1914.03.04

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 46

Τῆς 4ης Μαρτίου 1914.

(Τρίτη, ὥρᾳ 4,50′ μ. μ.).

Προεδρία κ. Κ. Ζαβιτσιάνου.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ὁ κ. Γραμματεὺς παρακαλεῖται ν’ ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. (Ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως). Ὑπάρχει ἀντίρρησίς τις κατὰ τῶν πρακτικῶν;

§2Κ. ΑΡΓ. ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ἐρωτᾶτε, ἂν ὑπάρχῃ ἀντίρρησις, χωρὶς νὰ γίνηται συζήτησις.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν ἔχητε νὰ ἐπιφέρητε διόρθωσίν τινα, δύνασθε νὰ δώσητε σημείωσιν.

§4Κ. ΑΡΓ. ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Δὲν ὑπάρχει λόγος.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ πρακτικὰ ἐπικυροῦνται. Ἀνακοινῶ ἤδη πρὸς τὴν Βουλήν· Ὁ λαὸς Ἐλασσόνος συνελθὼν εἰς συλλαλητήριον παρακαλεῖ, ὅπως συσταθῇ ἐν Ἐλασσόνι Πρωτοδικεῖον καὶ μὴ ὑπαχθῇ ἡ Ἐλασσὼν εἰς ἄλλο τμῆμα· Ἡ Ἀναστασία, σύζυγος τοῦ λιποτάκτου στρατιώτου Κυριάκου Χριστέα, παρακαλεῖ, ὅπως χαρισθῇ τὸ ὑπόλοιπον τῆς διετοῦς ποινῆς εἰς τὸν σύζυγόν της, ἣν ἀποτίει ἐν Ναυπλίῳ· Τὸ Ἡγουμενοσυμβούλιον τῆς ἐν τῷ δήμῳ Λιγκίων Μονῆς Γαλατάκη παρακαλεῖ, ὅπως ἡ Βουλὴ δι’ ἑτέρου ἑρμηνευτικοῦ νόμου διασαφηνίσῃ τὸν ΓΦΚΔʹ νόμον περὶ μεταλλείων· Οἱ ἐργάται τῶν Τυπογραφείων Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς παρακαλοῦσι τὴν Βουλήν, ὅπως διακανονίσῃ τὸ ζήτημα τῆς ἀπεργίας των. Οἱ ἐν ταῖς νέαις χώραις ἔκτακτοι Τηλεγραφικοὶ καὶ Ταχυδρομικοὶ ὑπάλληλοι παρακαλοῦσιν, ὅπως ληφθῇ καὶ περὶ αὐτῶν μέριμνα· Ὁ κτηματικὸς κόσμος Αἰγίου συνελθὼν εἰς πολυπληθὲς συλλαλητήριον εὔχεται, ὅπως λύσις τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος εἶναι ἡ ἀναγκαστικὴ ἐκρίζωσις δι’ ἀποζημιώσεως· Ὁ Σύνδεσμος τῶν Συντεχνιῶν Θεσσαλονίκης διαμαρτύρεται ἐναντίον τῆς ἀστυνομικῆς διατιμήσεως τῶν ἀποικιακῶν· Ὁ Ἀλέξ. Οἰκονομόπουλος, πρώην ὑπαξιωματικὸς τοῦ ὁπλοστασίου Ναυπλίου, παρακαλεῖ, ὅπως τῷ παρασχεθῇ προνόμιον εὑρεσιτεχνίας· Ὁ ἐν Θεσσαλονίκῃ Θρακικὸς Σύλλογος ἡ «Ἀλληλοβοήθεια» παρακαλεῖ, ὅπως ἀπαλλαγῇ τοῦ ἐνοικίου τοῦ καταστήματος τοῦ Συλλόγου, τοῦ κτιρίου δημοσίου ὄντος· Οἱ κουρεῖς τῶν ἐξοχικῶν κέντρων καὶ προαστείων Πειραιῶς παρακαλοῦσιν, ὅπως συμπεριληφθῶσιν εἰς τὸν νόμον περὶ Κυριακῆς ἀργίας· Οἱ κάτοικοι τοῦ Ὀλμάναγα, προκειμένου νὰ ἐνοικιασθῇ παρὰ τοῦ Δημοσίου τὸ Ἰχθυοτροφεῖον, παρακαλοῦσιν, ὅπως τεθῇ ὡς ὅρος ἡ διαρκὴς ἐπικοινωνία τοῦ θαλασσίου ὕδατος μετὰ τοῦ λιμναίου τοιούτου, ἵνα μὴ ἀναπτύσσωνται τὰ μικρόβια τῶν ἑλωδῶν πυρετῶν. Μὴ ὑπαρχούσης ἀντιρρήσεως, χορηγοῦνται αἱ κάτωθι ἄδειαι· Εἰς τὸν βουλευτὴν κ. Ν. Βελέντζαν 8 ἡμερῶν. Εἰς τὸν βουλευτὴν Εὐστ. Παπακωνσταντίνου 15 ἡμερῶν. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν Τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Πετροπουλάκης ἔχει τὸν λόγον ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν ἐκ Καρδαμύλης.

§7Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ν’ ἀναβληθῇ μέχρις ὅτου ἔλθῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Οἱ κ. κ. Ι. Μπουρνιᾶς, Σ. Βακράτσας, Ν. Πετσάλης, Ν. Σταματιάδης, Π. Κοντόσταυλος, Ἐρ. Τομπάζης ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Λίμνης.

§9Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε· ἡ ἀναφορὰ αὕτη εἶναι σχετικὴ μὲ τὸ νομοσχέδιον περὶ μεταλλείων, τὸ ὁποῖον θὰ συζητηθῇ σήμερον, νομίζω δὲ ὅτι ἐκεῖ δύνανται οἱ κ. Συνάδελφοι νὰ ἀναπτύξωσιν ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου τὰς γνώμας των μὴ περιοριζόμενοι μάλιστα ὑπὸ τοῦ χρονικοῦ διαστήματος τὸ ὁποῖον ὁρίζει ὁ Κανονισμός. Ἂν ἡ γνώμη μου δὲν συμπίπτει μὲ τὴν γνώμην τῶν κ. Συναδέλφων δύνανται νὰ ὁμιλήσωσιν ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς.

§10Ι. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ἂς ἀναβληθῇ τότε.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται Οἱ κ. κ. Σ. Βακράτσας, Ι. Μπουρνιᾶς, Ν. Σταματιάδης, ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Κύμης.

§12Σ. ΒΑΚΡΑΤΣΑΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης νὰ λάβῃ ὑπὸ σοβαρὰν ἔποψιν τὴν ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Κύμης, οἵτινες παρακαλοῦσι νὰ ἀνασταλῇ ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ νόμου περὶ βραχυπροθέσμων παραγραφῶν. Εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι κατόπιν τόσον μακρᾶς πολεμικῆς περιόδου ἡ γαλήνη δὲν ἐπανῆλθεν εἰς τὸ Κράτος, ἀφοῦ μάλιστα καὶ ἡ ἐπιστράτευσις κατ’ οὐσίαν ἐξακολουθεῖ, διατηρουμένων ὑπὸ τὰ ὅπλα πέντε ἡλικιῶν. Ἐγὼ θὰ σᾶς παρακαλέσω θερμῶς ὄχι μόνον νὰ ἐξαντλήσητε τὸ ἐκ τοῦ νόμου δικαίωμά σας, νὰ παρατείνητε τὸ δικαιοστάσιον, ἀλλὰ καὶ νὰ εἰσαγάγητε νομοσχέδιον συμφώνως μὲ τὰς παρακλήσεις, τὰς ὁποίας ὑποβάλλουσι δι’ ἡμῶν οἱ κάτοικοι Κύμης, δι’ οὗ νὰ δοθῇ διετὴς ἀναβολή.

§13Ι. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Καὶ ἐγὼ συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν ταύτην, διότι ὅλοι αὐτοὶ καὶ πρὸ παντὸς οἱ κατοικοῦντες εἰς τὰ μικρὰ χωρία πτωχοὶ ἄνθρωποι ἀγοράζουσιν ἐπὶ πιστώσει. Δὲν εἶναι λοιπὸν δίκαιον ἐπιστρέψαντες ἀπὸ τὸν πόλεμον τώρα οἱ παντοπῶλαι νὰ τοὺς ἐναγάγωσι καὶ νὰ πληρώσωσι καὶ τὰ δικαστικὰ ἔξοδα.

§14Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Τὸ βέβαιον εἶναι ὅτι τὸ αἴτημα τοῦτο δὲν ὑποβάλλουσι κυρίως οἱ ὀφειλέται, ἀλλ’ οἱ δανεισταί. Θὰ ἐξετάσω τὸ ζήτημα ὑπ’ αὐτὴν τὴν ἔποψιν μόνον, ἂν πρέπῃ δηλ. νὰ δοθῇ παράτασίς τις τοῦ δικαιοστασίου, οὐχὶ δὲ καὶ περαιτέρω ἀναστολὴ τῶν βραχυπροθέσμων παραγραφῶν. Τὸ ἐπ’ ἐμοὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἰσηγηθῶ τοιοῦτον νομοσχέδιον, διότι, τὸν περὶ βραχυπροθέσμων παραγραφῶν νόμον δὲν ἐφηρμόσαμεν ἀκόμη. Ἀνεστάλη κατὰ τὸ 1911, διέρρευσεν ὁλόκληρον ἔτος μέχρι τοῦ Ὀκτωβρίου 1912, ἐπηκολούθησαν κατόπιν αἱ τοῦ δικαιοστασίου ἀναστολαί, παρῆλθεν δὲ καὶ τὸ 1913 καὶ ἐπὶ πλέον ἔτι ἐδόθησαν καὶ 4 μῆνες διὰ τὴν παλαιὰν Ἑλλάδα.

§15Ν. ΣΤΑΜΑΤΙΑΔΗΣ. Θεωρῶ περιττὸν νὰ ἐπαναλάβω τὰς συστάσεις τῶν κυρίων Συναδέλφων. Εἶναι γνωστὸν πόσον πένονται οἱ ἄνθρωποι αὐτοί.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Π. Μερλόπουλος καὶ Σ. Ντολιόπουλος ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ λαοῦ Γαργαλιάνων.

§17Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν γνωρίζω, κύριε Πρόεδρε, τίνες εἶναι αἱ σκέψεις τῆς Κυβερνήσεως ὅσον ἀφορᾷ τὴν συμπλήρωσιν τῶν σιδηροδρομικῶν δικτύων τῆς παλαιᾶς Ἑλλάδος. Ἐάν, ὡς δὲν ἀμφιβάλλω, ἡ Κυβέρνησις σκέπτηται νὰ προνοήσῃ περὶ θεραπείας τῆς ἀνάγκης ταύτης, διότι ὄντως ὑπάρχει ἀνάγκη συμπληρώσεως τοῦ δικτύου τοῦ σιδηροδρομικοῦ τῆς παλαιᾶς Ἑλλάδος, ἐάν, λέγω, τοιαύτην σκέψιν ἔχῃ ἡ Κυβέρνησις, δὲν ἀμφιβάλλω ἐπίσης ὅτι μία ἐκ τῶν πρώτων σκέψεων αὐτῆς θὰ εἶναι ἡ συμπλήρωσις τοῦ σιδηροδρομικοῦ δικτύου τῆς Πελοποννήσου διὰ τῆς προεκτάσεως τῆς σιδηροδρομικῆς γραμμῆς ἀπὸ Κυπαρισίας εἰς Πύλον. Ἡ γραμμὴ αὕτη, ἡ κατασκευὴ τῆς ὁποίας ζητεῖται ὑπὸ τῶν κατοίκων Γαργαλιάνων, ἐκτὸς τοῦ ὅτι θὰ ἐξυπηρετήσῃ μεγάλους πληθυσμοὺς τῆς Μεσσηνίας καὶ θὰ διευκολύνῃ σημαντικώτατα τὸ ἐμπόριον τῶν ἐγχωρίων προϊόντων τοῦ τόπου, ἀλλὰ καὶ θὰ ἐξυπηρετήσῃ σπουδαιότατα καὶ τὴν ἀνάπτυξιν καὶ τὴν μόρφωσιν τῶν μερῶν ἐκείνων. Σημειωτέον ὅτι ἡ γραμμὴ αὕτη, ἥτις δὲν ἔχει ἔκτασιν πλέον τῶν ἑξήκοντα χιλιομέτρων, θὰ διέλθῃ διὰ πόλεων πολυανθρώπων, οἷα τὰ Φιλιατρά, ἡ Λιγούδιστα, οἱ Γαργαλιάνοι, θὰ διέλθῃ δὲ καὶ δι’ ἄλλων κωμοπόλεων, ἐκτὸς τῆς πόλεως τῶν Γαργαλιάνων, ἡ ὁποία εἶναι πρωτεύουσα τοῦ δήμου Πλαταμώδους· θὰ διέλθῃ δηλαδὴ διὰ πόλεων καὶ κωμοπόλεων εὑρισκομένων ἐπὶ τῆς γραμμῆς, δι’ ἧς θὰ διέλθῃ ὁ σιδηρόδρομος, μὲ πληθυσμὸν 40 περίπου χιλιάδων, καὶ θὰ καταλήξῃ εἰς Πύλον, ἥτις εἶναι τὸ ἐπίνειον διὰ τοῦ ὁποίου διεξάγεται ὅλον τὸ ἐμπόριον τῆς ἐπαρχίας Πυλίας. Διὰ τοῦτο εἶπον ὅτι σπουδαιότατα θέλει ὑποβοηθήσει τὸ ἐμπόριον δύο πολυανθρώπων ἐπαρχιῶν, οἷαι εἶναι ἡ Πυλία καὶ ἡ Τριφυλία. Τὸ μέρος ὅπου θὰ διέλθῃ ἡ σιδηροδρομικὴ γραμμὴ εἶναι βατὸν καὶ πεδινὸν καὶ διαρρεόμενον ὑπὸ χειμάρρων, ὥστε νὰ χρειάζωνται ἔργα σπουδαῖα. Ἔχω τὴν γνώμην, κ. Πρόεδρε, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει, καὶ δὲν ἀμφιβάλλω ὅτι ἀντιλαμβάνεται οὕτω τὸ πρᾶγμα, ὅπως μεταξὺ τῶν πρωτίστων σκέψεων αὐτῆς ἔχῃ καὶ τὴν σκέψιν περὶ συμπληρώσεως τοῦ σιδηροδρομικοῦ δικτύου τοῦ μέρους ἐκείνου.

§18Σ. ΝΤΟΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Μετὰ τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου προλαλήσαντος δὲν ἔχω νὰ εἴπω ἄλλο τι ἢ ὅτι τὸ ζήτημα τοῦτο καὶ ἄλλοτε ἦλθεν εἰς τὴν Βουλήν. Δυστυχῶς ὅμως διὰ λόγους ἴσως ἀνεξαρτήτους τῆς θελήσεως τῶν ἑκάστοτε Κυβερνήσεων δὲν κατωρθώθη ὁ διακανονισμὸς αὐτοῦ. Ἤδη ὅμως, ὅτε τὰ πράγματα τῆς Ἑλλάδος ῥιζικῶς μετεβλήθησαν καὶ οἱ οἰκονομικοὶ πόροι τοῦ Κράτους ἐπιτρέπουσι τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἔργου, ἤθελον παρακαλέσει τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως προβῇ εἰς σχετικὰς συνεννοήσεις μετὰ τῆς ἑταιρείας τῆς Πελοποννήσου, ἥτις εἶναι προθυμοτάτη εἰς τὴν ἐκτέλεσιν αὐτοῦ, διότι τὸ ἐναντίον ἤθελε θεωρηθῆ παράλειψις ἢ ἀδιαφορία τῆς Κυβερνήσεως πρὸς τὰ μέρη ἐκεῖνα, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἐγὼ τοὐλάχιστον δὲν θέλω νὰ τὸ πιστεύω. Ὅθεν παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως, ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ κώλυμά τι, προβῇ εἰς σχετικὰς δηλώσεις ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου πρὸς ἡσυχίαν τῶν πληθυσμῶν τῶν μερῶν ἐκείνων.

§19Α. ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Καὶ πρὸ ἡμερῶν, ὅτε τὸ ζήτημα τοῦτο ἦλθε πρὸς συζήτησιν εἰς τὴν Βουλὴν κατόπιν ἐρωτήσεως τοῦ κ. Καντιάνη, ἀνέφερον εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι δικαίως οἱ κάτοικοι τῶν Γαργαλιάνων καὶ ἐν γένει οἱ κάτοικοι τῆς Τριφυλίας ἐξανέστησαν ἐπὶ τῷ ἀκούσματι ὅτι ἡ Κυβέρνησις σκέπτεται νὰ κατασκευάσῃ σιδηροδρόμους μόνον εἰς τὰς νέας χώρας. Τοῦτο εἶναι δίκαιον καὶ φυσικόν, διότι θὰ ἐξυπηρετηθῶσιν ἐκεῖ καὶ στρατιωτικαὶ καὶ πολιτικαὶ καὶ ἐμπορικαὶ ἀνάγκαι· ἐν τούτοις ὅμως καὶ αἱ παλαιαὶ ἐπαρχίαι δὲν πρέπει νὰ ἐγκαταλειφθῶσιν, ἰδίως αἱ ἐπαρχίαι Τριφυλίας καὶ Πυλίας αἱ ὁποῖαι στεροῦνται πάσης συγκοινωνίας. Θὰ παρεκάλουν, ὅπως καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Ντολιόπουλος εἶπεν, ἐὰν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ δήλωσίς τις, ἵνα ἡσυχάσωσιν οἱ ἄνθρωποι ἐκεῖνοι, διότι ἀναγνώσαντες εἰς τὰς ἐφημερίδας ὅτι πρόκειται νὰ κατασκευασθῶσι σιδηροδρομικαὶ γραμμαὶ μόνον εἰς τὴν νέαν Ἑλλάδα ἐταράχθησαν καὶ ἀπετάθησαν διὰ τηλεγραφημάτων εἰς τοὺς Βουλευτὰς τῶν ἐπαρχιῶν των.

§20Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Καὶ ἐγὼ θὰ παρεκάλουν νὰ λάβῃ ἡ Κυβέρνησις σύντονα μέτρα διὰ τὴν κατασκευὴν τοῦ σιδηροδρόμου Κυπαρισίας–Πύλου, ἀφοῦ καὶ ἐκ τῆς ἑταιρείας θὰ εὕρῃ πᾶσαν προθυμίαν, λόγῳ τῶν μεγάλων κερδῶν τὰ ὁποῖα θὰ ἔχῃ, διότι τὰ μέρη ἀπὸ τὰ ὁποῖα θὰ διέλθῃ ἡ σιδηροδρομικὴ γραμμὴ εἶναι ἀπὸ τὰ εὐπορώτερα τῶν ἐπαρχιῶν Τριφυλίας καὶ Πυλίας. Μία καλὴ συνεννόησις θὰ ἔλυε τὸ ζήτημα. Ἄλλοτε, ὅτε Πρόεδρος τῆς ἑταιρείας ἦτο ὁ μακαρίτης Παῦλος Σκουζές, ἐν ἰδιαιτέρᾳ σχετικῇ συζητήσει, μοὶ ἐδήλωσεν ὅτι ἡ ἑταιρεία θὰ ἦτο πρόθυμος νὰ συντελέσῃ εἰς τὴν ἐκτέλεσιν ἔργου, ἐξ οὗ προσδοκᾷ ἀναμφισβήτητον ὠφέλειαν, διότι καλῶς ἔχει ὑπολογίσει ὅτι ἡ περὶ ἧς πρόκειται γραμμὴ θὰ εἶναι ἐκ τῶν μᾶλλον προσοδοφόρων. Ἂς μὴ ἀναβάλωμεν λοιπὸν ἐπὶ πλέον. Εἶναι καιρὸς νὰ προβῶμεν εἰς πᾶσαν ἐνέργειαν πρὸς ἐκτέλεσιν.

§21ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Προκαλούμενος ἀπαντῶ καὶ δηλῶ τοῦτο μόνον· ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀναγνωρίζει ὅτι μία ἀπὸ τὰς γραμμὰς τὰς μᾶλλον χρησίμους πρὸς συμπλήρωσιν τοῦ δικτύου τῆς Πελοποννήσου εἶναι ἡ γραμμή, τὴν ὁποίαν ὑποστηρίζετε, ὡς καὶ ἐκείνη περὶ τῆς ὁποίας προετοιμάζεται νὰ ὁμιλήσῃ ὁ κύριος Πετροπουλάκης.

§22Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ὄχι· πρόκειται περὶ ἄλλου.

§23ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐγὼ λέγω ταῦτα, ὅπως καθησυχάσωσιν ἅπαντες. Πρέπει νὰ δοθῇ ὁ ἀπαιτούμενος καιρὸς νὰ μελετήσωμεν τὴν κατάστασιν τῶν ἐξόδων τῶν δύο τελευταίων πολέμων, ὅτε ἀσφαλῶς θὰ σκεφθῶμεν καὶ περὶ τούτου.

§24Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἡ ἀναφορὰ ἡ ἰδική μου ἀφορᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, ἀλλὰ καίτοι ἡ ἐπαρχία τοῦ κ. Συναδέλφου περιβρέχεται ὑπὸ θαλάσσης, εἶμαι σύμφωνος νὰ ἐπεκταθῇ ἡ γραμμή. Μὴ λησμονεῖτε ἐν τούτοις τὸν νομὸν τῆς Λακωνίας, ὁ ὁποῖος εἶναι μεσόγειος καὶ στερεῖται πάσης συγκοινωνίας. Ὑποβάλλω ἀναφορὰν ἡ ὁποία μοὶ ἀπεστάλη ἐκ Καρδαμύλης. Πρόκειται περὶ συστάσεως Παρθεναγωγείου εἰς τὴν κωμόπολιν ἐκείνην. Ὑπάρχει Ἑλληνικὸν σχολεῖον, ὑπάρχει καὶ σχολεῖον ἀρρένων, δὲν ὑπάρχει ὅμως Παρθεναγωγεῖον. Οἱ κάτοικοι σᾶς παρακαλοῦσι θερμῶς, ὅταν ἐπιστῇ ἡ στιγμή, ὅταν ἐπιψηφισθῶσι δηλ. τὰ ἐκπαιδευτικὰ νομοσχέδια, νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν μεταξὺ τῶν πρώτων καὶ ἡ κωμόπολις ἐκείνη, ἡ ὁποία ἔχει ἀνάγκην παρθεναγωγείου. Παρακαλῶ νὰ ἀποσταλῇ ἡ ἀναφορά μου εἰς τὸ Ὑπουργεῖον.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς «Ἑνώσεως τῶν Ἑλλήνων φοιτητῶν» ὁ κ. Θανόπουλος ἀπών. Ὁ κ. Βέρροιος.

§26Ι. ΒΕΡΡΟΙΟΣ. Νομίζω, κ. Πρόεδρε, ὅτι εἶναι δίκαιον ἀφοῦ ἐπετράπη εἰς τοὺς φοιτητὰς τῆς νέας Ἑλλάδος νὰ ἀνανεώσωσι τὴν ἐγγραφήν των διὰ τὸ Ἀκαδημαϊκὸν ἔτος 1911–1912 ἄνευ οὐδεμιᾶς πληρωμῆς, νομίζω ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ ἐπιτραπῇ τοῦτο καὶ εἰς τοὺς φοιτητὰς τῆς παλαιᾶς Ἑλλάδος, οἱ ὁποῖοι δὲν ἀνενέωσαν τὴν ἐγγραφήν των ἐκ τῆς ἀνάγκης εἰς τὴν ὁποίαν εὑρέθησαν κληθέντες νὰ ἐκπληρώσωσι τὸ ὕψιστον πρὸς τὴν Πατρίδα καθῆκον.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Γρηγορίου ἀπών. Ὁ κ. Κ. Λομβάρδος.

§28Κ. ΑΡΓ. ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Παράδοξον μοὶ φαίνεται ἀληθῶς ὅτι ἐδόθη παράτασις τῆς ἀνανεώσεως τῶν ἐγγραφῶν τοῦ Ἀκαδημαϊκοῦ ἔτους 1911–1912 μέχρι τῆς 10 Ὀκτωβρίου 1912, ἤτοι μετὰ τὴν λῆξιν τοῦ Ἀκαδημαϊκοῦ ἔτους. Ἐὰν αὐτὸ τὸ γεγονὸς εἶναι ἀκριβές, καὶ ὑποθέτω ὅτι εἶναι, διότι ἀναφέρεται ἐν τῇ ἀναφορᾷ τῶν φοιτητῶν, εὑρίσκονται οὗτοι ἐν τῷ δικαίῳ παρακαλοῦντες, ὅπως ἐπεκταθῇ καὶ εἰς αὐτοὺς ἡ ἐπιεικὴς ἑρμηνεία, ἡ ὁποία ἐδόθη διὰ τοὺς φοιτητὰς τοὺς καταγομένους ἐκ τῆς Νέας Ἑλλάδος, διότι ἡ ἐπιστράτευσις ἐκηρύχθη κατὰ Σεπτέμβριον τοῦ 1912, εἶχον δὲ ἀκόμη ἑνὸς μηνὸς προθεσμίαν, ὅπως δυνηθῶσι νὰ ἀνανεώσωσιν ἐγκαίρως τὴν ἐγγραφήν των. Ἐὰν δὲ δὲν ἀνενέωσαν ταύτην, τοῦτο προῆλθε, διότι ἐκλήθησαν νὰ ὑπηρετήσωσι τὴν πατρίδα ὡς ἐπίστρατοι. Ἐὰν πράγματι εἶχε δοθῇ ἡ παράτασις τῆς προθεσμίας δι’ ὅλους τοὺς φοιτητὰς μέχρι τῆς 10ης Ὀκτωβρίου 1912, νομίζω ὅτι εἶναι δεδικαιολογημένη ἡ αἴτησις τῶν φοιτητῶν ἐκ τῆς παλαιᾶς Ἑλλάδος, οὐδὲν χαριστικὸν ζητούντων, ἀλλὰ προσφερομένων μάλιστα νὰ καταβάλωσι προθύμως τὰ νενομισμένα ἐκπαιδευτικὰ τέλη.

§29Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Προσθέτω καὶ ἐγὼ τὴν παράκλησίν μου μετὰ τῶν ἄλλων Συναδέλφων καὶ ἔχω τὴν πεποίθησιν ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, ὁ ὁποῖος εἶναι πάντοτε εὐμενής, προκειμένου περὶ τοῦ φοιτητικοῦ κόσμου, θέλει ἐπεκτείνει τὴν ἐπιείκειάν του αὐτὴν καὶ εἰς ὅλους τοὺς ἄλλους φοιτητάς.

§30Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ κάμω τὴν δήλωσιν ὅτι οἱ φοιτηταί, περὶ ὧν πρόκειται, οἵτινες ἐδικαιοῦντο νὰ ἐγγραφῶσιν ἐν ἀρχῇ τοῦ ἔτους 1911, παρέλιπον νὰ ἐγγραφῶσι, παρέλειψαν δὲ καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τοῦ πανεπιστημιακοῦ ἔτους 1911–1912. Διὰ τοῦ νόμου ἐπετράπη ἡ ἐγγραφὴ καὶ ἀνανέωσις εἰς τοὺς φοιτητάς, τοὺς καταγομένους ἐκ τῶν νέων χωρῶν καὶ τῆς Μικρᾶς Ἀσίας. Τοῦτο εἰσηγήθην εἰς τὴν Βουλήν, διότι οἱ φοιτηταὶ τῶν μερῶν ἐκείνων τότε ἠτήσαντο ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐγγραφῶσι καὶ ἀνανεώσωσι τὰς ἐγγραφὰς αὑτῶν ἄνευ πληρωμῆς τέλους. Ἐπεφυλάχθη δὲ ὁ προκάτοχός μου νὰ εἰσηγηθῇ τοῦτο εἰς τὴν Βουλήν. Ἐπειδὴ ὅμως τοιοῦτο μέτρον ἐκωλύθη νὰ εἰσηγηθῇ, οἱ φοιτηταὶ ἀναμένοντες νὰ ἐγγραφῶσιν ἄνευ πληρωμῆς τέλους ἔφθασαν εἰς τὸ τέλος τοῦ Πανεπιστημιακοῦ ἔτους χωρὶς καὶ νὰ ἐγγραφῶσι μέχρι τῆς 17ης Σεπτεμβρίου 1912, ὅτε ἐκηρύχθη ἡ ἐπιστράτευσις. Διὰ τοῦτο ἐλήφθη τὸ εὔλογον μέτρον δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐπὶ τῇ προσδοκίᾳ ὅτι ἤθελον ἀτελῶς ἐγγραφῆ παρέλειψαν νὰ ἐγγραφῶσι μέχρι τέλος τοῦ ἔτους 1911– 1912. Δὲν ἐνεγράφησαν ὅμως καθ’ ὅλον τὸ πανεπιστημιακὸν τοῦτο ἔτος καὶ οἱ φοιτηταὶ ἐκ τῆς παλαιᾶς Ἑλλάδος. Ζητοῦσι δὲ ἤδη νὰ ἐπιτραπῇ εἰς αὐτοὺς νὰ ἐγγραφῶσι καὶ ἀνανεώσωσι τὰς ἐγγραφὰς αὐτῶν διὰ τὸ ἔτος ἐκεῖνο διὰ τὸ ὁποῖον παρέλειψαν νὰ ἐγγραφῶσιν. Ἡ ἐπιστράτευσις, ὡς γνωστόν, ἤρχισε τὴν 17 Σεπτεμβρίου 1912, ὅτε δὲν ἦτο δυνατὸν κατὰ νόμον πλέον νὰ ἐγγραφῶσιν ἢ ἀνανεώσωσι τὰς ἐγγραφάς των. Ἑπομένως οὐδὲν δίκαιον ἔχουσι ζητοῦντες νὰ ἐγγραφῶσιν ἤδη οἱ παραλείψαντες νὰ πράξωσι τοῦτο τότε ἄνευ οὐδεμιᾶς ὑποσχέσεως ἢ προσδοκίας νομίμου.

§31Κ. ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ὥστε δὲν εἶχε δοθῇ προθεσμία μέχρι τοῦ Σεπτεμβρίου 1912.

§32Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ἀναπτύξω ἀναφορὰν τῆς Κ. Κυδώνη, ἡ ὁποία ζητεῖ νὰ πληρωθῇ τὸ ἀντίτιμον τῆς ἐπιταχθείσης ἁμάξης της πρὸς μεταφορὰν τῶν ἀποσκευῶν τοῦ νέου Κόδρου τῆς Ἑλλάδος, τοῦ ἀειμνήστου Βασιλέως Γεωργίου καὶ διαφόρων τραυματιῶν. Ἐχορηγήθη εἰς αὐτὴν ἀπόδειξις ὅτι ἡ ἅμαξα αὕτη ἐκρατήθη ἐπὶ ἕνα μῆνα, ἀλλ’ ἂν καὶ κατέφυγεν ἡ εἰρημένη εἰς τὰς διαφόρους Ἀρχὰς δὲν εὗρε τὸ δίκαιόν της, ἀλλὰ παραπέμπεται ἀπὸ τὸν Ἄνναν εἰς τὸν Καϊάφαν.

§33ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Νὰ σταλῇ παρακαλῶ ὅπου πρέπει.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Ν. Βελέντζας καὶ Π. Πετροπουλάκης....

§35Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἀνεγράφη ἐκ παρεξηγήσεως ἐκ νέου, κ. Πρόεδρε.

§36Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Παρακαλῶ νὰ ἀναβληθῶσι καὶ αἱ δύο ἑπόμεναι, ἵνα ἔχω μᾶλλον συγκεκριμένας πληροφορίας.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Θεοδωρόπουλος «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἂν προτίθεται νὰ ὑποβάλῃ σχέδιον νόμου περὶ παρατάσεως τῆς προθεσμίας τῆς πληρωμῆς τοῦ φόρου οἰκοδομῶν καὶ ἐπιτηδεύματος τοῦ ἔτους 1913 ἄνευ τόκου ὑπερημερίας».

§38Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸ νομοσχέδιον τὸ ἔχω ἤδη καὶ δύναται νὰ λάβῃ γνῶσιν ὁ κ. Βουλευτής.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Γόντικας καὶ Ι. Χριστοδουλάκης «παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἐὰν ἐπεκυρώθη ὁ πίναξ τῶν ὑποψηφίων ἐνωμοταρχῶν τοῦ τελευταίου διαγωνισμοῦ καὶ 1) διατί ἀπεκλείσθησαν, καίτοι ἐπιτυχόντες τινές, ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι δὲν εἶχον συμπεπληρωμένας τὰς ὀκτὼ ἐγγραφὰς των ἐν τῷ Πανεπιστημίῳ, ἐνῷ δι’ ἐγκυκλίου τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Χωροφυλακῆς προσεκλήθησαν νὰ διαγωνισθῶσιν οἱ διανύοντες τὸ 4ον ἔτος τῶν σπουδῶν των. 2) Διατί ἄλλοι ἀπεκλείσθησαν, ὡς ἔχοντες συμπεπληρωμένον τὸ 25 ἔτος τῆς ἡλικίας των, ἀφοῦ ὁ νόμος δὲν ἀπαιτεῖ τοῦτο καὶ κατὰ τὴν ὑποβολὴν τῆς αἰτήσεώς των δὲν εἶχον συμπληρώσει τὸ 25ον ἔτος τῆς ἡλικίας των».

§40ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὁ πίναξ ἐπεκυρώθη, κατηρτίσθη δὲ σύμφωνα μὲ τὸν νόμον καὶ οἱ μὴ ἔχοντες τὰ προσόντα ἀπεκλείσθησαν.

§41Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ὑποβάλλω τὴν ἐρώτησιν ταύτην διὰ νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις καὶ καταδείξω νομίζων ὅτι εἶναι πλάνη τῆς ὑπηρεσίας ἢ ἂν δὲν εἶναι τοιαύτη πλάνη καὶ εὑρίσκεται αὕτη ἐν δικαίῳ, ἵνα σᾶς παρακαλέσω νὰ εἴπητε τί συνέβη. Ἂν δὲν εἶναι πλάνη, νομίζω ὅτι θὰ ἀναλάβητε τὴν διόρθωσιν, ἐφ’ ὅσον εἶναι δυνατὴ αὕτη διοικητικῶς ἢ ἄλλως νομοθετικῶς. Οἱ προσελθόντες εἰς τὸν διαγωνισμὸν ὡς τεταρτοετεῖς φοιτηταὶ ἢ μᾶλλον ὡς τελειόφοιτοι προσῆλθον συνεπεία ῥητῆς προσκλήσεως τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς χωροφυλακῆς δημοσιευθείσης εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως. Κατὰ ταύτην τὴν πρόσκλησιν, τὴν ὁποίαν ἔχω εἰς χεῖράς μου, «προσκαλοῦνται νὰ διαγωνισθῶσι διὰ τὸν βαθμὸν τοῦ ἐνωμοτάρχου τῆς Χωροφυλακῆς οἱ διδάκτορες τῆς Νομικῆς, οἱ τελειόφοιτοι καὶ οἱ ἄγοντες τὸ τέταρτον ἔτος τῶν σπουδῶν των».

§42ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τὸ ζήτημα εἶναι, ἐὰν ἡ πρόσκλησις εἶναι σύμφωνος πρὸς τὸν νόμον, διότι ἐὰν δὲν εἶναι, οὐδὲν νόμιμον δικαίωμα ἐκτήθη ὑπὲρ αὐτῶν. Τὸ πολὺ θὰ ἐπιβληθῇ τιμωρία κατὰ τοῦ προσκαλέσαντος.

§43Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἐὰν μάλιστα εἶναι ἀληθὲς ὅτι ὑπάρχωσι κενὰ εἰς τὸν βαθμὸν ἐνωμοτάρχου τῆς χωροφυλακῆς καὶ πρόκειται νὰ συμπληρωθῶσι, τὸ ὁποῖον σεῖς βεβαιοῦτε, οἱ ἀποκλεισθέντες ἤδη ἔχουσιν ἐγγραφῆ καὶ διὰ τὸ τέταρτον ἔτος τῆς ἐγγραφῆς των, διότι ἀπὸ τὴν πρώτην Μαρτίου, ὅτε ἄρχεται τὸ δεύτερον ἑξάμηνον, συνεπλήρωσαν τὰς ἐγγραφάς των, ἐὰν δὲ ὁ ἀποκλεισμός των προῆλθε, διότι δὲν ἔχουσι πλήρεις τὰς ὀκτὼ ἐγγραφάς, ἡ αἰτία αὕτη ἐξέλιπεν. Ἐὰν νομίζητε ὅτι αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι ὑπέστησαν δαπάνας πεσόντες θύματα τῆς προσκλήσεως καὶ διαμείναντες δύο μῆνας ἐδῶ, ἐὰν ἐξηλέγχθησαν τὰ πιστοποιητικά των καὶ οἱ τίτλοι των ὑπὸ τῆς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας καὶ εὑρέθησαν ἐν τάξει καὶ ἐγένοντο δεκτοὶ εἰς τὰς ἐξετάσεις, διαγωνισθέντες δὲ ἔλαβον σειρὰν ἐπιτυχίας εἰς τὸν καταρτισθέντα κατάλογον, καὶ καλὸν μάλιστα, διότι εὕρηται ἐν τῇ σειρᾷ τῆς πρώτης πεντάδος καὶ δεκάδος, ἐὰν ἀποκλείωνται ἕνεκα τοῦ λόγου τούτου καὶ ἔρχονται ὡς ἐπιτυχόντες ἄλλοι ἔχοντες τὰ προσόντα, ἀλλὰ σειρὰν ἐπιτυχίας κατωτέραν, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ληφθῇ δι’ αὐτοὺς πρόνοια. Ἐγὼ μάλιστα νομίζω ὅτι καὶ νομικῶς δὲν ἔχει δίκαιον ἡ ὑπηρεσία, καθόσον ὁ νόμος λέγει ὅτι διὰ νὰ γίνῃ τις ἐνωμοτάρχης πρώτης τάξεως ἀπαιτεῖται νὰ ἔχῃ δίπλωμα διδάκτορος ἢ προλύτου τοῦ Ἐθνικοῦ Πανεπιστημίου, διὰ νὰ γίνῃ ὅμως δευτέρας εἶναι ἀρκετὸν νὰ εἶναι τελειόφοιτος ἢ νὰ διανύῃ τὸ τέταρτον ἔτος. Καὶ ἐδῶ ἐστηρίχθη ὁ ἀρχηγὸς τῆς χωροφυλακῆς ὁ ἐκδόσας τὴν πρόσκλησιν. Ἀλλὰ παρεῖδεν ὅτι σήμερον δὲν ὑπάρχει βαθμὸς ἐνωμοτάρχου βʹ τάξεως, διότι κατὰ νομοθετικὸν διάταγμα ὅλοι οἱ ἐνωμοτάρχαι εἶναι αʹ τάξεως, διετηρήθη ὅμως ὁ βαθμὸς τοῦ ἐνωμοτάρχου, διότι ὠνομάσθησαν οὗτοι ἐπιλογίαι καὶ ὡς ἐπιλογίαι, λέγει τὸ νομοθετικὸν Διάταγμα, εἶναι οἱ ἐνωμοτάρχαι αʹ καὶ βʹ τάξεως. Ὥστε καὶ εἰς τὸ νομοθετικὸν Διάταγμα ἐξακολουθεῖ ἡ ὀνομασία τοῦ δευτέρας τάξεως ἐνωμοτάρχου. Καὶ οὕτω θὰ ἔχῃ τὸ πρᾶγμα, διότι, ἐὰν εἰς τὴν ἔννοιαν τοῦ νόμου καὶ τοῦ νομοθετικοῦ Διατάγματος ἦτο ὁ πλήρης ἀποκλεισμὸς τοῦ ἐνωμοτάρχου βʹ τάξεως, δὲν θὰ ἦτο ἀρκετὸν οὔτε τὸ προσὸν τοῦ τελειοφοίτου, διότι κατὰ τὸν νόμον, ἵνα γίνῃ τις ἐνωμοτάρχης αʹ τάξεως ἀπαιτεῖται νὰ ἔχῃ δίπλωμα. Τὸ τελειόφοιτος εἶναι προσὸν διὰ τὸν βαθμὸν βʹ τάξεως. Ὑποβάλλω ὑπὸ τὴν κρίσιν σας τοῦτο καὶ ἂν σᾶς ἐδίδετο ὀλίγη ὥρα σχολῆς, ὅπως τὸ ἐξετάσητε ἀπὸ νομικῆς ἀπόψεως, νομίζω ὅτι θὰ εὕρητε τοῦτο δίκαιον καὶ θὰ ἐξεύρητε τρόπον ἐπανορθώσεως. Ἐπίσης καὶ εἰς τὴν δευτέραν περίπτωσιν νομίζω ὅτι γίνεται παρεξήγησις ὑπὸ τῆς ὑπηρεσίας, διότι κατὰ τὸ νομοθετικὸν Διάταγμα, τὸ ὁποῖον ἔχω ἐπίσης εἰς χεῖράς μου, ἵνα καταταχθῇ τις εἰς τὴν χωροφυλακὴν ἀπαιτεῖται νὰ ἔχῃ ἡλικίαν 25 ἐτῶν. Ὑπάρχει ὅμως καὶ περίπτωσις ἡλικίας 32 ἐτῶν ὅπου ἔρχονται οἱ ὑπηρετήσαντες εἰς τὸν στρατόν. Ἀλλὰ πότε ἐξετάζονται τὰ προσόντα ταῦτα; Κατὰ τὴν πρόσκλησιν, κατὰ τὴν ἐξέλεγξιν τῶν τίτλων, ἵνα γίνῃ τις δεκτὸς εἰς ἐξέτασιν. Ἡ πρόσκλησις ἐδημοσιεύθη τὸν Δεκέμβριον τοῦ 1913, ὑπεβλήθησαν τὰ νόμιμα πιστοποιητικά, τὰ ὁποῖα εὑρέθησαν ἐν τάξει, διότι ὁ ὑποβαλὼν δὲν εἶχε συμπεπληρωμένον τὸ 25ον τῆς ἡλικίας του καὶ συνεπῶς εἶχε τὰ νόμιμα προσόντα, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων ἐγένετο δεκτός, ἐξητάσθη, ἔλαβε σειρὰν ἐπιτυχίας εἰς τὸν διαγωνισμόν. Ἀλλὰ τί συνέβη; Τῷ 1913 ἔγινεν ἡ πρόσκλησις κατὰ Δεκέμβριον· μέχρις ὅτου κυρωθῇ ὁ πίναξ καὶ δημοσιευθῇ ἔρχεται τὸ 1914 καὶ λέγει ἡ προθεσμία· ἦλθε τὸ 1914, συνεπλήρωσε τὸ 25 ἔτος, δὲν εἶναι δεκτός. Πρόκειται περὶ τοῦ Ματσαντώνη· διὰ τῆς μεσολαβήσεως δέκα ἡμερῶν συνεπλήρωσε τὸ 25 ἔτος τῆς ἡλικίας. Ἀλλὰ πρέπει νὰ δοθῇ τόσον στενὴ ἑρμηνεία, οἵαν δίδει ἡ ὑπηρεσία ὑπολογίζουσα ἀπὸ ἔτους εἰς ἔτος καὶ ἑπομένως ἀπὸ τοῦ Ἰανουαρίου ἑκάστου ἔτους καὶ ὄχι de momento a momento; Εἶναι ὅλον τὸ δίκαιον ὑπὲρ αὐτοῦ τοῦ ἀνθρώπου ὁ ὁποῖος ἦτο πράγματι 25 ἐτῶν, ὅτε προσεκλήθη. Καὶ τοῦτο τὸ ζήτημα παρακαλῶ νὰ τὸ ἐξετάσητε μετὰ τῆς εὐθυκρισίας, ἥτις σᾶς διακρίνει, εἶμαι δὲ βέβαιος ὅτι θὰ διατάξητε τουλάχιστον δι’ αὐτὸν νὰ γίνῃ δεκτός.

§44Ι. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΑΣ. Περὶ μὲν τοῦ πρώτου ζητήματος, κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἀρκετὰ εἶπεν ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας. Ἐγὼ θὰ ἀσχοληθῶ μόνον περὶ τοῦ δευτέρου. Πρόκειται περὶ τῶν ἀποκλεισθέντων λόγῳ ἡλικίας.

§45ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Πρόκειται περὶ τοῦ ἰδίου ζητήματος τὸ ὁποῖον ἀνέπτυξεν ὁ κ. προλαλήσας;

§46Ι. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΑΣ. Μάλιστα.

§47ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τότε διατί νὰ ἀπασχολώμεθα, ἀφοῦ τὸ ζήτημα ἀνεπτύχθη ἐπαρκῶς;

§48Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Τὸ αὐτὸ θέμα, κύριε Πρόεδρε, ἀφορᾷ καὶ ἡ ὑπ’ ἀριθμὸν 20 ἐρώτησις, καθὼς καὶ ἡ ὑπ’ ἀριθμὸν 21, αἱ ὁποῖαι φρονῶ ὅτι πρέπει νὰ συνεξετασθῶσι.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ὁ κ. Ἀλ. Θανόπουλος ἔχει νὰ προσθέσῃ τι εἰς τὴν ἐρώτησίν του, ἥτις ἔχει ὡς ἑξῆς· «διατί ὅλως ἀδίκως ἀπεκλείσθησαν τοῦ διαγωνισμοῦ ἐνωμοταρχῶν οἱ ὑποβαλόντες αἰτήσεις μετὰ τῶν δικαιολογητικῶν τελειόφοιτοι τῆς νομικῆς Μιχαὴλ Ν. Γιαννίκας καὶ Χαρίλαος Τσιτούρας»;

§50ΑΛ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα· κ. Πρόεδρε. Ἐγὼ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, κύριε Πρωθυπουργέ, ἄλλοτε ἠναγκάσθην νὰ καταφύγω ἐν ἀπουσίᾳ ὑμῶν πρὸς τὸν ἀναπληροῦντα κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν, ἐνώπιον τοῦ ὁποίου παρέστησα τὸ δίκαιον τῶν ὅλως παρανόμως ἀποκλεισθέντων ἐνωμοταρχῶν, διότι ἐπρόκειτο νὰ γίνῃ διαγωνισμός. Εἶχον δὲ ἐπὶ πλέον παραστήσει ἐγκαίρως τὴν ἄρσιν τῆς ἀδικίας, ἡ ὁποία διαπράττεται εἰς βάρος αὐτῶν τῶν νέων. Ἐξ ἄλλου δύναταί τις νὰ εἴπῃ ὅτι ὑπάρχει καὶ ἕτερος λόγος σπουδαιότερος κατ’ ἐμὲ νὰ λάβωσι μέρος οἱ νέοι οὗτοι εἰς τὸν διαγωνισμόν, διότι αὐτοὶ ἔλαβον μέρος εἰς τοὺς πολέμους, ἐπολέμησαν, κατὰ συγκυρίαν δὲ οἱ δύο αὐτοὶ νέοι ὑπὲρ τῶν ὁποίων ἐγὼ ἐνδιαφέρομαι καὶ οἵτινες ἀπεκλείσθησαν εἶναι καὶ τραυματίαι τοῦ πολέμου. Δι’ αὐτὸ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως τοὐλάχιστον κατὰ τὸν προσεχῆ διαγωνισμὸν ἐπιτρέψῃ νὰ λάβωσι μέρος καὶ αὐτοί, ἵνα μὴ ἀδικῶνται, ἀφοῦ μάλιστα, ὅπως καὶ ἂν ἐξετασθῇ τὸ ζήτημα, αὐτοὶ εὑρίσκονται ἐν τῷ δικαίῳ.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πετροπουλάκης «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἂν ἀπεφάσισε νὰ διατάξῃ τὴν ἐπανεξέτασιν τῶν ὑπαξιωματικῶν ἐκείνων, ὧν τὰ γραπτὰ ὡρισμένων μαθημάτων, εἰς ἃ ἐξητάσθησαν κατὰ τὰς Μεραρχιακὰς ἐξετάσεις, ἦσαν ὅμοια ἐξ ἀντιγραφῆς. Ἄν δὲ ἀκόμη δὲν ἀπεφάσισεν, εὐαρεστούμενος νὰ ἀποφανθῇ περὶ τῆς τύχης τῶν οὕτως ἀδικουμένων ὑπαξιωματικῶν, ἀποκλειομένης τῆς εἰσαγωγῆς των εἰς τὴν Σχολήν, ἐνῷ εἶναι βέβαιον ὅτι δὲν ἀντέγραψαν πάντες οἱ ἀποκλειόμενοι, ἀλλὰ τινὲς ἐξ αὐτῶν, τῶν ὀλίγων δὲ τούτων ὑπῆρξαν θύματα καὶ ἄλλοι».

§52ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐπὶ τοῦ θέματος τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ ἡ ἐρώτησις λυποῦμαι ὅτι δὲν δύναμαι νὰ πράξω τι, διότι κατὰ τὸ ἄρθρον 42 τοῦ Β. Διατάγματος τοῦ 1910, ὅταν ἡ ἐπιτροπὴ ἡ ἐξεταστικὴ πεισθῇ ὅτι οἱ ἐξεταζόμενοι ἀντέγραψαν, τοὺς ἀποκλείει. Ἡ ἐπιτροπὴ λοιπὸν ἔκρινε καὶ εὗρεν ἐκ τῆς ἀντιπαραβολῆς τῶν γραπτῶν ὅτι τινὰ τούτων προῆλθον ἐξ ἀντιγραφῆς ἑτέρων, δὲν δύναται δὲ νὰ βεβαιωθῇ ποῖοι εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἀντέγραψαν.

§53Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἀκριβῶς ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἀδικοῦνται δὲν ἀντέγραψαν.

§54ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἄν δὲν ἀντέγραψαν ἄφησαν ὅμως νὰ ἀντιγράψωσιν ἐκ τῶν ἰδικῶν των οἱ ἄλλοι· τοῦθ’ ὅπερ εἶναι τὸ ἴδιον.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Ἀλεξάκης «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ παρακαλεῖ αὐτὸν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, διατί τὸ Συμβούλιον τῶν Δημοσίων Ἔργων ἀρνεῖται νὰ χορηγήσῃ ἀντίγραφα ἀποφάσεως του σχετιζομένης πρὸς τὸ κατασκευαζόμενον ὑδραγωγεῖον ἐν Βυτίνῃ πρὸς τοὺς ἀμέσως ἐνδιαφερομένους».

§56Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης καὶ προσωρινῶς τῶν Ἐσωτερικῶν). Αἱ πράξεις τοῦ Συμβουλίου τῶν Δημοσίων Ἔργων φέρουσι χαρακτῆρα καθαρῶς συμβουλευτικὸν πρὸς τὸν Ὑπουργόν, ἐν τούτοις ἀνάγονται εἰς τὴν ἐσωτερικὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου καὶ ἑπομένως δὲν δύναται τὸ Συμβούλιον νὰ χορηγῇ ἀντίγραφα τοιούτων ἀποφάσεων πρὸς τοὺς ἐνδιαφερομένους ἰδιώτας, διότι δὲν ἀποτελοῦσι τίτλον τινὰ ὑπὲρ αὐτῶν.

§57Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Πρόκειται περὶ τοῦ κατασκευαζομένου ὑδραγωγείου ἐν Βυτίνῃ. Οἱ συμπολῖταί μου ἐζήτησαν ἀντίγραφον ἀποφάσεως τοῦ Συμβουλίου τῶν Δημοσίων Ἔργων, διότι ἐπληροφορήθησαν ὅτι τὸ Συμβούλιον τῶν Δημοσίων Ἔργων ἐξέδωκεν ἀπόφασιν ἀντίθετον πρὸς τὰς ἐκθέσεις τοῦ νομομηχανικοῦ καὶ τοῦ ἐπιθεωρητοῦ τῶν Δημοσίων Ἔργων. Περὶ τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς καὶ ἄλλοτε ἀπησχόλησα τὴν Βουλήν, διότι αἱ ἐκθέσεις τῶν ἁρμοδίων ἀποφαίνονται ὅπως ἑκατὸν τριάκοντα τόσα μέτρα ἐκ τοῦ κατασκευασθέντος ὑδραγωγείου κατεδαφισθῶσι, διότι δὲν ἐγένοντο συμφώνως πρὸς τὰς συμφωνίας. Καὶ ἐνῷ τοιαῦται εἶναι αἱ ἐκθέσεις τῶν ἁρμοδίων, ἔχω τὴν πληροφορίαν ὅτι ἄλλως ἀπεφήνατο τὸ Συμβούλιον τῶν Δημοσίων Ἔργων. Τὸ τοιοῦτον ἔπρεπε νὰ ἐξετασθῇ διὰ τῆς προσαγωγῆς τῶν ἀποφάσεων τούτων τοῦ Συμβουλίου, ἀλλ’ ἀφοῦ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀρνεῖται τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς ἐνδιαφερομένους νὰ λάβωσιν ἀντίγραφα τῶν ἀποφάσεων τούτων, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ζητήσω, ὅπως ὁ κ. Ὑπουργὸς καταθέσῃ ὁλόκληρον τὸν σχετικὸν φάκελον μετὰ τῶν ἐκθέσεων καὶ ἀποφάσεων.

§58Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Ὅταν ὁ κ. Βουλευτὴς πρόκειται νὰ ἀσκήσῃ ἔλεγχον, ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ζητήσῃ ὅσα ἔγγραφα κρίνει ἐπὶ τούτῳ χρήσιμα, ἀλλὰ πρὸς τοὺς ἰδιώτας δὲν ἔχει ὑποχρέωσιν ἡ ὑπηρεσία νὰ χορηγῇ τοιαῦτα ἀντίγραφα. Ἡ αἴτησις εἶναι ἑνὸς Χρήστου Μερκούρη, ὁ ὁποῖος ζητεῖ νὰ τῷ χορηγηθῶσιν ἀντίγραφα ἀποφάσεως τοῦ Συμβουλίου τῶν Δημοσίων Ἔργων. Τοῦτο δὲν ἠδύνατο νὰ γίνῃ δι’ αὐτόν. Ὑμεῖς δύνασθε νὰ ζητήσητε καὶ ἀπ’ εὐθείας τὴν κατάθεσιν καὶ τότε θέλω καταθέσει πάντα ἐν γένει τὰ ἔγγραφα, τῶν ὁποίων εἶναι ἀζήμιος ἡ προσαγωγή.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Ἀλεξάκης παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, τίνα μέτρα ἔλαβεν ἢ πρόκειται νὰ λάβῃ σχετικῶς πρὸς τοὺς ὑπηρετοῦντας ἀπαλλαγέντας ἐφέδρους, οἵτινες ἐν Ἀμερικῇ εὑρισκόμενοι δὲν προσῆλθον εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ ἐμπροθέσμως ἕνεκα τῶν παρεχομένων αὐτοῖς πληροφοριῶν παρὰ τῶν προξενικῶν Ἀρχῶν, ὅτι δὲν ἔχουσιν ὑποχρέωσιν τοιαύτην, ὧντινων ὅμως ἐφονεύθησαν ἢ ἀπέθανον ἀδελφοὶ κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν πολέμων, καὶ οὕτως ἐνῷ ἦσαν ἀπαλλαγέντες νομίμως ἐπῆλθεν αὐτοῖς καὶ ἄλλος σοβαρὸς λόγος ἀπαλλαγῆς.

§60ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἀπήντησα τρίς, ἀπαντῶ καὶ διὰ τετάρτην φοράν.

§61Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Δὲν ἀπηντήσατε, κ. Πρόεδρε. Δὲν ὁμιλῶ γενικῶς· ὁμιλῶ περὶ ἐκείνων τῶν ἀπαλλαγέντων, τῶν ὁποίων ἀδελφοὶ ἐφονεύθησαν κατὰ τὸν πόλεμον.

§62ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Αὐτοὶ εἶναι ἀπαλλαγέντες;

§63Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Μάλιστα.

§64ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐὰν εἶναι ἀπαλλαγέντες τῶν κλάσεων τῶν εὑρισκομένων ὑπὸ τὰς σημαίας, ἐξακολουθοῦσι καὶ αὐτοὶ νὰ εἶναι ὑπὸ τὰς σημαίας. Ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ἐξ Ἀμερικῆς προσελθόντας, οἱ ὁποῖοι προσῆλθον παρακαίρως ἕνεκα κακῶν πληροφοριῶν, περὶ τούτων ἀπήντησα καὶ ἄλλοτε.

§65Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε· θὰ ὁμιλήσω οὐσιαστικώτερον. Ὑπῆρχε μία οἰκογένεια ἀποτελουμένη ἐκ μητρός, δύο θυγατέρων καὶ δύο τέκνων ἀρρένων, ὧν τὸ πρῶτον εἶχεν ἀπαλλαγῆ, διότι ἦτο πρῶτος ὀρφανός, εὑρίσκετο δὲ ἐν Ἀμερικῇ, ὅπου εὑρίσκετο καὶ ὁ ἄλλος ἀδελφός, ὁ ὁποῖος εἶχεν ὑποχρέωσιν πρὸς στράτευσιν. Ἅμα τῇ ἐπιστρατεύσει, ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος εἶχε τὴν ὑποχρέωσιν, ἔσπευσε νὰ καταταχθῇ εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ, ὁ ἕτερος δέ, ὁ ὁποῖος ἦτο ἀπαλλαγεὶς κατὰ τὰς πληροφορίας τῶν προξενικῶν Ἀρχῶν, ὡς γνωρίζει ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἐνόμισεν ὅτι δὲν εἶχεν ὑποχρέωσιν καὶ παρέμεινε. Κατόπιν, ὅτε ἐγένετο γνωστὸν ὅτι εἶχε καὶ αὐτὸς ὑποχρέωσιν, ἦλθε καὶ κατετάχθη, ἀλλ’ εὗρε τὸν ἀδελφόν του φονευμένον. Ἔμεινε λοιπὸν ἡ οἰκογένεια αὕτη μὲ μόνον προστάτην τὸν ἕνα υἱόν, διότι, ὡς εἶπον, ὁ ἕτερος ἐθυσιάσθη κατὰ τὸν πόλεμον. Εἰδικῶς δὲ παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ δώσῃ ἰδιαιτέραν προσοχὴν καὶ μέριμναν εἰς τὴν εἰδικὴν αὐτὴν περίπτωσιν καὶ νὰ σκεφθῇ τί πρέπει νὰ κάμῃ, διότι δὲν εἶναι πολλοὶ οἱ εὑρισκόμενοι ὑπὸ τοιαύτας συνθήκας, οἱ ὁποῖοι εἶναι χρησιμώτατοι ἄλλως εἰς τὰς οἰκογενείας αὐτῶν διότι αὗται, ὡς εὐκόλως δύνασθε νὰ φαντασθῆτε, εἶναι ἀδύνατον νὰ ζήσωσι. Νομίζω ὅτι ἐπιβάλλεται τοιαύτη σκέψις. Καὶ οὐ μόνον σκέψις, ἀλλὰ καὶ ἀπόφασις, ἵνα κατορθώσωσι καὶ ζήσωσι πλέον, ἀφοῦ τοσαύτας προσέφερον ὑπηρεσίας.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Χατζηγιάννης «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἐὰν εἶναι ἀληθὲς ὅτι οἱ ἐπίτροποι τοῦ ἐν Ἀθήναις ἱεροῦ ναοῦ τοῦ Ἁγίου Γεωργίου (Καρύτση) προβαίνωσιν εἰς ἐνοικιάσεις θέσεων ἐν αὐτῷ διακρίνοντες μάλιστα τοὺς ἐκκλησιαζομένους κατὰ τάξεις, ἀναλόγως τοῦ καταβαλλομένου μισθώματος».

§67Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν). Ἐζήτησα σήμερον πληροφορίας περὶ τούτου καὶ εὐθὺς ὡς τὰς λάβω θέλω ἀνακοινώσῃ αὐτὰς εἰς τὴν Βουλήν.

§68Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Εἶναι ἀληθές, κύριε Ὑπουργέ; Εἶναι μάλιστα ἔντυπα, εἶναι θέσεις μὲ 50 δραχμὰς καὶ θέσεις μὲ 25.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Γ. Κατσιμπίρης καὶ Β. Ροῦφος ἐρωτῶσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ποίαν ἀπόφασιν ἐπὶ τέλους θὰ λάβῃ, ὅπως ἀποκαταστήσῃ τὴν συγκοινωνίαν τοῦ χωρίου Καμάρες τοῦ δήμου Ἐρινεῶν μετὰ τῆς δημοσίας γεφύρας, δι’ ἣν πρὸ ἐτῶν τὸ Δημόσιον ἐδαπάνησεν ἑκατοντάδα ὅλην χιλιάδων δραχμῶν. Ἔχουσι καταδικασθῆ τὰ χωρία Καμάραι, Ζόργια, Προβοδός, Σαλμενῖκος εἰς ἀποκλεισμὸν παντελῆ, ἀφοῦ ἡ δαπάνη κατὰ τὴν ὑποβληθεῖσαν πρὸ δύο ἐτῶν μελέτην τοῦ κ. νομομηχανικοῦ Ἀχαΐας καὶ Ἤλιδος εἶναι ἐλαχίστη. Ἤτοι 3.500 δραχμῶν».

§70Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Παρακαλῶ νὰ ἀναβληθῇ, διότι δὲν εἶμαι προητοιμασμένος νὰ ἀπαντήσω.

§71Γ. ΚΑΤΣΙΜΠΙΡΗΣ. Ἔχουσι δαπανηθῆ, κύριε Ὑπουργέ, ἑκατὸν χιλιάδες δραχμῶν διὰ τὴν κατασκευὴν τῆς γέφυρας. Εἰς τὸ ἄκρον τῆς γέφυρας εἶναι εἷς λοφίσκος, τοῦ ὁποίου ἡ δαπάνη ἔχει προϋπολογισθῆ εἰς τὰς 3.500 δραχμάς, καὶ ἀπὸ τριῶν ἤδη ἐτῶν δὲν ἀποκαθίσταται ἡ συγκοινωνία. Νομίζω λοιπὸν ὅτι, ἀφοῦ τὸ Δημόσιον κατηνάλωσεν 100.000 δραχμῶν διὰ νὰ κατασκευασθῇ αὐτὴ ἡ γέφυρα, πρέπει νὰ μὴ φεισθῆτε καὶ τῆς δαπάνης τῶν 3.500 δραχμῶν διὰ νὰ συγκοινωνήσωσι καὶ αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι μετὰ τῆς δημοσίας ὁδοῦ.

§72Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Θὰ ἐξετάσω τὸ ταχύτερον.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Ψύλλος ἐρωτᾷ τοὺς κ. κ. Ὑπουργοὺς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἐὰν σκέπτωνται νὰ προβῶσιν εἰς τὴν ἀγορὰν τοῦ χωρίου Νεοχωρίου τοῦ δήμου Φαρκαδόνος, οὗτινος λήγει τὸ προσύμφωνον τὴν 23 Μαρτίου ἐ. ἔ., ἢ νὰ χορηγήσωσι τὴν ἐγγύησιν δυνάμει τοῦ νόμου εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν διὰ νὰ καταβάλῃ αὐτὴ τὸ συμπεφωνημένον ποσόν».

§74Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Παρακαλῶ νὰ ἀναβληθῇ.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Ὁ κ. Εὐθ. Βελλιανίτης «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ, διατί ἡ διοίκησις τοῦ 24ου Πεζικοῦ Συντάγματος δὲν ὑπέβαλε πίνακα μεθ’ ὅλων τῶν μεταβολῶν διὰ τοὺς ἐν αὐτῷ ὑπηρετήσαντας πεζοναύτας».

§76ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἡ ἐρώτησις διατυποῦται τόσον ἀορίστως, ὥστε δὲν εἶναι δυνατὴ ἡ ἀπάντησις. Παρακαλῶ τὸν κ. Βουλευτὴν νὰ εἰδικεύσῃ τὴν ἐρώτησίν του.

§77Ε. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Πρόκειται περὶ τοῦ ἑξῆς. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ἐδήλωσεν ἄλλοτε ὅτι οἱ πεζοναῦται, οἱ ὑπηρετήσαντες εἰς τὸ 24ον Σύνταγμα, δικαιοῦνται νὰ λάβωσι τὸν μισθὸν τοῦ ναύτου, ἐπὶ τῇ βάσει δὲ τῆς δηλώσεως ταύτης τοῦ Ὑπουργοῦ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν ὑπέβαλεν ἔγγραφον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν ἀπὸ τοῦ Δεκεμβρίου διεβίβασε διαταγὴν εἰς τὸ 24ον Σύνταγμα, ὅπως ὑποβάλῃ πίνακα μεταβολῶν, διότι βεβαίως ἄλλοι ἀπὸ τοὺς πεζοναύτας ἐτιμωρήθησαν καὶ ὁπωσδήποτε θὰ ἐπῆλθεν ἀταξία ὡς πρὸς τὴν ἀποδοχὴν τῶν μισθῶν. Ἀπὸ τοῦ Δεκεμβρίου λοιπὸν μέχρι σήμερον δὲν ὑπέβαλε τὸ 24ον Σύνταγμα τὸν πίνακα αὐτὸν τῶν μεταβολῶν, καίτοι ἐπανειλημμένως τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν διέταξε νὰ σταλῇ οὗτος.

§78ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Παρακαλῶ νὰ σταλῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τὸ σχετικὸν μέρος τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ κ. Βουλευτοῦ.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ὁ κ. Ν. Συριόπουλος «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐὰν ἐνεργήθη ἀνάκρισις πρὸς πειθαρχικὴν καταδίωξιν κατὰ τοῦ ἐν τῇ ἀστυνομίᾳ Πύργου ὑπηρετοῦντος ἐνωμοτάρχου Σπ. Καρύδα ἐπὶ διαφόροις κατὰ πολιτῶν ἐκβιάσεσιν, ἂν ἐτιμωρήθη πειθαρχικῶς διὰ ταύτας καὶ ἄν, ἀποδεικνυομένου ὅτι ὑπέπεσεν οὗτος εἰς ἐγκλήματα, παρεπέμφθη ἡ ὑπόθεσις εἰς τὸν ἁρμόδιον εἰσαγγελέα».

§80Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Ἐζήτησα πληροφορίας ἀπὸ τὸ Ἀρχηγεῖον τῆς χωροφυλακῆς, αἱ ὁποῖαι πράγματι μέχρι τῆς στιγμῆς ταύτης δὲν μοὶ ἀπεστάλησαν.

§81Ν. ΣΥΡΙΟΠΟΥΛΟΣ. Τότε νὰ ἀναβληθῇ μέχρις ὅτου ἔλθωσιν αἱ πληροφορίαι.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Ὁ κ. Ε. Βελλιανίτης «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν νὰ πληροφορήσῃ, διατί ἐνῷ ὑπάρχουσι κεναὶ θέσεις εἰς τὸ σῶμα τῶν φαροφυλάκων δὲν συμπληροῦνται αὗται, ἐνῷ φύλακες καὶ ἐπιστάται ἔχουσι τὰ πρὸς προαγωγὴν προσόντα, καθὼς οἱ φύλακες Λ. Ἀργυρὸς καὶ Θ. Κασίμης τοῦ φάρου Ὀθωνῶν, οἵτινες ἔχουσι πλέον τῆς πενταετίας εἰς τὸν αὐτὸν βαθμόν, ὁ Γ. Κασίμης τοῦ αὐτοῦ φάρου καὶ Δ. Μηλιώτης τοῦ φάρου Ἀντιπάξων πλέον τῆς ἑξαετίας καὶ ὁ Σ. Λέκας τοῦ φάρου τῆς Παναγίας τῶν Παξῶν πλέον τῆς τετραετίας καὶ πρὸς τούτοις ὁ τελευταῖος οὗτος ἔχει ὑπηρετήσει καὶ περὶ τὰ δύο ἔτη μὲ βαθμὸν ἀνώτερον ἐκείνου ὃν ἤδη κατέχει».

§83Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ (Ὑπουργὸς Ναυτικῶν). Παρακαλῶ νὰ ἀναβληθῇ δι’ αὔριον.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται τῇ αἰτήσει τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν. Ὁ κ. Δ. Βρατσᾶνος «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν νὰ πληροφορήσῃ, ἐὰν ὑπάρχωσιν ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ναυτικῶν· 1) Ἔγγραφα ἢ ἐκθέσεις σχετικαὶ πρὸς τὸ ζήτημα τῆς παρατηρηθείσης παύσεως τοῦ πυρὸς τοῦ θωρηκτοῦ «Ἀβέρωφ» κατὰ τὴν κρισιμωτέραν στιγμὴν τῆς ναυμαχίας τῆς 3ης Δεκεμβρίου 1912. 2) Ἂν διετάχθη ἀνάκρισίς τις πρὸς καθορισμὸν τοῦ ὑπευθύνου εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο. 3) Ἔγγραφα σχετικὰ ἢ ἐκθέσεις περὶ τῆς διαφυγούσης τοῦ θωρηκτοῦ «Ἀβέρωφ» τορπίλλης καὶ θεσάσης εἰς κίνδυνον τὰ ἄλλα σκάφη, ἀπὸ τοῦ ὁποίου ὡς ἐκ θαύματος διεσώθησαν ταῦτα. 4) Ἂν ἐνεργήθη ἀνάκρισίς τις ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου. 5) Ἔγγραφα σχετικὰ πρὸς τὰ παρατηρηθέντα ἐλάχιστα ἀποτελέσματα βλαβῶν κατὰ τοῦ ἐχθροῦ ἐκ τοῦ πυρὸς τοῦ θωρηκτοῦ «Ἀβέρωφ» κατὰ τὴν ναυμαχίαν τῆς 5ης Ἰανουαρίου 1913, καθ’ ἣν τὸ ἐν λόγῳ θωρηκτὸν ἔβαλεν 785 βολὰς ἀμεθόδως καὶ ἐξ ἀποστάσεων μεγίστων, παρέμεινε δὲ κατόπιν τούτου ἐπὶ ἕνα μῆνα καὶ πλέον ἄοπλον ἐλλείψει πυρομαχικῶν».

§85Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Ὀφείλω κ. Βουλευταί, νὰ ἐπαναλάβω τὴν δήλωσιν τὴν ὁποίαν πρὸ δύο μηνῶν, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, ἔκαμον ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου σχετικῶς πρὸς τὰ ἀναφυέντα κατὰ τὸν πόλεμον προσωπικὰ ζητήματα. Εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατον νὰ προσκομίζῃ οἱασδήποτε ἐκθέσεις σχέσιν ἐχούσας πρὸς τὴν δρᾶσιν τοῦ ἡμετέρου στόλου κατὰ τὸν πόλεμον, διότι τὸ Ὑπουργεῖον νομίζει ὅτι ὅλα τὰ ζητήματα ταῦτα συνδέονται στενώτατα πρὸς τὴν ἐσωτερικὴν τάξιν καὶ πειθαρχίαν τοῦ ναυτικοῦ.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βρατσᾶνος ἔχει τὸν λόγον.

§87Δ. ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν νὰ μὴ μὲ βιάσῃ νὰ δεχθῶ ὡς ἀποχρῶντας τοὺς λόγους διὰ τοὺς ὁποίους δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἀπαντήσῃ. Σήμερον, ὅτε ἔληξαν τὰ πολεμικὰ γεγονότα, θὰ ἠδύνατό τις νὰ φρονῇ ὅτι ἡ μελέτη τῶν συμβεβηκότων τοῦ πολέμου θὰ ἀπετέλει πολύτιμον δίδαγμα διὰ τὸ μέλλον. Ἀλλ’ ἐγὼ μὴ λαβὼν ἀπάντησιν εἰς τὰ ἐρωτήματά μου καταγγέλλω ὑπευθύνως ἀπὸ τοῦ βήματος. Τὸ πρῶτόν μου ἐρώτημα εἶναι τὸ ἑξῆς· διατί ἐσίγησε τὸ πῦρ τοῦ Θωρηκτοῦ «Ἀβέρωφ» κατὰ τὴν κρισιμωτέραν στιγμὴν τῆς ναυμαχίας τῆς 3 Δεκεμβρίου 1912. Εἶμαι δὲ εἰς θέσιν ἐγὼ νὰ καταγγείλω διατί ἐσίγησε τὸ πῦρ τοῦ Θωρηκτοῦ «Ἀβέρωφ», διαρκούσης τῆς ναυμαχίας τῆς 3 Δεκεμβρίου, δηλαδὴ ἐπὶ μίαν ὥραν ὁλόκληρον ἔβαλε μόλις ἑκατὸν τεσσαράκοντα βολάς, ἐνῷ εἶναι γνωστὸν ὅτι ὁ «Ἀβέρωφ» διαθέτει κατὰ πλευρὰν ὀκτὼ πυροβόλα ταχείας βολῆς, ὧν τέσσαρα τῶν 19 ἑκατομέτρων καὶ τέσσαρα τῶν 23. Καὶ ἔχομεν τὸ δεδομένον ἀφ’ ἑτέρου ὅτι ἕκαστον τῶν τριῶν παλαιῶν θωρηκτῶν διαθέτει 3–4 πυροβόλα ἀναλόγως τῆς γωνίας ὑφ’ ἣν βάλλουσι. Ταῦτα ἔβαλλον ἀπὸ 92–95 κατὰ τὸ διάστημα τῆς ναυμαχίας κατὰ τὸν αὐτὸν χρόνον, σημειωτέον δὲ ὅτι τὰ τρία θωρηκτὰ διαθέτουσι πυροβόλα βραδείας βολῆς καὶ συνεπῶς ἂν ὑπολογίσῃ τις ὅτι τὸ θωρηκτὸν «Ἀβέρωφ» διαθέτει ὀκτὼ πυροβόλα ταχείας βολῆς, κατὰ τὸ διάστημα τῆς ναυμαχίας ἔδει νὰ βάλῃ πλείονας τῶν 400 βολάς. Τὸ αἴτιον, Κύριοι, ὡς ἐκ τοῦ ὁποίου δὲν ἠδυνήθη νὰ βάλῃ εἶναι ἐξακριβωμένον καὶ εἶναι κοινὸν μυστικόν. Κατὰ τὴν κρισιμωτέραν στιγμὴν τῆς ναυμαχίας τὰ κλεῖστρα τοῦ «Ἀβέρωφ» ἔπαυσαν λειτουργοῦντα. Λόγοι τεχνικοὶ ἐξηγοῦσι τὸ συμβάν· ἔπρεπε νὰ ῥυθμισθῶσι πρὸ τῆς ναυμαχίας τὰ κλεῖστρα, διότι ταῦτα ἦσαν ῥυθμισμένα μόνον διὰ γυμνάσια, ὁ δὲ κῶνος τοῦ κλείστρου, ὁ ὁποῖος πρέπει νὰ παρουσιάζῃ μίαν ἀντοχὴν διὰ νὰ διεκφεύγωσι τὰ ἀέρια τῶν πυριτίδων, καὶ ἀκόμη διὰ τὴν διαστολὴν τοῦ μετάλλου, ὁ κῶνος αὐτὸς ἐσφηνοῦτο καὶ τὰ κλεῖστρα δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ λειτουργήσωσι πλέον. Ἡ εὐθύνη τούτου βαρύνει ἐξ ὁλοκλήρου, Κύριοι, τὸν κυβερνήτην τοῦ «Ἀβέρωφ». Τὸ δεύτερον ἐρώτημά μου, ἀφορᾷ τὴν διαφυγὴν μιᾶς τορπίλλης ἐκ τοῦ Θωρηκτοῦ «Ἀβέρωφ». Μετὰ τὴν πρώτην ναυμαχίαν τὰ θωρηκτὰ ἐτάχθησαν εἰς γραμμὴν παραγωγῆς, καὶ ἀκριβῶς καθ’ ἣν στιγμὴν εἶχον σταματήσει διὰ νὰ ὑδρευθῇ ἡ «Νέα Γενεὰ» καὶ ἡ θάλασσα ἐξέσπασεν, ὡς λέγουσιν, εἰς τὰς Σπέτσας, ἀπὸ τοῦ Θωρηκτοῦ τούτου αἴφνης ἔμπλεοι φρίκης καὶ τρόμου οἱ ἐπιβαίνοντες διέκριναν τὰς φυσαλλίδας μιᾶς τορπίλλης, ἡ ὁποία διῆλθεν ἀπὸ ἀποστάσεως δύο μέτρων καθ’ ὅλην τὴν διαδρομὴν τοῦ σκάφους ἀπὸ πρῴρας πρὸς πρύμναν ἐξερευγομένη μπουρπουλήθρας καὶ ἀπειλοῦσα μὲ ἀδελφοκτόνον θάνατον τὸ θωρηκτὸν «Σπέτσαι». Γνωρίζω ὅτι τὸ ἐργοστάσιον Ὀρλάνδο εἶχεν ὑποδείξει εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν ὅτι λόγῳ τῆς σπουδῆς μὲ τὴν ὁποίαν παρεδόθη τὸ θωρηκτὸν ὁ σφιγκτὴρ τοῦ ὑποβρυχίου αὐλοῦ τῆς φυγῆς παρουσιάζει ἀκράτειαν. Ἐγνώριζε τὸ γεγονὸς ὁ Κυβερνήτης καὶ ἀντὶ νὰ ἐκσφενδονίσῃ τορπίλλην καθ’ ἣν στιγμὴν εὑρίσκετο 2.500 μέτρων ἀπὸ τοῦ ἐχθροῦ ἀφῆκε τὴν τορπίλλην μέσα εἰς τὸν κόλπον καὶ καθ’ ἣν στιγμὴν ἦσαν εἰς γραμμὴν παραγωγῆς τὰ πλοῖα ἐξέφυγεν ἡ τορπίλλη καὶ παρ’ ὀλίγον νὰ θρηνήσωμεν θύματα. Διὰ τοῦτο εἶναι ὑπεύθυνος μόνος ὁ κυβερνήτης τοῦ «Ἀβέρωφ». Ἡ τορπίλλη αὐτή, Κύριοι, ἐκφυγοῦσα καὶ πλανηθεῖσα ἐξερράγη ἐπί τινος ἀκτῆς τῆς νήσου Ἴμβρου καὶ ὑπάρχει ἔκθεσις τοῦ Διοικητοῦ τῆς Ἴμβρου περὶ τῶν ἀποτελεσμάτων τὰ ὁποῖα ἐπέφερεν.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλήν, ἂν συναινῇ νὰ χορηγηθῇ παράτασις, διότι ἔληξαν τὰ πέντε λεπτά.

§89ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§90ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Παρακαλῶ· νομίζω, ὅτι δὲν ὑπάρχει λόγος παρατάσεως.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἑπομένως ἡ ὥρα ἔληξεν.

§92Δ. ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Ἐπιφυλάσσομαι νὰ ἐξασκήσω πάντα τὰ παρεχόμενα δικαιώματα ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ διατυπώνων σχετικὴν ἐπερώτησιν.

§93Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Νομίζω ὅτι καθ’ ὃν τρόπον τίθεται τὸ ζήτημα δὲν ἔρχεται ὡς ἐρώτησις, ἀλλ’ ὡς ἐπερώτησις. Ἐὰν ὁ κ. Βουλευτὴς θέλῃ νὰ φέρῃ τὸ ζήτημα ὡς ἐπερώτησιν δύναται νὰ ἀσκήσῃ τὸ ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ δικαίωμά του. Παρ’ ὅλα ταῦτα ἐν τούτοις νομίζω ὅτι ὀφείλω νὰ προσθέσω τὰ ἑξῆς διὰ νὰ μὴ ἀφήσω ἄνευ διαμαρτυρίας τοὺς ὑπαινιγμοὺς τοὺς ὁποίους ἔκαμεν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Ψαρρῶν κατὰ τοῦ κυβερνήτου τοῦ «Ἀβέρωφ» κ. Δούσμανη.

§94Δ. ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Παρήλθε, κ. Πρόεδρε, δι’ ἐμὲ ἡ ὥρα καὶ δὲν παρῆλθε διὰ τὸ σύνολον;

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι διὰ τὸ σύνολον, διότι οἱ Ὑπουργοὶ δύνανται κατὰ πᾶσαν στιγμὴν νὰ ἀγορεύωσι.

§96Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. Θὰ εἶμαι ἐντελῶς σύντομος, διότι, καθὼς ἐλέχθη, τὸ ζήτημα ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Ψαρρῶν θὰ τὸ φέρῃ διὰ τῆς τακτικῆς ὁδοῦ τῆς ἐπερωτήσεως. Ἐπειδὴ ὅμως ἀρχόμενος τῆς ἀγορεύσεώς του ὑπηνίχθη τὴν δρᾶσιν τοῦ «Ἀβέρωφ», ὀφείλω νὰ ἐξάρω ἐμμένων εἰς τὴν δήλωσιν τὴν ὁποίαν προηγουμένως ἐποιησάμην, ὅτι δὲν εἶναι δίκαιοι οἱ ὑπαινιγμοὶ τοὺς ὁποίους ἔρριψε κατὰ τοῦ κυβερνήτου τοῦ «Ἀβέρωφ», καθ’ ὅσον οὐδεμίαν δύναται ταύτην τὴν στιγμὴν νὰ φέρῃ ἀπόδειξιν. Ὁ κ. Δούσμανης εἶναι, ἴσως ὁ μόνος ἀξιωματικός, πλὴν τοῦ κ. Βότση, ὁ κατὰ πρότασιν τοῦ ἀντιναυάρχου ἀρχηγοῦ προαχθεὶς ὡς παρασχὼν διακεκριμένας καὶ ἐξαιρετικὰς ὑπηρεσίας εἰς τὸν πόλεμον. Ἤθελον ἁπλῶς τοῦτο νὰ τονίσω διὰ νὰ μὴ ἀφήσω ἄνευ ὑπερασπίσεως τὸν κυβερνήτην τοῦ θωρηκτοῦ «Ἀβέρωφ». Τοῦτο ἐνόμισα ὅτι ἐπέβαλεν ἡ δικαιοσύνη νὰ πράξω. Κατὰ τὴν συζήτησιν ὁ κ. Βουλευτὴς δύναται νὰ φέρῃ πάντα τὰ στοιχεῖα τῆς καταγγελίας αὐτοῦ.

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συμπληρωθείσης τῆς ὥρας τῆς ὑπὸ τοῦ Κανονισμοῦ ὁριζομένης, ἀναβάλλονται αἱ λοιπαὶ ἐρωτήσεις δι’ αὔριον. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας. Ψήφισις συνόλου τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τῶν νόμων περὶ Κυριακῆς ἀργίας ͵ΓΩΝΕʹ τῆς 3 Δεκεμβρίου 1909, ͵ΓΦΜΔʹ τῆς 22 Ἰανουαρίου 1910 καὶ ͵ΓΧΙϚΤʹ τῆς 11 Μαρτίου 1910». (Ψηφίζεται τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ Πρεσβειῶν». (Γίνεται δεκτὸν συναινέσει τῆς Βουλῆς τὸ νομοσχέδιον). Ἐπίσης γίνονται δεκτὰ κατ’ ἀρχὴν τὰ νομοσχέδια· 1) «Περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τῶν περὶ ὀργανισμοῦ τῶν Προξενικῶν ἀρχῶν νόμων» καὶ (2) «Περὶ τροποποιήσεως τῶν περὶ ὀργανώσεως τῆς Κεντρικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν διατάξεων τοῦ ͵ΓΨΙΑʹ νόμου».

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου Νόμου «περὶ κυρώσεως συμβάσεως διὰ τὴν κατασκευὴν ἑνωτικοῦ Σιδηροδρόμου μεταξὺ τῆς γραμμῆς τῆς Ἑταιρείας τῶν Ἑλληνικῶν Σιδηροδρόμων καὶ τῶν γραμμῶν Θεσσαλονίκης–Μοναστηρίου καὶ Θεσσαλονίκης–Σκοπείων καὶ περὶ κατασκευῆς προσθέτων ἔργων ἐν ταῖς γραμμαῖς τῆς Ἑταιρείας τῶν Ἑλληνικῶν Σιδηροδρόμων, προμηθείας κινητοῦ ὑλικοῦ καὶ Σιδηροδρομικῶν μελετῶν».

§99Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναβληθῇ αὐτό, διότι δὲν κατετέθη ἔκθεσις;

§100ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἤθελον παρακαλέσει τὴν Βουλήν, ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο κατ’ ἀρχήν.

§101Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς γνωρίζει καλῶς ὅτι, προκειμένου περὶ συμβάσεων, ἡ ψήφισις κατ’ ἀρχὴν ἀποτελεῖ τὸ σύνολον. Τὸ ἐπεῖγον ἀναγνωρίζω, ἀλλὰ μέχρι τῆς 12 τοῦ μηνός, ὅτε πρέπει νὰ εἶναι ἐπικεκυρωμένον τὸ νομοσχέδιον, ὑπάρχει χρόνος ἐπαρκής. Ὥστε δύναται νὰ ἀναβληθῇ διὰ τὴν Παρασκευὴν καὶ Σάββατον καὶ τὴν Δευτέραν καὶ Τρίτην νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ συζήτησις.

§102ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Νὰ κηρυχθῇ κατεπεῖγον.

§103Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐκτὸς τούτου ἐπιθυμῶ νὰ κατατεθῶσιν αἱ μελέται τοῦ Δημοσίου καὶ αἱ μελέται τῶν Ἑταιρειῶν ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων κατηρτίσθη ἡ σύμβασις.

§104ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Σημειῶ τὸ ἑξῆς· αἱ μελέται αὗται ἀποτελοῦσι φάκελον ὀγκωδέστατον ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι δυνατὸν ὁλόκληρος νὰ προσκομισθῇ. Ἠλλάξομεν ὅμως τὸ μέτρον νὰ ἐπισυνάψωμεν τὴν δικαιολογητικὴν ἔκθεσιν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ.

§105Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τουλάχιστον τὴν μελέτην τοῦ Δημοσίου.

§106Θ. ΣΚΑΣΗΣ. Παρεκάλεσα ἀπὸ χθὲς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως εὐαρεστούμενος καταθέσῃ τὴν προϋπάρχουσαν μελέτην τῆς ἑταιρείας Μπατινιόλ, διότι αὕτη ὑπάρχει.

§107ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Δὲν γνωρίζω ἂν ὑπάρχῃ τις ἄλλη μελέτη, ἀλλ’ ἀπορῶ πῶς θὰ ὑπῆρχε κατὰ τὸ παρελθόν, διότι τότε ἐπρόκειτο περὶ ἐδάφους ἐκτὸς τῆς Ἑλληνικῆς κυριαρχίας. Ἄν ὑπῆρχον παρασκηνιακαὶ προτάσεις ἐπὶ τοῦ θέματος, δὲν γνωρίζω. Ἀλλὰ πάντα ταῦτα δὲν ἔχουσι τύπον ἐπισημότητος.

§108Θ. ΣΚΑΣΗΣ. Ἐγὼ ὁμιλῶ περὶ μελέτης ὑποβληθείσης ἐπισήμως, δὲν ὁμιλῶ περὶ παρασκευαστικῆς μελέτης.

§109ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Δὲν ἔχω γνῶσιν τοιαύτης μελέτης.

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται συναινέσει τῆς Βουλῆς διὰ τὴν προσεχῆ Πέμπτην ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου. (Γίνονται εἶτα δι’ ἀναστάσεως δεκτὰ εἰς αʹ κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον συζήτησιν τὰ κάτωθι νομοσχέδια. 1) «Περὶ τῆς ἀγορᾶς τῶν μετοχῶν τῆς Ἑταιρείας τῶν Ἑλληνικῶν Σιδηροδρόμων ὑπὸ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου». 2) «Περὶ τροποποιήσεως τῶν χρονικῶν ὁρίων τῆς ἐκτελέσεως τῶν ἐργασιῶν τῆς ἐπιθεωρήσεως καὶ ταξινομήσεως τῶν κτηνῶν, ὀχημάτων, αὐτοκινήτων καὶ αὐτοκινήτων ποδηλάτων διὰ τὸ ἔτος 1914». 3) «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 8 τοῦ νόμου ᾼΥΛΗʹ τῆς 28 Μαΐου 1887 περὶ τῆς Βασιλικῆς Οἰκογενείας καὶ περὶ ἀντιβασιλείας». 4) «Περὶ ἀντιβασιλείας ἢ διαχειρίσεως τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας ἐν περιπτώσει ἀποδημίας τοῦ Βασιλέως ἐκτὸς τοῦ Κράτους». 5) «Περὶ κοινοποιήσεως τῶν δικαστικῶν ἐγγράφων καὶ περὶ καθορισμοῦ ἑνιαίας διαδικασίας ἐπὶ τῶν πολιτικῶν ἐν γένει δικῶν». 6) «Περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας»).

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐξελέγξεως τῶν πρὸ τοῦ νόμου ͵ΓΦΚΔʹ περὶ μεταλλείων ὑποβεβλημένων αἰτήσεων παραχωρήσεως μεταλλείων». Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται). Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἔχει τὸν λόγον.

§112Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ ἡ ὁποία ἐπεξειργάσθη τὸ νομοσχέδιον μετέβαλε τὴν συγκρότησιν τοῦ δικαστηρίου τοῦ διοικητικοῦ. Ὁ Ὑπουργὸς ἐνόμισεν ὅτι, προκειμένου περὶ συγκροτήσεως καθαρῶς διοικητικοῦ δικαστηρίου, ἐπεβάλλετο, ἐὰν ὁ χαρακτὴρ αὐτοῦ δὲν ἦτο κατὰ τὴν συγκρότησιν αὐτοῦ καθαρῶς διοικητικός, πάντως νὰ λάβωσι μέρος εἰς αὐτὸ κατὰ πλειονοψηφίαν τοὐλάχιστον πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ἀνήκουσιν εἰς τὸν διοικητικὸν κλάδον. Ἀλλὰ δὲν ἔφθασα μέχρι τοῦ σημείου τούτου μόνον· προσεπάθησα νὰ θέσω ἐν ἴσῃ μοίρᾳ καὶ τὴν διοίκησιν καὶ τὴν δικαιοσύνην, καὶ διὰ τοῦτο ἡ συγκρότησις τοῦ δικαστηρίου γίνεται διὰ τοῦ νομοσχεδίου ἐκ δύο καθαρῶς δικαστικῶν προσώπων, τοῦ Προέδρου τῶν ἐν Ἀθήναις ἐφετῶν καὶ ἑνὸς ἐφέτου, δύο προσώπων διοικητικῶν, τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ ἐκ τοῦ Νομικοῦ Συμβούλου τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὁ ὁποῖος δύναται δικαίως νὰ θεωρῆται ὅτι μετέχει καὶ φύσεως διοικητικῆς καὶ φύσεως δικαστικῆς. Ἀντὶ τούτου ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει νὰ συγκροτηθῇ τὸ Διοικητικὸν Δικαστήριον ἐξ ἑνὸς Ἀρεοπαγίτου ὡς Προέδρου καὶ δύο ἐφετῶν τοῦ Ἐφετείου Ἀθηνῶν, ἐκ τοῦ Νομικοῦ Συμβούλου καὶ ἐξ ἑνὸς τμηματάρχου. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἡ χροιὰ ἡ ὁποία δίδεται εἰς τὸ δικαστήριον ὡς ἐκ τῆς συνθέσεώς του εἶναι χροιὰ δικαστική, ἐνῷ δὲ ἡ ἐπιτροπὴ τοῦτο φρονεῖ ὡς πρὸς τὴν συγκρότησιν τοῦ δικαστηρίου, ἐν ἄλλῃ ἐν τούτοις διατάξει τοῦ νομοσχεδίου προτείνει, ὅπως ἡ ἀπόφασις τοῦ δικαστηρίου τούτου πρῶτον μὲν εἶναι προσωρινῶς ἐκτελεστὴ κατ’ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι κατέχουσιν ἤδη, δεύτερον δὲ ὅπως μὴ εἶναι τελεσίδικος καὶ ἀμετάκλητος, ἀλλὰ νὰ ἀφίηται ἀνοικτὴ ἡ ὁδὸς εἰς τὰ τακτικὰ δικαστήρια. Τὸ δεύτερον τοῦτο περιέχει καὶ τὸ νομοσχέδιον τοῦ Ὑπουργοῦ διὰ τὰς παραχωρήσεις, ἀλλὰ παρωρμήθη ἐκ τῆς ἀρχῆς ὅτι, ἀφοῦ συνιστᾶται διοικητικὸν δικαστήριον, εἶναι δίκαιον ν’ ἀνοιχθῇ καὶ ἡ ὁδὸς ἡ πρὸς τὰ τακτικὰ δικαστήρια. Ἂν ὅμως ὑποτεθῇ ὅτι ἡ συγκρότησις τοῦ δικαστηρίου εἶναι ἀπὸ πρόσωπα καθαρῶς δικαστικὰ καὶ μάλιστα ἀνώτερα, τότε δὲν νομίζω ὅτι θὰ εἶναι πρέπον, ὅπως ἡ ἀπόφασις αὐτῶν τῶν δικαστῶν τίθεται κατόπιν ὑπὸ τὸν ἔλεγχον κατωτέρων δικαστῶν, ὅπερ ἐκθέτει τελείως καὶ τὴν ἀξιοπρέπειαν καὶ τὸν ὀφειλόμενον σεβασμὸν πρὸς τὰ ἀνώτερα δικαστικὰ πρόσωπα. Νομίζω ὅμως δυοῖν θἄτερον· ἢ νὰ γίνῃ ἡ συγκρότησις τοῦ δικαστηρίου ἀπὸ ἕνα Ἀρεοπαγίτην, δύο Ἐφέτας κτλ., ἤτοι νὰ εἶναι δικαστήριον δικαστικῆς χροιᾶς, καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἡ ἀπόφασίς του νὰ εἶναι ἀμετάκλητος καὶ νὰ μὴ ἐπιτρέπηται προσφυγὴ εἰς τὰ τακτικὰ δικαστήρια, ἢ νὰ μείνῃ τὸ δικαστήριον, ὡς ὑπέδειξα εἰς ὑμᾶς, καὶ τότε νὰ μείνῃ ἡ ὁδὸς τῶν δικαστηρίων ἀνοικτή. Ἐγὼ νομίζω ὅτι τὸ δεύτερον εἶναι προτιμότερον.

§113Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Σᾶς παρακαλῶ νὰ μοὶ εἴπητε, ἂν διενεμήθησαν αἱ τροπολογίαι. Δὲν διενεμήθησαν αἱ τροπολογίαι τὰς ὁποίας ὑπεβάλετε χθές.

§114Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ τὰς ἔχω.

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τροπολογίαν ἔχει ἡ ἐπιτροπή. Ἔχει καὶ ὁ κ. Τετενὲς ὑποβάλει μίαν τροπολογίαν, ὁ ὁποῖος ἔχει καὶ τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ 1ου ἄρθρου.

§116ΟΘΩΝ ΤΕΤΕΝΕΣ. Σχετικῶς πρὸς τὸ πρῶτον ἄρθρον ἡ ἐπιτροπὴ φρονεῖ ὅτι ἔπρεπε νὰ παρασχεθῇ μεγαλυτέρα ἀσφάλεια ὡς πρὸς τὴν διαδικασίαν. Κατὰ τὸ νομοσχέδιον δηλαδὴ συγκροτεῖται ἓν δικαστήριον, τὸ ὁποῖον θὰ δικάζῃ ἀμετακλήτως καὶ τελεσιδίκως. Κατὰ τὰ νῦν ἰσχύοντα ὅμως δικάζουσι τὰ τακτικὰ δικαστήρια, τὰ ὁποῖα, ὡς γνωστόν, ἔχουσι τρεῖς βαθμίδας. Κατὰ τὸν συνταγματικὸν ἡμῶν χάρτην μία δίκη οἱαδήποτε μεταξὺ πολιτῶν δύναται νὰ διατρέξῃ τρεῖς βαθμίδας. Ὁ λόγος δὲ τούτου εἶναι εὐνόητος. Πιθανὸν κατὰ τὴν πρώτην δίκην νὰ συμβῇ πλάνη, δεδομένου ὅτι τὸ πλανᾶσθαι ἀνθρώπινον. Ἂν λοιπὸν δὲν ὑπάρχῃ τὸ δικαίωμα τῆς ἐφέσεως, κίνδυνος εἶναι νὰ συμβαίνωσι πλάναι μὴ δυνάμεναι νὰ ἐπανορθωθῶσιν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν δύναται νὰ μὴ ἀποδεχθῇ ὅτι ἡ ἔκκλησις αὕτη εἰς ἀνωτέρας βαθμίδας δικαστηρίου εἶναι κατ’ ἐξοχὴν φιλελεύθερος θεσμός. Ἀλλὰ καὶ ἄλλο τι ἔχω ἀκόμη νὰ παρατηρήσω ὡς πρὸς τὸ διὰ τοῦ νομοσχεδίου συγκροτούμενον δικαστήριον. Διατί νὰ μὴ ἀποτελῆται τοῦτο κατὰ πλειονοψηφίαν ἀπὸ τακτικοὺς δικαστάς, ἀλλὰ νὰ συγκροτῆται κατὰ τὸ πλεῖστον ἐξ ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας; Μὲ ὅλον τὸν σεβασμὸν καὶ τὴν ἐμπιστοσύνην, τὴν ὁποίαν ἔχω πρὸς τοὺς ὑπαλλήλους τοῦ Ὑπουργείου, δὲν δύναμαι νὰ πεισθῶ ὅτι θὰ εἶναι οὗτοι καταλληλότεροι ὡς δικασταὶ ἀπὸ τοὺς Ἐφέτας καὶ τοὺς Ἀρεοπαγίτας. Δὲν ζητοῦμεν λοιπὸν ἄλλο τι παρὰ μίαν ἀσφάλειαν, τὴν ὁποίαν μᾶς παρέχει τὸ Σύνταγμα.

§117Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, ἀφοῦ ἔχετε τόσην ἐμπιστοσύνην εἰς αὐτὰ τὰ πρόσωπα, ἡ ἀπόφασίς των θὰ εἶναι ὁριστικὴ καὶ ἀμετάκλητος.

§118ΟΘΩΝ ΤΕΤΕΝΕΣ. Ἀλλὰ καὶ τὰ πρόσωπα ταῦτα δὲν ἀποκλείεται ὅτι πιθανὸν νὰ ὑποπέσωσιν εἰς πλάνην εἴς τινας περιστάσεις. Διατί λοιπὸν θέλετε νὰ μᾶς στερήσητε τοῦ δικαιώματος τῆς ἐφέσεως; Αὐτὰς τὰς παρατηρήσεις εἶχον νὰ κάμω ὡς πρὸς τὸ 1ον ἄρθρον. Τὸ συμπέρασμα δέ, εἰς τὸ ὁποῖον καταλήγω, εἶναι νὰ ἀποτελεσθῇ τὸ δικαστήριον ἀπὸ ἕνα Ἀρεοπαγίτην ὡς πρόεδρον, ἀπὸ δύο Ἐφέτας, ἀπὸ ἕνα τμηματάρχην τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὁ ὁποῖος νὰ εἶναι καὶ ὁ εἰσηγητής, καὶ ἀπὸ ἓν ἄλλο πρόσωπον, εἰδικὸν ὡσαύτως, λ. χ. μεταλλειολόγον ἢ μηχανικόν, οὕτως ὥστε ἡ πλειονοψηφία νὰ ἀποτελῆται ἀπὸ τακτικοὺς δικαστάς. Τώρα ἐπανέρχομαι εἰς τὸ ἄλλο ζήτημα. Ὁ κ. Ὑπουργὸς μοὶ εἶπε καὶ προχθές, ἐπανέλαβε δὲ καὶ σήμερον, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ μὴ ἔχωμεν ἐμπιστοσύνην εἰς τὴν ἀπόφασιν τοῦ δικαστηρίου τούτου. Ἀλλὰ λησμονεῖ ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι καὶ τὰ τακτικὰ δικαστήρια ἔχουσι τρεῖς βαθμίδας καὶ ὅτι ἡ ἀπόφασις τῶν κατωτέρων ὑπάγεται εἰς ἔφεσιν; Καὶ προσεβλήθη ποτὲ τὸ Ἐφετεῖον, διότι αἱ ἀποφάσεις του ἐκκαλοῦνται εἰς τὸν Ἄρειον Πάγον; Προσεβλήθη τὸ Πρωτοδικεῖον, οὗ αἱ ἀποφάσεις ἐκκαλοῦνται εἰς τὸ Ἐφετεῖον; Ἐκ τῶν ἀνωτέρω ἐξάγεται ὅτι καὶ τὸ 1 ἄρθρον καὶ τὸ 18 ἔχουσιν ἀνάγκην τροποποιήσεων καὶ σᾶς παρακαλῶ νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν τὴν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν σᾶς ὑποβάλλωμεν.

§119Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἄλλο εἶναι τὸ 18 ἄρθρον. Ἐκεῖ θὰ εἴπω τὰ δέοντα.

§120ΟΘ. ΤΕΤΕΝΕΣ. Ὁ λαὸς ζητεῖ ἀσφάλειαν καὶ ἡ Κυβέρνησις τῶν Φιλελευθέρων πρέπει νὰ παράσχῃ εἰς αὐτὸν πᾶσαν εὐκολίαν ὅπως εὑρίσκῃ τὸ δίκαιόν του. Ἐν τῇ προκειμένῃ περιπτώσει τί δικαιότερον ἀπὸ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ζητοῦμεν; Δὲν ζητοῦμεν νὰ διορίσωμεν τοὺς δικαστάς, ἐκ τῶν ὁποίων θὰ συγκροτῆται τὸ δικαστήριον, ἀλλὰ ζητοῦμεν νὰ δικαζώμεθα ἀπὸ τοὺς τακτικοὺς δικαστάς, ἀπὸ ἐκείνους τοὺς ὁποίους ὁρίζει τὸ Σύνταγμα. Παρακαλῶ λοιπόν, κύριε Ὑπουργέ, νὰ δεχθῆτε τὴν τροπολογίαν τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ νὰ συγκροτήσητε τὸ δικαστήριον ἀπὸ ἕνα Ἀρεοπαγίτην, δύο Ἐφέτας καὶ δύο τμηματάρχας τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Ὅταν θὰ ἔλθωμεν εἰς τὸ ἄρθρον 18, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον νὰ μοὶ δώσῃ τὸν λόγον.

§121Σ. ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ. Τὸ Δικαστήριον εἰς πολλὰς περιστάσεις θὰ μένῃ ἄνευ εἰδικοῦ μέλους, διότι δυνατὸν ὁ τμηματάρχης νὰ κωλύηται.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει ἄλλος τις τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1; (Οὐδείς). Ἐπὶ τοῦ 1 ἄρθρου ὑπάρχει τροπολογία τῆς ἐπιτροπῆς τὴν ὁποίαν παρακαλεῖται ὁ κ. Γραμματεὺς νὰ ἀναγνώσῃ.

§123ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). Ἄρθρον 1ον. «Πρὸς ἐξέλεγξιν τῶν κατὰ τὸ ἄρθρον 4 ἐδάφιον βʹ, γʹ καὶ δʹ τοῦ νόμου ΓΦΚΔʹ (Νομοθ. 3524) «περὶ μεταλλείων», ὑποβεβλημένων αἰτήσεων παραχωρήσεως μεταλλείων καθίσταται διοικητικὸν δικαστήριον ἑδρεῦον ἐν Ἀθήναις καὶ συνεδριάζον ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἢ ἐν τόποις ὁριζομένοις ἑκάστοτε Β. Δ. προκαλουμένου ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Τὸ δικαστήριον τοῦτο εἶναι πενταμελὲς καὶ ἀπαρτίζεται· αʹ) ἐξ ἑνὸς Ἀρεοπαγίτου, ὡς προέδρου, ἐκλεγομένου ὑπὸ τῆς ὁλομελείας τοῦ Ἀρείου Πάγου καὶ ἀναπληρουμένου ὑπὸ Ἀρεοπαγίτου ἐκλεγομένου συγχρόνως καὶ κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον. βʹ) Ἐκ τοῦ παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νομικοῦ συμβούλου ἢ ἐν περιπτώσει ἀπουσίας ἢ κωλύματος αὐτοῦ τοῦ κατὰ διορισμὸν νεωτέρου νομικοῦ συμβούλου. γʹ) Ἐκ δύο ἐφετῶν τοῦ Ἐφετείου Ἀθηνῶν, ἐκλεγομένων, ὑπὸ τῆς ὁλομελείας τοῦ Ἐφετείου Ἀθηνῶν καὶ ἀναπληρουμένων ὑπὸ ἑτέρων Ἐφετῶν ἐκλεγομένων συγχρόνως καὶ κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον. δʹ) Ἐκ τοῦ ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας τμηματάρχου τῶν μεταλλείων, ἀναπληρουμένου ἐν περιπτώσει ἀπουσίας ἢ κωλύματος ὑπὸ ἑτέρου τμηματάρχου τοῦ αὐτοῦ Ὑπουργείου». Ὑπάρχει πρότασις 15 Βουλευτῶν, ὅπως γίνῃ ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ἐπὶ τῆς τροπολογίας τοῦ 1 ἄρθρου τῆς ἐπιτροπῆς. Παρακαλῶ τὸν κ. Θεοδωρόπουλον νὰ ἔλθῃ ὡς ψηφολέκτης. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τῆς ἐπιτροπῆς λέγουσι ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν ὄχι.

§124Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τῆς τροπολογίας εἶναι ἡ ὀνομαστικὴ κλῆσις;

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα (ἀναγινώσκει)· «παρακαλοῦμεν, ὅπως εἰς τὰ ἄρθρα 1 καὶ 10 τοῦ νομοσχεδίου περὶ μεταλλείων γίνῃ ὀνομαστικὴ κλῆσις».

§126ΠΟΛΛΟΙ. Πῶς ἔχει ἡ τροπολογία;

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὴν ἀνέγνωσεν ἤδη ὁ κ. Γραμματεύς. Ἀναγινώσκει αὐτὴν καὶ πάλιν. (Ἀναγινώσκεται ἐκ νέου ἡ τροπολογία).

§128ΟΘ. ΤΕΤΕΝΕΣ. Ἡ τροπολογία διὰ τὸ 1 ἄρθρον ἀποσύρεται, κ. Πρόεδρε.

§129Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐπιτρέπεται ἡ προσφυγὴ εἰς τὰ δικαστήρια δι’ οἱανδήποτε ἀπόφασιν;

§130Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα.

§131Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Παρακαλῶ νὰ γραφῇ εἰς τὰ πρακτικά.

§132ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἀπεσύρθη ἡ τροπολογία, κύριε Τετενέ; Ὥστε ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν· οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τῆς ἐπιτροπῆς παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ψηφίζονται εἶτα τὰ ἄρθρα 2, 3 καὶ 4ον). Ἄρθρον 5 (ἀναγινώσκεται).

§133ΑΝ. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ ὑπέβαλε τὴν ἑξῆς τροπολογίαν (ἀναγινώσκει)· «ἑκάστη τῶν ὑποβαλλομένων ἐκθέσεων ἐκτυποῦται ἐντολῇ τοῦ προέδρου τοῦ Δικαστηρίου ἐντὸς μηνὸς καὶ τοιχοκολλᾶται εἰς τὴν ἁρμοδίαν Νομαρχίαν καὶ εἰς τὴν θύραν τῆς αἰθούσης τῶν συνεδριάσεων τοῦ Δικαστηρίου κλπ.». Ἐγὼ εἶμαι ὑπὲρ τῆς ἀποδοχῆς τῆς τροπολογίας ταύτης. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 5, γενομένης δεκτῆς τῆς ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τροπολογίας τῆς ἐπιτροπῆς).

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 6 (ἀναγινώσκεται).

§135ΑΝ. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον εἶναι σπουδαῖον καὶ δι’ αὐτὸ ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει, ὅπως ἡ δεκαπενθήμερος προθεσμία παραταθῇ εἰς ἕνα μῆνα. Δέχομαι τὴν τροπολογίαν ταύτην. Ἐπίσης προτείνει ἡ ἐπιτροπή, ὅπως πᾶς ἐνδιαφερόμενος λαμβάνῃ γνῶσιν τῶν ἐγγράφων. Δέχομαι καὶ αὐτὴν τὴν τροπολογίαν. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 6, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς).

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 7 (ἀναγινώσκεται). Ἐπ’ αὐτοῦ ὑπάρχει τροπολογία τῆς ἐπιτροπῆς ἔχουσα οὕτως (ἀναγινώσκει)· «παρελθούσης τῆς μηνιαίας προθεσμίας ὁ πρόεδρος ὁρίζει ἡμέραν δικάσιμον, ἥτις γνωστοποιεῖται ὀκτὼ ἡμέρας τοὐλάχιστον πρότερον διὰ τοιχοκολλήσεως ἐκθέματος περιέχοντος τὰς συζητητέας ὑποθέσεις κλπ.».

§137ΑΝ. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δηλῶ ὅτι δέχομαι τὴν τροπολογίαν τῆς ἐπιτροπῆς. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Κυκλάδων Παπαβασιλείου ὑπεστήριξε προχθὲς ὅτι δέον νὰ παρίστανται ὡς πληρεξούσιοι καὶ διπλωματοῦχοι μεταλλειολόγοι. Νὰ προστεθῇ ὅτι «δύνανται νὰ παραστῶσι καὶ μηχανικοὶ τῶν μεταλλείων».

§138Σ. ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ. Οἱ πτυχιοῦχοι μηχανικοὶ τῶν μεταλλείων, ὅταν λάβωσι τὸ δίπλωμά των, δὲν εἶναι τέλειοι, ὅπως εἷς ἰατρός, ἅμα λάβῃ τὸ δίπλωμά του, δὲν εἶναι τέλειος.

§139ΑΝ. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ ἰατρὸς εἶναι διδάκτωρ τῆς ἰατρικῆς.

§140Σ. ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ. Μάλιστα. Εἶναί τινες οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουσι δίπλωμα μηχανικοῦ καὶ ὅμως εἶναι καλλίτεροι. Αὐτὴν τὴν διάκρισιν κάμνω.

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὥστε θὰ τεθῇ «καὶ μηχανικοὶ μεταλλείων». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τῆς ἐπιτροπῆς ὡς καὶ τὸ ἄρθρον 7, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 8 (ἀναγινώσκεται). Ὑπάρχει τροπολογία τῆς ἐπιτροπῆς ἔχουσα οὕτως (ἀναγινώσκεται): «Ἐὰν κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς κατὰ τὸ ἄρθρον 7 τοῦ νόμου τούτου συζητήσεως δὲν ὑπάρχῃ ἐπισυνημμένον γραμμάτιον, ἀναβάλλεται ἐφάπαξ διὰ τὴν πρώτην συνεδρίασιν μετὰ ὀκτὼ ἡμέρας, ἂν δὲ καὶ τότε δὲν ὑπάρχῃ ἐπισυνημμένον γραμμάτιον, ὁ διάδικος θεωρεῖται παραιτηθεὶς τῆς αἰτήσεως καὶ ἀποφαίνεται τὴν τοιαύτην ἔκπτωσιν τὸ δικαστήριον.

§142Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει ὅπως μὴ κηρύσσηται ἔκπτωτος ὁ μὴ καταβαλών, ἀλλὰ νὰ δίδηται προθεσμία. Τοῦτο τὸ δέχομαι. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 8, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς, ὡς καὶ τὸ ἄρθρον 9).

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 10ον (ἀναγινώσκεται). Ἐπ’ αὐτοῦ ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἀρκαδίας.

§144Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἀντὶ τοῦ πρώτου εὑρετοῦ;

§145ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτου εὑρετοῦ. Ὁ κ. Μ. Μπουφίδης ἔχει τὸν λόγον.

§146Μ. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Δὲν θὰ ἦτο ἀνάγκη νὰ λάβω τὸν λόγον καὶ ἀναπτύξω τὴν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον, ἀλλὰ τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον ὑπεβλήθη ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως «περὶ ἐκδικάσεως τῶν εἰς τὰς νέας χώρας ὑπαρχόντων δικαιωμάτων κυριότητος καὶ προτιμήσεως ἐπὶ μεταλλείων, ὀρυχείων καὶ λατομείων» μὲ ἐσκανδάλισε καὶ δι’ αὐτὸ ἐρωτῶ ὡς ἀντιπρόσωπος ἑνὸς τμήματος τὸ ὁποῖον καὶ αὐτὸ ἦτο πρὸ ὀλίγου ὑπὸ τὴν κυριαρχίαν τῆς Τουρκίας, τί θὰ γίνωσιν αἱ αἰτήσεις αἱ ὑποβληθεῖσαι ἐπὶ Τουρκοκρατίας ἐν Θεσσαλίᾳ; Κατ’ ἐμὲ δὲν θὰ ἦτο ἀνάγκη νομοθετικῆς προνοίας, διότι σαφῶς λύεται τὸ ζήτημα ἐν τῷ διεθνεῖ δικαίῳ, καθ’ ὃ τὰ δικαιώματα τὰ κτηθέντα ἐπὶ τῆς ἀποιχομένης κυριαρχίας τῆς Τουρκίας εἰσὶ σεβαστὰ παρὰ τῇ διαδόχῳ κυριαρχίᾳ τῆς Ἑλλάδος. Εἶναι δὲ σεβαστὰ τόσον προκειμένου περὶ δοριαλώτου χώρας, ὅσον καὶ περὶ προσαρτηθείσης τοιαύτης. Ἀλλὰ τὸ νομοσχέδιον μὲ ἐσκανδάλισε, λέγω, καὶ ἐπιθυμῶ νὰ προστεθῇ ἡ ἑξῆς τροπολογία· «Κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ παρόντος νόμου κρίνονται αἱ αἰτήσεις περὶ παραχωρήσεως μεταλλείων, ὀρυχείων καὶ λατομείων αἱ πρὸ τῆς προσαρτήσεως τῆς Θεσσαλίας καὶ Ἠπείρου εἰς τὴν Ἑλλάδα ὑποβληθεῖσαι εἰς τὰς Τουρκικὰς ἀρχάς, ἀναγνωριζομένων τῶν δικαιωμάτων κυριότητος καὶ προτιμήσεως μεταλλείων τῶν κτηθέντων ἐπὶ Τουρκοκρατίας».

§147Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ Κυβέρνησις ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τούτῳ, τὴν σπουδαιότητα τοῦ ὁποίου οὐδεὶς ἀμφισβητεῖ, εἰς τὴν ὅλην ἐν γένει οἰκονομίαν τῆς χώρας ἔθηκε μίαν ἀρχήν· δὲν ἠδύνατο νὰ πράξῃ ἄλλως, διότι διέτρεχομεν κίνδυνον τὸ σχέδιον ὁλόκληρον νὰ ναυαγήσῃ. Ἐν τῇ αἰτιολογικῇ ἐκθέσει ἐκτίθεται ἡ ἀρχή· εἶναι φυσικῶς ἀδύνατον νὰ μὴ ὑπάρξωσιν ἄνθρωποι εὑρίσκοντες τοιαύτην ἢ τοιαύτην διαρρύθμισιν ἀλλοίαν πρὸς ὑποστήριξιν τῶν συμφερόντων των. Ὁποία τις εἶναι ἡ τεθεῖσα ἀρχή; Νὰ σεβασθῶμεν τὸ οὐσιαστικὸν καθεστώς, τὸ ὁποῖον ἐδημιουργήθη διὰ τοῦ νόμου τοῦ 1910. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου καταρτίζομεν ἁπλῶς διαδικαστικὸν νόμον χωρὶς νὰ θίξωμεν τὸ οὐσιαστικὸν δίκαιον· πᾶσα θίξις τοῦ οὐσιαστικοῦ δικαίου θὰ εἶχεν ὡς ἀποτέλεσμα τὴν οὐσιαστικὴν βλάβην ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἀπέκτησαν πραγματικόν τι δικαίωμα. Θὰ σᾶς παρακαλέσω λοιπόν, ὅσον ἀφορᾷ τὰ ἀντικείμενα τὰ οὐσιαστικά, νὰ μὴ θίξωμεν ταῦτα διὰ τοῦ νομοσχεδίου. Πρέπει λοιπὸν νὰ παραδεχθῶσι τὴν ἀρχὴν ταύτην, τὰ οὐσιαστικὰ δίκαια νὰ μὴ θιγῶσι ποσῶς. Νομίζω δὲ ὅτι ἐπὶ τῇ βάσει ταύτῃ ἡ ἀπάντησις εἶναι εὐχερής. Εἶναι γνωστὸν ὅτι, ἐὰν χώρα τις νέα προσαρτηθῇ εἰς Κράτος, οἱ νόμοι τῆς προσαρτωμένης χώρας θεωροῦνται καὶ ὡς νόμοι τοῦ προσαρτῶντος Κράτους, νόμοι προγενέστεροι κατὰ χρόνον καὶ ῥυθμίζοντες τὰ δίκαια, ὅσα ἐκτήθησαν πρὸ τῆς προσαρτήσεως. Κατὰ συνέπειαν τὰ δικαιώματα, ὅσα ἀπεκτήθησαν νομικῶς τὴν ἐποχὴν τὴν πρὸ τῆς προσαρτήσεως θὰ κριθῶσι κατὰ τὸν τότε ἰσχύοντα νόμον, δὲν εἶναι δὲ δυνατὸν νὰ τύχωσιν ἰδιαιτέρας προστασίας διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου, ῥυθμίζοντος μόνον τὸ δικονομικὸν δίκαιον.

§148Μ. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Θὰ μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ προσθέσω ἀκόμη δύο λέξεις. Βεβαίως ὅσα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς εἶναι ἀναμφισβητήτως ὀρθά, ἀλλὰ καὶ ἐγὼ ὑποβαλὼν τὴν τροπολογίαν εἶπον ὅτι πραγματικῶς κατὰ τοὺς κανόνας τοῦ διεθνοῦς δικαίου τὸ δίκαιον τῆς προσαρτωμένης χώρας ἐξακολουθεῖ ὑφιστάμενον διὰ τὰ κεκτημένα δικαιώματα καὶ διὰ τὴν προσαρτῶσαν χώραν. Ἀλλὰ δὲν θὰ ὑπέβαλον τὴν τροπολογίαν καὶ δὲν θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν ν’ ἀποδεχθῇ αὐτὴν μὴ ἀφορῶσαν εἰς ῥύθμισιν οὐσιαστικοῦ δικαίου, ἀλλ’ ἀφορῶσαν ἀκριβῶς καὶ αὐτὴν εἰς τὸν τρόπον τῆς διαδικασίας καὶ ὑποβάλλουσαν τὰ δικαιώματα τῶν Θεσσαλῶν εἰς τὴν διαδικασίαν τοῦ νομοσχεδίου. Δὲν θὰ ὑπέβαλον, ἐπαναλαμβάνω, τὴν τροπολογίαν αὐτήν, ἐὰν δὲν ὑπῆρχε τὸ νομοσχέδιον τὸ ὑποβληθὲν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, τὸ ὁποῖον ἀφορῶν εἰς τὰς νέας χώρας λύει ἀκριβῶς αὐτὸ τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὀρθῶς, ὀρθότατα ἐχαρακτήρισεν ὡς παρέλκον. Ἐὰν δὲν ἐλύετο ἐκεῖνο τὸ ζήτημα διὰ νομοσχεδίου τῆς Κυβερνήσεως, βεβαίως δὲν εἶχον λόγον νὰ ζητήσω αὐτὸ τὸ ὁποῖον ζητῶ διὰ τῆς τροπολογίας μου. Ἀλλ’ ἤδη, ὑποβληθέντος τοῦ νομοσχεδίου, γεννᾶται ἐξ ἀντιδιαστολῆς ἐπιχείρημα καὶ τὸ δικαστήριον εἰς τὸ ὁποῖον θὰ ὑποβληθῇ αἴτησις ἐπὶ τῇ βάσει τῶν σκέψεων αὐτῶν, τὰς ὁποίας τόσον εὐγλώττως ἀνέπτυξεν ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, δύναται ν’ ἀπαντήσῃ· «ναί, τὰ δίκαιά σας εἶναι σεβαστά, ὅπως εἶναι σεβαστὰ καὶ τὰ δικαιώματα τῶν νέων χωρῶν, ἀλλ’ ὁ νόμος αὐτὸ δὲν τὸ λέγει καὶ θὰ ἐχρειάζετο νὰ γίνῃ εἰδικὸς νόμος διὰ νὰ γίνωσι σεβαστὰ καὶ παρὰ τῷ δικαστηρίῳ τὰ δικαιώματα». Θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἂν θέλῃ ν’ ἀποδεχθῇ τὴν τροπολογίαν αὐτὴν ἡ ὁποία, ὅπως καὶ αὐτὸς φρονεῖ, ῥυθμίζει ἓν ζήτημα παρέλκον. Ἂς ῥυθμισθῇ ἐκ περισσοῦ καὶ ἓν ζήτημα παρέλκον, ἀφοῦ καὶ τόσα ἄλλα παρέλκοντα προσαρμόζομεν ἡμεῖς εἰς τὰ πράγματα.

§149Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Γνωρίζετε κάλλιον ἐμοῦ ὅτι ὁ οὐσιαστικὸς νόμος ἐξασφαλίζει τὰ ἰδιωτικὰ δίκαια. Ἐδήλωσα δὲ ὅτι τὸ παρὸν νομοσχέδιον δὲν προτίθεται ποσῶς νὰ μεταβάλῃ τὸ οὐσιαστικὸν δίκαιον, οἷον ἰσχύει δι’ ἑκάστην σχέσιν.

§150Μ. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Νὰ καταχωρισθῇ τότε ἡ δήλωσίς σας εἰς τὰ ἐπίσημα πρακτικά.

§151Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα.

§152Μ. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ καταχωρισθῶσιν ἐπὶ λέξει εἰς τὰ ἐπίσημα πρακτικά.

§153Ι. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ἐκλεγῶ ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς εἰσηγητὴς ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τοῦ συζητουμένου καὶ διὰ τοῦτο εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ δικαιολογήσω τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν ἀπεδέχθη ἡ ἐπιτροπὴ καὶ ὑπέβαλεν ὡς τροπολογίαν εἰς τὸ ἄρθρον 10 τοῦ νομοσχεδίου. Θὰ ἀναγκασθῶ δὲ συγκεκριμένως ν’ ἀναφέρω ὡρισμένα πρόσωπα διὰ τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς, ἐπὶ τῆς ὁποίας ἔμελλον νὰ ὁμιλήσω, ἐζητήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ν’ ἀναβληθῇ καὶ γίνῃ κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου. Ἐν τῷ Νομῷ Εὐβοίας ἔχομεν τὴν κοινότητα Λίμνης καὶ τὴν Μονὴν Γαλατάκη, αἱ ὁποῖαι ἀναφέρονται πρὸς τὴν Βουλὴν καὶ παρακαλοῦσιν αὐτήν, ὅπως δεχθῇ καὶ ψηφίσῃ τὴν τροπολογίαν τῆς ἐπιτροπῆς διὰ τοὺς ἑξῆς λόγους. Ἀπὸ τοῦ 1812 ἡ κοινότης Λίμνης καὶ ἡ Μονὴ Γαλατάκη κέκτηνται ἐξ ἀγορᾶς παρὰ διαφόρων Τούρκων μπέηδων μεγάλας ἐκτάσεις, τὰς ὁποίας ἐνέμοντο καὶ τὰς νέμονται μέχρι σήμερον. Ἀπὸ τοῦ 1846, πρὶν ἢ ἀκόμη εἰσαχθῇ εἰς τὴν Ἑλλάδα ὁ νόμος περὶ μεταλλείων, ἡ Μονὴ καὶ ἡ κοινότης ἐξεμεταλλεύοντο τὸν ὑπάρχοντα λευκόλιθον ἐν ταῖς ἐκτάσεσιν ἐκείναις, ἐξεμεταλλεύοντο δὲ τοῦτον ἀναλόγως τῶν περιστάσεων τῆς ἀγορᾶς. Τῷ 1861 εἰσήχθη εἰς τὴν Ἑλλάδα ὁ περὶ μεταλλείων νόμος διαλαμβάνων καὶ περὶ τῶν ὀρυχείων, δηλαδὴ καὶ περὶ τοῦ λευκολίθου. Διὰ τῶν ἄρθρων 35, 36 καὶ 37 ὁ νόμος ἐκεῖνος ἔδωκε τὸ δικαίωμα εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως κατόπιν αἰτήσεως χορηγῇ τὴν ἄδειαν τῆς ἐξορύξεως λευκολίθου, ὑπεχρέου δὲ τὸν Ὑπουργὸν ὅπως προτιμᾷ μεταξὺ πολλῶν αἰτούντων τὸν ἰδιοκτήτην τῆς γῆς. Μεταξὺ τῶν ὑποβαλόντων αἰτήσεις τότε ἦτο καὶ ἡ κοινότης Λίμνης καὶ ἡ μονὴ Γαλατάκη. Ὁ Ὑπουργὸς καθ’ ἣν εἶχεν ὑποχρέωσιν ἐκ τοῦ νόμου προετίμησε τοὺς κατόχους τῆς γῆς καὶ ἐχορήγησεν ἀδείας ἐκμεταλλεύσεως λευκολίθου ἐξ αὐτῶν τῶν ὀρυχείων. Ἀπὸ τοῦ 1845 καὶ τοῦ 1861 μέχρι σήμερον οἱ ἀδειοῦχοι, οὕτως εἰπεῖν, οὗτοι διὰ διαφόρων ἐνοικιαστῶν ἐξορύσουσι λευκόλιθον, ἀλλ’ ὑπῆρξε τὸ ἑξῆς δυσάρεστον εἰς αὐτούς. Κατὰ τὰ χρονικὰ διαστήματα ἀπὸ τοῦ 1861– 1890, ὅτε ἴσχυεν ὁ Χη’ περὶ μεταλλείων νόμος, οἱ διάφοροι ἐνοικιασταί, ἂν καὶ ἐπλήρωνον τὸ μίσθωμα εἴς τε τὴν κοινότητα καὶ τὴν Μονήν, ἐν τούτοις δὲν ἐξώρυσσον λευκόλιθον ἐκ τῶν ἐκτάσεων ἐκείνων, ὁσάκις ἡ ἀγορὰ δὲν ἐχρειάζετο τοιοῦτον· εὑρέθησαν ἑπομένως οἱ ἀδειοῦχοι εἰς τὴν δυσάρεστον θέσιν ν’ ἀπαγορεύσωσι τὰς ἐργασίας τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῶν ὀρυχείων πλέον τῶν ἕξ μηνῶν καὶ νὰ ὑποπέσωσιν εἰς τὸ ἄρθρον 37 τοῦ ΓϞʹ νόμου κατὰ τὸ ὁποῖον, «ἐὰν ἡ ἐξόρυξις ἤθελε παύσει πλέον τῶν ἕξ μηνῶν ἄνευ νομίμου τινὸς κωλύματος, ἡ ἐκδοθεῖσα περὶ ἐξορύξεως ἔγκρισις θεωρεῖται ἄκυρος καὶ παραχωρεῖται εἰς ἄλλους κατὰ τὰ ἀνωτέρω». Ἀλλ’ ἡ Διοίκησις δὲν προέβη οὔτε νὰ καλέσῃ αὐτούς, ὅπως ἐξακολουθήσωσι τὰς ἐργασίας των ἐπὶ τῶν ὀρυχείων οὔτε νὰ παραχωρήσῃ ἀδείας ἐκμεταλλεύσεως εἰς τρίτους, ἀλλ’ ἐδέχετο τοὺς ἐκμεταλλευτὰς νὰ ἐργάζωνται πρὸς ἐξόρυξιν τοῦ λευκολίθου, νὰ πληρώνωσι τὸν φόρον πρὸς τὸ δημόσιον, τὸ μίσθωμα πρὸς τοὺς δικαιούχους καὶ νὰ ἐξακολουθῇ αὐτὴ ἡ κατάστασις μέχρι τῆς σήμερον. Μέχρι τοῦ 1896 ἴσχυσεν ὁ νόμος Χη’, ὅστις διέτασσεν ὅσα ἀνωτέρω σᾶς εἶπον. Κατὰ τὸ 1896 ἐπῆλθεν ὁ νόμος ΒΤΟʹ, ὅστις ἐξωμοίωσε τὰ ὀρυχεῖα πρὸς τὰ μεταλλεῖα καὶ ἑπομένως, ἵνα ἀνακληθῇ μία ἄδεια παραχωρήσεως, ὤφειλε κατὰ τὸ δεύτερον ἄρθρον τοῦ νόμου αὐτοῦ νὰ καλέσῃ ὁ μηχανικὸς τῶν μεταλλείων τὸν ἀδειοῦχον ἵνα ἐπαναλάβῃ τὴν ἐργασίαν, τὴν ὁποίαν εἶχε παύσει, ἢ νὰ ἀναφέρῃ τοὺς λόγους, ἕνεκα τῶν ὁποίων εἶχε παύσει ἡ ἐργασία, καὶ ἐὰν ὁ μηχανικὸς εὕρισκε τούτους ἀποχρῶντας, παρέτεινε τὴν παῦσιν τῶν ἐργασιῶν, ἐὰν δὲ ὄχι, τότε ἐφρόντιζε καὶ ἀνεκαλεῖτο ἡ ἄδεια αὕτη. Ἡ κοινότης ἑπομένως Λίμνης καὶ ἡ Μονὴ Γαλατάκη ἂν δὲν εὑρέθησαν κατὰ τὸ ἔτος 1896 εἰς τὴν κατάστασιν ταύτην, δὲν ἔλαβον ἀπὸ τὸν μηχανικὸν οὐδεμίαν κλῆσιν, ὅπως δηλώσωσι τοὺς λόγους, ἕνεκα τῶν ὁποίων εἶχον παύσει τὴν ἐργασίαν καὶ ἂν ὁ μηχανικὸς εὕρισκεν αὐτοὺς ἀποχρῶντας ἢ οὔ, νὰ πράξῃ ὅτι ἐπέτασσεν ὁ νόμος. Ἀλλ’ εὑρέθησαν πρὸ διαφόρων ἄλλων, οἱ ὁποῖοι ὑπέβαλον αἰτήσεις καὶ ἐζήτησαν τὰς παραχωρήσεις. Τότε τὸ ζήτημα ἔφθασεν εἰς τὸ Νομικὸν Συμβούλιον κατ’ αἴτησιν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, τοῦτο δὲ διὰ γνωμοδοτήσεώς του τῆς 30 Ἰανουαρίου 1898 καὶ τῆς 27 Φεβρουαρίου 1898 ἐδέχθη παμψηφεὶ τὴν γνώμην ὅτι τὸ ἄρθρον 97 τοῦ ΧΗʹ νόμου δὲν λέγει ὅτι εἶναι αὐτοδικαίως ἄκυρος ἡ ἄδεια καὶ ἑπομένως αὐτομάτως ἔκπτωτος ὁ δικαιοῦχος, ἀλλ’ ὅτι ἡ ἄδεια πρέπει νὰ κηρυχθῇ ἀνακεκλημένη ὑπὸ τῆς χορηγησάσης αὐτὴν ἐπιτροπῆς. Συμφώνως ἑπομένως πρὸς τὰς γνωμοδοτήσεις ταύτας τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου καὶ ἵνα παύσῃ ἐπικρεμάμενος ὁ πέλεκυς κατὰ τῶν δύο αὐτῶν ἀδειούχων τῆς κοινότητος Λίμνης καὶ τῆς Μονῆς Γαλατάκη, ἐθεώρησεν ἡ ἐπιτροπὴ ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ εἰσαγάγῃ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τὴν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 10ου, ἧς ἐλάβετε γνῶσιν, ἐθεώρησε δὲ τοῦτο πολὺ περισσότερον ἀναγκαῖον, ἂν καὶ ἡ ὑπόθεσις δύναται νὰ ὑποστηριχθῇ ὅτι εἶναι ζήτημα δικαστικῆς φύσεως, καθ’ ὅσον ἡ διοίκησις διὰ τῶν ὑπ’ ἀριθμὸν 8782 καὶ 11981 ἐγγράφων αὐτῆς ἡρμήνευσε τὸ ἄρθρον 37 τοῦ νόμου αὐτοῦ ἄλλως ἢ ὡς εἶχεν ἑρμηνεύσει αὐτὸν τὸ Νομικὸν Συμβούλιον. Ἑπομένως τὰ δύο ταῦτα ἔγγραφα μεταχειριζόμενοι ἀπέναντι τῶν δύο ἀδειούχων εἰς τὰ δικαστήρια βεβαίως θὰ δυνηθῶσι νὰ μεταβάλωσι τὴν γνώμην τινῶν δικαστῶν οἱ ὁποῖοι νὰ ὀχυρωθῶσιν εἰς αὐτὰ ἢ καὶ ἡ διοίκησις δύναται καὶ πρὶν ἢ ἀκόμη ἐκδοθῇ ἡ ἀπόφασις τῶν δικαστηρίων νὰ ἐκτελέσῃ τὰς διαταγὰς της αὐτὰς καὶ νὰ ἀποβάλῃ τὴν κοινότητα Λίμνης καὶ τὴν Μονὴν Γαλατάκη ἀπὸ τῶν μεταλλείων, τὰ ὁποῖα ἀπὸ τοῦ 1846 μέχρι σήμερον ἐκμεταλλεύονται καὶ οὕτω πλέον τῶν τριάκοντα ἑκατομμυρίων θὰ δοθῶσιν εἰς τρίτους, οἱ ὁποῖοι ἀντὶ τριῶν καὶ μόνον χιλιάδων δραχμῶν, ὡς εἶναι τὸ συμβόλαιον, ἐξηγόρασαν τὰς αἰτήσεις τῶν τριάκοντα ἑκατομμυρίων ἐκείνων. Διὰ τοὺς λόγους τούτους ἡ ἐπιτροπὴ ἐδέχθη καὶ ὑπέβαλε τὴν τροπολογίαν αὐτήν, τὴν ὁποίαν ἐλπίζω ὅτι ἡ Βουλὴ θέλει λάβει ὑπ’ ὄψιν ψηφίζουσα ὑπὲρ αὐτῆς.

§154Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ἀκριβῶς εἶχον ὑπ’ ὄψει τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ κ. Συναδέλφου, τὰ ὁποῖα εὑρίσκω ὅτι εἶναι ἐποικοδομητικὰ ἐκείνων, τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, διότι δὲν πρόκειται νὰ λύσωμεν ζήτημα οὐσίας δι’ ἐκείνων τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ προλαλήσας κ. Συνάδελφος. Ἡ οὐσία αὐτοῦ ἀποτελεῖ δικαίωμα πραγματικόν, ἀποτελεῖ τὸ δίκαιον καὶ ἑπομένως ἐὰν ὑποτεθῇ ὅτι ὁ νόμος αὐτός, ὁ ͵ΓΦΚΔʹ, ὅστις ἐτροποποίησε τοὺς νόμους ΙΖʹ καὶ ΣΚΗʹ οἱ ὁποῖοι καθιέρωσαν ἓν ὁλόκληρον καθεστώς, προκειμένου περὶ μεταλλείων, βεβαίως ὁ νόμος οὗτος εἶναι ἄδικος, καὶ τὴν στιγμήν, καθ’ ἣν παρουσιάζεται εὐκαιρία ἀλλαγῆς αὐτοῦ δι’ ἑρμηνείας, πρέπει νὰ δοθῇ προσοχὴ καὶ εἰς τὴν οὐσίαν αὐτοῦ. Εἶναι τελείως ἄδικον, Κύριοι, καθ’ ἣν στιγμὴν ἐπὶ ἔτη ὁλόκληρα βλέπομεν ὅτι ὁ ἰδιοκτήτης ἔχει προτίμησιν, ὅσον ἀφορᾷ τὰς αἰτήσεις, νὰ βλέπωμεν αἴφνης δι’ ἑνὸς νόμου ψηφισθέντος εἰς στιγμὰς τὰς ὁποίας πάντες γνωρίζομεν ὅτι δὲν ἦσαν κανονικαί, νὰ βλέπωμεν διὰ τοῦ νόμου αὐτοῦ ἀλλασσόμενον τὸ τοιοῦτον καθεστὼς καὶ νὰ παραχωρῶνται δικαιώματα οὐχὶ εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἐνόμιζον ὅτι στηρίζονται ἐπὶ τοῦ ἰσχύοντος δικαίου ἀλλ’ εἰς ἑτέρους, οἱ ὁποῖοι ἐμφανίζονται δυνάμει τῶν συμβολαίων, τὰ ὁποῖα ὁ κ. Συνάδελφος ἀνέφερε. Φρονῶ ἑπομένως ὅτι ἡ πρόθεσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ φέρῃ προσεχῶς νομοσχέδιον κανονίζον τὸ οὐσιαστικὸν δίκαιον, πρέπει ἀπὸ σήμερον νὰ φανῇ ἐμπράκτως καὶ νὰ δεχθῇ ἡ Βουλὴ τὴν τροπολογίαν τῆς Ἐπιτροπῆς, διότι πρόκειται διὰ ταύτης νὰ προστατεύσῃ δικαιώματα τὰ ὁποῖα ἐγνώριζε καὶ διὰ τὰ ὁποῖα ὁ κ. Βουλευτὴς Εὐβοίας ἔκαμε λόγον πρὸ ὀλίγου. Εἶναι ὅμως πολὺ πιθανὸν νὰ ὑπάρξωσιν ἐκτὸς αὐτῶν καὶ ἕτερα· εἶναι δυνατὸν νὰ προσβάλλωνται καὶ ἄλλοι ἰδιοκτῆται, τοὺς ὁποίους δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γνωρίζωμεν ἡμεῖς ἐδῶ. Ὅταν λοιπὸν βλέπωμεν ὅτι ὑπάρχουσι τοιαῦται ἀδικίαι ἐναντίον ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι ἐξώδευσαν ἐπὶ πολλὰ ἔτη χρήματα στηριζόμενοι ἐπὶ κρατούντων δικαιωμάτων ἐπὶ πολλὰ ἔτη, πρέπει ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ δεχθῇ τὴν τροπολογίαν ταύτην ἀκριβῶς χάριν τοῦ δικαίου.

§155Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Παρακολουθῶν ὡς ἐκ τοῦ ἐπαγγέλματός μου τὰς ἐργασίας τοῦ Ἐφετείου παρετήρησα ὅτι ὑπάρχει ἐγγεγραμμένη εἰς τὸ πινάκιον αὐτοῦ ὑπόθεσις «κοινότης Λίμνης κατὰ τινος διαδίκου» ἀκριβῶς περὶ αὐτὸ τὸ ἀντικείμενον στρεφομένη, τὸ ὁποῖον ἀπετέλεσε τὴν οὐσίαν τῶν ἀγορεύσεων τῶν δύο προλαλησάντων κ. Συναδέλφων. Πρὸς στιγμὴν λοιπὸν ἀκούσας τὰς ἀγορεύσεις ταύτας μὲ τὰ οὐσιαστικὰ ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα παρετάχθησαν, ἐλησμόνησα ὅτι εὑρίσκομαι εἰς τὴν Βουλὴν· ὑπέθεσα ὅτι εὑρισκόμην εἰς τὸ Ἐφετεῖον. Ἀλλά, Κύριοι, δὲν καλούμεθα ἡμεῖς ἐνταῦθα νὰ ἐξετάσωμεν, ἐὰν ἐν συγκεκριμένῃ τινὶ περιπτώσει ὑπάρχῃ τὸ οὐσιαστικὸν δίκαιον ὑπὲρ τοῦ Α ἢ τοῦ Β ἀτόμου· ἡμεῖς καλούμεθα νὰ νομοθετήσωμεν. Τὸ δίκαιον δὲν θὰ τὸ ἀπονείμωμεν ἡμεῖς, θὰ τὸ ἀπονείμῃ τὸ δικαστήριον, λαμβάνον ὑπ’ ὄψιν τοὺς νόμους, τοὺς ὁποίους ἔχει θέσει ἡ Βουλή. Ἐὰν δὲ τὸ δικαστήριον εἴπῃ ὅτι συμφώνως πρὸς τοὺς νόμους τοὺς κειμένους ἀπεκτήθη δικαίωμά τι ἢ ἀπωλέσθη, τοῦτο θὰ εἶναι τὸ δίκαιον. Περὶ ἄλλου οὐσιαστικοῦ δικαίου, ἐκτὸς τοῦ στηριζομένου ἐπὶ τῶν νόμων τῶν ὁποίων ἡ ἑρμηνεία καὶ ἡ ἐφαρμογὴ εἶναι ἔργον ὄχι τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ τῶν δικαστηρίων, δὲν δύναται νὰ γίνῃ λόγος. Ἀλλὰ καὶ ἐὰν ἀκόμη οἱ λόγοι ἦσαν τόσον σπουδαῖοι, οἱ συνηγοροῦντες ὑπὲρ τῶν ἰδιωτικῶν δικαιωμάτων, ἅτινα ἐλέχθη ὅτι ἔχουσιν ἡ κοινότης Λίμνης ἢ τὸ Μοναστήριον τοῦ Γαλατάκη, οἱ συνηγοροῦντες ὅπως προστατευθῶσι τὰ συμφέροντα τῆς κοινότητος καὶ τοῦ Μοναστηρίου κατ’ ἀδικίας ἥτις προσγίνεται εἰς αὐτά, ἡ ἀνόρθωσις τῆς ἀδικίας τὴν ὁποίαν ἡμεῖς δὲν εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ διακρίνωμεν κἄν, ἂν εἶναι ἀδικία ἢ ὄχι, θὰ γίνῃ διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου; Ἔχει σχέσιν τινὰ τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον πρὸς τὴν κρίσιν ζητημάτων καὶ διαφορῶν ἐπιδίκων ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων; Νομίζω ὄχι· διότι διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου ἐπιδιώκεται τοῦτο καὶ μόνον· νὰ ἱδρυθῇ ἓν δικαστήριον, τὸ ὁποῖον νὰ κρίνῃ καὶ νὰ πραγματοποιήσῃ τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον ἐδημιούργησεν ὁ νόμος τοῦ 1910 εἰς τοὺς πρώτους δηλωτὰς μεταλλείων, ὅπως εἰς αὐτοὺς γίνωνται αἱ παραχωρήσεις. Ἀφ’ ἧς διὰ τοῦ νόμου τοῦ 1910 ἀνεγνωρίσθη εἰς τοὺς πρώτους δηλωτὰς δικαίωμα πρὸς λῆψιν παραχωρήσεως, δικαίωμα κατέναντι τοῦ δημοσίου ὡς νομικοῦ προσώπου τοῦ δημοσίου δικαίου καὶ ὄχι τοῦ ἰδιωτικοῦ, ἐδημιουργήθη ἡ ἀνάγκη, ὅπως διὰ τῆς διαδικασίας τοῦ ἀμφισβητουμένου διοικητικοῦ καὶ διοργάνωσιν ἀμφισβητουμένης διοικήσεως ὁρισθῶσι τὰ δικαιώματα ταῦτα πρὸς ἀπόκτησιν μεταλλείων. Ταύτην τὴν ἀνάγκην σκοπεῖ νὰ θεραπεύσῃ τὸ συζητούμενον νομοσχέδιον, ὅπερ κατ’ ἀκολουθίαν ῥυθμίζει μελλούσας παραχωρήσεις. Οἱ κ. κ. Συνάδελφοι ὅμως διὰ τῆς τροπολογίας των δὲν ὁμιλοῦσι διὰ μελλούσας παραχωρήσεις. Ζητοῦσι νὰ λύσωμεν ὡς δικαστικὸν σῶμα ὑπὸ τὸν τύπον τοῦ ἑρμηνευτικοῦ νόμου ἀμφισβητήσεις διὰ δικαιώματα, τὰ ὁποῖα εἴτε ἀπεκτήθησαν εἴτε ἀπωλέσθησαν ὑπὸ τὸ κράτος τῶν παλαιοτέρων νόμων. Οὐδεμίαν ἑπομένως ἔχει σχέσιν τὸ θέμα τῆς τροπολογίας πρὸς τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον. Ἀλλ’ ἀκόμη, ἡ διάταξις, τὴν ὁποίαν προτείνουσιν ὑπὸ τὸν τύπον τῆς τροπολογίας οἱ κ. κ. Συνάδελφοι, εἶναι διάταξις οὐσιαστική, συμφωνῶ δὲ μετὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὅτι εἰς νόμον δικονομικόν, οἷος εἶναι ὁ ὑπὸ συζήτησιν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ περιλάβωμεν οὐσιαστικὰς διατάξεις. Καὶ ἐὰν ὅμως ἐπρόκειτο νὰ περιλάβωμεν οὐσιαστικὰς διατάξεις, πάντως θὰ ἐθέτομεν οὐσιαστικὰς διατάξεις περὶ τοῦ μέλλοντος. Δὲν θὰ μᾶς ἦτο ἐπιτετραμμένον ἄνευ ἀποχρῶντος λόγου ἀνωτέρου δημοσίου συμφέροντος νὰ θίξωμεν δικαιώματα κεκτημένα, διότι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δὲν θὰ ἔκαμνεν ἡ Βουλὴ τίποτε ἄλλο παρὰ μόνον ἐπὶ τῇ βάσει ἀντιλήψεων τῆς στιγμῆς γεννωμένων ἐκ τῶν εὐγλώττων ἀγορεύσεων τῶν κ. Βουλευτῶν, νὰ ἀφήρει περιουσίας κεκτημένας καλῶς ἢ κακῶς ἀπὸ τὸν ἕνα ἰδιώτην διὰ νὰ τὴν δώσῃ εἰς τὸν ἄλλον. Τοῦτο εἶναι τὸ ἔργον τῆς Βουλῆς; Ἐὰν οἱ ἰδιῶται ἔχωσι δικαιώματα κεκτημένα ἢ μὴ ὑπὸ τὸ κράτος τοῦ παλαιοῦ νόμου, θὰ τὸ ἐλέγξῃ τὸ δικαστήριον καὶ ὄχι ἡ Βουλή. Ἡμεῖς δὲν εἴμεθα δικαστήριον, οὔτε καὶ ἁρμόδιοι εἴμεθα, ἀλλ’ οὔτε καὶ πολιτικὸν εἶναι τοῦτο καὶ ἀπορῶ πῶς Συνάδελφοι εὐφυέστατοι, ὅπως οἱ προλαλήσαντες, ἠθέλησαν νὰ μᾶς παρασύρωσιν εἰς τοιαύτην τινὰ ὁδόν, ἡ ὁποία εἶναι ἐπικίνδυνος διὰ τὴν πολιτικήν μας ὑπόστασιν. Ἡ Βουλὴ δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ λύῃ διαφορὰς ἰδιωτικῶν δικαιωμάτων.

§156Μ. ΣΤΕΛΛΑΚΗΣ. Ἑρμηνεύει.

§157Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Δὲν πρόκειται περὶ ἑρμηνείας. Εἶναι λίαν ἐπικίνδυνον νὰ ἑρμηνεύωμεν, ὅπως ἡμεῖς θέλωμεν τοὺς νόμους καὶ ὑποθέσεις ἀμφισβητουμένας, ὅταν δὲν ὑπάρχῃ λόγος ἀνωτέρου συμφέροντος, ὁ ὁποῖος νὰ μᾶς προτρέπῃ εἰς τὸ ἐξαιρετικὸν τοῦτο μέτρον. Διότι, ἂν ὑποτεθῇ ὅτι τὸ Δικαστήριον κρίνει οὕτως ἢ ἄλλως, δὲν θὰ εὑρεθῇ ὁ ἰδιώτης, ὁ ὁποῖος ζημιούμενος ἐκ τῆς δικαστικῆς ἀποφάσεως θὰ εἴπῃ ὅτι ἡ ἀπόφασις ὀφείλεται εἰς κακὴν πίστιν τοῦ δικαστηρίου. Θὰ εἴπῃ ὅτι δυνατὸν νὰ παρεπλανήθη τὸ δικαστήριον, οὐδέποτε ὅμως θὰ φθάσῃ μέχρι τοῦ σημείου νὰ ἀποδώσῃ εἰς αὐτὸ ἄλλα ἐλατήρια. Ἀλλ’ ἐὰν ἡμεῖς, οἱ πολιτικοὶ ἄνδρες, ἐν τῇ ἀποφάσει μας ἀδικήσωμέν τινα κρίνοντες οὕτως ἢ ἄλλως κατὰ τὰς ἰδικάς μας ἀντιλήψεις ἰδιωτικὰς διαφοράς, θὰ εὑρεθῶσιν οἱ κακόβουλοι οἵτινες ἐπὶ μειώσει τοῦ γοήτρου τοῦ Κοινοβουλίου θὰ εἴπωσιν ὅτι παρεσύρθημεν ἀπὸ ἄλλα ἐλατήρια, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποδώσωσιν εἰς δικαστάς. Διὰ τοὺς λόγους αὐτοὺς θὰ ἐπεθύμουν ἡ τροπολογία νὰ μὴ γίνῃ ἀποδεκτὴ καὶ θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ δηλώσῃ τὴν γνώμην αὐτοῦ.

§158Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν δὲν θέσωμεν μίαν ἀρχὴν εἰς ἕκαστον νομοσχέδιον, δὲν εἶναι δυνατὸν οὔτε σύμφωνοι πρὸς ἑαυτοὺς νὰ ὦμεν οὔτε πρὸς τὰς ἀρχὰς τῆς δικαιοσύνης, αἱ ὁποῖαι πρέπει πάντως νὰ διέπωσι τοὺς νομοθέτας. Ἀλλ’ οὔτε νομοθετοῦμεν καὶ παρασκευάζομεν νομοθετήματα, τὰ ὁποῖα θὰ εἶναι δίκαια, ὀρθὰ καὶ τέλεια. Ἐγώ, Κύριοι, ἔθηκα ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τούτῳ τὴν ἀρχὴν ὅτι δημιουργοῦμεν νόμον διαδικαστικὸν καὶ ὅτι τὰ οὐσιαστικὰ δικαιώματα, οἷα ἰσχύουσι, δὲν ἐννοοῦμεν ποσῶς νὰ θίξωμεν. Εἶναι ἐπιβλαβέστατον πρὸ πάντων εἰς τὴν τελευταίαν στιγμὴν νὰ γίνωνται δεκταὶ τροπολογίαι οὐσιαστικοῦ δικαίου μὴ ἔχουσαι οὐδεμίαν σχέσιν μὲ τὸ ψηφιζόμενον νομοσχέδιον, ὅπερ δὲν θίγει οὐσιαστικὰ δικαιώματα. Διὰ τοὺς μὴ νομικούς, ἐπιτρέψατέ μοι, νὰ φέρω τὸ ἑξῆς παράδειγμα. Ὑποθέσατε ὅτι εἰς ἓν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ὑπέβαλεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης καὶ τὸ ὁποῖον προνοεῖ περὶ ἐφέσεως, γίνεται δεκτὴ μία διάταξις ἑρμηνευτική, διὰ τῆς ὁποίας προβλέπεται κατὰ τίνα τρόπον κληρονομοῦσι τὰ μοναστήρια ἢ αἱ κοινότητες, καὶ γίνεται τοῦτο, διότι συνέπεσε νὰ ὑπάρχῃ μία ὑπόθεσις ἐκκρεμὴς καὶ πρόκειται νὰ κριθῇ ἀπὸ τὸ Δικαστήριον. Ἐὰν ληφθῇ τοιοῦτο μέτρον, δύναται νὰ ἀγάγῃ εἰς ὄλεθρον τὰ ἄτομα καὶ νὰ ἔχῃ θλιβερὰ ἀποτελέσματα διὰ τὴν καθόλου δικονομίαν. Ἐγὼ εἶπον καὶ ἰδιαιτέρως, ἀλλὰ καὶ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ἀνομολογῶ ὅτι ὁ νόμος ͵ΓΦΚΔʹ ἐν τῇ ἐφαρμογῇ του παρέσχεν ἀτελείας τινὰς καὶ ἐπιφυλάσσομαι νὰ ὑποβάλω σχέδιον νόμου, διὰ τοῦ ὁποίου νὰ διορθωθῶσιν αὗται. Ἀλλὰ τότε ἡ Βουλὴ θὰ γνωρίζῃ ὅτι ἔχει νὰ συζητήσῃ νόμον οὐσιαστικόν, θὰ τὸν συζητήσῃ εἰς τρεῖς ἀναγνώσεις καὶ δὲν θὰ πρόκειται περὶ ἑρμηνευτικοῦ νόμου, ὅστις δημιουργεῖ δίκαια, περὶ τῆς ποιότητος τῶν ὁποίων εἷς ἕκαστος ἐκ τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ Ἔθνους δύναται νὰ ἔχῃ τὴν ἰδίαν του ἀντίληψιν καὶ τὴν ἰδίαν του κρίσιν καὶ ἐκτίμησιν. Τοιαύτη μέθοδος ψηφίσεως, Κύριοι, οἵα προτείνεται, δὲν εἶναι σκόπιμος καὶ θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ ἐμμείνωμεν εἰς τὴν ἀρχήν, ὅτι τὰ οὐσιαστικὰ δικαιώματα δὲν πρέπει νὰ θιγθῶσι διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου. Ὅπως ὀρθῶς παρετήρησεν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀργολίδος καὶ Κορινθίας Βουλευτής, τὸ μέσον τῆς αὐθεντικῆς ἑρμηνείας τῶν νόμων εἶναι λίαν ἐπικίνδυνον καὶ πρέπει σπανιώτατα νὰ γίνεται χρῆσις αὐτοῦ, διότι κλονίζει πρόρριζα τὴν πεποίθησιν τοῦ λαοῦ, ὄχι μόνον ἐπὶ τὴν νομοθετικὴν ἐξουσίαν, ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τὴν δικαστικὴν ἐξουσίαν καὶ ἐπὶ τὸ καθόλου αἴσθημα τῆς δικαιοσύνης τοῦ Κράτους καὶ ἐπὶ τὴν θεμελίωσιν τῆς οἰκονομικῆς προόδου αὐτοῦ. Οὐδεὶς θὰ ἠδύνατο πλέον νὰ νομίζῃ ὅτι ἔχει ἀποκτήσει δικαιώματα. Ἕκαστος κατὰ τὴν τελευταίαν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἐπρόκειτο νὰ κριθῇ ἡ ὑπόθεσίς του ὑπὸ τῶν δικαστηρίων εἰς τὸν τελευταῖον βαθμόν, θὰ ἠδύνατο δι’ ἑρμηνευτικῆς διατάξεως, εἰσαγομένης κατὰ τὴν τελευταίαν στιγμὴν εἰς νομοσχέδιον ἄλλης φύσεως, νὰ ἴδῃ ἀφαιρούμενα τὰ δικαιώματά του. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἡ Πολιτεία, εἰς τὴν ὁποίαν αἱ οἰκονομικαὶ σχέσεις τοιοῦτον κλονισμὸν θέλουσιν ἑκάστοτε ὑφίστασθαι, δὲν θὰ ἀργήσῃ νὰ ὑποστῇ τὰ κακά, τὰ ὁποῖα ἀναγκαίως θὰ προέλθωσιν ἐκ τῶν τοιούτων ἀτόπων. Πῶς θὰ θέλητε νὰ συρρεύσωσιν εἰς τὴν χώραν τὰ διὰ τοιαῦτα ἔργα ἀναγκαῖα κεφάλαια ἐπὶ οἰκονομικοῦ ἐδάφους τοσοῦτον ἀσταθοῦς καὶ εὐκολοσαλεύτου; Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ ἐμμείνωμεν εἰς τὴν ἀρχὴν τὴν ὁποίαν ἐθέσαμεν καὶ νὰ συζητήσωμεν διὰ τὴν μεταρρύθμισιν ταύτην εἴτε ἐπὶ προτάσεως νόμου τῶν κ. κ. Βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ λάβωσι τὴν πρωτοβουλίαν νὰ ὑποβάλωσι τὴν πρότασιν ταύτην, εἴτε ἐπὶ τροποποιήσεως, ἣν δύνανται ἐν καιρῷ νὰ ὑποβάλωσιν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ οὐσιαστικῶν μεταρρυθμίσεων, τὸ ὁποῖον θὰ ὑποβάλω.

§159Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἐκεῖνο ἀκριβῶς ἐτονίσθη καὶ ὑπ’ ἐμοῦ, ὅτι πρόκειται πράγματι νὰ ὑποβάλῃ νεώτερον νόμον, ὁ ὁποῖος νὰ κανονίζῃ τὰς σχέσεις αὐτάς. Μὲ ἐξέπληξαν ὑπερβολικῶς τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἀργολίδος καὶ Κορινθίας, ὁ ὁποῖος ἠρνήθη ὅτι ἡ Βουλὴ ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἀπονέμῃ δικαιοσύνην. Καὶ ἐρωτῶ: ὅταν τις οὐδαμοῦ εὑρίσκῃ τὸ δίκαιόν του, ὅταν τις κατηγορῆται ὑπὸ πάντων, ὅταν τις δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εὕρῃ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θεωρεῖ ὅτι εἶναι δίκαιόν του, ποῦ θὰ καταφύγῃ, παρακαλῶ; Ὑπάρχει ἀνώτερον σῶμα τῆς Βουλῆς, τῆς ἐθνικῆς ἀντιπροσωπείας, ἡ ὁποία εἶναι ὄχι μόνον ὑποχρεωμένη, ἀλλὰ καὶ δικαιοῦται νὰ ἐξετάσῃ τὰ παράπονα τῶν ἀδικουμένων; Ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς ἔσπευσε νὰ δηλώσῃ ὅτι ἀναγνωρίζει τὸ δίκαιον τῶν παραπόνων αὐτῶν.

§160Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἔκαμα τοιαύτην δήλωσιν· εἶπον μόνον ὅτι τὸ ζήτημα θὰ ἐξετασθῇ, ὅταν εἰσαχθῇ ὁ οὐσιαστικὸς νόμος.

§161Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Αὐτή σας ἡ δήλωσις ἀποδεικνύει τὴν ἀναγνώρισιν τοῦ δικαίου. Τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἀναγνωρίζετε σεῖς μόνος σας, ὅπερ ὁμολογουμένως σᾶς τιμᾷ, ὅτι ὑπάρχει ἀνάγκη νόμου διασαφηνίζοντος τὰ πράγματα ἀποδεικνύεται ὅτι συμφωνεῖτε εἰς αὐτό, τὸ ὁποῖον λέγω καὶ ἐγώ.

§162ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῆς δʹ παραγράφου τοῦ ἄρθρου 10 ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἀρκαδίας.

§163Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Πρόκειται καὶ πάλιν περὶ οὐσιαστικοῦ δικαιώματος. Ἡμεῖς λέγομεν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ὅτι ἐπὶ ἰσοχρόνων δηλώσεων θὰ ἐφαρμόζηται ὁ κανών, ὁ ἰσχύων κατὰ τὸ κρατοῦν δίκαιον. Κατὰ τὸ ἄρθρον 10 τοῦ νομοσχεδίου ἐφαρμόζεται εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν ἀρχὴ ἰσχύουσα κατὰ τὰς παρ’ ἡμῖν κρατούσας ἀρχὰς τοῦ δικαίου εἰς πάντα τὰ δίκαια, ἡ ἀρχή, καθ’ ἣν δίκαια γεννώμενα μίαν καὶ τὴν αὐτὴν ἡμέραν λογίζονται ὁμήλικα, ἰσοδύναμα καὶ ἰσχύουσιν ἐξ ἴσου. Ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐξ Ἀρκαδίας ὑπέβαλε τροπολογίαν, κατὰ τὴν ὁποίαν μεταξὺ δύο δηλωτῶν ὑποβαλόντων τὴν αἴτησίν των τὴν αὐτὴν ἡμέραν προτιμᾶται ὁ εὑρετής. Τοῦτο φαίνεται ὀρθὸν οὐσιαστικῶς, ἀλλὰ δύο δισταγμοὶ ἐγεννήθησαν ἐν ἐμοί, ὅσον ἀφορᾷ τὴν τροπολογίαν αὐτήν. Ὁ πρῶτος ὅτι ὁ ἀρχικὸς νόμος ὁ ἡμέτερος περὶ μεταλλείων δὲν ἀπέβλεψεν ἁπλῶς εἰς τὸ γεγονὸς τῆς εὑρέσεως, ἀλλ’ ἀπέβλεψεν εἰς τὸ γεγονὸς τῆς δηλώσεως· δὲν ἐθεώρησεν ἔχοντα προτεραιότητα τὸν εὑρετήν, ἀλλ’ ἐθεώρησεν ἔχοντα προτεραιότητα τὸν πρῶτον δηλωτήν. Δὲν ἦτο δὲ ἄγνωστος εἰς τὸν ἡμέτερον νομοθέτην ἡ ἔννοια τοῦ εὑρετοῦ, διότι παλαιότερος νόμος εἶχεν ἐπιφυλάξει εἰς τὸν εὑρετὴν δικαιώματα ποσοστῶν εἰς βάρος τοῦ δηλωτοῦ. Καὶ ὅμως ὁ νόμος, ΓΦΚΔʹ δὲν ἠθέλησε νὰ ἐξασφαλίσῃ τὸν εὑρετὴν παρέχων αὐτῷ τὴν προτεραιότητα. Δὲν εἶναι δὲ μόνον οὗτος ὁ δισταγμὸς ὁ ὁποῖος μοὶ ἐγεννήθη. Πρόκειται περὶ παλαιῶν δηλώσεων ὑποβληθεισῶν κατὰ τὴν αὐτὴν ἡμέραν μεταξὺ τῶν δύο ἢ περισσοτέρων δηλωσάντων· ζητοῦμεν νὰ προτιμηθῇ ὁ εὑρετής. Πῶς νὰ εὑρεθῇ ὁ εὑρετής; Ν’ ἀνοίξῃ ἡ ἐπικίνδυνος διαδικασία τῶν μαρτύρων διὰ τόσον παλαιὰς ὑποθέσεις; Ἐπειδὴ δὲ ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐξ Ἀρκαδίας ἀνέτρεξεν εἰς τὴν ξένην νομοθεσίαν, ἀνέτρεξα καὶ ἐγὼ εἰς τὴν τελειοτέραν τῶν ξένων νομοθεσιῶν, εἰς τὸν Πρωσσικὸν περὶ μεταλλείων νόμον, ὁ ὁποῖος ἐν ἄρθρῳ 24 παρέχει τῳόντι δικαιώματα προτιμήσεως εἰς τὸν εὑρετὴν καὶ λέγει ὅτι ἐπὶ πλειόνων δηλωσάντων δίδεται μία προτίμησις εἰς τὸν εὑρετήν· ἀλλὰ τί ὁρίζει; Ὁρίζει ὅτι ὁ εὑρετὴς ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν ἐντὸς μιᾶς ἑβδομάδος ἀπὸ τῆς ἡμέρας τῆς ἀνακαλύψεως νὰ κάμῃ τὴν δήλωσίν του εἰς τὰς ἀρχάς, ἄλλως χάνει τὸ δικαίωμα τῆς προτιμήσεως. Διατί ὁ νόμος ἔθηκε μίαν ἑβδομάδα; Διότι μόνον κατὰ τοιοῦτον τρόπον δύναται νὰ ἐξακριβωθῇ, ὅταν τὰ πράγματα εἶναι νωπά, ὅτι ὁ δηλωτὴς εἶναι καὶ εὑρετής. Ἀλλ’ ἐδῶ δὲν πρόκειται περὶ μιᾶς ἑβδομάδος, ἵνα δεχθῶμεν τὴν ἀρχὴν αὐτήν, πρόκειται περὶ ἑνὸς μηνός, περὶ ἑνὸς ἔτους, περὶ δεκάδων ἐτῶν. Εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶμεν τὴν ἀρχὴν αὐτὴν τοῦ Πρωσσικοῦ νόμου; Ἀλλ’ ἐπαναλαμβάνω, ἂς μὴ θίξωμεν τὸ οὐσιαστικὸν δίκαιον, διότι πᾶσα παρέκκλισις ἀπὸ τῆς ἀρχῆς ταύτης δύναται ν’ ἀγάγῃ εἰς ἄτοπα, διὸ νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία τοῦ κ. Βουλευτοῦ.

§164Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Μόνον ἀκαδημαϊκῶς θὰ ὑποστηρίξω τὴν τροπολογίαν, διότι βεβαίως ἡ φωνή μου δὲν δύναται νὰ κατισχύσῃ τῆς τοῦ Ὑπουργοῦ. Ἐὰν ὁ προηγούμενος νόμος δὲν ὡμίλησε περὶ τοιαύτης προτιμήσεως ἢ ὡμίλησεν ὑπὸ ἄλλην ἔννοιαν, τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὸ ὅτι ὁ νόμος ἐκεῖνος ἐξαρτᾷ τὴν παραχώρησιν τοῦ μεταλλείου ἐκ τῆς ἀποφάσεως τοῦ μεταλλευτικοῦ Συμβουλίου. Ὁ νόμος τοῦ 1910 μετέβαλεν αὐτὸν καὶ θέλει τὴν προτεραιότητα, ἀλλ’ ἐν τῇ ἐννοίᾳ τῆς προτεραιότητος βεβαίως δὲν ἠδίκησε τὸν εὑρετήν. Καὶ κατὰ τοῦτο διαφωνῶ πρὸς τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅτι ἂν θέλῃ ν’ ἀναζητήσωμεν τὸ πνεῦμα τοῦ νόμου τοῦ 1910, ὅπως ἀνταποκριθῶμεν πρὸς αὐτό, πρέπει ν’ ἀποδώσωμεν τὴν προτίμησιν εἰς τὸν εὑρετήν. Ἀνατρέχοντες ὄχι εἰς τὰς ἀρχαιοτέρας νομοθεσίας, ἀλλ’ εἰς τὰς νεωτέρας, βλέπομεν ὅτι αἱ νεώτεραι νομοθεσίαι ἐν τῇ περιπτώσει, περὶ τῆς ὁποίας πρόκειται, τῶν δύο συγχρόνων αἰτήσεων ἀναγνωρίζουσι δικαίωμα προτιμήσεως εἰς τὸν εὑρετήν, διότι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος διετύπωσε μίαν αἴτησιν μὴ ὢν εὑρετὴς τεκμαίρεται ὅτι νὰ δολιευθῇ δικαιώματα ἄλλων. Ἐδῶ εἶναι τὸ ζήτημα. Ὡς γνωρίζομεν, ὁ νόμος τοῦ 1861 δὲν ἀπέδιδε σημασίαν εἰς τὸν εὑρετήν· τὴν προτεραιότητα αὐτὴν νὰ τὴν καταστήσωμεν λυσιτελῆ ὑπ’ αὐτὴν τὴν ἔννοιαν, καὶ ν’ ἀποδώσωμεν εἰς ἐκεῖνον ὁ ὁποῖος ἔχει τὴν προτεραιότητα τοῦ νέου νόμου τὸ δικαίωμα ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀναμφισβητήτως καθ’ ἣν ἐποχὴν ἐδήλωσεν εἶχε. Διὰ νὰ εὕρωμεν τὴν ἀλήθειαν τῆς προτεραιότητος, πρέπει ν’ ἀναζητήσωμεν τὸν εὑρετήν, θὰ πρόκειται δὲ νὰ τὸν ἀναζητήσωμεν διὰ πράξεων τὰς ὁποίας ἐνήργησεν ὁ ἴδιος ὁ εὑρετὴς ἐπὶ τοῦ μεταλλείου. Κατ’ ἐμὲ εἶναι λίαν δίκαιον νὰ ἀπονείμωμεν εἰς τὸν εὑρετὴν τὰ δικαιώματα αὐτά. Ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ ἐπετύγχανέ τι μὲ τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 14, ἐὰν ἤθελεν ἐπεκτείνει τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ δικαστηρίου ἐπὶ πάσης ἀμφισβητήσεως, ἡ ὁποία ἤθελε γεννηθῆ κατόπιν τῆς ἀποφάσεως τοῦ εἰδικοῦ δικαστηρίου καὶ τότε οὐδεμίαν θὰ εἶχεν ἔννοιαν ἡ παρατήρησίς μου· διότι ἀναμφισβητήτως, ὅταν τὰ τακτικὰ δικαστήρια θέλωσι νὰ κρίνωσι περὶ τοῦ τίς ἔχει τὴν προτεραιότητα, θὰ ἀναζητήσωσι τὸν εὑρετήν, διότι ἐν τῇ ἐννοίᾳ τῆς προτεραιότητος ἐξυπακούεται ὁ εὑρετής.

§165ΑΝ. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τοῦτο εἶναι, διότι ὑπάγονται εἰς τὸ οὐσιαστικὸν δίκαιον καὶ δὲν θέλω νὰ θίξω τὸ οὐσιαστικὸν δίκαιον.

§166Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Τὸ ζήτημα εἶναι, ἐὰν πρέπῃ νὰ ἐπεκτείνωμεν τὴν δικαιοδοσίαν τῶν τακτικῶν δικαστηρίων.

§167ΑΝ. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ τὸ συζητήσωμεν αὐτὸ εἰς τὸ οἰκεῖον ἄρθρον.

§168ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ Βουλευτοῦ ἐξ Ἀρκαδίας κ. Ράλλη, παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Ὑπάρχει τροπολογία ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 10 τῆς ἐπιτροπῆς, διὰ τὴν ὁποίαν ὑπάρχει καὶ πρότασις ὑπογεγραμμένη ὑπὸ δέκα πέντε Βουλευτῶν περὶ ψηφοφορίας δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως. Παρακαλῶ τὸν κ. Ι. Μπουρνιᾶν νὰ ἔλθῃ ὡς ψηφολέκτης. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τῆς ἐπιτροπῆς λέγουσι «ναὶ» οἱ δὲ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν «ὄχι». Θὰ ἀναγνωσθῶσι τὰ ὀνόματα τῶν ὑπογραψάντων τὴν αἴτησιν περὶ ψηφοφορίας δι’ ὀνοματικῆς κλήσεως ἵνα ἴδωμεν, ἂν εἶναι παρόντες οὗτοι. (Ἀναγνωσθέντων ἀμέσως συμφώνως πρὸς τὸν Κανονισμὸν κατ’ ἀρχὴν τῶν ὀνομάτων τῶν κ. κ. Βουλευτῶν, τῶν ὑπογραψάντων τὴν πρότασιν περὶ ψηφοφορίας δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, εὑρέθησαν ὅτι ἦσαν παρόντες εἰς ταύτην μόνον 11). Μὴ παρόντων τῶν 15 κ. κ. Βουλευτῶν, τῶν ὑπογραψάντων τὴν πρότασιν, ψηφοφορία δι’ ὀνοματικῆς κλήσεως δὲν δύναται νὰ ἐνεργηθῇ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τῆς ἐπιτροπῆς, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη.

§169Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ μετὰ τὰς λέξεις «ἀρχικῆς ὑποβολῆς» νὰ προστεθῶσιν εἰς τὸ ἄρθρον 10ον αἱ λέξεις «ἀποδεικνυομένης ἐγγράφως».

§170ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 10, ὡς ἐτροποποιήθη παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 11 (ἀναγινώσκεται).

§171Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀποδέχομαι τὴν τροπολογίαν τῆς ἐπιτροπῆς νὰ μὴ ἔχῃ ἡ ἀπόφασις ἐπιρροὴν διὰ τὴν ἀπόφασιν τῶν δικαστηρίων. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 11, ὡς ἐτροπολογήθη, ὡς καὶ τὸ ἄρθρον 12) Ἄρθρον 13 (ἀναγινώσκεται).

§172Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μετὰ τὰς λέξεις «τοῦ ἐπιθεωρητοῦ τῶν μεταλλείων» παρακαλῶ νὰ προστεθῇ «ἢ τοῦ νομίμου αὐτοῦ ἀναπληρωτοῦ». (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον, ὡς ἐτροποποιήθη). Ἄρθρον 14 (ἀναγινώσκεται).

§173ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει τροπολογία τῆς ἐπιτροπῆς, ἔχουσα οὕτως. «Ἐὰν ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀρχικῆς αἰτήσεως ἀνεγνωρίσθησαν πλείονες ἀξιοῦντες δικαιώματα ὑποβαλόντες ἀπὸ κοινοῦ ἢ ἰδιαιτέρως ἀνανεώσεις, ἡ καταβολὴ γίνεται ἀναλόγως τῆς ἀναγνωρισθείσης ἑκάστης μερίδος, ἐὰν δὲ εἰς ἑκάστην μερίδα ἀνεγνωρίσθησαν πλείονες τοιοῦτοι, ὑποχρεοῦνται πάντες ἀλληλεγγύως κατὰ τὰς διατάξεις τῆς προηγουμένης παραγράφου».

§174Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι περιττὴ ἡ τροπολογία· τοὐναντίον διὰ τὴν διασάφησιν καὶ τὴν πλήρη ἀπόδοσιν τῆς ἐννοίας, εἰς τὴν ὁποίαν ἀποβλέπει ἡ Ἐπιτροπὴ ἀρκεῖ νὰ τεθῇ εἰς τὸ δʹ ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου 14 τὸ ἑξῆς. «Ἄν εἴτε εἰς τὴν περίπτωσιν τοῦ δευτέρου εἴτε εἰς τὴν περίπτωσιν τοῦ τρίτου ἐδαφίου τοῦ ἄρθρου τούτου μερίς τις παραλείψῃ τὴν ἐμπρόθεσμον καταβολήν, θεωρεῖται ὁ δικαιοῦχος κλπ». Ὥστε κατ’ οὐσίαν γίνεται δεκτὴ ἡ τροπολογία τῆς Ἐπιτροπῆς. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον, ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ). Ἄρθρον 15 (ἀναγινώσκεται).

§175ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἡ ἑξῆς τροπολογία τῆς Ἐπιτροπῆς. «Γνωστοποιουμένων αὐτοῖς ὀκτὼ τοὐλάχιστον ἡμέρας πρότερον».

§176Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ γίνῃ δεκτή. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς). Ἄρθρον 16 (ἀναγινώσκεται).

§177ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἡ ἑξῆς τροπολογία τῆς Ἐπιτροπῆς. Εἰς τὸ τέλος τῆς δευτέρας παραγράφου προστίθεται. «Οἱ διάδικοι δύνανται ἀπὸ συμφώνου νὰ διορίσωσι πραγματογνώμονα, ὅντινα μηχανικὸν θέλουσιν». Ἡ ἐκτέλεσις τῆς πραγματογνωμοσύνης εἶναι ὑποχρεωτικὴ διὰ τοὺς πραγματογνώμονας. Ἐν περιπτώσει δὲ καθ’ ἣν ὁ ἀπὸ κοινοῦ ὑπὸ τῶν διαδίκων διορισθεὶς δὲν καταθέτει τὴν ἔκθεσίν του ἐντὸς τῆς ὁρισθείσης προθεσμίας προβαίνει τὸ δικαστήριον εἰς τὸν διορισμὸν πραγματογνωμόνων κατὰ τὰ ἀνωτέρω ὁριζόμενα».

§178Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὴν Ἐπιτροπὴν νὰ μὴ ἐπιμείνῃ ἐπὶ τῆς τροπολογίας της. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου βλέπετε ὅτι ἐλήφθη μέριμνα σοβαρωτάτη, ὅπως γίνῃ διπλῆ ἐξέτασις διὰ μηχανικῶν τῶν Δημοσίων ἔργων ἢ ἀξιωματικῶν ὑπηρετησάντων εἰς τὴν χαρτογραφικὴν ὑπηρεσίαν καὶ ἂν ὑποβληθῇ ἔνστασις γίνεται ἐξέτασις παρ’ ἄλλων ἀξιωματικῶν ἢ μηχανικῶν. Τώρα ἡ Ἐπιτροπὴ λέγει ὅτι, ἂν οἱ διάδικοι συμφωνήσωσι, δύνανται νὰ διορίσωσιν ἕνα ἰδιώτην μηχανικὸν πραγματογνώμονα. Σημειώσατε ὅτι δὲν ἐνδιαφέρονται μόνον οἱ διάδικοι, ἀλλ’ ἐνδιαφέρεται καὶ τὸ Δημόσιον. Ἐν ἄλλοις λόγοις ἡ παραχώρησις εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ ἀνήκῃ εἰς τοὺς δύο ἢ τρεῖς ἐρίζοντας, ἀλλ’ εἰς τὸ Δημόσιον, διότι δυνατὸν κανεὶς νὰ μὴ ἔχῃ νομίμως κεκτημένα δικαιώματα. Τί θὰ συμβῇ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει; Εἶναι δυνατὸν νὰ ὁρίσωσιν οἱ δύο ἢ τρεῖς ἐνδιαφερόμενοι ἕνα ἰδιώτην νὰ μοιράσῃ τὸ μεταλλεῖον εἰς αὐτοὺς καὶ τὸ Δημόσιον νὰ μείνῃ ἔξω; Παρακαλῶ λοιπὸν νὰ μὴ ἐπιμένητε εἰς τὴν τροπολογίαν, ἀφ’ οὗ δὲν βλάπτονται κανενὸς τὰ δικαιώματα. (Ἀπορρίπτεται ἡ τροπολογία τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ ψηφίζεται τὸ ἄρθρον, ὡς ἔχει).

§179ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 17 (ἀναγινώσκεται). Ἐπ’ αὐτοῦ ὑπάρχει ἡ ἑξῆς τροπολογία τῆς Ἐπιτροπῆς. Εἰς τὸ τέλος τῆς δευτέρας παραγράφου προστίθενται: «Οἵτινες ὑποχρεοῦνται ἐπὶ ποινῇ ἀκυρότητος τῆς παραχωρήσεως νὰ μεταγράψωσι τὰ παραχωρηθέντα αὐτοῖς μεταλλεῖα ἐντὸς τριῶν μηνῶν ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ Β. Δ. τῆς παραχωρήσεως. Ἡ στρεμματικὴ φορολογία τῶν οὕτω παραχωρηθησομένων μεταλλείων ἄρχεται τὴν πρώτην Ἰανουαρίου τοῦ πρώτου μετὰ τὴν συμπλήρωσιν τεσσάρων ἐτῶν ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ Β. Δ. τῆς παραχωρήσεως ἔτους».

§180Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εὑρίσκω μὲν ὅτι εἶναι ἐπιεικής, διότι κάμνει παραχωρήσεις τινάς, ἀλλ’ ἂς τὴν δεχθῶμεν. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς). Ἄρθρον 18. (Ἀναγινώσκεται).

§181ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἡ ἑξῆς τροπολογία τῆς Ἐπιτροπῆς. «Ἡ τελεσίδικος ἀπόφασις τοῦ διοικητικοῦ δικαστηρίου εἶναι ἀμέσως ἐκτελεστὴ πλὴν ὅσον ἀφορᾷ τὰς προϋπαρχούσας παραχωρήσεις, αἱ περὶ τῶν ὁποίων διενέξεις δέον νὰ λυθῶσιν ὑπὸ τῶν τακτικῶν δικαστηρίων».

§182ΟΘ. ΤΕΤΕΝΕΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 18 ὑπέβαλον μίαν τροπολογίαν. Τὸ νομοσχέδιον λέγει τὸ ἑξῆς (ἀναγινώσκει)· «ἡ τελεσίδικος ἀπόφασις τοῦ διοικητικοῦ δικαστηρίου εἶναι ἀμέσως ἐκτελεστή, καθ’ ὅσον ὅμως ἀφορᾷ τὰς προϋπαρχούσας νομίμους παραχωρήσεις μεταλλείων ἢ ὀρυχείων, μόνον ἐφ’ ὅσον οἱ κατέχοντες ἐνήργησαν κλπ.». Καὶ πρὸ 3, 4 ἡμερῶν ἀκόμη εἶπον ὅτι δὲν εὑρίσκω τὴν διάταξιν νὰ συμβιβάζηται μὲ τὴν λογικήν. Ὑπέβαλον λοιπὸν εἰς τὸ ἄρθρον αὐτὸ τὴν ἑξῆς τροποποίησιν. Ἄρθρον 18. «Ἡ τελεσίδικος ἀπόφασις τοῦ διοικητικοῦ δικαστηρίου εἶναι προσωρινῶς ἐκτελεστή, καθ’ ὅσον δ’ ἀφορᾷ τὰς προϋπαρχούσας παραχωρήσεις, μόνον ἐφ’ ὅσον δὲν ἐγένοντο ἐπὶ τῶν ἀμφισβητουμένων ἐκτάσεων πρὸ τῆς ψηφίσεως τοῦ παρόντος νόμου πράξεις κατοχῆς ἐκ μέρους τῶν ὑπὲρ ὧν αἱ παραχωρήσεις, ὡς λ.χ. τοποθετήσεις ὁροσήμων ἐπὶ τῆς ἐπιφανείας, ἐνέργεια ὀρυγμάτων, ἐργασίαι ἐρευνῶν ἢ ἐγκαταστάσεων, ἐξαγωγὴ μεταλλεύματος κτλ. Οἱ ἀξιοῦντες τοιαῦτα δικαιώματα κατοχῆς ὑποβάλλουσιν ἐντὸς μηνὸς ἀπὸ τῆς πρὸς αὐτοὺς ἐπιδόσεως τῆς τελεσιδίκου ἀποφάσεως τοῦ διοικητικοῦ δικαστηρίου τὴν ἔνστασίν των κατὰ τῆς ἐκτελέσεως πρὸς τὸν γραμματέα τοῦ ἁρμοδίου Πρωτοδικείου, συντασσομένης ἐκθέσεως, ὅπερ δικάζει συνοπτικῶς περὶ τῆς κατοχῆς ὡς ὑποθέσεως, νόμῳ προτετιμημένης, συνεπείᾳ κλητεύσεως τοῦ ἐπιμελεστέρου τῶν διαδίκων καὶ κατὰ τὰς διατάξεις τῶν περὶ κατοχῆς δικῶν. Διαρκούσης τῆς εἰρημένης μηνιαίας προθεσμίας ἢ μέχρι τελεσιδικίας τῆς συνεπείᾳ ἐνστάσεως ἐγερθείσης δίκης περὶ κατοχῆς, ἀναστέλλεται ἡ ἐκτέλεσις τῆς ἀποφάσεως τοῦ διοικητικοῦ δικαστηρίου, δὲν παρακωλύεται δὲ ἡ πρόοδος τῆς περὶ κυριότητος δίκης. Ἡ τελεσίδικος ἀπόφασις τοῦ διοικητικοῦ δικαστηρίου, ὡς καὶ ἡ προσωρινὴ ἐκτέλεσις αὐτῆς, δὲν προδικάζουσι τὰ νόμιμα κεκτημένα δικαιώματα τῶν ὑπὲρ ὧν αἱ παραχωρήσεις, ἐπιφυλαττομένης εἰς αὐτοὺς τῆς εἰς τὰ τακτικὰ δικαστήρια προσφυγῆς». Καὶ βεβαίως τί δικαιότερον ἀπὸ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ζητοῦμεν; Ὅταν νομίζῃ τις ὅτι εἶναι ἀδικούμενος ἐκ τῆς ἀποφάσεως τοῦ διοικητικοῦ δικαστηρίου, νὰ προσφεύγῃ εἰς τὰ τακτικὰ δικαστήρια; Τοὐναντίον εἶναι ἐντελῶς παράλογον νὰ ἔρχηται τὸ διοικητικὸν δικαστήριον νὰ ἐκδίδῃ ἀνεκκλήτους καὶ τελεσιδίκους ἀποφάσεις, ἐνῷ εἶναι πιθανώτατον νὰ ὑποπίπτῃ καὶ εἰς πλάνας, ἀφοῦ μόνος ὁ Πάπας εἶναι ἀλάθητος. Εἶναι παράλογον, ἐπαναλαμβάνω, νὰ ἐκδίδῃ τελεσιδίκους καὶ ἀνεκκλήτους ἀποφάσεις τὸ διοικητικὸν δικαστήριον καὶ νὰ σὲ ἐκβάλλῃ ἀπὸ τὸ μεταλλεῖον, τὸ ὁποῖον ἔχεις ἐπὶ τῇ βάσει ἢ τίτλων ἰδιοκτησίας ἢ τῇ συναινέσει τοῦ ἰδιοκτήτου καὶ εἰς τὸ ὁποῖον ἐδαπάνησας καὶ ἔκαμες ἐγκαταστάσεις, σιδηροδρόμους κτλ., νὰ ἐγκαθιστᾷ δὲ εἰς αὐτὸ μὲ τόσην εὐκολίαν τὸν δηλωτήν. Διότι, ἐπαναλαμβάνω, πιθανὸν νὰ πλανηθῇ ἐν τῇ κρίσει του τὸ δικαστήριον τοῦτο. Δὲν πρέπει ἑπομένως νὰ παραδίδωμεν οὕτως εὐκόλως τὴν περιουσίαν τοῦ ἀτόμου. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία μου. Κατὰ ταύτην, ἂν ἀδικῶ, ἂς ἀποφανθῶσι τὰ δικαστήρια· τὸ Πρωτοδικεῖον καὶ κατόπιν τὸ Ἐφετεῖον καὶ ἔπειτα ὁ Ἄρειος Πάγος. Ἂν δὲ ὅλων ἡ ἀπόφασις εἶναι ὅτι ἀδικῶ, τότε μάλιστα, νὰ ἐξέλθω ἀπὸ τὸ μεταλλεῖον, οὐχὶ ὅμως διὰ μόνης τῆς ἀποφάσεως ἑνὸς διοικητικοῦ δικαστηρίου.

§183ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἰ. Μπουρνιᾶς.

§184Ι. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ἀκριβῶς τὸ ἄρθρον αὐτὸ ἔχει ἀναγκάσει ἡμᾶς νὰ ζητήσωμεν νὰ γίνῃ ἡ ἑρμηνεία τοῦ νόμου, διότι διὰ τοῦ ἄρθρου τούτου τὸ διοικητικὸν δικαστήριον δύναται ν’ ἀποβάλῃ τοὺς ἐπὶ 70 ἔτη ἐργαζομένους εἰς τὰ ὀρυχεῖα καὶ τὰ μεταλλεῖα ἀδιαφοροῦν, ἂν οὗτοι ἐπὶ 70 ἔτη μένοντες ἐκεῖ ἔχουσι κάμει ἐγκαταστάσεις ἑκατομμυρίων ὅλων. Διὰ τοῦτο ἡ ἐπιτροπὴ ἔλαβε τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλῃ τὴν τροπολογίαν αὐτήν, διὰ τῆς ὁποίας συνιστᾷ εἰς τὴν Βουλήν, ὅπως ἡ τελεσίδικος ἀπόφασις μὴ εἶναι ἐκτελεστὴ καὶ κατὰ τῶν παραχωρήσεων τῶν προϋπαρχουσῶν. Οἱ ἔχοντες τὰς ἀδείας ἐκείνας ἢ τὰς παραχωρήσεις τῶν μεταλλείων θὰ εὑρεθῶσι σήμερον δυνάμει τοῦ ἄρθρου τούτου πρὸ μιᾶς ἀποφάσεως ὁριστικῆς καὶ τελεσιδίκου καὶ θ’ ἀποβληθῶσιν ἀπὸ τὰ μεταλλεῖα χωρὶς νὰ ἔχωσι δικαίωμα οὐδὲν πλέον. Ἂν δὲν θέλῃ ἡ Βουλὴ διὰ τοῦ νόμου αὐτοῦ ν’ ἀφαιρέσῃ ἀπὸ αὐτοὺς τὸ δικαίωμα νὰ προσέλθωσιν εἰς τὰ τακτικὰ δικαστήρια, ὅπερ τὸ Σύνταγμα ἐπιβάλλει, παρακαλῶ τὴν Βουλὴν ὅπως παραδεχθῇ τὴν τροπολογίαν ταύτην.

§185Ν. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Μόνον συγκεκριμένως ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 18 ἔχω νὰ προσθέσω ὅτι πρόκειται νὰ ἐπιδικασθῶσιν αἰτήσεις παραχωρήσεων. Σήμερον ὑπάρχουσιν αἰτήσεις ἐπὶ πολλῶν μεταλλείων εἴτε ὀρυχείων ἀπὸ πολλὰ ἄτομα· κατ’ ἀνάγκην ἡ διοικητικὴ αὐτὴ ἐπιτροπὴ θὰ δικάσῃ καὶ θὰ ἴδῃ κατὰ πόσον αἱ αἰτήσεις δὲν ἐκτείνονται καὶ ἐπὶ ἐδάφους εἰς τὸ ὁποῖον ἐκτείνονται διάφοροι ἑταιρεῖαι κατ’ ἀνάγκην. Λοιπόν, ἂν ἡ ἀπόφασις εἶναι ὑπὲρ τῶν αἰτούντων τὰς ἀδείας, θὰ εἶναι κατὰ τῶν ἑταιρειῶν, αἱ ὁποῖαι ἔχουσι κάμει ἐγκαταστάσεις, καὶ οἱ εἰσελθόντες οὕτω πως εἰς τὴν ἐκμετάλλευσιν θὰ ἐκδιώξωσι τοὺς ἄλλους, οἱ ὁποῖοι θὰ ζημιωθῶσι, διότι ἔχουσιν ἐγκατάστασιν πολλῶν ἑκατομμυρίων. Ἐπειδὴ δὲ ἐπὶ τῶν αὐτῶν μεταλλείων εἶναι καὶ ἄλλαι παραχωρήσεις, θὰ ἀδικηθῶσι. Πρέπει νὰ γίνῃ τροπολογία ἡ ὁποία νὰ κολάζῃ τὴν περίστασιν αὐτήν.

§186ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Κουτούπης.

§187Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Δὲν ἔχω εἰσέτι ὁλόκληρον τὸν μηχανισμὸν τῶν συμφερόντων τῶν διαφόρων ἐκμεταλλευτῶν μεταλλείων, ὥστε δὲν δύναμαι νὰ ἐκφέρω γνώμην στηριζομένην ἐπὶ τῆς καταστάσεως τῶν πραγμάτων. Σχετικῶς ὅμως μὲ τὸ ὑπὸ συζήτησιν θέμα τοῦτο ἀποβλέπει εἰς τὴν κοινωνικὴν ὠφέλειαν, καὶ νομίζω ὄχι πλέον τὰ συγκρουόμενα συμφέροντα τῶν διαφόρων ἑταιρειῶν, ἀλλ’ αὐτὸ τὸ κοινοτικὸν συμφέρον ὑποστηρίζει τὴν τροπολογίαν τὴν ὁποίαν ἔθηκεν ὁ προλαλήσας Βουλευτής. Ἂν ἐπιτραπῇ εἰς τοὺς διαφόρους κυνηγετικοὺς κύνας τῶν διαφόρων μεταλλείων, οἱ ὁποῖοι δύνανται κατὰ διαφόρους τρόπους νὰ εὑρίσκωσι μέσα ὑποστηρίξεως δικαιωμάτων, καὶ δυνάμει ἀποφάσεως ἑνὸς δικαστηρίου τὸ ὁποῖον κατὰ τὴν ἀντίληψιν νομίζω ὅλης τῆς Βουλῆς δὲν ἐμπνέει τὴν ἐμπιστοσύνην ἐκείνην τῶν τακτικῶν δικαστηρίων, ἂν ὅλοι αὐτοὶ κατορθώσωσι νὰ ἐκβάλλωσι τοὺς ἔχοντας δικαίωμα ἐκμεταλλεύσεως, — δὲν ἀποβλέπω δὲ εἰς τὴν περίστασιν αὐτήν, ἄν θὰ ζημιωθῶσιν οἱ ἐξερχόμενοι παρὰ ἀποβλέπω εἰς τὴν ζημίαν ἡ ὁποία θὰ προκύψῃ εἰς τὴν κοινωνίαν, διότι ὁλόκληρος ἡ ἐγκατάστασις τῶν ἐκβαλλομένων θέλει ἀφαιρεθῆ, καὶ αἱ δαπάναι θὰ μεταβληθῶσιν εἰς ὑλικὸν ἄχρηστον, διότι, ὡς γνωρίζετε, δαπάναι πρὸς ἐκμετάλλευσιν δὲν ἀποτελοῦνται ἐξ ὑλικῶν τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ ἀφαιρεθῶσιν, ἀλλ’ ἐξ ἐγκαταστάσεως ἐργασίας ἡ ὁποία ἅπαξ γενομένη κατεστράφη, — ἂν λοιπὸν ὅλοι αὐτοὶ κατορθώσωσι νὰ ἐκβάλλωσι τοὺς ἔχοντας δικαίωμα, θὰ ἐπέλθῃ ἡ μεγαλειτέρα ζημία, ἣν δύναταί τις, νὰ φαντασθῇ. Ἀναγκαίως ἐν πρώτοις θὰ σταματήσῃ ἡ ἐκμετάλλευσις τοῦ μεταλλείου μέχρις ὅτου ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θὰ εἰσέλθῃ ἐκ νέου κάμῃ τὴν ἐγκατάστασιν αὐτὴν καὶ κατορθώσῃ νὰ χρησιμοποιήσῃ τὸ κεφάλαιον πρὸς ἐξακολούθησιν τῆς ἐκμεταλλεύσεως· εἰς τὸ διάμεσον διάστημα ἐκτὸς τῆς ἀπωλείας ἡ ὁποία θὰ γίνῃ εἰς τὸ κεφάλαιον, θὰ συμβῇ ἀπώλεια εἰς τὸν ἐργαζόμενον κόσμον ὁ ὁποῖος θὰ μείνῃ ἄνευ ἐργασίας. Ἐὰν δὲ ὑποθέσωμεν ὅτι οἱ ἀποβαλλόμενοι καταφεύγουσιν εἰς τὰ κοινὰ δικαστήρια καὶ ζητήσωσι διὰ τούτων νὰ ἀποκτήσωσι τὸ δίκαιόν των, θὰ γίνῃ δευτέρα ἀποβολὴ τῶν ἐγκατασταθέντων καὶ ὁλόκληρος ἐκείνη ἡ ἐγκατάστασις θὰ χαθῇ, καὶ πάλιν θὰ μεσολαβήσῃ ἓν ἄλλο χρονικὸν διάστημα ἄνευ ἐργασίας, εἰς τρόπον ὥστε εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ καταστραφῇ δὶς τὸ κεφάλαιον τὸ πρὸς ἐκμετάλλευσιν τῶν μεταλλείων καὶ ἕτερα χρονικὰ διαστήματα νὰ μεσολαβήσωσι, κατὰ τὰ ὁποῖα ὁ ἐργαζόμενος κόσμος νὰ σταματήσῃ τὴν ἐργασίαν μέχρις ὅτου ἐγκατασταθῇ ὁ προηγούμενος μεταλλευτής. Ἀπὸ τῆς ἀπόψεως ταύτης ἐξετάζων τὸ ζήτημα εὑρίσκω ὅτι ἡ τροπολογία ἐπιβάλλεται νὰ γίνῃ δεκτή. Θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἀκούσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἀναπτύξῃ τοὺς λόγους διὰ τοὺς ὁποίους εὑρίσκει ὅτι δὲν θὰ προκύψῃ ἡ τοιαύτη ζημία εἰς τὸ κεφάλαιον καὶ τὸν ἐργαζόμενον κόσμον καὶ θὰ χαρῶ, ἐὰν μὲ πείσῃ ὅτι ἀντὶ τῶν ζημιῶν τούτων ἤθελον προκύψει ἀντίστοιχοι ὠφέλειαι αἱ ὁποῖαι εἶναι μεγαλείτεραι. Ἐὰν ἀφήσω κατὰ μέρος τὴν τοιαύτην ὠφέλειαν, δὲν βλέπω διατί νὰ ἀπομένῃ εἰς τὸν νῦν μεταλλευτὴν νὰ καταφύγῃ εἰς τὰ κοινὰ δικαστήρια καὶ νὰ μὴ δοθῇ τὸ δικαίωμα αὐτὸ εἰς ἐκείνους, εἰς τοὺς ὁποίους δίδεται ἤδη διὰ τῶν τακτικῶν δικαστηρίων.

§188Σ. ΒΑΚΡΑΤΣΑΣ. Ἀναφερόμενος εἰς τὰ λεχθέντα τῶν ἀξιοτίμων προλαλησάντων, ἂν καὶ δὲν εἶμαι ἐγκρατὴς τοῦ μεταλλευτικοῦ ζητήματος, παρακαλῶ νὰ μοὶ συγχωρηθῇ νὰ κάμω μίαν θερμὴν παράκλησιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅπως ἀποδεχθῇ τὴν τροπολογίαν τῆς Ἐπιτροπῆς, διότι ψηφίζοντες τὸ ἄρθρον 18, ὡς ἔχει, δὲν θὰ κάμωμεν τίποτε ἄλλο παρὰ θὰ πετάξωμεν ἐκτὸς τῆς ἰδιοκτησίας τῶν ἰδιοκτήτας, οἱ ὁποῖοι ἀπὸ αἰῶνος σχεδὸν νέμονται τὰς ἰδιοκτησίας αὑτῶν ἐν γνώσει τῆς Πολιτείας εἰσπραττούσης τὰ νόμιμα τέλη.

§189Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε· ἤκουσα εὐχαρίστως ὅλους τοὺς ὁμιλήσαντας· τὰ ἐπιχειρήματα αὐτῶν ἦσαν ἄξια πάσης προσοχῆς· καὶ εἶναι ἀκριβὲς ὅτι, ἀφοῦ ἀφήσαμεν τὴν ὁδὸν τῶν τακτικῶν δικαστηρίων διὰ τοὺς κεκτημένους παραχωρήσεις καὶ εὑρισκομένους ἐν τῇ κατοχῇ νομίμως, θὰ ἦτο δυσχερὲς νὰ παραδεχθῇ τις ὅτι πρέπει νὰ στερήσωμεν τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον ἔχει πᾶς κάτοχος νὰ εἶναι ἐναγόμενος καὶ νὰ μὴ εἶναι ἐνάγων καὶ ἡ σειρὰ τῶν σκέψεων ἡμῶν δυνατὸν νὰ μᾶς ἀγάγῃ εἰς συμπεράσματα, πλησιάζοντα πρὸς τὴν ἐπιθυμίαν τῆς ἐπιτροπῆς. Εἶπον καὶ προχθὲς εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι, ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ ἑνὸς μικροῦ ἀριθμοῦ αἰτήσεων καὶ περὶ ἐλαχίστων ἐκτάσεων, τότε θὰ ἠδύνατο ὁ Ὑπουργὸς νὰ μοιράσῃ μόνος του βλέπων ὁ ἴδιος τὰ πράγματα ὅ,τι ἀνήκει εἰς ἕκαστον ἐξ αὐτῶν. Ἀλλὰ μὴ ὄντος δυνατοῦ τούτου, διότι πρόκειται περὶ μεγάλων ἐκτάσεων, θέλων ὁ Ὑπουργὸς νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν ἀπονομὴν εἰς ἕκαστον ἐκείνου τὸ ὁποῖον πράγματι τῷ ἀνήκει, προτείνει τὸ διοικητικὸν αὐτὸ δικαστήριον, τὸ ὁποῖον θὰ ἐξετάζῃ ὅλων τὰ συμφέροντα, καὶ τοῦ Δημοσίου καὶ τῶν ἰδιωτῶν. Ἀφοῦ λοιπὸν ἡ διοικητικὴ ἐπιτροπὴ ἐξετάζουσα ἀντὶ τοῦ Ὑπουργοῦ ἀποφασίζει καὶ ἀφοῦ, ἂν ὁ ἴδιος ὁ Ὑπουργὸς ἀπεφάσιζεν, ἡ ἀπόφασίς του δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ μὴ ὑποβληθῇ εἰς τὸν ἔλεγχον τῶν τακτικῶν δικαστηρίων οὐδὲ νὰ μεταβάλῃ τὴν θέσιν τοῦ κατέχοντος καὶ ἀπὸ ἐναγομένου νὰ τὸν κάμῃ ἐνάγοντα, οὕτω πρέπει, νομίζω, νὰ διευθετηθῶσι τὰ πράγματα καὶ νῦν, ὅτε τὸ Διοικητικὸν δικαστήριον ἀποκαθίσταται εἰς τὴν κρίσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Καὶ διὰ τοῦτο ἐν σχέσει πρὸς τοὺς κατέχοντα νομίμως εἶμαι διατεθειμένος κατ’ ἀρχὴν νὰ συστήσω εἰς τὴν Βουλὴν νὰ δεχθῇ τὴν τροπολογίαν. (Ὡραῖα! Ὡραῖα!).

§190Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Τίς θὰ εἶναι ἡ σημασία τῆς διοικητικῆς ἀποφάσεως εἰδικῶς δι’ αὐτὸ τὸ ζήτημα;

§191Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐξελέγχει τὸ νόμιμον τῶν δηλώσεων καὶ τῶν παραχωρήσεων τῶν ἤδη γενομένων.

§192Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Τὰς ἐξελέγχει τὸ κοινὸν τακτικὸν δικαστήριον.

§193Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ τὸ νόμιμον τῶν ἀνανεώσεων τῶν δηλώσεων. Ἐκτὸς δὲ τούτου μᾶλλον σπουδαῖον εἶναι ὅτι μετὰ τὸν ἔλεγχον τοῦ Διοικητικοῦ Δικαστηρίου λαμβάνει παραχώρησιν διὰ Β. Διατάγματος ὁ μὴ κεκτημένος τοιαύτην. Δὲν πρέπει νὰ διαφεύγῃ ὑμᾶς ὅτι πρόκειται νὰ παραχωρήσωμεν διὰ Β. Διατάγματος 2½ χιλιάδας μεταλλεῖα. Κάμνομεν λοιπὸν μίαν ἔρευναν περὶ τοῦ νομίμου τῶν γενομένων δηλώσεων καὶ παραχωρήσεων καὶ ἀνανεώσεων διὰ τοῦ μέσου τοῦ διοικητικοῦ δικαστηρίου. Ἡ ἔρευνα αὕτη ἐνδεχομένως εἶναι δυνατὸν νὰ φέρῃ ἀντιμετώπους τοὺς δηλοῦντας πρὸς τοὺς κεκτημένους ἤδη νομίμως τὰς παραχωρήσεις. Ἡ διοίκησις πρέπει, ἐρωτῶ, νὰ μεταβάλῃ τὸν φυσικὸν τῆς δικαιοσύνης κανόνα, ὁ ὁποῖος ὑπάρχει ἔτη πολλὰ καθιερωμένος καὶ κατὰ τὸν ὁποῖον πρέπει ὁ κάτοχος νὰ εἶναι ἐναγόμενος; Ἐν τῷ νομοσχεδίῳ εἶχον δεχθῆ τὸ ἀντίθετον ἀποβλέπων περισσότερον εἰς τὴν ταχεῖαν διεκπεραίωσιν, ὅσον εἶναι τὸ δυνατόν, τῶν ὑποθέσεων τῶν μεταλλείων, ἀλλ’ ὁμολογῶ ὅτι μετὰ τὰ ὅσα ἀνεπτύχθησαν παρατηρήσας ὅτι καὶ ἡ Βουλὴ ἀποκλίνει ὑπὲρ τῆς ἀποδοχῆς τῆς τροπολογίας, ἐσκέφθην, ἂν πρέπῃ νὰ ἐπιμείνω εἰς τὴν διατύπωσιν τοῦ νομοσχεδίου. Ἐν πάσῃ ὅμως περιπτώσει νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐκτείνωμεν τὰ πράγματα εἰς μεγάλην ὑπερβολήν. Ἡ τροπολογία, ὅπως ἔχει ἀπὸ τὴν ἐπιτροπήν, λέγει ὡς ἑξῆς· «ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐνήργησαν ἐν γένει πράξεις κατοχῆς, ἀδιάφορον ἂν αὗται εἶναι νομίμως δεδικαιολογημέναι καὶ οὐσιώδεις, δηλοῦσιν ἐνώπιον τοῦ γραμματέως τοῦ δικαστηρίου ὅτι εὑρίσκονται ἐν τῇ κατοχῇ». Ἡ δήλωσις προσβάλλεται ὑπὸ τοῦ ἔχοντος συμφέρον, καὶ ἀρχίζει μία δίκη ἡ ὁποία διέρχεται τὰς βαθμίδας τοῦ Πρωτοδικείου, τοῦ Ἐφετείου καὶ τοῦ Ἀρείου Πάγου διὰ νὰ ἐξετασθῇ, ἂν ὁ δηλώσας εἶναι τῳόντι κάτοχος ἢ μὴ καὶ νὰ προευτρεπισθῇ, οὕτως εἰπεῖν, ἡ δίκη διὰ τὴν κυριότητα. Κατὰ τοιοῦτον ὅμως τρόπον, Κύριοι, θὰ ἔχωμεν τρεῖς διαδικασίας· τὴν πρώτην τοῦ διοικητικοῦ δικαστηρίου, τὴν δευτέραν, διὰ νὰ εὑρεθῇ ἂν εἶναι κάτοχος ὁ δηλωτὴς καὶ ἂν πρέπῃ νὰ εἶναι ἐναγόμενος καὶ τὴν τρίτην διὰ νὰ ἴδωμεν, ἂν ὁ ἐνάγων εἶναι κύριος, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον θὰ ἐπαγάγῃ μεγίστην ἐπιβράδυνσιν τῆς ἀπονομῆς τοῦ δικαίου, πρᾶγμα ὅπερ πᾶσα ὑπηρεσία πρέπει νὰ ἐπιδιώκῃ, ἰδιαίτατα δὲ ἡ μεταλλευτική, ὅπως ἀρχίσῃ ἡ ἐκμετάλλευσις τῶν νεκρῶν ἤδη μεταλλείων ἐπ’ ἀγαθῷ καὶ τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας καὶ τῆς δημοσίας τοιαύτης. Νομίζω λοιπὸν ὅτι δὲν πρέπει νὰ προστατεύσωμεν ἐκείνους τοὺς κατόχους, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι μίαν ὁροθέτησιν κάμει, διότι ἠθέλησαν νὰ τὴν κάμωσιν αὐτοὶ αὐθαιρέτως, χωρὶς ἡ περὶ τῆς ὁροθετήσεως πρᾶξις νὰ ἔχῃ νομίμως ἀναγνωρισθῆ ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου. Σημειώσατε δὲ ὅτι κατὰ τὴν κειμένην νομοθεσίαν σήμερον αὐτοὶ μόνον διὰ μιᾶς πράξεως τοῦ ἐπιθεωρητοῦ τῶν μεταλλείων δύνανται νὰ περιορισθῶσιν εἰς μόνον τὸν χῶρον, τὸν ὁποῖον τὰ ἀκριβῆ ὅρια τῆς παραχωρήσεώς των τοῖς δίδουσι. Λοιπὸν δὲν εἶναι προσῆκον, νομίζω, διότι ἐτοποθέτησέ τις τὰ ὅριά του, ὅπου θέλει αὐτός, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ ἐπίσημος ἀναγνώρισις τῆς δημοσίας ἀρχῆς, μόνον καὶ μόνον δι’ αὐτὸ ν’ ἀναγνωρισθῇ ὡς νόμιμος κάτοχος καὶ νὰ μὴ δύναται νὰ εἶναι ἐκτελεστὴ κατ’ αὐτοῦ ἡ ἀπόφασις τοῦ διοικητικοῦ Δικαστηρίου. Βεβαίως δὲ καὶ ὅσοι κριθῶσιν ὑπὸ τοῦ Διοικητικοῦ δικαστηρίου ὡς μὴ ἔχοντες κἂν νομίμως κεκτημένας παραχωρήσεις, δὲν πρέπει νὰ προστατευθῶσιν ἐν τῇ κατοχῇ. Ἀλλ’ ὑπάρχουσιν ἄνθρωποι, ἔχοντες ὑπαρχούσας νομίμως παραχωρήσεις, ἐτοποθέτησαν τὰ ὅριά των, ἀνεγνωρίσθησαν νομίμως ὑπὸ τῆς ἀρχῆς, ἔκαμαν δαπάνας, καί, ἐὰν ἤθελον ἐκβληθῇ ἀπὸ ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος δυνάμει τῆς διοικητικῆς ἀποφάσεως θὰ ἐγκαθίστατο, θὰ ἦτο δύσκολον ἴσως κατόπιν νὰ ἐπανεύρωσι πλήρως τὴν προτέραν κατάστασιν, ὅταν ὁ ἐκδιωχθεὶς θὰ ἡττᾶτο ἐν τῇ τακτικῇ δίκῃ. Καὶ τοῦτο εἶναι δίκαιον καὶ συμφέρον. Τρίτον, νομίζω ὅτι, ἐάν τις κατέχῃ καὶ ἐὰν ἐνεργήσῃ τῷ ὄντι τοιαύτας τινὰς πράξεις, δὲν θὰ ἦτο ἄξιον, ὥστε νὰ προκαλέσωμεν τὴν ἐνέργειαν τοῦ Πρωτοδικείου καὶ τοῦ Ἐφετείου, διὰ νὰ κριθῇ, ἂν τοιαῦται πράξεις ἐνηργήθησαν, καὶ προετοιμασθῇ ἡ περὶ κυριότητος δίκη, ἀλλ’ ἀρκεῖ νὰ ἀφεθῇ εἰς τὸν Πρόεδρον τῶν Πρωτοδικῶν νὰ κρίνῃ περὶ τῆς κατοχῆς καὶ ἐν δισταγμοῖς βεβαίως κατὰ τὰς γενικὰς δικονομικὰς διατάξεις δύναται ὁ Πρόεδρος νὰ παραπέμψῃ εἰς τὸ δικαστήριον. Ὑπὸ τοιοῦτον τύπον διετύπωσα τὴν τροπολογίαν καὶ ὑποθέτω ὅτι ἡ Βουλὴ εἶναι σύμφωνος νὰ δεχθῇ αὐτὴν κατὰ τὸν ἑξῆς τρόπον· «ἡ τελεσίδικος ἀπόφασις τοῦ διοικητικοῦ δικαστηρίου εἶναι ἀμέσως ἐκτελεστή, καθ’ ὅσον ὅμως ἀφορᾷ τὰς προϋπαρχούσας νομίμους παραχωρήσεις (μεταλλείων ἢ ὀρυχείων) μόνον, ἐφ’ ὅσον οἱ κατέχοντες δὲν ἐνήργησαν ἐπὶ τῶν ἀμφισβητουμένων ἐκτάσεων πρὸ τῆς 25ης Νοεμβρίου 1913 (ἔθεσα τὴν χρονολογίαν τῆς ὑποβολῆς τοῦ νομοσχεδίου) ἐπισήμως ἀνεγνωρισμένην ὁροθέτησιν ἢ πράξεις ἐρεύνης ἢ ἐκμεταλλεύσεως, ἤτοι ἐνέργειαν ὀρυγμάτων, ἐγκαταστάσεις, ἐξόρυξιν μεταλλεύματος κλπ». Πρόκειται οὕτω νὰ προστατεύσωμεν τοὺς κατέχοντας μόνον διὰ τὴν περίπτωσιν καθ’ ἣν τὸ Διοικητικὸν δικαστήριον ἀναγνωρίσῃ ὅτι ὑφίστανται νομίμως παραχωρήσεις, ἀλλ’ ὡς πρὸς τὴν ἔκτασιν τῶν ὁρίων τῆς ἐκτάσεως τῆς παραχωρήσεώς του συνέπεσεν ἡ ἀπόφασις τοῦ διαιτητικοῦ δικαστηρίου νὰ εἶναι διάφορος, δίδουσα ἔκτασιν διάφορον ἐκείνης, ἣν κατέχει. «Οἱ ἀξιοῦντες ὅτι ἐνήργησαν τοιαύτας πράξεις ὑποβάλλουσιν ἐντὸς ἀνατρεπτικῆς διορίας ἑνὸς μηνὸς ἀπὸ τῆς πρὸς αὐτὰς ἐπιδόσεως τῆς τελεσιδίκου ἀποφάσεως τοῦ διαιτητικοῦ δικαστηρίου τὴν ἔνστασίν των κατὰ τῆς ἐκτελέσεως πρὸς τὸν γραμματέα τοῦ ἁρμοδίου πρωτοδικείου, συντασσομένης ἐκθέσεως — ἀντίγραφον τῆς ἐκθέσεως πέμπεται ὑπὸ τοῦ γραμματέως εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. — Ἡ ἔνστασις δικάζεται ὑπὸ τοῦ προέδρου τῶν Πρωτοδικῶν κατὰ τὴν διαδικασίαν τῶν ἄρθρων 634 καὶ 635 καὶ ἑπόμ. τῆς Πολιτ. Δικονομίας, μετὰ τὴν κλήτευσιν τοῦ ἐπιμελεστέρου τῶν διαδίκων», τὰ λοιπὰ δέ, ὡς ἐν τῇ τροπολογίᾳ τῶν κυρίων Βουλευτῶν ἐκτίθενται. Μόνον οὕτω δυνάμεθα νὰ εὕρωμεν δικαίαν διέξοδον.

§194ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τοὺς ὑποβαλόντας τὴν πρότασιν.

§195Π. ΦΙΛΙΠΠΑΣ. Τὴν ἀποσύρω.

§196Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὄχι γενικῶς ἐφ’ ὅλων τῶν παραχωρήσεων.

§197ΑΝ. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως, διότι αἱ παραχωρήσεις αἱ ὁποῖαι δύνανται νὰ γίνωσι σήμερον ἠδύναντο νὰ γίνωσιν ἀπὸ τὴν διοίκησιν. Τίνα σημασίαν θὰ εἶχε νὰ δικάζῃ τὸ δικαστήριον καὶ νὰ λέγῃ ὅτι τὰ μεταλλεῖα πρέπει νὰ παραχωρηθῶσιν εἰς τὸν αʹ καὶ βʹ καὶ ἔπειτα νὰ ὑπάγωσιν εἰς τὸ δικαστήριον; Παρακαλῶ οἱ ὑποβαλόντες τὴν τροπολογίαν νὰ τὴν ἀποσύρωσι.

§198ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ πρότασις περὶ ὀνομαστικῆς κλήσεως ἀποσύρεται, ὡς καὶ ἡ τροπολογία τῆς ἐπιτροπῆς.

§199ΟΘ. ΤΕΤΕΝΕΣ. Ἀποσύρω τὴν τροπολογίαν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ 18 ἄρθρον, ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας).

§200ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 19. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου ὑπάρχει τροπολογία τῆς ἐπιτροπῆς.

§201ΑΝ. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ποία;

§202ΠΡΟΕΔΡΟΣ (ἀναγινώσκει). Εἰς τὰ τακτικὰ μέλη...

§203ΑΝ. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἐπὶ τοῦ 20οῦ. Εἶναι πρόδηλον λάθος. Ἐπὶ τοῦ 19 δὲν ὑπάρχει τροπολογία. (Ψηφίζεται τὸ 19 ἄρθρον).

§204ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 20. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου ὑπάρχει τροπολογία τῆς ἐπιτροπῆς ἔχουσα οὕτως (ἀναγινώσκει). «Εἰς τὰ τακτικὰ μέλη τοῦ Δικαστηρίου καὶ τὸν Ἐπίτροπον τῆς Ἐπικρατείας χορηγεῖται πρόσθετος μηνιαία ἐπιχορήγησις ὁριζομένη κατ’ ἔτος διὰ Β. Διατάγματος προκαλουμένου ὑπὸ τοῦ ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας Ὑπουργοῦ μὴ ὑπερβαίνουσα τὰς δραχμὰς ἑκατὸν κατὰ μῆνα, εἰς τοὺς ἀναπληρωτὰς αὐτῶν τὰς δραχμὰς 50, τὸν γραμματέα τοῦ δικαστηρίου καὶ τὸν βοηθὸν τοῦ ἐπιθεωρητοῦ τῶν μεταλλείων τὰς δραχμὰς 75 καὶ τὸν ἀναπληρωτὴν τοῦ Γραμματέως, καθὼς καὶ τοὺς γραφεῖς, τὰς δραχμὰς εἴκοσιν».

§205ΑΝ. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι δεκτὴ ἡ τροπολογία τῆς ἐπιτροπῆς. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 20, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς, ὡς καὶ τὰ ἄρθρα 21–29).

§206ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ σύνολον ἀναβάλλεται.

§207Π. ΦΙΛΙΠΠΑΣ. Ἐπὶ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως ἔχω τὸν λόγον.

§208ΑΝ. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ σύνολον ἐψηφίσθη.

§209ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι· διότι ὑπάρχει τροπολογία.

§210ΑΝ. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Πολὺ καλά.

§211Π. ΦΙΛΙΠΠΑΣ. Ἔχω τὸν λόγον περὶ προτιμήσεως νομοσχεδίου.

§212Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω ἐν τῇ ἰδιότητι ὡς Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν μετὰ τοῦ συναδέλφου ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν τὰ ἑξῆς νομοσχέδια. 1) Περὶ ἀναγραφῆς ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν πιστώσεως μέχρι δραχ. 5,000, πρὸς συνδρομὴν τοῦ Κράτους εἰς τὴν Σεβαστουπόλειον ἐργατικὴν Σχολήν. 2) Περὶ κατασκευῆς ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς τῆς περιθάλψεως τῶν ἀπόρων οἰκογενειῶν τῶν ἐν πολέμῳ πεσόντων καὶ τῶν καταστάντων ἀνικάνων, περιπτέρων ἐν ταῖς δημοσίαις καὶ δημοτικαῖς πλατείαις καὶ ὁδοῖς τῶν πόλεων, διὰ τοὺς τραυματίας τοῦ πολέμου. 3) Περὶ χορηγίας συνδρομῆς ὑπὸ τοῦ Δημοσίου δραχμὰς 30,000 διὰ τὸν πανηγυρισμὸν τῆς πεντηκονταετηρίδος τῆς Ἑνώσεως τῆς Ἑπτανήσου. καὶ 4) Περὶ παροχῆς μηνιαίου χρηματικοῦ βοηθήματος παρὰ τοῦ Δημοσίου πρὸς τὸν μεσαιωνοδίφην κ. Κ. Σάθαν.

§213ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ ὑποβληθέντα νομοσχέδια θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ, θὰ παραπεμφθῶσι δὲ εἰς τὴν ἁρμοδίαν ἐπιτροπήν. (Ὅρα Ἀρχεῖον Βουλῆς).

§214Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν.

§215ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.

§216ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Καταθέτω νομοσχέδιον 1) «περὶ παραχωρήσεως οἰκοπέδων τοῦ Δημοσίου εἰς τὸν ἐνταῦθα Μουσικὸν καὶ Δραματικὸν Σύλλογον». καὶ 2) «Περὶ παρατάσεως προθεσμίας πρὸς εἴσπραξιν ἄνευ προσθέτων τελῶν καὶ τόκου ὑπερημερίας τῶν χρεῶν τῆς χρήσεως 1913».

§217ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ δεύτερον εἶναι ἐπεῖγον;

§218ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Δὲν ἔχει σημασίαν, διότι ὁπωσδήποτε δὲν γίνεται οὐδεμία εἴσπραξις.

§219ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ ὑποβληθέντα ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν νομοσχέδια παραπέμπονται εἰς τὴν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ἐπιτροπήν.

§220ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φίλιππας ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως.

§221Π. ΦΙΛΙΠΠΑΣ. Εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν προτάσεων νόμων ὑπάρχει πρότασις θίγουσα σπουδαῖα παραγωγικὰ συμφέροντα. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ συναινέσῃ νὰ προταχθῇ ἡ πρότασις περὶ καταργήσεως τοῦ ἐξαγωγικοῦ τέλους ἐλαιοπυρήνων. Πρόκειται περὶ χιλιάδων παραγωγῶν, οἱ ὁποῖοι ὑπάρχουσι, καὶ ἐνῷ συζητοῦμεν διὰ τὰς ὥρας τῆς ἐργασίας, ἑκατομμύρια ὁλόκληρα εἰσέρχονται εἰς τὰ θυλάκια συμμοριτῶν.

§222ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐν σχέσει πρὸς τὴν πρότασιν ταύτην τὴν ἀναγεγραμμένην ὑπ’ αὔξοντα ἀριθ. 71 ἡ Κυβέρνησις δὲν δύναται νὰ δεχθῇ αὐτὴν κατὰ τὴν στιγμὴν ταύτην. Δέχεται, ὅπως συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον καὶ παρακολουθήσῃ τὴν συζήτησιν μετὰ πολλῆς προσοχῆς καὶ ἂν ἐκ τῆς συζητήσεως ἤθελε πεισθῇ ὅτι πράγματι ἐπιβάλλεται ἡ κατάργησις τοῦ ἐξαγωγικοῦ τέλους τῶν ἐλαιοπυρήνων, πότε θὰ ἀποδεχθῇ τὴν πρότασιν.

§223Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Τὰ ἐπιχειρήματα εἶχον ἀναπτυχθῇ καὶ ἄλλοτε, ὁ δὲ προκάτοχος ὑμῶν ὁ κ. Κορομηλᾶς εἶχεν ὑποσχεθῆ ὅτι θὰ εἰσῆγε σχετικὸν νομοσχέδιον.

§224Π. ΦΙΛΙΠΠΑΣ. Ἐγὼ τὰς ἐλαίας μου τὰς ἔχω ’στὴ Φραγκιὰ καὶ τὰ ἐλαιοστάσιά μου εἰς τὸ Κωλονάκι, ὁμιλῶ ὅμως δι’ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι μὲ ἔστειλαν ἐδῶ.

§225ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἂν δὲν ὑπάρχῃ καμμία ἀντίρρησις, ἂς προταχθῇ καὶ ἂς ψηφισθῇ κατ’ ἀρχήν.

§226ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προτάσσεται ἡ ὑπ’ ἀριθ. 71 πρότασις νόμου. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τῆς προτάσεως νόμου «περὶ καταργήσεως τοῦ δυνάμει τοῦ ἄρθρου 4 τοῦ νόμου Γ͵ΨΒʹ ἐπιβαλλομένου ἐξαγωγικοῦ τέλους ἐπὶ τῶν ἐλαιοπυρήνων». (Ψηφίζεται ἡ ἀρχή).

§227ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου ͵ΔΡΜʹ (4140) τοῦ 1912 περὶ συστάσεως δικαστηρίου λειῶν». (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον μόνον καὶ τὸ σύνολον).

§228ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 14 ἀναβάλλεται, διότι δὲν διενεμήθη. (Ἐπίσης ἀναβάλλονται τὰ ὑπ’ ἀρ. 15–17).

§229ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ 18. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ ἀπὸ 15 Ὀκτωβρίου 1913 Νομοθετικοῦ Βασιλ. Διατάγματος «περὶ προσθήκης καὶ ἀντικαταστάσεως ἄρθρων Νομοθ. Διατάγματος 10 Ἰουλίου 1913 περὶ αὐξήσεως τῆς δυνάμεως τῆς Χωροφυλακῆς κλπ». (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον μόνον καὶ τὸ σύνολον).

§230ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ 19ον. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐγκαταστάσεως Οἰκονομικῶν ἀρχῶν εἰς τὰς προσαρτηθείσας χώρας καὶ συγκροτήσεως τοῦ προσωπικοῦ αὐτῶν». (Ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 1 καὶ 2). Ἄρθρον 3 (ἀναγινώσκεται).

§231Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Τὸ τρίτον ἄρθρον εἶναι τὸ δεύτερον τοῦ πρώτου κατατεθέντος νομοσχεδίου· συνεπῶς τὸ 2 ἄρθρον τὸ ἔχετε 3.

§232ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Μάλιστα.

§233Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Ὁρίζετε ὅτι οἱ προσωρινῶς διωρισμένοι ὑπάλληλοι οἱ ἐπὶ ἑξάμηνον ὑπηρετήσαντες....

§234ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Νὰ γίνῃ τρίμηνον.

§235Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. .. καὶ εἰς τὴν τελευταίαν παράγραφον πρέπει νὰ τεθῇ τὸ πέμπτον.

§236ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ὄχι· ἡ ἀρχὴ ἀπὸ τῆς ὁποίας ὁρμᾶται τὸ νομοσχέδιον, ὡς ὑπεβλήθη παρ’ ἐμοῦ, εἶναι ὅτι οἱ προσωρινῶς διωρισμένοι ὑπάλληλοι δὲν ἔπρεπε νὰ τύχωσιν εὐκαιρίας ὅπως μονιμοποιηθῶσι, διότι δὲν ἔχουσιν ὑποστῆ τὰς διαφόρους δοκιμασίας, τὰς ὁποίας ὁρίζουσιν οἱ κείμενοι νόμοι περὶ προσόντων. Οὐχ ἧττον μετὰ δευτέραν σκέψιν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου κατελήξαμεν εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι, ἐφ’ ὅσον ὑπάρχουσιν ὑπάλληλοι, οἵτινες θὰ ὑποστῶσιν ὡρισμένην δοκιμασίαν, ὅτι τινὲς τούτων δύνανται νὰ παραμένωσιν ἐφ’ ὅσον συντρέχουσι τὰ ἐν τῷ νόμῳ ὡρισμένα. Ἀλλ’ ἵνα μὴ ἀφ’ ἑτέρου αὐξήσωμεν ὑπερβολικῶς τὸν ἀριθμὸν τῶν ὑπαλλήλων τῶν οὑτωσὶν ἐμμέσως εἰσερχομένων εἰς δημοσίαν ὑπηρεσίαν καὶ ἀπολαμβανόντων ὅλων τῶν ἀγαθῶν τῆς μονιμότητος, ὡρίσαμεν ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν οὕτως εἰσαγομένων δὲν πρέπει νὰ ὑπερβῇ τὸ ἓν πέμπτον.

§237Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Νὰ γίνῃ τὸ ἓν τρίτον.

§238ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ἐὰν δεχθῶμεν τοῦτο, τότε τὸ πλεῖστον τῶν ὑπαλλήλων θὰ εἶναι τοιοῦτοι.

§239Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Ἐὰν λάβητε ὑπ’ ὄψιν ὅτι πρόκειται περὶ προαγωγῆς τῶν ἤδη ὑπηρετούντων, δὲν βλάπτει νὰ τεθῇ τὸ ἓν τρίτον.

§240ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ἂς γίνῃ τέλος πάντων τὸ τέταρτον.

§241Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Ἐπίσης, ἐὰν δέχησθε μετὰ τὴν φράσιν «γνωμοδότησιν τῆς Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία γίνεται μετὰ ἔγγραφον καὶ προφορικὴν δοκιμασίαν καὶ συλλογὴν πληροφοριῶν», θὰ προέτεινον νὰ προστεθῇ «ἐπὶ τῇ βάσει δεδικαιολογημένης ἐκθέσεως τῶν ἀμέσως προϊσταμένων τῶν ὑπηρεσιῶν, εἰς ἃς ὑπηρετοῦσιν οἱ ὑπάλληλοι οὗτοι, περὶ τῆς ἱκανότητος ἢ χρηστότητος καὶ τῆς καλῆς συμπεριφορᾶς».

§242ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Δὲν ἔχει σημασίαν, διότι οἱ προϊστάμενοι δὲν εἶναι πάντοτε εἰς θέσιν νὰ δώσωσιν ἐν συνειδήσει πληροφορίας, οἵας ζητεῖτε. Ὅταν καθιστῶμεν τριμελῆ ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία νὰ ἐξετάσῃ ὅλα αὐτά, βεβαίως θὰ τὰ ἐξετάσῃ καὶ θὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει τὰ διάφορα στοιχεῖα τὰ ὁποῖα ζητεῖτε. Ἔπειτα πολλοὶ ὑπάλληλοι δὲν ἔχουσι προϊσταμένους.

§243Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Δὲν δύναται νὰ βεβαιώσῃ ὁ οἰκονομικὸς ἔφορος, ὁ ταμίας, ὁ τελώνης;

§244Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Αὐτοὶ ἔχουσιν ἀλλάξῃ θέσεις τέσσαρας καὶ πέντε φορὰς διὰ τῶν μεταθέσεων καὶ δι’ ἄλλους λόγους.

§245Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Αἱ ἀδέσποτοι πληροφορίαι εἶναι ἐπικίνδυνοι. Ἔχομεν θλιβερὰ προηγούμενα. Ἐπίσης ἔχομεν ὑπαλλήλους διορισθέντας ὑπὸ τῶν Γενικῶν Διοικητῶν, οἱ ὁποῖοι ὅμως προϋπηρέτησαν προηγουμένως τέσσαρα, πέντε καὶ ἓξ ἔτη καὶ ἀπελύθησαν ἐκ λόγων ἐντελῶς ἀσχέτων πρὸς τὴν ὑπηρεσίαν. Ἀπελύθησαν, διότι ἀπελύθησαν. Δὲν εἶναι δίκαιον νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν αὐτοὺς ἡ προϋπηρεσία;

§246ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Διὰ τὴν σύνταξιν; Λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν.

§247Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἐγὼ ἀντιθέτως περιμένω νὰ μάθω οἱ ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι πρόκειται νὰ μονιμοποιηθῶσιν, προσωρινῶς διωρισμένοι, διότι περὶ αὐτῶν πρόκειται, εἶχον ἆρά γε τὰ προσόντα τὰ νόμιμα, ὅταν διωρίσθησαν εἰς τὰς θέσεις τὰς ὁποίας κατέχουσι σήμερον;

§248ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Δὲν πρόκειται νὰ μονιμοποιηθῶσι δι’ αὐτούς.

§249Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἀλλὰ διὰ τὰς θέσεις, δι’ ἃς θὰ μονιμοποιηθῶσιν, ἔχουσι τὰ προσόντα ὅμοια πρὸς τοὺς ἄλλους ὑπαλλήλους οἱ ὁποῖοι διορίζονται εἰς αὐτάς;

§250ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ἐνδεχόμενον ὄχι.

§251Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Τότε δὲν εἶναι δίκαιον νὰ μονιμοποιηθῶσι καὶ πρέπει νὰ δοθῇ προσοχὴ μεγάλη. Ἀλλὰ καὶ ἀπὸ ἄλλης ἀπόψεως πρέπει νὰ ἐξετασθῇ τὸ πρᾶγμα. Αὐτοὶ εἶναι ὑπάλληλοι διορισθέντες ἀπὸ τῆς καταλήψεως τῶν νέων μερῶν ἄνευ τῶν ἀπαιτουμένων ἐγγυήσεων, αἵτινες δὲν ἠδύναντο τότε, κατὰ τὸν διορισμόν των νὰ ἐξευρεθῶσι. Μεταξὺ αὐτῶν εἶναι καὶ πολλοὶ ὑπάλληλοι ἐκκαθαρισθέντες καὶ ὅμως διορισθέντες εἰς διαφόρους θέσεις.

§252Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ θὰ τοὺς ἀπορρίψῃ.

§253Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Εἶναι ἀνισότης μεγάλη ἀπέναντι τῶν ἄλλων, διότι αὐτοὶ ἐπέτυχον νὰ διορισθῶσιν ἀπὸ τὴν μίαν ἢ ἄλλην γενικὴν διοίκησιν, ἀπέκτησαν δικαίωμα νὰ διορισθῶσιν εἰς διαφόρους ὑπηρεσίας, οὐδενὸς λόγου συνηγοροῦντος εἰδικῶς ὑπὲρ αὐτῶν. Δεύτερον ἔχομεν ὑπαλλήλους διοριζομένους ἐπὶ τῇ βάσει διαγωνισμοῦ καὶ μὲ ὡρισμένα προσόντα εἰς ὡρισμένας θέσεις. Πῶς θὰ φέρητε εἰς αὐτὰς ὑπάλληλον, ὁ ὁποῖος ἔτυχε νὰ διορισθῇ, μόνον καὶ μόνον διότι εὑρίσκετο εἰς τὸ μέρος ἐκεῖνο ὡς στρατιώτης ἢ ἐξ ἄλλης τινὸς αἰτίας ἄνευ τῶν νομίμων προσόντων; Πῶς θὰ ἐξισώσωμεν αὐτούς, κατωτέρους ὄντας, πρὸς τοὺς ὑπαλλήλους τοὺς εἰσελθόντας εἰς τὰς διαφόρους ὑπηρεσίας μετὰ διαγωνισμὸν καὶ ἐπὶ τῇ βάσει νομίμων προσόντων; Διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ ἐξισοῦμεν τοὺς ὑπαλλήλους τῶν δύο αὐτῶν κατηγοριῶν. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ προσέξωμεν εἰς τὸν κίνδυνον αὐτόν. Δὲν πρέπει νὰ μονιμοποιηθῶσιν ἁπλῶς καὶ ὡς ἔτυχεν ὑπάλληλοι ἄνευ τῶν ἀντιστοίχων προσόντων τῶν ἐπιβεβλημένων εἰς τοὺς νομίμους ὑπαλλήλους τοῦ Κράτους. Φέρετε διαγωνισμὸν καὶ διορίσατέ τους, ἐὰν ἔχωσι τὰ νόμιμα προσόντα τὰ ὁποῖα ἀπαιτοῦσιν αἱ ἀντίστοιχοι θέσεις ἐν τῷ Κράτει.

§254ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἔχομεν μεγάλην ἀνάγκην.

§255Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἂς προαχθῶσιν οἱ ὑπάρχοντες.

§256ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Καὶ εἰς τὰς θέσεις αὐτῶν;

§257Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἀνοίξατε τὰ προσόντα γενικῶς. Ἴσως δὲν ἐξηγήθην καλῶς. Μὲ αὐτὰ τὰ προσόντα μὲ τὰ ὁποῖα διορίζονται αὐτοὶ σήμερον, εἶναι ἄλλοι νέοι ἐκτὸς τῆς ὑπηρεσίας, καὶ μὲ ἀνώτερα προσόντα ἐπιθυμοῦντες νὰ εἰσέλθωσιν εἰς τὰς ὑπηρεσίας. Δὲν δύνανται νὰ εἰσέλθωσι, διότι θὰ εἰσέλθωσι μὲ διαγωνισμὸν καὶ εἰς κατώτερον βαθμόν. Αὐτοί, διότι ἔτυχον νὰ διορισθῶσιν ἀπὸ ἕνα Γενικὸν Διοικητήν, ὅπως διωρίσθησαν τότε, ὅτε δὲν ὑπῆρχον ἄλλοι διὰ τὴν περίστασιν αὐτήν, ἀποκτῶσι δικαιώματα μονιμοποιήσεως, τὰ ὁποῖα τοὺς θέτουσιν ὑπὲρ τοὺς ἔχοντας τὰ προσόντα. Ἐὰν ἡ ἀνάγκη εἶναι τοιαύτη, ὥστε νὰ μὴ ἐπαρκῇ τὸ προσωπικόν, μειώσατε τὰ προσόντα γενικῶς, ὅπως προσέλθωσιν εἰς τοὺς διαγωνισμοὺς καὶ διαγωνισθῶσι καὶ αὐτοὶ οἱ ἴδιοι ὑπάλληλοι διὰ νὰ λάβωσι θέσεις. Ἀλλὰ μὴ δημιουργεῖτε τὴν ἀνισότητα αὐτήν. Λαμβάνω δὲ ἀφορμὴν νὰ εἴπω τὴν γνώμην μου ταύτην καὶ δι’ ἄλλα νομοσχέδια, διότι εἶναι πολλὰ τοιαῦτα, τὰ ὁποῖα καθιεροῦσιν ἀνισότητας.

§258Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Σκοπὸς τῆς διατάξεως ταύτης εἶναι νὰ ἀμείψῃ τοὺς ὑπαλλήλους, οἱ ὁποῖοι ἀνέλαβον ὑπηρεσίαν εἰς τὰς νέας χώρας, διότι ἔτυχε νὰ διορισθῶσιν ὑπὸ ἑνὸς Γενικοῦ Διοικητοῦ. Δὲν φρονῶ ὅτι ὁ διορισμὸς ὑπὸ τῶν Γενικῶν Διοικητῶν ἔδωκε προσόντα εἰς αὐτούς, ἀλλὰ νομίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἤδη, ὅτε ηὔξησαν διὰ τῆς μεγαλυνθείσης Ἑλλάδος αἱ θέσεις, πρέπει νὰ λάβῃ πρόνοιαν καὶ περὶ τῶν ὑπαλλήλων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἔγιναν θύματα Κυβερνητικῶν μεταβολῶν, ἐκείνων ἀκριβῶς οἱ ὁποῖοι ἀπελύθησαν εἰς ἐποχὴν καθ’ ἣν ἤλλαζον αἱ Κυβερνήσεις, ὥστε οὔτε πόρρωθεν νὰ ὑπάρχῃ ἀφορμὴ κατὰ τῆς ἱκανότητος αὐτῶν. Τοιοῦτοι ὑπάλληλοι ἐπανῆλθον εἰς τὴν ὑπηρεσίαν διὰ τοῦ χρόνου ἤ, ἂν αἱ πληροφορίαι μου εἶναι ἀληθεῖς, ἐσταμάτησεν ἡ ἐπαναφορὰ τῶν ὑπαλλήλων μέχρις ἐκείνων οἱ ὁποῖοι εἶχον ἑξαετῆ ὑπηρεσίαν. Γνωρίζω πολλοὺς τελωνιακοὺς ὑπαλλήλους, οἱ ὁποῖοι ἀπελύθησαν μὲ λαμπρὰ προσόντα καὶ κατὰ τῶν ὁποίων ἡ ὑπηρεσία οὐδεμίαν εἶχεν ἀφορμήν. Ἀπελύθησαν μόνον καὶ μόνον, διότι τότε δὲν ἦσαν μόνιμοι καὶ τοὺς εὗρε μία Κυβερνητικὴ μεταβολὴ ἀπροστατεύτους. Ἐπανῆλθον λοιπὸν μέχρις ἐκείνων οἱ ὁποῖοι εἶχον, ὡς εἶπον, ἑξαετῆ ὑπηρεσίαν, μένουσιν ἑπομένως ἄλλοι ἔχοντες ὑπηρεσίαν 3, 4 ἢ 5 ἐτῶν, οἱ ὁποῖοι θὰ ἔπρεπε κατὰ τὴν παροῦσαν περίστασιν νὰ τεθῶσιν τοὐλάχιστον ἐν ἴσῃ μοίρᾳ πρὸς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι διωρίσθησαν ὑπὸ ἑνὸς Γενικοῦ Διοικητοῦ καὶ ἔχουσιν ὡς προσὸν μόνον τὴν πεῖραν καὶ ὄχι τόσην πεῖραν, ὅσην ἔχουσιν ἐκεῖνοι περὶ τῶν ὁποίων ὁμιλῶ, οἱ ὁποῖοι καὶ νομιμώτερον διωρίσθησαν, διότι διωρίσθησαν δυνάμει ὡρισμένων προσόντων καὶ ἀπελύθησαν ἄνευ οὐδεμιᾶς ἀφορμῆς. Τοιοῦτοι ὑπάλληλοι εἶναι μακρὰν τῆς ὑπηρεσίας, καὶ βεβαίως, ἐὰν δοθῇ προτίμησις εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι διωρίσθησαν ὑπὸ τῶν Γενικῶν Διοικητῶν, θὰ σχηματίσωσι τὴν πεποίθησιν τὴν ὁποίαν σχηματίζομεν καὶ ἡμεῖς αὐτὴν τὴν στιγμήν, ὅτι διὰ τῶν διαφόρων διατάξεων εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν ὅποιος θέλει, συμφώνως μὲ τὴν παροιμίαν, ὁ τσουκαλᾶς ὅ,τι θέλει κολλᾷ καὶ ὅπου θέλει. Ἐδημιουργήθη εἷς τοιοῦτος κυκεὼν προσόντων, ὥστε διὰ νὰ εἰσέλθῃ τις εἰς τὴν δημοσίαν ὑπηρεσίαν νὰ μὴ χρειάζηται οὐδὲν ἄλλο προσὸν ἢ νὰ καταφεύγῃ εἰς τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργόν, τὸν συντάκτην τοῦ νομοσχεδίου, καὶ νὰ τῷ λέγῃ θέλω αὐτὴν τὴν διάταξιν εἰς τρόπον ὥστε νὰ εἰσέρχηται ὁ εἷς καὶ ὁ ἄλλος. Νομίζω λοιπὸν ἤδη, ὅτε πρόκειται ὁ ἀριθμὸς τῶν ὑπαλλήλων, ἂν δὲν διπλασιασθῇ, ν’ αὐξήσῃ κατὰ 40% ἢ καὶ 50%, ὅτι πρέπει νὰ ληφθῇ γενικὸν μέτρον περὶ τῶν προϋπηρετησάντων καὶ ὄχι ἐξαιρετικὸν προνόμιον ὑπὲρ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἔτυχον νὰ γνωρίζωσι κατὰ διαφόρους τρόπους τοὺς διαφόρους Γενικοὺς Διοικητὰς καὶ νὰ διορισθῶσιν ἄνευ οὐδενὸς προσόντος ἐκτὸς τοῦ τῆς εὐνοίας. Μὲ ἔκαμε νὰ λάβω τὸν λόγον ἡ διάταξις αὕτη, διότι κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον πρόκειται νὰ συμπληρωθῇ ὁλόκληρος ὁ ἀριθμὸς τῶν ὑπαλλήλων. Δὲν ἔχω ὑπ’ ὄψει μου ὡρισμένα πρόσωπα, ἀλλὰ νομίζω ὅτι εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν ἀντιπροσωπεύεται μία νέα ἐποχὴ καὶ πρέπει νὰ θέσωμεν κατὰ μέρος τὰς προτιμήσεις καὶ τὰς εὐνοίας. Πρέπει νὰ φροντίσωμεν, ὅπως ἡ τοποθέτησις καὶ ὁ διορισμὸς τῶν ὑπαλλήλων γίνῃ μὲ ἓν γενικὸν προσόν· δὲν θέλω νὰ ὑποστηρίξω ὅτι εἰς ὅλας τὰς ὑπηρεσίας ὁ διαγωνισμὸς εἶναι τὸ καλλίτερον ἐνδεικτικὸν ἱκανότητος. Ἀναμφισβητήτως καὶ ἡ ὑπηρεσία δὲν πρέπει νὰ τεθῇ κατὰ μέρος οὔτε πρέπει, ὅπως εἶπεν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀχαΐας καὶ Ἤλιδος Συνάδελφος, νὰ ὑποβληθῶσιν εἰς διαγωνισμόν. Δὲν θὰ ἔχῃ τὴν ἀξίωσιν ὁ ἀξιότιμος Συνάδελφος, ὅπως ὑπάλληλοι ἡλικίας τεσσαράκοντα ἐτῶν διατελέσαντες ἐπὶ δύο ἔτη ἐν ὑπηρεσίᾳ ὑποστῶσι διαγωνισμούς, τοὺς ὁποίους κανονίζει μόνον ἡ ἀντίληψις τῆς ἀρχαίας γλώσσης, διότι ἐκεῖ δοκιμάζονται, ἢ καὶ τῶν ξένων γλωσσῶν, αἱ ὁποῖαι τόσον ὀλίγον χρησιμεύουσιν εἰς ἕνα τελωνοφύλακα ἢ ἔφορον ἢ ἄλλον ὑπάλληλον.

§259Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἐζήτησα γενικὸν μέτρον.

§260Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Συμφωνῶ πληρέστατα καὶ μοὶ ἐδώκατε ἀφορμήν, διότι δὲν εἶχον σκοπὸν νὰ λάβω τὸν λόγον. Νομίζω ὅτι εἶναι ὀρθὸν οὐχὶ μόνον ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἀλλὰ καὶ ὅλοι νὰ θέσωσι δύο κατηγορίας· τὴν κατηγορίαν τῶν νεωστὶ εἰσαγομένων εἰς τὴν ὑπηρεσίαν μὲ προσόντα καὶ ἐπὶ τῇ βάσει διαγωνισμοῦ, καὶ τὴν κατηγορίαν τῶν ὑπηρετησάντων, οἱ ὁποῖοι σήμερον θὰ σχηματίσωσι τὴν πεποίθησιν ὅτι ἀποβληθέντες τῆς ὑπηρεσίας μόνον ἕνεκα κυβερνητικῆς μεταβολῆς, ἤδη ὅτε ὑπάρχουσι θέσεις καὶ θέσεις τόσαι πολλαί, θὰ μένωσιν ἐκτὸς ὑπηρεσίας, διότι προετιμήθησαν ἄλλοι ἔχοντες περισσότερα τούτων προσόντα. Φοβοῦμαι μὴ σχηματισθῇ ἡ πεποίθησις καὶ ἐσχηματίσθη ἤδη εἰς αὐτοὺς καὶ εἰς ὁλόκληρον τὴν αἴθουσαν ταύτην, ὅτι καὶ σήμερον ἀκόμη ἡ εὔνοια παίζει μέγαν ρόλον εἰς τὴν τοποθέτησιν τῶν ὑπαλλήλων τῆς Κυβερνήσεως.

§261ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Κύριοι, ὡς εἶπον ἤδη, οἱ προϋπηρετήσαντες δικαιοῦνται νὰ ἐπανέλθωσιν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν κατὰ τοὺς κειμένους ἤδη νόμους. Ἐπειδὴ δὲ σήμερον εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ προστρέξωμεν καὶ εἰς αὐτούς, ἕνεκα τῶν πολλῶν ἀναγκῶν τὰς ὁποίας ἔχομεν θὰ προστρέξωμεν καὶ εἰς αὐτοὺς δι’ εἰδικῆς προσκλήσεως καλοῦντες αὐτοὺς ὅπως ὑποβάλωσι τὰ σχετικά, ὅπως προσληφθῶσιν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν. Ἑπομένως δὲν βλέπω ποία εἶναι ἡ ἰδιαιτέρα μέριμνα δι’ αὐτοὺς τοὺς ὑπηρετοῦντας ἤδη καὶ προσληφθέντας ὑπὸ τῆς Γενικῆς Διοικήσεως καὶ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι σήμερον εὑρίσκονται ἐκτὸς ὑπηρεσίας.

§262Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Τὰ προσόντα.

§263ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Λάβετε ὑπ’ ὄψιν ὅτι οἱ διοριζόμενοι ὑπὸ τῶν Γενικῶν Διοικητῶν καὶ τρόπον τινὰ νομιμοποιούμενοι μετὰ δοκιμασίαν γραπτὴν καὶ προφορικὴν καὶ ἐξακρίβωσιν τῶν στοιχείων τῆς ἐντιμότητος αὐτῶν πρόκειται νὰ καταλάβωσι τὰς κατωτάτας βαθμίδας τῆς ἱεραρχίας.

§264Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Γραμματέως βʹ τάξεως.

§265Ε. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Δὲν εἶναι κατωτάτη ἡ βαθμὶς αὐτή. Εἶναι τὸ ὄνειρον πολλῶν δημοσίων ὑπαλλήλων.

§266ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Αὐτοὶ οἱ ὑπάλληλοι, ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχουσι δίπλωμα Πανεπιστημίου, δὲν δύνανται νὰ προαχθῶσί ποτε εἰς ἀνώτερον βαθμόν. Ἑπομένως πρόκειται περὶ μιᾶς κατηγορίας ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι σήμερον εὑρίσκονται ἐκεῖ τοποθετημένοι, οἱ ὁποῖοι ὑπηρέτησαν, καὶ ὑποτίθεται ὅτι ὑπηρέτησαν εὐδοκίμως, οἱ ὁποῖοι θὰ μονιμοποιηθῶσιν ἅμα ἐξακριβωθῇ ὅτι ἔχουσιν ὅλα τὰ ἀπαιτούμενα προσόντα. Ἐφ’ ὅσον δὲ δὲν ἔχουσιν οἱ ὑπάλληλοι αὐτοὶ τὰ προσόντα πρὸς προαγωγήν, θὰ μένωσι πάντοτε εἰς τὴν αὐτὴν μοῖραν.

§267Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Δημιουργεῖται τάξις προνομιακή.

§268Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Κύριοι Βουλευταί· ἡ διάταξις αὐτὴ ὀφείλεται εἰς τὴν πρωτοβουλίαν τῆς κοινοβουλευτικῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία εἰσήγαγε τὸ νομοσχέδιον. Ἐν τῷ ἀρχικῷ νομοσχεδίῳ οὐδεμία ἐλήφθη πρόνοια περὶ τῶν ὑπαλλήλων τῶν ὑπηρετησάντων ἀρχικῶς. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐζήτησε παρὰ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου κατάλογον τῶν ὑπαλλήλων τῶν ὑπηρετούντων καὶ προσωρινῶς διορισθέντων. Ἐκ τοῦ καταλόγου ἐκείνου εἶδεν ὅτι ὑπάρχουσιν ἑξακόσιοι ὀγδοήκοντα ὑπάλληλοι προσωρινοὶ εἰς τὰς Γενικὰς Διοικήσεις Κρήτης καὶ Μακεδονίας. Ἀφαιρουμένων τῶν κατωτέρων, ἔχομεν διακοσίους ἑξήκοντα προσωρινῶς διορισθέντας ὑπαλλήλους. Εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἠγέρθη συζήσις, καθόσον κατὰ τὸ ἀρχικὸν νομοσχέδιον οὐδὲν ἐδίδετο δικαίωμα νὰ προσέλθωσιν ἢ μὴ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν κοινῶν προσόντων. Αἱ πληροφορίαι τῆς ἐπιτροπῆς ἦσαν ὅτι μεταξὺ τῶν ὑπαλλήλων εἰσεχώρησαν πολλὰ στοιχεῖα ἀνίκανα ὥστε νὰ μὴ ἐμπιστευθῇ τις εἰς αὐτὰ δημοσίαν ὑπηρεσίαν, ὅτι ὑπῆρχον ὅμως καί τινες οἱ ὁποῖοι ἐκρίνοντο ἄξιοι τῆς ὑπηρεσίας. Ὑπῆρχε δὲ καὶ τὸ ἑξῆς: ὅτι ἐκ τῆς ἐλλείψεως πάσης περὶ αὐτῶν προνοίας ἡ ἐγκατάστασις ὁριστικῶν οἰκονομικῶν ἀρχῶν εἰς τὰς νέας χώρας δὲν ἠδύνατο νὰ γίνῃ διὰ μιᾶς καὶ τὸ νομοσχέδιον προνοεῖ περὶ ἐγκαταστάσεως διὰ νομοθετημάτων ἀλλεπαλλήλων κατὰ τμήματα. Πολλοὶ τῶν προσωρινῶν ὑπαλλήλων θὰ ἔμενον ἐπὶ ἔτος ἀκόμη, ἐὰν ὅμως ἐγνώριζον ὅτι αὐτοὶ οὐδεμίαν θὰ εἶχον θέσιν εἰς τὴν δημοσίαν ὑπηρεσίαν, φυσικὸν ἦτο, μὴ ἔχοντες οἱ ὑπάλληλοι αὐτοὶ μηδεμίαν ἐλπίδα ὅτι θὰ παραμείνωσιν, ὅτι θὰ εἴχοντο ὀλιγώρως τῆς δημοσίας ὑπηρεσίας. Ἐσκέφθη λοιπὸν ἡ ἐπιτροπὴ νὰ δώσῃ εἰς αὐτοὺς ὄχι δικαιώματα γενικά, ἀλλὰ μικρὰν ἐλπίδα ὅτι ὁ Ὑπουργὸς θὰ δύναται νὰ μονιμοποιήσῃ τινὰς ἐκ τῶν ὑπαλλήλων αὐτῶν, ἀλλ’ ὑπὸ περιορισμὸν αὐστηρότατον, θὰ συστήσῃ ἐπιτροπήν, ἥτις νὰ ἐξελέγξῃ τὴν ἱκανότητα αὐτῶν καὶ νὰ βεβαιωθῇ περὶ τῆς καλῆς αὐτῶν συμπεριφορᾶς καὶ χρηστότητος. Καὶ ἕτερος δὲ περιορισμὸς ὑπάρχει ὅτι δὲν θὰ δύνανται οἱ τοιοῦτοι ὑπάλληλοι νὰ καταλάβωσι πλέον τοῦ πέμπτου τῶν θέσεων τῶν δημιουργουμένων εἰς τὰς νέας χώρας. Ἁπλῆ προσδοκία θὰ εἶναι δι’ αὐτούς, ἐὰν ἐπιδείξωσι διαγωγὴν καλὴν νὰ ἐπιτύχωσιν. Αὐτὴ εἶναι ἡ διάκρισις. Διὰ τοὺς ἄλλους ὑπαλλήλους οὐδὲν δημιουργεῖται· οἱ προϋπηρετήσαντες ἔχουσι δικαίωμα ἐκ τῆς κειμένης νομοθεσίας νὰ ἀναδιορισθῶσιν εἰς τὰς θέσεις, εἰς τὰς ὁποίας προϋπηρέτησαν. Προκειμένου περὶ τελωνιακῶν ὑπαλλήλων ὁ Ὑπουργὸς δύναται νὰ προκηρύξῃ διαγωνισμόν, προκειμένου περὶ κατωτάτων θέσεων ἢ προκειμένου περὶ ἀνωτέρων θέσεων, ἢ νὰ συμπληρώσῃ αὐτὰς διὰ προαγωγῆς. Οἱ τελωνιακοὶ ὑπάλληλοι, οἱ προϋπηρετήσαντες, εἶναι εἷς μέγιστος ὄγκος τελωνιακῶν ὑπαλλήλων οἱ ὁποῖοι ἄνευ προσόντων διωρίζοντο ἐπί τινα καιρὸν καὶ μένουσιν ἄνω τῶν τετρακοσίων ἔξω τῆς ὑπηρεσίας. Ἡ ἐπιτροπὴ εὑρέθη εἰς τὸ δίλημμα, προκειμένου περὶ τῶν κατωτάτων ὑπαλλήλων, πόθεν θὰ ἐξεύρῃ αὐτούς. Ἐν ἀρχῇ ἔλαβεν ἐκ τῶν προϋπηρετησάντων καὶ ἔλαβε τὴν ἀπόφασιν διὰ τὰς κατωτάτας θέσεις νὰ προκηρύξῃ διαγωνισμόν. Προκειμένου περὶ τῶν ἀνωτέρων θέσεων, ὑπῆρχον τὰ δύο ῥεύματα· ἀφ’ ἑνὸς τῶν τετρακοσίων ὑπαλλήλων οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐκτὸς τῆς ὑπηρεσίας, καὶ τῶν ἄλλων, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται εἰς τὴν ὑπηρεσίαν καὶ οἱ ὁποῖοι ἐφ’ ὅσον κενοῦται μία θέσις ἔχουσι τὴν ἐλπίδα νὰ τὴν καταλάβωσι. Περὶ αὐτῶν τῶν τελωνιακῶν ὑπαλλήλων διὰ τὸ ἀκατάρτιστον τοῦ τμήματος μέχρι πρό τινων ἐτῶν οὐδεμίαν δύναταί τις νὰ δώσῃ πληροφορίαν καὶ ἦτο ἠναγκασμένος νὰ στηρίζηται ἐπὶ ἰδιωτικῶν πληροφοριῶν, ὅλαι δὲ αἱ ἰδιωτικαὶ πληροφορίας παριστῶσι τοὺς ὑπαλλήλους τούτους ὡς ὑπόδειγμα ὑπαλλήλων. Εὑρίσκεται τις λοιπόν, προκειμένου περὶ τοῦ τελωνιακοῦ κλάδου, εἰς μίαν δυσχέρειαν, ἐὰν θελήσῃ νὰ καλέσῃ τοὺς προϋπηρετήσαντας. Οὐδεὶς λοιπὸν γεννᾶται κίνδυνος διὰ τοὺς προϋπηρετήσαντας. Οὗτοι εὑρίσκονται εἰς καλλιτέραν θέσιν, νομίζω δὲ ὅτι διὰ τοὺς ἐκκαθαρισθέντας δὲν δημιουργεῖ τις ὅ,τι διὰ τοὺς ὑπηρετήσαντας, διότι κατὰ τὸν ψηφισθέντα ὑπὸ τῆς Βουλῆς νόμον οἱ ἐκκαθαρισθέντες ἐπανέρχονται, ἀλλ’ εἰς ἕνα βαθμὸν κατώτερον. Αὐτὴν τὴν διάταξιν ἐθέσαμεν, διότι αὕτη παρέχει μίαν προσδοκίαν εἰς τοὺς ὑπαλλήλους, οἱ ὁποῖοι προϋπηρέτησαν καὶ ὄχι δικαίωμα. Δὲν πρόκειται νὰ συμπληρωθῶσιν αἱ θέσεις εἰμὴ εἰς ἐλάχιστον βαθμὸν καὶ ἑπομένως νομίζω ὅτι ἡ διάταξις μὴ δημιουργοῦσα οὐδένα κίνδυνον πρέπει νὰ ψηφισθῇ.

§269Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ὅτι ἡ κειμένη νομοθεσία ἐπιτρέπει τὸν ἀναδιορισμὸν τῶν ὑπαλλήλων τούτων τὸ ἐγνώριζον καὶ εἶπον ὅτι ἐπετράπη νὰ ἐπανέρχονται οἱ ἔχοντες ὑπηρεσίαν μέχρις ἕξ ἐτῶν. Ἡ ἐπιτροπὴ ἡ ὁποία ἐξήτασε τὸ θέμα μὴ δυναμένη νὰ δικαιολογήσῃ τὴν ἐπαναφορὰν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν ἔλαβε τὸν χρόνον τῆς ὑπηρεσίας καὶ εἶπεν· ἐπαναφέρω τὸν ἔχοντα ὑπηρεσίαν ἕξ ἐτῶν καὶ ὄχι τὸν ἔχοντα ὑπηρεσίαν πέντε ἐτῶν, ἕνδεκα μηνῶν καὶ εἴκοσιν ἡμερῶν. Λαμβάνω αὐτὸ τὸ μέτρον διὰ νὰ μὴ γίνωσι μαλιὰ κουβάρια. Ἄξιος ὁ μισθός των!

§270Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ποῖα μέτρα ἔπρεπε νὰ λάβῃ;

§271Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἐγὼ δὲν ἦλθον νὰ εἴπω τίνα μέτρα ἔδει νὰ λάβῃ· ἐγὼ δὲν ἐλέγχω τὴν ἐπιτροπήν· λέγω μόνον ὅτι ἔλαβεν ὡς μέτρον τὸν χρόνον τῆς ὑπηρεσίας καὶ κατέληξε μέχρι τοῦ διορισμοῦ τῶν τελωνιακῶν ὑπαλλήλων οἱ ὁποῖοι εἶχον ὑπηρεσίαν μέχρις ἕξ ἐτῶν. Κάτωθεν τοῦ χρόνου τούτου ἐκρίθη ὅτι οἱ ὑπάλληλοι ἐκεῖνοι, ἐὰν δὲν εἶχον δίπλωμα διδάκτορος, δὲν ἔπρεπε πλέον νὰ ἐπανέλθωσιν, ἀλλὰ διὰ διαγωνισμοῦ νὰ πληρωθῶσιν αἱ λοιπαὶ θέσεις. Εὑρίσκει ὁ ἀξιότιμος κ. Συνάδελφος ὅτι ἡ Πολιτεία ἔπραξεν ὀρθῶς νὰ διορίσῃ ὄχι ἐξ ἐκείνων, ἀλλ’ ἐξ ἄλλων μὴ ἐχόντων τὰ προσόντα, καὶ δεύτερον ἔκρινεν ὀρθῶς ὅπως οἱ ἔχοντες ἑξάμηνον ὑπηρεσίαν, ἐὰν ἔλθωσι, νὰ ἔχωσι τὰ αὐτὰ προσόντα μὲ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι διωρίσθησαν ἄνευ οὐδενὸς προσόντος; Καὶ δὲν νομίζει ὅτι οἱ διατελοῦντες ἐν ὑπηρεσίᾳ ἔχουσι καὶ κάποιον ἀόρατον προσὸν προστασίας, διότι ἔχουσι τὴν προστασίαν ἐκείνου ὁ ὁποῖος τοὺς διώρισε; Τοῦτο μὲ ἤγαγεν εἰς τὰς παρατηρήσεις τὰς ὁποίας ἔκαμα. Νομίζει σήμερον ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ τὸ νομοθετικὸν Σῶμα ὅτι κάμνομεν ἔργον δικαιοσύνης, ὄχι ἐνεργοῦντες νόμους, ἀλλ’ ἀποβλέποντες εἰς τὴν ἐνέργειαν τῶν νόμων, νομίζει, λέγω, ὅτι ὑπάλληλοι διορισθέντες ὑπὸ τῶν Γεν. Διοικητῶν, ἔχοντες ὑπηρεσίαν ἓξ μηνῶν, δικαιοῦνται καὶ εἶναι πιθανὸν νὰ ἔχωσι τόσα προσόντα, ὅσα ἔχουσιν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ὑπηρέτησαν πολὺ περισσότερον χρόνον, καὶ οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν ἴσως ἄλλα προσόντα μορφώσεως πολὺ μεγαλείτερα ἐκείνων, καὶ μόνον διότι ἠτύχησαν νὰ μὴ ἔχωσι προστάτην τινὰ κυβερνητικὸν Βουλευτήν, ἵνα διατηρηθῶσιν εἰς τὰς θέσεις; (διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς Κυβερνητικῆς πτέρυγος). Παρακαλῶ, μὴ ταράττεσθε! Ἀφήσατέ με νὰ ἐξηγηθῶ πρότερον.

§272Ν. ΞΗΡΟΣ. Βεβαίως ταραττόμεθα, διότι εἶναι μία μεγάλη μομφὴ αὐτό, τὸ ὁποῖον λέγετε!

§273Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Δὲν εἴχετε σκεφθῆ, ὅπως καὶ ἐγώ, νὰ πολιτευθῆτε εἰς τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, περὶ τῆς ὁποίας ὁμιλῶ. Ὁμιλῶ περὶ τοῦ παρελθόντος· πρὸ τοῦ τεθῶσι προσόντα καὶ μονιμοποιηθῶσιν οἱ ὑπάλληλοι καὶ ἔλθῃ καὶ ἡ Διπλῆ Βουλή.

§274Ε. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Καὶ τότε, κ. Συνάδελφε, ἔπρεπε νὰ ἔχῃ κανεὶς προστάτην ὄχι κυβερνητικὸν Βουλευτήν, ἀλλὰ τμηματάρχην!

§275Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Περὶ ἐκείνων τῶν ὑπαλλήλων ὁμιλῶ, Κύριοι, οἱ ὁποῖοι ἔπρεπε νὰ ἔχωσι προστάτην κυβερνητικόν τινα Βουλευτήν, ἵνα διατηρηθῶσιν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ, ἄλλως ἀπελύοντο, διότι τοιαύτη ἢ τοιαύτη ἦτο ἡ ἀντίληψις τῆς ἐποχῆς. Ἔπρεπε νὰ ὑπάρχῃ εἷς προστάτης τοῦ ὑπαλλήλου ὁ ὁποῖος, ἐὰν δὲν ἦτο κυβερνητικὸς Βουλευτής, πάντως ἦτο ὑπάλληλος, διὰ νὰ συμφωνήσω κατὰ τοῦτο μετὰ τοῦ ἀξιοτίμου Συναδέλφου ἐκ Κερκύρας. Ἐγὼ νομίζω μάλιστα ὅτι περισσότερον ὠργίασαν πάντοτε οἱ ὑπάλληλοι παρὰ οἱ Βουλευταί. Δεδομένου λοιπὸν ὅτι εἶναι τὰ αὐτὰ προσόντα καὶ διὰ τοὺς ἔχοντας ἑξάμηνον ὑπηρεσίαν καὶ διορισθέντας ὑπὸ τῶν Γενικῶν Διοικητῶν, ἀναμφισβητήτως οὗτοι θὰ ἦσαν προτιμητέοι τῶν ἄλλων τούτων ὑπαλλήλων, περὶ ὧν ὡμίλησα, καὶ ἐάν, κ. Συνάδελφε, ἔχετε τὴν ὑπομονήν, θὰ ἔχω καὶ ἐγὼ τὴν περιέργειαν καὶ θὰ σᾶς ἀποδείξω ὅτι ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν ἑξάμηνον ὑπηρεσίαν καὶ διωρίσθησαν ὑπὸ τῶν Γενικῶν Διοικητῶν, θὰ διορισθῶσι πολλοὶ περισσότεροι ἢ ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι πολὺ περισσοτέραν ὑπηρεσίαν καὶ πολὺ περισσότεραν γραμματικὴν μόρφωσιν. Θὰ ἴδητε ὅτι θὰ διορισθῶσιν ἐξ ἐκείνων ἀκριβῶς μέχρι τοῦ ⅕ καὶ ἀπὸ τοὺς ἄλλους οὐδείς. Καὶ ἂν κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου εὑρεθῇ κανείς, ὁ ὁποῖος νὰ ἔχῃ συμπεπληρωμένην ἑξαετῆ ὑπηρεσίαν, αὐτὸς θὰ εἶναι καλὸς καὶ ἄξιος, ἐὰν ὅμως ἔχῃ ὀλιγωτέραν ὑπηρεσίαν, τριῶν, τεσσάρων, πέντε ἐτῶν ἢ πέντε ἐτῶν καὶ μερικῶν μηνῶν, οὐδεὶς ἐξ αὐτῶν θὰ θεωρηθῇ ἱκανός, ὅπως διορισθῇ καὶ θὰ μείνωσιν ὅλοι οὗτοι ἐκτὸς ὑπηρεσίας. Θὰ μείνωσι μόνον ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι εἶναι προσωρινῶς διωρισμένοι ὑπὸ τῶν Γενικῶν Διοικητῶν.

§276Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἐγὼ βεβαίως δὲν δύναμαι νὰ κάμω μαντείας, ἀλλ’ οὐδὲ καὶ νὰ διαψεύσω τὰς μαντείας, τὰς ὁποίας ἔκαμεν ὁ ἀξιότιμος Συνάδελφος.

§277Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Δὲν κάμνω μαντείας· ὁμιλῶ περὶ γεγονότων.

§278Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Τὰ γεγονότα ταῦτα ἀναφέρονται εἰς τὸ μέλλον καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προβλέψῃ τις ταῦτα, ἐφ’ ὅσον δὲν στηρίζονται ἐπὶ ἀκριβῶν δεδομένων. Σᾶς εἶπον ἐπὶ τῶν πραγμάτων ὅτι γενικῶς περὶ μίαν σκέψιν πρέπει νὰ στραφῆτε, ἐὰν εἰς τοὺς ὑπηρετοῦντας σήμερον ὑπαλλήλους πρέπει νὰ δοθῇ δικαίωμά τι ἢ ὄχι. Ἐὰν κατὰ βάσιν τοῦτο ἀποκρούητε, τότε ζήτημα δὲν ἐγείρεται καὶ οὐδὲν δικαίωμα πρέπει νὰ δώσητε εἰς τοὺς ὑπηρετοῦντας ὑπαλλήλους. Σᾶς εἶπον ὅτι ἤχθημεν εἰς τὴν σκέψιν νὰ δοθῇ τὸ προνόμιον αὐτὸ εἰς αὐτούς, ἵνα ὑπάρξῃ προσδοκία τις εἰς αὐτοὺς καὶ οὕτω διαφύγωμεν καὶ ἀπὸ ἐνδεχομένων παρεκτροπῶν.

§279ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὁμιλοῦμεν ἐνταῦθα περὶ τῶν ὑπαλλήλων ἐκείνων, οἵτινες διωρίσθησαν προσωρινῶς εἰς τὰς νέας χώρας καὶ οἵτινες κατάγονται ἐκ τοῦ παλαιοῦ Βασιλείου. Ἀλλ’ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ γνωρίσω εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι ὁ μεγαλύτερος ἀριθμὸς τῶν ἐκεῖ διορισθέντων εἶναι ἐκ τῶν ἐντοπίων, ἐννοοῦμεν δὲ ἀκριβῶς τοὺς διορισθέντας ἐντοπίους νὰ προστατεύσωμεν.

§280Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Τὸ πρᾶγμα λοιπὸν εἶναι τοῦτο. Ἐὰν πρόκειται νὰ δώσωμεν εἰς αὐτοὺς δικαίωμά τι, ἐλπίδα τινά, προσδοκίαν τινά, ὀλιγώτερον ἐκείνου, τὸ ὁποῖον δίδομεν εἰς αὐτοὺς διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου, δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ δώσωμεν, διότι δὲν ἐξομοιοῦμεν ἐκείνους πρὸς τοὺς προϋπηρετήσαντας, διότι αὐτοὶ δὲν ἔχουσι καμμίαν ἀνάγκην νὰ ὑποβληθῶσιν εἰς δοκιμασίαν.

§281ΕΠ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Διατί δὲν τοὺς καλοῦσι τότε;

§282Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Τώρα, ὅτε ἐκενώθησαν αἱ θέσεις, θὰ τοὺς καλέσωσι καὶ αὐτούς. Ἐκλήθησαν διὰ τὸν ἐφορευτικὸν κλάδον καὶ διωρίσθησαν· ἐκλήθησαν διὰ τὸν ταμιακὸν καὶ διωρίσθησαν, ἐκλήθησαν ὅμως καὶ διὰ τὸν τελωνιακὸν κλάδον καὶ δὲν διωρίσθησαν.

§283ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Διατί;

§284Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Διότι οὐδεμίαν ἔχομεν πληροφορίαν περὶ αὐτῶν, δηλαδὴ εἰς τὸ ἁρμόδιον τμῆμα οὐδεμία ὑπάρχει πληροφορία περὶ αὐτῶν. Εἷς διωρίσθη εἰς τὴν ἀρχήν, κατόπιν δὲ εὑρέθη περὶ αὐτοῦ ὅτι εἶχε παραπεμφθῆ εἰς τὸ Κακουργιοδικεῖον ἐπὶ καταχρήσει. Εἶτα τετρακόσιοι ὑπάλληλοι τοῦ τελωνιακοῦ κλάδου οἱ προϋπηρετήσαντες καὶ πρόκειται νὰ συμπληρωθῶσι πεντήκοντα ἐννέα θέσεις. Περὶ αὐτῶν λοιπὸν δὲν ὑπάρχει καμμία πληροφορία. Τώρα, ὅτε δημιουργοῦνται πολλαὶ θέσεις, δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία ὅτι θὰ κληθῶσι καὶ ἐκ τῶν προϋπηρετησάντων. Ἄς συστηθῇ λοιπὸν καὶ ἐκ μέρους τῆς Βουλῆς νὰ κληθῶσι καὶ ἐξ αὐτῶν. Τὸ ἓν δὲν ἀποκλείει τὸ ἄλλο. Ἄς συστηθῇ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ καλέσῃ καὶ ἐκ τούτων· ὑποχρεωτικὸν δὲν θὰ εἶναι τοῦτο.

§285Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε· ἀκριβῶς μοὶ φαίνεται περίεργος ἡ δικαιολογία ὅτι πρέπει νὰ ἀφήσωμεν προσδοκίαν τινὰ εἰς τοὺς διορισθέντας, διότι εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ ὑπηρετήσωσιν ἐπὶ ἓν ἔτος ἀκόμη καὶ εἶναι φόβος τότε, ἐὰν δὲν ἀφήσωμεν εἰς αὐτοὺς προσδοκίαν τινά, νὰ καταστῶσιν ἅρπαγες τοῦ δημοσίου πλούτου. Ἀλλ’ ὅταν λέγωμεν ἐν τῷ νόμῳ ὅτι εἶναι ἀδύνατος ἡ προαγωγὴ αὐτῶν πέρα τοῦ βαθμοῦ γραμματέως βʹ τάξεως, δὲν ὁδηγοῦμεν αὐτοὺς εἰς τὴν διαρπαγὴν τοῦ δημοσίου πλούτου; Εἶναι δυνατὸν ἡ ὑπηρεσία νὰ διεξαχθῇ κανονικῶς καὶ ἐντίμως ἀπὸ ὑπαλλήλους, εἰς τοὺς ὁποίους διὰ νόμου ἀπεκλείσθη ἡ προαγωγή; Καὶ δὲν εἶναι ἐνδεχόμενον αὐτοὶ οἱ ὑπάλληλοι νὰ καταστῶσι μάστιγες γνωρίζοντες ὅτι οὔτε προαγωγὴν ἔχουσιν οὔτε ἄλλην τινὰ ἐλπίδα ἐκ τῆς ὑπηρεσίας; Ἀλλ’ ἐξ ἄλλης ἀπόψεως εἶμαι ἐναντίον τῆς διατάξεως ταύτης. Κλονίζεται ἡ πεποίθησις, ἡ ὁποία ἀπό τινος ἤρξατο παγιουμένη εἰς τοὺς διαφόρους κλάδους ὅτι μόνον διὰ τῆς ἱκανότητος καὶ τῆς μορφώσεως εἶναι δυνατὸν νὰ προαχθῶσιν ὡς ὑπάλληλοι καὶ νομίζω ὅτι ἡ διάταξις αὕτη πρέπει νὰ ἀπαλειφθῇ, διότι εἶναι δυνατὸν νὰ ἐμπνεύσῃ τὴν ὑπόνοιαν καὶ τὴν ὑποψίαν εἰς τοὺς ὑπαλλήλους ὅτι οὐχὶ ἐπὶ τῇ ἱκανότητος καὶ τῆς μορφώσεως αὐτῶν εἶναι δυνατὸν νὰ στηριχθῶσιν, ἀλλ’ ὅτι εἶναι δυνατὸν διὰ μιᾶς διατάξεως προσωρινῆς νὰ παρεισαχθῶσιν ἄλλοι καὶ εἰς ἀνώτερον αὐτῶν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ βαθμόν. Ἐὰν οἱ Γενικοὶ Διοικηταὶ διώρισαν τυχαίως εἰς κατάστασιν ἀνάγκης εὑρεθέντες ὑπαλλήλους, οὐδεμίαν ἀνάγκην ἔχει ἡ Βουλὴ νὰ ἀποκαταστήσῃ τούτους μονίμους, διότι, ἐὰν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον διορίζωνται ὑπάλληλοι, τίς θὰ ἐγγυηθῇ ὅτι μία ἄλλη Κυβέρνησις ἐπὶ μιᾷ ἄλλῃ προφάσει δὲν θὰ μᾶς εἴπῃ ὅτι ἐπιβάλλεται διὰ τὸν τάδε καὶ τὸν τάδε λόγον νὰ διορίσωμεν τόσους ὑπαλλήλους, οἵτινες νὰ ἀνακόψωσι τὴν προαγωγὴν τῶν ἄλλων; Δι’ αὐτὸ φρονῶ ὅτι ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ δώσῃ μεγίστην προσοχὴν εἰς τὴν διάταξιν.

§286Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Ἐξαιρετικαὶ περιστάσεις, Κύριοι Βουλευταί, δημιουργήσασαι καὶ ἐξαιρετικὰς ἀνάγκας προεκάλεσαν τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον. Ἐν τῇ αἰτιολογικῇ ἐκθέσει ἀναφέρονται λεπτομερῶς οἱ λόγοι, οἵτινες ἐπέβαλλον νὰ ληφθῶσιν ὡς ἐκ τῶν περιστάσεων καὶ ἀναγκῶν τούτων καὶ ἰδιάζοντά τινα μέτρα διὰ τὴν ἐγκατάστασιν τῶν Οἰκονομικῶν ἀρχῶν εἰς τὰς νέας ἐπαρχίας καὶ τὴν συγκρότησιν τοῦ προσωπικοῦ αὐτῶν, τὰ ὁποῖα καὶ λαμβάνονται εὐστόχως διὰ τοῦ νομοσχεδίου. Διὰ τούτου κυρίως ἀποσκοπεῖται ἡ ταχυτέρα ἐν ταῖς νέαις χώραις ἐγκατάστασις τακτικῶν Οἰκονομικῶν Ἀρχῶν πρὸς ἀντικατάστασιν τῶν μέχρι τοῦδε προσωρινῶν τοιούτων, ἐπιστάντος τοῦ χρόνου τῆς ἀφομοιώσεως τῆς οἰκονομικῆς νομοθεσίας, καὶ ἡ συγκρότησις τοῦ προσωπικοῦ αὐτῶν κατὰ τρόπον ἀφιστάμενον τοῦ μέχρι τοῦδε παραδεδεγμένου ὡς ἐκ τῶν ἐν τῇ αἰτιολογικῇ ἐκθέσει ἀναφερομένων λόγων, ἤτοι διὰ τῆς ἀναγνωρίσεως προσόντων μὴ ἀναγνωριζομένων ὑπὸ τῆς κειμένης νομοθεσίας ἀφ’ ἑνὸς καὶ ἀφ’ ἑτέρου διὰ τῆς τροποποιήσεως ἐπὶ τὸ ἐπιεικέστερον τῶν ὑπὸ ταύτης ἀναγνωριζομένων. Τὸ τελευταῖον τοῦτο, ἤτοι ὁ τρόπος τῆς συγκροτήσεως τοῦ προσωπικοῦ ἐξένισέ τινας τῶν Κυρίων Συναδέλφων καὶ ἠκούσθησαν ψίθυροι καὶ σχόλια, ἐντονώτερα εἰς τὸ μέρος τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ἀφορῶν τὰ προσόντα τῶν ὑπὸ τῶν Γενικῶν Διοικήσεων ἐν ταῖς νέαις χώραις προσωρινῶς διορισθέντων οἰκονομικῶν ὑπαλλήλων. Εἶμαι ὑποχρεωμένος διὰ τοῦτο νὰ λάβω τὸν λόγον, ἀφοῦ εἶμαι καὶ ὁ μόνος ὑποβαλὼν σχετικὴν τροπολογίαν κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν. Εἶναι ἀληθές, Κύριοι, ὅτι ἀλλοῖον ἦτο ὅτε τὸ πρῶτον εἰσήχθη τὸ νομοσχέδιον, ὅπερ σήμερον φέρεται τροποποιούμενον ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν μετὰ τὴν ὑποβολὴν τῆς ἐκθέσεως τῆς Ἐπιτροπῆς τῆς Βουλῆς καὶ μετὰ τὴν πρώτην συζήτησιν, καθὰ βεβαιοῦται ἄλλως καὶ ἐν αὐτῷ τούτῳ, ὡς ἐπίσης ἀληθὲς εἶναι ὅτι ἡ διάταξις ἡ ἀφορῶσα τοὺς περὶ ὧν πρόκειται ὑπαλλήλους δὲν ὑπῆρχε κατ’ ἀρχάς, ἀλλὰ προσετέθη ἐν τῷ νομοσχεδίῳ κατόπιν τῆς ἐμῆς τροπολογίας καὶ τῶν ὑποδείξεων καὶ συστάσεων τῆς Ἐπιτροπῆς. Ἀλλὰ διὰ ταύτης, χωρὶς νὰ μεταβάλληται τὸ παράπαν ἡ ἀρχὴ καὶ ἡ βάσις τοῦ νομοσχεδίου, τοὐναντίον συμπληροῦνται αὗται σκοπιμώτερον καὶ δικαιότερον οὐδὲ δύναταί τις ν’ ἀμφισβητήσῃ εὐλόγως ὅτι δὲν θὰ ὑπῆρχε κενόν, χαῖνον ἀδικαιολογήτως ἄνευ τῆς γενομένης προσθήκης, δεδομένου, ὡς ἐλέχθη, ὅτι ὡς ἐκ τῶν ἐξαιρετικῶν περιστάσεων καὶ ἀναγκῶν καὶ ἔκτακτα λαμβάνονται μέτρα διὰ τὴν συγκρότησιν τοῦ προσωπικοῦ ἐν ταῖς νέαις χώραις. Ἂς ἐξετάσωμεν ταῦτα κατὰ μέρος, ἵνα ἴδωμεν κατὰ πόσον ἔχουσι δίκαιον οἱ οὐχὶ εὐμενῶς ὑποδεχθέντες τὴν προστεθεῖσαν διάταξιν. Ἐν τῇ αἰτιολογικῇ ἐκθέσει ῥητῶς ἀναφέρεται ὅτι κατὰ τὴν συγκρότησιν τοῦ προσωπικοῦ τούτου τὸ μὲν ἐπιβάλλεται νὰ ληφθῇ πρόνοια καὶ νὰ μὴ παροραθῶσιν αἱ ὑπηρεσίαι διαφόρων ὁμογενῶν ὑπηρετούντων ἐν ταῖς νέαις χώραις, τὸ δέ, ὡς ἐκ τῆς ἀνάγκης τῆς ἀθρόας καὶ συγχρόνου πληρώσεως πολλῶν θέσεων κρίνεται σκόπιμον νὰ διαρρυθμισθῶσιν ἄλλως τὰ τῶν προσόντων, ἤτοι ἐπὶ τὸ ἐπιεικέστερον. Συμφώνως πρὸς ταῦτα λαμβάνονται ὑπ’ ὄψιν καὶ κατατάσσονται διακεκριμένως κατὰ κατηγορίας ὅλοι ἐκεῖνοι, ἐφ’ ὧν ἐκτείνεται ἡ πρόνοια τοῦ νομοσχεδίου. Καὶ πρῶτον ἔχομεν τὴν κατηγορίαν τῶν ὁμογενῶν ὑπαλλήλων, τῶν ὑπὸ τὸ πρώην καθεστὼς ὑπηρετησάντων εἰς τὸ Ὀθωμανικὸν χρέος καὶ εἰς τὴν ἑταιρείαν τῶν μονοπωλίων τῶν καπνῶν ἐν Τουρκίᾳ, ὡς καὶ τὴν Κρητικὴν Διεύθυνσιν τοῦ μονοπωλίου τοῦ ἅλατος. Οὗτοι δύνανται νὰ διορισθῶσι κατὰ τὸ ἄρθρον 3 τοῦ νομοσχεδίου εἰς θέσεις μέχρι τοῦ ὑπουργικοῦ γραμματέως βʹ τάξεως μετά τινα δοκιμασίαν. Μετὰ τὴν κατηγορίαν ταύτην ἔρχεται ἡ κατηγορία, ἡ προστεθεῖσα διὰ τῆς νέας διατάξεως, ἥν τινες τῶν κυρίων Συναδέλφων δυσμενῶς ὑπεδέχθησαν. Περὶ ταύτης θὰ ὁμιλήσω εἰδικώτερον· ἤδη πρέπει νὰ προχωρήσω εἰς τὴν ἀπαρίθμησιν κατὰ τὴν τάξιν τοῦ νομοσχεδίου. Διὰ τοῦ ἄρθρου 4 λαμβάνεται πρόνοια περὶ τῶν ὁμογενῶν τῶν καταγομένων ἐκ τῶν νέων χωρῶν. Καὶ ἐνῷ κατὰ τοὺς ἰσχύοντας νόμους οἱ ἔχοντες ἀπολυτήριον Γυμνασίου δύνανται νὰ διορισθῶσιν εἰς θέσιν ὑπουργικοῦ γραφέως βʹ τάξεως, οἱ δὲ διδάκτορες τοῦ Πανεπιστημίου εἰς θέσιν ὑπουργικοῦ γραφέως αʹ τάξεως, ἐξαιρετικῶς δίδεται τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς νέους Ἕλληνας, τοὺς καταγομένους ἐκ τῶν νέων χωρῶν, νὰ διορίζωνται εἰς θέσιν γραφέως αʹ τάξεως οἱ ἔχοντες ἀπολυτήριον Γυμνασίου καὶ γραμματέως βʹ τάξεως οἱ ἔχοντες δίπλωμα τῆς Νομικῆς σχολῆς τοῦ Πανεπιστημίου. Καὶ ἔτι πλέον, οἱ ἐκ τούτων ἔχοντες ἐνδεικτικὸν βʹ τάξεως τῶν ἐν ταῖς νέαις χώραις ἑλληνικῶν Γυμνασίων δύνανται νὰ διορίζωνται εἰς θέσιν γραφέως βʹ τάξεως. Μετὰ τούτους ἐν ἄρθρῳ 5 ἀναφαίνεται ἑτέρα κατηγορία, περὶ ἧς προνοεῖ τὸ νομοσχέδιον, παρέχεται τουτέστι τὸ ἐξαιρετικὸν δικαίωμα νὰ διορίζωνται ἐν ταῖς οἰκονομικαῖς ὑπηρεσίαις κατὰ ἕνα βαθμὸν ἀνωτέραις τῶν νῦν ὑπὸ τῶν ἰσχυόντων νόμων καθοριζομένων καὶ οἱ ἐκ τῆς παλαιᾶς Ἑλλάδος, ἤτοι οἱ μὲν ἔχοντες ἀπολυτήριον Γυμνασίου νὰ διορίζωνται εἰς θέσιν γραφέως αʹ τάξεως, οἱ δ’ ἔχοντες δίπλωμα νομικῆς τοῦ Πανεπιστημίου εἰς θέσιν γραμματέως βʹ τάξεως. Ἑτέρα κατηγορία, περὶ ἧς λαμβάνεται ἐξαιρετικὴ μέριμνα εἶναι ἡ τῶν ἐν Κρήτῃ ὑπηρετούντων οἰκονομικῶν ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι ἀφομοιοῦνται πρὸς τοὺς ἐν Ἑλλάδι κατατασσόμενοι ὑπό τινας προϋποθέσεις εἰς ἀντιστοίχους κατὰ τὴν ἑλληνικὴν νομοθεσίαν θέσεις. Ἑτέρα ἡ τῶν ἐκ Κρήτης ἀποσπασθέντων καὶ ἐν ταῖς νέαις χώραις ὑπηρετούντων ὡς οἰκονομικῶν ὑπαλλήλων, ὡς καὶ τῶν ἐπὶ τῆς Κρητικῆς Πολιτείας προϋπηρετησάντων ὡς οἰκονομικῶν ὑπαλλήλων, διορισθέντων δὲ προσωρινῶς ἐν ταῖς νέαις χώραις ἐν οἰκονομικαῖς θέσεσι. Πάντες οὗτοι δύνανται νὰ καταταχθῶσιν ὁριστικῶς ὑπὸ τὰς αὐτὰς προϋποθέσεις εἰς οἰκονομικὰς θέσεις ἀναλόγως. Ταῦτα, Κύριοι, τὰ ἔκτακτα μέτρα, ὀρθὰ ἄλλως, σκόπιμα καὶ δίκαια, τὰ ὁποῖα ἐπέβαλλον νὰ ληφθῶσι κατὰ τὴν συγκρότησιν τοῦ προσωπικοῦ τῶν Οἰκονομικῶν Ἀρχῶν ἐν ταῖς νέαις χώραις ἐξαιρετικαὶ περιστάσεις καὶ ἀνάγκαι καὶ οὐδένα πρέπει διὰ τοῦτο νὰ ξενίζωσιν, ἀφοῦ ἄλλως καὶ κατ’ ἀρχὴν τὰ ἐδέχθημεν πάντες, οὐδεμιᾶς ἀκουσθείσης ἀντιρρήσεως. Ἀλλ’ ἐνῷ τοιαῦτα μέτρα λαμβάνονται συμφώνως πρὸς τὴν ἐν τῇ αἰτιολογικῇ ἐκθέσει τεθεῖσαν ἀρχὴν καὶ τοσαύτη μέριμνα ἐπιδεικνύεται, ὅπως μὴ παροραθῶσιν αἱ ὑπηρεσίαι διαφόρων ὁμογενῶν καὶ διευκολυνθῶσιν ἄλλοι πρὸς κατάληψιν δημοσίων θέσεων διὰ τοῦτον ἢ ἐκεῖνον τὸν λόγον, δύναταί τις νὰ ἰσχυρισθῇ βασίμως ὅτι δὲν θὰ ὑπῆρχε κενὸν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ καὶ δὲν θὰ προέκυπτε μεγάλη ἀδικία, ἂν ἔμενε τοῦτο, ὡς εἶχε κατ’ ἀρχάς, καὶ δὲν συνεπληροῦτο διὰ τῆς προσθήκης τῆς νέας διατάξεως, ἥτις προεκάλεσε μολαταῦτα ἀδίκως τὰ δυσμενέστερα σχόλια; Πρόκειται, Κύριοι, περὶ τῆς κατηγορίας τῶν ὑπὸ τῶν Γενικῶν Διοικήσεων ἐν ταῖς νέαις χώραις διορισθέντων καὶ ὑπηρετούντων εἰς οἰκονομικὰς θέσεις ἰδιωτῶν ἐκ τῆς παλαιᾶς Ἑλλάδος. Περὶ τούτων, ὡς εἶπον, ἐν ἀρχῇ τὸ νομοσχέδιον οὐδεμίαν ἐλάμβανε πρόνοιαν, καίτοι καὶ ἐν τῇ αἰτιολογικῇ ἐκθέσει ὁμολογεῖται ὅτι καὶ οἱ ὑπάλληλοι οὗτοι μετὰ τῶν λοιπῶν διενεργοῦσιν ἄχρι τοῦδε τὴν οἰκονομικὴν ὑπηρεσίαν ἐπίσης εὐδοκίμως, μὴ γινομένης διακρίσεως, καὶ διὰ ῥητῆς διατάξεως ἐν ἄρθρῳ 8 (ἤδη 9) ἀναγνωρίζεται ἡ ἱκανότης αὐτῶν πρὸς ἐξακολούθησιν τῆς ὑπηρεσίας των, εἰς ἃς κατέχουσι θέσεις, ἐπὶ πολὺν ἀκόμη χρόνον καὶ μέχρι τῆς ἐγκαταστάσεως τῶν τακτικῶν ὑπαλλήλων· καὶ ὄχι μόνον περὶ πάντων τούτων οὐδεμία ἐλαμβάνετο πρόνοια, ἀλλ’ οὐδὲ περὶ ἐκείνων τοὐλάχιστον, οἵτινες εἶχον προϋπηρετήσει ὡς οἰκονομικοὶ ὑπάλληλοι ἐν Ἑλλάδι καὶ ἀπολυθέντες κατὰ τὸ παρελθὸν ἐκ λόγων ὅλως ἀσχέτων πρὸς τὴν ὑπηρεσίαν καὶ τὸ καθῆκον, πολὺ ὅμως σχετικῶν πρὸς τὸ κρατοῦν τότε σύστημα, τὸ πασίγνωστον, διωρίσθησαν ὑπὸ τῶν Γεν. Διοικήσεων εἰς τὰς νέας χώρας εἰς ἀναλόγους οἰκονομικὰς θέσεις, εἰς τὰς ὁποίας πολλοὶ ὡς ἐκ τῆς πείρας των καὶ διεκρίθησαν. Τὸ κενὸν ὑπέπιπτεν ἀμέσως εἰς τὴν ἀντίληψιν παντὸς μετὰ προσοχῆς ἀναγινώσκοντος τὸ νομοσχέδιον, ἡ ἀδικία ἦτο καταφανὴς καὶ ἔπρεπε νὰ λείψῃ. Εἶχον τὴν ἔμπνευσιν καὶ τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω τροπολογίαν πρὸς ἄρσιν τῆς ἀδικίας ἀφ’ ἑνὸς καὶ συμπλήρωσιν τοῦ νομοσχεδίου κατὰ τὸ μέρος τοῦτο ἀφ’ ἑτέρου, σύμφωνον ἄλλως πρὸς τὴν ἀρχήν του, καὶ μετ’ εὐχαριστήσεως εἶδον ὅτι καὶ ἡ ἐπιτροπὴ τῆς Βουλῆς, ἡ ἐπεξεργασθεῖσα τοῦτο, ἐσταμάτησε πρὸ τοῦ κενοῦ, τὸ ὑπέδειξε καὶ αὕτη, ὡς καὶ τὴν προκύπτουσαν ἀδικίαν, καὶ συνέστησε τὴν τροποποίησιν χάριν τοῦ δικαίου καὶ τῆς ἰσότητος. Τὸ νομοσχέδιον οὕτω τροποποιηθὲν ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ, ἀναγνωρίσαντος τὴν ὀρθότητα τῶν γενομένων ὑποδείξεων καὶ παρατηρήσεων, φέρεται σήμερον εἰς δευτέραν συζήτησιν μὲ τὴν ἐν ἄρθρῳ 3 προσθήκην, τὴν συμπληροῦσαν τοῦτο καὶ αἴρουσαν τὴν ἀδικίαν. Εἶναι διὰ τοῦτο ἄξιον κατακρίσεως; Δὲν τὸ πιστεύω. Ἠκούσθησαν χαρακτηρισμοὶ περὶ τῶν διορισθέντων ὑπὸ τῶν Γεν. Διοικήσεων ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι θὰ ηὐχόμην νὰ μὴ ἠκούοντο, διότι οὔτε ἀκριβεῖς οὔτε δίκαιοι εἶναι, ἀλλ’ οὔτε πρὸς τιμὴν τῶν Γεν. Διοικητῶν, οἵτινες εἶναι πρόσωπα ἄξια πάσης τιμῆς καὶ ὑπολήψεως καὶ δὲν εἶναι πιθανὸν ὅτι περισυνέλεξαν οὗτοι ἐκ τῶν δρόμων ἀλήτας καὶ φαυλοβίους εἰς οὓς ἀνέθηκαν δημοσίας ὑπηρεσίας (διαμαρτυρίαι). Παρακαλῶ· τίνες εἶναι οἱ διορισθέντες; Πολλοὶ ἐξ αὐτῶν δύναμαι νὰ σᾶς βεβαιώσω ὅτι εἶναι παλαιοὶ ὑπάλληλοι προϋπηρετήσαντες εἰς οἰκονομικὰς ὑπηρεσίας ἐν Ἑλλάδι, θύματα μιᾶς ἐκλιπούσης ἀξιοθρηνήτου καταστάσεως, εἶναι ἐξ ἐκείνων, περὶ ὧν πολὺ ὀρθῶς παρετήρησεν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐκ Λακωνίας ὅτι ἔπρεπε πρὸ πάντων νὰ ληφθῇ ἰδιαιτέρα πρόνοια.

§287Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Οἱ περισσότεροι ἀπὸ αὐτοὺς ὑπηρετοῦσι στρατιῶται· δὲν ἦσαν ἀπαλλαγέντες.

§288Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Τώρα ἂν εἶναι 500 π. χ. οἱ προϋπηρετήσαντες, οἱ ὁποῖοι ἀπελύθησαν κατὰ τὸ παρελθὸν καὶ ἐκ τούτων διωρίσθησαν λ. χ. 150 — διότι ὅλοι ὅλοι οἱ ὑπὸ τῶν Γενικῶν Διοικήσεων διορισθέντες, προϋπηρετήσαντες καὶ μή, εἶναι 363 κατὰ τὰς ἐπισήμους πληροφορίας — δὲν ἕπεται ὅτι πρέπει νὰ μὴ ληφθῇ πρόνοια καὶ περὶ τούτων, διότι δὲν καθίσταται δυνατὸν νὰ ληφθῇ περὶ ὅλων. Ποῖοι λοιπὸν οἱ ὑπάλληλοι οὗτοι; Πολλοὶ τούτων οὐ μόνον ἐγκατέστησαν, ἀλλὰ καὶ διωργάνωσαν εἰς δυσχερεστάτας περιστάσεις καὶ ὑπὸ δυσμενεστάτας συνθήκας τὰς οἰκονομικὰς ὑπηρεσίας ἐν ταῖς νέαις χώραις, διηύθυνον ἐπὶ πολλοὺς μῆνας καὶ διευθύνουσιν ἔτι λίαν εὐδοκίμως ἀνωτέρας τοῦ βαθμοῦ των θέσεις ὑποστάντες ὅλας τὰς περιπετείας τῆς ἀνωμάλου περιόδου, ἣν διήλθομεν, καὶ ποικίλας στερήσεις καὶ κακουχίας ἐν τῇ εὐόρκῳ ἐκπληρώσει τοῦ καθήκοντος, πολυτίμους δὲ παρασχόντες ὑπηρεσίας εἰς τὴν Πολιτείαν.....

§289Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Δωρεάν;

§290Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Θὰ ἦτο ἄδικον, θὰ ἦτο ἀπρεπὲς καὶ ἀνάρμοστον διὰ τὴν Πολιτείαν νὰ μὴ ἀναγνωρισθῶσιν αὗται καὶ καθ’ ἣν στιγμὴν ἀναγνωρίζονται αἱ ὑπηρεσίαι τόσων ἄλλων καὶ λαμβάνεται ἐξαιρετικὴ πρόνοια διὰ τόσους καὶ τόσους ἄλλους, ἀξίους βεβαίως τοιαύτης, νὰ παραλειφθῶσι μόνον οὗτοι, καὶ οὐ μόνον ἡ προηγουμένη, ἀλλὰ καὶ ὁλόκληρος ἡ πολύμηνος καὶ πολύμοχθος ὑπηρεσία των εἰς τὰς νέας χώρας, τὰς ὁποίας ἀδελφοὶ καὶ τούτων ἢ στενοὶ συγγενεῖς ἠλευθέρωσαν διὰ τῶν ἀγώνων των ἢ διὰ τοῦ αἵματός των, νὰ μὴ θεωρηθῇ ὅτι προσπορίζει αὐτοῖς οὐδὲν δικαίωμα καὶ οὐδὲν προσόν, ἔστω καὶ ὑπὸ περιορισμούς τινας, πρὸς διατήρησίν των ὁριστικήν, νὰ ῥιφθῶσι δὲ εἰς τοὺς δρόμους ὡς ἄχρηστοι τώρα, καὶ ἀφοῦ ἡ Πολιτεία ἐδέχθη ἐπὶ πολὺν χρόνον τὰς ὑπηρεσίας των, τοὺς διετήρησε καὶ τοὺς διατηρεῖ μέχρι σήμερον καὶ πλέον ἔτι ἐπιζητεῖ νὰ τοὺς διατηρήσῃ ἐπὶ πολλοὺς ἀκόμη μῆνας καὶ μέχρι τῆς ἐγκαταστάσεως τῶν τακτικῶν. Δὲν νομίζω λοιπὸν ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ ληφθῇ, ἐπιβεβλημένη ἄλλως ἐκ τῆς ἰσότητος καὶ τῆς δικαιοσύνης, εἰδικὴ πρόνοια καὶ διὰ τοὺς ὑπαλλήλους τούτους καὶ ὀρθῶς καὶ εὐλόγως λαμβάνεται διὰ τοῦ νομοσχεδίου. Οὐδὲ πρόκειται ἄλλως νὰ μονιμοποιηθῶσι συλλήβδην ἅπαντες ἀνεξελέγκτως καὶ ἀπεριορίστως, ἀλλ’ ὅσοι ἐκ τούτων μετ’ ἔλεγχον τῆς ἱκανότητος καὶ χρηστότητος αὐτῶν ἤθελον κριθῆ ἄξιοι εἰς θέσεις κατωτέρας καὶ ὑπὸ τὸν περιορισμὸν νὰ μὴ προάγωνται εἰς βαθμὸν ἀνώτερον τοῦ γραμματέως βʹ τάξεως. Τοιοῦτον, Κύριοι, τὸ νομοσχέδιον, ὅπερ δὲν ἀμφιβάλλω ὅτι ἡ Βουλὴ θέλει κυρώσει διὰ τῆς ψήφου της.

§291Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Δύο μόνον λέξεις θὰ προσθέσω. Τὸ ζήτημα εἶναι ἓν κατὰ τὴν γνώμην μου. Εἶναι ἀνάγκη νὰ δημιουργηθῇ προνομιακὴ τάξις ὑπαλλήλων; Ναὶ ἢ ὄχι; Ἐφ’ ὅσον νομίζει ἡ ὑπηρεσία ὅτι εἶναι ἀνάγκη δημιουργίας τοιαύτης προνομιακῆς τάξεως, ἔχει καλῶς τὸ πρᾶγμα. Ἀλλ’ ἐγὼ ἔχω τὴν γνώμην ὅτι δὲν εἶναι καμμία ἀνάγκη, διότι αὐτὸ τὸ ἴδιον νομοσχέδιον μεταβάλλει τοὺς κειμένους νόμους, ὥστε παρέχει τὸ μέσον νὰ λάβητε ὑπαλλήλους ὅσους θέλετε καὶ διὰ τῆς ἴσης καὶ νομίμου ὁδοῦ.

§292ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἀπαντήσατε εἰς τὸ ἐπιχείρημα τοῦ κ. Καφαντάρη· τί θὰ γίνουν αὐτοὶ ἐν τῷ μεταξύ;

§293Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Τὸ ἄρθρον 5 τοῦ νομοσχεδίου ἀνοίγει τὴν θύραν πολύ, ἐλαττώνει τὰ προσόντα καὶ ἑπομένως, ἂν οἱ ὑπάλληλοι οἱ ὑπηρετοῦντες ἔχωσι τὰ διὰ τοῦ ἄρθρου 5 δημιουργούμενα προσόντα, θὰ μείνωσι καὶ δὲν ὑπάρχει εἰς τοῦτο καμμία ἀντίρρησις. Ἂν δὲν ἔχωσι τὰ προσόντα τὰ ἤδη δημιουργούμενα, δὲν θὰ μείνωσιν. Εἶναι ὀρθὸν νὰ παραμείνῃ ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος δὲν θὰ ἔχῃ ἴσως οὔτε ἀπολυτήριον τοῦ δημοτικοῦ σχολείου;

§294ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὑπάρχει Ἐπιτροπή, ἡ ὁποία θὰ τοὺς κρίνῃ. Δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ἔχωμεν ἐπ’ ἄπειρον ἔλειψιν ὑπαλλήλων εἰς τὰς νέας χώρας. Μοῦ κάμνει πολλὴν ἐντύπωσιν τὸ ἐπιχείρημα τοῦ κ. Καφαντάρη· πρόκειται ἄλλως τε περὶ τοῦ ¼ ἢ τοῦ ⅕.

§295Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Δὲν εἶναι μικρὸς ὁ ἀριθμός, φοβοῦμαι δὲ μήπως ὑπάρχουσιν ὑπάλληλοι διωρισμένοι ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ ἄνευ οὐδενὸς προσόντος.

§296Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Φραγκορράπτης διωρίσθη Εἰρηνοδίκης.

§297ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ δὲν θὰ τοὺς ἀφήσῃ.

§298ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Δὲν μονιμοποιοῦνται ἀπ’ εὐθείας· θὰ μονιμοποιηθῶσιν, ἐφ’ ὅσον κριθῶσι κατάλληλοι πρὸς μονιμοποίησιν.

§299Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἐδῶ ἔγκειται τὸ ἄδικον.

§300ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Λησμονεῖτε τὸ ἐξαιρετικὸν τῶν περιστάσεων.

§301Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Δὲν τὸ λησμονῶ. Αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι προσελήφθησαν εἰς τὰς Γενικὰς Διοικήσεις εἴτε εἶχον ὑπηρεσίαν ἑνὸς ἢ δύο ἐτῶν εἴτε δὲν εἶχον.

§302Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Ἐγὼ γνωρίζω ὅτι εἶχον.

§303Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ὑπάρχουσι δὲ ἐκτὸς ὑπηρεσίας ὑπάλληλοι ἔχοντες προσόντα ἀνώτερα, ἔχοντες προϋπηρετήσει ἐπὶ μακρόν.

§304ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν θὰ λάβωσιν αὐτοὶ ὅλας τὰς θέσεις. Τὸ ¼ τῶν θέσεων, διὰ τὰς ἄλλας θέσεις ἂς λάβῃ ὑπ’ ὄψιν καὶ αὐτοὺς ὁ κ. Ὑπουργός.

§305Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Αὐτοὶ δὲν διωρίσθησαν, διότι ὑπηρέτουν εἰς τὸν στρατόν. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου δὲ δημιουργοῦνται τρεῖς τάξεις ὑπαλλήλων. Μία τάξις προνομιακὴ τῶν ὑπηρετούντων ἤδη, ἄλλη τάξις τῶν καταγομένων ἐκεῖθεν, ἄλλη τῶν ἐχόντων τὰ προσόντα.

§306ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κοπανίτσας.

§307ΗΛ. ΚΟΠΑΝΙΤΣΑΣ. Ἐδυσπίστησα εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς πρὸς τὴν διάταξιν τοῦ νόμου· καὶ τοῦτο, διότι παρακολουθῶν καὶ ἐγὼ μακρόθεν τὰ τῶν Γενικῶν Διοικήσεων δὲν συνέπεσε νὰ ἴδω ποτὲ δημοσιευομένην ἔν τινι ἐφημερίδι ἐπίσημόν τινα πρόσκλησιν τῶν βουλομένων καὶ ἐχόντων προσόντα στοιχειώδη, ἀλλ’ ὁπωσδήποτε ἐπαρκῆ διὰ τὰς προχείρους ἀνάγκας, νὰ ὑπηρετήσωσιν ἐκεῖ εἰς τὰς διαφόρους ὑπηρεσίας. Αἱ πληροφορίαι ὅλων ἡμῶν εἶναι ὅτι οἱ προσκληθέντες καὶ προσληφθέντες εἰς τὰς διαφόρους ὑπηρεσίας, ἐστρατολογήθησαν ἐκ τῶν ἐνόντων καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ φέρωσι πάντες, ἐξαιρέσει ἐλαχίστων, ἐπαρκῆ προσόντα, ἔστω καὶ ἐκ πείρας. Ἂν ἤθελέ τις περιορισθῆ ἁπλῶς εἰς τὴν ἀνάγνωσιν τῆς ὑπὸ συζήτησιν διατάξεως, εἰς ἣν ἀναγνωρίζεται ὡς κύριον προσὸν ἡ ἑξάμηνος ὑπηρεσία καὶ γραπτὴ καὶ προφορική, ἀλλ’ ἀπροσδιόριστος ἐν τῷ ἄρθρῳ δοκιμασία, ἠδύνατο νὰ πιστεύσῃ εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς ὅτι θὰ εἴχομεν ὑπαλλήλους κατά τι ἐλάσσονας τῶν νῦν ὑπηρετούντων ἐν τῷ παλαιῷ Κράτει, ἀλλ’ ὁπωσδήποτε δυναμένους νὰ ὑπηρετῶσιν εἰς τὰς ἐκτάκτους ἀνάγκας. Αἱ συζητήσεις ὅμως αἱ ὁποῖαι διεξήχθησαν ἀπόψε ἐνισχύουσι καὶ καθιστῶσιν ἑδραίαν τὴν γνώμην ὅτι δὲν πρέπει ἄνευ καὶ ἄλλων περιορισμῶν καὶ ἐγγυήσεων νὰ προσληφθῶσι τοιοῦτοι ὑπάλληλοι καὶ νὰ ἀνοιχθῶσιν αἱ θύραι εἰς αὐτοὺς ὀρθάνοικτοι διὰ τοῦ ἄρθρου. Διότι τί σᾶς εἶπον ὡς σπουδαιοτέραν δικαιολογίαν, ὡς ἀνάγκην τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ ἄρθρου τούτου, τοῦ μονιμοποιοῦντος πλείστους ἐξ αὐτῶν; Λέγει ὁ Ὑπουργός, λέγουσι καὶ τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς ὅτι ἐσκέφθησαν ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ δώσωσιν ἐλπίδας τινὰς εἰς τοὺς νῦν ὑπηρετοῦντας διὰ νὰ μὴ διαρπάσωσι τὸν δημόσιον θησαυρόν, δηλ. ὅτι αὐτοὺς δὲν κρίνουσιν ἀξίους τῆς ἐμπιστοσύνης τῆς Πολιτείας. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἔννοια, ὅταν λέγητε ὅτι πρέπει νὰ ὑποσχεθῶμεν εἰς αὐτοὺς ὅτι θὰ τοὺς ἀμείψωμεν, διότι ἄλλως θὰ μᾶς ἁρπάσωσι τὸν δημόσιον θησαυρόν. Μαρτυρεῖτε ὅτι οὐδεμίαν ἔχετε ἐμπιστοσύνην εἰς αὐτοὺς καὶ ὑπόσχεσθε λύτρα. Ἄνθρωποι τοιοῦτοι, οἱ ὁποῖοι κατὰ τὴν ὁμολογίαν σας δὲν ἔχουσι συναίσθησιν τοῦ πρὸς τὴν Πατρίδα ὀφειλομένου καθήκοντος, οἱ ὁποῖοι, ἀφήνετε νὰ ἐννοηθῇ, ὅτι δὲν ἔχουσι συναίσθησιν καὶ τῆς πρὸς αὐτοὺς ἐμπιστοσύνης τῆς Πατρίδος εἰς τοσοῦτον ὑψηλὰς ἀλλὰ καὶ κρισίμους στιγμάς, εἶναι ἀνάξιοι νὰ τύχωσι τῆς προστασίας, τὴν ὁποίαν ἀναγράφει τὸ ἄρθρον αὐτό. Εἶναι ἀρκεταὶ κατὰ τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον αἱ περιπτώσεις κατὰ τὰς ὁποίας δύνανται νὰ προσληφθῶσιν ὑπάλληλοι εἰς τὰς δημοσίας ὑπηρεσίας τῶν νέων χωρῶν, δὲν βλέπω δὲ οὐδεμίαν διάταξιν διὰ τῆς ὁποίας νὰ λαμβάνηται πρόνοια περὶ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι, ὡς ὡμίλησεν ὁ συμπολίτης μου, διὰ περιστάσεις ὑπηρεσιακὰς πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἐρρίφθησαν εἰς τὰς ὁδούς. Ἔχομεν μεταξὺ τῶν ἐπιστημόνων καὶ τῆς σπουδαζούσης νεολαίας τοσούτους, οἱ ὁποῖοι μετὰ ἑξάμηνον πεῖραν δύνανται νὰ καταστῶσι πολὺ καλλίτεροι ἀπὸ ἐκείνους τοὺς ὁποίους ἐστρατολογήσαμεν ἐκ τῶν ὁδῶν καὶ θέλομεν νὰ τοὺς μονιμοποιήσωμεν ἐδῶ. Ἔχομεν καὶ τοὺς ἐσχάτως ἀπολυθέντας ὑποταμίας, οὓς ἐπωφελῶς δυνάμεθα νὰ χρησιμοποιήσωμεν. Ἂς περιορίσωμεν τὴν ἄκραν ἐλευθεριότητα τῆς παρούσης διατάξεως.

§308Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἀφήσωμεν ἐντελῶς ἐλευθέρως νὰ εἰσαχθῶσιν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν πρόσωπα ἄνευ οὐδενὸς προσόντος εἰς περίστασιν κατὰ τὴν ὁποίαν τόσα ἄλλα προσόντα ἔχομεν ἀπαιτήσει ἀπὸ τοὺς ὑπαλλήλους. Αὐτὸ τοῦτο τὸ νομοσχέδιον ἐν ἄρθρῳ 5 ὁρίζει προσόντα· νὰ διατυπωθῇ λοιπὸν «νὰ ἔχωσι τὰ προσόντα τὰ ἐν ἄρθρῳ 5 ὁριζόμενα καὶ νὰ καταλαμβάνωσι τὰς θέσεις ἄνευ διαγωνισμοῦ».

§309ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Μάλιστα· ἔχοντες τὰ ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 5 ὁριζόμενα προσόντα. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 3 οὕτω τροποποιούμενον, ὡς καὶ τὸ ἄρθρον 4ον) Ἄρθρον 5 (ἀναγινώσκεται).

§310Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. Ἤθελον νὰ ὑπομνήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν μίαν ἀδικίαν, ἡ ὁποία γίνεται διὰ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ κατὰ μιᾶς τάξεως ὑπαλλήλων.

§311Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Δὲν εἶναι εἰς αὐτό.

§312Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. Παρακαλῶ· πρόκειται περὶ ἀνθρώπων ἐχόντων δίπλωμα νομικῆς, οἱ ὁποῖοι προϋπηρετοῦσιν ἀπὸ πενταετίας, οἱ ὁποῖοι ἑπομένως εἶχον τὸ δικαίωμα σήμερον νὰ γίνωσι γραμματεῖς βʹ τάξεως. Ἔχετε λοιπὸν 4ην παράγραφον ἐν ᾗ λέγετε ὅτι ἐπιτρέπεται νὰ προαχθῶσιν ἐντὸς ἔτους ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ νόμου εἰς θέσεις μέχρι τοῦ βαθμοῦ ὑπουργικοῦ γραμματέως βʹ τάξεως ἐκ τῶν ὑπηρετούντων ἐν τοῖς κλάδοις τούτοις οἱ ἔχοντες πτυχίον τῆς Νομικῆς Σχολῆς καὶ ὑπερδιετῆ τοὐλάχιστον οἰκονομικὴν ὑπηρεσίαν, τοῖς δίδετε δηλαδὴ ἓν δικαίωμα, τὸ ὁποῖον ἔχουσιν. Εἰσάγετε ἀνθρώπους εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι δίπλωμα νομικῆς καὶ τοὺς διορίζετε κατόπιν διετοῦς ὑπηρεσίας γραμματεῖς βʹ τάξεως. Ἤθελον νὰ δοθῇ σειρά τις προτιμήσεως. Διὰ ποῖον λόγον νὰ μὴ δοθῇ μία προτίμησις εἰς αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους;

§313ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Διὰ τοὺς προϋπηρετήσαντας πρέπει νὰ δοθῇ προτίμησίς τις.

§314ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Σήμερον ἔχομεν ἀπόλυτον ἀνάγκην νὰ εἰσαγάγωμεν ἀθρόως ὑπαλλήλους. Λοιπὸν εἰς τὴν ἀθρόαν αὐτὴν εἰσαγωγήν, τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν ἔχομεν ἀνάγκην ἀπὸ ἑκατὸν καὶ ἔχομεν δέκα θὰ προτιμηθῇ τίς; Οἱ δέκα θὰ εἰσέλθωσιν ἀμέσως εἰς τὴν ὑπηρεσίαν.

§315Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. Ἄρα θὰ προαχθῶσιν οἱ προϋπηρετοῦντες.

§316ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Κατ’ ἀνάγκην.

§317ΕΥΘ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ἀφοῦ ἐγένετο αὐτὴ ἡ δήλωσις, ἀρκεῖ.

§318Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἐπὶ τῆς πέμπτης παραγράφου μετὰ παρατήρησιν παρακαλῶ εἰς τὸ ἐν αὐτῇ προσωπικὸν εἶναι πολύ;

§319ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Οὐδένα προσωπικὸν χαρακτῆρα ἐνέχει ἡ διάταξις αὕτη. Πρόκειται περὶ ἐπανορθώσεως λάθους τὸ ὁποῖον ἔχει γίνει εἰς κειμένους ἤδη νόμους. Εἶναι οἱ ὑπάλληλοι τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου. Ἔχομεν ὑπαλλήλους τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι δίπλωμα καὶ μακρὰν ὑπηρεσίαν καὶ οἱ ὁποῖοι εἶναι ἄριστοι, εἶναι δὲ διωρισμένοι εἰς τὰς νέας χώρας πρὸ ἑνὸς καὶ ἡμίσεος ἔτους. Αὐτοὶ οἱ ὑπάλληλοι σήμερον διορίζονται οἰκονομικοὶ ἐπίτροποι. Οἱ κείμενοι νόμοι ὅμως δὲν δίδουσιν εἰς αὐτοὺς τὸ δικαίωμα νὰ μετατεθῶσιν εἰς τὴν οἰκονομικὴν ὑπηρεσίαν, δὲν δύνανται π. χ. νὰ μετατεθῶσιν εἰς τὸν ἐφοριακὸν κλάδον. Εἰς αὐτοὺς λοιπὸν δίδομεν τὸ δικαίωμα νὰ μετατεθῶσιν εἰς τὸν κλάδον αὐτὸν ἄνευ οὐδεμιᾶς, ἐννοεῖται, προτιμήσεως.

§320Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Πολὺ καλά. Θὰ ἀνομολογήσητε ὅμως, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι ἡ παρατήρησίς μου ἦτο πολὺ εὔλογος καὶ ἔπρεπε νὰ γίνῃ, διότι ὅστις ἀναγνώσῃ τὸ ἄρθρον ὑμῶν νομίζει ὅτι πρόκειται περὶ ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι ἔπρεπε νὰ ἔχωσι δεκαετῆ οἰκονομικὴν ὑπηρεσίαν καὶ νὰ ὑπηρετήσωσι προσέτι καὶ ὡς οἰκονομικοὶ ἐπίτροποι εἰς τὰς νέας χώρας.

§321ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Βεβαίως· διότι ὅλοι αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι ὑπηρέτησαν εἰς τὰς νέας χώρας ὡς οἰκονομικοὶ ἐπίτροποι καὶ οἱ ὁποῖοι ηὐδοκίμησαν ἀπολύτως, αὐτοὶ σήμερον δὲν ἠδύναντο νὰ διορισθῶσι.

§322Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἀρκοῦμαι εἰς τὰς δηλώσεις σας.

§323ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 5 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 6 (ἀναγινώσκεται).

§324Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Εἰς τὴν ἕκτην παράγραφον δὲν δύναται νὰ προστεθῇ «καὶ ἐν τῇ παλαιᾷ Ἑλλάδι οἱ προϋπηρετήσαντες»;

§325Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ἡ διάταξις αὕτη ἀφορᾷ τοὺς οἰκονομικοὺς ὑπαλλήλους τῆς Κρητικῆς Πολιτείας.

§326Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Τὸ ἐννοῶ πολὺ καλά· ὑπάρχουσιν ἐν Ἑλλάδι οἰκονομικοὶ ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι σήμερον μίαν ὑπηρεσίαν διετῆ καὶ δὲν δύνανται νὰ ἐπανέλθωσιν. Ἀφοῦ ἔχουσι μίαν διετίαν καὶ αὐτοί, διατί νὰ μὴ ἐπανέλθωσιν;

§327ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Λιδωρίκης ἔχει τὸν λόγον.

§328Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Παραιτοῦμαι.

§329ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 6, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, παραλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἐπίσης γίνονται δι’ ἀναστάσεως δεκτὰ τὰ ἄρθρα 7–11). Ἄρθρον 12 (ἀναγινώσκεται).

§330ΣΠ. ΝΤΟΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ· παρακαλῶ μίαν ἐξήγησιν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 12. Τὸ ἄρθρον αὐτὸ ἀφορᾷ μόνον τοὺς τῶν νέων χωρῶν ἢ καὶ τῆς κεντρικῆς ὑπηρεσίας;

§331Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ὅλους.

§332ΣΠ. ΝΤΟΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν φρονεῖτε ὅτι πρέπει διὰ μιᾶς τροπολογίας νὰ ἀπομακρύνητε καὶ νὰ ἀφαιρέσητε τοὺς τῆς κεντρικῆς ὑπηρεσίας καὶ ἐκεῖ νὰ κανονίσητε τὰ ζητήματα; Διότι ὑπάρχουσι πολλοί, οἱ ὁποῖοι νομίζουσιν ὅτι ἀδικοῦνται.

§333ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Δὲν θὰ ἀδικηθῇ κανείς.

§334ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 12, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνονται εἶτα δεκτὰ δι’ ἀναστάσεως τὰ ἄρθρα 13–15). Τὸ σύνολον λόγῳ τῶν τροπολογιῶν ἀναβάλλεται.

§335ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε· νὰ ψηφισθῇ παρακαλῶ ἂν συναινῇ ἡ Βουλὴ καὶ τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 24. «Περὶ ἐφαρμογῆς καὶ ἐν εἰρήνῃ ἀριθμητικοῦ συστήματος, δικαιολογήσεως ἀποδοχῶν ὁπλιτῶν».

§336ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα· συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐφαρμογῆς καὶ ἐν εἰρήνῃ ἀριθμητικοῦ συστήματος, δικαιολογήσεως ἀποδοχῶν ὁπλιτῶν». Ἄρθρον μόνον. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτόν).

§337ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 28 τώρα παρακαλῶ. Εἶναι στρατιωτικὸν ἐπίσης.

§338ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα· βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀποστολῆς ἀξιωματικῶν εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν πρὸς ἐκπαίδευσιν». (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 1). Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται).

§339Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ὑπάρχει τροπολογία.

§340ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ἡ τροπολογία τοῦ κ. Πολυχρονιάδου.

§341Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Εἶναι ἰδική μου. Εἶχε παραδοθῆ εἰς τὸ Προεδρεῖον.

§342ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρὸ τεσσάρων ἡμερῶν.

§343ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐπεκτείνεται ἡ διάταξις εἰς τοὺς ὑγειονομικοὺς ἀξιωματικούς.

§344ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὴν ἀποσύρει ὁ κ. Γόντικας.

§345Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἀποσύρεται.

§346ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 2 καὶ εἰς τὴν παράγραφον 6 εἰς ἣν ὁρίζεται ἡ ἀποστολὴ αὕτη (ἀναγινώσκει) «διαρκείας ὅσης κλπ.» κάμνω αὐτὴν τὴν ἐξήγησιν, ὅτι τὸ ἄρθρον ἔχει τὴν ἑξῆς ἔννοιαν· ἐφ’ ὅσον λειτουργεῖ τὸ σχολεῖον τῶν ἀνωτέρων σπουδῶν εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν ἀποστέλλονται ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐξέρχονται ἀπὸ τὸ σχολεῖον καὶ ὁ διαγωνισμὸς γίνεται, ὅταν λήξῃ ἡ πρώτη ἀποστολή. Δὲν εἶναι τροπολογία· εἶναι δήλωσις περὶ τῆς ἐννοίας τοῦ νόμου τὴν ὁποίαν κάμνω ὡς εἰσηγητὴς τοῦ νομοσχεδίου. (Ψηφίζονται εἶτα τὰ ἄρθρα 2–12, ὡς καὶ τὸ σύνολον).

§347ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ λοιπὰ νομοσχέδια ἀναβάλλονται. Ἐρωτῶ, ἐὰν συναινῇ αὔριον ἡ Βουλή, νὰ μὴ συνεδριάσωμεν ἐπὶ τῇ ἐπετείῳ τῆς δολοφονίας τοῦ ἀειμνήστου Βασιλέως Γεωργίου τοῦ Αʹ.

§348ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§349ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Μάλιστα.

§350ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ δέχεται νὰ μὴ συνεδριάσωμεν αὔριον. Ὁ βουλευτὴς κ. Π. Λαγοπάτης ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 88 τῆς στρατιωτικῆς ποινικῆς νομοθεσίας. Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Βρατσάνος ὑποβάλλει προσθήκην εἰς τὸ νομοσχέδιον «περὶ ὀργανισμοῦ τῶν Προξενικῶν ἀρχῶν». Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Τσακανίκας ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ περὶ συστάσεως τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθν. Οἰκονομίας νόμου ͵ΓΨΚΔʹ, ὡς μετερρυθμίσθη διὰ τῶν νόμων ͵ΓΨϞΗʹ, ͵ΓϠΛΒʹ καὶ ͵ΓΡΞΓʹ». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Σ. Γρανίτσας, Γ. Χριστοδουλάκης καὶ Γ. Τσακανίκας ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων περὶ τοῦ προσωπικοῦ τῆς ἐξωτερικῆς ὑπηρεσίας τῶν δασῶν». Ὁ Βουλευτὴς κ. Σ. Ἀναστασιάδης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐνισχύσεως τῆς γεωργίας δι’ ἀγορᾶς γεωργικῶν προϊόντων». Ὁ Βουλευτὴς κ. Σ. Ἀναστασιάδης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν νόμων τῆς γεωργικῆς ὑπηρεσίας ΒΥΞΕʹ τοῦ 1897, ΒΩΙΣΤʹ τοῦ 1901, ΒΩΛΔʹ τοῦ 1901 καὶ ΓϠΚʹ τοῦ 1911». Οἱ Βουλευταὶ κ. κ. Ἀρ. Πετμεζᾶς. Γ. Κατσιμπίρης, Π. Πολυχρονιάδης, Β. Ροῦφος, Λ. Μεσσηνέζης καὶ Ι. Βέρροιος ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου «περὶ ἀτελοῦς ἐγγραφῆς τῶν ἐκ Σκλιβαίνης καὶ Τσιβλὸ Κραθίδος φοιτητῶν κατὰ τὸ ἔτος 1913–1914». Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων περὶ τοῦ προσωπικοῦ τῆς ἐξωτερικῆς ὑπηρεσίας τῶν δασῶν» ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της. Ὁρίζονται ἐπιτροπαὶ ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ ἀπονομῆς εὑρεσιτεχνίας εἰς Ν. Μ. Βῆχον, κάτοικον Ἀθηνῶν», οἱ Βουλευταὶ κ. κ. Μ. Νεγροπόντης, Ι. Μπουρνιᾶς, Σ. Θεοδωρόπουλος. Κ. Ἀλαβᾶνος. Γ. Γαϊτᾶνος καὶ Θ. Κουτούπης. Ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ ἐλέγχου τοῦ ἐμπορίου» οἱ Βουλευταὶ κ. κ. Ὄθ. Τετενές, Ν. Χαριτᾶτος, Α. Σακελλαρίου, Ε. Κατσιμπίρης, Σ. Θεοδωρόπουλος καὶ Π. Πολυχρονιάδης. Ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ προσθήκης ἄρθρων τοῦ νόμου ΧΜΑʹ τοῦ 1861 περὶ τοῦ λιμένος Καρύστου» οἱ Βουλευταὶ κ. κ. Σ. Βακράτσας, Ὄθ. Τετενές, Γ. Καντιάνης, Ν. Σταματιάδης, Λ. Ἀποστολίδης, Ἀλκ. Θανόπουλος καὶ Ἰω. Τρικούπης. Ἡ συνεδρίασις λύεται διὰ νὰ ἐπαναληφθῇ τὴν Πέμπτην περὶ ὥραν 4 μ.μ. (Λύεται ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 9 μ. μ.)