1914.09.29

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 13

τῆς 29ης Σεπτεμβρίου 1914.

(Δευτέρα, ὥρα 5.20′ μ. μ.)

Προεδρία κ. Κ. Ζαβιτσιάνου.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν ὅτι· Εἰς τὸ Ρωμουνικὸν κοινοβούλιον ἀπηύθυνα ἐπὶ τῷ θανάτῳ τοῦ Βασιλέως Καρόλου τὸ ἑξῆς τηλεγράφημα. «Ἡ Βουλὴ τῶν Ἑλλήνων ὁμοφώνως ἐξέφρασε τὰ αἰσθήματα τῆς βαθυτάτης λύπης, ἣν ἐδοκίμασεν ἐπὶ τῇ εἰδήσει τοῦ θανάτου τοῦ Βασιλέως τῶν Ρωμούνων, μοὶ ἀνέθηκε δὲ τὴν ἐντολὴν ἵνα παρακαλέσω τὴν Ὑμετέραν ἐξοχότητα ὅπως διαβιβάσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τῶν Ρωμούνων τὴν διαβεβαίωσιν τῆς ζωηρᾶς συμπαθείας αὐτῆς ἐπὶ τῇ σκληρᾷ δοκιμασίᾳ, ἣν διέρχεται τὸ φίλον ἔθνος». Πέποιθα ὅτι ἡ Βουλὴ θέλει ἐγκρίνει τὴν πρᾶξιν ταύτην τοῦ Προεδρείου.

§2ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς ἔλαβε τὴν τιμὴν νὰ παρουσιασθῇ ἐνώπιον τοῦ Ἄνακτος, κατὰ τὴν καθορισθεῖσαν ἡμέραν ὅπως ἀναγγείλῃ τὸν καταρτισμὸν αὐτοῦ. Κατ’ αὐτὴν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς ἀπηύθυνε πρὸς τὴν Α. Μ. τὴν ἑξῆς προσφώνησιν. Βασιλεῦ, Τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς, ἀρτίως καταρτισθέν, λαμβάνει τὴν τιμὴν νὰ παρουσιασθῇ ἐνώπιον τῆς Ὑμετέρας Μεγαλειότητος καὶ νὰ καθυποβάλῃ πρὸς Αὐτὴν τὴν ἔκφρασιν τοῦ βαθυτάτου σεβασμοῦ του καὶ τῆς ἀπεριορίστου πρὸς τὸ Στέμμα ἀφοσιώσεώς του. Συναισθάνεται τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς ὅτι τὸ Σῶμα, τοῦ ὁποίου ἐκλήθη νὰ διευθύνῃ τὰς ἐργασίας, ἐπιλαμβάνεται τῶν καθηκόντων αὐτοῦ ὑπὸ περιστάσεις, πρὸς ἃς μετ’ ἀμερίστου προσοχῆς δέον ν’ ἀτενίζῃ ἡ ἡμετέρα χώρα, ἀλλ’ ἐμπνέεται σταθερῶς ὑπὸ τῆς πίστεως πρὸς τὰς ψυχικὰς καὶ ὑλικὰς δυνάμεις τοῦ Ἔθνους, πρὸς τὴν κατάλληλον αὐτῶν χειραγώγησιν ὑπὸ πάντων τῶν πολιτειακῶν παραγόντων, ἐν ἁρμονίᾳ συνεργαζομένων, καὶ ἀποβλέπει μετὰ θάρρους πρὸς τὸν Βασιλέα του, ὅστις ἐν τῇ συνειδήσει τοῦ Ἔθνους ὅλου συμβολίζει ἐν παντὶ τὴν νίκην καὶ τὴν δόξαν. Εἰς τὰς μεγάλας Ὑμῶν προσπαθείας πρὸς ἐπικράτησιν τῶν ἐθνικῶν δικαίων, Βασιλεῦ, θὰ ἔχητε πάντοτε συνεπίκουρον τὴν ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ἥτις διαπύρως εὔχεται, ὅπως ὁ Θεὸς προστατεύῃ τὴν Ὑμετέραν Μεγαλειότητα μετὰ τῆς Αὐτῆς Μεγαλειότητος τῆς Βασιλίσσης καὶ τῆς Βασιλικῆς Οἰκογενείας». Ἡ Α. Μ. ὁ Βασιλεὺς ηὐδόκησε νὰ ἀπαντήσῃ οὕτω. Κύριε Πρόεδρε, «Εὐχαριστῶ θερμῶς ὑμᾶς διὰ τὰς ὑπὲρ Ἐμοῦ, τῆς Αὐτῆς Μεγαλειότητος τῆς Βασιλίσσης καὶ τῆς Βασιλικῆς Οἰκογενείας διαπύρους εὐχάς, ἃς μοὶ ἐκφράζετε ἐκ μέρους τῆς ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, καὶ παρακαλῶ ὅπως γίνητε πρὸς τὴν Βουλὴν τῶν Ἑλλήνων, ὁ διερμηνεὺς τῆς ἄκρας εὐγνωμοσύνης Μου διὰ τὰς ἐκδηλώσεις ταύτας τοῦ πρός Με σεβασμοῦ καὶ ἀπεριορίστου πίστεως καὶ ἀφοσιώσεως. Μετ’ ἰδιαζούσης δὲ χαρᾶς ἀποδέχομαι τὰς διαβεβαιώσεις, ἃς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς Μοὶ δίδει, περὶ τοῦ συναισθήματος τοῦ κατέχοντος ἅπαντας τοὺς Κυρίους Ἀντιπροσώπους τοῦ Ἔθνους ὅτι, ἐν ἁρμονικῇ συνεργασίᾳ καὶ μετ’ ἀπεριορίστου προσοχῆς, θέλουσιν ἐπιτελέσει τὸ πρὸς τὴν Πατρίδα ὑψηλὸν αὐτῶν ἔργον, ὡς ὁδηγὸν ἔχοντες τὴν πίστιν, ἣν πάντες ὀφείλομεν νὰ ἔχωμεν πρὸς τὰς ψυχικὰς καὶ ὑλικὰς δυνάμεις τοῦ Ἔθνους». Ἀνακοινῶ προσέτι εἰς τὴν Βουλήν. Οἱ κάτοικοι Τριπόλεως διαμαρτύρονται ἐναντίον τοῦ Ἐπισκόπου των, ὡς ποιοῦντος ὑπερβασίας τινάς. Οἱ κάτοικοι Αἰκατερίνης διαμαρτύρονται ἐναντίον τοῦ Οἰκονομικοῦ Ἐπιτρόπου, ὡς ἐνοικιάσαντος καὶ τὰς ἰδιωτικὰς χορτοβοσκὰς μαζὶ μὲ τὰς δημοσίας. Οἱ κάτοικοι Σερρῶν παραπονοῦνται διὰ τὴν ὕψωσιν τῶν τιμῶν τῶν τροφίμων. Οἱ ἐνοικιασταὶ τοῦ φόρου ὠνίων Κυπαρησίας παρακαλοῦσιν, ὅπως ἀπαλλαγῶσι τῆς ἐντολῆς ἣν ἀνέλαβον ὡς ἐπιζημίου εἰς αὐτούς. Οἱ ἀμπελοκτήμονες Ζευγαλατίου διαμαρτύρονται ἐναντίον τῆς κοινότητος Λουκᾶ, Μαντινείας, ἥτις δι’ ὁπλοφόρων ἐμποδίζει τὸν τρυγητόν. Οἱ διδάσκαλοι καὶ τελειόφοιτοι τῶν ὑποδιδασκαλείων Μακεδονίας παρακαλοῦσιν, ὅπως ληφθῇ πρόνοια δι’ αὐτούς. Οἱ κάτοικοι Ρεντίνας παρακαλοῦσιν, ὅπως ἀνασυσταθῇ τὸ εἰρηνοδικεῖόν των. Ἡ Πανελλήνιος Φαρμακευτικὴ Ἑταιρία ὑποβάλλει ὑπόμνημα ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ καταργήσεως τοῦ Φαρμακευτικοῦ Σώματος. Οἱ ἐργαζόμενοι κατάδικοι τῶν φυλακῶν Αἰγίνης παρακαλοῦσιν, ὅπως τοῖς δίδεται ἐργασία μετ’ ἀποζημιώσεως συμφώνως πρὸς τὸν ψηφισθέντα νόμον. Οἱ Ν. Ραφαηλίδης καὶ Γ. Δίλλιος, δασικοὶ ἐπόπται Μακεδονίας, παρακαλοῦσιν, ὅπως μονιμοποιηθῶσι. Ὁ ἐκ Λαρίσσης ἠλεκτρολόγος Ἀγαμ. Δημητρίου ἐκφράζει παράπονα ἐναντίον τοῦ Διευθυντοῦ τῆς Ἠλεκτρικῆς Ἑταιρίας Λαρίσσης. Οἱ ὁριστικοὶ ὑποδιδάσκαλοι Κρήτης παραπονοῦνται ὅτι ἠδικήθησαν κατὰ τὴν ἐκπαιδευτικὴν ἀφομοίωσιν, ὑποβιβασθέντες. Ἡ Φωτεινή, χήρα τοῦ ἀποβιώσαντος Κ. Νταλλιάνη ἐκ Τρικκάλων, παρακαλεῖ, ὅπως τῇ χορηγηθῇ βοήθημά τι. Ὁ ὁριστικὸς διδάσκαλος Ν. Τζαρμαδιανὸς ἐκ Κρήτης παραπονεῖται ὅτι ἠδικήθη. Οἱ δικηγόροι τῆς περιφερείας Τζερμιάδων διαμαρτύρονται ἐναντίον τοῦ ψηφισθέντος νόμου περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 147 τῆς Πολ. Δικονομίας. Οἱ κάτοικοι Ραψάνης παρακαλοῦσιν, ὅπως τοῖς διανεμηθῇ ποσὸν 500,000 δραχμῶν ὡς ἀποζημίωσις διὰ τὴν ἐκ χαλάζης ἐπελθοῦσαν καταστροφὴν εἰς τὸν τόπον των. Οἱ κρεοπῶλαι Τριπόλεως διαμαρτύρονται ἐναντίον τῆς κακῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου περὶ ὁπλοφορίας. Οἱ ἀνθυπασπισταὶ τῆς χωροφυλακῆς Θεσσαλονίκης παρακαλοῦσιν, ὅπως ὑποβληθῇ νόμος περὶ βελτιώσεως τῆς θέσεώς των. Ὁ ἐκ Τριπόλεως φαρμακοποιὸς Παν. Καρώνης παρακαλεῖ, ὅπως ἐξαγοράσῃ ἓν κλεισθὲν ἐργοστάσιον. Ὁ ἐξ Ἐλασσῶνος Παπα–Ἀστέριος Παπανικολάου παρακαλεῖ, ὅπως ἡ Βουλὴ τῷ χορηγήσῃ ἐπίδομα. Οἱ κάτοικοι Κορωπιοῦ παρακαλοῦσιν, ὅπως ἀπολυθῇ ἡ διδασκάλισσά των Μαρία Πούπου. Οἱ τελειόφοιτοι τοῦ Ἐθνικοῦ Πανεπιστημίου παρακαλοῦσιν, ὅπως ὑποστῶσιν ἀτελῶς τὰς ἐπὶ πτυχίῳ ἐξετάσεις των. Τὸ Ἐργατικὸν Κέντρον Πειραιῶς διαμαρτύρεται κατὰ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ μέτρων ἐξασφαλίσεως τῶν εἰς τὸ Κράτος ἀναγκαιουσῶν μεταφορῶν καὶ τῆς δημοσίας τάξεως». Οἱ κάτοικοι Γαρδικίου παρακαλοῦσιν, ὅπως μεταρρυθμισθῶσι δασικαί τινες διατάξεις. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Σ. Ἰγγλέσης καὶ Ν. Ἀλεβιζᾶτος ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου «περὶ διαχειρίσεως τῆς ἐγχωρίου περιουσίας τῆς Κεφαλληνίας καὶ ἱδρύσεως δι’ αὐτῆς φιλανθρωπικῶν Καταστημάτων ἐν Κεφαλληνίᾳ». Ὁ βουλευτὴς κ. Π. Πετροπουλάκης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συστάσεως Μεταγωγικοῦ Σώματος καὶ μεταθέσεως τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Ὑλ. Πυροβολικοῦ εἰς τὸ Πυροβολικὸν Μεταγωγικὸν καὶ εἰς τὸ Σῶμα διαχειριστῶν Οἰκονομικῆς Ὑπηρεσίας». Ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Ξηρὸς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως εἰδικῶν ὑποθηκοφυλακείων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Χ. Δικαῖος καὶ Α. Περρωτῆς ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου νόμων». Ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Ξηρὸς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ σχολείου λοχαγῶν καὶ ἀφομοιώσεως ἀξιωματικῶν». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ν. Ξηρός, Ἀλ. Κανάρης Ἀθ. Τ. Μπασιᾶς Π. Φλέσσας Σ. Σακελλαριάδης Δ. Βρατσᾶνος ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τῶν ἀριθμῶν τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Β. Ναυτικοῦ καὶ περὶ τῶν προβιβασμῶν αὐτῶν». Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Βρατσᾶνος ὑποβάλλει τροπολογίαν εἰς τὸ νομοσχέδιον «περὶ ἀριθμῶν τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Β. Ναυτικοῦ. Ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Ξηρὸς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προβιβασμοῦ ἀξιωματικῶν καὶ ὑπαξιωματικῶν ἐν τῷ στρατῷ κλπ». Ὁ βουλευτὴς κ. Π. Κοντόσταυλος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τῶν ἀριθμῶν τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Β. Ναυτικοῦ καὶ περὶ προβιβασμοῦ αὐτῶν». Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 13 Ἰουλίου ἐ. ἔ. Β. Διατάγματος περὶ τῆς στρατεύσεως τῶν κατὰ τὸ ἔτος 1894 γεννηθέντων». Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τοῦ 21 Αὐγούστου ἐ. ἔ. Β. Διατάγματος περὶ παρατάσεως προθεσμίας πρὸς ἐγγραφὴν εἰς τὰ μητρῷα τῶν ἀρρένων τῶν μὴ ἐγγεγραμμένων εἰς ταῦτα» ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 13 Ἰουλίου 1914 νομοθετικοῦ Β. Διατάγματος, περὶ παρατάσεως ἐπὶ τρίμηνον τῆς ὑπὸ τοῦ νόμου ὑπ’ ἀριθ. 143 τεταγμένης προθεσμίας πρὸς κατάταξιν μονιμοποιηθησομένων ἐφέδρων ἀξιωματικῶν καὶ ἀνθυπασπιστῶν» ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀντικαταστάσεως τοῦ βʹ ἐδαφίου τοῦ ἄρθρου 9 τοῦ νόμου 207» ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καθορισμοῦ τηλεφωνικῶν τελῶν καὶ περὶ ἀντιτίμου τευχῶν τηλεγραφημάτων» ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐγκαταστάσεως τῶν ἐποίκων ὁμογενῶν ἐν Μακεδονίᾳ καὶ ἀλλαχοῦ» ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. Τσακανίκας καὶ Εὐθ. Βελλιανίτης ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 21 Αὐγούστου 1914 νομοθετικοῦ Β. Διατάγματος «περὶ ἀναθεωρήσεως ἀποφάσεων ἀνικάνων καὶ βοηθητικῶν». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ἀλεξ. Παπαποστόλου καὶ Θ. Παπαϊωάννου ὑποβάλλουσι προσθήκην εἰς τὸ νομοσχέδιον «περὶ προβιβασμοῦ Ἀξιωματικῶν καὶ Ὑπαξιωματικῶν ἐν τῷ ἐνεργῷ στρατῷ ἐν τῇ ἐφεδρείᾳ καὶ ἐν τῇ ἐθνοφρουρᾷ κλπ.». Ὁ κ. Ἠλ. Κοπανίτσας ζητεῖ ἄδειαν ἀπουσίας 15 ἡμερῶν. Μὴ ὑπαρχούσης ἀντιρρήσεως ἡ ἄδεια χορηγεῖται. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται ἤδη εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων. Ὁ κ. Ι. Βέροιος «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, τίνα πρόνοιαν σκέπτεται νὰ λάβῃ πρὸς ὁδηγίαν τῶν ἀνωτέρων Διοικητικῶν Ἀρχῶν, αἵτινες ἐπιβάλλουσι καὶ ἀναγράφουσιν ἐν τοῖς προϋπολογισμοῖς, τῶν ὄντως ἀπόρων κοινοτήτων, ἐπιπρόσθετον βαρυτάτην φορολογίαν, ἰδίᾳ ἐπὶ τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν, καθ’ ἧς εὐλόγως παραπονοῦνται τὰ διάφορα κοινοτικὰ Συμβούλια».

§4ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ὁ νόμος κατὰ τὸ ἄρθρον 68 δίδει τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς Νομάρχας, ὅπως ὁσάκις τὰ ἔργα κοινότητός τινος εἶναι ἀπαραίτητα, νὰ ἐπιβάλλωσι πρόσθετον φορολογίαν ἐπὶ ἀντικειμένων ἀμέσου φορολογίας εἰς ποσοστὸν ἢ πολλαπλάσιον τοῦ δημοσίου φόρου. Ἀλλ’ ἐπειδὴ ἡ φράσις τῆς σχετικῆς διατάξεως τοῦ νόμου ἐνεθάρυνέ τινας τῶν Νομαρχῶν ὅπως ἐπιβάλλωσι δυσβαστάκτους φορολογίας, ἡ κεντρικὴ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου ἐδέχθη πλείστας ἐφέσεις καὶ μετερρύθμισε πλείστας τοιαύτας ἀποφάσεις τῶν Νομαρχῶν. Ἐπειδὴ προσέτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐξακολουθήσῃ τὸ μέτρον τοῦτο, τὸ Ὑπουργεῖον διέταξεν ὅπως εἰς τὸ ἑξῆς ὅλαι αὐταὶ αἱ ἀποφάσεις τῶν Νομαρχῶν συγκεντρῶνται εἰς τὴν κεντρικὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου, τὸ ὁποῖον θὰ ἀποφαίνηται περὶ αὐτῶν.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. Δ. Γκλαβᾶς, Ι. Βέρροιος καὶ Ν. Συριόπουλος συνιστῶσιν ἀναφορὰν τῶν γονέων καὶ κηδεμόνων τῶν μαθητῶν τοῦ σχολείου Ἀμαλιάδος.

§6Ι. ΒΕΡΡΟΙΟΣ. Ἡ ἀναφορὰ τῶν γονέων καὶ μαθητῶν τοῦ δευτέρου Ἑλληνικοῦ σχολείου Ἀμαλιάδος εἶναι δικαιοτάτη. Ὁ διευθύνων τὸ σχολεῖον τοῦτο, δὲν θέλει νὰ ἐκδώσῃ πιστοποιητικὰ βεβαιοῦντα ὅτι ἀπελύθησαν οἱ μαθηταὶ ἐκ τῆς τετάρτης τάξεως τοῦ δημοτικοῦ σχολείου. Τοῦτο ἐξαναγκάζει τοὺς γονεῖς νὰ παραπονεθῶσι καὶ εἰς τὴν Βουλήν, διότι ἄνευ τοιούτων πιστοποιητικῶν οἱ μαθηταί, οἱ ἐξελθόντες ἐκ τῆς τετάρτης τάξεως τοῦ δημοτικοῦ σχολείου, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐγραφῶσιν εἰς τὴν πρώτην τοῦ Ἑλληνικοῦ Σχολείου. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας νὰ ἐνεργήσῃ ταχέως, τηλεγραφικῶς μάλιστα, καὶ διαταχθῇ ὁ Διευθυντὴς τοῦ σχολείου τῆς Ἀμαλιάδος καὶ ἐκδώσῃ τὰ πιστοποιητικὰ ταῦτα, διότι οἱ μαθηταὶ μετὰ πάροδον ὀλίγων ἡμερῶν δὲν θὰ δύνανται νὰ ἐγγραφῶσιν εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Σχολεῖον.

§7Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Θὰ ἐξετάσω καὶ θὰ ἐνεργήσω.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Συριόπουλος.

§9Ν. ΣΥΡΙΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ ληφθῇ παρακαλῶ ὑπ’ ὄψιν ἡ ἀναφορά.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. Δ. Γκλαβᾶς καὶ Θ. Γρηγορίου ἐπὶ ὑπομνήματος τῆς ἐπιτροπῆς πρὸς κατασκευὴν σιδηροδρόμου Πατρῶν–Τριποτάμου–Τριπόλεως. Ὁ κ. Δ. Γκλαβᾶς. Ἀπουσιάζει. Ὁ κ. Θ. Γρηγορίου.

§11Θ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Δὲν ἔχει νὰ εἴπῃ τι ὁ κύριος Ὑπουργός;

§12Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἀτυχῶς, οὔτε ἡ κατασκευὴ οὔτε ἡ μελέτη τῆς σιδηροδρομικῆς γραμμῆς εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ νῦν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶναι δυνατόν, εἶναι ἡ συγκοινωνία δι’ αὐτοκινήτων. Αὐτὴν τὴν ἀπάντησιν ἔδωκα καὶ εἰς ἕτερον Συνάδελφον. Τάχιστα ὅμως θὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν καὶ ἡ συγκοινωνία αὐτή.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. Χ. Δικαῖος καὶ Ἀθ. Περρωτῆς...

§14ΑΘ. ΠΕΡΡΩΤΗΣ. Παρακαλῶ ν’ ἀναβληθῇ, κ. Πρόεδρε.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Οἱ κ. Σ. Ἰγγλέσης καὶ Ν. Ραυτόπουλος.... Ν’ ἀναβληθῇ, κ. Πρόεδρε.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Οἱ κ. Θ. Γρηγορίου, Ι. Μπακόπουλος καὶ Π. Ἀλεξάκης....

§17Θ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Ν’ ἀναβληθῇ.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Οἱ κ. Σ. Ἀναστασιάδης, Δ. Χατζηγιάννης καὶ Γ. Βλάχος ἐπ’ ἀναφορᾶς τῆς κοινότητος Ἀγυιᾶς.

§19Σ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ. Θὰ παρεκάλουν τοὺς κ. κ. Ὑπουργοὺς τῆς Δικαιοσύνης καὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως ἐπιστήσωσι τὴν προσοχὴν αὑτῶν ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς τῆς κοινότητος Ἀγυιᾶς, καθόσον ἐκ τῆς ἀτυχοῦς ἐκβάσεως τῆς ἀναφερομένης ὑποθέσεως δὲν ζημιοῦται μόνον ἡ κοινότης Ἀγυιᾶς, ἀλλὰ καὶ αὐτὸ τὸ Δημόσιον περὶ τὰς 200,000 δραχμῶν περίπου. Πρόκειται, Κύριοι, περὶ ἐκδηλωθεισῶν τάσεων πρὸς καταπάτησιν δασικῆς περιφερείας τῆς θέσεως Κουβαρᾶ ἐν τῇ περιφερείᾳ Ἀγυιᾶς ὑπὸ ἰδιοκτητρίας παρακειμένου δάσους. Ἡ δασικὴ αὕτη ἔκτασις, ὀνόματι Κουβαρᾶ, ἀνήκει εἰς τὴν κοινότητα Ἀγυιᾶς, διότι κατὰ τὴν ὀθωμανικὴν νομοθεσίαν ὑπῆρχε κατηγορία γαιῶν (πετρωδῶν καὶ δασωδῶν τόπων), αἵτινες δὲν ἀνῆκον, οὔτε εἰς τὴν κυριότητα οὔτε εἰς τὴν ἐξιδιασμένην κατοχὴν ἀτόμου ἢ κοινότητος χωρίου. Τὰ δάση τὰ κείμενα ἐπὶ τοιούτων τόπων ἐθεωροῦντο μέχρι τοῦ ἔτους 1286, 1866 καθ’ ἡμᾶς, κοινὰ τοῖς πᾶσιν, ἀλλὰ κατὰ τὸ ἔτος 1286 ἐξεδόθη ὁ περὶ δασῶν ὀθωμανικὸς νόμος, καθ’ ὃν ὑπήχθησαν τὰ δάση ταῦτα ὑπὸ τὴν αἰγίδα τῆς Κυβερνήσεως καὶ κατέστησαν δημόσια. Ἐπὶ τούτων δὲ ἐπετράπη δι’ ἐγκυκλίου εἰς τοὺς κατοίκους χωρίων, ἐν ἔτει 1921, εἰς τὴν περιφέρειαν τῶν ὁποίων ὑπήγοντο, ἡ δωρεὰν ὑλοτομία δι’ οἰκιακὰς ἀνάγκας, ἐξ οὗ καὶ δίδεται ἄδεια ὑλοτομίας ἀπὸ τοῦ 1882 μέχρι σήμερον εἰς τοὺς κατοίκους Ἀγυιᾶς. Ἐσχάτως ὅμως, κατὰ μῆνα Ἰούνιον ἐ. ἔ., ἡ περὶ ἧς ὁ λόγος ἰδιοκτήτρια ἤγειρε μήνυσιν κατ’ ἀγνώστων ἐπὶ παρανόμῳ ὑλοτομίᾳ, ἡ μήνυσις δὲ αὕτη διεβιβάσθη πρὸς τὸν Εἰσαγγελέα τῶν ἐν Λαρίσῃ Πρωτοδικῶν, ὅστις διεβίβασε πάλιν τὸ ἔγγραφον εἰς τὸν εἰρηνοδίκην Ἀγυιᾶς μὲ τὴν ἐντολὴν ὅπως διενεργήσῃ εὐρεῖαν καὶ ταχεῖαν ἀνάκρισιν. Ἀντὶ ὅμως τῆς εὐρείας καὶ ταχείας ἀνακρίσεως ὁ εἰρηνοδίκης προέβη εἰς στενωτάτην ἀνάκρισιν οὐχὶ εἰς τὸ εἰρηνοδικιακὸν κατάστημα, ὅπου συνήθως ἐνεργεῖται πᾶσα ἀνάκρισις, ἀλλ’ ἐντὸς τῆς ἰδιαιτέρας αὑτοῦ κατοικίας. Μετὰ τὴν ἐπιτυχίαν τῶν πρώτων διαβημάτων της ἡ κυρία ἰδιοκτήτρια Καπίστη ὑποβάλλει μήνυσιν καὶ καθ’ ὡρισμένων πλέον ἀτόμων τῆς Ἀγυιᾶς, προβαίνει δὲ συνάμα καὶ εἰς ἀγωγὴν περὶ προσωρινῶν μέτρων. Ἐπὶ τούτοις ὁ εἰρηνοδίκης Ἀγυιᾶς ἐθεώρησε καλὸν νὰ προβῇ καὶ εἰς τὴν ἑξῆς παράνομον ἐνέργειαν. Ἕνα τῶν κατηγορουμένων, χωρὶς ν’ ἀναφέρῃ εἰς αὐτὸν ὅτι εἶναι κατηγορούμενος, ἐξετάζει ὡς μάρτυρα, ἐπὶ τῇ βάσει δὲ τῆς μαρτυρικῆς του καταθέσεως παραπέμπει αὐτόν, ἐκ τῆς ἰδίας του μαρτυρίας πλέον, ὡς κατηγορούμενον δι’ ἣν πρᾶξιν κατηγορεῖτο, παραβαίνων οὕτω τὴν περὶ φανερᾶς ἀνακρίσεως διάταξιν. Ἐρωτῶ· ἡ ἐνέργεια αὕτη τοῦ εἰρηνοδίκου εἶναι νόμιμος ἢ καὶ τὸν νόμον τῆς φανερᾶς ἀνακρίσεως παρέβη καὶ τὴν διαταγὴν τοῦ Εἰσαγγελέως Λαρίσης περὶ εὐρείας καὶ ταχείας ἀνακρίσεως, λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν ὅτι ἡ ἀνάκρισις συνετελέσθη εἰς δώδεκα ὅλας ἡμέρας; Ἀλλὰ μήπως συνέβη μόνον τοῦτο; Καὶ ὁ οἰκονομικὸς Ἔφορος, ὁ ὁποῖος καίτοι προσεκλήθη νὰ λάβῃ μέρος εἰς τὴν δίκην ὡς ἐμμέσως ἐνδιαφέρουσαν τὸ Δημόσιον προκειμένου περὶ περιουσίας αὐτοῦ, καὶ ἔλαβεν ἔγγραφον ὅπως συμμετάσχῃ, καίτοι καὶ καθῆκον εἶχεν ἐκ τοῦ νόμου, ἐν τούτοις ἐθεώρησε καλὸν νὰ κωφεύσῃ, εἰς ἐπίμετρον δὲ καὶ νὰ μὴ διστάζῃ νὰ ὁμολογῇ δημοσίᾳ ὅτι ἡ θέσις Κουβαρᾶ δὲν ἀνῆκεν εἰς τὸ Δημόσιον ἀλλ’ εἰς τὴν πολυτάλαντον κυρίαν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας προφρόνως τότε ἐνεργῶν ἀπέστειλεν ἐπιθεωρητὴν τῶν δασῶν, ὁ ὁποῖος ἀντελήφθη τὰ πράγματα ἐκ τοῦ σύνεγγυς καὶ ἐχαρακτήρισε τὴν παράλειψιν τοῦ οἰκονομικοῦ ἐφόρου ὡς παράνομον, ἤθελον δὲ παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὅπως συστήσῃ εἰς τὸν ἐπιθεωρητὴν τῶν δασῶν νὰ ὑποβάλῃ τὴν ἔκθεσιν αὐτοῦ ταχέως, καθόσον ἐκ τῆς ἐκθέσεως ταύτης ἐλπίζω ὅτι πολλὰ θὰ προέλθωσιν εἰς φῶς, τόσον διὰ τὴν πολιτείαν τοῦ εἰρηνοδίκου ὅσον καὶ διὰ τὴν τοῦ οἰκονομικοῦ Ἐφόρου. Ἐπὶ πλέον ἤθελον παρακαλέσει καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ διατάξῃ τὴν ταχεῖαν ἀνάκρισιν παρ’ ἀνωτέρου δικαστικοῦ ὑπαλλήλου μεταβαίνοντος ἐπὶ τόπου, καθόσον εἶμαι βέβαιος ὅτι πολλὰ μέλλουσι νὰ ἔλθωσιν εἰς φῶς, τιμωρηθῶσι δὲ οἱ ὑπαίτιοι καὶ οἱ ὑπάλληλοι τοῦ Δημοσίου.

§20Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὅ,τι ἀφορᾷ ἐμὲ θὰ ἐνεργήσω.

§21Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ ἀξιότιμος Συνάδελφος, ὁ προαγορεύσας, καλῶς ἐξέθηκε τὰ γεγονότα ἐν σχέσει πρὸς ὑπόθεσιν ἥτις κρατεῖ ἐν ἀγανακτήσει ὁλόκληρον τὴν κοινότητα Ἀγυιᾶς, λυποῦμαι δὲ διότι δὲν εἶναι παρὼν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας διὰ νὰ καταθέσῃ τὴν ἔκθεσιν, ἥτις ἐπὶ τῆς αὐτῆς ὑποθέσεως συνετάγη ὑπὸ ἀνωτέρου ὑπαλλήλου τοῦ Ὑπουργείου του, ἐν ᾗ βεβαιοῦνται τὰ ἔκτροπα γεγονότα, ὧν ἥρωες ὑπῆρξαν ὁ εἰρηνοδίκης καὶ ὁ οἰκονομικὸς ἔφορος Ἀγυιᾶς. Ἡ ὑπόθεσις ἔχει ὡς ἑξῆς. Ὑπάρχει ἐν τῇ περιφερείᾳ Ἀγυιᾶς δάσος ἀνῆκον κατὰ κυριότητα ἢ εἰς τὸ δημόσιον ἢ εἰς τὴν κοινότητα Ἀγυιᾶς. Κυρία τις, ἰδιοκτήτρια παρακειμένου τσιφλικίου καὶ δάσους, θέλουσα νὰ καταλάβῃ καὶ τὸ δάσος τὸ κοινοτικόν, ἐζήτησεν ἄδειαν παρὰ τοῦ ἁρμοδίου δασάρχου ἵνα ὑλοτομήσῃ εἰς τὸ ἰδικόν της δάσος. Ἀλλ’ ἀντὶ νὰ ὑλοτομήσῃ εἰς τὸ ἰδικόν της δάσος, ἐπωφελουμένη τοῦ πολέμου, κατὰ τὰς περιπετείας τοῦ ὁποίου ὁ κόσμος εἶχεν ἐστραμμένην ἀλλοῦ τὴν προσοχήν του, ἰδιοποιήθη τὸ κοινοτικὸν δάσος, ὅπερ καὶ ἐπώλησεν εἴς τινα τρίτον, ἵνα ἀποκτήσῃ ἐπ’ αὐτοῦ δικαίωμα. Ὅτε ἔληξεν ὁ πόλεμος καὶ οἱ κάτοικοι τῆς Ἁγυιᾶς ἐζήτησαν νὰ ὑλοτομήσωσιν εἰς τὸ κοινοτικὸν δάσος, ἡ κυρία προέβαλεν ἀξίωσιν ὅτι τὸ δάσος ἦτο ἰδικόν της, ἐπιδεικνύουσα ὡς τίτλον τὴν ἄδειαν τοῦ δασάρχου πρὸς ὑλοτομίαν εἰς τὸ δάσος τῆς Καπίστης, καὶ τὴν πρᾶξιν περὶ ἐκποιήσεως, εἰς ἣν προέβη πρὸς τὸν τρίτον. Ἐντεῦθεν ἡ ἔρις μεταξὺ τῆς κοινότητος Ἁγυιᾶς καὶ τῆς ἰδιοκτητρίας τοῦ τσιφλικίου «Καπίστη». Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ ἐξετάσῃ τὰ τῆς ὑποθέσεως ταύτης, διότι, ἐνῷ διετάχθη ὑπὸ τοῦ εἰσαγγελέως Λαρίσης ὁ εἰρηνοδίκης Ἁγυιᾶς νὰ ἐνεργήσῃ εὐρυτάτην ἀνάκρισιν, οὗτος ἐκάλεσεν ἰδιαιτέρως καὶ μυστικῶς τὸν Πρόεδρον τῆς κοινότητος Ἁγυιᾶς εἰς ὃν συνέστησε, πρὸς ἀποφυγὴν δῆθεν θορύβου, νὰ προσαχθῶσι πρὸς ἐξέτασιν δύο μόνον μάρτυρες, καὶ αὐτοὶ ὄχι εἰς τὸ εἰρηνοδικειακὸν κατάστημα, ἀλλ’ εἰς τὴν οἰκίαν τοῦ εἰρηνοδίκου! Ὁ Πρόεδρος διαμαρτυρηθείς, οὐδένα προσήγαγε μάρτυρα. Οὕτω ἡ ἀνάκρισις εἴτε ἐματαιώθη, εἴτε ἐγένετο ἄνευ τῆς συνδρομῆς τῆς ἐνδιαφερομένης κοινότητος Ἁγυιᾶς. Θὰ μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ παρατηρήσω προσέτι ὅτι ἐν Θεσσαλίᾳ δυστυχῶς ἡ εἰρηνοδικειακὴ ἐξουσία δὲν λειτουργεῖ ὁμαλῶς. Ἔχομεν δὲ ἐκεῖ καὶ πολλὰ ἄλλα κρούσματα ἐκτροχιάσεως τῆς εἰρηνοδικειακῆς δικαιοσύνης ἐκ τῆς τεταγμένης αὐτῇ ὁδοῦ, καὶ εἶναι ἀνάγκη ἐνεργοῦ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπεμβάσεως, ἵνα ἐπαναφέρῃ τὰ πράγματα εἰς τὸν κανονικόν των δρόμον, χάριν καὶ τῶν νομίμων συμφερόντων τῆς κοινωνίας, ἀλλὰ καὶ τοῦ κύρους τῆς δικαιοσύνης.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Μαλλιόπουλος «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἂν ἀσκῆται ὁ ἀπαιτούμενος ἔλεγχος κατὰ τῆς ἑταιρίας τοῦ Ἀεριόφωτος καὶ Ἠλεκτρισμοῦ, καὶ ἂν αὕτη συμμορφοῦται πρὸς τοὺς ὅρους τῆς Συμβάσεως, καθ’ ὅσον πολλὰ παράπονα ἀκούονται κατ’ αὐτῆς ὑπὸ τῶν πολιτῶν».

§23Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Ἡ Ἑλληνικὴ Ἑταιρία Ἀεριόφωτος Ἀθηνῶν ἔχει δύο κλάδους ἐπιχειρήσεων, τουτέστιν τὴν ἐπιχείρησιν φωταερίου καὶ τὴν ἐπιχείρησιν τοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος. Ὡς πρὸς τὴν πρώτην κέκτηται αὕτη ἴδιον ἐργοστάσιον παραγωγῆς φωταερίου καὶ ὑπόκειται εἰς ἰδίαν σύμβασιν, ἣν ἔχει συνάψει μετὰ τοῦ Δήμου Ἀθηναίων. Τὴν ἐποπτείαν συνεπῶς ἐπὶ τῆς τηρήσεως τῶν ὅρων τῆς συμβάσεως, κέκτηται κατὰ ταύτην τὴν σύμβασιν ὁ Δῆμος Ἀθηναίων. Τὸ ἁρμόδιον τμῆμα τοῦ Ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας, εἰς ὃ ὑπάγονται τὰ τοῦ φωτισμοῦ, ἔχει τὴν γνώμην ὅτι ὡς πρός τινα σημεῖα ἡ σύμβασις ἔχει καταστρατηγηθῆ εἰς βάρος τῶν καταναλωτῶν. Τὸ κεφαλαιωδέστερον τῶν σημείων τούτων, περὶ ὃ ὑφίσταται ἡ ἀμφισβήτησις, εἶναι ἡ θερμογόνος δύναμις τοῦ ἀερίου ἀνὰ μονάδα ὄγκου, ἣν ἡ ἑταιρία, στηριζομένη ἐπί τινος ἰδιαιτέρου πρωτοκόλλου κανονισμοῦ τῶν λεπτομερειῶν τῆς συμβάσεως μετὰ τοῦ Δήμου Ἀθηναίων, δέχεται κατὰ 10% περίπου κατωτέραν τῆς ἐν τῇ συμβάσει ἀναγραφομένης. Ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου καταβάλλονται προσπάθειαι ὅπως ἡ ἑταιρία συμμορφωθῇ πρὸς τὰς ὑποχρεώσεις της. Ὡς πρὸς τὴν δευτέραν ἐπιχείρησιν τοῦ ἠλεκτρικοῦ ῥεύματος, ἡ ἑταιρία Ἀεριόφωτος ὡς μὴ παράγουσα ἠλεκτρικὸν ῥεῦμα ἀγοράζει τοῦτο εἰς ὡρισμένην τιμὴν παρὰ τῆς Ἑλλην. Ἠλεκτρικῆς Ἑταιρίας καὶ μεταπωλεῖ τοῦτο εἰς τοὺς ἔχοντας ἀνάγκην τοιούτου ἰδιώτας. Σχετικὴ σύμβασις οὐδεμία ὑπάρχει πρὸς τοῦτο, διὰ τοῦτο ἡ ὡς ἄνω ἑταιρία εἶναι ἐλευθέρα νὰ κανονίζῃ τὰς τιμὰς τοῦ ῥεύματος καὶ τὰς ὑποχρεώσεις τῶν ἰδιωτῶν πρὸς αὐτὴν ὡς τὸ συμφέρον της ἐπιτάσσει. Καὶ ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου πρόκειται νὰ ληφθῶσι μέτρα ἐπ’ εὐκαιρίᾳ αἰτήσεως τῆς ἑταιρίας διὰ τὸν ἠλεκτροφωτισμὸν τῶν Ἀθηνῶν. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν ἔλεγχον τῶν γνωμόνων τοῦ φωταερίου ἢ ἠλεκτρισμοῦ, οὗτος ἐνεργεῖται ὑπὸ τῆς ἁρμοδίου ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας ὁπόταν ἰδιώτης τις ζητήσῃ τοῦτο καὶ καταβάλῃ πρὸς τὸ δημόσιον ταμεῖον τὸ νόμιμον ἀντισήκωμα. Τὸ ἀντισήκωμα τοῦτο θὰ προσπαθήσωμεν νὰ ἐλαττώσωμεν διὰ νομοθετικοῦ μέτρου, ὅπως καταστῇ εὐχερεστέρα ἡ τῶν γνωμόνων ἐξέλεγξις.

§24Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι ἀληθὲς ὅτι οὐδεὶς κατ’ οὐδεμιᾶς τῶν διαφόρων ἑταιριῶν ἠσκήθη μέχρι τοῦδε πραγματικὸς καὶ αὐστηρὸς ἔλεγχος, οὐδόλως δὲ κατὰ τῆς ἑταιρίας τοῦ Φωταερίου καὶ Ἠλεκτρισμοῦ, καὶ παρίσταται ἡ ἑταιρία αὕτη ὡς νὰ ἀποτελῇ ἰδίαν ἐξουσίαν, ἀνεξάρτητος πάσης ὑποχρεώσεως καὶ ἀπηλλαγμένη παντὸς ἐλέγχου. Τούτου ἕνεκα καθ’ ἑκάστην, ὡς εἶναι εἰς πάντας γνωστόν, ἀκούονται διαμαρτυρίαι καὶ παράπονα ὑφ’ ὅλων τῶν καταναλωτῶν τῆς πόλεως. Τόσον δὲ εἶναι γνωστόν τὸ πρᾶγμα αὐτό, ὥστε οἱ πρόεδροι τῶν σωματείων τῆς πόλεως Ἀθηνῶν συνελθόντες εἰς συνεδρίασιν συνέταξαν ψήφισμα δι’ οὗ καταγγέλουσι τὴν ἑταιρίαν ταύτην διὰ διαφόρους ἀδίκους πράξεις αὐτῆς καὶ ἐκβιάσεις κατὰ τῶν καταναλωτῶν. Διὰ νὰ κρίνῃ δὲ ἡ Βουλὴ πῶς ἡ ἑταιρία αὕτη ἐννοεῖ νὰ ἐκμεταλλεύηται τοὺς καταναλωτάς, παρακαλῶ ὅπως μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ ἀναφέρω τὸ ἑξῆς γεγονός. Κρατῶ εἰς χεῖράς μου δύο ἀποδείξεις μηνιαίας πληρωμῆς καταναλώσεως, μίαν ἠλεκτροφωτισμοῦ καὶ ἑτέραν φωταερίου. Ἐν τῇ δευτέρᾳ, πλὴν τῆς ποσότητος τοῦ ἀερίου, ἀναγράφεται καὶ ἐνοίκιον διὰ τὸν γνώμονα, πόσον νομίζετε; Δύο δραχμαὶ κατὰ μῆνα! Ἐπὶ δὲ τοῦ ἠλεκτρικοῦ φωτισμοῦ ἐνοίκιον διὰ τὸν ἀριθμητὴν 1.50 κατὰ μῆνα. Εἶναι μεγίστη αἰσχροκέρδεια, Κύριοι Βουλευταί, τοῦτο εἶναι σχεδὸν ληστεία! Ποῦ ἠκούσθη, ἐπὶ ἀξίας 30, τὸ πολὺ 40 δραχμῶν νὰ πληρώνῃ ἕκαστος καταναλωτὴς 24 δραχμὰς κατ’ ἔτος, 80% δηλ. καὶ τοῦτο ἐπ’ ἄπειρον, ἐφ’ ὅρου ζωῆς, καὶ ἀφοῦ κατὰ τὴν ἀρχικὴν ἐγκατάστασιν ἕκαστος καταναλωτὴς καταβάλλει διὰ μὲν τὸ μηχάνημα τοῦ φωταερίου δραχμὰς 30 διὰ δὲ τὸ τοῦ ἠλεκτρικοῦ δραχμὰς 50;

§25ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πρέπει νὰ καταγγελθῇ ἡ ἑταιρία ἐπὶ αἰσχροκερδείᾳ.

§26Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι τῳόντι αἰσχροκέρδεια, εἶναι ἐκμετάλλευσις αἰσχρά, κακοήθης.

§27ΕΤΕΡΟΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἶναι ληστεία.

§28Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἤκουσα δὲ προσέτι ὅτι οἱ ῥυθμισταὶ καὶ οἱ γνώμονες τοῦ ἀερίου εἶναι κατὰ τοιοῦτον τρόπον κατεσκευασμένοι, ὥστε ἡ ἐλαχίστη δόνησις τῆς οἰκίας, ἔνθα εἶναι οὗτοι προσηρτημένοι, προξενοῦσι τοιαύτην ἔκτασιν ὥστε νὰ δεικνύωσι διπλασίαν ποσότητα καταναλώσεως. Τοῦτο δὲ πιστεύω διότι ἤκουσα ἀπὸ πολλοὺς κυρίους καὶ ἀπὸ Συνάδελφον ἀκόμη ἐνταῦθα ὅτι, ἐνῷ καθ’ ὅλον τὸν μῆνα ἀπουσίαζεν εὑρισκόμενος εἰς τὴν ἐξοχὴν καὶ δὲν ἔκαμε χρῆσιν φωτισμοῦ, εἰς τὸ τέλος τοῦ μηνὸς παρουσιάσθη ὁ εἰσπράκτωρ καὶ ἐζήτησε νὰ πληρωθῇ δραχμὰς 16. Τί σημαίνει τοῦτο; Τοῦτο σημαίνει ὅτι εἶναι ἀληθὲς ὅτι τὰ μηχανήματα αὐτὰ εἶναι οὕτω κατεσκευασμένα ὥστε νὰ δεικνύωσι κατανάλωσιν ἀερίου καὶ ὅταν δὲν γίνεται χρῆσις φωτισμοῦ. Καὶ ἄλλα πολλὰ ἀκούονται εἰς βάρος τῆς ἑταιρίας αὐτῆς, διὸ καὶ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, ὁ ὁποῖος τοιοῦτον ἐπεδείξατο ἐνδιαφέρον διὰ τὸ ζήτημα αὐτό, ὅπως λάβῃ συντόμως μέτρα καὶ σώσῃ τὸν κοσμάκην ἀπὸ τὴν παράνομον αὐτὴν φορολογίαν. Παρακαλῶ δὲ τὸν κ. Ὑπουργόν, εἰ δυνατόν, νὰ καταθέσῃ τὴν Σύμβασιν μετὰ τῶν ἑταιριῶν αὐτῶν καὶ τὸ καταστατικὸν αὐτῶν, διότι, μεθ’ ὅλας τὰς ζημίας, τὰς ὁποίας ὑφίσταται καὶ ὑπέστη ἡ ἑταιρία αὕτη ἐκ τῶν καταγγελθεισῶν κλοπῶν δύο ἢ τριῶν καταχραστῶν ὑπαλλήλων της, ἀνερχομένας εἰς ἓν ἑκατομμύριον 800 χιλιάδ. δραχ., ἐν τούτοις δὲν βλέπω νὰ ὑπέστη κλονισμόν, αἱ δὲ μετοχαί της ἀνέρχονται εἰς τὰ ὕψη. Παρακαλῶ καὶ πάλιν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ ταῦτα ὑπ’ ὄψιν.

§29Ν. ΞΗΡΟΣ. Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ ὁρισθῇ ἡμέρα εἰδικὴ πρὸς συζήτησιν τοῦ ζητήματος τούτου.

§30ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§31Ν. ΞΗΡΟΣ. Νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν, κ. Πρόεδρε, τὴν ἀγόρευσιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ καὶ νὰ παραπέμψητε αὐτὴν εἰς τὸν εἰσαγγελέα.

§32Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ. Νὰ ὁρισθῇ, κ. Πρόεδρε, ἡμέρα πρὸς συζήτησιν.

§33Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Νὰ ὁρισθῇ ἡμέρα, κ. Πρόεδρε, ὅπως διεξαχθῇ ἡ συζήτησις. Ἐγὼ εἶμαι πρόθυμος νὰ καταθέσω ὅσα ἔγγραφα ἤθελον ζητηθῆ.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλήν· δέχεται τὴν πρότασιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας ὅπως ὁρισθῇ νὰ γίνῃ ἡ συζήτησις κατὰ τὴν Δευτέραν.

§35ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§37Ι. ΒΕΡΡΟΙΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ζητήσῃ νὰ κατατεθῇ καὶ ἡ Σύμβασις τῆς ἑταιρίας τῶν Πατρῶν.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Θεοδωρόπουλος «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἂν ἔχει ὑπ’ ὄψει του νὰ προτείνῃ τὴν κατάργησιν ἢ τὴν ἐλάττωσιν τοῦ δασμοῦ ἐπὶ τῶν εἰσαγομένων ἀλεύρων, ὅστις, ἐπιβληθεὶς διὰ τὴν προστασίαν τῆς ἀλευροβιομηχανίας, εἰς καιρὸν κατὰ τὸν ὁποῖον εὑρίσκετο αὕτη εἰς πρωτογενῆ κατάστασιν, ἐργαζομένη διὰ πετρῶν καὶ ὄχι διὰ κυλίνδρων, καταθλιπτικῶς ἐπιβαρύνει τὸν ἄρτον τοῦ λαοῦ, καὶ ἂν σκέπτηται ἐπίσης νὰ προτείνῃ ἐλάττωσιν ἀνάλογον τοῦ φόρου ἐπὶ τοῦ σίτου.

§39ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ἀπήντησα ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου καὶ προηγουμένως εἰς ἄλλην τινὰ συνεδρίασιν ὅτι ἐπὶ τοῦ παρόντος δὲν εἴμεθα ὥριμοι ἀκόμη νὰ ἐκφράσωμεν γνώμην.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Γρηγορίου «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν· ὁποία ἡ τύχη τοῦ στρατιώτου τοῦ 11ου Πεζικοῦ Συντάγματος, 9ου λόχου Δ. Κακάκη, προσβληθέντος ὑπὸ χολέρας ἐν Πετριτσίῳ, κατὰ τὴν κατὰ τῶν Βουλγάρων ἐκστρατείαν».

§41ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν ἀναγράφεται εἰς τοὺς ὑπάρχοντας καταλόγους, καὶ ἐζητήθησαν τηλεγραφικαὶ πληροφορίαι παρὰ τοῦ 11ου Συντάγματος.

§42Θ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Ἐζητήθησαν ἤδη ἀλλὰ τὸ Σύνταγμα δὲν ἀπαντᾷ.

§43ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἂν δὲν ἀπαντᾷ σημαίνει ὅτι κάμνει ἐρεύνας καὶ δὲν ἔφθασεν εἰς ἀποτέλεσμα. Πρέπει ὅμως νὰ σᾶς εἴπω τοῦτο, διότι ὑποθέτω ὅτι θὰ σᾶς ἐνδιαφέρῃ τὸ ζήτημα τῆς συντάξεως, ὅτι ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νόμου ἐξεδόθη Β. Διάταγμα κανονίζον ἐπὶ τεκμηρίου τὸ ζήτημα τοῦ θανάτου, διότι ἀρκεῖ νὰ βεβαιωθῇ ὅτι ἔπαθεν καὶ δὲν τὸν εὑρίσκομεν διὰ νὰ λάβῃ σύνταξιν ἡ οἰκογένειά του, ἢ ὅτι ἐτραυματίσθη καὶ δὲν τὸν εὑρίσκομεν ὅτε καὶ πάλιν λαμβάνει σύνταξιν. Παρέχετε τοιουτοτρόπως μεγάλη διευκόλυνσις.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Βέρροιος «ἐρωτᾷ τὸν ἀξιότιμον κ. Πρωθυπουργὸν καὶ Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως εὐαρεστούμενος πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, πότε ἡ ἐν Πάτραις στρατιωτικὴ φρουρὰ θὰ στρατωνισθῇ εἰς τοὺς νέους δημοσίους στρατῶνας, ἵνα κενωθῶσι τὰ κατεχόμενα ὑπ’ αὐτῆς δημοτικὰ καὶ ἑλληνικὰ σχολεῖα ὡς καὶ ἀμφότερα τὰ Γυμνάσια Πατρῶν, ἐν οἷς πρὸ πολλοῦ ἔχει τοποθετηθῆ τὸ ἐκεῖ ὑπάρχον στράτευμα, ἐξ οὗ προδήλως παρακωλύεται ἡ φοίτησις καὶ διδασκαλία τῶν μαθητῶν εὐθὺς ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τοῦ σχολικοῦ ἔτους. Εἶναι δὲ γνωστὸν ὅτι ὁ ἀξιωματικὸς τοῦ Μηχανικοῦ κ. Κουμανιώτης, ὁ ἐπιβλέπων πρό τινος τὰς γενομένας ἐπισκευὰς καὶ διορθώσεις, ἐβεβαίωσεν ὅτι ἡ ὅλη ἐργασία θὰ ἐπερατοῦτο περὶ τὸ τέλος τοῦ βαδίζοντος μηνὸς καὶ οἱ στρατῶνες θὰ παρεδίδοντο πρὸς χρῆσιν τοῦ στρατοῦ».

§45ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐστάλησαν τηλεγραφικαὶ διαταγαί. Ἡ ἀναβολὴ προῆλθεν ἐκ τῆς ἀνωμάλου καταστάσεως.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Τσακόπουλος «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν· 1) διατί, ἐνῷ ἐξηλέγχθησαν τὰ δικαιολογητικὰ τῶν Χ. Τσούκα, Α. Ἀθανασοπούλου καὶ Α. Ἀστούρα, τὰ ἀφορῶντα τὸ ἀντίτιμον τοῦ ἐπιταχθέντος σανοῦ αὐτῶν, δὲν διετάχθη εἰσέτι ἡ πληρωμή· 2) ἐὰν ἡ Ἀστυνομικὴ Διεύθυνσις τῆς Ἀρκαδίας ὑπέβαλε τὰ δικαιολογητικὰ τῶν Ν. Τσάλη, Ν. Παπαδοπούλου, Ν. Τούτουνα, Π. Λέμα καὶ Δ. Κυριακοπούλου, τὰ ἀφορῶντα τὴν ἐπίταξιν σανοῦ, καί, ἐὰν ὑπεβλήθησαν, τί ἐγένοντο;»

§47ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἔχω ἔγγραφον ἀπάντησιν, ἧς παρακαλῶ λάβετε γνῶσιν. (Ἐγχειρίζει χειρόγραφον).

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θωμόπουλος «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ἂν σκέπτηται νὰ διατάξῃ τὴν ἀπόλυσιν τῶν ἀπαλλαγέντων, ἐξ ὧν πολλοὶ συμπληροῦσι θητείαν διετῆ, καταβαλόντες ἅμα καὶ τὸ ἀντισήκωμα».

§49ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἔπαυσα νὰ σκέπτωμαι καὶ διετάχθη ἡ ἀπόλυσις ἀπὸ τῆς 5ης Ὀκτωβρίου ἐ. ἔτους.

§50Α. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ διαταχθῇ νὰ ἐπιστραφῶσι τὰ ἀντισηκώματα.

§51ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Νόμος, ψηφισθεὶς κατὰ τὴν παροῦσαν Σύνοδον τῆς Βουλῆς, προβλέπει τί γίνεται εἰς τοιαύτας περιστάσεις, ὁρίζεται δὲ ὅτι ἐπιστρέφεται εἰς τοὺς ἀπαλλαγέντας ἀνάλογον ποσὸν πρὸς τὸν διανυθέντα χρόνον ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Γρηγορίου «παρακαλεῖ καὶ αὖθις τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, ὅπως πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἂν εἶναι ἤδη εἰς γνῶσίν του ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀναγνωρίσασα τελευταίως τὴν ἔλλειψιν πάσης συγκοινωνίας ἐν Κυνουρίᾳ, ὑπεσχέθη πρὸς τὴν Βουλὴν τὴν κατασκευὴν τῆς ἁμαξιτῆς ὁδοῦ τῆς συνδεούσης τὴν ἐπαρχίαν μετὰ τῆς πρωτευούσης τοῦ νομοῦ· ἐν καταφατικῇ ἀπαντήσει, διατί ἀπὸ τῆς Ὑπουργείας του ἔπαυσε πᾶσα πρὸς μελέτην ἐργασία, ἥτις εἶχεν ἀρχίσει δραστηρία, συνεπείᾳ διαταγῆς τοῦ προκατόχου του».

§53Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Διετάχθη ὁ νομομηχανικὸς κατὰ προτίμησιν νὰ μεριμνήσῃ, ἔλαβον δὲ ὑπὸ σημείωσιν τὴν σύστασίν σας καὶ θὰ ληφθῇ εἰδικὴ μέριμνα.

§54Θ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ διατάξῃ τὴν μετάβασιν νομομηχανικοῦ ἐντεῦθεν, διότι τὸ ἤδη ἀνεπαρκὲς προσωπικὸν τοῦ νομομηχανικοῦ Ἀρκαδίας ἠλαττώθη διὰ τῆς μεταθέσεως ὑπαλλήλων ἐκεῖθεν καὶ συνεπῶς εἰς τὴν διαταγήν σας ὁ νομομηχανικὸς θὰ ἀπαντήσῃ διὰ τῆς σιωπῆς του, διότι εἶναι ἀνθρωπίνως ἀδύνατον νὰ ἐκτελέσῃ αὐτήν.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Βακράτσας «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, ὅπως πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν διατί δὲν ἠλαττώθησαν αἱ τιμαὶ τῶν εἰσιτηρίων τῶν ἐπιβατῶν τῶν ἀτμοπλοίων, καὶ ἰδίᾳ τῶν ἀγόνων γραμμῶν, ἀφοῦ αἱ τιμαὶ τῶν γαιανθράκων ἠλαττώθησαν ἤδη. Μόνον ἑκατομμυριοῦχοι δύνανται νὰ ταξειδεύωσι μὲ αὐτὴν τὴν κατάστασιν».

§56Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Δὲν ἔχομεν τοιοῦτον δικαίωμα νὰ παρεμβῶμεν πρὸς μείωσιν τῶν ναύλων τῶν διαφόρων ἑταιριῶν. Δὲν εἶναι τοῦτο ζήτημα τοῦ Ὑπουργείου τῆς Συγκοινωνίας.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λ. Κουτσοπέταλος «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἂν οἱ βοηθητικοί, ὧν αἱ ἀποφάσεις ἀναθεωροῦνται προσεχῶς, ὑποχρεοῦνται νὰ καταβάλωσι τὴν δόσιν τοῦ ἀντισηκώματος τοῦ τρέχοντος ἔτους, ἧς ἡ πρὸς πληρωμὴν προθεσμία λήγει τὴν 30 Σεπτεμβρίου ἐ. ἔτους».

§58ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἡ κατοβολὴ τῶν ἀντισηκωμάτων τῶν κληθέντων νὰ ἐξετασθῶσιν παρατείνεται ἐπὶ ἕνα μῆνα.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Γρηγορίου «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, διατί δὲν διωρίσθη ἐπιθεωρητὴς ὁ κατὰ τὸν σχετικὸν διαγωνισμὸν ἐπιτυχὼν Κ. Κωνσταντινίδης».

§60Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ὁ διορισμὸς δὲν ἐγένετο, διότι δὲν ἐπρότεινεν αὐτὸν τὸ Ἐκπαιδευτικὸν Συμβούλιον, ἐπειδὴ δὲν ἦτο βέβαιον ἂν οὗτος εἶχεν ἀποκτήσει τὴν ἑλληνικὴν ἰθαγένειαν, καθόσον κατάγεται ἐκ τῆς νήσου Σύμης. Ἤδη ἔχω πληροφορίαν ὅτι ἀπέκτησεν τὴν ἑλληνικὴν ἰθαγένειαν διὰ Β. Διατάγματος καὶ συνεπῶς θὰ προταθῇ.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Μαλλιόπουλος «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, διατί δυνάμει Β. Διατάγματος ὁ ἀριθμὸς τῶν εἰς τὸ Διδασκαλεῖον τοῦ Ἀρσακείου εἰσαχθησομένων μαθητριῶν, περιωρίσθη εἰς ἑξήκοντα, ἀφοῦ πρότερον ἦτο ἀπεριόριστος καὶ εἰσήγοντο ὅσαι κατόπιν ἐξετάσεων ἐκρίνοντο ἱκαναί».

§62Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Διότι διὰ νομοθετικοῦ Διατάγματος, ἐπέχοντος θέσιν νόμου, ὡρίσθη ὁ ἀριθμὸς τῶν εἰσαγομένων μαθητριῶν. Τὸ Ἐκπαιδευτικὸν Συμβούλιον ὥρισε τὸν ἀριθμὸν εἰς 40, ἐξαιρετικῶς δὲ ηὔξησα τὸν ἀριθμὸν εἰς 60, διότι εἶναι ἐπαρκεῖς αἱ αἴθουσαι καὶ ἠδύναντο νὰ διδαχθῶσι καὶ 60 μαθήτριαι. Τώρα, ἐὰν ὁ κ. Βουλευτὴς δὲν εὑρίσκει ὀρθὸν τὸ μέτρον τοῦτο, τὸ περιλαμβανόμενον εἰς διάταξιν τοῦ νομοθετικοῦ Διατάγματος, θὰ παρακαλέσω αὐτὸν νὰ συζητήσῃ τοῦτο, ὅταν συζητηθῇ τὸ σχέδιον νόμου περὶ κυρώσεως τοῦ Διατάγματος. Ἐδῶ πρόκειται ἁπλῶς περὶ ἐκτελέσεως.

§63Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλ’ αἱ ἐξετάσεις θὰ τελειώσωσιν ἕως τότε. Παρακαλῶ ν’ ἀναβληθῇ ἡ ἐκτέλεσις τοῦ Διατάγματος, διότι ἤδη αἱ ὑποψήφιοι εἶναι πλέον τῶν 350. Οἱ γονεῖς αὐτῶν γνωρίζοντες ὅτι δὲν ὑπῆρχε ἀριθμὸς ὡρισμένος, ἀλλ’ ὅσαι ἐκρίνοντο ἱκαναὶ εἰσήρχοντο, παρεσκεύασαν τὰς θυγατέρας των καὶ ἔφεραν ταύτας ἐδῶ πρὸ ἡμερῶν. Ἤδη θὰ εἶναι ἄδικον νὰ περιορισθῇ ὁ ἀριθμὸς ὡς ἔχει ἐν τῷ Διατάγματι καὶ νὰ εἰσαχθῶσι μόνον 60. Ὑπεβλήθησαν οἱ γονεῖς εἰς δαπάνας. Ἂν εἶναι δυνατόν, ν’ ἀναβληθῇ ἡ ἐκτέλεσις τοῦ Διατάγματος αὐτοῦ, διὰ τὸ προσεχὲς ἔτος. Δὲν θὰ χαλάσῃ ὁ κόσμος. Νὰ εἰσαχθῶσιν ὅσαι εἶναι ἱκαναί, ὡς μέχρι τοῦδε ἐγένετο, ὑποθέτω δὲ ὅτι ἔχομεν ἀνάγκην διδασκαλισσῶν.

§64Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Λυποῦμαι, διότι δὲν δύναμαι νὰ συμφωνήσω πρὸς τὴν γνώμην σας, διότι ὁ ἀριθμὸς πρέπει νὰ εἶναι ὡρισμένος.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σπ. Θεοδωρόπουλος «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν· Κατὰ τὸ ἄρθρον 8 τοῦ νόμου ͵ΓΩΠΗʹ «περὶ τελωνειακῆς ἀστυνομίας» οἱ ἄνδρες αὐτῆς ἀποτελοῦσι μέρος τοῦ ἐνεργοῦ στρατοῦ. Πλείονες τῶν ἀνηκόντων εἰς αὐτὴν ὑπαξιωματικῶν, λαβόντες μέρος εἰς τοὺς δύο πολέμους, προήχθησαν εἰς ἀξιωματικούς. Ἤδη ὅμως ὑποχρεοῦνται παρὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ἐπανερχόμενοι εἰς τὸ Σῶμα τῆς τελωνειακῆς ἀστυνομίας, νὰ ὑπηρετήσωσι μὲ τοὺς προτέρους βαθμούς των καὶ ὑπὸ τοὺς ἀρχαιοτέρους μετ’ αὐτῶν κατωτέρους ἤδη κατὰ τὸν βαθμὸν ὑπαξιωματικούς. Τίνα μέτρα σκέπτεται νὰ λάβῃ πρὸς ἄρσιν τοῦ κακοῦ;» Ἐπίσης, «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν· τίνα μέτρα σκέπτεται νὰ λάβῃ διὰ τὸ Σῶμα τῆς τελωνειακῆς ἀστυνομίας, τὸ ὁποῖον μέχρι σήμερον εὑρίσκεται σχεδὸν εἰς ἀπόλυτον ἀδράνειαν, καὶ διατί δὲν χρησιμοποιεῖ τοὺς ὑπάρχοντας ἐν τῷ Σώματι τῆς τελωνειακῆς ἀστυνομίας ἀξιωματικούς, ἐφ’ ὅσον δὲν παρεχωρήθησαν τοιοῦτοι παρὰ τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς χωροφυλακῆς».

§66ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἕνεκα τῆς καταστάσεως, ἡ ὁποία ηὔξησε τὰ στελέχη τῶν ἀνδρῶν τοῦ στρατοῦ, τοῦ ναυτικοῦ καὶ τῆς χωροφυλακῆς, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχωμεν ἀξιωματικοὺς ἐκεῖθεν, οἱ ὁποῖοι νὰ χρησιμεύσωσιν ὡς στελέχη τοῦ Σώματος τῆς τελωνειακῆς ἀστυνομίας. Ἀπελπισθέντες λοιπὸν περὶ τοῦ ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμόσωμεν τὸν νόμον, ὡς ἦτο πρότερον, καταρτίζομεν νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου οἱ πολεμήσαντες ὡς ἔφεδροι ἀξιωματικοί, μεθ’ ὡρισμένην τινὰ ἐξακρίβωσιν, θὰ μονιμοποιηθῶσιν εἰς τὸ Σῶμα αὐτὸ μὲ τὸν βαθμὸν τὸν ὁποῖον ἔχουσι.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Τσακόπουλος «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἂν ἡ ἐκτεθεῖσα εἰς δημοπρασίαν κατασκευὴ τῆς ὁδοῦ Γουμενίτσης–Ἰωαννίνων, εἶχε προηγουμένως προϋπολογισθῆ, καὶ ἐὰν εἶχε γίνει πᾶν ὅ τι ὁρίζεται ὑπὸ τοῦ νόμου διὰ τὴν προκήρυξιν δημοπρασίας».

§68Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας). Πρόκειται περὶ ἔργου γενομένου ὑπὸ τῆς Γενικῆς Διοικήσεως τῆς Ἠπείρου καὶ συνεπῶς δὲν ἔχω πληροφορίας, ἵνα προσαγάγω ταύτας ἀμέσως εἰς τὴν Βουλήν. Ἐν τούτοις λαμβάνων ἀφορμὴν ἐκ τῆς ἐρωτήσεώς σας ἀπηύθυνα τηλεγράφημα ζητῶν νὰ μοὶ ὑποβληθῇ ἔκθεσις περὶ τῆς ἐργασίας αὐτῆς.

§69Σ. ΤΣΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν εἶναι δυνατόν, νὰ διατάξητε τηλεγραφικῶς νὰ σταλῇ ὁλόκληρος ὁ φάκελλος, τὸν ὁποῖον νὰ καταθέσητε εἰς τὴν Βουλήν.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Εὐθ. Βελλιανίτης «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν διατί μέχρι σήμερον δὲν ἐνηργήθη ἡ ἐπιστροφὴ τῶν χρημάτων τοῦ Κωνστ. Ἀσπιώτου, κριθέντος βοηθητικοῦ, ὅστις ὑπέβαλε τὴν περὶ τούτου αἴτησίν του ἀπὸ τοῦ Ἰουνίου τοῦ 1914.

§71ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Διεβιβάσθη ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸ 2ον Εὐζωνικὸν τάγμα μὲ τὴν διαταγὴν ὅπως μᾶς γνωρίσῃ τί ἐνήργησε.

§72ΕΥΘ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Κατὰ λάθος τὸ ὄνομά του φέρεται ὡς Ἀσπιώτου, ἐνῷ πρόκειται περὶ Ἀσονύτου. Οὗτος, τραυματίας ὢν τοῦ πολέμου, ἐκρίθη βοηθητικός, ὑπεχρεώθη δὲ νὰ καταβάλῃ ἀντισήκωμα, ἐνῷ οὐδεμίαν εἶχεν ὑποχρέωσιν. Ἤδη ἀπὸ τοῦ Ἰουνίου ἔχει ὑποβάλει ἀναφοράν, ὅπως τῷ ἐπιστραφῶσι τὰ χρήματα ταῦτα. Ἡ ἀναφορὰ αὕτη παρεπέμφθη εἰς τὸ 2ον Εὐζωνικὸν Τάγμα, ὅπως ἀποφανθῇ ἐπ’ αὐτῆς, τοῦτο δὲ δὲν ἀπαντᾷ.

§73ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Καὶ χθὲς πάλιν διετάχθη νὰ ἀπαντήσῃ.

§74ΕΥΘ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Δὲν ἀπαντᾷ. Νὰ λάβητε πρόνοιαν, κ. Ὑπουργέ, διότι εἶναι πτωχὸς ἄνθρωπος καὶ θέλει τὰ χρήματά του.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ αὐτὸς κ. Βελλιανίτης «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, διατί, ἐνῷ τὸν Ἰούλιον τοῦ 1914 διετάχθη ὑπὸ τοῦ Δικαστικοῦ Συμβουλίου ἡ ἐπιστροφὴ τοῦ κατατεθέντος ὑπὸ τοῦ Δημοσίου λέμβου ἢ τοῦ ἀντιτίμου αὐτοῦ εἰς τὸν Βασίλειον Νικόπουλον, κατόπιν ὁ ἕτερος Νομικὸς Σύμβουλος ἐγνωμοδότησε τὸ ἐναντίον, καὶ παρακαλεῖ ὅπως κατατεθῇ ὁ φάκελλος τῆς ὑποθέσεως ταύτης».

§76ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ἔχω νὰ ἀπαντήσω, ἀλλ’ ἡ ἀπάντησίς μου δὲν εἶναι ἱκανοποιητικὴ διὰ τὸν κ. Βουλευτήν, οὔτε καὶ δι’ ἐμέ, ὁμολογῶ, καὶ παρακαλῶ νὰ ἀναβληθῇ.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Ἐπίσης ἀναβάλλεται καὶ ἡ ὑπ’ ἀριθμὸν 27. Ὁ κ. Στ. Σακελλαριάδης «ἐρωτᾷ τὸν κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸν ἂν ἐξεδόθησαν καί, ἂν ὄχι, διατί, τὰ ἐντάλματα πρὸς πληρωμὴν μηνιαίων ἀποζημιώσεων ἐπ’ ὀνόματι τοῦ Ἡρακλῆ Φέσσα, Ἠλ. Φέσσα, Κ. Τζοβάνη, Μιχ. Φέσσα καὶ Θεοδ. Ματζουράνη, ὧν τὰς καπναποθήκας ἐν Καβάλλᾳ ἀπὸ 15 Ὀκτωβρίου 1913 κατέλαβε δι’ ἀνάγκας τῆς στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας ὁ ἐκεῖ στρατός».

§78ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν ἐγένετο ἐγκαίρως ὁ ἔλεγχος τῶν δικαιολογητικῶν πρὸς πληρωμὴν τῶν δικαιούχων, διότι δὲν εἶχεν ὁρισθῆ τὸ ἐλεγκτήριον ὅπερ θὰ ἐπελαμβάνετο αὐτοῦ. Ὡρίσθη πρό τινος τὸ πρῶτον ἐλεγκτήριον, καὶ συνεπῶς αἱ σχετικαὶ Ἀρχαὶ θὰ μεριμνήσωσι περὶ ἐξωμαλύνσεως τῶν σχετικῶν λογαριασμῶν.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Στ. Σακελλαριάδης «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Συγκοινωνίας, διατί δὲν ἐξετελέσθη μέχρι σήμερον ἡ ἀπὸ τοῦ Μαΐου ὑπογεγραμμένη διαταγὴ ὑπ’ ἀριθ. 57026 περὶ κατασκευῆς τῆς τηλεφωνικῆς γραμμῆς Λεονταρίου–Ἀκόβου».

§80Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Πράγματι ἐνεκρίθη ἡ κατασκευὴ τῆς τηλεφωνικῆς γραμμῆς Λεονταρίου–Ἀκόβου ἀπὸ τῆς 3ης Ἰουνίου ἐ. ἔ., ἀλλὰ χρειάζονται τριακόσιοι στῦλοι καὶ σύρμα εἴκοσι καὶ δύο χιλιομέτρων. Αἱ γενόμεναι δημοπρασίαι ἀπέτυχον, καὶ διὰ τοῦτο ἐζητήσαμεν ὅπως μεταφέρωμεν τὰ ὑλικὰ ταῦτα ἐξ Εὐρώπης, ἀλλ’ ἐν τῷ μεταξὺ ἐπελθόντος τοῦ πολέμου κατέστη τοῦτο ἀδύνατον. Ἤδη ἔχουσι παραγγελθῆ, ὡς καὶ ἄλλοτε εἶπον, στῦλοι καὶ σύρμα ἐξ Ἀμερικῆς, εὐθὺς δὲ ὡς ἔλθῃ, θέλει ἀρχίσει ἡ κατασκευὴ τῆς γραμμῆς ταύτης.

§81ΣΤ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ἐφ’ ὅσον εἶναι δυνατὸν ἤθελον σᾶς παρακαλέσει νὰ διατάξητε, ἵνα γίνῃ ἡ ἐξεύρεσις τῶν στύλων ἐπιτοπίως.

§82Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Ἐὰν εἶναι δυνατόν.

§83ΣΤ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Εἶναι δυνατόν, κατὰ δὲ τὸν προϋπολογισμὸν τὸν ὑπάρχοντα εἰς τὰ γραφεῖα τῆς Γενικῆς Διευθύνσεως χρειάζονται μόνον 250 στῦλοι καὶ ὄχι 300. Ἀλλ’ ἀσχέτως πρὸς τοῦτο, εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξευρεθῇ ἐκεῖ ἅπασα ἡ ποσότης αὕτη τῶν στύλων.

§84Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Ἐλλείπει τὸ σύρμα. Παρήγγειλα τεσσαράκοντα τόννους εἰς τὴν Ἑλβετίαν καὶ Ἀμερικήν.

§85ΣΤ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Δὲν ὑπάρχει τόση ἐλαχίστη ποσότης;

§86Δ. ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗΣ. Χρειάζεται ποσὸν 22 χιλιομέτρων.

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Καρπετόπουλος «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἂν γνωρίζει ὅτι τὸ ἐν Ἄργει δημοτικὸν σχολεῖον ἔχει μεταβληθῆ εἰς ἀποθήκην ὑλικοῦ τοῦ ἐκεῖ ἑδρεύοντος Συντάγματος, ἐν Κιάτῳ δὲ πλείονα τοιαῦτα σχολεῖα χρησιμεύουσιν ὡς κατοικία τῶν προσφύγων, καὶ ταῦτα καθ’ ὃν χρόνον τὰ μαθήματα ἔπρεπε νὰ ἀρχίσωσιν».

§88Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Γνωρίζω, ὅτι πολλὰ σχολικὰ οἰκήματα εἶναι κατειλημμένα τόσον ὑπὸ τοῦ στρατοῦ ὅσον καὶ ὑπὸ τῶν προσφύγων, μεριμνᾷ δὲ τόσον ἡ διοίκησις ὅσον καὶ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν νὰ τὰ ἐκκενώσῃ καὶ μικρὸν κατὰ μικρὸν θὰ ἐκκενωθῶσιν.

§89Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τέλος πάντων τί γίνεται; Θὰ ἀρχίσῃ λειτουργοῦσα ἡ ἐκπαίδευσις; Ὅπου δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξοικονομηθῇ τὸ πρᾶγμα ἔχει καλῶς, ἀλλ’ ὅπου δύναται νὰ ἐξοικονομηθῇ δὲν δικαιολογεῖται ἡ ἀδιαφορία αὕτη τῆς ὑπηρεσίας, ὥστε νὰ μὴ μεταφέρῃ τὸ ὑλικὸν τοῦ Συντάγματος ἢ τοὺς πρόσφυγας εἰς ἄλλο οἴκημα, ἂν τοιαῦτα ὑπάρχωσιν.

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ αὐτὸς κ. Γ. Καρπετόπουλος «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως προαγάγῃ τὸ τελωνοσταθμαρχεῖον Ἑρμιόνης εἰς Ὑποτελωνεῖον πρὸς εὐκολίαν καὶ τοῦ ἐμπορίου καὶ τῶν ναυτιλλομένων».

§91ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Θὰ σκεφθῶ περὶ τούτου.

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ ὑπ’ ἀριθμὸν 32 καὶ 33 ἀναβάλλονται. Ἐξαντληθείσης τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἐπερωτήσεων Πρὸ ταύτης ὁ κ. Γ. Κρετσενίτης ἔχει τὸν λόγον ὡς Πρόεδρος τῆς ἐξεταστικῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος, ὅπως καταθέσῃ τὰς ἐκθέσεις τῆς ἐπιτροπῆς.

§93Γ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Κύριοι Βουλευταί· ὡς ἐνθυμεῖσθε κατὰ τὴν τελευταίαν συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς, ἐδόθη ἡμῖν παράτασις εἰκοσαήμερος, ὅπως περατώσωμεν τὸ ἔργον τὸ ὁποῖον ἀνετέθη ἡμῖν ὑπὸ τῆς Βουλῆς ἐπὶ τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος. Οἱ κύριοι Βουλευταί, οἱ περιοδεύσαντες τοὺς νομοὺς Ἀχαΐας καὶ Ἤλιδος, Μεσσηνίας καὶ Ἀργολίδος καὶ Κορινθίας, κατήρτισαν ἀπὸ τοῦ Ἰουνίου τὰς ἐκθέσεις των, λαμβάνω δὲ τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω ταύτας σήμερον εἰς τὴν Βουλὴν καὶ παρακαλῶ αὐτὴν ὅπως ἐγκρίνῃ, εἰ δυνατόν, νὰ τυπωθῶσιν αὗται καὶ διανεμηθῶσιν εἰς τοὺς κ.κ. Βουλευτάς. Ἰδίᾳ δύο ἐκ τῶν ἐκθέσεων τούτων εἶναι ἐκθέσεις αὐτοπτῶν μαρτύρων, ἡ πρώτη εἶναι ἡ ἔκθεσις τοῦ μέχρι τῆς προχθὲς Συμβούλου τῆς Ἑνιαίας, ἡ δὲ δευτέρα εἶναι ἡ τοῦ κ. Μοσχονᾶ, ὅστις, ὡς ἐνθυμεῖσθε, ἐνῷ ἤρξατο τοῦ ἔργου του διὰ δημοσιεύσεων εἰς τὴν ἐφημερίδα «Νέα Ἑλλάς», κατόπιν, μετὰ πάροδον μικροῦ χρονικοῦ διαστήματος, διορισθεὶς ὑπὸ τῆς Ἑνιαίας εἰς ἀνωτάτην θέσιν, ἔπαυσε νὰ δημοσιογραφῇ, ἐξηκολούθησε δὲ νὰ παρέχῃ ἡμῖν πᾶσαν πληροφορίαν καὶ δὴ ἐγγράφως. Ἔχομεν πάντα ταῦτα εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Βουλῆς, ὁ ὁποῖος εἶχε τὴν καλωσύνην κατὰ τὸ διάστημα τῶν διακοπῶν ὅ,τι ἐζήτησα παρ’ αὐτοῦ νὰ διατάξῃ ἀμέσως νὰ γίνῃ. Ἐζήτησα καὶ ἐτυπώθησαν καὶ διενεμήθησαν αἱ ἐκθέσεις αὗται καὶ ἐάν τις τῶν κ.κ. Βουλευτῶν δὲν ἔλαβεν αὐτάς, παρακαλῶ νὰ ζητήσῃ ταύτας ἀπὸ τοῦ γραφείου τῆς Βουλῆς. Εἶναι τρεῖς ἐκθέσεις· ἡ πρώτη εἶναι τῶν Βουλευτῶν Μεσσηνίας κ. κ. Π. Ἰατροπούλου καὶ Χ. Δικαίου, ἡ δευτέρα εἶναι ἡ τῶν κ. κ. Κ. Γόντικα καὶ Γεωργιάδου καὶ ἡ τρίτη ἡ τοῦ κ. Π. Φλέσσα. Ὁ κ. εἰσηγητὴς τῆς Ἐπιτροπῆς θὰ ὑποβάλῃ τὴν ἔκθεσίν του, παρακαλῶ δὲ τὴν Βουλὴν καὶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς ἵνα συνεννοηθῇ μετὰ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἀφοῦ διανεμηθῶσιν ὅλαι αἱ ἐκθέσεις καὶ μελετηθῶσι ὑπὸ τῶν κ. κ. Βουλευτῶν, ἀποφασίσῃ δὲ καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ ὑποβάλῃ τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἔλαβε διὰ τὴν σταφίδα, νὰ συζητηθῇ εὐρέως αὐτὸ τὸ ζήτημα, ἵνα καθοδηγηθῶμεν εἰς τὸ μέλλον τί νὰ πράξωμεν. Ὀφείλω δὲ νὰ γνωρίσω εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι ὁ Εἰσαγγελεὺς Πατρῶν ἔλαβε γνῶσιν τῆς ἐκθέσεως τῶν κ. κ. Βουλευτῶν, οἵτινες ἐνήργησαν ἐξετάσεις εἰς τὸν νομὸν Ἀχαΐας καὶ Ἤλιδος καὶ μοὶ ἐζήτησε τὰς σχετικὰς καταθέσεις τῶν μαρτύρων καὶ προέβη εἰς ἀνακρίσεις εἰς τὰς Πάτρας. Ἐπληροφορήθην δὲ τελευταίως ὅτι ἡ Διεύθυνσις τῆς Ἑνιαίας σήμερον μόλις ἀπέλυσεν ἕνα ὑπάλληλον αὐτῆς ἐν Πάτραις, ὁ ὁποῖος ἔμαθον ὅτι εἶναι ἐλλειματίας 70.000 δραχ. περίπου. Τρανοτέρα ἀπόδειξις ὅτι πάνθ’ ὅσα εἴπομεν κατὰ τὴν νύκτα ἐκείνην ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ἦσαν ἀκριβῆ, καὶ ὀλιγώτερα ἴσως τῆς ἀληθείας, εἶναι ὅτι ὁ κατ’ ἐξοχὴν καταγγείλας ὅλας τὰς παραβάσεις τῆς Ἑνιαίας κ. Μοσχονᾶς, διωρίσθη παρὰ τοῦ νέου Διοικητικοῦ Συμβουλίου παμψηφεί, τῇ προτάσει τοῦ τότε Γενικοῦ Γραμματέως κ. Γαλανοπούλου. Δὲν ὑπάρχει τρανοτέρα ἀπόδειξις, διότι ὁ κ. Μοσχονᾶς καὶ σήμερον μᾶς συνέτρεξε καθ’ ὅλην τὴν γραμμὴν καὶ ἔχομεν ὅλας τὰς καταθέσεις ὄχι μόνον προφορικάς, ἀλλὰ καὶ ἐγγράφους εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς. Συνεπῶς, νομίζω ὅτι τὸ ἔργον τῆς Ἐπιτροπῆς ἔληξεν, ἐναπόκειται δὲ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης ὅπως δώσῃ τὰς δεούσας ὁδηγίας, ἵνα ὅ τι γίνεται ἐν Πάτραις, γίνῃ παντοῦ, ἤτοι νὰ ἐπιληφθῇ ἡ ποινικὴ δικαιοσύνη, ἡ ὁποία νὰ ἐξετάσῃ εὐρέως ὁποία τις ἡ κατάστασις τῆς Ἑνιαίας. Παρακαλῶ δὲ πάλιν τὴν Βουλήν, τὸ σταφιδικὸν ζήτημα νὰ ἐξετάσῃ μετὰ μεγίστης προσοχῆς, διότι εἶναι ζήτημα φλέγον. Μανθάνω δὲ ὅτι εἰς τὴν ἰδιαιτέραν μου πατρίδα, καὶ σήμερον ἀκόμη, ἤρχισαν νὰ συσκέπτωνται καὶ νὰ προβαίνωσιν εἰς μερικὰ κινήματα, τὰ ὁποῖα ἐγὼ ἀποδοκιμάζω καθ’ ὅλην τὴν γραμμήν, ἀλλ’ εἰς τὰ ὁποῖα φέρουσι τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς ὅταν δυστυχῶσι. Γνωρίζω δὲ μίαν ῥῆσιν χωριάτικην, ἡ ὁποία λέγει, ὅτι ὅποιος πονεῖ καὶ πεινᾷ, κραυγάζει.

§94ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὅλαι αἱ παραγωγαὶ δυστυχοῦσι τώρα καὶ ἴσως ὄχι περισσότερον ἡ σταφιδοπαραγωγή. Ηὐξήθη τὸ παρακράτημα, ἐπετεύχθη δὲ ἐπίσης ἐκ μέρους τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως ἡ ἄδεια ὅπως σταλῇ καὶ ἐφέτος τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον στέλλεται κατ’ ἔτος εἰς τὴν Ἀγγλίαν.

§95Γ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Δι’ ὅλα αὐτὰ εὐγνωμονοῦσιν οἱ σταφιδικοὶ πληθυσμοὶ τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ παρακαλοῦσιν, ἰδίᾳ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως τὰ 16.000.000 τῆς Ἑνιαίας, τὰ εὑρισκόμενα παρὰ τῇ Ἀθηναϊκῇ, δοθῶσιν ὡς δάνειον εἰς τοὺς γαιοκτήμονας ἵνα μὴ ζητῶσιν οὗτοι δάνεια παρὰ τῆς Ἐθνικῆς.

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 2 ἐπερώτησις τοῦ κ. Δ. Βρατσάνου, περὶ καταθέσεως τῆς ἐκθέσεως τῶν ναυμαχιῶν τῶν Δαρδανελλίων, ἀναβάλλεται, αἰτήσει τοῦ ἐπερωτήσαντος. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 3 τοῦ κ. Σ. Κροκιδᾶ. «Παρακαλεῖ οὗτος τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχὴν τοῦ ταμίου τῶν πληρωμῶν καὶ συντάξεων, καθόσον πληροφορεῖται ὅτι οὐχὶ εὐπρεπῶς ἐφέρθη πρὸς σεβαστὴν χήραν ἀνωτέρου ἀξιωματικοῦ».

§97Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ἔλαβον γνῶσιν καὶ ἐπέστησα τὴν προσοχὴν τῶν ἁρμοδίων.

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 4 τοῦ κ. Δ. Βρατσάνου περὶ τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν ἀναβάλλεται, ἀπουσιάζοντος τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 5 Οἱ κ. κ. Μ. Μπουφίδης, Γ. Βλάχος, Σ. Ἀναστασιάδης, Δ. Χατζηγιάννης, Ν. Γαρδικιώτης, Λ. Θανόπουλος, Π. Ἀγγελίδης, Κ. Χρυσοχοΐδης καὶ Ι. Γκέκας «συνιστῶσιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ὅπως παρατείνῃ τὴν προθεσμίαν πρὸς πληρωμὴν τοῦ φόρου τῶν ἀροτριώντων τῶν ληξιπροθέσμων χρήσεων, καθόσον εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατον ἐν ταῖς σημεριναῖς περιστάσεσι νὰ καταβάλωσιν ἀθρόως οἱ ὀφείλοντες φόρους μετὰ τόκων καὶ προσθέτων».

§99Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Αὔριον ὑποθέτω ὅτι θὰ εἰσηγηθῶ μέτρα τινά· ἑπομένως ὑποθέτω ὅτι παρέλκει ἡ ἐπερώτησις.

§100Γ. ΒΛΑΧΟΣ. Τουλάχιστον νὰ δώσητε διαταγὴν πρὸς τοὺς ταμίας νὰ ἀναστείλωσι τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἐνταλμάτων.

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τοῦ κ. Σ. Σακελλαριάδου περὶ τοῦ ταμίου Μεγαλοπόλεως καὶ τοῦ φωτισμοῦ τῆς κωμοπόλεως Λεονταρίου ἀναβάλλεται, ἀπουσιάζοντος τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ. Ὁ κ. Σ. Ἰγγλέσης «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης ὅπως διατάξῃ τὴν ταχίστην δημοσίευσιν τῶν χαρίτων εἰς τοὺς ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς ὑποδειχθέντας καταδίκους, ἰδίως τοὺς πάσχοντας ἐκ σοβαρῶν καὶ ἀνιάτων νοσημάτων».

§102Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἐδήλωσα ἤδη εἰς ἕτερον Συνάδελφον τὰ ἀποφασισθέντα περὶ τούτου, ὅτι ἡ σχετικὴ ἐργασία ἐπισπεύδεται ἐν τῷ Ὑπουργείῳ μετὰ πάσης δυνατῆς ταχύτητος.

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Δ. Πετροπουλάκης καὶ Γ. Καντιάνης «συνιστῶσι πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, καὶ ἰδίᾳ πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὅπως δι’ ἐγκυκλίου πρὸς τοὺς Νομάρχας τοῦ Κράτους συστήσωσι διὰ τῶν κοινοτικῶν Συμβουλίων εἰς τοὺς γεωργικοὺς καὶ ἀγροτικοὺς πληθυσμούς, ἵνα ἡ ἐφετεινὴ σπορὰ τῶν δημητριακῶν καρπῶν γίνῃ εἰς μεγαλειτέραν κλίμακα, συνοδεύηται δὲ καὶ διὰ πρακτικωτέρας καὶ σκοπιμωτέρας ἐνεργείας· ληφθῇ δηλονότι ποιά τις πρόνοια διὰ τὴν προμήθειαν τοῦ σπόρου, ὅπου εἶναι δυσχερὴς ἡ προμήθεια διὰ μέτρου διοικητικοῦ ἐπείγοντος ἢ σχετικοῦ προνοοῦντος ἐν ταὐτῷ καὶ περὶ πληρωμῆς τοῦ σπόρου ὑπὸ τῶν γεωργῶν κατὰ τὴν θερινὴν περίοδον».

§104Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Πρόκειται, κ. Πρόεδρε, περὶ μιᾶς ἐγκυκλίου, τὴν ὁποίαν ἀπέστειλεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας πρὸς τοὺς Νομάρχας τοῦ Κράτους καὶ δι’ αὐτῶν εἰς τὰ διάφορα κοινοτικὰ Συμβούλια. Ἡ ἐγκύκλιος αὕτη σκοπεῖ εἰς τὸ νὰ παροτρύνῃ τοὺς γεωργοὺς νὰ ἐκτείνωσι τὴν σπορὰν καὶ νὰ σπείρωσιν ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότερον. Ἀλλ’ ἡ ἐγκύκλιος αὕτη, ἡ ὁποία ἀπεστάλη, νομίζω ὅτι δὲν ἐξυπηρετεῖ ἐπὶ τὸ σκοπιμώτερον καὶ πρακτικώτερον τὴν πρυτανεύσασαν ἰδέαν. Σήμερον ἐν διαμερίσματί τινι τοῦ νομοῦ μου, ἀποτιμᾶται ἡ κριθὴ ἀντὶ 48 λεπτῶν κατ’ ὀκᾶν, τὰ δὲ ἄλευρα πρώτης καὶ δευτέρας ποιότητος ἀντὶ λεπτῶν 70–72. Συνιστᾶται λοιπὸν ἔντασις τῆς σπορᾶς. Ἀλλ’ ἐρωτῶ· ἀφοῦ οἱ ἀγρόται δὲν δύνανται νὰ ἐξασφαλίσωσι τὸν ἄρτον, ποῦ θὰ εὕρωσι τὸν σπόρον; Θὰ ἦτο λοιπὸν καλὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ ὑποδείξῃ κατὰ τίνα τρόπον θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐξοικονομήσωσι μέρος τοῦ σπόρου μὲ δικαίωμα ἀναλήψεως ὑπενοικιαζομένης τῆς σπορᾶς. Αὐτὴν τὴν γνώμην ὑποβάλλω εἰς τὴν Κυβέρνησιν, καὶ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ σπεύσῃ αὕτη νὰ υἱοθετήσῃ αὐτήν, διότι ἐπείγει ὁ χρόνος.

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ διαβιβασθῇ πρὸς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἡ σύστασίς σας αὕτη. Ἡ ἐπερώτησις τοῦ κ. Σ. Ἀναστασιάδου ἀναβάλλεται. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται ἤδη εἰς τὴν Ἡμερησίαν διάταξιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας.

§106ΣΠ. ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε· Πρὸ ὀκτὼ μηνῶν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας κατέθεσε νομοσχέδιον περὶ διοικήσεως τῶν δημοσίων κτημάτων τοῦ Κράτους, τὸ ὁποῖον παρεπέμφθη εἰς τὴν ἐπιτροπήν. Εἶναι νομοσχέδιον σπουδαιότατον καὶ νομίζω ὅτι, ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς συναινεῖ, πρέπει νὰ προταχθῇ καὶ νὰ συζητηθῇ.

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὴν πρόταξιν τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ ζητοῦσι δι’ αἰτήσεώς των καὶ οἱ Βουλευταὶ κ. κ. Ι. Ξηρός, Ι. Μαλλιόπουλος, Ρ. Χατζηρήγας, Ι. Δελμοῦζος, Ν. Ξηρός, Ἀθ. Παπαποστόλου κλπ.

§108ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἡ ἐπιτροπὴ εἰργάσθη ἐπανειλημμένως καὶ εἴχομεν καὶ πολλὰς συζητήσεις καθ’ ἃς ἐπέφερε καὶ τροποποιήσεις. Τὸ νομοσχέδιον εἶναι ὥριμον πρὸς συζήτησιν, ἀλλὰ λείπει ὁ εἰσηγητής, ὁ ὁποῖος δὲν κατώρθωσε νὰ ὑποβάλῃ μέχρι τῆς στιγμῆς αὐτῆς τὴν ἔκθεσίν του. Ἐπειδὴ ὅμως δὲν δυνάμεθα νὰ ἀναμείνωμεν ἐπὶ πολὺ ἀκόμη τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου, ἂς ταχθῇ προθεσμία δύο ἕως τριῶν ἡμερῶν καὶ κατόπιν νὰ ἐγγραφῇ εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν.

§109ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὑποθέτω ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ συναινέσῃ ὅπως ἐγγραφῇ πρῶτον εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς προσεχοῦς Δευτέρας τὸ νομοσχέδιον, ἵνα δοθῇ καιρὸς καὶ ἔλθῃ ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς. Ἐὰν δὲν ἔλθῃ μέχρι τῆς ἡμέρας ἐκείνης θὰ προχωρήσωμεν.

§110Ν. ΞΗΡΟΣ. Ἐν τούτοις ἔχω νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως διατάξῃ τὴν ἀναστολὴν τῆς εἰσπράξεως τῶν φόρων διὰ τὰς γαίας αὐτάς, διότι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ πληρώνουσι ἐπὶ 40 ἔτη καὶ ἀκόμη δὲν ἔχουσι ἀποπληρώσει.

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐλήφθη ἀπόφασις τῆς Βουλῆς, ὅπως τὴν προσεχῆ Δευτέραν ἐγγραφῇ πρῶτον ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει. Πρῶτον ἀντικείμενον τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προβιβασμοῦ ἀξιωματικῶν καὶ ὑπαξιωματικῶν ἐν τῷ ἐφέδρῳ στρατῷ καὶ τῇ ἐθνοφρουρᾷ καὶ κανονισμοῦ ἀρχαιότητος». Ἄρθρον 1. (ἀναγινώσκεται).

§112Ν. ΞΗΡΟΣ. Ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ μελετήσῃ καὶ νὰ ἀποφανθῇ ἐπὶ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν ζητήματος, περὶ τοῦ τρόπου δηλ. καθ’ ὃν θέλει γίνῃ ἡ συμπλήρωσις τῶν κενῶν, τὰ ὁποῖα θὰ παρουσιασθῶσιν ἐκ τῆς μὴ ἀποδοχῆς τῆς θέσεως τοῦ ἀξιωματικοῦ ἀπὸ μέρους ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐκλήθησαν ἤδη νὰ καταταχθῶσι. Φρονῶ ὅτι ἐν τῇ περιπτώσει ταύτῃ τὰ κενὰ θὰ ὑπερβῶσι τὰ πεντήκοντα ἢ ἑξήκοντα· ἑπομένως δίκαιον εἶναι ὅπως ἐκ τῶν καταλόγων τῶν ἐγκεκριμένων προσληφθῶσι νὰ συμπληρώσωσι τὰ κενὰ οἱ ἐγκεκριμένοι ἐκ τῶν ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἀναγεγραμμένοι εἰς τοὺς πίνακας τῶν προακτέων καὶ μονιμοποιηθησομένων.

§113ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Θὰ ἐξαντληθῇ ὅλος ὁ πίναξ.

§114Ν. ΞΗΡΟΣ. Ναί, ἀλλὰ θὰ κληθῶ ἐγώ, ὁ ὁποῖος δὲν θὰ δεχθῶ.

§115ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Εἶναι σαφὲς τὸ πρᾶγμα. Καλοῦνται 250· ἐξ αὐτῶν δὲ θὰ προσέλθωσιν ἕως τεσσαράκοντα. Ἀφοῦ δὲ ἐξαντληθῶσιν αὐτοί, τότε, νομίζω ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ κληθῶσιν ἕως δέκα ἐξ αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι προσῆλθον μίαν ἢ δύο ἡμέρας ἀργότερα, τοὺς ὁποίους δὲν δύναμαι νὰ δεχθῶ ὅπως θέσωμεν καὶ ἀποκλείσωμεν τοὺς κατόπιν ἐλθόντας. Ἀλλὰ πιθανώτατα θὰ ὑπάρξωσι κενὰ καὶ θὰ ἐπιτραπῇ καὶ εἰς αὐτοὺς νὰ ἔλθωσι. Μετὰ τούτους, ἂν ἔχωμεν κενά, τότε ἂς ἔλθωσιν εἴτε οἱ ἀνθυπασπισταί, οἱ ὁποῖοι πρόκειται καὶ αὐτοὶ νὰ μονιμοποιηθῶσι καὶ οἱ ὁποῖοι θὰ μονιμοποιηθῶσιν, ἐφ’ ὅσον ἔχομεν κενά, εἴτε ἄλλοι.

§116Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἤκουσα ὅτι εἰς τὴν δευτέραν μελέτην τῶν ἐκθέσεων ἐκ μέρους τῶν Ἀντιστρατήγων προέκυψαν τὰ ἀκόλουθα ἀδικήματα, ὅτι δηλ. ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι ἔλαβον μέρος εἰς τὸν πόλεμον, διὰ διαφόρων ἐκθέσεων ἀνεγνωρίσθησαν ὡς μονιμοποιηθησόμενοι. Κατόπιν ὅμως προέκυψε τὸ ἑξῆς ἄτοπον, ὅτι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔλαβον μέρος εἰς τὸν πόλεμον καὶ διέπρεψαν, παρηγκωνίσθησαν, διότι ἐλήφθη ἓν μέτρον ὅπως εἰσέλθωσι μόνον τόσοι καὶ κατὰ συνέπειαν αὐτοὶ ὡς νεώτεροι δὲν ἔφθασαν μέχρι τοῦ ἀριθμοῦ τὸν ὁποῖον ὥρισεν ἡ Κυβέρνησις. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ δώσῃ τὴν πληροφορίαν, διότι ἠκούσθησαν παράπονα.

§117ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δύναμαι νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλὴν ὅτι κατὰ τὴν δευτέραν φορὰν τῆς ἀναθεωρήσεως ἐθεραπεύθησαν ὅλα τὰ δίκαια παράπονα, ὅσα ἦτο δυνατὸν νὰ θεραπευθῶσιν. Ἕν κακὸν ἐκινδύνευσε νὰ γίνῃ, εἰς τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι ἀλλότριος καὶ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὡρίσθη δηλ. διὰ νόμου, τὸν ὁποῖον εἶχον εἰσηγηθῆ ἐγώ, ὅτι ἡ μονιμοποίησις θὰ γίνῃ κατὰ σειρὰν ἀρχαιότητος, ἐκινδυνεύομεν δὲ τοιουτοτρόπως νὰ ἀφήσωμεν ἔξω τῆς μονιμοποιήσεως τοὺς νεωτέρους ἀκριβῶς, οἱ ὁποῖοι ὑπηρέτουν ἐν τῷ στρατῷ πρὸ τετραετίας, ἐκινδυνεύομεν νὰ ἀφήσωμεν αὐτοὺς ἔξω καὶ νὰ ἔλθωσιν ἄλλοι ἀρχαιότεροι, οἱ ὁποῖοι φυσικὰ καὶ ὀλιγώτερα στοιχεῖα ἐκέκτηντο. Δι’ αὐτὸ εἶπον ὅτι εἶναι καὶ σφάλμα ἰδικόν μου. Εὐτυχῶς ἡ προσέλευσις μόνον τεσσαράκοντα ἐξ αὐτῶν, παρέχει τὴν βεβαιότητα ὅτι ὅλοι ἐκεῖνοι, περὶ τῶν ὁποίων ὑπάρχουσιν ἐκθέσεις ὅτι εἶναι μονιμοποιητέοι, θὰ γίνωσι δεκτοί. Ἐὰν ὑπάρξωσι καὶ ἄλλα κενά, θὰ πάρωμεν καὶ αὐτοὺς φυσικά.

§118Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, ἴσως ἡ συζήτησις ἔπρεπε νὰ γίνῃ κατ’ ἄρθρον, ἐν τούτοις θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ὅπως δι’ ὀλίγων θίξω γενικώτερον τὸ νομοσχέδιον, καίτοι τοῦτο δὲν εἶναι καὶ χαριστικὴ πρᾶξις, διότι κατὰ τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν ἀπουσίαζεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν. Κατὰ τὴν πρώτην κατ’ ἄρθρον συζήτησιν ἐψηφίσθη τὸ νομοσχέδιον κατὰ τὴν γνωστὴν ἐκείνην συνεδρίασιν, καθ’ ἣν δὲν ἦσαν παρόντες παρὰ ἐλάχιστοι Βουλευταί· κατὰ συνέπειαν θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλή, ἀφοῦ πρόκειται περὶ ἐλέγχου νὰ συζητήσω γενικώτερον. Τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἔχομεν ὑπ’ ὄψει μας, εἶναι τὸ πολλάκις τροποποιηθὲν διὰ νὰ καταλήξῃ εἰς τὴν ἐμφάνισιν μὲ τὴν ὁποίαν σήμερον προβάλλεται ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Τὸ νομοσχέδιον, καὶ ὡς ἐτροποποιήθη καὶ ὡς ἀρχικῶς ὑπεβλήθη, εἶναι μία νέα ἀκόμη προσπάθεια τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ἐπιθυμοῦντος νὰ καταπαύσωσι τὰ παράπονα τὰ διαρκῶς ἀκουόμενα ἀπὸ ὅλας τὰς κατευθύνσεις ὅπου εὑρίσκονται ἄτομα, τῶν ὁποίων τὰ δίκαια, ὡς μὴ ὤφειλε, εἴτε κατεπατήθησαν εἴτε παρωράθησαν, διότι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ δὲν προβλέπει μόνον περὶ μονιμοποιήσεως καὶ κατατάξεως ἐφέδρων ἀξιωματικῶν ὡς καὶ περὶ τοῦ καθορισμοῦ τῆς ἀρχαιότητος αὐτῶν, ἀλλὰ προβλέπει ἐν ταὐτῷ καὶ περὶ ἐπανορθώσεως ἀδικημάτων εἰς ἀξιωματικοὺς ἄλλων κατηγοριῶν. Πολὺ φοβοῦμαι ὅτι ἡ προσπάθεια αὕτη τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ δὲν θὰ εἶναι ἡ ὑστάτη, καὶ ὅτι καὶ πάλιν θὰ εὑρεθῇ εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἐπανέλθῃ δι’ ἄλλου νομοσχεδίου, ὅπως ἐπανορθώσῃ ἄλλα ἀδικήματα, τὰ ὁποῖα δὲν διορθοῦνται διὰ τοῦ ὑποβληθέντος νομοσχεδίου, διότι, ἐγὼ τοὐλάχιστον, ἔχω τὴν γνώμην ὅτι δὲν ἐγένετο γενικωτέρα μελέτη πρὸς ῥιζικὴν ἐπανόρθωσιν ὅλων ἐν γένει τῶν ἀδικημάτων, τὰ ὁποῖα πάντως θὰ ἐξακολουθήσωσιν ὑφιστάμενα, ὑπὲρ πάντα δὲ ἄλλον γνωρίζει κάλλιον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι πάντως ὑφίστανται ἀκόμη παράπονα, δεόμενα συντόνου θεραπείας πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ στρατεύματος. Εἶναι, λοιπόν, τὸ νομοσχέδιον τοῦτο μία προσπάθεια τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ εἰς τὸ νὰ εὕρῃ τρόπον νὰ σιγήσωσιν αἱ συνεχῶς ἀκουόμεναι διαμαρτυρίαι ὑπὸ τῶν νομιζόντων ὅτι ἠδικήθησαν· ἀλλ’ ἐπὶ πλέον τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ εἶναι καὶ μία ἀναγνώρισις τοῦ μεγάλου δικαίου, τὸ ὁποῖον εἶχον ὅτε, ὁμιλῶν ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης, κατὰ τὴν ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐγένοντο οἱ προβιβασμοί, εὐθὺς ἀμέσως μετὰ τὴν ἀναθεώρησιν τῶν πινάκων, τὴν δευτέραν, τῶν Ἀντιστρατήγων, ἔλεγον ὅτι οἱ Μέραρχοι δὲν ἔδωκαν τὴν δέουσαν προσοχήν, προκειμένου νὰ ὑποδείξωσι τοὺς προαχθησομένους ἐκ τῶν μονίμων, προκειμένου δὲ περὶ ἐφέδρων καὶ ἀποστράτων ἀξιωματικῶν, ὅτι οὔτε κἂν ἠσχολήθησαν. Αὐτὰ ἀκριβῶς ἰσχυριζόμην τότε, καὶ ἐνθυμοῦμαι ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσαως ἀντιλέγων μὲ ἐπέκρινε ὅτι ὑπερέβαλον τὴν ἔκφρασίν μου, καθόσον ἀφορᾷ τὴν ἐνέργειαν τῶν Ἀντιστρατήγων. Ἐν τούτοις τὰ πράγματα δὲν ἐβράδυναν νὰ ἀποδείξωσιν ὁπόσον εἶχον δίκαιον ἐγὼ τότε, ὡς τοῦτο μαρτυρεῖ τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον, ὅπερ ἀκριβῶς τοῦτο ἐπιδιώκει, τὴν ἐπανόρθωσιν ἀναγνωρισθέντων ἤδη ἀδικημάτων. Θὰ ἐπιτευχθῇ τοῦτο; Ἐγὼ λέγω ἀτυχῶς ὄχι. Τὸ νομοσχέδιον ἐν τῷ 1ῳ ἄρθρῳ ἐπιζητεῖ νὰ ἐπικυρώσῃ τοὺς πίνακας, τοὺς δευτέρους, οἵτινες συνετάγησαν κατόπιν ἀναθεωρήσεως τὸ πρῶτον ὑπὸ τῶν Ἀντιστρατήγων, συνεπείᾳ διαταγῆς προκαταβολικῆς τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν. Οἱ Ἀντιστράτηγοι κατὰ τὴν ἀναθεώρησίν των εὗρον ὅ τι ἀκριβῶς τότε ἐγὼ ἔλεγον, ὅτι δηλαδὴ ὀκτακόσιοι καὶ πλέον ἔφεδροι ἀξιωματικοὶ εἶχον χαθῆ· δὲν ἐφαίνοντό που καὶ εὑρέθη ὅτι εἶναι ἀνάγκη οἱ Ἀντιστράτηγοι κατὰ τὴν νέαν αὐτῶν ἀναθεώρησιν νὰ ἀνακαλύψωσι καὶ ἀναγράψωσι καὶ τοὺς ὀκτακοσίους αὐτοὺς ἐφέδρους εἰς τοὺς σχετικοὺς πίνακας. Φαίνεται ὅτι ἐπιθυμία τοῦ νομοθέτου ἦτο νὰ ἀναθεωρηθῶσιν οἱ πίνακες, οἱ τὸ πρῶτον συνταχθέντες ὑπὸ τοῦ Συμβουλίου τῶν Μεράρχων, καὶ νὰ συμπληρωθῶσι, διότι τοὐλάχιστον κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον αἰτιολογεῖται τὸ νομοσχέδιον ἐν τῇ ἐκθέσει, ἐν τῇ ὁποίᾳ φαίνεται ὅτι ἐπεζητεῖτο καὶ ἡ ἀναθεώρησις καὶ συμπλήρωσις τῶν κεκυρωμένων πινάκων. Ἐν τούτοις διὰ τοῦ ἄρθρου 1ου δὲν ἐπιτυγχάνεται τοῦτο· δὲν ἐπιτυγχάνεται ἡ ἀναθεώρησις ἀλλὰ μόνον ἡ συμπλήρωσις, ἢ μᾶλλον διὰ τοῦ 1ου ἄρθρου καταφαίνεται ὅτι πρόκειται μόνον περὶ συμπληρώσεως τῶν πινάκων καὶ ὄχι περὶ ἀναθεωρήσεως, ὅτε δὲ λέγομεν ὅτι ἐπιτρέπεται ἡ συμπλήρωσις τῶν πινάκων, ἀφήνομεν νὰ ἐννοεῖται φυσικώτατα ὅτι τοὺς παλαιοὺς πίνακας δὲν θίγομεν· ἀφήνομεν αὐτοὺς ὅπως ἔχωσι. Συμπληρῶ σημαίνει ὅτι ἐπιπροσθέτω καὶ ἄλλους, διὰ νὰ ἔχῃ δὲ τὸ δικαίωμα τὸ Συμβούλιον νὰ ἀναθεωρήσῃ, πρέπει νὰ τῷ δοθῇ ὑπὸ τοῦ νόμου καὶ τὸ δικαίωμα τῆς ἀναθεωρήσεως, ἀλλὰ τὸ δικαίωμα τοῦτο δὲν παρέχεται διὰ τοῦ 1ου ἄρθρου τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου.

§119ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἡ ἔννοια εἶναι νὰ παρασχεθῇ τοιοῦτό τι. Ἐὰν ἡ φράσις εἶναι ἀτυχὴς νὰ προτείνητε τροποποίησιν.

§120Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ ἐπιμείνω ἐπὶ τῶν ἀτόπων τὰ ὁποῖα θὰ προκύψωσιν ἐκ τῆς κακῆς διατυπώσεως τοῦ πρώτου ἄρθρου. Ἐπαναλαμβάνω ὅτι προβλέπει μόνον περὶ συμπληρώσεως· εἶχον δηλαδὴ τὴν ὑποχρέωσιν οἱ Μέραρχοι, κατόπιν νέων προτάσεων καὶ νέων στοιχείων τῆς ὑπηρεσίας νὰ συμπληρώσωσιν τοὺς ὑπάρχοντας πίνακας διὰ τῆς ὑποδείξεως καὶ τῶν ἄλλων τῶν ἐχόντων ἐκθέσεις εὐνοϊκάς.

§121ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἢ ἂν οἱ κριθέντες ἐκρίθησαν κακῶς καὶ πρέπει νὰ τροποποιήσωσι τοὺς πίνακας.

§122Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κάθε ἄλλο παρὰ τοῦτο κελεύει τὸ ἄρθρον, ὡς εἶναι διατετυπωμένον.

§123ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Αὐτὸ κελεύει.

§124Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ἄρθρον ὡρισμένως ὁμιλεῖ περὶ συμπληρώσεως, συμπλήρωσις δὲ, ἐπαναλαμβάνω, εἶναι ἡ προσθήκη καὶ ἄλλων. Ἡ παραμονὴ τῶν ἀρχικῶς ἐγγεγραμμένων θὰ μείνῃ ὅπως ἔχει. Ἀπόδειξις δέ, κύριε Πρόεδρε, ὅτι τὸ πρᾶγμα, ἔχει ὡς ἐγὼ δικαίως ἰσχυρίζομαι, εἶναι τὸ ὅτι τὸ αὐτὸ ἄρθρον ἐν τέλει ἀναγράφει πρὸς ἄρσιν πάσης παρερμηνείας, ὅτι ἰσχύουσι καὶ οἱ πρὸ αὐτοῦ συνταγέντες καὶ κυρωθέντες πίνακες, κατὰ συνέπειαν δὲν ἔχετε δικαίωμα νὰ μεταβάλητε τοὺς πρώτους πίνακας, ἀλλὰ μόνον νὰ συμπληρώσητε αὐτούς. Ἐν τούτοις τί ἐγένετο εἰς τὸ πρᾶγμα; Οἱ Ἀντιστράτηγοι ἀνεθεώρησαν τοὺς πίνακας, ἄλλους προσθέσαντες καὶ ἄλλους ἀφαιρέσαντες ἐξ αὐτῶν, οἱ δὲ τελευταῖοι ἔχουσι δικαίωμα, ψηφιζομένου τοῦ ἄρθρου ὅπως ἔχει, νὰ σᾶς εἴπωσιν· ἐν τίνι δικαιώματι μᾶς ἀφηρέσατε;

§125ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἀπὸ ποῦ ἀφῃρέθησαν;

§126Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπὸ τοῦ πίνακος Β.

§127ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τίνες;

§128Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Συγκρίνατε τοὺς πίνακας καὶ θὰ εὕρητε αὐτούς. Ψηφιζομένου τοῦ ἄρθρου ὅπως ἔχει, δικαίωμα ἔχουσιν οὗτοι νὰ προσφύγωσιν εἰς τὰ δικαστήρια καὶ νὰ ἀξιώσωσιν ὅτι πρέπει καὶ οὗτοι νὰ μονιμοποιηθῶσι, διότι αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἴπετε σεῖς, ὅτι ἀφήνεται νὰ ἐννοηθῇ, δὲν ἀφήνεται νὰ νοηθῇ καθόλου, διότι, ἐπαναλαμβάνω, ἔρχεται κατηγορηματικὴ τοῦ ἄρθρου ἡ ἀξίωσις καὶ σᾶς λέγει ὅτι ἰσχύουσι καὶ οἱ πίνακες οἱ πρῶτοι. Ὑποθέτω ὅτι ἐπιβάλλεται ἡ συμπλήρωσις διὰ νὰ ἔλθῃ ἡ διάταξις εἰς ἁρμονίαν καὶ μὲ τὴν αἰτιολογικὴν ἔκθεσιν καὶ μὲ τὴν πρόθεσιν τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ὅστις δὲν ἔδωκε τὴν πρέπουσαν προσοχήν, ὥστε νὰ μὴ γεννᾶται φυσικὴ ἡ ἀντινομία καὶ ἡ προσφυγὴ εἰς τὰ δικαστήρια. Καὶ διετάχθη, Κύριοι, ἡ τελευταία ἀναθεώρησις, τῆς ὁποίας τὰ ἀποτελέσματα διετυπώθησαν εἰς νέους πίνακας· ἐπηκολούθησε Β. Διάταγμα ἐπικυρωτικὸν τῶν πινάκων αὐτῶν· ἐγένετο ἕτερον Β. Διάταγμα μονιμοποιήσεως ἀξιωματικῶν τινων, ἀναγραφομένων ἐν τῷ πίνακι Β, καὶ τέλος ἡ μονιμοποίησις ἀπεφασίσθη νὰ γίνῃ κατὰ λόγον ἀρχαιότητος, ἡ δὲ κατάταξις τῶν μονιμοποιηθέντων ἐφέδρων ἐν σχέσει πρὸς τοὺς τοῦ στρατεύματος ἀξιωματικούς, ἐπίσης κατὰ λόγον ἀρχαιότητος, εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀξιωματικοῦ. Ἀλλὰ φρονεῖτε ὅτι διὰ τῆς νέας αὐτῆς ἀναθεωρήσεως καὶ τοῦ νέου συνταχθέντος πίνακος εἶναι δυνατὸν νὰ βεβαιώσῃ τις ὅτι ἐδικαιώθησαν οἱ ὁπωσδήποτε δικαιούμενοι καὶ ὅτι ἐξέλιπον τὰ παράπονα; Νομίζω ὄχι. Δὲν ἐπετεύχθη ἀτυχῶς ὅτι εἰς ὅλους μας θὰ ἦτο ἐπιθυμητόν, νὰ ἐκλίπωσι τοὐτέστι τὰ παράπονα ἅπαξ διὰ παντός, τοῦτο δὲ δὲν εἶναι καθόλου ἐποικοδομητικόν, οὔτε διὰ τὴν πειθαρχίαν τοῦ στρατεύματος οὔτε διὰ τὸ Κράτος ἐν γένει. Ἔχω, Κύριοι, ὑπ’ ὄψει μου διαφόρους ἀναφορὰς ἐφέδρων ἀξιωματικῶν καὶ ἄλλας μονίμων καὶ ἀποστράτων, δικαίως παραπονουμένων. Χωρὶς νὰ θελήσω νὰ κουράσω τὴν Βουλήν, θὰ ἐπικαλεσθῶ τινας τῶν ἀναφορῶν αὐτῶν, ἐκ τῶν ὁποίων μὲ πολὺ μεγάλην εὐκολίαν θὰ ἀντιληφθῇ ἡ Βουλὴ ὅτι ὄντως πολλὰ συνετελέσθησαν ἀδικήματα, καὶ ἀδικήματα ἀδικαιολόγητα, καὶ καὶ κατὰ τὴν νέαν αὐτὴν ἀναθεώρησιν· ἔχω ὑπ’ ὄψει μου ἀναφοράν, μεταξὺ ἄλλων τοῦ ὑπολοχαγοῦ τοῦ Πεζικοῦ Π. Τζαβέλλα ἔχοντος δεκαπενταετῆ ὑπηρεσίαν, τελειόφοιτον τοῦ γυμνασίου, προαχθέντος εἰς ἔφεδρον ἀνθυπολοχαγὸν κατόπιν ἐξετάσεων, λαβόντος μέρος καὶ εἰς τοὺς δύο πολέμους, τραυματίου, ἐγγεγραμμένου εἰς τὸν πίνακα Β καὶ μὴ μονιμοποιηθέντος. Ἑτέρου ὑπολοχαγοῦ, τοῦ Σαμπατᾶ, ὅστις δὲν προὐτάθη πρὸς μονιμοποίησιν, ἀκούσατε δὲ πρὸς Θεοῦ διατί, διότι εἰς τὴν πρότασίν του τὸ Σῶμά του, ἀντὶ νὰ γράψῃ ὡς ἐπικεφαλίδα «πρότασις μονιμοποιήσεως» ἔγραψεν «ἔκθεσις μονιμοποιήσεως», καίτοι, ὅπερ εἶναι σκανδαλωδέστερον, οἱ ἄλλοι οἱ ἐγγραφέντες εἰς τὴν αὐτὴν ἔκθεσιν μονιμοποιήσεως τοῦ ἰδίου Συντάγματος ἀξιωματικοὶ ἐμονιμοποιήθησαν. Ἐπίσης ἔχω ἑτέραν τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ Παπαϊωάννου, ὅστις καὶ εἰς τὸν πίνακα Β ἦτο ἐγγεγραμμένος καὶ εἰς τὸν Μακεδονικὸν ἀγῶνα εἶχε λάβει μέρος, καὶ ἐν τούτοις δὲν ἐμονιμοποιήθη. Ἔχω καὶ ἄλλην, τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ Σιμοπούλου, ἐγγεγραμμένου πρώτου εἰς τὸν πίνακα Β, καὶ ὅμως μὴ μονιμοποιηθέντος.

§129ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Μοὶ δίδετε παρακαλῶ τὴν ἀναφορὰν ταύτην.

§130Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ νὰ μὴ σᾶς δώσω τὴν πρώτην ἀναφοράν, θὰ σᾶς δώσω ὅλας ὁμοῦ, ἐν τῇ πεποιθήσει ὅτι θὰ λάβητε αὐτὰς ὑπ’ ὄψιν, καὶ ὅταν θὰ λάβητε αὐτὰς ὑπ’ ὄψιν θὰ καταλήξητε εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι καὶ πάλιν ἐξετελέσθησαν ἀδικήματα, ἴσως ἐξ ἀμελείας, διότι οὐδεὶς ὑπάρχει λόγος νὰ ἀδικήσῃ τις ὡρισμένα ἄτομα, ἀλλ’ εἶναι δυνατὸν ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου ἀπησχολημένη νὰ μὴ ἐφωδίασε μὲ ὅλα τὰ στοιχεῖα τὸ Συμβούλιον τῶν Ἀντιστρατήγων ἢ καὶ αὐτὸ τὸ Συμβούλιον νὰ μὴ ἔδωκε τὴν δέουσαν προσοχήν.

§131ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Πρόκειται περὶ ἀνθρώπων, οἵτινες δὲν ἔκριναν καλῶς;

§132Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Φαίνεται τοῦτο ἐκ τῶν ἀπαντήσεων τὰς ὁποίας δίδει ἐρωτωμένη ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου. Διατί ἀξιωματικὸς ἐγγεγραμμένος εἰς τὸν πίνακα Β δὲν μονιμοποιεῖται; Τί δὲ ἀπαντᾷ ἡ ὑπηρεσία; Δὲν ἔχει πρότασιν τῶν Ἀντιστρατήγων μονιμοποιήσεως. Ἀλλὰ διὰ νὰ μὴ ἀπασχολῶ ἐπὶ πολὺ τὴν Βουλήν, πέποιθα ὅτι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς θὰ ἔχῃ τὴν καλωσύνην νὰ ῥίψῃ ἓν βλέμμα ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν αὐτῶν καὶ θὰ πεισθῇ περὶ τοῦ ὀρθοῦ τῶν ἰσχυρισμῶν μου. Ὑπάρχουσι καὶ ἄλλα παράπονα, ἐπίσης δεδικαιολογημένα, καὶ δι’ αὐτὸ ἔχω τὴν βεβαιότητα ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἐν τῇ ἐπιθυμίᾳ νὰ ἐκλίπωσι ταῦτα καὶ τῶν μονίμων καὶ τῶν ἐφέδρων καὶ τῶν ἀποστράτων ἀξιωματικῶν, θὰ εὕρῃ τὸν κατάλληλον τρόπον καὶ τῆς ἀναθεωρήσεως τῶν πινάκων, καὶ τῆς προαγωγῆς τῶν ἀδικηθέντων. Ἀντιλαμβάνομαι ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, δυσφορεῖ διότι ὑπάρχουσιν ἄνθρωποι δικαίως παραπονούμενοι, καὶ διότι ἐξ ἄλλου ὑπάρχουσιν οἱ ἀναλαμβάνοντες ἐκ καθήκοντος νὰ ὑπερασπίσωσι τὰ δίκαια ἐκείνων παράπονα.

§133ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Εἶναι φυσικὸν τὸ πρᾶγμα.

§134Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀντὶ νὰ δυσφορῇ ὁ κ. Πρωθυπουργός, κάλλιον εἶναι νὰ προσπαθῇ διὰ παντὸς τρόπου, ὅπως τὸ ταχύτερον ἐπανορθοῖ τὰ γενόμενα ἀδικήματα, διότι ἐὰν ἀφήσωμεν νὰ λανθάνωσι παράπονα, φόβος ὑπάρχει μὴ ἐκσπάσωσιν εἰς καταιγῖδα ἐπὶ ζημίᾳ καὶ τοῦ στρατεύματος καὶ τῆς Πολιτείας. Ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου εἶναι ἀτυχῶς αἰχμάλωτος, ὅπως εἶναι καὶ ἄλλαι ὑπηρεσίαι, μιᾶς παραδόσεως, καθ’ ἣν ἐπιτρέπεται νὰ φαίνηται ἀδιάφορος πρός τινα παράπονα καὶ ὁσάκις ἀκόμη τὰ ἀναγνωρίζει ὡς βάσιμα, χάριν τῆς πειθαρχίας, ὡς λέγει. Φαίνεται δὲ ὅτι καὶ ὑμεῖς, κ. Πρωθυπουργέ, ἀντὶ νὰ γίνηται ὁ φορεὺς τῶν φιλελευθέρων ἰδεῶν εἰς τὰς ὑπηρεσίας σας, ᾐχμαλωτίσθητε, ἀτυχῶς, ὑπὸ τῶν σκέψεων τῶν ὑπηρεσιῶν σας καὶ τούτου ἕνεκα σᾶς ἠκούσαμεν προχθὲς νὰ δίδητε ὑποθήκας εἰς ἐρωτήσαντα βουλευτὴν καὶ εἰς ὁλόκληρον τὴν Βουλήν, ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ καὶ οἱ ἱερεῖς δέον νὰ μὴ λησμονῶσιν ὅτι πρέπει νὰ ζῶσιν ὑπὸ περιορισμοὺς μειωτικοὺς τῶν δικαιωμάτων των. Κρῖμα ὅτι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς προῆλθεν εἰς τὴν διατύπωσιν τοιούτων σκέψεων, καὶ ἐχώρησε περαιτέρω ἰσχυρισθεὶς ὅτι προτιμότερον εἶναι ν’ ἀδικηθῶσι δύο ἢ τρία ἄτομα παρὰ νὰ ζημιωθῇ ἡ πειθαρχία ἐν τῷ στρατεύματι. Τοιαύτην ἀκριβῶς ἐδώκατε προχθὲς ἀπάντησιν εἰς τὸν ἐπερωτήσαντα ἐξ Ἀρκαδίας Συνάδελφον, ὅτι προσφέρει ὑπηρεσίαν ἡ Βουλὴ ἐὰν δὲν ἤθελεν ἀσχολεῖται μὲ παράπονα ἀξιωματικῶν. Ἡ σιγή, προκειμένου περὶ ἠδικημένων, καὶ ἡ ἀξίωσις τῶν προϊσταμένων νὰ σιγῶσιν οἱ ἀδικούμενοι πρὸς τὸ συμφέρον δῆθεν τῆς ὑπηρεσίας, καθιεροῖ τὴν χειροτέραν τυραννίαν· εἶναι τέλειος ἀναχρονισμός. Δὲν εἶναι δυνατόν, Κύριοι, κατὰ τὴν σημερινὴν ἐποχήν, κατὰ τὴν ὁποίαν πανταχόθεν πνέουσιν ἄνεμοι φιλελεύθεροι, νὰ ἀξιώσῃ τις ἀπὸ τοὺς ἠδικημένους νὰ λησμονήσωσι τὸ δίκαιόν των. Αὐτὸ ἀνήκει εἰς παρῳχημένας ἐποχάς, εἰς τοὺς χρόνους τῆς δουλείας, οἵτινες εὐτύχημα εἶναι ὅτι ἀντιπαρῆλθον ἀνεπιστρεπτεί. Ἡ ἐποχὴ καθ’ ἣν ἡ ἐλευθερία τῆς σκέψεως δὲν ἦτο κοινὸν κτῆμα, δὲν φαίνεταί που τοῦ κόσμου ὁλοκλήρου πλέον. Σήμερον τὸν κόσμον φωτίζει ἀπλέτως ἡ ἐλευθερία τῆς σκέψεως καὶ ἡ ἀναγνώρισις τοῦ δικαιώματος τοῦ ἀτόμου. Δὲν πρόκειται πλέον περὶ μισθωτοῦ στρατοῦ. Οἱ μισθοφόροι ἐχάθησαν διὰ παντός, ἀλλὰ περὶ ἐνόπλου ἔθνους, διότι ὁ στρατὸς σήμερον εἶναι τὸ ἔθνος αὐτό. Κάθε πολίτης καὶ μαχητὴς εἶναι φρουρὸς τῆς Πατρίδος. Εὐτυχῶς τὰ πράγματα προήχθησαν κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε ὅλοι ν’ ἀντιλαμβάνωνται καὶ τῶν ὑποχρεώσεών των καὶ τῶν δικαιωμάτων των. Ὑποθέτω ὅτι αὐτὴν τὴν φορὰν πρέπει νὰ ἐπικρατήσῃ ἡ γνώμη ὄχι τῆς ὑπηρεσίας, ἡ ὁποία δυνατόν, πολυάσχολος οὖσα καὶ προσκεκολλημένη αὐστηρῶς εἰς τὴν σκέψιν, ὡς ἔλεγον, τοῦ νὰ μὴ ἐπιμένῃ εἰς τὴν ἔρευναν, φόβῳ ἀνυπάρκτων ζημιῶν, ἀλλὰ νὰ κυριαρχήσῃ ἡ γνώμη τοῦ ὑπευθύνου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅστις θὰ δώσῃ νὰ ἐννοήσωσιν ἅπαντες ὅτι, τέλος πάντων, διὰ παντὸς τρόπου θὰ ἐξετασθῶσιν ὅλα τὰ παράπονα, ἐπὶ τῷ τέλει οὐδεμία νὰ ἀκούητε πλέον οὐδαμόθεν διαμαρτυρία. Αὐτὰ κελεύουσι καὶ οἱ ἰσχύοντες ἐν τῷ στρατεύματι κανονισμοί. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐπερωτώμενος ἑκάστοτε ὑπὸ τῶν διαφόρων Συναδέλφων περὶ ἀξιωματικῶν μονίμων καὶ ἐφέδρων, οἱ ὁποῖοι νομίζουσιν ὅτι ἠδικήθησαν καὶ δὲν προήχθησαν ἢ δὲν ἐμονιμοποιήθησαν, ἀπαντᾷ στερεοτύπως ὅτι «εἶναι ἐγγεγραμμένοι εἰς τὸν πίνακα Δ»· δηλαδὴ ἐχαρακτηρίσθησαν ὑπὸ τῶν Ἀντιστρατήγων ὡς στάσιμοι. Εἶναι ἀλήθεια ὅτι, δι’ ἐκείνους διὰ τοὺς ὁποίους τὸ Συμβούλιον τῶν Ἀντιστρατήγων ἀπεφάνθη ὅτι ἔπρεπε ν’ ἀναγραφῶσιν εἰς τὸν πίνακα Δ, δὲν ὑπῆρχε θεραπεία ἐκ μέρους τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὡς Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, εἰς τὸν ὁποῖον δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἀνασκευάζῃ καὶ νὰ ἀναθεωρῇ τὰς πράξεις τοῦ Συμβουλίου, δὲν ἐπιτρέπεται ὅμως ἡ ἀναθεώρησις τῶν πράξεων τοῦ Συμβουλίου ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἀπὸ ὡρισμένης ἐποχῆς, καθ’ ἣν ἔληξεν ἡ ἰσχὺς νόμου μεταβατικοῦ. Ὑπῆρξεν ἐποχὴ κατὰ τὴν ὁποίαν εἶχε δικαίωμα ὑπὸ τοῦ μεταβατικοῦ νόμου νὰ ἀναθεωρῇ τὰς πράξεις τοῦ Συμβουλίου καὶ νὰ μεταβάλῃ ταύτας κατὰ τὴν ἰδίαν αὐτοῦ κρίσιν. Ὅταν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐζήτησε τοιαύτην νομοθετικὴν ἄδειαν, διὰ τῆς ὁποίας εἶχε δικαίωμα νὰ ἐλέγχῃ τὸ ἔργον τῶν κ. Μεράρχων, δὲν γνωρίζω ἀπὸ ποίων σκέψεων ὡρμήθη. Τὰ ἐπακολουθήσαντα μὲ ἔπεισαν ὅτι μυριάκις προτιμότερον θὰ ἦτο νὰ μὴ ἐπεφύλασσε τὸ δικαίωμα τοῦτο ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὅστις ἄλλοτε μὲν συνεμορφώθη πρὸς τὴν γνώμην τοῦ Συμβουλίου, ὑπῆρξαν ὅμως καὶ περιστάσεις κατὰ τὰς ὁποίας καὶ ἀνέτρεψε τὰς γνώμας τοῦ Συμβουλίου, καὶ κατέληξεν εἰς συμπεράσματα ἐκ διαμέτρου ἀντίθετα πρὸς ἐκεῖνα εἰς τὰ ὁποῖα εἶχον καταλήξει οἱ Ἀντιστράτηγοι. Καὶ ἔπραξε τὸ δεύτερον τοῦτο καθ’ ὃν χρόνον οὐδὲν τοιοῦτο δικαίωμα εἶχεν. Ὑπῆρχον ἀξιωματικοὶ διὰ τοὺς ὁποίους τὸ Συμβούλιον τῶν Μεράρχων εἶχεν ἀποφανθῆ ὅτι ἦσαν ἱκανοὶ νὰ προαχθῶσι κατ’ ἐκλογὴν καὶ εἶχον ἐγγραφῆ εἰς τὸν πίνακα Β· ἐν τούτοις ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως διέγραψεν αὐτοὺς ἐκ τοῦ πίνακος τούτου, καὶ μετέφερεν αὐτοὺς εἰς τὸν πίνακα Δ· δηλαδὴ ἀξιωματικοὺς κριθέντας ὑπὸ τῶν Ἀντιστρατήγων ἱκανοὺς νὰ προαχθῶσι κατ’ ἐκλογὴν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἀφῆκε στασίμους. Ἔφθασε μάλιστα μέχρι τοῦ σημείου, νὰ ἀπομακρύνῃ τοῦ στρατεύματος ἀξιωματικοὺς διὰ τοὺς ὁποίους τὸ Συμβούλιον τῶν Ἀντιστρατήγων εἶχεν ἀποφανθῆ ὅτι εἶναι ἄξιοι κατ’ ἐκλογὴν προαγωγῆς, καὶ δι’ αὐτὸ εἶχεν ἐγγράψει αὐτοὺς εἰς τὸν πίνακα Β. Καὶ δὲν ἠσθάνθη ὁ κ. Πρωθυπουργὸς δυσκολίαν διὰ τὸν ἀντισυνταγματάρχην τοῦ Ἱππικοῦ Κρίτσαν, διὰ τὸν ὁποῖον τὸ Συμβούλιον τῶν Ἀντιστρατήγων κατὰ τὴν ἀναθεώρησιν τῶν πινάκων εἶχεν ἀποφανθῆ καὶ εἶχε γνωμοδοτήσει περὶ τῆς προαγωγῆς αὐτοῦ κατ’ ἐκλογήν, ἀντὶ νὰ τὸν προαγάγῃ συμμορφούμενος πρὸς τὴν γνώμην τῶν Ἀντιστρατήγων καὶ σύμφωνα μὲ τὸν νόμον, τὸν ὁποῖον αὐτὸς εἶχεν εἰσαγάγει, δὲν ἠσθάνθη λέγω, κανένα δισταγμόν, νὰ τὸν ἀπομακρύνῃ τοῦ στρατεύματος καταπατῶν τὸν ἴδιόν του νόμον, ὅστις οὐδὲν τῷ παρεῖχε τοιοῦτο δικαίωμα. Ἡ τοιαύτη ἐνέργεια δὲν ὑπῆρξε μόνον ἄδικος ἀλλὰ καὶ παρὰ τὸν νόμον. Δὲν γνωρίζω τίνες λόγοι ἰδιαίτεροι ἔπεισαν τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ μὴ συμμορφωθῇ διὰ τὸν ἀξιωματικὸν αὐτὸν πρὸς τὰς ὑποδείξεις τῶν Ἀντιστρατήγων, ἀλλὰ μὲ περισσὴν σκληρότητα νὰ προτιμήσῃ τὴν σιγὴν τοῦ νόμου καὶ νὰ παρίδῃ τὴν ἀπόφασιν τοῦ Συμβουλίου τῶν Ἀντιστρατήγων· δὲν γνωρίζω, μὰ τὴν ἀλήθειαν, ἂν οὕτω πράξας ἐξυπηρέτησε τὸ στράτευμα. Γνωρίζω ὅμως ὅτι ἡ ἀπόφασις καὶ ἡ γνώμη τοῦ Συμβουλίου τῶν Ἀντιστρατήγων λέγει ὄχι, καὶ αὐτὰ εἶναι ἀρκετὴ ἱκανοποίησις διὰ τὸν ἀποχωρήσαντα ἀξιωματικόν. Ἀλλ’ ὅπως δήποτε προῆλθεν εἰς τὴν παράνομον καὶ ἄδικον αὐτὴν ἀπόφασιν καθ’ ὃν χρόνον ἀκριβῶς ἐψήφιζε ἄλλον νόμον ἡ Βουλή, τῇ εἰσηγήσει τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, διὰ τοῦ ὁποίου, τί νομίζετε ὅτι ἐθεσπίζετο; Ἀξιωματικοὶ τῶν ὁποίων ἡ παραμονὴ εἰς τὸ στράτευμα δὲν ἦτο ἐπ’ ὠφελείᾳ αὐτοῦ, ἠδύναντο ν’ ἀπομακρυνθῶσι τοῦ στρατεύματος, λαμβάνοντες ἕνα ἐπὶ πλέον βαθμόν· δηλαδὴ ἀξιωματικοὶ τῶν ὁποίων δὲν εἶχεν ἀνάγκην ἡ ὑπηρεσία, ἀξιωματικοὶ ἀπὸ τοὺς ὁποίους προσεπάθει τὸ στράτευμα νὰ ἀπαλλαγῇ, ἠμείβοντο φανερὰ καὶ χωρὶς καμμίαν δικαιολογίαν. Τοιοῦτον ἐψηφίσατε νόμον, τὸ παράδοξον τοῦ ὁποίου δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω. Καὶ ὄχι μόνον δὲν προηγάγετε τὸν ἀντισυνταγματάρχην Κρίτσαν, ὡς ἦσθε ὑποχρεωμένος, ἀλλὰ ἀπεμακρύνατε αὐτὸν τοῦ στρατεύματος μὲ τὸν βαθμὸν τὸν ὁποῖον εἶχε ἵνα οὕτω γίνῃ καταφανέστερον τὸ ἀδίκημα. Ταῦτα ἐπικαλοῦμαι διὰ νὰ ἀποδείξω ὅτι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς δὲν εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ ὀχυροῦται ὄπισθεν τῶν γνωμῶν τοῦ Συμβουλίου τῶν Ἀντιστρατήγων, ὁσάκις ἐπερωτᾶται. Ἀλλὰ καὶ ὅτε εἶχε τὸ δικαίωμα τῆς μεταβολῆς τῶν πινάκων πρὸ τῆς ἀναθεωρήσεως αὐτῶν, ζήτημα εἶναι ἂν ἐποιήσατο χρῆσιν τοῦ δικαιώματος τούτου ὁ κύριος Πρωθυπουργὸς ἐπ’ ἀγαθῷ τοῦ στρατεύματος. Δὲν γνωρίζω ἀκριβῶς τίνες σκέψεις ἐπεκράτησαν, ὥστε ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ ὅτε εἶχε καὶ ὅτε δὲν εἶχε τὸ δικαίωμα, νὰ μὴ θελήσῃ νὰ συμμορφωθῇ πρὸς τὰς ἀποφάσεις τῶν Ἀντιστρατήγων, καὶ τίς λόγος ὤθησεν αὐτόν, ὥστε νὰ μετατρέψῃ τὰς ἀποφάσεις τοῦ Συμβουλίου. Δὲν γνωρίζω ποῖον ἄλλο Συμβούλιον ἁρμοδιώτερον εἰσηγεῖτο ἄλλας γνώμας παρὰ τῷ κ. Πρωθυπουργῷ. Γνωρίζω ὅμως ὅτι, καὶ κατ’ οὐσίαν καὶ κατὰ τὸν νόμον, οὐδεὶς ἄλλος εἶχε δικαίωμα νὰ γνωματεύῃ. Καὶ δι’ αὐτὸ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὀρθῶς ἀπεκάλεσε τοὺς ἀποτελοῦντας τὸ Συμβούλιον τῶν Ἀντιστρατήγων κορυφὰς τοῦ στρατεύματος καὶ ἀνήγαγεν αὐτοὺς ἐκεῖ, ὥστε νὰ τοῖς ἐμπιστευθῇ καὶ τὴν ἐκπαίδευσιν καὶ τὴν καθόλου διοίκησιν τοῦ στρατεύματος τῆς Πατρίδος, νὰ τοῖς ἐμπιστευθῇ τίποτε περισσότερον, τίποτε ὀλιγώτερον ἢ τὴν τιμὴν τοῦ ἔθνους. Κατὰ συνέπειαν μὴ σεβόμενος ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν τὰς γνώμας καὶ τὰς ὑποδείξεις τῶν Ἀντιστρατήγων, ἄφηνε νὰ ἐννοῆται ὅτι εἶναι δυνατὸν οὗτοι ὄχι ὀρθῶς νὰ ἀντιλαμβάνωνται καὶ νὰ κρίνωσι περὶ τῶν στρατιωτικῶν πραγμάτων, αὐτοὶ οἱ ζῶντες εἰς τὸ στράτευμα ἐπὶ μακρόν, οἱ γνωρίσαντες τὸ στράτευμα, ὡς ἐξ αὐτοῦ προελθόντες, καὶ ὅτι ἠδύνατο ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ δὲν γνωρίζω τίνες ἄλλοι, ἀσφαλέστερον νὰ ἀντιλαμβάνωνται περὶ τῆς ἱκανότητος τῶν διαφόρων ἀξιωματικῶν. Ἀλλὰ τοῦτο εἶναι κατάφωρος μείωσις τοῦ κύρους τῶν Στρατηγῶν. Ἔχω ἐγὼ τὴν γνώμην καὶ τὴν διετύπωσα, ὅτε εἰς ἄλλην προηγουμένην συνεδρίασιν ὡμίλησα ἐπὶ τῶν προβιβασμῶν, ὅτι προτιμῶ ὁ Ὑπουργὸς νὰ μὴ εἶναι ἀπηλλαγμένος καὶ πάσης εὐθύνης. Ἐγὼ θέλω τὸν Ὑπουργὸν μὲ δικαιώματα διὰ νὰ ὑπέχῃ καὶ εὐθύνας. Νὰ μὴ ἔρχηται ἑκάστοτε ἐνταῦθα καὶ ἐρωτώμενος νὰ σᾶς λέγῃ· τί ζητεῖτε ἀπὸ ἐμέ; Αὐτὴ ἦτο ἡ γνώμη τοῦ Συμβουλίου, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον κατ’ ἐπέκτασιν γίνεται ἐκεῖ ὅπου οἱ διάφοροι Ὑπουργοὶ ἐγκαθιστῶσι τοιαῦτα Συμβούλια, δηλαδὴ προκαλύμματα, ὄπισθεν τῶν ὁποίων ὀχυροῦνται εἰς πᾶσαν περίστασιν. Ἐγὼ δὲν δύναμαι νὰ φαντασθῶ Ὑπουργὸν ἀνεύθυνον καὶ δι’ αὐτὸ ἤθελον νὰ διατηρήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν τὸ δικαίωμα αὐτό, ὅπως πρέπει κάθε Ὑπουργὸς νὰ διατηρῇ αὐτὸ ἀκριβῶς διὰ νὰ μὴ κρύπτηται ὄπισθεν αὐτῶν τῶν Συμβουλίων, ἅτινα ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον δὲν κάμνουσι τίποτε ἄλλο ἀπὸ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον τοῖς ὑποδεικνύουσιν οἱ Ὑπουργοί. Τούτου τοῦ λόγου ἕνεκα ἤθελον νὰ διατηρήσῃ τὰ δικαιώματά του ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὅστις μάλιστα διαχειρίζεται λεπτεπίλεπτα ζητήματα, ἀλλὰ νὰ διατηρήσῃ αὐτὰ ἐπ’ ἀγαθῷ καὶ νὰ ἔχῃ τὸ θάρρος τῶν πράξεών του, καὶ ἐρωτώμενος νὰ λέγῃ· προέβην εἰς τὴν μεταβολὴν αὐτὴν καὶ δὲν ἐσεβάσθην τὴν γνώμην τοῦ Συμβουλίου τῶν Μεράρχων, καὶ ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον εἶχον ἰδικήν μου γνώμην καὶ παρεῖδον τὴν γνώμην τοῦ ἁρμοδίου Συμβουλίου εἶναι αὐτὸς καὶ αὐτός. Κύριοι, ὁμολογῶ ὅτι ἐξέφυγα τοῦ θέματος καὶ σᾶς κουράζω, ἀλλὰ εἶναι μερικὰ ζητήματα τὰ ὁποῖα τέλος πάντων πρέπει νὰ τὰ ἐξετάσωμεν γενικώτερον, διότι ἴσως εἶναι δυνατὸν νὰ ληφθῶσι καὶ ἀποφάσεις ἀνάλογοι πρὸς τὴν κατάστασιν. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐρωτώμενος ἑκάστοτε δὲν ἔχει ἄλλην δικαιολογίαν, παρὰ τὰς ἀποφάσεις τῶν Ἀντιστρατήγων. Ἐρωτώμενος, διατί ὁ κ. ἀξιωματικὸς δὲν προήχθη, ἀπαντᾷ· διότι εἶναι ἐγγεγραμμένος ὑπὸ τοῦ Συμβουλίου τῶν Μεράρχων ὡς στάσιμος. Καὶ λέγει τρόπον τινά· μὰ τί μὲ κουράζετε καὶ μὲ ἐρωτᾶτε περὶ αὐτοῦ τοῦ ἀξιωματικοῦ, ἀφοῦ καὶ αὐτὸς ὁ ἴδιος γνωρίζει ὅτι εἶναι ἐγγεγραμμένος εἰς τὸν πίνακα Δ, καθόσον τῷ ἐκοινοποιήθη ἡ σχετικὴ ἀπόφασις τῶν Μεράρχων. Ὁ ἀξιωματικὸς ὁ παραπονούμενος βεβαίως γνωρίζει ὅτι εἶναι ἐγγεγραμμένος εἰς τὸν πίνακα τῶν στασίμων, δὲν γνωρίζει ὅμως τὸ διατί, καὶ τούτου ἕνεκα παραπονεῖται. Πλέον ἀνελευθέρα διάταξις ἢ μᾶλλον συνήθεια ἀπὸ τὴν ἰσχύουσαν, καθόσον ἀφορᾷ τοὺς χαρακτηρισμοὺς τῶν ἀξιωματικῶν μὲ τὴν ἄνανδρον μυστικότητά της δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ· εἶναι πηγὴ πάσης ἀδικίας. Ἐφαντάσθητέ ποτε ὅτι οἱοσδήποτε Διοικητής, γνωματεύων δι’ ἕνα ἀξιωματικόν, ἐφαντάσθητέ ποτε, ὅτι θὰ ἦτο τόσον ἄνανδρος, ὥστε νὰ μὴ εἴπῃ εἰς τὸν χαρακτηριζόμενον παρ’ αὐτοῦ ἀξιωματικὸν διὰ τίνα λόγον χαρακτηρίζει αὐτὸν οὕτω; Καὶ ὅμως δὲν τῷ ἐπιτρέπεται, ἐφ’ ὅσον θέλει νὰ σέβηται νεκρὰς διατάξεις. Ζῶμεν εἰς τοὺς σκοτεινοὺς χρόνους ἀκόμη, τυραννούμεθα εἰς τὸ στράτευμα. Καὶ δὲν εἶναι μόνον τοῦτο· ὅταν δὲν ἔχωμεν τὸ θάρρος νὰ εἴπωμεν εἰς τὸν παραπονούμενον, διατί ἔμεινε στάσιμος, ζημιοῦμεν καὶ αὐτὸ τὸ στράτευμα, διότι ὁ μὴ γνωρίζων πῶς ἔχει χαρακτηρισθῆ, δὲν ἔχει ὑπόδειξιν πῶς πρέπει νὰ διορθωθῇ. Δὲν εἶναι προσῆκον, δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον ὁ χαρακτὴρ καὶ ἡ ἱκανότης, ἴσως δὲ καὶ ἡ τιμὴ τοῦ ἀξιωματικοῦ, νὰ κρίνωνται καὶ νὰ χαρακτηρίζωνται ἀπὸ τοῦ κρυπτοῦ. Τοῦτο ὀφείλεται εἰς διατάξεις ἐσκωριασμένας, αἵτινες ἔπρεπε πρὸ πολλοῦ νὰ εἶχον ἀφανισθῆ καὶ μάλιστα ἀφ’ ἧς εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν εἰσῆλθε Πρωθυπουργός, φορεὺς φιλελευθέρων ἀρχῶν. Πόσον λαμπρὰ θὰ εἴχομεν ἀποτελέσματα, ἂν ἐκεῖνοι οἵτινες ἔχουσι δικαίωμα νὰ χαρακτηρίζωσι τοὺς ἀξιωματικούς, εἶχον καὶ τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ὑποδεικνύωσιν εἰς αὐτοὺς καὶ τὰς ἐλλείψεις των. Δὲν θὰ εὑρισκόμεθα εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἐπερωτῶμεν κάθε ἑσπέραν τὸν κ. Πρωθυπουργὸν διατί δὲν προήχθη ὁ α ἢ ὁ β ἀξιωματικός, θὰ τὸ ἐγνώριζον οἱ ἴδιοι καὶ δὲν θὰ διηπόρουν ὥστε νὰ ζητῶσι νὰ μάθωσι διὰ τῆς Βουλῆς ὅ τι ἔδει νὰ γνωρίζωσι ἐκ τῆς στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας, ἀσφαλῶς δὲ θὰ ἐξέλιπον καὶ τὰ παράπονα.

§135Ν. ΞΗΡΟΣ. Θὰ ἀναγνωρίσωσι τὰ σφάλματά των;

§136Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Διατί ὄχι; Ἄλλως δὲν πρόκειται περὶ ἀναγνωρίσεως ἀλλὰ περὶ ἀγνοίας. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἵνα ἐπανέλθω ἐκεῖ ἀφ’ ὅτου παρέκλινα τῆς συζητήσεως, κατόπιν πολλῶν τροπολογιῶν κατέληξεν εἰς τὴν σημερινὴν ἐμφάνισιν τοῦ νομοσχεδίου. Δὲν γνωρίζω ἂν δι’ αὐτῆς κατώρθωσε νὰ συγκεράσῃ τὰ πράγματα κατὰ τὸν δικαιότερον καὶ ὀρθότατον τρόπον, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸν διακανονισμὸν τῆς ἀρχαιότητος μεταξὺ μονίμων καὶ ἐφέδρων ἀξιωματικῶν· ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον γνωρίζω εἶναι ὅτι καὶ εἰς τὴν περίστασιν αὐτὴν πάλιν ἔπταισεν ὁ κ. Πρωθυπουργός, ὅστις, ὅπως κολακεύσῃ τὴν φιλοτιμίαν τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν, πολλὰς ἔδωκε πρὸς αὐτοὺς ὑποσχέσεις. Βεβαίως ἐκολάκευε καὶ ἀνεγνώριζεν εἰς αὐτοὺς δικαιώματα ὅτε ἔλεγεν εἰς τὴν Βουλὴν ἐρωτώμενος σχετικῶς μὲ τὸ ζήτημα τῆς ἀρχαιότητός των, ὅτι θὰ τοὺς προαγάγῃ εἰς ὑπολοχαγοὺς ὥστε νὰ ταχθῶσιν εἰς τὸ δεξιὸν τῶν ἄλλων ἀξιωματικῶν. Δὲν γνωρίζω, ἂν καλῶς εἶχε μελετήσει τὰ ζητήματα ὅτε ταῦτα ἔλεγεν· ἐν πάσῃ ὅμως περιπτώσει ὑπέσχετο πράγματα τὰ ὁποῖα σήμερον εἶναι ἀποφασισμένος νὰ λησμονήσῃ. Ἐντεῦθεν ἡ παρατηρουμένη δυσφορία εἰς τοὺς ἀξιωματικούς. Ἐὰν ἡ λύσις τὴν ὁποίαν δίδῃ τώρα ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ζημιοῖ, εἴτε τοὺς μονίμους εἴτε τοὺς ἐφέδρους ἀξιωματικούς, ἀμέριστον ὑπέχει τὴν εὐθύνην αὐτὸς καὶ μόνος, ὁ καὶ εἰσηγητὴς τοῦ νομοσχεδίου ἐπὶ τοῦ ὁποίου φαίνεται ὅτι οὐδεμίαν εἶναι διατεθειμένος νὰ δεχθῇ τροπολογίαν. Ἔλεγον πρὶν ὅτι τὸ νομοσχέδιον ζητεῖ τρόπον τινὰ νὰ ἐπανορθώσῃ ἀδικήματα ὄχι μόνον ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ἐφέδρους ἀξιωματικοὺς ἀλλὰ καὶ τοὺς μονίμους, διὰ τοὺς ὁποίους καταργεῖ τὴν κατ’ ἐπανάληψιν στασιμότητα καὶ διὰ τοὺς ἀποστράτους, χάριν τῶν ὁποίων διέλαβεν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ἴδιον ἄρθρον, διὰ τοῦ ὁποίου ζητεῖται ἡ ἄδεια νὰ προάγωνται καὶ ἀξιωματικοὶ ἔφεδροι ἐξ ἀποστρατείας προερχόμενοι καὶ ἂν εἶχον μείνει καθ’ ὃν χρόνον τὸ πρῶτον ἀπεστρατεύθησαν στάσιμοι, καὶ οἵτινες κατὰ τὸν νόμον περὶ ἐφέδρων ἀξιωματικῶν καλούμενοι ἐν ἐπιστρατεύσει ἐκτελοῦσι καθήκοντα τοῦ βαθμοῦ ὃν εἶχον πρὶν ἀποστρατευθῶσιν. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἐν τῇ αἰτιολογικῇ τοῦ νομοσχεδίου ἐκθέσει ἀναγράφει, καὶ πολὺ δικαίως, ὅτι πολλοὶ τῶν ἐξ ἀποστρατείας ἐφέδρων ἀξιωματικῶν, καὶ τὸ καθῆκόν των ἐπετέλεσαν κατὰ τοὺς δύο πολέμους καὶ διῴκησαν μονάδας ἀναλογούσας πρὸς τὸν βαθμὸν ὃν ἔλαβον ἀποστρατευθέντες. Τούτου ἕνεκα ἐζήτησε νὰ διορθώσῃ τὰ ἄτοπα καὶ λαμβάνων τὸ δικαίωμα νὰ προαγάγῃ ἐξ ἀποστρατείας ἀξιωματικοὺς στασίμους εἰς ἀνωτέρους βαθμούς, καταλύει τοιουτοτρόπως τὴν διάταξιν, καθ’ ἣν οἱ ἀξιωματικοὶ οὗτοι δὲν ἐδικαιοῦντο προαγωγῆς. Εἶναι ἐδῶ εὐκαιρία νὰ τονίσω ὅτι καὶ εἰς τὰς προαγωγὰς τῶν ἐξ ἀποστρατείας ἀξιωματικῶν συνετελέσθησαν ἀδικήματα καὶ προήχθησαν τοιοῦτοι ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι δὲν γνωρίζω ἂν ἦτο δίκαιον ὅλοι νὰ προαχθῶσι, καὶ δὲν προήχθησαν ἄλλοι οἵτινες ὑπὲρ πάντα ἄλλον εἶχον δικαίωμα προβιβασμοῦ, τὸ ὁποῖον δικαίωμα ἀπέκτησαν ὡς ἐκ τῆς δράσεώς των. Προήχθησαν, λέγω, ἐξ ἀποστρατείας ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι δὲν γνωρίζω ἂν ὅλοι ἔπρεπε νὰ προαχθῶσι, καὶ δὲν προήχθησαν ἄλλοι οἵτινες ὡρισμένως ἔπρεπε νὰ προαχθῶσιν. Καὶ διὰ νὰ μὴ ἀναφέρω πολλοὺς θὰ ἀναφέρω ἕνα, διὰ τὸν ὁποῖον ὑπάρχουσι τοιαῦται ἐκθέσεις, τὰς ὁποίας θὰ ἐζήλευε κάθε ἀξιωματικός. Δὲν προήχθη, Κύριοι, μεταξὺ τῶν ἐξ ἀποστρατείας ἀξιωματικῶν ὁ ταγματάρχης Ταγαρᾶς.

§137ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Πρὸς θεραπείαν τοῦ πράγματος προνοεῖ τὸ ἄρθρον 3ον τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου.

§138Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἠκούσατε, Κύριοι, τί εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως· ὅτι προνοεῖ τὸ ἄρθρον 3ον τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου, διὰ τοῦ ὁποίου αἴρεται τὸ κώλυμα τῆς στασιμότητος κατὰ τὴν ἐπιστρατείαν. Ἀλλ’ ἐρωτῶ καὶ ἐγὼ τὸν κ. Πρωθυπουργόν· πῶς δὲν ὑπῆρχε τὸ κώλυμα αὐτὸ καὶ δι’ ἄλλους ἀξιωματικούς, ὑπὸ τὰς αὐτὰς συνθήκας μὲ τὸν ταγματάρχην Ταγαρᾶν διατελοῦντας, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν στασιμότητα καὶ τοὺς ὁποίους ὅμως προήγαγε; Τὸ κώλυμα τοῦ νόμου δὲν ἐνεφανίσθη δι’ ἐκείνους, ἐνεφανίσθη μόνον προκειμένου περὶ τοῦ ταγματάρχου Ταγαρᾶ, διὰ τὸν ὁποῖον διαλαμβάνετε, ὡς λέγετε τὴν σχετικὴν διάταξιν, ἵνα δυνηθῇ καὶ προαχθῇ οὗτος. Προέβητε εἰς τὴν προαγωγὴν ἄλλων παρὰ τὸν νόμον, καίτοι δὲν εἴχετε δικαίωμα τοιοῦτον, καὶ ἀπόδειξις εἶναι ὅτι σήμερον μόλις ζητεῖτε τὸ δικαίωμα ἐκεῖνο ἵνα προβῆτε εἰς τὴν προαγωγὴν καὶ τοῦ ταγματάρχου Ταγαρᾶ. Ἡ ἐνέργειά σας αὐτὴ εἶναι παρὰ τὸν νόμον, καὶ ὄχι μόνον παρὰ τὸν νόμον, ἀλλ’ ἐπὶ πλέον καὶ παρὰ τὸ συμφέρον τοῦ στρατεύματος, διότι νομίζω ὅτι ἔχετε ὑποχρέωσιν νὰ γνωρίζητε ὅτι ἡ μεγαλειτέρα προσοχὴ πρέπει νὰ δίδηται εἰς τὸν καταρτισμὸν τῶν ἐφέδρων στελεχῶν, ἵνα μὴ πλουτίζωμεν τὸ στράτευμα μὲ ἀξιωματικοὺς τοὺς ὁποίους δὲν δυνάμεθα νὰ χρησιμοποιήσωμεν ἐν καιρῷ, καὶ ἀπορῶ πῶς δὲν ἀποδίδει ὁ κ. Πρωθυπουργὸς τὴν προσήκουσαν σημασίαν εἰς τὰ ἔφεδρα στελέχη, ἅτινα ἐν πολέμῳ θὰ ἔλθωσι νὰ συμπληρώσωσι τὰ μόνιμα τοιαῦτα, ἀφοῦ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διατηρῇ τὸ Κράτος ἐν εἰρήνῃ ὅσα στελέχη τῷ χρειάζονται ἐν πολέμῳ. Τοῦτο θὰ ἦτο τὸ ἰδεῶδες τοῦ στρατεύματος, καὶ τέλος ἡ ἐνέργειά σας αὕτη εἶναι παρὰ τὸ δίκαιον διότι προεβιβάσατε ἄλλους καὶ δὲν προεβιβάσατε τὸν ταγματάρχην Ταγαρᾶν.

§139ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐλπίζω ὅτι δὲν θὰ προχωρήσητε περισσότερον. Πρέπει νὰ μᾶς εἴπητε τίνες εἶναι αἱ περιστάσεις, κατὰ τὰς ὁποίας προήχθησαν ἀξιωματικοὶ ἐναντίον τοῦ νόμου, τὸν ὁποῖον τροποποιεῖ τὸ ἄρθρον 3ον.

§140Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ σᾶς παραδώσω τὴν «Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως» τῆς 25ης Μαρτίου, εἰς τὴν ὁποίαν ἐδημοσιεύσατε τοὺς προβιβασμούς, καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι ἡ ὑπηρεσία δὲν θὰ δυσκολευθῇ νὰ σᾶς διευκολύνῃ νὰ τοὺς μάθητε.

§141ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Παρακαλῶ· εὑρισκόμεθα ἀπὸ πολλῆς ὥρας ἐν ἀταξίᾳ πρὸς τὸν Κανονισμόν, ὥστε, ἐνῷ συζητοῦμεν τὸ νομοσχέδιον νὰ γίνηται γενικὴ συζήτησις ἐλέγχου. Νομίζω ὅμως ὅτι τοὐλάχιστον θὰ μοὶ δώσητε τὰ στοιχεῖα ἵνα εἶναι δυνατὴ ἡ ἀπάντησις, ἂν ὄχι τώρα ἀμέσως, διότι τοῦτο δὲν εἶναι δυνατόν, τοὐλάχιστον αὔριον.

§142Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀκριβῶς σᾶς δίδω τὴν «Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως», ἡ ὁποία περιέχει ὅλα τὰ στοιχεῖα, ὧν ἔχετε ἀνάγκην.

§143ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τίνες εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι προήχθησαν κατὰ παράβασιν;

§144Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἂς ἀσχοληθῇ ἡ ὑπηρεσία σας νὰ τοὺς ἀνεύρῃ. Ἐγὼ θέτω τὸ ζήτημα ὡς ἑξῆς· «ἂν ὅλοι οἱ ἐγγεγραμμένοι εἰς τὸ φύλλον τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως ὡς προαχθέντες εἶχον τὰ ὑπὸ τοῦ νόμου προβλεπόμενα προσόντα».

§145ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Σᾶς ἀπαντῶ ὅτι ὁ ταγματάρχης Ταγαρᾶς, ὁ ὁποῖος δὲν προήχθη καὶ χάριν τοῦ ὁποίου ὑποβάλλεται τὸ ἄρθρον 3ον, εὑρίσκεται ὑπὸ περιστάσεις ἐξαιρετικὰς καὶ ὅτι οὐδεὶς ἄλλος ἀξιωματικὸς εὑρίσκεται ὑπὸ τοὺς αὐτοὺς ὅρους μὲ τὸν Ταγαρᾶν ὁ ὁποῖος νὰ προήχθη.

§146Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς ἐπαναλαμβάνω ὅτι ἔργον τῆς ὑπηρεσίας σας εἶναι ἡ ἀνεύρεσις τῶν προαχθέντων, καίτοι οὗτοι εὑρίσκονται εἰς τὴν αὐτὴν μὲ τὸν ταγματάρχην Ταγαρᾶν κατηγορίαν.

§147ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἰσχυρίζομαι ὅτι οὐδεὶς εἶναι εἰς τὴν θέσιν τοῦ Ταγαρᾶ.

§148Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγὼ σᾶς λέγω τινὰς διὰ νὰ θελήσητε νὰ εὕρητε σεῖς τοὺς ἄλλους, τὸν Μωραΐτην, Πολίτην, Σπυράκην, Σισμάνην κλπ.

§149ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἦσαν εἰς τὸν πίνακα Γʹ;

§150Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι!

§151ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Βλέπετε λοιπόν;

§152Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἀνάγκη νὰ σᾶς ἐξηγήσω μερικὰ πράγματα, τὰ ὁποῖα φαίνεται ὅτι ἀγνοεῖτε. Δὲν πρόκειται καθόλου περὶ τῶν πινάκων. Οὔτε ἐγὼ λέγω ὅτι κακῶς ἐγράφησαν. Ἐγὼ ἰσχυρίζομαι ὅτι ὑπῆρξαν καὶ ἄλλοι ἀξιωματικοὶ οἱ ὁποῖοι εὑρίσκοντο εἰς οἵαν κατηγορίαν εὑρίσκετο καὶ ὁ ταγματάρχης Ταγαρᾶς καὶ οἵτινες προήχθησαν δίχως νὰ σκεφθῆτε ὅτι ὑπῆρχε τὸ κώλυμα τοῦ νόμου, τὸ ὁποῖον σήμερον ζητεῖτε διὰ τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου νὰ ἄρητε. Ὑποθέτω ὅτι οὐδεμία θὰ ἔμεινεν ἀσάφεια, ὥστε νὰ εὑρίσκωμαι εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ διασαφήσω τι τὸ ὁποῖον θὰ ἔμεινεν ὁπωσδήποτε ἀσαφές. Αὐτὰ εἶχον νὰ εἴπω γενικῶς ἐν σχέσει πρὸς τὰ γενόμενα, καὶ πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ἐπαναλέγω ὅτι ὡς ἔχει καταρτισθῆ δὲν θὰ εἶναι ἱκανὸν νὰ ἀντικρύσῃ ὅλα τὰ γινόμενα ἀδικήματα καὶ ὅλα τὰ καθημερινῶς ἀκουόμενα παράπονα, τὰ ὁποῖα δικαιολογοῦσι πλήρως τὸν ἔλεγχον, εἰς τὸν ὁποῖον ὄχι μὲ ὑπερβολικὴν αὐστηρότητα προέβην. Ἐκεῖνοι οἵτινες ἐπιποθοῦσι νὰ ἀποφεύγωσι τὸν ἔλεγχον, πρέπει νὰ μὴ λησμονῶσι νὰ σέβωνται καὶ τὸν νόμον καὶ τὸ δίκαιον. Εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως εἶχον ἐγχειρίσει, τὰς ζητηθείσας μοι τροπολογίας, ἐκ τῶν ὁποίων ἡ μία ἀφεώρα ὅπως, εἰς τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 6 περὶ προαγωγῆς ἐπιλοχιῶν καὶ λοχιῶν τοῦ ἐνεργοῦ στρατοῦ καὶ τοιούτων τοῦ ἐφέδρου ἢ τῆς ἐθνοφρουρᾶς, συμπεριληφθῶσιν καὶ ἐνωμοτάρχαι τῆς Χωροφυλακῆς, συνῳδὰ πρὸς τὰ δικαιώματα τὰ ὁποῖα καὶ οὗτοι κέκτηνται, λαμβανομένου μάλιστα ὑπ’ ὄψιν ὅτι ὅλοι οἱ ἐνωμοτάρχαι αʹ τάξεως οἱ ἐπὶ πολλὰ ἔτη ὑπηρετήσαντες εἰς τὸ Σῶμα τῆς Χωροφυλακῆς μὲ τὸν βαθμὸν αὐτόν, ἐσχάτως, δυνάμει Β. Διατάγματος ὅλως ἀδικαιολογήτως καὶ παρὰ τὸν νόμον, ἀφωμοιώθησαν μὲ τοὺς ἐνωμοτάρχας βʹ τάξεως ὑποβιβασθέντες. Συνέβη δὲ οἱ ἐνωμοτάρχαι βʹ τάξεως, ἔχοντες πλειότερον χρόνον ὑπηρεσίας εἰς τὸν βαθμὸν αὐτόν, νὰ εὑρεθῶσιν ἀρχαιότεροι ἀπὸ τοὺς ὑποβιβασθέντας τοιούτους πρώτης τάξεως καὶ νὰ προαχθῶσιν εἰς ἀνθυπασπιστὰς τῆς Χωροφυλακῆς. Ἔργον δικαιοσύνης εἶναι νὰ ληφθῇ πρόνοια εἰς τὸ ψηφιζόμενον νομοσχέδιον, γινομένης ἀποδεκτῆς τῆς τροπολογίας, ὅπως προαχθῶσι καθ’ ὃν τρόπον προήχθησαν καὶ οἱ πρὸ αὐτῶν, καὶ οἱ ἐναπομείναντες ἐνωμοτάρχαι, οἱ κεκτημένοι τὰ προσόντα. Πιστεύω δ’ ὅτι κανεὶς δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἔχῃ ἀντίρρησιν, διότι κανεὶς δὲν δύναται νὰ ἐννοήσῃ πῶς προήχθησαν εἰς ἀνθυπασπιστὰς ἐνωμοτάρχαι βʹ τάξεως καὶ δὲν προήχθησαν οἱ πλειότερον δικαιούμενοι ἐνωμοτάρχαι αʹ τάξεως. Ἀφοῦ ἐλήφθη καὶ λαμβάνεται πρόνοια περὶ ὅλων τῶν ὑπαξιωματικῶν καὶ δίκαιον εἶναι καὶ συμφέρον διὰ τὴν ὑπηρεσίαν, νὰ ληφθῇ, καὶ ταχέως μάλιστα, πρόνοια διὰ τοὺς ὑπαξιωματικοὺς τῆς Χωροφυλακῆς. Διὰ τῆς ἑτέρας τροπολογίας ζητῶ νὰ ἐπανέλθωσιν εἰς τὴν ἐνεργὸν ὑπηρεσίαν ἀξιωματικοὶ ἀποστρατευθέντες, λόγῳ σωματικῆς ἀνικανότητος. Πρόκειται περὶ ὡρισμένου ἀξιωματικοῦ τῆς Χωροφυλακῆς, ἑνὸς λαμπροῦ ἀνθυπομοιράρχου, ὅστις διωρισμένος ἀστυνόμος ἔν τινι νήσῳ καὶ ἐν τῇ ἐκτελέσει τοῦ καθήκοντός του ὑποβαλλόμενος εἰς κόπους ἐν τῇ καταδιώξει τοῦ λαθρεμπορίου, ἔπαθε νόσημα στηθικόν. Ὁ ἀρχηγὸς τῆς Χωροφυλακῆς καὶ Ἰταλὸς ὀργανωτὴς ἐνεργήσας κατὰ τὸν παραδοξότερον τρόπον, ἐζήτησε τὴν γνώμην ἑνὸς ἰατροῦ τῆς ἐνταῦθα Ἀστυνομίας καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς γνωματεύσεως ταύτης ἐπρότεινεν, ὡς μὴ ὤφειλεν, εἰς τὸ Συμβούλιον τῶν Ἀντιστρατήγων τὴν ἀπομάκρυνσιν τοῦ ἀξιωματικοῦ τούτου ὡς ἀνικάνου σωματικῶς. Τὸ Συμβούλιον τῶν Ἀντιστρατήγων στηριχθὲν εἰς μόνην τὴν γνωμάτευσιν ἑνὸς ἰατροῦ καὶ χωρὶς νὰ ζητήσῃ τὴν γνώμην τῆς Ἀνωτάτης Ὑγειονομικῆς Ἐπιτροπῆς δὲν ἐδίστασε νὰ ἀποφανθῇ περὶ τῆς ἀπομακρύνσεως τοῦ ἀξιωματικοῦ τούτου ἐκ τοῦ σώματος τῆς Χωροφυλακῆς. Καὶ ὅμως ὁ ἀξιωματικὸς οὗτος λαβὼν ἄδειαν μετέβη εἰς Εὐρώπην, ἀπεκατέστησε πλήρως τὴν ὑγιείαν του, ὥστε νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὸν στρατὸν καὶ ἀναλάβῃ ὑπηρεσίαν. Διὰ τὸν ἀξιωματικὸν τοῦτον προτείνω, μετὰ τὴν ἐξέτασιν ὑπὸ τῆς Ἀνωτάτης Ὑγειονομικῆς Ἐπιτροπῆς νὰ ἀνακληθῇ εἰς τὴν ἐνέργειαν. Ἐν τῇ περιστάσει ταύτῃ θίγω τὰς μᾶλλον εὐγενεῖς χορδὰς τῆς ψυχῆς σας, τὰς ἀπηχούσας τὴν φιλανθρωπίαν καὶ τὸ δίκαιον. Εἶχον ὑποβάλει καὶ ἑτέραν τροπολογίαν, ὅπως δοθῇ ἑνὸς μηνὸς προθεσμία ἐπὶ πλέον πρὸς προσέλευσιν εἰς τοὺς ἐφέδρους ἀξιωματικοὺς τοὺς μὴ μονιμοποιηθέντας, τοὺς μὴ κατορθώσαντας νὰ προσέλθωσι διὰ διαφόρους λόγους τὴν ὡρισμένην ἡμέραν. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως προτρέχων, ἐπεχείρησε νὰ δικαιολογήσῃ τὴν ἄρνησίν του χωρὶς ὅμως καὶ νὰ τὸ κατορθώσῃ. Εἶναι γεγονὸς ἀναμφισβήτητον ὅτι ἡ ὑπηρεσία τοῦ Φρουραρχείου διὰ δημοσιεύματος εἰς ὅλας τὰς ἐφημερίδας τῆς πρωτευούσης ὥριζεν ὅτι ἡ προθεσμία πρὸς προσέλευσιν τῶν μονιμοποιηθέντων ἔληγε τὴν 23ην τοῦ μηνός, δηλαδὴ καθ’ ἣν ἡμέραν προσῆλθον οὗτοι. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔχων τὴν ἰδέαν ὅτι ἔπρεπε νὰ προσέλθωσι τὴν προηγουμένην, συνεπῶς ἀπέκλεισε τοὺς ἀξιωματικοὺς ὡς ἐκπροθέσμους. Ἂν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔχει τὴν ἰδέαν ὅτι αἱ μονιμοποιήσεις τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν ἐδόθησαν πρὸς αὐτοὺς ὡς ἐλεημοσύνη, διαφέρει τὸ πρᾶγμα. Ἐγὼ ὅμως ἔχω διάφορον τὴν ἀντίληψιν. Νομίζω ὅτι αἱ μονιμοποιήσεις τῶν ἐφέδρων δὲν εἶναι ἔργον κοινῆς ἐλεημοσύνης τῆς Πολιτείας πρὸς αὐτούς, ἀλλ’ εἶναι προϊὸν ἀναγνωρίσεως τῶν δικαιωμάτων των καὶ ἔργον ἀνάγκης. Ἡ Πολιτεία ἀνεγνώρισε τὰς παρ’ αὐτῶν παρασχεθείσας ὑπηρεσίας καὶ ἐπὶ πλέον τὴν ἀνάγκην τὴν ἐπιτακτικήν, τὴν ὁποίαν εἶχε νὰ κρατήσῃ τοὺς ἀξιωματικοὺς αὐτοὺς πρὸς συμπλήρωσιν τῶν στελεχῶν τοῦ στρατεύματος. Ἀρνούμενοι σήμερον νὰ δεχθῶμεν αὐτοὺς προτάσσοντες τὴν προθεσμίαν, ὁμολογοῦμεν ὅτι οὐδεμίαν ὑπηρεσίαν των ἀναγνωρίζομεν. Ἂν τοιαύτην ἀντίληψιν ἔχει ἡ Κυβέρνησις, ὅτι μόνον λόγοι ἐλεημοσύνης ἐδικαιολόγουν τὴν πρόσκλησιν τῶν ἀξιωματικῶν αὐτῶν, δικαίωμά της εἶναι νὰ παύσῃ ἐλεοῦσα, διότι εἶμαι πλέον ἢ βέβαιος ὅτι καὶ αὐτοὶ οὐδεμίαν ἔχουσιν ἀνάγκην τῆς ἐλεημοσύνης τῆς Πολιτείας, τὴν ὁποίαν ἐκπροσωπεῖ Κυβέρνησις οὑτωσὶ σκεπτομένη.

§153Ν. ΞΗΡΟΣ. Ἐγὼ μίαν πρόσθετον παρατήρησιν ἔχω νὰ κάμω, ὅτι ὑπῆρξαν ἀξιωματικοί, περὶ τῶν ὁποίων δὲν ἐγένετο κρίσις ὁριστική. Καὶ ἀναφέρω συγκεκριμένως τὸν ἀξιωματικὸν Σταμούλην, περὶ τοῦ ὁποίου ὑπάρχει ἐκκρεμὴς ἀλληλογραφία ἀκόμη ἐπὶ τῆς προτάσεως τῆς μονιμοποιήσεως, θὰ παρεκάλουν δὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ λάβῃ πρόνοιαν περὶ τοῦ τοιούτου.

§154Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Καὶ ἐγὼ θὰ ἀναφέρω τὸν ἀξιωματικὸν Ἀναστάσιον Σαμπατᾶν, περὶ τοῦ ὁποίου παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ λάβῃ τὴν προσήκουσαν μέριμναν.

§155Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Κύριε Πρόεδρε· ἐγὼ ὀλίγα τινὰ ἔχω νὰ εἴπω, μὴ θέλων νὰ εἰσέλθω εἰς τὴν συζήτησιν λεπτομερειῶν καὶ νὰ φέρω παραδείγματα προσώπων τὰ ὁποῖα νομίζω ὅτι δὲν ἐξετιμήθησαν προσηκόντως. Ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ὁμιλῶν προχθὲς εἶπεν ὅτι οἱ ἀνήκοντες εἰς τὸν στρατὸν καὶ οἱ φέροντες τὸ ἱερατικὸν σχῆμα πρέπει νὰ συνειθίσωσιν ὅτι εὑρίσκονται ἔν τινι μειώσει, ἔναντι τῶν ἄλλων ὡς πρὸς τὴν διατύπωσιν παραπόνων τινῶν. Ἐννοῶ ὅτι ἡ πειθαρχία ἐπιβάλλει εἰς τοὺς ἀνήκοντας εἰς τὸν στρατὸν ὅπως δέχονται πράγματα τὰ ὁποῖα κατὰ τὴν κρίσιν τῶν δὲν εἶναι ὀρθά, διότι κατ’ οὐδένα ἄλλον τρόπον εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ ἡ ἐξάρτησις, ἡ ὁποία εἶναι ἀναγκαία εἰς σώματα συντεταγμένα, ὡς ὁ στρατός. Ἐπίσης καὶ οἱ ἀνήκοντες εἰς τὸν κλῆρον εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ παρακολουθῶσι τύπους τινάς, οἱ ὁποῖοι, ἂν δὲν εἶναι σύμφωνοι πρὸς τὴν συνείδησίν των, εἶναι ἀπαραίτητοι πρὸς διατήρησιν τοῦ δόγματος τὸ ὁποῖον ἐπιβάλλει μερικὰ πράγματα νὰ θεωρῶνται ὀρθά, ἀδιάφορον ἂν κατὰ τὴν κρίσιν τοῦ κρίνοντος δὲν εἶναι τοιαῦτα. Μὲ τὴν ἰδέαν ὅμως τῆς ἀδικίας ἄνευ γογγυσμοῦ, ἄνευ διαμαρτυρίας, δὲν νομίζω ὅτι δύναμαι μὲ ὅσα ὁ κ. Πρόεδρος εἶπε, καὶ ὅταν ἀκόμη πρόκειται περὶ ἀνηκόντων εἰς τὸν στρατὸν ἢ εἰς τὸν κλῆρον, καὶ ἂς περιορισθῶ μόνον εἰς τὸν στρατὸν διὰ νὰ ἀφήσω τὸν κλῆρον κατὰ μέρος, δὲν δύναμαι, λέγω, νὰ παρέλθω ἀπαρατηρήτους τὰς γνώμας ταύτας τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὀρθῶς ἔπραξεν ἀναθέσασα τὴν ἐκτίμησιν τῆς δράσεως ἑνὸς ἑκάστου ἀξιωματικοῦ εἰς τὸ Συμβούλιον τῶν Ἀντιστρατήγων, οὐδεμία ὑπάρχει ἀμφιβολία. Ἀλλ’ ἀπὸ τῆς στιγμῆς, καθ’ ἣν ἐκφράζονται παράπονα περὶ γενομένων ἀδικιῶν, οὐχὶ ἐκ κακῆς προθέσεως τῶν Ἀντιστρατήγων, ἀλλ’ εἴτε ἐξ ἐλλείψεως τῶν ἀναγκαίων στοιχείων εἴτε ἕνεκα παραλείψεως, λόγου χάριν, τοῦ ὄγκου τῆς ἐργασίας, ἡ ὁποία ἐτέθη ἐνώπιον τῶν Ἀντιστρατήγων, νομίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν δύναται νὰ ἰσχυρισθῇ ὅτι ὁ παραπονούμενος ἀξιωματικὸς πρέπει νὰ ἀφεθῇ εἰς τὴν τύχην του, διότι εὑρέθη νὰ ἀνήκῃ εἰς ἐπάγγελμα εἰς τὸ ὁποῖον ἡ διατύπωσις παραπόνου δὲν δύναται νὰ ἐξετασθῇ, ὅπως θὰ ἐξητάζετο ἂν ἀνῆκεν ἀλλαχοῦ. Νομίζω ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ ἔχουσι τὰ αὐτὰ δικαιώματα ὅσα ἔχουσι καὶ τὰ ἄλλα ὄργανα τῆς Πολιτείας· οὐδὲ νομίζω ὅτι τὸ πνεῦμα τοῦ πολιτεύματος φέρει τοὺς ἀξιωματικοὺς ἐν ἥσσονι μοίρᾳ ἢ δίδει τὸ δικαίωμα εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἀρνηθῇ νὰ ἱκανοποιήσῃ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι νομίζουσιν ὅτι ἠδικήθησαν. Ἐγὼ δὲν ἀμφιβάλλω ὅτι οἱαδήποτε μονιμοποίησις καὶ οἷοι δήποτε προβιβασμοὶ καὶ ἂν ἐγένοντο, ὅτι τὰ παράπονα θὰ ἦσαν ἄφευκτα. Εἶναι φυσικὸν εἷς ἕκαστος, εὑρεθεὶς ἐνώπιον τοῦ ἐχθροῦ καὶ διαπράξας κἄτι τι τὸ ὁποῖον κατὰ τὴν ἐκτίμησιν τῶν Ἀντιστρατήγων, οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν ἐνώπιόν των ὅλα τὰ γεγονότα νὰ εἶναι μικρόν, κατὰ τὴν ἰδίαν κρίσιν ἑκάστου νὰ εἶναι μέγα, καὶ νὰ νομίζῃ ὅτι εἶναι ἥρως καὶ ὡς τοιοῦτος δέον νὰ ἀναγνωρισθῇ ὑπὸ τῆς Πολιτείας. Οὔτε νομίζω ὅτι, ἐὰν ἐκράτει εἰς ἑαυτὸν τὸ δικαίωμα ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, τὸ ἀποτέλεσμα θὰ ἦτο καλλίτερον. Τουναντίον, θὰ ἦτο χειρότερον, διότι ὄπισθεν αὐτοῦ ἀναμφισβητήτως θὰ ὑπῆρχον πρόσωπα ὡς εἰσηγηταί, ὁποῖα ἀνευθύνως θὰ διέπραττον σφάλματα τὰ ὁποῖα θὰ ἐστήριζον εἰς τοὺς ἰσχυροὺς ὤμους τοῦ ἔχοντος τὴν ἐκτίμησιν τοῦ λαοῦ καὶ δὴ εἰς ὃ σημεῖον τὴν ἔχει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν. Ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μὲ κάμνει νὰ εἴπω τὰς ὀλίγας ταύτας λέξεις εἶναι ὅτι μεταξὺ τοῦ Σώματος τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν καὶ ἐν τῇ κοινωνίᾳ ἐγεννήθη ἡ ἐντύπωσις ὅτι ἡ μονιμοποίησις ἐφέδρων ἀξιωματικῶν δὲν ἐγένετο εἰς ἣν κλίμακα ἠδύνατο νὰ γίνῃ, ὅπως εὐρύτερον ἱκανοποιηθῇ ὁ κλάδος ὁ ὁποῖος τόσον καλὰ ἀποτελέσματα ἔδωκε καὶ εἰς τὸν ὁποῖον οὐκ ὀλίγον ὀφείλομεν τὰς γενομένας ἐπιτυχίας. Ὅταν δὲ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν ὅτι ἐκ τῆς γενομένης μονιμοποιήσεως πολλοὶ δὲν θὰ προσέλθωσι, δὲν θὰ ἦτο ἄτοπον ἂν ἡ Κυβέρνησις ἐλάμβανε τὴν ἀπόφασιν ὅπως εὐρύτερον προβῇ εἰς τὴν μονιμοποίησιν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν ὥστε καὶ ἡ ἐντύπωσις ἡ ὁποία παρήχθη ὅτι ἠδικήθησαν ἀξιωματικοὶ ἔφεδροι ἐκτελέσαντες τὰ καθήκοντά των ἐξ ἴσου ὅπως καὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐμονιμοποιήθησαν νὰ μειωθῇ καὶ ὁ στρατὸς συγχρόνως νὰ λογισθῇ μὲ ἀξιωματικοὺς καλλιτέρους τῶν ὁποίων δὲν δύναται νὰ εὕρῃ. Ἀναμφιβόλως, διὰ τὴν εἰρηνικὴν ἐργασίαν ἐν τῷ στρατεύματι, οἱ ἔφεδροι ἀξιωματικοὶ ὑστεροῦσι τῶν σχόντων εἰδικὰς σπουδάς. Ἀλλ’ ὅταν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν ὅτι οἱ ἔφεδροι ἀξιωματικοὶ ἐμαθήτευσαν εἰς καλλίτερον σχολεῖον ἀπὸ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον παρασκευάζει τοὺς ἀξιωματικοὺς ἐν καιρῷ εἰρήνης· ἂν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν ὅτι ὁ στρατὸς ὁ αὐξηθεὶς εἰς ὃν βαθμὸν ηὐξήθη, ὥστε ἐν ἐπιστρατεύσει νὰ ἀνέρχηται εἰς πολλὰς ἑκατοστύας χιλιάδων, νομίζω ὅτι, ἂν ληφθῇ τοῦτο ὑπ’ ὄψιν, ἡ Κυβέρνησις θὰ προβῇ εἰς μεγαλειτέραν μονιμοποίησιν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν, διότι θὰ ἦτο πολὺ μεγάλη ζημία νὰ μείνῃ εἰς τοὺς ἐφέδρους ἀξιωματικοὺς ἡ ἐντύπωσις ὅτι ἡ Πολιτεία, ἡ ὁποία λόγῳ τῶν ἐκτάκτων γεγονότων εὑρέθη εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν τόσον ἀφθόνως νὰ ἀπονείμῃ βαθμούς, ἀπέναντι αὐτῶν εὑρέθη φειδωλὴ εἰς τὸ ζήτημα τῆς μονιμοποιήσεως. Ὅταν δὲ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν ὅτι ὅλοι οἱ ἔφεδροι ἀξιωματικοὶ ἔχουσιν ἀρτίαν τὴν ἐγκυκλοπαιδικὴν μόρφωσιν ἀλλ’ ὑστεροῦσιν εἰς τὰς θεωρητικὰς στρατιωτικὰς γνώσεις, ἔχουσιν ὅμως ἐξ ἄλλου τὴν πεῖραν, τὴν ὁποίαν ἀπέκτησαν εἰς τοὺς δύο πολέμους καὶ δύνανται νὰ συμπληρώσωσι τὰς ὀλίγας θεωρητικὰς ἐλλείψεις καὶ νὰ καταστῶσιν ἱκανοί, λαμβανομένου μάλιστα ὑπ’ ὄψιν ὅτι καὶ μονιμοποιούμενοι δὲν θὰ δυνηθῶσι νὰ ἀνέλθωσιν εἰς τοιοῦτον βαθμόν, ὥστε ἐλλείψει τῶν θεωρητικῶν γνώσεων νὰ εἶναι ἀνεπαρκεῖς διὰ τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν ὑψηλῶν καθηκόντων, τὰ ὁποῖα θὰ τοῖς ἀνατεθῶσιν, οὐδεὶς θὰ ἦτο διατεθειμένος νὰ κατηγορήσῃ ἢ νὰ ὑποτιμήσῃ τὴν παίδευσιν τῶν ἀξιωματικῶν εἰς τὰς σχολάς. Τὸ μέτρον τοῦτο εἶναι πανταχοῦ παραδεδεγμένον, καὶ ὄχι καθ’ ὃν τρόπον μάλιστα ἐγίνετο μέχρι τοῦδε ἐν Ἑλλάδι, ὥστε μετὰ τὴν ἔξοδον τῶν ἀξιωματικῶν ἐκ τῶν Στρατιωτικῶν Σχολῶν νὰ παύῃ ἡ μόρφωσις αὐτῶν, ἀλλ’ ἁπανταχοῦ ἡ μόρφωσις τῶν ἀξιωματικῶν ἐξακολουθεῖ καὶ κατὰ τὸ διάστημα τῆς ζωῆς τῶν ἀξιωματικῶν εἰς τοὺς διαφόρους κατωτέρους βαθμούς. Ἀλλ’ ὅταν ἡ Πολιτεία ἔχῃ ἓν μέγα τοιοῦτον στοιχεῖον, καὶ δύναται νὰ ἀποδείξῃ τοιούτους ἴσους ἀξιωματικούς, ἐνίοτε δὲ καὶ καλλιτέρους ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἔχουσι τὴν θεωρητικὴν μόρφωσιν, δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι πρέπει νὰ προβῇ εἰς τοῦτο. Καὶ φέρω τὸ παράδειγμα ἑνὸς ἀνθυπολοχαγοῦ τοῦ Ὑλικοῦ Πυροβολικοῦ, τοῦ ὁποίου τὸ ὄνομα δὲν ἀναφέρω, διότι γνωρίζει αὐτὸν ὅλη ἡ Βουλή, ὅστις ἀπέδειξε κατὰ τὸν πόλεμον ὅτι οὐ μόνον δὲν ὑστέρησεν εἰς τὰς γνώσεις, ἀλλ’ ἐφάνη καὶ πολὺ ἀνώτερος πολλῶν ἐχόντων τὴν θεωρητικὴν παίδευσιν, ἐνῷ αὐτὸς εἶχε μόνον πρακτικήν. Εἰς αὐτὰ τὰ ὀλίγα ἤθελον νὰ περιορισθῶ, καὶ διὰ νὰ μὴ λάβω τὸν λόγον εἰς ἄλλο ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως πάλιν νὰ ἀναθεωρήσῃ τὴν ἀπόφασίν του προκειμένου περὶ ἑνὸς ἀξιωματικοῦ, ὁ ὁποῖος ἄλλοτε ἦτο Συνάδελφός μας ἐν τῇ Βουλῇ, καὶ ὁ ὁποῖος ἐξετέλεσε τὸ καθῆκόν του ἄριστα, ἀλλὰ καὶ ὁ ὁποῖος εἶχε καὶ τὸ εὐτύχημα πρὸς ἀπόδειξιν τῆς τοιαύτης ἐκτελέσεως τοῦ καθήκοντός του νὰ λάβῃ δύο παράσημα ἐχθρικῶν σφαιρῶν—ὁμιλῶ περὶ τοῦ ἀξιωματικοῦ Βάρθη—καὶ ὅστις ἐμονιμοποιήθη μὲ τὸν βαθμὸν τοῦ ὑπιλάρχου, εἶναι δὲ κάτω τῶν ὁμοιοβάθμων του, ἀφοῦ ὑπηρέτει ἐν τῷ στρατῷ τόσον πολύ, ὥστε νὰ εἶναι ζήτημα ἂν ἐπιτρέπῃ αὐτῷ ἡ φιλοτιμία του νὰ δεχθῇ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον τῷ δίδει ἡ Πολιτεία. Ὅταν ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον ὁ ἀξιωματικὸς οὗτος ἀπεμακρύνθη τοῦ στρατεύματος καὶ ἡ τόση δρᾶσις αὐτοῦ, ὅταν ἀναμνησθῶμεν ὅτι, καὶ ὅτε ἦτο ἐκτὸς ὑποχρεώσεως, ἐμάχετο πρὸς τὸν ἐχθρόν, καὶ οὐ μόνον τοῦτο, ἀλλὰ καὶ πρὸς ἕτερον τμῆμα τοῦ Ἑλληνισμοῦ μαχόμενον μακρὰν τοῦ ἐπισήμου Κράτους, ἔσπευσε καὶ παρέσχε τὰς ὑπηρεσίας του, πληγωθεὶς μάλιστα καὶ ἐκεῖ, ὅταν, λέγω, γνωρίζωμεν ὅτι οὗτος οὕτω ἐξετέλεσε τὸ καθῆκόν του, δύναται τοὐλάχιστον καὶ δικαιοῦται νὰ ἔχῃ τὸν βαθμὸν τὸν ὁποῖον ἔχουσιν οἱ συνάδελφοί του, ἔστω καὶ ἂν τεθῇ καὶ κάτω αὐτῶν καὶ μὲ μικροτέραν ἀκόμη ἀρχαιότητα.

§156Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ὑπὲρ τῆς προτάσεως, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ ἀξιότιμος Συνάδελφος, συνηγορῶ καὶ ἐγὼ θερμότατα, καὶ νομίζω ὅτι καὶ ἡ Βουλή θεωρεῖ δίκαιον νὰ παρασχεθῇ ἱκανοποίησις εἰς τὸν παλαιὸν Συνάδελφόν μας, περὶ τοῦ ὁποίου θὰ γνωρίζῃ κάλλιστα ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως πόσον πιστῶς ἐξεπλήρωσε τὸ καθῆκόν του πρὸς τὴν Πατρίδα, ὥστε νὰ δικαιολογῆται πᾶς ἔπαινος πρὸς αὐτόν. Ἤθελον ὅμως ἐρωτήσει τὸν κ. Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, ἐὰν ἡ ῥύθμισις τὴν ὁποίαν προβλέπει τὸ νομοσχέδιον, ἀφορᾷ καὶ τοὺς ὑγιειονομικοὺς ἀξιωματικούς, διότι....

§157ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας τὸ ἀνατυπωθὲν σχέδιον ἢ τὸ παλαιόν; Διότι ἐν τῷ παλαιῷ παρεισέφρησε φράσις, ἥτις δὲν εἶχε θέσιν ἐν τῷ ἄρθρῳ 4ῳ.

§158Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τὸ παλαιόν.

§159ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐν τῷ ἀνατυπωθέντι ἔχει διορθωθῇ τοῦτο. Εἶναι εἰς τὸ τέλος τοῦ ἄρθρου 4ου.

§160Ε. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν εἶχον ὑποβάλει μίαν τροπολογίαν, καὶ ἐπεθύμουν, ἂν εἶναι δυνατόν, νὰ μοὶ δώσῃ ἀπάντησιν ἐπὶ τῆς τροπολογίας αὐτῆς.

§161ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Εἰς τὰ λεχθέντα ὑπὸ τῶν ἀξιοτίμων προαγορευσάντων δὲν θὰ φέρω τὸν λόγον, διότι ταῦτα ἀπετέλουν ἔλεγχον τῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως ἐν σχέσει πρὸς τοὺς γενομένους προβιβασμούς, τοῦτο δὲ δὲν ἀποτελεῖ θέμα τῆς σημερινῆς συζητήσεως. Δηλῶ οὐχ ἧττον ὅτι εἶμαι πρόθυμος νὰ δεχθῶ πᾶσαν ἐπὶ τούτου συζήτησιν, ἐὰν ἤθελεν αὕτη προκληθῆ δι’ ἐπερωτήσεως. Νομίζω ὅμως, Κύριοι, ἐν σχέσει πρὸς τὰ παράπονα τὰ ὁποῖα ἀκούονται ἐκ τῆς ὑποβληθείσης αἰτήσεως ἢ προτάσεως ὅπως καὶ πάλιν ἀναθεωρήσωμεν τοὺς πίνακας, ὅτι ἔχω καθῆκον νὰ διαμαρτυρηθῶ μὲ ὅλην τὴν δύναμιν τῆς ψυχῆς μου. Δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ λάβῃ ἓν τέλος αὐτὴ ἡ ὑπόθεσις. Σημειωτέον ὅτι δὲν εἶναι ἀκριβὲς τὸ λεχθὲν ὑπὸ Συναδέλφων ὅτι ὑπάρχουσι παραλειφθέντες ἔφεδροι ἀξιωματικοὶ διὰ τοὺς ὁποίους δὲν ἐγένετο κρίσις. Τουλάχιστον οὐδένα γνωρίζομεν, διότι καὶ οἱ δύο, τοὺς ὁποίους ἀνέφεραν ὡς μὴ κριθέντας οἱ προλαλήσαντες, ἔχουσι κριθῆ. Τοῦ Σταμούλη δὲν εἶναι ἐκκρεμὴς ἡ ὑπόθεσις. Ἔχει κριθῆ, καὶ ἐκ τοῦ πίνακος Δ, εἰς τὸν ὁποῖον ἀρχικῶς εἶχε καταταχθῆ, ἐτάχθη ἤδη εἰς τὸν πίνακα Γ.

§162Ν. ΞΗΡΟΣ. Εἶναι ἐκκρεμής. Δὲν εἶναι ἀκριβὴς ἡ πληροφορία τὴν ὁποίαν ἔχετε. Ἐξετάσατε τὸ ζήτημα καὶ θὰ ἴδητε. Ἔχετε ἔκθεσιν τοῦ τμηματάρχου τοῦ διευθύνοντος τὸ τμῆμα τοῦ προσωπικοῦ περὶ αὐτοῦ, διὰ τὸν ὁποῖον σᾶς λέγει...

§163ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Πῶς βεβαιοῖτε σεῖς αὐτά;

§164Ν. ΞΗΡΟΣ. Διότι εἶδον τὴν ἔκθεσιν.

§165ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Πότε τὴν εἴδετε;

§166Ν. ΞΗΡΟΣ. Πρὸ δύο ἡμερῶν.

§167ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐπίσης καὶ περὶ τοῦ Σαμπατᾶ ἐγένετο κρίσις.

§168Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Δὲν ἐγένετο, διότι ὁ Συνταγματάρχης Χριστοδούλου λέγει περὶ αὐτοῦ ὅτι ἔσφαλε, καὶ ἔκαμε νέαν πρότασιν. Διατί εἰσηγεῖται ἡ ὑπηρεσία ἀνακριβείας;

§169ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐγώ, Κύριοι, ἔχω καθῆκον νὰ ἀναφέρω εἰς τὴν Βουλὴν περὶ τοῦ Σαμπατᾶ ὅτι εἶναι ἐγγεγραμμένος εἰς τὸν πίνακα Β, ἀλλ’ ὅτι δὲν ἔχει ἐγγραφῆ εἰς τὸν πίνακα τῶν μονιμοποιητέων.

§170Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Παρελείφθη αὐτός, Κύριε Πρόεδρε. Εἶναι ἐγγεγραμμένος εἰς τὸν πίνακα Β, οἱ δὲ Διοικηταί του προτείνουσι τὴν μονιμοποίησίν του ἐπ’ ἀνδραγαθίᾳ, ἔχει δὲ καὶ τραυματισθῆ.

§171ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἰσχυρίζομαι ὅτι εἶναι ἐγγεγραμμένος εἰς τὸν πίνακα Β, ἀλλ’ ὅτι οἱ ἁρμόδιοι νὰ κρίνωσιν αὐτὸν δὲν ἔκριναν αὐτὸν ὡς μονιμοποιητέον.

§172Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Ὑπάρχει ἀναφορὰ τοῦ Συντάγματος.

§173ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐπιθυμῶ νὰ ἐπέλθῃ μία ἐξήγησις. Ἰσχυρίζομαι ὅ τι ἤδη εἶπον καὶ αἱ πληροφορίαι μου δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διαψευσθῶσιν ὑπὸ ἄλλων πληροφοριῶν προερχομένων ἐξ Ἀρχῶν ἄνευ ἐπισημότητος. Ἀλλ’ ὑποθέσατε ὅτι τὰ λεχθέντα ὑπὸ τῶν κ. Συναδέλφων ἔχονται ἀκριβείας καὶ ὅτι πράγματι πέντε, δέκα, εἴκοσιν ἀξιωματικοὶ ἔφεδροι δὲν ἐκρίθησαν πραγματικῶς, εἴτε διότι ἐχάθησαν τὰ χαρτιά των εἴτε διότι δὲν ἠξεύρω καὶ ἐγὼ τί ἐγένετο. Ἔχω καθῆκον, Κύριοι, νὰ δηλώσω πρὸς τὴν Βουλὴν ὅτι καὶ πάλιν θὰ ἐπέμενον ὅπως μὴ γίνῃ νέα ἀναθεώρησις. Δὲν εἶναι ζήτημα ὅτι ἡ ὑπόθεσις αὕτη τῆς κρίσεως τῶν ἀξιωματικῶν πρέπει νὰ λάβῃ ἓν νόμιμον πέρας, εἴτε ἐγένετο εἴτε δὲν ἐγένετο κρίσις. Τί θέλετε νὰ κάμωμεν; Ἐπ’ ἄπειρον θὰ ὑπάρχωσι παράπονα. Ἀλλὰ λέγουσιν ὅτι ἐγένοντο παραλείψεις ὑπὸ τῶν ἁρμοδίων Ἀρχῶν. Ἐγώ, Κύριοι, ἤθελον προτείνει, ἂν τοιαῦται παραλείψεις ὄντως ὑπάρχωσιν ἐξ αἰτίας τῶν ἁρμοδίων Ἀρχῶν, νὰ κρεμάσωμεν τὰς Ἀρχὰς ταύτας· νὰ ἐφαρμόσωμεν ἐπὶ τῶν ἁρμοδίων τούτων Ἀρχῶν ὅλας τὰς ποινάς, καὶ τὰς ὑπὸ τοῦ ποινικοῦ νόμου εἰσέτι διαγραφομένας, ἀλλ’ ἀφ’ ἑτέρου νὰ ἀποδώσωμεν εἰς τὸν στρατὸν τὴν ἡσυχίαν αὐτοῦ κλείοντες αὐτὴν τὴν θύραν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀσχολῆται ὁ στρατὸς ἐπ’ ἄπειρον μὲ τὸ ζήτημα αὐτό. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καλέσωμεν καὶ αὖθις ἐνταῦθα τοὺς Ἀντιστρατήγους, νὰ ἐγκαταλίπωσι τὰς ἕδρας των καὶ τὴν ἐκπαίδευσιν τοῦ στρατοῦ, ἵνα ἀρχίσωσι νὰ κρίνωσιν ὅλα τὰ παράπονα, τὰ ὁποῖα θὰ ὑποβληθῶσι. Δι’ αὐτὸ δὲ καὶ προχθὲς εἶπον ὅτι κάμνω ἔκκλησιν εἰς τὴν Βουλὴν ὅπως κατὰ τὸ δυνατὸν ἀποφεύγωσιν οἱ κ. Βουλευταὶ νὰ υἱοθετῶσι παράπονα ἀξιωματικῶν, τὰ ὁποῖα ὑποβληθέντα ἅπαξ καὶ δὶς καθ’ ὅλους τοὺς βαθμοὺς τῆς διαδικασίας τῆς κατὰ τοὺς κειμένους νόμους ἐπιτετραμμένης, ἔλαβον νόμιμον πέρας διὰ τῆς κρίσεως τῆς Ἀρχῆς. Καὶ δὲν νομίζω ὅτι συντελεῖ εἰς ἐπίρρωσιν τῆς πειθαρχίας ἐν τῷ στρατῷ τὸ νὰ συζητῆται ἐν τῇ Βουλῇ ὅτι ὁ α ἢ ὁ β ἀξιωματικὸς ἔχει τὸ δίκαιον παράπονον. Ἐν ἄλλοις Κράτεσι ποτὲ δὲν συζητοῦνται τοιαῦτα ζητήματα ἐν τῇ Βουλῇ. Πράγματι συνέβη τοῦτο τὸ τρομερόν, ὅτι κατὰ τὴν ἀρχὴν παρελείφθησαν ἑκατοντάδες ἀξιωματικῶν ἐφέδρων χωρὶς νὰ κριθῶσι, καὶ τοῦτο ἐξ ἀτελείας τῶν καθ’ ἡμᾶς στρατιωτικῶν πραγμάτων, διότι ὅτε ἐκλήθησαν οἱ Ἀντιστράτηγοι δὲν ἐγνώριζον πόσοι εἶναι καὶ ποῖοι οἱ ἔφεδροι ἀξιωματικοί. Συνεπῶς ὑπεβλήθησαν παράπονα καὶ ὑπεβλήθη εὐτυχῶς τὸ νομοσχέδιον, δι’ αὐτῆς δὲ τῆς συμπληρωματικῆς ἐργασίας τῶν Ἀντιστρατήγων λέγω ὅτι ὅλοι ἐκρίθησαν καὶ ἐλπίζω ὅτι οὐδεὶς ἔμεινεν ἄκριτος.

§174ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπερατώθη. (Γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1ον καὶ 2ον). Ἄρθρον 3ον (ἀναγινώσκεται). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ ὑπάρχει τροπολογία τῶν κ. κ. Κ. Καλομενοπούλου, Τ. Παπαδάμ κλπ.

§175ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν ἠμπορῶ νὰ τὴν δεχθῶ. Ἄν ἐδεχόμην αὐτὴν τὴν τροπολογίαν, τότε ὅλοι οἱ ἀποστρατευθέντες πρέπει νὰ λάβωσι σήμερον ἀνωτέραν σύνταξιν. (Γίνεται εἶτα δεκτὸν τὸ ἄρθρον 3ον).

§176ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 4ον (ἀναγινώσκεται). Ὁ κ. Ι. Μπρισιμιτζάκης ἔχει τὸν λόγον.

§177Ι. ΜΠΡΙΣΙΜΙΤΖΑΚΗΣ. Εὐτυχῶς ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀναγνωρίσας τὸ δίκαιον ἀπεδέχθη τὴν πρότασιν τῆς Ἐπιτροπῆς· οὕτω δὲν ἔχω νὰ προσθέσω τι.

§178ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Ἀραβαντινός.

§179Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ὑπέβαλον πρὶν τὴν ἐρώτησιν, ἐν σχέσει πρὸς τοὺς ὑγειονομικοὺς ἀξιωματικούς, καὶ μὲ παρεπέμψατε εἰς τὸ ἄρθρον 143. Δὲν γνωρίζω κατὰ πόσον διὰ τῆς τοιαύτης παραπομπῆς ἱκανοποιοῦνται οἱ ὑγειονομικοὶ ἀξιωματικοί. Κατὰ τὴν ἀπόφασιν τῆς μονιμοποιήσεως τῶν ἐφέδρων ἀνθυπιάτρων, κατετάχθησαν νέοι ἰατροί, συνεπείᾳ διαγωνισμοῦ, οἱ ὁποῖοι θεωροῦνται ἀρχαιότεροι τῶν ἄλλων ὑγειονομικῶν οἱ ὁποῖοι δὲν ἠδυνήθησαν, λόγῳ τῆς ἡλικίας καὶ λόγῳ τῆς συμμετοχῆς αὐτῶν εἰς τὸν πόλεμον, νὰ λάβωσι μέρος εἰς τὸν διαγωνισμόν. Παρουσιάζεται οὕτω, κατὰ τὴν ἰδικήν μου τοὐλάχιστον ἀντίληψιν, ἕν ἀδίκημα, διότι πολῖται οἱ ὁποῖοι δὲν ἐστρατεύοντο κἂν μετέσχον διαγωνισμοῦ, ἔλαβον θέσιν εἰς τὸν στρατὸν καὶ εἶναι ἀρχαιότεροι ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ὑπηρέτησαν προηγουμένως ὡς ἀξιωματικοὶ εἰς τὸν στρατόν. Εἶχον λάβει τὴν τιμὴν καὶ ἰδιαιτέρως νὰ ἀπευθυνθῶ πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν τότε, παρακαλέσας ὅπως, εἰ δυνατόν, ἀναβληθῇ ἡ κατάταξις αὐτῶν τῶν νέων, διότι θὰ ἐπήρχετο τὸ ἀδίκημα τοῦτο. Δυστυχῶς ἡ κατάταξις ἐγένετο, ἐπαρουσιάσθη δὲ τοῦτο, τὸ ὁποῖον εἶναι πραγματικῶς ἀδίκημα διὰ τὴν τάξιν αὐτὴν τῶν ἀξιωματικῶν οἱ ὁποῖοι ὑπέστησαν ὅλας τὰς κακουχίας τοῦ πολέμου, ἔχουσιν ἐπιστημονικὰ ἐφόδια καλλίτερα, ἔχουσι τὴν πεῖραν, παραγκωνίζονται δηλ, διότι ἡ ὑπηρεσία τοῦ ἁρμοδίου τμήματος ἔσπευσε νὰ προκαλέσῃ τὰ Β. Διατάγματα τῆς κατατάξεως τῶν νέων, τῶν ἀμάχων, τῶν ἰδιωτῶν, οἱ ὁποῖοι ἐκάθηντο ἐδῶ μελετῶντες καὶ κατώρθωσαν νὰ παρασκευασθῶσι καὶ ἐπιτύχωσι εἰς τὸν διαγωνισμὸν ἐνῷ οἱ ἄλλοι ἠγωνίζοντο. Νομίζω ὅτι ὁ ἔφεδρος ἀξιωματικός, ὅτε ὁ στρατὸς εὑρίσκεται ἐν ἐπιστρατεύσει, οὐδόλως διαφέρει μονίμου ἀξιωματικοῦ, πρέπει δὲ ἡ ὑπηρεσία αὐτὴ νὰ ὑπολογισθῇ ἀπέναντι τῶν ὁμοιοβάθμων του. Οἱ μονιμοποιηθέντες ἀνθυπίατροι καὶ ὑπίατροι πρέπει νὰ ἔχωσιν ἀρχαιότητα ἀνωτέραν, διότι καὶ μεγαλείτεροι τὴν ἡλικίαν εἶναι καὶ ἐπιστήμονες ἄριστοι εἶναι. Τὸ μόνον ἐλάττωμα τὸ ὁποῖον παρουσιάζουσιν εἶναι, ὅτι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ εὑρίσκοντο εἰς τὰ σύνορα καὶ δὲν ἠδύναντο νὰ μετάσχωσι τοιούτου διαγωνισμοῦ. Νομίζω ὅτι εἶναι θεμελιωδῶς ἄδικον τοῦτο, ἐπικαλοῦμαι δὲ τὰ φιλοδίκαια αἰσθήματα τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ τὰ ὁποῖα ἰδιαιτέρως ἐκτιμῶ. Οἱ νέοι αὐτοί, οἱ ὁποῖοι κατετάχθησαν μετὰ τὸν πόλεμον, ἔπρεπε νὰ καταταχθῶσιν εἰς κατωτέραν μοῖραν, διότι δὲν ἔχουσι τὰ προσόντα ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἐξέρχονται ἀπὸ τὴν Σχολὴν τῶν Εὐελπίδων. Ὅλοι εἶναι ἐπιστήμονες, ἔχουσι δὲ καὶ περισσότερα δικαιώματα ἐπὶ τῆς στρατιωτικῆς οἰκογενείας τῶν ἄλλων, οἱ ὁποῖοι ἔμενον ἐδῶ καὶ ἐμελέτων.

§180ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐξήτασα τὸ ζήτημα αὐτὸ καὶ ἡ ὑπηρεσία ἐπέμενε καὶ μὲ ἔπεισε τότε ὅτι ἔδει νὰ πράξω ὡς ἔπραξα. Τί θέλετε νὰ κάμω τώρα;

§181Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Δι’ αὐτοὺς ἐγένετο καὶ ἓν ἐξαιρετικὸν χάρισμα, νὰ μὴ ὑποβληθῶσι καὶ εἰς τὴν ἑξάμηνον δοκιμασίαν. Βεβαίως ὁ κ. Πρωθυπουργὸς εἰς τὰς συστάσεις τῆς ὑπηρεσίας ἐπείσθη, ἀλλὰ γνωρίζω ἀκριβῶς ὅ τι καὶ οὐδεὶς ἐξ ἡμῶν ἀγνοεῖ, ὅτι δηλ. ἐκεῖνοι οἱ στρατιωτικοὶ οἵτινες ἔμενον ἐν Ἀθήναις προήχθησαν καὶ ἐπαρασημοφορήθησαν, καὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔλαβον μέρος εἰς τὸν πόλεμον τῆς αὐτῆς κατηγορίας ἔμειναν χωρὶς προβιβασμὸν καὶ παρασημοφορίαν. Ἀκριβῶς αὐτὴν τὴν κατάστασιν ἤθελον αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ διορθώσωμεν.

§182Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ διατυπωθῇ τροπολογία, θὰ ἠδύνατο νὰ γίνῃ παραπομπὴ εἰς τὸ ἄρθρον 143, ὅπως δὲ ὡρίσθη ἡ σειρὰ τῆς ἀρχαιότητος διὰ τοὺς λοιποὺς ἐφέδρους ἀξιωματικούς, νὰ κανονισθῇ ἐπίσης καὶ διὰ τοὺς ὑγειονομικούς.

§183ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν ἐνθυμεῖσθε πότε κατετάχθησαν αὐτοί;

§184Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Νομίζω πρὶν ἢ ἀναχωρήσητε εἰς Βρυξέλας.

§185Σ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ἐπὶ τοῦ 4ου ἄρθρου ἔχει ὑποβληθῆ τροπολογία, διὰ τῆς ὁποίας ζητεῖται ἡ ἀνόρθωσις ἀδικήματος, τὸ ὁποῖον ἐγένετο εἰς ἔντιμον ἀξιωματικόν, ὁ ὁποῖος παθὼν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ, παρεπέμφθη εἰς τὴν ἐξέτασιν ἰδιώτου ἰατροῦ, καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἐκθέσεως αὐτοῦ ἀπεστρατεύθη, καὶ ἕνεκα τούτου στερεῖται ὅλων τῶν προσόντων πρὸς προαγωγήν. Διὰ τῆς τροπολογίας σκοπεῖται ἡ ἀνόρθωσις τοῦ ἀδικήματος διὰ τοῦ ἑξῆς τρόπου· νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἀνωτάτην ὑγειονομικὴν ἐπιτροπὴν καὶ ἂν κριθῇ ἱκανός, νὰ ἐπανέλθῃ καὶ νὰ μὴ στερηθῇ τῶν δικαιωμάτων του.

§186Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου τὸ ὁποῖον διενεμήθη, μετὰ τὴν τροποποίησιν τὴν ἐπελθοῦσαν κατὰ τὴν αʹ ἀνάγνωσιν, λύεται τὸ ζήτημα τῆς σειρᾶς τῆς ἀρχαιότητος μεταξὺ τῶν μονιμοποιημένων ἐφέδρων ἀξιωματικῶν καὶ τῶν ἤδη μονίμων κατὰ τρόπον εὑρισκόμενον ἐν πλήρει διαφωνίᾳ πρὸς τὴν πρώτην εἰσήγησιν τοῦ νομοσχεδίου, τὴν γενομένην ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν. Ὅτε τὸ πρῶτον ἐγένετο ἡ σκέψις περὶ μονιμοποιήσεως τῶν ἐφέδρων, τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον ἐμελέτησεν ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν καὶ ἀπεδέχθη καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἐστηρίχθη ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, ὅτι ὡς βάσις τοῦ συσχετισμοῦ τῆς ἀρχαιότητος μεταξὺ μονιμοποιηθησομένων ἐφέδρων καὶ μονίμων ἤδη ἀξιωματικῶν ἔσται τὸ σύνολον τῆς ἐνεργοῦ ἐν τῷ στρατεύματι ὑπηρεσίας ἑκατέρας κατηγορίας. Ἡ βάσις, ἡ ὁποία ἐτέθη ἐν τῷ πρώτῳ νομοσχεδίῳ, μετεβλήθη ἄρδην διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν ἤδη ἐν δευτέρᾳ ἀναγνώσει ἄρθρου 4 καὶ τίθεται πλέον ὡς βάσις συσχετισμοῦ ἀρχαιότητος τὸ σύνολον τῆς ὑπηρεσίας ἑκατέρας κατηγορίας ἐν τῷ βαθμῷ τοῦ ἀξιωματικοῦ. Κύριοι, ἀναμφισβητήτως ἀπολύτου συμπαθείας ἀπολαύουσι περὶ τὸν διακανονισμὸν τῶν δικαίων αὐτῶν ἀμφότεραι αἱ κατηγορίαι τῶν ἀξιωματικῶν, τῶν ὁποίων ἡ ἀρχαιότης θέλει συσχετισθῆ. Οἱ ἔφεδροι ἀξιωματικοὶ ἀποτελοῦσιν ὁμολογουμένως πολύτιμον ἐθνικὴν τάξιν, ἥτις ἐκπαιδευθεῖσα καταλλήλως κατὰ τὸν προσήκοντα χρόνον ἐν τῇ ἐνεργῷ ὑπηρεσίᾳ τοῦ στρατεύματος προσήνεγκεν ὁμολογουμένως κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν δύο πολέμων ὑπηρεσίας ἀξίας θαυμασμοῦ καὶ ἐπαίνου, καὶ βεβαίως πρὸς τὴν τάξιν ταύτην οὐ μόνον ἡ Κυβέρνησις ἀλλὰ καὶ ἡ Βουλὴ σύμπασα καὶ πᾶς πολίτης Ἕλλην δέον νὰ φέρηται μετὰ πάσης τιμῆς καὶ πάσης συμπαθείας. Ἀναμφισβητήτως δὲ ἄνευ τῆς πολυτίμου καὶ φιλοτίμου ἐκτελέσεως τῆς ὑπηρεσίας τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν ἤθελε κατὰ πολὺ χωλαίνει ἡ ὑπηρεσία τοῦ ἐν πολέμῳ στρατεύματος, τοῦ ὁποίου τὰ στελέχη δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ παράσχῃ μόνη ἡ ἐνεργὸς κατάρτισις αὐτοῦ. Ἀφ’ ἑτέρου ἡ Πολιτεία εὑρεθεῖσα ἀπέναντι τῆς ἀπολύτου καὶ τῆς ἀμετατρέπτου ἀνάγκης ἵνα ἀποτόμως ἀντιμετωπίσῃ τὴν λύσιν τοῦ ζητήματος τῶν στελεχῶν τοῦ τετραπλασιασθέντος περίπου στρατεύματος εὑρέθη εἰς τὴν ἀνάγκην οὐ μόνον νὰ ἀποβλέψῃ εἰς τὴν ἄμειψιν, τὴν ἠθικήν, τῶν ἐφέδρων στελεχῶν, ἀλλ’ ἀφ’ ἑτέρου καὶ ἵνα καλέσῃ καὶ τὰ ἐκ τούτων διακρινόμενα εἰς τὴν ἐνεργὸν ὑπηρεσίαν, ἐφ’ ὅσον τοῦτο ἤθελον ἀνταποκρίνεσθαι καὶ εἰς τὴν θέλησιν αὐτῶν. Ἔχομεν λοιπὸν διὰ τὴν μονιμοποίησιν τῶν ἐφέδρων, ἀφ’ ἑνὸς μὲν τὴν ἀνάγκην τῆς Πολιτείας ἵνα ἐνισχύσῃ τὰ στελέχη τοῦ ἐνεργοῦ στρατοῦ διὰ τῆς μεταθέσεως εἰς ταῦτα ἐφέδρων τῇ συγκαταθέσει των, ἀφ’ ἑτέρου δὲ τὴν ἀνάγκην τῆς Πολιτείας ἵνα ἀνταποκριθῇ εἰς τὸ καθῆκον ὅπως τύχωσιν οἱ ἔφεδροι ἀμοιβῆς ἠθικῆς διὰ τὰς ὑπηρεσίας των πρὸς τὸ Κράτος. Ἐξ ἄλλου ὑπάρχει ἄλλη κατηγορία, μεγάλη, πολυάριθμος καὶ ἐπίσης πολυτίμους ὑπηρεσίας προσενεγκοῦσα εἰς τὸ στράτευμα, ἡ κατηγορία τῶν μονίμων ἀξιωματικῶν, οἵτινες κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν δύο πολέμων ἔτυχον τοῦ βαθμοῦ τοῦ ἀξιωματικοῦ. Οἱ ἀξιωματικοὶ οὗτοι, φέροντες ἤδη τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ, προέρχονται ἐκ τῆς τάξεως ἐκείνης, ἥτις ἀπετέλεσε καὶ ἐν τῇ ἐκπεδεύσει τοῦ ἐνεργοῦ στρατοῦ ἀλλὰ καὶ ἐν τῇ ἐκτελέσει τῶν πολυμερῶν στρατιωτικῶν καθηκόντων, τὸ νεῦρον τοῦ στρατεύματος· εἶναι οὗτοι ὅλοι οἱ παλαιοὶ ἐκεῖνοι ὑπαξιωματικοί, παλαιοὶ διὰ τὸν χρόνον τῆς ὑπηρεσίας, νέοι τὴν ἡλικίαν, οἵτινες παρέσχον πολυτιμοτάτας ὑπηρεσίας κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν δύο πολέμων, οἵτινες ὑπῆρξαν οἱ προπαιδευταί, οἱ προγυμνασταὶ τῶν ἤδη ἐφέδρων ἀξιωματικῶν, ὅτε οὗτοι ἐτέλουν τὴν ἐκπαίδευσιν αὐτῶν ἐν τῷ ἐνεργῷ στρατῷ. Οἱ ἀξιωματικοὶ οὗτοι εἶναι πολυάριθμοι, καὶ οἱ ἀξιωματικοὶ οὗτοι σήμερον εὑρίσκονται πρὸ ἀνατροπῆς ἐκείνων τῶν ἐλπίδων, τὰς ὁποίας ἡ Πολιτεία ἐπηγγέλθη διὰ τοῦ πρώτου νομοσχεδίου, ἐκείνων τῶν δικαιωμάτων τὰ ὁποῖα εἶχον πρὶν ἢ τὰ νομοσχέδια περὶ μονιμοποιήσεως τῶν ἐφέδρων εἰσαχθῶσιν εἰς τὴν Βουλήν. Πρὶν ἢ ἡ Πολιτεία λάβῃ τὴν πρόνοιαν περὶ μονιμοποιήσεως τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν, τίς ἦτο ἡ τάξις ἐν τῷ στρατεύματι; Ὑπῆρχον οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ ἐκ τῶν Σχολῶν καὶ οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ ἐκ τοῦ στρατεύματος λεγόμενοι, οἱ ἐκ τῆς τάξεως τῶν ὑπαξιωματικῶν. Οὗτοι προήχθησαν κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν πολέμων. Οὗτοι, μὴ ἀποσκοπηθείσης τῆς εἰσαγωγῆς τῶν ἐφέδρων εἰς τὴν μόνιμον ὑπηρεσίαν, εἶχον καταλάβει ἤδη ὡρισμένον βαθμὸν καὶ ὡρισμένην ἀρχαιότητα τοῦ βαθμοῦ αὐτῶν, ἐπὶ τῇ βάσει δὲ τῆς ἀρχαιότητος ἀπέβλεπον εἰς ὡρισμένον στάδιον καὶ εἰς ὡρισμένην προθεσμίαν πρὸς εὐόδωσιν τοῦ σταδίου αὐτῶν. Ἔρχεται ἤδη ἡ Πολιτεία καὶ διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν καὶ κατὰ τροποποίησιν νομοσχεδίου ἀνατρέπει τὸ δικαίωμα τῆς ἀρχαιότητος τὸ ὁποῖον εἶχον, τὴν ἐλπίδα τῆς προόδου, τὴν ὁποίαν εἶχον, καὶ τάσσει τούτους τοὺς ἀξιωματικοὺς εἰς τὸ ἀριστερὸν πλέον ὡρισμένου ἀριθμοῦ ἐφέδρων, περὶ τοὺς 250, κατὰ 250 δὲ ἀκριβῶς ἀριθμοὺς παρεμποδίζει τὴν ἐπιτάχυνσιν τῆς εὐοδώσεως τοῦ σταδίου τῶν ἀξιωματικῶν τούτων. Τὸ ἀτύχημα τὸ ὁποῖον θέλει συμβῆ — δὲν δύναμαι νὰ ὀνομάσω τοῦτο ἀδίκημα, διότι ἔπρεπεν ἡ Πολιτεία νὰ τάμῃ μίαν ὁδὸν μεταξὺ τῶν διαμαχομένων δικαίων — ἀλλὰ τὸ ἀτύχημα τὸ ὁποῖον μέλλει νὰ συμβῇ εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς τούτους πλήττει τάξιν πολυάριθμον, διότι δὲν πρόκειται οὔτε περὶ εἴκοσιν οὔτε περὶ τριάκοντα· πρόκειται περὶ ἑκατοντάδων.

§187Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Περὶ χιλίων πεντακοσίων.

§188Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δὲν δύναμαι νὰ βεβαιώσω τοῦτο, ἀλλὰ κατὰ Β. Διάταγμα πρόχειρον τὸ ὁποῖον ἔχω πρὸ ἐμοῦ, πρόκειται περὶ 400 ἀναμφισβητήτως, προαχθέντων πάντων τὴν 25 Μαρτίου 1914. Οἱ 400 οὗτοι γενόμενοι ἀνθυπολοχαγοί, οἵτινες ἤδη θὰ ὑπερπηδηθῶσιν ἢ μᾶλλον θὰ ταχθῶσιν εἰς τὸ ἀριστερὸν τῶν μονιμοποιηθησομένων ἐφέδρων, εἶναι οἱ τετρακόσιοι παραπονούμενοι, εἰς τοὺς ὁποίους ἡ Πολιτεία διὰ τῆς ψήφου αὐτῆς θέλει δώσει τὸ δηλητήριον διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ὑπηρεσιῶν αὐτῶν. Καὶ ἐπὶ τούτου ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Βουλῆς. Τὸ σπουδαιότερον δὲ ὅλων, Κύριοι, εἶναι τοῦτο. Τὸ νομοσχέδιον πρόκειται νὰ νομιμοποιήσῃ κατάστασιν, ἥτις κυοφορεῖται ἀπὸ καιροῦ, χάριν τῶν ἀναγκῶν τοῦ στρατεύματος· προκειμένου δὲ νὰ τακτοποιήσῃ τὴν κατάστασιν ταύτην, εἶχε νὰ ἀποβλέψῃ εἰς τρεῖς κατηγορίας ἀξιωματικῶν· εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν ἀνθυπασπιστῶν, γενομένων ἤδη ἀνθυπολοχαγῶν καὶ ἐξελθόντων ἐκ τῶν Σχολῶν· εἰς τὴν κατηγορίαν ἀξιωματικῶν λαβόντων τὸν βαθμὸν αὐτῶν μετὰ τὴν ἔναρξιν τοῦ πρώτου πολέμου, καὶ εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν. Εὑρίσκετο λοιπὸν ἡ Πολιτεία ἀφ’ ἑνός, πρὸ τῆς κατηγορίας τῶν ἀνθυπασπιστῶν, γενομένων ἀνθυπολοχαγῶν, οἵτινες ἐξῆλθον ἐκ τῶν Σχολῶν Εὐελπίδων καὶ Ὑπαξιωματικῶν· δεύτερον πρὸ τῆς κατηγορίας τῶν ἀνθυπασπιστῶν, οἵτινες ἐγένοντο ἀνθυπασπισταὶ καὶ ἀνθυπολοχαγοί, μετὰ τὴν ἔναρξιν τῆς πρώτης ἐκστρατείας, καὶ τρίτον πρὸ τῆς κατηγορίας τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν. Καὶ ἡ Πολιτεία θέτει εἰς τὸ δεξιὸν τοὺς ἐκ τῆς Σχολῆς τῶν Εὐελπίδων καὶ Ὑπαξιωτικῶν ἐξελθόντας. Δὲν ἔχω νὰ συζητήσω τὸ μέτρον, διότι, κατὰ τὴν τάξιν ἡ ὁποία ἐπεκράτησεν ἐν τῷ στρατεύματι, πάντοτε ἐπὶ συγχρόνου ἐξόδου εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀξιωματικοῦ προτάσσονται οἱ ἐκ τῶν Σχολῶν, καὶ τοῦτο ἦτο τὸ εὔλογον. Κατὰ συνέπειαν ἡ Πολιτεία θέτουσα πάλιν τοὺς ἐκ τῶν Σχολῶν ἐξελθόντας εἰς τὸ δεξιόν, δὲν πράττει ἕτερόν τι ἢ ἐφαρμόζει τὸν κανόνα, τὸν ὁποῖον πάντοτε περὶ τούτου ἐφήρμοσε. Δὲν ὑπάρχει ὅμως ἀμφιβολία ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ ἐκεῖνοι, οἵτινες ἐκ τῆς Σχολῆς τῶν Εὐελπίδων ἐξελθόντες κατὰ τὸν πόλεμον ἀπέκτησαν τὸν βαθμὸν τοῦ ἀξιωματικοῦ, ἀπέκτησαν τοῦτον μὲ σπουδὰς κατὰ δύο ἔτη ὀλιγώτερον ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἀπέκτησαν τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ κανονικῶς ἐξερχόμενοι τῆς Σχολῆς τῶν Εὐελπίδων. Ἀλλ’ οἱ ἐκ τοῦ στρατεύματος ἀξιωματικοὶ εὑρίσκονται ἀντιμέτωποι ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς, ἡ ὁποία τάσσει εἰς τὸ δεξιὸν τοὺς ἐξελθόντας ἐκ τῆς Σχολῆς τῶν Εὐελπίδων καὶ δεύτερον τάσσει εἰς τὸ δεξιὸν τοὺς ἐφέδρους ἀξιωματικούς. Κατὰ συνέπειαν παρίσταται εἰς αὐτοὺς ἡ εἰκὼν ὅτι αὐτοὶ εἶναι οἱ τελευταῖοι τοῦ στρατεύματος, ὅτι οἱ κόποι, ὅτι τὰ τραύματα τὰ ὁποῖα ἔλαβον δὲν εἶναι τραύματα ἰσάξια ἀπέναντι τῶν οὐχὶ πλήρων σπουδῶν εἰς τὰς ὁποίας ὑπεβλήθησαν οἱ ἐξελθόντες ἐκ τῆς Σχολῆς τῶν Εὐελπίδων καὶ τῶν θυσιῶν εἰς τὰς ὁποίας ὑπεβλήθησαν οἱ ἔφεδροι ἀξιωματικοί. Λέγω, Κύριοι, ὅτι πρόκειται περὶ τετρακοσίων ἀξιωματικῶν, καθ’ ἃς ἔχω πληροφορίας ἐξηγμένας ἐκ τοῦ Β. Διατάγματος τῶν προαγωγῶν. Πρόκειται περὶ ἀξιωματικῶν διὰ τοὺς ὁποίους δὲν γεννᾶται μόνον ἡ σκέψις τοῦ ἀνίσου τῆς ἐκτιμήσεως τῶν ἑκατέρωθεν ὑπηρεσιῶν, ἀλλὰ γεννᾶται καὶ ἡ σκέψις τοῦ ἀνίσου τῆς ἐκτιμήσεως ἐπὶ τῆς καταρτίσεως αὐτῶν καὶ τοῦ ἀνίσου τῆς παροχῆς συνδρομῆς εἰς τὸ στάδιον αὐτῶν. Οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοὶ βεβαίως δὲν ἔχουσι μόρφωσιν μεγάλην, δὲν δύνανται νὰ συγκριθῶσι πρὸς τοὺς ἐξελθόντας ἐκ τῆς Σχολῆς τῶν Εὐελπίδων καὶ ἐκ τῆς Σχολῆς τῶν Ὑπαξιωματικῶν· οὔτε συζητῶ περὶ τούτου, ἐὰν δηλαδὴ οἱ ἐξελθόντες ἐκ τῆς Σχολῆς τῶν Εὐελπίδων ἔτυχον λόγῳ τῶν περιστάσεων σπουδῶν μικροτέρων, διότι ταύτας θέλουσι συμπληρώσει καὶ ἡ πεῖρα θέλει κτηθῆ. Ἄλλως τε εἶναι βεβαιωμένον ὅτι ἐξελθόντες ἐκ τῆς Σχολῆς τῶν Εὐελπίδων μετέβησαν εἰς τὰ πεδία τῶν μαχῶν, ἐξετέλεσαν τὸ καθῆκόν των καὶ κατόπιν ἀνακληθέντες, μετὰ τὸ πέρας τῆς πρώτης ἐκστρατείας, ὑπηρέτησαν ὡς προπαιδευταὶ τῶν ἐνταῦθα Ἐμπέδων Συνταγμάτων. Ἀλλὰ διὰ τοὺς μονίμους ἀξιωματικούς, ἐν σχέσει πρὸς τοὺς ἐφέδρους, βεβαίως ζήτημα συγκρίσεως στρατιωτικῶν γνώσεων δὲν δύναται νὰ προκύψῃ, διότι ἡ ἐκπαίδευσις τῆς Σχολῆς τῶν Ἐφέδρων ἀξιωματικῶν εἶναι ἐκπαίδευσις μὴ τείνουσα νὰ καταρτίσῃ ἀξιωματικοὺς ἀποβλέποντας εἰς ἀνωτέρους βαθμούς, ἀλλὰ τείνουσα νὰ καταρτίσῃ ἔφεδρα κατώτερα στελέχη. Σημειώσατε δὲ ὅτι οἱ πλεῖστοι τῶν ἐκ τοῦ στρατεύματος ἀπορρεόντων μονίμων ἀξιωματικῶν εἶναι τελειόφοιτοι τοῦ Γυμνασίου, πλεῖστοι φοιτηταί, μέγας δὲ ἀριθμὸς ἐξ αὐτῶν εἶναι ὑπαξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι κατὰ τὸν διαγωνισμὸν πρὸς κατάταξιν εἰς τὴν Σχολὴν τῶν Εὐελπίδων καὶ εἰς τὴν Σχολὴν τῶν Ὑπαξιωματικῶν ἐπέτυχον, ἀλλὰ δὲν εἰσῆλθον, ἕνεκα τῆς μὴ λειτουργίας τῶν Σχολῶν, ἐνῷ ἐὰν δὲν ἦτο ὁ πόλεμος θὰ εἰσήγοντο εἰς τὰς Σχολάς. Ἐφ’ ὅσον λοιπὸν ἡ διαφορὰ τῆς ἐκπαιδεύσεως μεταξὺ ἑκατέρας τῶν κατηγοριῶν δὲν δύναται νὰ σημειωθῇ, ὥστε μετὰ πάσης πεποιθήσεως ν’ ἀποβλέψωμεν εἰς τὴν παροχὴν ἀρχαιότητος εἰς τοὺς ἐφέδρους ἀξιωματικούς, ἔχομεν ἀφ’ ἑτέρου πεῖραν στρατιωτικὴν μείζονα εἰς τοὺς μονίμους, οἱ ὁποῖοι ἀπέκτησαν τὸν βαθμὸν μετὰ δεκαετῆ, πλεῖστοι δὲ καὶ μετὰ δεκατετραετῆ ὑπηρεσίαν. Ἀλλά, Κύριοι, ἔχομεν μίαν σύγκρουσιν δικαίως. Πρέπει ἡ Πολιτεία νὰ δώσῃ εἰς μίαν κατηγορίαν τὴν νίκην διὰ νὰ λυθῇ τὸ ζήτημα. Νομίζω ὅτι ἐκεῖνοι οἵτινες θὰ εἰσήγοντο νῦν, μονιμοποιούμενοι εἰς τὴν ἐνεργὸν ὑπηρεσίαν, θὰ ἦσαν ἡττώμενοι ἐν ὀλιγωτέρῳ δικαίῳ ἐὰν ἐδυσφόρουν παρὰ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται ἐν τῷ σταδίῳ. Πρέπει νὰ λύσωμεν τὸ ζήτημα, μεταξὺ δύο δυσφοριῶν καὶ πόνων, ἀλλ’ ὁ πόνος τοῦ κατέχοντος εἶναι μείζων ἐκείνου ὁ ὁποῖος ζητεῖ νὰ λάβῃ κἄτι τι, ὅπερ δὲν κέκτηται καὶ ἀποτυγχάνοντος. Κύριοι, τὸ ζήτημα φοβοῦμαι ὅτι εἶναι λελυμένον πλέον κατόπιν τῶν διαφόρων συζητήσεων καὶ ἀναβολῶν ἐπὶ τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου, κατὰ τρόπον ὅστις μὲ πείθει ὅτι δὲν ἐπιδέχεται ἄλλην μετατροπήν. Ἀλλὰ καὶ ἂν ἔλαβον τὸν λόγον τὴν ἑσπέραν ταύτην ἵνα θίξω τὸ ζήτημα τοῦτο, ἔπραξα τοῦτο ἵνα ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς, ὅτι δι’ αὐτῆς τῆς ἀποφάσεώς της, ἀναιρούσης καθ’ ὅλην τὴν γραμμὴν τὴν προηγουμένην διάταξιν, θέλει γεννήσει πόνον καὶ θλῖψιν ἐκεῖ ἔνθα ὤφειλε νὰ παρέχῃ μόνον ἐλπίδας καὶ εὐχαριστίας, θέλει γεννήσει πόνον καὶ θλῖψιν καὶ δὲν θὰ διατηρήσῃ οὔτε τὴν συναδελφικὴν ἀλληλεγγύην μεταξὺ μονίμων ἀξιωματικῶν καὶ μονιμοποιηθησομένων ἐφέδρων, διότι πάντοτε ὁ κατέχων δίκαιόν τι δυσφόρως θὰ διατεθῇ πρὸς τὸν ἀφαιροῦντα, εἴτε τὸ ὅλον εἴτε μέρος τοῦ δικαίου. Ἀκριβῶς ἡ ἀσφάλεια τῆς ἀλληλεγγύης ἐπιβάλλει εἰς τοὺς ἐφέδρους νὰ μὴ ζητήσωσι τοῦτο, εἰς δὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἀφήσῃ τὰς διατάξεις, ὡς ἐν ἀρχῇ εἶχον, καὶ νὰ μὴ προβῇ εἰς μεταβολὴν δι’ ἧς θέλει σπείρει εἰς τετρακοσίους ἀξιωματικοὺς ἀντὶ εὐχαριστιῶν τὸν πόνον καὶ τὴν θλῖψιν.

§189Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἀλλοίαν πρόθεσιν, Κύριοι, εἶχον ὅτε ἐζήτησα τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, ἀλλ’ ὁμολογῶ ὅτι μετέβαλον ἀπόφασιν κατόπιν τῆς ἀγορεύσεως τοῦ κυρίου προλαλήσαντος. Ἐσκεπτόμην τουτέστιν, ἂν ὄχι νὰ διαμαρτυρηθῶ, τοὐλάχιστον νὰ παραστήσω ὅτι διὰ τοῦ ἄρθρου 4ου δὲν δίδεται εἰς τοὺς ἐφέδρους ἀξιωματικοὺς ὅ τι ἔπρεπε νὰ δοθῇ οὐχὶ κατὰ νόμον ἀλλ’ ὅ τι ἦτο ὑπεσχημένον. Ἦτο ὑπεσχημένον ἀκόμη παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν ἐκ τοῦ ἐπισήμου βήματος καὶ ἐν τῇ ἐπισημότητι τῆς ἰδιότητός του. Τὸ ζήτημα τῆς μονιμοποιήσεως τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν γνωρίζει ἡ Βουλή, καὶ ἰδίᾳ ὁ ἄρτι κατελθὼν τοῦ βήματος, ὅτι δὲν ἔρχεται τὸ πρῶτον ἐν τῇ Βουλῇ· ἦλθεν ἀπὸ τοῦ Δεκεμβρίου 1913. Ἔσχον τὴν τιμὴν τότε συζητουμένου τοῦ νομοσχεδίου νὰ λάβω τὸν λόγον καὶ νὰ ὑποστηρίξω ὅτι οἱ μέλλοντες κατὰ τὸ τότε νομοσχέδιον νὰ μονιμοποιηθῶσιν ἔφεδροι ἀξιωματικοί, θὰ ἐδικαιοῦντο, ἐὰν ἐπεσπεύδετο ἡ μονιμοποίησίς των οὕτως ὥστε νὰ εἶναι συντετελεσμένη πρὸ τῆς 21 Μαΐου τοῦ 1914. Παρῆλθεν ἡ 20 Μαΐου 1914, εὑρισκόμεθα δὲ ἐν μηνὶ Ὀκτωβρίῳ τοῦ 1914 καὶ ἀκόμη δὲν ἐμονιμοποιήθησαν πλήρως οἱ ἔφεδροι ἀξιωματικοί. Ὑπεστήριξα δὲ τότε, ὡς θὰ ἐνθυμῶνται ὅσοι μοὶ ἔκαμαν τὴν τιμὴν νὰ μὲ παρακολουθήσωσιν, ὅτι ἡ μονιμοποίησις τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν δὲν δίδεται εἰς αὐτοὺς ὡς ἀμοιβή· οὔτε εἶναι ὀρθὸν νὰ δοθῇ ὡς ἀμοιβή. Δὲν ἐζήτησα ἐγὼ τότε οὔτε σήμερον ἔχω τὴν γνώμην ὅτι δύναταί τις νὰ ζητήσῃ τὴν μονιμοποίησιν τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν, ἕνεκα τῶν ὑπηρεσιῶν τὰς ὁποίας παρέσχον κατὰ τὸν πόλεμον. Ἄλλο εἶναι ἀπονομὴ παρασήμων, ἐκφράσεις ἀμοιβῆς, ἐκφράσεις εὐαρεσκείας ἢ εὐγνωμοσύνης καὶ ὅτι ἄλλο ἦτο δυνατὸν νὰ παράσχῃ ἡ Πολιτεία εἰς τοὺς ἐπιτελέσαντας τὸ καθῆκόν των ἐφέδρους ἀξιωματικούς, καὶ ἄλλο μονιμοποίησις. Εἶπον ὅμως ὅτι ἐὰν ἡ Πολιτεία ἔχῃ ἀνάγκην τῶν ἀξιωματικῶν τούτων, ἐὰν θεωρῇ αὐτοὺς χρησίμους, ἐὰν νομίζῃ ὅτι εἶναι κατάλληλοι νὰ εἰσέλθωσιν εἰς τὴν οἰκογένειαν τοῦ στρατεύματος καὶ νὰ γίνωσι χρήσιμοι ἀξιωματικοί, τότε ὤφειλεν, ἐκλέγουσα νέους κατὰ τὴν ἡλικίαν ἐφέδρους ἀξιωματικούς, διότι ὡς ἐνθυμεῖσθε ὑπεστήριξα ὅτι ἡ ἡλικία ἔπρεπε νὰ ἦτο ἀκόμη κατωτέρα, νὰ μονιμοποιήσῃ αὐτούς· ὑπεστήριξα ὅτι ἔπρεπε νὰ γίνῃ ἡ μονιμοποίησις ὡς ζήτημα ἀνάγκης ὑπὲρ τῆς Πολιτείας. Δὲν δίδεται ὡς ἐλεημοσύνη. Ἔχει ἀνάγκην ἡ Πολιτεία ἀξιωματικῶν. Ἐκλέγει μεταξὺ 1700 τοὺς ἀρίστους κατὰ τὴν γνώμην της. Μετ’ ἐπανειλημμένην ἐκλογήν, μετ’ ἐπανειλημμένα συμβούλια, μετ’ ἐπανειλημμένας συσκέψεις τῶν Μεράρχων καὶ Ἀντιστρατήγων ἐξέλεξεν ἕνα ἐλάχιστον ἀριθμὸν καὶ καλεῖ ἐξ αὐτῶν εἰς μονιμοποίησιν τοὺς βουλομένους νὰ ἔλθωσιν εἰς τὴν οἰκογένειαν τοῦ στρατεύματος. Οἱ ἀξιωματικοὶ οὗτοι, διακριθέντες ἐν τοιαύτῃ ὑπηρεσίᾳ καὶ κριθέντες καὶ διϋλισθέντες, εἶναι ἀναγκαῖοι; Οἱ ἀξιωματικοὶ οὗτοι δὲν ἔχουσι τὴν μόρφωσιν ὥστε νὰ γίνωσιν ἀξιωματικοὶ μόνιμοι; Δὲν εἶναι ὅμοιοι πρὸς τοὺς νεωστὶ προαχθέντας ἐκ τοῦ στρατεύματος;

§190Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δὲν εἶναι ἀνώτεροι.

§191Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Δὲν εἶναι ὅμως καὶ ὑποδεέστεροι. Εἶπον τότε, ἀπευθυνόμενος πρὸς τὴν Βουλὴν καὶ ἰδιαιτέρως πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι θὰ ἦτο ἀδίκημα διὰ τὸν ἔφεδρον, ἂν τὰ πράγματα δὲν συντελεσθῶσι μέχρι τῆς 21ης Μαΐου, ὅτε θὰ γίνωσιν οἱ προβιβασμοὶ τῶν ἀνθυπασπιστῶν, ἀνθυπολοχαγῶν καὶ θὰ συνέπιπτεν ὥστε ἀνθυπασπισταὶ κατὰ τὴν ἔναρξιν τοῦ πολέμου, διατελέσαντες ὑπὸ τὰς διαταγὰς τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν ὡς ἀνθυπολοχαγῶν καὶ ὑπὸ τὰς διαταγὰς τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν ὡς ὑπολοχαγῶν, διότι ἐπρόκειτο καὶ περὶ μονιμοποιήσεως ὑπολοχαγῶν, ἢ διατελέσαντες ὑπὸ τὰς διαταγὰς ἐφέδρων ἀνθυπολοχαγῶν καὶ ὑπολοχαγῶν ὡς διοικητῶν λόχων, θὰ συνέπιπτε, λέγω, ὥστε οἱ ἀξιωματικοὶ διὰ τῆς προαγωγῆς τῆς συντελεσθησομένης τὴν 1ην Ἰουνίου 1914 νὰ εἶχον ἕνα βαθμὸν ἀνώτερον τοῦ ἐφέδρου. Μοὶ ἐδόθη ὅμως τότε ἡ ἀπάντησις ὅτι θὰ μονιμοποιηθῶσι καὶ ὑπολοχαγοί, καὶ ὅτι πάντως μέχρι τῆς 21ης Μαΐου δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ εἶναι συντετελεσμένη καὶ ἡ μονιμοποίησις τῶν ἐφέδρων. Παρῆλθεν ἡ 21η Μαΐου καὶ οὐδεὶς ἔμεινεν εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ καὶ ἀνθυπασπιστοῦ· οὐδεὶς ἀξιωματικὸς ὑπάρχει ὅστις κατὰ τὴν ἔναρξιν τοῦ πολέμου νὰ εἶχε τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ καὶ νὰ εἶναι σήμερον ἀκόμη ἀνθυπολοχαγός. Ὑπάρχει τις; Βεβαίως ὄχι. Καὶ ὅμως συμπίπτει σήμερον ὑπαξιωματικοὶ μόνιμοι, οἱ ὁποῖοι ἦσαν ὑπὸ τὰς διαταγὰς τῶν ἐφέδρων κατὰ τὴν ἔναρξιν τοῦ πολέμου, νὰ εἶναι ὑπολοχαγοὶ σήμερον διότι παρῆλθον δύο ἔτη, κατὰ δὲ τὸ διάστημα τοῦ πολέμου ὁ χρόνος τῆς ὑπηρεσίας πρὸς προαγωγὴν μειοῦται εἰς τὸ ἥμισυ, καὶ τὴν 21ην Μαΐου συνετελέσθη ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπον τότε ὅτι ἔπρεπε ν’ ἀποφύγωμεν. Καὶ ἐρωτῶ· εἶναι συντελεστικὸν διὰ τὴν πειθαρχίαν τοῦ στρατεύματος τοῦτο καὶ ὅπως τὴν ἐννοεῖτε σεῖς, τὸ νὰ ἔχωσι δηλαδὴ δύο βαθμοὺς ἀνωτέρους ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι ὡς ὑπαξιωματικοὶ ὑπηρέτησαν ὑπὸ ἀξιωματικὸν ἔφεδρον; Καὶ φοβεῖσθε τὸν κίνδυνον ὁ ὁποῖος θὰ προέλθῃ, ἂν οἱ ἔφεδροι ἀξιωματικοὶ οἱ ἐξελθόντες ἐκ τῆς Σχολῆς μετὰ σπουδὴν ἑνὸς ἔτους καὶ ὑπηρετήσαντες εἰς τοὺς δύο πολέμους μὲ τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ καὶ ὑπολοχαγοῦ, τεθῶσιν ἀρχαιότεροι τῶν προαχθέντων μόλις κατὰ τὸν Μάϊον 1914, καὶ ἰσχυρίζεσθε ὅτι θὰ παραλύσῃ τὸ στράτευμα; Αὐτοὶ ἐγνώρισαν τοὺς ἀξιωματικοὺς τούτους ὡς ἀνθυπολοχαγούς, ὑπηρέτησαν ὑπὸ τὰς διαταγὰς τῶν ἐφέδρων ὡς ὑπαξιωματικοὶ καὶ τῶν ἐφέδρων διοικούντων λόχους διότι ἦσαν διμοιρῖται ἐλλείψει ἀξιωματικῶν.

§192Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Διμοιρῖται εἶναι πάντοτε ἀξιωματικοί.

§193Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Προσετέθησαν ἐλλείψει ἀξιωματικῶν.

§194Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν γνωρίζετε. Δυστύχημα εἶναι ὅτι συζητοῦμεν μαζί.

§195Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Δι’ αὐτὸ ἀπετάθην πρὸς ὑμᾶς, ἀλλὰ γνωρίζω καλῶς ὅτι ὑπάρχουσιν ἀξιωματικοὶ ἔφεδροι σήμερον οἱ ὁποῖοι ὑπέβαλον ἐκθέσεις περὶ τῶν ὑπαξιωματικῶν καὶ ἀξιωματικῶν ἀκόμη οἱ ὁποῖοι προήχθησαν κατὰ τὸν Μάϊον 1914. Εἶναι προσβολὴ διὰ τὸ στράτευμα ὅταν θὰ τεθῇ ἀρχαιότερος ὁ ἀξιωματικὸς ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος διῴκησεν τὸν τότε ὑπαξιωματικὸν ἤδη ἀξιωματικόν, ὁ ἀξιωματικὸς ἐκεῖνος ὅστις ὑπέβαλε ἐκθέσεις ἀκόμη διὰ τὸν τελευταίως προαχθέντα; Εἶναι προσβολὴ διὰ τὸ στράτευμα ἂν τεθῇ κατ’ ἀρχαιότητα, διότι ἀπέκτησε βαθμὸν ὁ ἔφεδρος ἀξιωματικός, καὶ δὲν θὰ παρουσιασθῇ τὸ παράδοξον φαινόμενον τὸ ὁποῖον δὲν ἀπαιτεῖται νὰ ἔχῃ τις τόσας μεγάλας στρατιωτικὰς γνώσεις ὅπως διακρίνῃ αὐτό, ὅτι θὰ εἶναι κατώτερος καὶ ὑπὸ τὰς διαταγὰς τοῦ τέως ὑπαξιωματικοῦ ἐκείνου ὅστις κατὰ τὸν πόλεμον διῴκησεν αὐτὸν καὶ ὑπέβαλεν ἐκθέσεις περὶ αὐτοῦ; Τοῦτο εἶναι τὸ παράτυπον καὶ δὲν θεραπεύεται δυστυχῶς διὰ τοῦ νομοσχεδίου πλήρως, συνέβη δὲ ἕνεκα τῶν προβιβασμῶν οἱ ὁποῖοι ἐγένοντο κατὰ τὸν Μάϊον τοῦ 1914, πρὶν ἢ δηλαδὴ κατορθωθῇ νὰ μονιμοποιηθῶσιν οἱ ἔφεδροι πρὸ τῆς 21 Μαΐου 1914. Πάντες λοιπὸν οἱ ὑπαξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι εἶχον δύο ἢ τριῶν ἐτῶν ὑπηρεσίαν εἰς τὸ στράτευμα, θὰ ἔχωσι γίνῃ ἀξιωματικοὶ καὶ οὕτω θὰ εἶναι ἀρχαιότεροι τῶν ἐφέδρων διοικητῶν των. Ἀλλὰ τότε, μὰ τὸν Θεόν, δὲν θέλω νὰ χαρακτηρίσω οὔτε δύναμαι νὰ ὀνομάσω τὸν ἀνθυπολοχαγὸν ἐκεῖνον, τὸν ἔφεδρον, τὸν ἐξελθόντα ἐκ τῆς Σχολῆς ἐν ᾗ δύο ἢ τρία ἢ τέσσαρα ἔτη πρὸ τοῦ πολέμου, τὸν λαβόντα μέρος εἰς δύο πολέμους, τὸν κριθέντα ὡς ἐκρίθη παρὰ τοῦ Συμβουλίου τῶν Μεράρχων ἵνα μονιμοποιηθῇ, τὸν ἀνθυπολοχαγόν, λέγω, ἐκεῖνον δὲν δύναμαι νὰ χαρακτηρίσω, ἂν δεχθῇ νὰ ὑπηρετήσῃ εἰς τὸ στράτευμα ὑπὸ τοιούτους ὅρους, διότι καὶ τότε εἶπον καὶ τώρα λέγω, ὅτι τὸν τοιοῦτον ἀνθυπολοχαγὸν πρέπει ἡ Πολιτεία ν’ ἀποκρούσῃ. Πρέπει δὲ νὰ πράξῃ τοῦτο, διότι ὁ ἀξιωματικὸς αὐτὸς δὲν θὰ εἶναι ἄξιος νὰ παραμένῃ εἰς τὸ στράτευμα ὅταν ἔχῃ ἀνώτερον ἐκεῖνον τὸν ὁποῖον χθὲς διῴκησε καὶ περὶ τοῦ ὁποίου ὑπέβαλεν ἔκθεσιν.

§196Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Πρέπει νὰ τῷ ἀφαιρεθῶσιν αἱ ἐπωμίδες.

§197Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Δὲν διαταράσσεται ἡ πειθαρχία τοῦ στρατεύματος ὑπὸ τετρακοσίων ὑπαξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι ἐγένοντο ἤδη ἀξιωματικοί.

§198Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Περὶ πειθαρχίας οὐδεὶς ὡμίλησεν, ἐπειδὴ ἀπαντᾶτε.

§199Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Δὲν ἀπαντῶ. Ὁμιλῶ μόνον. Ἐκεῖ ὅπου ἀπαντῶ λέγω ὅ τι λέγω ἀρκετὰ σαφῶς. Ἐκεῖ ὅπου ἀπήντησα εἰς ὑμᾶς ἔστρεψα πρὸς τὸ μέρος σας.

§200Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Θέλω νὰ εἶναι κεκαθαρισμένα τὰ πράγματα.

§201Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Βεβαίως, πάντοτε παρ’ ἐμοῦ εἶναι κεκαθαρισμένα. Λέγω ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διατηρηθῇ ἡ ἁρμονία καὶ ἡ πειθαρχία ἂν συμβῇ τὸ παράτυπον, ὥστε ἀξιωματικοὶ διοικηθέντες παρ’ ἐφέδρων ἀξιωματικῶν, ὅτε ἦσαν ὑπαξιωματικοί, νὰ τεθῶσι κατ’ ἀρχαιότητα ἀνώτεροι τῶν διοικητῶν των. Λέγω προσέτι ὅτι καὶ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὑποστὰν τὰς τροποποιήσεις ἃς ὑπέστη, δὲν δίδει τὸ δίκαιον εἰς τοὺς ἐφέδρους, ἀλλὰ τοὐναντίον τοὺς ἀφαιρεῖ μέρος αὐτοῦ. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ δὲ ταύτῃ ἤθελον ζητήσει μίαν διασάφησιν ἐπὶ τοῦ ἐδαφίου 4. Αὐτὸν τὸν ἀξιωματικόν, κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργέ, διατί κανονίζεται ὅτι δὲν λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν (ἀναγινώσκει): «ἀπέναντι τῶν ὁμοιοβάθμων αὐτῶν, τῶν προγενεστέρων ἀπογραφῶν κλπ., οὔτε ἀπέναντι τῶν καταταγέντων καὶ καταταχθησομένων ἐφέδρων, οὔτε ἀπέναντι τῶν ὁμοιοβάθμων αὐτῶν τοῦ ἐνεργοῦ στρατοῦ», ἐὰν εἶναι ἡ ἔννοια αὐτὴ τὴν ὁποίαν δίδω ἐγώ;

§202ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Συνέβη τοῦτο, ὅτι τινὲς ἐκ τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν ἀνήκοντες εἰς παλαιοτέρας ἀπογραφὰς ἀπελύθησαν πρὸ τοῦ 8ου ἢ 9ου μηνός. Ἐὰν λοιπὸν δὲν ἐτίθετο ἡ διάταξις αὐτή, τότε οἱ τῶν νεωτέρων ἀπογραφῶν, τοῦ 1909, 1910, 1911, οἱ ὁποῖοι ἔμειναν ὅλοι εἰς τὸ στράτευμα, ὑπηρετοῦντες καὶ σήμερον, θὰ εὑρίσκοντο ἔχοντες ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τοῦ πολέμου χρόνον ὑπηρεσίας ἀξιωματικῶν μεγαλείτερον. Αὐτὸ θὰ ἤρχετο εἰς σύγκρουσιν πρὸς τὴν σειρὰν τῆς ἀρχαιότητος.

§203Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἀλλὰ προκειμένου περὶ τῶν ἐφέδρων, σχετικῶς πρὸς τοὺς ὁμοιοβάθμους των; Εἶναι ἡ τρίτη παράγραφος.

§204ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τοὺς μονίμους, αὐτοὶ ἐκκαθαρίζονται. Ὅσοι ἐκρίθησαν ὄντες ἀνθυπασπισταί, προηγοῦνται, ὅσοι δὲ στρατιῶται ἁπλοῖ ἢ δεκανεῖς, λοχίαι ἢ ἐπιλοχίαι, αὐτοὶ ἕπονται. Αὐτὴ εἶναι ἡ σειρά.

§205Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἐπειδὴ εἶναι ἀσαφὲς καὶ ἐν τῇ τρίτῃ παραγράφῳ τοῦ τρίτου ἐδαφίου, μοὶ ἐγενήθη ἡ ἀπορία καὶ ἐζήτησα διασαφήσεις. Αὐτὰ γενόμενα ὡς ἐγένοντο καὶ ἀφοῦ κατ’ ἀνάγκην ἐβράδυνεν ἡ μονιμοποίησις τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν, νομίζω ὅτι θεραπεύονται διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, τοῦ διαιροῦντος εἰς τρεῖς κατηγορίας τοὺς ἀξιωματικούς, εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς τοὺς προερχομένους ἐκ τῆς τάξεως τοῦ ἐνεργοῦ στρατοῦ ἀλλὰ πρὸ τοῦ πολέμου ἔχοντας βαθμὸν τοῦ ἀξιωματικοῦ ἢ ἀνθυπασπιστοῦ, εἰς ἀξιωματικοὺς ἐξελθόντας ἐκ τῶν σχολῶν, οἱ ὁποῖοι καὶ ἂν δὲν συνεπλήρωσαν τὰς σπουδάς των, ἔχουσι ὅπως δήποτε μόρφωσιν ἀνωτέραν, καὶ εἰς ἀξιωματικοὺς ἐκ τοῦ στρατοῦ προερχομένους, ἀποκτήσαντας ὅμως τὸν βαθμὸν τοῦ ἀξιωματικοῦ διαρκούντων τῶν δύο πολέμων, οἱ ὁποῖοι ἦσαν ὑπὸ τὰς διαταγὰς τῶν ἐφέδρων τῶν μονιμοποιουμένων, διότι οὐδεὶς ἔφεδρος ἐξῆλθε τῆς Σχολῆς μετὰ τὸν πόλεμον. Πάντες οὗτοι διῴκησαν ὄχι μόνον τοὺς νεωστὶ προαχθέντας ὑπαξιωματικοὺς καὶ ἀξιωματικοὺς ἀλλὰ καὶ τοὺς πρὸ αὐτῶν προαχθέντας, ἀπὸ τὴν τάξιν τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ εἰς ἀνθυπολοχαγοὺς καὶ ὑπολοχαγούς. Καὶ ταῦτα θεραπεύονται ὡς ἔχει τὸ νομοσχέδιον. Ἀντίρρησις ὑπάρχει μόνον ἐπὶ μιᾶς τροπολογίας, ἐκείνης, ἣν ἀπέκρουσεν ὁ κ. Πρόεδρος, ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ κληθέντες πρὸς μονιμοποίησιν προσῆλθον μίαν ἡμέραν βραδύτερον εἰς τὸ Φρουραρχεῖον καὶ συνεπῶς προσεβάλλοντο κεκτημένα δικαιώματα. Καὶ πράγματι προσεβάλλοντο, ἀλλ’ εἰς τοῦτο ἔπταισε κατά τι ὁ νόμος 143, διότι οὗτος τάσσει ῥητῶς προθεσμίαν ἐν ᾗ ὤφειλον οἱ ἀξιωματικοὶ νὰ προσέλθωσιν εἰς τὸ Φρουραρχεῖον. Λέγει ὁ νόμος ἐντὸς μηνὸς ἀπὸ τῆς ἐκδόσεως τοῦ Β. Διατάγματος. Τοῦτο ἐξεδόθη ἐν Ἀθήναις, ἀλλ’ ὅλοι οἱ μονιμοποιούμενοι δὲν κατοικοῦσιν ἐν Ἀθήναις.

§206ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τὸ ἀνέγραψαν ὅλαι αἱ ἐφημερίδες.

§207Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἅμα ἀναφέρετε τὰς ἐφημερίδας, τότε τὸ δίκαιον εἶναι ὑπὲρ αὐτῶν, ἐὰν ἀνεφέρετε τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως, τὸ ἄδικον εἶναι πρὸς αὐτούς. Δὲν ἐδόθη εἰς τὸ πρᾶγμα ἡ δέουσα προσοχὴ ὅτι ὤφειλον νὰ εἰδοποιηθῶσιν ἀτομικῶς. Ἡ προθεσμία ἔπρεπε νὰ ἄρχηται ἀπὸ τῆς ἐπιδόσεως. Ἀλλ’ ἐπεδόθη εἰδοποίησις πρὸς αὐτούς; Ἐφ’ ὅσον ἔχετε δεδομένον ὅτι μετέβαινον εἰς τὰς Ἀστυνομίας καὶ δὲν ἠδύναντο νὰ λάβωσιν γνῶσιν αὐτοῦ; δεδομένου ὅτι πᾶσαι αἱ ἐφημερίδες ἀνέγραψαν ἐντολῇ τοῦ Φρουραρχείου ὅτι τελευταία ἡμέρα εἶναι ἡ εἰκοστὴ τρίτη.

§208Ι. ΜΠΡΙΣΙΜΙΤΖΑΚΗΣ. Συνέπεσε δὲ καὶ Κυριακὴ ἡ 21.

§209Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Διὰ τῆς ζητουμένης μικρᾶς προθεσμίας δὲν πρόκειται ἢ νὰ διευκολύνωμεν τοὺς μὴ προσελθόντας ἢ μὴ ζητήσαντας. Καὶ θὰ δύναται νὰ γίνῃ ὑποχώρησις κατὰ τοῦτο, ὅτι δίδεται προθεσμία δύο ἢ τριῶν ἡμερῶν εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι προσῆλθον εἰς τὰς 23 ἢ 24 εἰς τὸ Φρουραρχεῖον καὶ ἐδήλωσαν ὅτι ἐμφανίζονται. Τὸ ἐπιχείρημα ὅτι δὲν ἐκοινοποιήθη ἀτομικὴ πρόσκλησις εἶναι σοβαρόν, θὰ εἶναι δὲ δικαία ἡ ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς ὑπηρεσίας ἐὰν δοθῇ ἡ προθεσμία αὕτη εἰς τοὺς ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι ἐκανόνισαν τὰ τοῦ οἴκου των καὶ ἐφόρεσαν τὰ στρατιωτικά των, ἦλθον εἰς τὸ Φρουραρχεῖον τὴν Κυριακὴν τὸ ἀπόγευμα καὶ τὴν Δευτέραν τοῖς εἶπον ὅτι εἶναι ἐκπρόθεσμοι. Μερικοὶ μάλιστα ἔκαμαν καὶ συμβόλαια ἐκμισθώσεως τῶν κτημάτων των. Εἶναι πέντε ἢ ἕξ καὶ πρέπει νὰ συγκατατεθῆτε.

§210Ν. ΞΗΡΟΣ. Ἐγὼ διαφωνῶ πρὸς τὸν προσφιλῆ Συνάδελφον κ. Γόντικαν. Οἱ ὑπαξιωματικοὶ οἱ ὁποῖοι κατετάγησαν εἰς τὸν στρατόν, ἵνα διανύσωσι τὸν βίον αὐτῶν εἰς αὐτόν, καὶ ἀπὸ ἔρωτα πρὸς τὸ στράτευμα, δὲν πρέπει νὰ προτιμηθῶσιν ἐκείνων οἱ ὁποῖοι κατὰ σύμπτωσιν εὑρέθησαν εἰς τὸν στρατὸν καὶ ἐγένοντο ἀξιωματικοί. Εἶχε δίκαιον ὁ κ. Στράτος ὑποστηρίζων τοῦτο.

§211ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, ὁ κ. ἐκ Μεσσηνίας Βουλευτὴς μοὶ ἐζήτησεν ἐξηγήσεις ἕνεκα τίνος λόγου εἰσηγοῦμαι εἰς τὴν Βουλὴν τροποποιήσεις τοῦ ψηφισθέντος ἤδη νόμου τοῦ κανονίζοντος τὰ τῆς ἀρχαιότητος τῶν μονιμοποιηθησομένων ἐφέδρων ἀξιωματικῶν. Ἡ ἐξήγησις εἶναι προφανής· τὴν ἀνέφερεν ἤδη ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀχαΐας καὶ Ἤλιδος. Ὅτε εἰσηγούμην εἰς τὴν Βουλὴν τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο, τὸ πρῶτον, τὸ ὁποῖον ἐκανόνιζε τὰ τῆς σειρᾶς ὑποχρεωτικῶς, ἔλεγον ὅτι ἡ μονιμοποίησις τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν θὰ ἐγίνετο ἐντὸς τοῦ παρελθόντος ἔτους 1913, διότι τότε εἶχεν εἰσαχθῆ τὸ νομοσχέδιον. Ἐὰν δὲ τότε ἐγίνετο ἡ μονιμοποίησις τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν ἢ καὶ ἀκόμη, ἂν ἐντὸς τοῦ 1914 κατὰ τὸν Ἰανουάριον ἢ Φεβρουάριον ἢ τὰς πρώτας ἡμέρας τοῦ Μαρτίου, οὐδεμία δυσχέρεια θὰ προέκυπτεν. Ἡ δυσχέρεια ἐγεννήθη ἀφ’ ἧς, μὴ καταστάντος δυνατοῦ νὰ γίνῃ μονιμοποίησις, διότι οἱ πρῶτοι συνταχθέντες πίνακες εὑρέθησαν ἐλλιπεῖς, διετάχθη ἡ συμπλήρωσίς των, ἀνεβλήθη δὲ ἡ μονιμοποίησις καὶ δὲν κατωρθώθη νὰ γίνῃ ἢ πρὸ μηνός, ὁπότε συνέβη τοῦτο, ὅτι ἐν τῷ μεταξὺ ὑπαξιωματικοὶ ἢ καὶ ἁπλοῖ στρατιῶται ἴσως, κατὰ τὴν ἔναρξιν τοῦ πολέμου, ἢ ὄχι ἁπλοῖ στρατιῶται, περὶ τῶν ὁποίων θὰ ὁμιλήσω ὕστερον, ἀλλ’ ὑπαξιωματικοὶ ἢ καὶ δεκανεῖς προαχθέντες ἐν τῷ μεταξὺ εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ εὑρέθησαν μετὰ πάροδον ἔτους, νομίζω μάλιστα καὶ ὀλιγώτερον, ἐντὸς ἑξαμήνου, ἀνθυπολοχαγοί. Τότε ἐγεννήθη τὸ ζήτημα καὶ ἦλθεν ἡ ἐρώτησις· ἆρά γε εἶναι δίκαιον, ἀφοῦ ἅπαξ προέλαβον ἤδη νὰ προαχθῶσιν ἐκεῖνοι, οἱ ἐκ τοῦ μονίμου στρατοῦ, ἀφοῦ προέλαβον νὰ προαχθῶσιν εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ, θὰ ἦτο δίκαιον νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ νόμος ὅπως ἐψηφίσθη ὑπὸ ἄλλας προϋποθέσεις, ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν ὅτι οἱ μόνιμοι θὰ εἵποντο τῆς προαγωγῆς αὐτῶν; Τὸ ζήτημα συνεζητήθη ἐπὶ μακρόν, κατέληξε δὲ εἰς τὸ πόρισμα, τὸ ὁποῖον διατυποῦται ἐν τῷ νομοσχεδίῳ καὶ τὸ ὁποῖον εἶναι ἡ ὀρθὴ ἐκτίμησις τοῦ προκειμένου ζητήματος. Κατὰ τὰς λέξεις, τὰς ὁποίας περιέχει τὸ ὑποβαλλόμενον σήμερον τροποπεποιημένον νομοσχέδιον, ὁρίζεται ἐν αὐτῷ ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ ἔφεδροι θὰ ἕπωνται ὅλων ἐκείνων, οἵτινες κατὰ τὴν ἔναρξιν τοῦ πολέμου εἶχον ἀποκτήσει τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ ἢ τὸν τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ, ἀλλὰ θὰ προηγῶνται ὅλων ἐκείνων οἱ ὁποῖοι κατὰ τὴν ἔναρξιν τοῦ πολέμου δὲν θὰ εἶχον κἂν τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ ἀποκτήσει. Γνωρίζω ὅτι ὑπάρχουσιν οἱ ἐπικρίνοντες τὴν διάταξιν αὐτὴν καὶ λέγοντες ὅτι οἱ ἔφεδροι ἀξιωματικοὶ ἔπρεπε νὰ προηγηθῶσι καὶ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι, καθ’ ὃν χρόνον ἤρχισεν ὁ πόλεμος, ἦσαν ἁπλῶς ἀνθυπασπισταί. Ἀλλὰ νομίζω, Κύριοι, ὅτι τοιαύτη ἀξίωσις εἶναι ὑπερβολική, διότι δὲν πρέπει νὰ λησμονῶμεν ὅτι ὁ βαθμὸς τοῦ ἐφέδρου ἀξιωματικοῦ δὲν ἀντιστοιχεῖ πρὸς τὸν βαθμὸν τοῦ μονίμου ἀξιωματικοῦ. Τὸ νὰ μὴ ἀρκώμεθα εἰς ταύτην τὴν ῥύθμισιν τοῦ ζητήματος, ἀλλὰ νὰ ἐρχώμεθα σήμερον νὰ ὑποστηρίζωμεν ὅτι οἱ ἔφεδροι ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι εἶχον ἀποκτήσει τὸν βαθμὸν τοῦ ἐφέδρου ἀνθυπολοχαγοῦ πρὸ τοῦ πολέμου, πολλάκις, ἔτη πολλὰ πρὸ τοῦ πολέμου, τῶν ὁποίων πολλοὶ μετέσχον εἰς ἀσκήσεις μεγάλας γενομένας πρὸ τοῦ πολέμου μὲ τὸν βαθμὸν τοῦ ἐφέδρου ἀξιωματικοῦ, οἱ ὁποῖοι ἀρχομένου τοῦ πολέμου εἶχον αὐτὸν τὸν βαθμόν, οἱ ὁποῖοι εἶχον ὑπὸ τὰς διαταγὰς αὐτῶν τοὺς ὑπαξιωματικοὺς ἢ τοὺς δεκανεῖς τοὺς ὁποίους εὗρον κατὰ τὴν ἔναρξιν τοῦ πολέμου, νὰ ὑποστηρίζωμεν, λέγω, ὅτι ἔπρεπεν αὐτοὺς τοὺς ἐφέδρους ἀξιωματικούς, τοὺς ὁποίους κρίνομεν ὡς μονίμους πλέον, λόγῳ τῆς ἐν τῷ πολέμῳ δράσεώς των, τοὺς ὁποίους κρίνομεν ἐξομοιοτέους μὲ τοὺς μονίμους, ὅτι λέγω αὐτοὺς θὰ τοὺς εἴπωμεν ὅτι σᾶς κρίνομεν μὲν ὡς ἐξομοιοτέους μὲ τοὺς μονίμους, ἀλλὰ σᾶς λέγομεν ὅτι σεῖς θὰ εὑρίσκησθε εἰς τὸ ἀριστερὸν ἐκείνων τοὺς ὁποίους διῳκήσατε, ἐκείνων διὰ τοὺς ὁποίους σεῖς ὑπεβάλετε ἐκθέσεις ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων αὐτοὶ προήχθησαν ἀπὸ τοῦ βαθμοῦ τοῦ ὑπαξιωματικοῦ εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ, αὐτό, Κύριοι, θὰ ἦτο ἄνω ποταμῶν. Αὐτὸ θὰ ἦτο ἀληθῶς ἀδικία. Δὲν μοὶ κάμνει, Κύριοι, ἐντύπωσιν τὸ ἐπιχείρημα τὸ λεχθέν, ὅτι ἀφαιρεῖται σήμερον ἓν δικαίωμα ἀπὸ τῶν ἀξιωματικῶν τῶν κατὰ τὴν ἔναρξιν τοῦ πολέμου ὑπαξιωματικῶν, ἓν δικαίωμα ἐπὶ τοῦ ὁποίου αὐτοὶ ἐνόμιζον ὅτι εἶχον ἤδη ἀληθῆ ἀξίωσιν. Ἰσχυρίζομαι, Κύριοι, ὅτι τοῦτο δὲν εἶναι ἀκριβές. Οἱ ὑπαξιωματικοὶ κατὰ τὴν ἔναρξιν τοῦ πολέμου οὐδεμίαν εἶχον προσδοκίαν κἂν ὄχι κεκτημένον δικαίωμα ὅτι θὰ γίνωσιν ἀξιωματικοί. Ὁ νόμος τοῦ 1885 εἶχεν ἤδη καταργηθῆ. Εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀξιωματικοῦ οὐδεὶς ἠδύνατο νὰ φθάσῃ πλέον παρὰ μόνον διερχόμενος διὰ τῆς Σχολῆς τῆς στρατιωτικῆς, εἴτε τῆς τῶν Εὐελπίδων εἴτε τῆς καταργηθείσης, τῶν ὑπαξιωματικῶν. Ἐκεῖνοι, λοιπόν, οἱ ὁποῖοι κατὰ τὴν ἔναρξιν τοῦ πολέμου εὑρίσκοντο ἔχοντες τὸν βαθμὸν τοῦ δεκανέως ἢ τοῦ λοχίου ἢ τοῦ ἁπλοῦ στρατιώτου, οὐδεμίαν εἶχον προσδοκίαν ὅτι ἠδύναντο νὰ φθάσωσιν διὰ τῆς ἐν τῷ στρατῷ ὑπηρεσίας των ἄνευ διόδου διὰ Σχολῆς εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀξιωματικοῦ. Καὶ ἐπειδὴ ἀνέφερον τοὺς ἁπλοῦς στρατιώτας ἔχω καθῆκον νὰ σᾶς εἴπω ὅτι, ἐὰν ὁ παλαιὸς νόμος ὁ ψηφισθεὶς καὶ περὶ τῆς τάξεως, τῆς σειρᾶς δηλαδὴ τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν προβλέπων, ἐὰν αὐτὸς ἐκυροῦτο ἄνευ τροποποιήσεως, θὰ συνέβαινε καὶ τοῦτο ἀκόμη, ὅτι ἔφεδροι ἀξιωματικοὶ ἀποκτήσαντες τὸν βαθμόν, ὅπως εἶπον, πολλὰ ἔτη πρὸ τοῦ πολέμου, λαβόντες μέρος εἰς μεγάλας ἀσκήσεις καὶ ἅπαξ καὶ δὶς καὶ μετασχόντες τοῦ πολέμου θὰ ἤρχοντο κατὰ τὴν σειρὰν τῆς ἀρχαιότητος ὑστέρως ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι καταταχθέντες κατὰ τὸ 1910 ὡς κληρωτοὶ εὑρέθησαν κατὰ τὴν ἔναρξιν τοῦ πολέμου ἔχοντες διετῆ ὑπηρεσίαν, εἴτε προηγμένοι τότε εἴτε μὴ εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ λοχίου, ἴσως καὶ δεκανέως, ἴσως καὶ στρατιώτου ἐν τῷ μεταξὺ προαχθέντος καὶ ἀποκτήσαντος τὰς ἐπωμίδας τοῦ ἀξιωματικοῦ. Ἐρωτῶ λοιπόν· πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποτεθῇ καὶ πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ λέγηται ἐντεῦθεν ἐπὶ τῷ κινδύνῳ ἀκριβῶς τοῦ νὰ ἐμβληθῇ εἰς τὴν ψυχὴν τῶν ἐνδιαφερομένων ἡ πικρία, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ λέγηται ὅτι ἠθετήθησαν κεκτημένα δικαιώματα, ὅτι παρεβιάσθησαν κεκτημένα δικαιώματα; Οἱ κατὰ τὴν ἔναρξιν τοῦ πολέμου ὑπαξιωματικοὶ δὲν δύνανται νὰ ἰσχυρισθῶσιν ὅτι εἶχον ἐλπίδα ἁπλῶς διὰ τῆς ὑπηρεσίας των ἐν τῷ στρατεύματι ἄνευ ἐκπαιδεύσεως ἐν Σχολῇ, νὰ γίνωσιν ἀξιωματικοί. Ἐὰν ἐγένοντο ἀξιωματικοί, ἐγένοντο εὐλόγως, ἐγένοντο δικαίως, ἐγένοντο διότι κατέκτησαν τὰς ἐπωμίδας τοῦ ὑπαξιωματικοῦ καὶ ἀξιωματικοῦ ἐν τῷ πολέμῳ, εἰς τὸ πεδίον τῶν μαχῶν, εἰς τὸ πεδίον τῆς τιμῆς, καὶ ἦλθεν ἡ Πολιτεία καὶ διὰ νόμου εἶπεν ὅτι αὐτοί, οἱ οὕτω λαμπρῶς ἀγωνισθέντες, ἔχουσι τὸ δικαίωμα ν’ ἀποκτήσωσιν ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα προσεδόκων, ὅτε εὑρίσκοντο εἰς τόν στρατόν καὶ ὅτε ἤρχισεν ὁ πόλεμος. Λοιπὸν αὐτὴ αὕτη ἡ Πολιτεία, ἡ ὁποία εἶπε τοῦτο, εἶχε καθῆκον νὰ μεριμνήσῃ οὐχὶ μόνον περὶ αὐτῶν, ἀλλὰ καὶ περὶ ἐκείνων τοὺς ὁποίους εἶχεν ἐκπαιδεύσει διὰ νὰ χρησιμεύσωσιν εἰς τὸν πόλεμον, ὡς ἀξιωματικοὶ πλέον, περὶ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι εἶχον πολὺ στενωτέραν προσδοκίαν ἀπὸ τὴν τῶν ὑπαξιωματικῶν. Τὴν προσδοκίαν αὐτὴν παρέχει ὁ πάγιος νόμος τοῦ 1861 ἢ 1862, ὁ ὁποῖος λέγει ὅτι μετὰ πόλεμον εἰς τοὺς ἐφέδρους ἀξιωματικοὺς δίδεται τὸ ἑνδέκατον τῶν θέσεων. Λοιπὸν οἱ ἔφεδροι ἀξιωματικοὶ εἶχον προσδοκίαν τοιαύτην νὰ γίνωσιν ἀξιωματικοὶ μόνιμοι, ἐνῷ οἱ ὑπαξιωματικοὶ δὲν εἶχον τοιαύτην προσδοκίαν. Λέγω τοῦτο ὄχι διὰ νὰ ἰσχυρισθῶ ὅτι ἔχουσιν ὀλιγώτερα δικαιώματα οἱ ὑπαξιωματικοὶ εἰς τοὺς κτηθέντας κατὰ τὸν πόλεμον βαθμούς, διότι ἐξ ἴσου λαμπρῶς καὶ οἱ μὲν καὶ οἱ δὲ ἠγωνίσθησαν καὶ διὰ τοῦτο ἀπέκτησαν τὸν βαθμὸν τοῦ ἀξιωματικοῦ, ἀλλ’ ἵνα ἰσχυρισθῶ ὅτι τὸ λεγόμενον πρὸς αὐτοὺς εἶναι δυνατὸν νὰ τοῖς ἐνσπείρῃ μίαν πικρίαν ὅτι τάχα παραβιάζομεν τὰ δικαιώματα αὐτῶν. Καὶ νομίζω, Κύριοι, ὅτι ἔχω καθῆκον ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, καὶ ὡς Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν καὶ ὡς Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὡς ἐκπροσωπῶν τὴν πλειονοψηφίαν τοῦ κοινοβουλίου, νὰ ἀπευθυνθῶ πρὸς ὅλους τοὺς ἐνδιαφερομένους καὶ νὰ εἴπω πρὸς αὐτούς· ἡ Πατρίς, Κύριοι, ἔπραξεν ὅτι ὤφειλε νὰ πράξῃ, ἔπραξεν ὅτι ἐπεβάλετο εἰς αὐτὴν διὰ ν’ ἀμείψῃ τὰς ὑπηρεσίας ἑνὸς ἑκάστου τῶν μετασχόντων εἰς τὸν ἀγῶνα τῶν πολέμων. Εὑρισκομένη ἐνώπιον ζητημάτων τὰ ὁποῖα ἔχουσι δύο ὄψεις, ἔπραξεν ὅ τι ἦτο δυνατὸν ὅπως εἰς τὰ ζητήματα ταῦτα δώσῃ τὴν λύσιν ἡ ὁποία ἐνόμισεν ὅτι ἀνταποκρίνεται περισσότερον καὶ πρὸς τὸ δίκαιον καὶ πρὸς τὸ συμφέρον τὸ γενικόν. Ἄς μὴ ἀκούῃ κανεὶς ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος θὰ ἤθελε νὰ τὸν θωπεύσῃ διὰ νὰ θεραπεύσῃ τὸν φυσικὸν ἐγωϊσμὸν τοῦ ἀνθρώπου, ἵνα παραστήσῃ ὅτι ἡ Πολιτεία γίνεται ἄδικος πρὸς αὐτόν. Ὄχι, Κύριοι· ἂν ὑπῆρξαν κατὰ τὰς προαγωγὰς μεμονωμένα τινὰ σφάλματα περὶ ὧν τοσάκις ἔγινε λόγος, καὶ δὲν ὑπῆρξε δυνατὸν νὰ ἀποτραπῶσι τὰ σφάλματα ταῦτα, διότι εἴμεθα ἄνθρωποι, ἀλλὰ γενικῶς, Κύριοι, ἡ Πατρὶς δὲν ἀφῆκε τοὺς βαθμοφόρους τοῦ στρατεύματος ἀνικανοποιήτους. Ἡ Πατρὶς δὲν ἐδείχθη φειδωλὴ εἰς τὴν ἀπονομὴν τῶν βαθμῶν ἐξ ἀφορμῆς τοῦ πολέμου. Δὲν θὰ ἔλεγον ὅτι ἀπὸ τοῦδε ἡ Πατρίς, θέλουσα νὰ φανῇ ὅσον τὸ δυνατὸν γενναιοτέρα εἰς ἀμοιβὴν πραγματικῶν ὑπηρεσιῶν, αἱ ὁποῖαι παρεσχέθησαν εἰς αὐτὴν ὑπὸ τοῦ στρατοῦ, συνεκρότησεν ἀπὸ τοῦδε τὰ στελέχη, τὰ ὁποῖα δὲν ἀρκοῦσι μόνον διὰ τὴν πλαισίωσιν τῆς ἐν πολέμῳ δυνάμεως τοῦ ἐφετεινοῦ σχεδίου ἐπιστρατεύσεως, ἀλλὰ καὶ τὰ ὁποῖα θὰ ἀρκέσωσι νὰ πλαισιώσωσι καὶ ἑπομένων ἀκόμη ἐτῶν τὴν ἐμπόλεμον τῆς Ἑλλάδος δύναμιν. Οἱ ἐνδιαφερόμενοι λοιπὸν ἂς ἔχωσιν ὑπ’ ὄψει ὅτι δὲν πρόκειται νὰ κρίνωσι μεταξὺ αὑτῶν καὶ τῶν ἄλλων συναδέλφων των, ὅτι ὁ ἀγὼν ἐπὶ τέλους δὲν εἶναι ποῖος θὰ εἶναι ἀνώτερος τοῦ ἄλλου ὄχι κἂν εἰς τὸν βαθμὸν ἀλλ’ εἰς τὴν σειρὰν τῆς ἀρχαιότητος· ὑπάρχει εἷς ἄλλος τοῦ ὁποίου τὰ δικαιώματα ἐπίσης δὲν πρέπει νὰ παροραθῶσιν, ὁ ἄλλος δ’ αὐτὸς εἶναι ὁ στρατός, ὁ ἄλλος αὐτὸς εἶναι τὸ ἔθνος. Οἱ θέλοντες νὰ ἐνσπείρωσι ζιζάνια εἰς τοὺς ἀποτελοῦντας τὴν ἔνοπλον δύναμιν τοῦ Κράτους, ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἀληθῶς διὰ τῶν ἀγώνων των, διὰ τοῦ τιμίου αἵματός των, ἐδιπλασίασαν τὴν Ἑλλάδα, οἱ θέλοντες νὰ δημιουργήσωσι διχονοίας καὶ νὰ ἐνσπείρωσι πικρίας καὶ ἀπογοητεύσεις, εἶναι οἱ χείριστοι ἐχθροὶ τῆς Πατρίδος. Ἀπὸ τοὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ στρατεύματος ἓν ζητεῖ ἡ Πατρίς· ἔχοντες οὗτοι ὑπ’ ὄψιν ὅτι αὕτη ὑπῆρξεν ἐν τῇ ἀνεπαρκείᾳ τῶν χρηματικῶν της μέσων δαψιλὴς ὅσον θὰ ἦτο καὶ ἓν πλούσιον Κράτος, διὰ νὰ ἀμείψῃ τὰς παρασχεθείσας πραγματικὰς ὑπηρεσίας, ἓν ἀξιῶ ἀπὸ τοὺς ἄνδρας τοῦ στρατεύματος, νὰ ἀσχολῶνται, ὅπως τὸ ἔπραξαν μετὰ τὴν λῆξιν τοῦ πολέμου, μὲ ἀδιάπτωτον ζῆλον, μὲ αὐταπάρνησιν, μὲ ἐνθουσιασμόν, ὅπως ἐκπαιδεύωσι καθ’ ἡμέραν τοὺς κληρωτούς, τοὺς ἀνασκήτους ἐφέδρους, ὅπως παρασκευάζωσι τὸ ταχύτερον διὰ τὴν Ἑλλάδα τὴν δύναμιν ἐκείνην τὴν στρατιωτικὴν ἥτις εἶναι ἀπαραιτήτως ἀναγκαία, ὅπως τὰ ἅπαξ κτηθέντα διατηρηθῶσιν ἐσαεί· (χειροκροτήματα ῥαγδαῖα ἐκ τῆς αἰθούσης καὶ τῶν ἀκροατηρίων) ὅπως ἡ χώρα ἔχῃ πρόχειρον τὴν δύναμιν ἐκείνην ἡ ὁποία θὰ δύναται πάντοτε νὰ ἀμύνηται τῶν συμφερόντων καὶ τῆς ἀξιοπρεπείας αὐτῆς. Εἰς τοῦτο γνωρίζω ὅτι ἀνενδότως ἐργάζεται ὁ στρατὸς καὶ εἶμαι ἀπολύτως βέβαιος ὅτι ὁ τιδήποτε καὶ ἂν ἀκουσθῇ, ὁθενδήποτε καὶ ἂν ἀκουσθῇ, ὁ στρατός, ὁ ὁποῖος ἐμεγάλυνε τὴν Ἑλλάδα καὶ ἔχει καθῆκον νὰ διατηρήσῃ αὐτήν, δὲν θὰ ἀκούσῃ τὰς ὁθενδήποτε γινομένας εἰσηγήσεις, δὲν θὰ θελήσῃ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν παρεξηγήσεις, ἀλλὰ θὰ ἀναγνωρίσῃ ὅτι ἡ Πολιτεία, ἐν τῷ μέτρῳ τοῦ δυνατοῦ, ἔπραξε πᾶν ὅ τι ἠδύνατο ὑπὲρ αὐτοῦ, ὅ τι κρίνει τὸ Συνέδριον τῆς Χώρας καὶ αἱ νόμιμοι ἐξουσίαι ὅτι πρέπει ἑκάστοτε νὰ γίνεται, αὐτὸ πρέπει νὰ εἶναι διὰ τὸν στρατὸν ἄνευ συζητήσεως ὡς πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἐπιβάλλεται ἀκριβῶς εἰς αὐτὸν διὰ τῆς σπάθης τὴν ὁποίαν ὀξύνει, διὰ τῆς δυνάμεως τὴν ὁποίαν παρέχει εἰς τὴν Πολιτείαν, νὰ τὸ ὑποστηρίξῃ. Εἶμαι ἀπολύτως βέβαιος ὅτι οἱ λόγοι μου θὰ εὕρωσι τὴν δέουσαν ἀπήχησιν καὶ ὅτι ὁ στρατός, διαρκῶς ἀσχολούμενος εἰς τὰ ἔργα αὐτοῦ, θὰ προχωρῇ, ἀδιαφορῶν διὰ τὰ ζητήματα τὰ ὁποῖα εἶναι δευτερεύοντα ἢ τριτεύοντα καὶ τὰ ὁποῖα πράγματι δὲν δύνανται νὰ θίξωσι τὸ μέλλον αὐτοῦ (παρατεταμένα χειροκροτήματα).

§212ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Κ. Κουμουνδοῦρος ἔχει τὸν λόγον.

§213Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν περιέμενον, Κύριοι, ὅτι ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, τὴν τόσον σοβαρὰν συζήτησιν, τὴν ἔχουσαν τοιαύτην ἐπιρροὴν ἐπὶ τῆς τύχης τοῦ στρατεύματος, ἤθελε καταβιβάσει μέχρι τοῦ σημείου τοῦ νὰ εἴπῃ ὅτι διάφοροι ἀγορεύοντες ἐντεῦθεν ἐναντίον ἑνὸς ἄρθρου τοῦ νόμου, προκαλοῦσι ζιζάνια διὰ νὰ διαιρέσωσι τὸν στρατόν. Αὐτό, μὰ τὴν ἀλήθειαν, δὲν περιέμενον ὅτι ἠδύνατο νὰ μεταχειρισθῇ ὡς ἐπιχείρημα ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου κατὰ τοιαύτην στιγμὴν καὶ ἐπὶ τοιούτου θέματος. Ἐπίστευον ὅτι θὰ ἀπήγγελλε ποιητικὸν λόγον ἵνα προκαλέσῃ χειροκροτήματα, διὰ νὰ ἐνισχύσῃ, ἐπειδὴ δὲν ἔχει ἐπιχειρήματα, τὸ θέμα περὶ τοῦ ὁποίου συζητεῖ, ἀλλ’ οὐδέποτε ἤλπιζον ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, αὐτός, νὰ ἐνσπείρῃ ζιζάνια διὰ τῆς ἀγορεύσεώς του. Ὅταν ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου δὲν ἔχει ἐπιχειρήματα ἐπὶ τῶν ὁποίων νὰ στηριχθῇ, ἢ θὰ βλέπῃ ἐν πολέμῳ τοὺς ἐχθροὺς ἢ θὰ βλέπῃ ὅτι οἱ ἀγορεύοντες προκαλοῦσι ζιζάνια. Ἀλλ’ αὐτὸ δὲν ἀποτελεῖ τὴν ὑποστήριξιν τοῦ θέματος περὶ τοῦ ὁποίου πρόκειται, καὶ θὰ ἀποδείξω εὐθὺς ἀμέσως ὅτι ἐγὼ ἔχω δίκαιον καὶ ὅτι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἔσφαλεν ἀγορεύσας ὡς ἠγόρευσεν. Ποῦ στηρίζονται, Κύριοι, καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ οἱ συνηγοροῦντες διὰ τὴν τροπολογίαν; Στηρίζονται εἰς τὸ ὅτι οἱ ἔφεδροι ἀξιωματικοί, τοὺς ὁποίους τιμῶ διὰ τὴν δρᾶσιν αὐτῶν καὶ γεραίρω, ὅτι οἱ ἔφεδροι ἀξιωματικοὶ εὑρέθησαν ἀξιωματικοὶ ἐν καιρῷ πολέμου, ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ ἔφεδροι ἐξῆλθον ὡς ἀξιωματικοὶ ἐκ τῆς Σχολῆς τῶν ἐφέδρων καὶ ὅτι εἰς μίαν ἢ δύο γενικὰς ἀσκήσεις ἔλαβον μέρος καὶ ὅτι κατὰ τὸν πόλεμον διῴκησαν τοὺς ὁπλίτας. Ἀλλά, Κύριοι, πρέπει νὰ σᾶς ὑπενθυμίσω τὸν νόμον περὶ ἐφέδρων ἀξιωματικῶν. Εἰσήρχοντο εἰς τὴν Σχολὴν αὐτὴν οἱ μὴ σκοπεύοντες ν’ ἀκολουθήσωσι τὸ στρατιωτικὸν ἐπάγγελμα καὶ ἄλλοι μέν, εὐδοκιμοῦντες ἐξήρχοντο ὡς ἔφεδροι ἀξιωματικοὶ ἄλλοι δὲ ὡς ὑπαξιωματικοί. Τὰ μαθήματα τὰ ὁποῖα ἐδιδάσκοντο ἦσαν ἀποκλειστικῶς διὰ τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ, δὲν εἶχον δὲ δικαίωμα οὗτοι ν’ ἀκολουθήσωσι τὴν στρατιωτικὴν ἱεραρχίαν καὶ νὰ ὑπηρετήσωσιν εἰς τὸ στράτευμα. Ἐὰν δὲ ὁ πόλεμος δὲν ἐλάμβανε χώραν, καὶ ἐὰν δὲν εἶχε τὰ ἀποτελέσματα τὰ ὁποῖα εἶχεν, οὐδὲ ἰδέα κἂν θὰ ὑπῆρχε νὰ μονιμοποιηθῶσιν οἱ ἔφεδροι, οἱ λαβόντες μέρος καὶ διακριθέντες εἰς τὸν πόλεμον, ὅπως δὲν ἔγινε καὶ εἰς ἄλλας περιστάσεις καθ’ ἃς ἐπολέμησεν ἡ Ἑλλάς. Πρόκειται περὶ ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι δὲν προπαρεσκευάσθησαν ν’ ἀντιμετωπίσωσι τὸν θάνατον, δοξάζοντες τὴν πατρίδα, ἀλλὰ περὶ ἀνθρώπων οἱ ὁποῖοι ἐκλήθησαν ὡς κληρωτοὶ εἰς τὴν Σχολὴν τῶν ἐφέδρων καὶ ἐξῆλθον ὡς ἀξιωματικοὶ διὰ νὰ ἰδιωτεύσωσι κατόπιν, ἀκολουθοῦντες ἓν ἐπάγγελμα, εἴτε ὡς δικηγόροι εἴτε ὡς ἰατροὶ εἴτε ὡς βιομήχανοι κλπ. Ἡ μόρφωσίς των λοιπὸν εἶναι μόρφωσις ἀνθυπολοχαγοῦ, ἡ δὲ παρουσία των εἰς τὰ γυμνάσια τὰ γενικὰ δὲν ἀποτελεῖ παρὰ ἀναπόλησιν τῶν ὅσα ἔμαθον εἰς τὴν Σχολήν. Τὸ ὅτι εὑρέθησαν ἀξιωματικοὶ καὶ προέτειναν αὐτοὺς ὡς ἀξιωματικοὺς εἰς τὸν ἀνώτερον βαθμόν, δὲν ἕπεται ὅτι αὐτὸ δίδει αὐτοῖς καὶ δικαίωμά τι. Εἶναι ἁπλοῦς τύπος τοῦτο. Ὤφειλον, ἐπειδὴ εὑρέθησαν ὡς ἔφεδροι ἀξιωματικοὶ ὑπεράνω τῶν ὑπαξιωματικῶν, νὰ ἐκπληρώσωσιν ἕνα τύπον ἀναφέροντες τί εἶδον, ὅτι τοὐτέστιν εἷς ἠνδραγάθησεν, εἰσῆλθεν εἰς ὀχυρώματα, κατέλαβε πυροβόλον, ἐξεβίασε τὸν ἐχθρόν, ἐπάλαισε στῆθος πρὸς στῆθος μὲ τὸν ἐχθρόν, ὅτι ἐλόγχισε καὶ ἐλογχίσθη. Πρόκειται περὶ μιᾶς ἀναφορᾶς, τὴν ὁποίαν ὀφείλει νὰ δώσῃ πᾶς προϊστάμενος οἱονδήποτε βαθμὸν καὶ ἂν ἔχῃ. Ἀποτελεῖ λοιπὸν τοῦτο βάσιν, ἐφ’ ἧς δύναται νὰ στηριχθῇ ἡ τροπολογία; Ἀλλὰ τώρα ἂς ἐξετάσωμεν τί ζητοῦσιν οἱ ἄλλοι καὶ τί λέγει τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον συνέταξεν ἡ ὑπηρεσία. Ἐλπίζω μετὰ τοῦτο ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου θὰ συμφωνήσῃ, ὡς καὶ οἱ διαφωνοῦντες, μετ’ ἐμοῦ. Πρόκειται περὶ ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι εἰσῆλθον ὡς ἐθελονταὶ καὶ ἔλαβον τὸν βαθμὸν τοῦ ὑπαξιωματικοῦ μετὰ μακρὰν ἄσκησιν, ἐκπαίδευσιν καὶ δοκιμασίαν· πρόκειται περὶ ὑπαξιωματικῶν οἱ ὁποῖοι ἔδωκαν ἐξετάσεις καὶ ἕνεκα κλασμάτων τινῶν δὲν εἰσῆλθον εἰς τὴν Σχολήν. Πρόκειται περὶ ὑπαξιωματικῶν οἱ ὁποῖοι, ἐνῷ ἦσαν ἱκανοὶ δὲν εἰσῆλθον εἰς τὴν Σχολήν, διότι δὲν εἶχον τὸν χρόνον· πρόκειται περὶ ὑπαξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι διαρκῶς ἀνήκουσιν εἰς τὸν στρατόν, παρηκολούθησαν ὅλας τὰς ἀσκήσεις, μικρὰς καὶ μεγάλας, ὄχι ἐκτελοῦντες ἁπλῶς τοὺς τύπους τοῦ βαθμοῦ των, ἀλλὰ μελετῶντες τὰς πράξεις τῶν ἀνωτέρων των κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ἀναπτύξεως τῆς ἀσκήσεως, διότι ἐπεδίωκον πάντοτε νὰ φθάσωσιν εἰς τὴν βαθμίδα τοῦ ἀξιωματικοῦ. Διὰ τοῦτο δὲ εὑρέθη πολλάκις εἰς τὴν ἀνάγκην ἡ Κυβέρνησις ν’ αὐξήσῃ τὸν ἀριθμὸν τῶν εἰσερχομένων εἰς τὴν Σχολήν, διότι οὐδεὶς ἐκ τῶν ὑπαξιωματικῶν οἱ ὁποῖοι ὑπηρετοῦσιν εἰς τὸν στρατὸν εἰσῆλθε διὰ νὰ μείνῃ ὑπαξιωματικὸς καὶ νὰ λαμβάνῃ ἑξήκοντα δραχμὰς κατὰ μῆνα, ὥστε εἰς τὸ τέλος νὰ λαμβάνῃ μίαν σύνταξιν εἰκοσάδραχμον διὰ νὰ ζήσῃ κυλιόμενος εἰς τὰ οἰνοπωλεῖα κατὰ τὸ τέλος τοῦ βίου του. Οἱ ὑπαξιωματικοὶ εἰσῆλθον εἰς τὸν στρατὸν διὰ νὰ ἀνέλθωσιν εἰς τὰς ἀνωτάτας βαθμίδας αὐτοῦ. Ἂν ἄλλαι περιπέτειαι δὲν ἔφεραν αὐτοὺς κατὰ τὴν στιγμὴν τοῦ πολέμου νὰ εἶναι ἀξιωματικοί, περιπέτειαι προερχόμεναι ἐκ τῆς ὑπηρεσίας αὐτῆς, τοῦτο δὲν εἶναι σφάλμα ἰδικόν των· ἐν τούτοις ὅμως οἱ ὑπαξιωματικοὶ αὐτοί, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔτυχε νὰ εἰσέλθωσιν εἰς τὴν Σχολήν, ἐδιδάχθησαν κατὰ τὴν ἐποχὴν τῆς εἰρήνης καὶ ἔφθασαν εἰς τὸ σημεῖον νὰ ἔχωσιν ἴσην περίπου ἐκπαίδευσιν πρακτικὴν μὲ τοὺς ἀξιωματικοὺς τῶν Σχολῶν, διότι ἠκολούθησαν τὴν ἐκπαίδευσιν τῆς Γαλλικῆς ἀποστολῆς. Οἱ ὑπαξιωματικοὶ αὐτοὶ ἦσαν ὑπὸ τὰς διαταγὰς τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν ἀλλ’ ἐβοήθουν αὐτοὶ εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν κινήσεων τῶν ὁπλιτῶν καὶ ἀνδρείαν μόνον, ἐκτὸς ἐξαιρέσεών τινων, ἔδειξαν οἱ ἔφεδροι ἀξιωματικοί. Βλέπετε λοιπὸν ὁποία διαφορὰ ὑπάρχει μεταξὺ τῶν μὲν καὶ τῶν δέ. Ἀλλά, Κύριοι, πρέπει νὰ ἴδωμεν περὶ τίνων ὑπαξιωματικῶν ὁμιλεῖ, καὶ νὰ μάθωμεν τί τάχα νὰ λέγῃ τὸ ἄρθρον, τὸ ὁποῖον ἐκανόνισεν ἡ Ἐπιτελικὴ ὑπηρεσία τοῦ στρατοῦ, νὰ μάθωμεν δὲ ἂν αὐτὴ ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν ἔλαβεν ἢ ὄχι ταῦτα ὑπ’ ὄψιν της συντάξασα κατὰ τοιοῦτον τρόπον, καθ’ ὃν συνέταξε τὸ ἄρθρον. Πρέπει νὰ γνωρίζητε, Κύριοι, ὅτι δυστυχῶς ἐκ τῶν ἐπανειλημμένων ἐρευνῶν καὶ ἀποφάσεων τῶν Στρατηγῶν καὶ τῶν ἀλλαγῶν τῶν σκέψεων τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν περὶ τῆς μονιμοποιήσεως τῶν ἐφέδρων, προέκυψαν πολλὰ ζητήματα, καὶ δὴ τὰ ἑξῆς τὰ ὁποῖα ἐπιβάλλουσι πλέον εἰς ἡμᾶς καὶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ σκεφθῇ ἄλλως, παρὰ ὡς ἐσκέφθη καὶ ἐτροποποίησε τὸ νομοσχέδιον. Ἐφωνάξαμεν ἡμεῖς ὅτι προῆλθον ἀδικήματα ἐκ τῶν ἀποφάσεων τῶν Στρατηγῶν καὶ ἐπεβάλλετο νέα ἀναθεώρησις· καὶ ἐφωνάξαμεν δικαίως, διότι πολλοὶ ἐκ τῶν δρασάντων καὶ πληγωθέντων ἐφέδρων ἀξιωματικῶν δὲν συμπεριελήφθησαν εἰς τοὺς πίνακας τῶν προβιβασμῶν. Διατί; Διότι ἡ στρατιωτικὴ ὑπηρεσία ἐκ τῶν ἀνωμαλιῶν τοῦ πολέμου καὶ τῶν μετακινήσεων τῶν τε ἀξιωματικῶν καὶ τῶν Σωμάτων, δὲν ὑπέβαλεν ἐγκαίρως ἐκθέσεις, τινὲς μάλιστα ἴσως καὶ ἐλησμόνησαν νὰ ὑποβάλωσι τοιαύτας. Ἀλλά, λέγω, καὶ ἓν ἄλλο, τὸ ὁποῖον οὐδεὶς εἶναι δυνατὸν νὰ μοὶ ἀναιρέσῃ, ὅτι καὶ ἐκρατήθησαν ἐκθέσεις. Καὶ ὁμιλῶν οὕτω ἔχω τὴν ἀπόδειξιν ὅτι, συγγενοῦς μοι ἀξιωματικοῦ ἐκρατήθησαν αἱ ἐκθέσεις καὶ εὑρέθησαν εἰς τὰ ἀρχεῖα τῆς Μεραρχίας τῶν Σερρῶν τετυλιγμένα κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν νὰ εὑρεθῶσιν, ἂν ἐγὼ συντόνως δὲν εἰργαζόμην πρὸς τοῦτο. Αἱ εὑρεθεῖσαι ἐκθέσεις ἔφθασαν ἀργά, καὶ ἐμάθομεν τοῦτο ἡμεῖς, ἔμαθε δ’ αὐτὸ καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ ἤλθομεν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἐζητήσαμεν νὰ μὴ ἀδικηθῶσιν οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοί, ἐξ οὗ καὶ ἐγένετο ἡ ἀναθεώρησις. Ἀλλὰ κατὰ τὴν ἀναθεώρησιν ταύτην ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν ἐπέτρεψεν ὅπως ὑποβληθῶσιν ὑπὸ κρίσιν καὶ ἀξιωματικοὶ ἔφεδροι, οἱ ὁποῖοι δὲν μετέβησαν εἰς τὸν πόλεμον, ἐνεγράφησαν δὲ καὶ αὐτοὶ εἰς τοὺς πίνακας καίτοι δὲν ἀντιμετώπισαν τὸν ἐχθρόν, καίτοι δὲν ἔδειξαν ἱκανότητα, καίτοι δὲν ἐπληγώθησαν. Ἀλλὰ συμβαίνει καὶ ἓν ἄλλο ἀκόμη, τὸ χειρότερον, ὅτι δὲν ἐστάθησαν εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς τοὺς ἐφέδρους οἱ ὁποῖοι εἶχον ἐκθέσεις οὐσιαστικὰς καὶ πραγματικὰς καὶ ἀληθεῖς πολεμικάς, ἀλλ’ ἐγενικεύθη τὸ ζήτημα διὰ μιᾶς γνώμης, διαταγῆς, ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν ὅτι πρέπει νὰ αὐξήσῃ ὁ ἀριθμὸς τῶν μονιμοποιηθησομένων, καὶ διὰ τοῦτο εἴδετε τὰς χρονολογίας, τὰς ὁποίας ἀνέφερεν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐκ Πατρῶν, δὲν ἐστάθησαν λέγω, εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι πραγματικῶς εἶχον δίκαιον, καὶ περὶ τῶν ὁποίων καὶ ἐγὼ πρῶτος ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης ἤθελον ἐπιμείνει ὅπως τεθῶσιν εἰς τὸ δεξιόν· ἡ ἀπόφασις ἐγενικεύθη κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε ὑπεισῆλθον εἰς τὴν στρατηγικὴν κρίσιν καὶ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα οὐδὲ νὰ ληφθῶσιν κἂν ὑπ’ ὄψιν ἔπρεπε. Τί δὲ ζητεῖ ἤδη, Κύριοι, τὸ ὑποβληθὲν νομοσχέδιον ἐκ μέρους τῆς Ἐπιτελικῆς ὑπηρεσίας; Νὰ ὑπολογισθῇ ὁ χρόνος τῆς παλαιᾶς ὑπηρεσίας. Οἱ ἔφεδροι αὐτοὶ ἀξιωματικοὶ κατετάγησαν ἐξ ἀρχῆς ὡς στρατιῶται, εἰσῆλθον εἰς τὴν Σχολὴν τῶν ἐφέδρων, ἔμειναν ἐκεῖ ἐπ’ ἀρκετόν, κατόπιν ὑπηρέτησαν ὡς ἔφεδροι ἀξιωματικοὶ εἰς τὸν στρατόν, ὑπηρέτησαν εἰς τὰ μεγάλα γυμνάσια, καὶ ἐπὶ τέλους ὑπηρέτησαν καὶ εἰς τὸν πόλεμον. Κατὰ συνέπειαν ἔχουσι χρόνον ὑπηρεσίας πολὺ περισσότερον ἀπὸ τοὺς στρατιώτας καὶ τοὺς δεκανεῖς καί τινας λοχίους. Συνεπῶς, ἐὰν ἤρχοντο εἰς τὴν πρέπουσαν θέσιν, εἰς τὴν πραγματικήν, εἰς τὴν δικαίαν, εἰς τὴν κανονικήν, εἰς τὴν ὁποίαν ἔπρεπε νὰ ταχθῶσι, τῆς ἀρχαιότητος οἱ δεκανεῖς, οἱ στρατιῶται καί τινες λοχίαι, οἱ ὁποῖοι εἶχον τὸν αὐτὸν χρόνον ὑπηρεσίας πρὸς τοὺς ἐφέδρους ἀξιωματικούς, τότε οὗτοι ἤθελον τεθῆ εἰς τὸ ἀριστερόν, καὶ οὕτω οἱ ἔφεδροι ἀξιωματικοὶ θὰ ὑπεισήρχοντο εἰς τὴν κανονικήν, εἰς τὴν ἐμπρέπουσαν καὶ ἀληθῆ ἱεραρχικὴν τῆς ἀρχαιότητος θέσιν. Ἐρωτῶ ἤδη· ποῖος εἶχε δίκαιον, ἡ Ἐπιτελικὴ ὑπηρεσία ἡ συντάξασα κατὰ τοιοῦτον τρόπον τὸ ἄρθρον τοῦτο τοῦ νομοσχεδίου ἢ οἱ προαγορεύσαντες; Καὶ ἐρωτῶ· ἂν οὕτω ἀποφασισθῇ δὲν θὰ εἶναι συμφορώτερον διὰ τὴν ὑπηρεσίαν καὶ διὰ τὴν Πατρίδα; Φρονῶ ναί, διότι θὰ εἰσέλθωσιν οἱ ἔφεδροι ἀξιωματικοί, οἱ πραγματικῶς δικαιούμενοι νὰ εἰσέλθωσι, θὰ εἰσέλθωσι δὲ εἰς μίαν σειράν, ἡ ὁποία δὲν θὰ προκαλέσῃ οὔτε πικρίαν οὔτε πόνον, διότι θὰ εἶναι ἡ δικαία, καὶ οὕτω θὰ ἔχωμεν τοὺς ἐφέδρους ἀξιωματικούς, μονίμους πλέον καὶ συνεργαζομένους ἐν ὁμονοίᾳ καὶ ἀγάπῃ διὰ τὴν ἰδέαν, εἰς τὴν ὁποίαν καταστρέφων τὸν λόγον ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἀπέβλεψεν. Ἀλλοίμονον, Κύριοι, ἂν ὑπάρξῃ διαφωνία μεταξὺ τῶν ἀξιωματικῶν. Εἶμαι ἀξιωματικὸς καὶ μετὰ πόνου λέγω τοῦτο, καὶ σᾶς παρακαλῶ νὰ μὲ πιστεύσητε. Δὲν ἀμύνομαι ὑπὲρ προσώπων. Τιμῶ καὶ γεραίρω πάντας, καὶ ἰδίᾳ τοὺς ἐφέδρους, οἱ ὁποῖοι λησμονήσαντες τὸν ἰδιωτικὸν αὐτῶν βίον, τὰς οἰκογενείας αὐτῶν, καὶ εἰς τὴν φωνὴν τῆς πατρίδος προσελθόντες, ἔπεσαν καὶ ἐτάφησαν εἰς τὰ πεδία τῶν μαχῶν, ἡρωϊκῶς καὶ ἀνδρείως πολεμήσαντες. Ἐξετόπισαν τὸν ἐχθρὸν ἀπὸ τῶν ὀχυρωμάτων, κατέλαβον πυροβόλα, ἐν συνεργασίᾳ πάντοτε πρὸς τοὺς μονίμους ἀξιωματικοὺς καὶ ὑπαξιωματικούς, καὶ ἐγὼ πρῶτος μετ’ ἐνθουσιασμοῦ θὰ ἴδω τοὺς ἐφέδρους παραπλεύρως τῶν μονίμων ἀξιωματικῶν. Ἀλλ’ εἶναι δίκαιον τοῦτο καὶ πρὸς τὸ συμφέρον αὐτῶν καὶ πρὸς τὸ συμφέρον τῆς ὑπηρεσίας; Καὶ λέγω πρὸς τὸ συμφέρον αὐτῶν, Κύριοι, διότι πιστεύσατε ὅτι εἶμαι ἀκραδάντως πεπεισμένος ὅτι θὰ συμβῶσι πολλὰ σφάλματα καὶ θὰ ἴδητε ἀδικήματα κατὰ τὴν ἐκτίμησιν τῆς ἱκανότητος τῶν ἀξιωματικῶν ἐκ μέρους τῶν Συμβουλίων κατὰ τῶν ἐφέδρων, ὥστε νὰ μὴ καρπωθῶσιν ὅλον τὸ ἀγαθὸν τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ τοῖς δώσητε. Πιστεύσατε τοῦτο. Προέρχομαι ἀπὸ τοῦ στρατεύματος, διετέλεσα καὶ μικρὸς καὶ μέγας καὶ μέγιστος ἀξιωματικός· ἔλαβον μέρος εἰς ὅλας τὰς βαθμίδας τῆς ἱεραρχίας· γνωρίζω τὰ οἰκογενειακὰ ἡμῶν ἐν πάσῃ λεπτομερείᾳ καὶ ἀκριβείᾳ καὶ συμβουλεύω καὶ παρακαλῶ νὰ δεχθῇ ἡ Κυβέρνησις νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον, ὡς ἔχει, ὡς πρὸς τὸ ἄρθρον αὐτό· ὅπως δηλ. συνέταξεν αὐτὸ ἡ ἐπιτελικὴ ὑπηρεσία, διότι ὑπῆρξα καὶ ἄλλοτε μάρτυς ἀτόπων ἐν τῷ στρατεύματι καὶ δὲν ἐπιθυμῶ νὰ ὑπάρξω τοιοῦτος καὶ τώρα, διότι θὰ μεταμεληθῆτε.

§214Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἀνέρχομαι ἐκ δευτέρου ἐπὶ τὸ βῆμα, κύριοι Συνάδελφοι, ὄχι διὰ νὰ ὑπερμαχήσω ζητήματος τὸ ὁποῖον καὶ ἀναπτύξας τὰς ἀντιρρήσεις μου εἶπον ὅτι εἶναι ἤδη χαμένον, ἀλλὰ διὰ νὰ σημειώσω μετὰ λύπης μου τὸν τρόπον, τὸν ὁποῖον μετέρχεται ὁ Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου συζητῶν ἐν τῇ Βουλῇ. Ἀπαντῶν εἰς τὰ ἐπιχειρήματα τὰ ὁποῖα ἀνέπτυξα ἐγὼ κατὰ τοῦ 4ου ἄρθρου, ὡς ἔχει διατυπωθῆ, μετεχειρίσθη ἐπιχείρημα τὸ ὁποῖον ὁλόκληρον ἐστηρίζετο ἐπὶ τῆς ἀνακριβείας, τῆς ἀνακριβείας, τῆς νομικῆς. Ὅτε ἐγὼ ἀνέπτυσσον πρὸς τὴν Βουλὴν ὅτι οἱ ὑπαξιωματικοὶ ἀρξαμένου τοῦ πολέμου ἀπέβλεπον πρὸς τὸ δικαίωμα τοῦ ἀξιωματικοῦ, ὁ Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἀνταπαντῶν εἶπε· καὶ ποῦ εὗρον τὸ δικαίωμα τοῦτο οἱ ὑπαξιωματικοί, ἀφοῦ ἡ νομοθεσία δὲν ἐπέτρεπεν εἰς αὐτοὺς τὴν προαγωγὴν εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀξιωματικοῦ, τὸν ὁποῖον κτῶνται μόνοι οἱ μαθηταὶ τῶν Εὐελπίδων; Ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἐλησμόνησεν ὅτι ὑπάρχει κατηγορία ὑπαξιωματικῶν μέχρις ὡρισμένης ἡλικίας, οἱ ὁποῖοι δικαιοῦνται νὰ μετάσχωσι τοῦ διαγωνισμοῦ διὰ τὴν Σχολὴν τῶν Εὐελπίδων καὶ ὅτι πλεῖστοι ἀνθυπασπισταὶ προαχθέντες κατὰ τὸν Μάρτιον τοῦ 1914 εἰς ἀνθυπολοχαγοὺς ἦσαν ὑπαξιωματικοί, ἐπιτυχόντες εἰς τὰς εἰσηγητηρίους ἐξετάσεις τῆς Σχολῆς τῶν Εὐελπίδων τοῦ ἔτους 1912 καὶ μὴ ἐπιτυχόντες τὴν εὐκαιρίαν νὰ εἰσέλθωσι, διότι ἐκηρύχθη ὁ πόλεμος. Καὶ ἐρωτῶ· κατὰ τί δίκαιον οἱ ὑπαξιωματικοὶ ἐκεῖνοι, τοὺς ὁποίους ἐκάλεσεν ἡ Πολιτεία εἰς διαγωνισμόν, οἵτινες ἐπέτυχον εἰς τὰς ἐξετάσεις καὶ τοὺς ὁποίους ἐκάλεσεν ἡ Πολιτεία εἰς ὑπηρεσίαν ἐμπόλεμον καὶ ἀπεστέρησε τῆς ἐκπαιδεύσεως, κατὰ τί δίκαιον οἱ ὑπαξιωματικοὶ οὗτοι σήμερον τίθενται εἰς τὸ ἀριστερὸν τῶν ἐφέδρων; Ἄν οἱ ὑπαξιωματικοὶ οὗτοι εἰσήγοντο εἰς τὴν Σχολὴν τῶν ὑπαξιωματικῶν θὰ ἦσαν τώρα ἀνθυπολοχαγοί. Ἀπώλεσαν λοιπὸν τὸ δικαίωμα νὰ προαχθῶσιν εἰς ἀνώτερον βαθμόν! Ναὶ ἢ ὄχι; Ἀλλὰ καὶ οἱ ἕτεροι ὑπαξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι λόγῳ ἡλικίας δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ εἰσέλθωσιν εἰς τὴν Σχολήν, καὶ οἱ ὑπαξιωματικοὶ οὗτοι ἠδύναντο νὰ τύχωσι βαθμοῦ ἀξιωματικοῦ μέχρι τοῦ βαθμοῦ τοῦ ὑπολοχαγοῦ διὰ νὰ λάβωσι σύνταξιν ἀνωτέραν, ἀποστρατευόμενοι. Εἰς τοιαῦτα ἄτοπα, εἰς τοιαύτας λύσεις ἀντιθέτους πρὸς τὴν ἀλήθειαν, παρέχει πάντοτε ἀφορμὴν ἡ ἀμελετησία μεθ’ ἧς εἰσάγονται τὰ νομοσχέδια ἐνταῦθα. Κύριοι, τὸ ζήτημα τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν δὲν εἶναι ζήτημα τὸ ὁποῖον ταύτην τὴν στιγμὴν διὰ πρώτην φορὰν ἦλθεν ἐνταῦθα. Ἀπὸ πέρυσι, ἐλύθη διὰ νομοθετικοῦ Βασιλικοῦ Διατάγματος, ἐκυρώθη τὸ Βασιλικὸν Διάταγμα καὶ ὑπεβλήθη τὸ δεύτερον νομοσχέδιον τὸ ἀφορῶν τοὺς συμπληρωτικοὺς πίνακας καὶ κανονίζον καὶ τὴν ἀρχαιότητα τὴν σχετικήν, ἐφέδρων καὶ μονίμων. Τὸ νομοσχέδιον, τὸ δεύτερον, ὑπεβλήθη τὴν 5 Μαΐου 1914, ὑπέστη μίαν μετασκευὴν κατὰ τὴν 2 Ἰουνίου 1914 καὶ εἶναι ἡ τρίτη μετασκευὴ ὑφ’ ἣν σήμερον παρουσιάζεται μορφήν. Τίνες δὲ εἶναι αἱ δύο πρῶται μορφαὶ τοῦ νομοσχεδίου; Ὅτι ἔθετεν ὡς βάσιν ὅτι ἡ ἀρχαιότης κανονίζεται ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ συνόλου τῆς ὑπηρεσίας ἐφέδρων καὶ μονίμων. Καὶ ὅτε ἐψηφίσθη κατ’ ἀρχὴν καὶ συνεζητήθη κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν, ἔμεινεν ἡ Βουλὴ εἰς τὴν αὐτὴν ἀρχὴν καὶ μόνον κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν ἔχομεν μεταβολὴν τῆς ἀρχῆς. Ἀλλ’ ὅτε ὑπεβλήθη τὸ νομοσχέδιον τοῦτο καὶ ἐτροποποιήθη μετὰ τὴν κατ’ ἀρχὴν συζήτησιν, δὲν ὑπῆρχον τὰ προβλήματα ταῦτα πρὸ τῆς Κυβερνήσεως; Ὑπῆρχον. Δὲν δύναται νὰ εἴπῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ὅτι, ὅτε ἠθέλησε νὰ λύσῃ τὸ ζήτημα τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν, δὲν εἶχον προαχθῆ εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ 400 ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι εἶχον προαχθῆ ἀπὸ τῆς 25 Μαρτίου. Ὅτε λοιπὸν ὑπέβαλε τὸ νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλήν, εἶχεν ὑπ’ ὄψει τοῦ ὅτι 400 ἀξιωματικοὶ ἀνθυπολοχαγοὶ εἶχον ἤδη εἰσαχθῆ καὶ οἱ ἀξιωματικοὶ οὗτοι εἶχον ταχθῆ εἰς τὸ ἀριστερὸν τῶν συγχρόνων των καὶ τῆς Σχολῆς τῶν Εὐελπίδων καὶ τῶν εὐεργετικῶν. Καὶ πῶς ἔλυε διὰ τοῦ νομοσχεδίου τὸ ζήτημα, ἔχων ὑπ’ ὄψει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοὶ ὑπῆρχον ἐν τῷ στρατῷ; Ἔλυεν ὅτι εἰς τὸ ἀριστερὸν τούτων θὰ τεθῶσιν οἱ ἔφεδροι, διότι οἱ ἀξιωματικοὶ ἐκεῖνοι εἶχον τὴν ἐν τῷ συνόλῳ τῆς ὑπηρεσίας ἀρχαιότητα μείζονα. Δὲν ἠδύνατο δὲ νὰ ἰσχυρισθῇ, ὡς ἰσχυρίσθη σήμερον ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ὑπῆρχον μεταξὺ τῶν ἀξιωματικῶν τούτων καί τινες ἀπὸ στρατιωτῶν γενόμενοι, οἵτινες, καταληφθέντες ἐν τῇ ἰδιότητι τοῦ στρατιώτου ἐν τῷ πολέμῳ, ἐγένοντο ἀξιωματικοί. Καὶ περὶ τούτων δὲν παρέλιπε νὰ κάμῃ λόγον ἐν τῇ εἰσηγήσει τοῦ νομοσχεδίου τῆς 5 Μαΐου. Καὶ τότε τῷ ἐδόθη τὸ ζήτημα πρὸς λύσιν καὶ τί εἶπεν; Ἐθεώρησεν ὅτι, προκειμένου νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ ἐν τῷ συνόλῳ ὑπηρεσία ἐφέδρων καὶ μονίμων, ἐφ’ ὅσον ὑπάρχουσι μόνιμοι ἔχοντες τὴν ἐν τῷ συνόλῳ ὑπηρεσίαν ὀλιγωτέραν τῆς τῶν ἐφέδρων, αὐτοὶ ἔπρεπε νὰ τεθῶσιν εἰς τὸ ἀριστερόν. Καὶ τοῦτο ἔλεγεν ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως· ἀκούσατε (ἀναγινώσκει)· «Ἐκ τῆς μετ’ ἐπιστασίας ἐξετάσεως τῆς ἐν συνόλῳ ὑπηρεσίας ἐν τῷ ἐνεργῷ στρατῷ τῶν τε μονιμοποιηθησομένων ἐφέδρων καὶ τῶν ἤδη κατεχόντων τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ καὶ ἀνθυπασπιστοῦ, προκύπτει ὅτι τινὲς τῶν μονιμοποιηθησομένων ἔχουσι πλειοτέρας ὑπηρεσίας ἑτέρων ὁμοιοβάθμων των, ἀνηκόντων ἤδη εἰς τὰς τάξεις τοῦ ἐνεργοῦ στρατοῦ, ἡ ἐγγραφὴ δὲ τῶν ἐφέδρων εἰς τὸ ἀριστερόν, ὡς πρὸς τὴν σειρὰν ἀρχαιότητος, ἤθελε παράσχει εὔλογον ἀφορμὴν παραπόνων». Λοιπὸν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶχεν ὑπ’ ὄψει του τότε τὴν δυσχέρειαν ὅτι ὑπῆρχον ἐν τῷ ἐνεργῷ στρατῷ μόνιμοι ἀνθυπολοχαγοί, οἵτινες καταληφθέντες ὑπὸ τοῦ πολέμου στρατιῶται καὶ προαχθέντες εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀξιωματικοῦ, εἶχον σύνολον ὑπηρεσίας ὀλιγώτερον τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν. Ὥστε τοῦτο τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον προέβαλε τὴν ἑσπέραν ταύτην ἀπὸ τοῦ βήματος, ὡς μὴ λελυμένον τὴν ἡμέραν ἐκείνην, τοῦτο τὸ ζήτημα ἦτον λελυμένον διὰ τοῦ πρώτου νομοσχεδίου. Ἀλλὰ τὴν ἑσπέραν ταύτην δὲν ἐγεννήσαμεν ἡμεῖς τὸ ζήτημα τοῦτο. Τὸ ζήτημα τοῦτο ἐγεννήσατε ὑμεῖς, διότι κατὰ τίνα τρόπον καὶ κατὰ ποῖον δικαίωμα τοὺς ἀξιωματικοὺς ἐκείνους, εἰς τοὺς ὁποίους ἐπηγγέλθημεν τὸν βαθμὸν τοῦ ἀξιωματικοῦ, τοὺς ἀξιωματικοὺς τούτους ῥίπτετε εἰς τὸ ἀριστερὸν καὶ τάσσετε ὑπὲρ αὐτοὺς διακοσίους πεντήκοντα ἄλλους ἐπίσης φιλοτίμους νέους, ἀξίους παντὸς θαυμασμοῦ καὶ ἐπαίνου, ἀλλ’ οἵτινες δὲν ἔσχον ὡς σκοπὸν τοῦ βίου των νὰ στρατεύωνται καὶ οἵτινες μόνον εἰς τὸν πόλεμον πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον ἐτράπησαν, καθ’ ὃν χρόνον οἱ ἀξιωματικοὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἔρχονται σήμερον εἰς τὸ ἀριστερὸν, ἦσαν οἱ προγυμνασταὶ αὐτῶν; Ταῦτα εἶχον ἀνάγκην νὰ εἴπω διὰ νὰ μὴ παραπλανᾶται ἡ Βουλὴ δι’ ἀνακριβειῶν, αἵτινες συγχωροῦνται κατὰ τοῦτο μόνον, ὅτι ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Στρατιωτικῶν συντάσσονται τὰ νομοσχέδια παρὰ τῆς ὑπηρεσίας καὶ μόνον ἐν συνόλῳ ἐπιμελεῖται τούτων ὁ κ. Ὑπουργός, διότι δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορὰ οὔτε ἡ τελευταία καθ’ ἣν ἀναφέρονται ὑπὸ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ ἀνακρίβειαι, προερχόμεναι ἐξ ἀγνοίας τῶν λεπτομερειῶν τῆς στρατιωτικῆς νομοθεσίας. Καὶ ἂν ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ ἐκφράσω τὴν λύπην μου ὅτι τοιαῦτα ἐπιχειρήματα ἀνακριβῆ ὑπὸ τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ ἐλέχθησαν πρὸς ἀποστόμωσιν τῶν τολμησάντων νὰ φέρωσιν ἀντιρρήσεις κατὰ τοῦ νομοσχεδίου, ἔχω τὸ δικαίωμα καὶ τὸ καθῆκον νὰ ἐκφράσω τὴν λύπην μου διὰ τὸν τρόπον, τοῦ ὁποίου ἐγένετο ἐγκαινίασις τὴν ἑσπέραν ταύτην πρὸς ἀποστόμωσιν στοιχειωδῶν παραπόνων, τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ ἀκουσθῶσιν ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς. Κύριοι, οὐδεμία ὑπῆρχεν ἀνάγκη, ὅπως ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως δώσῃ ὑποθήκας ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου περὶ πειθαρχίας, οὔτε νὰ ἐκφωνήσῃ παρῳδίαν τῆς ἐπὶ τοῦ Ὄρους ὁμιλίας περὶ πειθαρχίας. Τὴν πειθαρχίαν τοῦ στρατεύματος γνωρίζουσι καλλίτερον ὑμῶν οἱ προϋπάρξαντες ἐν τῇ Βουλῇ ταύτῃ καὶ προϋπηρετήσαντες τὴν Ἑλλάδα ὡς πολιτευόμενοι. Δύναμαι δὲ νὰ ἔχω ὡς τίτλον τιμῆς ἐγὼ ὅτι οὐδέποτε ἐθώπευσα ὁμάδας στρατιωτικάς, διότι καθ’ ὃν χρόνον ὁλόκληρος ὁμὰς ἀξιωματικῶν, ἀνηκόντων εἰς τὴν λεγομένην τάξιν τῶν εὐεργετικῶν, ἐζήτει αὔξησιν βαθμῶν, ἐνθυμεῖται ὁ κ. Βουλευτὴς Μεσσηνίας ὅτι ἔφθασα μέχρι προκλήσεως μονομαχίας, διότι ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἀντετάχθην ἐναντίον τῆς αὐξήσεως τῶν βαθμῶν, ἔχων ὑπ’ ὄψει μου τὴν ἀρχὴν ὅτι τὸ στράτευμα δέον νὰ ἔχῃ ὁμοιογενῆ τὴν προέλευσιν καὶ ἐκπαίδευσιν. Δὲν ἐπεχείρησα νὰ θωπεύσω τὴν ὁμάδα, ἀλλὰ τοὐναντίον ἀντετάχθην μετὰ τοιαύτης σφοδρότητος, ὥστε νὰ μοὶ σταλῶσι μάρτυρες. Οὐδένα εἶχον ἑπομένως λόγον νὰ ἀκουσθῶσι τὰ ἐπιχειρήματα αὐτά, τὰ ὁποῖα δὲν ἁρμόζουσιν εἰς στόμα Ὑπουργῶν, ἀλλὰ μόνον εἰς στόμα τῶν θελόντων νὰ προκαλέσωσιν εὐκόλως χειροκροτήματα. Ἐὰν δὲ αἱ ἀγορεύσεις ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου σκοπὸν ἔχουσι νὰ προκαλῶσι τὰ χειροκροτήματα, ὀρθὸν εἶναι νὰ ἐπιτραπῇ εἰς τοὺς νεωτέρους βουλευτάς, τοὺς μὴ ἔχοντας τὴν θέσιν ἐν τῇ Πολιτείᾳ, ἵνα θηρεύωσι τὰ χειροκροτήματα, ἀλλ’ εἶναι εὐπρεπὲς νὰ σπανίζωσι περὶ τὴν τοιαύτην θήραν ἐκεῖνοι, εἰς τοὺς ὁποίους αἱ περιστάσεις τοῦ ἔθνους περισσότερον ἢ ἡ ἱκανότης αὐτῶν παρέχουσι τὸ δικαίωμα ἵνα ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου δίδωσι συμβουλὰς εἰς ἄλλους. Δύναμαι νὰ εἴπω εἰς τὸν κ. Πρωθυπουργὸν ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀντικοινοβουλευτικώτερον ἔργον ἢ νὰ ἀποκαλῶνται ἐχθροὶ τῆς Πατρίδος οἱ τολμῶντες νὰ ἔχωσιν ἀντίθετον γνώμην πρὸς αὐτόν, Ἢ νομίζετε ὅτι εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ ἀποκαλῆτε ἐχθροὺς τῆς Πατρίδος ἐκείνους, οἵτινες ἐτόλμησαν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου νὰ εἰσηγηθῶσι τὰ ἀντίθετα ἐκείνων, τὰ ὁποῖα εἰσηγήθητε ὑμεῖς; Ἄν σήμερον ὑπάρχει πόνος, οὐχὶ δυσφορία, οὐχὶ ἀπειθαρχία, ὑπάρχει πόνος, διότι ὑμεῖς εἰσηγήθητε τὸ ἀντίθετον ἐκείνου, τὸ ὁποῖον σήμερον ψηφίζετε. Ἂν ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς κατεγίνεσθε νὰ μελετήσητε τὸ ζήτημα, δὲν θὰ ὑπῆρχεν ὁ πόνος· θὰ ὑπῆρχε γεγονὸς τετελεσμένον, καθεστὼς τετελεσμένον. Ἀλλ’ ἡ ἀμεριμνησία ὑμῶν παρέσχεν εἰς ὑμᾶς τὴν εὐκολίαν νὰ ὑποβάλητε νομοσχέδιον, τοῦ ὁποίου τὰς ἀρχὰς καὶ διατάξεις μετὰ μῆνας τέσσαρας μετεβάλετε. Καὶ θέλετε ἐκεῖνοι, πρὸς τοὺς ὁποίους ἐδώκαμεν ὡρισμένας ἐπαγγελίας, νὰ μὴ πονέσωσι σήμερον, ὅτε ἀναιρεῖτε τὰς ἐπαγγελίας ταύτας καὶ καταπατεῖτε τὸ δίκαιον αὐτῶν; Ἐὰν τοιαῦται ἀρχαὶ ἤθελόν ποτε πρυτανεύσει ἐνταῦθα, εἶναι ἀδύνατος ἡ κοινοβουλευτικὴ συζήτησις. Τὸ κοινοβουλευτικὸν πολίτευμα εἶναι κατ’ ἐξοχὴν ἐλεύθερος θεσμὸς καὶ ἐὰν ἐλλείψῃ ἀπὸ τῆς Βουλῆς ἡ ἀντίθεσις τῆς γνώμης, δὲν ὑπάρχει κοινοβούλιον ἀλλὰ ποταπὴ δικτατορία, εἰς τὴν ὁποίαν δύνανται νὰ εὐχαριστῶνται ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι φοβοῦνται τὸν ἔλεγχον τῶν ἀσυναρτησιῶν καὶ τῆς ἀμελετησίας των. Ἐφ’ ὅσον ὅμως τὸ πολίτευμα εἶναι κοινοβουλευτικόν, δύναμαι νὰ διακηρύξω ὅτι ὁ τολμῶν ν’ ἀποκαλῇ ἐχθροὺς τῆς Πατρίδος τοὺς ἔχοντας ἀντίθετον πρὸς αὐτὸν γνώμην, ἀποκαλεῖ καὶ ἑαυτὸν χείριστον ἐχθρόν, διότι εἰσηγεῖται ἀμελέτητα νομοσχέδια. Ἐκεῖνοι δὲ οἵτινες τοιαύτην ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου τολμῶσι νὰ μετέρχωνται γλῶσσαν, θὰ ἔλθῃ ὥρα κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ μετανοήσωσι πικρῶς, διότι αἱ δυνάμεις παρέρχονται καὶ ἡ ἰσχὺς μειοῦται, καθῆκον δὲ τῶν πολιτευομένων πρέπει νὰ εἶναι νὰ προσέχωσιν μὴ τυχὸν κατὰ τὴν πτῶσιν αὐτῶν δὲν προκαλέσωσι κἂν τὸν οἶκτον καὶ τὸν ἔλεον.

§215ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Προτείνω τὸ ἑξῆς. Εἰς τὸ τέλος τοῦ ἄρθρου 4ου νὰ προστεθῇ ἐν συνεχείᾳ τοῦ τελευταίου ἐδαφίου ἡ ἑξῆς πρότασις (ἀναγινώσκει)· «ἀλλ’ οἱ συνεπεία διαγωνισμοῦ κατὰ τὰ ἔτη 1913 καὶ 1914 καταταχθέντες ἐν τῷ ἐνεργῷ στρατῷ ἀνθυπίατροι καὶ μὴ μετασχόντες τῆς ἐκστρατείας, ταχθήσονται ἐν τῇ σειρᾷ ἀρχαιότητος μετὰ τοὺς μονιμοποιηθέντας ἐφέδρους ἀνθυπιάτρους».

§216Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Θὰ παρεκάλουν μίαν δήλωσιν, ἵνα νοηθῇ ἡ λέξις τῆς ἐκστρατείας, διότι καθ’ ἃ ἐπληροφορήθην παρὰ Συναδέλφων ἐνταῦθα, εἰς τὴν λέξιν ἐκστρατεία ἔχει δοθῆ ὑπὸ τῆς ὑγειονομικῆς ὑπηρεσίας ἡ ἔννοια τῆς συμμετοχῆς εἰς τὴν πολεμικὴν περίοδον. Ὑποθέτω ὅτι οὐχὶ ὑπὸ αὐτὴν τὴν ἔννοιαν λαμβάνεται ἡ λέξις ἀλλ’ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν ὅτι μετέσχον τοῦ πολέμου.

§217ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἂς γράψωμεν «μετασχόντες τοῦ πολέμου».

§218Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ υἱοθετήσῃ τὴν τροπολογίαν ἣν τῷ ὑπέβαλον, διότι εἶναι δικαιοτάτη.

§219ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐπιτρέψατε νὰ εἴπω εἰς τὴν Βουλὴν τί περιέχει ἡ διάταξις, τὴν ὁποίαν προτείνει ὁ κ. Βουλευτὴς Λακωνίας, μὲ τὴν δήλωσιν ὅτι δὲν θὰ εἶχον καμμίαν δυσκολίαν νὰ τὴν δεχθῶ. Πρόκειται περὶ δύο ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι ἀνήκουσιν εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι εἶχον ἀπομακρυνθῆ τοῦ στρατεύματος τῷ 1909. Ἔκτοτε, ἀρξαμένης τῆς ἐκστρατείας, καὶ ὁ εἷς καὶ ὁ ἄλλος μὴ δυνάμενοι νὰ μετάσχωσιν τοῦ πολέμου, μετέσχον τῶν ἀνταρτικῶν σωμάτων, ὁ εἷς ἐν Ἠπείρῳ καὶ ἐν Μακεδονίᾳ καὶ ὁ ἕτερος ἐν Μακεδονίᾳ, διεκρίθησαν δὲ κατὰ τὴν δρᾶσιν ἀμφότεροι καὶ ἐτραυματίσθησαν. Μετὰ τὴν δρᾶσιν των αὐτὴν ἐνόμισα ὅτι μοὶ ἐπεβάλλετο ἵνα διὰ νομοθετικοῦ Διατάγματος ὁρίσω ὅτι δικαιοῦται ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ἀναγράψῃ εἰς τὸ στέλεχος τῆς ἐφεδρείας ἀξιωματικοὺς ἀπομακρυνθέντας τοῦ στρατοῦ ἀπὸ τοῦ τάδε χρόνου. Χρῆσιν αὐτοῦ τοῦ δικαιώματος ἔκαμα μόνον ὅσον ἀφορᾷ αὐτοὺς τοὺς ἀξιωματικούς, οἱ ὁποῖοι, ὡς ἀνήκοντες εἰς τὸ στέλεχος τῆς ἐφεδρείας, ἔλαβον μέρος καὶ εἰς τὸν δεύτερον πόλεμον. Σημειωτέον ὅτι ἐπὶ τῇ βάσει νόμου ψηφισθέντος ὑπὸ τῆς Βουλῆς οὗτοι ἐπανῆλθον εἰς τὸν στρατόν, ἀλλὰ πραγματικῶς δὲν ἀνέκτησαν τὸν βαθμὸν τὸν ὁποῖον θὰ ἠδύναντο νὰ ἀνακτήσωσιν. Σημειώσατε ἀκόμη τοῦτο, ὅτι τὰ δικαστήρια κληθέντα νὰ ἀποφανθῶσιν ἀπεφάνθησαν ὅτι ἡ ἀπομάκρυνσις ἐκείνη δὲν ἐγένετο ἐγκύρως, διότι δὲν ἐλήφθη ἡ δέουσα προσοχὴ κατὰ τὴν σύστασιν τότε τοῦ Συμβουλίου περὶ τοῦ ὁποίου προνοεῖ ὁ νόμος. Ἀλλ’ αὐτοὶ οἱ δύο ἀξιωματικοί, περὶ ὧν ἡ διοίκησις ἐνόμισεν ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐπανέλθωσιν ἐν τῷ στρατῷ, περὶ ὧν ἡ Βουλὴ ἀπεφάνθη, περὶ ὧν τὰ δικαστήρια ἐξέδωκαν ἀποφάσεις, οἱ ὁποῖοι ἐπανῆλθον ἤδη εἰς τὸν στρατόν, περὶ τῶν ὁποίων ὑπάρχουσιν ἐπαινετικώταται ἐκθέσεις, ἐρωτᾶται· δὲν εἶναι δίκαιον, αὐτοὶ οἱ δύο ἀξιωματικοὶ νὰ ἀνακτήσωσι πραγματικῶς ὅ τι ἀπώλεσαν; Τοῦτο εἶναι τὸ ζήτημα. Ἐὰν ἡ Βουλὴ εὑρίσκῃ ὅτι πρέπει νὰ ἐπανέλθωσι δὲν ἔχω ἀντίρρησιν.

§220ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὥστε ἐγένετο δεκτὴ ἡ τροπολογία αὐτή;

§221ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Μάλιστα.

§222ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Κουμουνδοῦρε, παραιτεῖσθε;

§223Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἀφοῦ ἐπιμένει ὁ κ. Πρωθυπουργός.

§224ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Κουτούπη παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 4, ὡς ἐτροπολογήθη κατόπιν τῆς τροπολογίας τῆς γενομένης δεκτῆς καὶ τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§225ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἤθελον προτείνει ὡς ἄρθρον 5 νὰ τεθῇ τὸ ἑξῆς, ἀφορῶν τοὺς ἀξιωματικοὺς τοὺς ἐφέδρους, οἱ ὁποῖοι κληθέντες νὰ μονιμοποιηθῶσι, δὲν προσῆλθον ἐγκαίρως (ἀναγινώσκει)· «Ἄρθρον 5ον. Οἱ καταταχθέντες ἐν τῷ ἐνεργῷ στρατῷ ἔφεδροι ἀξιωματικοί, συμφώνως τῷ νόμῳ ὑπ’ ἀριθ. 143, καὶ μὴ προσελθόντες ἐντὸς τῆς ταχθείσης ὑπ’ αὐτοῦ προθεσμίας ἵνα δηλώσωσιν ὅτι ἀποδέχονται τὴν μονιμοποίησίν των, δύνανται νὰ καταταχθῶσι καὶ πάλιν ἐὰν μετὰ τὴν κατάταξιν ἁπάντων τῶν λοιπῶν ἐγγεγραμμένων εἰς τοὺς πίνακας τῆς μονιμοποιήσεως ἐφέδρων ὑπολοχαγῶν καὶ ἀνθυπολοχαγῶν, παραμένωσιν εἰσέτι θέσεις κεναὶ πρὸς συμπλήρωσιν».

§226Σ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 4 ἡ τροπολογία μου;

§227ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπερρίφθη.

§228Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Δύο λέξεις. Πράγματι, κύριοι Βουλευταί, οἱ ὀλίγοι ἐκεῖνοι ἔφεδροι ἀξιωματικοὶ ἐξ ἰδίου πταίσματος κατέστησαν ἐκπρόθεσμοι· οὔτε δικαιολογοῦνται προβάλλοντες ὅτι ἐξ ἀγνοίας δὲν προσῆλθον ἐγκαίρως, ἵνα καταταχθῶσιν ἢ ὅτι αἱ ἐφημερίδες ψευδῶς εἰδοποίησαν αὐτοὺς περὶ τοῦ χρόνου κατὰ τὸν ὁποῖον ἔληγον αἱ προθεσμίαι. Ὑπάρχει ὅμως ἑτέρα ἄποψις, τὴν ὁποίαν παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν, ὅτε σήμερον διατυποῦνται ὁριστικῶς οἱ ὅροι τῆς μονιμοποιήσεως καὶ κανονίζεται ἡ ἀρχαιότης τῶν ἀξιωματικῶν. Ἡ καλουμένη δευτέρα σειρὰ τῆς ἡλικίας θὰ γνωρίζῃ ὑπὸ τίνας ὅρους πρόκειται νὰ μονιμοποιηθῇ καὶ ποία θὰ εἶναι ἡ ἀρχαιότης ἑκάστου, οἱ τῆς πρώτης ὅμως σειρᾶς δὲν ἐγνώριζον τοῦτο καὶ εἶναι ἐνδεχόμενον πολλοὶ ἐξ αὐτῶν νὰ μὴ ἤθελον ὑπὸ τοὺς ὅρους ἐκείνους νὰ μονιμοποιηθῶσιν· εἶναι ἐνδεχόμενον πολλοὶ νὰ εὗρον τούτους ἀσυμφόρους καὶ νὰ μὴ προσῆλθον. Ἐπεθύμουν νὰ μάθω, κατὰ τίνα λόγον αὐτοὶ θὰ ἀποκλεισθῶσιν ἤδη καὶ θὰ τεθῶσιν εἰς προνομιοῦχον θέσιν οἱ τῆς δευτέρας σειρᾶς, γνωρίζοντες πλέον ὅτι ἡ ἀρχαιότης των πρόκειται νὰ κανονισθῇ εὐνοϊκῶς δι’ αὐτούς;

§229ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἔχετε ἓν ἐπιχείρημα κατὰ τοῦ ὁποίου δὲν ἔχω νὰ ἀντιτάξω τίποτε. Νομίζω δηλαδὴ ὅτι σκέπτεσθε οὕτω· ὅτι αὐτοὶ ἐνόμιζον ὅτι δὲν ἔχουσι θέσιν, καὶ ἐπειδὴ βελτιοῦται τώρα ἡ θέσις των νὰ προσέλθωσιν. Ἂς διατυπωθῇ ὅμως ὡς ἄρθρον ὅτι αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι δὲν προσῆλθον ἐγκαίρως δικαιοῦνται καὶ αὐτοὶ νὰ προσέλθωσιν ὅπως καὶ οἱ ἐπίλοιποι, ἀλλ’ αὐτὸ θὰ εἶναι μόνον διὰ τοὺς ἐμφανισθέντας.

§230Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἐγὼ οὐδένα ἔχω νὰ προστατεύσω.

§231ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δυστυχῶς περιερχόμεθα εἰς μίαν ἀντίφασιν. Ἀνακαλῶ καὶ τὴν ἀποδοχήν. Θὰ μᾶς περιπλέξῃ. Θέλομεν νὰ ὑπάγωμεν εἰς τοὺς ἀνωτέρους.

§232ΑΛΕΞ. ΠΑΠΑΠΟΣΤΟΛΟΥ. Κύριοι Βουλευταί, πρόκειται περὶ πέντε ἢ ἓξ ἀξιωματικῶν οἱ ὁποῖοι ἐν μέρει μὲν ἐξ ἰδίας ὑπαιτιότητος, διότι δὲν ἐμερίμνησαν ἐγκαίρως νὰ λάβωσι γνῶσιν τοῦ κειμένου τοῦ νόμου, ἀλλὰ κυριώτερον ὅμως ἐξηπατήθησαν ὡς ἐκ τῆς διακηρύξεως τοῦ Φρουραρχείου, τὸ ὁποῖον εἶχεν ὑποχρέωσιν νὰ συντάξῃ τὴν πρόσκλησιν αὐτὴν καὶ νὰ καλῇ τοὺς ἀξιωματικοὺς αὐτοὺς ἐντὸς τῆς προθεσμίας τὴν ὁποίαν ὥριζεν ὁ νόμος. Βεβαίως τὸ Φρουραρχεῖον ἐξαπατηθὲν ἀπὸ μίαν ἐγκύκλιον τοῦ Ὑπουργείου, ὅτι ἡ προθεσμία ἄρχεται οὐχὶ ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ Β. Διατάγματος ἀλλ’ ἀπὸ τῆς κοινοποιήσεως, δὲν ἔπραξε τοῦτο ἐγκαίρως. Δὲν πρέπει λοιπὸν διὰ τοῦτο νὰ ἀδικηθῶσιν οἱ ὀλίγοι αὐτοὶ ἀξιωματικοί.

§233ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Λυποῦμαι πολύ, ἀλλ’ ἀποσύρω ἐντελῶς τὴν πρότασιν. Εἶμαι ἐντελῶς ἐναντίον αὐτῆς. Μόνον ἐὰν ἔμενον κεναὶ θέσεις θὰ ἐδεχόμην.

§234ΑΛΕΞ. ΠΑΠΑΠΟΣΤΟΛΟΥ. Ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι προσῆλθον καὶ ἐδήλωσαν, διατί νὰ ἀποκλεισθῶσιν; Αὐτοὶ ἔσπευσαν καὶ ἦσαν εἰς τὰς 22 ἕτοιμοι.

§235ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν ἦσαν, Κύριε. Ὅσοι ἦσαν εἰς τὰς 22 τοῦ μηνὸς ἐγένοντο. Ἐὰν καὶ αὐτοὶ προσῆλθον εἰς τὰς 22 σᾶς ὑπόσχομαι νὰ τοὺς κάμω.

§236ΑΛΕΞ. ΠΑΠΑΠΟΣΤΟΛΟΥ. Ἦλθον, Κύριε Πρόεδρε, ἐξ ὥρας ἐκπροθέσμως. Γνωρίζω καλῶς τοῦτο. Μίαν νύκτα καθυστέρησαν. Τὴν Κυριακὴν τὸ βράδυ ἔπρεπε νὰ μεταβῶσιν εἰς τὸ Φρουραρχεῖον καὶ μετέβησαν τὴν Δευτέραν τὴν πρωΐαν.

§237ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Θὰ ψηφίσωμεν τώρα ὑπὸ ὅρους;

§238Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Θέλω νὰ καταστήσω γνωστὸν τοῦτο πρὸς ὑμᾶς, ὅτι εἰς τὸ Φρουραρχεῖον ὑπάρχουσι δηλώσεις, καὶ τὸ Φρουραρχεῖον γνωρίζει ἂν προσῆλθον τὴν 23 καὶ τίνες. Εἶναι δυνατὸν νὰ τεθῇ διάταξις, ὅτι οἱ προσελθόντες εἰς τὸ Φρουραρχεῖον μέχρι τῆς 23...

§239ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Σᾶς βεβαιῶ ὅτι δὲν συνετάχθησαν δηλώσεις.

§240ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὡς ἄρθρον 5ον τίθεται.

§241ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐὰν δέχηται αὐτὴν ἡ Βουλή, ὅτι αὐτοὶ ἔχουσι δικαίωμα νὰ προσέλθωσι καὶ μετὰ τοὺς ἄλλους.

§242ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως ἐδέχθη αὐτὴν οὗτος ἐξ ἀρχῆς, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 4 γενόμενον 5). Ἄρθρον 5ον γενόμενον 6ον (ἀναγινώσκει). Ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Ι. Μάνου.

§243ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὄχι. Ὄχι.

§244Ι. ΜΑΝΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ νὰ τὴν δεχθῆτε. Εἶναι εἷς καὶ μόνος.

§245ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὄχι.

§246ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μάνος τὴν ἀποσύρει;

§247Ι. ΜΑΝΟΣ. Μάλιστα. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 5 γενόμενον 6.)

§248ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 6 γενόμενον 7 (ἀναγινώσκεται). Ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Γ. Καντιάνη, περὶ τῶν ἀνθυπολοχαγῶν.

§249ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐδῶ εἶναι καὶ ἄλλη ἀξίωσις. Πρόκειται περὶ μονίμων ἀνθυπολοχαγῶν, οἱ ὁποῖοι θέλουσι νὰ ἐξέλθωσιν ἀπὸ τὴν μονιμότητα καὶ νὰ ἐπανέλθωσιν εἰς τὸν στρατὸν καὶ νὰ λάβωσι τοὺς βαθμοὺς τοὺς ὁποίους θὰ ἐλάμβανον ἐν συναφείᾳ πρὸς τοὺς ἄλλους· δηλαδὴ νὰ καταπατήσωσι τὴν ἀρχαιότητα. Πρέπει νὰ μὴ λησμονῆτε ὅτι δύο φορὰς ἔδωκα αὐτοῖς δικαίωμα νὰ ἐξέλθωσιν ἐκ τῆς μονιμότητος καὶ αὐτοὶ ἐπέμειναν.

§250Ε. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Πρόκειται περὶ ἑνὸς καὶ μόνου ἀξιωματικοῦ, περὶ τοῦ Ντάνου. Αὐτὸς εὑρίσκεται ἐν δικαίῳ, καθ’ ἣν στιγμὴν ὑπέβαλεν τὴν αἴτησιν περὶ μονιμότητος ἔλαβε μέρος εἰς τοὺς δύο πολέμους καὶ προήχθη.

§251ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Πρέπει νὰ εἴπωμεν ὁ τάδε, ἀλλ’ ὑπάρχουσιν πολλοί.

§252Σ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ἐγένετο ὑπολοχαγὸς ὁ Ντάνος, ἤδη δὲ ἔρχεται ἡ Πολιτεία καὶ θέλει νὰ τῷ ἀφαιρέσῃ τὸν βαθμόν. Εἶναι τοῦτο ἄδικον. Οὐδεὶς ἄλλος ὑπάρχει νὰ ἔχῃ τοιαύτην ἀξίωσιν. Ἐξετάσατε τὸ ζήτημα.

§253ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν πρόκειται νὰ ἐξετάσω τὸ ζήτημα.

§254Ε. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Προυβίβασεν αὐτὸν ἡ Πολιτεία καὶ τώρα ἀφαιρεῖ παρ’ αὐτοῦ τὸν βαθμόν. Διατί νὰ γίνῃ αὐτὸ τὸ ἀδίκημα;

§255ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Καντιάνης ἔχει τὸν λόγον.

§256Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Ἀπὸ τοῦ παρελθόντος Μαΐου, ὅτε ἦλθεν εἰς πρώτην συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον, εἶχον ὑποβάλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ 5ου ἄρθρου, τὸ ὁποῖον μετεβλήθη εἰς 6ον. Πρόκειται περὶ τῶν παραλειφθέντων ἐνωμοταρχῶν αʹ τάξεως μετὰ τὴν ἀφομοίωσιν τοῦ βαθμοῦ των. Εἶχον ὑποβάλει τροπολογίαν καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, μεθ’ ὅσα εἶπον τότε, εἶπε νὰ ἀποσταλῇ ἡ ἀγόρευσίς μου εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν ἐκ τῶν ἐστενογραφημένων πρακτικῶν διὰ νὰ τὴν λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του.

§257ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Διὰ νὰ τὴν μελετήσω.

§258Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Πρόκειται περὶ ἐνωμοταρχῶν οἱ ὁποῖοι ὑπηρετοῦσιν ἐπὶ δέκα καὶ δώδεκα ἔτη. Πλεῖστοι εἶναι διδάκτορες, εἶναι δὲ περὶ τοὺς εἴκοσι ἓξ εἰς ὅλον τὸ Κράτος, οἱ ὁποῖοι μετὰ τὴν ἀφομοίωσιν τῶν ἐνωμοταρχῶν αʹ τάξεως εἰς βʹ τάξεως, δὲν προεβιβάσθησαν, ἐνῷ προεβιβάσθησαν ἐξ ἀντιθέτου οἱ βʹ τάξεως. Εἶναι περίεργον τοῦτο, ὅτι τινὲς τῶν ἐνωμοταρχῶν τούτων προελθόντες ἀπὸ τῆς Σχολῆς τῶν ἐφέδρων, εἶναι ἔφεδροι ἀνθυπολοχαγοὶ καὶ ὑπολοχαγοί. Καὶ ἐρωτῶσιν οὗτοι· διατί ἡ Πολιτεία εἰς μὲν τὰς κρισίμους περιστάσεις, ἐν καιρῷ πολέμου, μᾶς ἐνεπιστεύθη διοίκησιν λόχου, ἐν καιρῷ δὲ εἰρήνης μᾶς κρίνει ἀνικάνους διὰ τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ τῆς Χωροφυλακῆς; Ὁ κύριος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εὐηρεστήθη κατὰ τὴν αʹ συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου μετὰ προσοχῆς νὰ παρακολουθήσῃ τὸ ζήτημα, ἐπίστευον δ’ ὅτι ἤθελεν κάμει δεκτὴν τὴν τροπολογίαν, ἀφοῦ δὲν πρόκειται περὶ πολλῶν παρὰ μόνον περὶ 28 ἐνωμοταρχῶν, οἱ ὁποῖοι δὲν ζητοῦσιν αὐτοδικαίως νὰ προαχθῶσι παρὰ μετὰ ἔλεγχον τῆς ἐπιτροπῆς, τὴν ὁποίαν ὁρίζει τὸ ἄρθρον 6ον. Ἐὰν δὲν εἶναι ἱκανοὶ καὶ οἱ εἴκοσιν ὀκτὼ νὰ μὴ γίνωσιν, ἀλλὰ νὰ μὴ παραλειφθῶσι καὶ οἱ ἱκανοὶ οἱ ὁποῖοι ἐπὶ μακρὰν σειρὰν ἐτῶν ὑπηρετοῦσιν. Ἔχουσιν ὅλα τὰ προσόντα, καὶ δίπλωμα διδάκτορος τῆς Νομικῆς, ἐξομοιοῦται δὲ ὁ βαθμός των πρὸς τοὺς ἄλλους τοὺς προβιβασθέντας καὶ εἶναι ἀξιωματικοὶ ἔφεδροι ἀνθυπολοχαγοὶ καὶ ὑπολοχαγοί. Νομίζω, ὅτι δικαιοτέρα ἀξίωσις δὲν ὑπάρχει, καὶ δὲν ἔχω ἀμφιβολίαν ὅτι ἐν τῇ δικαιοσύνῃ, ἡ ὁποία διαπνέει τὰς πράξεις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, θὰ γίνῃ δεκτή.

§259ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἀποσύρατέ την, κ. Βουλευτά.

§260Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Φαίνεται ὅτι εἶναι ἀτυχεῖς οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, διότι μετὰ δύο ἡμέρας διεκόπησαν αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς, τότε δὲ ἐδείξατε διάθεσιν καλήν, ὥστε ἐὰν συνεζητεῖτο τότε ἠθέλετε δεχθῆ αὐτήν.

§261Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τοῦ συζητουμένου 6ου ἄρθρου, λαμβάνεται πρόνοια διὰ τοὺς ὑπαξιωματικοὺς τοῦ μονίμου στρατοῦ, τῆς ἐφεδρείας τοῦ στρατοῦ καὶ τῆς ἐθνοφρουρᾶς. Φρονῶ ὅτι κατόπιν γενικοῦ μέτρου, τὸ ὁποῖον λαμβάνεται δι’ ὅλους τοὺς ἀξιωματικούς, δίκαιον εἶναι, ἵνα ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως παραιτηθῇ τῆς ἐπιμονῆς, τοῦ νὰ μὴ ἀποδέχηται τὴν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον, τὴν ὁποίαν καὶ ἐγὼ ὑποστηρίζω καὶ ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας, ἐφ’ ὅσον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μᾶς πείσῃ ὅτι ἡ τροπολογία ἡ προτεινομένη, ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ὑπαξιωματικοὺς εἰς τὴν Χωροφυλακήν, δὲν στηρίζεται ἐν τῷ δικαίῳ. Οἷοι λόγοι προεκάλεσαν τὴν ὑποβολὴν τῆς τροπολογίας διὰ τοὺς ὑπαξιωματικούς, οἱ αὐτοὶ λόγοι κατὰ περισσότερον λόγον συντρέχουσι διὰ τοὺς ἐνωμοτάρχας οἱ ὁποῖοι ὑπέστησαν μέγα ἀδίκημα ἐκ μέρους τῆς Πολιτείας, ἥτις κατὰ παράδοξον τρόπον τοῖς ἀφῄρεσε τοὺς βαθμούς. Οἱ ἐνωμοτάρχαι αʹ τάξεως ἀφωμοιώθησαν πρὸς τοὺς ἐνωμοτάρχας βʹ τάξεως καὶ νομίζω ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἀφομοίωσις, ἀλλ’ ἡ ἀφομοίωσις νὰ γίνῃ πρὸς τὸ συμφέρον τῶν ἀφομοιουμένων καὶ πρὸς τοὺς ἀρχαιοτέρους ν’ ἀφομοιωθῶσιν. Ἀλλ’ ἤδη συνέβη τὸ ἀντίστροφον. Οἱ ἐνωμοτάρχαι αʹ τάξεως ἀφωμοιώθησαν πρὸς τοὺς ἐνωμοτάρχας βʹ. Τί δὲ προέκυψεν; ὅτι γενόμενοι ἐνωμοτάρχαι βʹ τάξεως εἶχον ὀλιγώτερα ἔτη ἀπὸ τοὺς ἐνωμοτάρχας βʹ τάξεως, διότι εἶχον εἰσαχθῆ οἱ ἄλλοι δυνάμει ἐξετάσεων, καὶ οἱ μὲν ἐνωμοτάρχαι βʹ τάξεως, ὡς ἔχοντες περισσοτέραν ὑπηρεσίαν προετάθησαν καὶ ἐγένοντο ἀνθυπασπισταί, οἱ δὲ ἀνώτεροι ἔμειναν μὲ τὸν βαθμὸν εἰς τὸν ὁποῖον ὑπεβιβάσθησαν. Καὶ ἐγένετο τὸ κατάφωρον ἀδίκημα ἐκ μέρους τῆς Πολιτείας νὰ τοῖς ἀφαιρέσῃ αὕτη τὸν βαθμὸν καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον κατέστησεν αὐτοὺς ἀνικάνους νὰ προαχθῶσι, τοῖς ἀφῄρεσε τὰ δικαιώματα τὰ κεκτημένα. Καὶ ἔρχομαι σήμερον καὶ ὑποστηρίζω καὶ παρακαλῶ, ἀφοῦ λαμβάνεται γενικὸν μέτρον προστασίας τῶν ὑπαξιωματικῶν, διατί ἐπιμένει ὁ κ. Πρωθυπουργὸς νὰ μὴ λάβῃ παρόμοιον μέτρον καὶ διὰ τοὺς ἐνωμοτάρχας; Ὑποθέτω ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως φαίνεται διστακτικὸς εἰς τὴν ἀποδοχὴν τῆς τροπολογίας αὐτῆς, διότι ἴσως εἶναι ἀνέτοιμος νὰ βασανίσῃ τὸ πρᾶγμα. Ἂν πρόκειται ν’ ἀπορριφθῇ ἡ ὑποβληθεῖσα τροπολογία καὶ οἱ ὑπαξιωματικοὶ τῆς Χωροφυλακῆς νὰ μένωσιν ἀκόμη ἠδικημένοι, θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ν’ ἀφήσῃ τὴν συζήτησιν, νὰ μελετήσῃ τὸ πρᾶγμα, νὰ ζητήσῃ σχετικὰς πληροφορίας παρὰ τῆς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας, ἵνα μὴ εἰς περίστασιν κατὰ τὴν ὁποίαν ὅλοι δικαιοῦνται, εἶναι ἠδικημένη ὡρισμένη τάξις ὑπαξιωματικῶν τῆς Χωροφυλακῆς.

§262ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ὑπομνήσω εἰς τοὺς κ. Βουλευτάς, εἶναι τοῦτο: ὅτι προχθές, ὁπότε ἐπρόκειτο νὰ συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον καὶ ἐζήτησα ἀναβολὴν διὰ τὴν Παρασκευὴν καὶ ἑτέραν διὰ τὴν Δευτέραν, εἶπον ὅτι παρακαλῶ νὰ μοὶ δοθῶσιν ὅλαι αἱ τροπολογίαι αἱ ὁποῖαι εἶχον ὑποβληθῆ διὰ νὰ τὰς μελετήσω.

§263ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Σᾶς ἔδωκα, κ. Πρόεδρε, αὐτήν.

§264ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Εἶναι δυνατὸν νὰ μοὶ παρέπεσε. Ἀποσύρατέ την καὶ θὰ μελετήσω τὸ ζήτημα ἰδιαιτέρως.

§265Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἐὰν ἔχητε μίαν στιγμὴν προσοχὴν καὶ ἀκούσετε τὴν τροπολογίαν, θὰ τὴν δεχθῆτε.

§266ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν δύναμαι νὰ τὴν δεχθῶ, ἐὰν δὲν ἔχω τὴν γνώμην τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Χωροφυλακῆς καὶ τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Ἰταλικῆς ἀποστολῆς.

§267Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀποσύρω τὴν τροπολογίαν, ἀφοῦ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς εἶπεν ὅτι θὰ λάβῃ εἰδικὴν μέριμναν.

§268ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ τροπολογία ἀπεσύρθη. (Γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 7 καὶ 8). Τὸ σύνολον ἀναβάλλεται.

§269ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ ἤδη τὰ ἑξῆς· Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Σ. Ἰγγλέσης καὶ Ν. Ἀλιβιζᾶτος ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου «περὶ διαχειρίσεως τῆς ἐγχωρίου περιουσίας τῆς Κεφαλληνίας καὶ ἱδρύσεως δι’ αὐτῆς φιλανθρωπικῶν καταστημάτων ἐν Κεφαλληνίᾳ». Ὁ βουλευτὴς κ. Π. Πετροπουλάκης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συστάσεως Μεταγωγικοῦ Σώματος καὶ μεταθέσεως τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Ὑλικοῦ Πυροβολικοῦ εἰς τὸ Πυροβολικὸν εἰς τὸ Μεταγωγικὸν καὶ εἰς τὸ Σῶμα διαχειριστῶν Οἰκονομικῆς Ὑπηρεσίας». Ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Ξηρὸς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως εἰδικῶν ὑποθηκοφυλακείων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Χ. Δικαῖος καὶ Α. Περρωτῆς ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου νόμων». Ὁ βουλευτὴς Ν. Ξηρὸς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ σχολείου λοχαγῶν καὶ ἀφομοιώσεως ἀξιωματικῶν». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ν. Ξηρός, Ἀλ. Κανάρης Ἀθ. Τ. Μπασιᾶς Π. Φλέσσας Σ. Σακελλαριάδης Δ. Βρατσᾶνος, ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τῶν ἀριθμῶν τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Β. Ναυτικοῦ καὶ περὶ τῶν προβιβασμῶν αὐτῶν». Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Βρατσᾶνος ὑποβάλλει τροπολογίαν εἰς τὸ νομοσχέδιον «περὶ ἀριθμῶν τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Β. Ναυτικοῦ». Ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Ξηρὸς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προβιβασμοῦ ἀξιωματικῶν καὶ ὑπαξιωματικῶν ἐν τῷ στρατῷ κλπ». Ὁ κ. Δ. Διαμαντίδης Ὑπουργὸς τῆς Συγκοινωνίας ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ ἀπαλλαγῆς ταχυδρομικῶν καὶ τηλεγραφικῶν τελῶν τῶν παρὰ τῆς Ἐπιτροπείας ὑπὲρ τῆς κατασκευῆς τῆς ναυαρχίδος «Κωνσταντίνου Βασιλέως» διαβιβαζομένων ἐντὸς τοῦ Κράτους ἐπιστολῶν, ἐντύπων καὶ τηλεγραφημάτων. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο παραπέμπεται εἰς ἐπιτροπὴν ἐκ τῶν κ. κ. Α. Μπασιᾶ, Σ. Ἀγαπητοῦ, Β. Ῥούφου, Α. Γρίβα, Β. Κυρέλου, Ι. Γκέκα, Ε. Βελλιανίτου καὶ Ι. Τρικούπη. Ὁ βουλευτὴς Π. Κοντόσταυλος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τῶν ἀριθμῶν τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Β. Ναυτικοῦ καὶ περὶ προβιβασμοῦ αὐτῶν». Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 13 Ἰουλίου ἐ. ἔ. Β. Διατάγματος περὶ τῆς στρατεύσεως τῶν κατὰ τὸ ἔτος 1894 γεννηθέντων». Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 21 Αὐγούστου ἐ. ἔ. Β. Διατάγματος περὶ παρατάσεως προθεσμίας πρὸς ἐγγραφὴν εἰς τὰ μητρῷα τῶν ἀρρένων τῶν μὴ ἐγγεγραμμένων εἰς ταῦτα» ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 13 Ἰουλίου 1914 νομοθετικοῦ Β. Διατάγματος περὶ παρατάσεως ἐπὶ τρίμηνον τῆς ὑπὸ τοῦ νόμου ὑπ’ ἀριθ. 143 τεταγμένης προθεσμίας πρὸς κατάταξιν μονιμοποιηθησομένων ἐφέδρων ἀξιωματικῶν καὶ ἀνθυπασπιστῶν» ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀντικαταστάσεως τοῦ βʹ ἐδαφίου τοῦ ἄρθρου 9 τοῦ νόμου 207» ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καθορισμοῦ τηλεφωνικῶν τελῶν καὶ περὶ ἀντιτίμου τευχῶν τηλεγραφημάτων» ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐγκαταστάσεως τῶν ἐποίκων ὁμογενῶν ἐν Μακεδονίᾳ καὶ ἀλλαχοῦ» ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς. Οἱ βουλευταὶ κ. Γ. Τσακανίκας καὶ Εὐθ. Βελλιανίτης ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 21 Αὐγούστου 1914 νομοθετικοῦ Β. Διατάγματος περὶ ἀναθεωρήσεως ἀποφάσεων ἀνικάνων καὶ βοηθητικῶν». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ἀλέξ. Παπαποστόλου καὶ Θ. Παπαϊωάννου ὑποβάλλουσι προσθήκην εἰς τὸ νομοσχέδιον «περὶ προβιβασμοῦ ἀξιωματικῶν καὶ ὑπαξιωματικῶν ἐν τῷ ἐνεργῷ στρατῷ, ἐν τῇ ἐφεδρείᾳ καὶ ἐν τῇ ἐθνοφρουρᾷ κλπ.». Συναινέσει τῆς Βουλῆς λύεται ἡ συνεδρίασις. (Λύεται ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 10 καὶ 45′ μ.μ.).