1914.03.01

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 44

Τῆς 1ης Μαρτίου 1914.

(Σάββατον, ὥρᾳ 4,40′ μ. μ.).

Προεδρία κ. Κ. Ζαβιτσιάνου.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Νὰ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ἀνακοινῶ εἰς τὴν Βουλὴν· Οἱ ἐν Λονδίνῳ Ἕλληνες ἐφοπλισταὶ παρακαλοῦσιν, ὅπως μετατραπῇ τὸ ἐν Λονδίνῳ ἄμισθον προξενεῖον εἰς ἔμμισθον. Οἱ παρακεντέδες κάτοικοι τοῦ χωρίου Καπουτσί Καρδίτσης παρακαλοῦσιν ὅπως τοῖς δοθῇ ἔκτασις 10 ἀκόμη στρεμμάτων πρὸς καλλιέργειαν. Ὁ ἐκ Τρικκάλων Μ. Γιαννίκας, τελειόφοιτος τῆς Νομικῆς, παρακαλεῖ, ὅπως τῷ ἐπιτραπῇ νὰ δώσῃ ἐξετάσεις ὡς ἐνωμοτάρχης. Οἱ γεωργοὶ τοῦ χωρίου Σουλέτσι τῆς Λαρίσης παρακαλοῦσιν, ὅπως ἀπαλλαγῶσι τοῦ φόρου τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν. Ὁ ἐξ Αἰγείρας ἱερεὺς Ἠλίας Μανιατόπουλος ὑποβάλλει μεταρρυθμίσεις τινὰς ἐπὶ τοῦ νόμου περὶ ἐνοριῶν Οἱ κάτοικοι Τρικκάλων καὶ τῶν πέριξ χωρίων παρακαλοῦσιν, ὅπως ἀπαλλαγῶσι τοῦ φόρου τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν λόγῳ τῶν ζημιῶν τῶν ἐκ τῆς χαλάζης ἥτις ἔπεσε κατὰ τὸ 1912. Οἱ προαχθέντες φοιτηταὶ ἀμφοτέρων τῶν Πανεπιστημίων παρακαλοῦσι τὴν Βουλήν, ὅπως λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀναφορὰν τῶν ἀπορριφθέντων συναδέλφων των ἐπιτρέπουσα διὰ νομοθετικοῦ μέτρου νὰ ὑποστῶσιν ἐκ νέου τὰς ἐξετάσεις των κατὰ τὸν προσεχῆ Μάϊον· Οἱ Δημογέροντες Λιαριγκόβης ὑποδεικνύουσι μέτρα τινὰ σχετικῶς μὲ τὴν διοικητικὴν διαίρεσιν τῆς Μακεδονίας· Οἱ κάτοικοι Λιαριγκόβης παρακαλοῦσιν, ὅπως συσταθῇ νέα ὑποδιοίκησις Χαλκιδικῆς μὲ ἕδραν τὴν Λιαρίγκοβην ὅπου νὰ συσταθῇ τὸ Πρωτοδικεῖον Χαλκιδικῆς· Οἱ παρὰ τὰ γραφεῖα τῆς Γενικῆς Διευθύνσεως τῶν Ταχ. καὶ Τηλ. ἐργαζόμενοι ἔκτακτοι ὑπάλληλοι παρακαλοῦσιν, ὅπως ὑπαχθῶσι καὶ οὗτοι εἰς τὸ νομοσχέδιον περὶ προσθήκης προσωπικοῦ ἐν τῇ Ταχ. Τηλ. καὶ Τηλεφ. ὑπηρεσίᾳ. Ἀνακοινῶ ἐπίσης ὅτι ὑπεβλήθησαν αἱ κάτωθι τροπολογίαι. Τοῦ κ. Κ. Γόντικα ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀποστολῆς ἀξιωματικῶν εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν πρὸς ἐκπαίδευσιν· Τοῦ κ. Η. Λαγοπάτη ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ εἰσαγωγῆς τοῦ ἐνδίκου μέσου τῆς ἐφέσεως» κλπ. Τοῦ κ. Ν. Ξηροῦ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ εἰσαγωγῆς τοῦ ἐνδίκου μέσου τῆς ἐφέσεως» κλπ. Τοῦ κ. Σ. Ἀναστασιάδου ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀναρτήσεως ἀναμνηστικῶν πλακῶν ἐν τοῖς δημοτικοῖς σχολείοις τοῦ Κράτους»· Τοῦ κ. Δ. Χατζηγιάννη ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ περὶ συστάσεως τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νόμου ΓΨΚΔʹ, ὡς μετερρυθμίσθη διὰ τῶν νόμων ΓΨϞΗʹ. ΓϠΛΒʹ καὶ ΓϠΞΓʹ· Τοῦ κ. Ῥ. Χατζηρήγα ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ πυρκαϊῶν τῶν δασῶν»· Τοῦ κ. Σ. Γρανίτσα προσθήκη ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ περὶ συστάσεως τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθν. Οἰκονομίας νόμου ΓΨΚΔʹ» κλπ. Ἐπίσης ὑποβάλλουσι τὰς ἐκθέσεις αὐτῶν αἱ ἐπιτροπαὶ ἐπὶ τῶν νομοσχεδίων· «Περὶ ἐκδικάσεως τῶν εἰς τὰς νέας χώρας ὑπαρχόντων δικαιωμάτων κυριότητος καὶ προτιμήσεως μεταλλείων, ὀρυχείων καὶ λατομείων»· «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ περὶ ὀργανώσεως τῆς Κεντρικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν διατάξεων τοῦ ΓΨΙΑʹ νόμου»· «Περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ περὶ ὀργανισμοῦ τῶν Προξενικῶν ἀρχῶν νόμου»· «Περὶ Πρεσβειῶν»· «Περὶ αὐξήσεως τοῦ προσωπικοῦ τῆς κεντρικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τῶν 16 παλαιῶν νομαρχιῶν τοῦ Κράτους. Οἱ Βουλευταὶ κ. κ. Ἀχιλ. Παπαλουκᾶς, Ἠλ. Τσιτσέλης καὶ Κοσσώνας ζητοῦσιν ἄδειαν 10 ἡμερῶν. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ δοθῶσιν αἱ ζητούμεναι ἄδειαι;

§2ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα. Ὁ κ. Γραμματεὺς παρακαλεῖται νὰ ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως (ἀναγινώσκονται ὑπὸ τοῦ γραμματέως). Ὑπάρχει ἀντίρρησίς τις κατὰ τῶν πρακτικῶν; (οὐδεὶς ἀπαντᾷ). Τὰ πρακτικὰ ἐπικυροῦνται. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων. Ὁ κ. Ν. Ξηρὸς ἔχει τὸν λόγον, ὅπως καταθέσῃ ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Ἀγόριανης.

§3Ν. ΞΗΡΟΣ. Οἱ κάτοικοι Ἀγόριανης, κ. Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, οἱ ἐπιστρατευθέντες καὶ ἀπολυθέντες κατὰ τὸ τέλος τοῦ 1913 ζητοῦσι νὰ ἀπαλλαγῶσι τοῦ φόρου τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν. Εἶναι δίκαιον κατ’ ἀναλογίαν νὰ ἐφαρμόσητε τὸ μέτρον τὸ ὁποῖον ἐφηρμόσατε καὶ διὰ τοὺς ἐπαγγελματίας τοὺς ἀπαλλαγέντας τοῦ φόρου τῶν ἐπιτηδευμάτων. Ἑπομένως καὶ δι’ ἐκείνους τοὺς γεωργοὺς οἱ ὁποῖοι ὑπέστησαν πολλὰς στερήσεις καὶ κακουχίας, διότι δὲν εἶχον τὴν πρόνοιαν αἱ Ἐπιτροπαὶ τῆς περιθάλψεως νὰ περιθάλψωσιν, ὡς περιέθαλψαν τοὺς κατοίκους Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς, δίκαιον εἶναι, ἀφοῦ λάβητε γνῶσιν τῆς αἰτήσεως τὴν ὁποίαν θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον νὰ τὴν μεταβιβάσῃ πρὸς ὑμᾶς, νὰ ἐνεργήσητε ὅ,τι εἶναι δίκαιον. Βεβαίως ἔχετε δίκαιον νὰ δυσφορῆτε, διότι εἶναι πολλαὶ ἀξιώσεις διὰ δωρεὰς τοιαύτας, ἀλλ’ οἱ ἄνθρωποι δὲν εἰργάσθησαν οὔτε κατὰ τὸ 1912 οὔτε κατὰ τὸ 1913, αἱ δὲ οἰκογένειαί των ἐστερήθησαν τῶν πάντων καὶ εἶναι δίκαιον νὰ ἀπαλλαγῶσι τοῦ φόρου τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν.

§4ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐκάμετε παραλληλισμὸν τοῦ φόρου τῶν ἐπιτηδευμάτων καὶ τοῦ φόρου τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν;

§5Ν. ΞΗΡΟΣ. Ἀπολύτως καὶ κατ’ ἀκρίβειαν.

§6ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Μάλιστα· ἀλλὰ διὰ τοῦ νόμου δι’ οὗ ἀπαλλάσσονται οἱ ἐπαγγελματίαι τοῦ φόρου τοῦ ἐπιτηδεύματος ὁρίζονται αἱ περιστάσεις καθ’ ἃς ἀπαλλάσσονται οἱ ἐπίστρατοι ἐπαγγελματίαι, ἐὰν δὲν ἤσκησαν τὸ ἐπάγγελμά των. Ἡ περίστασις τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν δὲν εἶναι ἡ αὐτή, διότι ἐφ’ ὅσον τὰ ἀροτριῶντα κτήνη ἐπετάχθησαν, ὑπάρχει περίπτωσις ἀπαλλαγῆς καὶ ἐλήφθη περὶ τούτων μέριμνα. Ἐφ’ ὅσον ὅμως τὰ ὄργανα τῆς καλλιεργείας δὲν ἐπετάχθησαν, καὶ δὲν ἐπετάχθησαν, διότι αὐτὰ εἶναι τὰ παράγοντα, δὲν ὑπῆρχε περίπτωσις ἀπαλλαγῆς. Ἑπομένως ὁ παραλληλισμὸς δὲν εἶναι ἀκριβὴς ἀπολύτως, οὐχ ἧττον δηλῶ ὅτι λίαν προσεχῶς θέλω ὑποβάλει ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς νομοσχέδιον σχετικὸν πρὸς τὸ ζήτημα τοῦτο τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν, ἐν τοιαύτῃ δὲ περιπτώσει νομίζω ὅτι μετὰ τὴν δήλωσιν τὴν ὁποίαν ἔκαμα ὅλη αὐτὴ ἡ σωρεία τῶν αἰτήσεων ἡ ὁποία ἔχει ὑποβληθῆ παρέλκει, διότι θὰ εἰσαγάγω προσεχῶς νομοσχέδιον.

§7Ν. ΞΗΡΟΣ. Νὰ ἐξετασθῶσιν αἱ αἰτήσεις καὶ ἐὰν εἶναι δίκαιαι νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ παραπεμφθῇ ἡ αἴτησις εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν. Ὁ κ. Ε. Βελλιανίτης ἔχει τὸν λόγον, ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφορὰν τοῦ Ἀρχιμουφτῆ Ἡγουμενίτσης.

§9Ε. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ὁ Ἀρχιμουφτῆς Ἡγουμενίτσης παραπονεῖται ὅτι στερεῖται τῆς μισθοδοσίας του, διότι τὸ Δημόσιον καταλαβὸν τὴν ἰδιοκτησίαν του ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τῆς καταλήψεως δὲν τοῦ ἔδωκε τίποτε. Στερεῖται δὲ οὕτω ὄχι μόνον τῆς μισθοδοσίας του, ἀλλὰ καὶ τῶν εἰσοδημάτων του.

§10Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Ὑπάγεται εἰς τὴν δικαιοδοσίαν Μακεδονίας;

§11Ε. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τῆς Ἠπείρου. Ὁ ἄνθρωπος δὲν πρέπει νὰ πεινᾷ.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Ἀναστασιάδης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν δικαστικῶν κλητήρων Λαρίσης.

§13Σ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν ταύτην. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης εἶναι εἰς θέσιν νὰ κρίνῃ.

§14Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Νὰ σταλῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ θέματος ἔχει τὸν λόγον ὁ κ. Δ. Χατζηγιάννης, ἀλλ’ ἀρκεῖται εἰς ὅσα εἶπον οἱ ἄλλοι. Ἡ ἀναφορὰ παραπέμπεται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης. Ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς τῶν δοκίμων τηλεγραφητῶν τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Π. Μερλόπουλος.

§16Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τὴν ἀναφορὰν θὰ συζητήσωμεν, ὅταν ἐπιληφθῇ ἡ Βουλὴ τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου τοῦ ὑποβληθέντος ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν «περὶ προσθήκης προσωπικοῦ εἰς τὴν ταχυδρομικὴν καὶ τηλεγραφικὴν ὑπηρεσίαν». Ἐν τούτοις προκαταβολικῶς δύναμαι νὰ εἴπω ὅτι διὰ τῆς ὑποβολῆς τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἀναιροῦνται τὰ ὑπεσχημένα δι’ ἑτέρου νόμου, διὰ τοῦ νόμου ΔΡΠʹ τοῦ 1913 καὶ διὰ τοῦ Δικτάγματος 14 Αὐγούστου 1913. Διὰ τῶν νομοθετικῶν τούτων μέτρων ἐπετράπη εἰς τοὺς καταταχθέντας δοκίμους ὑπαλλήλους ὅπως μονιμοποιηθῶσιν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ, ὑποστῶσι δοκιμασίαν κατόπιν φοιτήσεως εἰς τὴν τηλεγραφικὴν σχολὴν καὶ ἐκεῖθεν ἐξερχόμενοι ἀναλάβωσι μόνιμον ὑπηρεσίαν εἰς τὴν τάξιν τῶν ὑπαλλήλων. Ἐν τούτοις τὸ νομοσχέδιον ὑπέβαλεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν χωρὶς νὰ ἐνθυμηθῇ τὴν ὑπόσχεσιν ταύτην, τὴν δοθεῖσαν διὰ νόμου, καὶ ἀφήνει ὅλως ἐκτεθειμένους τοὺς ὑπαλλήλους τοὺς δοκίμους, τοὺς εὐδοκίμως μέχρι τοῦδε ὑπηρετήσαντας. Ἐλπίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν θὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του τὴν εὔλογον αἴτησιν τῶν ἀναφερομένων καὶ ἡ Βουλή, ὅταν ἔλθῃ ἡ ὥρα ἡ κατάλληλος, θέλει νομοθετήσει διάταξιν ἐξασφαλίζουσαν τὴν ὁριστικὴν εἰσαγωγὴν τῶν ὑπαλλήλων τούτων εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, ἐφ’ ὅσον ἐκρίνοντο ἱκανοί.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν ἀπορριφθέντων φοιτητῶν τοῦ Ἐθνικοῦ Πανεπιστημίου ὁ κ. Π. Ἀραβαντινός.

§18Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ἤθελον συστήσει ἐξέτασιν τῆς ἀναφορᾶς ταύτης πρὸς λῆψιν μέτρου διορθώσεως ἀποφάσεως τυπικῶς μὲν καλῶς γενομένης, οὐσιαστικῶς ὅμως οὐχὶ τόσον πολὺ ἐρειδομένης ἐπὶ οὐσιαστικῶν δικαιολογημάτων. Ἀληθῶς ὅπως οἱ δύο πόλεμοι ἐπηρέασαν πάσας τὰς σχέσεις τῆς κοινωνίας, βεβαίως ἐπηρέασαν καὶ οἰκονομικῶς τοὺς φοιτητὰς καὶ ὑπὸ πολλὰς ἐπόψεις, ὥστε νὰ μὴ παρουσιασθῶσι παρεσκευασμένοι προσηκόντως εἰς ἐξετάσεις. Θὰ ἦτο δίκαιον νὰ ληφθῇ μέτρον ἵνα ἐπιτραπῇ εἰς αὐτοὺς ἐξέτασις νὰ κριθῶσι καὶ ἂν κριθῶσιν ἱκανοὶ νὰ μὴ χάσωσι τὸ ἑξάμηνον.

§19Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Κύριε Πρόεδρε· οὐδόλως ἤθελον συνηγορήσει ὑπὲρ τῆς ἀναφορᾶς ταύτης, ἐὰν ἐπειθόμην ὅτι ἐρχόμεθα νομοθετικῶς νὰ βοηθήσωμεν τὴν ὀκνηρίαν, ἀλλὰ τὰ ἐπιχειρήματα τὰ διατυπούμενα ἐν τῇ ἀναφορᾷ εἶναι τόσον ἀδιάσειστα, ὥστε ἐσχημάτισα ἀκράδαντον πεποίθησιν ὅτι τὸ νομοθετικὸν σῶμα θὰ θελήσῃ νὰ ἐπιληφθῇ τῆς ἐξετάσεως καὶ διορθώσεως τοῦ ζητήματος.

§20Κ. ΚΑΛΟΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐλπίζω ὅτι ὁ ἐπὶ τῆς Παιδείας κ. Ὑπουργὸς θὰ λάβῃ ἐπιεικὲς μέτρον ὑπὲρ τῶν ἀναφερομένων φοιτητῶν.

§21ΣΠ. ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω ὅτι τὸ μέτρον τὸ προτεινόμενον διὰ τῆς ἀναφορᾶς θὰ ἦτο εὐκταῖον νὰ προταθῇ ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ὡς τροποποίησις τοῦ νόμου.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Σκάσης.

§23Θ. ΣΚΑΣΗΣ. Οὐδένα εὔλογον λόγον εὑρίσκω, ὅπως οἱ ἀπορριφθέντες κατὰ τὰς ἐξετάσεις των φοιτηταὶ ζητήσωσι τὴν ἐπιείκειαν τῆς Βουλῆς καὶ τὴν ψήφισιν προσωπικοῦ νομοσχεδίου ὑπὲρ ἐπανορθώσεως τοῦ καλῶς πραχθέντος. Ἄν ἡ Βουλὴ ἐφάνη ἐπιεικής, ἐφάνη ἐπιεικὴς μόνον πρὸς τοὺς ἐπιστράτους καὶ τοὺς ἐκτελέσαντας τὸ καθῆκον αὐτῶν πρὸς τὴν πατρίδα καὶ μὴ δυνηθέντας ὡς ἐκ τούτου νὰ μελετήσωσιν, ἀλλὰ διὰ τοὺς ἀναφερομένους σήμερον οὐδεμίαν εὑρίσκω δικαιολογίαν ὑπὲρ αὐτῶν. Τοὐναντίον εἶναι ἐποικοδομητικὸν ὅπως ἡ Βουλὴ τοιαύτας τινὰς συστάσεις μὴ ἀποδέχηται.

§24Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Δυνάμει νόμου ἐπετράπη νὰ δώσωσιν ἐξετάσεις πάντες οἱ φοιτηταί· προσῆλθον καὶ ἔδωσαν τοιαύτας, καὶ οἱ ἐπιμελεῖς ἐγένοντο δεκτοὶ καὶ προήχθησαν, οἱ δὲ μὴ ἐπιμελεῖς ἀπερρίφθησαν. Μοὶ φαίνεται ὅτι δὲν δύναται τὸ Ὑπουργεῖον νὰ λάβῃ οἱονδήποτε μέτρον ἐπιεικείας.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Χριστοδουλιᾶς ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν τριτοετῶν φοιτητῶν τῆς Ἰατρικῆς Σχολῆς.

§26Ι. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΑΣ. Πρόκειται περὶ ἐπιστράτων φοιτητῶν οἱ ὁποῖοι λόγῳ τῆς δεκαπενταμήνου ἐπιστρατεύσεως δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ παρασκευασθῶσι καὶ δώσωσιν ἐξετάσεις. Θὰ ἦτο εὐχῆς ἔργον νὰ ὑπαχθῶσιν εἰς τὸν παλαιὸν ὀργανισμόν, διότι εἶναι μέγα ἀδίκημα νὰ ἀπολέσωσι τὸν χρόνον των.

§27Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Διὰ τοὺς τριτοετεῖς φοιτητὰς τῆς Ἰατρικῆς ὁ νόμος παρεχώρησε τὸ δικαίωμα ὅπως τὸν Φεβρουάριον δώσωσιν ἐξετάσεις καὶ ἂν δὲν προσέλθωσι τότε νὰ προσέλθωσι κατὰ μῆνα Ἀπρίλιον. Ἤδη τινὲς μάλιστα μὴ ἀσχοληθέντες φαίνεται εἰς τὴν ἐπιστήμην αὐτῶν κατὰ τὸ διατρέξαν χρονικὸν διάστημα ἢ μὴ δυνηθέντες νὰ ἀκολουθήσωσι τὰ μαθήματα ζητοῦσι νέαν προθεσμίαν. Μοὶ φαίνεται ὅτι ἔργον τῆς Νομοθετικῆς ἐξουσίας δὲν εἶναι νὰ χορηγῇ πάντοτε νέαν προθεσμίαν διὰ τοὺς μὴ δυνηθέντας νὰ ἀκολουθήσωσι τὰ μαθήματά των.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Μ. Μιχαλοπούλου. Ὁ κ. Καρᾶς.

§29Χ. ΚΑΡΑΣ. Ὁ ἀναφερόμενος ὡς ἐπιστρατευθεὶς δὲν ἠρνήθη νὰ προσέλθῃ εἰς ἐξετάσεις. Τοῦτο συμβαίνει καὶ εἰς ἄλλους, ἀλλὰ τῇ εἰσηγήσει τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐψηφίσθη ὁ νόμος κατὰ τὸν ὁποῖον οἱ μαθηταὶ τῆς δευτέρας σχολῆς προσῆλθον εἰς ἐξετάσεις. Ὁ δημοδιδάσκαλος αὐτὸς δὲν ἠδυνήθη νὰ τύχῃ ἀδείας ὅπως προσέλθῃ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας νὰ ὑποβάλῃ νόμον ὥστε καὶ ὅσοι ἄλλοι ἦσαν ἐπίστρατοι νὰ προσέλθωσιν εἰς ἐξετάσεις.

§30Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Πολλοὶ λόγοι συντρέχουσιν ὅπως εὐμενέστατα κριθῇ ἡ ἀναφορὰ αὕτη. Θὰ ἐξετάσω αὐτὴν καὶ ἂν εἶναι δυνατὸν νὰ δοθῇ διοικητικὴ λύσις θὰ τὴν δώσω. Παρακαλῶ νὰ μοὶ στείλητε τὴν ἀναφορὰν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλὰ. Ὁ κ. Δ. Γκλαβᾶς ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Ἀργ. Οἰκονόμου.

§32Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Ἡ ἀναφορὰ αὕτη, κύριοι Βουλευταὶ μοὶ δίδει ἀφορμὴν ὅπως εἴπω δύο λέξεις. Ὁ ὑποβαλὼν τὴν ἀναφορὰν αὐτὴν ὑπηρέτησεν ἐπὶ δέκα καὶ ὀκτὼ ἔτη τὸ Κράτος καὶ καθ’ ἣν ἐποχὴν ἔγινεν 64 ἐτῶν τὸν ἐπέταξαν εἰς τοὺς δρόμους. Σημειωτέον ὅτι δὲν ἔχει ἄλλην περιουσίαν πλὴν ἐκείνης τὴν ὁποίαν κατὰ καιροὺς ἐνεπιστεύθη εἰς τὸ Κράτος πρὸς παραφυλακὴν διὰ νὰ τῷ χρησιμεύσῃ εἰς τὸ γῆρας. Ὑπηρέτησε δέκα ὀκτὼ ἔτη καὶ ἐρωτῶ· δικαιοῦται ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς νὰ τύχῃ τῆς ὑποστηρίξεως τῆς Πολιτείας; Δὲν πιστεύω τὸ Κράτος νὰ εἶναι οὔτε ἅρπαξ, οὔτε ὑπεξαιρέτης. Ὅταν εἰς τὸν ἄλφα πολίτην ἐμπιστευόμεθα χρήματα καὶ ὅταν θελήσωμεν ζητοῦμεν τὴν ἐπιστροφήν των καὶ ὑποχρεοῦται νὰ μᾶς τὰ ἐπιστρέψῃ, τὸ Κράτος δὲν εἶναι τάχα ὑπόχρεων, ὅταν τοῦτο δύναται, νὰ ἐπιστρέψῃ τὰ χρήματα εἰς ἐκεῖνον ὁ ὁποῖος τοῦ τὰ ἐνεπιστεύθη; Φρονῶ ὅτι τὸ Κράτος δὲν εἶναι ὑπεξαιρέτης οὔτε λῃστής, διότι εἶναι κάτι τι ἀκατανόητον νὰ ὑπηρετῇ τις ἐπὶ 18 ἔτη τὴν Πολιτείαν καὶ τὸ Κράτος ἄνευ λόγου τινὸς νὰ τὸν πετᾷ εἰς τοὺς δρόμους ἀφ’ ἑνὸς καὶ ἀφ’ ἑτέρου νὰ μὴ τῷ παρέχῃ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα τῷ ἐνεπιστεύθη. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ὑπέβαλε νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου οἱ ὑπηρετήσαντες ἐπὶ μίαν δεκαετίαν νὰ δύνανται νὰ λαμβάνωσιν ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα κατέβαλον ἢ δικαιοῦνται εἰς ἀνάλογον σύνταξιν. Τοῦτο πρέπει νὰ δώσῃ ἀφορμὴν ὅπως οἱ κ. κ. Ὑπουργοὶ συσκεφθῶσι περὶ τῶν ἀνθρώπων ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἐπὶ 17 καὶ 18 ἔτη ὑπηρέτησαν τὴν πατρίδα αὑτῶν καὶ τὴν τελευταίαν στιγμήν, ὅτε τὸ γῆρας ἔρχεται νὰ κάμψῃ τὰ γόνατα αὐτῶν, νὰ τοὺς πετᾷ τὸ Κράτος εἰς τὸν δρόμον. Ἔχει ὑποχρέωσιν ἡ Πολιτεία ἡ ὁποία θέλει νὰ λέγηται εὐνομουμένη νὰ παρέχῃ θαλπωρὴν εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι τὴν ὑπηρέτησαν κατὰ τὴν μεγαλειτέραν περίοδον τοῦ βίου των.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Βέρροιος.

§34Ι. ΒΕΡΡΟΙΟΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν καὶ παρακαλῶ νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργόν.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Τερζάκης παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἂν εἶναι ἀληθὲς ὅτι διετάχθη ἡ μετάθεσις ἐκ Ναυπλίου τῆς ὀρειβατικῆς μοίρας τοῦ Πυροβολικοῦ καὶ τίνες οἱ λόγοι οἱ προκαλέσαντες τὴν τοιαύτην μετάθεσιν.

§36ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἡ μετάθεσις εἶναι προσωρινή· προέρχεται δὲ ἐξ ἐλλείψεως καταλλήλων οἰκημάτων.

§37Ι. ΤΕΡΖΑΚΗΣ. Ἂν σᾶς ἔδωκαν τοιαύτην πληροφορίαν, σᾶς ἐβεβαίωσαν ἐσφαλμένως. Ἐγὼ συνέστησα εἰς τὰς διαφόρους στρατιωτικὰς Ἀρχὰς διάφορα οἰκήματα, ἀλλὰ δὲν ἔστειλαν τοὺς ἀξιωματικοὺς ἵνα τὰ ἐπισκεφθῶσιν. Ἔδωκαν αἰτήσεις ἰδιοκτῆται πρὸς ἐνοικίασιν ἵνα ἐγκατασταθῇ ὁλόκληρος ἡ Μεραρχία· ὥστε ὁριστικὴ εἶναι ἡ μεταστάθμευσις ἢ προσωρινή;

§38ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Προσωρινή.

§39Ι. ΤΕΡΖΑΚΗΣ. Παρακαλῶ νὰ διατάξητε ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει νὰ εὑρεθῶσι τοιαῦτα.

§40Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ἑνώνω καὶ ἐγὼ τὴν παράκλησίν μου.

§41ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν εὑρέθησαν, ἐπαναλαμβάνω, οἰκήματα.

§42Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Δὲν δύναμαι νὰ δεχθῶ ὅτι ἡ πόλις τοῦ Ναυπλίου εὑρέθη ἀπρόθυμος νὰ στεγάσῃ τὴν ὀρειβατικὴν μοῖραν καὶ παρακαλῶ νὰ λάβῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς ὑπὸ σοβαρὰν ἔποψιν τὰς καταγγελίας τὰς ὑπὸ τοῦ κ. Τερζάκη διατυπωθείσας καὶ νὰ τιμωρήσῃ τοὺς πταίστας.

§43ΕΥΣΤ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Δὲν εἶναι δυνατόν, κ. Πρόεδρε, νὰ πιστευθῇ ὅτι ἡ πρώτη πρωτεύουσα τοῦ Κράτους στερεῖται οἰκημάτων.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Σπυρόπουλος παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν· 1) νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν διατί δὲν συνεστήθη εἰς τὰ ἐν Θεσσαλίᾳ κτήματα πρώην Ζαππείου περιουσίας τὸ ἐν τῇ διαθήκῃ τοῦ ἀοιδίμου Κωνσταντίνου Ζάππα (ἄρθρ. 8 στίχ. 27–38) ἀναφερόμενον πρακτικὸν Γεωργικὸν σχολεῖον ἐκ τῶν εἰσοδημάτων της, τουτέστι τοῦ μερίσματος 53 μετοχῶν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος κλπ., καὶ 2) ἐὰν τὰ ἐφάπαξ ἢ ἐτήσια κληροδοτήματα τὰ εἰς τούς κληροδόχους διδόμενα δίδωνται ἐκ τοῦ συνόλου τῶν ἐτησίων εἰσοδημάτων ἢ ἐκ τῶν τοῦ ἐσωτερικοῦ μόνον.

§45ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐζητήθησαν πληροφορίαι παρὰ τῆς Ζαππείου ἐπιτροπῆς τὰς ὁποίας ἅμα λάβω θ’ ἀνακοινώσω.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λαγοπάτης ἀπουσιάζει. Ὁ κ. Δ. ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν διὰ τίνας λόγους δὲν διατάσσεται ἀπὸ τόσου χρόνου ἡ ἔναρξις τῆς οἰκοδομῆς τῆς παρὰ τὴν Καλλιθέαν ἐπαγγελματικῆς σχολῆς Χαροκόπου.

§47Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἔχω τὴν τιμὴν ν’ ἀναγγείλω πρὸς τὸν ἀξιότιμον Βουλευτὴν ὅτι ἀπόψε ἐπεστράφη τὸ Β. Διάταγμα διὰ τοῦ ὁποίου συνιστᾶται ἡ Χαροκόπειος σχολὴ καὶ οὕτω πως θὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ γίνῃ ἔναρξις τῶν ἐργασιῶν.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Φίλιος παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἐὰν δύναται ὁ οἰκονομικὸς ἐπίτροπος Ἐλασσόνος νὰ εἰσπράξῃ φόρον ζῴων (τζελέπι) ἀπὸ τὰ ζῷα τοῦ χωρίου Πανίτσης τοῦ δήμου Φαρκαδόνος, τὰ ἐπὶ τρεῖς μῆνας παραχειμάσαντα εἰς τὸ λιβάδιον τοῦ χωρίου Ἐλευθεροχωρίου.

§49ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Πληροφορῶ τὸν κ. Βουλευτὴν ὅτι, ὀρθότατα ὁ οἰκονομικὸς ἐπίτροπος Ἐλασσόνος εἰσέπραξε φόρον ἐπὶ τῶν ζῴων αὐτῶν, διότι ταῦτα εὑρίσκονται ἐν τῇ περιφερείᾳ αὐτοῦ· ἑπομένως ἡ αἰτίασις εἶναι ἐντελῶς ἀδικαιολόγητος.

§50Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Μὰ εἶναι σωστόν, κ. Ὑπουργέ, νὰ πληρώνωνται δύο φόροι;

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Θ. Φίλιος καὶ Χ. Καρᾶς «παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἐὰν ἀληθεύῃ ὅτι ὁ τμηματάρχης Ἀναστασιάδης μετέθεσε τοὺς γεωμέτρας Τζουμέρκην, Καστάνην καὶ Ἀσημακόπουλον ἀπὸ Θεσσαλίας εἰς Μακεδονίαν».

§52ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου ἔχω νὰ δώσω τὴν ἑξῆς πληροφορίαν· ὅτι ἐζητήθησαν παρὰ τῆς Γενικῆς Διοικήσεως τῆς Μακεδονίας νὰ ἀποσταλῶσιν ὀνομαστὶ ὡρισμένος ἀριθμὸς γεωμετρῶν, ὅπως προλάβωσιν ἐπικειμένας καταπατήσεις κτημάτων ἐν ταῖς νέαις ἡμῶν ἐπαρχίαις καὶ ἐστάλησαν ἐπειγόντως ἐκεῖνοι οἱ γεωμέτραι οἱ ὁποῖοι ἐζητήθησαν παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ Γενικοῦ Διοικητοῦ Μακεδονίας. Ἅμα ὅμως ἐξηκριβώθη ὅτι οἱ γεωμέτραι αὐτοὶ ἔχουσιν ὑπηρεσίαν ἐν Θεσσαλίᾳ διὰ τὴν διανομὴν τῶν κτημάτων, ἀνεστάλη ἡ διαταγή.

§53Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Πρέπει νὰ τιμωρήσητε τὸν κ. τμηματάρχην.

§54ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Παρακαλῶ· ἡ ἀποστολὴ ἐγένετο κατόπιν διαταγῆς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, ζητήσαντος τοὺς γεωμέτρας ὀνομαστὶ καὶ οἱ γεωμέτραι ἐστάλησαν παρὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν.

§55Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Ὁ τμηματάρχης ἔγινεν ἀντιπολίτευσις.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σταμούλης «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ δηλώσῃ τίνα γνώμην ἔχει ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ ἄρθρου τοῦ νόμου περὶ δήμων καὶ κοινοτήτων, καὶ τίς ἡ ἔννοια τοῦ ἄρθρου τούτου».

§57Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Σᾶς ἔθιξα τὸ ζήτημα προχθές. Γνωρίζετε πολὺ καλὰ ὅτι εἰς τὸν νόμον περὶ κοινοτήτων ὑπάρχουσι πολλαὶ διατάξεις ἀντικρουόμεναι. Τοιαύτη διάταξις εἶναι καὶ ἡ τοῦ ἄρθρου 140. Αὐτὸ τὸ ζήτημα, ἐπαναλαμβάνω, ἔθιξα καὶ προχθὲς ἐξ ἀφορμῆς ἀναφορᾶς τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ἕτερος ἀξιότιμος συνάδελφος. Εἶπον δὲ τότε καὶ λέγω καὶ τώρα ὅτι ὑπάρχει ἀνάγκη διαρρυθμίσεως τοῦ νόμου αὐτοῦ διὰ νὰ μὴ ὑπάρχωσι τὰ ἀντικρούμενα αὐτὰ εἰς τὸν νόμον καὶ ἐπέρχονται πολλὰ ἄτοπα. Πρέπει πρὸς τοῦτο νὰ ὑποβληθῇ σχετικὴ πρότασις πρὸς μεταρρύθμισιν, διότι ἐπαναλαμβάνω ὅτι ἀληθῶς ὁ νόμος αὐτὸς παρουσιάζει ἀτελείας. Ἡ ὑπηρεσία ἀσχολεῖται εἰς τὴν ἐκπόνησιν τῶν διορθώσεων. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Συνάδελφον νὰ ὑποδείξῃ καὶ πᾶσαν ἄλλην παρατήρησίν του πρὸς διόρθωσιν παντὸς τὸ ὁποῖον χρήζει διορθώσεως.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Χατζηγιάννης «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως εὐαρεστούμενος διατάξῃ τὰς ἐν Λαρίσῃ ἁρμοδίας στρατιωτικὰς ἀρχάς, ἵνα ἐκκαθαρίσωσι τοὺς πρὸς τοὺς δικαιούχους ἐκκρεμεῖς λογαριασμοὺς ἐκ τῆς ἐπιτάξεως τῶν κτηνῶν».

§59ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Θὰ συμμορφωθῶ ἐντελῶς πρὸς τὰς παρακλήσεις σας.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Σακελλαριάδης «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν· 1) ἐὰν ὑπάρχῃ εἰς τὰ ἀρχεῖα τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν ἢ ἄλλης τινὸς ὑπηρεσίας ὁ ἐπίσημος κατάλογος τῶν ὑπὸ τῆς Βουλγαρικῆς Κυβερνήσεως παραδοθέντων Ἑλλήνων αἰχμαλώτων· 2) ἐὰν σκέπτηται νὰ λάβῃ πρόνοιαν, ὅπως οἱ ἐξ Ἀμερικῆς ἐλθόντες ἀπαλλαγέντες 1903–1909 δύνανται μετὰ ὡρισμένην ὑπηρεσίαν νὰ ἐξαγοράσωσι τὸ ὑπόλοιπον τῆς ὑποχρεώσεώς των· 3) ἐὰν θὰ πραγματοποιηθῇ ἡ ἐκ τοῦ Πεζικοῦ εἰς τὸ Οἰκονομικὸν μεταφορὰ τῶν ἀνθυπασπιστῶν οἱ ὁποῖοι συνεπείᾳ ἐγκυκλίου τοῦ Ὑπουργείου ὑπέβαλον σχετικὰς αἰτήσεις, καὶ οἱ ὁποῖοι ἢ πολλοὶ τῶν ὁποίων εἶναι ἤδη ἀπεσπασμένοι εἰς οἰκονομικὰς ὑπηρεσίας».

§61ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὡς πρὸς τὸ 1ον ἐρώτημα ἀπαντῶ ὑπάρχει ἐπίσημος κατάλογος καὶ δύναται ὁ κ. Βουλευτὴς νὰ τὸν ἴδῃ.

§62Σ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ἐζήτησα τὴν πληροφορίαν ταύτην διὰ τὴν ἔκδοσιν ἑνὸς πιστοποιητικοῦ δι’ ἕνα στρατιώτην, διὰ τὸν ὁποῖον εἶναι βεβαιωμένον δι’ ἐκθέσεως τῆς Μεραρχίας ὅτι συνελήφθη αἰχμάλωτος. Ἐζήτησα λοιπὸν νὰ πιστοποιηθῇ ὁ θάνατος, ἀλλὰ δὲν ἦτο δυνατόν. Ἐζήτησα ἐξ ἄλλου νὰ μοὶ πιστοποιήσωσιν ὅτι δὲν παρεδόθη ὁ στρατιώτης αὐτὸς ἀπὸ τὴν Βουλγαρικὴν Κυβέρνησιν, ἐζήτησα κατάλογον καὶ μὲ παραπέμπουσιν ἀπὸ τὸν ἕνα εἰς τὸν ἄλλον καὶ αὐτὴ ἡ ἱστορία διαρκεῖ τέσσαρας μῆνας. Δὲν δύναμαι νὰ λάβω τὸ πιστοποιητικὸν διὰ νὰ τὸ στείλω εἰς τὸν ἐνδιαφερόμενον.

§63ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κατὰ τὴν ἐπίσημον πληροφορίαν, τὴν ὁποίαν σᾶς παρέχω, ὑπάρχοντος τοῦ καταλόγου, θὰ παύσωσι νὰ σᾶς παρεμβάλλωσι τὴν δικαιολογίαν αὐτὴν τὴν ἀσύστατον.

§64Ι. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Εἶναι καὶ πολλὰ ἄλλα πιστοποιητικά.

§65Σ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Εἶναι δυνατὸν νὰ δημοσιευθῇ ὁ κατάλογος αὐτὸς ἐπισήμως, ἵνα λάβωμεν γνῶσιν ποῖοι καὶ πόσοι ἦσαν οἱ αἰχμάλωτοι καὶ τίνες ἐξ αὐτῶν ἐπανῆλθον;

§66ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Μάλιστα. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ δεύτερον μέρος τοῦ ἐρωτήματος, ἐπὶ τοῦ παρόντος δὲν γίνεται σκέψις νὰ ληφθῇ πρόνοιά τις. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ τρίτον ἐπίσης δὲν προτίθεμαι ἐπὶ τοῦ παρόντος νὰ μεταφέρω εἰς τὸ οἰκονομικὸν σῶμα ἀνθυπασπιστὰς ἐκ τοῦ πεζικοῦ, πρὶν ἢ ψηφισθῇ τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον θὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν τὴν Δευτέραν ἢ τὴν Τρίτην περὶ μεταρρυθμίσεων εἰς τὴν οἰκονομικὴν καὶ διοικητικὴν ὑπηρεσίαν ἐν τῷ στρατεύματι.

§67Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Εἶχον ἀναγνώσει εἰς ἐφημερίδα ὅτι παρουσιάσθη αἰχμάλωτος, ἐκτὸς τῶν ἐπισήμως γνωστῶν, τὸν ὁποῖον δὲν εἶχε παραδώσει ἡ Βουλγαρικὴ Κυβέρνησις. Ἐπειδὴ δὲ καὶ ἐξώδικοι πληροφορίαι ὑπάρχουσιν ὅτι καὶ ἄλλοι αἰχμάλωτοι κρατοῦνται εἰσέτι ὑπὸ τῆς Βουλγαρίας, ἤθελον παρακαλέσει νὰ δώσητε σχετικὴν πληροφορίαν.

§68ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Οὐδεὶς κρατεῖται οὔτε παράπονόν τι ὑπεβλήθη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν ὅτι ἡ Βουλγαρία κρατεῖ αἰχμαλώτους ἄλλους ἐκτὸς τῶν γνωστῶν.

§69Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Τὸ ἀνέγνωσα εἰς ἐφημερίδα.

§70ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν πρέπει νὰ στηριχθῆτε εἰς αὐτό. Εἴχομεν πολλὰ ζητήματα ἀναφορικῶς μὲ τοὺς αἰχμαλώτους μετὰ τῆς Βουλγαρίας, ἀλλ’ οὐδέποτε ἐφαντάσθημεν ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ μὴ μᾶς δώσωσιν ὅλους τοὺς αἰχμαλώτους.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Σακελλαριάδης «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν τί σκέπτεται νὰ κάμῃ διὰ τὴν πώλησιν τοῦ λαχείου τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου ὑπὲρ τῶν μικρῶν καὶ πτωχῶν μικροπωλητῶν αὐτοῦ, οἱ ὁποῖοι καταπιέζονται καὶ ἐκμεταλλεύονται ὑπὸ τῶν κεφαλαιούχων ἐπιχειρηματιῶν, κερδιζόντων εἰς βάρος τούτων καὶ ἐχόντων ἀπὸ τοῦδε προαγοράσει τὰ λαχεῖα».

§72ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου ἔχω νὰ ἀπαντήσω ὅτι λίαν προσεχῶς θὰ ὑποβάλω νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου θὰ μεταρρυθμίσω τὰ τοῦ λαχείου τοῦ Στόλου, διότι ἡ ζήτησις λαχείων σήμερον ἕνεκα τῆς εὐρύνσεως τῶν ὁρίων τοῦ Βασιλείου εἶναι τόσον μεγάλη, ὥστε νὰ μὴ ἐπαρκῶμεν εἰς αὐτήν. Ἐκ τούτου δὲ προέρχονται καὶ τὰ διάφορα παράπονα τὰ ὁποῖα εἶναι ἀπολύτως δεδικαιολογημένα.

§73Σ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἐλάμβανε προσωρινὸν μέτρον διὰ τὴν ἀμέσως προσεχῆ κλήρωσιν, διότι συνασπισθέντες οἱ κεφαλαιοῦχοι ἐδήλωσαν ὅτι θὰ προαγοράσωσιν ὅλα τὰ λαχεῖα τοῦ Στόλου· συνεπῶς οἱ μικροὶ πωληταὶ τῶν λαχείων, οἱ ὁποῖοι εἶναι οἱ κυρίως καταναλωταί, καταπιέζονται ὑπ’ αὐτῶν καὶ δὲν δύνανται νὰ ἀγοράσωσι λαχεῖα. Προχθὲς συνεσωματώθησαν καὶ συνέλεξαν τὸ ποσὸν τῶν 10 χιλιάδων δραχ. ὅπως ἀγοράσωσι λαχεῖα, ἀλλὰ καὶ πάλιν τοῖς τὸ ἠρνήθησαν, διότι ἔχουσι προπωληθῆ τὰ λαχεῖα. Εἶναι δίκαιον νὰ προστατεύσωμεν τοὺς νέους, οἱ ὁποῖοι ἀνυπόδητοι καὶ ἐλεεινοὶ διατηροῦσιν οἰκογενείας, καὶ ὄχι τοὺς πλουσίους.

§74ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Τὰ παράπονα τώρα ἐγείρονται καὶ ἐξ ἀφορμῆς εὐχαρίστου.

§75Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Εἶναι παλαιά, ἀλλὰ τώρα ἐξεδηλώθησαν ἐντονώτερον.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Ἀναστασιάδης «παρακαλεῖ τὸν κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸν ὅπως εὐαρεστηθῇ νὰ ἐπεμβῇ παρὰ τῇ Ἑταιρείᾳ τῶν Ἑλληνικῶν σιδηροδρόμων πρὸς ἄρσιν τοῦ ἀτόπου καθ’ ὃ οἱ ἐκ Θεσσαλίας ἀμνοὶ μεταφερόμενοι δι’ ἰδιαιτέρων βαγονίων μόλις μετὰ 36 ὥρας φθάνουσιν εἰς Ἀθήνας. Ἐκ τῆς τοιαύτης βραδύτητος παραβλάπτονται μέγιστα συμφέροντα τῆς Θεσσαλικῆς κτηνοτροφίας, καθόσον οἱ ἀμνοὶ καὶ ἐξηντλημένοι ἔρχονται εἰς τὸν πρὸς ὃν ὅρον καὶ καθ’ ὁδὸν πολλοὶ θνήσκουσιν ἐκ πείνης».

§77Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Κατὰ τὸ τιμολόγιον τῆς Ἑταιρείας τοῦ ἔτους 1913 τὰ ζῷα μεταφέρονται τὴν ἑπομένην τῆς παραδόσεως, μετακομίζονται δὲ εἰς ἀπόστασιν 198 χιλιομέτρων ἀνὰ 24 ὥρας. Ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ κανονισμοῦ αὐτοῦ ὑπάρχει καθυστέρησις διὰ τὴν ὁποίαν εὐλόγως παραπονεῖται ὁ κ. Βουλευτής. Ἐν τούτοις τὸ Ὑπουργεῖον δὲν δύναται νὰ ἐπεμβῇ ἄλλως πως. Ἡ Ἑταιρεία ἑκουσίως προσφέρεται νὰ μεταφέρῃ τὰ ζῷα αὐθημερόν, ἐὰν προστεθῶσι 50 ὀχήματα ἐν Θεσσαλίᾳ.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀθ. Χριστόπουλος «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν διατί ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία τῆς Γεν. Διοικήσεως Ταχυδρομείων καὶ Τηλεγράφων ἐπεδείξατο ἀσύγγνωστον μέχρι τοῦδε ἀδιαφορίαν μὴ μεριμνήσασα διὰ τὴν ἐγκατάστασιν τῶν τηλεφωνικῶν γραμμῶν ἐν τοῖς χωρίοις Μποζικᾶ, Λιόντι, Στιμάγκα, Τρικκάλοις, Ἁγίῳ Βασιλείῳ, Κοντοστάλῳ, Π. Κορίνθῳ, Λουτρῷ, Λυκοποριᾷ, Πύργῳ κτλ. τῆς ἐπαρχίας Κορινθίας, ἀφοῦ πρὸ τριετίας ἀναγνωρισθείσης τῆς μεγίστης ἀνάγκης τῆς ἐξυπηρετήσεως τῶν χωρίων τούτων ἐξεδόθη καὶ ἐδημοσιεύθη Β. Διάταγμα περὶ συστάσεως τηλεφωνικῶν γραφείων ἐν τοῖς ἀνωτέρω χωρίοις, καὶ τί σκέπτεται ἤδη νὰ κάμῃ ὁ κ. Ὑπουργός».

§79Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Εἶναι γνωστοὶ οἱ λόγοι, ὧν ἕνεκα καθυστερεῖ ἡ ἐκτέλεσις τῶν ἐν Κορινθίᾳ τηλεφωνικῶν γραμμῶν καὶ πολλῶν ἄλλων. Ἡ ἀπασχόλησις μεγάλου προσωπικοῦ εἰς τὰς νέας χώρας καὶ ἡ ἔλλειψις ὑλικοῦ παρουσιάζουσι τὴν καθυστέρησιν ταύτην. Ἐν τούτοις ἔδωκα διαταγὴν νὰ ἐγκατασταθῶσι τηλεφωνεῖα εἴς τινα γραφεῖα.

§80Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Καὶ ἐγὼ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν ὅπως ἐπιμείνῃ ἵνα ἐκτελεσθῶσι τὸ ταχύτερον τὰ ἔργα καὶ συμπληρωθῇ τὸ τηλεφωνικὸν δίκτυον Κορινθίας.

§81ΕΥΣ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Καὶ ἐγὼ συνενώνων τὴν παράκλησίν μου πρὸς τὴν τῶν κυρίων Συναδέλφων μου, παρατηρῶ ὅτι πρέπει νὰ προστεθῇ τηλεφωνεῖον καὶ εἰς τὰ χωρία Μπάσι, Ἀσπρόκαμπος καὶ Ψάρι τοῦ δήμου Στυμφαλίας, ὡς καὶ Γκιόζα καὶ Καλύβια τοῦ δήμου Φενεοῦ, τὰ ὁποῖα εἶναι ἐκ τῶν ὀρεινοτέρων χωρίων τῆς ἐπαρχίας. Στεροῦνται ταῦτα τελείως συγκοινωνίας καὶ εἶναι τελείως ἀποκεκλεισμένα κατὰ τὴν χειμερινὴν περίοδον.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Σταμούλης «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τὸν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τίνα τὰ κωλύματα ἅτινα ἠμπόδισαν τὴν ἀπὸ τοῦ Ἰουλίου 1913 μέχρι σήμερον προαγωγὴν τῶν ἀνθυπασπιστῶν εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ ὑπαρχόντων κενῶν, ἀφοῦ οὗτοι ἔκτοτε συνεπλήρωσαν τὸν πρὸς προαγωγὴν χρόνον καὶ ἀφοῦ οἱ ἐκ τοῦ αὐτοῦ πίνακος προαχθέντες ἀνθυπασπισταὶ προήχθησαν καὶ εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ὑπολοχαγοῦ».

§83ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὁμοία ἐρώτησις ἐγένετο χθές· ἐδόθη ἀπάντησις καὶ παραπέμπω εἰς αὐτήν.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Πετροπουλάκης «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἐὰν ἐπὶ προτάσεως τῆς ἑταιρείας τῶν μονοπωλείων περὶ αὐξήσεως τῶν ἀποθηκῶν καὶ ἱδρύσεως τοιούτων ἐπὶ κωμοπόλεων ἢ δήμων ὑποβληθείσης ἀπὸ μακροῦ τῷ Ὑπουργείῳ σκοπῇ νὰ συμμορφωθῇ πρὸς αὐτήν, ἐνδεικνυομένης τοιαύτης ἀνάγκης ἐπιτακτικῆς».

§85Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ἀναγνωρίζω τὰ δίκαια παράπονα τῶν συμπολιτῶν τοῦ κ. Συναδέλφου. Πάσχουσιν ὄντως διάφοροι πληθυσμοὶ μικροί, εὑρισκόμενοι μακρὰν τῶν κέντρων, ὅπου καὶ τὸ ἅλας καὶ τὰ ἄλλα εἴδη τοῦ μονοπωλίου πωλοῦνται εἰς τιμὰς ὑπερβολικάς. Ἀλλὰ τὰ παράπονα ταῦτα δὲν δυνάμεθα τό γε νῦν νὰ θεραπεύσωμεν σήμερον, διότι τὸ μέσον τὸ ὁποῖον ἔχομεν κατὰ τῆς ἑταιρείας εἶναι μηδέν. Ἡ ἑταιρεία τῶν μονοπωλίων ἐνεργεῖ ἐπὶ τῇ βάσει συμβάσεως, ἡ ὁποία ὑποχρεοῖ αὐτὴν πρὸς ἵδρυσιν ἀποθηκῶν εἰς ὡρισμένα κέντρα. Ἑπομένως αὕτη τηροῦσα τοὺς ὅρους τῆς συμβάσεως εὑρίσκεται ἐντὸς τῶν ὑποχρεώσεών της. Οὐδὲν λοιπὸν ἔχομεν μέσον ὅπως πιέσωμεν αὐτήν. Διὰ νὰ τὴν πιέσωμεν, ἔπρεπε νὰ ὑποστῶμεν ἡμεῖς τὰς δαπάνας, καὶ αἱ δαπάναι εἶναι μεγάλαι, διότι αἱ ἀποθῆκαι τοῦ ἅλατος κοστίζουσι πολύ. Ἐπ’ εὐκαιρίᾳ ὅμως διαπραγματεύσεων μετὰ τῆς ἑταιρείας θὰ λάβωμεν τὰ μέτρα μας, ὥστε νὰ ἐξαναγκάσωμεν καὶ νὰ θέσωμεν ὅρον ἱδρύσεως μεγαλειτέρου ἀριθμοῦ ἀποθηκῶν. Σήμερον ὅμως, ὡς ἔχουσι τὰ πράγματα, οὐδὲν δυνάμεθα νὰ πράξωμεν.

§86Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Δὲν ἀμφέβαλλον ὅτι θὰ ἀνεγνώριζεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τὴν ἀνάγκην τῆς ἱδρύσεως ἀποθηκῶν εἰς τὰς κωμοπόλεις. Ἀλλὰ λέγω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ὅτι ἡ δυσχέρεια δὲν προέρχεται ἐκ τῆς ἑταιρείας, διότι ἡ ἑταιρεία ἀπὸ μακροῦ χρόνου ἐζήτησε τὴν ἵδρυσιν ἀποθηκῶν, ἀναφέρει δὲ ἐν τῷ ἐγγράφῳ της ἐκείνῳ καὶ παραδείγματα διὰ τῶν ὁποίων καταφαίνεται ἡ ἀνάγκη. Π.χ. ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Καλαβρύτων ἡ ὁποία ἔχει 13 δήμους, τῇ ἐπαρχίᾳ Λακεδαίμονος ἡ ὁποία ἔχει 13 δήμους, μόνον ἐν τῇ πρωτευούσῃ αὐτῶν ὑπάρχει ἀποθήκη. Γνωρίζετε τί ἀδίκημα συμβαίνει εἰς τὰ χωρία ἐκεῖνα; Ἐὰν ἡ ἀξία τοῦ ἅλατος εἶναι δύο λεπτῶν ἀγοράζεται ἀντὶ 15, οἱ μὴ δυνάμενοι δὲ νὰ μεταβῶσιν εἰς τὰς ἀποθήκας ἀπὸ τὰ χωρία των, διότι ἐὰν μεταβῶσι θέλουσι τρεῖς ἡμέρας, ἀναγκάζονται ἐπιζημίως ν’ ἀγοράζωσιν ἀπὸ τῶν μικροπωλητῶν τὸ ἅλας 25, 30 καὶ 40 ἀκόμη λεπτά. Ἐγὼ ὁ ἴδιος ἔχω ἀγοράσει τὸ ἅλας ἀντὶ 40 λεπτῶν κατ’ ὀκᾶν, ὅτε ἔμενον εἰς ἓν χωρίον παρὰ τὸ ὁποῖον ἔχω κτῆμα. Λοιπὸν πρέπει νὰ ἱδρύσωμεν ἀποθήκας. Ἡ ἑταιρεία ὑπέβαλεν ἔγγραφον καὶ ἐζήτησε τὴν ἵδρυσιν αὐτῶν. Πρόκειται περὶ ζημίας 8,000–10,000 δραχμῶν τοῦ Δημοσίου ἐτησίως, διότι ἐπὶ 280,000 δραχμῶν, ἃς δικαιοῦνται νὰ λαμβάνωσιν ὡς τόκον οἱ μέτοχοι, τὸ ἐπὶ πλέον διανέμεται μεταξὺ τῆς ἑταιρείας καὶ τοῦ Δημοσίου. Διὰ νὰ μὴ ζημιωθῇ λοιπὸν τὸ Δημόσιον 10,000 δρ. διστάζει νὰ ἱδρύσῃ τὰς ἀποθήκας. Πρέπει νὰ μελετήσητε τὸ ζήτημα, διότι ὁ λαὸς ὑφίσταται καὶ μίαν πρόσθετον ζημίαν. Ἀφήνω τὴν ἔλλειψιν συγκοινωνίας· θέλουσιν ἡμέρας ὁλοκλήρους νὰ χάσωσι διὰ νὰ ἀγοράσωσιν ἅλας.

§87ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Εἶναι ἀπολύτως δεδικαιολογημένα τὰ παράπονα. Δὲν δύναμαι νὰ σᾶς εἴπω διὰ τίνα λόγον διεκόπησαν αἱ διαπραγματεύσεις μετὰ τῆς Ἑταιρείας.

§88Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἡ ἀλήθεια εἶναι ὅτι πρέπει νὰ ληφθῇ μία πρόνοια διὰ τὸν πολυβασανισμένον αὐτὸν λαόν.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ξηρὸς ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, διατί μέχρι σήμερον δὲν ἐπληρώθησαν οἱ χορηγήσαντες διάφορα εἴδη τροφῶν καὶ νομῆς κατὰ τὴν ἔναρξιν τῆς ἐπιστρατεύσεως καὶ μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ εἰδικοῦ νόμου».

§90Ν. ΞΗΡΟΣ. Ὡς εἶναι γνωστόν, ὅταν ἐγίνετο ἡ ἐπιστράτευσις, ἤρχοντο διάφορα σώματα στρατοῦ καὶ ἐπρομηθεύοντο τροφὰς ἀπὸ τὰ διάφορα μέρη. Οἱ κάτοχοι τῶν τροφῶν καὶ λοιπῶν εἰδῶν ἀκόμη δὲν ἐπληρώθησαν.

§91ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Πρέπει νὰ εὑρεθῶσι τὰ Σώματα.

§92Ν. ΞΗΡΟΣ. Εὑρέθησαν τὰ Σώματα καὶ εἶπεν ὁ νόμος ὅτι τὰ ἐντάλματα τῶν δικαιούχων εἶναι ἔγκυρα, ἀλλ’ ἡ διαταγὴ δὲν ἐξεδόθη ἀκόμη.

§93ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν ὑποθέτω ὅτι θὰ ἔχωσιν ἐλεγχθῆ τὰ ἐντάλματα.

§94Ν. ΞΗΡΟΣ. Εἶναι ἠλεγμένα.

§95ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τότε θὰ γίνωσιν.

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ λοιπαὶ ἐρωτήσεις ἀναβάλλονται καθ’ ὅσον συνεπληρώθη τὸ ὑπὸ τοῦ κανονισμοῦ ὁριζόμενον διάστημα. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας. Ψήφισις συνόλου τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προσλήψεως ἐκτάκτου προσωπικοῦ διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Τμήματος τῶν Δημοσίων Ναυτικῶν Ἔργων». Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου ΔΡΜʹ (4140) τοῦ 1912 περὶ συστάσεως δικαστηρίου λειῶν». Ἄρθρον μόνον (ἀναγινώσκεται). Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον μόνον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§98ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἔχω ὑποβάλει εἰς τὴν Βουλὴν σχέδιον νόμου «περὶ κατασκευῆς τελωνείου ἐν Πειραιεῖ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ σχεδίου τοῦ γενομένου ὑπὸ τοῦ μετακληθέντος Γερμανοῦ μηχανικοῦ. Τὸ σχέδιον νόμου ἔχει παραπεμφθῆ εἰς ἐπιτροπήν, παρακαλῶ δὲ νὰ παραδεχθῇ ἡ Ἐπιτροπὴ ὅπως ὑποβάλῃ τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς ἐντὸς ὀκταημέρου, διότι εἶναι ἀνάγκη τὸ ταχύτερον νὰ προβῇ ἡ Βουλὴ εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ σχετικοῦ νομοσχεδίου, ἵνα γίνωσιν αἱ κατόπιν ἀναγκαῖαι διατυπώσεις.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως ἡ ἐπιτροπὴ παρακληθῇ νὰ φέρῃ τὴν ἔκθεσίν της ἐντὸς ὀκταημέρου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀναρτήσεως πλακῶν ἀναμνηστικῶν ἐν τοῖς δημοτικοῖς σχολείοις τοῦ Κράτους». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ΡΙΖʹ τοῦ 1849, ΒΦΠΗʹ τοῦ 1899 καὶ ΓϠΛΣʹ τοῦ 1911». (Γίνεται δεκτὴ ἡ ἀρχή).

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου ΓΧΚΓʹ τῆς 10 Μαρτίου 1910 περὶ τέλους ἐπιτηδεύματος τῶν δικηγόρων». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ὁριστικῆς κατατάξεως εἰς τὸ στράτευμα ὑπολοχαγῶν καὶ ἀνθυπολοχαγῶν μαθητῶν στρατ. σχολείων». Ἄρθρον 1ον (ἀναγινώσκεται).

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Κροκιδᾶς· ἀπουσιάζει. Ὁ κ. Κ. Κουμουνδοῦρος.

§105Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου θὰ φέρω παρατηρήσεις τινάς. Πρόκειται περὶ μιᾶς καταστροφῆς συνόλου ἀξιωματικῶν. Τὰ μαθήματα τὰ ὁποῖα ὥρισε τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν εἶναι ὅλως διόλου ἄσχετα. Εἶναι ἄλγεβρα, ἀριθμητικὴ καὶ τὰ λοιπά. Τὰ καθαρῶς στρατιωτικὰ ζητήματα οὐδόλως ἔχουσι καθαρισθῆ. Ἤδη αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ὡς ἐκ τοῦ πολέμου ἐξῆλθον ἀξιωματικοὶ μὲ τίνα μόρφωσιν στρατιωτικὴν θὰ μένωσιν ἐν τῷ στρατεύματι; Τώρα μόλις ἤρχισαν νὰ κάμωσιν ἀσκήσεις πεζικοῦ εἰς ὁπλίτας, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἀποδεικνύει ὅτι ἐπανέρχονται εἰς τὸν στρατόν, καὶ μεταβαίνουσιν εἰς τὸ σῶμα τὸ ἐκπαιδευτικὸν διὰ νὰ διδαχθῶσιν ἐφαρμογήν. Ἐπὶ ποίων ὀργάνων; Ἐπὶ τῶν καθαρῶς στρατιωτικῶν ζητημάτων τὰ ὁποῖα δὲν τὰ ἤκουσαν ἢ διὰ νὰ κάμωσιν ἀσκήσεις πεζικοῦ τὰς ὁποίας ἐδίδαξαν τόσον ἐπιτυχῶς, ὥστε ὁ στρατός μας ἐπαρουσίασε τὰ θαύματα τὰ ὁποῖα παρουσίασε. Δὲν γνωρίζω τίνες λόγοι ἐπεκράτησαν παρὰ τῇ Κυβερνήσει νὰ καταρτίσῃ τοιοῦτον νομοσχέδιον. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον γνωρίζω εἶναι ὅτι τὸ Κράτος ἀδικεῖ ἑκατὸν ἀξιωματικοὺς καὶ τοὺς ἀπομακρύνει ἀπὸ τὸν στρατὸν καθ’ ἣν στιγμὴν ἔχομεν ἀνάγκην ἀξιωματικῶν καὶ προσπαθοῦμεν νὰ συμπληρώσωμεν τὰ κενὰ τοῦ στρατοῦ μὲ ἄλλους ἀξιωματικούς. Νομίζω δίκαιον, ἐὰν ἔχῃ λόγους εἰδικοὺς ἡ ὑπηρεσία, νὰ κανονίσῃ τοὐλάχιστον ὥστε νὰ μεταβαίνωσιν εἰς τὴν Στρατιωτικὴν Σχολὴν καὶ νὰ ἀκολουθήσωσι τὰ μαθήματα τῆς τρίτης τάξεως, διότι περὶ τούτου πρόκειται πλέον. Θὰ εἶναι δὲ τοῦτο σωτήριον διὰ τοὺς ἀξιωματικοὺς καὶ ὠφέλιμον διὰ τὸ στράτευμα. Ἐὰν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ τοῦτο, τοὐλάχιστον νὰ κανονισθῶσιν ὧραί τινες κατὰ τὰς ὁποίας νὰ μεταβαίνωσιν οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοὶ εἰς τὴν Σχολὴν ἵνα ἀκούωσι τὰ μαθήματα τῆς στρατιωτικῆς τέχνης, ὥστε τοιουτοτρόπως νὰ ἁλατισθῶσιν, οὕτως εἰπεῖν, καὶ κατόπιν νὰ φροντίσωσι νὰ μορφώσωσιν ἑαυτοὺς καλλίτερον. Νομίζω ὅτι εἶναι δικαία ἡ σύστασίς μου αὕτη.

§106ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Χθὲς εἰς τὴν κατ’ ἀρχὴν συζήτησιν ἐξέθηκα εἰς τὴν Βουλὴν τοὺς λόγους ἕνεκα τῶν ὁποίων ἠναγκάσθην νὰ εἰσαγάγω τὸ νομοσχέδιον τοῦτο. Ἐν τούτοις καὶ μεθαύριον κατὰ τὴν βʹ συζήτησιν ἐπιφυλάσσομαι νὰ ἐπαναλάβω τοὺς λόγους μου ἐκείνους ἐκτενέστερον ὅπως ἀπαντήσω εἰς τὰ ἐπιχειρήματα τοῦ κ. Βουλευτοῦ.

§107Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ὁ λόγος ὁ ὁποῖος προεκάλεσε τὸ νομοσχέδιον τοῦτο εἶναι αἱ ἀνάγκαι τῆς ὑπηρεσίας. «Ἡ μεγάλη ἔλλειψις στελεχῶν ἐν τῷ στρατεύματι ἐπιβάλλει τὴν ἄμεσον καὶ ὁριστικὴν ἐν τῷ στρατεύματι κατάταξιν τῶν ὑπολοχαγῶν καὶ ἀνθυπολοχαγῶν μαθητῶν τῶν Στρατιωτικῶν Σχολῶν», λέγει ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις. Πολὺ ὅμως φοβοῦμαι μὴ αἱ ἀνάγκαι αὗται δὲν πληρωθῶσι, διότι, ἐὰν οἱ ἀξιωματικοὶ οὗτοι δὲν ἔχωσιν ὅλην τὴν ἀπαιτουμένην παίδευσιν, θὰ ἐξοικονομήσωσι τὰς ἀνάγκας ταύτας προσωρινῶς ἤδη, χωρὶς ὅμως νὰ δύνανται νὰ ἀνταποκριθῶσιν εἰς ταύτας πλήρως καὶ ἐν τῷ μέλλοντι καὶ μάλιστα κατόπιν εἰς τοὺς ἀνωτέρους βαθμοὺς εἰς οὓς θὰ προαχθῶσιν. Ἀλλ’ ἂν πλὴν τῆς δικαιολογίας τῶν εἰσηγητικῶν ἐκθέσεων ὑπάρχει καὶ ἑτέρα, ὡς εἶπεν ὁ κ. Πρωθυπουργός, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκπαιδεύωνται ἐν τῇ Σχολῇ, αὐτοὶ ἀξιωματικοὶ ἤδη μετὰ τῶν ἐκεῖ διδασκομένων ὑπαξιωματικῶν, τοῦτο δύναται νὰ θεραπευθῇ καταρτιζομένης μιᾶς ἰδιαιτέρας τάξεως ἐν αὐτῇ. Καὶ διὰ τὸ συμφέρον τοῦ στρατοῦ ἐπιβάλλεται ν’ ἀποκτήσωσι πλήρη τὴν μόρφωσίν των οἱ ἀξιωματικοὶ οὗτοι, καὶ ἂν οὐχὶ νομικήν, ἠθικὴν πάντως ὑποχρέωσιν ἔχει ἡ Πολιτεία νὰ τοὺς ἐκπαιδεύσῃ, διότι οὗτοι διαγωνιζόμενοι καὶ εἰσερχόμενοι εἰς τὴν Σχολὴν ἀπέβλεπον εἰς τὸ νὰ μορφωθῶσι καὶ ὄχι μόνον ν’ ἀποκτήσωσιν ὀπωσδήποτε ἕνα βαθμόν.

§108Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἐζήτησα τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, διότι νομίζω ὅτι μὲ ὅλην τὴν ἀνάγκην τὴν ὁποίαν ἀναγνωρίζω ὅτι ὑπάρχει πρὸς συμπλήρωσιν τῶν κενῶν τῶν στελεχῶν τοῦ στρατεύματος, ἡ Πολιτεία ὁπωσδήποτε ἀνέλαβε μίαν ὑποχρέωσιν ἀπέναντι τῶν ἀξιωματικῶν αὐτῶν, ἵνα μορφωθῶσι καὶ χρησιμεύσωσιν εἰς τὸ μέλλον ὡς διοικηταὶ ἀνωτέρων μονάδων. Ἐν ᾧ προεπονήθησαν ἵνα εἰσέλθωσιν εἰς τὴν Σχολὴν καὶ μετέσχον καὶ δύο πολέμων, ἤδη ἡ Πολιτεία νομίζει ὅτι τοὺς ἀμείβει παραχωροῦσα εἰς αὐτοὺς ἕνα βαθμόν, ἀλλὰ φρονῶ, ὅτι διὰ τούτους ἡ Πολιτεία ἀδικεῖ καὶ τὸ στράτευμα καὶ αὐτούς· διότι αὐτοὶ διακούσαντες μαθήματα, οἱ ἀνθυπολοχαγοὶ δύο ἐτῶν καὶ οἱ ὑπολοχαγοὶ τριῶν ἐτῶν, ἐδιδάχθησαν τὰ μαθήματα τὰ στοιχειώδη τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ μάθωσιν εἰς μίαν Σχολὴν μαθηματικῶν καὶ οὐδὲν ἕτερον. Εἶναι, ὡς νὰ εἴπωμεν ὅτι στρατολογοῦμεν ἀξιωματικοὺς ἐκ τοῦ σώματος τῶν μηχανικῶν ἀτελῶς μορφωθέντας καὶ αὐτούς, θὰ τοὺς μεταχειριζώμεθα δὲ εἰς τὸ μέλλον ὡς διμοιρίτας ἢ προγυμναστάς. Ἀλλὰ διὰ τούτου δὲν ἐκπληροῦται ὁ σκοπὸς τὸν ὁποῖον προέθετο ὁ νόμος καὶ ὃν ἐπιδιώκει ἡ Πολιτεία. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μεριμνήσῃ περὶ βελτιώσεως τοῦ νομοσχεδίου, διότι, ὡς ἔχει τοῦτο, δὲν θὰ ἔχωμεν εἰς τὸ μέλλον τοὺς ἀξιωματικοὺς τῶν ὁποίων ἔχομεν ἀνάγκην καὶ τοὺς ὁποίους ἐπιθυμοῦμεν ν’ ἀποκτήσωμεν. Ἐὰν λάβητε ὑπ’ ὄψιν τὸ πρόγραμμα, θὰ ἴδητε ὅτι τὰ μαθήματα τὰ ὁποῖα εἶναι ἀνάγκη νὰ διδαχθῶσι δὲν ἐδιδάχθησαν. Ν’ ἀνεύρῃ λοιπὸν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἕνα τρόπον καθ’ ὃν μέχρι τοῦ προσεχοῦς Ὀκτωβρίου, ὅτε θὰ εἶναι χρήσιμοι εἰς τὸ στράτευμα διὰ τὴν ἐκγύμνασιν καὶ τὴν στρατολογίαν, νὰ ἐκπαιδευθῶσιν οἱ ἀξιωματικοὶ οὗτοι, ἤτοι οἱ ἀνθυπολοχαγοὶ καὶ λοχαγοί.

§109Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε· νομίζω ὅτι τὰ ἐπιχειρήματα τὰ οὐσιαστικὰ ἐξηντλήθησαν ἐκ μέρους τῶν προαγορευσάντων, συμμερίζομαι δὲ καὶ ἐγὼ ταῦτα ἀπολύτως. Εἶναι δίκαιον ὅπως οἱ μαθηταὶ οὗτοι, οἱ ὁποῖοι ὠνομάσθησαν ἤδη ἀξιωματικοί, διότι ἀνεδείχθησαν ἀξιωματικοὶ καὶ διότι προσέφερον τὰς ὑπηρεσίας αὐτῶν ἐν πολέμῳ, μὴ στερηθῶσι τῆς ἐκπαιδεύσεως αὐτῶν. Εἶναι δίκαιον τοῦτο καὶ δι’ αὐτοὺς καὶ διὰ τὸ στράτευμα. Ἀλλ’ ἵνα μὴ δημιουργηθῇ, ὅπως θὰ δημιουργηθῇ ἀσφαλῶς, καὶ μία πέμπτη κατηγορία προελεύσεως ἀξιωματικῶν, ἐνῷ σήμερον τείνομεν εἰς τὸ νὰ καταστήσωμεν ἑνιαίαν τὴν προέλευσιν τῶν ἀξιωματικῶν, ἡ διὰ τοῦ σχεδίου νόμου προβλεπομένη συμπλήρωσις τῶν σπουδῶν νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ἐπαρκὴς καὶ θὰ συστήσω καὶ ἐγὼ εἰς τὸν κύριον ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸν ὅπως μεριμνήσῃ περὶ ἄλλων ῥιζικωτέρων μέτρων. Βεβαίως δὲν εἶναι δυνατὸν αὐτοὶ οἱ μαθηταὶ ὡς ὁπλῖται νὰ μαθητεύσωσι πλέον· οὐδὲ φαντάζομαι ὅτι θὰ ἔχῃ τὸ ἀπόλυτον κῦρος ἡ διοίκησις τῆς Σχολῆς ἀπέναντι αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι κατέκτησαν ἤδη τὰς ἐπωμίδας τοῦ ἀξιωματικοῦ καὶ μὲ τὰς ἐπωμίδας ταύτας ἐπολέμησαν κατὰ τοῦ ἐχθροῦ. Εἶναι ὀρθὸν ὅμως ἐξ ἑτέρου, ὅπως μὴ στερηθῶσι τῶν μαθημάτων ἐκείνων τῶν ὁποίων ἀσφαλῶς θὰ στερηθῶσιν, ἐὰν παραπεμφθῶσιν εἰς τὰ Σχολεῖα ἐφαρμογῆς, διότι διὰ νὰ διδαχθῶσιν εἰς τὰ Σχολεῖα ἐφαρμογῆς τὰ μαθήματα ταῦτα, δέον νὰ ὑπάρχῃ καὶ κατάλληλον διδακτικὸν προσωπικὸν παρεσκευασμένον διὰ νὰ διδάσκῃ, νὰ ὑπάρχωσι δὲ καὶ τὰ κατάλληλα ὄργανα, καὶ δὲν νομίζω ὅτι ὑπάρχουσι τόσοι κατάλληλοι διδάσκαλοι, ὥστε ἂν διανεμηθῶσιν οἱ μαθηταὶ εἰς τὸ στράτευμα νὰ εὕρωσι τοιούτους ὅπως διδαχθῶσιν.

§110ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Σχολὴ ἐφαρμογῆς θὰ εἶναι τὸ πρότυπον σῶμα τοῦ Στρατοῦ τοῦ Στρατηγοῦ Eydoux (Ἐντοῦ) τὸ ἑδρεῦον ἐν Ἀθήναις, οἱ μαθηταὶ δὲ αὐτοὶ θὰ παραμείνωσιν ἐδῶ καὶ θὰ ἐκπαιδευθῶσι.

§111ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐπὶ πόσον χρόνον;

§112ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κατὰ τὴν βʹ ἀνάγνωσιν θὰ σᾶς δώσω ὅλας τὰς συμπληρωματικὰς πληροφορίας.

§113Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀντίθεσις γνωμῶν μεταξὺ τῶν ἀξιοτίμων Συναδέλφων τῶν προαγορευσάντων καὶ τῶν διατάξεων τῶν διατυπουμένων ἐν τῷ νομοσχεδίῳ; διότι οἱ μὲν κύριοι Συνάδελφοι, οἱ μέχρι τοῦδε ὁμιλήσαντες ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, ἀξιοῦσι καὶ κρίνουσιν εὔλογον ἵνα οἱ μαθηταὶ τῆς Σχολῆς τῶν ὑπαξιωματικῶν καὶ Εὐελπίδων, οἵτινες προώρως ἐξῆλθον τῶν Σχολῶν τούτων καὶ κατετάχθησαν εἰς τὸν στρατόν, διατελοῦσι δὲ ἤδη μὲ τὸν βαθμὸν τοῦ ὑπολοχαγοῦ καὶ ἀνθυπολοχαγοῦ, ἐξακολουθήσωσι τὰς σπουδὰς αὑτῶν ἐν τοῖς σχολείοις τούτοις ἀποκομίζοντες ἐκεῖθεν μετὰ φοίτησιν ἀκόμη ἑνὸς ἔτους καὶ τὴν θεωρητικὴν διδασκαλίαν καὶ ἐκπαίδευσιν τὴν ἀναγκαίαν διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν στρατιωτικῶν αὑτῶν ἔργων. Ἀλλ’ ὁ εἰσηγητὴς τοῦ νομοσχεδίου, ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, καθ’ ἃ ἐδήλωσεν, ὅτε εἰσήγαγε τὸ νομοσχέδιον ὅπερ καὶ κατ’ ἀρχὴν ἐψηφίσθη, ἐβεβαίωσε τὴν Βουλὴν ὅτι ἡ διδασκαλία ἐκείνη, κατὰ τὴν ὁποίαν θέλουσιν εἶναι ἐλλιπεῖς οἱ μαθηταὶ οὗτοι, οἱ ἐξερχόμενοι πρωίμως ἐκ τῶν δύο Σχολῶν καὶ κατατασσόμενοι ὁριστικῶς εἰς τὸ στράτευμα, ἡ διδασκαλία αὕτη, ἡ ἀναγομένη εἰς τὰ μαθήματα τῆς καθ’ αὑτὸ στρατιωτικῆς ἐπιστήμης, θέλει παρασχεθῆ εἰς αὐτοὺς ἐν τῷ Σχολείῳ ἐφαρμογῆς. Τοῦτο λοιπὸν καθησύχασεν ἡμᾶς τότε. Ἤδη νομίζω ὅτι ἐγένετο σαφεστέρα ἡ δήλωσις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, διότι ἐβεβαίωσεν ὅτι θὰ ἱδρυθῇ σχολεῖον ἐφαρμογῆς, παρὰ τῷ ὁποίῳ θὰ φοιτήσωσιν οἱ ἀξιωματικοί, οἱ ἐξερχόμενοι πρωίμως τῶν δύο Σχολῶν, καὶ ἐν τῷ Σχολείῳ τούτῳ τῆς ἐφαρμογῆς θὰ ἀκροασθῶσι τῶν μαθημάτων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα δὲν διήκουσαν ἐν τοῖς σχολείοις αὑτῶν. Τὰ μαθήματα ταῦτα, κ. Πρόεδρε, εἶναι πέντε, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι· εἶναι ἡ τοπογραφία, εἶναι ἡ πυροβολική, εἶναι ἡ πολεμικὴ τέχνη, ἡ ὀχυρωματικὴ καὶ ἡ στρατιωτικὴ ἱστορία. Τὰ μαθήματα ταῦτα δὲν ἤκουσαν κατὰ τὸ πρῶτον ἔτος, καθ’ ὃ ἐφοίτησαν εἰς τὰ δύο ταῦτα Σχολεῖα οἱ μαθηταὶ οὗτοι, διότι τὰ μαθήματα ταῦτα διδάσκονται εἰς τὴν δευτέραν καὶ τρίτην τάξιν, τῶν ὁποίων ὅμως τάξεων τὰ μαθήματα δὲν ἐπρόφθασαν ν’ ἀκούσωσιν. Εἶναι λοιπὸν ἀναγκαῖον οὐ μόνον διὰ νὰ μὴ ἀδικηθῶσιν αὐτοὶ οὗτοι οἱ ἀξιωματικοὶ στερούμενοι τῆς ἀναγκαίας εἰς αὐτοὺς ἐκπαιδεύσεως, ἀλλὰ καὶ ἵνα μὴ ἀδικηθῇ αὐτὸ τοῦτο τὸ στράτευμα ἔχον ἀξιωματικοὺς ἀτελῶς μεμορφωμένους ἢ μᾶλλον παντάπασι μὴ μεμορφωμένους, ἐφ’ ὅσον θὰ στερῶνται τῆς τοιαύτης στρατιωτικῆς ἐκπαιδεύσεως, εἶναι, λέγω, ἀναγκαῖον ἵνα διδαχθῶσι τὰ μαθήματα ταῦτα. Ὅταν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐδήλωσεν ὅτι ἐν τῷ Σχολείῳ ἐφαρμογῆς θέλει γίνει ἡ διδασκαλία τῶν μαθημάτων, τὸ κατὰ τίνα τρόπον θὰ γίνῃ ἡ διδασκαλία ὑπὸ διδασκάλων ἱκανῶν, ὡς ἠξίωσεν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀργολίδος καὶ Κορινθίας Βουλευτής, καὶ κατὰ τίνα τρόπον θὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ φοίτησις ἐν τῷ σχολείῳ τούτῳ καὶ ἐκ παραλλήλου ἡ ὑπηρεσία αὑτῶν ἐν τοῖς σώμασιν εἰς τὰ ὁποῖα θὰ ἀνήκωσιν, ταῦτα πάντα εἶναι μέτρα κυβερνητικῆς προνοίας, τὰ ὁποῖα θέλει λάβει ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν. Ἀλλ’ ἄλλην τινὰ παρατήρησιν ἐπὶ τούτῳ ἔχω νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν καὶ νομίζω ὅτι, ἐὰν τοῦτο, τὸ ὁποῖον ἐξήγησα πρὸ ὀλίγου εἶναι τὸ νόημα τοῦ νομοσχεδίου καὶ τοῦ εἰσηγητοῦ αὐτοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἀναγκαῖον θὰ ἦτο ἵνα συμπληρωθῇ τιθεμένης εἰδικωτέρας τινὸς μνείας περὶ τοῦ πρακτέου πρὸς ἐκπαίδευσιν τῶν ἀξιωματικῶν εἰς τὸ ἄρθρον 3. Κατὰ τὸ ἄρθρον 3 ἅπαντες οἱ ἀνωτέρω ὑπολοχαγοὶ καὶ ἀνθυπολοχαγοὶ θέλουσιν ἀκολουθήσει εἰδικὰ μαθήματα ἐν τῷ σχολείῳ ἐφαρμογῆς τοῦ Ὅπλου ἢ Σώματος εἰς ὃ ἀνήκουσι πρὸς συμπλήρωσιν τῶν σπουδῶν αὐτῶν. Θεωρῶ δὲ ἀναγκαῖον, κ. Πρόεδρε, ἵνα ἐν τῷ ἄρθρῳ τούτῳ εἰδικευθῶσι τὰ μαθήματα ἐκεῖνα, ὡς πρὸς τὴν διδασκαλίαν τῶν ὁποίων εἶναι ἐλλιπεῖς οἱ ἐξερχόμενοι πρωΐμως ἐκ τῶν Σχολῶν, καὶ καθορισθῶσι τὰ μαθήματα, τὰ ὁποῖα θέλουσι διδαχθῆ ἐν τῷ Σχολείῳ ἐφαρμογῆς.

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1 παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνονται εἶτα δεκτὰ καὶ τὰ ἄρθρα 2–5, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου).

§115ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Παρακαλῶ νὰ προηγηθῇ, κ. Πρόεδρε, τὸ ὑπ’ ἀριθ. 39 τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως.

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλή;

§117ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα· μάλιστα.

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ῥωμουνίας διομολογηθείσης εἰδικῆς Ταχυδρομικῆς καὶ Τηλεγραφικῆς συμβάσεως». Ἄρθρον μόνον (ἀναγινώσκεται).

§119Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν προτίθεμαι νὰ ὑποβάλω παρατηρήσεις ἐπὶ τῶν διατάξεων τοῦ νομοσχεδίου, θαυμάζω ὅμως διὰ τὴν δικονομίαν ἡ ὁποία ἐτηρήθη διὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου τῆς ἐπικυρώσεως τῆς συμβάσεως. Ἡ σύμβασις συνωμολογήθη κατὰ τὴν ἔκθεσιν, τὴν συνοδεύουσαν τὸ νομοσχέδιον, τὴν 28 Δεκεμβρίου 1913. Ἡ σύμβασις ἐτέθη ἤδη εἰς ἐνέργειαν, σήμερον 1ην Μαρτίου, ὑπεβλήθη ἐν τούτοις τὴν 26 Φεβρουαρίου καὶ ψηφίζεται σήμερον εἰς δευτέραν ἀνάγνωσιν. Ἐπεθύμουν νὰ γνωρίζω εἰς τί χρησιμεύει ἡ Βουλή, εἰς τί χρησιμεύει κἂν καὶ ἡ Βασιλεία, διότι τέλος πάντων πρόκειται περὶ μιᾶς Διεθνοῦς πράξεως καὶ ἐπὶ τῆς Διεθνοῦς ταύτης πράξεως φερόμεθα μετὰ πολλῆς ἀσεβείας πρός τε τὴν Βουλὴν καὶ πρὸς τὸν Βασιλέα. Ἐπεθύμουν λοιπὸν νὰ πληροφορηθῶ πῶς ἐγένοντο πάντα ταῦτα· πῶς εἶναι δυνατὸν ἡ Διεθνὴς πρᾶξις ἡ ὁποία συνωμολογήθη ἀπὸ τῆς 28 Δεκεμβρίου νὰ εἰσάγηται ἐνταῦθα τὴν 20 Φεβρουαρίου, νὰ τίθηται εἰς ἐνέργειαν τὴν 1ην Μαρτίου καὶ νὰ ψηφίζεται εἰς βʹ ἀνάγνωσιν σήμερον 1ην Μαρτίου;

§120Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Ἐξήγησα προχθὲς εἰς τὴν Βουλὴν τὸν λόγον τῆς ἀργοπορίας. Τοῦτο συνέβη ἀφ’ ἑνὸς διὰ τὴν ἀπουσίαν τῆς Βουλῆς καὶ ἀφ’ ἑτέρου ἕνεκα παραλείψεως τῆς ὑπηρεσίας.

§121Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Εἶναι εὔκολον νὰ λέγητε ὅτι πρόκειται περὶ ἐλλείψεως τῆς ὑπηρεσίας, ἀλλ’ ἐπεθύμουν νὰ γνωρίζω παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης καὶ προσωρινῶς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν τίνα μέτρα ἔλαβε διὰ τὴν παράλειψιν ταύτην ἡ ὁποία ἀποδεικνύει ἀσέβειαν πρωτοφανῆ καὶ ὡς πρὸς τὰ διεθνῶς συνομολογούμενα καὶ ὡς πρὸς τὴν Βουλὴν καὶ ὡς πρὸς τὸν Βασιλέα.

§122Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Οὐδεὶς λόγος ἀσεβείας ὑπῆρξεν. Οὐδεμίαν σοβαρότητα ἔχει τὸ πρᾶγμα. Ἠσθένησεν ὁ κ. Γενικὸς Διοικητής, ἐφρόνουν δ’ ὅτι ἦτο ἐπιβεβλημένον νὰ ψηφισθῇ ἡ σύμβασις καὶ κατόπιν ἀνεκάλυψα ὅτι δὲν εἶχεν ὑποβληθῆ.

§123Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὁπωσδήποτε καὶ ἂν ἔχῃ τὸ πρᾶγμα τοῦτο, πρέπει νὰ ἐννοηθῇ ὅτι ἔρχεται ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ τῆς κυρώσεως ἐκ τῆς συμβάσεως μετὰ τὴν ἔναρξιν τῆς συμβάσεως.

§124Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Θὰ μοὶ ἐπιτραπῇ, Κύριοι, νὰ τονίσω ἓν γεγονός, τὸ ὁποῖον ἔχει ὑψίστην ἐθνικὴν σημασίαν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου. Διὰ τῆς συμβάσεως ταύτης εἰσερχόμεθα πραγματικῶς εἰς ἐξαιρετικῶς ἀδελφικὰς σχέσεις μὲ κράτος τῆς Ἀνατολῆς, εἰς σχέσεις τοιαύτας ὁποίας μέχρι τῆς στιγμῆς μὲ οὐδὲν ἕτερον κράτος εἰσήλθομεν. Εἶναι βεβαίως λίαν εὐχάριστον τὸ γεγονὸς τοῦτο, δεδομένου ὅτι καὶ εἰς ἑτέραν μεγάλην περίστασιν, καθ’ ἣν στιγμὴν δηλονότι ἤρχισε νὰ σημαίνῃ ὁ κώδων τῆς Ἐθνικῆς ἡμῶν παλιγγενεσίας, εὕρομεν εἰς τὸν εὐγενῆ τῶν Μολδοβλάχων λαὸν κοινὰ τὰ αἰσθήματα καὶ κοινὴν τὴν ἀντίληψιν, διότι δὲν πρέπει νὰ λησμονήσωμεν ὅτι, ὅτε ἤρχισεν ἡ ἐξέγερσις τῶν Χριστιανῶν τῆς Ἀνατολῆς, δηλαδὴ τῶν παλαιῶν ὑπηκόων τῆς Ἀνατολικῆς Αὐτοκρατορίας ἐναντίον τῆς Ὀθωμανικῆς κυριαρχίας, εὕρομεν τοὺς Μολδοβλάχους, μετὰ τῶν ὁποίων συνεζήσαμεν ὡς ἀδελφοὶ ἐπὶ τετρακόσια πεντήκοντα καὶ πλέον ἔτη, προθύμους ὄχι μόνον νὰ συμμετάσχωσιν εἰς τὸν κοινὸν ἀγῶνα διὰ τοῦ αἵματος αὑτῶν, ἀλλὰ καὶ τὴν χώραν αὑτῶν ἔδωκαν ὡς πεδίον τοῦ ὁλοκαυτώματος ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ἀπετέλεσε τὴν ἀρχὴν τοῦ μεγάλου ἀγῶνος ὑπὲρ ἀνιδρύσεως τῆς ἡμετέρας Αὐτοκρατορίας. Θὰ ἤθελον ἐπὶ τοῦ προκειμένου νὰ τονίσω ὅτι καὶ τὸ ὁλοκαύτωμα ἔχει ἐν τῇ ἱστορίᾳ τὴν σημασίαν του, ὄχι μόνον τὴν ἠθικὴν ἀλλὰ καὶ τὴν πρακτικήν, διότι εἰς τὸ ὁλοκαύτωμα τοῦ Δραγατσανίου αὐτὴ ἡ καταστροφή, ἡ ὁποία ἐπῆλθεν ὑπὲρ τῆς κοινῆς ἐλευθερίας ἀγωνιζομένων ἀδελφῶν, ἀποτελεῖ ἕνα ἀναπόσπαστον δεσμόν, τὸν ὁποῖον δὲν θὰ λησμονήσωσί ποτε οἱ κατοικοῦντες πέραν τοῦ Ἴστρου, ὅπως καὶ ἡμεῖς δὲν ἐλησμονήσαμεν ὅτι ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης κατωρθώθη χάρις εἰς διαφόρους ἐξωτερικὰς ἐπεμβάσεις καὶ εἰς διαφόρους ἰδέας, αἵτινες ἐνεφιλοχώρησαν διαρκοῦντος τοῦ ἡμετέρου ἀγῶνος νὰ ἐπέλθωσι παρεξηγήσεις τινές, παρεξηγήσεις, αἵτινες ἐπηκολούθησαν ἐπὶ μακρὰν σειρὰν ἐτῶν. Βλέπομεν ἀμέσως σήμερον ὅτι παρ’ ὅλον τὸ χρονικὸν ἐκεῖνο διάστημα, εἶναι περίπου ἑκατὸν ἔτη, παρ’ ὅλα τὰ ἱστορικὰ συμβάντα τὰ ὁποῖα συνέβησαν, κατὰ τὰ ὁποῖα δὲν ἤμεθα παρὰ τὸ πλευρὸν τῶν Μολδοβλάχων, ὅπως καὶ ἐκεῖνοι δὲν ἦσαν παρὰ τὸ ἡμέτερον, βλέπομεν ὅτι ἐγκαινίζεται ὁπωσδήποτε μία ἀρχή, τὴν ὁποίαν ἂς χαιρετίσωμεν καὶ ἂς ἐλπίσωμεν ὅτι αὕτη θὰ εἶναι ἀρχὴ τῆς ἐπιστέψεως τοῦ τέλους τοῦ ἀγῶνος ἐκείνου, τὸν ὁποῖον κοινῇ μὲν ἠρχίσαμεν, πλὴν μεμονωμένοι παρουσιαζόμεθα περατοῦντες. Μὲ τὴν ἐλπίδα αὐτὴν ἂς ἐπιτραπῇ νὰ φρονῶ ὅτι προκειμένου περὶ τῆς ψηφίσεως τῆς συμβάσεως ταύτης, τὴν ὁποία εὐθὺς καταρχόμενος τοῦ λόγου εἶχον τὴν τιμὴν νὰ τονίσω, προσεγγίζομεν ἔτι πλησιέστερον ἕνα λαὸν ἀδελφόν, ἀλλ’ ἂς μοὶ ἐπιτραπῇ προσέτι νὰ παρατηρήσω φεύγων πλέον ἀπὸ τοῦ ἐπιπέδου τοῦ ἱστορικοῦ καὶ ἐρχόμενος εἰς τὴν πραγματικότητα τὴν σημερινὴν ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἐκτὸς τῆς Ῥωμουνίας ἔχει ἄμεσον συμφέρον νὰ εἰσέλθῃ εἰς σχετικὰς συμβάσεις καὶ μὲ ἄλλα Κράτη, τὰ ὁποῖα πρὸ καιροῦ μᾶς ἔτεινον τὴν χεῖρα, τὴν ὁποίαν ἡμεῖς διὰ λόγους τοὺς ὁποίους ἀγνοῶ πάντοτε ἀπεκρούσαμεν. Ἡ ἀνάπτυξις τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους καὶ ἡ μόρφωσις τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ εἶναι τοιαύτη, ὥστε νὰ μᾶς παρουσιάζῃ στατιστικὰς ταχυδρομικάς, αἱ ὁποῖαι πραγματικῶς εἶναι ἐκπληκτικαὶ ὄχι μόνον ὅσον ἀφορᾷ τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀνταλλασσομένων ἐσωτερικῶν ἐπιστολῶν, ἀλλὰ καὶ τῶν ἐξωτερικῶν, πρὸ παντὸς τῶν ἐξωτερικῶν, διότι ὡς ἐκ τῶν μεγάλων Ἑλληνικῶν ἀποικιῶν καὶ τοῦ μεγάλου ἀριθμοῦ τῶν Ἑλλήνων τοὺς ὁποίους ἔχομεν εἰς τὰ διάφορα μέρη τῆς γῆς κυρίως εἰς αὐτοὺς πρέπει νὰ ἀποβλέπωμεν. Ἐὰν θελήσωμεν νὰ ῥίψωμεν ἓν βλέμμα εἰς τὰς στατιστικάς, θέλομεν ἴδει ὅτι εἰς τὴν Ἑλλάδα συνέβη τὸ περιεργότατον οἰκονομικὸν φαινόμενον τῆς ἐλαττώσεως τοῦ τέλους τῆς ἐπιστολῆς ἀπὸ εἰκοσαλέπτου εἰς δεκάλεπτον χωρὶς νὰ ἐλαττωθῶσι τὰ ἔσοδα τῆς πωλήσεως τοῦ ταχυδρομικοῦ ἐνσήμου, ἀλλὰ τοὐναντίον νὰ αὐξήσῃ ὅσον θέλομεν ἴδει ὅτι, ἀφ’ ἧς στιγμῆς εἰσήχθη ἡ βραχεῖα ἐπιστολή, ἡ ὁποία κυρίως δὲν εἶναι ἐλάττωσις τέλους, ηὐξήθησαν τὰ εἰσοδήματα τῆς πωλήσεως τοῦ ἐνσήμου. Εἰς τὰ 1910, ὅτε τὸ τέλος τῶν ἐπιστολῶν κατεβιβάζετο ἀπὸ 20 εἰς 10 λεπτά, παρουσιάσθη περίσσευμα 70,000 δραχ. περίπου. Τὸ γεγονός, Κύριοι, τοῦτο εἶναι ἄξιον παρατηρήσεως κυρίως δι’ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι θέλουσι νὰ προσέξωσιν εἰς τὴν πρόοδον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, δεδομένου ὅτι ἐν Γαλλίᾳ καθ’ ἣν στιγμὴν κατεβιβάσθη τὸ ἔνσημον ἀπὸ 20 λεπτὰ εἰς 15 τὸ αὐτὸ ἔτος ὑπῆρχε ἔλλειμμα ἐξ 20.000.000 φράγκων. Εἰς τὴν Ἑλλάδα ἐλάττωσις κατὰ τὸ ἥμισυ ἐπέφερεν αὔξησιν τῶν ἐσόδων· εἰς τὴν Γαλλίαν ἐλάττωσις κατὰ τὸ ⅓ ἐπέφερεν ἔλλειμμα. Τὸ τοιοῦτον ἀποδεικνύει τὴν ἀνάπτυξιν, τὴν ὁποίαν ἔχει ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Ἀλλ’ εἰς τοῦτο οὐδόλως δυστυχῶς τὸν ἐβοηθήσαμεν, διότι μόλις πρὸ ὀλίγων ἐτῶν ἠλαττώσαμεν τὸ ἔνσημον καὶ ἐξακολουθοῦμεν νὰ ἔχωμεν ἐξωτερικὸν τέλος ὑπέρογκον χωρὶς νὰ προσχωρήσωμεν εἰς συμβάσεις ξένων Κρατῶν, τὰ ὁποῖα προσπαθοῦσι νὰ ἐλαττώσωσι τὸ τέλος τῶν ἐξωτερικῶν ἐπιστολῶν. Ἐνῷ ἡ Ἀγγλία ὁλόκληρος διὰ τὴν Αὐτοκρατορίαν της ἔχει δεκάλεπτον τέλος, ἐνῷ αἱ Ἡνωμέναι Πολιτεῖαι ἔχουσι δεκάλεπτον μὲ τὴν Ἀγγλικὴν Αὐτοκρατορίαν, ἐνῷ ἡ Γερμανία μὲ τὴν Ἀμερικὴν ἔχει τέλος δεκάλεπτον καὶ ἐνῷ ἡ Ἀμερικὴ πολλάκις μᾶς ἔδωκε τὴν χεῖρα ἵνα εἰσαγάγωμεν τὸ δεκάλεπτον, δὲν βλέπω τοιοῦτόν τι γινόμενον, καίτοι εἶναι γνωστὸν ὅτι θὰ εὐεργετήσωμεν μέγα μέρος τῶν ἑλληνικῶν πληθυσμῶν. Τὸ αὐτὸ συμβαίνει καὶ μὲ τὴν Αἴγυπτον ὅπου δὲν εἶναι δυνατὸν μέχρις αὐτῆς τῆς στιγμῆς νὰ εἰσαχθῇ τὸ δεκάλεπτον, ἐνῷ ἡ Ἀγγλία εἶναι πρόθυμος νὰ τὸ δεχθῇ δι’ ὁλόκληρον τὴν Αὐτοκρατορίαν εἰς τὴν ὁποίαν ταχυδρομικῶς τοὐλάχιστον ὑπάγεται καὶ ἡ Αἴγυπτος. Ἐὰν δὲ θελήσωμεν νὰ προσέξωμεν εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐπιστολῶν καὶ νὰ συγκρίνωμεν τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐπιστολῶν τὸν ὁποῖον ἡ Ἑλλὰς ἔχει ἀπέναντι οὐχὶ βεβαίως τῶν μεγάλων Κρατῶν, ἀλλὰ τῶν ὁμόρων ἐν τῇ Ἀνατολῇ, βλέπομεν τοῦτο, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐκπληκτικόν. Ἐνῷ ἡ Ἑλλὰς μὲ πληθυσμὸν 2.630.000, τοῦ παλαιοῦ Βασιλείου, ἀποστέλλει 5.126 ἐξωτερικὰς ἐπιστολὰς ἡ Βουλγαρία, ἥτις εἶναι διπλασία τῆς Ἑλλάδος ἀποστέλλει 6.500, ἐνῷ ἔπρεπε νὰ ἔχῃ τὸ ὀλιγώτερον 10.000. Τῆς Σερβίας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχωμεν σαφῆ στατιστικήν, διότι ὅλοι οἱ ἀριθμοὶ τῶν ἀνταλλασσομένων ἐπιστολῶν φέρονται ἀναμίξ, ἐνῷ ἡ Ῥωμουνία, ἡ ὁποία εἶναι τριπλασία καὶ πλέον τῆς Ἑλλάδος βλέπομεν, ὅτι ἀποστέλλει ἐξωτερικὰς ἐπιστολὰς μόνον 14.000· δηλαδὴ δὲν φθάνει τὸ τριπλάσιον ἐκείνου τὸ ὁποῖον ἔχει ἡ Ἑλλάς. Διὰ νὰ κατανοηθῇ δὲ τίνα σημασίαν ἔχει ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐξωτερικῶν ἐπιστολῶν ἂς λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν Κράτος μικρὸν μέν, ἀλλὰ λίαν προηγμένον, τὴν Δανίαν. Ἐκεῖ βλέπομεν ὅτι μὲ πληθυσμὸν σχεδὸν ἴσον μὲ τὴν Παλαιὰν Ἑλλάδα, ἤτοι κατὰ 50.000 ὀλιγώτερον, ἐνῷ ἡ Ἑλλὰς ἀποστέλλει 5.126, ἀποστέλλονται 39,699 ἐπιστολαί, δηλαδὴ ἐν Δανίᾳ ἀποστέλλονται ἐπιστολαὶ περισσότεραι σχεδὸν κατὰ τὸ ὀκταπλάσιον. Ἔχομεν λοιπὸν συμφέρον νὰ προσπαθήσωμεν νὰ εὐεργετήσωμεν κυρίως τοὺς Ἑλληνικοὺς πληθυσμούς, οἵτινες κατοικοῦσιν ἐν τῷ Ἐξωτερικῷ καὶ ἰδίως ἐν Ἀμερικῇ καὶ Αἰγύπτῳ, διότι πρόκειται περὶ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι κατοικοῦσιν ἐν Κράτεσι τὰ ὁποῖα εἶναι πρόθυμα νὰ προβῶσιν εἰς τοιαύτας συμβάσεις. Φυσικὰ δὲν ἀποκλείω καὶ τὰ ἄλλα Κράτη τῆς Ἀνατολῆς μὲ τὰ ὁποῖα ἔχομεν μέγιστα συμφέροντα, ἀλλ’ ἴσως τὰ ὁποῖα εἶναι δύσκολον νὰ πεισθῶσιν ὅτι ἔχουσι συμφέρον νὰ δεχθῶσιν ὅτι συμμετέχουσιν εἰς τὰ συμφέροντα αὐτῶν καὶ οἱ Ἕλληνες! Ἀλλ’ ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τῆς συμβάσεως ταύτης, ἐκτὸς τῆς προσεγγίσεως μὲ ἕνα ἀδελφὸν λαὸν μὲ τὸν ὁποῖον πολλαὶ παραδόσεις ἐθνικαὶ καὶ κοινὰ συμφέροντα μᾶς συνδέουσι, θὰ ἦτο εὐχῆς ἔργον, ὅπως ἡ προτεινομένη σύμβασις ἀποτελέσῃ καλὴν ἀρχήν, ὥστε νὰ δυνηθῶμεν νὰ ἔχωμεν τὸ δεκάλεπτον τέλος καὶ μὲ τὴν Ἀμερικὴν καὶ μὲ τὴν Αἴγυπτον καὶ μὲ ὅλα τὰ μέρη εἰς τὰ ὁποῖα ὑπάρχει μέγας ἀριθμὸς Ἑλλήνων, οἵτινες θὰ εὐεργετηθῶσι διὰ τῆς ἐλαττώσεως τοῦ τέλους.

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τῆς ἀπὸ 7 Ἰουλίου 1913 συμβάσεως μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ τῆς Προνομιούχου ἑταιρείας πρὸς προστασίαν τῆς παραγωγῆς καὶ τῆς ἐμπορίας τῆς σταφίδος».

§126ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ ἀναβληθῇ, κ. Πρόεδρε.

§127ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Παρακαλῶ ὄχι· νὰ συζητηθῇ.

§128ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν ἐξεπληρώθησαν οἱ ὅροι τῆς ἀναβολῆς τὴν ὁποίαν ἐζητήσαμεν.

§129ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τίνες ὅροι;

§130ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὅτι ταυτοχρόνως θὰ γίνῃ Συνέλευσις τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν.

§131ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν δύναται ἡ Βουλὴ νὰ ἔλθῃ εἰς συνεννοήσεις μὲ ἔξω στοιχεῖα. Ἡ συζήτησις θὰ προχωρήσῃ νὰ ἀκουσθῶσιν ἐδῶ, ὅσα πρέπει νὰ ἀκουσθῶσι. Τὸ ζήτημα δὲν εἶναι ἄγνωστον, ὥστε πᾶς ὁ παρακολουθήσας αὐτὸ εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἀγορεύσῃ. Παρακαλῶ, ἡ συζήτησις ν’ ἀρχίσῃ.

§132Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἂς ἀναβληθῇ τοὐλάχιστον ἀπόψε.

§133ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐὰν δὲν εἶναι ἡ Βουλὴ διατεθειμένη νὰ συζητήσῃ, ἂς ψηφισθῇ ἀπόψε εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν. Οἱ κύριοι Βουλευταὶ ἔχουσι τὸ δικαίωμα νὰ ψηφίσωσι, γνωρίζουσι δὲ ἄλλως τε ὅτι πρόκειται περὶ συμβάσεως τὴν ὁποίαν δὲν δύναται ἡ Κυβέρνησις παρὰ νὰ ἐπιμείνῃ νὰ ψηφισθῇ· ἑπομένως δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω διατί γίνεται αὐτὴ ἡ συνεχὴς ἀναβολή. Καταντᾷ, Κύριοι, νὰ ἐκτίθεται ἡ ὑπόληψις τοῦ Κράτους, ὅταν ἀναλαμβάνῃ ἡ Κυβέρνησις ὑποχρεώσεις τὰς ὁποίας φαίνεται μὴ σπεύδουσα νὰ τὰς φέρῃ εἰς τὴν Βουλήν, ὅπως λάβωσι καὶ τὸ κῦρος αὐτῆς· δὲν δύναμαι ν’ ἀνεχθῶ ὅπως ἐκτίθεται ἡ ὑπόληψις οὕτω τοῦ Κράτους. Παρακαλῶ ν’ ἀρχίσῃ ἡ συζήτησις νὰ ἀκουσθῶσιν αἱ γνῶμαι τῶν κυρίων Βουλευτῶν.

§134Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Νὰ ὁρισθῇ μία ἡμέρα συζητήσεως τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος καὶ νὰ ψηφισθῇ καὶ ἡ σύμβασις.

§135ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Βέρροιος ἔχει τὸν λόγον.

§136Ι. ΒΕΡΡΟΙΟΣ. Κύριοι Βουλευταί· καλούμεθα νὰ συζητήσωμεν μίαν σύμβασιν διὰ τῆς ὁποίας ἡ Κυβέρνησις χορηγεῖ εἰς τὴν Προνομιοῦχον Ἑταιρείαν ἑκατοντάδας τινὰς χιλιάδων δραχμῶν, ὅπως ἀνακουφίσῃ αὐτήν, καθ’ ὅσον ἐπὶ τέσσαρα ὁλόκληρα ἔτη οἱ μέτοχοι τῆς Προνομιούχου ἑταιρείας δὲν ἔλαβον παντάπασι μέρισμα. Ἐννοῶ καλῶς καὶ γνωρίζω ὅτι ἡ δωρεὰ αὕτη ἡ φιλάνθρωπος εἰς τὴν Προνομιοῦχον ἑταιρείαν δὲν ἔχει βεβαίως τὸ αἴσθημα τῆς φιλανθρώπου ἐκείνης δωρεᾶς τὴν ὁποίαν συνήθως πράττουσιν οἱ ἄνθρωποι ὑπὸ τὴν ἀληθῆ ἔννοιαν τῆς δωρεᾶς, ἀλλ’ ἄλλοι λόγοι, καὶ λόγοι βεβαίως οὐσιαστικώτεροι, λόγοι γενικωτέρου συμφέροντος, ἴσως λόγοι καθαρῶς οἰκονομικοί, ὑπεχρέωσαν τὴν Κυβέρνησιν νὰ προβῇ εἰς τὴν δωρεὰν ταύτην πρὸς τὴν Προνομιοῦχον ἑταιρείαν. Ἀφορμὴν ὅμως πρὸς τοῦτο ἔδωκεν, ὡς ὁμολογεῖ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ἐπίσης καὶ ὁ κ. ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας Ὑπουργός, ὁ ἀπουσιάζων, ἐν τῇ αἰτιολογικῇ ἐκθέσει, ἡ ἐπελθοῦσα διαφωνία κατ’ Αὔγουστον τοῦ 1912 μεταξὺ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Προνομιούχου ἑταιρείας, προκειμένου τότε νὰ καθορισθῇ τὸ ποσοστὸν τοῦ παρακρατήματος. Ἐνθυμεῖται βεβαίως ἡ Βουλὴ ὅτι κατ’ Αὔγουστον τοῦ 1912 διεφώνησεν ἡ Κυβέρνησις πρὸς τὴν Προνομιοῦχον ἑταιρείαν εἰς τὸ θέμα τοῦτο, διότι ἡ Προνομιοῦχος ἑταιρεία ἐνόμιζεν ὅτι εἶχε τὸ ἀπόλυτον δικαίωμα δυνάμει τῶν ὅρων τῆς συμβάσεως νὰ καθορίζῃ αὐτὴ τὸ ποσοστὸν τοῦ παρακρατήματος. Ἡ Κυβέρνησις ἀντιθέτως εἶχε τὴν σαφῆ γνώμην ὅτι τὸ ποσοστὸν δυνάμει τῶν ὅρων τῆς συμβάσεως ἡ ἑταιρεία δὲν ἔχει δικαίωμα ὅπως μονομερῶς καθορίζῃ κατ’ ἰδίαν βούλησιν. Καὶ ὅμως ἡ ἑταιρεία παρὰ τὴν σύμβασιν κατὰ τὴν 8ην Αὐγούστου 1912 καθώριζεν αὐθαιρέτως τὸ ποσοστὸν τοῦ παρακρατήματος εἰς εἶδος 35% ἐπὶ ποσοῦ ἐξαγωγῆς 160 ἑκατομμυρίων λιτρῶν σταφιδοκάρπου καὶ ἀπὸ τοῦ ποσοῦ τούτου καὶ ἄνω ἡ καταβολὴ θὰ ἐγίνετο εἰς χρῆμα, καίτοι ἡ Ἑταιρεία διὰ τῶν ὀργάνων αὐτῆς, τῶν ὑπαλλήλων της, ἀλλὰ καὶ διὰ τοῦ ἐν Ἀθήναις Τύπου καὶ διὰ τοῦ Τύπου τοῦ ἐγχωρίου εἰς τὰς ἐπαρχίας τὰς σταφιδοφόρους, προσθέτω ἀκόμη καὶ δι’ ἑνὸς ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ διελθόντος ἀπὸ τὰ σταφιδοφόρα μέρη κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, ὑπεδείκνυεν ὅτι ὡς ἐκ τῆς ἀσφαλείας τῆς παραγωγῆς, ἥτις κατὰ τοὺς γενομένους ἑκατέρωθεν ὑπολογισμοὺς ἤθελεν ἀνέλθει μέχρι τῶν 330 ἑκατομμυρίων, τὸ ποσοστὸν τοῦ παρακρατήματος θὰ καθωρίζετο εἰς εἶδος 35%. Ἀλλ’ ἐξαίφνης ὁ πρώην Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν κ. Κορομηλᾶς ἅμα τῇ ἐκδόσει τῆς ἀποφάσεως ὑπὸ τοῦ Συμβουλίου τῆς ἑταιρείας, ἔσπευσε νὰ ἀναγγείλῃ τὴν ἀπόφασιν αὐτὴν εἰς τὰς λιμενικὰς Ἀρχάς, ἔνθα θὰ ἐγίνετο ἡ ἐξαγωγὴ τοῦ σταφιδοκάρπου ὅπως συμμορφωθῶσι μὲ τὴν ἀπόφασιν ταύτην. Ἡ εἴδησις αὕτη ἐξήγειρεν εὐλόγως τὴν συνείδησιν τοῦ σταφιδικοῦ κόσμου κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, καὶ τόσον πολύ, ὥστε ἡ Κυβέρνησις πρὸς τὴν ὁποίαν ἀπηυθύνθη ὁ σταφιδικὸς κόσμος ἠναγκάσθη νὰ ἀναγνωρίσῃ τὰ δίκαια αὐτοῦ παράπονα καὶ συμφώνως πρὸς ῥητὸν ἄρθρον τῆς συμβάσεως ἔκρινεν ὀρθὸν νὰ καταφύγῃ εἰς τὸ δικαστήριον τὸ διαιτητικὸν τὸ ὑπὸ τῆς συμβάσεως ὁριζόμενον. Καὶ ὄντως τὸ μέτρον τοῦτο συνετέλεσεν, ὅπως αἱ μεγάλαι ζημίαι αἱ ὁποῖαι ἐπῆλθον εἰς τὸν σταφιδικὸν κόσμον κατόπιν τῆς ἀποφάσεως ἐκείνης σταματήσωσι. Πρέπει δὲ νὰ κατανοήσῃ ἡ Βουλὴ ὅτι, εὐθὺς ὡς ἐκοινοποιήθη ἡ ἀπόφασις τῆς ἑταιρείας διὰ τῆς ὁποίας καθωρίζετο τὸ ποσοστὸν εἰς τὰ ὅρια αὐτά, τόσον κατέπεσαν αἱ τιμαὶ ἀποτόμως, ὥστε ἐπῆλθον ζημίαι ἀνυπολόγιστοι εἴς τε τὸν σταφιδικὸν κόσμον καὶ εἰς τοὺς σταφιδεμπόρους, τοὺς μὴ γινώσκοντας ἐκ τῶν προτέρων τὰς σκέψεις τῆς ἑταιρείας. Καὶ ὀφείλω νὰ εἴπω, κ. Βουλευταί, ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης καὶ νὰ τονίσω ὅτι τὸ σταμάτημα ἐκεῖνο εἰς τὸν κατήφορον τῆς ἐκπτώσεως τῶν τιμῶν τῆς σταφίδος ὀφείλεται εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. Πρωθυπουργόν, ἀναλαβόντα τὴν πρωτοβουλίαν τῆς προσφυγῆς εἰς τὴν διαιτησίαν. Δι’ ὃ, μετὰ παρρησίας ὁμολογῶ, ἡ πρὸς αὐτὸν εὐγνωμοσύνη ὅλου τοῦ σταφιδικοῦ κόσμου ὑπῆρξε μεγάλη καὶ εἰλικρινής. Ἐκ τῆς ἀφορμῆς λοιπὸν ταύτης ἠγέρθη διαφωνία μεταξὺ Κυβερνήσεως καὶ τῆς Προνομιούχου ἑταιρείας ἐπὶ τοῦ καθορισμοῦ τοῦ ποσοστοῦ τοῦ παρακρατήματος, τῆς ἑταιρείας οὐχὶ ὀρθῶς φρονούσης ὅτι ἔχει ἀπόλυτον πρὸς τὸν καθορισμὸν τοῦτον δικαίωμα. Ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἐν τῇ αἰτιολογικῇ ἐκθέσει ἀναφέρει ὅτι δὲν ὑπῆρχεν ὁ καιρὸς ὁ κατάλληλος ἕνεκα τῶν ἐθνικῶν περιστάσεων ἵνα προβῇ εἰς συμφωνίας μετὰ τῆς ἑταιρείας πρὸς λύσιν τῶν διαφορῶν αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουσι μεταξὺ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς ἑταιρείας, ἐνῷ ἐγὼ ἤλπιζον ὅτι μετὰ τὴν πάροδο τῶν ἀνωμαλιῶν αὐτῶν μαζὶ μὲ τὴν σύμβασιν τὴν ὁποίαν συζητοῦμεν σήμερον θὰ ὑπῆρχε καὶ ἓν ἄλλο νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου θὰ ἐζητοῦντο τροπολογίαι καὶ τροποποιήσεις τῆς ἀρχικῆς συμβάσεως, ἵνα μὴ ἔρχηται πάλιν τὸ Κράτος εἰς διχογνωμίαν μετὰ τῆς ἑταιρείας. Δὲν ἠξεύρω ἂν μέχρι σήμερον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔχῃ ἔλθει εἰς συνεννόησίν τινα μετὰ τῆς ἑταιρείας, ἂν ἔχῃ ἀνταλλάξει σκέψεις καὶ ἰδέας τινάς· πάντως ὅμως ἡ Βουλὴ δικαιοῦται ν’ ἀξιοῖ ὅπως ὑποβληθῇ ὅσον οἷόν τε τάχιον νομοσχέδιον τοιοῦτον διὰ τοῦ ὁποίου νὰ καθορίζωνται σαφῶς οἱ ὅροι τῆς συμβάσεως ὥστε νὰ μὴ γεννᾶται διχογνωμία μεταξὺ ἑταιρείας καὶ Κυβερνήσεως. Μὲ ἐκπλήττει, κ. Βουλευταί, καὶ ἓν ἄλλο τὸ ὁποῖον ἀναγινώσκω εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν. Ὁμολογεῖ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὅτι οἱ μέτοχοι δὲν ἔλαβον μέρισμα ἐπὶ μακρὸν χρόνον ἀλλ’ ἐξ ἄλλου ὅτι τὰ κεφάλαια τῆς ἑταιρείας, τὰ κεφάλαια τῶν μετόχων, δὲν κατετίθεντο ἐπὶ τόκῳ· εὑρίσκονται εἰς χεῖρας τῶν διαχειριστῶν τῆς ἑταιρείας ἐκμεταλλευόμενα ὑπ’ αὐτῆς.

§137ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Τίνες εἶναι οἱ διαχειρισταί;

§138Ι. ΒΕΡΡΟΙΟΣ. Διαχειρισταὶ τῆς Προνομιούχου ἑταιρείας εἶναι οἱ διαχειρισταὶ τῆς Ἀθηναϊκῆς Τραπέζης.

§139ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Πῶς!

§140Ι. ΒΕΡΡΟΙΟΣ. Ἐκπλήσσομαι καὶ ἀπορῶ μὲ τὴν Πολιτείαν ἥτις δὲν ἔλαβεν ἄχρι τοῦδε πρόνοιαν νὰ ἐξαναγκάσῃ διὰ τοῦ Βασιλικοῦ Ἐπιτρόπου τὸν ὁποῖον ἔχει ὡς ἀντιπρόσωπον αὐτῆς παρὰ τῇ ἑταιρείᾳ τοὺς διαχειριστὰς νὰ καταθέτωσιν εἰς μίαν Τράπεζαν ἐπὶ τόκῳ τὰ κεφάλαια τῆς ἑταιρείας χάριν τῶν ἀτυχῶν μετόχων. Καὶ ἐρωτῶ· πρὸς τί ἡ ὀλιγωρία αὕτη, ἡ ἀμέλεια αὕτη, ἡ ἀκηδία τῆς Πολιτείας ἡ ἀσυγχώρητος; Διαβεβαιῶ τὴν Βουλὴν ὅτι τὰ χρήματα ταῦτα, τὰ κεφάλαια τὰ μεγάλα τῶν ἑκατομμυρίων ἐὰν κατετίθεντο ἐπὶ τόκῳ πρὸς ὄφελος τῶν μετόχων, τὸ Κράτος δὲν θὰ ἠναγκάζετο σήμερον νὰ ἔλθῃ ἐπίκουρον εἰς τοὺς μετόχους, ἵνα δώσῃ εἰς αὐτοὺς ἓν ποσὸν χρηματικόν, ὅπως τύχωσι τόκον 4% ἐπὶ τῶν κεφαλαίων των. Τοιαύτη λοιπὸν ἦτο ἡ κατάστασις καὶ τοιοῦτοι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι διαχειρίζονται τὰ ξένα κεφάλαια. Καὶ ἐνῷ, κύριοι Βουλευταί, παραπονοῦνται οἱ μέτοχοι πρὸς τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος ὅτι ἐπὶ τέσσαρα ὅλα ἔτη δὲν ἔλαβον μέρισμα, οἱ διαχειρισταὶ ὅμως, εἰς τοὺς ὁποίους ἔχουσιν ἐμπιστευθῆ οὗτοι τὴν διαχείρισιν τῶν χρημάτων των, ἀπὸ τοῦ μεγαλειτέρου μέχρι τοῦ μικροτέρου πλουτοῦσι.

§141Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Καλά. Οἱ μέτοχοι δὲν εἶναι κύριοι τῶν χρημάτων των; Διατί δὲν ἐπιβάλλουσι θέλησιν;

§142Ι. ΒΕΡΡΟΙΟΣ. Δυστυχῶς καὶ αὐτοὶ δὲν ἐπιβάλλουσι τὴν θέλησίν των καὶ τὸ Κράτος, τὸ ὁποῖον εἶναι ὑπόχρεων, καὶ αὐτὸ δὲν ἔχει ἐπιβουλήν.

§143Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Διατί;

§144Ι. ΒΕΡΡΟΙΟΣ. Αὐτὴν τὴν ἐρώτησιν ποιοῦμαι καὶ ἐγὼ πρὸς τὴν Βουλή. Ἀναγκαζόμεθα λοιπόν, Κύριοι, καὶ εἴμεθα ὑποχρεωμένοι σήμερον διὰ λόγους γενικωτέρους, ὡς εἶπον, καὶ ὄχι διὰ λόγους φιλανθρώπου δωρεᾶς, νὰ χορηγήσωμεν εἰς τὴν ἑταιρείαν τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον καθορίζεται ἐν τῷ νομοσχεδίῳ. Ἀλλ’ ὅπως δήποτε δικαιοῦται πᾶς τις νὰ ἐρωτήσῃ· ἦτο πράγματι ἀξία ἡ ἑταιρεία νὰ τύχῃ τοιούτης δωρεᾶς ἐκ μέρους τοῦ Κράτους; Ἔπρεπε τὸ Κράτος νὰ δωρήσῃ εἰς τὴν ἑταιρείαν τὸ ποσὸν τοῦτο, ἀφοῦ ἡ ἑταιρεία αὕτη οὐδέποτε ἐξεπλήρωσε τοὺς ὅρους τῆς συμβάσεως, τοὺς ὁποίους ἔχει ἀναλάβει καὶ ὑπεχρεώθη νὰ ἐκπληρώσῃ; Αὐτὸ τὸ ἐρώτημα εἶναι ὀρθὸν ν’ ἀπευθύνω εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ἐρωτῶ· ἦτο ἀξία ἡ ἑταιρεία τοιαύτης δωρεᾶς; Ἐξεπλήρωσεν ἡ ἑταιρεία τοὺς ὅρους τῆς συμβάσεως τοὺς ὁποίους ἀρχῆθεν ἀνέλαβεν; Νομίζω ὄχι. Εἶμαι ἑπομένως ἠναγκασμένος νὰ εἰσέλθω εἰς τὴν ἐξέτασιν τοῦ ζητήματος τούτου, ἵνα ἀποδείξω εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι ἡ ἑταιρεία εὐθὺς ἀπὸ τῶν πρώτων ἡμερῶν τῆς συμβάσεως μέχρι σήμερον δὲν ἐξεπλήρωσε τοὺς ὅρους τῆς συμβάσεως πρὸς προστασίαν τῆς παραγωγῆς καὶ τοῦ ἐμπορίου τῆς σταφίδος.

§145Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Καὶ ὑπὲρ ἑαυτῆς.

§146Ι. ΒΕΡΡΟΙΟΣ. Διότι τοιαύτη εἶναι ἡ σύμβασις· νὰ προστατεύωνται βεβαίως τὰ κεφάλαια αὐτῆς τὰ ὁποῖα εἶναι χρήσιμα καὶ ἀναγκαῖα, ἀλλὰ νὰ προστατεύῃ καὶ τὴν παραγωγὴν ἡ ὁποία χορηγεῖ εἰς αὐτὴν τὰ μέσα πρὸς συντήρησιν καὶ ὠφέλειαν αὐτῆς, νὰ βασισθῇ ἐξ ἄλλου καὶ τὸ ἐμπόριον ὑπὸ τὴν ἀληθῆ ἔννοιαν τῆς ἐλευθέρας ἐμπορίας. Τοιοῦτόν τι, κύριοι Βουλευταί, δὲν ἐγένετο ἀπὸ μέρους τῆς ἑταιρείας, δὲν ἐγένετο δέ, ὡς εἶπον, εὐθὺς ἀπὸ τῆς συμβάσεως, καὶ ἐὰν ἐξετάσῃ τις τί ἐγένετο κατὰ τὸ πρῶτον ἔτος τῆς συμβάσεως, δηλαδὴ κατὰ τὸ σταφιδικὸν ἔτος 1905– 1906, θὰ ἴδῃ ὅ,τι ὡμολογήθη παρ’ αὐτοῦ τοῦ ἀειμνήστου Πεσματζόγλου ἡ παράβασις τῆς συμβάσεως.

§147Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Γενομένη ὑπὸ τίνος;

§148Ι. ΒΕΡΡΟΙΟΣ. Ὑπὸ τῆς ἑταιρείας.

§149Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Ὑπὸ τοῦ ἰδίου δηλαδή;

§150Ι. ΒΕΡΡΟΙΟΣ. Ὑπὸ τοῦ ἰδίου βεβαίως. Αὐτὸς ἦτο ἡ ἑταιρεία. Τὴν παράβασιν ὡμολόγησεν ἐν τῇ Βουλῇ αὐτὸς ὁ ἴδιος.

§151Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Αὐταὶ εἶναι αἱ συμβάσεις!

§152Γ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Παρ’ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἐτροποποίησαν τὴν σύμβασιν.

§153Ι. ΒΕΡΡΟΙΟΣ. Κατὰ τὸ ἔτος ἐκεῖνο προϋπελόγιζεν ἡ ἑταιρεία ὅτι περὶ τὸ τέλος τοῦ σταφιδικοῦ ἔτους θὰ ἐπερίσσευεν ἓν ποσὸν εἴκοσι περίπου ἑκατομμυρίων, τὰ ὁποῖα θὰ ἦτο ἠναγκασμένη νὰ ἀγοράσῃ, διότι σύμφωνα μὲ τοὺς ὅρους τῆς συμβάσεως ἐκτὸς τοῦ παρακρατήματος τὸ πλεονάζον ποσὸν εἰς τὸ τέλος τοῦ σταφιδικοῦ ἔτους εἶναι ὑποχρεωμένη ἡ ἑταιρεία νὰ τὸ ἀγοράσῃ μὲ τὰς ὡρισμένας τιμάς, αἱ ὁποῖαι ἀναφέρονται ἐν τῇ συμβάσει, μὲ τὴν τιμὴν τῶν 115 δραχμῶν διὰ τὰς κατωτέρας ποιότητας καὶ τῶν 130 διὰ τὰς μεσαίας καὶ καλὰς ποιότητας. Νομίζουσα τότε ἡ ἑταιρεία ὅτι θὰ ἐπλεόναζεν ἓν ποσὸν περὶ τὰ 20 ἑκατομμύρια τί ἐσκέφθη; Ἐνῷ κεφαλαιώδης ὅρος τῆς συμβάσεως εἶναι ἡ ἀπαγόρευσις τοῦ νὰ ἐμπορεύηται αὐτὴ τὴν σταφίδα, καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλὰ καὶ νὰ ἀναθέτῃ τὴν ἐμπορίαν εἴτε εἰς τοὺς ἑαυτῆς ὑπαλλήλους εἴτε εἰς τρίτον τινά, ἡ ἑταιρεία ἀπὸ τὸ πρῶτον ἔτος συνεταιρισθεῖσα μετὰ ὡρισμένων ἐμπορικῶν οἴκων ἐν Πάτραις ἠγόρασεν ποσὸν 20 ἑκατομμυρίων, τὸ ὁποῖον ἐξήγαγεν εἰς τὰς ξένας ἀγοράς, εἶναι δὲ τοῦτο βεβαιωμένον, διότι ὑπάρχουσιν ἔτι οἱ μεσῖται ἐν Ἀγγλίᾳ οἱ ὁποῖοι ἀνέλαβον τὴν πώλησιν τοῦ ποσοῦ τούτου τὸ ὁποῖον ἦτο τὸ πλεόνασμα. Τί ἐζήτει ὁ σταφιδικὸς κόσμος διὰ τῆς συμβάσεως; Νὰ ἀφαιρῆται τὸ ποσὸν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ πλεονάζῃ, ὅπως ὑπάρχῃ ἰσορροπία μεταξὺ τῆς ζητήσεως καὶ τῆς προσφορᾶς. Καὶ ὅμως ἡ ἑταιρεία ἐξήγαγεν 20 ἑκατομμύρια καὶ οἱ μεσῖται οἱ ὁποῖοι ἐπώλησαν εἰς τὰς ἀγορὰς τῆς Ἀγγλίας καὶ ἀλλαχοῦ ὑπεχρεώθησαν λαβόντες τὰ φορτωτικὰ νὰ πληρώσωσι τὸ ἐκ τῆς πωλήσεως καθαρὸν χρηματικὸν ποσὸν εἰς τὴν Τράπεζαν τῶν Ἀθηνῶν ἢ εἰς τὰ καταστήματα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα θὰ ὑπεδείκνυεν ἡ Τράπεζα τῶν Ἀθηνῶν, καὶ οὐχὶ εἰς τοὺς φορτωτὰς ἐμπόρους, δι’ ὧν ἐνηργεῖτο ἡ ἐξαγωγὴ τῆς σταφίδος, ὅπερ ἦτο τὸ πλεόνασμα. Κατὰ τὸ πρῶτον ἔτος λοιπὸν δὲν ἐφηρμόσθη παντελῶς ἡ σύμβασις παραβιασθεῖσα ἐγκληματικῶς καὶ ἀναιδῶς. Ὁ παραγωγικὸς ὅμως κόσμος ἐξεπλήρωσε τοὺς ὅρους αὐτῆς, δηλαδὴ ἐχορήγησεν εἰς τὴν ἑταιρείαν ἐκ τοῦ προϊόντος τὸ ὁποῖον παράγει 35%, ἐχορήγησεν ἐπὶ ὅλου τοῦ ποσοῦ τῆς παραγωγῆς κατὰ χιλιόλιτρον 7 δραχμὰς καὶ ἐξακολουθεῖ μετ’ εὐλαβείας νὰ ἐκπληροῖ αὐτούς. Ἦλθε, κύριοι Βουλευταί, τὸ δεύτερον σταφιδικὸν ἔτος, τὸ 1906–1907, καὶ κατὰ τὴν ἐποχὴν ταύτην—ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν πρέπει νὰ ἐννοήσῃ τὴν δολιότητα τῆς ἑταιρείας—ἐνῷ ἡ παραγωγὴ ἦτο προδήλως μικρὰ καὶ τὸ ἔτος τὸ σταφιδικὸν θὰ ἦτο ὁμαλὸν διὰ τὴν ἑταιρείαν, δηλαδὴ δὲν θὰ ἔμενε πλεόνασμα, δὲν θὰ ἔμενε μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν τοῦ παρακρατήματος ποσόν τι διὰ τὸ ὁποῖον θὰ ἐδαπάνα τι ἡ ἑταιρεία πρὸς ἀγορὰν αὐτοῦ, καθ’ ὅσον ἡ παραγωγὴ ἀνῆλθεν εἰς 285 ἑκατομμύρια καὶ τότε, κύριε Ὑπουργὲ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ἐνῷ ἡ παραγωγὴ ἦτο εἰς τὸ ποσὸν τῶν 285 ἑκατομμυρίων, ἡ ἑταιρεία ἐδέχθη καὶ καθωρίσθη τὸ παρακράτημα ἐπὶ ποσοῦ 200 ἑκατομμυρίων εἰς εἶδος, ἐνῷ κατὰ τὸ ἔτος 1912 ἡ ἰδία ἑταιρεία ἐπὶ 330 ἑκατομμυρίων ἤθελε νὰ καθορίσῃ τὸ ποσοστὸν τοῦ παρακρατήματος εἰς εἶδος ἐπὶ ποσοῦ 160 ἑκατομμυρίων μόνον. Καθωρίσθη λοιπὸν εἰς 35% ἐπὶ ποσοῦ 200 ἑκατομμυρίων κατὰ τὸ δεύτερον σταφιδικὸν ἔτος καὶ ἀπὸ τῆς ἐξαγωγῆς τῶν 200 ἑκατομμυρίων νὰ εἰσπράττηται τὸ τέλος εἰς χρῆμα, καὶ ἐνῷ, λέγω, τὸ ἔτος τοῦτο τὸ σταφιδικὸν ἦτο ὁμαλώτατον διὰ τὴν ἑταιρείαν, ἡ ἑταιρία μὴ σκεπτομένη παντελῶς περὶ τοῦ κόσμου τοῦ σταφιδικοῦ παρὰ μόνον περὶ τῶν συμφερόντων τῶν ἰδικῶν της πάλιν συνεννοηθεῖσα μετὰ τῶν ἐμπόρων ἐπενόησε τὸ ἑξῆς πρὸς παραβίασιν τῆς συμβάσεως. Τὸ περισσότερον πρᾶγμα, ὡς εἶναι γνωστόν, σταφιδοκάρπου κατὰ τὸν μῆνα Αὔγουστον, Σεπτέμβριον καὶ Ὀκτώβριον ἐξέρχεται ἀπὸ τῶν διαφόρων λιμένων τῆς παραγωγῆς εἰς τὰς ἀγορὰς τῆς καταναλώσεως, ὅλαι αἱ ἀγοραὶ τῆς ἀλλοδαπῆς πληροῦνται, ὅλα τὰ ἐφόδια τὰ ὁποῖα εἶναι χρήσιμα καὶ ἀναγκαῖα παραμένουσιν εἰς τὰς ἀγορὰς τῆς καταναλώσεως· τὸν Νοέμβριον τοῦ ἔτους ἐκείνου, τοῦ δευτέρου σταφιδικοῦ, ἀναγγέλεται διὰ δημοσιευμάτων ἐφημερίδων ἀναληθῶς καὶ λίαν ἐπιτηδείως ἡ εἴδησις, ὅτι ηὔξησεν ἡ κατανάλωσις εἰς τὴν Ἀγγλίαν, παρ’ ὅ,τι ἐγένετο εἰς τὰ προηγούμενα ἔτη, κατὰ 3000 τόννους. Ἡ ἀγγελία αὕτη ὑπῆρξε χαροποιὸς εἰς τὸν σταφιδικὸν κόσμον ὁλόκληρον, διότι ἐπίστευσεν ὅτι ὄντως αὐξάνει ἡ κατανάλωσις εἰς τὰς ξένας ἀγοράς. Ἀλλ’ ἦτο τοῦτο ἀληθές; Βεβαίως ὄχι. Τί λοιπὸν εἶχε συμβῆ; Ἡ ἰδίᾳ ἡ ἑταιρεία συνενοήθη μετὰ τῶν ἐμπόρων, εἰς τοὺς ὁποίους εἶχεν ἐμπιστευθῆ τὴν πώλησιν, νὰ ἐξαγάγωσιν ἀπὸ τὰς ἀποθήκας τὰς ὑποκειμένας εἰς τὴν πληρωμὴν φόρου πληρώνοντες τὸν ἀναλογοῦντα δασμὸν ποσὸν 3000 τόννων καὶ νὰ εἰσαγάγωσι τὸ ἴδιον τοῦτο ποσὸν εἰς τὰς ἀποθήκας τὰς ἐλευθέρας, χωρὶς ποσῶς νὰ δοθῇ εἰς τὴν κατανάλωσιν, ἥτις κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἦτο ἐφωδιασμένη σταφιδοκάρπου. Τὸ σύστημα τοῦτο τῶν ἀποθηκῶν εἶναι γνωστόν. Εἰς τὰς ἀγορὰς τῆς Ἀγγλίας ὑπάρχουσιν ἀποθῆκαι, αἱ ὁποῖαι εἶναι ὑποχρεωμέναι νὰ πληρώνωσιν εἰς τὸ δημόσιον τὸν φόρον ἅμα τὸ προϊὸν ἐξαχθῇ ἀπὸ τὰς ἀποθήκας ἐκείνας. Ἡ ἑταιρεία ἐξαγαγοῦσα ἐκ τῶν ἀποθηκῶν τούτων ποσὸν 3,000 τόννων μετέφερε τὸ ποσὸν τοῦτο τεχνηέντως, ὄχι εἰς τὰς χεῖρας τῆς καταναλώσεως, ἀλλ’ εἰς τὰς ἀποθήκας τὰς ἐλευθέρας δασμοῦ. Τοῦτο διετυμπανίσθη εἰς ὅλον τὸν κόσμον τὸν σταφιδικὸν ὡς ἀπόδειξις τῆς αὐξήσεως τῆς καταναλώσεως τοῦ προϊόντος διὰ τῶν ἐκτάκτων καὶ εἰδικῶν μέσων, ἰδίᾳ τῆς διαφημίσεως ἐκ μέρους τῆς ἑταιρείας, ἥτις ἐμερίμνα μόνον χάριν τοῦ ἰδίου αὑτῆς συμφέροντος περὶ τῆς αὐξήσεως τῆς καταναλώσεως ἐκπληροῦσα οὕτω καὶ τὸν ἐν τῇ συμβάσει ῥητὸν ὅρον νὰ δαπανᾷ περὶ τὰς 10000 λιρῶν κατ’ ἔτος διὰ διαφήμισιν τῆς σταφίδος, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον μόνον κατὰ τὸ πρῶτον ἔτος ἐξετέλεσεν ἡ ἑταιρεία, οὐχὶ δὲ οὐσιαστικῶς καὶ διὰ τὰ ἕτερα ἔτη. Ὁ ἐμπορικὸς κόσμος ὁ ὁποῖος ἔμαθε τοῦτο δὲν ἤξευρεν ἀκριβῶς εἰς τί ἐχρεωστεῖτο ἡ τοιαύτη αὔξησις τῆς καταναλώσεως. Τὸ μέτρον τοῦτο τὸ τεχνητὸν καὶ ἐπιτετηδευμένον, κύριον σκοπὸν εἶχε τὴν πώλησιν παρακρατήματος ἐκ μέρους τῆς ἑταιρείας. Διὰ τοῦτο κατὰ τὸν Δεκέμβριον μῆνα, ἐνῷ δὲν ὑπῆρχεν ἀνάγκη ἐξαγωγῆς, διότι αἱ ἀγοραὶ καὶ ἰδίᾳ αἱ Ἀγγλικαὶ ἦσαν βεβαρημέναι δι’ ἀποθεμάτων, οἱ ἔμποροι, οἱ συνεννοημένοι μετὰ τῆς ἑταιρείας διὰ τὴν ἐξαγωγὴν τοῦ παρακρατήματος, καθ’ ὅσον πλεόνασμα δὲν ὑπῆρχε, τῶν τιμῶν ὑψουμένων ὁλονὲν ἄνω τῶν διακοσίων δραχμῶν, προσῆλθον ἐνώπιον τῆς ἑταιρείας καὶ ἐζήτησαν νὰ ἀγοράσωσι παρακράτημα κατὰ τὸν ὅρον τῆς συμβάσεως, καθ’ ὃν ἡ Ἑταιρεία εἶναι ὑποχρεωμένη, ὅταν αἱ τιμαὶ ὑπερβῶσι τὸ ποσὸν τῶν 200 δραχ. καὶ ἄνω καὶ παρατηρεῖται ἔλλειψις, νὰ προσφέρῃ ἀπὸ τοῦ παρακρατήματος εἰς τὰς ἀγορὰς τῆς καταναλώσεως, ὅπως μὴ ἐπιβαρύνηται ἡ κατανάλωσις. Οἱ συμπράττοντες ἔμποροι μετὰ τῆς ἑταιρείας προπαρεσκεύασαν τὴν ἀγορὰν ταύτην ἵνα μετὰ τὴν ἐξαγωγὴν τῶν 200 ἑκατομμυρίων, καθ’ ἣν ὁ φόρος ἐπληρώνετο εἰς εἶδος, κερδήσωσι τὴν διαφορὰν ἐκ τῆς εἰς χρῆμα καταβολῆς, ἥτις ἀνήρχετο εἰς τριάκοντα δραχμὰς καὶ πλέον κατὰ χιλιόλιτρον. Καὶ τοῦτο, Κύριοι, ἐγένετο. Ἀλλ’ ὅταν οἱ ἔμποροι οἱ συνεννοημένοι μετὰ τῆς ἑταιρείας ἠγόραζον τὸ παρακράτημα, ἔκαμαν προπωλήσεις εἰς τὰς ἀγορὰς τῆς καταναλώσεως μὲ ὑποτίμησιν, ἐνῷ ὁ ἄλλος ἐμπορικὸς κόσμος, ὁ ὁποῖος ἐγίνωσκεν ὅτι ἡ παραγωγὴ δὲν ἦτο μεγάλη, ὅπως ἀληθῶς καὶ δὲν ἦτο, καὶ ἐπεζήτει νὰ κερδοσκοπήσῃ, εὑρέθη εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ὑποστῇ ζημίας σημαντικάς, διότι κατ’ ἀρχὴν ἐνόμιζεν ὁ ἐδῶ ἐμπορικὸς κόσμος, ὁ τῆς ἐξαγωγῆς, ὅτι δι’ ἄλλας ἀγορὰς θὰ προωρίζετο τὸ ποσὸν ἐκεῖνο καὶ ὄχι διὰ τὰς ἀγορὰς τῆς Ἀγγλίας. Καὶ καθ’ ἣν ἐποχὴν παρετηρήθη ὅτι τὰ ἀγορασθέντα ἐκεῖνα ποσὰ εἰσήχθησαν εἰς τὰς ἀγορὰς τῆς Ἀγγλίας, κατ’ αὐτὴν ἐπίσης τὴν ἐποχὴν ἐκυκλοφόρει εἰς τὴν κατανάλωσιν καὶ τὸ ποσὸν τῶν 3000 τόννων, τὸ εὑρισκόμενον εἰς τὰς ἐλευθέρας, ὡς εἶπον, ἀποθήκας. Αἱ ζημίαι, Κύριοι, τοῦ σταφιδικοῦ καὶ τοῦ ἐμπορικοῦ ἰδίως κόσμου κατὰ τὸν χρόνον τοῦτον ὑπῆρξαν μέγισται. Μόνον εἰς μεσίτης Ἄγγλος, ὁ Φέρλεϋ, τὸν ὁποῖον γνωρίζει ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Μεσσηνέζης, ἐζημιώθη τριάκοντα χιλιάδας λιρῶν.

§154Λ. ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Ἐὰν ἐξηκολούθει ἡ κατάστασις.

§155Ι. ΒΕΡΡΟΙΟΣ. Κατανοεῖτε, Κύριοι, ὅτι ἡ ἑταιρεία παραβιάζουσα τὴν σύμβασιν ἐφρόντιζε μόνον διὰ τὰ συμφέροντα τὰ ἰδικά της καὶ οὐδαμῶς περὶ τῆς παραγωγῆς καὶ τῆς ἐμπορίας τῆς σταφίδος, ὧν διὰ τῆς συμβάσεως ταύτης ἀνέλαβε τὴν προστασίαν. Καὶ ἐρωτῶ· εἶναι ἀξία τοιαύτης δωρεᾶς, ἣν ζητεῖται νὰ χορηγήσῃ ἡ Βουλή;

§156Γ. ΚΑΤΣΙΜΠΙΡΗΣ. Διότι δὲν ὑπερήσπιζον τὰ συμφέροντα τῆς Ἑταιρείας.

§157Ι. ΒΕΡΡΟΙΟΣ. Εἰσέρχομαι, Κύριοι, εἰς τὸ τρίτον ἔτος τὸ σταφιδικόν. Καὶ κατὰ τὸ ἔτος τοῦτο δολία ὑπῆρξεν ἡ ἑταιρεία εἰς τὰ συμφέροντα τοῦ σταφιδικοῦ κόσμου· ἀναξία ἑπομένως τοιαύτης ὑπὸ τοῦ Κράτους ὑποστηρίξεως, ἣν μόνον ἡ ἀνάγκη ἐπιβάλλει, ὡς ἰσχυρίζεται ἡ Κυβέρνησις, νοοῦμεν δὲ καὶ ἡμεῖς. Κατὰ τὸ τρίτον λοιπὸν ἔτος, θὰ ἐπικαλεσθῶ τοὺς κ. κ. Βουλευτὰς ἐκ Μεσσήνης γινώσκοντας ἐκ τοῦ σύνεγγυς τὰς παραβάσεις, τότε ἤρχισε καὶ ἄλλη μέθοδος, διότι ἡ ἑταιρεία τῆς σταφίδος διὰ μεγάλων ἐν Πάτραις ἐμπόρων, οἱ ὁποῖοι ἐξήγαγον τὰ πλεονάσματα, δημιουργήσασα καὶ ἴδιον ἔμπορον, ἀφ’ ἧς συνέστη ὡς ἑταιρεία, ἵνα ἔχῃ ὅλα τὰ μέσα καὶ τὰ ἐπιτήδεια ὄργανα πρὸς καταδολίευσιν τῶν συμφερόντων τῆς παραγωγῆς καὶ τοῦ ἐμπορίου, εἰργάζετο διὰ παντὸς μέσου καὶ ἐπιτηδείου τρόπου, ὅπως ἐξάγῃ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν σταφιδόκαρπον, καὶ ἐπέτυχε τοῦτο κατὰ τὴν μαζοποίησιν τῆς σταφίδος, ἣν ἀνέλαβεν ἡ ὑπὸ τῆς Προνομιούχου ἱδρυθεῖσα νέα Οἰνοποιητικὴ ἑταιρεία, ἥτις συνέστησεν ἴδια καταστήματα ἐν Καλάμαις, ἐν Πύργῳ καὶ ἐν Ἐλευσῖνι. Κατηγγέλθη, ὡς γνωστόν, καὶ ἡ ἑταιρεία αὕτη, ὅτι μαζὺ μὲ τὸ μαζοποιούμενον πρᾶγμα, τὸ ἄχρηστον πρὸς βρῶσιν, ἐξῆγε καὶ πρᾶγμα χρήσιμον πρὸς βρῶσιν. Τὸ γεγονὸς τοῦτο ἐβεβαιώθη κατὰ τοὺς εἰδότας καλῶς τὰ τελεσθέντα τότε. Τὸ γεγονὸς εἶναι ὅτι διὰ τοῦ μαζοποιουμένου πράγματος ἐξῆγε καὶ πρᾶγμα χρήσιμον πρὸς βρῶσιν. Καὶ ἐρωτῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ δώσῃ τὴν πληροφορίαν πρὸς τὴν Βουλὴν· διατί, ἀφοῦ ἡ ἑταιρεία εἶχε κατάστημα τοιοῦτον ἐν Καλάμαις, ὅπου ἡ θάλασσα εἶναι ἐγγυτάτη, διατί ἐν Πύργῳ, ὅπου ἐπίσης ἡ θάλασσα εἶναι ἐγγυτάτη, μετεκόμιζεν αὕτη σταφιδόκαρπον ἐδῶ εἰς τὴν Ἐλευσῖνα ἵνα τὸν μαζοποιήσῃ, διατί ἠναγκάζετο νὰ ἐπιβαρύνηται διὰ προσθέτων ἄνευ ἀνάγκης τοσούτων δαπανῶν δι’ ἕκαστον χιλιόλιτρον; Ἐξῆλθε, Κύριοι, ἐκ τῆς Ἐλευσῖνος καὶ ἐκ τοῦ Πειραιῶς σταφιδόκαρπος πρὸς βρῶσιν. Ἀλλὰ καὶ κατὰ τὸ τέταρτον ἔτος, Κύριοι, ἐγένετο ἄλλη ἐπιτηδειοτάτη ἐργασία μεταξὺ τῆς Ἑταιρείας καὶ τῶν ἐμπόρων, τοὺς ὁποίους εἶχεν ὡς ὄργανα. Κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην οἱ ἔμποροι, οἱ φίλοι τῆς ἑταιρείας, οἱ ὁποῖοι ἐχρησίμευον διὰ τὴν ἐξαγωγὴν τῶν πλεονασμάτων, εἶχον εἰς χεῖράς των 40–45 ἑκατομμύρια σταφιδοκάρπου. Ἠγόρασαν οἱ κ. κ. ἔμποροι τὰς ἐνεχυραποδείξεις τῶν παραγωγῶν, οἵτινες εἶχον ἐνεχυριάσει τὸ προϊόν των εἰς τὰς ἀποθήκας τῆς ἑταιρείας κατὰ τοὺς ὅρους τῆς συμβάσεως, καθ’ οὓς ἡ Ἑταιρεία ὑποχρεοῦται νὰ δίδῃ τὰ 7)10 τῶν κανονισθεισῶν τιμῶν, ἤτοι τῶν 145 καὶ 150 δραχμῶν δι’ ἕκαστον χιλιόλιτρον, ἐπὶ τῷ σκοπῷ νὰ εὑρίσκηται δῆθεν τὸ μέγα τοῦτο ποσὸν εἰς τὰς χεῖρας τῶν ἐμπόρων, ἵνα ἐν εὐθέτῳ καιρῷ ἐξαχθῇ εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν καὶ μὴ εὑρεθῇ εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ τὸ ἀγοράσῃ ἡ ἑταιρεία ἕνεκα τῆς μεγάλης παραγωγῆς. Συνεβλήθη λοιπὸν μετὰ τῶν κ. ἐμπόρων καὶ ἠγόρασαν οὗτοι ὅλας τὰς ἐνεχυραποδείξεις οὐχὶ οὐσιαστικῶς, ἀλλ’ ἁπλῶς ὀνομαστικῶς, διότι κατ’ οὐσίαν ἡ ἑταιρεία εἶχεν ἀγοράσει τὸν σταφιδόκαρπον τοῦτον, ἀφοῦ, ὡς εἶπον, οἱ παραγωγοί, οἱ κάτοχοι τῶν ἐνεχυραποδείξεων, εἶχον λάβει παρὰ τῆς ἑταιρείας τὰ 7)10 τῆς ἀξίας, οἱ δὲ ἔμποροι ἐπλήρωσαν τὸ ὑπόλοιπον. Κατὰ Μάϊον τοῦ 1910 ἕνεκα καιρικῶν μεταβολῶν, ἕνεκα περονοσπόρου ἀναφανέντος εἰς πολλὰ σταφιδικὰ μέρη, ἐκρίνετο ὅτι ἡ παραγωγὴ θὰ ἦτο ἀσφαλῶς μικρά. Ἦτο καιρὸς τότε οἱ συμπράττοντες κ. ἔμποροι νὰ δηλώσωσιν ὅτι ἀποσύρουσι τὰ ποσά, τὰ ὁποῖα εἶχον δῆθεν ἐνεχυριάσει εἰς τὴν ἑταιρείαν, ἐνῷ ὁλόκληρος ὁ σταφιδόκαρπος ἐκρατεῖτο εἰς τὰς ἀποθήκας τῆς ἑταιρείας, καὶ ἐνήργουν οὕτω διὰ ψευδοδηλώσεων ἵνα ἔχωσιν ἐλευθερίαν πρὸς ἐξαγωγὴν εἰς τὰς ἀγορὰς τῆς καταναλώσεως τοῦ κολοσσιαίου τούτου ποσοῦ, ὁπότε ἀσφαλῶς προπωλοῦντες αὐτὸ θὰ κατέρριπτον τὰς τιμὰς τῆς σταφίδος τῆς προσεχοῦς παραγωγῆς, ὡς καὶ πραγματικῶς ἐγένετο κατὰ τὸν Αὔγουστον καὶ Σεπτέμβριον, ὁπότε αἱ τιμαὶ τῆς σταφίδος θὰ ἦσαν ὑψωμέναι ἕνεκα τῆς μικρᾶς παραγωγῆς. Ἀλλ’ ὁ σταφιδικὸς κόσμος ἐγνώριζεν ὅτι τὸ πρᾶγμα δὲν ἦτο εἰς χεῖρας τῶν ἐμπόρων, ἀλλ’ εἰς τὰς ἀποθήκας τῆς ἑταιρείας. Ἐξηγέρθη τότε σύσσωμος καὶ διὰ τῆς δικαίας του φωνῆς ἠνάγκασε τὴν τότε Κυβέρνησιν νὰ ὑποχρεώσῃ τὴν ἑταιρείαν νὰ ἀποσύρῃ τὸ ποσὸν τοῦτο, πράγματι δὲ ἡ ἑταιρία ἀπέσυρε 24.000,000 ἐκβιασθεῖσα, ὡς εἶπον, ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν. Κατώρθωσεν ὅμως μετ’ ὀλίγον δι’ ἄλλου τρόπου ἐπιτηδειοτέρου νὰ τὰ ἐξαγάγῃ πάλιν εἰς τὰς ἀγορὰς τῆς καταναλώσεως. Ἀνήγγειλεν ἐν ἀρχῇ βιαζομένη ὅτι ἠγόρασε τὰ 24.000,000 μὲ τὴν τιμὴν τῶν 115 καὶ 130 δραχμῶν ψευδῶς, διότι κατὰ τὴν ἐποχὴν ταύτην αἱ τιμαὶ τῆς σταφίδος ἀνήρχοντο εἰς 145 δραχμὰς καὶ ἑπομένως ποῖος ἦτο δυνατὸν ἐκ τῶν κατόχων, οἵτινες εἶχον ἐνεχυριάσει τὸ προϊόντων, νὰ τὸ ἀφήσῃ εἰς χεῖρας τῆς ἑταιρείας μὲ 130 δραχμάς, ἐνῷ ἐπωλεῖτο εἰς τὴν ἀγορὰν μὲ δραχμὰς 145; Ἡ παραγωγὴ κατὰ τὸ 1910 ἦτο μικρὰ ἕνεκα τῶν λόγων τοὺς ὁποίους προανέφεραν, θὰ ἦτο ἄρα συμφέρον τὸ πλεόνασμα τὸ ὁποῖον εἶχεν εἰς τὰς ἀποθήκας της νὰ τὸ ἐξαγάγῃ. Ὁ ἐμπορικὸς κόσμος, ὁ συμπράττων μετὰ τῆς ἑταιρείας, εἶχεν ἀνάγκην, διότι τὸ εἶχε προπωλήσει εἰς τὰς ξένας ἀγοράς, καθ’ ὅσον εἶχε πεποίθησιν ὅτι θὰ ἦτο μικρὰ ἡ παραγωγή. Ἀλλὰ διὰ τίνος μέσου θὰ κατωρθοῦτο δεδικαιολογημένη ἡ ἀγορὰ δῆθεν τοῦ ποσοῦ τούτου; Ἡ σύμβασις ὁρίζει ὅτι, ἐὰν ὑπάρξῃ ἔλλειψις εἰς τὰς ἀγοράς, ἡ ἑταιρεία εἶναι ὑπόχρεως νὰ πωλήσῃ ἐκ τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον ἔχει ἀγοράσει κατὰ τὸ τρέχον σταφιδικὸν ἔτος, ὅταν αἱ τιμαὶ ὑπερβῶσι τὰς 160 δραχμάς. Ἀλλ’ αἱ τιμαὶ ἐκυμαίνοντο εἰς τὰς 145 δραχ. καὶ μόλις ἔφθασαν εἰς τὰς 150. Κατὰ τὴν σύμβασιν ὅμως ἔπρεπε νὰ ἀναβῇ ἡ τιμὴ εἰς τὰς 160, διότι τότε ἠδύναντο νὰ κάμωσι δηλώσεις καὶ ἀγοράσωσιν οἱ ἐπιτήδειοι τὸ πλεόνασμα τὸ ὁποῖον εἶχεν ἀγοράσει ἡ ἑταιρεία. Τί λοιπὸν ἐσκέφθησαν οἱ ἔμποροι, μεθ’ ὧν συνεννοεῖτο ἡ ἑταιρεία; Νὰ ἐξεύρωσι τρόπον ὑψώσεως τῶν τιμῶν τεχνητόν. Ἀλλὰ δὲν ἦτο δυνατὸν ἔμπορος ἐκ τοῦ τόπου τῆς παραγωγῆς νὰ δώσῃ τοιαύτην τιμήν. Ἦτο ἀνάγκη ἐκτάκτου δημιουργίας ἐμπόρου. Καὶ ἀληθῶς ἐδημιούργησαν τοιοῦτον. Πρωΐαν τινὰ κατὰ τὴν παραμονὴν τοῦ νέου σταφιδικοῦ ἔτους 1910–1911 ἄγνωστός τις, Μανιάκης τὸ ὄνομα, ἀφίκετο ἐξ Ἀθηνῶν ἀτμοπλοϊκῶς εἰς Πάτρας, ἐξῆλθεν εἰς τὸ Λεσχίδιον, ἔνθα συνήθως γίνεται ἡ πώλησις τῆς σταφίδος καὶ προέβη εἰς εἰκονικὰς ἀγορὰς σταφίδος προσφέρων τὴν τιμὴν δραχμῶν 161, 50ο)ο ἕως 162, 50ο)ο κατὰ χιλιόλιτρον. Τὴν στιγμὴν ἐκείνην τὰ πεφιλημένα τέκνα τῆς ἑταιρείας προέβησαν εἰς δηλώσεις καὶ ἠγόρασαν τὸ πλεόνασμα, ὅπερ ἐξήγαγον κατὰ μῆνα Αὔγουστον καὶ Σεπτέμβριον. Φυσικὸν δὲ ἦτο, καίτοι ἡ παραγωγὴ ἦτο μικρά, αἱ τιμαὶ τῆς σταφίδος νὰ πέσωσιν ἐπὶ προδήλῳ ζημίᾳ καὶ καταστροφῇ τῶν ἀτυχῶν παραγωγῶν, οἵτινες, λόγῳ τῆς μικρᾶς ἐσοδείας ἤλπιζον ἱκανοποιητικὰς τιμάς. Ἤδη εἰσέρχομαι εἰς τὸ ἔτος 1912, καθ’ ὃ ὑπῆρξε διαφωνία μετὰ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς ἑταιρείας εἰς τὸν καθορισμὸν τοῦ ποσοστοῦ τοῦ παρακρατήματος, τὸ ὁποῖον ἡ ἑταιρεία ἐπὶ ποσοῦ μέχρις 160 ἑκατομμυρίων καθώρισεν εἰς εἶδος 35% διὰ τὴν πληρωμὴν τοῦ φόρου, ἀπὸ τοῦ ποσοῦ δὲ τούτου καὶ ἄνω εἰς χρῆμα. Ὁ λαὸς μαθὼν τὴν ἀπόφασιν ταύτην ἐξηγέρθη καὶ ἐξεβίασε τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ σύντονα ὑπὲρ τῆς παραγωγῆς μέτρα. Τὸ δίκαιον τοῦ λαοῦ παράπονον ἐγένετο δικαίως εὐπρόσδεκτον. Εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. Πρωθυπουργὸν ὁ λαὸς ὀφείλει χάριτας, διότι ἔσωσε τὸν σταφιδικὸν κόσμον τότε. Ἄνευ τῆς ἐμφανίσεως τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ δὲν ἦτο δυνατὸν ὑπὸ οἱονδήποτε ἄλλον Κυβερνήτην νὰ ἀναθεωρηθῇ ἡ τοιαύτη ἀπόφασις τῆς ἑταιρείας. Καὶ ὅμως ἡ ἑταιρεία, ὁσάκις ἤθελε νὰ ἐκβιάσῃ τὰς Κυβερνήσεις, παρουσιάζετο πάντοτε μὲ τὸ πρόσχημα ὅτι ὑφίσταται ζημίας καὶ ὅτι θὰ πέσῃ, δὲν ἠξεύρω, ἐὰν ἐξακολουθῇ τὴν αὐτὴν μέθοδον καὶ ἐνώπιον τοῦ σημερινοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ἀλλ’ αἱ Κυβερνήσεις ὅλαι, ὅταν ἤκουον τὸ φάσμα, τὸ φόβητρον τῆς πτώσεως τῆς ἑταιρείας, ἔτρεμον πρὸ αὐτοῦ καὶ ὑπέκυπτον, ἡ δὲ ἑταιρεία ἐξεμεταλλεύετο τὸν σταφιδικὸν κόσμον. Ἐλπίζω ὅτι ἐφεξῆς δὲν θὰ ἐξακολουθῇ τοιαύτη κατάστασις καὶ ὅτι ἡ δωρεά, τὴν ὁποίαν προσφέρομεν σήμερον διὰ λόγους ἄλλης ἀνάγκης, διότι ποτὲ δὲν ἐφανταζόμεθα ὅτι δύναται νὰ γίνῃ τοιαύτη δωρεά, θὰ εἶναι μόνον διὰ τὸ σταφιδικὸν ἔτος 1912–1913 καὶ οὐχὶ δι’ ἄλλο. Τοιαύτη λοιπὸν ἑταιρεία, ἡ ὁποία τόσον σαφῶς καὶ ἀπροκαλύπτως καταδολιεύεται τὴν σύμβασιν, ἣν ἔχει μὲ τὸ Κράτος, χωρὶς τὸ Ἀτυχὲς αὐτὸ Κράτος νὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ πατάξῃ τὴν ἀδικίαν, δὲν λέγω διὰ τὸ παρὸν ἀλλὰ διὰ τὸ παρελθόν, εἶναι ἀξία βοηθείας; Δὲν εἶναι ἑταιρεία ἀξία τοῦ τίτλου, ὃν φέρει. Δὲν εἶναι οὐδ’ ἐπ’ ἐλάχιστον εἰλικρινὴς προστάτις τῆς παραγωγῆς καὶ τῆς ἐμπορίας τῆς σταφίδος. Αὐτὴ εἶναι ἑταιρεία χρηματιστική, ἡ ὁποία δὲν ἦλθε μὲ σκοπὸν νὰ εὐεργετήσῃ τὸν τόπον, ἀλλὰ διὰ νὰ ληστεύσῃ αὐτόν.

§158ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὅλαι αἱ τοιαῦται ἑταιρεῖαι ἔχουσι σκοπὸν τὸ κέρδος.

§159Ι. ΒΕΡΡΟΙΟΣ. Γνωρίζετε, Κύριοι, τὸ ἱστορικὸν τῆς ἑταιρείας ταύτης; Ἦτο ψυχολογικὴ στιγμή, καθ’ ἣν νοῦς ἐπιτήδειος, πνεῦμα χρηματιστικὸν εἰς τὸ ὁποῖον δύναται νὰ ὀφείλῃ ὁ σταφιδικὸς κόσμος εὐγνωμοσύνην, ὁ ἀείμνηστος Πεσματζόγλου, ἐπεθύμει ν’ ἀναλάβῃ τὴν ἵδρυσιν τῆς ἑταιρείας, διότι προέβλεπε κέρδη. Ἀλλ’ ἡ Βουλὴ δὲν ἦτο ἐνθουσιασμένη. Γνῶμαι ποικίλαι ἐνυπῆρχον. Ἡ τότε ὑπὸ τὸν ἤδη ἀξιότιμον Βουλευτὴν ἐξ Ἀρκαδίας κ. Ῥάλλην Κυβέρνησις ἦτο διατεθειμένη ἀληθῶς νὰ δώσῃ λύσιν τινὰ τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος. Ἀλλ’ ὁ μακαρίτης Πεσματζόγλου ἀπέβλεπε καὶ εἰς ἄλλο μέσον. Δὲν ἤρκει μόνον ἡ ψυχολογικὴ κατάστασις καὶ ἡ ἐπιβολὴ ἡ Κυβερνητική· ἦτο ἀνάγκη καὶ ἄλλου μέσου δελεαστικοῦ, ἡ ἵδρυσις δηλονότι τίτλων ἱδρυτικῶν οἱ ὁποῖοι ἐχρησίμευσαν εἰς τὸ νὰ ἱκανοποιήσωσι τὴν ἀντίδρασιν ἀνδρῶν τινων ἐντὸς τοῦ Κοινοβουλίου.

§160Γ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Κατονομάσατέ τον, παρακαλῶ.

§161Ι. ΒΕΡΡΟΙΟΣ. Χωρὶς νὰ τὸν κατονομάσω, κ. Συνάδελφε, ἀνομολογῶν τὴν ἐντιμότητα καὶ τὴν χρηστότητα ὑμῶν ἥτις εἶναι κεχαραγμένη εἰς τὴν συνείδησιν πάντων ἡμῶν, παραπέμπω ὑμᾶς εἰς τὸ Πρωτοδικεῖον Ἀθηνῶν, ἵνα εἰς τὸ εὑρετήριον αὐτοῦ παρατηρήσητε ἀγωγὴν κατὰ τῆς ἑταιρείας συμπολίτου τοῦ Συναδέλφου μας κυρίου Μερλοπούλου.

§162Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι καθ’ αὑτὸ συνάδελφον.

§163Ι. ΒΕΡΡΟΙΟΣ. Ὅστις ἤγειρεν ἀγωγὴν κατὰ τῆς ἑταιρείας ζητῶν 500,000 δραχμῶν. Ἡ ψυχολογικὴ κατάστασις ἐξ ἑνός, ἡ ἐπιβολὴ ἀφ’ ἑτέρου τῆς τότε Κυβερνήσεως, καὶ ἐξ ἄλλου ὁ δελεασμὸς τῆς συνειδήσεως ἐδημιούργησαν τὴν προνομιοῦχον ἑταιρείαν.

§164Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Προβαίνετε εἰς καταγγελίαν ἐναντίον μέλους Κοινοβουλίου καὶ πρέπει κάπως καλλίτερον νὰ ὁμιλῆτε.

§165ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Καὶ ἐγὼ συμφωνῶ μετὰ τοῦ ἐκ Λακωνίας Βουλευτοῦ.

§166Ι. ΒΕΡΡΟΙΟΣ. Ἀλλ’ ἡ ἑταιρεία πλὴν τῆς οἰνοποιητικῆς ἵδρυσε καὶ ἑταιρείαν ἄλλην παραπλεύρως πρὸς ἐκμετάλλευσιν τοῦ παρακρατήματος. Ἵδρυσεν ἑταιρείαν ὄχι ὅπως ὠφελήσῃ τὴν παραγωγήν, ὄχι διὰ νὰ ὠφελήσῃ τὸ ἐμπόριον, ἀλλὰ πρωτίστως διὰ νὰ ἐξασφαλίσῃ ἰδικά της συμφέροντα ἐπὶ βλάβῃ τῶν συμφερόντων ἄλλων πολιτῶν, περὶ τῶν ὁποίων εἶχε πρόνοιαν ἡ Πολιτεία νὰ θέσῃ ὅρον τινὰ εἰς τὴν σύμβασιν. Εἶναι ὑπόχρεος ἐξ ὅρου σαφοῦς ἡ ἑταιρεία, ἐκ τοῦ ὅλου ποσοῦ τοῦ παρακρατήματος νὰ διαθέτῃ κατὰ μῆνα Νοέμβριον διὰ δημοσίου πλειστηριασμοῦ ποσὸν 15 ἑκατομμυρίων σταφιδοκάρπου ἵνα χρησιμοποιῆται ὑπὸ τῶν μικρῶν οἰνοπνευματοποιῶν μὲ τὴν τιμὴν τὴν ὁποίαν ἤθελε καθορίσει εἰς τὸ ἐλάχιστον ὅριον τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον. Ἡ ἑταιρεία ἵδρυσεν, ὡς εἶπον, παραπλεύρως ἑταιρείαν τινά, τὴν Οἰνοπνευματοποιητικήν, τῆς ὁποίας ἕδρα εἶναι ὁ Πειραιεὺς καὶ τῆς ὁποίας ἡ διοίκησις ἔχει ἀνατεθῆ καὶ εἰς πρόσωπα οὐχὶ μεμακρυσμένα τῆς προνομιούχου. Ὑποχρεοῦται λοιπὸν νὰ πωλήσῃ μέχρι πέρατος τοῦ προνομίου 15.000.000 διὰ τὴν χρησιμοποίησιν οἰνοπνεύματος ὑπὸ τῶν μικρῶν οἰνοπνευματοποιῶν. Καὶ ὅμως ἡ ἑταιρεία συνεβλήθη διὰ συμβολαίου μετὰ τῆς ἑταιρείας τὴν ὁποίαν ἐδημιούργησεν αὐτὴ ἡ ἰδία, κατὰ τὸ ὁποῖον ὑποχρεοῦται ἡ προνομιοῦχος ἑταιρεία νὰ χορηγῇ εἰς τὴν νέαν ἑταιρείαν, τὴν Οἰνοπνευματοποιητικήν, 15.000.000 σταφίδος μὲ τιμὴν 60 δραχμῶν τὸ χιλιόλιτρον. Ἐπειδὴ ὅμως ἔχει διὰ τῆς συμβάσεως ἀναλάβει τὴν χορηγίαν 15.000.000 εἰς τοὺς μικροὺς οἰνοπνευματοποιούς, ποιεῖται δῆθεν μνείαν ἐν τῷ συμβολαίῳ ὅτι θὰ πωλῇ εἰς τὴν νέαν ἑταιρείαν τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον θὰ ἀπομένῃ ἀπὸ τὰ πωλούμενα 15.000.000. Ἀλλ’ εἶναι τοῦτο πραγματικόν; Βεβαίως ὄχι. Τί λοιπὸν συμβαίνει; Καθ’ ἣν στιγμήν, Κύριοι, θὰ γίνεται ἡ ἐκποίησις τοῦ παρακρατήματος τῶν 15.000.000 θὰ ἐμφανίζηται σύσσωμος ἡ Οἰνοπνευματοποιητικὴ ἑταιρεία, ἡ ὁποία θὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα ν’ ἀγοράζῃ καὶ αὐτὴ εἰς τὸν δημόσιον πλειστηριασμὸν καὶ θὰ προσθέτῃ αὐξάνουσα ἐπ’ ἄπειρον τὸ ποσὸν τῆς τιμῆς, διότι κατὰ τὴν συμφωνίαν τὴν ὁποίαν ἔχει ἡ Προνομιοῦχος ἑταιρεία μὲ τὴν ἑταιρείαν τὴν Οἰνοπνευματοποιητικὴν εἶναι ὑποχρεωμένη ἡ Προνομιοῦχος, ὅπως πᾶν ποσὸν ἄνω τῶν 60 δραχμῶν, τὸ ὁποῖον θὰ γεννᾶται ἐκ τῆς πωλήσεως, παραδίδῃ εἰς τὰς χεῖρας τῆς Οἰνοπνευματοποιητικῆς ἑταιρείας. Ποῖοι λοιπὸν ἐκ τῶν μικρῶν οἰνοπνευματοποιῶν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀγοράσωσι σταφίδα; Θὰ κυριαρχῇ ἡ ἑταιρεία ἡ Οἰνοπνευματοποιητικὴ καὶ θὰ πλειοδοτῇ εἰς 100 δραχμάς, 110 ἕως 120 τὸ χιλιόλιτρον ἐπ’ ἄπειρον, διότι πλειοδοτοῦσα τὸ πλέον τῶν 60 δραχμῶν θὰ τὸ ἀναλαμβάνῃ πάλιν. Ἰδοὺ καὶ ἕτερος δόλος, ἰδοὺ καὶ ἑτέρα παράβασις καὶ παρανομία καὶ καταδολίευσις. Προάγονται φανερῶς διὰ τῆς συμβάσεως ἡ ὁποία ἐγένετο μεταξὺ τῆς Προνομιούχου ἑταιρείας καὶ τῆς Οἰνοπνευματοποιητικῆς εἰς τὴν παρασκευὴν μονοπωλίου τοῦ οἰνοπνεύματος. Πρὸς πάντα ταῦτα, κ. Βουλευταί, ἡ ἑταιρεία ἔχει καὶ ἄλλο ἰσχυρὸν ὅπλον ἵνα ζημιοῖ τὴν παραγωγήν. Καὶ ἐννοῶ τὰ δελτία, τὰς ἀποδείξεις δηλαδὴ τοῦ ποσοῦ τοῦ παρακρατήματος, τὸ ὁποῖον εἰσάγεται εἰς τὰς ἀποθήκας. Τὸ Κράτος ἐξήλεγξέ ποτε τὰς ἀποθήκας τῆς ἑταιρείας; Τὸ Κράτος ἔλαβέ ποτε πρόνοιαν νὰ ἐξετάσῃ, ἐὰν πράγματι εἰσέρχηται τόσον ποσὸν σταφιδοκάρπου εἰς τὰς ἀποθήκας τῆς ἑταιρείας ὅσον ἀναγράφεται εἰς τὰ δελτία τὰ ὁποῖα ἐκδίδει; Οὐδέποτε τὸ Κράτος ἔλαβε τοιαύτην πρόνοιαν. Ἡ ἑταιρεία εἶναι ἐλευθέρα διὰ τῶν ὀργάνων αὑτῆς, τῶν ἀποθηκαρίων, νὰ ἐκδίδῃ τοιαύτας ἀποδείξεις, αἱ ὁποῖαι δὲν ἔχουσιν ἀξίαν ἑνὸς φράγκου, ἢ φράγκων, ἀλλ’ ἔχουσιν ἀξίαν τὴν τιμὴν 5,000 λιτρῶν, δηλαδὴ ὅταν ἡ τιμὴ ἀνέρχηται εἰς 180 δραχμὰς τὸ χιλιόλιτρον, τὸ δελτίον ἔχει ἀξίαν 800 δραχμῶν. Καὶ εἶναι βεβαιωμένον ὅτι τοιαῦτα δελτία πολλάκις εἰκονικὰ ἐκυκλοφόρησαν ἄλλοτε ὑπ’ αὐτῆς τῆς ἑταιρείας καὶ ἄλλοτε ὑπ’ αὐτῶν τῶν ἰδίων της ὑπαλλήλων. Καὶ ἄν ποτέ τις ἀνεκαλύφθη, ὡς εἶναι γνωστόν, δὲν κατεδιώχθη, διότι ἔλαβε τὸ θάρρος ἐξ αὐτῆς τῆς ἰδίας ἑταιρείας, ἡ ὁποία πρώτη ἐξήσκησε τὴν δολιότητα ταύτην. Καὶ δύναμαι νὰ διαβεβαιώσω τὴν Βουλὴν ὁπόσας ζημίας ὑπέστη ἡ παραγωγὴ κατὰ τὴν ἐποχὴν τῆς διαφωνίας τῆς ἑταιρείας μετὰ τῆς Κυβερνήσεως ἐκ τῆς ἐκδόσεως τοιούτων δελτίων. Ἀρκεῖ ν’ ἀναφέρω ὅτι ἀπὸ τῆς στιγμῆς τῆς ἀνακοινώσεως τῆς ἀποφάσεως περὶ τοῦ ποσοστοῦ τοῦ παρακρατήματος, καθ’ ἣν μέχρι μὲν τοῦ ποσοῦ τῶν 160.000.000 ὁ φόρος θὰ ἐπληρώνετο εἰς εἶδος καὶ ἀπὸ τοῦ ποσοῦ τούτου καὶ ἄνω εἰς χρῆμα, ἐνῷ αἱ ἀποθῆκαι τῆς ἑταιρείας ἐφυλάσσοντο ὑπὸ στρατιωτῶν, ἵνα μὴ προσβάλῃ αὐτὰ ὁ ἐν ἐξεγέρσει διατελῶν σταφιδικὸς κόσμος, ἡ Προνομιοῦχος ἐξέδωκεν εἰς τὸ διάστημα ἐκεῖνο, καθ’ ὃ αἱ ἀποθῆκαι τῆς ἑταιρείας δὲν ἐλειτούργουν καὶ οὐδὲ κόκκος σταφίδος εἰσήχθη ἐν αὐταῖς, ἐξέδωκε, λέγω, δελτία δέκα ἑκατομμυρίων λιτρῶν, ποσὸν ὑπέρογκον, ποσὸν εἰκονικόν, καθ’ ὅσον, ὡς εἶναι βέβαιον, εἰς τὰ προηγούμενα ἔτη κατὰ τὴν αὐτὴν ἐποχὴν εἰσάγονται μόνον περὶ τὰ 4,500,000 λιτρῶν εἰς τὰς ἀποθήκας τοῦ παρακρατήματος. Καὶ ὅμως κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἀνεγράφησαν δελτία 1.000.000. Οὐδεμία λοιπὸν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι ἡ Προνομιοῦχος ἑταιρεία ἀπὸ τῆς ἀρχῆς τῆς συστάσεως αὐτῆς μέχρι σήμερον δὲν ἐξεπλήρωσε τοὺς ὅρους τῆς συμβάσεως. Κατεδολιεύθη αὐτοὺς πάντοτε, ἔβλαψε τὴν παραγωγὴν οὐδόλως ὑποστηρίζουσα αὐτήν· ἔβλαψε τὸ ἐμπόριον τὸ ἐλεύθερον συνεταιρισθεῖσα μετ’ ἄλλων ἐμπόρων διὰ τὴν ἐξαγωγὴν τῶν πλεονασμάτων καὶ τοῦ παρακρατήματος. Καὶ ὅμως μὲ ὅλην αὐτὴν τὴν κατάστασιν τῆς ἑταιρείας δὲν δύναμαι νὰ ἀρνηθῶ ὅτι τὸ ὅριον τῶν τιμῶν, τὸ ὁποῖον εἶχεν ὁρισθῆ ἦτο ἁπωσδήποτε εἷς φραγμὸς διὰ νὰ μὴ καταπίπτωσιν αἱ τιμαὶ ἐντελῶς. Εἶναι ἀληθὲς τοῦτο, καὶ ἂν πραγματικῶς ἡ ἑταιρεία ἐξεπλήρου τοὺς ὅρους τῆς συμβάσεως θὰ ἦτο ἀλλοία ἡ νῦν κατάστασις τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος. Καὶ ἡ ἑταιρεία αὐτὴ θὰ ὠφελεῖτο καὶ ὁ σταφιδικὸς κόσμος καὶ ὁ ἐμπορικός. Δύναμαι δὲ νὰ εἴπω ὅτι τοιαῦται εἶναι αἱ συνθῆκαι, ὥστε ἡ ἑταιρεία, ἂν ἦτο εἰλικρινὴς εἰς τὰς πρὸς τὴν παραγωγὴν σχέσεις αὐτῆς δὲν θὰ εἶχε χρείαν ν’ ἀγοράζῃ πλεονάσματα, διότι ἕνεκα τῆς ἐκμεταλλεύσεως τοῦ προϊόντος εἰς βιομηχανικὴν ἐπεξεργασίαν δύναται νὰ καταναλίσκηται ὁλόκληρον τὸ παρακράτημα, οὕτως ὥστε νὰ μένῃ σχεδὸν τὸ ποσὸν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶναι ἀρκετὸν διὰ νὰ φέρῃ τὴν ἰσορροπίαν μεταξὺ τῆς προσφορᾶς καὶ τῆς ζητήσεως. Ἀλλ’ ἡ ἑταιρεία συνηθισμένη εἰς τοὺς ἀρχικοὺς σκοπούς της δὲν ἀπέβλεπεν οὐδ’ ἀποβλέπει εἰς τὴν εὐημερίαν καὶ τὴν προστασίαν τοῦ σταφιδικοῦ κόσμου. Ἐὰν εἶχεν ὁμαλὰς σχέσεις, ὡς ἔδει νὰ ἔχῃ τοιαύτας, ἡ προνομιοῦχος ἑταιρεία μὲ τὸν σταφιδικὸν κόσμον, δὲν ἦτο ἀνάγκη προσφυγῆς εἰς τὰ μέσα αὐτὰ τὰ ὁποῖα μεταχειρίζεται, διότι ἄν ποτε ἡ ἑταιρεία ἠσθάνετο τὴν ἀνάγκην ὅτι ἐπῆλθε ζημία τις ἕνεκα αὐξήσεως τοῦ πλεονάσματος, θὰ εἶχε τὸ θάρρος νὰ εἴπῃ εἰς τὸν παραγωγὸν μετὰ τοῦ ὁποίου ἦτο συνδεδεμένη· ὑπέστην ζημίας κατὰ τὸ τρέχον σταφιδικὸν ἔτος, ζητῶ νὰ μοὶ αὐξήσῃς τὸ ποσὸν τοῦ ἑπταδράχμου. Μοὶ δίδεις δι’ ἕκαστον χιλιόλιτρον ἐφ’ ὅλης τῆς παραγωγῆς 7 δραχ., θὰ μοὶ δώσῃς 8, 9, 10 δραχ. καὶ εὐχαρίστως ὁ σταφιδικὸς κόσμος θὰ ἔδιδε τὸ ἐπὶ πλέον, διότι θὰ τὸ ἐκέρδιζε πενταπλασίως. Ἀλλ’ ἡ ἑταιρεία δὲν ἐζήτησε νὰ ἔλθῃ εἰς οὐδεμίαν συνεννόησιν εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς μετὰ τοῦ σταφιδικοῦ κόσμου, ὅστις δὲν ἔβλεπεν ἐνώπιόν του εἰμὴ ἐχθροὺς ἀντιπροσώπους τῆς ἑταιρείας, οἱ ὁποῖοι πολλάκις κατεπίεσαν τὸν σταφιδικὸν κόσμον, ἀποθηκαρίους οἱ ὁποῖοι κατεβασάνισαν αὐτόν, διότι ὑπῆρξαν στιγμαί, καθ’ ἃς οἱ παραγωγοὶ προσήρχοντο, ἵνα τοποθετήσωσι τὸ προϊόν των εἰς τὰς ἀποθήκας τῆς ἑταιρείας καὶ τὰ ὄργανα αὐτῆς τοὺς ἐξεβίαζον, ἄλλοτε μὴ παραλαμβάνοντα τὸν σταφιδόκαρπον, ἄλλοτε ζυγίζοντα αὐτὸν ἐλλιπῶς ἢ ἐξαναγκάζοντα αὐτοὺς νὰ προσέλθωσιν εἰς τοῦτον ἢ ἐκεῖνον τὸν ἔμπορον ἵνα διὰ τούτου, ἀγοραστοῦ ὄντος, εἰσαχθῇ εἰς τὰς ἀποθήκας τῆς ἑταιρείας. Τοιαύτη ὑπῆρξεν ἡ στάσις τῆς ἑταιρείας ἀπέναντι τοῦ σταφιδικοῦ κόσμου. Οἱ ἀντιπροσωπεύοντες τὸν σταφιδικὸν κόσμον δὲν ζητοῦσι τὴν πτῶσιν τῆς ἑταιρείας. Ἡμεῖς ζητοῦμεν τὴν εἰλικρινῆ συνεννόησιν τῆς ἑταιρείας μετὰ τοῦ σταφιδικοῦ κόσμου, ἵνα καὶ τῆς ἑταιρείας τὰ συμφέροντα προστατευθῶσιν, ἀλλὰ καὶ τὰ συμφέροντα τῶν παραγωγῶν καὶ τοῦ ἐλευθέρου καὶ ἐντίμου ἐμπορίου ὡσαύτως. Δὲν θέλομεν τὴν πτῶσιν τῆς ἑταιρείας· θέλομεν αὐτὴν ἰσχυρὰν χάριν καὶ τῆς ζωῆς αὐτῆς, ἀλλὰ καὶ τῶν συμφερόντων τῆς παραγωγῆς καὶ τοῦ Κράτους. Δὲν ἤμεθα ἐπαναστατικοί, ὥστε νὰ ζητῶμεν τὴν ἐξόντωσιν τῆς ἑταιρείας, ἀλλὰ θέλομεν, ἀφοῦ αὐτὴ δὲν ἠδυνήθη ν’ ἀντιπροσωπεύσῃ τὰ συμφέροντα ἡμῶν, θέλομεν αὐτὸ τὸ ἐπίσημον Κράτος νὰ ἐπιβλέπῃ αὐτήν, νὰ ἐξαναγκάζῃ αὐτήν, νὰ βιάζῃ αὐτὴν εἰς ἐκτέλεσιν τῶν διὰ τῆς συμβάσεως ἀνειλημμένων ὑποχρεώσεων, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον μέχρι τῆς στιγμῆς δὲν ἐγένετο.

§167Γ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Καὶ νὰ δώσῃ τὰ 20 ἑκατομμύρια ἡ Ἀθηναϊκὴ εἰς τὴν Κυβέρνησιν.

§168Ι. ΒΕΡΡΟΙΟΣ. Καὶ ἔχομεν, ἀνάγκην, κύριοι Βουλευταί, ἔχομεν ἀνάγκην, κύριε Πρωθυπουργέ, νὰ προστατεύσωμεν τὸν σταφιδικὸν κόσμον τῆς Πελοποννήσου, διότι εἶναι ἄξιος μείζονος τύχης. Περὶ τούτου πρέπει νὰ πεισθῆτε ὅσοι δὲν γνωρίζετε αὐτόν. Κατῆλθεν οὗτος γυμνὸς καὶ ἀνυπόδητος ἀπὸ τῶν μεσογείων μερῶν τῆς Πελοποννήσου, κατῆλθεν ὁ ἀπαράμιλλος Πελοποννησιακὸς κόσμος εἰς τὰς πεδιάδας, εἰς τὰς ἀκτὰς τῶν κόλπων τῆς Πελοποννήσου, ἵνα ἐπιδοθῇ εἰς τὴν καλλιέργειαν ὅλου τοῦ ἀγρίου τόπου, τὸν ὁποῖον βλέπομεν πάντες διερχόμενοι διὰ τοῦ σιδηροδρόμου. Ἐκαλλιέργησεν αὐτὸν διὰ τοῦ αἵματος καὶ τοῦ ἱδρῶτος αὐτοῦ καὶ παρουσιάζει σήμερον ὁ σταφιδικὸς κόσμος πόλεις ἀπὸ τῆς Κορινθίας καὶ ἐκεῖθεν, χωρία, κώμας, αἱ ὁποῖαι ἀκμάζουσιν. Ὅλα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα βλέπετε εἶναι ἀποτελέσματα τῆς σταφίδος, διότι ἡ ἰδιοφυΐα τοῦ λαοῦ ἐκείνου, ἡ φιλοπονία αὐτοῦ, κατεῖδεν, ὅτι εἰς τὰς χώρας ἐκείνας τὰς ἀγρίας, ὡς ἀκαλλιεργήτους, μόνη ἡ ἄμπελος ἠδύνατο νὰ καλλιεργηθῇ ἐπιτυχῶς καὶ νὰ δώσῃ ζωὴν καὶ ὀφέλη, καὶ δὲν δύναταί τις νὰ ἀρνηθῇ ὅτι ἡ σταφὶς εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία ἔδωκε τὴν πρώτην ζωὴν εἰς τὴν Πελοπόννησον καὶ τὴν ὤθησιν εἰς πᾶσαν δρᾶσιν τοῦ κοινωνικοῦ βίου. Ὀφείλω ἀκόμη ἐν εἰλικρινείᾳ νὰ προσθέσω ὅτι ἡ Πελοπόννησος εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία κατὰ τὰ πρῶτα ἔτη ὑπεστήριζε τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους. Ἔχει λοιπὸν καθῆκον ἡ Πολιτεία—καὶ ἀποτείνομαι πρὸς τὸν κ. Πρωθυπουργόν, ὁ ὁποῖος διερχόμενος διὰ τῶν Πατρῶν καὶ τῆς Ἠλείας ἀντελήφθη τὸν εὐγενέστατον λαὸν τῆς Ἠλείας, τὸν ἐνθουσιώδη ἐκεῖνον λαόν, ὁ ὁποῖος πρῶτος ἤγειρε τὴν σημαίαν τῆς ἐπαναστάσεως καὶ πρῶτος ἐκεῖνος ἀπεδέχθη καὶ ἐμμένει εἰλικρινὴς εἰς τὰς ἰδέας τῆς ἀνορθώσεως— πρὸς τὸν λαὸν αὐτὸν νὰ στρέψῃ τὴν προσοχήν της καὶ νὰ παράσχῃ πᾶσαν συνδρομὴν ἵνα τὸν ἀνακουφίσῃ. Εἶναι λαὸς ἀπαραμίλλως ἐργατικός· εἶναι λαὸς τόσον φιλότιμος, ὥστε καὶ εἰς τὰς πλέον δυστυχεῖς περιστάσεις, ὅτε ἡ τιμὴ τοῦ προϊόντος ἦτο λίαν ἐξηυτελισμένη καὶ ἔφθανεν εἰς 30 δρ. τὸ χιλιόλιτρον, δὲν εἰπέ ποτε εἰς τὴν Πολιτείαν, μὲ ὅλην τὴν πενίαν εἰς τὴν ὁποίαν εὑρέθη ἕνεκα κρίσεως δεκκετοῦς, ὅτι ζητεῖ νὰ καταργηθῇ ὁ φόρος. Λαὸς λοιπὸν τοιοῦτος, ὁ ὁποῖος τόσας ὑπηρεσίας ἔχει προσφέρει εἰς τὸ Κράτος, εἶναι ἄξιος προσοχῆς καὶ ἔχω τὴν πεποίθησιν ὅτι ἡ Κυβέρνησις τῆς Ἀνορθώσεως εὑρισκομένη μικρὸν καὶ κατ’ ὀλίγον εἰς ἓν ἐπίπεδον ἐλεύθερον, ἀπησχολημένη ὄχι πλέον ἀπὸ τὰ μεγάλα βάρη, τὰ ὁποῖα ἐπίεζον τοὺς ὤμους τοῦ ἀξιοτίμου ἀρχηγοῦ τοῦ φιλελευθέρου κόμματος, θὰ εἶναι πλέον ἐλευθέρα καὶ θὰ στρέψῃ τοὺς ὀφθαλμοὺς καὶ τὴν διάνοιαν ἐπὶ τοῦ κόσμου ἐκείνου καὶ θὰ θελήσῃ νὰ τὸν προστατεύσῃ. Θὰ τὸν προστατεύσῃ δὲ μόνον διὰ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου, διότι εἶμαι πεπεισμένος ὅτι, ὅταν ἐφαρμοσθῇ ἡ σύμβασις καὶ ἡ ἑταιρεία ἔχει νὰ ὠφεληθῇ καὶ οἱ σταφιδικοὶ πληθυσμοί. Ἐπιθυμῶ ὅμως καθ’ ἥν στιγμὴν ἐνώπιον τοῦ ἀξιοτίμου κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἀρχηγοῦ μου τολμήσῃ ποτέ τις ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι διαχειρίζονται τὴν Προνομιοῦχον ἑταιρείαν νὰ τῷ ἐπισείσῃ τὸ φάσμα τῆς ἀποχωρήσεως τῆς ἑταιρείας νὰ μὴ ἀποθαρρυνθῇ ἐνώπιον τοῦ φάσματος αὐτοῦ, ἀλλ’ ὅπως εἶναι πάντοτε θαρραλέος νὰ τῷ εἴπῃ· «εὐχαρίστως νὰ φύγῃς». Καὶ θὰ μὲ ἐρωτήσῃ τις· τί θὰ γίνῃ κατόπιν; Μήπως ἂν φύγῃ ἡ Ἑταιρία ἢ ἂν πέσῃ, θὰ διακινδυνεύσῃ ἡ παραγωγὴ τῆς σταφίδος; Ὄχι, Κύριοι. Δὲν ὑφίσταται σήμερον σταφιδικὸν ζήτημα. Ἐλλείψεις τῆς ἐφαρμογῆς ὑφίστανται. Σταφιδικὸν ζήτημα δὲν ὑπάρχει εἰς τὴν Πελοπόννησον, διότι, ὅταν εἶναι ἀποδεδειγμένον ὅτι δυνάμεθα νὰ καταναλώσωμεν περὶ τὰ 100.000.000 σταφίδος εἰς βιομηχανικὰς ἐπεξεργασίας, δὲν μᾶς μένει τὸ ἐπαρκὲς ποσὸν διὰ τὰς ἀνάγκας τῆς καταναλώσεως. Ὅταν δὲ δώσωμεν προσοχήν, ὡς ὀφείλομεν νὰ δώσωμεν, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν ἐξετέλεσεν ἡ ἑταιρεία οὔτε διὰ τὴν διαφήμισιν τῆς σταφίδος οὔτε διὰ τὴν παρεμπόδισιν τῆς νοθεύσεως τῆς σταφίδος, ὅταν κατορθώσωμεν νὰ ἐξαγάγωμεν εἰς τὴν ἀγορὰν τῆς καταναλώσεως τὸν πολύτιμον καρπόν, τὸν ὁποῖον ἔχομεν καὶ δὲν τιμῶμεν, καλῶς περιποιημένον, ὅταν παρεμποδίσωμεν τὴν νόθευσιν αὐτοῦ, ἡ ὁποία κατ’ ἔτος γίνεται ὑπὸ τοῦ ἐμπορίου, τότε θὰ δυνηθῶμεν ν’ αὐξήσωμεν καὶ τὴν κατανάλωσιν καὶ τὰς τιμάς. Δὲν ἔχομεν ζήτημα σταφιδικόν, ὥστε νὰ σκεπτώμεθα περὶ ῥιζικῶν μέτρων διὰ νὰ ἐλαττώσωμεν τὴν παραγωγήν, ὅπως εἶναι τὸ ἄλλο σύστημα, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐξοντωτικὸν τῆς σταφίδος, τὸ ζήτημα τῆς ἐκριζώσεως, ὅπερ θὰ ἠδύνατο νὰ τὸ σκεφθῇ τις, ὅτε ἦτο ἡ ἀρχὴ τῆς σταφιδικῆς κρίσεως. Τότε, Κύριοι, ἡ Πολιτεία, ἡ ὁποία οὐδέποτε ἔλαβε πρόνοιαν περὶ μέτρου συντελεστικοῦ, ὅτε ἐψηφίζετο ὁ νόμος περὶ παρακρατήματος, ὁ ὁποῖος ὑπάρχει ἀκόμη καὶ σήμερον, ἐνῷ ἠλάττωνε τὴν μείωσιν τοῦ παρακρατήματος διὰ νομοθεσίας, δὲν ἠμπόδιζε τὴν φύτευσιν τῆς σταφίδος, θὰ ἦτο δυνατὴ ἡ σκέψις αὕτη. Δὲν εἶναι λοιπὸν σήμερον ἀναγκαῖον νὰ σκεπτώμεθα ὅτι ὑπάρχει κρίσις σταφιδική, οἵα ὄντως πρότερον ὑπῆρχεν, ὥστε νὰ λάβωμεν μέτρα, τὰ ὁποῖα νὰ εἶναι ῥιζικά. Ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ σκεφθῶμεν εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς κρίσεως τῆς σταφιδικῆς, κατὰ τὸ 1893– 1894–1895 ἕως 1896, τότε βεβαίως θὰ ἦτο δυνατὸν ἐν τῇ ἀπελπισίᾳ μας νὰ σκεπτώμεθα καὶ περὶ τοιούτου μέτρου. Ἀλλὰ τὸ μέτρον τοῦτο σήμερον εἶναι ἄσκοπον καὶ διὰ τοῦτον τὸν λόγον ἀκόμη, διότι, ὅταν κατορθώσωμεν διὰ τῆς ἐκριζώσεως νὰ ἐλαττώσωμεν καὶ νὰ φθάσωμεν μέχρι τοῦ ποσοῦ τοῦ ἀναγκαίου διὰ τὴν ἀγορὰν τῆς καταναλώσεως ἐπὶ τῷ σκοπῷ νὰ ἔχωμεν ὠφέλειάν τινα μεγάλην εἰς τὰς τιμάς, τίς εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος δύναται νὰ βεβαιώσῃ ἡμᾶς ὅτι κατόπιν μετὰ τὴν ἐκρίζωσιν γινομένης ἐντατικῆς καλλιεργίας δὲν θ’ αὐξηθῇ ἡ ποσότης, καὶ κατὰ τὸ ἑπόμενον ἔτος δὲν θὰ ἔχωμεν σταφιδικὴν κρίσιν; Τότε θὰ σκεπτώμεθα πάλιν περὶ νέας ἐκριζώσεως. Καὶ ἄλλο τι ἀκόμη. Τίς δύναται νὰ μᾶς ἐξασφαλίσῃ μὲ τὸ μέτρον τοῦτο τὸ ὁποῖον προτείνεται ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχωμεν μίαν τιμὴν ὁπωσδήποτε ὑψηλὴν ἱκανοποιοῦσαν τὰς θυσίας, τοὺς μόχθους καὶ τοὺς κόπους τῆς παραγωγῆς; Τίς εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ μᾶς ἐξασφαλίσῃ τὸ κατώτερον τοὐλάχιστον ὅριον, διὰ νὰ ἔχωμεν μίαν βάσιν τιμῆς; Τότε τὸ προϊὸν θὰ εὑρίσκηται ἐλεύθερον εἰς τὰς χεῖρας τοῦ ἐμπορίου, καὶ γνωρίζομεν ποῖον εἶναι τὸ ἐμπόριον τὸ σταφιδικὸν ἐν τῇ χώρᾳ ἡμῶν. Τὸ ἐμπόριον τὸ ἄνευ κεφαλαίων θὰ δύναται νὰ προπωλῇ τὸ προϊόν, τὸ ὁποῖον δὲν θὰ τὸ ἔχῃ εἰς χεῖράς του καὶ οὕτω θὰ ἐξευτελίζῃ τὰς τιμάς. Διὰ τοῦτο ἀνεξαρτήτως τῆς σκέψεως τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς συμβάσεως ταύτης ἀναγκάζομαι νὰ ὁμιλήσω καὶ ἐπ’ αὐτοῦ, ἐπειδὴ σχετίζεται ὁπωσδήποτε τὸ ζήτημα αὐτό. Ἀλλ’ ἂν ὑποτεθῇ ὅτι ἡ ἑταιρεία ἐκπίπτει ἢ παραιτεῖται, φρονεῖτε, Κύριοι, ὅτι θὰ γεννηθῇ χάος; Πόθεν ὁ φόβος οὗτος;

§169Λ. ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Οὐδὲν χάος.

§170Ι. ΒΕΡΡΟΙΟΣ. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πράττει ἡ ἑταιρεία σήμερον λαμβάνουσα 35 ο)ο καὶ 7 δραχ. δι’ ἕκαστον χιλιόλιτρον πρὸς προστασίαν δῆθεν τῆς παραγωγῆς, δὲν δύναται τάχα τὸ Κράτος τὸ ἴδιον νὰ τὸ κάμῃ; Καὶ ἂν δὲν δύναται τὸ Κράτος, δὲν εὑρίσκεται ἄλλη ἑταιρεία νὰ τὸ κάμῃ ἀμέσως; Δὲν τὸ ἐκτελεῖ ἡ ἰδία παραγωγή; Δὲν εἶναι λοιπὸν φόβος ἄμεσος. Κατερχόμενος, κύριοι Βουλευταί, τοῦ βήματος εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ψηφίσω τὴν σύμβασιν, ὄχι διότι θέλω νὰ ψηφίσω αὐτήν, ἀλλὰ διότι ὑπακούω εἰς τὰς ἀνάγκας, αἱ ὁποῖαι ἐξηνάγκασαν τὴν Κυβέρνησιν ἐκ γενικωτέρων λόγον νὰ ὑποβάλῃ τὴν σύμβασιν ταύτην, διότι, ἂν δὲν ὑπῆρχον αἱ ἀνάγκαι αὐταί, τὰς ὁποίας ὅλοι γνωρίζομεν, δὲν ἦτο δυνατὸν τοιαύτην σύμβασιν νὰ ὑποβάλῃ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν Βουλήν. Ἀλλ’ ὑπερψηφίζοντες ἔχομεν τὴν ἀξίωσιν καὶ ζητοῦμεν ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ἀπὸ ὅλην τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλ’ ἐξαιρετικῶς ἀπὸ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ ἔλθῃ εἰς συνεννοήσεις μετὰ τῆς ἑταιρείας, νὰ πείσῃ αὐτὴν νὰ δεχθῇ τροποποίησιν τῶν ὅρων τῆς ὑφισταμένης συμβάσεως, νὰ ἐκπληρώσῃ αὐτοὺς εἰλικρινῶς, νὰ παύσῃ τὰς ἁμαρτίας, τὰς ὁποίας ἕως τώρα διέπραξεν, ἐξαγνιζομένη πανταχόθεν καὶ καθαρίζουσα τὴν ἁμαρτωλὴν κεντρικὴν διοίκησιν καὶ εἶμαι πεπεισμένος ὅτι, ὅταν ἡ ἑταιρεία ἴδῃ τὴν ἐπιβολὴν τῆς Κυβερνήσεως, ὅταν ἡ ἑταιρεία πεισθῇ ὅτι δὲν δύναται εἰς τὸ μέλλον ἀτιμωρητὶ νὰ παραβιάζῃ τοὺς ὅρους τῆς συμβάσεως καὶ νὰ παρανομῇ, εἶμαι πεπεισμένος ὅτι δὲν θὰ ὑφίσταται κρίσις πλέον σταφιδική, καὶ δὲν θὰ ἀκούωνται παράπονα ἀπὸ τὸν σταφιδικὸν κόσμον, ἀλλὰ θὰ ὑπάρχῃ μία ὁμαλὴ κατάστασις μεταξὺ τοῦ Ἐμπορίου καὶ τῆς Προνομιούχου, τῆς ὁποίας τὴν πτῶσιν δὲν θέλομεν. Ἀλλ’ ἐν ᾗ περιπτώσει ἐξακολουθήσῃ νὰ παραβλάπτῃ τὰ συμφέροντα τόσον τῆς παραγωγῆς, ὅσον καὶ τοῦ ἐμπορίου, ἔχομεν τὴν ἀξίωσιν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ σκεφθῇ ὅσον οἷόν τε τάχιον περὶ μέτρου, τὸ ὁποῖον νὰ δύναται ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν νὰ ἀντικαταστήσῃ τὴν ἑταιρείαν. (Χειροκροτήματα).

§171Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Εἶναι ἀληθές, κύριε Πρόεδρε, ὅτι μετ’ ὀλίγον τὸ νομοσχέδιον γίνεται νόμος τοῦ Κράτους. Θὰ παρεκάλουν ὅμως τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργόν, διότι βεβαίως δὲν εἶναι στιγμή, κατὰ τὴν ὁποίαν πρόκειται νὰ λύσωμεν τὸ σταφιδικὸν ζήτημα, οὐδὲ τὸ ζήτημα αὐτὸ δύναται νὰ λυθῇ ἐν διαστήματι μιᾶς στιγμῆς, θὰ παρεκάλουν, λέγω, τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἤδη ὅτε ἡ Κυβέρνησις ἔχει ψύχραιμον τὴν σκέψιν, καὶ ἐφ’ ὅσον μάλιστα ὁ σταφιδικὸς κόσμος ἀναπαύεται μὲ τὴν κρατοῦσαν σύμβασιν μεταξὺ τοῦ Κράτους καὶ τῆς προνομιούχου ἑταιρείας, νὰ σκεφθῇ περὶ τῆς λύσεως τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος, διότι ἂν ὑπάρχωσιν αἱ ἀνωμαλίαι, αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουσιν εἰς τὸ σταφιδικὸν ζήτημα, αἰτία ἀναντιλέκτως εἶναι, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ἡ σύμβασις αὕτη ἐγένετο ὑπὸ δυσμενεῖς συνθήκας καὶ ἡ Βουλὴ δὲν εἶχεν ἤρεμον τὴν ψυχὴν καὶ τὴν ἀπαιτουμένην γαλήνην, ὥστε σπουδαίως καὶ σοβαρῶς νὰ σκεφθῇ ἐπὶ τοῦ νομοθετικοῦ τούτου μέτρου. Εἴδετε πρὸ ὀλίγου καὶ ἠκούσατε ὅτι ἡ Βουλὴ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην δυστυχῶς εἶχε μεταβληθῇ εἰς μέγα χρηματιστήριον, ἐν ᾧ αἱ τύχαι τοῦ λαοῦ ἐπαίζοντο ὡς ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ ἄλλου κέντρου. Θὰ παρακαλέσω ἐπίσης τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰνομικῶν νὰ παρεμβῇ ἐν συνεννοήσει μετὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης δι’ Εἰσαγγελέως πρὸς τοὺς διαχειριστὰς τῆς ἑταιρείας ταύτης, διότι δὲν ἀγνοεῖ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὡσαύτως δὲ δὲν ἀγνοεῖ καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ὅτι οἱ διαχειρισταὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι διεχειρίσθησαν τὰ τῆς ἑταιρείας, εἶναι ἐκεῖνοι τοὺς ὁποίους τὸ δίκτυον τῆς Δικαιοσύνης ἐσχάτως συνέλαβε. Δὲν εἶναι σήμερον ἡ στιγμή, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ συζητήσωμεν τὸ σταφιδικὸν ζήτημα, θὰ ἔλεγον ὅμως· Θέλετε, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ ἐπισύρητε τὴν εὐγνωμοσύνην τοῦ σταφιδικοῦ κόσμου; Συγκροτήσατε ἐπιτροπὴν ἀπὸ μέλη τοῦ Κοινοβουλίου κάτοχα τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος, ἵνα μελετήσωσι τοῦτο σπουδαίως καὶ σοβαρῶς, τὸ πόρισμα δὲ τῆς μελέτης των ταύτης, τῇ εἰσηγήσει πάντοτε ὑμῶν, νὰ εἰσαχθῇ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Καὶ ἐὰν ἐπετρέπετο νὰ δώσω τὴν μικράν μου συμβουλὴν καὶ τὴν ταπεινήν μου σκέψιν, θὰ ἔλεγον πρὸς ὑμᾶς· ἐγχειρήσατε, κύριε Ὑπουργέ, τὸ κακόηθες τοῦτο νεόπλασμα, τὸ ὁποῖον ἐπὶ μίαν δεκαετίαν ἤδη διαβιβρώσκει τὰ σπλάγχνα τοῦ σταφιδικοῦ κόσμου, καὶ τότε βεβαίως θὰ γίνῃ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἄλλοτε ὁ μακαρίτης Τρικούπης εἶπεν, ὅτι ἡ σταφὶς θὰ σωθῇ μόνον διὰ τῆς σταφίδος.

§172Λ. ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Κατόπιν τῆς εὐγλώττου ἀγορεύσεως τῶν προλαλησάντων δύο συναδέλφων, δὲν μοὶ μένει τι, τὸ ὁποῖον νὰ προσθέσω ἐπὶ τοῦ ζητήματος καὶ ἰδίᾳ, ὑπὸ τὴν ἐσωτερικὴν αὐτοῦ ἄποψιν. Ἀλλ’ ὁ ἀξιότιμος Συνάδελφος κ. Βέρροιος δὲν ἀνέφερέ τι περὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ σχετικῶς πρὸς τὴν ἐξωτερικὴν αὐτοῦ ἄποψιν.

§173Ι. ΒΕΡΡΟΙΟΣ. Διότι ἐγνώριζον ὅτι θὰ ὁμιλήσητε σεῖς ἐπ’ αὐτοῦ.

§174Λ. ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Εὐχαριστῶ πολὺ διὰ τὴν ἐκτίμησιν, ἡ ἀπορία μου δὲ ἐγεννήθη, διότι ἤμην βέβαιος ὅτι ὁ κ. Συνάδελφος δὲν ἦτο δυνατόν, παρὰ νὰ εἶναι ἐνήμερος καὶ τῶν λεπτομερειῶν τοῦ ζητήματος τούτου. Δὲν θὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν παρὰ ἐπ’ ὀλίγον μόνον. Θέλω μόνον νὰ γνωρίσῃ ἡ Βουλὴ ὅτι ἡ πίστις ἐπὶ τοῦ προϊόντος αὐτοῦ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν κατεστράφη τελείως καὶ ὁριστικῶς. Οἱ εἰσαγωγεῖς τῆς σταφίδος εἰς τὴν Ἀγγλίαν, ἔνθα εἶναι ἡ κυριωτέρα ἀγορὰ τῆς καταναλώσεως, τόσον οἱ μεσῖται, ὅσον καὶ οἱ ἀγορασταὶ τοῦ προϊόντος ἔχουσι τελείως καταστραφῆ καὶ ἐλάχιστοι μένουσιν, οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ διατηρήσωσι καρπὸν εἰς τὰς χεῖράς των, αἱ δὲ Τράπεζαι εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ἔπαυσαν νὰ δανείζωσι χρήματα ἐπὶ τοῦ προϊόντος αὐτοῦ. Οὔτε 50% δὲν δίδουσι πλέον, σημειώσατε δὲ ὅτι τὸ 50% δὲν εἶναι οὔτε τὸ ἥμισυ τῆς ἀξίας, διότι ἐπιβαρύνονται καὶ μὲ ἄλλα ἔξοδα, τὸν ναῦλον, δασμὸν καὶ λοιπά, καὶ ἐν τούτοις δὲν δυνάμεθα νὰ εὕρωμεν οὔτε 50%.

§175ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Διατί;

§176Λ. ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Δὲν δυνάμεθα, διότι τρέχει κίνδυνον ζημίας ἡ Τράπεζα καὶ διὰ τοῦτο δὲν θέλει νὰ δώσῃ· ἐμειώθη ἡ πίστις.

§177ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Διατί ἐμειώθη ἡ πίστις;

§178Λ. ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Ἐμειώθη ἡ πίστις διὰ τὴν ἐπανάληψιν τῶν ζημιῶν, αἱ ὁποῖαι γίνονται, καὶ ἰδίᾳ διότι ὑπεδείχθη εἰς τοὺς ἀγοραστὰς καὶ ἐξαγωγεῖς εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ὅτι ὑπάρχει εἷς ὀργανισμός, ὁ ὁποῖος προώρισται νὰ ἀφαιρῇ τὸ πλεόνασμα, ἀλλὰ κατ’ ἔτος ἀποδεικνύεται ὅτι δὲν ἀφαιρεῖ καὶ οὕτω πως ἀπομένει πάντοτε πλεόνασμα. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον νομίζω ὅτι δὲν μένει τίποτε ἄλλο ἢ νὰ συστηθῇ μία ἐπιτροπὴ ὅσον τάχιστα ἡ ὁποία νὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα καὶ ὑποβάλῃ τὸ πόρισμα τῆς μελέτης αὐτῆς.

§179ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη θέλει συστηθῆ. (Γίνεται εἶτα δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον εἰς αʹ συζήτησιν καὶ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§180ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐγκρίσεως τῆς κατασκευῆς μιᾶς ἀποθήκης ἐντὸς τοῦ περιβόλου τοῦ τελωνιακοῦ καταστήματος Πειραιῶς καί τινων ἄλλων ἔργων εἰς αὐτὸ καὶ ἐγκρίσεως τῆς δαπάνης τῆς κατασκευῆς κλπ». Ἄρθρον 1ον (ἀναγινώσκεται). Ὁ κ. Εὐθ. Βελλιανίτης.

§181ΕΥΘ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ὅτε, κ. Βουλευταί, εἶχον τὴν τιμὴν νὰ συζητήσω τὴν ἀναβολὴν τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, δὲν περιέμενον ὅτι αἱ πληροφορίαι τὰς ὁποίας εἶχον δὲν θὰ ἦσαν τόσον ἀκριβεῖς. Δυστυχῶς, καὶ τονίζω τὸ δυστυχῶς, ἐκ τῶν ἐγγράφων τὰ ὁποῖα εἶχε τὴν καλωσύνην νὰ καταθέσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τούτων ὁπωσδήποτε ἐλλιπῶν, ἀποδεικνύεται σειρὰ ὁλόκληρος παρανομιῶν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Χωρὶς δὲ νὰ θέλω νὰ κάμω προοίμια ἔρχομαι ἀμέσως εἰς τὰ πράγματα. Βλέπω ὅτι ὑποβάλλεται μία αἴτησις εἰς τὰς 22 Ὀκτωβρίου 1912 ἐργολάβου τινὸς ὀνόματι Ν. Μπουρεζάκη, διὰ τῆς ὁποίας ὑποβάλλεται ὁ προϋπολογισμὸς 5373 δραχμῶν διὰ τὴν κατασκευὴν μιᾶς ἀποθήκης τοῦ Τελωνείου Πειραιῶς, εἰς τὰς 24 δὲ Ὀκτωβρίου γίνεται ἡ ἔγκρισις ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Καὶ ἤθελον νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. Ὑπουργόν· μήπως ἐν τῇ σωρείᾳ αὐτῇ τῶν νόμων ὑπάρχει νόμος τις ὁ ὁποῖος νὰ χορηγῇ εἰς τὸν Ὑπουργὸν τὸ δικαίωμα νὰ ἐγκρίνῃ αὐτὸς προϋπολογισμοὺς κατασκευῆς δημοσίων Ἔργων;

§182ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν ὑπάρχει.

§183ΕΥΘ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ἠρώτησα τοῦτο διότι κατὰ τὸν νόμον, προκειμένου περὶ ποσοῦ ἄνω τῶν χιλίων δραχμῶν, ἀπαιτεῖται δημοπρασία καὶ ὅταν ὑπερβαίνῃ τὸ ποσὸν τῶν 5000 δραχμῶν ἀπαιτεῖται ὁ προϋπολογισμὸς νὰ ἐγκριθῇ ὑπὸ τοῦ Συμβουλίου τῶν Δημοσίων Ἔργων.

§184ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ἀποδέχομαι ὅλα αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγετε.

§185ΕΥΘ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Πρωτίστως ἐπιθυμῶ ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ νὰ ἐπανορθώσω ἀδίκημα ὅπερ εἶχον κάμει εἰς τὸν πρώην Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν κ. Κορομηλᾶν, διότι ἐνόμιζον ὅτι οὗτος εἶχε δώσει τὴν διαταγήν, τὴν τοιαύτην δὲ πλάνην ἐνισχύσατε καὶ ὑμεῖς, κ. Ὑπουργέ, καὶ ἠναγκάσατε τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ πλέξῃ τὸν πανηγυρικὸν τοῦ κ. Κορομηλᾶ, ὅπως τώρα εἶμαι βέβαιος ὅτι θὰ πλέξῃ τὸν ἰδικόν σας πανηγυρικόν.

§186ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ὁμολογῶ τὴν πλάνην. Ὁ κ. Κορομηλᾶς δὲν ἐπρόφθασε νὰ δώσῃ τὴν διαταγήν. Ἦλθον ἐγώ, ἐνέκρινα τὴν διαταγήν, καὶ ἤρξατο ἡ ἐκτέλεσις.

§187ΕΥΘ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Λοιπὸν νόμος δὲν ὑπάρχει ὅστις νὰ σᾶς ἔδιδε τοιοῦτον δικαίωμα.

§188ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Βεβαίως δὲν ὑπάρχει καὶ δι’ αὐτὸ ζητοῦμεν τὴν ψήφισιν τοῦ νόμου τώρα.

§189ΕΥΘ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Εἰς τὰς 22 Ὀκτωβρίου 1912 λοιπὸν ὑπέβαλεν ὁ Μπουρεζάκης τὴν αἴτησιν, εἰς τὰς 24 δὲ ἰδίου μηνὸς ἐδόθη ἡ ἔγκρισις, εἰς τὰς 27 ὑπεγράφη τὸ συμφωνητικὸν καὶ εἰς τὰς 6 Νοεμβρίου ἀρχίζει ἡ πληρωμὴ τοῦ ἐργολάβου. Ἐξακολουθεῖ δὲ ἡ πληρωμὴ πρὸ τῆς κατασκευῆς τοῦ ἔργου ἄνευ οὐδεμιᾶς πιστοποιήσεως. Βλέπω δὲ εἰς ὅλην αὐτὴν τὴν ἐνέργειαν μίαν τάσιν πλουτισμοῦ τοῦ ἐργολάβου ἐκ τῶν δημοσίων χρημάτων.

§190ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Αὐτὸ ὄχι.

§191ΕΥΘ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Βεβαιότατα· ἀσχέτως ὅμως τῆς πρώτης ἐγκρίσεως τῶν 5000 δραχμῶν ὑποβάλλεται νέος προϋπολογισμὸς διὰ δύο χιλιάδας δραχμῶν ἀπὸ τὸν Μπουρεζάκην καὶ ἐξακολουθεῖ ἡ σωρεία αὕτη τῶν παρανομιῶν. Ἐγκρίνεται ἡ νέα δαπάνη τῶν 2000 δραχμῶν καὶ πότε γίνεται τὸ δεύτερον συμφωνητικὸν νομίζετε; Εἰς τὰς 27 Δεκεμβρίου 1912 καὶ τὴν ἰδίαν ἡμέραν, πρὶν ἀρχίσῃ τὸ ἔργον, ἅμα τῇ συνάψει τοῦ συμβολαίου πληρώνεται ὁ ἐργολάβος.

§192ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Πῶς τὸ ἐξηγεῖτε;

§193ΕΥΘ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ἐπιμένω καὶ τονίζω ὅτι μία τάσις ὑπῆρχεν ἡ τάσις πῶς νὰ πλουτισθῇ ὁ ἐργολάβος αὐτός. Διότι ὑπεβλήθη ὁ προϋπολογισμὸς ὁ δεύτερος, μετὰ δύο ἡμέρας γίνεται ἡ ἔγκρισις, ἀμέσως γίνεται τὸ συμβόλαιον καὶ ὁ ἐργολάβος πρὶν ἀρχίσῃ τὸ ἔργον πληρώνεται τὸ ἀντίτιμον αὐτοῦ. Ἀνεξαρτήτως δὲ ὅτι γίνεται ἡ πληρωμὴ ἄνευ οὐδεμιᾶς πιστοποιήσεως, βλέπομεν ὅτι ἡ ἀποθήκη αὐτὴ κατέρρευσεν.

§194ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Εἶναι ἀνακριβέστατον ὅτι κατέρρευσεν ἡ ἀποθήκη, τοὐναντίον ἐκτίσθη πολὺ καλά. Μόνον ἡ στέγη ἔπαθε ζημίαν τίνα πρὶν τελειώσῃ τὸ ἔργον. Ἡ ἀποθήκη καὶ χρησιμοποιεῖται ἀκόμη καὶ σήμερον.

§195ΕΥΘ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ἔπεσεν ἢ δὲν ἔπεσεν ἡ ἀποθήκη;

§196ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἡ ἀποθήκη δὲν ἔπεσε, μόνον ἓν μέρος τῆς στέγης παρεσύρθη ἀπὸ μίαν καταιγίδα τρομεράν.

§197ΕΥΘ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ἀλλ’ ἐξακολουθοῦσιν αἱ παρανομίαι καὶ ἐνῷ ἔχομεν τὰς πιστοποιήσεις τοῦ μηχανικοῦ, ὅστις λέγει ὅτι πρέπει νὰ κρατηθῶσιν 700 τόσαι δραχμαί, ὁ κ. Ὑπουργὸς διατάσσει ὅτι ὄχι μόνον αὐταὶ δὲν πρέπει νὰ κρατηθῶσιν, ἀλλὰ καὶ νὰ πληρωθῶσι περρισσότερα ἐκείνων, ὅσα ὁ μηχανικὸς πιστοποιεῖ ὅτι ἔχει ἐκτελέσει ὁ ἐργολάβος. Καὶ ἀφοῦ ὁ Ὑπουργὸς διέταξε τὴν πληρωμὴν ὅλων αὐτῶν ἔρχεται τὸ ἐρώτημα πότε ἔπεσεν ἡ ἀποθήκη; Πρὸ τῆς πληρωμῆς ἢ μετὰ τὴν πληρωμὴν καὶ τίς ὑπέστη τὴν ζημίαν τῆς ἐπισκευῆς ἢ τῆς νέας κατασκευῆς τῆς ἀποθήκης αὐτῆς; Διότι εἶναι γεγονὸς ἀναμφισβήτητον ὅτι ἡ ἀποθήκη κατέπεσε. Πότε λοιπὸν ἡ ἀποθήκη αὐτὴ ἀνηγέρθη ἐκ νέου καὶ διὰ τίνων χρημάτων; τοῦ Δημοσίου ἢ τοῦ ἐργολάβου; Ἐδῶ εἶναι τὸ ἐρώτημα ἀνεξαρτήτως ὅλων αὐτῶν τῶν παρανομιῶν τὰς ὁποίας ἔκαμεν ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ τὰς ὁποίας δὲν γνωρίζω ἂν θὰ θελήσῃ ἡ Βουλὴ νὰ ἐπικυρώσῃ διὰ τῆς ψήφου της.

§198ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ ζητήσω τὴν ἄδειαν νὰ ὁμιλήσω ἐγώ, διότι νομίζω ὅτι ὑπεύθυνος δὲν εἶναι οὔτε ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὁ νῦν οὔτε ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὁ πρώην. Καθημερινῶς εἴχομεν ἐντονωτάτας παραστάσεις ἀπὸ τὸν ἐμπορικὸν κόσμον, ὁ ὁποῖος διεμαρτύρετο καὶ ὑπεδείκνυε τὴν ἄμεσον καὶ ἐπείγουσαν λῆψιν τοῦ μέτρου. «Πρόκειται περὶ δαπάνης ἑπτὰ χιλιάδων δραχμῶν· μὴ ζητεῖτε νὰ κάμητε τὰς διατυπώσεις τοῦ νόμου, ἡ ἀργοπορία ἐκ τῆς τηρήσεως τῶν διατυπώσεων μᾶς καταστρέφει· εἶναι ἀνάγκη ἐπείγουσα». Προέβημεν λοιπὸν εἰς τὴν κατασκευὴν τοῦ ἔργου καὶ εἴπομεν, ὅτι θὰ ἔλθωμεν εἰς τὴν Βουλὴν νὰ ζητήσωμεν συγγνώμην. Νομίζω ὅτι καὶ πᾶσα ἄλλη Κυβέρνησις εἰς αὐτὰς τὰς περιστάσεις συγχωρεῖται ἂν ἀπομακρυνθῇ τῶν διατυπώσεων. Δὲν ἐπιτρέπεται ὅμως νὰ λέγῃ τις ὅτι δὲν ἔγινεν αὐτὴ ἡ παράβασις ἕνεκα τῆς ἀπολύτου ἀνάγκης τοῦ ἐμπορίου καὶ νὰ ὑποθέσῃ ὅτι ἐγένετο ἕνεκα εὐνοίας πρὸς τὸν ἐργολάβον· ὁ ἄνεμος ἀφήρπασε ἓν μέρος τῆς στέγης καὶ ἦτο ἐπείγουσα ἀνάγκη νὰ διορθωθῇ ἡ στέγη ἄνευ τῆς ἀργοπορίας τῶν διατυπώσεων τῶν δημοπρασιῶν.

§199Ε. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Δὲν ὑποθέτω τίποτε· ἔχω ὅμως τὸ δικαίωμα νὰ ἐλέγχω τὰς παρανομίας.

§200ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τὸ νὰ ῥίπτητε ὅμως ὑπαινιγμοὺς διὰ τὴν διαχείρισιν τῶν χρημάτων τοῦ Δημοσίου, δὲν εἶναι δικαίωμά σας.

§201Ε. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Εἴμεθα ὑπὸ τὸ κράτος τῶν νόμων καὶ εἰς τοὺς νόμους ὀφείλομεν νὰ ὑποκύπτωμεν, ἔχομεν δὲ καθῆκον νὰ ἀνακοινώσωμεν εἰς τὴν Βουλὴν τὰς παρανομίας καὶ νὰ καταγγέλλωμεν αὐτάς. (Γίνεται δεκτὸν ἐγκρίσει τῆς Βουλῆς τὸ νομοσχέδιον εἰς βʹ συζήτησιν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). (Γίνεται ἐπίσης δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν τὸ νομοσχέδιον «περὶ ἐγκρίσεως πιστώσεως πρὸς προμήθειαν διπλῶν χειροπριόνων). (Γίνεται ἐπίσης δεκτὸν εἰς βʹ κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον συζήτησιν τὸ περὶ κυρώσεως Β. Διατάγματος περὶ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ὑπαξιωματικῶν τοῦ Β. Ναυτικοῦ καὶ περὶ τοῦ προβιβασμοῦ αὐτῶν καὶ προσθήκης συναφῶν διατάξεων). (Ἐνταῦθα ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως, μεθ’ ὃ λύεται ἡ συνεδρίασις). (Λύεται ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 8 μ. μ.).