1914.05.08

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 69

Τῆς 8ης Μαΐου 1914.

(Πέμπτη, ὥρα 5,25′ π. μ.)

Προεδρία κ. Κ. Ζαβιτσιάνου.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Νὰ ἀνοιχθῶσιν τὰ θεωρεῖα. Ὁ κ. Γραμματεὺς παρακαλεῖται ν’ ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως). Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλήν· Ἡ Ρωξάνη χήρα Ν. Σταθακοπούλου, δημοσίου εἰσπράκτορος παρακαλεῖ, ὅπως χορηγηθῇ μηνιαῖον ἐπίδομα· Ὁ κτηματικὸς Σύνδεσμος Ἀθηνῶν ὑποβάλλει ὑπόμνημα περὶ ὑδρεύσεως· Αἱ κοινότητες Πυλίας παρακαλοῦσιν, ὅπως ἡ κατασκευασθησομένη ὁδὸς Βελίκας Δαρα–Χατζῆ λάβῃ τὴν διεύθυνσιν Βελίκας–Ριζομύλου–Γκρούστεσι–Καζάρμας· Οἱ κάτοικοι Αἰκατερίνης παρακαλοῦσιν, ὅπως ὑπαχθῶσιν εἰς τὸ Πρωτοδικεῖον Θεσσαλονίκης· Ὁ κτηματικὸς Σύνδεσμος Κυμαίων ὑποβάλλει ὑπόμνημα περὶ τοῦ δασικοῦ ζητήματος. Ὁ Τρύφων Εὐαγγελίδης, καθηγητὴς τοῦ Γυμνασίου, ὅστις ἐξέδωκε τὸν Μπέδεκερ, ἤτοι ὁδηγὸν τῆς Νέας Ἑλλάδος, παρακαλεῖ, ὅπως τῷ δοθῇ συνδρομή τις διὰ τὸ ἔργον του. Τὸ κοινοτικὸν Συμβούλιον Ἁγίου Βλασίου παρακαλεῖ, ὅπως μόνιμος ἕδρα τοῦ Εἰρηνοδικείου γίνῃ ὁ Ἅγιος Βλάσιος καὶ ὄχι ὁ Προυσσός· Τὸ κοινοτικὸν Συμβούλιον Μαζεΐκων παρακαλεῖ, ὅπως κατασκευασθῇ ἁμαξιτὴ ὁδὸς Καλαβρύτων–Μαζεΐκων. Ἡ δασικὴ ἕνωσις τῶν Ἀγράφων ὑποβάλλει ὑπόμνημα περὶ τοῦ δασικοῦ ζητήματος· Ἡ ἐκ Καλαβρύτων Παναγιώτα χήρα Ἀθανασίου Λεΐνη παρακαλεῖ, ὅπως χορηγηθῇ εἰς τὸν γαμβρόν της Δ. Ρεμπούτσικαν ἐνωμοτάρχην μηνιαία ἄδεια· Ὁ Δικηγορικὸς Σύλλογος Πατρῶν παραπονεῖται κατὰ τῶν ἀποφάσεων τοῦ ἀνωτάτου Δικαστικοῦ Συμβουλίου· Ὁ Μιχ. Μπαλακάκης διαμαρτύρεται ἐναντίον τοῦ φυγοδίκου Κ. Νταουτάκη, ὅστις ἀπήγαγε βιαίως τὴν μονογενῆ θυγατέρα του· Οἱ ἀπόστρατοι Μ. Κορδώνης ἀνθυπασπιστής, Β. Νταουσάνης καὶ Δ. Πολιτόπουλος ἐπιλοχίαι τῶν εὐζώνων αἰτοῦσιν αὔξησιν τῆς συντάξεώς των· Ὁ Σύλλογος Ἅγιος Νικόλαος τοῦ χωρίου Κράψι Ἰωαννίνων ὑποβάλλει ἀναφορὰν περὶ τοῦ ἰδιοκτήτου τοῦ χωρίου τούτου· Οἱ κάτοικοι Ἰθάκης παρακαλοῦσιν, ὅπως ὁ Εὐρωπαῖος ἐπιθεωρητὴς τῶν Φυλακῶν ἐπιθεωρήσῃ καὶ τὰς φυλακὰς Ἰθάκης· Οἱ κάτοικοι Ἄνω Μουσουνίτσης παρακαλοῦσιν, ὅπως ἐπεκταθῇ ἡ βατὴ ὁδὸς ἀπὸ Μαυρολιθαρίου μέχρι τοῦ χωρίου των· Οἱ κάτοικοι τῆς Κοινότητος Πανόρμου Τήνου παρακαλοῦσιν, ὅπως τιμωρηθῇ ὁ ἀποσπασματάρχης Τσουχαλῆς, ὑβρίσας τοὺς κατοίκους· Οἱ Σηροτρόφοι Ἐδέσης παρακαλοῦσιν, ὅπως καταργηθῇ ὁ ἐπιπρόσθετος φόρος ἐπὶ τῶν κουκουλίων· Ὁ Ἐπίσκοπος Κίτρους Παρθένιος παρακαλεῖ, ὅπως τῷ δοθῇ παράσημόν τι· Οἱ καπνεργάται Ἀνατ. Μακεδονίας παρακαλοῦσιν, ὅπως παύσῃ ὁ διωγμὸς ὃν ὑφίστανται ἐκ μέρους τῶν ἀρχῶν Καβάλλας. Ὁ Γ. Σωτηρχόπουλος χωροφύλαξ Αʹ τάξεως παρακαλεῖ, ὅπως προβιβασθῇ εἰς ὑπενωμοτάρχην· Ὁ Σύνδεσμος Ραπτριῶν ἱματισμοῦ τοῦ Στρατοῦ ὑποβάλλει ὑπόμνημα κατὰ τῆς εἰσαγωγῆς τοῦ ἱματισμοῦ στρατοῦ ἐκ τῆς Εὐρώπης· Οἱ κάτοικοι τῆς περιφερείας Ζαγκλιβερίου παρακαλοῦσιν, ὅπως συστηθῇ ἐκεῖ εἰρηνοδικεῖον· Ὁ Βουλευτὴς κ. Σπ. Ντολιόπουλος ζητεῖ ἄδειαν ἀπουσίας 10 ἡμερῶν· Μὴ ὑπαρχούσης ἀντιρρήσεως χορηγεῖται ἡ ἄδεια. Εἰσέρχεται μετὰ τοῦτο ἡ Βουλὴ εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων.

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἰ. Τρικούπης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ δημάρχου Μεσολογγίου.

§3Ι. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δύο μόνον λέξεις θὰ εἴπω, διότι ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει τῶν ἐρωτήσεων εἴμεθα ἐγγεγραμμένοι περὶ τοὺς δεκαπέντε ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ θέματος, καὶ νομίζω ὅτι, ἐν ᾗ περιπτώσει ἐπεκταθῶ, θὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν ἀδίκως. Τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον Μεσολογγίου διὰ ψηφίσματός του παρακαλεῖ τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως ἔλθῃ ἀρωγὸς εἰς τὸν ἐξωραϊσμὸν καὶ τὴν συντήρησιν τοῦ Ἡρῴου. Νομίζω ὅτι εἶναι περιττὸν νὰ εἴπω περὶ τοῦ Ἡρῴου πολλά. Ὁ κῆπος τοῦ Ἡρῴου εἶναι ἱερός· εἶναι ὁ τόπος ὅπου ἀναπαύονται αἱ ἑκατοντάδες τῶν Ἑλλήνων καὶ Φιλελλήνων, τῶν ἀγωνισθέντων ὑπὲρ τῆς Ἑλλάδος καὶ δι’ αὐτὸ θὰ σᾶς παρακαλέσω, ὅπως λάβητε ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀναφορὰν αὐτήν.

§4ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Εἶμαι εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν νὰ ἀνακοινώσω πρὸς τὸν ἀξιότιμον Βουλευτὴν ὅτι ἡ αἴτησις τοῦ δημάρχου Μεσολογγίου ἀπηυθύνθη καὶ πρὸς ἐμέ. Ἔλαβον γνῶσιν αὐτῆς καὶ ἔσπευσα νὰ συνεννοηθῶ μετὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ ὁποῖος κατόπιν τῆς αἰτήσεώς μου προσεκάλεσε τὸν ἀρχιτέκτονα κ. Νικολούδην, καὶ ἀνέθηκεν εἰς αὐτὸν σήμερον τὴν πρωΐαν νὰ μεταβῇ ἐκεῖ, νὰ μελετήσῃ τὰ τῆς καταστάσεως τοῦ Ἡρῴου, καὶ νὰ ὑποβάλῃ τὴν ἔκθεσίν του. Μετὰ τὴν ἐπάνοδον τοῦ κ. Νικολούδη καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἐκθέσεώς του θὰ ζητήσω παρὰ τῆς Βουλῆς τὴν ἀναγκαίαν πίστωσιν, ὥστε νὰ καταστῇ δυνατόν, ὅπως τὸ Ἡρῷον ἐμφανισθῇ καὶ κατὰ τὰς ἑορτὰς τῆς ἐπερχομένης ἑκατονταετηρίδος ἀντάξιον τῆς δόξης τὴν ὁποίαν περικλείει.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατόπιν τῶν δηλώσεων τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, παραιτοῦνται οἱ λοιποὶ Συνάδελφοι. Ὁ κ. Ν. Βελέντζας ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ ἐφημερίου Παπαγκαραλάμπους.

§6Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραπέμπεται εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν. Ὁ κ. Ἀρ. Σακελλαρίου ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Θριασίου καὶ Χασιᾶς.

§8ΑΡ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν τῶν κατοίκων καὶ παρακαλῶ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Γκλαβᾶς ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Καλαβρύτων.

§10Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Καὶ προχθὲς ὡμίλησα καὶ ἐγὼ καὶ πάντες οἱ ἐξ Ἀχαΐας κ. Συνάδελφοι καὶ εἶπον εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ὅπως λάβῃ μίαν ἀπόφασιν τέλος πάντων περὶ τῆς καταστάσεως τῆς συγκοινωνίας Καλαβρύτων, διότι πραγματικῶς, καθὼς παρεστάθη, εἶναι εἰς οἰκτρὰν κατάστασιν αὕτη. Λαμβάνομεν καθ’ ἑκάστην τηλεγραφήματα, διὰ τῶν ὁποίων παριστάνεται οἰκτροτάτη ἡ κατάστασις. Δὲν ζητοῦμεν ἄλλο τι. Ζητοῦμεν νὰ μᾶς ἀποδοθῶσιν ὅσα κατεβάλομεν εἰς τὸ ταμεῖον τῆς ὁδοποιΐας. Μάλιστα ἔχω ἓν σημείωμα τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐκ τοῦ ὁποίου ἀποδεικνύεται ὅτι ὁ λαὸς ἐκεῖνος ἔχει καταθέσει εἰς τὸ ταμεῖον τῆς ὁδοποιΐας πολλὰ καὶ δυστυχῶς ἡ Πολιτεία, εἴτε ἐκ φιλαργυρίας εἴτε διότι ἄλλοι ἦσαν εὐνοούμενοι, δὲν ἠθέλησε νὰ δαπανήσῃ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ὤφειλε νὰ δαπανήσῃ.

§11ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν) Μοὶ ἐπιτρέπετε νὰ σᾶς δώσω μίαν ἐξήγησιν; Ἀπὸ τοῦ ταμείου τῆς ἐπαρχιακῆς ὁδοποιΐας δὲν ἔχει λαμβάνειν ἡ ἐπαρχία Καλαβρύτων παρὰ μόνον 100 περίπου δραχμάς. Ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἀναφέρονται ὡς κεφάλαια, εἶναι ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἔχουσι λαμβάνειν ὅλοι οἱ δῆμοι, δὲν θὰ ἐδίσταζον δὲ νὰ εἴπω ὅτι ἐὰν οἱ δῆμοι ἐζήτουν νὰ δοθῶσι τὰ χρήματα ταῦτα πρὸς κατασκευὴν ἔργων τῆς ἐπαρχιακῆς ὁδοποιΐας, θὰ ἔδιδον ταῦτα καὶ λίαν εὐχαρίστως. Ἀλλὰ τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον καὶ ὑμεῖς ἐθίξατε καὶ ὁ ἕτερος Βουλευτὴς ἐκ Καλαβρύτων καὶ ἄλλοι Συνάδελφοι ἄλλων ἐπαρχιῶν, ἀφορᾷ ἔξοδα ἐπαρχιακῆς ὁδοποιΐας, τὰ ὁποῖα σήμερον ἐκ τῶν κειμένων νόμων δὲν δύναται νὰ κάμῃ τὸ κράτος, διότι ἐπιβαρύνουσιν εἰδικῶς τὸ ἐπαρχιακὸν ταμεῖον καὶ δὲν δύναται νὰ ἐπιχειρήσῃ τὸ κράτος παρὰ μόνον τὰ ἔργα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐκ τοῦ νόμου ὑποχρεοῦται νὰ κάμῃ. Εἶπον χθὲς ὅτι εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ 1914 θὰ ἀναγραφῇ πίστωσις ἀρκετὴ διὰ τὴν κατασκευὴν ὁδῶν, ὡς καὶ διὰ τὴν συντήρησιν τῶν ὑφισταμένων τοιούτων καὶ ὅτι διὰ διατάξεως νόμου, ὃν θέλομεν προσεχῶς εἰσηγηθῆ, θὰ ἀναλάβῃ τὸ Δημόσιον τὴν συντήρησιν τῶν περισσοτέρων ὁδῶν τοῦ Κράτους, διὰ νὰ ἀνακουφίσωμεν τὸ ταμεῖον τῆς ἐπαρχιακῆς καὶ δημοτικῆς ὁδοποιΐας. Τὴν αὐτὴν ἀπάντησιν ἔδωκα καὶ εἰς πολλοὺς τῶν κ. Συναδέλφων. Οἱ δρόμοι, οἱ ὁποῖοι ἀληθῶς ἔδει νὰ χαρακτηρισθῶσιν ὡς δημόσιοι, εἶναι σχετικῶς ὀλίγοι καὶ διὰ τοῦτο θὰ ὑποβληθῇ νομοσχέδιον, δι’ οὗ θὰ δυνηθῇ ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀναλάβῃ τὴν κατασκευὴν τῶν ὁδῶν τούτων.

§12Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Μετὰ τὰ λεχθέντα ἐκ μέρους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ δὲν ἔχω βεβαίως νὰ προσθέσω τίποτε καὶ παρακαλῶ νὰ εἰσαχθῇ τάχιστα εἰς τὴν Βουλὴν τὸ νομοσχέδιον ἵνα ἀποκατασταθῇ ἡ συγκοινωνία.

§13ΣΠ. ΤΣΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπὸ Τριπόλεως ἀναχωρεῖ ὁδὸς κατευθυνομένη εἰς τὰ Καλάβρυτα, ἡ ὁποία ἔχει χαρακτηρισθῆ ὡς ἐθνική. Ἤθελον παρακαλέσει τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ διατάξῃ τὴν προέκτασιν τῆς ὁδοῦ αὐτῆς.

§14ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Θὰ ἐξετάσω τὸ πρᾶγμα.

§15Θ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Καὶ ἐγώ, κύριε Πρόεδρε, θὰ συστήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν τὴν ἀναφορὰν αὐτήν.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Λαγοπάτης «ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφοράν» τοῦ Δημητρίου Σακελλαροπούλου.

§17Π. ΛΑΓΟΠΑΤΗΣ. Μίαν ἀναφορὰν ὑποβάλλω τοῦ Δημητρίου Σακελλαροπούλου. Ἡ ἀναφορὰ ἀπευθύνεται πρὸς τὴν Βουλήν, ἀλλ’ ἐνδιαφέρει εἰδικῶς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, τοῦ ὁποίου ἐπικαλοῦμαι τὴν προσοχήν. Εἶναι ἡ ἀναφορὰ τοῦ Δημητ. Σακελλαροπούλου, τοῦ γνωστοῦ ποιητοῦ καὶ λογίου, ὁ ὁποῖος ἀπὸ τριακονταετίας περίπου ἔπαθεν, ὑπηρετῶν εἰς τὸ Πανεπιστήμιον ὡς βοηθὸς τοῦ φαρμακευτικοῦ κλάδου, ἐκ τῆς ἐκρήξεως χημικῶν ὑλῶν. Ἔκτοτε ἐτράπη εἰς τὴν θεραπείαν τῶν Μουσῶν καὶ τὴν διάδοσιν τῶν ἑλληνικῶν ἰδεῶν, διὸ καὶ ἐτιμήθη διὰ τοῦ Σταυροῦ τοῦ Σωτῆρος. Τὸ ὄνομά του φέρεται εὐφήμως εἰς τοὺς φιλολογικοὺς κύκλους. Ἤδη ἐκλονίσθη ἡ ὑγεία του εἰς τρόπον ὥστε δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπαρκέσῃ. Διὰ τοῦ νόμου τοῦ 1911 ἀνεγνωρίσθη δικαίωμα συντάξεως εἰς τοὺς παθόντας ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ. Κατὰ τὸν νόμον ἐκεῖνον καὶ συμφώνως πρὸς γνωμοδότησιν διακεκριμένου νομομαθοῦς, ἀλλὰ καὶ παντὸς κρίνοντος δικαίως τὸ ζήτημα, εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἀπευθυνθῇ εἰς τὴν καλωσύνην σας, κ. Ὑπουργέ, καὶ νὰ ζητήσῃ τὸ ἐκ τοῦ νόμου παρεχόμενον, ἀλλὰ καὶ ἐγὼ θὰ ἐπικαλεσθῶ τὴν καλωσύνην σας, καὶ τὴν σύστασιν τῆς Βουλῆς.

§18Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Δὲν νομίζετε, ὅτι εἶναι προτιμότερον νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν ἀναφορῶν, διὰ νὰ ἐξενέγκῃ γνώμην;

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραπέμπεται εἰς τὴν ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν ἐπιτροπήν. Ὁ κ. Ι. Τερζάκης, ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν τοῦ ἐκ Ναυπλίου Κ. Ζαρόκωστα.

§20Ι. ΤΕΡΖΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρόκειται περὶ ἀναφορᾶς τοῦ πολίτου Κ. Ζαρόκωστα, ὑπαγομένης εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν. Ὁ πολίτης αὐτὸς δι’ ἀναφορᾶς του πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν καὶ πρὸς τὴν Βουλὴν, πρὸ τῆς ὁποίας λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω ταύτην σήμερον, ζητεῖ τὴν διόρθωσιν ἐνεργείας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, ἡ ὁποία, ἂν κατὰ τύπους δὲν φαίνεται ἐπιβλαβής, κατ’ οὐσίαν εἶναι λίαν ἐπιβλαβὴς καὶ ἄδικος. Τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν ἐστέρησε τὸν υἱὸν τοῦ ἀναφερομένου, ἐνωμοτάρχην, νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν σχολὴν τῶν ὑπαξιωματικῶν μολονότι μεταξὺ τῶν διαγωνισθέντων καὶ ἐπιτυχόντων ἦλθε δέκατος, ἐπὶ τῷ λόγῳ, ὅτι εἶχεν ὑπερβῆ τὸ ὅριον τῆς ἡλικίας, τὸ ὁποῖον εἶχε τάξει ὁ νόμος πρὸς εἰσαγωγὴν εἰς τὴν σχολήν. Κατὰ τὸν νόμον, κ. Πρόεδρε, τοῦ 1910, περὶ μορφώσεως ἀξιωματικῶν τῆς χωροφυλακῆς, οἱ ἐνωμοτάρχαι διὰ νὰ ἀποκτήσωσι τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπομοιράρχου δέον νὰ εἰσέλθωσιν εἰς τὴν Σχολὴν τῶν ὑπαξιωματικῶν, ὡς ὅριον δὲ ἡλικίας τάσσεται τὸ 32ον ἔτος. Ὁ νόμος ὅμως αὐτὸς ἔχει ἀναγράψει ἐξαιρέσεις, καθ’ ἃς ἐξαιρεῖ τοῦ ὁρίου τῆς ἡλικίας τοὺς ἐνωμοτάρχας αʹ καὶ βʹ τάξεως, τοὺς ὑπηρετοῦντας ἐν τῇ χωροφυλακῇ κατὰ τὴν δημοσίευσιν τοῦ νόμου, ἐξαιρεῖ τοὺς ὑπενωμοτάρχας καὶ τοὺς διπλωματούχους τῆς Νομικῆς σχολῆς, τοὺς ἐγγεγραμμένους ἐν τῷ κεκυρωμένῳ πίνακι κατατάξεως, οἵτινες ὅλοι δύνανται νὰ διαγωνισθῶσι μολονότι ἔχουσιν ὑπερβῆ τὸ 32 ἔτος τῆς ἡλικίας των. Παρέλιπεν ὅμως ὁ νομοθέτης ἐξ ἀβλεψίας ἢ πλάνης νὰ ἐξαιρέσῃ τοὺς τελειοφοίτους τοῦ Πανεπιστημίου, τοὺς ἐγγεγραμμένους εἰς τὸν κεκυρωμένον πίνακα κατατάξεως. Καὶ λέγω ἐξ ἀβλεψίας, διότι δὲν θὰ εἶχεν ὑπ’ ὄψει, ἀφοῦ ἐξήρεσε τοὺς ὑπενωμοτάρχας, τοὺς ἐνωμοτάρχας καὶ τοὺς πτυχιούχους τοῦ Πανεπιστημίου, νὰ μὴ ἐξαιρέσῃ καὶ τοὺς τελειοφοίτους οἱ ὁποῖοι ὑπάγονται εἰς τὴν αὐτὴν κατηγορίαν. Ὑποστηρίζω λοιπὸν ὅτι ἐκ πλάνης παρέλιπε νὰ ἐξαιρέσῃ καὶ τούτους ἐκ τοῦ ὁρίου τῆς ἡλικίας, καὶ νομίζω ὅτι δύναται ἡ διοίκησις, ἑρμηνευομένου τοῦ νόμου σύμφωνα μὲ τὸ πνεῦμα τοῦ νομοθέτου, νὰ διατάξῃ τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ ἐνωμοτάρχου αὐτοῦ εἰς τὴν σχολήν. Συμβαίνει, κ. Πρόεδρε, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον συνέβη διὰ τοὺς ὑπαξιωματικοὺς τῆς Σχολῆς τῶν Εὐελπίδων. Ἐκεῖ ὑπάρχει ἰδιαίτερον ὅριον διὰ τοὺς προερχομένους ἐκ τῶν τάξεων τοῦ στρατοῦ καὶ ἰδιαίτερον διὰ τοὺς ἐκ τοῦ γυμνασίου. Κατὰ τὸν παρελθόντα διαγωνισμὸν ἔλαβον μέρος καὶ ἔφεδροι ὑπαξιωματικοί. Ἐγεννήθη τὸ ζήτημα ἂν ἠδύναντο οἱ ἔφεδροι νὰ εἰσέλθωσιν εἰς τὴν Σχολὴν τῶν Εὐελπίδων καὶ τὸ Ὑπουργεῖον ἑρμηνεῦον ἐπιεικῶς τὸν νόμον ἐπέτρεψε τὴν εἰσαγωγὴν τῶν ἐφέδρων. Ἡ ἐπιεικὴς αὐτὴ ἑρμηνεία, παρακαλῶ, νὰ δοθῇ καὶ περὶ τοῦ ἐνωμοτάρχου αὐτοῦ, ὁ ὁποῖος εἶναι ἱκανὸς καὶ μεταξὺ τῶν 40 ἐπιτυχόντων ἦλθε δέκατος, διότι αὐτὸ ἦτο τὸ πνεῦμα τοῦ νομοθέτου, νὰ ἐξαιρέσῃ ὅσους εἶχον ἀποκτήσει δικαιώματα καὶ πρὸ τῆς εἰσαγωγῆς τοῦ νόμου, ὅπως εἶναι καὶ ὁ ἐνωμοτάρχης αὐτός.

§21ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Παρακαλῶ νὰ σταλῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν τὸ ἀπόσπασμα τὸ περιέχον τὴν ἀγόρευσιν αὐτήν.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἐπ. Δηλιγιάννης ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν τῶν κατοίκων Στεμνίτσης, Ζυγοβιτσίου καὶ Χρυσοβιτσίου.

§23ΕΠ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Οἱ κάτοικοι τῶν κοινοτήτων Στεμνίτσης, Ζυγοβιτσίου καὶ Χρυσοβιτσίου ὑπέβαλον διὰ τῆς Βουλῆς ἀναφορὰς ἀπευθυνομένας πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, διὰ τῶν ὁποίων παρακαλοῦσιν, ὅπως ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐν τῇ μερίμνῃ τῇ προσεχεῖ πρὸς διακανονισμὸν τῆς κατασκευῆς τῶν διαφόρων δημοσίων ὁδῶν λάβῃ ὑπ’ ὄψιν καὶ τὰς ἀναφορὰς αὐτῶν, ἵνα συμπληρωθῇ ἡ ὁδὸς ἡ μεταξὺ Πιάνης καὶ Στεμνίτσης. Ἐν τῇ ἀναφορᾷ αὐτῶν περιλαμβάνονται ἐν λεπτομερείᾳ, τὸ ἱστορικὸν τῆς ὅλης κατασκευῆς τῆς ὁδοῦ καὶ οἱ λόγοι διὰ τοὺς ὁποίους δὲν ἔφθασεν εἰς πέρας, καίτοι πρὸ 15 ἐτῶν ἔχει ἀρχίσει καθὼς καὶ πόσα ἀγαθὰ θὰ προσφέρῃ εἰς τὸν τόπον ἡ κατασκευὴ αὐτῆς. Ἐγὼ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως στέρξῃ τὰς διαβιβασθησομένας ἀναφορὰς παρὰ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Βουλῆς νὰ ἀναγνώσῃ μόνος, διὰ νὰ πεισθῇ περὶ τῆς ἀνάγκης τῆς τελειοποιήσεως καὶ ἀποπερατώσεως τῆς ὁδοῦ.

§24ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Νὰ διαβιβασθῶσι παρακαλῶ αἱ ἀναφοραὶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον.

§25ΣΠ. ΤΣΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγὼ τὴν αὐτὴν παράκλησιν θ’ ἀπευθύνω πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰς ἀναφορὰς αὐτάς.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραπέμπεται εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν. Ὁ κ. Ι. Χριστοδουλιάς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Ἀλευράδος.

§27Ι. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ κοινότης Ἀλευράδος ἀριθμοῦσα 150 οἰκογενείας στερεῖται στοιχειώδους σχολείου ἢ γραμματείου. Ἐπανειλημμένως ἀνηνέχθη εἰς τὰς διαφόρους ἀρχάς, ἀπογοητευμένη δὲ καταφεύγει καὶ εἰς τὴν Βουλήν. Εἶναι ἐπιτακτικὴ ἡ ὑποχρέωσις παντὸς προηγμένου Κράτους νὰ παρέχῃ τὴν στοιχειώδη μόρφωσιν. Ἡ ἀναφορὰ ἀφορᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως καὶ παρακαλῶ νὰ διαβιβασθῇ αὐτῷ ἵνα ἐνεργηθῶσι τὰ δέοντα πρὸς ἵδρυσιν τοῦ εἰρημένου γραμματείου, διότι νομίζω ὅτι ἡ παράκλησις τῆς κοινότητος εἶναι δικαιοτάτη.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραπέμπεται εἰς τὸ ἁρμόδιον ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως Ὑπουργεῖον. Ὁ κ. Θ. Φίλιος «παρακαλεῖ καὶ αὖθις τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἄν σκέπτηται ἡ Κυβέρνησις νὰ προβῇ εἰς τὴν ἀγορὰν τοῦ χωρίου Νεοχωρίου τοῦ δήμου Φαρκαδόνος ἢ νὰ χορηγήσῃ τὴν ἐγγύησιν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, συνῳδὰ τῷ νόμῳ τοῦ 1890, ἵνα χορηγήσῃ αὕτη τὸ δάνειον, καθόσον τὸ προσύμφωνον τῆς ἀγορᾶς τοῦ ἄνω χωρίου μεταξὺ τοῦ ἰδιοκτήτου Λεωνίδα Δεληγεώργη καὶ χωρικῶν ἔληξε τὴν 23 Ἀπριλίου ἐ. ἔ.»

§29ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Δὲν δύναμαι αὐτὴν τὴν στιγμὴν ν’ ἀνακοινώσω τὰς σκέψεις μου.

§30Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, τὸν Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ ὅλην τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ ὑπὸ σοβαρὰν ἔποψιν τὸ ζήτημα τοῦτο. Ὁ πρώην Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, ἀξιότιμος συμπολίτης μου κ. Ἀλεξανδρῆς, εἶχεν ἔλθει εἰς συνενοήσεις μετὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ἀλλὰ δὲν γνωρίζω εἰς ποῖον ἀποτέλεσμα κατέληξεν. Πρόκειται περὶ κωμοπόλεως περιλαμβανούσης 2 καὶ ½ χιλιάδας κατοίκων.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Βλάχος «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν ὅπως διατάξῃ τὸν νομομηχανικὸν Λαρίσης νὰ μεταβῇ εἰς τὸ χωρίον Ἀμαρλὰρ καὶ ὑποβάλῃ προϋπολογισμὸν ἐπισκευῆς ὑδραγωγείου, διότι ἐλλείψει ὕδατος ἀδυνατοῦσι νὰ μείνωσιν ἐν αὐτῷ οἱ κληροῦχοι γεωργοί».

§32Γ. ΒΛΑΧΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ διατάξῃ τηλεγραφικῶς τὸν νομομηχανικὸν Λαρίσσης νὰ μεταβῇ, διότι καίτοι πολλάκις διετάχθη δὲν ἔπραξε τοῦτο καὶ ἐπὶ τριετίαν οἱ κάτοικοι τοῦ χωρίου στεροῦνται ὕδατος.

§33ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Θὰ διατάξω ἐν προκειμένῳ ὅτι δεῖ, ἀλλὰ προαπαντῶ εἰς ἐπερώτησιν ἑτέρου ἀξιοτίμου Συναδέλφου ὅτι ὁ νομομηχανικὸς δὲν μετέβη, διότι ἕνεκα τῆς πληθύος τῶν ἀσχολιῶν ἦτο φυσικὸν ἡ ὑπηρεσία τῶν δημοσίων ἔργων νὰ μὴ ἐπαρκέσῃ πρὸς ἐκτέλεσιν ὑπηρεσίας, ἥτις δὲν εἶναι ἐκ τῶν πρώτων ὑπηρεσιῶν τοῦ νομομηχανικοῦ, ἀλλ’ εἶναι ἐπικουρική, ἐνδιαφέρουσα τὴν κοινότητα.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Χατζηγιάννης «παρακαλεῖ τοὺς κ.κ. Ὑπουργοὺς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ πληροφορήσωσι τὴν Βουλήν, διατὶ δὲν διατάσσεται ἡ κατασκευὴ τοῦ ὑδραγωγείου τοῦ συνοικισμοῦ Γκουμπσὰν τῆς Λαρίσης ἐνῷ ἡ σχετικὴ πίστωσις ἔχει ψηφισθῆ πρὸ πολλοῦ·»

§35Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἀπήντησεν ἤδη ὁ κ. Ὑπουργός.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ.κ. Ι. Βέρροιος καὶ Δ. Γκλαβᾶς «παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἂν γίνηται σκέψις περὶ προαγωγῆς ἐνωμοταρχῶν εἰς ἀνθυπασπιστὰς ἐξ ἐκείνων, οἵτινες ἔχουσι παραλειφθῆ, καίτοι πρὸ χρόνου πολλοῦ ἀπὸ τῆς κατατάξεώς των, ὑπηρετοῦσιν οὗτοι εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἐνωμοτάρχου ἐν τῷ σώματι τῆς Χωροφυλακῆς, καὶ ὡρισμένως ἂν θὰ προαχθῇ ὁ Ἀθανάσιος Φραγκούλης, τελειόφοιτος τῆς νομικῆς, καταταγεὶς κατὰ τὸ ἔτος 1897, καὶ ὑπηρετῶν ἐπὶ 17 ὁλόκληρα ἔτη».

§37ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν ὑπάρχουν πλέον θέσεις· εἶναι πλήρεις.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἰ. Τερζάκης «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, διατὶ ἡ ἁρμοδία οἰκονομικὴ ὑπηρεσία τῆς φρουρᾶς Ναυπλίου ἀρνεῖται νὰ καταβάλῃ μέχρι σήμερον πρὸς τὸν Νικόλαον Σκορδούλην, χορηγητὴν καυσοξύλων τῆς φρουρᾶς ταύτης, τὸ ἐκ δραχμῶν 4,000 ἀντίτιμον καυσοξύλων, τὰ ὁποῖα οὗτος ἐχορήγησε κατὰ τὸ ἔτος 1913, μολονότι δι’ ἐπανειλημμένων αἰτήσεών του ἐζήτησε τὴν πληρωμὴν αὐτοῦ».

§39ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Διέταξα νὰ ὑποβληθῇ αἴτησις.

§40Ι. ΤΕΡΖΑΚΗΣ. Παρῆλθον τέσσαρες μῆνες. Εἶναι πτωχὸς βιοπαλαιστής, διέθεσε ὅλας τὰς οἰκονομίας του καὶ ἐν τούτοις τοῦ καθυστεροῦσι ἐπὶ τέσσαρας ἕως πέντε μῆνας 4.000 δραχμάς, δὲν τοῦ λέγουσι δὲ διατί τὰς ἔλαβον. Ἀρνοῦνται νὰ τοῦ τὰς δώσουν.

§41ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Θὰ ἴδω τὴν αἴτησιν.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Φλέσσας «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν τί ἀπέγεινεν ὁ στρατιώτης τοῦ 9ου πεζικοῦ συντάγματος Νικολόπουλος Νικόλαος τοῦ Βασιλείου ἐκ Καλαμῶν, τραυματισθεὶς ἐλαφρῶς εἰς τὴν χεῖρα κατὰ τὴν ἐν Κιλκὶς μάχην, διακομισθεὶς δὲ ἔν τινι νοσοκομείῳ Θεσσαλονίκης καὶ ἐκεῖθεν ἐνταῦθα, ἔνθα ἄγνωστον ποῦ ἐνοσηλεύθη καὶ ποῦ ἤδη εὑρίσκεται».

§43ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Εἰς τοὺς καταλόγους τῶν ἀποβιωσάντων τοὺς ὁποίους ἔχομεν δὲν φαίνεται ἐγγεγραμμένος.

§44Π. ΦΛΕΣΣΑΣ. Ἐζήτησα καὶ ἐγὼ πληροφορίας.

§45ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τί σᾶς εἶπον;

§46Π. ΦΛΕΣΣΑΣ. Διετάχθησαν τὰ νοσοκομεῖα νὰ ἐξετάσωσι.

§47ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἔχομεν διατάξει νὰ κάμωσι νέους πίνακας, καὶ ὅ,τι εἶναι δυνατὸν θὰ γίνῃ.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Βλάχος «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας νὰ πληροφορήσῃ διατὶ ὁ Γυμνασιάρχης Λαρίσσης Τριανταφύλλου δὲν προτείνει ὡς ἐπιστάτην τὸν τραυματίαν Χρ. Βούλγαρην, συμφώνως πρὸς τὴν ἐγκύκλιον τοῦ Ὑπουργείου.

§49Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Ἀπέστειλα τὴν ἔκθεσιν τοῦ εἰρημένου τραυματίου πρὸς τὸν Γυμνασιάρχην, ὅστις ἀκόμη δὲν ἀπήντησε. Σήμερον ἐζήτησα τηλεγραφικῶς πληροφορίας.

§50Γ. ΒΛΑΧΟΣ. Νομίζω ὅτι ὑπάρχει ἐγκύκλιος, ἡ ὁποία λέγει ὅτι πρέπει νὰ προτιμῶνται οἱ τραυματίαι ἀπὸ ἄλλους οἱ ὁποῖοι δὲν ἔλαβον οὔτε ὅπλον. Ὁ κ. Γυμνασιάρχης Λαρίσης, ἐὰν δὲν ἔχῃ νομικὴν ὑποχρέωσιν, ἔχει ὅμως ἠθικὴν νὰ συμμορφωθῇ πρὸς αὐτήν. Μετέβη ὁ τραυματίας, τοῦ ὁποίου ἡ χεὶρ εἶναι ἄχρηστος, ἔχει δ’ ἐπὶ τούτῳ καὶ γνωμοδότησιν ἰατρικήν, καὶ δὲν τὸν ἐδέχθη, διότι ἔχει ἐπιστάτην τινὰ ἐπὶ μίαν πενταετίαν, τὸν ὁποῖον χρησιμοποιεῖ καὶ ὡς μάγειρον. Εἶναι ἐντροπή, κ. Ὑπουργέ, εἰς Γυμνασιάρχης, ὁ ὁποῖος ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ τιμήσῃ τὸν τραυματίαν, νὰ ἔχῃ ἕνα ἐπιστάτην ἐπὶ μίαν πενταετίαν καὶ νὰ χρησιμοποιῇ αὐτὸν ὡς μάγειρον. Παρακαλῶ νὰ διατάξητε τηλεγραφικῶς τὸν Γυμνασιάρχην νὰ ἐπιληφθῇ τῆς ὑποθέσεως, καὶ ἄν πράγματι ὁ αἰτῶν εἶναι τραυματίας καὶ ἡ χείρ του εἶναι ἀνίκανος, νὰ τοποθετήσῃ αὐτόν, διότι δὲν ἔχει μόνον, ἐπαναλαμβάνω, ὑποχρέωσιν νομικήν, ἀλλὰ καὶ ἠθικήν. Ὅταν βλέπητε ἕνα Γυμνασιάρχην νὰ φέρηται σκαιῶς πρὸς ἕνα τραυματίαν, εἶναι νὰ ἀπελπίζησθε.

§51Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἡ ἐγκύκλιος λέγει ὅτι κενουμένων θέσεων προτιμῶνται οἱ τραυματίαι. Δὲν εἶπε ποτὲ ἡ ἐγκύκλιος νὰ ἀπολύωνται οἱ κατέχοντες τὰς θέσεις, ἐκπληροῦντες τὸ καθῆκόν των. Ἐγὼ ἀπέστειλα τὴν ἔκθεσιν εἰς τὸν Γυμνασιάρχην καὶ διέταξα αὐτὸν ἵνα, ἐὰν ἔχῃ ἀφορμήν τινα κατὰ τοῦ ἐπιστάτου, διορίσῃ τὸν τραυματίαν.

§52Γ. ΒΛΑΧΟΣ. Νὰ δώσητε ἐντολὴν εἰς τὸν ἐπιθεωρητὴν νὰ καλέσῃ εἰς ἀπολογίαν τὸν γυμνασιάρχην.

§53Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἄλλο τὸ ζήτημα τοῦτο. Ἐπὶ τῇ βάσει τῆς σημερινῆς καταγγελίας;

§54Γ. ΒΛΑΧΟΣ. Μάλιστα.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξαντληθείσης τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως τῶν ἐρωτήσεων καὶ ἀναφορῶν, ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἐπερωτήσεων. Ὁ κ. Β. Πουλιάσης «συνιστᾷ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως ἐπιδιώξῃ ὅλα τὰ ἐπιβαλλόμενα ἐκ τῶν περιστάσεων μέτρα, ἵνα κατὰ τὴν διοίκησιν τῶν νέων χωρῶν ἰδίᾳ δὲ ἐν Μακεδονίᾳ, μὴ ἀναφύωνται ἑκάστοτε ζητήματα, ἐξ ὧν δύνανται νὰ παρεξηγηθῶσιν αἱ προθέσεις τοῦ ἐπισήμου Κράτους, καὶ μὴ παρέχηται ἡ ἄδικος ἐντύπωσις ὅτι εἴμεθα ἀνεπαρκεῖς νὰ διοικήσωμεν τὰ ἀπελευθερωθέντα μέρη».

§56Β. ΠΟΥΛΙΑΣΗΣ. Ἐθεώρησα καθῆκόν μου, κ. Πρόεδρε, ὡς ἀντιπρόσωπος τοῦ Ἔθνους, νὰ κάμω τὴν σύστασιν ταύτην, τὴν ὁποίαν, παρακαλῶ, ὅπως λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ἡ Κυβέρνησις σοβαρῶς. Πολλὰ ἐλέχθησαν καὶ ἐγράφησαν εἰς βάρος τῆς διοικήσεως τῶν νέων χωρῶν ἰδίως δὲ τῆς Μακεδονίας, ἀφέθη δ’ οὕτω δυστυχῶς νὰ διαδοθῇ ὅτι τὸ ἐπίσημον Κράτος εἶναι ἀνεπαρκὲς νὰ διοικήσῃ τὰ ἐλευθερωθέντα μέρη. Δι’ αὐτὸ δέον νὰ ληφθῶσι τοιαῦτα μέτρα, ὥστε καὶ τὰ ἐλάχιστα τρωτὰ τῆς Γενικῆς Διοικήσεως νὰ ἐξαλειφθῶσι ἵνα τεθῇ τέρμα εἰς τὰς διαδόσεις ταύτας. Ταῦτα εἶχον νὰ συστήσω εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ παρακαλῶ αὐτὴν νὰ λάβῃ ταῦτα ὑπ’ ὄψιν σοβαρῶς.

§57ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Σπεύδω, Κύριοι, νὰ λάβω πρὸ παντὸς ἄλλου τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ κ. ἐκ Κερκύρας βουλευτοῦ, καθόσον αὕτη, πλὴν τῆς κυβερνητικῆς ἐν συνόλῳ εὐθύνης, θίγει εἰδικώτερον τὴν εὐθύνην τῆς Γενικῆς Διοικήσεως τῆς Μακεδονίας, τὴν ὁποίαν εἶχον τὴν μεγάλην τιμὴν νὰ διαχειρισθῶ ἐκ διαλειμμάτων κατὰ τοὺς τελευταίους μῆνας. Πράγματι ἐγράφησαν πολλὰ καὶ πολλὴ κατεβλήθη προσπάθεια πρὸς δυσφημισμὸν τῆς Ἑλληνικῆς διοικήσεως ἐν Μακεδονίᾳ, ἀτύχημα δὲ ὑπῆρξεν ὅτι αἱ προσπάθειαι ἐκεῖναι, αἱ ἐπιδιώκουσαι τὴν πραγματοποίησιν ὡρισμένων βλέψεων, εὗρον ἀπήχησιν καὶ εἰς κύκλους τινὰς ἐντὸς τοῦ Κράτους· ὑπῆρξεν ἀτύχημα, διότι εὗρον ἀπήχησιν τοιοῦτοι δυσφημισμοὶ καθ’ ἣν στιγμὴν ἀκριβῶς ἡ Ἑλληνικὴ Πολιτεία ἐδικαιοῦτο νὰ καυχηθῇ ἐπὶ τῇ διοικήσει τῶν νέων Ἑλληνικῶν χωρῶν. Καὶ λέγω τοῦτο ἐγὼ ἀκριβῶς, διότι ἐπὶ μῆνας τινας συνεχῶς παριστάμην ἐν Θεσσαλονίκῃ καὶ ἔσχον τὴν τιμὴν νὰ διαχειρισθῶ τὴν Ἑλληνικὴν διοίκησιν, λέγω τοῦτο ἐγώ, διότι δὲν θέλω νὰ θεωρηθῶ ἀντιποιούμενος ἔπαινον, ὀφειλόμενον εἰς ἐκείνους, οἵτινες ἐπὶ χρόνον συνεχῆ εἰργάσθησαν νὰ ἀναδείξωσι τὴν Ἑλληνικὴν Πολιτείαν ἀνταξίαν τῆς ἀποστολῆς αὑτῆς. Ἐγὼ ὁμολογῶ εἰλικρινῶς ὁποίαν τινὰ θὰ ἐθεώρουν πιθανὴν εὐθύνην, δυναμένην νὰ προκαλέσῃ ἐπερώτησιν. Θὰ ἐθεώρουν ἐκείνην, ἡ ὁποία θὰ ἐπήγαζεν ἐκ πιθανοῦ ἐρωτήματος τῆς Βουλῆς περὶ τῶν λόγων τῆς διαφορᾶς τῆς ἐκεῖ διοικήσεως πρὸς τὴν ἐδῶ διοίκησιν, τῆς ἐκεῖ διοικήσεως ἀποτελούσης τιμὴν ἀπέναντι σημείων τινῶν τουλάχιστον ὑποθετικῶν τῆς ἐν τῇ παλαιᾷ Ἑλλάδι διοικήσεως. Δὲν εἶναι δὲ ὑπερβολὴ τοῦτο, εἶναι γεγονὸς τὸ ὁποῖον ἀντικατοπτρίζεται καὶ εἰς ἀριθμοὺς ὡς θὰ ἀκούσῃ μετ’ ὀλίγον ἡ Βουλή. Ἐπιχειροῦντες νὰ ἐλέγξωμεν τὴν διοίκησιν τῶν νέων Χωρῶν, ὑποχρέωσιν ἔχομεν νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν ὡρισμένας συνθήκας, συνθήκας ἀντικειμενικάς, ἀναγομένας τουτέστι εἰς τὴν κατάστασιν τῶν χωρῶν τῶν ὁποίων ἀνελάβομεν τὴν διοίκησιν, ἀλλὰ καὶ συνθήκας ὑποκειμενικάς, ἀναγομένας εἰς τὴν διοικητικὴν ἐπάρκειαν τὴν ὁποίαν εἴχομεν, ὅτε ἀνελάβομεν τὴν διοίκησιν τῶν χωρῶν ἐκείνων· ὁποία τις π. χ. ἦτο ἡ κατάστασις τῶν νέων χωρῶν καὶ ἰδίως τῆς Μακεδονίας τότε, ὁποία ἦτο ἡ κοινωνικὴ αὐτῆς σύστασις ἐν τῷ συνόλῳ, ὁποία ἦτο ἡ φυλετικὴ αὐτῆς σύνθεσις, ὁποία ἦτο ἡ ὅλη πολιτικὴ αὐτῆς συνείδησις· ἀλλ’ ἀνεξαρτήτως καὶ τούτων τῶν ὅρων, ὁποία ἦτο ἡ κατάστασις χώρας ἐξελθούσης ἀπὸ δύο πολέμους ἀλλεπαλλήλους, διότι ἐξεριζώθη ὁλόκληρον καθεστώς, καὶ εἰς τὴν θέσιν αὐτοῦ ἐγκατεστάθη ἕτερον καθεστὼς καὶ ἐνοεῖτε δ’ ὅτι καὶ οἱ ἠθικοὶ κλονισμοὶ ἔχουν τὴν δύναμίν των. Εἶναι ὡς ἐὰν συνέβη φυσικὸς κλονισμός, δὲν εἶναι δὲ δυνατὸν εὐθὺς ἀμέσως ν’ ἀποκατασταθῇ μονιμότης τοῦ ἐδάφους ἐκείνου πλήρης χωρὶς νὰ ἀπαιτηθῇ χρόνος τις, ὅπως ἐξαφανισθῶσιν αἱ συνέπειαι τοῦ φυσικοῦ κλονισμοῦ. Τοῦτο συμβαίνει καὶ μὲ τὰς Πολιτείας, ἀλλὰ τοῦτο ἔδει νὰ ἀναμένωμεν νὰ συμβῇ εἰς μεγαλειτέραν ἔκτασιν ἐν χώρᾳ οἵα ἡ Μακεδονία. Εἴχομεν δὲ νὰ ἐξετάσωμεν καὶ τὴν διοίκησιν τὴν Ἑλληνικήν, εἰς ὁμοίας συνθήκας εὑρεθεῖσαν εἰς παρελθόντα χρόνον, ἀλλ’ εἴχομεν νὰ συγκρίνωμεν ἔτι πλέον τὴν διοίκησιν ταύτην πρὸς τὴν διοίκησιν ἄλλων Κρατῶν πολὺ ἡμῶν ἰσχυροτέρων, πρὸς τὴν διοίκησιν ξένων χωρῶν ὑπὸ ἄλλων Κρατῶν κατακτηθεισῶν, οὕτω δὲ πράττοντες, ἐρευνῶντες αὐτὰς καθ’ ἑαυτὰς τὰς συνθήκας τῶν νέων χωρῶν, τὰς συνθήκας τὰς δυσχερεῖς ὑφ’ ἃς ἡμεῖς εὑρέθημεν καὶ τὰς ὁποίας ὅλοι ἀναγνωρίζουσιν, ἐρευνῶντες καὶ τοὺς ἰδιάζοντας ὅρους ὑφ’ οὓς εὑρίσκετο ἡ χώρα ἐκείνη ὑπὸ τὴν Ἑλληνικὴν διοίκησιν, καὶ συγκρίνοντες πρὸς τὴν διοίκησιν ἄλλων Κρατῶν ὑπὸ παρομοίας συνθήκας εὑρεθέντων, νὰ φθάσωμεν εἰς συμπεράσματα, ἐὰν θέλωμεν νὰ εἴμεθα εἰλικρινεῖς εἰς τὴν κρίσιν ἡμῶν. Εἶπον τὴν διοίκησιν τῶν νέων χωρῶν, καὶ ἰδίως τῆς Μακεδονίας, καλλιτέραν τῆς ἐδῶ. Καὶ ἴσως θὰ ἠρωτώμην εἰς τίνας λόγους ὀφείλεται τοῦτο. Οἱ λόγοι βεβαίως εἶναι πολλοί, κυριώτατος ὅμως λόγος εἶναι καὶ ὁ τρόπος καθ’ ὃν διῳκήθησαν αἱ νέαι χῶραι· κυριώτατατος λόγος εἶναι καὶ ἡ εὐρύτης τῆς ἐξουσίας τὴν ὁποίαν εἶχον αἱ ἐκεῖ ἀρχαί, εὐρύτης ἐπιτρέπουσα εἰς τὰς προϊσταμένας ἀρχὰς καὶ γοργότερον καὶ τελειότερον καὶ καλλίτερον νὰ ἐπιβλέπωσι τὰς ὑφισταμένας ἀρχάς. Καὶ ἄλλος τις ὅμως λόγος ὑπάρχει, ἐν ἀναλογίᾳ τινί, ὁ λόγος, Κύριοι, τὸν ὁποῖον ἐνεφάνισεν ὁ στρατὸς ἡμῶν, ὁ στρατὸς ὁ ἀναπληρώσας διὰ τῆς ψυχῆς του ὅλα τὰ μεγάλα κενὰ τῶν ὀργανισμῶν, οἵτινες δὲν ὑπῆρχον ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν, τὰ κενὰ τὰ ὁποῖα, τηρουμένων πάντοτε τῶν ἀναλογιῶν, ὑπῆρχον καὶ ἐν τῇ διοικήσει καὶ ἐν τῇ αἰτίᾳ τῶν ἀγαθῶν ἀποτελεσμάτων, τὰ ὁποῖα εἶχεν ἡ ἐν Μακεδονίᾳ διοίκησις. Ἐνθυμοῦμαι τοὺς πρώτους ὑπαλλήλους, τοὺς ὁποίους εἶχον τὴν εὐτυχίαν νὰ ἀποστείλω εἰς τὰς χώρας ἐκείνας ἐγὼ πρὶν ἢ καταληφθῇ ἡ Θεσσαλονίκη, ὅτε ἀνετέθη ἡ πρώτη διοίκησις αὐτῆς εἰς τὸν σχόντα τὴν μεγάλην ταύτην τιμήν, ἀλλὰ καὶ ὑποστάντα πολλοὺς κόπους ἵνα δημιουργήσῃ τὴν πρώτην διοίκησιν ἐν Μακεδονίᾳ συνάδελφόν μου Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης, ἐνθυμοῦμαι, λέγω, ὅτι εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ἀποστείλω τοὺς πρώτους ὑπαλλήλους ὑπὸ τὰς διαταγὰς ἀνωτέρου ὑπαλλήλου τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, τοῦ τμηματάρχου τοῦ τμήματος τῆς δημοσίας ὑγείας κ. Χωματιανοῦ, μεθ’ ὁπόσου δέους ἀπέστειλα αὐτούς! Εἶχον δὲ οἱ ὑπάλληλοι τὸ δέος αὐτό, διότι εἶχον οὗτοι τὸ πρόσθετον ἀτύχημα, καλούμενοι νὰ ἀποκαταστήσωσι τὸ κράτος τοῦ νόμου εἰς ἔδαφος κλονιζόμενον ἐκ τῆς ὑποχωρήσεως τοῦ Τουρκικοῦ καθεστῶτος, εἶχον τὸ πρόσθετον ἀτύχημα ὅτι εἶχον νὰ ἀντεπεξέλθωσιν ἐναντίον συνεχῶν ἀνωμαλιῶν, ἀνωμαλιῶν ἀνταρτικῶν, διότι οὐδεὶς ἀγνοεῖ ὅτι ἀπὸ Γρεβενῶν μέχρι Σόροβιτς πολὺς παρῆλθε χρόνος μέχρις οὗ ἐπιβληθῇ ἡ δύναμις τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους, μέχρις οὗ ἐξαφανισθῶσι πᾶσαι αἱ δυνάμεις αἱ ὁποῖαι ἐπεχείρουν νὰ ἀντιδράσωσιν, αἱ ὁπωσδήποτε ὠργανωμέναι. Δι’ ὅσα ἔπραξαν οἱ πρῶτοι ἐκεῖνοι ὑπάλληλοι, ἀπέδειξαν ἀληθῆ τὸν ἀγῶνα τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἔθνους, βεβαίως δ’ ἀληθῆ ἀπέδειξαν καὶ τὸν ἀγῶνα τοῦ Ὑπουργοῦ, τὴν ἐντολὴν τοῦ ὁποίου ἐτίμησαν. Αὐτὸ τοῦτο ἔπραξαν καὶ πάντες οἱ ἄλλοι ὑπάλληλοι, οἱ σταλέντες μετὰ τὴν κατάληψιν τῆς ὅλης χώρας ἐκείνης. Ἐνεπνεύσθησαν οὗτοι πάντες τὴν συνείδησιν ὅτι δὲν ἦσαν ἁπλῶς ὑπάλληλοι, ἐκτελεσταὶ τοῦ νόμου, ἀλλ’ ὅτι ἦσαν καὶ στρατιῶται, μεταβαίνοντες ἵνα συμπληρώσωσι τὸ ἔργον τῆς κατοχῆς, διότι εἶχεν ἀπελευθερώσει ὁ στρατὸς τὸ ἔδαφος τῆς Μακεδονίας, τὸν λαὸν τῆς Μακεδονίας, ἀλλὰ ὁ ἄλλος στρατός, ὁ στρατὸς τῶν διοικητικῶν καὶ ἰδιωτικῶν ὑπαλλήλων ἐν γένει, ὁ στρατὸς τῶν Ἑλληνικῶν ἀρχῶν ἔδει νὰ κατακτήσῃ τὴν ψυχὴν τῆς Μακεδονίας καὶ νὰ ἐπιβάλῃ τὴν δύναμιν τοῦ νόμου. Ὅταν δὲ λέγωμεν τὴν δύναμιν τοῦ νόμου, δὲν ἐννοοῦμεν τὸν τρόμον, τὸν πρὸ τοῦ Ἑλληνικοῦ νόμου, ἀλλὰ τὴν ἐκπολιτιστικὴν ἐπήρειαν αὐτοῦ, τὴν ὁποίαν συναντᾷ τις σήμερον πανταχοῦ τῆς Μακεδονίας, καίτοι ἐλάχιστον παρῆλθεν διάστημα. Δὲν εἴχομεν οἱανδήποτε ἐξαίρεσιν τῶν προϊσταμένων τῶν ὑπηρεσιῶν τῆς Μακεδονίας, διότι πάντες κατὰ κανόνα, δὲν φαντάζομαι δὲ ὅτι ὑπάρχει καὶ κανεὶς ὁ ὁποῖος θὰ ἠξίου νὰ μὴ ὑπάρχῃ οὐδαμοῦ μία ἐξαίρεσις, διότι πάντες κατὰ κανόνα εἰργάσθησαν ὡς δὲν εἴχομεν συνειθίσει νὰ βλέπωμεν ἐργαζομένους τοὺς προϊσταμένους τῶν ὑπηρεσιῶν, διότι πάντες εἶχον, ὡς εἶπον, τὴν συναίσθησιν νὰ θεωρῶσιν ἑαυτοὺς ὡς Ἕλληνας στρατιώτας. Καὶ θὰ εἶχέ τις ἤδη νὰ ἐξετάσῃ τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἐργασίας ταύτης ἐν τῇ στατιστικῇ ἐν ᾗ κατοπτρίζεται ἡ κατάστασις τῆς δημοσίας τάξεως ἐν Μακεδονίᾳ. Βεβαίως, καταλαβόντες τὰς νέας χώρας, ἀφοῦ δὲν εἴχομεν ἐπαρκὲς προσωπικόν, ἀφοῦ δὲν εἴχομεν ἐπαρκὲς ὑλικὸν πρὸς ἐγκατάστασιν ταχυδρομικῶν καὶ τηλεγραφικῶν ὑπηρεσιῶν, πῶς ἠθέλετε νὰ ἐπαρκέσωμεν εἰς τὰς ἀνάγκας τῶν χωρῶν ἐκείνων καὶ νὰ καταστήσωμεν τελείαν τὴν συγκοινωνίαν ἡμῶν καὶ ἀρτίαν εἰς ὑλικὸν καὶ εἰς πρόσωπα, ἀφοῦ δὲν εἴχομεν ἀριθμὸν προσώπων ἐπαρκῆ καὶ ὑλικὸν ἐπαρκὲς οὔτε ἐν τῇ παλαιᾷ Ἑλλάδι; Καὶ πῶς ἠθέλετε ἡ χωροφυλακή, τῆς ὁποίας τὸ τρίτον προήρχετο ἐκ τῶν τάξεων τοῦ στρατοῦ, διότι δὲν ἦτο δυνατὸν οὔτε ἀριθμητικῶς νὰ συμπληρώσωμεν τὴν δύναμιν τῆς χωροφυλακῆς, μολονότι δὲν ἐζητοῦμεν αὐστηρὰ προσόντα, πῶς ἠθέλετε νὰ εἶναι ἐπαρκής, ἀφοῦ ἐξηναγκάσθη ἡ Κυβέρνησις νὰ ζητήσῃ παρὰ τῆς Βουλῆς τὴν ἀναπλήρωσιν τοῦ ἐλλείποντος ἀριθμοῦ διὰ δυνάμεως τοῦ τακτικοῦ στρατοῦ, παρὰ τὰς διαμαρτυρίας τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Στρατοῦ καὶ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ὅστις συνῃσθάνετο ὅτι οὕτω παρεβιάζετο ὁ σκοπὸς διὰ τὸν ὁποῖον ἀπεχωρίσθησαν ὅλαι αἱ ξέναι ὑπηρεσίαι ἀπὸ τοῦ στρατοῦ καὶ κατεστάθη σῶμα χωροφυλακῆς ἐντεταλμένον νὰ ἐκτελῇ ὅλας τὰς ὑπηρεσίας τῆς χωροφυλακῆς; Καὶ πῶς ἠθέλετε ἡ ἀστυνομία νὰ ἐμφανισθῇ ἐν ὅλῃ αὐτῆς τῇ δυνάμει, ἀνεπαρκεστάτη οὖσα εἰς ἀριθμὸν ἀλλ’ ἐμφανίζουσα καὶ ἄλλα προσόντα τὰ ὁποῖα νομίζω ὅτι δὲν εἴχομεν συνειθίσει νὰ βλέπωμεν ἐν τῇ συνήθει δράσει αὐτῆς ἐν τῇ παλαιᾷ Ἑλλάδι, πῶς ἠθέλετε καὶ πᾶσα ἐν γένει ὑπηρεσία, τοιαύτην ἔχουσα ἀνεπάρκειαν κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη, — καὶ λέγων τελευταῖα ἔτη, δὲν ἐννοῶ κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη μόνον τῆς παρούσης Κυβερνήσεως — κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη, ἀφ’ ἧς τουτέστιν ἠρχίσαμεν νομοθετοῦντες καὶ ἐξασφαλίζοντες καὶ ὁπωσδήποτε βελτιοῦντες τὴν τύχην ἐν γένει τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, πῶς ἠθέλετε, λέγω, ὑπηρεσίαι μόλις μονιμοποιούμεναι εἰς ἓν καθεστὼς κρεῖττον τοῦ καθεστῶτος τῶν παλαιῶν ἐτῶν, καὶ ὑπηρεσίαι εἰς τὰς ὁποίας μόλις κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη εἰσάγονται στοιχεῖα ἔχοντα ἐπαρκεστέρας γνώσεις τῶν παλαιῶν, πῶς ἠθέλετε ἐν ἀρχῇ τῆς δημιουργίας ὅλων αὐτῶν τῶν ὑπηρεσιῶν τὰς ὁποίας πάντες καὶ οἱ Ὑπουργοὶ ὡμολόγησαν ἐντεῦθεν ὅτι δὲν εἶναι ἐπαρκεῖς διὰ πολλοὺς λόγους, οἵτινες δὲν εἶναι καιρὸς ἤδη νὰ ἐκτεθῶσι, πῶς ἠθέλετε, ἐρωτῶ, αἱ ὑπηρεσίαι αὗται νὰ δειχθῶσιν ἐπαρκέστεραι εἰς τὴν διπλῆν Ἑλλάδα; Ἐξετάσατε ὅμως εἰδικῶς τὰ τῆς δικαιοσύνης καὶ τῆς δημοσίας τάξεως, καὶ τῆς ἀστικῆς καὶ τῆς τάξεως τῆς ὑπαίθρου χώρας, ἐξετάσατε τὰς ἐντυπώσεις τῶν λαῶν ἐκείνων — δὲν λέγω μόνον τῶν λαῶν τῶν ἐχόντων ἁγνὴν τὴν Ἑλληνικὴν συνείδησιν, ἐννοῶ καὶ τοὺς λαοὺς τοὺς ἔχοντας νενοθευμένην τὴν συνείδησιν καὶ τὴν ἐθνικὴν καὶ τὴν φυλετικὴν καὶ τὴν θρησκευτικὴν — ἐξετάσατε αὐτοὺς ἐὰν θέλητε νὰ κρίνητε πῶς διοικοῦνται αἱ νέαι χῶραι, καὶ θὰ ἴδητε ὁποία ἐργασία συνετελέσθη ἐκεῖ. Ἀλλὰ πλὴν αὐτῶν ἐξετάσατε καὶ τοὺς στατιστικοὺς αὐτοὺς ἀριθμοὺς ἐκ τῶν ὁποίων θὰ προκύψῃ δι’ ἐμὲ ἡ εὐθύνη, ὁμολογῶ δ’ ὅτι προκύπτει εὐθύνη διὰ τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀλλὰ προκύπτει εὐθύνη διὰ τὴν κατάστασιν τῆς παλαιᾶς Ἑλλάδος, ὄχι διὰ τὴν κατάστασιν τῆς νέας Ἑλλάδος, καθ’ ὅτι διὰ τὴν κατάστασιν τῆς Νέας Ἑλλάδος προκύπτουσιν ἔπαινοι καὶ ἐγκώμια, τὰ ὁποῖα λυποῦμαι ὅτι δὲν ἀνήκουσιν εἰς ἐμὲ ἀλλ’ ἀνήκουσιν εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι πολὺ περισσότερον καὶ πλειότερον ἐμοῦ εἰργάσθησαν. Ἐξετάσατε λοιπὸν καὶ τοὺς στατιστικοὺς αὐτοὺς ἀριθμοὺς ἵνα ἴδητε ὁποίαν μέριμναν ἐπεδείξατο ἡ Κυβέρνησις διὰ τὴν διοίκησιν τῶν νέων Χωρῶν καὶ ὁποῖα ὑπῆρξαν τὰ ἀποτελέσματα τῆς μερίμνης ταύτης. Ἔχω ἕξ ἕως ἑπτὰ μόνον μηνῶν στατιστικὴν περὶ ὅλων τῶν ἐγκλημάτων τῶν διαπραχθέντων ἐν Μακεδονίᾳ. Θέτω τοὺς πίνακας αὐτοὺς ὑπὸ τὴν μελέτην καὶ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς, διότι θὰ ἐκούραζα αὐτὴν ἐὰν ἀνεγίνωσκον κεχωρισμένως ἕνα ἕκαστον ἐξ αὐτῶν. Ἀρκεῖ νὰ ἀναφέρω ὅτι ἐπὶ ἑβδομάδα ὁλόκληρον εἰς ὅλα τὰ δελτία, ἀναγράφεται περιφέρεια ὁλοκλήρου ἐπαρχίας, ἡ τῆς Ἐδέσσης, εἰς τὴν ὁποίαν οὐδὲν ἀπολύτως συνέβη. Εἰπέτε μοι δέ, παρακαλῶ, κατόπιν τούτου, ἂν εἶναι δυνατὸν νὰ παρατάξητε ἕνα ἀριθμὸν τόσων πολλῶν ἐπαρχιῶν καὶ νὰ εἴπητε ὅτι κακῶς διοικοῦνται αὗται, ὅταν ἐπὶ μίαν ὁλόκληρον ἑβδομάδα ἔχετε μηδὲν διὰ πράξεις αἱ ὁποῖαι ταράσσουσιν ὅλον τὸν κόσμον.

§58Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἔχετε κάμει σύγκρισιν τῶν ἐγκλημάτων τὰ ὁποῖα ἐγένοντο πρὸ τῆς ἀπελευθερώσεως; Διότι σύγκρισις τῆς παλαιᾶς πρὸς τὴν νέαν Ἑλλάδα οὐδεμίαν ἔχει σημασίαν.

§59ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ἐὰν ἐξετάσωμεν τὰ πρὸ τῆς κατοχῆς τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ, θὰ ἴδωμεν, καθὼς ἄλλως τε γνωρίζομεν πάντες, ὅτι τὰ ἐγκλήματα βρίθουσιν αὐτόθι.

§60Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Μὴ ἀναμιγνύετε τὰ πολιτικὰ ἐγκλήματα.

§61ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Μήπως τοὺς φόνους, τὰς κλοπάς, τὰ ἐγκλήματα κατὰ τῆς ἀσφαλείας τῆς ὑπαίθρου χώρας, χαρακτηρίζετε ὡς πολιτικὰ ἐγκλήματα; Ἀλλ’ ἂν δὲν σᾶς ἀρκοῦσι ταῦτα σᾶς ἀναφέρω τὰ ἑξῆς. Ἠρώτησά τινα ἐν Μακεδονίᾳ μεγαλοκτηματίαν, πόσους ἀγροφύλακας εἶχεν καὶ μοὶ ἀπήντησεν τὰ ἑξῆς· — Κύριε Ὑπουργέ, εἶχον εἴκοσι ἕξ καὶ οὐδέποτε ἐτόλμων νὰ μεταβῶ εἰς τὰ βουνὰ τὰ ὁποῖα βλέπετε ἐκεῖ, τώρα δὲ ἔχω μόνον ἕξ. Καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλ’ ἑτοιμάζομαι νὰ μεταβῶ καὶ νὰ παραθερίσω εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα τοῦ κτήματός μου! Ἀλλ’ ἂς ἐπανέλθωμεν εἰς τὴν συνέχειαν τῶν παρατηρήσεών μας. Ἂς συγκρίνωσιν αὐτοί, οἱ ὁποῖοι δὲν ἀρέσκονται εἰς τὸ καθεστὼς τοῦτο — δὲν γνωρίζω διατί — ἂς συγκρίνωσι τοὺς πίνακας τῆς ἐγκληματικότητος τῆς νέας Ἑλλάδος πρὸς τοὺς πίνακας τῆς Παλαιᾶς Ἑλλάδος, καὶ ἂς μοὶ εἴπωσι τὰ συμπεράσματά των. Θὰ εἶναι θλιβερὸν βεβαίως, ἂν ἀφομοιωθῇ σὺν τῷ χρόνῳ ὑπὸ τὴν ἔποψιν ταύτην ἡ νέα Ἑλλὰς πρὸς τὴν παλαιὰν καὶ δὲν κατορθώσῃ ἡ διοίκησις τῆς τελευταίας ταύτης νὰ ἐπιβάλῃ πρὸς τοὺς ἐν τῇ νέᾳ Ἑλλάδι τὴν συνείδησιν τοῦ καθήκοντος πρὸς τὸν νόμον, πρὶν ἢ προφθάσωσιν οὗτοι, δὲν γνωρίζω διὰ τίνας λόγους, ἀνεξαρτήτως βεβαίως τῆς διοικήσεως ταύτης ἢ ἐκείνης, νὰ διαφθαρῶσι τὴν συνείδησιν. Ἀλλ’ ἂς ἐλπίσωμεν ὅτι τοῦτο δὲν θέλει συμβῆ. Ἔχων ὑπ’ ὄψει τοὺς πίνακας τῆς ἐγκληματικότητος τῆς βʹ ἑξαμηνίας τοῦ 1913, ἐν ταῖς νέαις χώραις ἀφ’ ἑνός, καὶ τοὺς πίνακας τῆς ἐγκληματικότητος ἐν τῇ Παλαιᾷ Ἑλλάδι, κατὰ τὸ αὐτὸ χρονικὸν διάστημα ἐξ ἄλλου, ἀφοῦ ἔκαμα ὅλους τοὺς συνδυασμοὺς καὶ ὅλας τὰς συνθέσεις, ἔλαβον ὑπ’ ὄψιν ἐν τέλει τὸ σύνολον. Τὸ πόρισμα μετὰ τοῦτο ὑπῆρξεν ἓν καὶ τὸ αὐτὸ καθ’ ὅλους τοὺς συνδυασμοὺς καὶ καθ’ ὅλας τὰς συνθέσεις ταύτας. Τὰ ἀστυνομικὰ δελτία περιλαμβάνουν, κατὰ τοὺς πίνακας τοὺς ὁποίους καταθέτω ἐνταῦθα, ὅπως λάβῃ πᾶς τις ἐξ ὑμῶν γνῶσιν αὐτῶν, περιλαμβάνουν, ἐγκλήματα πλέον ἢ ὀλιγώτερα τῶν ἐν τῇ παλαιᾷ Ἑλλάδι διαπραχθέντων.

§62Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Εἶναι εὐάρεστος ἡ κατάστασις αὕτη τῆς δημοσίου ἀσφαλείας, ἀλλὰ νὰ μᾶς εἴπητε, παρακαλῶ, τίνα μέτρα ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις διὰ τὴν κατάστασιν τῆς παλαιᾶς Ἑλλάδος ἡ ὁποία εἶναι ἀπελπιστική.

§63ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ἐφέρατε συμπέρασμα τὸ ὁποῖον προέλαβον καὶ θὰ ἐκινδύνευον διὰ τοῦτο μάλιστα νὰ φαντασθῶ ὅτι πρόκειται περὶ ἐνέδρας ἡ ὁποία ἐστήθη εἰς τὴν Κυβέρνησιν διὰ τῆς τοιαύτης ἐρωτήσεως ἀκριβῶς ἵνα προκύψῃ τὸ πόρισμα αὐτὸ ἐπὶ τοῦ ὁποίου θὰ στηριχθῇ ἄλλος ἀντὶ ἐμοῦ. Ἀλλ’ εἶναι γνωστόν, Κύριοι, ὅτι τοὐλάχιστον αἱ καταστάσεις ἐν τῇ παλαιᾷ Ἑλλάδι αἱ ἀστυνομικαί, δὲν περιλαμβάνουν τὸ σύνολον τῶν διαπραττομένων ἐγκλημάτων. Κατὰ τὴν δήλωσιν αὐτῶν τῶν ἁρμοδίων ὑπηρεσιῶν πολλὰ ἐγκλήματα καταγγέλλονται ἀπ’ εὐθείας πρὸς τοὺς Εἰσαγγελεῖς χωρὶς νὰ λαμβάνωσιν γνῶσιν κἂν αἱ ἀστυνομίαι. Πρέπει νὰ ὑποθέσωμεν, καὶ εἶναι φανερὸς ὁ λόγος ὅτι τοῦτο συμβαίνει ἐν μικροτέρᾳ μοίρᾳ εἰς τὰς χώρας ἐκείνας, ἀλλ’ ἐγὼ παραλείπω τὴν σύγκρισιν μεταξὺ ἐγκλημάτων, ὅπου εἶναι δυνατὸν νὰ λεχθῇ ὅτι αὐτὰ πιθανὸν νὰ μὴ καταγγέλλωνται εἰς τὰς νέας χώρας καὶ περιορίζομαι εἰς τὴν σύγκρισιν τῶν ἐγκλημάτων κατὰ τῆς ζωῆς, τὰ ὁποῖα εἰς τὰς νέας χώρας τοὐλάχιστον ἀναφέρονται μέχρι τοῦ τελευταίου εἰς τὴν ἀστυνομίαν. Πῶς δὲ ἀναφέρονται θὰ τὸ ἴδητε, διότι, ὅταν ὁμιλῶσι περὶ ἐγκλημάτων κατὰ τῆς ζωῆς, δὲν ἐξαιροῦνται κἂν τὰ διαπραττόμενα εἰς τὰς ἐσχατιὰς τοῦ Κράτους διὰ πολλοὺς καὶ ποικίλους λόγους. Ἔχομεν λοιπὸν κατὰ τῆς ζωῆς ἐγκλήματα (ἀναγινώσκει) «ἐν Μακεδονίᾳ φόνοι 66, τραυματισμοὶ θανατηφόροι 2, ἐν δὲ τῇ Παλαιᾷ Ἑλλάδι φόνοι 85, τραυματισμοὶ θανατηφόροι 94, ἀπόπειραι φόνων ἐκεῖ 10 ἐδῶ 30 κλπ.».

§64Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Συγκρίνετε τὴν Μακεδονίαν πρὸς ὅλην τὴν Ἑλλάδα;

§65ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Λαμβάνω τὸ ἥμισυ ὄχι τὸ διπλάσιον.

§66Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Δὲν μὲ δυσαρεστοῦν οἱ ἀριθμοί.

§67ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Οὐδένα Ἕλληνα δυσαρεστοῦν.

§68Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἀλλὰ σᾶς ἐρωτῶ, διὰ νὰ ἴδω ἂν κάμνετε σύγκρισιν ἀναλόγως τοῦ πληθυσμοῦ ἢ συγκρίνετε τὴν Μακεδονίαν πρὸς τὴν ὅλην Ἑλλάδα.

§69ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ἐθεώρησα, Κύριοι, διὰ τῆς δηλώσεως τὴν ὁποίαν πρὶν ἔκαμα ἐν τῇ συγκρίσει μὲ ἀριθμούς, ὅτι δὲν θὰ ἀντιμετωπίσωμεν διπλάσιον ἀριθμὸν ἐγκλημάτων ὡρισμένης τάξεως ἐν τῇ παλαιᾷ Ἑλλάδι, ὥστε νὰ εἴπωμεν ὅτι ὑπάρχει ἡ αὐτὴ ἀναλογία. Ἀλλὰ καὶ πάλιν θὰ ἦτο ἱκανοποιητικὴ ἡ ἀναλογία ἐκείνη διὰ τὰς νέας χώρας. Νομίζω ὅτι ὑπῆρξα καταληπτός. Ἐπειδὴ ὅμως ζητεῖτε περαιτέρω ἐξηγήσεις ἀπαντῶ. Βεβαίως συγκρίνω τὴν Μακεδονίαν πρὸς τὴν ὅλην Ἑλλάδα· ἀρκεῖ ὅτι ἔχομεν 62 ἐγκλήματα ἐν Μακεδονίᾳ ἀπέναντι 126 ἐν τῇ παλαιᾷ Ἑλλάδι. Θέσατε τώρα τὸ διπλάσιον τοῦ ἀριθμοῦ αὐτοῦ καί τι πλέον, καὶ εἰπέτε μοι ἂν ὑπερτερῶσιν ἐκεῖ ἢ ἐδῶ τὰ ἐγκλήματα. Ὑποθέτω ὅτι εἶναι αὐτονόητον τὸ πρᾶγμα. Αὐτὴ ἦτο ἡ κατάστασις τῶν νέων χωρῶν, καὶ βεβαίως εὐχαριστῶ τὸν κ. Συνάδελφον διὰ τὰς παρατηρήσεις του. Ἐλπίζω ὅμως ὅτι, τόσον ὁ κ. Βουλευτὴς ὅσον καὶ ἡ Βουλὴ ὁλόκληρος, θὰ αἰσθανθῇ ἑαυτὴν ἱκανοποιημένην καὶ δὲν θὰ νομίσῃ ὅτι ἔσπευσα νὰ λάβω τὸν λόγον, ἵνα ἀπολογηθῶ ἐγὼ ἢ ἡ Κυβέρνησις. Ἔλαβον τὸν λόγον διὰ ν’ ἀποδείξω ὁποία ἦτο ἡ διοίκησις ἡ Ἑλληνικὴ τὴν ὁποίαν ὅλοι ἔχουσι συμφέρον νὰ δυσφημῶσι καὶ τὴν ὁποίαν ἡμεῖς ἔχομεν καθῆκον, ἂν ὄχι νὰ εὐφημῶμεν, καὶ ἂν διαπράττωνται πράγματα ἄξια εὐφημισμοῦ, τοὐλάχιστον νὰ εὐφημῶμεν ὅταν ἐμφανίζεται τοιαύτη κατάστασις τὴν ὁποίαν δὲν γνωρίζω ἂν Κράτη κυβερνώμενα ὑπὸ τοιαύτας συνθήκας ἔχωσι νὰ παρουσιάσωσιν ἐντὸς τόσον μικροῦ διαστήματος. Εὐχάριστον δ’ εἶναι ὅτι καθ’ ἣν στιγμὴν ὀνειδίζεται ἡ Ἑλληνικὴ διοίκησις ὑπὸ ἄλλων, οἱ κάτοικοι τῆς χώρας ἐκείνης ἀπονέμουσιν ἐγκώμια καὶ ἐπαίνους εἰς τὴν διοίκησιν τὴν Ἑλληνικήν, διότι ἀληθῶς ἡ διοίκησις ἡ Ἑλληνικὴ ἐνεβάθυνεν εἰς τὴν ἀντίληψίν των, καὶ αὕτη εἶναι ἡ ἀληθὴς ἀντίληψις εἰς λαοὺς μὴ προηγμένους, ἐνεβάθυνεν εἰς τὴν ἀντίληψίν των ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ διοίκησις ἔδωκεν εἰς αὐτοὺς πλήρη ἀσφάλειαν καὶ ἀστικὴν καὶ ἀγροτικήν, ἔδωκε πλήρη ἀσφάλειαν καὶ ζωῆς καὶ περιουσίας καὶ τιμῆς, διὰ τὰ ὁποῖα νομίζω ὅτι οὐδὲν περισσότερον πρέπει νὰ ἐπιζητήσῃ ἡ Ἑλλὰς ἵνα, ὅπως εἶπον προηγουμένως, καυχηθῇ. (Χειροκροτήματα).

§70Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἐὰν γενικευθῇ ἡ συζήτησις θὰ ζητήσω τὸν λόγον.

§71Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγώ.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διὰ νὰ γενικευθῇ ἡ συζήτησις πρέπει νὰ ὑπάρξῃ πρότασις δέκα Βουλευτῶν.

§73Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχει ὑποχρέωσιν ἡ Κυβέρνησις νὰ δεχθῇ τὴν γενίκευσιν τῆς συζητήσεως.

§74ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ἔχει ἀντίρρησιν ἡ Κυβέρνησις.

§75Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Πρόκειται περὶ θέματος τοῦ ὁποίου τὴν σπουδαιότητα οὐδεὶς δύναται ν’ ἀμφισβητήσῃ. Ἀληθῶς οἱ ἀριθμοὶ τοὺς ὁποίους παρέταξεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἶναι παρηγορητικοὶ ἀπὸ μιᾶς ἀπόψεως, δηλοῦντες ὅτι ἡ ἐγκληματικότης ἐν ταῖς νέαις χώραις δὲν βαίνει παραλλήλως πρὸς τὴν ἐκεῖ ἐν γένει κατάστασιν. Οὐδεὶς δὲ δύναται ν’ ἀμφισβητήσῃ ὅτι σήμερον ἐν αὐταῖς ἔχει καταπέσῃ τὸ κῦρος τῆς Διοικήσεως τῆς Ἑλληνικῆς.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, κ. Ράλλη, πρέπει νὰ τεθῶμεν ἐν τάξει μὲ τὸν Κανονισμόν.

§77Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Θὰ καταλήξω ἀμέσως εἰς πρότασιν ἣν δικαιολογῶ. Καὶ δικαιολογῶ αὐτὴν λέγων ὅτι τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ἔδωκεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἀπὸ τοῦ βήματος, δὲν εἶναι ἐπαρκῆ πρὸς τὴν γενίκευσιν ἤδη τῆς συζητήσεως, διότι φρονῶ ὅτι πρέπει νὰ ἐξετασθῇ ἀπὸ πάσης ἀπόψεως ἡ ἐκεῖ κατάστασις, οὐχὶ δὲ μόνον ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς ἐγκληματικότητος. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποθέσῃ τις ὅτι εἰς τὰς νέας χώρας, ἐν αἷς κρατεῖ ἡ στρατιωτικὴ πλέον διοίκησις, διότι μέχρι σήμερον αὐτὴ εἶναι ἡ Διοίκησις ἡ πραγματική, ὅτι ἤθελον προκύψει αἱ ἀντεκδικήσεις αἱ προσωπικαί, αἱ ὁποῖαι δίδουσιν ἀφορμὴν εἰς τὰ ποικίλα καὶ πολυάριθμα ἐγκλήματα, τὰ ὁποῖα ἠρίθμησεν εἰς βάρος τῆς διοικήσεώς του ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ὡς τελεσθέντα εἰς τὴν παλαιὰν Ἑλλάδα. Ἀλλ’ οὐδεὶς δύναται ἀφ’ ἑτέρου νὰ ἀμφισβητήσῃ ὅτι τὸ κῦρος τῆς διοικήσεως τῆς Ἑλληνικῆς, δὲν ἔχει καταπέσῃ ἔν τισι τῶν νέων χωρῶν. Εἶναι θέμα ὡς εἶπον λίαν σοβαρόν, οὐδὲ πρόκειται περὶ θέματος τὸ ὁποῖον ἔχει ὄψιν κομματικήν. Ἔχει ὄψιν ἐθνικὴν καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως ταύτης, νομίζω ὅτι ὀφείλει νὰ ἐξετάσῃ τὸ θέμα τοῦτο ἡ Βουλή. Παρακαλῶ διὰ τοῦτο νὰ ὁρισθῇ ἡμέρα ὅπως ἡ συζήτησις αὐτὴ συνεχισθῇ ὑπὸ ὅρους, οἱ ὁποῖοι νὰ μᾶς δώσωσιν ἀποτελέσματα ὄχι πλέον θεαματικά, ἀλλ’ ἀποτελέσματα θετικὰ καὶ νὰ φθάσωμεν εἰς συμπεράσματα θετικὰ περὶ τῆς σημερινῆς καταστάσεως τῶν νέων χωρῶν.

§78ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἑτοίμη εἰς πᾶσαν στιγμὴν καὶ τώρα καὶ τὴν προσεχῆ Δευτέραν καὶ τὴν Πέμπτην νὰ δεχθῇ τὴν συζήτησιν. Ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν Ἀντιπολίτευσιν, προκειμένου ἐκείνη νὰ ἀσκήσῃ ἔλεγχον νὰ κανονίσῃ τὸν χρόνον. Ἡ Κυβέρνησις δέχεται προθύμως τὴν ἡμέραν τὴν ὁποίαν θὰ ὁρίσῃ ἡ Ἀντιπολίτευσις.

§79Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω ὅτι δυνάμεθα νὰ συζητήσωμεν ἤδη.

§80ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Νὰ τεθῇ τὸ ζήτημα, κ. Πρόεδρε, ἂν πρέπει νὰ γενικευθῇ ἡ συζήτησις ἢ ὄχι.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δημητρακόπουλος προέτεινε γενίκευσιν.

§82ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Αὐτὸ γίνεται κατόπιν αἰτήσεως ὑπὸ δέκα Βουλευτῶν. Ἀλλ’ ἐὰν θέλητε, Κύριοι, νὰ συζητήσωμεν σήμερον, εἴμεθα ἕτοιμοι. Δηλῶ δὲ ὅτι, ἐὰν γίνῃ συζήτησις σήμερον, θὰ ὁμιλήσω καὶ ἐγώ.

§83Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ ἐκδηλώσω τὴν γνώμην μου. Νομίζω ὅτι ἡ εὐτυχὴς ἔμπνευσις τὴν ὁποίαν εἶχεν ὁ κ. ἐκ Κερκύρας Συνάδελφος καὶ ἡ προθυμία μεθ’ ἧς ἀντεπεκρίθη ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἵνα ἔχει τὸν σκοπὸν καὶ εἰς αὐτὸν τὸν σκοπὸν ὅλοι τείνομεν, δι’ αὐτὸ δὲ ἐζήτησα καὶ τὸν λόγον. Νομίζω ὅτι ἐξυπηρετεῖται τελειότερον ἡ ἀντίληψις τῆς Κυβερνήσεως τὴν ὁποίαν ἐγὼ τοὐλάχιστον ἐπιδοκιμάζω, διότι ἐξ ἰδίας πρωτοβουλίας ἤρχισε τὴν συζήτησιν.

§84ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐπεθύμουν ὅπως ἡ συζήτησις, ἡ ὁποία θὰ διεξαχθῇ ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος, ἐλάμβανε τάχιστα πέρας ἵνα γνωρίζῃ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς κατόπιν τῆς συζητήσεως, τί πρέπει νὰ πιστεύῃ δι’ αὐτὴν τὴν κατάστασιν. Ἡ Ἑλλὰς δύναται νὰ εἶναι ὑπερήφανος διὰ τὴν διοίκησιν ἐν Μακεδονίᾳ ἢ ὄχι; Δὲν δύναμαι νὰ ἀποδεχθῶ ὅπως ἀρχίσῃ συζήτησις μερικὴ νὰ τὴν διακόψωμεν ἔπειτα ἵνα μετὰ πέντε ἡμέρας συνεχίσωμεν πάλιν. Δὲν δυνάμεθα νὰ ἀφήσωμεν τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν ὑπὸ ἀμφίβολον ἐντύπωσιν. Ἡ Ἀντιπολίτευσις, ἐὰν νομίζῃ ὅτι εἶναι ἑτοίμη νὰ διεξαγάγῃ σήμερον τὴν συζήτησιν, ἂς διεξαγάγῃ αὐτήν, ἐὰν νομίζῃ ὅτι εἶναι ἀνάγκη ν’ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις μετὰ πέντε ἢ ὀκτὼ ἡμέρας, διὰ νὰ ἔχῃ ἐπαρκῆ στοιχεῖα ὅπως συζητήσῃ, εἶναι καλλίτερον ν’ ἀναβάλωμεν.

§85Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δύο λέξεις θὰ εἴπω. Ἐγὼ δὲν δύναμαι νὰ γνωρίζω τίνα ὅρια δύναται νὰ λάβῃ ἡ συζήτησις, ἀλλὰ δὲν δύναμαι, ἐπαναλαμβάνω, παρὰ νὰ ἐπιδοκιμάσω τὴν εὐτυχῆ ἔμπνευσιν τοῦ ἐκ Κερκύρας κ. Βουλευτοῦ, ὁ ὁποῖος ὑπέβαλε τὴν ἐπερώτησιν, νὰ ἐπιδοκιμάσω ἐπίσης καὶ τὴν εὐτυχῆ ἔμπνευσιν τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ἰδιαιτέρως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ ὁποῖος εὐηρεστήθη νὰ δώσῃ τὰς ἐξηγήσεις τὰς ὁποίας ἔδωκεν ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς. Συνεταράσσετο ἡ δημοσία γνώμη μὲ διαδόσεις ποικίλας, κατ’ ἐμὲ ὑπερβολικὰς εἰς πλεῖστα σημεῖα, καὶ ἦτο ἀνάγκη νὰ δοθῶσιν ἐξηγήσεις, ἵνα ἴδωμεν, ἐὰν ἡ διοίκησις εἶχε φθάσει ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῆς δημοσίας τάξεως εἰς ἐκεῖνο τὸ σημεῖον, τὸ ὁποῖον ὥπλιζεν ἐχθροὺς καὶ φίλους τῆς Ἑλλάδος ἐναντίον ἡμῶν. Τὸ ἐπ’ ἐμοὶ αἰσθάνομαι ἀνακούφισιν ἐκ τῶν γενομένων δηλώσεων. Θὰ ἦτο ἀληθῶς ἀφύσικον καὶ ξένον ὅλως πρὸς τοὺς ὅρους τοὺς πολιτικοὺς καὶ τοὺς κοινωνικοὺς τῆς Μακεδονίας, ἐὰν ὁ λαὸς αὐτῆς ἀνεξαρτήτως φυλῆς καὶ θρησκεύματος θὰ ἦτο διατεθειμένος νὰ συνταράσσῃ τώρα τὴν δημοσίαν τάξιν, καὶ νὰ διαπράττῃ ἀδικήματα κατὰ τῆς ζωῆς καὶ τῆς περιουσίας, ὥστε ἡ στατιστικὴ τὴν ὁποίαν προσεκόμισεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἦτο διάφορος ἀπὸ ἐκείνην ἡ ὁποία παρουσιάσθη. Ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τῆς ἄλλης πλευρᾶς τῆς διοικήσεως, ἡ ὁποία εἶναι ἡ οὐσιωδεστάτη ἐν προκειμένῳ, ἤτοι ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς διαγωγῆς τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, τῶν ὀργάνων τῆς Ἑλληνικῆς Διοικήσεως, δὲν εἶχον καμμίαν ἀμφιβολίαν ὅτι, ὅσοι μάλιστα ἦσαν δημόσιοι ὑπάλληλοι ἀπὸ ἐδῶ μεταβάντες ἐκεῖ, ὅτι καὶ ἔντιμος καὶ ἐξαιρετικῶς ἐπιμελὴς ὑπῆρξεν ἡ ὑπηρεσία των. Ἀλλ’ ἦτο φυσικὸν τὰ κατώτερα ὄργανα ἢ ἐκεῖνα ἐκ τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ τῶν ὀργάνων τῆς Δημοσίας δυνάμεως, τὰ ὁποῖα ἐκτάκτως προσελήφθησαν ἵνα ἀνταποκριθῶσι πρὸς τὰς περιστάσεις, νὰ παρουσίασαν ἐλλείψεις, ἢ καὶ παρεκτροπὰς, ἐν τῇ ὀργανώσει τῆς καθόλου διοικήσεως τῶν καθηκόντων των, χωρὶς νὰ εἶναι εὔλογον νὰ δικαιολογηθῶσιν ἐκ τούτου αἱ μομφαί, αἱ ὁποῖαι θὰ ἔπληττον γενικῶς τὴν Ἑλληνικὴν Διοίκησιν. Ἀλλὰ ἐὰν νομίζω ὅτι εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο πρέπει νὰ σταματήσῃ ἡ συζήτησις ὡς πρὸς ταύτας τὰς ἀπόψεις τῆς διοικήσεως, νομίζω ἐξ ἄλλου ὅτι ὑπάρχει ἄλλη τις πλευρὰ, ἄλλη τις ὄψις τελείως ἄσχετος ἀπὸ αὐτήν, ἐπὶ τῆς ὁποίας θὰ ἦτο εὐχῆς ἔργον καὶ εὐκαιρία νὰ δώσῃ σήμερον ἐξηγήσεις ἡ Κυβέρνησις. Ἐννοῶ τὴν ὀργάνωσιν τῆς καθόλου διοικήσεως τῶν νέων χωρῶν. Ἐπιθυμῶ τουτέστι νὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν νὰ εἴπῃ τί σκέπτεται περὶ τοῦ συστήματος τῆς διοικήσεως τοῦ εἰσακτέου εἰς τὰς νέας χώρας. Θὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ διοίκησις τῶν νέων χωρῶν ὑπὸ τὸ σύστημα τὸ καθεστώς; Διότι συμπληροῦται ἤδη ἑξάμηνον ἀφ’ ἧς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπέβαλε νομοσχέδια περὶ διοικητικῆς διαιρέσεως, περὶ συστάσεως δήμων καὶ κοινοτήτων, δηλαδὴ περὶ ἐπεκτάσεως εἰς τὰς νέας χώρας τοῦ περὶ τούτων νόμου, καὶ περὶ γενικῆς διοικήσεως τῶν νέων χωρῶν, καὶ τὰ νομοσχέδια ταῦτα εὑρίσκονται εἰς τὸ βάθος τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως. Ἐρωτῶ θὰ φέρῃ ταῦτα πρὸς συζήτησιν;

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μετὰ τὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως ἡ ὁποία, ὡς ἠκούσατε, δέχεται πᾶσαν συζήτησιν ἡ ὁποία θὰ ζητηθῇ τώρα ἢ εἰς ἄλλην ὁρισθησομένην ἡμέραν, ἐρωτᾶται ἡ Βουλὴ ἐπιθυμεῖ νὰ διεξαχθῇ σήμερον ἡ συζήτησις αὕτη;

§87Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Φρονῶ, ὅτι σήμερον συζήτησις δὲν δύναται νὰ γίνῃ, διότι τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν κατὰ τὰ ὁποῖα ἡ ἐγκληματικότης δὲν εἶναι μεγάλη ἐν Μακεδονίᾳ, δὲν ἀποτελοῦσιν ἢ μέρος τοῦ ὅλου, διότι οὐδεὶς ὑπάρχει ὁ ἀμφισβητῶν ὅτι ἐν Μακεδονίᾳ ὑπάρχει δύναμις στρατιωτικὴ μεγαλειτέρα, ἡ ὁποία ἐν τῷ συνόλῳ της ἐξασκεῖ ἐπιρροὴν εἰς τὸ ζήτημα τῆς δημοσίας τάξεως. Ἀλλὰ κατ’ ἐμὲ τὸ ζήτημα εἶναι γενικώτερον, καὶ διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἀναβάλῃ ἡ Βουλὴ τὴν συζήτησιν δι’ ἄλλην ἡμέραν, διότι πρέπει κατὰ τὴν συζήτησιν ταύτην νὰ ἐξετασθῇ ἂν εἶναι ὀρθὸν τὸ σύστημα, κατὰ τὸ ὁποῖον διοικοῦνται αἱ νέαι χῶραι, ἂν τ’ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα τὸ σύστημα τοῦτο παρήγαγεν ὑπὸ ἐθνικὴν ἔποψιν ἰδίως, ὑπῆρξαν ἀγαθὰ ἢ ἂν ἀπεναντίας ἕτερον σύστημα ἤθελε φέρει καλλίτερα ἀποτελέσματα. Τὸ γενικὸν τοῦτο θέμα πρέπει νὰ ἐξετασθῇ, διότι ἐκ τῆς ἐξετάσεως τοῦ γενικοῦ τούτου θέματος, θέλει ἴσως καταλήξει εἰς τὸ συμπέρασμα ἡ Βουλή, ὅτι εἶναι καιρὸς πλέον, ὅπως αἱ νέαι χῶραι ὑποβληθῶσιν εἰς διοίκησιν σχετιζομένην μετὰ τῆς Ἑλληνικῆς, ὅτι εἶναι ἴσως καιρὸς νὰ ληφθῶσι τὰ μέτρα ἐκεῖνα τὰ ἀναγκαῖα ὅπως προσέλθωσιν εἰς τὴν Βουλὴν τῶν Ἑλλήνων καὶ ἐκεῖνοι τῶν ὁποίων ἡ γνώμη εἶναι ἀπολύτως ἀναγκαία, ὅπως καθορισθῶσι τὰ ζητήματα τὰ σχετιζόμενα πρὸς τὰ συμφέροντα τοῦ τόπου καὶ τῆς Πατρίδος αὐτῶν. Διὰ τοῦτο φρονῶ ὅτι ἡ συζήτησις, ἡ ὁποία δὲν εἶναι καλὸν νὰ περιωρισθῇ ἐν τῷ περιωρισμένῳ κύκλῳ εἰς τὸν ὁποῖον περιωρίσθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, πρέπει ν’ ἀναβληθῇ δι’ ἄλλην ἡμέραν, ὅπως γίνῃ ἐν ἐκτάσει καὶ γενικωτέρα.

§88ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Κύριοι Βουλευταί, δὲν δύναμαι νὰ ἀφήσω ἀπαρατήρητον οὔτε ἀδιαμαρτύρητον τὴν γνώμην τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Κερκύρας, ὅτι ἂν ἡ κατάστασις τῆς δημοσίας τάξεως καὶ ἀσφαλείας ἐν Μακεδονίᾳ εἶναι τοιαύτη οἵα ἐξετέθη ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Συναδέλφου ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὸ ὅτι ἡ Μακεδονία δὲν βιοῖ ὑπὸ ὅρους κανονικοῦ πολιτικοῦ βίου, ἀλλ’ ὑπὸ στρατοκρατίαν. Τοῦτο δὲν εἶναι παντάπασιν ἀκριβές. Εἶναι ἀκριβὲς ὅτι ἐν Μακεδονίᾳ ἔχομεν τὴν στρατιωτικὴν ἐκείνην δύναμιν, ἡ ὁποία εἶναι ἀπαραιτήτως ἀναγκαία ἵνα ἐπιβάλῃ τὸν σεβασμὸν εἰς πάντα θέλοντα νὰ διαταράξῃ τὴν δημοσίαν τάξιν ἐξωτερικῶς, ἀλλὰ δὲν εἶναι ἀκριβὲς ὅτι στρατοκρατία ἐπιβάλλει τὴν τάξιν, τὴν τάξιν τὴν παραδειγματικὴν ἡ ὁποία κρατεῖ ἐν Μακεδονίᾳ. Ἡ Μακεδονία ἔχει διοίκησιν πολιτικὴν ὄχι στρατιωτικήν, ἐκπλήττομαι δὲ πῶς δύναται, ἀπὸ ἐμπείρου στόματος οἷον τὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Κερκύρας, νὰ γίνεται καταγγελία δημοσίᾳ ὅτι, ἂν ἔχωμεν νὰ ἐμφανίσωμεν τοιαῦτα ἀποτελέσματα ἀπὸ ἀπόψεως δημοσίας τάξεως, ταῦτα παρουσιάζονται διότι δὲν διοικεῖται ὑπὸ κανονικοὺς ὅρους ἡ Μακεδονία, ἀλλὰ διατελεῖ ὑπὸ στρατοκρατίαν. Ἀλλ’ ἔχω νὰ παρατηρήσω καὶ τοῦτο ὅτι, ὅτε ἐλέγετε ὅτι πρέπει νὰ ἀφομοιωθῇ ἡ Μακεδονία πρὸς τὴν ἄλλην Ἑλλάδα, φαίνεται ὅτι δὲν ἐγνωρίζετε τί ἀκριβῶς γίνεται ἐν Μακεδονίᾳ· διότι ὑπὸ καθαρῶς διοικητικὴν ἔποψιν τί ἔχομεν ἐν Μακεδονίᾳ; Ἔχομεν ἀστυνομίαν διεξαγομένην ὑπὸ τοὺς αὐτοὺς ἀκριβῶς ὅρους καὶ διὰ τῆς αὐτῆς δυνάμεως ὡς καὶ ἐν τῇ Παλαιᾷ Ἑλλάδι. Ἔχομεν δικαστήρια ἐντελῶς ἀφωμοιωμένα ἐν ταῖς νέαις χώραις ὅπως εἰς τὴν παλαιὰν Ἑλλάδα, καὶ πρὶν ἀκόμη γίνῃ ἡ ἐγκατάστασις τῶν νέων δικαστικῶν ἀρχῶν, ἡ ὁποία γίνεται σήμερον καὶ ἀφορᾷ τὸ προσωπικὸν τῶν δικαστηρίων καὶ ὄχι τὴν ὀργάνωσιν. Ἔχομεν ὑπηρεσίαν οἰκονομικὴν ἐγκατεστημένην ἐντελῶς ὁμοίαν, ὅπως ἐν τῇ Παλαιᾷ Ἑλλάδι, ἐξαρτωμένην μάλιστα ἀπὸ τοῦ κέντρου. Τί φωνάζομεν λοιπὸν ὅτι ἐν Μακεδονίᾳ ὑπάρχει ἀνωμαλία διοικήσεως, ἡ ὁποία πρέπει τὸ ταχύτερον νὰ παύσῃ; Βεβαίως, δὲν ἦτο δυνατὸν ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς ὅλαι αἱ ὑπηρεσίαι νὰ λειτουργήσωσιν ὡς λειτουργοῦσιν ἐν Ἑλλάδι, ἀλλὰ βαίνομεν καθ’ ἑκάστην εἰς τὴν ἀφομοίωσιν τὴν ἐντελῆ, ὅ,τι δὲ ὑπολείπεται νὰ ζητήσωμεν, εἶναι ἡ ἀφομοίωσις ἡ πολιτική· πρόκειται δηλαδὴ νὰ κληθῶσιν οἱ πληθυσμοὶ ἐκεῖνοι νὰ ἀποστείλωσι τοὺς ἀντιπροσώπους των εἰς τὸ Βουλευτήριον τὸ Ἑλληνικόν, διότι δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ παρατείνηται ἐπὶ μακρὸν ἡ ἀπουσία αὐτῶν ἐντεῦθεν καὶ νὰ στερώμεθα τῶν φώτων αὐτῶν. Ἀλλά, Κύριοι, ὅσον ἀφορᾷ τὸ μέρος τοῦτο, ἐνόμιζον ὅτι ἐν τῇ Βουλῇ ὑπῆρχεν ὁμογνωμοσύνη. Πρὸ τεσσάρων πέντε μηνῶν, ὅτε ἐκλήθην νὰ ἐκθέσω τὰς σκέψεις τῆς Κυβερνήσεως, ἐδήλωσα ὅτι περὶ τὸ τέλος τοῦ φθινοπώρου τοῦ τρέχοντος ἔτους, θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ διεξαχθῶσιν αἱ ἐκλογαὶ ἐν ταῖς νέαις χώραις. Δὲν νομίζω ὅτι δύναται νὰ στηριχθῇ σήμερον ἐπίκρισις κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, ἀφοῦ τότε δὲν ἠκούσθη οὐδεμία γνώμη ἀντιφρονοῦσα καὶ ἐφαινόμεθα ὅλοι ὅτι συνεφωνοῦμεν, ὅτι καλῶς δύνανται νὰ διεξαχθῶσιν αἱ ἐκλογαὶ κατ’ ἐκεῖνον τὸν χρόνον. Εἶμαι σύμφωνος, Κύριοι, ὅπως μὴ γενικευθῇ ἡ συζήτησις, οὔτε ἐζήτησα τοῦτο, ἀλλὰ διότι ἐξεδηλώθη ἔκ τινων μελῶν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως τοιαύτη γνώμη, εἶναι φυσικὸν νὰ δεχθῶ νὰ ἀναβληθῇ. Ἔχω ὅμως καθῆκον, εἴτε ἀναβληθῇ αὕτη εἴτε γίνῃ σήμερον, νὰ διακηρύξω καὶ ἐγὼ μετὰ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως τὴν ὁποίαν ἔσχον μεταβὰς ἐπὶ τόπου καὶ διελθὼν τὴν χώραν ἀπὸ ἄκρου εἰς ἄκρον, τοὐλάχιστον ἀπ’ Ἀνατολῶν πρὸς Δυσμάς, εἰς τὰ μέρη τὰ ὁποῖα διατρέχει ἡ σιδηροδρομικὴ γραμμή, ἔχω καθῆκον νὰ διακηρύξω ὅτι ἡ Ἑλλὰς δύναται νὰ εἶναι ὑπερήφανος διὰ τὸ συντελεσθὲν ἔργον ἐν Μακεδονίᾳ. Οἱ ἐχθροὶ ἡμῶν ἠδύναντο νὰ ἐλπίζωσι, προτοῦ νὰ φανῶσι τὰ ἀποτελέσματα τῆς Ἑλληνικῆς διοικήσεως, ὅτι τὸ θέμα ὑπερέβαινε τὰς δυνάμεις τῆς μικρᾶς Ἑλλάδος, ἡ πρὸς τὴν ὁποίαν ἀντίληψις δὲν ἦτο ἀνάλογος πρὸς ὅ,τι πραγματικῶς ἤξιζεν αὕτη. Ἀλλὰ σήμερον, Κύριοι, δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ δυσφημῆται ὑπὸ μερίδος τινὸς τοῦ τύπου, πῶς ἐζητήθη οὐχὶ ἐκ κακοβουλίας βεβαίως, ἀλλ’ ἐξ ἐπιπολαιότητος νὰ δυσφημηθῇ τὸ ἔργον τῆς Ἑλληνικῆς διοικήσεως ἐν Μακεδονίᾳ. Σήμερον γίνονται κατηγορίαι, ἀπὸ Κράτος μετὰ τοῦ ὁποίου διετελοῦμεν εἰς φιλικὰς καὶ οὐχὶ εἰς ὅλως ἁρμονικὰς σχέσεις, ὅτι ἐν Μακεδονίᾳ γίνονται πιέσεις, ἀλλὰ ταῦτα νικηφόρως ἀντιμετωπίζονται καὶ ἀνασκευάζονται καθ’ ἑκάστην· διατάσσονται καθ’ ἑκάστην ἀνακρίσεις καὶ ἀνακοινοῦται τὸ πόρισμα αὐτῶν καὶ ἀποδεικνύεται ὅτι ἀνακριβεῖς εἶναι αἱ πληροφορίαι αἱ σχετιζόμεναι πρὸς πιέσεις ἢ κακοδιοίκησιν ἐν Μακεδονίᾳ. Ἐπιθυμῶ λοιπὸν καὶ ἐγὼ νὰ διακηρύξω ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, κάμνων ἂν θέλητε πρόκλησιν πρὸς πάντας ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀντίθετον γνώμην, ὅτι τὸ ἔργον τῆς Ἑλληνικῆς Διοικήσεως ἐν Μακεδονίᾳ ἐστεφανώθη ὑπὸ πλήρους ἐπιτυχίας, ὅτι ἐπαγιώθη τελείως ἡ τάξις ἐν αὐτῇ, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἠδύνατο νὰ εὐφράνῃ τοὺς φίλους τῆς Ἑλλάδος καὶ νὰ πικράνῃ τοὺς ἐχθροὺς αὐτῆς, νὰ δυσαρεστήσῃ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἤλπιζον ὅτι ἠδύνατο νὰ ἐπέλθῃ ἀνατροπὴ τῶν ἀποτελεσμάτων τῶν νικηφόρων ἡμῶν πολέμων διὰ τῆς κακῆς διοικήσεως, κάμνω τοιαύτην πρόκλησιν ἵνα ἐν ἄλλῃ ἡμέρᾳ συζητηθῇ, ἂν εἶναι ἀληθὴς ἡ εἰκών, τὴν ὁποίαν παρουσιάζομεν ἡμεῖς ἢ ἂν εἶναι τοιαύτη οἵαν ἠθέλησεν νὰ παραστήσῃ αὐτὴν μερὶς τοῦ Ἑλληνικοῦ τύπου.

§89Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Φρονῶ ὅτι ὁ ὑποβαλὼν τὴν ἐπερώτησιν εἶναι ἐκ τῶν ἀφωσιωμένων φίλων τῆς Κυβερνήσεως· ἑπομένως δὲν δύναται νὰ ἀποδοθῇ πρόκλησις ἐκ μέρους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως εἰς τὸ νὰ καταγγείλῃ τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὴν ἐν Μακεδονίᾳ διοίκησιν. Ἂν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐκ Κερκύρας κ. Πουλιάσης ἐν τῇ ἐπερωτήσει του συνιστᾷ εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὅπως ἐπιδιώξῃ ὅλα τὰ ἐπιβαλλόμενα ἐκ τῶν περιστάσεων μέτρα πρὸς βελτίωσιν τῆς ἐκεῖ διοικήσεως, ἂν τοιαύτην σύστασιν οἵαν διετύπωσε ποιεῖται ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐκ Κερκύρας πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἀποδίδει τὴν ἔννοιαν ἣν ἀπέδωκα καὶ ἐγὼ ὡς πρὸς τὰ ἐν Μακεδονίᾳ τελούμενα. Ἀναμφισβητήτως φρονεῖ ὅτι ἡ διοίκησις ἐν Μακεδονίᾳ δὲν εἶναι ἐπαρκής, ἠκούσαμεν δὲ καὶ ἡμεῖς τὰς ἀπηχήσεις τῆς τοιαύτης ἐν Μακεδονίᾳ καὶ Θεσσαλονίκῃ καταστάσεως, καὶ ἂν ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως περιῆλθε τὴν Μακεδονίαν τελευταῖον à vol d oiseau, βεβαίως ἔπραξε τοῦτο διότι ὑπέστη καὶ αὐτὸς τὰς ἐντυπώσεις τὰς ὁποίας πάντες ὑφιστάμεθα ὡς πρὸς τὰ ἐν Μακεδονίᾳ τελούμενα. Βεβαίως δὲν μετέβη ἐκεῖ διὰ νὰ πανηγυρίσῃ, οὔτε διὰ νὰ παρασταθῇ εἰς τὰ ἐπίσημα γεύματα. Εἶχεν ἕνα σκοπὸν ἡ μετάβασίς του ἐκεῖ, καὶ ὁ σκοπὸς αὐτὸς ἦτο ἀκριβῶς ἡ ἔρευνα περὶ τὴν κατάστασιν καὶ περὶ τὰ παράπονα τὰ ἐγερθέντα. Καὶ τί προέκυψεν εὐθὺς ἀμέσως μετὰ τὴν ἐμφάνισιν τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ ἐν Μακεδονίᾳ; Προέκυψεν ὅτι οἱ ἁρμόδιοι ἐπελήφθησαν ἀνακρίσεων ἐπὶ ἀποπείρᾳ κατὰ τοῦ προσώπου αὐτοῦ.

§90ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Αὐτὸ διεψεύσθη.

§91Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Αὐτὸ διεψεύσθη, ἀλλ’ ἐγράφη εἰς ἐφημερίδα ὑπουργικήν, καὶ ἐγράφη διότι ἐκεῖθεν ἀπεστάλη. Ἐκεῖνο ὅμως τὸ ὁποῖον δὲν διεψεύσθη, τὸ ὁποῖον βεβαιοῦται ἐκ τῶν εἰδήσεων τῶν ἐπισήμων τὰς ὁποίας ἔχομεν, εἶναι ὅτι ἀμέσως μετὰ τὴν μετάβασιν τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, προέκυψεν ἡ ἰδέα συνωμοσίας κατὰ τοῦ καθεστῶτος, καὶ ἑκατοντάδες εἶναι οἱ συλληφθέντες καὶ φυλακισθέντες. Τοὐλάχιστον αἱ κυβερνητικαὶ ἐφημερίδες οὕτω πως παριστῶσι τὰ πράγματα. Ἀναφέρουσι μάλιστα καὶ τὴν μετάβασιν τοῦ νῦν Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν εἰς τὰς φυλακὰς ὅπου καὶ συνδιελέχθη μετὰ τῶν κατηγορουμένων. Τί ἀποδεικνύει τοῦτο; Καὶ κατὰ τί δύναται ἀποδεικνυόμενον νὰ διαψευσθῇ ἐκ τῶν πινάκων τῶν στατιστικῶν τῆς ἐγκληματικότητος, τοὺς ὁποίους ἔφερεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν; Εἶναι δυνατὸν νὰ ἐννοήσῃ τις ὅτι ἡ κατάστασις εἶναι ὁμαλὴ ἐν Μακεδονίᾳ, ὅταν αὐτὴ αὕτη ἡ ἐπίσημος Ἀρχὴ βεβαιοῖ ὅτι ὑπῆρξεν ὁπωσδήποτε συνωμοσσία κατὰ τῶν καθεστώτων; Αὐτὰ ἦσαν ἀκριβῶς τὰ ὁποῖα γεννῶσιν αὐτὴν τὴν ἀμφιβολίαν περὶ τοῦ κύρους τῆς Διοικήσεως τῆς Ἑλληνικῆς ἐν Μακεδονίᾳ. Ἄν ἡ ἀμφιβολία ἐγεννήθη, τοῦτο ὀφείλεται εἰς πλημμελῆ ἀντίληψιν τῶν μέσων διὰ τῶν ὁποίων ἤθελεν ἐπιβληθῆ τὸ κράτος τῶν ἑλληνικῶν νόμων εἰς τὰς νέας ἐπαρχίας. Εἶναι δὲ παράδοξον ἡμεῖς νὰ σκεπτώμεθα ὅτι μόνον μετὰ ἕξ μῆνας εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποβλέψωμεν εἰς τὸ νὰ ἔλθωσιν ἐδῶ οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν νέων χωρῶν, ὅταν ἄλλα Κράτη, τὰ ὁποῖα ἀπερρόφησαν ξένας ἐπαρχίας ἐν ταῖς ὁποίαις δὲν εἶχον οὔτε ἕνα ὑπήκοον ἴδιον, προέβησαν ἤδη εἰς ἐκλογάς. Καὶ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐλέχθησαν ἄλλοτε, ὅμως τὰ ὁποῖα, κατόπιν ἀνεκλήθησαν ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀποδεικνύουσιν ὅτι δὲν ἔχομεν τὴν πεποίθησιν τὴν ὁποίαν ἔπρεπε νὰ ἔχωμεν ἐπὶ τὴν ἐθνικότητα ὅλων ἐκείνων τῶν πληθυσμῶν οἱ ὁποῖοι σήμερον εἶναι ἐλεύθεροι Ἕλληνες πολῖται. Διότι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν θὰ διαψεύσῃ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἶπεν, ὅτι διὰ νὰ διεξαχθῶσιν εἰς τὰς νέας χώρας ἐκλογαί, πρέπει νὰ διαπαιδαγωγηθῶσιν οἱ πληθυσμοὶ ἐκεῖνοι. Οἱ πληθυσμοὶ ἐκεῖνοι ἔχουσι τὴν συνείδησιν, εἶναι δὲ σφάλμα καὶ ἀδίκημα καθ’ ὅλων αὐτῶν τῶν πληθυσμῶν, ὅτι σήμερον νομοθετοῦμεν ἄνευ τῆς παρουσίας τῶν ἀντιπροσώπων αὐτῶν. Εἶχον ἄλλοτε ὁμιλήσει περὶ τῆς ἀντιπροσωπείας τῆς Κρήτης, καὶ εἶχον τότε καταγγείλει τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, διότι κατώρθωσε νὰ εὕρῃ τὸν ῥάπτην ὅστις θὰ δώσῃ τὴν περιβολὴν εἰς τοὺς ἀντιπροσώπους αὐτῆς νὰ ἔλθωσιν ἐνταῦθα, καὶ τὴν ἐπιοῦσαν προέβημεν εἰς τὴν πρώτην θεαματικὴν προσάρτησιν τῆς Κρήτης. Ἀλλ’ οἱ Κρῆτες ἀντιπρόσωποι δὲν εἶναι ἀκόμη ἐδῶ. Καὶ ἐρωτῶ· διατί δὲν εἶναι ἐδῶ; Τίς εἶναι ὁ λόγος ὁ ὁποῖος παρημπόδισε τὴν ἀποστολὴν τῶν Κρητῶν ἐνταῦθα; Μήπως ἡ ἔλλειψις ἐκλογικῶν καταλόγων; Διότι τελευταῖον ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἀπηρνήθη τὴν θεωρίαν τὴν ὁποίαν εἶχε διατυπώσει ἄλλοτε πρὸς ἀναβολὴν τῶν ἐκλογῶν ἐν ταῖς νέαις χώραις. Καὶ ἐλέχθη παρὰ τῆς Κυβερνήσεως ὅτι πρέπει νὰ διαταχθῶσιν αἱ ἐκλογαί, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἔχωμεν τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους. Ἀλλὰ τούτους ἠδύνασθε νὰ καταρτίσητε ἐντὸς τριῶν μηνῶν, ὅτε κατὰ τὸ φθινόπωρον θὰ εἴχομεν ὅλον τὸν καιρὸν ὅπως ἴδωμεν διεξαγομένας τὰς ἐκλογάς. Αὐτὰ εἶναι τὰ ὁποῖα γεννῶσι τὴν ἀμφιβολίαν περὶ τοῦ κύρους τῆς Ἑλληνικῆς Πολιτείας ἐκεῖ. Μετὰ τὴν διεξαγωγὴν τῶν δύο πολέμων, μετὰ τρεῖς συνθήκας, δὲν ἔχομεν ἀκόμη τὴν προσάρτησιν τῶν νέων χωρῶν, σήμερον δὲ συζητεῖται ἀκόμη κατὰ πόσον αἱ νῆσοι Χῖος καὶ Μυτιλήνη ἀνήκουσιν εἰς τὸ Κράτος αὐτό, εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Βασίλειον. Καὶ θέλετε τὸ κῦρος τῆς Ἑλληνικῆς Πολιτείας νὰ ὑπάρχῃ ἀκέραιον ὑπὸ τοὺς ὅρους ὑπὸ τοὺς ὁποίους σήμερον διεξάγεται ἡ διοίκησις αὐτοῦ! Μᾶς παρουσιάσατε τὰς στατιστικὰς πληροφορίας περὶ τῆς μὴ ἐγκληματικότητος. Καὶ τί ἀποδεικνύουσιν αἱ πληροφορίαι αὗται; Ἀποδεικνύουσιν ὅτι πρόκειται περὶ λαῶν οἱ ὁποῖοι εἶναι ἀφωσιωμένοι εἰς τὸ καθεστώς· πρόκειται περὶ πολιτῶν φίλων καὶ ὄχι διαπνεομένων ὑπὸ αἰσθημάτων καὶ ἰδεῶν, αἱ ὁποῖαι νὰ καθιστῶσιν αὐτοὺς ὑπόπτους εἰς τὴν ἀντίληψιν καὶ εἰς τὰς σκέψεις τῆς Κυβερνήσεως οὕτως ὥστε, τὸ δικαίωμα τὸ συνταγματικὸν τὸ ὁποῖον κέκτηνται ἀπὸ τῆς στιγμῆς ἀπὸ τῆς ὁποίας κατελήφθησαν ὑπὸ τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ, τὸ δικαίωμα τὸ συνταγματικὸν νὰ μὴ τοῖς ἀποδοθῇ. Αὐτὰ τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀποδεικνύουσιν ἀκριβῶς τὴν ἑλληνικότητα καὶ τὴν ἐθνικότητα αὐτῶν τῶν πληθυσμῶν, καὶ τὴν πρὸς τὴν Ἑλληνικὴν Πολιτείαν ἀφοσίωσιν αὐτῶν, καὶ ἐν τούτοις ὑπὸ διαφόρους προφάσεις, μετὰ ἓν ἔτος ἀπὸ τῆς λήξεως τῶν δύο πολέμων, δὲν κατωρθώθη τέλος πάντων νὰ εἰσέλθωσιν ἐδῶ οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν νέων χωρῶν. Αὐτὸ εἶναι ἀκριβῶς τὸ ὁποῖον γεννᾷ τὴν ὑπόνοιαν ὅτι δὲν ἠδυνήθη ἡ Ἑλληνικὴ Διοίκησις νὰ ἐπιβληθῇ, αὐτὸ εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον καταγγέλλουσιν οἱ ξένοι, αὐτὸ δὲ χρησιμεύει ὡς ἐπιχείρημα εἰς χεῖρας ὅλων ἐκείνων οἱ ὁποῖοι σήμερον προσπαθοῦσι νὰ ὑπονομεύσωσι τὸ καθεστὼς αὐτό. Ἡ Κυβέρνησις δύναται νὰ ἔχῃ τὴν ἰδέαν ὅτι τὰ πάντα βαίνουσι κατ’ εὐχήν, ἀλλ’ οὐδεὶς δύναται νὰ ἀφαιρέσῃ ἐξ ἡμῶν τὴν δικαίαν ἀνησυχίαν περὶ τοῦ ἂν τὸ μετὰ τόσας θυσίας, μετὰ τόσους ἀγῶνας καὶ μετὰ τόσας ἐνδόξους μάχας κτηθέν, ἀφωμοιώθη σήμερον πρὸς τὸ ἐπίλοιπον Ἑλληνικὸν Βασίλειον.

§92ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐξ Ἀρκαδίας, ὅτε ἐπροτάθη ἡ γενίκευσις τῆς συζητήσεως, ἔλαβε τὸν λόγον ζητήσας νὰ μὴ ἐπιτραπῇ ἡ γενίκευσις αὕτη, ἵνα ἐπιτύχῃ τὴν ἀναβολὴν αὐτῆς, μὲ ὅλην δὲ τὴν ἐπίσημον θέσιν τὴν ὁποίαν κατέχει ἐνταῦθα, ὡς ἐκ τοῦ παρελθόντος πολιτικοῦ του σταδίου καὶ τοῦ παρόντος, ἔρχεται λησμονῶν μετ’ ὀλίγον τί ἐζήτησε πρὸ μικροῦ καὶ συζητεῖ οὕτως, ἐνῷ θέλει νὰ μὴ γενικευθῇ ἡ συζήτησις.

§93Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἀλλὰ ἐλησμονήσατε τί ἀπηντήσατε σεῖς.

§94ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν εἶναι εὔκολον νὰ ἀπαντήσῃ τις εἰς ὅσα εἶπεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀρκαδίας, διότι εἶναι ἀδύνατον νὰ εὕρῃ εἰς αὐτὰ μίαν κεντρικὴν ἰδέαν. Ἀνέφερεν ὅτι καθ’ ὃν χρόνον ἤμην ἐν Μακεδονίᾳ ἐδημοσιεύθη ἐνταῦθα ὅτι ἐγένετο ἀπόπειρα ἐναντίον μου. Διατί εἶπε τοῦτο; Δὲν ἐνόησα. Ὑποθέτω διὰ νὰ παραστήσῃ ὅτι ἡ κατάστασις δὲν εἶναι τοιαύτη ἐν Μακεδονίᾳ ὡς παρεστάθη ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἀλλὰ καὶ ὑποτιθεμένου ὅτι ἐγένετο μία ἀπόπειρα καθ’ ἑνὸς προσώπου, τοῦτο θὰ ἀπεδείκνυεν ὅτι δὲν ὑπάρχει τάξις ἐν Μακεδονίᾳ; Ἀλλὰ δὲν ἠξεύρει τάχα ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀρκαδίας, μεθ’ ὁπόσης ἀγανακτήσεως διέψευσα τὴν τερατώδη ἐκείνην εἴδησιν, ἡ ὁποία διεβιβάσθη ἀπὸ τὰς Σέρρας τὴν ἑσπέραν ἐκείνην; Δὲν ἔμαθε τάχα ὅτι ἐπιστρέψας εἰς τὴν Θεσσαλονίκην ἐξέφρασα πρὸς τοὺς συνοδοιπόρους τὴν ἀγανάκτησίν μου, διότι μὴ μαθὼν ἐγκαίρως ὅτι ἐντὸς τοῦ αὐτοῦ σιδηροδρομικοῦ συρμοῦ ἦτο καὶ ὁ διαβιβάσας τὴν ψευδῆ εἴδησιν δημοσιογράφος, ἐστερήθην τῆς εὐχαριστήσεως νὰ διατάξω νὰ σταματήσῃ ἡ ἁμαξοστοιχία ἵνα τὸν καταβιβάσωσιν ἐκ τοῦ βαγονίου καὶ καταδικασθῇ οὕτω νὰ ἐπιστρέψῃ πεζῇ, διότι τῷ ἥρμοζε τοιαύτη τιμωρία, ἀφοῦ τοιαύτην κακόβουλον χρῆσιν ἔκαμε τοῦ δικαιώματός του ὡς δημοσιογράφου, ὡς ἀντιπροσώπου τοῦ τύπου; Δὲν ἀνέφερεν αὐτό· διατὶ δὲν τό ἀνέφερε, ἀλλ’ ἁπλῶς ἀνέφερεν ὅτι, ἀφοῦ ἐπῆγεν ἐκεῖ ὁ Πρωθυπουργός μετὰ δύο συνυπουργῶν του, ἐγένετο κατ’ αὐτοῦ μία συνωμοσία; Τί θέλετε νὰ ἀποδείξητε μὲ τοῦτο κ. Βουλευτά; Ὅτι διαρκῶς γίνονται συνωμοσίαι ἐν Μακεδονίᾳ; Δὲν ἠδυνήθην νὰ ἐννοήσω, ὀφείλω ὅμως νὰ δηλώσω σήμερον, Κύριοι, τοῦτο, ὅτι δὲν λείπουν οἱ ἐχθροὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ καθεστῶτος ἐν Μακεδονίᾳ, οἱ ζητοῦντες νὰ διαταράξωσιν αὐτὸ καὶ νὰ ἀνατρέψωσιν αὐτό. Εὑρίσκονται ἀτυχῶς οἱ ἐχθροὶ αὐτοὶ ἔξω τῆς Μακεδονίας, καὶ δὲν εἶναι ἀδύνατος βεβαίως, ἡ ἐνέργειά των ἐπὶ πληθυσμῶν ἐντὸς τῆς Μακεδονίας εὑρισκομένων, καὶ ἔρχονται εἰς συνενοήσεις τινάς· Ἀλλὰ τί ἀπεδείχθη; Ὅτι αἱ ἀπόπειραι αὐτῶν πάντοτε ναυαγοῦσιν οἰκτρῶς, καὶ ὅτι οὐδεμίαν ἔλαβον ποτὲ ἄλλην ἐξωτερικὴν ἐκδήλωσιν εἰμὴ τὴν ἀπόδειξιν μόνον ὅτι ἐγένετο τοιαύτη ἀπόπειρα. Ἀλλὰ τοῦτο, Κύριοι, δὲν εἶναι ἀκριβῶς σύμφωνον πρὸς ὅσα ἰσχυρίσθημεν περὶ τῆς δημοσίας τάξεως ἐν Μακεδονίᾳ, ὅτι ἐγένετο ἔξωθεν ἀπόπειρα ὑποκινήσεως τοῦ ἐγχωρίου πληθυσμοῦ εἰς στάσιν ἐπὶ ὑποσχέσει ἔξωθεν εἰσβολῆς ἐνόπλων συμμοριῶν, ἀλλ’ ἡ ἐνέργεια αὕτη ἀπέτυχεν οἰκτρῶς; Ἀποδεικνύει τοῦτο ὅτι δὲν εἶναι ἡ κατάστασις ἐν Μακεδονίᾳ ὁποίαν ἀξιοῖ ἡ Κυβέρνησις; Καὶ θέλετε ἀπὸ τοῦ πρώτου ἔτους νὰ λείψωσιν αἱ ἔξωθεν ἐπιβουλαὶ κατὰ τῆς Ἑλληνικῆς διοικήσεως ἐν Μακεδονίᾳ, διὰ νὰ βεβαιωθῆτε ὅτι ἡ κατάστασις εἶναι τιμητικὴ διὰ τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος; Ἀλλ’ ὁ κύριος Βουλευτὴς ἐξ Ἀρκαδίας, ἔμαθε καὶ ἄλλο, ὅτι ὁ Γεν. Διοικητὴς μετέβη πάλιν τελευταῖον εἰς Σέρρας καὶ ὑποθέτει, φαίνεται, ὅτι ἡ κατάστασις εἶναι ἀνώμαλος ἐκεῖ. Θέλω νὰ διαφωτίσω τὸν ἀξιότιμον βουλευτὴν ἐξ Ἀρκαδίας διὰ νὰ μὴ ἀνησυχῇ ὡς πρὸς τοῦτο. Ἔχω, Κύριοι, συχνὰ παράπονα διὰ τὴν ἐν Μακεδονίᾳ κατάστασιν. Ὅταν ἐγὼ παραπονοῦμαι διὰ τὴν συμπεριφορὰν ἄλλων Ἀρχῶν καττὰ τῶν Ἑλληνικῶν πληθυσμῶν εἰς ἄλλα μέρη, μοῦ δίδεται ἡ ἀπάντησις ὅτι· ναὶ μέν, κάμνομεν ὅ,τι ἠμποροῦμεν· δὲν εἶναι ὅπως τὰ λέγετε· κυττάξετε ὅμως καὶ σεῖς τί γίνεται εἰς τὴν Μακεδονίαν. Σπεύδω δὲ διὰ κάθε παράπονον τὸ ὁποῖον ἔχει διατυπωθῇ κακομεταχειρίσεως τῶν Ἀρχῶν καθ’ ὡρισμένης ἐθνότητος πληθυσμοῦ, σπεύδω ἀμέσως νὰ διατάξω ἀνάκρισιν καὶ διότι εἶναι καθῆκον μου, ὅπως κολάσω τυχὸν ἀποδεικνυομένην παρεκτροπήν, ἀλλὰ καὶ διότι εἶμαι βέβαιος ἐκ τῶν προτέρων ὅτι συχνότατα ἂν μὴ πάντοτε, θὰ μάθωμεν ὅτι δὲν ἔλαβον χώραν τίποτε ἢ ὅτι τὰ λεγόμενα εἶναι ἐντελῶς ἀσήμαντα. Τοῦτον τὸν σκοπὸν εἶχεν ἡ ἀποστολή τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ εἰς Δράμαν, ὅπως αὐτὸς μετὰ καὶ τοῦ γενικοῦ Εἰσαγγελέως, μετὰ καὶ τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς Δημοσίας ἀσφαλείας, ἐξετάσωσι σωρείαν παραπόνων τὰ ὁποῖα διετυπώθησαν, καὶ ἀποστείλωσι τηλεγραφικῶς τὴν ἔκθεσίν των, ἡ ὁποία ὑπεβλήθη χθὲς καὶ ἡ ὁποία ἀνεκοινώθη ὅπου ἔδει καὶ ἡ ὁποία ἀπέδειξεν ὅτι ὅλα τὰ καταγγελλόμενα ἦσαν σχεδὸν ἐντελῶς ἀνυπόστατα. Ἀλλ’ ἔρχεται πάλιν καὶ σήμερον ἐκ μέρους τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἀρκαδίας Βουλευτοῦ τὸ ζήτημα τῶν ἐκλογῶν. Αἴ! Κύριοι! Καθ’ ἣν στιγμὴν τὸ ζήτημα τοῦτο ἀπησχόλησεν ἄλλοτε τὴν Βουλήν, ἐξ ἐρωτήσεως πάλιν καὶ προκλήσεως τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, καὶ καθ’ ἣν στιγμὴν ἐδόθησαν τότε ἐξηγήσεις καὶ ἐγένοντο δηλώσεις ἐκ μέρους τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως σχετικαὶ πρὸς τὸ ζήτημα τοῦτο τῶν ἐκλογῶν, καὶ καθ’ ἣν στιγμὴν ἡ Ἀντιπολίτευσις τότε ἐθεώρησεν ἱκανοποιητικὰς τὰς δηλώσεις ταύτας, διότι οὐδεμίαν παρατήρησιν ἔκαμεν οὐδὲ ἐπέμεινεν, ἐφάνη δὲ ἀποδεχομένη τὴν γνώμην ταύτην ὅπως γίνωσιν αἱ ἐκλογαὶ καθ’ ὃν χρόνον ὥρισα τότε καὶ καθ’ ὅλον τὸ Κράτος, διαλυομένης τῆς Βουλῆς, δὲν ἐνόμιζον ὅτι εἶναι κατὰ τὰ κοινοβουλευτικὰ ἔθιμα ἐπιτετραμμένον νὰ ἔρχηται ἐκ τῶν ὑστέρων πάλιν ἡ Ἀντιπολίτευσις ἢ μέρος αὐτῆς νὰ κάμνῃ παρατηρήσεις ἐπὶ πραγμάτων ἐπὶ τῶν ὁποίων ὑπάρχει συμφωνία, νομίζω.

§95Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὑπάρχει διαμαρτυρία, ὄχι συμφωνία.

§96Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἀλλά, Κύριοι, ἴσως εἶναι εὐτύχημα ὅτι μοὶ δίδεται εὐκαιρία νὰ ὁμιλήσω ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου καὶ περὶ τῆς προσαρτήσεως, ἡ ὁποία βλέπω ὅτι ἀνησυχεῖ ἀκόμη τὸν ἀξιότιμον ἐξ Ἀρκαδίας Βουλευτήν, ὅπως τῷ ὄντι ἀνησυχεῖ ὁλόκληρον τὸν πληθυσμὸν ἢ τοὐλάχιστον τὸν Ἑλληνικὸν πληθυσμὸν τῆς Μακεδονίας, διότι δὲν δύναμαι νὰ σᾶς ἀποκρύψω, Κύριοι, ὅτι παντοῦ ὅπου μετέβην μοῦ ἔλεγον: — Μά, Κύριοι, διατί δὲν προσαρτᾶτε τὴν Μακεδονίαν; Διατὶ δὲν ἐκδίδετε τὸ Διάταγμα τῆς προσαρτήσεως; Ἐνόμιζον ὅμως ὅτι, ἐπειδὴ εὑρισκόμην ἐκεῖ ἐνώπιον ἁπλοϊκῶν ἀνθρώπων, διὰ τοῦτο καὶ μόνον μοῦ ἐτίθετο τοιοῦτον ἐρώτημα. Δὲν ἐνόμιζον ὅτι ὅμοιον ἐρώτημα θὰ μοὶ ἀπηύθυνεν καὶ ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀρκαδίας ἐν τῷ περιβόλῳ τούτῳ. Ἀλλ’ ἐρωτῶ καὶ ἐγὼ τὸν κ. Βουλευτὴν ἐξ Ἀρκαδίας: νομίζει ὅτι ἠδυνάμην νὰ ἐκδώσω Διάταγμα προσαρτήσεως τῆς Μακεδονίας, καὶ μετὰ τὴν συνθήκην τοῦ Λονδίνου, καὶ μετὰ τὴν συνθήκην τῶν Ἀθηνῶν καὶ τοῦ νόμου, ὁ ὁποῖος ἐψηφίσθη ἐδῶ, πρὸς κύρωσιν τῆς συνθήκης ταύτης, νομίζει ὅτι δύναμαι νὰ ἐκδώσω σήμερον ἓν Διάταγμα προσαρτήσεως τῶν νήσων; Πῶς εἶναι δυνατὸν αὐτὰ τὰ πράγματα νὰ λέγωνται σοβαρῶς, Κύριοι, καὶ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ταύτης καὶ ὑπὸ ἀνθρώπου τῆς περιωπῆς τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἀρκαδίας; Τὰ νέα ὅρια ἡμῶν, Κύριοι, ὅτι ἀφορᾷ τὴν Μακεδονίαν μέχρι Φλωρίνης τοὐλάχιστον, εἶναι τόσον καθωρισμένα, ὥστε χωρὶς νὰ ὀφλισκάνῃ γέλωτα ἡ Κυβέρνησις δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἔλθῃ νὰ εἴπῃ· — Προσαρτῶ τὴν χώραν αὐτὴν ἀπὸ τὸ τάδε μέρος ἕως τὸ τάδε. Βεβαίως θὰ ἐπακολουθήσῃ κάποιον Διάταγμα προσαρτήσεως, ἀλλ’ αὐτὸ ἀφορᾷ ἐκεῖνα τὰ μέρη τῶν ὁποίων ἡ εἰς ἡμᾶς ἐκδίκασις δὲν ἔχει γίνει ὁριστικὴ διὰ τῶν συνθηκῶν ἐκείνων, καὶ εἶναι ταῦτα αἱ νῆσοι. Θὰ χρειασθῇ δὲ ἀκόμη Διάταγμα ἢ μᾶλλον νόμος, ὁ ὁποῖος θὰ ψηφισθῇ ὑπὸ τῆς Βουλῆς, ἐὰν πρόκειται νὰ γίνῃ ἡ ἀνταλλαγὴ τῶν μερῶν ἐκείνων, τῆς παραλίας τῆς Ἠπείρου πρὸς τὴν ἄνω κοιλάδα τοῦ Δρίνου. Ἀλλ’ ὅ τι ἀφορᾷ τὰς νήσους, δὲν δύναμαι νὰ ἐκδώσω σήμερον ἀκόμη Διάταγμα προσαρτήσεως, διότι ἀκόμη δὲν εἶναι βεβαιωμένον ἐκ μέρους ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ὑπὸ ὅρους ἐπεδίκασαν ἡμῖν τὰς νήσους, ὅτι ἐξεπληρώθησαν ἐκ μέρους τῆς Ἑλλάδος καθ’ ὅλην τὴν ἔκτασιν αἱ μεγάλαι καὶ βαρεῖαι ὑποχρεώσεις αἱ ὁποῖαι ἔχουσιν ἐπιβληθῆ εἰς αὐτὴν ὅσον ἀφορᾷ τὴν συμπεριφοράν της ἀπέναντι τῆς Ἠπείρου. Νομίζω ὅτι εἴμεθα εἰς τὸ τέρμα καὶ ταχέως θὰ ἐκλίπῃ καὶ αὐτὸ τὸ κώλυμα διὰ νὰ ἐκδοθῇ τὸ Διάταγμα τῆς προσαρτήσεως τῶν νήσων, ὄχι ὅμως ποτὲ τῆς Μακεδονίας, καὶ παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον Βουλευτὴν ἐξ Ἀρκαδίας νὰ ἡσυχάσῃ διὰ νὰ μὴ ταράσσῃ τὴν συνείδησιν τῶν ἁπλοϊκῶν ἐκείνων ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι νομίζουσιν ὅτι δὲν εἶναι ἀκόμη ἡ Μακεδονία Ἑλληνική, διότι δὲν ἐκδίδεται Διάταγμα προσαρτήσεως αὐτῆς.

§97Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐγὼ ἐφρόνουν ὅτι τὸ Διάταγμα τῆς προσαρτήσεως τῶν νέων χωρῶν ἔπρεπε νὰ ἐκδοθῇ ἀπὸ τῆς ἡμέρας τῆς καταλήψεως αὐτῶν ὑπὸ τοῦ νικηφόρου Ἑλληνικοῦ στρατοῦ, διότι ἀναμφισβητήτως ἡ παράλειψις αὕτη δὲν ἦτο δυνατὸν παρὰ νὰ βλάψῃ εἰς τὰ καίρια τὴν ἑλληνικὴν ὑπόθεσιν. Ἐὰν σήμερον ἔτι ἀμφισβητεῖται εἰς τὴν ἑλληνικὴν Πολιτείαν τὸ δικαίωμα τῆς κατοχῆς τῶν Νήσων, αὐτὸ ὀφείλεται ἀκριβῶς εἰς τὴν παράλειψιν ἐκείνην καὶ εἰς τὴν ἀληθῶς ἀκατανόητον Πολιτείαν τῆς Κυβερνήσεως. Ἐδίστασε νὰ ἐπιβάλῃ πολιτειακῶς ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἀκριβῶς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπεβλήθη διὰ τῶν ἐνδόξων ἀγώνων τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ. Ἀλλ’ ἐγὼ δὲν ἀνησυχῶ ποσῶς περὶ τῆς προσαρτήσεως τῆς Μακεδονίας, ἡ ὁποία ἐπεβλήθη εἰς τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως· ἐγὼ ἀνησυχῶ μόνον περὶ τοῦ τίς ἔσται ἡ δικαιολογία τῆς πολιτείας τῆς Κυβερνήσεως πρὸς τοὺς ξένους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἀμφισβητοῦσι τὸ κῦρος τῆς Ἑλληνικῆς Διοικήσεως ἐν ταῖς νέαις χώραις, τὰς ὁποίας χαρακτηρίζουσιν ὡς ξένας σήμερον. Δύναται ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως νὰ καυχᾶται διότι κατῆλθεν εἰς ἕνα σταθμὸν καὶ ἀλώβητος ἐπανῆλθεν εἰς τὴν ἔκτακτον ἁμαξοστοιχίαν δι’ ἧς διήρχετο ἀστραπιαίως τὰς νέας χώρας· δύναται νὰ καυχᾶται ὅτι νικηφόρως κατέλαβεν αὐτάς, ἀλλὰ δὲν δύναται νὰ διαμφισβητήσῃ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον αἰσθανόμεθα πάντες, καὶ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον αἰσθάνονται πάντες οἱ ἐκτὸς τῆς Βουλῆς καὶ οἱ ἐν ταῖς νέαις χώραις καὶ οἱ ἐν ταῖς παλαιαῖς, ὅτι τὰ πάντα διαμφισβητοῦνται. Ἐὰν δ’ ὑπάρχῃ ἀμφισβήτησις περὶ τῶν δικαιωμάτων τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους, τοῦτο ὀφείλεται ἀκριβῶς εἰς τὴν πολιτείαν τοῦ κυρίου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλ’ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως λέγει ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἀνησυχῆτε διὰ τὴν προσάρτησιν τῶν νέων χωρῶν, μετὰ τὴν συνθήκην τοῦ Λονδίνου τοῦ Βουκουρεστίου καὶ τῶν Ἀθηνῶν, διότι τὰ ὅρια τῆς Μακεδονίας εἶναι γνωστά. Ἀλλὰ τὰ ὅρια τῆς Κρήτης δὲν εἶναι γνωστά; Ὑποθέτω ὅτι εἶναι γνωστὰ ταῦτα εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ἐν τούτοις προέβη οὗτος εἰς τὴν προσάρτησιν τῆς Κρήτης, καὶ προέβη εἰς τοῦτο μετὰ τὴν συνθήκην...

§98ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Πότε, κ. Βουλευτά, ἐξ Ἀρκαδίας;

§99Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Μετὰ τὴν συνθήκην τοῦ Βουκουρεστίου.

§100ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Πλανᾶσθε, κ. Βουλευτὰ ἐξ Ἀρκαδίας. Ἰδέτε τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως. Οὐδέποτε ἐδημοσιεύθη Διάταγμα προσαρτήσεως.

§101Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Προέβητε εἰς τὴν προσάρτησιν ἀκριβῶς μετὰ τὴν συνθήκην τοῦ Βουκουρεστίου.

§102ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ποτὲ δὲν ἐγένετο Διάταγμα προσαρτήσεως, κ. Βουλευτά.

§103Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἡ προσάρτησις ἐγένετο ἐπισήμως. Αὐτὸ ἐννοῶ. Τὸ Διάταγμα τῆς προσαρτήσεως ἦτο ἡ παρουσία τοῦ Βασιλέως ἐν Κρήτῃ.

§104ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Μετέβη καὶ εἰς τὴν Μακεδονίαν ὁ Βασιλεύς. Δὲν εἶναι σοβαρὰ ἡ συζήτησις αὕτη Κύριοι.

§105Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀπ’ ἀρχῆς ἐνόουν εἶναι ὅτι δὲν ἐξεδόθη Διάταγμα προσαρτήσεως τῶν νέων χωρῶν. Τὸ ζήτημα εἶναι ὅτι ἀκόμη ἀμφισβητεῖται ἡ προσάρτησις τῶν νέων χωρῶν. Ἀμφισβητεῖται ὑπὸ ξένων καὶ τὴν ἀμφισβήτησιν αὐτὴν ἐδέχθη ἡ Κυβέρνησις, διότι προῆλθεν εἰς συνεννόησιν καὶ διαπραγματεύσεις πρὸς ἐκείνους, πρὸς τοὺς ὁποίους ἔπρεπε νὰ ἐπιδείξῃ μόνον τὸν τίτλον τὸν διεθνῆ τὸν ὁποῖον ἔχουσιν. Αὐτὸ εἶχον σκοπὸν νὰ παρατηρήσω. Ἴσως ἐξῆλθον τοῦ θέματος τὸ ὁποῖον εἶχον. Ἐὰν ἐξῆλθον, βεβαίως τοῦτο δὲν ἀποδεικνύει ἐμαυτὸν ἀντιφατικὸν πρὸς ἑαυτόν. Ἐξῆλθον τοῦ κύκλου ἐκείνου διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον ὅτι ἡ ἀπάντησις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἔδιδεν ἀφορμὴν εἰς γενικωτέραν συζήτησιν.

§106Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε.

§107ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν ἐγενικεύθη ἡ συζήτησις.

§108Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τί ἄλλο εἶναι ἡ γενίκευσις τῆς συζητήσεως ἀφοῦ ὡμίλησαν πλέον τοῦ ἑνὸς κατ’ ἐπανάληψιν. Ὡμίλησαν ὄχι εἷς, ἀλλὰ πέντε καὶ ἕξ. Δὲν πρέπει νὰ δεικνύηται ἀσέβεια πρὸς τὸν Κανονισμόν.

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ γενίκευσις τῆς συζητήσεως δύναται νὰ γίνῃ, εἴτε προτάσει δέκα Βουλευτῶν εἴτε τῇ συγκαταθέσει τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν ἀρνοῦμαι ὅτι ἔλαβον τὸν λόγον διάφοροι, κ. Βουλευταί, ἀλλ’ ἂν ἐπῆλθε παραβίασις τοῦ Κανονισμοῦ, αὕτη ἐπῆλθεν ἐκ μέρους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ἡ Κυβέρνησις κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ Κανονισμοῦ ἐδικαιοῦτο νὰ ὁμιλήσῃ ἐν οἱᾳδήποτε στιγμῇ καὶ νὰ ἀπαντήσῃ τόσον πρὸς τὸν κ. Βουλευτὴν ἐκ Κερκύρας, τὸν προκαλέσαντα τὴν συζήτησιν, ὅσον καὶ πρὸς τοὺς λοιποὺς συναδέλφους, ἀρχηγοὺς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ἑπομένως, ἂν ἐπῆλθε τοιαύτη παραβίασις, αὕτη δὲν προῆλθεν ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν σᾶς ἀποκρύπτω τοῦτο, ὅτι ἐγὼ ὁ ὁποῖος διέγνωσα καὶ τὴν ἐπιθυμίαν τῆς πλειονοψηφίας καὶ τὴν ἐπιθυμίαν τῆς Βουλῆς καὶ τὴν ἐπιθυμίαν τῆς Κυβερνήσεως, ἐπέτρεψα τοιαύτην συζήτησιν ὅπως μὴ τεθῇ φραγμὸς εἰς τὴν τοιαύτην συζήτησιν. Ἀλλ’ ἂν ἡ Ἀντιπολίτευσις ἐπιθυμῇ νὰ γίνῃ συζήτησις, παρακαλῶ τότε νὰ ἐγερθῶσι δέκα Βουλευταὶ νὰ ζητήσωσι τοῦτο καὶ τότε θὰ γενικευθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου. (Ἐγείρονται τινὲς Βουλευταί).

§110Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Νὰ μὴ ἐξακολουθήσῃ ἡ συζήτησις.

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ ἐγερθέντες εἶναι ἐλάχιστοι. Ἄρα ἡ συζήτησις δὲν ἐγενικεύθη.

§112Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Θέλω νὰ ὑπομνήσω εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ὅτι εἰς τὴν Παλαιὰν Ἑλλάδα δὲν ἔχομεν τὰς διομολογήσεις;

§113Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Νὰ τελειώσῃ τὸ ζήτημα, κ. Πρόεδρε, ἂν ἔχωμεν γενίκευσιν τῆς συζητήσεως ἢ οὔ.

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Περὶ αὐτοῦ πρόκειται.

§115Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Εἶναι ἐπιχείρημα.

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε κ. Συνάδελφε. Ὡμιλήσατε τρὶς ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ.

§117Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Θέλω νὰ προσθέσω δύο λέξεις.

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὡμιλήσατε τρίς. Παρακαλῶ κ. Συνάδελφε, νὰ μὴ ἐπιμένητε διότι δὲν ἐγενικεύθη ἡ συζήτησις.

§119Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θεωρῶ ἀναμφισβήτητον εἶναι ὅτι....

§120Θ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ τὸν λόγον κ. Πρόεδρε. Ἐτέθη τέρμα;

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐτέθη τέρμα.

§122Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θέλω νὰ ὑπομνήσω εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι ὅτι αἱ νέαι χῶραι, ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς Διεθνοῦς, δὲν εὑρίσκονται εἰς τὴν αὐτὴν μοῖραν πρὸς τὰς ἐπαρχίας τῆς παλαιᾶς Ἑλλάδος. Ἐν ταῖς νέαις χώραις ἔχομεν διομολογήσεις μεθ’ ὅλην τὴν προσάρτησιν διὰ τὴν ὁποίαν καυχᾶται ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, τὴν γενομένην διὰ διεθνοῦς πράξεως, καὶ παρακαλῶ νὰ ἐξηγηθῇ εἰς τὴν Βουλὴν πόθεν προέρχεται ἡ ἀνωμαλία αὐτή.

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις κηρύσσεται περατωμένη. Ὁ κ. Θ. Φίλιος «συνιστᾷ εἰς τοὺς κ. κ. Ὑπουργοὺς τῶν Στρατιωτικῶν καὶ Ἐσωτερικῶν, ὅπως ἀπονείμωσιν ἠθικὴν ἀμοιβὴν εἰς τοὺς Ἕλληνας δημοσιογράφους, κατόπιν τῶν τόσων ὑπηρεσιῶν τὰς ὁποίας προσήνεγκαν κατὰ τοὺς δύο νικηφόρους πολέμους. Πολλοὶ τούτων διεκινδύνευσαν καὶ αὐτὴν ἀκόμη τὴν ζωήν των, διακηρύττοντες ἐκ τῆς πρώτης γραμμῆς τοῦ πυρὸς τὸν θρίαμβον τῶν Ἑλληνικῶν ὅπλων.»

§124Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Θὰ συστήσω εἰς τοὺς κ. Ὑπουργοὺς τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ προβῶσιν εἰς ἀπονομὴν ἠθικῆς ἀμοιβῆς εἰς τοὺς δημοσιογράφους, καὶ μάλιστα εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι διεκινδύνευσαν τὴν ζωὴν αὐτῶν καὶ διεκήρυξαν ἀπὸ τὰ χαρακώματα τοὺς θριάμβους τῶν δύο πολέμων. Νομίζω ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ τοῦτο.

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Τσακόπουλος «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως διατάξῃ τὴν ταχεῖαν σύστασιν παραρτήματος στρατολογικῶν γραφείων ἐν Τριπόλει, πρὸς διευκόλυνσιν τῶν στρατολογικῶν ὑποθέσεων, πάντων τῶν κατοίκων τοῦ νομοῦ Ἀρκαδίας.»

§126ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἔδωκα διαταγὴν εἰς τὴν ἐπιτελικὴν ὑπηρεσίαν νὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα τοῦτο.

§127Θ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Εἶναι ἀναγκαιότατον νὰ συστηθῇ ἐκεῖ τοιοῦτον γραφεῖον.

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Κουτούπης ἔχει τὸν λόγον, ὅπως κάμῃ σύστασιν περὶ ἀπαλλαγῆς ἀπὸ τῆς φορολογίας τῶν ἐμπορευμάτων τοῦ δήμου Ἀβίας τῆς ἐπιβληθείσης διὰ τὴν μεταρρύθμισιν τῆς κοίτης τοῦ ποταμοῦ Νέδονος.

§129Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἐὰν αἱ πληροφορίαι μου εἶναι ἀληθεῖς, ἐπιβάλλεται φόρος τις εἰς τὰ ἐμπορεύματα τὰ εἰσαγόμενα εἰς Καλάμας εἰς περιφερείας μεγαλειτέρας, διὰ τὴν ῥύθμισιν τῆς κοίτης τοῦ ποταμοῦ Νέδονος. Ὡς γνωστόν, εἰς τὰς Καλάμας εἰσάγονται πλεῖστα ἐμπορεύματα πρὸς χρῆσιν διὰ δήμους πλησίον κειμένους καὶ δὴ ἀνήκοντας εἰς ἄλλους νομούς, ὅπως εἶναι ὁ δῆμος Ἀβίας. Νομίζω ὅτι τὰ ἐμπορεύματα, τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ καταναλωθῶσιν εἰς ἄλλας περιφερείας, αἱ ὁποῖαι οὐδόλως πρόκειται νὰ ἐξυπηρετηθῶσιν διὰ τῆς τοιαύτης ἢ τοιαύτης διαρρυθμίσεως τῆς κοίτης τοῦ ποταμοῦ ἄλλης ἐπαρχίας, ὅτι τὰ ἐμπορεύματα ταῦτα δὲν πρέπει νὰ ὑποβάλλωνται εἰς δασμόν. Ἂν δὲ γίνεται τοῦτο τώρα, γίνεται ἐκ καλῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου ὑπὸ τῶν ὀργάνων τῆς Πολιτείας ἢ ὑπὸ τοῦ ἐνοικιαστοῦ τοῦ φόρου, ἂν ὑπάρχῃ τοιοῦτος. Θὰ παρεκάλουν λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ συστήσῃ, διότι δὲν νομίζω ὅτι θὰ ὑπάρχῃ ἀμφιβολία περὶ τούτου, ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει τρόπος, νὰ ἐξελέγχηται κατὰ πόσον τὰ ἐμπορεύματα ταῦτα πρόκειται νὰ καταναλωθῶσιν εἰς Καλάμας ἢ ἀλλαχοῦ, ὅπως μὴ ξένοι δῆμοι ὑπόκεινται εἰς φορολογίαν ἡ ὁποία ἐπεβλήθη δι’ ἐντελῶς τοπικὸν σκοπόν.

§130Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Δὲν εἶμαι ἕτοιμος νὰ ἀπαντήσω. Παρακαλῶ νὰ μοὶ ἐπιτραπῇ πρότερον νὰ μελετήσω τὸ ζήτημα.

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Μαλλιόπουλος «παρακαλεῖ τὸν κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργόν, ὅπως λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του ὅτι πρὸ δεκαετίας ἤρξατο ἡ κατασκευὴ τῆς ἐπὶ τοῦ ποταμοῦ Ὀνόχονος γεφύρας Χαλαμβρεζίου τῆς Ἐπαρχίας Καρδίτσης, κατεσκευάσθησαν τὰ βάθρα αὐτῆς, διὰ τὰ ὁποῖα τὸ Δημόσιον ἐδαπάνησε περὶ τὰς 15 χιλιάδας δραχμῶν καὶ δὲν ὑπελείπετο παρὰ μόνον ἐπίστρωσις τῆς γεφύρας πρὸς ἀποπεράτωσιν αὐτῆς. Ἔκτοτε ὅμως παρημελήθη τὸ ἔργον καὶ δὲν ἐπετελέσθη ἡ ἐπίστρωσις τῆς γεφύρας, κινδυνεύουν δὲ νὰ καταστραφῶσι τὰ βάθρα τῆς γεφύρας αὐτῆς καὶ νὰ ἀπολέσῃ τὸ Δημόσιον καὶ τὰς δαπανηθείσας 15,000 νὰ καταστραφῇ δὲ ἕτοιμον ἔργον. Παρακαλεῖ ὅθεν τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅπως εὐαρεστηθῇ καὶ διατάξῃ δημοπρασίαν πρὸς κατασκευὴν ξυλίνης ἔστω ἐπιστρώσεως τῆς γεφύρας, ἀφοῦ ἡ μελέτη τούτου καὶ ὁ προϋπολογισμὸς ἀκόμη εἶναι ἕτοιμα ἐν τοῖς γραφείοις τοῦ Ὑπουργείου».

§132Δ. ΜΑΛΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπάρχει μελέτη περὶ κατασκευῆς τῆς γεφύρας Χαλαμβρεζίου τῆς ἐπὶ τοῦ ποταμοῦ Ὀνόχονος, πρὸ δεκαετίας· ἐγένοντο μάλιστα καὶ τὰ βάθρα, καὶ δὲν μένει παρὰ ἡ ἐπίστρωσις τῆς γεφύρας. Ὑπάρχει ἕτοιμος ὁ προϋπολογισμὸς καὶ δὲν ἀπομένει παρὰ ἡ δημοπρασία, εἶναι δὲ ἁμάρτημα νὰ ἐγκαταλειφθῇ ἕτοιμον ἔργον νὰ καταστραφῇ, ἔργον διὰ τὸ ὁποῖον ἐδαπανήσαμεν 15000 δραχ. Σημειώσατε δὲ ὅτι ἡ γέφυρα αὐτὴ εὐκολύνει τὴν ὁδὸν ἀπὸ Τρικκάλων εἰς Λάρισαν, ἥτις εἶναι ἡ μόνη ὁδὸς ἡ ὁποία διευκολύνει τὴν συγκοινωνίαν τῶν δύο αὐτῶν νομῶν. Ἄλλως τε θὰ ἐγκαταλείψωμεν ἔργον ἕτοιμον.

§133ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Θὰ ζητήσω πληροφορίας καὶ θὰ διατάξω τὰ δέοντα.

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Βλάχος «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως διατάξῃ τὴν ἀποστολὴν τῶν φυλλαδίων συντάξεως τῶν ἀποστράτων ἀξιωματικῶν, τῶν ἕνεκεν τῆς ἐπιστρατεύσεως ἀνακληθέντων, ὡς καὶ τῶν δικαιουμένων ἐπηυξημένης συντάξεως».

§135Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Τὰ ἐστείλαμεν πρὸ μιᾶς ἑβδομάδος.

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Δ. Χατζηγιάννης καὶ Γ. Βλάχος «παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀναφορὰν τῶν καπνεργατῶν καὶ καπνεμπόρων Λαρίσης, καὶ διατάξῃ τὴν ἐπιτροπήν, ὅπως προβῇ εἰς τὴν παραλαβὴν τοῦ νέου Καπνοκοπτηρίου, ὄντος ἑτοίμου πρὸ ἑξαμήνου».

§137Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Εἰς τὰς 2 Μαΐου, δηλαδὴ προχθές, διετάξαμεν τὴν ἐπιτροπὴν καὶ πάλιν νὰ προβῇ εἰς τὴν παραλαβήν.

§138Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Πρόκειται περὶ μιᾶς θερμάστρας καὶ δὲν εὑρίσκεται εἰς τὴν Ἑλλάδα τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον ὁρίζεται εἰς τὴν σύμβασιν τῆς κατασκευῆς. Θέλουν νὰ εὕρουν τὸ σύστημα ἐκεῖνο. Δὲν εἶναι πρᾶγμα σοβαρόν.

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Χατζηγιάννης ἐρωτᾷ· «οἱ τραυματίαι τῶν πολέμων, οἱ κριθέντες ἀνίκανοι ὑπὸ τῆς ἀνωτάτης Ὑγειονομικῆς Ἐπιτροπῆς, διὰ νὰ λάβωσι καὶ σύνταξιν, πρέπει νὰ ἐξετασθῶσιν ἐκ νέου ὑπὸ τῆς αὐτῆς ἐπιτροπῆς; Δὲν ἐλήφθη ὅμως μέτρον διὰ τὰ ὁδοιπορικὰ αὐτῶν καὶ ταξειδεύουσιν εἰς Ἀθήνας οἱ ἐν ταῖς ἐπαρχίαις τραυματίαι, πληρώνοντες πολιτικὰ εἰσιτήρια. Νομίζει δίκαιον καὶ συνιστᾷ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως εὐαρεστούμενος ἐνεργήσῃ ἵνα οἱ πρὸς ἐξέτασιν ἐρχόμενοι εἰς Ἀθήνας τραυματίαι ταξειδεύωσιν, ἂν ὄχι εἰς βάρος τοῦ Δημοσίου ταμείου, τοὐλάχιστον ὅμως νὰ πληρώνωσι στρατιωτικὰ εἰσιτήρια».

§140Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ὡς γνωρίζετε, Κύριοι, οἱ τραυματίαι, ἀνίκανοι διὰ νὰ λάβωσι σύνταξιν, πρέπει νὰ παρουσιασθῶσιν ἐκ νέου εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τῶν ἀπαλλαγῶν, διὰ νὰ κρίνῃ αὕτη ἂν πρέπῃ νὰ τοῖς χορηγηθῇ σύνταξις. Αὐτοὶ λοιπὸν ταξειδεύουσιν ὡς πολῖται καὶ ὑπόκεινται εἰς μεγάλας δαπάνας.

§141ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Θὰ ἐξετάσω τὸ ζήτημα. Ὁμολογῶ ὅτι δὲν εἶμαι ἐνήμερος τοῦ ζητήματος ἵνα ἀπαντήσω.

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Βρατσᾶνος «ἐπερωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, διατὶ δὲν κατετάγη μὲ τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπιάτρου ὁ ἔφεδρος ἀνθυπίατρος Ἰωάν. Μιχαλόπουλος, ἐπιτυχὼν κατὰ τὸν ἐσχάτως ἐνεργηθέντα διαγωνισμὸν πρὸς κατάταξιν ἀνθυπιάτρων, καὶ ἐλθὼν 29ος κατὰ σειράν, ἐνῷ κατετάγησαν οἱ μετ’ αὐτὸν ἐν τῷ πίνακι τῶν ἀποτελεσμάτων ἄλλοι 9 ἐπιτυχόντες;»

§143ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δύναμαι νὰ ἀνακοινώσω εἰς τὸν κ. Βουλευτὴν κατ’ ἰδίαν τὸν λόγον διὰ τὸν ὁποῖον δὲν κατετάχθη. Προτιμῶ κατ’ ἰδίαν διότι ἴσως δὲν θὰ ἦτο συμφέρον νὰ γίνῃ τοῦτο δημοσίᾳ. Ὑπάρχει κατ’ αὐτοῦ ἔκθεσις ὅτι δὲν ὑπηρέτησεν εὐδοκίμως κατὰ τὸν πόλεμον.

§144Δ. ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Ἤθελον μόνον νὰ ἀκούσω αὐτὴν τὴν δήλωσιν. Ἦλθεν 29ος εἰς τὸν διαγωνισμὸν ἢ ὄχι;

§145ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ναί, ἀλλ’ ὑπάρχει ἔκθεσις ἐναντίον του.

§146Δ. ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Ἀλλ’ ὑπάρχει καὶ ἔκθεσις τοῦ ἐπιάτρου Γαβαλᾶ, ἡ ὁποία ὁμιλεῖ εὐφημότατα περὶ αὐτοῦ. Ἤθελον αὐτὴν τὴν διασάφησιν διότι καὶ κατὰ τὴν ἄλλην φοράν, ὅτε σᾶς ἠρώτησα διατὶ ὁ λοχίας Λεοντόπουλος δὲν ἐγένετο ἀνθυπασπιστής, μοὶ εἴπετε ὅτι ἐτραυματίσθη οὗτος κατὰ τύχην. Ἦλθεν ὅμως ὁ ἴδιος καὶ μὲ εἶδεν καὶ μοῦ ἔδειξε τὸ βιβλιάριόν του καὶ τὸ τραῦμα τὸ ὁποῖον εἶναι ἐκ θραύσματος ὀβίδος. Βεβαίως δὲ ὅταν ἡ ὀβὶς ἐκρήγνυται, τὰ θραύσματά της δὲν ὑπολογίζουν ποῦ θὰ κτυπήσουν. Διὰ τοῦτο ὅμως δὲν δύνανται νὰ θεωρηθῶσι τὰ τραύματα ταῦτα τυχαῖα. Ἕνεκα τούτου ἤθελον νὰ βεβαιωθῶ ἂν ὑπάρχῃ ἔκθεσις τοῦ κ. Γαβαλᾶ.

§147ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δύνασθε νὰ ἔλθητε εἰς τὸ Ὑπουργεῖον νὰ σᾶς δώσω τὴν ἔκθεσιν.

§148ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σπ. Θεοδωρόπουλος «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν νὰ δηλώσῃ διατὶ δὲν προήχθη εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ κελευστοῦ ὁ ἐπὶ 15ετίαν ὑπηρετῶν εὐδοκίμως ὡς ὑποκελευστὴς Ἰωάννης Κασσιμάτης, ὅστις διετέλεσε κατὰ τοὺς δύο πολέμους ὡς τηλεγραφητὴς τοῦ ἀσυρμάτου ἐπὶ τῆς «Ὕδρας». Ἐπίσης, παρακαλεῖ αὐτὸν νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὰ ἡμερολόγια τοῦ ἀσυρμάτου τῆς «Ὕδρας» τῶν μηνῶν Ὀκτωβρίου, Νοεμβρίου, καὶ Δεκεμβρίου 1912». Ἀπών. Ἀναβάλλεται. Ὁ κ. Δ. Γκλαβᾶς «συνιστᾷ εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως μεριμνήσῃ καὶ ἐγκατασταθῇ τηλέφωνον εἰς τὴν κοινότητα Βαρβασαίνης τῆς Ἠλείας, διότι ἔξωθεν αὐτῆς, μόλις 100 μέτρα, διέρχεται τὸ τηλεφωνικὸν σύρμα Ὠλένης. Ἡ δαπάνη ἑπομένως εἶναι ἐλαχίστη, ἡ δὲ ἐξυπηρέτησις τῆς κοινότητος μεγάλη». Ἀπών. Ἀναβάλλεται. Ὁ κ. Γ. Καρπετόπουλος «ὅπως ἐπερωτήσῃ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν περὶ τραυματιῶν καὶ συντάξεων αὐτῶν.»

§149Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἀγνοῆτε βεβαίως, Κύριοι, ὅτι ὑπάρχουν τραυματίαι οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι ὑπερβολὴ ἂν εἴπω ὅτι ἐκτίουσιν ποινὴν χωρὶς νὰ διέπραξαν οὐδὲν ἀπολύτως ἀδίκημα, ἐκτὸς ἂν ἀδίκημα δύναται νὰ θεωρηθῇ ὅτι ἔσπευσαν εἰς τὴν φωνὴν τῆς Πατρίδος, ὅτι ἐπολέμησαν καὶ ὅτι ἐτραυματίσθησαν. Ὑπάρχουσι καὶ τραυματίαι ἐγκαταλειμμένοι, ὅπως ὑπάρχουσι καὶ γονεῖς, σύζυγοι, τέκνα πεσόντων λησμονημένα ἀτυχῶς. Ὑπάρχει ἀριθμὸς τραυματιῶν διεσπαρμένος εἰς τὰ διάφορα ἐν Ἀθήναις Νοσοκομεῖα καὶ μάλιστα εἰς τὸ Βʹ τοιοῦτον. Οἱ τραυματίαι οὗτοι εἶναι ἐγκεκλεισμένοι ἐν τοῖς νοσοκομείοις. Λέγω δὲ ἐγκεκλεισμένοι, διότι οὐδεὶς λόγος δικαιολογεῖ τὴν ἐκεῖ παραμονήν των, ἀφοῦ εἰς οὐδεμίαν ἀπολύτως ὑποβάλλονται θεραπείαν. Ἐὰν ὄχι τὸ ὅλον, τὸ πλεῖστον τῶν τραυματιῶν τούτων, φέρει βλήματα ἐπὶ τοῦ θώρακος καὶ εἰς ἄλλα μέρη τοῦ σώματος, καὶ οἱ ἀτυχεῖς οὗτοι μαχηταί, ἀφοῦ περιήχθησαν ἀνὰ τὰ πολλὰ ὑπάρξαντα νοσοκομεῖα, ἐπὶ τέλους κατέληξαν ἄλλοι εἰς τὸ Αον ἢ τὸ Βον καὶ ἄλλοι εἰς τὸ Γον Στρατιωτικὸν Νοσοκομεῖον καὶ παραμένουσιν ἐκεῖ πρὸ ἑνὸς ἔτους τινές, πρὸ ὀλιγωτέρου χρόνου ἄλλοι, εἰς οὐδεμίαν, ὡς προεῖπον, ὑποβαλλόμενοι θεραπείαν, εἴτε διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τοῖς παρασχεθῇ θεραπεία τις, καθόσον ἴσως νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξαχθῶσι τὰ βλήματα ἅτινα φέρουσιν, εἴτε καὶ διότι δὲν προβλέπεται μέσον τι θεραπείας ἄλλης. Τὸ ἀποτέλεσμα πάντως εἶναι ὅτι αὐτοὶ παραμένουσιν εἰς τὰ νοσοκομεῖα δι’ ἄγνωστον λόγον, εἰς τρόπον ὥστε νὰ δικαιοῦταί τις νὰ ἰσχυρισθῇ ὅτι ἐκτίουσι ποινὴν φυλακίσεως, διότι τί ἄλλο παρὰ τιμωρία εἶναι νὰ εἶναι ἐγκεκλεισμένος κανεὶς ἐπὶ ἓν ἔτος εἰς τὸ νοσοκομεῖον, χωρὶς νὰ συντρέχῃ οὐδεὶς λόγος; Δὲν γνωρίζω τίνες ὑγειονομικαὶ διατάξεις ἐδημιούργησαν τὴν κατάστασιν ταύτην, καὶ ἂν πταίῃ ἡ στρατιωτικὴ ὑγειονομικὴ ὑπηρεσία, ἄν πταίωσιν οἱ διευθύνοντες τὰ νοσοκομεῖα, ἂν πταίωσιν αἱ διάφοροι ἐπιτροπαὶ τῶν ἀπαλλαγῶν. Τὸ γεγονὸς ὅμως εἶναι ὅτι οὗτοι ἐπὶ ἓν καὶ πλέον ἔτος παραμένουσιν εἰς τὰ νοσοκομεῖα κοιμώμενοι καὶ τρώγοντες, στερούμενοι δὲ τῆς ἐλευθερίας ἐπὶ ζημίᾳ καὶ τῶν ἀτόμων καὶ τῆς ὑπηρεσίας καὶ τοῦ ταμείου τοῦ Δημοσίου, διότι παραμένοντες ἐκεῖ οὐδεμίαν ἀπολύτως ὑπηρεσίαν προσφέρουσιν εἰς τὸ στράτευμα, οὐδεμίαν ὑπηρεσίαν προσφέρουσιν εἰς τὸ ἄτομόν των, ἐπὶ πλέον δὲ διατρεφόμενοι ἐν τῷ νοσοκομείῳ ἐπιβαρύνουσι τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν. Ἀλλ’ ἀσχέτως πρὸς τὰς γενομένας ζημίας, εἴτε εἰς τὴν ὑπηρεσίαν εἴτε εἰς τὰ ἄτομα εἴτε εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον, ἡ μεγίστη τῶν ζημιῶν εἶναι ἐκείνη τὴν ὁποίαν ὑφίστανται ταλαιπωρούμενοι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον αὐτοί, οἱ ὁποῖοι τέλος πάντων, εἶχον κἄποιον δικαίωμα νὰ τύχωσι μεγαλειτέρας προστασίας ἐκ μέρους τῆς Πολιτείας. Τὶ ἆρά γε ἐπιδιώκει ἡ ὑγειονομικὴ ὑπηρεσία παρατείνουσα τὴν τὴν παραμονήν των εἰς τὰ διάφορα νοσοκομεῖα; Ἐὰν ἐπὶ ἓν ἔτος καὶ πλέον δὲν κατώρθωσαν οἱ ἁρμόδιοι νὰ δίδωσι κατὰ τίνα τρόπον θὰ θεραπεύσωσιν ἢ νὰ πεισθῶσιν ὅτι εἶναι ἀνίκανοι νὰ ὑπηρετήσωσι πλέον, διατί τοὺς κρατοῦν; Ἢ εἶναι δυνατὸν νὰ θεραπευθῶσιν, ἐξαγομένων τῶν βλημάτων, ἢ δὲν εἶναι τοῦτο δυνατόν, καὶ τότε εἶναι ἀνίκανοι διὰ τὴν στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν καὶ ἔπρεπε νὰ εἶχον ἀπαλλαγῆ πρὸ πολλοῦ ἐπ’ ὠφελείᾳ καὶ αὐτῶν καὶ τοῦ Κράτους. Ὥστε δὲν θὰ μὲ κατηγορήσῃ τις ὅτι ὑπερβολικῶς ἐξεφράσθην, εἰπὼν ὅτι ἐκτίουσι ποινὴν χωρὶς νὰ ἔχωσιν ὑποπέσει εἰς οὐδὲν ἀδίκημα. Ὑπάρχει εἷς νοσηλευόμενος— θὰ ἐπικαλεσθῶ ἓν μόνον παράδειγμα, καίτοι δύναμαι πολλὰ τοιαῦτα νὰ παρατάξω — ὁ ὁποῖος ἐπὶ ἔτος σχεδὸν περιήγετο ἀπὸ νοσοκομείου εἰς νοσοκομεῖον. Πρὸ ἓξ μηνῶν τέλος κατέληξεν εἰς ἓν ἐκ τῶν ὑπαρξάντων πολλῶν τοιούτων, τῷ ἐγένετο κατ’ ἐπανάληψιν ἐγχείρησις καὶ ἐπὶ τέλους ἐνόμισεν ἡ ὑπηρεσία τοῦ νοσοκομείου ὅτι εἶχεν ἀνάγκην ἀναρρώσεως. Τῷ ἐχορήγησεν ἀναρρωτικὴν ἄδειαν, μετέβη εἰς τὴν πατρίδα του, δὲν παρέμεινε παρὰ ὀλίγας ἡμέρας, ἡ κατάστασίς του ἐπεδεινώθη καὶ ἠναγκάσθη νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὰς Ἀθήνας. Ἐπανελθὼν ἐδῶ, παρουσιάσθη εἰς τὸ Σῶμά του καὶ τὸ Σῶμα του, ὡς ἦτο ἑπόμενον, τὸν παρέπεμψεν εἰς τὸ Βον στρατιωτικὸν νοσοκομεῖον, ὅπου παρέμεινεν ἐπὶ δύο–τρεῖς μῆνας, ὅτε πρὸ ἡμερῶν, χάρις εἰς ἕνα ἀκούραστον ἰατρὸν στρατιωτικόν, νομίζω ἔφεδρον, τὸν κ. Καντᾶν, διὰ τὸν ὁποῖον ὀφείλω νὰ τονίσω ὅτι παρουσιάζει προσόντα σπανίου ἐπιστήμονος συναισθανομένου πλήρως τὰς φιλανθρωπικὰς ὑποχρεώσεις τὰς ὁποίας ἔχει ἀπέναντι νοσηλευομένων, καὶ δὴ τῶν τραυματιῶν, ὑπεβλήθη εἰς νέαν ἐγχείρησιν, τετάρτην αὐτὴν, καὶ ἐπὶ τέλους ἐξήχθη τὸ βλῆμα, διὰ τὸ ὁποῖον εἰς ἄλλο νοσοκομεῖον ὅπου προηγουμένως εἶχεν ὑποστῆ ἐγχείρησιν τὸν ἐβεβαίωσαν ὅτι εἶχεν ἐξαχθῆ.

§150ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Θὰ ἦτο δεύτερον βλῆμα· δὲν εἶναι δυνατόν.

§151Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι· ἓν βλῆμα εἶχεν ὡρισμένως καὶ εἶναι εὔκολον νὰ πεισθῆτε. Διὰ τούτων δὲ δὲν θέλω νὰ κατηγορήσω τὴν ὑγειονομικὴν ὑπηρεσίαν, διότι ἀναγνωρίζω τὰς δυσχερείας εἰς τὰς ὁποίας εὑρέθη τότε, ὡς ἐκ τοῦ μεγάλου ἀριθμοῦ τῶν προσκομισθέντων τραυματιῶν, ἀλλ’ εἶναι τοῦτο ἓν ἐκ τῶν πολλῶν παραδειγμάτων τὰ ὁποῖα θὰ ἠδυνάμην νὰ φέρω. Ἀλλὰ προβάλλω τὸ δίκαιον ἐρώτημα· διατὶ κρατοῦνται εἰς τὰ νοσοκομεῖα αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι ἐπὶ τοσοῦτον χρόνον, ἀφοῦ ἢ πρέπει ἡ ἐπιστήμη ἀμέσως νὰ ἐνεργήσῃ, ἢ πρέπει νὰ ὁμολογήσῃ τὴν ἀδυναμίαν της;

§152ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δώσατέ μοι σᾶς παρακαλῶ τὰ ὀνόματα αὐτῶν.

§153Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ εἰς τὰ τρία νοσοκομεῖα ὑπάρχουν ἀρκετοί. Εἰς τὸ δεύτερον μάλιστα θὰ εὕρητε τοὺς περισσοτέρους, καὶ ἐὰν ἠθέλετε τοὺς ἐπισκεφθῆ κ. Πρωθυπουργέ, εἶμαι βέβαιος ὅτι θὰ σᾶς διετύπουν αὐτοὶ οἱ ἴδιοι τὰ παράπονά των, τὰ ἄκρως δίκαια.

§154ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Θὰ στείλω τὸν ἁρμόδιον νὰ ἐξετάσῃ.

§155Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἀληθές, Κύριοι, ὅτι δυνάμει τοῦ Βασιλικοῦ Διατάγματος περὶ ἀπαλλαγῶν, τοῦ παλαιοῦ, τοῦ ἰσχύοντος καὶ ἤδη, δὲν προβλέπεται εὐθὺς ἀμέσως περίπτωσις, ὥστε νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ κριθῶσιν ἀνίκανοι διὰ τὴν στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν καὶ νὰ ἀπαλλαγῶσι, διότι οἱ συντάξαντες τὸ Διάταγμα τότε, εἰρηνικοὶ φαίνεται ἄνθρωποι, ἀτυχῶς δὲν ἔλαβον ὑπ’ ὄψιν των ὅτι εἶναι δυνατὸν ἡ Ἑλλὰς νὰ πολεμήσῃ, καὶ ἔλαβον πρόνοιαν μόνον περὶ νοσημάτων τὰ ὁποῖα ἀναφαίνονται εἰς πᾶσαν περίστασιν ἄλλην, ὄχι ὅμως καὶ εἰς τὴν ἐκστρατείαν. Τὸ Διάταγμα ἀτυχῶς δὲν προβλέπει, ἐπαναλέγω, διὰ τὴν περίπτωσιν αὐτήν. Τοῦτο χρησιμεύει ὡς δικαιολογία φαίνεται εἰς τοὺς διευθύνοντας τὰ νοσοκομεῖα νὰ μὴ παραπέμπωσι τοὺς τραυματίας, εἰς δὲ τὴν ἀνωτάτην ὑγειονομικὴν ἐπιτροπὴν ἢ εἰς τὰς ἄλλας τῶν ἀπαλλαγῶν ἐπιτροπὰς πρὸς ἐξέτασιν τῆς ὑγείας των, ὡς ἀφορμὴ νὰ μὴ τοὺς ἀπαλλάσωσι παραπεμπομένους. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ἦτο δυνατὸν τὸ πρᾶγμα νὰ διωρθοῦτο, ἂν εὐρυτέρα ὑπῆρχεν ἀντίληψις, διότι ἔπρεπεν ἐπὶ τέλους οἱ κύριοι αὐτοὶ ὑγειονομικοί, νὰ ἐπικοινωνήσωσι μὲ τὴν κεντρικὴν ὑπηρεσίαν καὶ τότε εἶμαι πλέον ἢ βέβαιος ὅτι θὰ εὑρίσκετο τρόπος νὰ παραπέμπωνται εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν ἀπαλλαγῶν, ἡ ὁποία, ἐπαναλαμβάνω, ἐπ’ ὠφελείᾳ καὶ αὐτῶν τῶν ἰδίων καὶ τοῦ Κράτους, θὰ ἔδιδε εἰς αὐτοὺς τὴν ἐλευθερίαν των ἀποβλέπουσα εἰς τὰ πράγματα καὶ οὐχὶ εἰς τοὺς τύπους. Ἐξ ἀφορμῆς τῶν τραυματιῶν αὐτῶν θὰ θελήσω νὰ ἀπασχολήσω οὐχὶ ἀσκόπως τὴν Βουλὴν ὀλίγον καὶ μὲ τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἔλαβεν ἡ Πολιτεία καὶ διὰ τοὺς τραυματίας, τοὺς καταστάντας ἀνικάνους δι’ οἱανδήποτε ἐργασίαν, καὶ διὰ τὰς οἰκογενείας τῶν φονευθέντων ἐν τοῖς πολέμοις. Δὲν εἶχον τὴν τιμήν, Κύριοι, κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην νὰ παρακάθημαι εἰς τὴν Βουλήν.

§156ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ διατάξητε νὰ σταλῇ εἰς τὸ ὑπουργεῖον τὸ μέρος αὐτὸ τῆς ἀγορεύσεως τοῦ κ. Βουλευτοῦ.

§157ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.

§158Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Παρηκολούθουν ὅμως εἰς τὰς ἐφημερίδας, ὅτε συνεζητοῦντο ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ λάβῃ ἡ Πολιτεία ἀπέναντι ἐκείνων οἵτινες τραυματισθέντες, κατέστησαν ἀνίκανοι καὶ ἀπέναντι τῶν οἰκογενειῶν τῶν πεσόντων, καὶ καλῶς ἐνθυμοῦμαι ὅτι αἱ συζητήσεις αἱ γενόμεναι τιμῶσι τοὺς ἐνταῦθα παρακαθημένους, τοὺς κατὰ τὰς συζητήσεις ἐκείνας λαβόντας τὸν λόγον, διότι ὡς προσῆκεν, οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ ἔθνους ὑπερεθεμάτιζον ὥστε νὰ φανῇ ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότερον γενναιόδωρον τὸ Κράτος πρὸς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι καταστάντες ἄχρηστοι προσήνεγκαν τὸ αἷμα των, πρὸς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἐγκατέλιπον πατέρα, μητέρα, σύζυγον, τέκνα τὰ πάντα διὰ τὴν πατρίδα. Τίς ἠδύνατο νὰ μείνῃ ἀδιάφορος πρὸς τοὺς ἥρωας καὶ τὰς οἰκογενείας των; Κανείς, καὶ ὑπὲρ πάντας τοὺς ἐδῶ παρακαθημένους ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὡμίλησε κατὰ τρόπον τοιοῦτον, ὥστε νὰ πείσῃ πάντας, καὶ τοὺς ἐντὸς τῆς Βουλῆς καὶ τοὺς ἐκτὸς τῆς Βουλῆς, ὅτι ὄντως εἰλικρινῶς ἐνδιεφέρετο ὑπὲρ τῶν θυμάτων τοῦ πολέμου καὶ ὅτι ὄντως θὰ λάβῃ μέτρα ἱκανῶς προστατευτικά. Αἱ ὡραιότεραι φράσεις κατὰ τὴν ἡμέραν ἐκείνην ἠκούσθησαν ἀπὸ τοῦ στόματος τοῦ Πρωθυπουργοῦ, καὶ συνεκίνησεν, ὡς συνειθίζει ὁ κ. Πρωθυπουργός, ὅλους ἐδῶ, ἀλλ’ ὅτε ἦλθεν ἡ ὥρα νὰ ὁρίσῃ τί θὰ ἔδιδε, δὲν ἐδίστασε νὰ δηλώσῃ ὅτι τὸ Κράτος ἀδυνατεῖ νὰ πράξῃ τὸ καθῆκόν του. Καὶ εἰς τὴν διαμαρτυρίαν τινῶν ἐκ τῶν κ. κ. Βουλευτῶν, ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἐπέμεινε δηλώσας ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν τίποτε ἄλλο νὰ δώσῃ πλέον ἐκείνων τὰ ὁποῖα ἔδωκε καὶ τὰ ὁποῖα ἦσαν σχεδὸν τίποτε. Συνῃσθάνετο τὴν ὑποχρέωσιν ὁ κ. Πρωθυπουργός, ἀλλ’ ἰσχυρίζετο ὅτι ἠδυνάτει νὰ προσφέρῃ τι πλέον. Καὶ ἡ Βουλὴ ἐπείσθη καὶ ἐψήφισε τὸ νομοσχέδιον περὶ ἀπονομῆς συντάξεων εἰς τὰς οἰκογενείας τῶν φονευθέντων καὶ περὶ ἀπονομῆς συντάξεως εἰς τοὺς τραυματισθέντας. Ἀλλ’ ἂς μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω εἰς τὴν Βουλήν, ἐψήφισε χωρὶς ποσῶς νὰ προσέξῃ τί ἐψήφιζε, διότι ἐὰν προσεῖχεν ὅτε ἐψηφίζετο τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο, θὰ ἔβλεπεν ὅτι ὄχι μόνον δὲν ἐδίδετο τίποτε, θὰ ἔβλεπεν ὅτι δὲν ἐξησφάλιζεν οὔτε τὸν ἄρτον εἰς τοὺς δημιουργοὺς τῆς Μεγάλης Ἑλλάδος, ἀλλὰ συνέβαινε καὶ κάτι ἄλλο ἐπὶ πλέον διὰ τοῦ νομοσχεδίου τὸ ὁποῖον ἡ Βουλὴ ἐψήφισεν δὲν ἐδίδετο ἀπολύτως τίποτε εἰς ἐκείνους, διότι καθ’ ὃν τρόπον πρέπει νὰ τὸ λαμβάνωσιν οἱ δικαιούμενοι, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λάβωσι ποτὲ τίποτε. Χρειάζονται τόσαι διατυπώσεις πρὸς ἐκτέλεσιν τοῦ νόμου καὶ ἄλλαι πρόσθετοι διατυπώσεις τοῦ Βασιλικοῦ Διατάγματος, ὥστε μὰ τὴν ἀλήθειαν, θὰ εὑρεθῶσιν εἰς τὴν ἀνάγκην, ἀποκάμνοντες καὶ οἱ τραυματίαι καὶ αἱ οἰκογένειαι τῶν πεσόντων, νὰ παραιτηθῶσι τοῦ δικαιώματός των τούτου. Γνωρίζει ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὅλοι οἱ ἐδῶ παρακαθήμενοι ὅτι κανεὶς ἐκ τῶν δικαιουμένων δὲν κατώρθωσε νὰ λάβῃ τίποτε, παρ’ ὅλας μάλιστα τὰς ἐνεργείας τῶν τελευταίων. Καὶ εἶμαι πλέον ἢ βέβαιος ὅτι ἐπείσθητε ψηφίσαντες ὅτι ὁ νόμος τὸν ὁποῖον ἐψηφίσατε ἦτο ἀρκετὴ ἐγγύησις διὰ νὰ ἐξασφαλίσητε τὴν παροχὴν ἐκείνου τὸ ὁποῖον ἐδώκατε, καὶ ὅμως ὄχι. Ἐδώκατε ἐλάχιστα τόσον, ὥστε νὰ μὴ ἐξασφαλισθῇ οὔτε ὁ ἄρτος εἰς τὰ θύματα τοῦ πολέμου, ἀλλὰ καὶ ἐπὶ πλέον ἐπράξατε καὶ κάτι ἄλλο· ἐδώκατε κατὰ τρόπον τοιοῦτον ὥστε νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν νὰ ληφθῇ τοῦτο ποτέ. Κατ’ ἀκολουθίαν δὲν ἐδώκατε τίποτε ἄλλο, παρὰ αἰσθηματικὰς ἐκφράσεις. Καὶ ἠρνήθη ἡ εἰσαγαγοῦσα τὸν νόμον Κυβέρνησις τὸν ἄρτον εἰς τοὺς τραυματίας καὶ τὰς οἰκογενείας τῶν πεσόντων, καθ’ ὃν χρόνον ἀκριβῶς ὁλόκληρα ἑκατομμύρια διεσπαθίζοντο διὰ τὴν διοίκησιν τῆς Μακεδονίας, τὴν ὁποίαν ἐπροθυμοποιήθη πρὸ μικροῦ ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ νὰ μᾶς παραστήσῃ ὡς πρότυπον, ὡς ὑπόδειγμα ζηλευτῆς διοικήσεως. Καὶ λέγονται ταῦτα πότε; Ὅτε κάθε πόλις ἀνακτηθεῖσα, καὶ δὲν θεωρῶ ὅτι εἶναι παρέκβασις, ὅταν σχετίζω τοῦτο μὲ τὴν γλισχρότητα τὴν ὁποίαν ἔδειξε καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Βουλή, προκειμένου νὰ ἀμείψῃ τὰς δικαίας, τὰς ἱερὰς ὑπηρεσίας, εἴτε τῶν καταστάντων ἀνικάνων διὰ τὸν ἀγῶνα τῆς ζωῆς εἴτε τῶν πεσόντων, ὅταν, λέγω, κάθε πόλις ἐκεῖ εἰς τὴν ἀνακτηθεῖσαν Μακεδονίαν καὶ τὰς νήσους μετεβλήθη εἰς ἕνα Παναμᾶν εἰς τὸν ὁποῖον ἐξηπλώθησαν οἱ διάφοροι εὐνοούμενοι τῆς ἀνορθωτικῆς Κυβερνήσεως πρὸς ἀμοιβὴν τῶν κόπων των, διὰ τὴν στερέωσιν τοῦ κόμματος τῶν φυλελευθέρων. Θαυμάζει τις τὸν τρόπον τὸν ἐπιτήδειον μὲ τὸν ὁποῖον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἀντιπαρῆλθε κατὰ τὴν ἀγόρευσίν του τὸ ζήτημα τῆς οἰκονομικῆς διαχειρίσεως τῶν χωρῶν ἐκείνων. Ἐμισθοδοτοῦντο οἱ ὑπάλληλοι κατὰ τρόπον δίδοντα τὸ δικαίωμα νὰ φαντασθῇ τις ὅτι δὲν ἐπρόκειτο πλέον περὶ κράτους οἰκονομικῶς στενοχωρημένου, ἀλλὰ περὶ κράτους εἰς τὸ ὁποῖον ὑπῆρχον θησαυροὶ ὁλόκληροι κεκρυμμένοι καὶ διετίθεντο διὰ τὴν ἀφαντάστως πλουσίαν μισθοδοσίαν κατὰ τὸ πλεῖστον τῶν εὐνοουμένων τοῦ κόμματος τῶν φυλελευθέρων, οἵτινες εἶχον διασπαρῆ εἰς τὴν νεωστὶ κτηθεῖσαν νέαν Ἑλλάδα διὰ νὰ ἐγκαταστήσωσιν ἐκεῖ τὴν διοίκησιν, ἡ ὁποία ὅλοι γνωρίζομεν ὁποία τις ἦτο καὶ ὁποία ἐξακολουθεῖ νὰ εἶναι.

§159Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἐζητήθησαν οἱ πίνακες ἀπὸ 24 Μαρτίου 1914, ἀλλὰ μέχρι σήμερον δὲν κατετέθησαν.

§160Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν.) Θὰ κατατεθῶσιν αὔριον. Γνωρίζω πρὸς τὴν Βουλὴν ὅτι ἡ σπάταλος διοίκησις τῶν νέων χωρῶν Μακεδονίας, Ἠπείρου καὶ Νήσων, πλὴν τῆς Κρήτης καὶ τῆς Σάμου, ἐστοίχισε κατὰ τὸ ἔτος 1913, εἰς τὸ Ἑλληνικὸν δημόσιον 12,000,000 ὡς ἔγγιστα, ἂν δὲν μὲ ἀπατᾷ ἡ μνήμη ἢ καί τι ὀλιγώτερον. Ἀπέναντι τοῦ ποσοῦ τούτου, εἰσεπράξαμεν μέχρι τῆς 31 Μαρτίου ἐκ τῶν νέων χωρῶν Ἠπείρου, Μακεδονίας καὶ νήσων 39,500,000, μέχρι δὲ τέλους τῆς χρήσεως, ὑπολογίζεται ἀσφαλῶς, διότι πρόκειται περὶ βεβαιώσεως καὶ περὶ καταβολῆς ἡ ὁποία πρόκειται νὰ γίνῃ ἄνευ καθυστερημάτων, ὅτι θὰ εἰσπραχθῶσι περίπου 4,000,000 δραχμῶν· δηλαδὴ τὸ σύνολον τῶν εἰσπράξεων τῶν νέων χωρῶν αὐτῶν ἀνέρχεται εἰς 44,001,000 περίπου, τὸ δὲ σύνολον τῆς δαπάνης τῆς διοικήσεως ἀνέρχεται εἰς 12,000,000. Δὲν νομίζω ὅτι ἡ δαπάνη αὐτὴ δύναται νὰ θεωρηθῇ ὡς ὑπερβολικὴ καὶ ὅτι διὰ τὴν δαπάνην αὐτὴν ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ δεχθῇ μομφάς.

§161Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ θὰ ζητήσω νὰ προσκομισθῇ κατάλογος μισθολογίου τῶν ὑπαλλήλων Μακεδονίας καὶ νήσων.

§162Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Μάλιστα. Ἔχει δὲ ὑποβάλλει περὶ τούτου ἐρώτημα καὶ ὁ κ. Ν. Βελέντζας.

§163Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ζητήσω καὶ ἐγώ, διότι θέλω νὰ λάβω γνῶσιν καὶ περὶ τῶν ποσοστῶν τὰ ὁποῖα ἔλαβον οἱ ἀποσταλέντες ταμιακοὶ οἰκονομικοὶ ὑπάλληλοι, διότι πρόκειται περὶ ἑκατοστύων χιλιάδων καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι δὲν θὰ ἀδικήσητε ἐκείνους οἱ ὁποῖοι, ὅταν ὁμιλῶσι περὶ τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς σας ἐν ταῖς νέαις χώραις, λέγουσιν ὅτι πρόκειται αὐτόχρημα περὶ Παναμάδων. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ἡ Κυβέρνησις ἀντιπαρῆλθε τὸ ζήτημα τὸ οἰκονομικόν, καὶ τὸ ἀντιπαρῆλθε διότι εἶχε συμφέρον νὰ σιγήσῃ, ἀφοῦ τὴν συζήτησιν δὲν τὴν προεκάλεσεν ἡ Ἀντιπολίτευσις, προεκάλεσεν αὐτὴν αὐτὴ αὕτη ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ Ὑπουργοῦ της ὅστις δὲν εἶχε δικαίωμα ἀγορεύων νὰ λέγῃ ὅτι ἐνέπεσεν εἰς ἐνέδραν, διότι τὴν ἐνέδραν ἔστησεν αὐτὸς οὗτος, καὶ δίκαιον ἦτο αὐτὸς ὁ ἴδιος νὰ ἐμπέσῃ ἐν αὐτῇ. Αὐτὸς οὗτος προὐκάλεσε τὴν συζήτησιν, σκοπίμως παραλείψας τὸ ζήτημα τῆς οἰκονομικῆς διαχειρίσεως, ἐνῷ ἐκεῖ ἔπρεπε νὰ σταθῇ ὅπως δικαιολογήσῃ τὴν σπάταλον διοίκησιν τῆς Κυβερνήσεως, διότι κατ’ ἐπανάληψιν κατηγορήθη ἡ Κυβέρνησις ὅτι μετέβαλε τὰς νέας χώρας εἰς Παναμᾶν, καὶ δὲν διέψευσε τοῦτο καίτοι ἦτο ἡ περίστασις κατάλληλος τώρα νὰ διαψεύσῃ πάντα ταῦτα. Ἀλλ’ ἐπαναλαμβάνω παρέκαμψε τὰς κατηγορίας ταύτας, τὰς δι’ ἀριθμῶν διατυπωθείσας. Ἡ Κυβέρνησις μᾶς προεκάλεσεν εἰς συζήτησιν καὶ εἶπε· δέχομαι τὸν ἔλεγχον. Ἀλλ’ ἐνῷ τοῦτο μᾶς ἔλεγεν, ἔθηκε τοιούτους φραγμοὺς ὥστε νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν νὰ κάμωμεν τὸν ἔλεγχον χωρὶς νὰ διατρέχωμεν τὸν κίνδυνον νὰ κατηγορηθῶμεν ὅτι δίδομεν ὅπλα εἰς τοὺς ἐχθροὺς τῆς Ἑλλάδος. Ὁ λόγος αὐτὸς μᾶς ἀναγκάζει νὰ μὴ εἴμεθα διατεθειμένοι νὰ ἀσκήσωμεν ἔλεγχον περὶ τῆς διοικήσεως εἰς τὰς νέας χώρας, διότι τρέχομεν τὸν κίνδυνον νὰ μᾶς κατηγορήσωσιν ὅτι ὁπλίζομεν τοὺς ἐχθροὺς τῆς πατρίδος μας. Ἐὰν τοιαύτη ἐγίνετο συζήτησις, ἐγὼ ἀνομολογῶ ὅτι θὰ ἔλεγον ὅτι ἡ διοίκησις ἐν ταῖς νέαις χώραις δὲν εἶναι οἵα θέλουσιν αὐτὴν οἱ ἐχθροὶ τῆς Ἑλλάδος, θὰ ἐπεβεβαίουν ὅμως καὶ ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως ὅτι δὲν εἶναι καὶ οἵα θέλει αὐτὴν ἡ Ἑλληνικὴ συνείδησις. Καὶ ἔλεγον, πρὶν ἢ κάμω τὴν παρέκβασιν, ὅτι ἔπρεπε μὲ κάθε τρόπον νὰ ἐξασφαλίσητε τοὺς τραυματισθέντας καὶ τὰς οἰκογενείας τῶν πεσόντων, ὥστε νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ζήσωσι καὶ αὐτοὶ καὶ αἱ οἰκογένειαί των. Ἐν τούτοις ὄχι μόνον δὲν ἐδώκατε ὅ,τι ἔπρεπε, ἀλλὰ τὸ χείριστον ὅτι εἶναι ἀδύνατον νὰ λάβωμεν, ἔστω καὶ αὐτὸ τὸ μηδαμινόν. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου αἴτησιν χήρας πέντε ὀρφανῶν, τῆς ὁποίας ὁ σύζυγος ἐφονεύθη ἐν τῷ πολέμῳ. Ἐφονεύθη ἐν Μετσόβῳ. Ἡ ἀτυχὴς σύζυγος, ἡ μήτηρ τῶν πέντε τέκνων, ἀπετάθη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν διὰ μιᾶς αἰτήσεώς της δι’ ἧς παρεῖχε περισσότερα τῶν ὅσα ἠδύνατο στοιχεῖα, ὅτι ὁ σύζυγός της κατετάγη εἰς ὡρισμένην ἐποχὴν εἰς ὡρισμένον σύνταγμα, καὶ ὅτι ἐφονεύθη εἰς Μέτσοβον. Ἡ αἴτησις ἔφθασεν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ τὸ Ὑπουργεῖον διεβίβασε τὴν αἴτησιν τῆς αἰτούσης χήρας εἰς τὸ σύνταγμα εἰς τὸ ὁποῖον εἶχε καταταγῆ ὁ φονευθεὶς σύζυγός της. Τὸ σύνταγμα ἀπήντησεν ὅτι ὄντως κατετάγη εἰς αὐτό, ὁ περὶ οὗ πρόκειται, ἀλλ’ ὅτι ἀπεστάλη μὲ ἀποστολήν τινα εἰς Ἀθήνας καὶ ἐκεῖθεν δὲν γνωρίζει πῶς καὶ ποῦ ἡ ὑπηρεσία τὸν διέθεσε. Τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν βεβαίως δὲν εἶχεν ὅ,τι τῷ ἐχρειάζετο διὰ νὰ προβῇ εἰς τὴν ἀπονομὴν συντάξεως, εἶχεν ὅμως ἱκανὰς πληροφορίας διὰ νὰ ζητήσῃ ὅσα ἄλλα ἀπῃτοῦντο στοιχεῖα. Ὁποία τις νομίζετε ὅτι ὑπῆρξεν ἡ ἐνέργεια τῆς ὑπηρεσίας τοῦ ὑπουργείου, ἐνέργεια ἴσως ἐκπορευομένη ἀπὸ τὸν νόμον τὸν ὁποῖον ἐψηφίσατε, ἀλλ’ ἐνέργεια οὐδὲν ἄλλο σκοποῦσα ἢ νὰ μὴ δώσῃ τὴν σύνταξιν εἰς τὴν αἰτοῦσαν καὶ δικαιουμένην. Ἐπέστρεψε τὴν αἴτησιν εἰς τὴν χήραν μὲ τὴν πληροφορίαν ὅτι, διὰ νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ αἴτησίς της πρὸς ἀπονομὴν συντάξεως, δέον νὰ συνυποβάλῃ καὶ πιστοποίησιν τῆς στρατιωτικῆς ἀρχῆς περὶ τοῦ φόνου τοῦ συζύγου της. Ἀντελήφθητε Κύριοι τί ἐζητήθη; Ἡ χήρα νὰ φροντίσῃ νὰ εὕρῃ τὰ πιστοποιητικά, περὶ τοῦ φόνου τοῦ συζύγου της ἀπὸ τὰς στρατιωτικὰς ἀρχάς, ἵνα ὑποβάλῃ ταῦτα εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν καὶ μεριμνήσῃ ἐκεῖνο κατόπιν περὶ τῆς ἀπονομῆς τῆς συντάξεως. Τὸ Ὑπουργεῖον ἠξίου ἀπὸ τὴν χωρικὴν χήραν αὐτὴ νὰ ἀνακαλύψῃ ποῦ ὑπηρέτει ὁ σύζυγός της καὶ ποῦ ἐφονεύθη διὰ νὰ λάβῃ τὰ ἀναγκαιοῦντα πιστοποιητικὰ καὶ τὰ ὑποβάλῃ εἰς τὸ ὑπουργεῖον!

§164ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τίνα ἡμερομηνίαν φέρει παρακαλῶ τὸ ἔγγραφον;

§165Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. 13 Φεβρουαρίου καὶ ἔχει ὑπογράφῃ αὐτὸ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν κ. Δεμερτζῆς.

§166ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν ἠρώτησα διὰ τὴν ὑπογραφήν· ἠρώτησα διότι ἐγένοντο παράπονα πολλὰ ἐκ μέρους τῶν κ. Βουλευτῶν ὅτι ἡ ὑπηρεσία παρέπεμπε τοὺς ἐνδιαφερομένους ἵνα εὕρωσιν αὐτοὶ τὰ πιστοποιητικὰ καὶ ἔδωκα διαταγὴν ὅπως ἡ ὑπηρεσία φροντίζῃ διὰ τὰ τοιούτου εἴδους πιστοποιητικὰ καὶ ζητεῖ ἀπὸ τὰς χήρας μόνον ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἡ ὑπηρεσία εἶναι ἀνίκανος νὰ ἐξεύρῃ, τουτέστιν πιστοποιητικὸν γάμου καὶ πιστοποιητικὸν περὶ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν τέκνων.

§167Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἦτο ὄχι ἀδιαφορία, ἀλλ’ ἄρνησις σκόπιμος δικαιώματος πρὸς τοὺς δικαιουμένους, τὸ νὰ ζητῇ τις παρ’ αὐτῶν ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα μόνη αὕτη ἡ στρατιωτικὴ ὑπηρεσία εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἐξεύρῃ, καὶ εἶμαι εὐχαριστημένος ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐπείσθη νὰ σταματήσῃ αὐτὸ τὸ μέγα ἄτοπον. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον αὐτὴ ἡ ἀναφορά, ἡ ἐπιστραφεῖσα, καὶ ἐπειδὴ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γνωρίζωσιν οἱ ἐνδιαφερόμενοι τὰς νεωτέρας σκέψεις τοῦ Ὑπουργείου, δὲν ἐπανέφερον τὰς αἰτήσεις των, εἰς τρόπον ὥστε ἀπώλεσαν ὅ,τι δικαιοῦνται. Ἡ τοιαύτη ἐνέργεια δὲν εἶναι ἁπλῶς ἀδιαφορία, ἀλλ’ εἶναι περιφρόνησις· εἶναι ὕβρις πρὸς τὰς γυναῖκας τοῦ λαοῦ, πρὸς τὰς μητέρας τῶν ὀρφανῶν, πρὸς τὰς συζύγους τῶν ἡρωϊκῶς πεσόντων. Ὁ νόμος τὸν ὁποῖον ἐψηφίσατε παρουσιάζει καὶ ἄλλην ἔλλειψιν ἐπίσης πολὺ μεγάλην. Ὁ νόμος ὁμιλεῖ περὶ ἀπολεσθέντων χωρὶς ὅμως καὶ νὰ ὁρίζῃ κατὰ τίνα τρόπον θὰ χαρακτηρίζωνται οἱ ἀπολεσθέντες, οἵτινες ἀνέρχονται εἰς χιλιάδας ὁλοκλήρους. Ἀσφαλῶς ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου δὲν θὰ δυσκολευθῇ νὰ εἴπῃ εἰς τὰς μητέρας, τὰς χήρας καὶ τὰ ὀρφανά· φέρετέ μας τὰ ποιστοποιητικὰ τῶν ἁρμοδίων ἀρχῶν ἵνα πιστωθῇ ὅτι ὁ σύζυγός σας, ὁ πατήρ σας ἢ τὸ τέκνον σας ἀπωλέσθησαν. Ἀλλὰ δικαιοῦνται οὗτοι νὰ εἴπωσι πρὸς τὴν Πολιτείαν μας· ἐζήτησες τὸν πατέρα μας, τὸν σύζυγόν μας, τὰ τέκνα μας, τὰ ἐδώκαμεν διὰ τὴν Πατρίδα. Σᾶς ἐρωτῶμεν τώρα· τί τοὺς ἐκάματε; Καὶ ἀντὶ σεῖς νὰ μᾶς πληροφορήσητε, ὡς ἔχετε ὑποχρέωσιν, τί τοὺς ἐκάματε, ἐρωτᾶτε ἡμᾶς νὰ σᾶς εἴπωμεν τί ἀπέγειναν. Χαριτωμένη ἀληθῶς Πολιτεία ἡ οὕτω συμπεριφερομένη.

§168ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἦλθεν τοῦτο εἰς τὴν σκέψιν τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὑπέβαλε καὶ νομοσχέδιον. Παρακαλῶ μάλιστα τὸν κ. Πρόεδρον, ὅπως ὁρίσῃ τριήμερον προθεσμίαν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν εἰς ἣν τοῦτο θὰ παραπεμφθῇ ἵνα φέρῃ τὴν ἔκθεσίν της.

§169ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐρωτᾶται· δέχεται νὰ ὁρισθῇ τριήμερος προθεσμία εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἵνα φέρῃ τὴν ἔκθεσίν της; Οἱ παραδεχόμενοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§170Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Πρέπει νὰ γνωσθῇ ὅτι δὲν εἶναι ἔλλειψις ἐνδιαφέροντος ἐκ μέρους τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου, διότι ὅλοι οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ ἐκεῖ ἐργαζόμενοι ἔχουσι τὸ αὐτὸ ἐνδιαφέρον μὲ ἡμᾶς πρὸς τὰς οἰκογενείας τῶν πεσόντων ἐν πολέμῳ, ἀλλ’ εἶναι ἡ νομοθετικὴ πρὸ παντὸς ἀβλεψία καὶ ἡ ἀνεπάρκεια τοῦ προσωπικοῦ. Ἐὰν θέλητε νὰ περισώσητε τὴν σοβαρότητα τοῦ κράτους τοῦ ὑποχρέου, εἴπέρ τις καὶ ἄλλος, νὰ μεριμνᾷ διὰ τὰ θύματα τοῦ πολέμου, ἐὰν θέλητε νὰ εἶσθε συνεπεῖς πρὸς τὰς ὑποχρεώσεις σας ὡς Κυβερνῆται τῆς χώρας, συμπληρώσατε τοὺς νόμους σας καὶ συγχρόνως ἐγκαταστήσατε τμῆμα ἐντελῶς ἀνεξάρτητον εἰς τὸ ὁποῖον νὰ ἀναθέσητε τὴν ὑπηρεσίαν αὐτήν.

§171ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἔχω ἐγκαταστήσῃ τοιοῦτον τμῆμα.

§172Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπαναλαμβάνω, πρέπει νὰ ἐγκαταστήσητε ἴδιον ἐντελῶς τμῆμα, μετ’ ἀναλόγου προσωπικοῦ διότι τὸ τμῆμα προσωπικοῦ εἰς ὃ ἔχετε ἀναθέσει καὶ τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην, εἶναι κατάφορτον ἀπὸ πολλὰς ἄλλας ἐργασίας καὶ ὁ διευθύνων τὸ τμῆμα, παρ’ ὅλην τὴν φιλότιμον φιλοπονίαν του, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ Ἄτλας.

§173ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξαντληθείσης τῆς Ἡμερησίας διατάξεως τῶν ἐπερωτήσεων ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας.

§174Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς νομοσχέδια· 1) «Περὶ μὴ πληρωμῆς συντάξεως εἰς τοὺς ἐξ ὑπηρεσίας ἀλλοδαποῦ Κράτους εἰς μόνιμον δημοσίαν θέσιν ἐν Ἑλλάδι ὁριστικῶς διωριζομένους». 2) «Περὶ παροχῆς ἀδείας ἑξαμήνου εἰς τραυματίας πολέμων δημοσίους ἢ δημοτικοὺς ὑπαλλήλους ἢ ὑπηρέτας μετὰ πλήρων ἀποδοχῶν». (Τὰ νομοσχέδια ταῦτα παραπέμπονται εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν).

§175ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ εἰσαγάγω σχέδιον νόμου διὰ τοῦ ὁποίου ζητεῖται ἡ κατάργησις τοῦ ἄρθρου 17 τοῦ νόμου ΓΤΟΔʹ (3374) τοῦ 1909. (Παραπέμπεται εἰς τὴν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ἐπιτροπήν).

§176ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ νομοσχέδια 1, 2 καὶ 3 ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει ἀναβάλλονται, διότι δὲν διενεμήθησαν ἔτι. Βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 147 τῆς 5 Ἰανουαρίου 1914 περὶ τῆς ἐν ταῖς προσαρτωμέναις χώραις ἐφαρμοστέας νομοθεσίας καὶ τῆς δικαστικῆς αὐτῶν ὀργανώσεως». (Γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1, 2, 3 καὶ 4). Ἄρθρον 5 (ἀναγινώσκεται).

§177Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Μίαν πληροφορίαν κ. Ὑπουργέ. Διὰ τοῦ 5 ἄρθρου τοῦ 6ου ἐδαφίου ὁρίζεται· «ἡ ὑπηρεσία δὲ τῶν παρὰ τοῖς Εἰρηνοδικείοις Χανίων καὶ Ἡρακλείου βοηθῶν Εἰρηνοδικῶν, θεωρεῖται ἰσότιμος πρὸς τὴν ὑπηρεσίαν δικηγόρου ἢ γραμματέως κατὰ τὸ ἄρθρον 2 τοῦ νόμου 137 τῆς 31 Δεκεμβρίου 1913, πρὸς κατάληψιν θέσεως Εἰρηνοδίκου κατὰ τοὺς ὅρους τοῦ νόμου τούτου». Θὰ παρεκάλουν νὰ μοὶ εἴπητε τίνα τὰ προσόντα αὐτῶν, δυνάμει τῶν ὁποίων διωρίσθησαν. Ἔχουσι δίπλωμα;

§178Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Μάλιστα ἔχουσι, διωρίσθησαν δὲ καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς δικηγορικῆς των πείρας.

§179Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Αὐτὸ μόνον. (Γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 5, 6, 7, 8). Ἄρθρον 9 (ἀναγινώσκεται).

§180Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Δὲν νομίζετε ὅτι ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου τούτου ἐν αὐτῷ τῷ νομοσχεδίῳ παρέλκει;

§181Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Εἶναι διάταξις τὴν ὁποίαν ὅλαι αἱ Ἀρχαὶ τῆς Μακεδονίας ἐπικροτοῦσι.

§182Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἀλλ’ ἔχομεν ἤδη ἐψηφισμένον καὶ ἐφηρμοσμένον νόμον διὰ τὰ ἀδέσποτα. Ἠξεύρετε τί θὰ πάθωμεν, ὅ,τι οἱ δικασταί, οἱ μὴ ἀνακηρύξαντες δημοτικὰ συμβούλια διὰ τὴν διάταξιν ἐκείνην, ἡ ὁποία εἶχεν σφηνωθῆ εἰς νόμον ἄσχετον, καὶ θὰ ἔχωμεν αἰτήσεις ἀναιρέσεως καὶ ἀναψηλαφήσεως. Αὐτὸ θὰ γίνῃ μὲ τὴν πολυνομίαν αὐτήν. (Γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 9–14 ὡς ἔχουσιν). Ἄρθρον 15 (ἀναγινώσκεται).

§183Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, μολονότι δὲν εὑρίσκω λογικὴν καὶ δικαίαν τὴν σπουδὴν μετὰ τῆς ὁποίας ζητεῖται ἡ ἐπιψήφισις τοῦ νομοσχεδίου τούτου, δέχομαι ὅτι ὄντως ὁ νόμος 147, περὶ τῆς ἐφαρμοστέας νομοθεσίας εἰς τὰς προσαρτηθείσας χώρας, ἔχει ἀνάγκην συμπληρώσεώς τινος, ὅλα δὲ τὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου τούτου εἶναι ὄντως ἐπείγοντα. Δὲν κατώρθωσα ἐν τούτοις ἀπὸ τῆς πρώτης συζητήσεως νὰ παρακολουθήσω τὸ νομοσχέδιον καὶ νὰ ἐπιφέρω παρατηρήσεις τινας ἢ μᾶλλον νὰ ζητήσω νὰ ἀπαλειφθῇ ἡ διάταξις αὕτη τοῦ 15ου ἄρθρου, διότι ἐκηρύχθη κατεπεῖγον τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ κατὰ τὴν ἔναρξιν τῆς πρώτης συνεδριάσεως ἐψηφίσθη δὲ εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν προχθὲς μὲ τὴν δήλωσιν ὅτι οὐδὲν ἄλλο θὰ ψηφισθῇ.

§184Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Δὲν ἐγένετο τοιαύτη δήλωσις.

§185Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Δὲν θέλω νὰ ἀποδώσω μομφὴν διὰ τοῦτο, ἀλλὰ θέλω νὰ εἴπω ὅτι δι’ αὐτὸν τὸν λόγον εὑρίσκομαι εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ φέρω τὰς παρατηρήσεις μου ἴσως ἀργά.

§186Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Πάντοτε εἶσθε ἐν καιρῷ.

§187Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἤθελον λοιπὸν νὰ ζητήσω τὴν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου ἐν τῷ συνόλῳ, μέχρις ὅτου κατατεθῶσιν αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας θὰ ζητήσω παρ’ ὑμῶν, μολονότι θὰ προσκρούσω εἰς τὴν ἀνάγκην τὴν ὁποίαν ἀναγνωρίζω ὅτι αἱ λοιπαὶ διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου εἶναι ἐπείγουσαι, προκειμένου νὰ λειτουργήσῃ ἡ νομοθεσία ἡ Ἑλληνικὴ εἰς τὰς νέας χώρας. Ὅτε ἐψηφίζετο τὸ νομοσχέδιον 147, τὸ ὁποῖον ἐγένετο νόμος τοῦ Κράτους, εἶχον τὴν τιμὴν νὰ παρατηρήσω ὅτι τὸ δικαίωμα τὸ ὁποῖον ἐχορηγήθη εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, νὰ ὁρίσῃ διὰ Β. Διατάγματος τὰς δικαστικὰς περιφερείας τῶν νέων χωρῶν, δὲν ἔπρεπε νὰ χορηγηθῇ παρὰ τῆς Βουλῆς, ἀλλ’ ἔπρεπε εὐθὺς ἐξ ὑπαρχῆς διὰ νόμου νὰ καθορισθῶσιν αἱ δικαστικαὶ περιφέρειαι. Ἐπειδὴ ὅμως μοὶ ἐδώκατε τὴν ἀπάντησιν ὅτι ἀπαιτεῖται χρόνος ἵνα ζητηθῶσι πληροφορίαι περὶ τῶν ἀναγκῶν αἱ ὁποῖαι θὰ προέκυπτον εἰς τὰ νέα μέρη, αἱ ὁποῖαι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ εἶναι ἐκ τῶν προτέρων γνωσταί, ὑπέκυψα διότι ὄντως εὗρον εὔλογον τὴν παρατήρησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Παρήλθε χρόνος ἀπὸ τῆς ψηφίσεως τοῦ νόμου καὶ ἐξεδόθη τὸ νομοθετικὸν Διάταγμα, διὰ τοῦ ὁποίου καθωρίσθησαν αἱ περιφέρειαι τῶν νέων Πρωτοδικείων καὶ τῶν νέων Ἐφετείων, ὁλόκληρος δὲ ἡ νῆσος Κρήτη ἀπετέλεσε μίαν περιφέρειαν Ἐφετείου, τοῦ Ἐφετείου Κρήτης. Διὰ νὰ συντελεσθῶσι ταῦτα βεβαίως ἐξητάσθησαν ὅλαι αἱ συνθῆκαι τῆς συγκοινωνίας, τῶν ἀποστάσεων, αἱ ἀνάγκαι αἱ τοπικαὶ καὶ αἱ ἐκκρεμεῖς ὑποθέσεις τῶν καταργουμένων δικαστηρίων, ὅπου ἐλειτούργουν ταῦτα κατὰ τὸ πρὸ τῆς δικαστικῆς ἀφομοιώσεως καθεστώς. Παρ’ ὅλην ἐν τούτοις τὴν ἐργασίαν ταύτην ζητεῖται τώρα νὰ διατηρηθῇ τὸ Ἐφετεῖον Ἡρακλείου ἀκόμη, λόγῳ τοῦ ὅτι ὑπάρχουσιν ἐκκρεμεῖς ὑποθέσεις μήπω περατωθεῖσαι, καίτοι διὰ τοῦ πρώτου νομοσχεδίου ὡρίζετο χρόνος τῆς περατώσεως τῶν ἐκκρεμῶν ὑποθέσεων μέχρι τῆς 31ης Ἰουλίου. Θὰ ἠρώτων: μὰ πόσαι εἶναι αὐταὶ αἱ ἐκκρεμεῖς ὑποθέσεις, καὶ διατί δὲν ἠσκήθη προηγουμένως ὁ ἔλεγχος ὁ πειθαρχικὸς κατὰ τῶν ἐφετῶν, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶχον ἐκδώσει τὰς ἀποφάσεις των διὰ νὰ ἐξαναγκασθῶσι νὰ τὰς δημοσιεύωσιν, ὥστε νὰ μὴ χρειασθῇ πλέον ἵνα λειτουργήσῃ ἡ νομοθετικὴ μηχανή, ἵνα παραταθῇ ὁ χρόνος χάριν τῆς ἐκδόσεως τῶν ἀποφάσεων μέχρι τῆς 31ης Αὐγούστου;

§188Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Ὑπάρχει κάποια παρεξήγησις. Δὲν πρόκειται περὶ ὑποθέσεων αἱ ὁποῖαι ἦσαν ὑπὸ διάσκεψιν, ἀλλὰ περὶ ὑποθέσεων ἐκκρεμῶν αἵτινες ἐσωρεύθησαν ἐκεῖ, διότι καὶ ἐν Κρήτῃ ὑπῆρξε δικαιοστάσιον ὅπως καὶ ἐδῶ. Ἐθεωρήθη δὲ δίκαιον καὶ ἐπιεικὲς νὰ εἰσακούσωμεν τὴν αἴτησιν, τὴν ἐκεῖθεν ὑποβληθεῖσαν, ὅπως αἱ ὑποθέσεις αἱ ἐκκρεμεῖς μέχρις ἑνὸς ὁρίου, τὸ ὁποῖον τάσσεται οὐχὶ πέρα τῶν δικαστικῶν διακοπῶν, ἐκδικασθῶσιν ὑπὸ τοῦ ἰδίου δικαστηρίου καὶ διὰ τῶν ἰδίων δικηγόρων. Καὶ ὁ λόγος εἶναι εὐνόητος. Ἐκ τῶν δικῶν γεννῶνται ποικίλαι σχέσεις αἵτινες δὲν αἴρονται διὰ μιᾶς. Δὲν εἶναι εὔκολον νὰ συζητῶνται αἱ ὑποθέσεις ἐξ ὑπαρχῆς παρ’ ἑτέρου δικηγόρου. Καὶ ὁ διάδικος θὰ προκατέβαλε κάτι τι εἰς τὸν δικηγόρον του, ὁ ὁποῖος θὰ ἐμελέτησε τὴν ὑπόθεσιν, εἶναι δὲ εὔλογον νὰ μὴ ἀπολέσῃ τὴν ἐργασίαν ταύτην ὁ διάδικος, ἀναθέτων τὴν ὑπόθεσίν του εἰς ἄλλον δικηγόρον, ἐφ’ ὅσον δύναται ἔν τινι μέτρῳ νὰ συμπληρώσῃ τὸ ἔργον ὁ ὑπάρχων. (Γίνεται εἶτα δεκτὸν τὸ ἄρθρον 15, συναινούσης τῆς Βουλῆς, κατόπιν δὲ καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου καὶ τὸ σύνολον.)

§189ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ. συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως συμβάσεως μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ῥωσσίας».

§190Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ προσέξῃ ὅπως τὸ ἄρθρον 15, εἰς τὸ ὁποῖον ὑπάρχει φυσικὰ ἐκ τυπογραφικοῦ λάθους ἐσφαλμένη μετάφρασις, διότι ἐνῷ εἰς τὸ Ἑλληνικὸν κείμενον γίνεται μνεία περὶ τῶν ἀκινήτων, τὸ αὐτὸ ἄρθρον ἐν Γαλλικῇ μεταφράσει ἀναφέρει τὰ κινητά...

§191Γ. ΣΤΡΕΪΤ. Πολὺ καλά· εὐχαριστῶ πολύ.

§192Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Καὶ κἄτι τι ἄλλο θὰ σᾶς παρακαλέσω. Τὸ δεύτερον ἐδ. τοῦ ἄρθρου 15, ἀναφέρει ὅτι (ἀναγινώσκει) «ὁμοίως αἱ ἀποφάσεις τῶν Ῥωσσικῶν Δικαστηρίων κλπ.... ἐνῷ τὸ 1ον ἐδ. τοῦ ἄρθρου 15 ὁμιλεῖ περὶ κινητῶν, καὶ μόνον αἱ ἀποφάσεις αὐταὶ αἱ ἀφορῶσαι κινητὰ καθίστανται ἐκτελεσταί. Ἡ Γαλλικὴ μετάφρασις δὲν λέγει κινητά.

§193Γ. ΣΤΡΕΪΤ. Τὸ Γαλλικὸν κείμενον δὲν δύναται νὰ ἀλλάξῃ, διότι εἶναι ὑπογεγραμμένον.

§194Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ναί, ἀλλὰ τὰ μὲν Ῥωσσικὰ Δικαστήρια δύνανται νὰ ἐπεμβαίνωσιν ἐπὶ τῶν ἀκινήτων τῶν εὑρισκομένων ἐν Ἑλλάδι, τοῦτο δὲ ἀντίκειται εἰς τὸ ἄρθρον 13, ἐνῷ τὰ Ἑλληνικὰ Δικαστήρια, δὲν δύνανται νὰ ἐπεμβῶσι ἐπὶ τῶν ἀκινήτων τῶν εὑρισκομένων ἐν Ῥωσσίᾳ. Εἶναι ζήτημα διατυπώσεως τοῦ ἄρθρου 13, κατὰ τὸ ὁποῖον διὰ τὰ ἀκίνητα, ἁρμόδια εἶναι τὰ ἐντόπια δικαστήρια. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου ἀντιφάσκει τὸ ἐδ. 2ον τοῦ ἄρθρου 15.

§195Γ. ΣΤΡΕΪΤ. Τὸ δεύτερον ἐδάφιον πρέπει νὰ συνδυασθῇ μὲ τὸ 1ον καὶ οὕτω αἴρεται ἡ ἀντίφασις.

§196Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ναί, ἀλλ’ εἶναι πολὺ γενικὴ ἡ ἑρμηνεία αὐτή.

§197Γ. ΣΤΡΕΪΤ. Ἀμφιβολία δὲν πιστεύω νὰ γεννηθῇ.

§198Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ἐκ μέρους ὑμῶν βεβαίως ὄχι, ἀλλὰ φρονῶ ὅτι πρέπει νὰ διασαφηνισθῇ. Ἐπίσης, κ. Ὑπουργέ, τὸ 1ον ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου 2ου ἀναφέρει ὅτι προκειμένου νὰ γίνῃ σφράγισις δὲν εἶναι ἀπαραίτητος ἡ παρουσία τοῦ Προξένου, ἐνῷ εἰς τὸ ἄρθρον 4ον εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἀποσφράγισις καὶ ἄνευ τοῦ Προξένου, ἀναφέρονται δὲ αἱ προθεσμίαι ἐντὸς τῶν ὁποίων καλεῖται ἡ Προξενικὴ ἀρχή. Εἰς τὸ 1ον ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου δὲν τίθενται αὐταὶ αἱ διατυπώσεις· ἑπομένως εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ μία σφράγισις ἄνευ τῆς παρουσίας τοῦ Προξένου.

§199Γ. ΣΤΡΕΪΤ. Μᾶλλον τοὐναντίον. (Γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου καὶ τὸ σύνολον).

§200ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ρωμουνίας ἐν Βουκουρεστίῳ τὴν 4ην Μαρτίου 1914 (ἔ. π.) ὑπογραφείσης συμβάσεως περὶ ἐμπορίου.» (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως Β. Διαταγμάτων περὶ τῆς κατατάξεως ὡς ἀνθυπιάτρων τῶν ὑπηρετούντων ἐν τῷ Β. Ναυτικῷ πολιτικῶν ἰατρῶν, καὶ περὶ διδασκαλίας καὶ ἐξετάσεων τῶν μαθητῶν τῆς τρίτης τάξεως τῆς Σχολῆς τῶν Ν. Δοκίμων κατὰ τὸ σχολικὸν ἔτος 1912–1913». (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν καὶ τοῦ Ἀδόλφου Στάϊνερ συμβάσεως». (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τῶν ἄρθρων 1, 17 καὶ 22 τοῦ ͵ΔΡΟΒʹ νόμου». (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς· Ἡ Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ καθορισμοῦ παγίου βοηθήματος εἰς τὰ ταμεῖα Ἀμύνης Οἰνοπαραγωγῆς Λευκάδος καὶ Θήρας», ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της· Ὁ Βουλευτὴς κ. Ι. Ἀθανασάκης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ εὐθύνης πρὸς ἀποζημίωσιν τῶν ἐξ ἀτυχήματος παθόντων ἐργατῶν ἢ ὑπαλλήλων». Ὁ Βουλευτὴς κ. Κ. Λιδωρίκης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ πυρκαϊᾶς τῶν δασῶν». Οἱ Βουλευταὶ κ. κ. Ι. Βέρροιος, Δ. Κανελλόπουλος, Γ. Κατσιμπίρης, Θρ. Πετμεζᾶς καὶ Π. Βουρλούμης ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συστάσεως Ὑπουργείου Συγκοινωνίας». Ὁ Βουλευτὴς κ. Σωτ. Κροκιδᾶς ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ ἀντισηκώματος τῶν ἀνυποτάκτων κληρωτῶν τῆς ἀπογραφῆς τοῦ 1911». Οἱ Βουλευταὶ κ. κ. Κ. Γόντικας, Ι. Κρεστενίτης, Γ. Λαμπρινόπουλος καὶ Ν. Συριόπουλος ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου «περὶ μεταβολῆς τῆς δικαιοδοσίας τοῦ Πρωτοδικείου Τριπόλεως καὶ Ἠλείας». (Ὅρα Ἀρχεῖον Βουλῆς). Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον τὴν 5ην μ. μεσημβρίαν. (Λύεται ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 8.30′ μ. μ.).