1914.09.15

§0ΠΡΑΚΤΙΚΟΝ ΕΝΑΡΞΕΩΣ

Γʹ ΣΥΝΟΔΟΥ ΙΘʹ ΠΕΡΙΟΔΟΥ

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 1

Τῆς 15ης Σεπτεμβρίου 1914. (Δευτέρα, ὥρα 10 π. μ.) Προεδρία κ. Κ. Ζαβιτσιάνου Ἐν Ἀθήναις καὶ ἐν τῇ αἰθούσῃ τοῦ Βουλευτηρίου, συνελθόντων τῶν κ. κ. Βουλευτῶν τὴν 15 Σεπτεμβρίου 1914 ἡμέραν Δευτέραν, κατὰ τὴν διὰ τοῦ προγράμματος ὁρισθεῖσαν ὥραν 10ην π.μ., κατέλαβον τὰς ἕδρας τοῦ μὲν προσωρινοῦ Προέδρου ὁ βουλευτὴς Τρικκάλων κ. Ν. Γαρδικιώτης, πρῶτος κατὰ τάξιν ἐκλογῆς ἐκ τῶν Ἀντιπροέδρων τῆς παρελθούσης Συνόδου, τῶν δὲ Γραμματέων οἱ κ.κ. Ἀρ. Σακελλαρίου βουλευτὴς Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας, Σπ. Παπαχατζῆς βουλευτὴς Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας, Δ. Χατζηγιάννης βουλευτὴς Λαρίσης καὶ Χρ. Καρᾶς βουλευτὴς Τρικκάλων. Ταυτοχρόνως προσῆλθον τὰ μέλη τῆς Ἱερᾶς Συνόδου καὶ αἱ πολιτικαὶ καὶ στρατιωτικαὶ Ἀρχαὶ τῆς Πρωτευούσης, παρουσίᾳ τῶν ὁποίων ὁ πανιερώτατος Μητροπολίτης Ἀθηνῶν καὶ Πρόεδρος τῆς Ἱερᾶς Συνόδου κ. Θεόκλητος ἐτέλεσε μετὰ τῶν παρ’ αὐτῷ ἱερέων καὶ διακόνων τὸν εἰθισμένον ἁγιασμόν, ἁγιάσας καὶ εὐλογήσας τούς τε κυρίους Βουλευτὰς καὶ τὸ βουλευτήριον. Τὴν 10.30′ π.μ. προσῆλθεν ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου μετὰ τῶν λοιπῶν μελῶν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ ἤρχισεν ἡ συνεδρίασις.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἔχει τὸν λόγον.

§2ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Λαμβάνω τὴν τιμὴν ν’ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλὴν τὸ ἑπόμενον Β. Διά-

ταγμα ἔχον οὕτω (ἀναγινώσκει)·

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ

ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ

Ἔχοντες ὑπ’ ὄψει τὸ ἀπὸ ὀγδόης Σεπτεμβρίου Ἡμέτερον Διάταγμα, δι’ οὗ ἐκλήθη ἡ Βουλὴ εἰς τρίτην τακτικὴν Σύνοδον τῆς 19ης Περιόδου διὰ τὴν δεκάτην πέμπτην ἱσταμένου μηνός, κηρύσσομεν τὴν ἔναρξιν τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς. Ὁ Πρόεδρος τοῦ Ἡμετέρου Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ προσωρινῶς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν, ἀναγνώσει τὸ Διάταγμα τοῦτο πρὸς τὴν Βουλήν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 15ῃ Σεπτεμβρίου 1914.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Β.

Ὁ Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου

ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ Κ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλοῦνται οἱ ἐκλεγέντες νέοι βουλευταὶ κ.κ. Ἀλ. Ἀναστασιάδης ἐξ Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας, Ι. Γκέκας ἐκ Λαρίσης, Δ. Διαμαντίδης ἐξ Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας καὶ Ῥοβ. Ῥώμας ἐκ Ζακύνθου, ὅπως προσέλθωσι καὶ δώσωσιν τὸν ἐν τῷ Συντάγματι καθωρισμένον ὅρκον. (Προσέρχονται οἱ κληθέντες κ. κ. Βουλευταὶ καὶ ὁρκίζονται ὡς ἑξῆς)· «Ὀμνύω εἰς τὸ ὄνομα τῆς ἁγίας καὶ ὁμοουσίου καὶ ἀδιαιρέτου Τριάδος νὰ φυλάξω πίστιν εἰς τὴν Πατρίδα καὶ εἰς τὸν συνταγματικὸν Βασιλέα, ὑπακοὴν εἰς τὸ Σύνταγμα καὶ τοὺς νόμους τοῦ Κράτους καὶ νὰ ἐκπληρώσω εὐσυνειδήτως τὰ καθήκοντά μου».

§4ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἄξιοι, ἄξιοι.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρῶτον ἀντικείμενον τῆς σημερινῆς Ἡμερησίας Διατάξεως εἶναι ἡ ἐκλογὴ τοῦ Προέδρου. Παρακαλῶ ὅμως ὅπως ἡ Βουλὴ συναινέσῃ νὰ διακόψωμεν ἐπὶ δέκα λεπτὰ τὴν συνεδρίασιν, πρὸς καταρτισμὸν τῶν ψηφοδελτίων.

§6ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις ἐπὶ 10′ λεπτά. (Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις ἐπὶ 10′ λεπτά). Μετὰ τὴν διακοπὴν (ὥρα 10 καὶ 50′ π.μ.)

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Ἡ Βουλὴ προβαίνει εἰς τὴν ἐκλογὴν τοῦ τακτικοῦ Προέδρου αὐτῆς. Παρακαλοῦνται οἱ βουλευταὶ κ. κ. Θ. Γρηγορίου καὶ Στ. Σακελλαριάδης νὰ προσέλθωσιν ὡς ψηφολέκται. (Προσέρχονται ἐπὶ τοῦ βήματος οἱ βουλευταὶ κ. κ. Θ. Γρηγορίου καὶ Στ. Σακελλαριάδης καὶ ἄρχεται ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν αὐτῶν ἡ μυστικὴ διὰ ψηφοδελτίων ψηφοφορία).

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει τις μὴ ψηφίσας; (Οὐδεὶς ἀπαντᾷ). Ἄρχεται ἡ διαλογή. (Διενεργεῖται μετὰ ταῦτα ἡ διαλογή, μεθ’ ὃ ὁ Πρόεδρος ἀναγγέλλει τὸ ἑξῆς ἀποτέλεσμα).

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψήφισαν ἐν ὅλῳ 105. Ἐκ τούτων 88 ἔλαβεν ὁ κ. Κ. Ζαβιτσιᾶνος, βουλευτὴς ἐκ Κερκύρας, 17 δὲ εὑρέθησαν λευκαί. Ἑπομένως ὁ κ. Κ. Ζαβιτσιᾶνος ἐξελέγη τακτικὸς Πρόεδρος καὶ παρακαλεῖται νὰ καταλάβῃ τὴν ἕδραν τοῦ Προέδρου. (Κατέρχεται ἐνταῦθα ἐκ τῆς ἕδρας ὁ κ. Ν. Γαρδικιώτης καὶ ἀνέρχεται ἐπ’ αὐτῆς ὁ κ. Κ. Ζαβιτσιᾶνος ὁ ὁποῖος λέγει τὰ ἑξῆς)·

§11Κ. ΖΑΒΙΤΣΙΑΝΟΣ (Πρόεδρος τῆς Βουλῆς). Ἐπιτρέψατέ μοι, κύριοι Βουλευταί, νὰ δηλώσω πρὸς ὑμᾶς ὅτι θερμοτάτην συναισθάνομαι τὴν τιμήν, τὴν ὁποίαν μοι περιποιεῖ ἡ διὰ τρίτην ἤδη φορὰν ἀνανεωθεῖσα ἐμπιστοσύνη τοῦ Σώματος πρὸς ἐμέ. Ἄν ἐν τῇ ψήφῳ ὑμῶν ὑπάρχει ἡ ἀναγνώρισις ὅτι μέχρι τοῦδε δὲν ἐξέκλινα τῆς ἐμπιστευθείσης μοι ἐντολῆς, εἶμαι ἠναγκασμένος καὶ ἐγὼ νὰ ἀναγνωρίσω ὅτι τοῦτο ἐπέτυχον μόνον διὰ τῆς ὁμοθύμου ὑποστηρίξεως ὁλοκλήρου τῆς Βουλῆς, διὰ τῆς ἀμερίστου συνδρομῆς τῆς Συμπολιτεύσεως, διὰ τῆς εἰλικρινοῦς μερίμνης τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ὑπὲρ τῆς εὐρύθμου λειτουργίας καὶ τῆς κανονικῆς προόδου τῶν ἐργασιῶν τοῦ Σώματος. Τὴν κοινὴν ταύτην κατεύθυνσιν ὅλων τῶν ἐν τῇ Βουλῇ πολιτικῶν κομμάτων ἐπέβαλλον μέχρι τοῦδε περιστάσεις ὅλως ἐξαιρετικαὶ τοῦ ἐθνικοῦ ἡμῶν βίου, αἱ ὁποῖαι ὡδήγησαν εἰς τὴν ἐκπλήρωσιν ἑνὸς μεγάλου μέρους ἐκ τῶν ὀνείρων τῆς Φυλῆς ἡμῶν. Δὲν εἶναι ὑπερβολικόν, ἂν εἴπῃ τις ἤδη ὅτι πλέον ἤ ποτε κρίσιμοι εἶναι αἱ πανταχόθεν περιβάλλουσαι ἡμᾶς συνθῆκαι. Λησμονοῦντες πρὸς στιγμὴν πᾶσαν ἄλλην βλέψιν, πάντα ἄλλον ὑπολογισμόν, αἰσθανόμεθα τὴν ἀνάγκην πρὸ παντὸς νὰ ἀφήσωμεν νὰ ἐξέλθῃ ἐκ τῆς καρδίας ἡμῶν ἡ ἔκφρασις τοῦ μεγάλου πόνου τῆς ἀπεράντου θλίψεως, ἡ ὁποία συνέχει ἡμᾶς διὰ τὴν δεινὴν δοκιμασίαν, τὴν ὁποίαν διέρχεται ὁ πεπολιτισμένος κόσμος, διὰ τὰ ἀναρίθμητα θύματα τόσων εὐγενῶν ἰδεῶν, ἡ σύγκρουσις τῶν ὁποίων εἰς τοιούτους αἱματηροὺς κατέληξεν ἀγῶνας, διὰ τὰ ἐπισωρευόμενα ἐρείπια καὶ τὸ διαχυθὲν πένθος. Ἐὰν δὲ ἀπὸ τῆς ἐκδηλώσεως τῶν αἰσθημάτων τούτων προέλθωμεν εἰς ὑπολογισμοὺς περὶ τῆς προστασίας τῶν ὑψίστων συμφερόντων τοῦ Ἔθνους ἡμῶν, θὰ κατανοήσωμεν ὅτι σήμερον ὑπὲρ πᾶσαν ἄλλην στιγμὴν εἶναι ἐπιβεβλημμένον εἰς ἡμᾶς ἵνα μιᾷ ψυχῇ ἀποβλέψωμεν ὅλοι πρὸς τὰς πολλαπλᾶς ἐκφάνσεις τοῦ πρὸ ἡμῶν διεξαγομένου ἀγῶνος, πρὸς τοὺς κινδύνους εἰς τοὺς ὁποίους θὰ ἠδύνατο νὰ ἐκτεθῇ τὸ Γένος ἡμῶν καὶ πρὸς τὰ ἐπιβαλλόμενα ἡμῖν καθήκοντα. Ἀναλογιζόμενος ταῦτα ἀντιλαμβάνομαι ὅτι ἐν ἀδιαπτώτῳ ἀλληλεγγύῃ θὰ ἐπιληφθῶμεν τοῦ ἔργου τούτου, εὐτυχῆ δὲ θεωρῶν ἐμαυτὸν διότι κατὰ τὰς κρισίμους ταύτας στιγμὰς ἡ ἐμπιστοσύνη τῆς Βουλῆς μοὶ παρέδωκεν τὴν διεύθυνσιν τῶν ἐργασιῶν αὐτῆς, ἐκφράζω πρὸς πάντας ὑμᾶς τὴν βαθυτάτην εὐγνωμοσύνην μου. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς αἰθούσης καὶ τῶν θεωρείων). Ἤθελον ἐρωτήσει ἤδη τὴν Βουλὴν ἂν στέργει, προκειμένου νὰ ἀρχίσωμεν τὰς τακτικὰς ἐργασίας μας κατὰ τὴν προσεχῆ Τετάρτην, νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν καὶ νὰ ἐπανέλθωμεν αὔριον εἰς τὰς 5 μ.μ. ὅπως προβῶμεν εἰς τὴν ἐκλογὴν τῶν λοιπῶν μελῶν τοῦ Προεδρείου καὶ τῶν Ἐπιτροπῶν.

§12ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Συναινέσει τῆς Βουλῆς λύεται ἡ συνεδρίασις. (Λύεται ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 11 καὶ 10′ π.μ.).