ἐκτέλεσιν ταύτης, τὴν εὐδοκίμησιν τοῦ ἀξιωματικοῦ κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν καθηκόντων αὐτοῦ ὡς ναυτικοῦ ἀξιωματικοῦ. Κατὰ τοὺς ἰσχύοντας νόμους θαλασσία ὑπηρεσία εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία δίδει θαλασσίας ἀποδοχάς, ἀλλὰ δὲν δίδει οὐδεμίαν κατάρτισιν ὑπὸ τὸ πνεῦμα ὑπὸ τὸ ὁποῖον ἐννοεῖται ἡ θαλασσία ὑπηρεσία ἀπὸ πάντα ἄνθρωπον, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ κάθε ναυτικόν. Πρέπει νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ὑπηρεσίαι τινὲς ἐν τῷ Βασιλικῷ Ναυστάθμῳ χαρακτηρίζονται ὡς ὑπηρεσίαι θαλάσσης καὶ ἄλλαι ὡς ὑπηρεσίαι ξηρᾶς, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ οὐδεμία διαφορὰ μεταξύ των, διότι τὰ καθήκοντα τὰ ὁποῖα ἐκτελοῦσιν εἶναι τὰ αὐτὰ καὶ παρόμοια. Ἐν τῷ Β. Ναυστάθμῳ ἡ ὑποβρύχιος ἄμυνα δίδει δικαίωμα εἰς θαλασσίαν ὑπηρεσίαν, καθ’ ὃν χρόνον οἱ ὑπηρετοῦντες εἰς αὐτὴν οὐδέποτε ἐπιβαίνουσι πλοίου, ἐκτὸς ὅταν ἐπιβαίνωσι λέμβου ἢ τῆς ἐκτελούσης τὴν συγκοινωνίαν τορπιλλοθέτιδος διὰ νὰ μεταβῶσιν ἐκ Ναυστάθμου εἰς Πειραιᾶ καὶ τἀνάπαλιν. Εἰς τὸ ἄλλο μέρος ἄλλοι ἐκτελοῦσι καθήκοντα ἐποπτείας καὶ συντηρήσεως ὑλικοῦ. Ἡ ὑπηρεσία αὕτη δὲν θεωρεῖται ὡς θαλασσία.

§76Σ. ΙΓΓΛΕΣΗΣ. Ποῦ στηρίζεται ἡ διάκρισις αὐτή;

§77Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Στηρίζεται εἰς διαφόρους νόμους, οἱ ὁποῖοι ἐψηφίσθησαν κατὰ περιστάσεις, ὅπως εἰς διαφόρους εὐνοουμένους δώσωσι δικαίωμα ἀποδοχῶν θαλάσσης, αἵτινες ὡς γνωστὸν εἶναι ἀνώτεραι τῶν ἀποδοχῶν ξηρᾶς. Καὶ χάριν τῆς αὐξήσεως τῶν ἀποδοχῶν τάξεώς τινος εὐνοουμένων ἀξιωματικῶν διεσπάσθη ἡ ἔννοια τῆς ὑπηρεσίας τῆς θαλάσσης, ὥστε νὰ εἶναι δυνατὸν ἀξιωματικὸς νὰ φθάσῃ εἰς τὰ ἀνώτατα ἀξιώματα, χωρὶς οὐδεμίαν νὰ ἔχῃ θαλασσίαν πραγματικὴν ὑπηρεσίαν. Δὲν λείπουσι δὲ παραδείγματα τοιαῦτα προαγωγῆς ἀξιωματικῶν εἰς τὰ ἀνώτατα ἀξιώματα, ἄνευ πραγματικῆς θαλασσίου ὑπηρεσίας. Τὰ πλοῖα τὰ ναυλοχοῦντα ἐν Ναυστάθμῳ μὲ ἠλαττωμένην δύναμιν, τὰ ὁποῖα διατελοῦσι ἐν ἐνεργείᾳ καὶ διετέλουν, διατηροῦνται εἰς ταύτην μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ δικαιολογῶνται τὰ ἐπιτελεῖα ἐπ’ αὐτῶν καὶ νὰ δίδωνται εἰς αὐτὰ θαλάσσιαι ἀποδοχαί, ἐνῷ οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ ἐπιβαίνοντες τῶν πλοίων τούτων, ὄχι μόνον δὲν ἐξετέλεσαν πλοῦν τινα ἢ ἄλλην θαλασσίαν ὑπηρεσίαν, ἀλλὰ μὴ ἔχοντες οὔτε κἂν γραφικὴν τοιαύτην, ἀρκοῦνται ἀνὰ πολὺ μακρὰ χρονικὰ διαστήματα, ἑβδομάδων καὶ μηνῶν, νὰ μεταβαίνωσιν εἰς τὰ πλοῖα ὅπως ἐπισκέπτωνται ταῦτα ἢ ὅπως ἐκτελῶσι τυπικήν τινα ὑπηρεσίαν. Ἐλέχθη χθὲς ὅτι μεταξὺ τῆς θαλασσίας ὑπηρεσίας εἶναι καὶ ἡ Σχολὴ τοῦ Πυροβολικοῦ, καὶ ἀξιότιμος Συνάδελφος, ἁρμοδιώτατος νὰ κρίνῃ περὶ τούτων, ἔκρινε καλὸν νὰ εἴπῃ ὅτι ὅσον δήποτε σπουδαῖα καὶ ἂν εἶναι ἡ ὑπηρεσία ἐν τῇ Σχολῇ τοῦ Πυροβολικοῦ, δὲν δύναται ὅμως νὰ θεωρηθῇ θαλασσία ὑπηρεσία μόνον διότι τὸ λέγει ὁ νόμος. Ὁ νόμος δύναται νὰ χαρακτηρίσῃ θαλασσίαν καὶ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν, τὸ ὁποῖον πράγματι μετεβλήθη ἀπό τινος χρόνου εἰς πολὺ θαλάσσιον, διότι εἰς τοῦτο εὑρίσκεται δύναμις ἱκανὴ νὰ θέση εἰς κίνησιν μέγα πολεμικὸν πλοῖον,

§78Π. ΚΟΝΤΟΣΤΑΥΛΟΣ. Ἐὰν ἡ Σχολὴ τοῦ Πυροβολικοῦ εὑρίσκεται ἐπὶ πλοίου, εἶμαι σύμφωνος νὰ λογισθῇ ὡς θαλασσία ὑπηρεσία.

§79Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Κύριε Συνάδελφε, ἐὰν εὑρίσκηται ἐπὶ πλοίου ἐκτελοῦντος πραγματικὴν θαλασσίαν ὑπηρεσίαν ὄχι μόνον πλέοντος. Ὥστε δὲν ἐννοῶ ὅτι ἐκεῖνο μόνον τὸ πλοῖον ἐκτελεῖ θαλασσίαν ὑπηρεσίαν τὸ ὁποῖον μόνον πλέει, διότι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει πρὸς ἐκτέλεσιν τῆς θαλασσίας ὑπηρεσίας θὰ ἤρκει νὰ τοποθετήσητε εἰς ἕν πλοῖον ἕνα ἀξιωματικόν, καὶ ἀφοῦ ἐκτελέσῃ τοῦτο πλοῦν ὡρισμένων μιλλίων νὰ θεωρῆται ὅτι ἐκτελεῖ θαλασσίαν ὑπηρεσίαν. Ἡ θαλασσία ὑπηρεσία, ὡς γνωρίζετε κάλλιον ἐμοῦ, εἶναι ἡ ἐκτέλεσις καθήκοντος ἐπὶ πλοίου ἐν θαλάσσῃ. Ἀλλ’ ἐὰν ἡ Σχολὴ τοῦ Πυροβολικοῦ εὑρίσκηται ἐν τῇ ξηρᾷ ἢ ἐν πλοίῳ ναυλοχοῦντι πλησίον τῆς θέσεως ὅπου ἡ Σχολὴ τοῦ Πυροβολικοῦ ἐν τῇ ξηρᾷ, δὲν βλέπω τίς ἡ διαφορά, ὥστε εἰς τὴν μίαν περίστασιν ἡ μία νὰ θεωρῆται θαλασσία ὑπηρεσία, εἰς δὲ τὴν ἄλλην οὐχί. Καὶ εἴχετε δίκαιον λέγοντες ὅτι ὁ ἀξιωματικὸς δέον ν’ ἀποκτήσῃ τὰς ναυτικὰς γνώσεις, αἱ ὁποῖαι ἀποτελοῦσι τὴν βάσιν παντὸς μεμορφωμένου ἀξιωματικοῦ καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων ἰδιοτήτων, αἱ ὁποῖαι στολίζουσι τὸν ἀξιωματικὸν καὶ καθιστῶσιν αὐτὸν ἱκανὸν νὰ ἐκτελέσῃ τὰ πολυποίκιλα καθήκοντα, τὰ ὁποῖα ἀπαιτεῖ ἡ σημερινὴ τόσον λεπτὴ ναυτικὴ ἐπιστήμη. Ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς εὑρὼν τοιαύτην κατάστασιν, ἥτις ἔπρεπε νὰ ἔχῃ διορθωθῆ, διότι καὶ ὑπόσχεσις ἐδόθη ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ὑπὸ ἄλλου Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν χωρὶς νὰ τηρηθῇ, ἔπρεπε, λέγω, περὶ τούτου νὰ μεριμνήσῃ ἵνα καταστήσῃ ἀξιωματικοὺς ἱκανοὺς νὰ κυβερνῶσι πλοῖα καὶ οὐχὶ νὰ νομίσῃ ὅτι ὤφειλεν ἀξιωματικοὺς προαχθέντας χθὲς ἢ προχθὲς εἰς ἕνα βαθμὸν νὰ προαγάγῃ εἰς ἄλλον, δίδων λύσιν τῆς κινήσεως τῆς προαγωγῆς, τὴν ὁποίαν οἱ ἰσχύοντες νόμοι δὲν ἔκριναν καλὸν νὰ δώσωσι. Καὶ ἀντὶ νὰ μεριμνήσῃ περὶ ἑρμηνείας τῆς θαλασσίας ὑπηρεσίας, καθορίζων ταύτην οἷα πράγματι καταρτίζει τὸν ναυτικὸν ἀξιωματικόν, ἦλθε νὰ ζητήσῃ τὸ δικαίωμα νὰ προβῇ εἰς προαγωγὰς κατ’ ἐκλογήν. Ἀλλὰ πῶς θὰ ἐσχημάτιζε τὴν ἰδέαν περὶ ἐκλογῆς δὲν ἠθέλησε νὰ μᾶς εἴπῃ, ὅταν μάλιστα δὲν ἔβαλε κανένα περιορισμὸν ἢ προσὸν τοιαύτης ὑπηρεσίας καὶ ἐκτελέσεως ταύτης εἰς ταύτην ἢ ἐκείνην τὴν θέσιν. Ἀλλ’ ὡς ὅλον τὸ νομοσχέδιον εἶναι προσωπικὸν καὶ σκοπεῖ νὰ θεραπεύσῃ ἀπαιτήσεις προσώπων καὶ ὄχι ἐν γένει, ἀλλ’ εὐνοουμένων προσώπων, οὕτως εἶναι καὶ ἡ διάταξις, δι’ ἧς ἐζητήθη τὸ παράλογον νὰ προάγωνται ἀξιωματικοὶ κατ’ ἐκλογὴν ἄνευ ὑπηρεσίας διὰ προτάσεως Συμβουλίου ἀναρμοδίου νὰ γνωρίζῃ, διότι δὲν ἔχει τοὺς ἀξιωματικοὺς ὑπὸ τὰς διαταγὰς του· διότι τούτους ἔχει ἡ καταρτίζουσα αὐτοὺς ξένη ἀποστολή. Δὲν ἠθέλησεν ὄχι μόνον τοῦτο νὰ ἐννοήσῃ ὁ κ. Ὑπουργός, ἀλλὰ καὶ ὅ τι ὀρθὸν μέχρι τοῦδε ὑπῆρχεν ἀνέτρεψε καὶ ἔφερεν ἀδικίας εἰς τὸ ναυτικόν, ὥστε ἀπὸ τοῦ ἀτυχοῦς τούτου Σώματος νὰ λείψῃ ἡ ὁμόνοια, ἡ ἀπαραίτητος εἰς πᾶν στρατιωτικὸν Σῶμα, ἰδιαιτέρως δὲ εἰς τὸ Ἑλληνικὸν ναυτικόν, τὸ ὁποῖον δρᾷ εἰς τὰ αὐτὰ μέρη, διότι καὶ πλοῖα ὀλίγα ἔχομεν καὶ ἡ ἐνέργεια τοῦ Στόλου μας εἶναι προωρισμένη νὰ γίνῃ εἰς ὡρισμένον σημεῖον. Ταῦτα ἤθελον νὰ εἴπω σχετικῶς πρὸς τὸ ἄρθρον τοῦτο. Ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μὲ ἐκπλήττει, ὡς εἶπον ἐν ἀρχῇ τοῦ λόγου μου, εἶναι ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν διὰ νὰ δικαιολογήσῃ μέτρον ἄστοχον ἠθέλησε νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν περὶ πραγμάτων, τὰ ὁποῖα ἐγνώριζεν ὡς ἀπολύτως διαφορετικὰ ἀφ’ ὅ τι τὰ ἐδήλου καὶ πιστεύω ὅτι τοιαύτην ἔκπληξιν θὰ αἰσθανθῇ καὶ ἡ Βουλή.

§80Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Πολλαὶ τῶν παρατηρήσεων τοῦ ἄρτι ἐκ τοῦ βήματος κατελθόντος κ. Συναδέλφου θέλει ὁμολογήσει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ὅτι εἶναι σπουδαῖαι καὶ σοβαραί· ἰδίως τὸ λεχθὲν ὅτι διεκδικεῖ οὗτος ὑπὲρ ἑαυτοῦ τὸ δικαίωμα τῆς κατ’ ἐκλογήν του προαγωγῆς, ἄνευ τῶν προσόντων τῶν νενομισμένων δι’ εἰδικοῦ νόμου, ἀξιωματικῶν εἰς ἀνωτέρους βαθμούς, εἶναι ἄξιον πάσης προσοχῆς. Ἀλλ’ ὑποθέτω ὅτι καὶ κατὰ τὴν ἔννοιαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν ἡ διάταξις αὐτὴ δὲν θὰ κεῖται ὡς παγία, ἀλλ’ ὡς προσωρινή.

§81Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. Μάλιστα. Ἐφάπαξ.

§82Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Διατί δὲν ἐδηλώσατε ἡμῖν τοῦτο ἵνα παύσωμεν συζητοῦντες;

§83Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. Εἰς σᾶς ἐδήλωσα τοῦτο.

§84Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Τότε πίπτουσιν αἱ ἀκουσθεῖσαι ἀντιρρήσεις. Καὶ ἡ ἄλλη παρατήρησις τοῦ κυρίου Βουλευτοῦ ἐκ Λακωνίας εἶναι ἀξία προσοχῆς, ἀλλὰ συνδέεται μετὰ μέτρου τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν, διὰ τὸ ὁποῖον πάντες οἱ ἀγορεύσαντες συνέστησαν ὅτι ὤφειλε νὰ καταβάλῃ μείζονα προσοχήν. Ἡ παρατήρησις ὅτι θὰ κληθῶσι νὰ γνωμοδοτήσωσι περὶ τῶν ἀξιωματικῶν ὑποναύαρχοι μὴ ὑπηρετήσαντες ἐν τῇ θαλάσσῃ καὶ μὴ ἔχοντες ἀντίληψιν τῶν θαλασσίων ὑπηρεσιῶν, ἃς παρέχουσιν οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ ναυτικοῦ, εἶναι ὀρθή, ἀλλ’ ἐπιβάλλει τὴν σκέψιν ὅπως ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀποστείλῃ τοὺς ὑποναυάρχους εἰς ἐκτέλεσιν θαλασσίας ὑπηρεσίας ἐπὶ τοῦ στόλου, πρᾶγμα ὄχι τόσον κεφαλαιωδῶς χρήσιμον εἰς αὐτὴν τὴν περίστασιν, ἀλλ’ εἰς ἄλλην, διὰ νὰ καταρτισθῶσιν οἱ ὑποναύαρχοι ὡς ἀρχηγοὶ τοῦ στόλου. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀνάγκην τῆς θαλασσίας ὑπηρεσίας, νομίζω ὅτι ἔχομεν δήλωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν ὅτι θὰ ἀπαιτήσῃ τοιαύτην.

§85Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. Διὰ τοὺς κατωτέρους. Αὐτοὶ θὰ προάγωνται κατὰ τοὺς κειμένους νόμους.

§86Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Τώρα θὰ εἶχον ἄλλην παρατήρησιν συνδεομένην ὄχι πρὸς πρόσωπα, καίτοι περὶ προσώπων καὶ περὶ προαγωγῆς τοιούτων πρόκειται. Νομίζω ὅτι, ὡς διετυπώθη τὸ νομοσχέδιον μὲ τὸν κανονισμὸν τοῦ ἡμίσεος χρόνου τῆς συμπληρώσεως αὐτοῦ ὡς ἀπαιτουμένου διὰ τὴν προαγωγήν, ἐὰν τὸ νομοσχέδιον ἀσυμπλήρωτον ψηφισθῇ, θὰ ἐπήρχετο ἀδικία εἰς δύο ἀξιωματικοὺς ἀρίστους, οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ ἠδύναντο νὰ προαχθῶσιν, ἐνῷ κατὰ τὴν ἔννοιαν τῶν συζητήσεων καὶ αὐτοὶ θέλουσι προαχθῆ. Πρόκειται περὶ τῶν ἀξιωματικῶν οἱ ὁποῖοι δυνάμει τοῦ νόμου τοῦ 1910 εἶχον κριθῆ στάσιμοι, οἱ ὁποῖοι ἀνέκτησαν τὴν ἀρχαιότητά των καὶ οἱ ὁποῖοι μὲ αὐτό, τὸ ὁποῖον ἀπαιτεῖτε, ἐνῷ ἔχουσι συμπληρώσει τὸν χρόνον τῆς ὑπηρεσίας πραγματικῶς ἕνεκα λάθους, ἀβλεψίας τοῦ νόμου ΔΡΛΕʹ, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποτεθῇ ὅτι ἔχουσι συμπληρώσει αὐτόν, ὥστε νὰ προαχθῶσιν. Ὑποθέτω ὅτι ἐν τῷ νῷ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν καὶ τῆς ὑπηρεσίας αὐτοῦ δὲν ἦτο αὐτό, ἀλλ’ ἦτο νὰ προαχθῶσιν καὶ οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοί.

§87Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. Ἐὰν ἐννοεῖτε τοὺς διὰ τοῦ νόμου ΔΡΛΕʹ ἀνακτήσαντας τὴν ἀρχαιότητά των, δι’ αὐτοὺς προνοῶ ὅτι δὲν ἀπαιτεῖται ὁ ἥμισυς χρόνος τῆς ὑπηρεσίας, διότι ἀληθῶς εἶναι διακεκριμένοι ἀξιωματικοὶ ἀνακτήσαντες τὴν ἀρχαιότητά των δυνάμει εἰδικοῦ νόμου, θὰ εἶναι δὲ λυπηρὸν ἂν αὐτοί, ἔχοντες ἐξαιρετικὸν προνόμιον δὲν προαχθῶσι.

§88Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Τώρα ἤθελον νὰ προσθέσω ὅτι ὁ χρόνος τῆς θαλασσίας ὑπηρεσίας, νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ἀπαραίτητον προσὸν διὰ κατηγορίαν ἄλλων ἀξιωματικῶν καὶ ἄλλου κλάδου τοῦ ναυτικοῦ π. χ. τοῦ ὑγιειονομικοῦ, διότι αὐτοὶ δὲν εἶναι μάχιμοι.

§89Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. Διὰ τοὺς κατωτέρους.

§90Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ἀλλὰ διὰ τοὺς ἀνωτέρους ὑγιειονομικοὺς ἀξιωματικοὺς θὰ ἐφίστων τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν, νὰ μὴ θελήσῃ νὰ διορθώσῃ δῆθεν ἀδικήματα συμβάντα διὰ μεταβολῆς τῆς σειρᾶς, διότι ἀδικήματα τοιαῦτα δὲν συνέβησαν. Νομίζω ὅτι δὲν θὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ προαχθῶσιν εἰμὴ μόνον ἐπὶ τῇ ὑπερπηδήσει τοῦ ὑγειονομικοῦ ἀξιωματικοῦ τοῦ «Ἀβέρωφ», ὁ ὁποῖος ἐπαξιώτατα κατέλαβε τὴν θέσιν, τὴν ὁποίαν κατέχει. Θὰ ἐδίδετο ἀφορμὴ νὰ παρασταθῇ ὅτι ἠδικήθη ἀξιωματικὸς περὶ τοῦ ὁποίου, δὲν θέλω νὰ τὸν ἀδικήσω δι’ ἄλλα πράγματα, ἀλλὰ περὶ τοῦ ὁποίου ἔχω τὴν ἰδέαν ὅτι εἶναι καλὸς λόγιος, ἔχει δὲ γράψει καὶ μίαν κωμῳδίαν περὶ τοῦ Σώματός του.

§91ΑΘ. Τ. ΜΠΑΣΙΑΣ. Πρέπει νὰ δώσητε μείζονα προσοχὴν περὶ τοῦ ὑγειονομικοῦ ἀξιωματικοῦ τοῦ «Ἀβέρωφ», διότι δυνατὸν διὰ τῆς διατάξεως αὐτῆς νὰ χάσῃ τὴν σειράν του.

§92Δ. ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Οὐδεὶς ἔχει τὸ ἀνάστημα ν’ ἀφαιρέσῃ τὴν ἀρχαιότητα τοῦ ἀξιωματικοῦ αὐτοῦ.

§93Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ἐνόμισα ὅτι ἐδικαιούμην νὰ κάμω τὰς παρατηρήσεις ταύτας, ὅτι διὰ τοὺς ἀνωτέρους δὲν πρέπει νὰ ἐφαρμοσθῶσιν αὐτά, ἀφοῦ ἄλλως οὔτε περίστασις συντρέχει. Ὁ Ἀρίσταρχος Παντελόπουλος κατέλαβε τὴν θέσιν του ἐπαξιώτατα, δὲν εἶναι δὲ προσῆκον ν’ ἀδικηθῇ, ἵνα ἀποκατασταθῇ δικαιοσύνη εἰς ἄνθρωπον διακεκριμένον κατὰ τὰ ἄλλα, ἀλλ’ ὁ ὁποῖος βεβαίως δὲν δύναται νὰ συγκριθῇ πρὸς τὸν ἀξιωματικὸν τὸν προαχθέντα κατ’ ἐκλογήν. Τὴν διάταξιν τῆς ἐλλείψεως τῶν προσόντων τοῦ ἡμίσεος χρόνου θὰ διεξεδίκουν ὑπὲρ τῶν ἰατρῶν, διότι διὰ τοῦ νομοσχεδίου προβλέπονται θέσεις ἐπιάτρων, αἱ ὁποῖαι θέλουσι συμπληρωθῆ διὰ τῆς προαγωγῆς κατ’ ἐκλογὴν ἐξ ἰατρῶν. Αὐτὰς τὰς παρατηρήσεις εἶχον νὰ ὑποβάλω ἐν σχέσει πρὸς τὸ ζήτημα αὐτό, ἐφιστῶ δὲ ἰδιαιτέρως τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ διὰ τὴν ἀρχαιότητα τοῦ Παντελοπούλου.

§94Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 3ου ἔχω νὰ συστήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν, ὅπως διασκευάσῃ τὴν διατύπωσιν κατὰ τρόπον ἐνδεικνύοντα ὅτι ἡ περὶ τῆς ἐκλογῆς διάταξις εἶναι παγία, ὡς καὶ ἡ διάταξις περὶ τῆς γνωμοδοτήσεως τοῦ ἀνωτάτου συμβουλίου. Ὡς ἔχει τὸ ἄρθρον 3ον διατυπωθῆ παράγεται ἐντύπωσις ὅτι μόνον διὰ τὰς προαγωγάς, τὰς ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νόμου τούτου γενησομένας, ἀπαιτεῖται ἡ γνωμοδότησις τοῦ ἀνωτάτου συμβουλίου καὶ γίνονται αἱ προαγωγαὶ κατ’ ἐκλογήν. Νομίζω ὅτι θὰ ἦτο ὀρθότερον νὰ τεθῇ πρῶτον ἐδάφιον καθορίζον τὴν παγίαν διάταξιν, ἀφοῦ καὶ ἄλλας διατάξεις παγίας περιέχει ὁ νόμος, κατόπιν δὲ νὰ ἐπακολουθήσωσιν αἱ διατάξεις αἱ προσωρινῆς φύσεως. Ὑποθέτω ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προκύψῃ ἀντίρρησις ὅτι τὸ ἀνώτατον συμβούλιον δέον πάντοτε νὰ γνωμοδοτῇ περὶ τῶν προαγωγῶν. Ὡς εἶχον τὰ τῶν προαγωγῶν ἐν τῷ ναυτικῷ, αὗται ἦσαν πάντοτε εἰς χεῖρας τοῦ Ὑπουργοῦ. Ἐν τῷ στρατῷ τῆς ξηρᾶς ἀπὸ μακρᾶς σειρᾶς ἐτῶν καθιερώθη διαδικασία προτάσεων, αἵτινες ἦσαν ὑποχρεωτικαὶ διὰ τὸν Ὑπουργόν. Ὅτε ὑφίστατο ὁ θεσμὸς τῆς Γενικῆς Διοικήσεως εἴχομεν τὰς προτάσεις τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ, κατόπιν τὰς τοῦ Συμβουλίου τῶν Μεράρχων, τώρα δὲ τὰς τοῦ Συμβουλίου τῶν Ἀντιστρατήγων. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἡ ἐξουσία ἡ ἀπόλυτος τοῦ Ὑπουργοῦ εἶχε δεσμευθῆ ἐπὶ τοσοῦτον, ὥστε νὰ θεωρῶνται αἱ προτάσεις τῶν συμβουλίων ὑποχρεωτικαὶ διὰ τὸν Ὑπουργόν. Τοῦτο ἦτο ὑπερβολή, διότι ἀκριβῶς ἡ ἐνάσκησις ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργοῦ ἐλέγχου ἢ ἀναθεωρήσεως τῶν προτάσεων, προελάμβανεν ἀκριβῶς τὴν συντέλεσιν ἀδικημάτων ἢ πλανῶν, διότι ἀδίκημα δὲν φρονῶ ὅτι γίνεται ποτὲ σκοπίμως προκειμένου περὶ προσώπων, εἴτε ἐν τῷ στρατῷ εἴτε ἐν τῷ ναυτικῷ. Ἐν τῷ ναυτικῷ τὰ πράγματα εἶχον ἄλλως. Ἡ πρώτη φορὰ καθ’ ἣν ἐδεσμεύθη ἡ ἐξουσία τοῦ Ὑπουργοῦ ὑπῆρξεν ἡ περίστασις καθ’ ἣν ἐψηφίσθη ὑπὸ τῆς Βουλῆς τῇ ἐμῇ εἰσηγήσει ὁ νόμος περὶ προαγωγῶν αἰτίᾳ πολέμου, καθ’ ὃν ἀνετέθη εἰς τὸν Ἀρχηγὸν τοῦ Στόλου ἡ ὑποβολὴ προτάσεων στηριζομένων ἐπὶ τῶν προτάσεων τῶν ὑφισταμένων Ἀρχῶν καὶ ἐδόθη εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν ἡ εὔλογος ἐξουσία, εἴτε νὰ ζητήσῃ αἰτιολόγησιν τῆς γνωμοδοτήσεως τοῦ Ναυάρχου, ἔνθα εἶχεν ἀμφιβολίας περὶ ταύτης, ἢ ν’ ἀνατρέψῃ τὴν γνωμοδότησιν δι’ ἠτιολογημένης ἀποφάσεως ὅπου διεφώνει ῥιζικῶς. Κατόπιν τούτων, νομίζω ὅτι ὁ θεσμὸς τοῦ συμβουλίου δέον νὰ μονιμοποιηθῇ, διότι τὸ Σῶμα αὐξάνει καὶ θ’ αὐξήσῃ μετά τινα ἔτη ἀκόμη περισσότερον καὶ οὐδεὶς Ὑπουργὸς θὰ δύναται πλέον ν’ ἀξιώσῃ ὅτι γινώσκει τὰ κατὰ τοὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ ναυτικοῦ τόσον καλῶς, ὥστε ἡ γνώμη του ν’ ἀσφαλίσῃ καὶ ἀντιμετωπίσῃ ἀντίθετον ἔλεγχον. Νομίζω ὅτι, ὡς εἶναι ὀρθὸν ἵνα παγιωθῇ ἡ διάταξις περὶ γνωμοδοτήσεως τοῦ ἀνωτάτου συμβουλίου, οὕτω εἶναι ὀρθὸν ἵνα καὶ ἡ ἐπὶ ταύτης ἀπόφασις τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν τεθῇ ὑπὸ τὸν δεσμὸν τῆς αἰτιολογίας, διότι τὸ νὰ θεωρῆται ἡ γνωμοδότησις τοῦ Συμβουλίου ἁπλῶς συμβουλευτικὴ καὶ ὄχι ὑποχρεωτικὴ διὰ τὸν Ὑπουργὸν, εἶναί τι τὸ ὁποῖον παρέχει εἰς τὸν Ὑπουργὸν τὸ δικαίωμα, ἵνα ἄνευ αἰτιολογίας ἀπορρίψῃ τῶν Ναυάρχων τὰς προτάσεις καὶ προβῇ εἰς κατάρτισιν ἰδίου πίνακος. Ὡς δὲ δὲν εἶναι ὀρθὸν ἵνα τυφλὴ ὑπάρξῃ ἡ ὑποταγὴ τοῦ Ὑπουργοῦ πρὸς τὰς προτάσεις τῶν Ναυάρχων, ἐξ ἴσου δὲν εἶναι ὀρθὸν ἵνα ἔχῃ ἀπόλυτον δικαίωμα ὁ Ὑπουργὸς ἄνευ αἰτιολογίας νὰ προβῇ εἰς ἀναθεώρησιν γνωμοδοτήσεων ἑνὸς Συμβουλίου κατ’ ἐξοχὴν ἁρμοδίου. Διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι ὀρθὸν θὰ ἦτο νὰ τεθῇ ἡ παγία διάταξις ἐπ’ αὐτῆς τῆς βάσεως, ὅτι αἱ προαγωγαὶ γίνονται κατ’ ἐκλογὴν καὶ μετὰ γνωμοδότησιν τοῦ Ἀνωτάτου Ναυτικοῦ Συμβουλίου, νὰ εἶναι δὲ δυνατὴ ἡ τροποποίησις τῆς γνωμοδοτήσεως τούτου ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ δι’ ἠτιολογημένης ἀποφάσεώς του. Ταῦτα, Κύριοι, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἄρθρον 3. Ἀλλὰ, Κύριοι, περὶ τὸ ἄρθρον 3 περιεπλάκη ἀπὸ χθὲς ζήτημα προκληθὲν ἐκ τῆς τροπολογίας τῆς ὑποβληθείσης ὑπὸ τῶν ἀξιοτίμων Βουλευτῶν ἐξ Ὕδρας καὶ ἐξ Εὐβοίας, τροπολογίας ἀφορώσης τὴν θέσιν τῶν λόγῳ ἀνδραγαθίας προαχθέντων ἀξιωματικῶν. Χθὲς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ἔσπευσε νὰ προβῇ εἰς δηλώσεις κατηγορηματικὰς, δηλώσεις καθιστώσας ἐκδήλους τὰς ἀτομικὰς αὐτοῦ πεποιθήσεις περὶ τοῦ θέματος τούτου· ἔσπευσε δὲ νὰ προβῇ εἰς τὰς δηλώσεις ταύτας πρὶν ἢ ἀκούσῃ κἂν ἀναπτύσσοντα τοὺς ἔχοντας ὑπογεγραμμένην τὴν τροπολογίαν ταύτην. Ἴσως δὲ ὁ μόνος ὁ ὁποῖος ἀνέπτυξε τὸ ζήτημα τοῦτο ὑπῆρξα ἐγὼ ὁ μὴ ἔχων ὑπογεγραμμένην τὴν τροπολογίαν. Ἀνέπτυξα ταύτην κατὰ τὴν πρώτην μου ἀγόρευσιν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, τὴν σχετιζομένην ἐν γένει πρὸς τὸ ὅλον ναυτικὸν ζήτημα, ἀλλὰ χθὲς ἦτο ἡ προσήκουσα ὥρα ἵνα τὰ τῆς τροπολογίας ἀναπτυχθῶσι καὶ ἡ Βουλὴ δυνηθῇ νὰ ἐκφράσῃ ὡρισμένην γνώμην καὶ σαφῆ περὶ τῆς τροπολογίας ταύτης. Δυστυχῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, σπεύσας χθὲς νὰ προβῇ εἰς ἀπόκρουσιν τῆς τροπολογίας κατηγορηματικὴν, περιέστησε τὴν τροπολογίαν εἰς θέσιν ἥτις σήμερον ἀφήνει τὴν Βουλὴν ἐν ἀσαφείᾳ πολλῇ οὐχὶ περὶ τῆς τροπολογίας, ἀλλὰ περὶ τῆς ἐννοίας τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις δίδει εἰς τὴν τροπολογίαν ταύτην. Κύριοι, ὑποθέτω ὅτι ἡ Βουλὴ ἔχει πεισθῆ, ἐκ τῆς στάσεως τὴν ὁποίαν ἐτήρησα κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου, ὅτι καίτοι ἀνήκω εἰς τὰς τάξεις τῆς ἀντιπολιτεύσεως, ἴσως δύναταί τις εἰπεῖν τῆς ἀκροτάτης ἀντιπολιτεύσεως, ἡ συμμετοχή μου εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου δὲν ὑπῆρξε συζήτησις ἀντιπολιτευτική, διότι ἀναμφισβητήτως ὑπῆρξα ὁ θερμότερον παντὸς ἄλλου ὑποστηρίξας τὰ τοῦ νομοσχεδίου. Ἐξεδηλώθη ἐπίσης ὑποθέτω σαφῶς ὅτι καὶ πρὸς τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν διάκειμαι συμπαθέστατα καὶ ἡ συμμετοχή μου εἰς τὴν συζήτησιν δὲν ὑπῆρξεν ἀντιπολίτευσις, οὔτε κατὰ τῆς Κυβερνήσεως οὔτε κατὰ τοῦ προσώπου τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν. Ἡ συμμετοχή μου εἰς τὴν συζήτησιν ὑπῆρξε συμβολὴ Βουλευτοῦ πρὸς βελτίωσιν τοῦ νομοσχεδίου, πρὸς βελτίωσιν τῶν διατάξεων αὐτοῦ διὰ τὸ συμφέρον καὶ μόνον τοῦ ναυτικοῦ καὶ τῶν ἀπαρτιζόντων αὐτό, οἵτινες εἶναι μὲν ἄτομα αὐτὰ καθ’ ἑαυτὰ ἔχοντα ἀνάγκην βελτιώσεως τοῦ μέλλοντος αὐτῶν, ἀλλ’ ἐν τῷ συνόλῳ ἀποτελοῦσι τὴν πολεμικὴν δύναμιν τοῦ Κράτους, ἧς ἡ γαλήνη εἶναι ἀναγκαία, ἧς ὁ ζῆλος πρέπει νὰ ὑπεκκαίηται ὑπὸ τῆς Πολιτείας, ἧς ἡ καλιτέρα κατάρτισις εἶναι τὸ κυριώτατον μέλημα τῆς Πολιτείας. Οὕτω θεωρῶν τὰ τοῦ ναυτικοῦ καὶ τοῦ στρατοῦ τῆς ξηρᾶς καὶ ἀμφότερα, ἄγομαι εἰς τὴν συζήτησιν ὑπὲρ τῶν συμφερόντων τῆς Πολιτείας καὶ τῶν ἐνόπλων δυνάμεων αὐτῆς. Ὑπῆρξεν τόσον πανηγυρικὴ ἡ ἐκδήλωσις τῶν προθέσεών μου τούτων, ὥστε δὲν θὰ εἶναι δυνατόν ποτε συνάδελφός τις νὰ μὲ παρεξηγήσῃ ὅτι τὸ ζήτημα τῆς τροπολογίας ἐπαναφέρω πρὸς σκοπὸν ἀντιπολιτευτικόν. Τὴν οὐσίαν, ἥτις περιέχεται ἐν τῇ τροπολογίᾳ, ἀνέπτυξα ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὅτε δὲν εἶχον τὴν γνώμην τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν, ὅτε δὲν εἶχεν ἐκδηλωθῆ τίς θὰ ἦτο ἡ γνώμη τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἢ τοῦ συνόλου τῆς Κυβερνήσεως. Ἀνέπτυξα κατὰ πεποίθησιν ὅτι δὲν εἶναι δυνατόν ποτε ἡ Πολιτεία νὰ σκέπτηται ὅτι ἀξιωματικοί, οἵτινες ἐπὶ τοῦ πεδίου τῆς μάχης ἠνδραγάθησαν, ἀξιωματικοὶ οἵτινες διὰ τὴν ἀνδραγαθίαν ταύτην ἐτιμήθησαν δι’ ἀνωτέρου βαθμοῦ νὰ δύνανται νὰ τίθενται κάτω ἄλλων μεταγενεστέρως προαχθέντων, θεωρουμένης οὕτω τῆς ἀνδραγαθίας ὡς προσωρινὴ ἀμοιβὴ δικαιολογούσης. Τὴν γνώμην ταύτην ἔχω κατὰ πεποίθησιν καὶ δὲν στηρίζεται αὕτη μόνον εἰς τὸ ἄτομον τοῦ πλωτάρχου κ. Βότση, ἀλλὰ πρὸς ἐρριζωμένην ἰδέαν μου, ὅτι δὲν δύναται νὰ παραγάγῃ καρποὺς ἡ ἐνέργεια τῆς Πολιτείας, ἂν ἡ Πολιτεία δὲν παρέχει τὴν ἄμεσον τιμωρίαν διὰ πᾶσαν κακὴν πρᾶξιν, τὴν ἄμεσον ἐπιβράβευσιν διὰ πᾶσαν καλὴν πρᾶξιν. Δυστυχῶς, Κύριοι, ὡς ἐγένοντο τὰ πράγματα ἐν τῷ στρατεύματι καὶ ἐν τῷ ναυτικῷ μετὰ τὴν ἀποχώρησίν μου ἐκ τοῦ Ὑπουργείου, δὲν παρέσχον τὰς ἐγγυήσεις ταύτας. Ἐν τῷ στρατεύματι ἐπεκράτησε τὸ δόγμα τῆς κατ’ ἀρχαιότητα ἀθρόας προαγωγῆς, πῶς δὲ ἐπέτυχε τὸ δόγμα ἀπεδείχθη ἀμέσως ὅτε εἰς τὴν Βουλὴν ὑπεβλήθη πρὸς ἔγκρισιν Διάταγμα νομοθετικόν, διὰ τοῦ ὁποίου συνιστᾶτο Συμβούλιον Ἀντιστρατήγων, τὸ ὁποῖον ἐνετέλλετο νὰ κρίνῃ τίνες τῶν προβιβασθέντων ἔπρεπε νὰ παραμείνωσιν ἐν τῷ στρατεύματι, τίνες νὰ θεωρηθῶσιν ἀνδραγαθήσαντες, τίνες προακτέοι κατ’ ἀρχαιότητα, τίνες κατ’ ἐκλογήν, τίνες μὴ προακτέοι. Νομίζετε ὅτι τοῦτο προεκάλεσε τὸν ἐνθουσιασμὸν τοῦ στρατοῦ; Δὲν ὁμιλῶ περὶ πειθαρχίας ἢ περὶ ὁμονοίας, διότι ἡ πειθαρχία ὑπάρχει καὶ ἡ ὁμόνοια ἐπιβάλλεται. Ἀλλ’ ἐνθουσιασμὸς δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ καὶ ἠναγκάσθημεν νὰ συζητῶμεν ἀκόμη περὶ τῶν σφαλμάτων τῶν προβιβασμῶν ἐν τῷ στρατῷ. Ἐν τῷ ναυτικῷ ἐπεκράτησεν ἀρχικῶς ἄλλη τακτική. Προήχθησαν οἱ πρὸς προαγωγὴν κριθέντες ἱκανοί, ἐτιμήθησαν καὶ δύο ἀνδραγαθήσαντες. Ἐγένοντο παράπονα. Οὐδεμία πρᾶξις δύναται νὰ μὴ τύχῃ παραπόνων τοῦ ἐλέγχου. Ἀλλ’ ἐπὶ 150 προβιβασθέντων ὑπῆρξαν ὀκτὼ ἢ δέκα διατυπώσαντες παράπονον, ἐκ τούτων δὲ οἱ δύο εἶχον δίκαιον παράπονον, οἱ ἄλλοι δὲν εἶχον δίκαιον παράπονον. Δὲν ἔχω σκοπὸν νὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν, ἐπαναλαμβάνων τὰ τοῦ ζητήματος τούτου, καίτοι ὁ κ. Ὑπουργὸς περιέλαβε τὸ ζήτημα τοῦτο ἐν τῇ ἀγορεύσει του, ἀλλ’ ἀπασχολήσας τὴν Βουλὴν περὶ αὐτοῦ ἐν τῇ πρώτῃ ἀγορεύσει μου καὶ ἀναγνώσας τότε τὰ ἔγγραφα, νομίζω ὅτι δὲν ἔχω ἀνάγκην ν’ ἀποδείξω ὅτι, ὅταν ἐπὶ 150 ἀνθρώπων μετὰ πόλεμον ὑπῆρξαν δύο σφάλματα εἶναι πολὺ ὀλιγώτερον τὸ κακὸν ἢ ὅταν μετὰ τὴν προαγωγὴν τῶν κριθέντων προακτέων ἐρχόμεθα καὶ χύνομεν εἰς αὐτοὺς μίαν ψυχρολουσίαν, ὡς συνέβη ἐν τῷ στρατῷ τῆς ξηρᾶς. Ἀλλὰ τίς ὑπῆρξεν ἡ τάσις μετὰ τὴν ἀποχώρησίν μου ἐκ τοῦ Ὑπουργείου; Συνησπίσθησαν ὅλοι οἱ ἐκ συστήματος παραπονούμενοι, ἐξεδηλώθησαν τὰ παράπονα καὶ αἱ πρῶται προαγωγαὶ ἔφερον εἰς φῶς τὴν προαγωγὴν τριῶν ἀντιπλοιάρχων εἰς πλοιάρχους περὶ τῶν ὁποίων ἤκουσεν ἡ Βουλὴ ὁποίαν γνώμην εἶχον πάντες οἱ ἀγορεύσαντες, καὶ περὶ τῶν ὁποίων δὲν ἀμφιβάλλω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν θὰ συνεφώνει πρὸς οἵαν γνώμην γινώσκει ὅτι ἔχω ἐγώ. Ἤρχισε λοιπὸν πρυτανεῦον τὸ δόγμα τῆς ἀρχαιότητος, ἤρχισε πρυτανεῦον τὸ δόγμα τῆς ἀνατροπῆς παντὸς ὅ τι κατ’ ἐκλογὴν ἐγένετο, παντὸς δικαιώματος τὸ ὁποῖον κατὰ τὸν πόλεμον ἐκτήθη. Νομίζετε ὅτι ὁσάκις ἡ Πολιτεία ἀμείβει ἀμέσως μετὰ πόλεμον ἐπαξίως τοὺς ἀριστεύσαντας, καὶ μετὰ πάροδον ἕξ μηνῶν ἀνατρέπει τὴν πρώτην αὑτῆς ἐνέργειαν, νομίζετε ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ κατισχύσῃ ὁ ἐνθουσιασμὸς ἐν τῷ στρατεύματι πρὸς ἐκτέλεσιν τῶν καθηκόντων αὑτοῦ, ὅταν γινώσκωσιν οἱ ἀξιωματικοὶ ὅτι ἐν τῷ πρώτῳ ἐνθουσιασμῷ τῆς Πολιτείας θὰ βραβευθῶσι τὰ ἀποτελέσματα τῶν πράξεων αὐτῶν καὶ μετὰ πάροδον χρόνου τινός, παρερχομένου τοῦ πρώτου ἐνθουσιασμοῦ, θέλει καταλήξει ἡ Πολιτεία εἰς τὴν ἀφαίρεσιν τοῦ παρασχεθέντος βραβείου; Νομίζω ὅτι οὕτω πράττοντες εἰσάγομεν τὰς ἀνωμαλίας εἰς τὴν ἐμπόλεμον δύναμιν. Ἀλλ’ ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἀνῆλθεν ἐπὶ τὸ βῆμα καὶ ἐζήτησε παρὰ τῆς Βουλῆς νὰ ἀπορρίψῃ τὴν τροπολογίαν ἢ μᾶλλον νὰ μὴ δεχθῇ τὴν τροπολογίαν εἰπὼν δύο αἰτιολογίας, μίαν ὅτι ἡ τροπολογία αὕτη ἀντίκειται εἰς τὸν πάγιον νόμον περὶ προβιβασμῶν τὸν ὁρίζοντα ὅτι γίνονται κατ’ ἐκλογὴν αἱ προαγωγαί, καὶ δευτέραν ὅτι τὰ τῶν προβιβασμῶν τῶν ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν εἶναι ἔργον τοῦ συνόλου τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ αἰτιολογία ὅτι νομοσχέδιον ἢ τροπολογία δέον νὰ ἀπορριφθῇ, διότι ἀντίκειται εἰς διάταξιν νόμου, εἰς τὰς γενικὰς ἀρχὰς νόμου, ἃς μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ παρατηρήσω ὅτι δὲν εἶναι αἰτιολογία σοβαρά. Ἂν σκοπῆται ἵνα ἐξευρεθῇ μία οἱαδήποτε αἰτιολογία πρὸς ἀπόρριψιν τῆς τροπολογίας, δύναται νὰ χρησιμεύσῃ, ἀλλὰ βεβαίως δὲν εἶναι αἰτιολογία ἡ ὁποία σοβαρῶς δύναται νὰ προβληθῇ ἀπὸ τοῦ βήματος. Βεβαίως ὁσάκις ψηφίζομεν νομοσχέδια νέα, θὰ τροπολογήσωμεν τοὺς νόμους, οἱ ὁποῖοι συγκρούονται πρὸς τὰς νέας νομοθετικὰς ἀρχάς, τὰς ὁποίας εἰσάγομεν. Ἐννοῶ νὰ ἀποκρούωνται διατάξεις νομοσχεδίων ἐκ διαμέτρου ἀντιτιθέμεναι πρὸς διατάξεις τοῦ Συντάγματος, δὲν δύναμαι ὅμως νὰ κατανοήσω διατί ἡ Βουλὴ δὲν δύναται νὰ ψηφίσῃ ἑτέρας διατάξεις ἀντικειμένας πρὸς παλαιὰς διατάξεις ἄλλων νόμων. Ἀκριβῶς ἡ Βουλὴ θὰ καταλύσῃ τὸν ἀρχαῖον νόμον διότι ἀποδέχεται τὸν νεώτερον. Ἀλλ’ ἡ τροπολογία τὴν ὁποίαν εἰσηγάγομεν εἶναι τροπολογία ἡ ὁποία ἀντίκειται πράγματι εἰς τὸ πνεῦμα τῆς κειμένης νομοθεσίας; Οὐχί. Εἶναι τροπολογία ἐμπεδοῦσα τὴν ἐφαρμογὴν τῆς κειμένης νομοθεσίας, διότι ἡ κειμένη νομοθεσία ὁρίζει, κατὰ μὲν τὸν πάγιον νόμον περὶ προβιβασμῶν, ὅτι αἱ προαγωγαὶ τῶν ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν γίνονται κατ’ ἐκλογὴν ἀπόλυτον ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ, κατὰ δὲ τὸν νόμον περὶ προβιβασμῶν αἰτίᾳ πολέμου, ὅτι οἱ ἀνδραγαθήσαντες, οἱ ἐν μάχῃ λαμπρῶς καὶ ὡμολογημένως ἀριστεύσαντες, τίθενται εἰς τὸ δεξιὸν τῶν συμπροβιβασθέντων. Κύριοι, ὁ νόμος περὶ προαγωγῶν αἰτίᾳ πολέμου ἐτερμάτισε τὸν βίον του τερματισθέντος τοῦ πολέμου καὶ κανονισθεισῶν τῶν ἐκ τῶν πολέμων συνεπειῶν, ἐτερματίσθη δὲ καὶ ἡ ἰσχὺς τοῦ πίνακος, ὅστις συνετάχθη ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νόμου τούτου, σήμερον δὲ ἔχομεν ἰσχύοντα τὸν νόμον τὸν πάγιον περὶ προβιβασμῶν, τὸν ὁρίζοντα ὅτι αἱ προαγωγαὶ τῶν ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν γίνονται κατ’ ἐκλογήν. Νομίζετε ὅτι εἶναι σύμφωνον τὸ πνεῦμα τοῦ νόμου περὶ προβιβασμῶν, πρὸς τὴν ἔννοιαν τῆς ἐκλογῆς, ὅταν ἑρμηνεύηται παρὰ τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ ὅτι ὁ ταχθεὶς εἰς τὸ δεξιὸν λόγῳ ἀνδραγαθίας, καθ’ ὃν χρόνον θὰ ἀσκηθῇ τὸ δικαίωμα τῆς ἐκλογῆς θὰ ταχθῇ εἰς τὸ ἀριστερόν; Καὶ τότε τίς εἶναι ἡ βάσις τῆς ἐκλογῆς; Ἀπεκρούσαμεν τὴν ἀρχαιότητα, Κύριοι, καὶ τὴν ἀποκρούει καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν — καὶ εἴμεθα τελείως σύμφωνοι εἰς τοῦτο — διότι εἴπομεν εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι ἡ προαγωγὴ τῶν ἀξιωματικῶν καὶ τὸ μέλλον τῆς Ἑλλάδος δὲν δύνανται νὰ ἐξαρτῶνται ἐκ τῶν κλασμάτων κατὰ τὰ ὁποῖα διαφέρουσιν ἀλλήλων οἱ ἀξιωματικοὶ κατὰ τὸν χρόνον, καθ’ ὃν ἐξέρχονται τῆς Σχολῆς, εἴτε τῶν Εὐελπίδων εἴτε τῶν Δοκίμων, κλασμάτων ἅτινα προσετέθησαν εἰς τὸν πρῶτον ἢ τὸν δεύτερον καὶ δὲν προσετέθησαν εἰς τὸν τρίτον, ὄχι διὰ τὴν μεγαλειτέραν ἐπίδοσιν, ἀλλὰ διότι ὁ τρίτος ἦτο ζωηρότερος καὶ ἑπομένως ὑπέστη περισσοτέρας τιμωρίας. Ἔτυχε δὲ πολλάκις νὰ συμβῇ ὅτι ὁ τρίτος ἢ ὁ τέταρτος ηὐδοκίμησαν περισσότερον ἐν τῷ πρακτικῷ σταδίῳ, διότι ἡ ζωηρότης τὴν ὁποίαν εἶχεν ἐν τῇ Σχολῇ τῶν Δοκίμων ἢ τῶν Εὐελπίδων ἥτις τὸν καθίστα ἄξιον τῶν τιμωριῶν, ἡ ζωηρότης αὐτὴ ἐνίσχυε πρωτόβουλον πνεῦμα καὶ δρᾶσιν ἐν τῷ καθημέραν βίῳ πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν συμφερόντων τῆς Πολιτείας. Ἀφοῦ τοῦτο ἀπεκρούσαμεν, ποῦ θέλετε νὰ στηριχθῇ ἡ ἐκλογή; Εἰς τὴν εὐδοκίμησιν ἐν τῷ σταδίῳ, εἰς τὸν ἐπαγγελματικὸν βίον, ἢ εἰς τὴν ἐνέργειαν στρατιωτικῶν ἢ ναυτικῶν ἐπιχειρήσεων; Καὶ ποία ἐπιχείρησις εἶναι τιμιωτέρα ἐκείνης, ἥτις ἐγένετο κατὰ τὸν πόλεμον; Ἀκριβῶς λοιπὸν πρὸς τὸ πνεῦμα τῆς ἐκλογῆς, τῆς ὑπὸ τοῦ παγίου νόμου ὁριζομένης, ἔγκειται ὁ σεβασμὸς τῶν ἀποτελεσμάτων, τὰ ὁποῖα περὶ τὸν κανονισμὸν τῆς ἀρχαιότητος τῶν ἀξιωματικῶν ἐπήνεγκεν ἡ κατὰ τὸν πόλεμον προαγωγή, ἐπήνεγκεν εἰδικῶς διὰ τοὺς ἀριστεύσαντας. Προκειμένου περὶ τοῦ κανονισμοῦ τῆς ἀρχαιότητος τῶν κατ’ ἐκλογὴν ἁπλῶς προβιβασθέντων εἶναι δυνατὸν νὰ ἐνεφυλοχώρησε καὶ πλάνη, ἥτις δὲν πρέπει νὰ μείνῃ ἀδιόρθωτος, διότι, ἐνῷ προκειμένου περὶ προαγωγῆς δι’ ἀνδραγαθίαν ὡς βάσις λαμβάνεται πρᾶξις ὡρισμένη, ἥτις ἐσημειώθη ὡς πρᾶξις ἀνδραγαθίας δι’ ὡρισμένον ἀξιωματικόν, διὰ τὴν κατ’ ἐκλογὴν προαγωγὴν γενικῶς εἶναι δυνατὸν καὶ μία κακὴ ψυχολογία νὰ ἐγένετο, καὶ μία ἐσφαλμένη διάγνωσις νὰ ἐξεδηλώθη· διὰ τοῦτο καὶ δὲν ἐδίστασα, ὅτε τὸ ἀτύχημα προέκυψεν εἰς δύο ἀξιωματικούς, νὰ προβῶ ἐγὼ αὐτὸς εἰς προπαρασκευὴν τῆς ἐπανορθώσεώς του. Λοιπόν, δέχομαι κατ’ ἀρχὴν ὅπως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ἐπανορθώσῃ τὴν ἀρχαιότητα ἐκεῖ ἔνθα ἠσκήθη τὸ δικαίωμα τῆς κατ’ ἐκλογὴν προαγωγῆς, ἀλλ’ ἐκεῖ ὅπου ὑπῆρξεν ἐπιτακτικὴ διάταξις τοῦ νόμου, τοποθετήσαντος εἰς τὸ δεξιὸν τοὺς ἀνδραγαθήσαντας ἐπὶ τῇ βάσει ὡρισμένης πράξεως ἐπιβεβαιωθείσης παραχρῆμα, ἐκεῖ δὲν ἔχομεν διάγνωσιν προσόντων, ἀλλ’ ἐκεῖ ἔχομεν γεγονότα πολεμικά, δι’ ἃ ὁ νόμος ὥρισεν ὅτι ἐπιβάλλεται ἡ τοποθέτησις τοῦ ἀξιωματικοῦ εἰς τὸ δεξιὸν τοῦ πίνακος. Ὅτε λοιπὸν τοιαῦται εἶναι αἱ διατάξεις τοῦ νόμου, ἡμεῖς ζητοῦντες ἵνα ἡ ἀρχαιότης ἡ κτηθεῖσα κατόπιν τοιούτων γεγονότων γίνηται σεβαστὴ καὶ ἐν τῷ μέλλοντι, εἰσάγομεν καινὰ δαιμόνια ἀντικείμενα πρὸς τὸν νόμον τὸν ὁρίζοντα τὸ σύστημα τῆς κατ’ ἐκλογὴν προαγωγῆς ἢ ζητοῦμεν τὴν ἀσφάλισιν τῆς ὀρθῆς ἐφαρμογῆς, τῆς ὀρθῆς ἀντιλήψεως τοῦ νόμου ἐν τῷ μέλλοντι. Ἀλλά, Κύριοι, ἂν ὁ νόμος, ὁ ὑπ’ ἐμοῦ ὑποβληθεὶς καὶ τυχὼν τῆς ψήφου τῆς Βουλῆς, εἰσήγαγε τὴν διάταξιν ταύτην, καθ’ ἣν ὁ προαγόμενος λόγῳ ἀνδραγαθίας τίθεται εἰς τὸ δεξιόν, ἐὰν ὁ νόμος καθώρισε τοῦτο, ἡ διάταξις αὕτη ἐθεσπίσθη, διότι ἐν μὲν τῷ ναυτικῷ δὲν ὑπῆρχε παλαιοτέρα νομοθεσία ὁρίζουσα τὰ τῆς ἀμέσου ἀμοιβῆς τῶν ἀνδραγαθησάντων, ἐν δὲ τῷ στρατεύματι ἡ ὑπάρχουσα παλαιὰ νομοθεσία δὲν ἐφηρμόσθη. Εἶπον καὶ ἐπαναλαμβάνω ὅτι ἠδυνάμην ἅμα τῇ ἐκτελέσει τοῦ κατορθώματος τοῦ Βότση νὰ προαγάγω τοῦτον, χωρὶς ὅμως καὶ ἐκ τούτου τοῦ γεγονότος νὰ κατασιγασθῶσιν αἱ κατόπιν μεμψιμοιρίαι, αἵτινες ἀνέμενον τὴν κατάπαυσιν τοῦ πολέμου ἵνα ἐνισχυθῶσι καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἐκδηλωθῶσι. Ἠδυνάμην νὰ πράξω τοῦτο, ἀλλὰ δὲν ἔπραξα αὐτὸ καὶ δι’ ἄλλους τινὰς λόγους, τοὺς ὁποίους δὲν δύναμαι ν’ ἀναφέρω εἰς τὴν Βουλήν, ἀλλὰ καὶ διὰ τὸν κυριώτατον λόγον, ὅτι, ἔχων τότε δύο καὶ μόνον κενὰς θέσεις καὶ ἔχων 60 δικαιουμένους εἰς προαγωγὴν ὑποπλοιάρχους τὸν ἕνα καλλίτερον ἀπὸ τὸν ἄλλον, δὲν ἠθέλησα νὰ ἀναιρέσω ἀμέσως τὴν ἀρχαιότητα αὐτῶν προάγων κατ’ ἐκλογὴν τὸν τριακοστὸν καὶ δίδων εἰς αὐτὸν τὴν μίαν τῶν θέσεων, διότι εὑρισκόμεθα εἰς τὸ πρῶτον δεκαήμερον τοῦ πολέμου, ὅτε ἐγένετο ἡ πρᾶξις τοῦ Βότση καὶ ἡ διαδρομὴ τοῦ ἐμπολέμου χρόνου παρεῖχε πᾶσαν ἐλπίδα ὅτι θὰ ἐνεφάνιζε περιστάσεις, καθ’ ἃς καὶ ἄλλοι ἀξιωματικοὶ θὰ ηὐτύχουν ἵνα παρόμοιον κατόρθωμα ἐπιτελέσωσι.

§95Ι. ΜΠΡΙΣΙΜΙΤΖΑΚΗΣ. Πότε παρεσημοφορήθη ὁ Βότσης;

§96Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Μετὰ τὴν προαγωγήν.

§97Ι. ΜΠΡΙΣΙΜΙΤΖΑΚΗΣ. Διατί τόσον ἀργά;

§98Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ μὴ σᾶς δώσω τὴν ἀπάντησιν, διότι αἱ ἀσκήσεις τῶν συνταγματικῶν προνομιῶν δὲν ἀνήκουσιν εἰς τὸν Ὑπουργὸν μόνον.

§99Ι. ΜΠΡΙΣΙΜΙΤΖΑΚΗΣ. Αἱ προτάσεις ὅμως;

§100Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Βεβαίως εἰς τὸν Ὑπουργόν. Δυστυχῶς περιστάσεις ἀνώτεραι πάσης διαθέσεως καὶ πάσης προθέσεως τῶν φιλοτιμοτάτων καὶ ἀνδρείων πράγματι ἀξιωματικῶν τοῦ Ναυτικοῦ, δὲν ἐπέτρεψαν εἰς ἄλλον νὰ εὐτυχήσῃ καθ’ ὃν τρόπον ηὐτύχησεν ὁ Βότσης. Διὰ νὰ ἀνδραγαθήσῃ τις, Κύριοι, δὲν ἀρκεῖ νὰ θέλῃ νὰ ἀνδραγαθήσῃ καὶ νὰ ἔχῃ τὴν ἱκανότητα πρὸς τοῦτο, ἀλλὰ πρέπει νὰ θέλῃ καὶ ὁ ἐχθρός, ὅτε δὲ ὁ ἐχθρὸς ἦτο κεκρυμμένος ἔσωθεν ὁρμητηρίων ἀπροσβλήτων, κατὰ τίνα τρόπον ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ νέα ἀνδραγαθία; Ἡ περίστασις μόνον δὲν ἐδόθη εἰς τοὺς ἄλλους, ἡ περίστασις ὅμως ἐδόθη εἰς τὸν πλωτάρχην Βότσην. Ἀλλ’ ἐκ τοῦ ὅτι ηὐτύχησε νὰ ἐπιτύχῃ τὴν περίστασιν, ἕπεται ὅτι εἶναι διὰ τοῦτο καταδικαστέος; Βλέπετε λοιπόν, κύριοι Συνάδελφοι, ὅτι τὸ πνεῦμα τοῦ νόμου τοῦ παγίου ἐμπεδοῦται, ἐὰν ἡ τροπολογία ἤθελε γίνῃ δεκτή. Ἀλλὰ διατί ἆρά γε ζητοῦμεν νὰ ἐμπεδώσωμεν τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ κειμένου νόμου; Καὶ διὰ ποίαν ἀνάγκην ἡ Βουλὴ ἀγωνίζεται, διότι δὲν ἀγωνίζομαι ἐγὼ μόνον,—βλέπω εἰς τὸ πρόσωπον τῶν κ. κ. Βουλευτῶν ὅτι ἀγωνίζεται ὅλη ἡ Βουλὴ—νὰ ἐμπεδώσῃ εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο τὴν ὀρθὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου.

§101Δ. ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Ὅλη ἡ Βουλή, κύριε Συνάδελφε.

§102Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον ὅτι ἔχομεν τὴν γνώμην τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν ἔκδηλον. Εἶπε ῥητῶς οὗτος ὅτι ἐννοεῖ νὰ καθορίσῃ τὰ τῆς ἀρχαιότητος τάσσων τὸν πλωτάρχην Βότσην ἐν τῇ προαγωγῇ εἰς τὸ ἀριστερὸν τῶν συμπροβιβασθέντων μετ’ αὐτοῦ εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ πλωτάρχου. Τίς εἶναι ὁ ἁρμόδιος καὶ ὑπεύθυνος Ὑπουργός, κύριοι Βουλευταί; Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν. Ἔχομεν λοιπόν, γνώμην ἔκδηλον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν, κατηγορηματικῶς χθὲς δηλωθεῖσαν εἰς τὴν Βουλήν, καὶ σήμερον μὴ ἀναιρουμένην. Ἔχομεν δηλώσεις τοῦ κ. Προέδρου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, δηλώσεις, διὰ τὰς ὁποίας ἔχομεν ἀνάγκην νὰ ἐνεργήσωμεν νοομαντείαν. Κατανοῶ ἐγὼ τὰς δηλώσεις, ἀλλ’ αἱ δηλώσεις αὗται οὐδεμίαν παρέχουσιν ἐγγύησιν καὶ οὐδεμίαν καταπνίγουσιν ἀνησυχίαν, ἐφ’ ὅσον δὲν εἶναι σαφεῖς καὶ κεκαθαρισμέναι. Εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου· τὸ ζήτημα τῆς προαγωγῆς τῶν ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν εἶναι ζήτημα κυβερνητικόν. Δὲν γινώσκω ποῦ τοῦ Πολιτεύματος εὗρε τὴν θεωρίαν καὶ τὸ δόγμα τοῦτο. Βεβαίως εἴθισται, προκειμένου περὶ ζητημάτων τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ προκαλέσωσι τὴν κοινὴν συνείδησιν, εἴθισται ὅπως οἱ Ὑπουργοὶ συνενοῶνται μετὰ τοῦ Πρωθυπουργοῦ δι’ αἰτίαν κυβερνητικῆς ἀλληλεγγύης, καὶ πρὸ πάντων δι’ αἰτίαν τῆς ἀρχηγίας τῆς πλειονοψηφίας. Ἀλλὰ τὸ δικαίωμα τῆς προαγωγῆς εἶναι δικαίωμα ὑπουργικόν. Καὶ τόσῳ εἶναι δικαίωμα ὑπουργικόν, ὅσῳ ἠσκήθη ἐσχάτως ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν, χωρὶς ἀναμφισβητήτως νὰ ἐρωτηθῇ ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Διότι δύναμαι νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου· ἠρωτήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν καὶ ἀνέλαβε μετ’ αὐτοῦ τὴν εὐθύνην τῆς λύσεως τοῦ ζητήματος τῆς προαγωγῆς τῶν τριῶν ἀντιπλοιάρχων πρὸ δύο μηνῶν εἰς πλοιάρχους; Ὄχι. Ἦτο αὕτη πρᾶξις ὑπουργική, ἡ ὁποία ἐγένετο μετὰ γνωμοδότησιν τῶν Ναυάρχων. Μόνον ὑπάρχει ἐπέμβασις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἐκεῖ ὅπου διὰ τοῦ νόμου ὁρίζεται ἡ ἐπέμβασις αὐτή, καὶ τὴν ἐπέμβασιν ταύτην τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ὥρισεν ὁ νόμος προκειμένου περὶ τῆς προαγωγῆς τῶν Ναυάρχων. Ἀλλὰ τί ἐγένετο κατὰ τὴν προαγωγὴν τῶν Ναυάρχων, τὴν ὁποίαν ἐξήρτησεν ὁ νομοθέτης ἐκ τῆς γνώμης τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου; Ἐγένετό τι τὸ ὁποῖον σήμερον δὲν δύναται νὰ δώσῃ εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἐπιχειρήματα, ἵνα ἄρῃ ἀφ’ ἡμῶν τὰς ἀνησυχίας· τουναντίον, δύναται νὰ δώσῃ εἰς ἡμᾶς ἐπιχειρήματα ἵνα αὐξήσωμεν τὰς ἀνησυχίας καὶ τὰς ἀνησυχίας ἐπιτείνωμεν εἰς ἀγωνίαν περὶ τῆς λύσεως τοῦ ζητήματος. Ἀνετέθη εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἡ ἐκλογὴ τριῶν Ναυάρχων, καὶ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἐξέλεξεν ἕξ. Ἀλλὰ ἀφήνω τοῦτο. Ἀνετέθη εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἡ δημιουργία τριῶν, οὐχὶ Ναυάρχων, ἀλλ’ Ἀρχηγῶν τοῦ ναυτικοῦ, καὶ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον εὑρεθὲν εἰς τὴν ἀδυναμίαν νὰ εὕρῃ τρεῖς Ἀρχηγούς, τοὺς ἐδιπλασίασε· διότι οὕτω τίθεται τὸ ζήτημα. Δὲν τίθεται ὡς ζήτημα παροχῆς βαθμῶν, ἀλλὰ δημιουργίας ἀρχηγῶν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν εἶπεν ὅτι εὗρεν ἐν διαταραχῇ τὴν ἱεραρχίαν τοῦ Ναυτικοῦ. Ἐβεβαίωσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ὅτι εὗρε διατάραξιν τῆς ἱεραρχίας ἕνεκα ἐκθέσεων τοῦ Ναυάρχου Κουντουριώτου, καὶ ἕνεκα τούτου εἰσηγήθη τὸν γνωστὸν νόμον περὶ προαγωγῆς Ναυάρχων. Τί ἐγένοντο αἱ ἐκθέσεις τοῦ Ναυάρχου Κουντουριώτου ἐνώπιον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου; Κόνις. Οὐδεμία ἐλήφθη ὑπ’ ὄψιν. Ὅπου ὁ Κουντουριώτης κατήγγελλε, τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἐγνωμοδότει περὶ προαγωγῆς κατ’ ἐκλογήν. Τί ἐγένετο κατόπιν; Διὰ νὰ συμβιβάσωσι τὴν προαγωγὴν πρὸς τὴν καταγγελίαν ἔθηκαν εἰς διαθεσιμότητα δύο προαχθέντας. Ἔχομεν δηλαδὴ ἀδυναμίαν πλήρη τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου πρὸς λῆψιν ἀποφάσεως. Ἀλλὰ τὸ σπουδαιότερον ὅλων, τὸ ὁποῖον μὲ ἀπασχολεῖ αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἶναι τοῦτο· εἶχεν τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον πρὸ ὀφθαλμῶν προκειμένου περὶ τῶν Ναυάρχων ἓν ἕτερον ζήτημα ἀνδραγαθίας τοῦ πλοιάρχου Δούσμανη. Τί ἔπραξεν; Ἔθηκε τοῦτον εἰς τὸ ἀριστερόν. Δύο ἀξιωματικοὶ ἔτυχον προαγωγῆς ὡς ἡρωϊκῶς καὶ λαμπρῶς ἐν μάχῃ ἀριστεύσαντες, ὁ τότε ἀντιπλοίαρχος Δούσμανης καὶ ὁ τότε ὑποπλοίαρχος Βότσης. Προκειμένου νὰ κριθῇ ὁ κ. Δούσμανης πρὸς προαγωγὴν εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ Ναυάρχου, ἦλθε τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, τῇ εἰσηγήσει τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν, καὶ εἶπε· προάγω αὐτόν, ἀλλὰ τοποθετῶ πρῶτον τὸν Παπαχρήστου, δεύτερον τὸν Ἠπίτην καὶ τρίτον τὸν Δούσμανην, ὁ ὁποῖος ἦτο ὁ ἀνδραγαθήσας. Μὲ τί κριτήριον ἐγένετο τοῦτο; Διατί ἔλαβον αὐτὴν τὴν σειράν; Διότι εἶχον οἱ ἄλλοι πρὸ τοῦ πολέμου τὴν ἀρχαιότητα, ὑπὲρ ἑαυτῶν, ἤτοι ἐπὶ βάσει δικαιολογίας τὴν ὁποίαν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ἐξήνεγκεν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, δικαιολογίας, ἡ ὁποία κατὰ τὴν πρώτην στιγμὴν τῆς προαγωγῆς διεδηλώθη δι’ ἡμιεπισήμου δημοσιεύματος, ἵνα μὴ γεννηθῇ τὸ ἐρώτημα εἰς πάντα πολίτην· Τί ἔπαθεν ὁ Δούσμανης ἀπὸ τοῦ πολέμου καὶ ἐντεῦθεν, ὥστε ἐν πολέμῳ μὲν νὰ ἀριστεύσῃ, κατόπιν δὲ τοσοῦτον νὰ ὑποτιμηθῇ, ὥστε νὰ κατέλθῃ ἡ ἀρχαιότης αὐτοῦ κατὰ δύο βαθμούς; Ὑπῆρξε τοσοῦτον ἀνάξιος τῆς τιμῆς καὶ τῆς θέσεως αὐτοῦ μετὰ τὸν πόλεμον, ὥστε ὑπῆρξεν ἀνάγκη νὰ τιμωρηθῇ διὰ τοῦτο, χάνων τὴν σειράν τῆς ἀρχαιότητός του κατὰ δύο βαθμούς; Διότι τοῦτο τὸ εὔλογον ἐρώτημα δύναται νὰ προβάλῃ πᾶς πολίτης ἐνώπιον αὐτῆς τῆς καταστάσεως εὑρισκόμενος, ὥστε εἷς ἀξιωματικός, ἐνῷ κατὰ τὸν πόλεμον ἔτυχεν ὡρισμένων ἀμοιβῶν, χάνει ταύτας ἀμέσως μετὰ τὸν πόλεμον. Διότι, Κύριοι, τῶν ἐκ τοῦ πολέμου ἀμοιβῶν τὴν ἀφαίρεσιν κατὰ τοῦτον καὶ μόνον τὸν τρόπον ἠδύνατό τις νὰ δικιολογήσῃ, ἢ ἐὰν ὁ τιμηθεὶς περιέπεσεν μετὰ τὸν πόλεμον εἰς βαρύτατον παράπτωμα, τὸ ὁποῖον καθιστᾷ αὐτὸν ἀνάξιον τῆς τιμῆς τὴν ὁποίαν ἔλαβεν, ἢ ἐὰν μετὰ τὸν πόλεμον τοσοῦτον ὑπερῆρε τὴν κεφαλὴν διὰ τὴν τιμὴν ἧς ἔτυχεν παρὰ τῆς Πολιτείας, ὥστε περιεφρόνησε πάσας τὰς λειτουργίας τῆς Πολιτείας, καὶ ἀντὶ νὰ ὑπάρχῃ δι’ αὐτὸν ὡς κινητήριος δύναμις πρὸς πρόοδον ἡ τιμή, τῆς ὁποίας ἔτυχεν, καὶ πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν λειτουργιῶν τῆς Πολιτείας ἀφῆκεν αὐτὰς ἐντελῶς παρημελημένας καὶ ἐπεδόθη εἰς τὴν ὀκνηρίαν καὶ τὴν ῥαστώνην. Εἰς τοιοῦτον κίνδυνον ἐκθέτομεν ἐκείνους, οἵτινες κατὰ τὸν πόλεμον ἔτυχον ἀμοιβῶν, καὶ μετὰ πάροδον τοῦ χρόνου, ὅτε ὀγκοῦνται τὰ μίση καὶ τὰ προσωπικὰ συμφέροντα, χάνουσι τὴν ἀμοιβὴν ταύτην. Διότι ἐκτὸς τῶν τιμῶν τὰς ὁποίας παρέσχεν ἡ Πολιτεία, κινδυνεύουσι νὰ χάσωσι καὶ τὴν ἰδίαν αὐτῶν ὑπόληψιν, καθίσταται δὲ οὕτω ἡ Πολιτεία ἐπικίνδυνος δωρήτρια θέλουσα ὑπὸ τοιούτους ὅρους νὰ ἄρῃ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον πρότερον ἐδώρησε. Τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον λοιπόν, καθ’ ὃν χρόνον ἀπεφάσισε περὶ τούτου, ἐξήνεγκεν ἀπόφασιν σύμφωνον πρὸς τὰς ἀρχάς, τὰς ὁποίας διετύπωσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν. Τώρα, Κύριοι, ἀνακοινοῦται εἰς ἡμᾶς ἀπόψε, ὅτι τὸ ζήτημα τῆς προαγωγῆς τῶν ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν εἶναι ζήτημα κυβερνητικόν. Εἶναι ζήτημα Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἢ εἶναι ζήτημα Προέδρου Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου; Ἡ ἀνδραγαθία, Κύριοι, δὲν δύναται νὰ ἐκτιμᾶται κατὰ ποσοστά, οὐδεὶς δὲ δύναται νὰ ὑποστηρίξῃ ὅτι ἡ ἀνδραγαθία τοῦ πλοιάρχου Δούσμανη εἶναι ἀνδραγαθία κατὰ τὰ ¾ ἢ τὰ 99%, ἐνῷ ἡ ἀνδραγαθία τοῦ πλωτάρχου Βότση εἶναι τοιαύτη κατὰ τὰ 100%. Ἡ ἀνδραγαθία εἶναι ἓν γεγονὸς σημανθὲν ἐπισήμως, τὸ ὁποῖον κατὰ τὸν νόμον τιμᾶται. Λοιπὸν κατὰ ποῖον τρόπον διετιμήθη ἄλλως ἡ ἀνδραγαθία τοῦ Ναυάρχου Δούσμανη καὶ ἄλλως θὰ διατιμηθῇ ἡ τοῦ πλωτάρχου Βότση ὑπὸ τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου; Μᾶς δίδεται διαβεβαίωσις ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἀνησυχῶμεν. Ἔχω πάντα λόγον νὰ ἐκφράσω τὴν ἀνησυχίαν ὑπὸ τῆς ὁποίας συνέχομαι, χωρὶς οὐδεμίαν νὰ θέλω νὰ ἀσκήσω πολεμικὴν κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι τὰ πράγματα δὲν ἐξασφαλίζονται ἐφ’ ὅσον δὲν τίθενται ἐπὶ βάσεως πραγματικῆς. Ἐπαναλαμβάνω νὰ εἴπω ὅτι αἱ δηλώσεις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως παρέχουσι τὴν ὑπόνοιαν καὶ εἰς ἡμᾶς τὴν ἑσπέραν ταύτην ὅτι δὲν μετέβαλε γνώμην περὶ τῆς ἐφαρμογῆς τῶν διατάξεων περὶ ἀνδραγαθίας. Ἀλλὰ προκειμένης ψήφου ἐν τῷ Ὑπουργικῷ Συμβουλίῳ δὲν θὰ μετάσχωσι τῆς ἀποφάσεως τούτου ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἀντίθετον ἔχουσι τὴν γνώμην; Δὲν ἐννοῶ βεβαίως τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν, ὁ ὁποῖος εἶναι ὁ ἁρμόδιος καὶ ὁ ὑπεύθυνος. Ταῦτα, Κύριοι, ἐν σχέσει πρὸς τὰς ἐφαρμογὰς τῶν νόμων, Ἀλλ’ ἔχω ἀνάγκην νὰ εἴπω τινὰ ἐν σχέσει πρὸς τὰ γεγονότα. Κύριοι, μετὰ πάροδον ἑνὸς καὶ πλέον ἔτους ἀπὸ τῆς λήξεως τῶν πολεμικῶν περιπετειῶν ἀλλὰ διετίας περίπου ἀπὸ τῆς τελέσεως τοῦ γεγονότος τούτου, εἶναι βεβαίως τολμηρὸν εἰς Κυβέρνησιν, ἰδίᾳ δὲ εἰς Ὑπουργούς, οἱ ὁποῖοι δὲν μετέσχον τῶν γεγονότων τούτων, νὰ θελήσωσι νὰ ἀλλοιώσωσι τὰς συνεπείας πράξεων γενομένων κατὰ τὸν πόλεμον, χωρὶς οὐδεμίαν νὰ ἔχωσιν ἰδίαν παρατήρησιν δυναμένην νὰ καταρρίψῃ τὸ κῦρος τῶν ἐκτελεσθεισῶν ἀποφάσεων. Κατὰ τὸν πόλεμον ὁ Ναύαρχος ὑπῆρξεν ἐκεῖνος ὅστις παρηκολούθει τὰς ἐνεργείας ὅλων τῶν ἀξιωματικῶν. Ἀλλ’ ὑπῆρχε καὶ ἐν Ἀθήναις Ὑπουργὸς διευθύνων τὰ τοῦ ναυτικοῦ, ὅστις ἐκ τῶν καθηκόντων αὐτοῦ ἦτο ὑπόχρεος νὰ παρακολουθῇ τὰ γενόμενα, εἶχε τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἀγωνιᾷ μετὰ τῶν ἀγωνιζομένων καὶ νὰ ἀναμένῃ ἀγωνιωδῶς τὰς συνεπείας τῶν πράξεων αὐτῶν. Καὶ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, ὁ ἐντεῦθεν διοικῶν, ἦτο εἰς θέσιν ἀφ’ ἑνὸς μὲν νὰ ἐκτιμήσῃ ἢ νὰ διαισθανθῇ ἂν ὄχι τὴν ἀνδρείαν καὶ τὴν δεξιότητα περὶ τοὺς χειρισμούς, ἅτινα νὰ ἐκτιμήσῃ μόνον ὁ Ναύαρχος ἦτο ἁρμόδιος, ἀλλ’ ἀναμφισβητήτως τὴν πρωτοβουλίαν καὶ τὴν προθυμίαν πρὸς ἐκτέλεσιν τῶν ἐκ τοῦ κέντρου διατασσομένων ὑπηρεσιῶν, ὁ Ναύαρχος, ὁ διοικῶν ἐν πολέμῳ, ἦτο ἀπόλυτος κριτής, ἀφ’ ἑτέρου διὰ νὰ ἐκτιμήσῃ τὴν ψυχολογίαν, τὰ προσόντα ἑκάστου ἀξιωματικοῦ τά τε ψυχικὰ καὶ τὰ πνευματικὰ καὶ τὰ τοῦ χαρακτῆρος ἀκόμη. Ἐγένετο ἡ πρᾶξις τοῦ ὑποπλοιάρχου Βότση, ἐσημάνθη αὕτη δι’ ἡμερησίας διαταγῆς ἐν τῷ Στόλῳ, ἐκλήθη ὁ Στόλος εἰς ἐπιθεώρησιν τῇ διαταγῇ τοῦ Ὑπουργοῦ καὶ ἀνεγνώσθη εἰς ὅλα τὰ πλοῖα ἡ ἔκθεσις τῆς πράξεως πρὸς ἔπαινον μὲν τοῦ πράξαντος, ἀλλὰ συγχρόνως πρὸς φρονηματισμὸν καὶ παρότρυνσιν εἰς ὅμοια κατορθώματα τῶν ἐπιτελείων καὶ πληρωμάτων. Καὶ ἡ ἐπιθεώρησις συνεπληρώθη μὲ τὴν ἐντύπωσιν τοῦ Στόλου ὅτι ἔχει γραφῆ μία ἱστορικὴ σελίς, ἡ μονομερὴς αὕτη ἀνδραγαθία, εἰς τιμὴν τοῦ ἑλληνικοῦ ναυτικοῦ. Τὴν σελίδα ταύτην τίς ἔχει τὸ ἀνάστημα νὰ διαγράψῃ ἐκ τῆς ἱστορίας τὴν στιγμὴν ταύτην; (Εὖγε, εὖγε ἀριστερόθεν). Δὲν εἶναι ζήτημα δι’ ἐμὲ ὁ Βότσης; ἂν θέλετε διαγράψατέ τον. Δι’ ἐμέ, δι’ ἡμᾶς πάντας, ζήτημα εἶναι ἡ ἱστορία αὐτὴ τοῦ ναυτικοῦ τοῦ Ἔθνους! Κύριοι, εἰς ὅλας τὰς ἱστορίας ὅλων τῶν ἐθνῶν πολεμικαὶ πράξεις ὑπάρχουσιν, ἀλλ’ ὅ τι προεκάλεσε πάντοτε, οὐχὶ τὴν κρίσιν καὶ τὴν ἐκτίμησιν τῶν ψυχραίμων κριτικῶν ἀλλὰ τὸν ἐνθουσιασμόν τοῦ πλήθους, τὴν γένεσιν τῆς στρατιωτικῆς παραδόσεως, τὸν φρονιματισμὸν τῶν λαῶν, εἶναι τὰ ἀτομικὰ γεγονότα. Πανταχοῦ ἐθαυμάσθη ὁ ἀτομικὸς ἥρως, περισσότερον ἴσως τοῦ στρατηγοῦ τοῦ κερδίζοντος μίαν μάχην. Μὴ λησμονῶμεν ὅτι, ἂν ὑπάρχῃ γεγονὸς τὸ ὁποῖον συνεκίνησε τὸν πεπολιτισμένον κόσμον καὶ ἐφρονημάτισε τοὺς λαοὺς τῆς Εὐρώπης, τοῦτο ὑπῆρξε τὸ κατόρθωμα τοῦ Κανάρη, ὁ ὁποῖος δὲν ἦτο Ναύαρχος ὡς ὁ Μιαούλης, ἀλλ’ ὑπῆρξε τοσοῦτον ἀνδρεῖος ὥστε νὰ ἀναγραφῇ ἐν ταῖς σελίσι τῆς ἱστορίας τὸ μέγα κατόρθωμα τοῦ Ἕλληνος ναύτου, καὶ νὰ κινήσῃ τὴν χορδὴν τῶν ποιητῶν καὶ νὰ ἐπιδράσῃ εἰς τὴν συμπάθειαν τῶν πεπολιτισμένων λαῶν. Μὴ λησμονεῖτε δ’ ὅτι κατὰ τὸν πόλεμον τὸν Ἱσπανοαμερικανικὸν τὸν ὑποναυπηγὸν Θόμψων ἐτίμησαν ὡς ἐθνικὸν ἥρωα οἱ Ἀμερικανοί, διότι ἔσχε τὸν ἡρωϊσμὸν δι’ ἑνὸς ἐμπορικοῦ πλοίου νὰ ἐμφράξῃ τὸ στόμιον τοῦ Σαντιάγου. Ὁ διαπράξας τοῦτο ὑπὸ τὰ πυρὰ τῶν Ἱσπανικῶν φρουρίων καὶ τοῦ Ἱσπανικοῦ Στόλου ἐτιμήθη ὡς ἥρως. Ἐκτὸς τούτου ἐπίδρασιν μεγίστην κατὰ τοὺς πολέμους ἀσκεῖ τὸ πρῶτον πολεμικὸν κατόρθωμα. Ὁ διοικῶν τὴν ναυμαχίαν τοῦ Σαντιάγου μοίραρχος Σάμψων δὲν ἤχθη εἰς τὴν δόξαν ὅσον ἤχθη ὁ Ναύαρχος Διούψ, ὅστις ἐνίκησε τὴν ναυμαχίαν τῆς Μανίλλης, διότι τὸ κατόρθωμα ἐκεῖνο ὑπῆρξεν ἡ πρώτη ἀκτὶς ἡ ἐκ τοῦ σκότους ἐξελθοῦσα. Δι’ ἡμᾶς δὲ αὐτὴ εἶναι ἡ ἀλήθεια. Δι’ ἡμᾶς, ἡ πρᾶξις τοῦ Βότση ὑπῆρξεν ἡ πρᾶξις ἡ πρώτη ἥτις ἐνέσπειρεν εἰς τὸν ἐχθρὸν τὸν τρόμον, ἥτις ἐνέβαλεν εἰς ἡμᾶς τὸ φρόνημα καὶ τὸ θάρρος, ἥτις ἐνέσπειρεν εἰς τὸν πεπολιτισμένον κόσμον τὴν ἐντύπωσιν περὶ τοῦ ἐνδόξου Ἑλληνικοῦ ναυτικοῦ καὶ περὶ τῆς ἀνδρείας καὶ τῆς τόλμης τοῦ Ἕλληνος ναύτου. Κύριοι, μὴ λησμονῶμεν ὅτι κατήλθομεν εἰς τὸν ἀγῶνα ὑπὸ ὅρους περιεργοτάτους. Κατήλθομεν εἰς τὸν ἀγῶνα ὡς Κυβέρνησις πλήρης αἰσιοδοξίας καὶ πεποιθήσεως, ἀκριβῶς δὲ κατηγορήθη ἡ Κυβέρνησις, ἧς τότε ἀπετέλουν μέλος, διὰ τὴν ὑπερβάλλουσαν αἰσιοδοξίαν καὶ αὐτοπεποίθησιν αὐτῆς. Ἀλλὰ δὲν δύναταί τις νὰ εἴπῃ ὅτι καὶ ὅλος ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς εἶχεν ἐν ἑαυτῷ ὁλόκληρον τὴν αὐτοπεποίθησιν περὶ τῆς τηλικαύτης νίκης, οὐκ ἐγένετο, ὡς δὲν δύναταί τις νὰ ἀρνηθῇ ὅτι καὶ ἡ Εὐρώπη ὁλόκληρος δὲν εἶχεν ἐπὶ τὴν Ἑλλάδα τὴν ἀγωνιζομένην τὴν πεποίθησιν ἡ ὁποία εἶναι ἀπαραίτητος ἵνα καὶ τὰ ἀποτελέσματα καὶ αἱ συνέπειαι τοῦ πολέμου ἀχθῶσιν εἰς εὐτυχὲς πέρας. Ἀλλὰ διατί συνέβη τοῦτο; Διότι εἴχομεν τὴν ἧτταν τοῦ 1897 ἐφ’ ἡμῶν, ἥτις καὶ τοὺς κριτὰς εἶχε καταστήσει ψυχροὺς πρὸς ἡμᾶς, ἀλλὰ καὶ ἡμᾶς εἶχε καταστήσει δειλοὺς ἢ ἀμφιβάλλοντας πρὸς τὰς ἰδίας δυνάμεις. Ἂν ὅμως διὰ τὸν στρατὸν ὑπῆρχε βελτίωσις τῶν ἐντυπώσεων, διότι εἶχε πραγματικῶς συντελεσθῆ ἀξία πάσης τιμῆς στρατιωτικὴ ἐργασία καὶ εἶχεν ἐμπεδωθῆ ἡ στρατιωτικὴ πεποίθησις, τὰ τοῦ ναυτικοῦ δὲν εἶχον οὕτως. Συνέβη δὲ τὸ περίεργον ὅτι, ἐνῷ κατὰ τὸ 1897 δὲν εἴχομεν ἀμφιβολίας περὶ τοῦ ναυτικοῦ εἴχομεν δὲ ἀμφιβολίας περὶ τοῦ στρατοῦ, κατὰ τὸ 1912 συνέβη τὸ ἀντίθετον. Καὶ τοῦτο συνέβη οὐχὶ διότι ἔλειπον τὰ στοιχεῖα καὶ τὸ ὑλικὸν καὶ τὰ πρόσωπα ὑπῆρχον· ἀλλ’ εἶχον γεννηθῆ προσωπικὰ ζητήματα τὰ ὁποῖα εἶχον διασείσει τὴν ὁμόνοιαν ἐν τῷ πολεμικῷ ναυτικῷ, ἅτινα εἶχον ἀφαιρέσει τὴν πεποίθησιν τοῦ κόσμου ἐπὶ τὸ ναυτικόν. Κατήλθομεν λοιπὸν εἰς τὸν ἀγῶνα ὑπὸ τοιούτους ὅρους καὶ τὸ πρῶτον γεγονὸς τὸ ὁποῖον ἀφύπνισε διὰ μιᾶς τὴν ἐθνικὴν ψυχὴν ἀπὸ ἀπόψεως ναυτικῆς, τὸ ὁποῖον ἐνεπέδωσε τὴν πεποίθησιν ἐπὶ τὰ ἑλληνικὰ ὅπλα, τὸ ὁποῖον κατέστησε πάντα Ἕλληνα ὑπερήφανον διὰ τὸ ναυτικὸν ἀλλὰ καὶ τελείως ἥσυχον περὶ τῆς ἐκβάσεως καὶ τῶν συνεπειῶν τοῦ πολέμου, ὑπῆρξε τὸ γεγονὸς τῆς τορπιλλίσεως τοῦ Ὀθωμανικοῦ πλοίου, γεγονός, τὸ ὁποῖον συγχρόνως ἔσχε ἐπηρεασμὸν παμμέγιστον καὶ ἐπὶ ταῖς ἐν Θεσσαλονίκῃ Τουρκικαῖς δυνάμεσι. Ἀλλὰ τὸ γεγονὸς τοῦτο ἔπρεπε νὰ κοιμηθῇ τότε; Οὐχί. Καὶ ἀπέναντι τοῦ Στόλου ἐξήρθη καὶ ἀπέναντι τῆς δημοσίας γνώμης ἐν Εὐρώπῃ ἐξήρθη. Ὅτε αἱ φωτογραφίαι τοῦ πλωτάρχου Βότση ἐζητοῦντο παρ’ ὅλων τῶν ἀνταποκριτῶν τῶν ξένων ἐφημερίδων καὶ παρείχοντο ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν ἀφειδῶς, ἀνὰ τὸν Εὐρωπαϊκὸν δὲ καὶ Ἀμερικανικὸν τύπον ὑψοῦτο καὶ ἐγεραίρετο τὸ ὄνομα τοῦ Ἕλληνος ναύτου, ὁ πλωτάρχης Βότσης ἦτο ἄξιος χειροκροτημάτων καὶ τιμῆς. Ἀλλ’ ὅτε τὰ γεγονότα τοῦ Βαλκανικοῦ πολέμου ἀπέσβησεν κολοσσιαῖος πόλεμος, ὅστις διεξάγεται ἤδη, καὶ ὅτε μετὰ τὴν εἰρηνικὴν διαβίωσιν ἑνὸς καὶ ἡμίσεως ἔτους κατέστημεν πλέον ἀδιάφοροι πρὸς τὰς τοιαύτας περιστάσεις, θὰ λησμονήσωμεν τὰ γεγονότα, διὰ νὰ τιμωρήσωμεν πλέον τοὺς δράσαντας; Διότι εἰς τοῦτο πρόκειται νὰ προβῶμεν. Τὴν σελίδα τῆς ἱστορίας ἔγραψεν ἤδη ὁ πλωτάρχης Βότσης ὑπὲρ τῆς Ἑλλάδος, καὶ ἐπαναλαμβάνω νὰ εἴπω ὅτι δύνανται ἂν θέλωσι νὰ προβῶσιν εἰς οἱανδήποτε πρᾶξιν σχετιζομένην πρὸς τὸν πλωτάρχην Βότσην, ἀλλ’ ὀφείλουσι νὰ ἀντιληφθῶσιν ὅτι μεταβολὴ ἀρχαιότητος, ἐκδηλοῦσα ἐλάττωσιν τῆς ἐμπιστοσύνης τῆς Πολιτείας πρὸς τὸν ἀξιωματικὸν αὐτόν, εἶναι ἄρσις τῆς ἐμπιστοσύνης τῆς Πολιτείας πρὸς τὴν σελίδα τῆς ἱστορίας, τὴν ὁποίαν ὑπὲρ τῆς Πατρίδος ἔγραψεν ὁ ἀξιωματικὸς οὗτος. Καὶ διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν νὰ ἀναθεωρήσῃ ὅσα ἀπὸ τοῦ βήματος ἐξέθηκε χθές. Τὸ νὰ πλανηθῇ τις εἶναι εὔκολον, τὸ νὰ ἐπανορθώσῃ τὴν πλάνην εἶναι ἀνδρικόν. Ἐὰν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου δηλώσῃ ὅτι ὑπῆρξε παρ’ αὐτῷ πεπλανημένη ἀντίληψις καὶ ὅτι εἰς τὴν γενικὴν ἀξίωσιν ἐδέχθη νὰ συμμορφωθῇ, τοῦτο εἶναι ἔργον τιμῆς διὰ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν, ἀλλ’ οὐδόλως εἶναι δεδικαιολογημένος λέγων ὅτι αἱ ὑπηρεσίαι κατὰ τοιοῦτον τρόπον ὑπέβαλον πρὸς αὐτὸν εἰσηγήσεις. Αἱ ὑπηρεσίαι ἐπὶ τοιούτων ζητημάτων οὐδεμίαν ἔχουσιν ἀξίαν. Αἱ ὑπηρεσίαι εἶναι ἁρμόδιαι νὰ δίδωσι γνώμην ἐπὶ ζητημάτων τεχνικῶν, ἀλλ’ αἱ ὑπηρεσίαι οὐδέποτε ἔχουσι γνώμην ἐπὶ ζητημάτων ἱστορίας τοῦ τόπου. Ἂς ἀφήσῃ τὰς ὑπηρεσίας ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ κοιμηθῶσιν 24 ὥρας, ἀλλ’ ἂς ἐγρηγορήσῃ εἰς αὐτὸν ἡ ἑλληνικὴ ψυχή, καὶ ἂς κρίνῃ, οὐχὶ ὡς Ὑπουργὸς ἀλλ’ ὡς Ἕλλην, ὅτι δὲν δικαιοῦται μίαν πρᾶξιν περιφανῆ τοῦ Ἑλληνικοῦ ναυτικοῦ νὰ καταρρυπάνῃ διὰ τῆς μεταβολῆς τῆς ἀρχαιότητος τοῦ ἐνεργήσαντος ἀξιωματικοῦ.

§103Π. ΚΟΝΤΟΣΤΑΥΛΟΣ. Μετὰ τὰς δηλώσεις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἀποσύρομεν τὴν τροπολογίαν.

§104ΑΘ. Τ. ΜΠΑΣΙΑΣ. Τὴν ὑποβληθεῖσαν τροπολογίαν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποσύρῃ ὁ κ. Βουλευτής, ἀλλὰ θὰ ἐπεθύμουν νὰ εἶχον ῥητὴν δήλωσιν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως.

§105ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Οὐδεμίαν ἄλλην δήλωσιν ἔχω νὰ κάμω. Γνωρίζω πολὺ καλὰ ὅτι ἡ δήλωσις, τὴν ὁποίαν ἔκαμα, δὲν ἱκανοποιεῖ ὁλόκληρον τὴν Βουλήν, ὅτι δὲν δύναται νὰ τύχῃ τῆς ἐμπιστοσύνης ὁλοκλήρου τῆς Βουλῆς, ἀλλ’ εἶμαι ἀπολύτως βέβαιος ὅτι θὰ τύχῃ τῆς μεγαλειτέρας πλειονοψηφίας αὐτῆς, ἐὰν πρόκειται νὰ γίνῃ ψηφοφορία.

§106Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐλπίζω ὅτι ὁ κ. Μπασιᾶς, δὲν θὰ ἐπιμείνῃ εἰς πρόκλησιν ψηφοφορίας ἐπὶ τῆς τροπολογίας, διότι ἀπέναντι τοῦ σκότους, τὸ ὁποῖον ἐγέννησαν αἱ δηλώσεις τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ἡ ἀπόρριψις τῆς τροπολογίας θὰ ἦτο τὸ μόνον φῶς καὶ τοῦτο κατὰ τῆς ὑποθέσεως. Διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι ἡ τροπολογία εἶναι ὀρθὸν νὰ ἀποσυρθῇ, ἀφοῦ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἰς βουλευτάς, οἵτινες ὡμίλησαν ὡς Ἕλληνες βουλευταί, καὶ οὐχὶ ὡς ἀντιπολιτευόμενοι, προτάσει τοὺς ἀριθμοὺς τῆς πλειονοψηφίας. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοιούτων ζητημάτων ὤφειλεν ἴσως νὰ μὴ προβάλῃ τοὺς ἀριθμοὺς τῆς πλειονοψηφίας, ἀλλὰ τὸν ὄγκον τοῦ ἐθνικοῦ συναισθήματος. Ἀκριβῶς δὲ λέγω τοῦτο, διότι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶναι πολιτικὸς κατ’ ἐξοχήν, ὅστις ἀποβλέπει πάντοτε εἰς τὰς ῥοπὰς τῆς κοινῆς γνώμης καὶ πάντοτε δεικνύει ὅτι σέβεται ταύτην. Ἐπὶ ζητήματος τοιούτου ἐθνικῆς φύσεως, ἐπὶ τοῦ ὁποίου οὐδεὶς ὡμίλησεν ἀπὸ πνεύματος ἀντιπολιτευτικοῦ, ἀλλὰ μόνον ἀπὸ πνεύματος ἐθνικοῦ, ἡ προβολὴ τῶν ἀριθμῶν τῆς πλειονοψηφίας εἶναι καταπίεσις τῆς συνειδήσεως τῶν βουλευτῶν. Ἐγώ, τοὐλάχιστον, θὰ παρακαλέσω πάντα Συνάδελφον νὰ μὴ συντελέσῃ εἰς τὴν δημιουργίαν καταστάσεως τοιαύτης, ὥστε νὰ ἴδῃ τοὺς βουλευτὰς τιθεμένους ἀντιμετώπους ἑνὸς ἀναγκαίου συναισθήματος ἀλληλεγγύης πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ μιᾶς ἐνσυνειδήτου ὁρμῆς ὅπως καταψηφίσωσι τὴν γνώμην ταύτης.

§107ΑΘ. Τ. ΜΠΑΣΙΑΣ. Κατόπιν τῶν λεχθέντων ἀποσύρω τὴν τροπολογίαν.

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει καὶ τροπολογία τῶν κ. κ. Ν. Ξηροῦ καὶ Ι. Μάνου, ἡ ὁποία ἀποσύρεται.

§109ΑΘ. ΜΙΑΟΥΛΗΣ. Ἤθελον νὰ ζητήσω μίαν ἐξήγησιν παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ὑποναυάρχου προβιβάζονται κατὰ γνωμοδότησιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Ἐὰν ὑπάρχωσι τρεῖς θέσεις κεναὶ καὶ προτείνει τὸ Συμβούλιον τῶν Ἀντιναυάρχων τρεῖς, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, δυνάμει τοῦ νομοσχεδίου, ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ μεταβάλῃ τὴν σειρὰν τῆς ἀρχαιότητος, τὴν ὁποίαν θὰ ὁρίσῃ τὸ Συμβούλιον τῶν Ἀντιναυάρχων καὶ θὰ γίνῃ ὁ πρῶτος τρίτος καὶ ὁ τρίτος πρῶτος. Ἄν πρόκηται νὰ διορισθῶσι κυβερνῆται τῶν τριῶν θωρηκτῶν, εἶναι φυσικὸν ὅτι θὰ διορισθῶσι τρεῖς πλοίαρχοι, διότι αὐτὸς εἶναι ὁ βαθμὸς τῶν θέσεων τούτων. Ἀλλ’ ὁ Ὑπουργὸς ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ μεταβάλῃ τὴν ἀρχαιότητα αὐτῶν τῶν τριῶν, τότε τίς διαφορὰ θὰ ὑπάρξῃ μεταξὺ τοῦ κυβερνήτου τῆς «Κιλκίδος» καὶ τοῦ κυβερνήτου τῆς «Λήμνου», ὅταν σεῖς μεταβάλητε τὴν ἀρχαιότητα;

§110Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. Τί ἐννοεῖτε;

§111ΑΘ. ΜΙΑΟΥΛΗΣ. Τίς θὰ εἶναι ἡ διαφορὰ τῆς ἱκανότητος, ὅταν καὶ οἱ δύο θὰ εἶναι ἱκανοὶ νὰ διευθύνωσι τὰ πλοῖα.

§112Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. Αὐτὸ εἶναι ζήτημα διοικήσεως. Δὲν ἔχει σχέσιν τινὰ πρὸς τὴν ἀρχαιότητα.

§113ΑΘ. ΜΙΑΟΥΛΗΣ. Τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ προαγάγῃ εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ὑποναυάρχου, ὄχι ὅμως καὶ εἰς τὸν τοῦ ἀντιναυάρχου.

§114ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Εἰς τοὺς προβιβασμοὺς τῶν ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν πάντως θὰ ἔχῃ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον γνώμην.

§115Π. ΚΟΝΤΟΣΤΑΥΛΟΣ. Θὰ ἐπρότεινον, προκειμένου οἱ προβιβασμοὶ νὰ γίνωνται τῇ προτάσει τῶν ἀντιναυάρχων, νὰ ἐφηρμόζετο νομοθέτημα, τὸ ὁποῖον ὑπάρχει ἤδη, περὶ τῶν φύλλων ποιότητος, ἄνευ τῶν ὁποίων εἰς οὐδὲν μέρος τοῦ κόσμου γίνονται προβιβασμοί. Τὸ φύλλον ποιότητος εἶναι ὁ καθρέπτης δι’ ἕκαστον ἀξιωματικόν, ὅταν μάλιστα τὸ ναυτικὸν αὐξάνῃ, εἶναι ἀδύνατον νὰ γνωρίζωσιν οἱ Ναύαρχοι ἑνὸς ἑκάστου ἀξιωματικοῦ τὴν ἀξίαν.

§116ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἄν εἶναι ἀπαραίτητον, νὰ γίνῃ.

§117Π. ΚΟΝΤΟΣΤΑΥΛΟΣ. Εἶναι ἀπαραίτητον.

§118Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἀναμφισβητήτως εἶναι ὀρθὸν αὐτό.

§119Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ὄχι μόνον τὸ φύλλον ποιότητος εἶναι ἀπαραίτητον, ἀλλ’ εἶναι ἀνάγκη ἐπὶ τέλους νὰ λάβῃ γνῶσιν ἡ ὑπηρεσία ἐμπεριστατωμένην τῶν ἐκθέσεων περὶ τῆς πολεμικῆς δράσεως ἑνὸς ἑκάστου ἀξιωματικοῦ, διότι αὗται ἐλλείπουσιν. Ἔχομεν τὰ πορίσματα μόνον διὰ τὰς πρώτας προαγωγὰς αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο ἀμέσως μετὰ τὸν πόλεμον· ἔχομεν πορίσματα γενικῶν κρίσεων τοῦ Ναυάρχου. Ἱστορίαν τῆς δράσεως ἑνὸς ἑκάστου ἀξιωματικοῦ ἀκόμη μέχρι τῆς σήμερον δὲν ἔχει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, αὐταὶ δὲ αἱ ἐκθέσεις εἶναι ἀπαραίτητον νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν καὶ νὰ ὑποβληθῶσιν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν. Εἶναί τι ἀκατάληπτον πῶς ἀκόμη δὲν ἔχουσι γίνει αὐτὰ τὰ πράγματα.

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 3 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν.

§121Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. Νὰ εἴπω πῶς ἐτροπολογήθη τὸ ἄρθρον (ἀναγινώσκει)· «Ἄρθρον 3. Οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ Β. Ναυτικοῦ δύνανται νὰ προαχθῶσιν ἐφάπαξ εἰς τὸν ἀμέσως ἀνώτερον βαθμὸν κατ’ ἐκλογήν, πρὸς πλήρωσιν τῶν ὁριζομένων ἑκάστοτε ἀριθμῶν ὑπὸ τῶν ἐκδοθησομένων κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ 1ου ἄρθρου τοῦ παρόντος νόμου Β. Διαταγμάτων, ἄνευ τῶν κεκανονισμένων διατυπώσεων, ἀρκεῖ νὰ ἔχωσι συμπεπληρωμένον τὸ ½ τοῦ ὁριζομένου χρόνου τῆς ὑπηρεσίας τοῦ βαθμοῦ ὃν φέρουσι, κατόπιν γνωμοδοτήσεως, μὴ ὑποχρεωτικῆς ὅμως διὰ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν, τοῦ Ἀνωτέρου Ναυτικοῦ Συμβουλίου τῶν προβιβασμῶν. Δὲν ἀπαιτοῦνται ὅμως διὰ τὴν προαγωγὴν εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ πλωτάρχου ὁ ½ χρόνος τῆς ὑπηρεσίας δι’ ὅσους ἀπέκτησαν τὴν ἀρχαιότητά των δυνάμει τοῦ ΔΡΛΕʹ (4135) νόμου τῆς 8 Μαρτίου 1913, ἐπίσης δὲ καὶ διὰ τοὺς φέροντας βαθμὸν ἀρχιμηχανικοῦ βʹ τάξεως καὶ ἐπιάτρου».

§122Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Διατί ὄχι καὶ ἰατροῦ;

§123Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. Θὰ σᾶς ἐξηγήσω τὸν λόγον τῆς τοιαύτης τροπολογίας. Ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀργολίδος καὶ Κορινθίας Βουλευτὴς ἐξέθηκεν ὅτι ἔδει νὰ ληφθῇ πρόνοια ὅπως μὴ ἡ ἀπαίτησις τοῦ νόμου, ὅτι δέον νὰ ἔχωσι συμπληρώσει τὸ ἥμισυ τοῦ χρόνου τῆς ὑπηρεσίας, προέλθῃ εἰς βλάβην δύο ἀντιπλοιάρχων ἐχόντων ἀρχαιότητα ὑπηρεσίας, οἱ ὁποῖοι ἀνέκτησαν κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος τὴν ἀρχαιότητα, καὶ ἂν ἐφηρμόζετο δι’ αὐτοὺς αὐτὴ ἡ διάταξις θὰ ἐβλάπτοντο· δηλαδὴ μὲ τὸ προνόμιον τὸ ὁποῖον δίδεται εἰς τοὺς ἄλλους ἀξιωματικοὺς νὰ προβιβάζωνται μὲ τὸ ἥμισυ τοῦ χρόνου τῆς ὑπηρεσίας, αὐτοὶ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ προβιβασθῶσιν· ἑπομένως θὰ ἀνῃρεῖτο ὁ περυσινὸς νόμος, ὁ ὁποῖος τοῖς ἔδωκε τὴν ἀρχαιότητά των. Ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ναυτικῶν εὗρον ἐκθέσεις τοῦ ἀξιοτίμου προκατόχου μου κ. Ν. Στράτου, διὰ δύο ἀξιωματικοὺς διὰ τοὺς ὁποίους ὡμολόγησεν οὗτος ἐπισήμως, εὐθὺς ὡς προέβη εἰς προβιβασμούς, ἀνέπτυξε δὲ καὶ τοὺς λόγους ὅτι εὑρέθη ἐν πλάνῃ προαγαγὼν ἄλλους ἀξιωματικούς, καὶ βλάψας θετικῶς αὐτούς. Οἱ ἀξιωματικοὶ οὗτοι εἶναι εἷς ἐπιμηχανικὸς βʹ τάξεως, εἷς μηχανικὸς προαχθεὶς εἰς ἐπιμηχανικὸν καὶ εἷς ἰατρὸς προαχθεὶς εἰς ἐπίατρον. Διὰ τοὺς δύο τούτους ἀξιωματικοὺς αἱ ἐπίσημοι ἐκθέσεις, ὡσαύτως δὲ καὶ αἱ πληροφορίαι τῆς ὑπηρεσίας λέγουσιν ὅτι ὁ τότε Ὑπουργὸς ἐξασκήσας ἀπεριορίστως τὸ δικαίωμα τοῦτο ἔβλαψεν αὐτούς, διότι κατὰ πλάνην καὶ ἐκ κακῶν εἰσηγήσεων προήγαγεν ἄλλους. Ὁ εἷς εἶναι ὁ κ. Καρπετόπουλος, μηχανικὸς προαχθεὶς εἰς ἐπιμηχανικόν, περὶ τοῦ ὁποίου ὡμολόγησεν ὁ κ. Στράτος καὶ λέγει ὅτι εἶναι ἀναντιρρήτως εἷς ἐκ τῶν ἀξιωματικῶν διὰ τοὺς ὁποίους δὲν ἔπρεπε νὰ ἐπέλθῃ τὸ λάθος τοῦτο τοῦ κ. Στράτου.

§124ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις.

§125ΑΛ. ΚΑΝΑΡΗΣ. Εἶναι ἐκ τῶν ἀρίστων.

§126Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. Ὁ ἕτερος ἀξιωματικὸς εἶναι ὁ ἰατρὸς κ. Εὐαγγελίδης, περὶ τοῦ ὁποίου ὁ κ. Στράτος γράφει ἐν τῇ ἐκθέσει του, ὅτι κακῶς νομίζεται ὅτι ἀπέσχε τῆς ὑπηρεσίας. Ἀποδεικνύεται ὅτι καθ’ ὅλον τὸν πόλεμον εὑρίσκετο ἐν διηνεκεῖ ὑπηρεσίᾳ καίτοι νοσῶν. Διὰ τῆς τροπολογίας δὲν παραχωρεῖται ἐξαιρετικὸν δικαίωμα εἰς αὐτούς. Διὰ τῆς τροπολογίας σκοπεῖται ἀποκλειστικῶς καὶ μόνον ἵνα οἱ ἀξιωματικοὶ οὗτοι, οἱ κατόπιν προαχθέντες, θεωρηθῶσιν ὅτι ἔχουσι τὰ ἴσα προσόντα πρὸς προαγωγὴν μὲ τοὺς ἀντ’ αὐτῶν, κατὰ τὰς ἐκθέσεις τοῦ κ. Στράτου καὶ τὰς γνώμας τῆς ὑπηρεσίας προαχθέντας. Δὲν πρόκειται νὰ ἀποκτήσωσι βαθμόν· πρόκειται δι’ αὐτοὺς νὰ μὴ τεθῇ ὁ ἥμισυς χρόνος τῆς ὑπηρεσίας, πρόκειται δηλαδή, ὅτε μεθαύριον ἐνώπιον τοῦ Ἀνωτάτου Συμβουλίου ἔλθῃ τὸ ζήτημα τίς πρέπει νὰ προαχθῇ, νὰ μὴ ὑστερῶσι. Νὰ τεθῶσι καὶ αὐτοὶ ὑπὸ τὴν κρίσιν τοῦ Συμβουλίου ὅπως καὶ οἱ προαχθέντες. Δὲν τοῖς δίδεται δηλ. ἐξαιρετικόν τι προνόμιον ἀλλ’ ἁπλῶς μόνον προνοεῖται ὅπως μὴ βλαβῶσι κατὰ τὴν μέλλουσαν κρίσιν ἀλλὰ νὰ τεθῶσιν ἐν ἴσῃ μοίρᾳ πρὸς τοὺς προαχθέντας. Οὔτε προεξοφλεῖται γνώμη τις, εἴτε τῆς Βουλῆς εἴτε ἐμοῦ, περὶ τῆς σχετικῆς προαγωγῆς τοῦ α ἢ τοῦ β, ἀλλ’ ἁπλῶς μόνον, ἐπαναλαμβάνω, οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοὶ τίθενται ἐν ἴσῃ μοίρᾳ πρὸς τοὺς προαχθέντας εἰς τρόπον ὥστε καὶ δι’ αὐτοὺς ὅπως καὶ διὰ τοὺς ὑποπλοιάρχους, περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησα, νὰ μὴ ὑπάρχῃ τὸ λάθος τῆς ὑπηρεσίας εἰς βάρος των.

§127Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Μοὶ ἐπιτρέπετε νὰ λύσω μίαν ἀπορίαν;

§128Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. Νὰ προσθέσω καὶ τὸ τελευταῖον ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου· «Οἱ ἀνθυποπλοίαρχοι προάγονται κατὰ τοὺς κειμένους νόμους». Καὶ ἡ τροποποίησις αὐτὴ ἐγένετο ἐπὶ τῇ βάσει τῶν παρατηρήσεων τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Εὐβοίας κ. Βουλευτοῦ, ὅτι δι’ αὐτοὺς θὰ ἦτο ὀρθὸν ν’ ἀπαιτηθῇ ὁλόκληρος ὁ χρόνος τῆς ὑπηρεσίας, τοσούτῳ μᾶλλον ὅσῳ πρόκειται περὶ ἀξιωματικῶν ἐσχάτως προαχθέντων καὶ οἱ ὁποῖοι ἠδύναντο νὰ μείνωσι χρόνον τινὰ διὰ νὰ προαχθῶσιν εἰς ἄλλην περίστασιν.

§129Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Κύριοι Συνάδελφοι, ἔχω ἀνάγκην νὰ δώσω μίαν διασάφησιν ἐν σχέσει πρὸς ὅσα εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν. Εἶπον ἐν ἄλλῃ συνεδριάσει ὅτι ἀσκουμένου τοῦ δικαιώματος τῆς ἐπιλογῆς, θὰ ὑπῆρχον καὶ πλάναι. Πλάναι τοιαῦται ὄντως ὑπῆρξαν, ἐκείνας δὲ τὰς πλάνας περὶ τῶν ὁποίων ἐπείσθην ὅτι ἦσαν ἄξιαι ἄρσεως ἢ ἐκεῖνα τὰ γεγονότα διὰ τὰ ὁποῖα ἐπείσθην ὅτι ἦτο ἀνάγκη νὰ γίνῃ ἐξακρίβωσις, διότι ἦσαν ἐνισχυτικὰ πλάνης, ἐθεώρησα ὀρθὸν μετὰ τοὺς γενομένους προβιβασμοὺς νὰ τὰ βεβαιώσω. Κατὰ τοσοῦτον δ’ ἐθεώρησα καθῆκον νὰ βεβαιώσω ταῦτα, καθόσον ὑπέβαλον παραίτησιν, ἀπερχόμενος δὲ τοῦ Ὑπουργείου, ἐθεώρουν ἀνάξιον ἐμοῦ καὶ ὡς Ὑπουργοῦ καὶ ὡς πολίτου, ἐὰν πεπεισμένος ὢν περὶ ὡρισμένου γεγονότος, ἀπηρχόμην χωρὶς νὰ ἀφήσω εἰς τὸν διάδοχόν μου μίαν βεβαίωσιν, ἵνα μὴ τὰ παράπονα τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν μείνωσιν ἄνευ κυρώσεως. Ἐπειδὴ δὲν ἦτο δυνατὸν ν’ ἀλληλογραφήσω μὲ τὸν διάδοχόν μου διεβίβασα ἔκθεσιν πρὸς τὸν Ναύαρχον Κάρρ, ὅστις ἦτο γενικὸς ἐπιθεωρητὴς τοῦ στόλου καὶ ἁρμόδιος νὰ ἐξετάσῃ καὶ νὰ βεβαιώσῃ τὰ παράπονα τῶν ἀξιωματικῶν κατὰ τὸν προσήκοντα χρόνον πρὸς προαγωγήν. Ὑπῆρξε κατ’ ἐμὲ πλάνη γενομένη περὶ τὴν ἐκτίμησιν ἑνὸς ἀξιωματικοῦ μαχίμου — δὲν ἔχω δὲ ἀνάγκην νὰ ἀναφέρω τὸ ὄνομά του — καὶ ἐβεβαίωσα τὴν πεποίθησίν μου περὶ τούτου. Μεταξὺ δὲ τῶν ἄλλων γεγονότων ἐθεώρησα καθῆκόν μου νὰ βεβαιώσω ὅτι εὑρέθην ἐν ἀπολύτῳ πλάνῃ ὡς πρὸς τὸν ἐπιμηχανικὸν Καρπετόπουλον. Δι’ αὐτὸν ἐβεβαίωσα ὅτι ἐγενόμην ὑπαίτιος ἀδικήματος, διότι τὴν πρᾶξιν ἐξετέλεσα ἐγὼ ὁ ἴδιος, διότι ἔλαβον πληροφορίας, αἵτινες δὲν ἐσχετίζοντο πρὸς τὴν ἱκανότητα τοῦ ἀξιωματικοῦ οὔτε πρὸς τὴν ὑπόληψιν αὐτοῦ, ἀλλ’ αἱ ὁποῖαι μὲ ἔπειθον ὅτι, μιᾶς θέσεως ὑπαρχούσης ἀρχιμηχανικοῦ, θὰ ἦτο ἄστοχον μέτρον νὰ θέσω τὸν ἐπιμηχανικὸν αὐτὸν εἰς τὴν θέσιν τοῦ μετὰ τινα χρόνον ἀρχηγοῦ τοῦ Σώματος. Δὲν ἐπῆλθε πολὺς χρόνος καὶ σωρηδὸν ἐπῆλθον γεγονότα, τὰ ὁποῖα μὲ ἔπειθον ὅτι πράγματι ἠδίκησα τὸν ἀξιωματικόν, ἐπειδὴ δὲ ἡ συνείδησίς μου δὲν μοὶ ἐπέτρεπε τὴν ἀδικίαν οὔτε μίαν ἡμέραν, ἔσπευσα νὰ βεβαιώσω τὸ πρᾶγμα, ἵνα ὁ διάδοχος Ὑπουργὸς εὕρῃ μίαν βεβαίωσιν τοῦ προκατόχου του ὅτι ἠδίκησε καὶ νὰ φροντίσῃ περὶ τῆς ἀνορθώσεως τοῦ ἀδικήματος. Τώρα, ὑπάρχει ἕτερον γεγονὸς σχετιζόμενον πρὸς τὸν ἐπίατρον Εὐαγγελίδην. Αὐτὴ δὲν εἶναι πρᾶξις ἰδική μου. Ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Στόλου, προκειμένου περὶ προαγωγῆς τῶν ἰατρῶν εἰς ἐπιάτρους, προέτεινε τὴν κατ’ ἐκλογὴν προαγωγὴν τοῦ ἰατροῦ τοῦ «Ἀβέρωφ» κ. Παντελοπούλου. Ἀλλὰ διὰ τὸν κ. Εὐαγγελίδην εἶχε συμβῆ τὸ ἑξῆς ἀτύχημα. Δὲν ὑπεβλήθη περὶ αὐτοῦ ἔκθεσις εἰς τὸν Ναύαρχον· κατὰ συνέπειαν κρίνας οὗτος περὶ τοῦ ἰατροῦ Παντελοπούλου, τὸν ὁποῖον εἶχε παρ’ ἑαυτῷ, καὶ περὶ τοῦ ἰατροῦ κ. Σταυρίδου, τὸν ὁποῖον ἐγίνωσκε, δὲν ἠδύνατο νὰ κρίνῃ καὶ περὶ τοῦ Τανάγρα.

§130Θ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Περὶ τοῦ Τανάγρα;

§131Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Περὶ τοῦ κ. Εὐαγγελίδου, ψευδωνυμουμένου Τανάγρα· ὅτι ἔχει ψευδώνυμον φιλολογικόν, τὸ ὁποῖον τιμᾷ, δὲν δύναται νὰ προκαλῇ τὸν γέλωτα ὑμῶν.

§132Θ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Εἶναι εὐχάριστον νὰ ἀσχολῆταί τις εἰς τὴν φιλολογίαν.

§133Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὅπως καὶ ὑμεῖς ἰατρὸς ὢν ἀσχολεῖσθε εἰς τὴν πολιτικήν. Δὲν ὑπεβλήθη λοιπὸν ἔκθεσις περὶ αὐτοῦ. Διὰ τίνα δὲ λόγον; Ὁ κ. Εὐαγγελίδης ὑπηρέτει ὡς ἰατρὸς εἰς τὴν Σχολὴν τῶν Δοκίμων, εἶχε καταληφθῆ ὑπὸ ἰσχυρᾶς νεφρίτιδος, πάσχων καὶ συρόμενος. Ὅτε ἐκηρύχθη ἡ ἐπιστράτευσις προσῆλθεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν καὶ ἐζήτησε παρὰ τοῦ τμηματάρχου τοῦ Ὑγειονομικοῦ τμήματος νὰ τοποθετηθῇ εἰς ἐμπόλεμον ὑπηρεσίαν. Ὁ ἰατρὸς αὐτὸς καὶ κατὰ τὸ 1897 ὑπηρέτησεν ὡς ἐθελοντὴς ὑπὸ τὸν Γαριβάλδην καὶ ἔχει τοῦ στρατηγοῦ Γαριβάλδη καὶ τοῦ ἀειμνήστου Ῥώμα πιστοποιητικὸν διὰ τὴν ἐξαιρετικὴν διαγωγήν του.

§134Λ. ΝΑΚΟΣ. Διατί ἀναφέρετε τὰ ὀνόματα. Ἔχομεν ἐμπιστοσύνην νὰ δώσωμεν τὴν ἄδειαν εἰς τὸν Ὑπουργόν.

§135Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Εἶναι ἀνάγκη γνωστοποιήσεως τῶν ὀνομάτων, ἀφοῦ ἐγένετο λόγος περὶ ἀδικημάτων. Ὁ κ. Εὐαγγελίδης, ἀφοῦ εἶδεν ὅτι δὲν ἐλαμβάνετο πρόνοια, μετὰ πάροδον 4 ἢ 5 ἡμερῶν ἐπεσκέφθη τὸν Προσωπάρχην τοῦ Ὑπουργείου καὶ ἐπανέλαβε τὸ αὐτὸ αἴτημα ἐπιμόνως. Δυστυχῶς καὶ εἰς τὸν Προσωπάρχην διέφυγε ν’ ἀναφέρῃ εἰς ἐμὲ τὸ πρᾶγμα καὶ ὁ τμηματάρχης τοῦ Ὑγειονομικοῦ τμήματος, μὴ φίλα διακείμενος πρὸς τὸν ἀξιωματικόν, ἀπέκρυψε τὸ αἴτημα σκοπίμως — εἶναι δ’ ὁ τμηματάρχης οὗτος ὁ ἀποστερηθεὶς τοῦ βαθμοῦ του διὰ τὸ ἀτύχημα τοῦ ἀνθυποπλοιάρχου Μαμούρη. Συνεπείᾳ τούτου τὸ Ὑπουργεῖον εὑρίσκετο ἐν τῇ ἰδέᾳ ὅτι ὁ κ. Εὐαγγελίδης θεραπευόμενος ἐκ τῆς νεφρίτιδος εἶχε λησμονήσει ὅτι ὑπῆρχε Πατρίς, ἐνῷ οὗτος ἀντιθέτως ἤθελε συρόμενος νὰ μεταβῇ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν. Τὸ γεγονὸς δὲν εἶναι βεβαίως ἐξ ἐκείνων ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων δύναται νὰ κριθῇ ἡ ἱκανότης τοῦ ἀξιωματικοῦ, εἶναι ὅμως γεγονὸς ἱκανὸν διὰ νὰ κριθῇ ἡ στρατιωτική του φιλοτιμία. Τὸ γεγονὸς αὐτὸ ἐτέλει ἐν ἀγνοίᾳ τοῦ Ὑπουργοῦ. Λοιπὸν τοῦτο τὸ γεγονὸς ἐβεβαίωσα, ὅτι δὲν ὑπεβλήθη διὰ τὸν κ. Εὐαγγελίδην ἔκθεσις τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν πρὸς τὸν Ναύαρχον, διότι δὲν ἐγένετο γνωστὸν εἰς τὸν Ὑπουργὸν τὸ αἴτημα τοῦ κ. Εὐαγγελίδου ὅπως μεταβῇ εἰς ἐμπόλεμον ὑπηρεσίαν καίτοι πάσχων. Δὲν ἐβεβαίωσα ὅτι ἐγένετο ἀδίκημα· ἐβεβαίωσα ὅτι ἐγένετο ὑπὸ τῆς ὑπηρεσίας μόνον αὐτὴ ἡ παράλειψις ἡ ὁποία ἐστέρησε τὸν ἀξιωματικὸν αὐτὸν τῶν στοιχείων νὰ κριθῇ.

§136Θ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Τὰ εἶπες δικηγορικά. Ὅταν σοῦ ἔστελλον ἰατροὺς δὲν τοὺς ἤθελες.

§137Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν αὐτό.

§138Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ὑπεστηρίχθη ἡ ἰδέα τῆς ἐκλογῆς ὅτι οἱ προβιβασμοὶ πρέπει νὰ γίνωνται κατ’ ἐκλογὴν καὶ ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐχαρακτήρισε πρὸ ἡμερῶν ὡς ὀπισθοδρομικήν, νομίζω, τὴν πρότασιν, ὅπως προτιμᾶται ἡ ἀρχαιότης καὶ νὰ γεννῶνται τὰ παράπονα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα γεννῶνται διὰ τὸν κατ’ ἐκλογὴν προβιβασμόν. Βεβαίως τοῦτο εἶναι ἀληθὲς καὶ οὐδεὶς θὰ εἶχε τὴν ὄρεξιν νὰ ὁμιλήσῃ, ὅπως οἱ προβιβασμοὶ γίνωνται κατ’ ἀρχαιότητα. Τὸ δικαίωμα ὅπως γίνωνται οἱ προβιβασμοὶ κατ’ ἐκλογήν, ἐδόθη ἅπαξ πρὸ τῆς κηρύξεως τοῦ πολέμου εἰς τοὺς Ὑπουργοὺς τῶν Ναυτικῶν. Καὶ βλέπομεν ὁποία χρῆσις ἐγένετο, νὰ ἔρχωνται οἱ ἴδιοι νὰ ἀναιρῶσι τὰς κρίσεις των δι’ ὡρισμένους ἀξιωματικούς. Ἐκ πληροφοριῶν τὰς ὁποίας λαμβάνουσιν εἷς Ὑπουργὸς καὶ ἓν Συμβούλιον σχηματίζουσι γνώμην, καὶ ἡ γνώμη αὐτὴ ἢ πρέπει νὰ εἶναι ὀρθὴ καὶ δὲν πρέπει νὰ ὑποβάλληται εἰς ἄλλην μεταβολὴν ἢ εἶναι ὀρθότερον νὰ μὴ ὑπάρχῃ τὸ δικαίωμα αὐτό, διότι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἐξασκεῖ τὸ δικαίωμα τῆς ἐκλογῆς κατὰ τοιοῦτον τρόπον εἶναι ἀνίκανος νὰ τὸ ἐξασκήσῃ. Ἔχομεν δὲ καὶ παραδείγματα κατὰ τίνα τρόπον ἐξησκήθη τὸ δικαίωμα τῆς ἐκλογῆς. Ἐδόθη τὸ δικαίωμα τῆς ἐκλογῆς ὑπὲρ τῶν διαπρεψάντων ἐν πολέμῳ καὶ ὅμως προεβιβάσθη εἷς ὡς ἀνίκανος, ἦλθε δὲ Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν νὰ εἴπῃ· τὸν προεβίβασα ἐν γνώσει ὅτι ἦτο ἀνίκανος, ἵνα κατόπιν ἀποβάλω αὐτὸν ἐκ τοῦ Σώματος καὶ τῷ δώσω μόνον μεγαλειτέραν σύνταξιν. Ἐδόθη τὸ δικαίωμα τῆς ἐκλογῆς διὰ νὰ προαγάγῃ δὶς ἐν πολέμῳ ἕνα ἀξιωματικόν, μὴ λαβόντα μέρος εἰς τὸν πόλεμον, ἀξιότιμον βεβαίως κατὰ τὰ ἄλλα, καθ’ ὃν χρόνον οὔτε ὁ νόμος ἐπέτρεπε τοῦτο ἀλλ’ οὔτε δι’ αὐτὸν τὸν Ἀρχηγὸν τοῦ Στόλου ἐγένετο τοῦτο, ὁ ὁποῖος ἐδόξασε τὴν Ἑλλάδα. Τοιαύτη εἶναι ἡ χρῆσις τοῦ δικαιώματος τῆς ἐκλογῆς. Ἠσκήθη τὸ δικαίωμα τῆς ἐκλογῆς καὶ τρίτην φοράν, ἐπὶ τοῦ παρόντος Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν, ὅπως εἶπον καὶ προχθές, διὰ νὰ παραβιασθῶσι τρεῖς νόμοι, οἱ ὁποῖοι ὁρίζουσι τὸν τρόπον τοῦ προβιβασμοῦ. Κατόπιν συνεπῶς τῶν ὅσων ἤκουσεν ἡ Βουλή, κατόπιν αὐτῶν τῶν συγκρουομένων γνωμῶν περὶ τοῦ τάδε ἢ τάδε προσώπου, τὸ ὁποῖον χθὲς ἐκρίθη ἱκανὸν καὶ σήμερον ἀνίκανον καὶ τἀνάπαλιν, θὰ ἐσχημάτισε τὴν γνώμην ὁποία τις χρῆσις ἐγένετο τοῦ δικαιώματος τῆς ἐκλογῆς, ὁποίαν δὲ ἀναστάτωσιν φέρει εἰς τὸ Σῶμα τῶν ἀξιωματικῶν ἡ παροχὴ τοιούτου δικαιώματος. Αὐτοὶ εἶναι οἱ λόγοι διὰ τοὺς ὁποίους θὰ ἦτο πολὺ προτιμότερον νὰ ἀκούσωμεν ἐκεῖνο τὸ σοφὸν λόγιον τὸ ὁποῖον εἶπε τις ἐκ τῶν παλαιῶν ἀξιωματικῶν· «ἂς θεωρήσωμεν τὸν προϋπολογισμὸν ἕνα καρβέλι διὰ νὰ τρῶμε ὅλοι ἀπὸ αὐτό», διότι προβιβασμὸς κατ’ ἐκλογὴν ἀπαιτεῖ χαρακτῆρα, δύναμιν, γνῶσιν καὶ προπάντων τὰ στοιχεῖα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα δίδουσι τὸ δικαίωμα νὰ σχηματισθῇ γνώμη τὴν ὁποίαν πλέον νὰ μὴ δύναται νὰ μεταβάλῃ τις. Ἀλλ’ ὅτε καὶ αὐταὶ αἱ κρίσεις τοῦ Ναυάρχου Ἀρχηγοῦ, ὁ ὁποῖος ἐδόξασε τὴν Ἑλλάδα, ἐτέθησαν ἐν δευτέρᾳ ἐξετάσει καί, οὕτως εἰπεῖν, αἱ γνῶμαί του ἐφεσιβλήθησαν εἰς ἄλλο Συμβούλιον, ἐννοεῖ πᾶς τις κατὰ τίνα τρόπον θὰ ἀσκῆται τὸ δικαίωμα τῆς ἐκλογῆς, ὅταν οὕτω ἐξησκήθη κατὰ τὸν πόλεμον καὶ μετὰ τὸν πόλεμον, ὅτε ἦτο γνωστὴ ἡ δρᾶσις ἑνὸς ἑκάστου ἐνώπιον τοῦ ἐχθροῦ. Ἐν τῷ μέλλοντι οὐδὲν ἄλλο κριτήριον θὰ ὑπάρχῃ παρὰ μία γνώμη τῶν Ναυάρχων οἱ ὁποῖοι προέρχονται ἐκ τοῦ Σώματος καὶ φέρουσιν ὅλας τὰς συμπαθείας καὶ ὅλας τὰς ἀντιπαθείας.

§139Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Παρακαλῶ κ. Πρόεδρε.

§140ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἔχω καθῆκον νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς νὰ ἐφαρμόσῃ τὸν Κανονισμόν. Εἶμαι ἀπολύτως βέβαιος ὅτι ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 3 καὶ ὑμεῖς καὶ ὁ κ. Κουτούπης ὡμιλήσατε τετράκις.

§141Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Δίς· μόνον δίς.

§142ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἀπὸ χθὲς τὸ βράδυ συζητοῦμεν ἐπ’ αὐτοῦ. Δυνατὸν νὰ κάμνω λάθος καὶ εἶμαι πρόθυμος νὰ ζητήσω συγγνώμην ἂν σᾶς ἠδίκησα, ἀλλ’ εἶμαι βέβαιος ὅτι ὡμιλήσατε πλεονάκις. Δὲν δυνάμεθα νὰ παρατείνωμεν ἐπὶ ἡμέρας ὁλοκλήρους τὰς συζητήσεις ἐπὶ τῶν αὐτῶν πραγμάτων.

§143Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν ἐπὶ δηλώσεώς μου ἀπήντησεν ὁ κ. Ὑπουργός, νομίζω ὅτι ἔχω δικαίωμα νὰ ὁμιλήσω διὰ νὰ ἄρω μίαν ἀνακρίβειαν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀπεδείχθη ἐκ τῆς ἀγορεύσεως τοῦ προκατόχου του ὅτι δὲν εἶναι ἀκριβές, ἐπεκυρώθη δὲ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπον ἐγώ. Ὁ προκάτοχος τοῦ νῦν κ. Ὑπουργοῦ, δὲν ἐβεβαίωσεν ὅτι συνέβη ἀδίκημα εἰς τὸν α ἢ β ἀξιωματικόν, ἀλλὰ ἐβεβαίωσεν μόνον ἓν γεγονός, ὅτι εἷς ἀξιωματικὸς παρουσιάσθη καὶ ἐζήτησε νὰ ὑπηρετήσῃ εἰς τὸν πόλεμον ἀλλὰ δὲν ηὐτύχησε νὰ ὑπηρετήσῃ. Δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω διατί αὐτὸ τὸ γεγονὸς πρέπει νὰ ἐκσπάσῃ εἰς βάρος ἄλλου ἀξιωματικοῦ; ὁ ὁποῖος ὑπηρέτησε ἐν τῷ πολέμῳ καὶ ὑπηρέτησεν εὐδοκιμώτατα, καθ’ ἣν ἐποχὴν ἡ ὑγειονομικὴ ὑπηρεσία τοῦ ναυτικοῦ δὲν ἵστατο εἰς τὸ ὕψος της καὶ μόνον δύο–τρεῖς ἄνθρωποι εὑρέθησαν οἱ ὁποῖοι ἐξετέλεσαν τὸ καθῆκόν των. Συζητοῦμεν περὶ ἀριθμῶν ἐν τῷ ναυτικῷ καὶ δὲν γνωρίζομεν τί συμβαίνει εἰς τὸ ναυτικόν· ὁποία τις εἶναι ἡ κατάστασις τοῦ ναυτικοῦ. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀλήθεια, ἂν δὲ ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶχεν ὑπ’ ὄψει του τὰ πράγματα, θὰ ἤξευρεν ὅτι ἐγὼ ὑποβαλὼν τὴν τροπολογίαν ὑπὲρ τῶν ἰατρῶν ἐγνώριζον ὅτι ὑπῆρχον ἰατροί, οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν ὑπὲρ ἑαυτῶν ἀρίστας ἐκθέσεις τῆς ὑπηρεσίας των ἐν τῷ στρατῷ, οὐχὶ τοῦ ναυτικοῦ. Ὅτε ἐτέθη π.χ. τὸ πλοῖον «Ἰωνία» εἰς τὰς διαταγὰς τῆς ὑπηρεσίας τοῦ στρατοῦ, συνετάχθησαν ἐκθέσεις περὶ προαγωγῆς κατ’ ἐκλογήν, ἀλλ’ αἱ ἐκθέσεις αὐταὶ δὲν ἔχουσι ληφθῆ ὑπ’ ὄψιν. Ἀντὶ λοιπόν, διὰ τῆς τροπολογίας τὴν ὁποίαν ζητεῖ ὁ κ. Ὑπουργός, νὰ ἀποδώσωμεν δίκαιον εἰς μίαν εὐγενῆ πρόθεσιν, νομίζω ὅτι εἶναι προτιμότερον νὰ διασκευασθῇ ἡ τροπολογία, προκειμένου περὶ ἰατρῶν, ὥστε νὰ ἀποδοθῇ δίκαιον εἰς τοὺς παρασχόντας πραγματικὰς ὑπηρεσίας καὶ ὄχι εἰς τοὺς προσφερθέντας νὰ παράσχωσι τοιαύτας. Ὅλον τὸ νομοσχέδιον ἀπεδείχθη ὅτι εἶναι πρὸς ἱκανοποίησιν προσώπων, ἀλλ’ ἡ ἱκανοποίησις νὰ γίνῃ δικαία τοὐλάχιστον, καὶ ὄχι νὰ χρησιμεύσῃ ἵνα μοιρασθῶσι, δὲν θέλω νὰ εἴπω τι, εἰς ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι δὲν δικαιοῦνται.

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 3ον, ὡς ἐτροπολογήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 4. (ἀναγινώσκεται)

§145Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. Τὸ αʹ ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου 4 προνοεῖ περὶ κρίσεως ἑνὸς ἀξιωματικοῦ ὁ ὁποῖος εἶναι στάσιμος.

§146Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Διὰ τίνα λόγον εἶναι στάσιμος;

§147Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. Περιμείνατε. Σᾶς παρακαλῶ ἰδιαιτέρως καὶ ὅλως προσωπικῶς.

§148Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἐφέρατε νομοσχέδιον δι’ ὡρισμένα ἄτομα.

§149Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Νὰ παρακληθῇ ὁ κ. Μιαούλης νὰ πιστοποιήσῃ περὶ τίνος ἀτόμου πρόκειται;

§150ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Θὰ παρεκάλουν νὰ δηλωθῶσιν τίνες αἱ τροπολογίαι αἱ ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 4, διὰ νὰ γνωρίζῃ αὐτὰς καὶ ἡ Βουλή, διότι φοβοῦμαι μὴ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἀρχίσῃ συζήτησις περὶ προσώπων. Βεβαίως τὸ νομοσχέδιον συνδέεται κατ’ ἀνάγκην πρὸς τὰ πρόσωπα, ἀλλὰ βεβαιώθητε ὅτι δὲν εἶναι χρήσιμος αὐτὴ ἡ συζήτησις.

§151Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ἐγὼ παρεκάλεσα τὸν πλοίαρχον κ. Μιαούλην νὰ ἐκφρασθῇ περὶ τοῦ προσώπου.

§152Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. Περιμείνατε ν’ ἀκούσητε τὰς τροπολογίας. Αἱ τροπολογίαι αἱ ὁποῖαι ἐπιφέρονται εἶναι αἱ ἑξῆς: Δὲν λαμβάνουσι σύνταξιν ἀνωτέρου βαθμοῦ ἀλλὰ δίδεται σύνταξις τοῦ βαθμοῦ τὸν ὁποῖον φέρουσιν εἰς τοὺς καθ’ οἱονδήποτε τρόπον, ὑποχρεωτικῶς ἢ ἀκουσίως ἐγκαταλιπόντας τὴν ὑπηρεσίαν. Ἐπίσης ἡ σύνταξις τοῦ ἀνωτέρου βαθμοῦ δίδεται μόνον εἰς τοὺς γενικοὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ Στόλου, ἂν ἐντὸς ὡρισμένης προθεσμίας ζητήσωσι τὴν ἀποστρατείαν των. Εἰς τοὺς ἄλλους δὲν δίδεται ἀνωτέρα σύνταξις.

§153Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἀντὶ νὰ γίνεται παρατήρησις εἰς ἡμᾶς, διότι λαμβάνομεν τὸν λόγον πολλάκις, μολονότι ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 3 δὶς ὡμίλησα, θὰ ἦτο προτιμότερον νὰ μὴ τροπολογῶνται τὰ νομοσχέδια κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, κατόπιν τῶν ἰδιαιτέρων ἐνεργειῶν, καὶ νὰ μὴ ψηφίζῃ ἡ Βουλὴ διατάξεις, τὰς ὁποίας δὲν δύνανται νὰ ἐννοῶσιν οὔτε οἱ ἐπὶ δεκαετίαν ὑπηρετήσαντες εἰς τὸ ναυτικόν. Βεβαίως ἡ Βουλὴ ψηφίζει ἐν ἀγνοίᾳ τὴν δημιουργίαν θέσεων ὑποβαλλομένων τὴν τελευταίαν στιγμήν. Καὶ ἐν αὐταῖς δὲ ταῖς τροποποιήσεσιν, ταῖς τυπωθείσαις καὶ διανεμηθείσαις παρ’ ὅλην τὴν ἀσάφειαν ἣν ἔχουσι, δὲν δύναται ν’ ἀποκρύψῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς διὰ μέσου τῶν γραφομένων του τὰς προθέσεις του. Ἐγὼ δὲν ἤκουσα τὴν τροπολογίαν, οὔτε εἶναι δυνατὸν νὰ παρακολουθήσω τροπολογίας κατὰ τὴν τελευταίαν στιγμήν.

§154ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἀναγράφονται ἀπὸ τὴν ἀρχὴν ὅλαι αἱ διατάξεις, δι’ ὧν θ’ ἀπονέμηται σύνταξις ἀνωτέρου βαθμοῦ οὐχὶ ὑπὸ τοὺς ὅρους τοῦ παλαιοῦ νόμου τῶν συντάξεων τοῦ ὁρίζοντος τὰ ἔτη τῆς ὑπηρεσίας. Διαγράφεται τὸ ἐδάφιον ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τοὺς γενικοὺς ἀξιωματικοὺς διὰ τοὺς ὁποίους ὁρίζεται ὅτι δικαιοῦνται ἐντὸς ὡρισμένης προθεσμίας νὰ ζητήσωσι τὴν ἀπομάκρυνσίν των. Ὑπολογίζω δὲ ὅτι ὑπάρχουσιν ὑπεράριθμοι Ναύαρχοι καὶ πρέπει νὰ μείνωμεν ἐντὸς τῶν ὁρίων τοῦ σήμερον ψηφισθέντος νομοσχεδίου. Ἀπομένει εἰς αὐτοὺς νὰ δηλώσωσιν ὅτι ἀποσύρονται καὶ τότε λαμβάνουσιν ἀνωτέραν σύνταξιν, ἐὰν ἔχωσιν ὡρισμένην ὑπηρεσίαν· ἀφαιροῦνται τουτέστιν αἱ διατάξεις, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων ἐπρόκειτο νὰ δοθῇ σύνταξις ἀνωτέρου βαθμοῦ ὑπὸ τοὺς ὅρους τοῦ παλαιοῦ νόμου.

§155Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Αἱ γνῶμαί μου δὲν συμβιβάζονται πρὸς τὰς διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου, διότι ἀπὸ τῆς ἐπαναστάσεως ἡ Βουλὴ οὐδὲν ἄλλο κάμνει ἢ νὰ ἐκκαθαρίζῃ τὸ ναυτικόν. Καὶ τώρα τὸ ἴδιον. Ἀξιωματικοὶ ἔχοντες δύο ἢ τριῶν ἐτῶν ὑπηρεσίαν λαμβάνουσι σύνταξιν ὡσανεὶ εἶχον ὑπηρεσίαν εἰκοσιπέντε ἐτῶν. Οὔτε περὶ κολλύβων ἂν ἐπρόκειτο δὲν θὰ ἐγίνετο τοιαύτη σπατάλη. Εἰς τὴν ἐπανάστασιν ἐδόθη ἐφάπαξ τὸ δικαίωμα τῆς ἐκκαθαρίσεως, ἀλλὰ τοῦτο ὅμως δὲν εἶναι ἐκκαθάρισις, εἶναι ἱκανοποίησις προσώπων. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, πρὸς ἐπιτυχίαν μεγαλειτέρας συντάξεως πρὸ τῆς συμπληρώσεως τῆς ὑπηρεσίας εἴκοσι πέντε ἐτῶν, ἀπεμακρύνθησαν χρησιμώτατοι ἀξιωματικοί, τοὺς ὁποίους καλοῦμεν σήμερον εἰς τὴν ὑπηρεσίαν.

§156ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Λυποῦμαι διότι δὲν μὲ ἐνοήσατε. Ὅλαι αἱ διατάξεις αἱ ἀφορῶσαι ἀπονομὴν μεγαλειτέρας συντάξεως διεγράφησαν. Αἱ τελευταῖαι τρεῖς παράγραφοι τοῦ νομοσχεδίου διεγράφησαν ἐντελῶς, ἐκ δὲ τῶν δύο ἄλλων διαγράφονται αἱ ἀφορῶσαι ἀπονομὴν ἀνωτέρας συντάξεως πλὴν τῶν ὑποναυάρχων, εἰς οὓς ἐπιτρέπεται ν’ ἀπομακρυνθῶσι λαμβάνοντες ἀνωτέραν σύνταξιν.

§157Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Εἶναι θαυμασία ἡ ἀπόφασίς σας καὶ δὲν δύναμαι ἢ νὰ σᾶς συγχαρῶ, διότι ἐπὶ τέλους σταματᾷ ἡ αἰωνία ἐκκαθάρισις.

§158ΑΘ. Τ. ΜΠΑΣΙΑΣ. Ὑποβάλλω τροπολογίαν ἀφορῶσαν εἰς τὴν μονιμοποίησιν μαχίμου ἀξιωματικοῦ πολυτίμους παρασχόντος ὑπηρεσίας κατὰ τὸν πόλεμον, ὡς βεβαιοῦσιν αἱ ἐπίσημοι ἐκθέσεις. Οὗτος ὑπηρέτησε πρὸ ἐτῶν ἐν τῷ ναυτικῷ εὐδοκίμως, ἀλλὰ πρό τινων ἐτῶν ὑπέβαλε παραίτησιν, ἐκλήθη δὲ αὖθις κατὰ τὸν πόλεμον καὶ ὑπηρέτησε. Πρὸ δύο ἐτῶν ἐψηφίσθη νόμος, καθ’ ὃν ἀξιωματικοὶ ἔφεδροι διακριθέντες ἠδύναντο νὰ ἐπανέλθωσιν εἰς τὸ ναυτικὸν εἰς ὡρισμένον χρόνον, τὸ αὐτὸ δὲ συνέβη καὶ εἰς τὸ στράτευμα διὰ τῶν πινάκων Α καὶ Β. Ὁ ἀξιωματικὸς οὗτος δὲν ἐποιήσατο χρῆσιν τοῦ δικαιώματος τούτου τότε, ἀφοῦ δ’ ὑπάρχει ἔκθεσις περὶ τῆς δράσεως αὐτοῦ ἐν τῷ πολέμῳ, θὰ εἶναι ὀρθὸν νὰ ἐπεκταθῇ καὶ αὖθις τὸ δικαίωμα τοῦτο, ὅπως δυνηθῇ νὰ κάμῃ χρῆσιν αὐτοῦ καὶ ἐπανέλθῃ μὲ τὸν βαθμὸν τὸν ὁποῖον κατέχει, ἐνῷ θὰ ἠδύνατο νὰ ἔχῃ ἀνώτερον βαθμόν. Ὅθεν παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον ν’ ἀναγνώσῃ τὴν τροπολογίαν, ἣν πέποιθα ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ εὕρῃ δικαίαν.

§159Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Μετὰ τὰς δηλώσεις τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, τὸ μόνον τὸ ὁποῖον θὰ συστήσω εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν Βουλὴν εἶναι ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐπαναληφθῇ τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον παρουσιάσθη κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου. Πρέπει νὰ ἔρχωνται τὰ νομοσχέδια μεμελετημένα, διότι οὔτε οἱ βουλευταὶ δύνανται νὰ παρακολουθῶσι τὸν συνειρμὸν αὐτῶν, οὔτε συνᾴδει τοῦτο εἰς τὴν ἀξιοπρέπειαν τοῦ οἰκείου Ὑπουργοῦ.

§160Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐπὶ τῶν τροπολογιῶν τὰς ὁποίας ἀνεκοίνωσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ἔχω νὰ κάμω μίαν ἀντιπαρατήρησιν. Ἐξῄρεσε τῆς ἀπαλείψεως, τὴν ὁποίαν ἔκαμε, τῆς ἀπονομῆς ἀνωτέρας συντάξεως τοὺς γενικοὺς ἀξιωματικούς. Νομίζω ὅτι ἡ ἐξαίρεσις αὕτη δέον νὰ ἐπεκταθῇ καὶ ἐπὶ τῶν πλοιάρχων διὰ τὸν ἑξῆς λόγον. Ὑπάρχει ὁ νόμος 156, ψηφισθεὶς τῇ εἰσηγήσει τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν, ὅστις δίδει τὸ δικαίωμα εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον νὰ κρίνῃ τοὺς ἔχοντας τὰ προσόντα πρὸς προαγωγὴν εἰς πλοιάρχους καὶ νὰ ἀποφανθῇ πρῶτον ἂν εἶναι κατ’ ἐκλογὴν προακτέοι, καὶ δεύτερον ἐὰν μὴ κρινόμενοι κατ’ ἐκλογὴν προακτέοι δέον νὰ ἀποστρατευθῶσι μὲ τὴν ἀνωτέραν σύνταξιν. Τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον κρῖνον ἐθεώρησεν ὅλους κατ’ ἐκλογὴν προακτέους, ἀλλὰ δὲν προήγαγεν ὅλους ἀλλὰ ἕξ, παρέλιπε δὲ δύο ἀρχαιοτέρους ἐκ τῶν προαχθέντων. Διὰ τοῦ χαρακτηρισμοῦ τῶν πλοιάρχων ἐκείνων ὡς προακτέων κατ’ ἐκλογήν, τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἐστέρησε τούτους τῆς ἀνωτέρας συντάξεως, διότι ἐὰν ἔκρινε τούτους μὴ προακτέους κατ’ ἐκλογήν, ἀλλ’ ἀποστρατευτέους μὲ τὴν σύνταξιν τὴν ἀνωτέραν, θὰ ἤθελον ἀποστρατευθῆ λαμβάνοντες ταύτην. Ἀλλὰ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον θεωρῆσαν ὅτι δὲν ἦσαν ἀποστρατευτέοι μὲ ἀνωτέραν σύνταξιν, ἔκρινε μὲν τούτους προακτέους ἀλλὰ δὲν προήγαγεν αὐτούς, ὑπερπηδῆσαν αὐτοὺς δι’ ἄλλων. Ἡ ἐξαίρεσις τὴν ὁποίαν κάμνετε σήμερον παρέχει τὸ δικαίωμα τῆς ἀνωτέρας συντάξεως εἰς τοὺς προαχθέντας ἀλλὰ τεθέντας εἰς διαθεσιμότητα δύο ὑποναυάρχους, δὲν παρέχει δὲ τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς ἄλλους δύο τοὺς θεωρηθέντας προακτέους. Διατί λοιπὸν αὐτὴ ἡ διάκρισις; Οἱ μὲν λαβόντες κατὰ τὴν αὐτὴν κρίσιν τὸν βαθμὸν τοῦ ὑποναυάρχου νὰ λάβωσιν ἤδη τὴν σύνταξιν τοῦ ἀντιναυάρχου, οἱ δὲ ἄλλοι νὰ μὴ λάβωσιν οὔτε τοῦ ὑποναυάρχου τὴν σύνταξιν; Νομίζω ὅτι ἡ δικαιοσύνη ἐπιβάλλει ἵνα προστεθῇ, ἀφοῦ μάλιστα ἡ ἐνάσκησις τοῦ δικαιώματος τούτου θὰ γίνῃ ἐντὸς προθεσμίας συντόμου, νὰ προστεθῇ ὅτι ἀπολαύουσι τοῦ δικαιώματος τῆς ἀνωτέρας συντάξεως καὶ οἱ πλοίαρχοι, ὄχι δὲ πέρα τούτων, διότι ἀκριβῶς οὕτω θὰ περιλάβητε τὴν κατηγορίαν τῶν ἀξιωματικῶν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι θέλουσι ν’ ἀποσυρθῶσιν. Ταῦτα διὰ τὸ ζήτημα τοῦτο. Ἤδη ἐλπίζω ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν θέλει ἔχει ἀντίρρησιν, ὅσον ἀφορᾷ τὴν τροπολογίαν τοῦ ἀξιοτίμου Συναδέλφου κυρίου Μπασιᾶ καὶ τῆς ἐπιτροπῆς. Ἔχω καθῆκον καὶ ὑποχρέωσιν νὰ ὑποστηρίξω ταύτην ὅσον δύναμαι. Κατὰ τὸν νόμον περὶ τῶν αἰτίᾳ πολέμου προαγωγῶν ἐδόθη τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς τοὺς ἐφέδρους τοὺς κυβερνήσαντας πολεμικὸν πλοῖον νὰ ζητήσωσιν τὴν ἐπαναφορὰν αὐτῶν εἰς τὴν ἐνεργὸν ὑπηρεσίαν, ἐὰν περὶ τούτων ἤθελεν ὑποβάλλει γνωμοδότησιν ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Στόλου. Μεταξὺ τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν ὑπῆρχεν καὶ ὁ ἀντιπλοίαρχος κ. Ι. Μπούμπουλης, τοῦ ὁποίου τὸ ὄνομα κατ’ ἀνάγκην ἀναφέρω, ὅστις καθ’ ὅλον τὸν πόλεμον ὑπηρέτησεν ὡς διοικητὴς τῆς ὑποβρυχίου ἀμύνης. Κατὰ τίνα τρόπον διῴκησε τὴν ὑποβρύχιον ἄμυναν δὲν θ’ ἀναφέρω ἐγώ· θ’ ἀναφέρῃ ἡ ἔκθεσις τοῦ Ναυάρχου Κάρ, τῆς ὁποίας ἔχω ἀντίγραφον, διότι ἐγένετο ἐμοῦ ὄντος Ὑπουργοῦ, ὥστε εὑρίσκεται ἐν τῇ κατοχῇ μου τὸ ἀντίγραφον εὐλόγως.

§161ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἔχω καθῆκον νὰ διαμαρτυρηθῶ κατὰ τῆς γνώμης ὅτι Ὑπουργὸς ἀποχωρῶν τοῦ Ὑπουργείου δύναται νὰ λαμβάνῃ ἐξ αὐτοῦ ὅσα δήποτε ἔγγραφα.

§162Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Εἶναι ἔκθεσις εὐαρεσκείας καὶ οὐχὶ ἐμπιστευτικὸν ἔγγραφον.

§163ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τότε νὰ εἴπητε ὅτι εἶναι κοινόν.

§164Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Βεβαίως. Δὲν εἶναι ἐμπιστευτικόν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς μοὶ δίδει ἐλπίζω τὸ δικαίωμα νὰ κάμω χρῆσιν τοῦ ἐγγράφου αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον εἶχε κοινοποιηθῆ εἰς τὸν ἀξιωματικόν. Λέγει τοῦτο τὰ ἑξῆς (ἀναγινώσκει)· «Πρὸς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν. Μετὰ πολλῆς εὐχαριστήσεως ἀναφέρω ὑμῖν ὅτι ἔλαβον ἐξαίρετον ἔκθεσιν περὶ τῆς καταστάσεως τῶν τορπιλλῶν ἐπὶ τῶν πλοίων τοῦ ἐλαφροῦ στολίσκου. Ἐπεθεώρησα ἐπίσης τὰς ἀποθήκας τῶν τορπιλλῶν ἐν Ναυστάθμῳ, εὗρον δὲ ταύτας εἰς κατάστασιν ἐφάμιλλον πρὸς τὴν τῶν παραπλησίων καταστημάτων παντὸς ἄλλου Ναυστάθμου ὅσα ἔχω ἐπισκεφθῆ. Αἰσθάνομαι μεγάλην εὐχαρίστησιν ἀναφέρων εἰς τὴν Ὑμετέραν ἐξοχότητα ὅτι θεωρῶ τὴν λίαν ἐξαίρετον κατάστασιν τῶν τορπιλλῶν ἔν τε τῇ ξηρᾷ καὶ τοῖς πλοίοις, ἀποδοτέαν κυρίως εἰς τὴν δραστηριότητα, τὸν ζῆλον καὶ τὴν πεῖραν τοῦ ἀντιπλοιάρχου Ι. Μπούμπουλη, διευθυντοῦ τῆς ὑποβρυχίου ἀμύνης, θὰ μοὶ ἦτο δὲ εὐχάριστον νὰ διαβιβάσω πρὸς αὐτὸν τὴν εὐαρέσκειαν τῆς ὑμετέρας ἐξοχότητος ἐπὶ τῇ καταστάσει ταύτῃ. Τῆς ὑμετέρας ἐξοχότητος εὐπειθέστατος Μ. Κὰρρ Ἀντιναύαρχος Ἀρχηγὸς καὶ Γενικὸς Ἐπιθεωρητής».

§165Λ. ΝΑΚΟΣ. Τὸ καθῆκόν του ἔπραξεν. Δὲν πρέπει ὅλοι ὅσοι ἔπραξαν τὸ καθῆκόν των νὰ γίνωσι Ναύαρχοι.

§166Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Καὶ τίς σᾶς εἶπε τὸ τοιοῦτον; Προτρέχετε. Ὁ Ἄγγλος Ναύαρχος ἐπισκεπτόμενος τὸν ἀτελέστατον ναύσταθμον τῆς Ἑλλάδος ἐν καιρῷ πολέμου, λαμβάνει τὴν εὐκαιρίαν νὰ πιστοποιήσῃ ὅτι ἐλειτούργει ὑποβρύχιος ἄμυνα κατὰ τρόπον, τὸν ὁποῖον εὗρε πάντα λόγον νὰ ἐπαινέσῃ καὶ τὸν ὁποῖον θεωρεῖ ἐφάμιλλον πρὸς τὴν διοίκησιν ὁμοίου καταστήματος εὐρωπαϊκοῦ ναυστάθμου. Τοῦτο εἶναι πρὸς ἔπαινον καὶ τῆς ὑπηρεσίας καὶ τοῦ προσώπου, τὸ ὁποῖον διηύθυνε. Τὸ πρόσωπον τοῦτο εἶχε δικαίωμα κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου τοῦ πρώτου νὰ ζητήσῃ τὴν ἐπαναφοράν του, διότι ἐπὶ διάστημα διμήνου ἐπισκευαζομένου τοῦ «Ἀετοῦ» εἶχε τοποθετηθῆ καὶ ὡς κυβερνήτης τούτου ἵνα ἐπιμελεῖται ὁ ἴδιος τῆς ἐπισκευῆς. Ἐὰν ὁ νόμος οὗτος ἤθελε γίνῃ ἀντιληπτὸς ὑπὸ τοῦ ἰδίου προσώπου κατὰ τὰ τυπικὰ δικαιώματα τὰ ὁποῖα περιεῖχε, θὰ ἠδύνατο ν’ ἀσκήσῃ τὸ δικαίωμα τῆς ἐπαναφορᾶς του ἐκ τῆς ἐνεργοῦ ὑπηρεσίας. Ἀλλ’ ὁ ἴδιος ἠρνήθη νὰ ἀσκήσῃ τὸ δικαίωμα τῆς ἐπαναφορᾶς εἰπὼν ὅτι δὲν θέλει νὰ δολιευθῇ τὸν νόμον ὅστις ἐνόει κυβέρνησιν πολεμικοῦ πλοίου ἐν ὥρᾳ πολέμου καὶ ὄχι ἐν τῷ ναυστάθμῳ. Κατὰ συνέπειαν, τοιαύτην ἔχων ἀντίληψιν τοῦ στρατιωτικοῦ καθήκοντος καὶ τοιοῦτον ἔχων χαρακτῆρα, ἀπώλεσε τὴν προθεσμίαν τοῦ νόμου. Ἤδη λοιπὸν δὲν ζητεῖται οὔτε νὰ προαχθῇ οὔτε νὰ γίνῃ τίποτε ἄλλο, ἀλλὰ ζητεῖται νὰ ἐπιτραπῇ διὰ τοῦ νόμου ἡ ἄσκησις καὶ εἰς αὐτὸν τοῦ δικαιώματος τὸ ὁποῖον ἐπετράπη εἰς πλείστους ἀξιωματικοὺς τοῦ κατὰ ξηρὰν στρατοῦ· δηλαδὴ νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὴν ἐνεργὸν ὑπηρεσίαν, ἂν περὶ τούτου ὑπάρχει γνωμοδότησις τῶν ἀνωτέρων ἀρχῶν. Τὸ μέτρον τοῦτο ἠσκήθη ἐν τῷ στρατῷ τῆς ξηρᾶς, καὶ ἄλλοι μὲν ἀξιωματικοὶ ἐτέθησαν ἐν τῇ ἀρχικῇ των θέσει, ἄλλοι δὲ μὲ τὸν βαθμόν των εἰς τὸ ἀριστερόν. Νομίζω ὅτι ὀρθὸν θὰ ἦτο, ὅπως καὶ ἐν τῷ ναυτικῷ τεθῇ ἡ αὐτὴ ἀρχὴ καὶ ἐπιτραπῇ ἡ ἐνάσκησις τοῦ δικαιώματος τούτου, ἵνα καὶ πᾶς ἄλλος ἀξιωματικός, ὁ ὁποῖος δυνατὸν νὰ εὑρεθῇ ὑπὸ τὰς αὐτὰς συνθήκας τύχῃ τοῦ εὐεργετήματος τούτου. Νομίζω ὅτι δικαιοτέρα ταύτης πρᾶξις δὲν δύναται νὰ γίνῃ.

§167Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ἀναγκάζομαι νὰ λάβω τὸν λόγον χωρὶς νὰ ἔχω ὄρεξιν, ἀφοῦ θεωρεῖται φορτικότης ἡ συζήτησις ἢ μᾶλλον ἡ ἄνοδος εἰς τὸ βῆμα ἵνα φωτισθῇ ἡ Βουλὴ καὶ πρωτίστως φωτισθῇ αὐτὴ ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία εἶμαι βέβαιος ὅτι εἰς πολλὰ πράγματα δὲν εἶναι ἐπαρκῶς πεφωτισμένη ὑπὸ τῶν ἁρμοδίων ὑπηρεσιῶν. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 3ου ἐζήτησα, καὶ δὲν ἐδέχθη ἡ Κυβέρνησις, ὅπως ὑπαχθῶσιν ὑπὸ τὴν κρίσιν τοῦ Συμβουλίου τῶν Ἀντιναυάρχων οἱ ὑγειονομικοὶ ἰατροί, οἱ ὁποῖοι ἐπιτυχῶς ἔδρασαν κατὰ τὸν πόλεμον καὶ ὑπάρχουσιν ἐκθέσεις περὶ τῆς δράσεως αὐτῶν. Διὰ τοῦ ἄρθρου 4ου, διὰ τῆς πρώτης παραγράφου αὐτοῦ, ἥτις εἶναι διατετυπωμένη εἰς πληθυντικόν, ζητεῖται νὰ τεθῇ, οὐχὶ κἂν ὑπὸ γνωμοδοτικὴν κρίσιν ἀλλὰ ὑπὸ ἀπόφασιν τοῦ ναυτικοῦ Συμβουλίου εἷς ἀξιωματικὸς ἐκκαθαρισθείς. Ἐζήτησα τὸν φάκελλον ἵνα μάθω διὰ τίνα λόγον ἐξεκαθαρίσθη ὁ ἀξιωματικὸς αὐτός, ἀλλὰ φάκελλος δὲν ὑπάρχει. Εὐτυχῶς ὅμως ὑπάρχει ἐνταῦθα ἀξιωματικός, ὁ ὁποῖος εἶχεν ἐνεργήσει ἀνακρίσεις καὶ εἶχε συμπεράσματα περὶ τῆς δράσεως αὐτοῦ, ὁ ὁποῖος ἤδη πρόκειται ἄνευ φακέλλου νὰ τεθῇ ὑπὸ τὴν κρίσιν τῶν ὑποναυάρχων, οἵτινες, ὡς ἐπιστοποιήθη, μετ’ ἐπιεικείας ἤρξαντο ἀσκοῦντες τὰ δικαιώματά των καὶ μετ’ ἐπιεικείας ἔκριναν στασίμους ἀξιωματικοὺς οἱ ὁποῖοι θὰ ἔπρεπε νὰ τεθῶσιν ὑπὸ στάσιν. Θὰ εἶχον μεγαλειτέραν ἐμπιστοσύνην, ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀνελάμβανεν ὁ ἴδιος, ἔστω καὶ κατὰ τὴν ὁμόφωνον γνωμοδότησιν τοῦ Συμβουλίου, νὰ κρίνῃ περὶ τοῦ ἀξιωματικοῦ, διότι θὰ ἦτο ἀδύνατον νὰ μὴ μάθῃ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἠδύναντο νὰ τὸν διαφωτίσωσι καὶ περὶ τῶν ὁποίων ὁ κύριος ἐξ Ὕδρας Συνάδελφος ἠδύνατο νὰ τὸν πληροφορήσῃ. Ἡ χαριστικὴ διάθεσις, ἡ ὁποία ὑπάρχει ἐν τῇ διατάξει ταύτῃ, παρίσταται καὶ διὰ τῆς χρήσεως τοῦ πληθυντικοῦ, ἐνῷ εἶναι γνωστὸν καὶ ἀναμφισβήτητον ὅτι μόνον περὶ ἑνὸς πρόκειται, περὶ ἑνὸς ὁ ὁποῖος μάλιστα δὲν εἶναι ἄξιος ν’ ἀπασχολήσῃ τὴν Βουλήν.

§168Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. Τὴν πρότασίν σας, ὅπως μετὰ γνωμοδότησιν ἀποφαίνηται ὁ Ὑπουργός, ἀποδέχομαι, ὥστε ὁ Ὑπουργὸς νὰ ἔχῃ τὴν εὐθύνην ὁλόκληρον.

§169Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Φρονῶ ὅτι ἀξιωματικὸς ὁ ὁποῖος ἔχει τὴν ἔκθεσιν, τὴν ὁποίαν ἀνέγνωσεν ὁ κ. Στράτος, εἶναι ἀνάγκη ὅπως ἐπανέλθῃ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, διότι ἀπέδειξε διὰ τῆς δράσεώς του ὅτι ἡ ὑπηρεσία αὐτοῦ δύναται νὰ εἶναι πολύτιμος. Φρονῶ ἑπομένως, ὅτι εἶναι δίκαιον, ὅπως ἐπιτραπῇ εἰς αὐτὸν νὰ κάμῃ χρῆσιν σήμερον τοῦ δικαιώματος, τοῦ ὁποίου ἔκαμαν χρῆσιν ἄλλοι ἀξιωματικοί, καὶ ἐλπίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν δὲν θὰ δεχθῇ τὴν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ κ. Βουλευτής.

§170ΑΘ. ΜΙΑΟΥΛΗΣ. Πρόκειται περὶ ἑνὸς ἀνθυποπλοιάρχου ἔχοντος 13 ἐτῶν ὑπηρεσίαν, ἀλλὰ μὴ ἔχοντος συμπληρώσει τὸν ἀπαιτούμενον χρόνον θαλασσίας ὑπηρεσίας, ἵνα λάβῃ τὸν ἀνώτερον βαθμόν.

§171ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὐδεὶς ἕτερος ζητεῖ τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 4ου. Ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Ἀθ. Τ. Μπασιᾶ.

§172Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. Λυποῦμαι, διότι δὲν δύναμαι νὰ ἀποδεχθῶ αὐτήν. (Ἐρωτηθεῖσα ἡ Βουλὴ, ἀποφαίνεται δι’ ἀναστάσεως ὑπὲρ τῆς ἀπορρίψεως τῆς τροπολογίας. Ψηφίζεται εἶτα τὸ ἄρθρον 4, ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ).

§173ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 5. Ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ν. Στράτος.

§174ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ διακόψωμεν, καὶ νὰ ἐπανέλθωμεν.

§175ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν 10 καὶ ½ μ. μ. (Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 9 μ. μ.). Μετὰ τὴν διακοπὴν (ὥρᾳ 10 καὶ 50′ μ. μ.)

§176ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Ὁ βουλευτὴς κ. Π. Σπυράκης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συστάσεως Μεταγωγικοῦ Σώματος καὶ μεταθέσεως τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ ὑλικοῦ πυροβολικοῦ». Τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Β. Δ. τῆς 2 Αὐγούστου 1914 περὶ ἀναστολῆς καὶ περιορισμοῦ ὑποχρεώσεών τινων τῆς Προνομιούχου ἑταιρίας πρὸς προστασίαν τῆς παραγωγῆς καὶ τῆς ἐμπορίας τῆς σταφίδος» καὶ τοῦ Β. Δ. τῆς 6 Σεπτεμβρίου 1914 «περὶ ἐπιβολῆς προσθέτου εἰσφορᾶς ἐπὶ τοῦ ἐξαγομένου σταφιδοκάρπου». Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο παραπέμπεται εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας.

§177ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Εἰσάγω νομοσχέδιον «περὶ γυναικῶν νοσοκόμων»· παρακαλῶ νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἐπιτροπήν.

§178ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραπέμπεται εἰς τὴν τακτικὴν ἐπὶ τῶν στρατιωτικῶν ἐπιτροπήν. Συνέχισις τῆς συζητήσεως ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀριθμῶν τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Β. Ναυτικοῦ καὶ περὶ τῶν προβιβασμῶν αὐτῶν». Εὑρισκόμεθα εἰς τὸ ἄρθρον 5 (ἀναγινώσκεται). Ὁ κ. Ν. Στράτος ἔχει τὸν λόγον.

§179Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Τὸ ἄρθρον 5 τοῦ νομοσχεδίου εἰσάγει διατάξεις περὶ προαγωγῆς μηχανικῶν, τῶν ἀρχικελευστῶν μηχανικῶν καὶ μηχανικῶν βʹ τάξεως εἰς ἀνώτερον βαθμόν. Εἰσάγονται δὲ αἱ ἑξῆς διατάξεις. Κατὰ τὸν πίνακα, ὅστις συνετάχθη ὑπὸ τοῦ Ναυάρχου Κουντουριώτου διὰ τοὺς αἰτίᾳ πολέμου προβιβασμούς, προετάθησαν κατ’ ἐκλογὴν ὅλοι οἱ τότε ἀρχικελευσταί, ἵνα προαχθῶσιν εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ μηχανικοῦ βʹ τάξεως. Ἐκ τούτων ἐλλείψει κενῶν θέσεων ἔμειναν ἀμφίβολοι ὀκτὼ ἢ δέκα, νομίζω. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν προτείνει, ἵνα αὐτοὶ οἱ ἀρχικελευσταὶ προαχθῶσιν εἰς μηχανικοὺς βʹ τάξεως κατ’ ἀρχαιότητα. Τὸ μέτρον εἶναι δίκαιον καὶ οὐδεὶς ἔχει ἐπὶ τούτου ἀντίρρησιν. Ἀφοῦ οἱ ἀρχικελευσταὶ οὗτοι, οἵτινες εἶχον προταθῆ εἰς προαγωγὴν αἰτίᾳ πολέμου, ἔχουσι κεκτημένα τὰ προσόντα αὐτῶν, ὀρθὸν εἶναι νὰ ἐξομοιωθῶσιν εἰς τὰ δικαιώματα τῆς προαγωγῆς πρὸς ἐκείνους, οἵτινες εὐτυχέστεροι αὐτῶν εὗρον κενὰς θέσεις καὶ προήχθησαν καὶ θὰ ἦτο ἄδικον, διότι ἡ προθεσμία τοῦ πίνακος παρῆλθε, νὰ ὑποβάλωμεν τούτους εἰς ἐξετάσεις τῶν ὁποίων ἀπηλλάγησαν οἱ ἄλλοι. Ὡς πρὸς τοῦτο δὲν ἔχω ἀντίρρησιν. Ἀλλ’ εἰσάγει τὸ νομοσχέδιον νέαν διάταξιν, δι’ ἧς ὑποχρεώνει τοὺς προαχθέντας κατὰ τὸν πόλεμον καὶ τοὺς νῦν προαχθησομένους νὰ ὑποστῶσι κεχωρισμένως εἰς δύο τμήματα ἐξέτασιν, ἵνα ἀποκτήσωσι τὸν βαθμὸν τοῦ μηχανικοῦ αʹ τάξεως καὶ καταρτισθῶσιν οὕτω δύο πίνακες, εἷς πίναξ ἐκ τῶν ἤδη κεκτημένων τὸν βαθμὸν βʹ τάξεως, ἕτερος δ’ ἐξ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι θὰ ἀποκτήσωσι τὸν βαθμὸν αὐτόν, οἵτινες θὰ ἔλθωσιν ἐπ’ οὐρᾶς τῶν πρώτων. Ἔχω ἀντίρρησιν καιριωτάτην ἐπὶ τῆς ἐπιβολῆς ἐξετάσεων τὴν στιγμὴν ταύτην. Κύριοι, κατὰ τοὺς κειμένους νόμους, προκειμένου περὶ κανονικῶν προαγωγῶν, οἱ ἀρχικελευσταὶ ὑποχρεοῦνται νὰ ὑποστῶσιν ἐξετάσεις, ἀλλὰ τῆς ὑποχρεώσεως ταύτης ἀπηλλάγησαν λόγῳ τοῦ πολέμου καὶ ἐπετράπη νὰ προαχθῶσιν εἰς τὸν βαθμὸν μηχανικοῦ βʹ τάξεως ἄνευ ἐξετάσεων, λαμβανομένης ὑπ’ ὄψιν τῆς συνολικῆς αὐτῶν ὑπηρεσίας καὶ τῆς κατὰ τὸν πόλεμον ἐπιδειχθείσης ἐπιδόσεως. Ἤδη ζητοῦμεν νὰ ὑποβάλωμεν τούτους εἰς ἐξετάσεις. Διὰ τίνα λόγον; Ἵνα πληρωθῇ ἡ ὑποχρέωσις τὴν ὁποίαν εἶχον πρὸ τοῦ πολέμου; Τοῦτο εἶναι ἄδικον, διότι ἀπέκτησαν πλέον τὸ δικαίωμα, ἵνα ἄνευ ἐξετάσεως καταλάβωσι τὸν βαθμὸν τοῦ ἀξιωματικοῦ. Ἵνα δοκιμασθῶσιν αἱ γνώσεις αὐτῶν; Ἀλλ’ ἐρωτῶ· αἱ γνώσεις αὐτῶν κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ὑπηρεσίας των ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τοῦ πολέμου μέχρι σήμερον, αἱ θεωρητικαὶ γνώσεις, ἦτο δυνατὸν νὰ αὐξηθῶσιν; Ὀφείλομεν νὰ ἀποβλέψωμεν, Κύριοι, εἰς τὸ ζήτημα τῶν μηχανικῶν κατὰ τρόπον τελείως δίκαιον καὶ ἀμερόληπτον. Ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς ἐπιστρατεύσεως μέχρι σήμερον τὸ Μηχανικὸν Σῶμα τοῦ ναυτικοῦ διατελεῖ ἐν ἐμπολέμῳ ὑπηρεσίᾳ, διότι, ἀφ’ ἧς ἔληξεν ὁ πόλεμος, ἐξηκολούθησαν τὰ μεγάλα γυμνάσια, εἶτα δὲ ἐπῆλθεν ἐπιστράτευσις πρὸς ἄσκησιν. Οὕτω οἱ μηχανικοὶ εὑρίσκονται διαρκῶς ἐν τῇ μηχανῇ. Τίνα ὥραν ἤθελον κερδίσει διὰ νὰ ἐπιδοθῶσιν εἰς θεωρητικὰς μελέτας; Εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιβάλωμεν εἰς αὐτοὺς ἐξετάσεις διαφορικοῦ λογισμοῦ καὶ μηχανικῆς καὶ χημείας; Χρειάζεται μελέτη πολλή. Καὶ ἀπόφοιτος νεωστὶ τῶν φυσικῶν ἐπιστημῶν ἂν ἐκαλεῖτο νὰ ὑποστῇ διαγωνισμόν, ἔπρεπε νὰ παρασχεθῇ εἰς αὐτὸν χρονικὸν διάστημα, ἵνα προπαρασκευασθῇ. Καὶ θέλετε νὰ ἐπιβάλητε ἐξετάσεις εἰς τοὺς μηχανικούς, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη νὰ παρίστανται διαρκῶς ἐν τοῖς πλοίοις; Σημειώσατε δὲ ὅτι τὸ ἔργον τοῦ μηχανικοῦ εἶναι οὐ μόνον ἐπίπονον κατὰ τὴν ὥραν τῆς ὑπηρεσίας ἐν πλῷ, ἀλλὰ καὶ μετὰ τὸν κατάπλουν εἶναι ἐπίσης ἐπίπονον, διότι ἔχουσιν ὅλην τὴν ἐποπτείαν καὶ ἐπιθεώρησιν τῆς μηχανῆς ἐν ὅρμῳ. Οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ δὲν ἔχουσιν οὔτε δευτερόλεπτον ἡσυχίας, ταλαιπωρούμενοι ἤδη ἐπὶ δύο ἔτη συνεχῶς, καὶ ἐπειδὴ ὁ Στόλος εὑρίσκεται ἐν ἀσκήσει, ἔχομεν ἀνάγκην νὰ ἐξακολουθήσωμεν ταλαιπωροῦντες αὐτούς. Τίς οἶδε δὲ μὴ αἱ περιστάσεις ἐπιβάλωσι μείζονα ἔτι ταλαιπωρίαν. Πῶς εἶναι δυνατὸν λοιπὸν νὰ ἀποδυθῶσιν εἰς ἐξετάσεις τὴν στιγμὴν ταύτην; Ἀλλ’ ἔχομεν καὶ κἄτι τι ἄλλο. Ζητοῦμεν θεωρητικὰς ἐξετάσεις. Μάλιστα. Ἀλλ’ αὐτοὶ ἔχουσιν ἀποδώσει ἔργον ἐν τῷ βαθμῷ τὸν ὁποῖον κατέχουσιν ἤδη πολὺ περισσότερον ἐκείνου τὸ ὁποῖον ἀπαιτεῖ ὁ νόμος περὶ προσόντων τῶν μηχανικῶν. Ὁ ἀρχικελευστὴς, ἵνα προαχθῇ εἰς τὸν βαθμὸν μηχανικοῦ βʹ τάξεως, πρέπει νὰ ἔχῃ διετῆ ὑπηρεσίαν κατὰ θάλασσαν ἐκτελῶν χρέη ἢ διευθυντοῦ μηχανῆς πολεμικοῦ ἀτμοπλοίου, δυνάμεως— γελάσετε, Κύριοι—ἄνω τῶν πεντήκοντα ἵππων, ἢ ἀρχηγοῦ φυλακῆς ἐν μηχανῇ δυνάμεως ἄνω τῶν τριακοσίων ἵππων. Ταῦτα εἶναι τὰ προσόντα, Κύριοι, τοῦ ἀρχικελευστοῦ. Οἱ ἀρχικελευσταὶ μηχανικοὶ τοῦ Στόλου, καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τῆς τρεχούσης ὑπηρεσίας διευθύνουσι τὰς μηχανὰς τῶν τορπιλλοβόλων. Ἠξεύρετε πόση εἶναι ἡ δύναμις τῶν μηχανῶν τούτων; 2.200 ἵππων! Ἐνῷ λοιπὸν ὁ νόμος ζητεῖ ὡς προσὸν τὴν διεύθυνσιν μηχανῆς δυνάμεως 50 ἵππων, οὗτοι διευθύνουσι μηχανὰς δυνάμεως 2.200 ἵππων, πλεῖστοι δὲ ἀρχικελευσταὶ διευθύνουσι καὶ τὰς μηχανὰς τῶν ἀντιτορπιλλικῶν τύπου «Βέλους» καὶ «Θυέλλης», αἱ ὁποῖαι εἶναι 6.500 ἵππων δυνάμεως! Λοιπὸν ἀπέδωκαν ἐν τῇ ἐφαρμογῇ πλέον ἐκείνου τὸ ὁποῖον ἀπαιτεῖ ὁ νόμος ἢ ὄχι; Καὶ διὰ νὰ ἀποδώσωσι τοσούτῳ περισσότερον ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ἀπαιτεῖ ὁ νόμος, βεβαίως πρέπει νὰ ἔχωσι τὸ ἐφόδιον τῶν θεωρητικῶν γνώσεων, τὸ ὁποῖον προϋποθέτει τὸ τοιοῦτον γεγονός.

§180Σ. ΙΓΓΛΕΣΗΣ. Εἶναι ἀξιοθαύμαστοι!

§181Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἀλλὰ λέγει ὁ νόμος ὅτι πρέπει νὰ ὑπηρετήσωσιν ὡς ἀρχηγοὶ φυλακῆς μηχανῆς δυνάμεως ἄνω τῶν 300 ἵππων. Λοιπὸν αὐτοὶ ὑπῆρξαν ἀρχηγοὶ φυλακῆς τῶν μηχανῶν τῶν ἀνιχνευτικῶν, αἱ ὁποῖαι εἶναι δυνάμεως 23000 ἵππων, τινὲς δὲ τῶν ἀντιτορπιλλικῶν τύπου «Νέας Γενεᾶς» ἐχόντων μηχανὰς δυνάμεως 16500 ἵππων. Ἀπέναντι τοιαύτης ἱκανότητος ἡ ὁποία ἐπεδείχθη, ἀπέναντι τοιούτων προβλημάτων τὰ ὁποῖα ἀντιμετώπισαν, θὰ ὑποβάλωμεν ἤδη εἰς ἐξετάσεις διαφορικοῦ λογισμοῦ ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι ἡλικίαν ἄνω τῶν 40 ἐτῶν; Αὐτὸ εἶναι ταλαιπωρία. Κύριοι τὸ ἔργον τῶν μηχανικῶν τοῦ Στόλου εἶναι ἀξιοθαύμαστον. Οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἔχουσι καταταχθῆ οἱ πλεῖστοι εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ὑποκελευστοῦ δυνάμει διαγωνισμοῦ. Διὰ τῆς ἰδίας αὐτῶν μελέτης ἀντιμετώπισαν ἀνάγκας, τὰς ὁποίας ἀλλαχοῦ ἀντιμετώπισαν κατηρτισμένοι ἐπιστημονικῶς μηχανικοί, καὶ διὰ τῆς ἰδίας αὐτῶν ἰδιοφυΐας ἔλυσαν προβλήματα, τὰ ὁποῖα δὲν ἐτόλμων νὰ λύσωσι ξένοι μηχανικοί. Καὶ ἔχω νὰ ἀναφέρω τὰ ἑξῆς παραδείγματα. Ἐστάλησαν μηχανικοὶ πρὸς παραλαβὴν τῆς «Νέας Γενεᾶς» καὶ τοῦ «Κεραυνοῦ». Καὶ ἀπὸ μὲν τοῦ Στετίνου μέχρις Ἀμβέρσης ἐχρησιμοποιήθησαν οἱ μηχανικοὶ τοῦ καταστήματος, ἀπὸ δὲ τῆς Ἀμβέρσης μέχρι Πειραιῶς τὰς μηχανὰς διηύθυνον οἱ Ἕλληνες μηχανικοί, οἵτινες ἀντιμετώπιζον διὰ πρώτην φορὰν εἰς τὸν βίον των τοὺς ἀτμοστροβίλλους (turbines) ἄνευ οὐδεμιᾶς ζημίας.

§182Σ. ΙΓΓΛΕΣΗΣ. Ἀρχικελευσταὶ ἦσαν;

§183Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἀρχικελευσταὶ καὶ σημαιοφόροι μηχανικοί. Ἄλλοι ἐστάλησαν εἰς Ἀλγέριον ὅπως παραλάβωσι τὰ τέσσαρα ἀνιχνευτικά, καὶ παρέλαβον ταῦτα παρὰ τῶν Ἄγγλων μηχανικῶν καὶ ὡδήγησαν εἰς τὸν Πειραιᾶ ἐκμαθόντες τὴν χρῆσιν τῶν μηχανῶν αὐτῶν κατὰ τὸν πλοῦν. Τοιαύτης ἰδιοφυΐας εἶναι οἱ ἄνθρωποι αὐτοί. Ἕτερος πάλιν ἕλλην μηχανικός, ὁ κ. Κοντός, ἔλυσε τὸ ζήτημα τῆς ἐπισκευῆς τῆς μηχανῆς τοῦ ἀντιτορπιλλικοῦ, «Ἀετοῦ», ἡ ὁποία ἐβλάβη ἐξ ὑπαιτιότητος τοῦ Ἄγγλου μηχανικοῦ. Καὶ ἐνῷ εἴμεθα ἀπελπισμένοι ἐντελῶς ὅτι ἡ ἐπισκευὴ αὕτη θὰ ἠδύνατο νὰ γίνῃ ἐν Ἑλλάδι, ὁ Ἕλλην οὗτος μηχανικὸς ἀνέλαβε ὑπὸ ἰδίαν του εὐθύνην καὶ ὑπέδειξεν καὶ τὸν τρόπον τῆς ἐπισκευῆς, καὶ ἀφοῦ ἐξηλέγχθη ὅτι ἡ μέθοδος, τὴν ὁποίαν ἤθελον ἐφαρμόσει, ἐὰν ἀπετύγχανε, δὲν ἤθελε φέρει καμμίαν βλάβην εἰς τὸν ὅλον ὀργανισμὸν τῆς μηχανῆς τοῦ σκάφους, ἐπετράπη ἡ ἐπισκευή, μετὰ δύο δὲ μῆνας τὸ πλοῖον ἦτο ἕτοιμον, ἐτέθη ἐν ὑπηρεσίᾳ καὶ μετέσχε τῶν δύο ναυμαχιῶν. Εἰς ἐμὲ δὲ τότε, Ὑπουργὸν ὄντα, παρουσιάσθη ὁ Ἄγγλος ἀρχιμηχανικὸς τοῦ Στόλου καὶ μοὶ ἐζήτησε τὴν ἄδειαν ὅπως καταστήσῃ γνωστὸν εἰς τὴν Κυβέρνησίν του καὶ τὸ ὄνομα τοῦ Ἕλληνος μηχανικοῦ καὶ τὸν τρόπον τῆς ἐπισκευῆς τῆς μηχανῆς, ἐγὼ δὲ παρέσχον ταύτην προθύμως, διότι ἦτο τοῦτο μία ὑπηρεσία, τὴν ὁποίαν προσέφερεν εἰς τὴν Ἑλληνικὴν ἰδιοφυΐαν. Τιμὴ λοιπόν, Κύριοι, ὀφείλεται εἰς τοὺς ἀνδρείους, τούτους διότι ἀνδρεία εἶναι τὸ νὰ ἀντιμετωπίζωσι τοιαῦτα ἐπιστημονικὰ προβλήματα.

§184Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Καὶ ἐγὼ ἀνέγνωσα εἰς περιοδικὸν Γαλλικὸν τὴν ἔκπληξιν καὶ τὸν ἐνθουσιασμὸν τῶν Γάλλων πρὸς τοὺς Ἕλληνας μηχανικούς, οἱ ὁποῖοι παρέλαβον τὰ ὑποβρύχια καὶ ὡδήγησαν ταῦτα εἰς τὴν Ἑλλάδα καθ’ ἣν ἐποχὴν οἱ Γάλλοι μηχανικοί, κατόπιν πολλῶν κόπων καὶ πολλῆς μελέτης ἀνελάμβανον τὸ ἔργον τοῦτο.

§185Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Μάλιστα, καὶ εὐχαριστῶ διὰ τὴν ὑπόμνησιν. Προκειμένου τώρα περὶ τῶν μηχανικῶν βαθμοῦ 6′ τάξεως, διὰ νὰ ἀποκτήσωσι αὐτοὶ τὸ προσὸν τῆς προαγωγῆς εἰς μηχανικοὺς αʹ τάξεως, πρέπει νὰ ὑπηρετήσωσιν ἐπὶ διετίαν διευθυνταὶ μηχανῶν δυνάμεως 100 ἵππων. Γελάσετε καὶ πάλιν, Κύριοι. Εἶναι οὗτος ὁ ὀργανισμὸς τοῦ 1882, νομίζω, καὶ ἀπέβλεπεν εἰς τὰ τότε πλοῖα. Σήμερον οἱ μηχανικοὶ βʹ τάξεως εἶναι οἱ διευθυνταὶ τῶν μηχανῶν τῶν ἀνιχνευτικῶν δυνάμεως 23000 ἵππων. Νομίζω λοιπὸν ὅτι αὐτὴ ἡ ὄψιμος ἐξετασιομανία, ἡ ὁποία κατέλαβε τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν, ὀρθὸν εἶναι νὰ σταματήσῃ. Καὶ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν νὰ συναινέσῃ καὶ τὴν Βουλὴν νὰ δεχθῇ ὅπως ἐξαλειφθῶσιν αἱ διατάξεις περὶ ἐξετάσεων. Ἐπίσης θεωρῶ ὅτι εἶναι ὀρθὸν νὰ τεθῇ καὶ διάταξις καθορίζουσα ὅτι οἱ ἀρχικελευσταὶ προάγονται μετὰ διάνυσιν καὶ οὗτοι τοῦ ἡμίσεος τῆς ὑπηρεσίας αὐτῶν, διότι ἐλήφθη πρόνοια πρὸς κανονισμὸν ὅλης τῆς πυραμίδος τῶν βαθμοφόρων, ἐλησμονήσαμεν ὅμως τοὺς ἀρχικελευστάς. Νὰ τεθῇ λοιπὸν τοῦτο, διότι ἐὰν δὲν τεθῇ, θὰ συμβῇ ὅτι μετὰ τὴν προαγωγὴν τῶν σημαιοφόρων μηχανικῶν δὲν θὰ ὑπάρχωσιν ἀρχικελευσταὶ ἔχοντες τὰ προσόντα πρὸς προαγωγήν, καὶ θὰ μείνῃ οὕτω ὁ βαθμὸς τοῦ σημαιοφόρου κενὸς ἄνευ βαθμοφόρων. Εἶναι λοιπὸν ἀνάγκη τῆς ὑπηρεσίας νὰ ἐπιτραπῇ καὶ εἰς τοὺς ἀρχικελευστὰς νὰ προαχθῶσι μετὰ τὴν διάνυσιν τοῦ ἡμίσεος χρόνου τῆς ὑπηρεσίας των ὅπως καὶ διὰ τοὺς ἄλλους. Πάντως δέ, Κύριοι, νομίζω ὅτι εἶναι ὀρθὸν καὶ ἐκ μέρους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καὶ ἐκ μέρους τῆς Βουλῆς οὐ μόνον νὰ ἀναγνωρισθῇ τὸ δίκαιον τοῦ Σώματος τῶν μηχανικῶν, ἀλλὰ καὶ νὰ ἀπονεμηθῇ εἰς αὐτοὺς τὸ ὑπάρχον ἤδη δίκαιον, νὰ μείνῃ ἀναφαίρετον ὡς τιμὴ πρὸς ὅσα τὸ Σῶμα τοῦτο προσήνεγκεν ὑπὲρ τῆς πατρίδος του. Ἐν τούτοις, ἐπειδὴ οὐδέποτε ἐτάχθην οὔτε θὰ ταχθῶ ἐναντίον τῆς βελτιώσεως τῶν στελεχῶν καὶ ἐναντίον τῶν σπουδῶν, ἤθελον προτείνει ἄλλο τι εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν. Καταργῶν τὰς ἐξετάσεις νὰ λάβῃ τὴν ἄδειαν παρὰ τῆς Βουλῆς ἵνα εἰσαγάγῃ διάταξιν καθ’ ἣν οἱ μηχανικοὶ καὶ ἐν τῷ βαθμῷ τοῦ ἀρχικελευστοῦ καὶ ἐν τῷ βαθμῷ τοῦ μηχανικοῦ βʹ τάξεως, θέλουσιν ὑποστῆ εἰδικὴν ἐκπαίδευσιν, τῆς ὁποίας ἡ διαδικασία νὰ καθορισθῇ διὰ Β. Διατάγματος, αἱ συνέπειαι δὲ τῆς ἐκπαιδεύσεως αὐτῆς νὰ κανονίσωσι τὴν περαιτέρω ἀρχαιότητα ἐν τῷ μέλλοντι. Ὅταν ἡ κατάστασις τῶν πραγμάτων εἰσέλθῃ εἰς ὁμαλότητα, τότε θὰ δυνηθῶμεν νὰ ἐκπαιδεύσωμεν αὐτοὺς ἀρτιώτερον καὶ τότε θὰ δυνάμεθα νὰ ἀξιώσωμεν ἐξετάσεις παρ’ αὐτῶν. Τοῦτο θὰ συντελέσῃ καὶ εἰς τὴν βελτίωσιν τοῦ Σώματος ἐπ’ ἀγαθῷ καὶ τοῦ Σώματος καὶ τῆς Πατρίδος. Κύριοι, τὸ Σῶμα τῶν μηχανικῶν βεβαίως εἶχεν ἀνάγκην ἐπιστημόνων, καὶ βεβαίως κατ’ ἐμὴν γνώμην, καιρίαν, ἐν τῷ μέλλοντι ὁ ὀργανισμὸς τοῦ μηχανικοῦ Σώματος δέον νὰ περιλάβῃ ἀθροωτέραν τὴν παραγωγὴν ἐπιστημόνων διὰ τὸν κλάδον τοῦτον, χωρὶς νὰ παραβλάπτωνται καὶ τὰ δικαιώματα ἐκείνων, οἵτινες λόγῳ μακρᾶς καὶ εὐδοκίμου ὑπηρεσίας ἔχουσι τὸ δικαίωμα καὶ τὴν νόμιμον ἐλπίδα νὰ ἀτενίσωσι πρὸς τοὺς ἀνωτέρους βαθμούς. Ἐφ’ ὅσον ὅμως σήμερον δὲν εἴμεθα παρεσκευασμένοι νὰ λύσωμεν τὸ πρόβλημα τοῦτο, ἔχομεν δικαίωμα ἵνα, ἀτενίζοντες καὶ εἰς τὸ συμφέρον τῆς Πολιτείας, ἐπιβάλωμεν διατάξεις περὶ συμπληρωματικῆς ἐκπαιδεύσεως εἰς τοὺς ὑπάρχοντας μηχανικούς. Ἡ συμπληρωματικὴ ἐκπαίδευσις θὰ κανονισθῇ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν στοιχείων, τὰ ὁποῖα κατέχουσιν ἤδη καὶ θὰ εἶναι ἐκπαίδευσις προσαρμοζομένη εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς ὑπηρεσίας. Τοῦτο θὰ ἦτο δίκαιον μέτρον καὶ λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω τροπολογίαν εἰς τὸ 5ον ἄρθρον, σχετιζομένην πρὸς τὴν πρότασιν ταύτην. Ἐλπίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς οὐδεμίαν θὰ ἔχῃ δυσκολίαν νὰ δεχθῇ ταύτην, ὥστε καὶ τὸ συμφέρον τῆς Πολιτείας νὰ γίνῃ καὶ νὰ μὴ ἀδικηθῶσιν οἱ πολύτιμοι οὗτοι παράγοντες τῆς Πολιτείας. Ἄλλως τε καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ἐν τῷ ὀργανισμῷ τοῦ Σώματος τοῦ μηχανικοῦ, τὸν ὁποῖον ὑπέβαλεν, ἐπηγγέλθη τὴν ἀπάλειψιν τῶν ἐξετάσεων ἐν τῷ 22ῳ ἄρθρῳ, ἐν τῷ ὁποίῳ λέγει (ἀναγινώσκει) «Οἱ κατὰ τὴν δημοσίευσιν τοῦ παρόντος νόμου ὑπάρχοντες σημαιοφόροι μηχανικοί, προβιβάζονται ἐντὸς μηνὸς ἀπὸ τῆς ἰσχύος αὐτοῦ εἰς ἀνθυποπλοιάρχους μηχανικοὺς κατὰ σειρὰν ἀρχαιότητος». Ἐνῷ λοιπὸν ἐπηγγέλθητε εἰς αὐτοὺς ὅτι δὲν θὰ κάμητε ἐξετάσεις, τώρα ἔρχεσθε καὶ ὑποβάλλετε τούτους εἰς ἐξετάσεις. Ἀπὸ τῆς ἐπαγγελίας δὲ καὶ ἐντεῦθεν ἀντὶ νὰ ἔχωσιν ἡσυχίαν τινὰ διὰ νὰ μελετήσωσι, τοὐναντίον ὑπεβλήθησαν εἰς κόπους ἀτρύτους. Νομίζω ὅτι τὸ θέμα εἶναι τόσον σαφὲς ὥστε δὲν θὰ ἦτο ἔργον φιλικὸν πρὸς τὴν Βουλὴν νὰ τὴν ἀπασχολήσω περισσότερον.

§186ΑΘ. ΜΙΑΟΥΛΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, κατόπιν τῶν ὅσων ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Αἰτωλίας καὶ Ἀκαρνανίας εἶπεν, ὀλίγα τινὰ ἔχω νὰ προσθέσω καὶ ἐγὼ περὶ τῶν μηχανικῶν τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ. Ἐφάνη καὶ εἰς ἐμὲ παράδοξον ἀληθῶς πῶς μηχανικοὶ βʹ τάξεως πρόκειται νὰ ὑποβληθῶσι καὶ πάλιν εἰς ἐξετάσεις. Λέγω δὲ παράδοξον, διότι οἱ μηχανικοὶ οὗτοι κατ’ ἐπιλογὴν προήχθησαν καὶ προήχθησαν κατόπιν τοῦ πολέμου καὶ τῆς εὐδοκίμου αὐτῶν ὑπηρεσίας. Ὅπως καὶ ὁ κ. Συνάδελφος εἶπεν, οἱ μηχανικοὶ διὰ νὰ προαχθῶσι πρέπει νὰ ἔχωσι διετῆ θαλασσίαν ὑπηρεσίαν ἐν τῷ βαθμῷ τοῦ ἀρχικελευστοῦ· χρειάζεται δὲ νὰ ἔχωσι ὑπηρετήσει ὡς ἀρχηγοὶ φυλακῆς ἐπὶ μεγάλων πλοίων, χρειάζεται τέλος νὰ ἔχωσι ἐπίσης διευθύνει μηχανὴν ἑκατὸν ἵππων δυνάμεως. Οἱ ἴδιοι ὅμως μηχανικοὶ βʹ τάξεως ὄχι μόνον τὰ προσόντα ταῦτα ἔχουσιν, ἀλλὰ καὶ τὸ σπουδαιότερον καὶ τὸ μεγαλείτερον ὅλων ἔχουσι διευθύνει μηχανὰς μέχρις 20.000 ἵππων δυνάμεως. Κατόπιν τούτων νομίζω ὅτι ἀπεδείχθη ἡ ἱκανότης αὐτῶν, διότι ὑπάρχει μεγάλη διαφορὰ νὰ διευθύνῃ τις μηχανὰς ἑκατὸν ἵππων δυνάμεως καὶ 20 χιλιάδων ἵππων δυνάμεως. Οἱ μηχανικοὶ οὗτοι πάντοτε εὐδοκίμως ὑπηρέτησαν καὶ κατὰ τὰς ἐκθέσεις τῶν προϊσταμένων αὐτῶν κυβερνητῶν, ἀλλὰ καὶ τῶν ἀξιωματικῶν μηχανικῶν τῆς Ἀγγλικῆς Ἀποστολῆς. Τίνες ἐξετάσεις λοιπὸν ἀπαιτοῦνται κατόπιν τῶν τόσων προσόντων αὐτῶν, τὰ ὁποῖα βεβαιοῦσι καὶ οἱ ἀνώτεροι αὐτῶν καὶ ἡ ὑπηρεσία, ἡ ὁποία διὰ τὰ προσόντα ταῦτα προήγαγεν αὐτοὺς εἰς τοὺς ἀμέσως ἀνωτέρους βαθμούς; Νομίζω ὅτι αἱ ἐξετάσεις τὰς ὁποίας ἔδωσαν κατὰ τὸν πόλεμον καὶ αἱ ὁποῖαι διαφέρουσι τόσον πολὺ τῶν τυπικῶν ἐξετάσεων πρὸς ἀπόκτησιν ἀνωτέρου βαθμοῦ ἐνώπιον ἐπιτροπῆς, εἶναι ἀρκεταί· εἶναι ἐξετάσεις μεσταὶ κόπων καὶ κακουχιῶν, ἐξετάσεις τὰς ὁποίας ἀκούραστοι οὗτοι νυχθημερὸν ἔδιδον, ὅπως συντηρήσωσι τὰς μηχανὰς τῶν θωρηκτῶν καὶ τῶν μικρῶν σκαφῶν καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τῶν περιπολιῶν εἰς τὰ στενά. Αὐτοὶ διετήρησαν καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τοῦ πολέμου τὰς μηχανὰς εἰς ἀρίστην κατάστασιν, ὥστε καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τοῦτο οὐδὲ κἂν ἐπισκευὴ νὰ ἀπαιτηθῇ, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἀποδεικνύει πόση ἦτο ἡ προσοχή των καὶ ἡ ἱκανότης των καὶ πόσον ἀνεγνώριζον τὴν περίστασιν ἥτις τοῖς ἐπέβαλεν ὅτι ἔπρεπεν νὰ μένωσιν ἐκεῖ καὶ νὰ μὴ ζητήσωσιν ἐπισκευήν, διότι ἐὰν ἐζήτουν ἐπισκευὴν τὸ πλοῖον ἦτο ὑποχρεωμένον νὰ ἔλθῃ εἰς τὸν Ναύσταθμον. Τόσον ἠσθάνοντο τὸ ὕψιστον τοῦτο καθῆκόν των ὥστε ἀκαταπόνητοι ἐπηγρύπνουν τόσον ὥστε αἱ μηχαναὶ καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τοῦ πολέμου, ἐκτὸς ἐλαχίστων ἐπισκευῶν, δὲν ἠνάγκασαν τὰ πλοῖα νὰ καταπλεύσωσιν εἰς τὸν Ναύσταθμον, πρὸς μεγάλην ἐπισκευήν. Νομίζω λοιπὸν ὅτι, κατόπιν τῶν ἐξετάσεων τοῦ πολέμου, θὰ ἦτο ἄδικον αὐτοὶ ἀξιωματικοὶ ἤδη ὄντες καὶ ἡλικίαν 40 καὶ 45 ἐτῶν ἄγοντες νὰ ὑποβληθῶσι καὶ πάλιν εἰς ἐξετάσεις. Δὲν ἔχω ὅμως τὴν αὐτὴν γνώμην καὶ δὲν θέλω νὰ θεωρηθῶ ὀπισθοδρομικὸς διὰ τὸ σπουδαιότερον Σῶμα τοῦ ναυτικοῦ, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀμφιβάλῃ τις ὅτι μετὰ τὸ μάχιμον Σῶμα δεύτερον ἔρχεται τὸ μηχανικόν, κατόπιν δὲ τὰ ἄλλα Σώματα, τὰ ὁποῖα εἶναι βοηθητικὰ ἐν τῷ ναυτικῷ. Βεβαίως οἱ ἀρχικελευσταὶ μηχανικοὶ πρέπει νὰ δώσωσιν ἐξετάσεις, ἀλλὰ διὰ νὰ δώσωσιν ἐξετάσεις πρέπει νὰ ἔχωσι τὰ αὐτὰ προσόντα, τὰ ὁποῖα εἶχον καὶ οἱ μηχανικοὶ βʹ τάξεως ὅτε προεβιβάσθησαν. Ἂν ὅμως θελήσωμεν νὰ παρατηρήσωμεν, θὰ ἴδωμεν ὅτι οὗτοι ἐκ τοῦ βαθμοῦ τοῦ ἀρχικελευστοῦ ἔχουσιν ἀποκτήσει τὰ προσόντα διὰ τὸν ἀνώτερον βαθμόν, ἀλλὰ καὶ ὡς κελευσταὶ ἔχουσιν ὑπηρετήσει ἐπὶ μεγάλων πλοίων καὶ ὡς κελευσταὶ ἔχουσι διευθύνει μηχανὰς ἄνω τῶν ἑκατὸν ἵππων δυνάμεως. Δὲν θέλω νὰ εἴπω μὲ τοῦτο ὅτι ἐπειδὴ ἔχουσι διευθύνει μηχανὰς ἀνωτέρας ἐκείνων τὰς ὁποίας ὁρίζει ὁ νόμος, δὲν πρέπει νὰ δώσωσιν ἐξετάσεις, ἀλλὰ παρατηρεῖται ἓν ἄδικον. Νομίζω δ’ ὅτι ὅταν γίνωνται διακρίσεις εἰς τὰ στρατιωτικὰ Σώματα, δὲν ἔχουσι ποτὲ καλὰ ἀποτελέσματα, αἱ διακρίσεις αὗται. Καὶ βλέπομεν τὸ ἑξῆς· ὅτι προήχθησαν εἰς ἄλλους κλάδους ἀρχικελευσταί, οἱ ὁποῖοι ἔπρεπε νὰ δώσωσιν ἐξετάσεις διὰ νὰ κανονίσωσι τὴν ἀρχαιότητα αὑτῶν, καὶ μ’ ὅλα ταῦτα ἐξετάσεις αὐτοὶ δὲν ἔδωκαν. Εἰς τὸ Σῶμα τὸ μηχανικόν, ὡς ἔχει τὸ νομοσχέδιον, πρέπει οἱ μηχανικοὶ αὐτοὶ νὰ δώσωσιν ἐξετάσεις. Καὶ πάλιν, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι πρέπει νὰ ὑποβληθῶσιν εἰς ἐξετάσεις, ἀλλὰ πότε; ὅταν ἡ Πολιτεία παράσχῃ τὰ μέσα εἰς αὐτούς, ὥστε νὰ εἶναι παρεσκευασμένοι πρὸς τοῦτο, διότι οἱ ἀρχαιότεροι ἐξ αὐτῶν ἔχουσιν ὑπηρεσίαν δεκαοκταετῆ. Καὶ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐρωτήσῃ τις· ἀφ’ ἧς στιγμῆς ἔγιναν ὑποκελευσταὶ αʹ τάξεως μέχρι σήμερον, πότε ἔδωκεν εἰς αὐτοὺς ἡ Πολιτεία τὰ μέσα νὰ παρασκευασθῶσι δι’ ἐξετάσεις; Μήπως ὅμως πάντοτε δὲν ἔδιδον τοιαύτας; Βεβαίως, ἀλλ’ οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ ὁποῖοι ἀπετέλουν τὰς ἐπιτροπὰς ἐγνώριζον ὅτι δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ δώσωσι τὰς ἐξετάσεις ἐκείνας, τὰς ὁποίας τὸ πρόγραμμα ὥριζε καὶ ἐδίδοντο αὗται κατὰ τύπους μόνον, ἀναλόγως δὲ τῆς πρακτικῆς ἱκανότητος αὐτῶν ἐκανονίζετο ἡ ἀρχαιότης των. Ἑπομένως ἦτο μία γελωτοποίησις τοῦ προγράμματος τῶν ἐξετάσεων καὶ ἐδέχετο τοῦτο τακτικὰ τὸ Κράτος. Καὶ ἐν τούτοις αὐτὰς τὰς ἐξετάσεις ἔδιδον πάντοτε οἱ ἀρχικελευσταί. Καλὸν εἶναι λοιπὸν σήμερον, ὅτε δι’ ὅλους τοὺς κλάδους διὰ τοῦ νομοσχεδίου δημιουργοῦνται ἀριθμοί, νὰ προαχθῶσι καὶ οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ καὶ νὰ τύχωσιν ἑνὸς εὐεργετήματος κατόπιν τῶν τόσων ὑπηρεσιῶν των, κατόπιν δὲ νὰ δώσωμεν εἰς αὐτοὺς τὰ μέσα νὰ παρασκευασθῶσι δι’ ἐξετάσεις. Αὐτὸ νομίζω ὅτι εἶναι τὸ ὀρθὸν καὶ τὸ πρέπον νὰ γίνῃ. Οἱ ὑποκελευσταὶ μηχανικοὶ κατατάσσονται καὶ αἱ γνώσεις αὐτῶν αἱ ἀπαιτούμεναι εἶναι ἡ γραφή, ἡ ἀνάγνωσις καὶ αἱ τέσσαρες πράξεις τῆς ἀριθμητικῆς. Δίδοντες ἐξετάσεις ἐπιτυγχάνουσι καὶ κατατάσσονται εἰς τὸ μηχανικόν, οὐδεμία δὲ ἄλλη φροντὶς λαμβάνεται διὰ τὴν ἐκπαίδευσιν αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων, τὴν θεωρητικήν, καὶ μετὰ δεκκεπταετῆ ὑπηρεσίαν καὶ διαρκῆ ἐντὸς τῶν μηχανῶν καὶ λεβητοστασίων, ἐρχόμεθα νὰ τοὺς ἐξετάσωμεν ἀντίστασιν τῆς ὕλης, ἀναλυτικὴν γεωμετρίαν, διαφορικὸν ὑπολογισμόν! Πῶς εἶναι δυνατὸν αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι νὰ γνωρίζωσι πάντα ταῦτα; Καὶ μ’ ὅλα ταῦτα οἱ ἑκάστοτε ἀρχικελευσταὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον προήγοντο δίδοντες ἐξετάσεις, ὡς ἀνέφερα, κατὰ τύπους, καὶ ἡ ὑπηρεσία ἦτο εὐχαριστημένη. Νομίζω λοιπὸν ὅτι, ἀφοῦ καὶ εἰς τοὺς ἄλλους κλάδους εἰς τοὺς ὁποίους ἐπεβάλλοντο αἱ ἐξετάσεις, κατηργήθησαν πρὸς τὸ παρόν, διατί δὲν πρέπει νὰ συμβῇ τὸ αὐτὸ καὶ εἰς τὸν κλάδον τοῦτον; Ἐπαναλαμβάνω ὅτι τὸ Σῶμα αὐτὸ ἔχει παράπονα πολλά. Ὅλοι λέγουσι διατί νὰ γίνωνται αἱ διακρίσεις αὐταί; Μήπως δὲν ἐργαζόμεθα καὶ ἡμεῖς; Πῶς εἰς τὰ ἄλλα Σώματα κατηργήθησαν αἱ ἐξετάσεις καὶ δι’ ἡμᾶς δὲν καταργοῦνται; Ὅπως εἶπε καὶ ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀκαρνανίας ἔχουσι νὰ ἐπιδείξωσι τόσα μηχανικὰ προσόντα ἐκ τῆς πρακτικῆς αὐτῶν ἐξασκήσεως, ὥστε ὀλίγα τινὰ θὰ ἀναφέρω διὰ νὰ πεισθῇ καὶ ἀποφασίσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τί πρέπει νὰ γίνῃ περὶ αὐτῶν. Ἀπαιτοῦνται εἰδικαὶ σπουδαὶ διὰ τοὺς μηχανικοὺς τῶν ὑποβρυχίων καὶ ἡμεῖς ἐστείλαμεν καὶ παρελάβομεν τὰ ὑποβρύχια μὲ τοὺς μηχανικοὺς αὐτούς, ὅτε δὲ ἐπρόκειτο νὰ ἀναχωρήσῃ τὸ πρῶτον ὑποβρύχιον ἠρωτήθη ὁ διευθυντὴς τοῦ ἐργοστασίου, ἂν θὰ δώσῃ ἐγγυητὴν μηχανικόν, διότι ὁ Ἕλλην κυβερνήτης ἤθελε τὸν ἐγγυητὴν μηχανικόν. Ὁ διευθυντὴς ὅμως τοῦ ἐργοστασίου, ὁ ὁποῖος εἶδε καὶ ἀνεγνώρισε τὴν ἱκανότητα τῶν Ἑλλήνων μηχανικῶν, εἶπεν ὅτι εἶναι περιττόν: ἐγὼ ἀναλαμβάνω τὴν εὐθύνην: νὰ ἀναχωρήσητε μὲ τοὺς Ἕλληνας μόνον μηχανικούς. Ὑπάρχει ἐπίσημον ἔγγραφον πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν περὶ τούτου, καὶ τὰ ὑποβρύχια ἀνεχώρησαν καὶ ἔφθασαν αἰσίως εἰς τὸν Ναύσταθμον.

§187Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Νὰ εἴπητε εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι τὸ πρῶτον ὑποβρύχιον ἀνεχώρησε καὶ ἦλθε κατ’ εὐθείαν εἰς τὸν Πειραιᾶ, ἄνευ σταθμοῦ, τὸ ὁποῖον εἶναι σπουδαῖον.

§188ΑΘ. ΜΙΑΟΥΛΗΣ. Μάλιστα. Κατὰ δὲ τὸν πόλεμον συνέβη δυσάρεστον περιστατικὸν εἰς τὸ ὑποβρύχιον καὶ χάρις εἰς τὴν δεξιότητα κυβερνήτου καὶ τῶν μηχανικῶν ἐσώθη τὸ ὑποβρύχιον. Οἱ μηχανικοὶ καὶ τὰ πληρώματα, ὅτε μετέβημεν εἰς τὸ Ἀλγέριον πρὸς παραλαβὴν τῶν ἀνιχνευτικῶν—ἐγὼ δὲ πρὸς παραλαβὴν ἑνὸς ἐξ αὐτῶν ὡς κυβερνήτης — παρελάβομεν τὰ πλοῖα ἐκτὸς τῶν μηχανῶν καὶ ἀναχωρήσαμεν ἀπὸ τὸ Ἀλγέριον διὰ τὸ Παλέρμον καὶ ἐκεῖ ὁ Ἕλλην μηχανικός μοὶ ἀνέφερεν ὅτι εἶναι περιττοὶ ἐπὶ πλέον οἱ Ἄγγλοι μηχανικοί, καὶ παρέλαβον οὗτοι διευθύνοντες, μεθ’ ἧς ἱκανότητος ἀνωτέρω ἀνέφερα, καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τοῦ πολέμου τὰς μηχανάς. Σημειώσατε δὲ ὅτι τὰς μηχανὰς αὐτὰς ἔβλεπον διὰ πρώτην φορὰν οἱ μηχανικοὶ αὐτοί, καὶ μόλον τοῦτο οὐ μόνον ἐχειρίσθησαν ταύτας καλῶς ἀλλὰ καὶ μέχρι σήμερον τὰ πλοῖα αὐτὰ διευθύνονται παρὰ τῶν αὐτῶν μηχανικῶν. Εἶχον βλαβῆ τινὰ ἐκ τῶν ἀνιχνευτικῶν, ἀλλ’ αἱ βλάβαι αὗται δὲν προήρχοντο ὑπὸ τῶν Ἑλλήνων ἀλλ’ ὑπὸ τῶν Ἄγγλων μηχανικῶν. Τελευταῖον ἱκανότητος παράδειγμα τῶν μηχανικῶν ἀναφέρω τὴν παραλαβὴν τῆς «Κιλκίδος» καὶ τῆς «Λήμνου». Τὰ πλοῖα ταῦτα ἑξήκοντα ὥρας μετὰ τὴν παραλαβήν των ἐξεκίνησαν ἀπὸ τῆς Ἀμερικῆς διὰ τὴν Ἑλλάδα. Ἤθελον λοιπὸν παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅπως ὅ τι μέτρον ἐλήφθη καὶ διὰ τοὺς ἄλλους κλάδους, οἱ ὁποῖοι ἔπρεπε νὰ ἐξετασθῶσι καὶ προαχθῶσι καὶ ἐν τούτοις δὲν ἐγένετο, τὸ αὐτὸ μέτρον νὰ λάβῃ καὶ διὰ τοὺς μηχανικούς. Νὰ ἐπιτρέψῃ εἰς αὐτοὺς νὰ προαχθῶσι καὶ νὰ καταλάβωσι τὰς θέσεις τὰς δημιουργουμένας διὰ τοῦ νομοσχεδίου, κατόπιν δὲ νὰ δώσῃ εἰς αὐτοὺς τὰ μέσα νὰ προπαιδευθῶσιν ὥστε νὰ δύνανται νὰ ἐξετασθῶσι. Δὲν πρέπει νὰ νομίζωσιν οὗτοι ὅτι ἡ Πολιτεία μεταχειρίζεται ἄλλως τὸν ἕνα κλάδον καὶ ἄλλως τὸν ἄλλον. Νομίζουσι δὲ τοῦτο διότι λέγουσιν: «Ἡμεῖς εἴμεθα ὑποχρεωμένοι ὄχι μόνον ἐν πλῷ, ἀλλὰ καὶ ἐν ὅρμῳ νὰ ἀσχολώμεθα εἰς τὰ πλοῖα, διότι καὶ ἐν ὅρμῳ ἔχομεν τὴν συντήρησιν τῶν λεβήτων καὶ μηχανῶν καὶ δὲν μένει ὁ ἀπαιτούμενος καιρὸς νὰ μελετήσωμεν καὶ ἡμεῖς». Νομίζω λοιπόν, ὅτι ἂν διὰ τοῦ ἰδίου μέτρου προαχθῶσι καὶ οὗτοι, θὰ παύσωσι νὰ ἔχωσιν οἱ μηχανικοὶ τὴν ἀντίληψιν ὅτι ἡ Πολιτεία μὲ δύο μέτρα καὶ μὲ δύο σταθμὰ μεταχειρίζεται τοὺς μηχανικοὺς ἐν σχέσει πρὸς τὰ ἄλλα Σώματα. (Χειροκροτήματα).

§189Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, αἱ ὀρθόταται παρατηρήσεις τοῦ πρώτου ἀγορεύσαντος, κ. Βουλευτοῦ ἐξ Αἰτωλίας καὶ Ἀκαρνανίας, καὶ αἱ ἐπίσης ἀληθῶς σπουδαῖαι παρατηρήσεις τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ὕδρας, μὲ πείθουσιν ὅτι πρέπει νὰ ἀπαλείψωμεν τὸ βʹ ἐδάφιον τοῦ ὑπὸ συζήτησιν ἄρθρου. Διὰ τούτου δὲν θέλω νὰ προδικάσω τὸ μέγα ζήτημα, τὸ ὁποῖον γεννᾶται ἐν σχέσει πρὸς τὸν κλάδον τῶν μηχανικῶν τοῦ Β. Ναυτικοῦ, τὸν σπουδαιότατον τοῦτον κλάδον, δὲν θέλω νὰ προδικάσω, λέγω, διότι τὸ ζήτημα εὑρίσκεται ὑπὸ μεγάλην ἐξέτασιν καὶ εἶναι ἄξιον μεγάλης προσοχῆς, διότι εἶναι ἀναντίρρητον ὅτι ὄντως ὁ κλάδος οὗτος εὑρίσκεται κατὰ μέγα μέρος εἰς τὴν περιωπήν, τὴν ὁποίαν ἀνέπτυξεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ὕδρας. Εἶναι ὅμως ἀνάγκη, ἕνεκα τῆς αὐξήσεως τοῦ Στόλου καὶ τῶν μεγαλειτέρων ἀναγκῶν, αἱ ὁποῖαι ἀνεπτύχθησαν, εἶναι ἀνάγκη ὅπως ὁ κλάδος οὗτος διαμορφωθῇ. Ἐπειδὴ ὅμως τὸ ζήτημα εἶναι ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς, λόγῳ τοῦ ὑποβληθέντος νομοσχεδίου, ἐξητάσθη δὲ εὐρύτερον ἐπίσης καὶ ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ναυτικῶν καὶ ὑπὸ τῆς Ἀγγλικῆς Ἀποστολῆς καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἐπιτελείου, νομίζω ὅτι καλὸν θὰ ἦτο ἂν δὲν προεδικάζομεν ἀπόψε τὸ σχετικὸν ζήτημα καὶ περιοριζόμεθα νὰ περιορίσωμεν τὸ πρῶτον ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου τούτου, δυνάμει τοῦ ὁποίου οἱ ὀκτὼ προταθέντες αἰτίᾳ πολέμου καὶ μὴ προβιβασθέντες λόγῳ ἐλλείψεως κενῶν θέσεων, νὰ προαχθῶσιν, εἰ δυνατόν, ἄνευ ἐξετάσεων.

§190Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Οἱ ἄλλοι θὰ μείνωσι ἀπροβίβαστοι; Δι’ αὐτὸ εἰσηγοῦμαι ἐγὼ τὴν ἑξῆς τροπολογίαν (ἀναγινώσκει)· «Κατ’ ἐκλογὴν δὲ οἱ λοιποὶ ἀρχικελευσταί, μετὰ συμπλήρωσιν τοῦ ἡμίσεος τοῦ ὁριζομένου χρόνου τῆς ὑπηρεσίας ἐν τῷ βαθμῷ τοῦ ἀρχικελευστοῦ κατόπιν γνωμοδοτήσεως μὴ ὑποχρεωτικῆς διὰ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν τοῦ Ἀνωτάτου Ναυτικοῦ Συμβουλίου τῶν προβιβασμῶν».

§191Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. Μάλιστα.

§192Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Περὶ τῶν μὴ ἐπιτυχόντων κατὰ τὰς ἐξετάσεις, αὐτοὶ νὰ μείνωσι;

§193Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. Ὄχι· δὲν θὰ μείνωσι· θὰ ληφθῇ πρόνοια περὶ προαγωγῆς.

§194Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Κατόπιν δὲ ἔχω καὶ ἓν ἄλλο ἄρθρον. Ἐὰν δὲν θέλητε δεχθῆ τὴν τροπολογίαν, σᾶς παρέχω τὸ μέσον νὰ κανονίσητε τὴν ἐκπαίδευσιν καὶ διὰ Β. Διατάγματος.

§195Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. Αἱ παρατηρήσεις ὅλαι τὰς ὁποίας ἔχετε, θὰ γίνωσιν ἀντικείμενον ἐρεύνης εἰς τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον θὰ ὑποβληθῇ περὶ ἀναδιοργανώσεως τοῦ κλάδου τῶν τορπιλλητῶν.

§196Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὥστε δέχεσθε τὴν ὑποβληθεῖσαν τροπολογίαν μου;

§197Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. Μάλιστα. Ταῦτα εἶχον νὰ εἴπω. Ὅσον δ’ ἀφορᾷ εἰς τὸ ἑπόμενον ἄρθρον, ἐπειδὴ ἡ πρόνοια ἡ λαμβανομένη περὶ ἀναδιοργανώσεως τοῦ κλάδου τῶν φαρμακοποιῶν καὶ περὶ καταρτισμοῦ πολιτικοῦ κλάδου φαρμακοποιῶν, ἀποτελεῖ ζήτημα οὗτινος ἡ ἐξέτασις χωρεῖ ταχέως καὶ θὰ ἦτο ἴσως ὀρθότερον νὰ ἀποτελέσῃ ἀντικείμενον ἰδιαιτέρας ἐρεύνης τῆς Βουλῆς, προτείνω τὴν ἀπάλειψιν τοῦ σχετικοῦ ἐν τῷ ἄρθρῳ αὐτῷ ἐδαφίου. Λέγω δὲ τοῦτο ἀπὸ τοῦδε ἵνα μὴ ἀναγκασθῶσι καὶ λάβωσι τὸν λόγον διάφοροι κ. Συνάδελφοι.

§198Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἐκ τοῦ πέμπτου ἔμεινε μόνον τὸ πέμπτον ἐδάφιον;

§199Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. Μάλιστα.

§200Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ὅλα τὰ ἄλλα ἀπηλείφθησαν;

§201Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. Ἔμεινε τὸ πρῶτον ἐδάφιον ἐκ τοῦ πέμπτου ἄρθρου.

§202Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ὅλον;

§203Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. Ὄχι· τὸ τελευταῖον.

§204ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ πρῶτον καὶ τὸ τελευταῖον.

§205Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἀκριβῶς, δι’ αὐτὸ νομίζω ἀναγκαῖον νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις. Τὸ ἄρθρον ἐν τῷ ὁποίῳ γίνεται λόγος περὶ μηχανικῶν, εἰσάγει μίαν διάταξιν καὶ μνημονεύει ἕνα νόμον πολὺ σπουδαῖον, διότι ἀφορᾷ εἰς τὰ προσόντα τῶν οἰκονομικῶν ἀξιωματικῶν, καὶ θὰ ἐδικαιοῦτο ἴσως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν νὰ προβῇ εἰς τὴν μεταβολήν, ἡ ὁποία προτείνεται καὶ ἡ ὁποία εἶναι ὄχι ὀλίγον σπουδαία. Πρὸ τούτου ὅμως ὤφειλε νὰ φροντίσῃ ὅπως καὶ τὸ οἰκονομικὸν Σῶμα ἀποκτᾷ γνώσεις τινὰς ἀπὸ τῆς στιγμῆς κατὰ τὴν ὁποίαν εἰσέρχεται εἰς τὸ Β. Ναυτικὸν μέχρις οὗ φθάσῃ εἰς τὰ ἀνώτερα ἀξιώματα. Ἡ Πολιτεία ἐφρόντισε μέχρι τοῦδε νὰ ἀφαιρῇ προσόντα ἀπὸ τοῦ οἰκονομικοῦ ἀξιωματικοῦ διὰ τὴν προαγωγὴν αὐτοῦ ἀπὸ βαθμοῦ εἰς βαθμὸν τὸ μόνον δὲ ἀπομεῖναν προσόν, τὸ ὁποῖον ἦτο τὸ τοῦ ἄρθρου 11, ἀπαλείφεται καὶ αὐτὸ σήμερον, ἀλλὰ νομίζω ὅτι τοῦτο δὲν εἶναι σύμφωνον πρὸς τὰς ἀντιλήψεις τῆς σημερινῆς ἐποχῆς. Ὅταν δὲ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν ὅτι οἱ ἀρχηγοὶ τῶν οἰκονομικῶν κλάδων ἔχουσιν ὡς μόνον ἐφόδιον τὸ ἀπολυτήριον τοῦ Γυμνασίου καὶ τὴν γνῶσιν στοιχειωδῶν τινων μαθημάτων, ἐκ τῶν ὁποίων οὐδόλως ἐξάγεται ἡ χρησιμότης των διὰ τὰ καθήκοντα, τὰ ὁποῖα καλοῦνται νὰ ἐκτελέσωσιν, ὅταν ληφθῶσιν ὅλα ταῦτα ὑπ’ ὄψιν, νομίζω ὅτι ὀφείλει ἡ Πολιτεία νὰ μεριμνᾷ περὶ δοκιμασίας αὐτῶν ἢ περὶ τῶν σπουδῶν αὐτῶν κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ἑαυτῶν ὑπηρεσίας ἐν τῷ οἰκονομικῷ κλάδῳ. Ἐνῷ λοιπὸν βλέπομεν ὅτι ὁ Ὑπουργὸς ἐφρόντισε νὰ ἀπαλείψῃ καὶ τὸ τελευταῖον ὑπάρχον προσόν, δὲν ἐφρόντισε νὰ ἀντικαταστήσῃ τοῦτο μὲ κἄτι τι ἄλλο, μὲ σπουδὰς ὡρισμένας, διὰ τῶν ὁποίων θὰ ἀπέκτων τὰς γνώσεις ἐκείνας, αἵτινες εἶναι ἀπαραίτητοι πρὸς ἐκτέλεσιν τῶν καθηκόντων των, τὰ ὁποῖα εἶναι πολὺ σπουδαῖα, διότι ἐὰν ὀνομάζωνται οἰκονομικοὶ ἀξιωματικοὶ δὲν εἶναι μόνον οἰκονομικοὶ ἀξιωματικοί, ἀλλ’ ἔχουσιν ἀναλάβει τὴν ἐκτέλεσιν ὅλων τῶν διοικητικῶν καθηκόντων ἐν τῷ πολεμικῷ ναυτικῷ, καὶ ἐννοεῖτε πολὺ καλῶς ὅτι τὸ ἀπολυτήριον τοῦ Γυμνασίου δὲν εἶναι ἀρκετὸν διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν καθηκόντων τούτων. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι οἱ οἰκονομικοὶ ἀξιωματικοὶ ἐφρόντισαν οἱ ἴδιοι νὰ ἀποκτήσωσι προσόντα, ὑπάρχουσι δὲ δεκάδες ἔχοντες τὸ δίπλωμα τῆς νομικῆς καὶ ἄλλων ἀκόμη Σχολῶν, ἀλλὰ τὸ Σῶμα ὅμως τῶν οἰκονομικῶν ἀξιωματικῶν δὲν ἔπρεπε νὰ ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν ἀπόλυτον βούλησιν αὐτῶν, ἀλλ’ ἔπρεπε πᾶσα τοιαύτη προσπάθεια νὰ ἀμείβηται διὰ προαγωγῆς ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἀπέναντι ἄλλων δὲν δύνανται νὰ συγκριθῶσι.

§206ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 5 ὡς ἐτροπολογήθη παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 6 (ἀναγινώσκεται).

§207Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Δὲν νομίζω ὅτι ψηφιζομένου τοῦ ἄρθρου τούτου δύνανται νὰ ἐπανέλθωσι πολλοὶ οἰκονομικοὶ βαθμοφόροι. Ἀλλ’ ἆρά γε νομίζει ὁ κ. Ὑπουργός, ὁ ὁποῖος προτείνει τὴν κατάργησιν νόμων ἀφορώντων τὴν εἰσαγωγὴν διαφόρων βαθμοφόρων, ὅτι τοὺς φραγμοὺς καὶ τὰ ἐχέγγυα τὰ ὁποῖα ἔθηκαν οἱ νόμοι οἱ ἐν ἰσχύϊ δύνανται νὰ ἀναπληρώσωσι Β. Διατάγματα, τὰ ὁποῖα θέλει προτείνει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ἔχων τὴν πρότασιν καὶ πάλιν τοῦ Ἀνωτέρου Ναυτικοῦ Συμβουλίου, οὐχὶ ἁρμοδίου, ἢ μᾶλλον πάρα πολὺ ἀναρμοδίου διὰ νὰ κρίνῃ περὶ πολλῶν πραγμάτων; Διότι δὲν νομίζω ὅτι τὸ Συμβούλιον τῶν Ναυάρχων, ἐπὶ παραδείγματι, εἶναι τὸ καταλληλότερον νὰ προτείνῃ τὰ προσόντα τῆς κατατάξεως τῶν ἀνθυποναυπηγῶν, διότι πολὺ ὀλίγην σχέσιν ἔχει ὁ μάχιμος κλάδος, ἀπὸ τὸν ὁποῖον συγκροτεῖται τὸ Συμβούλιον τὸ ναυτικόν, πρὸς τοὺς ἀνθυποναυπηγοὺς καὶ πολὺ ἀκατάλληλον τὸ Συμβούλιον νὰ προτείνῃ τὸν τρόπον τῆς προαγωγῆς καὶ τῆς εἰσαγωγῆς τῶν οἰκονομικῶν βαθμοφόρων, καὶ ἀκόμη ὀλιγώτερον τὰ προσόντα καὶ τὸν τρόπον τῆς κατατάξεως τῶν ἀρχικελευστῶν μουσικῶν, διότι συνάδελφοι παρουσιάζονται σήμερον παντογνῶσται δυνάμενοι νὰ ἔχωσι πάντων γνῶσιν ὡς καὶ περὶ τῆς μουσικῆς ἀκόμη, ὥστε καὶ εἰς αὐτοὺς νὰ ἀνατεθῇ τὸ ἔργον νὰ κανονίσωσι τίνα εἶναι τὰ προσόντα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ἔχωσι διὰ νὰ ἀσκηθῶσι πρὸς τὴν τέχνην τοῦ Ὀρφέως τὰ πληρώματα τοῦ Στόλου. Ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει νόμος λεπτομερῶς κανονίζων (τὰς) διαφόρους διατάξεις, ἔπρεπε νὰ καταργηθῶσιν αἱ διατάξεις αὗται, διότι παρετηρήθη σχετικῶς πρὸς τὴν εἰσαγωγὴν τῶν οἰκονομικῶν βαθμοφόρων, ὅτι, ἡ πειθαρχικὴ ἐνέργεια, χάρις καὶ εἰς τὴν σκέψιν πρὸς ἱκανοποίησιν προσώπων, ὑπῆρξε τόσον ἀνώμαλος ὥστε οἱ οἰκονομικοὶ ἀξιωματικοί, οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦσι σήμερον τὸ οἰκονομικὸν Σῶμα νὰ ἔχωσι προελεύσεις τὰς ὁποίας θὰ ἦτο δύσκολον νὰ ἀριθμήσῃ τις. Ἐπειδὴ δὲ ὁ μισθὸς εἰς τὸν πρῶτον βαθμόν, δὲν εἶναι μικρὸς — νομίζω ὅτι ἑκάστοτε καὶ οἱ ὑποψήφιοι εἶναι πάρα πολλοί, διότι ἑκάστοτε ζητοῦσι πέντε καὶ δέκα δι’ ἑκάστην θέσιν — φρονῶ ὅτι πρὸς προστασίαν ἀνάλογον τῶν προσόντων τὰ ὁποῖα θὰ ἔχωσι, θὰ ῥυθμίζωνται τὰ προσόντα ταῦτα, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν νομίζομεν ὅτι θὰ εἶναι συντελεστικὸν διὰ τὴν ὑπηρεσίαν. Νομίζω ὅμως ὅτι, ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς εὑρίσκῃ πράγματι τὰ καταλληλότερα πρόσωπα, ἔχει δίκαιον νὰ μὴ ἀφεθῇ εἰς τὴν πρότασιν τῶν Ναυάρχων, τοὺς ὁποίους δι’ ὁλόκληρον τὸ ἄρθρον τοῦτο θεωρῶ τελείως ἀναρμοδίους.

§208ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ 6ον ἄρθρον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνεται εἶτα δεκτὸν τὸ ἄρθρον 7ον).

§209Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. Νὰ προστεθῇ καὶ ἄρθρον 8 ἔχον οὕτω· «Ἡ ἰσχὺς τοῦ παρόντος νόμου ἄρχεται ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως».

§210ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 8ον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Τὸ σύνολον ἀναβάλλεται λόγῳ τῶν τροπολογιῶν. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τῶν νομοσχεδίων «περὶ συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων ἀφορωσῶν τὴν ἐκδίκασιν τῶν δασικῶν ἀνομημάτων». Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1ου ὑπάρχει τροπολογία ὑποβληθεῖσα ὑπὸ τοῦ κ. Ν. Βελέντζα.

§211Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Τὴν ἀποσύρω, κ. Πρόεδρε.

§212Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ἔχετε ὑπ’ ὄψιν τὸ τελευταῖον διανεμηθὲν νομοσχέδιον κ. Πρόεδρε;

§213ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. (Γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1 καὶ 2). Ἄρθρον 3 (ἀναγινώσκεται).

§214Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Θὰ ἀπασχολῆται πολὺ ὁ δασονομικὸς ὑπάλληλος εἰς τὸ νὰ ἐπιδίδῃ τὰς καθιερουμένας κοινοποιήσεις τῶν ἀντιγράφων τῶν πρωτοκόλλων. Καλὸν θὰ ἦτο νὰ ἐπιδίδωνται ταῦτα διὰ τοῦ εἰρηνοδίκου.

§215Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν λέγει ὅτι θὰ κοινοποιῇ ὁ ἴδιος. Λέγει ὅτι «θὰ κοινοποιήσῃ». Ἡ διαφορὰ εἶναι ἡ ἑξῆς: ὅταν ὁ δασονομικὸς ὑπάλληλος συντάξῃ τὸ πρωτόκολλον, θὰ κοινοποιήσῃ αὐτὸ εἰς τὸν κατηγορούμενον ἵνα τὸ ἀναγνώσῃ καὶ ὑποβάλῃ αὐτὸ εἰς τὸν εἰρηνοδίκην. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἔχει ὁ κατηγορούμενος πρόχειρα τὰ μέσα. Θὰ γράφῃ ὅτι ὁ β κατηγορεῖται διὰ τὸ α ἀντικείμενον. Τὰ τυπικὰ δὲν εἶναι τίποτε. Ἡ κοινοποίησις θὰ γίνῃ, ὡς λέγει ἡ Πολιτικὴ Δικονομία.

§216Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Νὰ καθορισθῇ ὁ τρόπος.

§217Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ βʹ ἐδάφιον λέγει «τοῦ δασονομικοῦ ὑπαλλήλου ὑπογράφοντος καὶ ἑνὸς μάρτυρος, κοινοποιεῖται αὐτὸ εἰς τὸν ἴδιον ἢ εἰς τὸν Πρόεδρον τῆς κοινότητος».

§218Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Θὰ φέρῃ δυσχερείας εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῆς ὑπηρεσίας.

§219Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ παρέρχηται πολὺς χρόνος. Θέλετε νὰ μὴ κοινοποιῇ ὁ δασονομικὸς ὑπάλληλος; Θὰ μεταβῇ εἰς τὸν εἰρηνοδίκην, ἵνα κάμῃ ἔγγραφον πρὸς τὸν κλητῆρα, ἐνῷ οἱ δασονομικοὶ ὑπάλληλοι θὰ ἀναλάβωσιν καὶ αὐτὸ ὡς ἔργον.

§220Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Ὁ εἰρηνοδίκης εἶναι ὑπόχρεος νὰ κοινοποιῇ τὰς κλήσεις τοῦ εἰσαγγελέως καὶ ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θὰ μεταβῇ δι’ ἐκείνην τὴν ἐργασίαν θὰ κοινοποιῇ καὶ αὐτά.

§221Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Πῶς θέλετε νὰ γίνεται;

§222Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Νὰ κοινοποιῶνται διὰ τοῦ εἰρηνοδίκου.

§223Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἐδῶ λέγει: (ἀναγινώσκει) «ὁ δασονομικὸς ὑπάλληλος κοινοποιεῖ κτλ.». Ἄν δὲν ζητήσῃ ὁ κατηγορούμενος;

§224Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἀχθῇ ἡ ὑπόθεσις εἰς τὸ δικαστήριον. Διὰ τοῦτον τὸν λόγον κοινοποιεῖται εἰς τὸν κατηγορούμενον, διὰ νὰ λάβῃ γνῶσιν καὶ νὰ ἀποδειχθῇ ἂν λέγῃ ψεύματα ὁ δασονομικὸς ὑπάλληλος. Νὰ προστεθῇ, παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε (ἀναγινώσκει)· «ἡ παράβασις οἱασδήποτε τῶν ἐν τοῖς προηγουμένοις ἐδαφίοις διατάξεων ἐπιφέρει μόνον τὴν πειθαρχικὴν καταδίωξιν τῶν ὑπαιτίων, ἀλλὰ δὲν καθιστᾷ ἐπιβεβλημένην τὴν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως, ἐάν, κατὰ τὴν κρίσιν τοῦ δικαστηρίου, δύναται αὕτη νὰ προχωρήσῃ». Εἰς τὸ 6ον ἐδάφιον νὰ τεθῇ (ἀναγινώσκει)· «ὁρίζει συνάμα ὡρισμένην δικάσιμον διὰ νέαν συζήτησιν ἐντὸς μηνός».

§225ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 3 ὡς ἐτροποποιήθη παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι), Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 4. (ἀναγινώσκεται).

§226Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Δὲν νομίζετε ὅτι ἀνοίγει τὸ ἄρθρον τοῦτο πληγάς; Τίς Ἕλλην καλούμενος ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων, ἐκτὸς τῶν στρατιωτικῶν, λαμβάνει αὐτὸ τὸ προνόμιον; Ἐκτὸς αὐτῶν τὰ ὁποῖα χορηγεῖ ὁ νόμος καὶ τόσα ἄλλα, θὰ ἀνοιχθῇ μὲ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου καὶ λογαριασμὸς καὶ θὰ λαμβάνῃ ὅσα θέλει.

§227Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν λέγει οὕτω. Θὰ λαμβάνῃ ὀλιγώτερα ἐκείνων ἅτινα θὰ ἐλάμβανε διὰ νὰ ἐκτελέσῃ οἱανδήποτε ὑπηρεσίαν.

§228Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Αὐτοὶ εἶναι ὄργανα κατώτερα· εἶναι δασοφύλακες, λαμβάνοντες δραχμὰς ὀγδοήκοντα κατὰ μῆνα, καὶ θὰ ἔχωσιν τοῦτο ὡς ἐπωφελὲς ἐπάγγελμα.

§229Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ μελετήσητε τὸ ἄρθρον.

§230Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Τότε ὁρίσατε τί νὰ λαμβάνωσιν.

§231Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Λυποῦμαι διότι δὲν ἀνεγνώσατε τὸ ἄρθρον.

§232Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι τώρα ἔλαβον τὸ νομοσχέδιον καὶ εἶδον ὅτι ὅσα δὲν δύναται νὰ λάβῃ ὁ δασοφύλαξ ἀπὸ τὸ δικαστήριον θὰ τὰ λαμβάνῃ ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον.

§233Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Σήμερον οἱ δασονομικοὶ ὑπάλληλοι περιοδεύοντες κατὰ νόμον λαμβάνουσι ὡρισμένην ἀποζημίωσιν, εἶναι δὲ αὕτη ἐλαχίστη· μία δραχμὴ καθ’ ἡμέραν.

§234Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Μὴ ἀνοίγετε διπλῆν πληγὴν διὰ τὸ ταμεῖον.

§235Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἀνοίγω καμμίαν διπλῆν πληγήν.

§236Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Θεωρήσατε τὴν περιοδείαν ὡς δασικὴν ὑπηρεσίαν.

§237Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Σπάνιον θὰ εἶναι νὰ κληθῇ ἐνώπιον τοῦ δικαστηρίου διὰ νὰ βεβαιώσῃ ὁ δασικός. Τὰ δικαστήρια ἀρκοῦνται κατὰ κανόνα εἰς τὰς ἐκθέσεις αὐτῶν. Διὰ τοῦ τρόπου τούτου θὰ καθιερώσητε μίαν δυσχέρειαν.

§238Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχετε τὴν ἀνησυχίαν ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ γελάσωσι τὴν ὑπηρεσίαν καὶ νὰ πληρωθῶσι δύο φοράς; Ἐὰν ἔχητε αὐτὴν τὴν ἀνησυχίαν θὰ ἔλεγον τὸ ἑξῆς· «καταβάλλονται ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὡς συνήθως δι’ ἐντάλματος κλπ.».

§239Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Τὰ ἔξοδα αὐτὰ τῆς ποινικῆς διαδικασίας θὰ καταβάλλῃ ὁ κατηγορούμενος;

§240Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι. Αὐτὸ θεωρεῖται ὡς δαπάνη τῆς δασικῆς ὑπηρεσίας, χωρὶς νὰ εἶναι δαπάνη δασική. Ἡ βάσις εἶναι ἡ ἑξῆς· ἕως τώρα ἀπηγορεύοντο οἱ δασονομικοὶ ὑπάλληλοι νὰ προσέρχωνται ὡς μάρτυρες, ἀλλ’ ἐὰν θέλῃ σήμερον ἡ ὑπηρεσία νὰ τοὺς στείλῃ ὡς τοιούτους, τὰ ἔξοδα θὰ βαρύνωσιν αὐτήν. (Γίνεναι εἶτα δεκτὸν τὸ ἄρθρον 4 ὡς ἐτροπολογήθη).

§241ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 5. (ἀναγινώσκεται).

§242Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ παρακαλέσω ἤδη τοὺς κ. Βουλευτὰς νὰ λάβωσιν ὑπ’ ὄψιν ὅτι τὸ ἄρθρον 5 πρέπει νὰ διατυπωθῇ ὡς ἑξῆς πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ κατηγορουμένου, διότι αἱ ποιναὶ εἶναι μεγάλαι. Τὸ πρῶτον ἄρθρον τοῦ Β. Διατάγματος τοῦ 36 ὅπως ἔχει, διαλαμβάνει ὅτι τιμωρεῖται ἐὰν δὲν ὑπερβαίνῃ τὴν τιμὴν τῶν 20 δραχμῶν μὲ πρόστιμον τοῦ ὁποίου τὸ κατώτατον ὅριον εἶναι 30 δραχμαί. Συνήθως αἱ τιμαὶ θὰ ὑπερβαίνωσι τὰς 30 δραχμάς, ἀλλ’ ἡ ἀξία τῶν 20 δραχμῶν τῶν τότε πρὸς τὴν ἀξίαν τῶν σημερινῶν, ἔχει μεγάλην διαφοράν. Κατὰ συνέπειαν νομίζω ὅτι δυνάμεθα νὰ αὐξήσωμεν τὸ ποσὸν εἰς δραχμὰς 50, ἐπέρχεται δὲ οὕτω καὶ συναρμολόγησις μὲ τοὺς κοινοὺς νόμους, τὸ πρόστιμον δὲ τῶν 30 δραχμῶν νὰ ὑποβιβασθῇ εἰς 5. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἔρχεται τὸ ἄρθρον 2 τοῦ ἰδίου Διατάγματος τοῦ 36 τὸ ὁποῖον τιμωρεῖ μὲ πρόστιμον καὶ κράτησιν κατὰ τὰ ἄρθρα 14 καὶ 16 τοῦ Ποινικοῦ Νόμου. Πρέπει νὰ εἴπωμεν ὅτι αἱ ποιναὶ, αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουσιν εἰς τὸ ἄρθρον 8, δὲν εἶναι πλέον αἱ ποιναὶ τοῦ ἄρθρου 1 εἰς τὰς τρεῖς αὐτὰς περιστάσεις καὶ ἡ ζημία θὰ ὑπερβῇ τὰς 50 δραχμὰς καὶ τὸ κατώτερον ὅριον 5 δραχμάς.

§243ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ 5ον ἄρθρον ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 6 (ἀναγινώσκεται).

§244Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Φρονῶ ὅτι τὸ πρῶτον ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου τούτου εἶναι λίαν ἐπικίνδυνον. Ὁ κύριος Ὑπουργὸς δὲν κατέβαλε τὴν δέουσαν προσοχὴν ἐπὶ τῶν συνεπειῶν, αἱ ὁποῖαι δύναται νὰ προκύψωσιν ἐκ τοῦ ἐδαφίου τούτου, διότι νομίζω ὅτι τὸ ἐδάφιον τοῦτο τείνει μόνον νὰ δημιουργήσῃ δίκας ἐπὶ τῷ σκοπῷ ἵνα δημιουργηθῶσι τίτλοι ἰδιοκτησίας ἢ τεκμήρια ἰδιοκτησίας ἐπὶ δασῶν, πρὸς βλάβην ἴσως κοινοτήτων ἐν αἷς ὑπάρχουσι δάση διεκδικούμενα ὑπὸ ἰδιοκτητῶν. Οἱ τοιούτου εἴδους ἰδιοκτῆται ἐγείρουσιν ἐπίτηδες ἀγωγὰς ἐναντίον χωρικῶν ἐπὶ παρανόμῳ ὑλοτομίᾳ ἢ ἐπὶ ἄλλοις δασικοῖς ἀνομήμασιν, ἵνα κατορθώσωσι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον νὰ ἀπαγορεύσωσι τὴν ξύλευσιν εἰς ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν οἱονεὶ νομὴν ἢ καὶ ἐπὶ μακρὸν χρόνον κατέχουσι τὸ δικαίωμα τῆς ξυλεύσεως ἐπὶ τοιούτων δασῶν καὶ ἐπιτύχωσιν οὕτω ὅ τι δὲν κέκτηνται. Ἐπειδὴ λοιπὸν ταῦτα τὰ πράγματα γίγνονται, φοβοῦμαι πολὺ τὴν διάταξιν τοῦ ἐδαφίου αὐτοῦ καὶ δὲν δύναμαι νὰ ἐπιδοκιμάσω αὐτήν. Περὶ τῶν ἐξώσεων τοῦ Δημοσίου οὐδεμίαν θὰ εἶχον δυσκολίαν, μολονότι γνωρίζω ὅτι τὸ Δημόσιον διεκδικεῖ ὅλα τὰ δάση, ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει αὐτὸ εἶναι Δημόσιον. Τὴν διάταξιν ὅμως περὶ τῶν ἰδιοκτητῶν εὑρίσκω λίαν ἐπικίνδυνον καὶ ἐπαναλαμβάνω ὅτι δὲν ἐπιδοκιμάζω αὐτήν.

§245Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ παρατήρησις τοῦ κ. Συναδέλφου εἶναι ὀρθὴ διὰ τοὺς ἰδιοκτήτας. Ὁ ἰδιοκτήτης διὰ νὰ κοινοποιήσῃ μίαν πολιτικὴν ἀγωγὴν δύναται νὰ προστρέξῃ εἰς δικηγόρον καὶ νὰ ἐνεργήσῃ ὅ τι δεῖ. Διὰ τὸ Δημόσιον ὅμως θὰ ἐπιμείνω ἄνευ προδικασίας, διότι δὲν δύναται τοῦτο νὰ τρέχῃ διὰ νὰ εὑρίσκῃ δικηγόρον.

§246Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Νὰ προσκομίσῃ κατ’ ἀνακοπὴν τὴν τελευταίαν στιγμὴν ὁ ἰδιοκτήτης μάρτυρας.

§247Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχει καὶ σήμερον τὸ δικαίωμα αὐτὸ κατὰ τὰς κειμένας διατάξεις τῆς Ποινικῆς Δικονομίας. Δύναται εἰς τὰς ἐπ’ ἀνακοπῇ δίκας νὰ παρίσταται ὡς πολιτικὸς ἐνάγων καὶ νὰ προσκομίσῃ καὶ νέους μάρτυρας κοινοποιῶν πολιτικὴν ἀγωγήν.

§248Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Εὑρίσκω ὅτι εἶναι πολὺ ἐπικίνδυνον νὰ παρίσταται καθ’ ὃν τρόπον διαγράφει τὸ τελευταῖον ἐδάφιον. Ὡς εἶναι γνωστὸν δὲν ὑπάρχει ἰδιόκτητον δάσος τὸ ὁποῖον νὰ μὴ οἰκοιοποιῶνται πολλοὶ ὡς ἴδιον.

§249Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ἀντίθετον συμβαίνει· δὲν ὑπάρχει ἰδιώτης ὁ ὁποῖος νὰ μὴ νομίζῃ ὅτι τὰ δημόσια δάση εἶναι ἰδικά του.

§250Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ποῖος θὰ ἐξετάσῃ μάρτυρας;

§251Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ εἰρηνοδίκης.

§252Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ἀπαραιτήτως θὰ ἐξετάσῃ τοὺς δασικούς.

§253Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι μόνον τοὺς δασικούς. Τὸ ἄρθρον λέγει ἐκείνους τοὺς ὁποίους θὰ προτείνῃ ὁ κατηγορούμενος.

§254Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Γνωρίζετε κάλλιον ἐμοῦ τίνα θέσιν ἔχουσιν οἱ μάρτυρες τῆς ὑπερασπίσεως ἐνώπιον δικαστηρίου εἰς ποινικὰς ὑποθέσεις. Γνωρίζετε ἐπίσης ὅτι τὰ ποινικὰ δικαστήρια λαμβάνουσιν ὡς ἀλαθήτους τοὺς χωροφύλακας καὶ θὰ βλέπητε ὅτι διὰ ζημίαν ἡ ὁποία δὲν θὰ ὑπερβαίνῃ τὰς 100 δραχμάς, νὰ πληρώνηται ἀντὶ 1000 δραχμῶν.

§255Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν εἶναι μόνον αὐτὸ ἀλλὰ δὲν θὰ λαμβάνῃ γνῶσιν καὶ ὁ κατηγορούμενος.

§256Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Λαμβάνει, διότι κατὰ τὸ ἄρθρον 3 τὸ ὁποῖον ἐψηφίσαμεν, τὸ πρωτόκολλον κοινοποιεῖται εἰς τὸν κατηγορούμενον καὶ τὸν εἰρηνοδίκην καὶ ὁ κατηγορούμενος ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ προτείνῃ οἱουσδήποτε μάρτυρας θέλει. Οὔτε εἰς ἀδικήματα σπουδαιότερα δὲν εἰσάγεται τοιαύτη πρόνοια περὶ τοῦ κατηγορουμένου. Ἐκτὸς τῆς γνώσεως, τὴν ὁποίαν θὰ ἔχῃ ἐκ τῆς ἀνακρίσεως, θὰ ἔχῃ καὶ γνῶσιν ἐκ τῆς δικογραφίας. Τὸ μόνον τὸ ὁποῖον λέγει ἡ διάταξις εἶναι ὅτι τὸ δημόσιον δὲν ἔχει ἀνάγκην νὰ κοινοποιήσῃ ἕνα χαρτί.

§257Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Θὰ κοινοποιῆται κατ’ ἀνάγκην εἰς τὸν μηνυόμενον, ἀλλὰ λάβετε ὑπ’ ὄψιν ὅτι ὁ κατηγορούμενος ἀπουσιάζει καὶ θὰ κοινοποιῆται εἰς τὸν Δήμαρχον ἢ εἰς τὸν Πρόεδρον τῆς κοινότητος. Ἄς κοινοποιηθῇ δικόγραφον.

§258Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ἴδιον εἶναι.

§259Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Κατὰ τὸ ἄρθρον 6 τοῦ νόμου καθορίζεται ἡ πολιτικὴ ἀποζημίωσις τοῦ παθόντος· δηλαδὴ ἐὰν εἶναι παθὼν ὁ ἰδιοκτήτης ἢ τὸ Δημόσιον διὰ τὴν βλάβην ἡ ὁποία ἐγένετο, ἔχει δικαίωμα ἀποζημιώσεως. Ἐὰν ἐπρόκειτο τὸ ἄρθρον 6 νὰ καθιερώσῃ ἤδη τὸ πρῶτον δικαίωμα ἀποζημιώσεως διὰ τὸν ἰδιοκτήτην θὰ εἶχε λόγον. Λόγον θὰ εἶχεν ἐὰν καθιέρου τὸ ἄρθρον 6 τὴν ἄνευ προδικασίας παράστασιν ὡς πολιτικοῦ ἐνάγοντος, διότι ἄλλως τὸ δικαίωμα αὐτὸ ἔχει ἐκ τοῦ νόμου. Ἐὰν ἡ Βουλὴ νομίσῃ ὅτι ὁ ἰδιοκτήτης τοῦ δάσους πρέπει νὰ παρίσταται ὡς πολιτικὸς ἐνάγων, πρέπει νὰ ἀφεθῇ τὸ ἄρθρον 6 ὡς ἔχει, ἐὰν ὅμως ἡ Βουλὴ ἔχει ἐναντίαν γνώμην τὴν ὁποίαν ἔχω καὶ ἐγὼ ὅτι δὲν πρέπει νὰ παρίσταται, τότε εἶναι ἀπαλειπτέα ἡ πρώτη παράγραφος τοῦ ἄρθρου τούτου.

§260Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Περιττὸν εἶναι, καὶ ὄχι ἐπιβλαβές.

§261Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἐπίσης τὸ δημόσιον, λόγῳ τοῦ 2ου ἄρθρου τοῦ νομοσχεδίου, δύναται νὰ παρασταθῇ καὶ διὰ τοῦ δασάρχου ἢ δασικῶν ὀργάνων κτλ. Τί θέλετε νὰ καθιερώσητε δι’ αὐτοῦ; Θέλετε νὰ καθιερώσητε τὴν παράστασιν τοῦ δημοσίου δι’ εἰδικοῦ ἀντιπροσώπου κατὰ τὴν ἐκδίκασιν τῶν δασικῶν ἀνομημάτων; Καὶ τίνα θέλετε νὰ φέρητε παριστάμενον καὶ ἐκπροσωποῦντα τὸ δημόσιον; Τὸν δασάρχην; Θὰ εἶναι περιττός, διότι δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπερασπίσῃ περισσότερον τὰ συμφέροντα τοῦ δημοσίου ἀπὸ τὸν εἰσαγγελέα, ὁ ὁποῖος ἐκπροσωπεῖ ἐν τοῖς Δικαστηρίοις τὴν δημοσίαν Ἀρχήν. Ἐπειδὴ δὲ δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ παρίσταται ὁ δασάρχης ἐνώπιον τον ἀκροατηρίου καὶ νὰ ὑπερασπίζῃ τὰ συμφέροντα τοῦ δημοσίου, θὰ ἔχωμεν ἕνα χωροφύλακα ἢ καὶ δασοφύλακα παριστάμενον ὡς πολιτικὸν ἐνάγοντα καὶ ὑπερασπίζοντα τὰ δικαιώματα καὶ συμφέροντα τοῦ δημοσίου ἀπέναντι καὶ τοῦ εἰσαγγελέως καὶ τῆς ὑπερασπίσεως· δηλαδὴ θὰ ἔχωμεν παρεμβαίνοντα κατ’ ὁμοδικίαν μὲν πρὸς τὴν κατηγοροῦσαν Ἀρχὴν καὶ κατ’ ἀντιδικίαν δὲ πρὸς τὴν ὑπεράσπισιν ἕνα χωροφύλακα. Διὰ τοὺς λόγους τούτους θεωρῶ τελείως περιττὴν τὴν παράστασιν τοῦ Δημοσίου ὡς πολιτικοῦ ἐνάγοντος κατὰ τὴν δίκην. Ἀλλὰ καὶ διὰ τοὺς ἑξῆς ἀκόμη λόγους. Ἐν τῷ πρωτοκόλλῳ τὸ ὁποῖον βεβαιοῖ τὸ δασικὸν ἀνόμημα θὰ ἀναγράφηται ὅτι «ἡ γενομένη ζημία ἐκ τῆς κοπῆς τῶν δένδρων εἶναι δραχμαὶ τόσαι». Θὰ ἀναγράφηται στερεοτύπως τὸ ποσὸν τῆς ζημίας. Εἰσάγεται κατόπιν ἡ ὑπόθεσις ἐνώπιον τοῦ δικαστηρίου καὶ πρόκειται τὸ δικαστήριον νὰ δικάσῃ ἀφ’ ἑνὸς μὲν τὸ ἀδίκημα, ἀφ’ ἑτέρου νὰ κρίνῃ περὶ τῆς ζημίας ἐὰν εἶναι ναὶ ἢ ὄχι ἡ ἐν τῷ πρωτοκόλλῳ ἀναφερομένη. Τὸ δικαστήριον ἑπομένως ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ πρωτοκόλλου, τὸ ὁποῖον ὁρίζει καὶ βεβαιοῖ τὴν ζημίαν, θὰ ἀποφανθῇ περὶ τῆς ποινῆς καὶ περὶ τῆς γενομένης εἰς τὸ Δημόσιον ζημίας καὶ οὕτω καταδικάζον τὸν κατηγορούμενον καὶ ἐπιβάλλον τὴν ποινὴν θὰ ἀποφαίνηται συνάμα καὶ περὶ τοῦ ποσοῦ τῆς ζημίας. Τοιουτοτρόπως διὰ τοῦ τελευταίου ἐδαφίου τοῦ ἄρθρου 6 ἀποφεύγετε τὴν παράστασιν τοῦ δημοσίου ὡς πολιτικῶς ἐνάγοντος, εἴτε διὰ τοῦ δασάρχου εἴτε διὰ τοῦ δασοφύλακος. Ἀλλ’ ὅταν ἔχητε τὴν ἐγγύησιν τοῦ δικαστηρίου οὕτως ἀποφαινομένου περί τε τῆς ποινῆς καὶ τῆς ἀποζημιώσεως, ὅταν ἔχητε τὴν ἐγγύησιν τῆς κατηγορούσης Ἀρχῆς, ἡ ὁποία θὰ ἐπιδιώξῃ τελειωτικῶς καὶ τὴν ἐπιβολὴν τῆς ποινῆς καὶ τῆς ζημίας, ὅλα τὰ ἄλλα τί τὰ θέλετε; Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει τὸ ἄρθρον 6 νὰ διαρρυθμισθῇ οὕτως ὥστε ἄνευ παραστάσεως πολιτικῆς ἀγωγῆς τὰ δικαστήρια μετὰ προηγουμένην ἔρευναν νὰ ἀποκρίνωνται τελειωτικῶς καὶ περὶ τῆς ποινῆς καὶ περὶ τοῦ ποσοῦ τῆς γενομένης ζημίας, ὥστε νὰ περιττεύῃ τελείως ἡ παράστασις τοῦ δημοσίου ὡς πολιτικῶς ἐνάγοντος εἰς πᾶσαν δίκην, καὶ εἰς τὰ μικρότερα δασικὰ ἀνομήματα περὶ ὧν πρόκειται.

§262Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς ἐνοχλεῖ ἡ παράστασις τοῦ δασάρχου;

§263Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Δὲν ἀφήνετε, κύριε Συνάδελφε, νὰ ἔλθῃ ὁ δασάρχης; Θὰ εἶναι πλέον εὐσυνείδητος τοῦ χωροφύλακος.

§264Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἐλπίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ πεισθῇ, ἐκτὸς ἂν εἶναι ἐκ τῶν προτέρων ἀποφασισμένος νὰ δείξῃ ἰσχυρογνωμοσύνην, νὰ συναινέσῃ εἰς τὴν ἀπάλειψιν τοῦ βʹ καὶ γʹ ἐδαφίου. Τίς ὁ σκοπὸς τῶν δύο αὐτῶν ἐδαφίων, λέγετε τοῦτον ἐν τῇ ἐκθέσει σας. Πρόκειται νὰ καταστήσωμεν ἐπαχθεστέραν τὴν θέσιν τοῦ κατηγορουμένου. Φυσικὰ αὐτὸς εἶναι.

§265Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι. Ὁ σκοπὸς εἶναι ὁ ἑξῆς. Διὰ νὰ παρασταθῇ σήμερον πολιτικῶς ἐνάγων τὸ Δημόσιον, πρέπει νὰ γίνῃ ἓν ἔγγραφον τοῦ δασάρχου, ὁ ὁποῖος δυσκόλως θὰ λάβῃ γνῶσιν πρὸ τῆς τελευταίας ἡμέρας, ἢ τοῦ δασικοῦ ὀργάνου, ὅτι δικάζεται ἓν δασικὸν ἀδίκημα τὴν δεῖνα ἡμέραν. Αὐτὸς πρέπει νὰ κάμῃ ἀναφορὰν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἡ ὁποία θὰ κάμῃ ἀρκετὰς ἡμέρας νὰ ἔλθῃ ἕως νὰ διέλθῃ ἀπὸ τὰ διάφορα πρωτόκολλα. Τὸ Ὑπουργεῖον θὰ στείλῃ αὐτὴν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν διὰ νὰ διορισθῇ εἷς δικηγόρος, καὶ ὅλη αὐτὴ ἡ διαδρομὴ τοῦ χρόνου θὰ ἔχῃ ὡς ἀποτέλεσμα, μὲ ὅλην τὴν καταβληθεῖσαν ἐπιμέλειαν, νὰ μὴ κατορθώσῃ ποτὲ τὸ Δημόσιον νὰ παρασταθῇ ὡς πολιτικῶς ἐνάγων. Εἰς τὸν κατηγορούμενον ὁποία τις ζημία θὰ προκύψῃ ἐκ τῆς διατάξεως αὐτῆς; Ὅτι δὲν τῷ κοινοποιεῖται ἕνα χαρτί, ἀλλὰ τῷ κοινοποιεῖται ὁ νόμος, ὁ ὁποῖος τῷ λέγει, ὅτι τὸ Δημόσιον εἰμπορεῖ νὰ παρίσταται ὡς πολιτικῶς ἐνάγων.

§266Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Δὲν εἶναι σύνηθες, γίνεται παρὰ τοῦ Δημοσίου αὐτό, τὸ νὰ παρίσταται ὡς πολιτικῶς ἐνάγων, εἰς ἐξαιρετικὰς περιστάσεις.

§267Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔπρεπε νὰ γίνεται συνήθως καθὼς καὶ εἰς τοὺς ἰδιώτας.

§268Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Οὔτε εἰς τοὺς ἰδιώτας συμβαίνει συνήθως.

§269Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Διότι δὲν ἔχουσι χρήματα.

§270Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ὁ σκοπός σας διὰ τοῦ ἐδαφίου αὐτοῦ εἶναι νὰ ἀποζημιωθῇ τὸ Δημόσιον διὰ τὴν ζημίαν τὴν ὁποίαν ὑφίσταται ἢ νὰ τιμωρηθῇ ἐπὶ πλέον ὁ ἔνοχος; Ἂν σκοπός σας εἶναι τὸ πρῶτον, τὸ Δημόσιον δὲν ἔχει νὰ χάσῃ τι καὶ ἄνευ αὐτῆς τῆς προνοίας, διότι καὶ διὰ πολιτικῆς ἀγωγῆς δύναται νὰ ἐπιδιώξῃ τὴν ἀπαίτησιν. Ἂν λοιπὸν αὐτὸν τὸν σκοπὸν ἔχητε, τὸν ὁποῖον φαντάζομαι...

§271Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν πιστεύω νὰ ἀμφισβητῆτε αὐτό.

§272Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ταμιευτικὸν σκοπὸν ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου;

§273Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸν σκοπὸν νὰ μὴ ματαιῶται ἡ πρόνοια, τὴν ὁποίαν ἔχει τάξει ὁ νόμος διὰ πάντα ἰδιώτην, διὰ δὲ τὸ Δημόσιον νὰ δύναται νὰ παρασταθῇ ὡς πολιτικῶς ἐνάγων.

§274Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἄρα σκοπὸς εἶναι νὰ καταστῇ, ἐπαχθεστέρα ἡ θέσις τοῦ κατηγορουμένου. Τὴν στιγμὴν δὲ καθ’ ἣν ἐλαττώνετε τὸ κατώτερον ὅριον, ἔρχεσθε διὰ πολιτικῆς ἀγωγῆς νὰ καταστήσητε ἐπαχθεστέραν τὴν θέσιν των. Συλλογισθῆτε πρακτικῶς τοὺς κινδύνους. Ἔχομεν δὲ καὶ πεῖραν περὶ τούτου ἐκ τοῦ νόμου, ὁ ὁποῖος ἰσχύει διὰ τὰς ζωοκλοπάς, τὸν ὁποῖον ἐσχάτως ἐψηφίσαμεν ὅπου παρίστατο ἄνευ προδικασίας ὡς πολιτικῶς ἐνάγων καὶ τί συνέβη ἐν τῇ πρακτικῇ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἠναγκάσθη νὰ ὑποβάλῃ πρότασιν νόμου ἵνα τροποποιηθῇ οὗτος. Γνωρίζετε τοῦτο καὶ σεῖς καλλίτερον ἀπὸ ἐμέ. Οἱ περισσότεροι τῶν κατηγορουμένων, οἱ ὁποῖοι θὰ ἔλθωσι δυνάμει τοῦ νόμου, θὰ δικασθῶσιν ἐρήμην, καὶ τοῦτο εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι θὰ συμβῇ νὰ δικάζωνται ἐρήμην ἀπὸ τὸ πταισματοδικεῖον μὲ 5 δραχμὰς πρόστιμον καὶ 300 δραχμὰς πολιτικὴν ἀποζημίωσιν. Αὐτὸ συνέβη μὲ τὰς ζωοκλοπάς· τρεῖς ἡμέρας φυλάκισιν, 2.000 δραχμὰς πολιτικὴν ἀποζημίωσιν καὶ ἡ ἀπόφασις ἦτο ἀνέκκλητος. Οὔτε ἀναίρεσις δὲν ἐχώρει! Καὶ ἤλθομεν κατόπιν διὰ νόμου καὶ ἐδώκαμεν τὸ δικαίωμα εἰς τὸ δικαστήριον νὰ κρίνῃ αὐτεπαγγέλτως περὶ τῆς ἀποζημιώσεως.

§275Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ὑπάρχει ὁ νόμος ὅτι μέχρι 50 δραχμῶν θὰ μεταβῇ εἰς τὸ πταισματοδικεῖον, ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέρα μεταβαίνει εἰς τὸ πλημμελειοδικεῖον. Δὲν εἰμπορεῖ, ἀφοῦ εἶναι παραπάνω, νὰ τὸν δικάσῃ τὸ Πταισματοδικεῖον.

§276Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Δικάζει αὐτὸν τὸ Πλημμελειοδικεῖον.

§277Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχει τὸ δικαίωμα τῆς ἐφέσεως.

§278Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ὅλα ταῦτα, τὰ ὁποῖα σᾶς εἶπα, ἔλαβον χώραν, καὶ ἐφέτος ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης εἰσηγήθη νόμον μεταρρυθμιστικόν, διότι ἔχομεν ἀποφάσεις τελεσιδίκους κατ’ ἀνθρώπων, καταδικασθέντων ἕνα μῆνα ἐρήμην καὶ ἔχουσιν ἀπόφασιν εἰς τὴν ῥάχιν των 3.000 δραχμῶν δι’ ἕνα ἵππον ἀξίας 100 δραχμῶν! Αὐτὰ ἐν τῇ πρακτικῇ συμβαίνουσιν καὶ δὲν βλέπω κατὰ τί θὰ προστατευθῇ ἢ τὸ Δημόσιον ἢ ἄλλος τις. Δεύτερον, τί θὰ ἐξασφαλίσῃ ἡ παράστασις τοῦ πολιτικῶς ἐνάγοντος; Εἰς μὲν τὸ Πταισματοδικεῖον ἔχετε τὸν ἀστυνόμον, εἰς τὸ Πλημμελειοδικεῖον ἔχετε τὸν εἰσαγγελέα. Τόσον ἀδύνατον εἶναι τὸ Δημόσιον ἀπέναντι τοῦ πτωχοῦ χωρικοῦ, ὥστε νὰ θέλῃ καὶ διπλᾶς ἀντιπροσωπείας; Εἶναι ἐπὶ τέλους αὐτὸ μία πίεσις ἰσχυροτέρα.

§279Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δυνητικῶς ὁρίζεται.

§280Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Μὴ μοὶ λέγετε δυνητικῶς, ὅταν πρόκειται περὶ δασάρχου. Θὰ εἶναι τακτικόν. Ἂν θέλητε νὰ τιμωρήσητε αὐστηρότερον τὰς παραβάσεις, αὐξήσατε τὰ πρόστιμα. Θέσατε ὅσα θέλετε, ἀλλὰ μὴ στήνετε παγίδα. Ἡ παγὶς ἐστήθη καὶ πέρυσι καὶ ἐνέπεσαν εἰς αὐτὴν πολλοὶ καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἐζήτησε φέτος νὰ ἀνοίξῃ θύραν ἵνα ἀπαλλαγῶσιν οἱ παγιδευθέντες. Τὸ πόσοι δικάζονται ἐρήμην θὰ ἴδητε ἐκ τῆς στατιστικῆς· εἰς τὰ Πταισματοδικεῖα ἐκδικάζονται μὲ 5 καὶ 10 δραχμ. πρόστιμον εἶναι δὲ ἀναρίθμητοι. Θὰ βλέπητε δι’ ἕνα κλάδον τὸν ὁποῖον θὰ κόπτῃ τις νὰ ἐπιδικάζωνται 100 δραχμαὶ ἀποζημίωσις! Δὲν βλέπω νὰ προκύπτῃ ἐξ αὐτοῦ καμμία ὠφέλεια. Τὸ νομοσχέδιον εἶναι πλῆρες· τὰ ἀποτελέσματα θὰ ἔλθωσιν ἐκ τῆς ταχύτητος τῆς ἐκδικάσεως.

§281Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπιβραδύνει τὰς προθεσμίας.

§282Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Μὴ λέγετε εἰς ἐμὲ αὐτό.

§283Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τάσσει προανάκρισιν ὑποχρεωτικήν.

§284Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἡ προανάκρισις εἶναι ἐπιβεβλημένη εἰς ὅλους.

§285Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τὰ πταίσματα δὲν εἶναι ἐπιβεβλημένη.

§286Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Λέγετε σεῖς αὐτό, ἀφοῦ εἰξεύρετε ὅτι τὰ πταίσματα διὰ τὰ δασικὰ ἀνομήματα δικάζονται μετὰ δύο καὶ τρία ἔτη;

§287Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν πρέπει νὰ λαμβάνητε ὡς ἐπιχείρημα μίαν ἀνωμαλίαν, ἡ ὁποία πιθανὸν νὰ ὑπάρχῃ.

§288Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἐγὼ ἐπαινῶ τὴν ταχύτητα καὶ τὴν τάξιν, τὴν ὁποίαν καθιερώνετε, ἀλλὰ δὲν πρέπει καὶ νὰ καταστήσητε ἐπαχθεστέραν τὴν θέσιν τῶν κατηγορουμένων. Αὐτὸ δὲν εἶναι θεωρία, εἶναι πρᾶγμα πείρας. Δὲν ἔχετε νὰ ζημιωθῆτε τίποτε. Ἀφήσατε τὴν διάταξιν αὐτήν, καὶ ἂν νομίσητε ἐν τῷ μέλλοντι ὅτι πρέπει νὰ καταστήσητε ἐπαχθεστέραν τὴν θέσιν τοῦ κατηγορουμένου διὰ δασικὰ παραπτώματα, ἡ Βουλὴ θὰ εἶναι παροῦσα, καὶ τότε ἐπαναφέρετε τὴν διάταξιν εἰς τὸν νόμον.

§289Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μὴ λησμονῆτε ὅτι ἐδικηγόρησα καὶ ἐγὼ καὶ ἔχω κἄποιαν πεῖραν. Ὅλοι γνωρίζομεν ὅτι αἱ ἀποφάσεις τῶν πταισματικῶν δικαστηρίων εἶναι κατὰ τὸ πλεῖστον ἀθωωτικαί.

§290Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἐδικηγορήσατε εἰς ἄλλην ἐποχήν. Ἤδη οἱ δικασταὶ νομίζουσιν ὅτι πρέπει μόνον καταδικαστικὰς ἀποφάσεις νὰ ἐκδίδωσι.

§291Ν. ΧΑΡΙΤΑΤΟΣ. Ἔχω ὅλως ἀντίθετον γνώμην πρὸς τὸν προλαλήσαντα κ. Συνάδελφον καὶ νομίζω ὅτι τὸ ἄρθρον πρέπει νὰ μείνῃ ὡς ἔχει. Διὰ νὰ προστατευθῶσιν οἱ ἰδιοκτῆται τῶν δασῶν καὶ τὸ Δημόσιον, πρέπει νὰ ἔχωσι τὸ δικαίωμα νὰ παρίστανται ἐνώπιον τοῦ πταισματικοῦ δικαστηρίου ἄνευ ἀγωγῆς, ὅπως προστατεύωσι τὰ δικαιώματά των. Δὲν εἶναι δὲ πρωτοφανὴς ἡ διάταξις αὕτη. Ἔχομεν τὸν νόμον περὶ ζωοκλοπῆς, τὸν νόμον περὶ ἀγροζημίας, εἰς τοὺς ὁποίους ἡ διάταξις αὕτη εὕρηται ἀναγεγραμμένη. Αἱ ἐρημοδικίαι, τὰς ὁποίας φοβοῦνται οἱ κ. κ. Συνάδελφοι, δὲν συμβαίνουσι.

§292Γ. ΚΑΤΣΙΜΠΙΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ ζήτημα δὲν εἶναι τόσον ἁπλοῦν ὅσον νομίζεται. Οἱ ἀξιότιμοι κύριοι Συνάδελφοι κατέδειξαν ὅτι τὸ ἄρθρον 6ον εἶναι περιττόν, ἡ δὲ ἐπιμονὴ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅπως μείνῃ τὸ ἄρθρον τοῦτο ἐν τῷ νόμῳ, εἶναι ἀκατανόητος: Τὰ ζητήματα τὰ δασικὰ καὶ τῶν δασοφυλάκων ἔχουσι καταπληγώσει τὴν γεωργικὴν καὶ ποιμενικὴν τάξιν. Πρέπει νὰ ἀναστραφῇ τις μετὰ τοῦ κόσμου, αὐτοῦ ἵνα ἀντιληφθῇ πῶς τυραννεῖται καὶ πῶς πιέζεται οὗτος. Φέρομεν προστατευτικοὺς νόμους διὰ τὴν γεωργίαν, διὰ τὴν κτηνοτροφίαν, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἐνοήσητε ὅτι τὰ ζῶα τῶν πτωχῶν αὐτῶν γεωργῶν δὲν δύνανται νὰ διασωθῶσι ἀπὸ τὸν χωροφύλακα, ὁ ὁποῖος ἔρχεται καὶ συντάσσει πρωτόκολλα ἐπὶ ἀπεράντων ἐκτάσεων, τὰς ὁποίας οὔτε δι’ ἀεροπλάνου θὰ ἠδύνατό τις νὰ διατρέξῃ ἐντὸς μιᾶς ἡμέρας. Ἤδη δὲ ἔρχεται καὶ τὸ νομοσχέδιόν σας τὸ ὁποῖον οὐδὲν ἄλλο ἀποτέλεσμα θὰ ἔχῃ παρὰ νὰ καταδυναστεύσῃ ἔτι μᾶλλον τὸν δυστυχῆ γεωργὸν καὶ ποιμένα ὁ ὁποῖος ἐνδέχεται νὰ κόψῃ δύο φορτώματα ξύλων διὰ νὰ θερμανθῇ τὸν χειμῶνα καὶ ἐξ αὐτοῦ τοῦ ἀγροῦ του. Καὶ ἀμέσως ἐν τῷ πρώτῳ ἄρθρῳ καθιεροῦτε διάταξιν κατὰ τὴν ὁποίαν ὡς δημόσιος κατήγορος τὸν δασάρχην ἀπόντα ἢ κωλυόμενον ἀναπληροῖ ὁ ἀρχιφύλαξ δασῶν· δηλαδὴ ὁ ἀρχιφύλαξ θὰ ἀντιπροσωπεύσῃ τὸ Δημόσιον! Δὲν εἶναι ἐπαρκὴς ὁ εἰσαγγελεὺς ὡς δημόσιος κατήγορος; Θὰ ἔχωμεν τὸν δασάρχην, τὸν ἀρχιφύλακα; Ἀλλ’ ἐπαναλαμβάνω τίνα ἀπόδειξιν θὰ ἔχῃ ὁ δικαστὴς προκειμένου περὶ δασικοῦ ἀδικήματος; Μὴ λησμονεῖτε δ’ ὅτι πάντοτε τὰ δικαστήρια, ὁσάκις πρόκειται νὰ ὠφελήσωσι τὸ Δημόσιον, κάμνουσιν αὐτὸ οὐχὶ εὐσυνειδήτως, διότι νομίζουσιν ὅτι εἰς τὰς ἀνάγκας τοῦ Δημοσίου εἰσφέρουσιν οἱ δικασταὶ ἐὰν καταδικάσωσι τὸν χωρικὸν νὰ πληρώσῃ 50 δραχμάς. Νομίζω, κ. Ὑπουργέ, ὅτι δὲν ἐξυπηρετεῖται ὁ σκοπὸς τοῦ ὄντως λαμπροῦ νομοσχεδίου σας διὰ τῶν ἐδαφίων τούτων. Τοὐναντίον, φρονῶ ὅτι θὰ γίνητε παραίτιος ἀδικιῶν καὶ θὰ μεταμεληθῆτε πολὺ ταχέως διὰ τὴν ἐπιμονήν σας. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ ἐξαλείψητε τὸ ἄρθρον αὐτό, διότι ἀρκετὰ πιέζεται ὁ γεωργικὸς καὶ ποιμενικὸς κόσμος.

§293Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας εἶχε τὴν εὐτυχίαν ἀπὸ περιωπῆς νὰ δικηγορήσῃ εἰς τὰ πολιτικὰ δικαστήρια καὶ τὸ Κακουργοδικεῖον, δὲν ἐδικηγόρησεν ὅμως εἰς τὸ Πταισματοδικεῖον ὅπου θὰ ἀντελαμβάνετο τί γίνεται, προκειμένου περὶ ἀδικημάτων δασικῶν, διότι γνωρίζουσι πάντες ὅτι τὰ περισσότερα τῶν δασικῶν παραπτωμάτων εἶναι προϊόντα εἰσηγήσεων γιγνομένων πρὸς τὸν χωροφύλακα ἀπὸ διαφόρους ἄλλους πολίτας ἐνδιαφερομένους διὰ τὸν ἕνα ἢ τὸν ἄλλον λόγον κατὰ τοῦ καταγγελλομένου. Ὅσον ἀφορᾷ ὅμως εἰς τὸ ἐδάφιον δεύτερον, καθ’ ὃ δύναται νὰ παραστῇ τὸ Δημόσιον, πρέπει νὰ παρατηρηθῇ τὸ ἑξῆς, ὅτι πολλὰ δάση διεκδικοῦνται ὑπὸ δύο. Λόγου χάριν, ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Καλαβρύτων ὑπάρχει δάσος ἐκτεταμένον, τὸ ὁποῖον διεκδικεῖ καὶ τὸ Δημόσιον καὶ ἡ Μονὴ τῶν ἁγίων Θεοδώρων, θὰ ἴδητε δὲ τὸ φαινόμενον κατὰ τὴν δίκην νὰ παραστῇ τὸ Δημόσιον διὰ τοῦ δασάρχου καὶ ἡ Μονὴ δι’ ἑνὸς δικηγόρου· τὴν κατηγορίαν δηλαδὴ θὰ ὑποστηρίζωσι τρεῖς, ἡ καταδιώκουσα Ἀρχή, ὁ δασάρχης καὶ ὁ ἰδιώτης, ὁ ὁποῖος διεκδικεῖ τὸ δάσος ἐναντίον τοῦ θύματος ἐκείνου τοῦ δυστυχοῦς, τοῦ κατηγορουμένου; Δὲν εἶμαι βεβαίως ὑπὲρ τῆς ἀταξίας. Ὅλοι ὑποχρεούμεθα νὰ καταγγείλωμεν πᾶσαν ἀταξίαν καὶ πᾶσαν παρεκτροπὴν καὶ πᾶσαν τάσιν τῆς φθορᾶς τοῦ Δημοσίου πλούτου τῶν δασῶν, ἀλλὰ πρέπει νὰ προσέξωμεν μήπως ἐν τῷ ὑπερμέτρῳ ζήλῳ τῆς ἐξυπηρετήσεως τῶν δασικῶν συμφερόντων φθάσωμεν εἰς καταδυνάστευσιν ἄλλου πλουτοπαραγωγικοῦ παράγοντος τῆς χώρας.

§294Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Ἐπεθύμουν νὰ θέσω ὑπὸ τὴν κρίσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τὰς ἑξῆς σκέψεις. Τὸ νομοσχέδιον τίνα σκοπὸν ἔχει; Τίνας βλάβας τῶν δασῶν σκοπεῖ νὰ παρεμποδίσῃ; Ἔχω τὴν ἰδέαν ὅτι τὰς μικροτέρας πασῶν, διότι ἂν πρόκειται περὶ παρανόμου ὑλοτομίας μεγάλης, ὑφ’ ὑλοτόμων ἐνεργουμένης, ἔχετε ἄλλο νομοσχέδιον καὶ ἄλλην νομοθεσίαν κανονίζουσαν τὸν τρόπον, καθ’ ὃν ὑφίστανται οὗτοι τὰς συνεπείας τοῦ νόμου. Διότι ὑλοτομία κατ’ ἔκτασιν μεγάλην, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἄνευ ἀδείας καὶ γνώσεως τῆς ὑπηρεσίας καὶ θὰ πρόκειται περὶ ὑπερβάσεως ἀδείας, τὴν ὁποίαν θὰ ἔχῃ, ὡς πρὸς τὴν ποσότητα τῆς ξυλείας. Διὰ τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου πρόκειται νὰ τιμωρήσητε ἢ νὰ προλάβητε τὰς βλάβας τῶν δασῶν ὄχι ἐξ ὑλοτομίας, ἀλλ’ ἐκ μικροβλαβῶν τῶν δασῶν, τὰς ὁποίας θὰ κάμῃ εἷς γεωργός, τοῦ ὁποίου τὸ ἄροτρον θὰ θραυσθῇ ἐν τῷ ἀγρῷ καὶ ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι εὔκολον νὰ σπεύσῃ εἰς τὴν δέκα ὥρας πολλάκις ἀπέχουσαν πόλιν διὰ νὰ εὕρῃ τὸ παραμικρότερον γεωργικὸν ὄργανον. Θὰ ἀναγκασθῇ τότε ὑπὸ τῆς ἀνάγκης τῆς ἐργασίας του νὰ καταφύγῃ εἰς τὸ πλησιέστερον δάσος νὰ ἀντικαταστήσῃ τὸ θραυσθὲν μέρος τοῦ γεωργικοῦ ἐργαλείου, ἢ χωρικός τις διὰ πρόχειρον μερικὴν ἐπισκευὴν τῆς οἰκοδομῆς του, τοῦ λείπει δηλ. κανὲν ξύλον, καὶ δὲν εἶναι εὔκολον νὰ σπεύσῃ εἰς τὴν πόλιν, διότι, ὡς γνωρίζετε, εἰς κανὲν χωρίον δὲν ὑπάρχει ξυλαποθήκη καὶ ξυλεμπορικόν. Κατὰ τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν ἔχει τὸ νομοσχέδιον σωρείαν ποινῶν, προσωπικὴν κράτησιν, διατιμωμένην εἰς χρήματα καὶ τῆς ὁποίας τὸ ἐλάχιστον ὅριον εἶναι ὀκτὼ ἡμέραι, πρόστιμον 500 δραχ. καὶ τόσας ἄλλας ποινάς. Πρόκειται νὰ διατιμήσητε μίαν ζημίαν 50 δραχμῶν. Ἀλλ’ ἡ ζημία, μὴ μᾶς πλανᾷ καὶ δὲν πιστεύω νὰ πλανᾷ καὶ τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅτι ὅτε ὁ χωροφύλαξ μεταβαίνει εἰς τὸ δάσος καὶ εὑρίσκει δέκα δένδρα καυμένα ἢ βεβλαμμένα καὶ ἐκτιμᾷ τὴν ἀξίαν εἰς δραχμὰς 50, δὲν πιστεύω ὅτι ἡ ζημία εἶναι πράγματι αὐτή, ἀλλὰ τὸ Δημόσιον ζημιοῦται. Τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον θὰ ἐλάμβανεν ὡς φόρον διὰ νὰ χορηγηθῇ ἡ ἄδεια, τὸ ὑπόλοιπον εἶναι ἡ ἐργασία ἐκείνου ὁ ὁποῖος θὰ παραγάγῃ τὴν ξυλείαν.

§295Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπιτρέπεται ἄνθρωπος τῆς εὐφυΐας τῆς ἰδικῆς σας νὰ λέγῃ ὅτι θὰ ζημιωθῇ τὸ Δημόσιον ἂν τοῦ κόψωσιν τὰ δένδρα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα θὰ ἐλάμβανεν ὡς φόρον; Ζημιώνεται ὁλόκληρον τὸ δάσος τὸ ὁποῖον καταστρέφεται.

§296Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Θὰ ἔλθω εἰς αὐτό· δὲν ἐλησμόνησα. Ἡ μόνη περίπτωσις, καθ’ ἣν τὸ Δημόσιον ἔχει ἀνάγκην νὰ καταφύγῃ πρὸς ἀποζημίωσιν, εἶναι ἡ περίπτωσις τοῦ ἐμπρησμοῦ. Ἀλλ’ ὁ ἐμπρησμὸς εἶναι σπανιώτατος.

§297Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Οὐδόλως ἀφορᾷ τὸ νομοσχέδιον εἰς τοὺς ἐμπρησμούς.

§298Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Ἂν πρόκειται μόνον διὰ τὰς μικροβλάβας καὶ ἀγωνίζεσθε νὰ θέσητε πρόστιμα καὶ κρατήσεις, καὶ νὰ διατιμήσητε τὰς κρατήσεις εἰς χρῆμα διὰ τὸν πτωχὸν γεωργόν, ὁ ὁποῖος θὰ ὑποπέσῃ εἰς τὸ λάθος νὰ κόψῃ ἓν ξύλον διὰ τὸ ἄροτρόν του, θὰ σᾶς παρακαλέσω τότε νὰ μεταβάλητε γνώμην διὰ τὴν πολιτικὴν ἀγωγήν.

§299Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τὰ γεωργικὰ ἐργαλεῖα σᾶς ὑπενθυμίζω ὅτι ὑπάρχει ἀτέλεια. Θέλετε τώρα νὰ μὴ λαμβάνῃ παρ’ οὐδενὸς τὴν ἄδειαν; Καὶ σᾶς λέγω εἶναι θέαμα εὐκόσμου Πολιτείας, ὅταν λέγῃ ὁ πολίτης ἄφηνέ με νὰ κάνω ὅ τι θέλω χωρὶς οὐδενὸς νὰ λάβω τὴν ἄδειαν;

§300Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Δὲν ἔχει τὸν χρόνον νὰ μεταβῇ διὰ τὴν ἄδειαν, διότι συμβαίνει εἰς αὐτὸν ἡ βλάβη κατὰ τὴν ὥραν τῆς καλλιεργείας. Δὲν θὰ ἐλησμονήσατε ὅτι ἡ δασοφυλακὴ εἶχε καταστῆ ἐμπόριον ἐκ μέρους τῶν δασοφυλάκων, ὅτι ἐγεννήθη ἐπανάστασις ἐν Ἑλλάδι ἵνα λείψῃ ἡ μάστιξ αὐτή, καὶ ἐνῷ λαμβάνομεν πρόνοιαν δι’ ὅλας τὰς συνομοταξίας, δὲν λαμβάνομεν διὰ τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς ὥστε νὰ ἀπαλλάξωμεν αὐτοὺς ἀπὸ τῆς σωρείαν τῶν δικῶν. Ποῖος νόμος ψηφίζεται καὶ δὲν ἔχει σωρείας ποινικῶν διατάξεων; Καὶ ὑπάρχει ἄνθρωπος μὴ δικαζόμενος ἅπαξ τῆς ἑβδομάδος εἰς τὸ Πλημμελειοδικεῖον ἢ τὸ Πταισματοδικεῖον; Ἀντὶ δὲ νὰ φροντίσωμεν νὰ θέσωμεν ἐπιεικεστέρας διατάξεις καὶ νὰ προαγάγωμεν τὸ Σῶμα τῆς δασοφυλακῆς καὶ νὰ καταστήσωμεν αὐτὸ ἱκανὸν νὰ προστατεύσῃ τὰ δάση, νὰ μορφώσωμεν δὲ καὶ τὸν κόσμον ὥστε νὰ ἀντιληφθῇ μόνος του τὸ συμφέρον, τὸ ὁποῖον ἔχει διὰ τὴν ὕπαρξιν τῶν δασῶν, ἡμεῖς φροντίζομεν νὰ περιπλέξωμεν αὐτὸν διὰ ποινικῶν διατάξεων ὥστε νὰ εὕρωσιν οἱ ἄνθρωποι εἰς τὰ δικαστήρια τὴν τελείαν καταστροφὴν αὐτῶν. Δι’ αὐτὸ αἱ διατάξεις αἱ ὁποῖαι ἀποβλέπουσι εἰς τὸ νὰ σώσωσι τὰ δάση δι’ αὐστηρῶν ποινῶν δὲν θὰ φθάσωσιν εἰς τὸ ἀποτέλεσμα αὐτό. Καὶ ἐνῷ λαμβάνουσιν οἱ δασοφύλακες, μεταβαίνοντες εἰς τὰ διάφορα μέρη, ἀμοιβὰς τὰς ὁποίας δὲν θὰ λάβῃ ὁ μεγαλείτερος ἐπιστήμων, διότι καὶ αὐτὸς δὲν θὰ λάβῃ ἄλλην ἐκτὸς τῆς διατιμήσεως ἀποζημίωσιν, θὰ φθάσωμεν εἰς τὸ ἀποτέλεσμα λόγῳ τοῦ μεγέθους τῶν ποινῶν νὰ καταφεύγωσιν οἱ ἄνθρωποι εἰς τὴν δωροδοκίαν, νὰ γίνωσιν ἐμπόριον αἱ καταγγελίαι καὶ νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὸ χωροφυλακίστικο, τὸ ὁποῖον, νομίζω, ἀπεχαιρετήσαμεν.

§301Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Λυποῦμαι, κύριοι Βουλευταί, διότι τὸ νομοσχέδιον αὐτό, τὸ ὁποῖον εἰσάγει διατάξεις πολλὰς ὑπὲρ τῶν κατηγορουμένων, ἔδωκεν ἀφορμὴν νὰ γίνῃ τόσον εὐρεῖα συζήτησις ἕνεκα τοῦ ἄρθρου τοῦ συζητουμένου. Τὸ ἄρθρον τοῦτο εἶναι ὅλως ἀθωότατον καὶ ἕνα καὶ μόνον σκοπὸν ἔχει, νὰ ἀναπληρώσῃ τὴν ἔλλειψιν, ἡ ὁποία γεννᾶται ἐκ τῆς ἀταξίας τῆς γραφειοκρατικῆς δικαστικῆς μηχανῆς τῆς μὴ ἐπιτρεπούσης σήμερον νὰ συντελεσθῇ ἐνωρὶς ἡ συνεννόησις μεταξὺ τῶν ἁρμοδίων ἀρχῶν, ὥστε νὰ δύναται νὰ κοινοποιηθῇ ἐγκαίρως ἡ πολιτικὴ ἀγωγὴ τοῦ Δημοσίου διὰ δικογράφου, ὡς ἀπαιτοῦσιν αἱ διατάξεις τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας. Τὸ ἄρθρον δὲν εἰσάγει, Κύριοι, διὰ πρώτην φορὰν σήμερον τὴν πολιτικὴν ἀγωγὴν τοῦ Δημοσίου, ὅπως ὑπέλαβόν τινες, φαίνεται, τῶν κ. Συναδέλφων, μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ ὁ τελευταίως ὁμιλήσας.

§302Ι. ΓΚΕΚΑΣ. Δὲν ὑπέθεσα αὐτό.

§303Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Διαμαρτύρονταί τινες τῶν κυρίων Βουλευτῶν, διότι θὰ ἔρχωνται συγχρόνως μὲ τὴν ποινικὴν δίκην καὶ εἰς ἐκδίκασιν τῶν πολιτικῶν περὶ ἀποζημιώσεως ἀξιώσεων τοῦ Δημοσίου οἱ ζημιωταὶ τῶν δασῶν, ὡς ἐὰν σήμερον μὴ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐγερθῇ συγχρόνως μὲ τὴν ποινικὴν δίκην καὶ ἡ πολιτικὴ περὶ ἀποζημιώσεως. Ἀλλὰ τί πρόκειται νὰ γίνῃ ἀπὸ τῆς σήμερον; Μέχρι τοῦ νῦν τὸ Δημόσιον πρέπει νὰ παρίσταται διὰ δικηγόρου καὶ νὰ κοινοποιήσῃ προηγουμένως καὶ πολιτικὴν ἀγωγήν, ὡς εἶπον. Ἀλλ’ ὑπάρχει μία ἀταξία, ἡ ὁποία δὲν δύναται νὰ θεραπευθῇ. Φωνάζομεν ὅλοι καὶ ἐκφέρομεν πολλάκις ἀρὰς καὶ ῥίπτομεν λίθους κατὰ τῆς γραφειοκρατίας, καὶ νομίζομεν ὅτι μόνον ἐν Ἑλλάδι εἶναι αὕτη, νομίζομεν δὲ ὅτι εἰς τὰ ἄλλα Κράτη, ὅταν διεξάγηται καμμία ὑπόθεσις, μεταβαίνουσι καὶ συνεννοοῦνται προφορικῶς οἱ κατώτεροι ὑπάλληλοι πρὸς τοὺς ἀνωτέρους καὶ κατὰ τοιοῦτον τρόπον δὲν ὑπάρχει γραφειοκρατία, καὶ φανταζόμεθα ὅτι εἶναι δυνατὸν ἄνευ αὐτῆς τῆς λεγομένης γραφειοκρατίας νὰ ὑπάρχῃ κἄποια παράδοσις ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ καὶ κἄποια ἐπικράτησις τάξεως. Βεβαίως καλὸν εἶναι, ἵνα ὅσον τὸ δυνατὸν ἐλαττῶται αὐτὴ ἡ λεγομένη γραφειοκρατία, ἐφ’ ὅσον τοῦτο εἶναι δυνατόν, ἀλλ’ ἀναγκαίως πρέπει νὰ τηρῆται αὕτη εἰς τὰς πλείστας ὑποθέσεις. Αὐτὴ ὅμως, ὡς εἶπον, ἐμποδίζει τὴν ἔγκαιρον συνεννόησιν τῶν Ἀρχῶν καὶ τὴν ἔγκαιρον ἐπίδοσιν τῆς πολιτικῆς ἀγωγῆς. Τίς δὲ εἶναι ἡ μεταβολὴ τὴν ὁποίαν τὸ νομοσχέδιον ἐπιφέρει; Ὅταν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λάβωσι γνῶσιν αἱ ἁρμόδιοι Ἀρχαί, ὥστε νὰ κοινοποιῶσι τὸ δικόγραφον τῆς πολιτικῆς ἀγωγῆς, ἔρχεται τὸ νομοσχέδιον, κατόπιν γενομένων παρατηρήσεων τὰς ὁποίας ἔκαμε τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, καὶ καθορίζει ὅτι δὲν εἶναι ἀνάγκη τὸ Δημόσιον νὰ κοινοποιῇ, ὡς μέχρι τοῦδε, τὸ δικόγραφον τῆς πολιτικῆς ἀγωγῆς. Τὸ Δημόσιον λοιπόν, τὸ ὁποῖον νομίζετε ὡς ἐργάτην ὅλων τῶν ἀτυχημάτων τῶν ἀγροτῶν, θὰ ἀσκῇ τὸ δικαίωμα τὸ ὁποῖον εἶχε. Οὕτω δὲ ἐγένετο καὶ διὰ τὸν νόμον περὶ ζωοκλοπῆς, καὶ ἡ ἄσκησις τοῦ δικαιώματος τούτου δὲν ἀπεδείχθη ἀτελέσφορος, διότι δύναμαι νὰ ἀποδείξω εἰς πάντας ὅτι ὁ νόμος ἐκεῖνος ἀνὰ πᾶσαν τὴν Ἑλλάδα, ἰδιαίτατα δὲ εἰς τὸν ἰδικόν μου νομὸν καὶ τὸν νομὸν τοῦ ἀξιοτίμου συμπολίτου μου ἐξ Ἀχαΐας καὶ Ἤλιδος κ. Γόντικα, περιώρισε τὴν ζωοκλοπὴν κατὰ ἐννενήκοντα τοῖς ἑκατόν.

§304Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ὑπάρχει μεγάλη ἀπόστασις.

§305Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐρρίφθη, Κύριοι, μία ἀρὰ ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Λαρίσσης νεοτεύκτου Βουλευτοῦ κατὰ τῶν δασοφυλάκων, κατὰ τῆς ὑπηρεσίας ὡς δηλ. μὴ λαβούσης πρόνοιαν περὶ βελτιώσεως τῶν δασοφυλάκων, τῶν ὁποίων τὰς ἀποζημιώσεις κατὰ τὸν κ. Βουλευτὴν δὲν λαμβάνουσιν οὐδὲ οἱ ἐπιστήμονες, ὁσάκις περιοδεύουσιν. Ὁ ἀξιότιμος Βουλευτής, μοὶ παρέσχε τὴν ἐντύπωσιν ἀληθῶς, ὅτι εἶχε συσσωρεύσει ἐν τῇ ψυχῇ του μυρίας ἀγανακτήσεις, καὶ δὲν ἔβλεπε τὴν ὥραν κατὰ τὴν ὁποίαν ἔπρεπε νὰ εἴπῃ ὅλα αὐτὰ τὰ πράγματα. Ἀλλὰ τοῦτο προέρχεται ἐκ τοῦ λόγου ὅτι δὲν ἦτο εἰς τὴν Βουλήν, ὅτε συνεζητήθη ἀκριβῶς ἡ πρόνοια ἐκείνη, περὶ τῆς ὁποίας μᾶς ἐμέμφθη ὅτι δὲν ἐμεριμνήσαμεν, ἡ πρόνοια περὶ βελτιώσεως τοῦ Σώματος τῶν δασοφυλάκων, πρόνοια, ἥτις ἔσχε τὴν ἐπιδοκιμασίαν ὅλων τῶν μερίδων τῆς Βουλῆς. Δὲν ἦλθε τὸ νομοσχέδιον τὸ παρὸν πρῶτον, καὶ κατόπιν ἡ μέριμνα περὶ βελτιώσεως τῆς θέσεως τῶν δασοφυλάκων, ἀλλ’ ἦλθε πρῶτον ἡ μέριμνα περὶ τῆς βελτιώσεως τοῦ Σώματος τῶν δασοφυλάκων καὶ κατόπιν ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου τοῦ παρόντος. Ἐπῆλθεν ἡ βελτίωσις τῆς θέσεως τοῦ Σώματος τῆς δασοφυλακῆς, ἔχομεν δὲ ἄπειρα μαρτύρια τῆς ὑπηρεσίας ὅτι ἡ τοιαύτη βελτίωσις ἔσχεν θαυμάσια ἀποτελέσματα, καὶ διὰ τοῦτο ἔρχεται κατόπιν τὸ νομοσχέδιον τὸ ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς περὶ ἐκδικάσεως τῶν δασικῶν ἀνομημάτων. Τὰ δὲ λεχθέντα περὶ ἡμερησίων τῶν ὀργάνων τῆς δασοφυλακῆς ἀποζημιώσεων, κολοσσιαίων, τὰς ὁποίας δὲν λαμβάνουσιν οὐδὲ οἱ ἐπιστήμονες, ἐὰν ἦσαν ἐν πλήρει γνώσει λελεγμένα καὶ οὐχὶ ἀπρομελετήτως καὶ ἐν ὁρμῇ, θὰ ἐξηυτέλιζον ὄντως τοὺς ἐπιστήμονας. Μίαν δραχμὴν λαμβάνουσιν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ τὴν ἡμέραν, καὶ ὅστις ἤκουε τὸν κ. Βουλευτὴν ἐκ Λαρίσσης θὰ ἐνόμιζεν ὅτι ἠνοίξαμεν τὴν θύραν τοῦ Κεντρικοῦ Ταμείου καὶ ἀφήκαμεν ἐλευθέρους τοὺς δασοφύλακας νὰ λάβωσιν ὅσα θέλουσιν! Ἀλλὰ τί δὲν ἐλέχθη, Κύριοι; Οἱ δικασταί! Ἆ! Μὴ τοὺς ἐμπιστεύεσθε εἰς αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον νὰ δικάσωσι πταίσματα μέχρις ἑκατὸν δραχμῶν! Ἠξεύρετε τί κάμνουσιν; Αὐτοὶ συνενοοῦνται μὲ τὸν δημόσιον ταμίαν καὶ δικάζουσι τοὺς ἀνθρώπους διὰ νὰ πληρώνωσι χρήματα.

§306Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Οὐδεὶς εἶπεν αὐτό.

§307Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εὑρέθη Συνάδελφος ὁ ὁποῖος εἶπε τοῦτο καὶ εἶναι ἀναγεγραμμένον εἰς τὰ πρακτικά. Ἀλλά, Κύριοι, — καὶ ἄλλοτε μοὶ ἐδόθη ἀφορμὴ νὰ κάμω τοιαύτας συστάσεις — ἐὰν κατὰ τοιοῦτον τρόπον δυσπιστῶμεν πρὸς τὴν δικαστικὴν ἐξουσίαν, ἐπὶ τὴν ὁποίαν ἡμεῖς οἱ ἴδιοι τόσας καὶ τόσας ἐστηρίξαμεν προσδοκίας, διότι συμβαίνουσιν ἴσως ἐνίοτε ἐλάχιστά τινα, τότε σᾶς βεβαιῶ ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ ἑλκύσωμεν τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ κόσμου, δι’ ὅλα τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ψηφίζομεν ἐδῶ. Εἶναι ποτὲ δυνατὸν νὰ πείσωμεν τὸν κόσμον ὅτι ὅσα μέτρα ψηφίζομεν θὰ ἐπιτύχωσι; Διότι κατ’ ἀνάγκην πάντων τῶν μέτρων ἡ παραφυλακὴ καὶ ἡ ἐφαρμογὴ καταλήγει εἰς τὴν δικαστικὴν ἐξουσίαν, καὶ ἂν αὐτὴν ἐξευτελίζομεν, δυσφημῶμεν τὸ λυσιτελὲς τῶν μέτρων, ἃ λαμβάνει ἡ Βουλή, ἀλλάζομεν αὐτὴν ταύτην τὴν ὑπόστασιν τοῦ Κράτους! Κατηγορήθη, Κύριοι, τὸ νομοσχέδιον ἐπίσης ὅτι εἰσάγει ποινάς; Καὶ ὅμως τὸ νομοσχέδιον ἐλαττώνει κατά τι τὰς ἤδη ἰσχυούσας ποινάς. Ὁ ἀξιότιμος ἐκ Λαρίσης Βουλευτὴς εἶπεν ὅτι αὐξάνονται διαρκῶς αἱ ποιναί, καὶ ἐγὼ ἀπέδειξα πρὸ ὀλίγης ὥρας ὅτι τὸ νομοσχέδιον ἐλαττώνει τὰς ὑφισταμένας ποινάς. Ἐλαττοῦται τὸ κατώτερον ὅριον τῆς ποινῆς. Ἀλλ’ οὐχὶ μόνον τοῦτο ἐγένετο. Ἐγένετο καὶ κἄτι ἄλλο, κύριοι Βουλευταί. Ἀκριβῶς διὰ νὰ μὴ σύρηται ὁ πτωχὸς γεωργὸς ἑκάστοτε μέχρι τοῦ Πλημμελειοδικείου, τὸ νομοσχέδιον ὁρίζει ὅτι δὲν ὑπάγονται τὰ συνηθέστερα ἀδικήματα εἰς τὸ Πλημμελειοδικεῖον, ὥστε ποτὲ ὁ πταίσας ἀγρότης νὰ μὴ μεταβαίνῃ εἰς τὸ κέντρον τοῦ νομοῦ, ἢ τῆς ἐπαρχίας του. Ἔχει πρὸς τούτοις τὸ δικαίωμα νὰ μεταβῇ ἅμα τῇ ἐπιδόσει τοῦ πρωτοκόλλου εἰς τὸ Εἰρηνοδικεῖον καὶ νὰ ζητήσῃ νὰ βεβαιωθῇ ἐκ τῶν προτέρων ἡ ἀθωότης του, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει σήμερον. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, Κύριοι, τί μένει νέον τὸ ὁποῖον εἰσάγεται σήμερον ὑπὲρ τοῦ δημοσίου; Τὸ νὰ παρίσταται τὸ Δημόσιον πολιτικῶς ἐνάγων; Αὐτὸ τὸ δικαίωμα ἔχει ὅμως καὶ σήμερον. Παρέχεται μόνον τὸ δικαίωμα εἰς τὸ Δημόσιον νὰ μὴ κοινοποιῇ τὸ δικόγραφον τῆς πολιτικῆς ἀγωγῆς, διότι τοῦτο ἐν τῇ πράξει ἀπεδείχθη δυσχερὲς ἂν μὴ ἀδύνατον. Αὐτὴ εἶναι μία ἔλλειψις, πηγάζουσα ἐκ τῆς δυσχερείας τῆς ταχείας ἀλληλογραφίας τῶν ὀργάνων τοῦ Δημοσίου, καὶ διὰ τοῦτο ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐκ Φθιώτιδος καὶ Φωκίδος εἶπεν, ἀναγνωρίζων τὴν ἀνάγκην, ὅτι εἶναι ὀρθὸν τὸ τελευταῖον μέρος καὶ πρέπει νὰ μείνῃ, ἵνα τὸ Δημόσιον ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ παρίσταται ὡς πολιτικὸς ἐνάγων ἄνευ τῆς, κατὰ τὰ νῦν κρατοῦντα, κοινοποιήσεως τοῦ δικογράφου τῆς πολιτικῆς ἀγωγῆς. Ἀλλὰ προσέθηκε· τί θέλετε τὸν δασάρχην ὡς ἀντιπρόσωπον τοῦ Δημοσίου; Καὶ ἤθελον νὰ εἴπω εἰς τὸν κ. Βουλευτὴν ἐκ Φθιώτιδος καὶ Φωκίδος, τὸν ὁποῖον ἐνοχλεῖ ἡ παράστασις τοῦ δασάρχου, τί θέλω τὸν δασάρχην. Ἐὰν στέλληται δικηγόρος νὰ παρίσταται...

§308Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Εἶναι ὁ εἰσαγγελεύς.

§309Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ εἰσαγγελεὺς εἶναι ἄλλο πρᾶγμα· δὲν ὑποστηρίζει τὰ ἰδιωτικὰ συμφέροντα. Ὁ εἰσαγγελεὺς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ γνῶσιν πλήρη ὅλων τῶν δικῶν αἱ ὁποῖαι παρουσιάζονται. Ὁ εἰσαγγελεὺς θὰ πληροφορηθῇ κατὰ κανόνα ἐκ τῆς διαδικασίας ἐκ τοῦ ἀκροατηρίου. Λοιπὸν ὁ εἰσαγγελεὺς δὲν εἶναι εὔκολον νὰ γνωρίζῃ ὅλας τὰς λεπτομερείας. Καὶ ἐρωτῶ· διατί νὰ μὴ παρίσταται ὁ δασάρχης, ὁ ὁποῖος ἐπὶ τέλους δὲν εἶναι καὶ χειρότερος ἀπὸ κάθε ἰδιώτην, ἀπὸ κάθε ἀγρότην, ἀπὸ κάθε ἰδιοκτήτην, ἀπὸ κάθε ἐργατικὸν ἄνθρωπον, ὁ ὁποῖος ἔχει ἐκ τῆς κειμένης νομοθεσίας, τὸ δικαίωμα νὰ παρίσταται ἄνευ δικηγόρου, εἰς τὰ ποινικὰ δικαστήρια καὶ νὰ ζητῇ τὴν παραδοχὴν τῆς πολιτικῆς του ἀγωγῆς; Κύριοι, νομίζω ὅτι δὲν ἀξίζει τὸν κόπον νὰ γίνῃ συζήτησις εὐρυτέρα διὰ τὸ ἄρθρον αὐτό· νομίζω δὲ ὅτι πρέπει νὰ σκεφθῶμεν ὅτι καὶ τὸ Δημόσιον ἔχει ἀνάγκην κἄποιας προστασίας. Φωνάζομεν πάντοτε ὅτι τὸ Δημόσιον πιέζει τοὺς χωρικούς διὰ τὰ δάση, ἀλλὰ πρέπει νὰ γνωρίζωμεν ὅτι τὰ δάση ἀπὸ 10 ἑκατ. περίπου στρεμμάτων, τὰ ὁποῖα ἦσαν, κατήντησαν νὰ εἶναι μόλις 4 ἑκατ. στρεμμάτων! Νομίζω δὲ ὅτι καὶ σεῖς ἐξ ἴσου ἐνδιαφέρεσθε, ὥστε οὐ μόνον οἱ χωρικοὶ νὰ ἔχωσι τὸ δικαίωμα τῆς ἐνασκήσεως τῶν νομίμων αὐτῶν δικαιωμάτων, ἀλλὰ παραλλήλως νὰ ἔχῃ καὶ τὸ Δημόσιον τὸ δικαίωμα τοῦτο.

§310ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἔχω νὰ προτείνω εἰς τὴν Βουλὴν τὸ ἑξῆς. Ἐπειδὴ καὶ χθὲς διενυκτερεύσαμεν, καὶ ἐπειδὴ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἀπαιτεῖ συζήτησιν, νὰ ἀναβάλωμεν τὴν συζήτησιν αὐτοῦ, θὰ παρακαλέσω δέ, ἂν συναινεῖ ἡ Βουλή, νὰ προχωρήσωμεν εἰς μερικὰ ἄλλα τὰ ὁποῖα δὲν ἔχωσι συζήτησιν καὶ νὰ φύγωμεν.

§311ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται τὴν πρότασιν ταύτην ἡ Βουλή;

§312ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§313ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀδείας εἰσαγωγῆς ἅλατος διὰ βιομηχανικὴν καὶ γεωπονικὴν χρῆσιν». (Ψηφίζεται ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 21 Αὐγούστου ἐ. ἔ. Β. Διατάγματος περὶ ἀναθεωρήσεως ἀποφάσεων ἀνικάνων καὶ βοηθητικῶν».

§314ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐπ’ αὐτοῦ θέλω νὰ γνωρίζῃ ἡ Βουλὴ τίνας τροποποιήσεις θὰ φέρω μετὰ τὴν κατ’ ἀρχὴν ψήφισιν. Πρῶτον ἐγκρίνεται ἡ σύστασις καὶ ἄλλων ἐπιτροπῶν. Ἐπίσης δὲ εἰσάγω τροποποιήσεις καὶ ὡς πρὸς τοὺς φυματιῶντας ἢ ἔχοντας προδιάθεσιν πρὸς φυματίωσιν.

§315Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Οἱ ἀναθεωρηθέντες ἐκ τῶν ἀνικάνων τί θὰ γίνωσιν;

§316ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Αὔριον θὰ σᾶς ἐξηγήσω.

§317Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ τὸ ἄρθρον 5 οἱ ἐθνοφρουροὶ στρατεύονται, κρινόμενοι ἱκανοί, ἐν ἀντιθέσει οἱ ἀδήλωτοι δὲν στρατεύονται. Ὑπάρχει μεγάλη διαφορὰ μεταξὺ ἀδηλώτων καὶ βοηθητικῶν. Ἔκαμα τὴν παρατήρησιν αὐτήν, διότι εὑρίσκω ὅτι ἐὰν οἱ ἀδήλωτοι, οἱ ὁποῖοι ἐδολιεύθησαν τὸν νόμον, ἀπαλλάσσονται, κατὰ μείζονα λόγον δικαιοῦνται οἱ βοηθητικοὶ νὰ ἀπαλλάσσωνται. (Ψηφίζεται εἶτα ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου).

§318ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ χρησιμοποιήσεως τῶν ὀδοντοϊατρῶν κατὰ τὴν ἐπιστράτευσιν». (Ψηφίζεται ἡ ἀρχή). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συστάσεως Μεταγωγικοῦ Σώματος καὶ μεταθέσεως τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Ὑλικοῦ Πυροβολικοῦ εἰς τὸ Πυροβολικόν, εἰς τὸ Μεταγωγικὸν καὶ εἰς τὸ Σῶμα διαχειριστῶν Οἰκονομικῆς ὑπηρεσίας». (Ψηφίζεται ἡ ἀρχὴ καὶ τὰ ἄρθρα 1 καὶ 2). Ἄρθρον 3. (ἀναγινώσκεται).

§319ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Μετὰ τὴν λέξιν «εἰς τὸ Μεταγωγικὸν» νὰ προστεθῇ «κατόπιν δηλώσεως τῶν ἰδίων ἀτόμων καὶ ἐγκρίσει τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν». Ἐπίσης δὲ εἰς τὴν οἰκονομικὴν ὑπηρεσίαν ἐγκρίσει τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν. Ἐπίσης εἰς τὸ τέλος τοῦ αὐτοῦ ἄρθρου, εἰς περίπτωσιν ἐλλείψεως ἐν τῷ βαθμῷ τῆς πρὸς συμπλήρωσιν τῶν ἄνω ⅘, δύνανται νὰ ληφθῶσι καὶ ἐκ τῶν κατωτέρων βαθμῶν.

§320Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Πρόκειται καὶ περὶ τῶν ὑπαξιωματικῶν τοῦ Ὑλικοῦ Πυροβολικοῦ, οἱ ὁποῖοι δυνάμει τοῦ νόμου τοῦ 1910 εἰσῆλθον εἰς τὴν Σχολήν, παρέμειναν ἐπὶ δύο ἔτη καὶ ἐξῆλθον ὡς ἀνθυπασπισταὶ καὶ μετέθησαν εἰς τὸ Ὑλικὸν Πυροβολικόν. Νομίζω ὅτι δίκαιον ἤθελεν εἶσθαι νὰ μὴ ἐτοποθετοῦντο εἰς τὸ Ὑλικὸν Πυροβολικὸν ἀλλ’ εἰς τὸ Πεζικὸν ἢ εἰς ἄλλο ὅπλον.

§321ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν εἰς τὸ Πεζικόν. Αὐτοὶ εἰμποροῦν νὰ μετατεθῶσιν εἰς τὸ Πυροβολικόν.

§322Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ποιοῦμαι γνωστὸν ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ καὶ ἄλλο τι, τὸ ὁποῖον συνέβη. Ἤδη διετάχθη ἡ ἀπόλυσις τῶν ἀπαλλαγέντων. Οἱ λοχίαι καὶ δεκανεῖς, οἱ ὁποῖοι ὑπηρέτουν εἰς τὸ Πυροβολικόν, θὰ εἶναι χρήσιμοι εἰς τὸ Σῶμα αὐτό, ἤδη θὰ εἰσέρχωνται εἰς τὸ Πεζικόν. Τὸ εὑρῆκα ἄτοπον καὶ εἶχον ὑπ’ ὄψει μου ἵνα καὶ ἰδιαιτέρως σᾶς ὁμιλήσω περὶ τούτου.

§323ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Θὰ τὸ ἐξετάσω. (Ψηφίζεται τὰ ἄρθρα 3 καὶ 4 καὶ ἀναγινώσκεται τὸ 5).

§324Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Συνιστᾶται τὸ Σῶμα τὸ Μεταγωγικόν, χωρὶς νὰ ἐξασφαλίζηται καὶ πόθεν θὰ τροφοδοτῆται τὸ Σῶμα τοῦτο.

§325ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Θὰ μεριμνήσῃ τὸ περὶ παρασκευῆς ἀξιωματικῶν νομοσχέδιον καὶ τὸ νομοσχέδιον περὶ Σχολῶν.

§326Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὴν Σχολὴν τῶν ἀξιωματικῶν θὰ εἰσέρχωνται οἱ ἀξιωματικοὶ ὡρισμένων ὅπλων.

§327ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Θὰ ληφθῇ μέριμνα.

§328Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ τὸ Σῶμα τοῦ Ὑλικοῦ Πυροβολικοῦ ἀποσυντίθεται, καὶ ἔχω τὴν γνώμην ὅτι οἱ ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι θὰ μεταφερθῶσιν εἰς τὸ Πυροβολικόν, βεβαίως δὲν θὰ μετρῶνται οὔτε εἰς τὰ μισὰ δάκτυλα τῆς μιᾶς χειρός. Δίκαιον εἶναι νὰ γίνῃ αὐτό, διότι ἀφοῦ εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ Ὑλικοῦ Πυροβολικοῦ δὲν ἀνεγνωρίσαμεν τὴν ἱκανότητα νὰ παραμείνωσιν ὡς διαχειρισταί, κατὰ μείζονα λόγον δὲν ἀναγνωρίζομεν εἰς αὐτοὺς ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ παραμείνωσιν εἰς τὸ Πυροβολικόν. Εἶναι καταφανὲς ὅτι ἐλάχιστοι ἀξιωματικοὶ θὰ μεταφερθῶσιν εἰς τὸ Πυροβολικόν, καὶ τοῦτο εὑρίσκω ἴσως δεδικαιολογημένον, καὶ ἂν ὑποτεθῇ ὅτι μεγαλεῖτερος ἀριθμὸς τῶν ἀξιωματικῶν αὐτῶν μετετίθετο εἰς τὸ Πυροβολικόν, ἀσφαλῶς θὰ μετεφέρομεν αὐτοὺς ἐκεῖ, ἀκριβῶς διὰ νὰ τοὺς ἀπομακρύνωμεν ἀπὸ τοῦ στρατεύματος, διότι βεβαίως δὲν εἶναι δυνατὸν οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοὶ ὄχι νὰ εὐδοκιμήσωσιν, ἀλλὰ νὰ παραμείνωσιν εἰς τὸ Πυροβολικόν. Ὥστε ὁ ἀριθμὸς τῶν μεταφερθησομένων εἰς τὸ Πυροβολικὸν θὰ εἶναι ἐλάχιστος. Ἀλλὰ μέρος τῶν ἀξιωματικῶν αὐτῶν θὰ μεταφερθῇ εἰς τὸ μεταγωγικὸν Σῶμα καὶ ἄλλοι εἰς ἄλλας ὑπηρεσίας. Καὶ διὰ μὲν τοὺς νέους ἀξιωματικοὺς τέλος πάντων, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι νὰ διανύσωσι στάδιον εἰς τὸν στρατόν, θὰ εἶναι δυνατόν, ἀφοῦ δὲν δύναται ἄλλως νὰ γίνῃ, νὰ μεταφερθῶσιν εἰς τὸ μεταγωγικὸν Σῶμα καὶ ἐκεῖ νὰ ἐπιδιώξωσι νέαν προαγωγήν, ἀλλὰ οἱ ἄλλοι θὰ εἶναι ὑποχρεωμένοι, ἂν θελήσωσι νὰ μὴ ἀποβάλωσι τὴν ἰδιότητα τοῦ ἀξιωματικοῦ, νὰ λησμονήσωσι τί ἦσαν μέχρι τοῦδε, νὰ ἀλλάξωσι βίον καὶ τέλος πάντων ἂν θέλωσι νὰ μεταφερθῶσιν εἰς τὴν οἰκονομικὴν ὑπηρεσίαν. Κατὰ τοιοῦτον τρόπον εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἐξυπηρετοῦνται αἱ ἀνάγκαι τοῦ στρατεύματος, ἀλλ’ ἐν τούτοις δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πεταχθῶσι καὶ οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοί. Διότι φαντάσθητε, Κύριοι, ἀξιωματικοὺς διανύσαντας ὁλόκληρα ἔτη ὑπηρεσίας εἰς ἓν ὅπλον, ἔστω καὶ βοηθητικόν, οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν ὅλα τὰ δικαιώματα τοῦ ἀξιωματικοῦ, καὶ εἰς μίαν στιγμὴν νὰ τοῖς λέγωμεν· «σᾶς κάμνομεν πολίτας ἢ σᾶς μεταφέρομεν εἰς τὰς οἰκονομικὰς ὑπηρεσίας». Τοὺς δημιουργοῦμεν μίαν δυσκολίαν, ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἔχει ὑποχρέωσιν ἡ Πολιτεία, ἐφ’ ὅσον τῇ εἶναι δυνατόν, νὰ τοὺς ἐξαγάγῃ. Εἶναι δὲ ὑποχρεωμένη ἡ Πολιτεία περισσότερον νὰ ἐνδιαφερθῇ διὰ τοὺς ἀξιωματικοὺς αὐτούς, διότι ἀνακαινίζουσα ὡς ἀνακαινίζει τὰς ὑπηρεσίας δι’ ἐπαναστάσεως, διότι ἐπανάστασις εἶναι ἡ διὰ καταργήσεως ἀνακαίνισις ἀφοῦ δὲν δημιουργοῦμεν μίαν μεταβατικὴν κατάστασιν, νὰ ἀφήσωμεν τὰ Σώματα αὐτὰ ἐν ὑπηρεσίᾳ χωρὶς νὰ τὰ τροφοδοτήσωμεν, καὶ θὰ ἤρχετο ἓν σημεῖον χρόνου, ὥστε νὰ κατηργοῦντο ἀφ’ ἑαυτῶν. Ἀλλ’ ἀφοῦ τέλος πάντων ἡ ὑπηρεσία ἔκρινεν ὅτι οὕτω πρέπει νὰ γίνῃ, νομίζω ὅτι διὰ τοὺς ἀξιωματικοὺς αὐτοὺς ἔχει ὑποχρέωσιν ἡ Πολιτεία νὰ δείξῃ περισσότερον ἐνδιαφέρον καὶ ὅταν ὑπάρχωσιν ἀξιωματικοὶ διανύσαντες εἰκοσιπενταετῆ ὑπηρεσίαν εἰς τὸ ὅπλον αὐτό, νομίζω ὅτι ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν τὸ Κράτος νὰ δείξῃ ὅτι ἂν θέλωσι νὰ παρατείνωσι τὴν παραμονήν των, εἴτε εἰς τὸ Πυροβολικόν, πρὸ παντὸς δὲ εἰς τὰς οἰκονομικὰς ὑπηρεσίας ἢ τὸ μεταγωγικόν, ἔχει καλῶς. Ἀλλ’ ἂν ὑποθέσωμεν ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοί, διότι ἀντιλαμβάνονται ὅτι δὲν δύνανται νὰ εὐδοκιμήσωσιν ἐκεῖ, εἴτε διότι δὲν ἔχουσι τὰς ἀπαιτουμένας γνώσεις εἴτε διότι ὁ χρόνος τέλος πάντων κατέστησεν αὐτοὺς ἀνικάνους νὰ μεταβάλωσι στάδιον, θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ τοὺς διευκολύνωμεν τὴν ἀπομάκρυνσιν ἡ ὁποία νὰ μὴ εἶναι τόσον σκληρὰ καὶ ἀπαγοητευτική. Φαντάσθητε, ἂν τοῦτο γίνῃ διὰ τοὺς ἀξιωματικοὺς τοὺς ἔχοντας εἰκοσιπενταετῆ ὑπηρεσίαν, τί θὰ ἠδύνατό τις νὰ εἴπῃ δι’ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἔχουσι τριάκοντα καὶ τριάκοντα πέντε ἐτῶν ὑπηρεσίαν. Σήμερον λέγετε εἰς αὐτούς· νὰ μεταφερθῆτε, κύριοι, εἰς τὸ μεταγωγικὸν Σῶμα. Ἀλλ’ εἶναι ἱκανοὶ αὐτοὶ διὰ τὰς ἀξιώσεις τοῦ νέου Σώματος; Μεταφερόμενοι εἰς τὸ Σῶμα ἐκεῖνο δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀντίσχωσιν εἰς τὰς ὑποχρεώσεις τοῦ Σώματος καὶ θὰ ἀποχωρήσωσι, παραπονούμενοι ὅτι ἐξεβιάσθησαν, διότι ἐκβιασμὸς καθαρὸς εἶναι αὐτός. Νομίζω ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ σκεφθῇ τὸ Κράτος, ὅταν ἐν τῇ δημιουργίᾳ τῶν διαφόρων ὑπηρεσιῶν εὑρίσκεται εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἀπομακρύνῃ τὰ ἄτομα, τὰ ὁποῖα ἐπὶ πολὺ ὑπηρέτησαν τὴν πατρίδα, νὰ τοῖς δώσῃ ὡς ἀντάλλαγμα τὴν ὑλικὴν ἀποζημίωσιν κατὰ τρόπον τοιοῦτον, ὥστε ἀπομακρυνόμενοι, νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ζήσωσι. Καὶ ἤθελον διὰ μὲν τοὺς κατωτέρους ἀξιωματικούς, τοὺς συμπληρώσαντας εἰκοσιπενταετῆ ὑπηρεσίαν, νὰ δοθῇ σύνταξις καὶ βαθμὸς ἀνώτερος, διὰ δὲ τοὺς συμπληρώσαντας πλέον τῶν τριάκοντα πέντε ἐτῶν, νὰ ἦτο δυνατὸν νὰ σκεφθῇ διαφορετικὰ ἡ Πολιτεία, ὅτι τέλος ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ σκεφθῇ νὰ μὴ ἀδικήσῃ τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς ἀλλὰ νὰ δώσῃ αὐτοῖς τὴν σύνταξιν τοῦ ἀνωτέρου βαθμοῦ. Ἀναγνωρίζω ὅτι αἱ τοιαῦται παραχωρήσεις ἐπιβαρύνουσι πάντοτε τὰ οἰκονομικὰ τοῦ Κράτους, ἀλλὰ τέλος πάντων, ὅταν ἀρχικῶς δὲν ἐσκέφθημεν νὰ δημιουργήσωμεν νέας ὑπηρεσίας κατὰ τρόπον ἀνάλογον καὶ πρὸς τὰς οἰκονομικὰς ἀνάγκας, ἀλλά, ἐπαναλαμβάνω τὴν λέξιν, ἐπαναστατικῶς ἐρχόμεθα νὰ δημιουργήσωμεν τὰς ὑπηρεσίας, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει νομίζω ὅτι ἐπιβάλλεται εἰς τὸ Κράτος νὰ σκεφθῇ ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἔλθῃ ἀρωγὸν ἀπὸ οἰκονομικῆς τουλάχιστον ἀπόψεως, λαμβανομένου μάλιστα ὑπ’ ὄψιν ὅτι ἡ δαπάνη, μὲ τὴν ὁποίαν θὰ ἐπιβαρυνθῇ τὸ Κράτος δὲν εἶναι τόσον μεγάλη, ὥστε νὰ χρειάζηται σκέψις ἂν πρέπῃ ἢ οὐ νὰ ἀποφασίσῃ τοῦτο ἡ Πολιτεία. Ὑποθέτω ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως θὰ ἀναγνωρίσῃ ὡς ὀρθὰς τὰς παρατηρήσεις μου ταύτας, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διαλάθῃ αὐτὸν ὅτι εἰς αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους δημιουργεῖται μία πολὺ δύσκολος θέσις καὶ ἀπὸ τῆς δυσκόλου αὐτῆς θέσεως, νομίζω, ὅτι τὸ Κράτος ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ ἐξαγάγῃ αὐτούς.

§329ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Λυποῦμαι, διότι δὲν δύναμαι νὰ δεχθῶ τὰς παρατηρήσεις τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἀργολίδος. Δὲν νομίζω ὅτι τὸ νομοσχέδιον ἔχει ἐπαναστατικὸν χαρακτῆρα, οὐδὲ φρονῶ ὅτι ὁ τρόπος, καθ’ ὃν ῥυθμίζονται τὰ τοῦ στρατοῦ, περιέχει τι τὸ ἐπαναστατικόν. Ὁ κείμενος νόμος, ὁ πάγιος, προβλέπει τί θὰ γίνηται ὁ ἀξιωματικὸς τοῦ ὁποίου καταργεῖται ἡ θέσις.

§330Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Νόμος ὅμως οὐδέποτε ἐφαρμοσθείς.

§331ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Πολὺ κακῶς, ἀλλ’ ὑπ’ αὐτὸ τὸ καθεστὼς ἐγνώριζον οἱ ἀξιωματικοὶ ὅτι ὑπηρετοῦσιν. Ἀλλὰ μήπως λέγομεν ὅτι, ἐπειδὴ καταργοῦμεν τὰς θέσεις αὐτάς, διὰ τοῦτο ὁρίζομεν ὅτι πρέπει νὰ λαμβάνωσι τὸ τρίτον τοῦ μισθοῦ; Ὄχι. Ἀπ’ ἐναντίας λαμβάνονται ὅλαι αἱ ἐγγυήσεις, ὥστε οὐδεὶς ἐξ αὐτῶν νὰ ἀδικηθῇ, διότι ἄλλοι μὲν θὰ τοποθετηθῶσιν εἰς τὸ πυροβολικόν, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ δι’ αὐτοὺς ἕνα ἠθικὸν προβιβασμόν, ἄλλοι δέ, καὶ ὄχι ἄλλοι ἀλλ’ οἱ πλεῖστοι, θὰ μεταβῶσιν εἰς τὸ Μεταγωγικόν. Καὶ δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω διατί ὁ ἀξιωματικὸς τοῦ Ὑλικοῦ Πυροβολικοῦ δὲν θὰ θελήσῃ νὰ μετατεθῇ εἰς τὸ Μεταγωγικὸν Σῶμα, τὸ ὁποῖον ἠθικῶς δὲν εἶναι ποσῶς κατώτερον τοῦ Ὑλικοῦ Πυροβολικοῦ, διότι τὸ Σῶμα τὸ Μεταγωγικὸν εἶναι πολὺ πολεμικώτερον. Τὸ Ὑλικὸν Πυροβολικὸν ἐν περιπτώσει πολέμου εἶναι ὑποχρεωμένον νὰ φυλάττῃ τὰ ὑλικά, ἐνῷ τὸ Μεταγωγικὸν μετέχει ἐνεργῶς τῆς μάχης, ὥστε εἶναι ἀξιωματικὸς Σώματος, τὸ ὁποῖον βεβαίως ἐν τῇ ἠθικῇ ἐκτιμήσει τῶν διαφόρων Σωμάτων τοῦ στρατοῦ εἶναι εἰς ἀνωτέραν θέσιν ἢ τὸ Ὑλικὸν Πυροβολικόν. Εἶναι ἐπίσης αἱ οἰκονομικαὶ ὑπηρεσίαι, διὰ τὰς ὁποίας δὲν θὰ εἴπω βεβαίως ὅτι εἶναι ἀνώτεραι ἀπὸ τὸ Ὑλικὸν Πυροβολικόν, ἀλλὰ δὲν εἶναι καὶ χειρότεραι, εἰς τὰς ὁποίας πάλιν θὰ μετατεθῶσι τῇ αἰτήσει των καὶ ἂν εἶναι τινές, οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ θελήσωσι νὰ ὑπάγωσιν εἰς αὐτὰ τὰ Σώματα, πάλιν προνοοῦμεν τί θὰ γίνωσιν. Ἀλλὰ πέρα αὐτοῦ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ τι, διότι δὲν πρέπει νὰ λησμονῇ ὁ κ. Βουλευτὴς ὅτι εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ μεριμνῶμεν περὶ τῶν προσώπων ἀλλ’ εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ μεριμνῶμεν καὶ περὶ ἑνὸς ἄλλου προσώπου τὸ ὁποῖον ἔρχεται συχνὰ καὶ μᾶς λέγει νὰ τὸ ὑπερασπίσωμεν, καὶ αὐτὸ εἶναι ἄψυχον, εἶναι τὸ Δημόσιον. Εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ λαμβάνωμεν καὶ αὐτὸ ὑπ’ ὄψιν. Ὅταν δὲ ἔχητε ὑπ’ ὄψει ὁποίας κολοσιαίας δαπάνας ἔχει νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ Κράτος διὰ τὴν συγκρότησιν τῶν νέων στρατιωτικῶν δυνάμεων, τότε θὰ ἀναγνωρίσητε ὅτι δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον πέρα τοῦ σημείου, ὅπερ ὁρίζει τὸ νομοσχέδιον, νὰ προβῶμεν εἰς ὑλικὰς παραχωρήσεις, διότι νομίζω ὅτι εἶναι τὸ νομοσχέδιον ἀρκετὰ γενναῖον. Πέρα αὐτοῦ δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ προβῶμεν.

§332Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ κείμενον λέγει τετραετῆ ὑπηρεσίαν. Οὐδεὶς ἔχει, ὄχι εἰς τὸ Ὑλικὸν Πυροβολικὸν ἀλλ’ οὔτε εἰς ὁλόκληρον τὸ στράτευμα τοιαύτην ὑπηρεσίαν.

§333ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Εἶναι πολὺ ἐνδεχόμενον.

§334Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι. Οὐδείς. Εἰς ὅλον τὸ στράτευμα οὐδεὶς ἔχει πλέον τῶν δύο ἐτῶν.

§335ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Οἱ πλεῖστοι ἐξ αὐτῶν θὰ τοποθετηθῶσιν. Μὴ ἀμφιβάλλετε· ἄν δὲ εἶναι καί τις θὰ παραπεμφθῇ εἰς τὸ Ἀνώτατον Συμβούλιον νὰ κριθῇ. Ἐὰν δὲν γίνῃ δεκτὸς θὰ εἴπῃ ὅτι εἶναι ἄχρηστος. Οὐδὲν ἔχω συμφέρον νὰ διευκολύνω τὴν ἀπομάκρυνσιν ἀνθρώπων χρησίμων σήμερον ὧν ἔχομεν ἀνάγκην.

§336Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἀφοῦ δὲν εἶναι παρὰ αὐτοὶ οἱ ὀλίγοι;

§337ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Μὴ ἐπιμένετε εἰς αὐτό. Ἰδέτε πόσην ἐπιμονὴν ἔδειξα εἰς τοὺς Συναδέλφους μου θέλοντας νὰ αὐξήσωσιν ὅλα τὰ χρόνια τῶν συντάξεων. Δὲν θὰ δεχθῶ καμίαν ἀπολύτως πρότασιν. Ἑκάστη πρότασις τροποποιήσεως πρόκειται νὰ προβλέψῃ ἀνάγκας ἀτομικὰς τοῦ α τοῦ βʹ τοῦ γ καὶ τοῦ δ (διάλογοι). Δὲν δύναμαι νὰ δεχθῶ κατ’ οὐδένα τρόπον αὐτό· δὲν θὰ κάμω καμμίαν ὑποχώρησιν. Θὰ ἐπιμείνω εἰς αὐτὸ ὅσον ἀφορᾷ τὰς συντάξεις.

§338ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 5 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 6ον (ἀναγινώσκεται).

§339Ι. ΤΕΡΖΑΚΗΣ. Δὲν γνωρίζω ἂν ἔχητε ὑπ’ ὄψει σας τὸ δεύτερον ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου τούτου. Λέγεται ἐν αὐτῷ· ἡ ἀρχαιότης τῶν ἀξιωματικῶν αὐτῶν μεταξὺ τῶν ὁμοιοβάθμων των λογισθήσεται ἀπὸ τῆς ἡμέρας καθ’ ἣν προεβιβάσθησαν εἰς ἀνθυπολοχαγοὺς ἐν τῷ Ὑλικῷ Πυροβολικῷ. Ὑπάρχει ἀριθμὸς ἀξιωματικῶν τοῦ Ὑλικοῦ Πυροβολικοῦ, οἱ ὁποῖοι σήμερον εἶναι ὑπολοχαγοί. Εἶναι δέκα ὀκτὼ οἱ ὁποῖοι ἐγένοντο ἀνθυπολοχαγοὶ ἓν ἔτος πρότερον τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ πυροβολικοῦ οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐν συνόλῳ ἕνδεκα ἢ δώδεκα. Ἀλλ’ οἱ ὑπολοχαγοὶ οὗτοι τοῦ Ὑλικοῦ Πυροβολικοῦ ἐγένοντο ἕξ μῆνας μετὰ τοὺς ὑπολοχαγοὺς τοῦ Πυροβολικοῦ. Αὐτοὶ μεταφερόμενοι εἰς τὸ Πυροβολικὸν τάσσονται εἰς τὸ δεξιόν, διότι ἐγένοντο ἓν ἔτος πρότερον ἀνθυπολοχαγοὶ ἀπὸ τοὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ πυροβολικοῦ, ἐνῷ οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ πυροβολικοῦ ἔχουσι γίνει ἕξ μῆνας πρότερον ὑπολοχαγοί. Τὸ ἄρθρον τάσσει αὐτοὺς εἰς τὸ δεξιόν.

§340ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Θὰ φροντίσω νὰ μὴ σταλῶσιν εἰς τὸ Πυροβολικόν.

§341Ι. ΤΕΡΖΑΚΗΣ. Οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ Πυροβολικοῦ ἔχουσι τὰ προσόντα νὰ γίνωσι λοχαγοί, ἐνῷ οἱ μεταφερόμενοι λοχαγοὶ τοῦ ὑλικοῦ τιθέμενοι εἰς τὸ δεξιὸν δὲν ἔχουσι τὰ προσόντα. Τί θὰ συμβῇ; Θὰ συμβῇ τὸ ἑξῆς ἄτοπον· θὰ λάβητε ἀνάγκην καὶ δὲν θὰ εὕρητε νὰ κάμητε ἀξιωματικούς, διότι οἱ εὑρισκόμενοι εἰς τὸ δεξιὸν δὲν ἔχουσι τὰ προσόντα.

§342ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἔπρεπε νὰ ἔχητε τὴν τροπολογίαν γραπτήν. Τὸ νομοσχέδιον εἶναι εἰς δευτέραν ἀνάγνωσιν.

§343Ι. ΤΕΡΖΑΚΗΣ. Ἡ τροπολογία εἶναι ὅτι ἡ ἀρχαιότης κανονισθήσεται κατὰ τὸν χρόνον τῆς ὑπηρεσίας.

§344ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν δύναμαι νὰ δεχθῶ αὐτήν· Θὰ φροντίσω μόνον νὰ γίνωσιν αἱ μεταφοραὶ κατὰ τοιοῦτον τρόπον ὥστε οὐδεὶς νὰ βλαβῇ.

§345ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 6 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§346ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τὸ ἄρθρον 7 δὲν ἔχει λόγον. Ἀπαλείφεται.

§347ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπαλείφεται τὸ ἄρθρον 7. Ἄρθρον 8 τὸ ὁποῖον γίνεται 7 (ἀναγινώσκεται). Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 7 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Τὸ σύνολον ἀναβάλλεται. Γίνεται εἶτα δι’ ἀναστάσεως δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν τὸ νομοσχέδιον «περὶ ἐπιτάξεως εἰσφορῶν διὰ προσωρινὴν ἐγκατάστασιν προσφύγων». Ἐπίσης γίνεται δι’ ἀναστάσεως δεκτὸν εἰς βʹ κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον συζήτησιν τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ἱδρύσεως προσκαίρων νοσοκομείων εἰς λουτροπόλεις πρὸς λουτροθεραπείαν τῶν ἀσθενῶν καὶ τραυματιῶν ὁπλιτῶν τοῦ στρατεύματος». Γίνονται ἐπίσης δι’ ἀναστάσεως δεκτὰ εἰς αʹ κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον συζήτησιν τὰ κάτωθι νομοσχέδια· 1) «περὶ πληρωμῆς μισθοῦ καὶ συντάξεως εἰς τὸ ὑπηρετικὸν προσωπικὸν τῶν σχολείων καὶ τοὺς φύλακας τῶν ἐκ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως ἐξαρτωμένων ὑπηρεσιῶν» γενομένης δι’ ἀναστάσεως δεκτῆς τροπολογίας τοῦ κ. Ν. Βελέντζα· 2) «περὶ προσθήκης εἰς τὸ διδακτικὸν προσωπικὸν ἑκάστου γυμνασίου ἑνὸς καθηγητοῦ τῶν φυσικῶν καὶ ἑνὸς τῶν θρησκευτικῶν»· 3) «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 21 Αὐγούστου 1914 νομοθετικοῦ Βασιλικοῦ Διατάγματος, περὶ ἀναθέσεως καθηκόντων ἀξιωματικῶν Ἐπιμελητείας εἰς ἀξιωματικοὺς τοῦ οἰκονομικοῦ». 4) «περὶ κυρώσεως Βασιλικοῦ Διατάγματος περὶ χρησιμοποιήσεως ἀξιωματικῶν καὶ ὑπαξιωματικῶν τοῦ ναυτικοῦ πρὸς ἐκπαίδευσιν τῶν τμημάτων Πυροβολικοῦ καὶ μηχανικοῦ τῶν χρησιμοποιουμένων διὰ τὴν ἐπάκτιον ἄμυναν»· 5) «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 21 Αὐγούστου ἐ. ἔ. Β. Διατάγματος περὶ προσκλήσεως στρατευσίμων ἐνεστώσης ἀπογραφῆς». Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συστάσεως καὶ λειτουργίας Στρατιωτικῶν Λεσχῶν, ἐν ταῖς ἕδραις Σωμάτων στρατοῦ, Μεραρχιῶν ἢ καὶ κατωτέρων Μονάδων». (Ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 1–7).

§348ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Μετὰ τὸ 7ον ἄρθρον, παρακαλῶ νὰ παρεμβληθῇ τὸ ἑξῆς ἄρθρον 8ον (ἀναγινώσκει)· «ἡ πρότασις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν κτλ». (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 8 ὡς ὑπεβλήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν ὡς καὶ τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 9, τοῦ συνόλου ἀναβαλλομένου λόγῳ τῶν γενομένων τροπολογιῶν). Ἀκολούθως ψηφίζεται εἰς βʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον «περὶ ἐκδόσεως χρηματικῶν ἐνταλμάτων ἐπὶ ἀποδώσει λογαριασμοῦ εἰς τὸ ἐσωτερικὸν καὶ ἀποστολῆς χρημάτων διὰ τηλεγραφικῆς ἐπιταγῆς εἰς τὸ ἐξωτερικό». Ἐπίσης γίνεται δεκτὸν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον εἰς βʹ. συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 9ης Αὐγούστου ἐ. ἔ. Β. Διατάγματος περὶ προσελεύσεως τῶν ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ διαμενόντων ἐπιστράτων». Ἐπίσης γίνεται δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν κατ’ ἄρθρον τὸ νομοσχέδιον «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 25 Αὐγούστου ἐ. ἔ. Β. Διατάγματος περὶ προσελεύσεως τῶν ἐν τῇ ἡμεδαπῇ διαμενόντων ἐπιστράτων». Ἐπίσης γίνεται δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν κατ’ ἄρθρον τὸ νομοσχέδιον «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 13 Ἰουλίου ἐ. ἔ. Β. Διατάγματος περὶ δοκιμασίας καὶ κατατάξεως εἰς τὴν Στρατιωτικὴν Σχολὴν τῶν Εὐελπίδων κατὰ τὸ ἔτος 1914».

§349ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ 23 ἀναβάλλεται.

§350ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Καὶ τὸ περὶ οἰνοπαραγωγῆς ν’ ἀναβληθῇ.

§351ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται καὶ αὐτό.

§352ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Παρακαλῶ τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 32 «περὶ ἐγκαταστάσεως τῶν ἐποίκων ὁμογενῶν ἐν Μακεδονίᾳ καὶ ἀλλαχοῦ».

§353ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατετέθη ἡ ἔκθεσις;

§354ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Εἶχον παρακαλέσει νὰ ὁρίσωμεν πέντε ἡμερῶν προθεσμίαν· ἀλλὰ παρῆλθον αἱ τέσσαρες ἡμέραι καὶ ἀκόμη δὲν κατετέθη. Κατ’ ἀρχὴν δύναται νὰ ψηφισθῇ.

§355ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.

§356Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ἔχω συνεργασθῆ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν καὶ κάμνω μίαν σύστασιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, προκειμένου νὰ ἔλθῃ τὸ νομοσχέδιον εἰς αʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν, νὰ προσέξωμεν εἰς τὸ ζήτημα τῆς ἀποζημιώσεως.

§357ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Δὲν πρόκειται περὶ τοῦ τῆς ἀπαλλοτριώσεως.

§358Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Πολὺ καλά.

§359ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐγκαταστάσεως τῶν ἐποίκων ὁμογενῶν ἐν Μακεδονίᾳ καὶ ἀλλαχοῦ», παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ διαθέσεως χρημάτων τῆς δημοτικῆς ὁδοποιΐας διὰ τὴν κατασκευὴν ὑδραγωγείου ἐν Δολιανοῖς» ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συστάσεως Σώματος ἐλέγχου οἰκονομικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Στρατοῦ» ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συστάσεως Στρατιωτικοῦ Σχολείου καὶ λόχου ὑποψηφίων μαθητῶν τοῦ Στρατιωτικοῦ Σχολείου» ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προσθήκης γʹ ἐδαφίου εἰς τὸ ἄρθρον μόνον τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 95 νόμου τῆς 14 Δεκεμβρίου 1913 περὶ κλήσεως ὑπὸ τὰ ὅπλα ἐφέδρων ἀξιωματικῶν καὶ ἀνθυπασπιστῶν» ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ δοκιμασίας καὶ κατατάξεως εἰς τὸ Στρατιωτικὸν Σχολεῖον κατὰ τὸ ἔτος 1914» ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς. Ὁ βουλευτὴς κ. Ε. Βελλιανίτης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ͵ΓΦΜΒʹ καὶ προσλήψεως ἐκτάκτου προσωπικοῦ τῶν Δημοσίων ἔργων». Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Καρπετόπουλος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 40 τοῦ νομοσχεδίου «περὶ Στρατιωτικῶν ὑπαλλήλων καὶ ὑπηρετῶν». Ὁ βουλευτὴς κ. Ἀθ. Τ. Μπασιᾶς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 26 Αὐγούστου ἐ. ἔ. Β. Διατάγματος περὶ ἱδρύσεως διδασκαλείου ἑκατέρων τῶν φύλων πρὸς μόρφωσιν διδασκάλων τῆς Δημοτικῆς Ἐκπαιδεύσεως». Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ νὰ ἐπαναληφθῇ σήμερον τὴν 5ην. μ. μ. (Λύεται ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 2 καὶ 15. μ. μ.).