1914.02.28

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 43

Τῆς 28ης Φεβρουαρίου 1914.

(Παρασκευή, ὥρᾳ 4,45′ μ. μ.)

Προεδρία κ. Κ. Ζαβιτσιάνου.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Νὰ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ἀνακοινῶ εἰς τὴν Βουλήν· Ὁ ἐκ Διακοφτοῦ πρῴην διοικητικὸς καὶ οἰκονομικὸς ὑπάλληλος Ἀργ. Οἰκονόμου παρακαλεῖ, ὅπως τῷ χορηγηθῇ σύνταξις· Ὁ ἐπιστημονικὸς θεολογικὸς σύνδεσμος «Μέγας Φώτιος» παρακαλεῖ, ὅπως ἀπαλλαγῶσιν οἱ κληρικοὶ φοιτηταὶ τῆς Θεολογίας τῆς ὑποχρεώσεως τῆς Γυμναστικῆς· Ὁ Ἐμπορ. Σύλλογος Χανίων ὑποδεικνύει, ὅπως ληφθῶσι μέτρα τινὰ πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῆς γεωργίας· Ἡ κοινότης Πικριβιτίτσης Γρεβενῶν παρακαλεῖ, ὅπως βελτιωθῇ ἡ θέσις τῶν κατοίκων σχετικῶς μὲ τὴν πληρωμὴν τῶν φόρων· Κρῆτες ὁπλαρχηγοὶ ζητοῦσιν αὔξησιν τοῦ μηνιαίου αὐτῶν ἐπιδόματος· Ὁ τελειόφοιτος τῆς σχολῆς τῶν γυμναστῶν κ. Μιχαλόπουλος μὴ δυνηθεὶς νὰ ὑποστῇ ἐξετάσεις παρακαλεῖ, ὅπως ἡ Βουλὴ διὰ νόμου διευκολύνῃ τὴν θέσιν του· Οἱ ἐπίστρατοι τριτοετεῖς φοιτηταὶ τῆς Ἰατρικῆς Σχολῆς μὴ δυνάμενοι νὰ ὑποστῶσιν ἐξετάσεις κατὰ τὸν Ἀπρίλιον παρακαλοῦσιν, ὅπως ὑπαχθῶσιν εἰς τὸν παλαιὸν νόμον τοῦ Ἐθν. Πανεπιστημίου· Οἱ κάτοικοι τῆς κοινότητος Δειληνιτῶν τοῦ νομοῦ Κεφαλληνίας παρακαλοῦσιν, ὅπως ἡ ὑποβληθεῖσα πρότασις νόμου περὶ ἐξασφαλίσεως τῆς ἀγροτικῆς περιουσίας ἐν τῷ νομῷ Κεφαλληνίας καὶ Ἰθάκης γίνῃ νόμος· Οἱ ἐπίστρατοι γεωργοὶ καὶ κάτοικοι τοῦ χωρίου Χατζήμιου παρακαλοῦσιν, ὅπως ἀπαλλαγῶσι τῶν φόρων τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν 1912–1913· Οἱ ἀπορριφθέντες φοιτηταὶ τοῦ Ἐθν. Πανεπιστημίου παρακαλοῦσιν, ὅπως διὰ νομοθετήματος βελτιωθῇ ἡ θέσις των· Οἱ δόκιμοι τηλεγραφηταὶ παρακαλοῦσιν, ὅπως διὰ διατάξεως ἐπιτραπῇ εἰς αὐτοὺς ἐντὸς τετραετίας νὰ μαθητεύσωσιν εἰς τὴν σχολὴν τῶν τηλεγραφητῶν· Διάφοροι ἰδιοκτῆται μεταλλείων ὑποβάλλουσιν ὑπόμνημα ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐξελέγξεως αἰτήσεων μεταλλείων»· Οἱ δικαστικοὶ κλητῆρες τοῦ Πρωτοδικείου Λαρίσης ὑποδεικνύουσι τὰ μέσα, δι’ ὧν δύναται νὰ βελτιωθῇ ἡ θέσις των· Ὁ Βουλευτὴς κ. Α. Γ. Μπασιᾶς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ͵ΓΠΛΒʹ περὶ συστάσεως τμήματος ἐργασίας καὶ Κοινωνικῆς προνοίας κλπ.»· Ὁ Βουλευτὴς κ. Δ. Ράλλης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τῆς § 2 τοῦ ἄρθρου 10 τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐξελέγξεως τῶν πρὸ τοῦ νόμου ͵ΓΦΚΔʹ ὑποβληθεισῶν αἰτήσεων παραχωρήσεως μεταλλείων· Ὁ Βουλευτὴς κ. Π. Φίλιππας ὑποβάλλει τροπολογίαν εἰς τὴν πρότασιν νόμου περὶ «ἐξασφαλίσεως τῆς ἀγροτικῆς περιουσίας ἐν τῷ νομῷ Κεφαλληνίας καὶ Ἰθάκης»· (Ὅρα Ἀρχεῖον Βουλῆς). Ὁ ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Ὑπουργὸς κ. Κ. Δεμερτζῆς ὑποβάλλει δήλωσιν περὶ αὐξήσεως τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τούτου κατὰ δρχ. 427.510. Μὴ ὑπαρχούσης εἶτα ἀντιρρήσεως, χορηγεῖται ἄδεια 25 ἡμερῶν εἰς τὸν Βουλευτὴν κ. Β. Σεραφείμ.

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων. Ὁ κ. Ἀραβαντινὸς ἔχει τὸν λόγον, ὅπως καταθέσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἀναφοράν.

§3Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε· ὁ συμπολίτης μου Παναγιώτης Τζαβέλλας ἔφεδρος ἀνθυπολοχαγὸς ἔχει ὑποβάλει ἀναφορὰν εἰς τὴν Βουλὴν τῶν Ἑλλήνων, δι’ ἧς παραπονεῖται ὅτι κινδυνεύει νὰ ὑποστῇ ἓν ἀδίκημα, προκειμένου νὰ μονιμοποιηθῇ διὰ πραγματικῶς ἐξαιρετικὴν διαγωγὴν τὴν ὁποίαν ἐπεδείξατο ὡς ἀνθυπολοχαγὸς διοικῶν λόγον εὐζωνικοῦ τάγματος, ἕνεκα παρερμηνείας εἰς τὴν ὁποίαν ὑποπίπτει ἡ Μεραρχία του, ἀρνουμένη νὰ παράσχῃ τὰς πληροφορίας, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀναγκαῖαι διὰ τὴν μονιμοποίησιν αὐτοῦ. Διατείνεται αὕτη ὅτι δὲν ἔχει ὁ συμπολίτης μου τὰ προσόντα τοῦ νόμου, ἀλλ’ ἐγώ, ἔχων ὑπ’ ὄψει μου τὸ 1ον ἄρθρον τοῦ νόμου 143, τὸν ὁποῖον ἐπ’ ἐσχάτων ἐψηφίσαμεν, εὑρίσκω ὅτι οὗτος κέκτηται τὰ προσόντα καὶ δὲν εἶναι δίκαιον νὰ ἀρνῆται ἡ Μεραρχία, ὅπως παράσχῃ τὰς περὶ αὐτοῦ πληροφορίας, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων τὸ Συμβούλιον τῶν Ἀντιστρατήγων θὰ κρίνῃ κατὰ πόσον αἱ ὑπηρεσίαι του δικαιολογοῦσι τὴν μονιμοποίησιν. Καταθέτω λοιπὸν τὴν ἀναφορὰν ταύτην μὲ τὴν παράκλησιν, ὅπως διαβιβασθῇ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, τὸν ὁποῖον παρακαλῶ ὅπως λάβῃ ταύτην ὑπ’ ὄψιν καὶ διατάξῃ τὰ δέοντα.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραπέμπεται εἰς τὸ ἁρμόδιον ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργεῖον. Ὁ κ. Σ. Ἀναστασιάδης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν καπνοπωλῶν Θεσσαλονίκης.

§5ΣΤ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ. Τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον θίγουσιν οἱ ἀναφερόμενοι πρὸς τὴν Βουλὴν καὶ τὸν κ. Πρωθυπουργόν, ἔχει μεγίστην σπουδαιότητα, δὲν εἶναι δὲ δυνατὸν νὰ ἀναπτυχθῇ ἐξ ἀφορμῆς τῆς προκειμένης ἀναφορᾶς ἐν ὅλῃ αὐτοῦ τῇ εὐρύτητι σήμερον. Οἱ καπνοπῶλαι Θεσσαλονίκης ὑποδεικνύουσι καὶ ἐφιστῶσι τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως μὴ τυχὸν ἀνανεώσῃ τὸ προνόμιον μετὰ τῆς Ἑταιρείας Μονοπωλίου τοῦ καπνοῦ τῆς Regie, διότι ἡ μέχρι τοῦδε δρᾶσίς της ὄχι μόνον ἐπιβλαβὴς ὑπῆρξεν, ἀλλὰ δύναταί τις νὰ εἴπῃ καὶ καταστρεπτικὴ εἰς τὰ συμφέροντα τῶν καπνοπαραγωγῶν. Καὶ δὲν εἶναι μόνον οἱ καπνοπῶλαι Θεσσαλονίκης οἵτινες διαμαρτύρονται. Ὁλόκληρος ὁ καπνεργατικὸς κόσμος τῶν μερῶν τῶν καπνοπαραγωγῶν, τῆς Καβάλλας, Δράμας, Ξάνθης καὶ ἄλλων ἀνεστατώθη ἐπὶ τῇ πληροφορίᾳ ὅτι πρόκειται νὰ ἀνανεωθῇ τὸ προνόμιον. Ἐκ δὲ τῶν καπνοπαραγωγῶν πλεῖστοι ὅσοι συνυπογράφουσιν εἰς τὴν τηλεγραφικὴν τῶν καπνοπωλῶν διαμαρτυρίαν. Ταῦτα πάντα πείθουσι ὅτι ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ διστάσῃ νὰ προβῇ εἰς τὴν ἀνανέωσιν τοῦ προνομίου μετὰ τῆς Ἑταιρείας, ἡ ὕπαρξις τῆς ὁποίας καιρίως πλήττει καὶ τὸ ἰδιωτικὸν ἐμπόριον. Ἐὰν θελήσωμεν νὰ προσβλέψωμεν καὶ ἀλλαχοῦ, θέλομεν ἴδει ὅτι ἐκεῖ ὅπου ἐλευθερία κρατεῖ ὡς πρὸς τὸ ἰδιωτικὸν ἐμπόριον, ἐκεῖ καὶ τὸ καπνεμπόριον θριαμβεύει. Ἐν Αἰγύπτῳ π.χ. ἀκμάζει ἡ σιγαροποιία, ἡ ἐπεξεργασία καὶ συσκευασία τῶν καπνῶν διενεργουμένη τὸ πλεῖστον ὑπὸ Ἑλλήνων ἐργατῶν θαυματουργεῖ, ἀλλ’ ἐκεῖ δὲν ὑπάρχουσι πιεστικαὶ Ἑταιρεῖαι μονοπωλίων καταπνίγουσαι τὴν δρᾶσιν τῆς ἰδιωτικῆς πρωτοβουλίας. Αἱ περιστάσεις ὑφ’ ἃς ἠναγκάσθη ἡ Ὀθωμανικὴ Κυβέρνησις νὰ παραχωρήσῃ τὸ προνόμιον τότε εἰς τὴν Regie ἦσαν ἐντελῶς ἐξαιρετικαὶ καὶ διάφοροι τῶν συνθηκῶν ὑφ’ ἃς διατελεῖ σήμερον ἡ ἡμετέρα Κυβέρνησις, διότι τότε ἡ Τουρκικὴ Κυβέρνησις ἐπιέζετο ἀπὸ δανειστὰς συνενδιαφερομένους (coïnteressés). Ἐφιστῶ ἐπὶ τούτου μεγάλως τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν· ἀσφαλῶς δὲ θὰ ἀνεκουφίζοντο οἱ πληθυσμοὶ ἐκεῖνοι τῶν νέων χωρῶν, ἂν ἦτο δυνατὸν ν’ ἀκούσωσιν ἀπὸ τοῦ στόματος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ὅτι ἐματαιώθησαν ἢ διεκόπησαν αἱ διαπραγματεύσεις μετὰ τῆς Ἑταιρείας.

§6ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Παρέχω τὴν πληροφορίαν δυστυχῶς ὅτι ἡ Κυβέρνησις εὑρίσκεται ἤδη εἰς διαπραγματεύσεις διὰ συνομολόγησιν συμβάσεως μετὰ Ἑταιρείας ἡ ὁποία ἔχει ἤδη τὴν πώλησιν τοῦ καπνοῦ. Ὅταν δὲ ἔλθῃ ἡ ὑπόθεσις εἰς συζήτησιν, τότε βεβαίως θὰ ἐκθέσω τὰς σκέψεις τὰς ὁποίας ἔχει ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ τοῦ ὅλου ζητήματος.

§7ΣΤ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ. Ὀφείλω ἐν τῷ μεταξὺ ὅμως νὰ δηλώσω ὅτι οὐ μόνον οἱ καπνοπαραγωγοὶ τῶν νέων ἐπαρχιῶν, ἀλλὰ καὶ τῆς παλαιᾶς Ἑλλάδος διαμαρτύρονται.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Χρυσόγελος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν ἁλιέων Αἰτωλικοῦ.

§9Ν. ΧΡΥΣΟΓΕΛΟΣ. Συνιστῶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὅπως λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀναφορὰν ταύτην τῶν ἁλιέων, διότι, ἐὰν ἐξακολουθήσῃ αὐτὴ ἡ κατάστασις θὰ στερηθῶσιν οἱ ἀναφερόμενοι καὶ τοῦ ἐπιουσίου ἄρτου αὐτῶν.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Τρικούπης.

§11Ι. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὁμοίαν τηλεγραφικὴν διαμαρτυρίαν ἐκ μέρους τῶν ἐλευθέρων ἁλιέων τοῦ Δήμου Αἰτωλικοῦ ἔλαβον καὶ ἐγώ, κύριε Πρόεδρε, καὶ διὰ τοῦτο ἐζήτησα τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς ταύτης τῆς ἀπευθυνθείσης πρὸς τὴν Βουλήν, ἵνα ἐκθέσω ἐν ὀλίγοις τὰ δίκαια παράπονα τῶν πτωχῶν αὐτῶν βιοπαλαιστῶν ἀπέναντι τῆς Πολιτείας, ἥτις παραγνωρίζει τὰ πραγματικὰ αὐτῆς συμφέροντα. Καὶ βεβαίως παραγνωρίζει τὰ πραγματικὰ της συμφέροντα, ὅταν προσπαθῇ διὰ παντὸς τρόπου νὰ καταστήσῃ πτωχοτέρους τοὺς ἀνθρώπους τούτους, οἵτινες ὑπέβαλον τὴν ἀναφοράν των πρὸς τὴν Βουλήν. Ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας δὲν ἀγνοεῖ βεβαίως ὅτι Δημόσιον εἶναι αὐτὸς οὗτος ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ὅστις συνεισφέρει εἰς τὸ Δημόσιον ταμεῖον ἐφ’ ὅσον ἡ οἰκονομική του κατάστασις τῷ ἐπιτρέπει τοῦτο. Καὶ πῶς θέλετε νὰ πληρώσῃ τοὺς φόρους τους ὁ λαὸς οὗτος, ὅταν ἔρχησθε, κύριε Ὑπουργέ, καὶ τῷ λέγητε ὅτι «δὲν σοῦ ἐπιτρέπω νὰ ἐργασθῇς»; Ὁ ἐλεύθερος ἁλιεὺς Αἰτωλικοῦ τί ζητεῖ, κύριε Πρόεδρε; Ζητεῖ νὰ τῷ ἐπιτραπῇ ὅπως ἁλιεύῃ καὶ αὐτός, καθὼς ἐπετράπη διὰ τῆς διακηρύξεως καὶ εἰς τοὺς ἐλευθέρους ἁλιεῖς Μεσολογγίου νὰ ἁλιεύωσιν, ἤτοι εἰς ἀπόστασιν 350 μέτρων ἀπὸ τῶν καθολικῶν φραγμῶν τοῦ ἰχθυοτροφείου «Πόρου». Ἡ ὑπηρεσία ὅμως τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας φρονοῦσα ὅτι θὰ ζημιωθῇ τὸ Δημόσιον, ἐὰν θὰ ἐπιτραπῇ τοῦτο καὶ εἰς τοὺς ἐλευθέρους ἁλιεῖς τοῦ Δήμου Αἰτωλικοῦ, διότι, ὡς διετείνεται, θὰ μειωθῶσι τὰ προϊόντα τῆς λιμνοθαλάσσης Αἰτωλικοῦ καὶ ὁ μέλλων ἐνοικιαστὴς τοῦ ἰχθυοτροφείου «Πόρου» θὰ προσφέρῃ ἐνοίκιον μικρότερον τοῦ ἐνοικίου τῆς τελευταίας δεκαετίας, δὲν ἐπέτρεψε τοῦτο. Τερατωδεστέραν πλάνην τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ φαντασθῇ τις, ὅτι θὰ ἐλαττωθῶσι ποσοτικῶς τὰ ψάρια τῆς λιμνοθαλάσσης Αἰτωλικοῦ, ἥτις τροφοδοτεῖται ἀπὸ τὴν ἀπέραντον λιμνοθάλασσαν Μεσολογγίου, ἐὰν ἐπιτραπῇ εἰς τοὺς ἐλευθέρους ἁλιεῖς τοῦ Δήμου Αἰτωλικοῦ νὰ ἁλιεύωσιν εἰς θαλασσίαν ἔκτασιν κατά τι μεγαλειτέραν τῆς ἐκτάσεως ἐπὶ τῆς ὁποίας σήμερον ἁλιεύουσιν. Ἐκ τῆς πεπλανημένης ταύτης ἀρχῆς ὁρμηθεῖσα ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας συνέταξε τὸ ἄρθρον 31ον τῆς διακηρύξεως τῶν ἰχθυοτροφείων, διὰ τοῦ ὁποίου ἀπαγορεύεται εἰς τοὺς πτωχούς, ἀλλὰ τιμίους καὶ ἀξίους πάσης προστασίας ἁλιεῖς τοῦ Δήμου Αἰτωλικοῦ, νὰ ἁλιεύωσι πέραν τοῦ μικροῦ τούτου χώρου. Ὅταν τὸ ἄρθρον τοῦτο περιῆλθεν εἰς γνῶσιν τῶν κατοίκων Αἰτωλικοῦ συνῆλθον εἰς πάνδημον συλλαλητήριον καὶ συνέταξαν ψήφισμα, διὰ τοῦ ὁποίου ἐζητήθη ἡ ἄμεσος ἐπέμβασις τῆς Κυβερνήσεως πρὸς τροποποίησιν τοῦ 31 ἄρθρου, ἀπεστάλη δὲ καὶ Ἐπιτροπὴ ἐξ ἁλιέων, ἵνα παραστήσῃ πρὸς αὐτὴν τὴν προσγινομένην ἀδικίαν εἰς τετρακοσίας ὅλας οἰκογενείας, αἵτινες κινδυνεύουσι ν’ ἀποθάνωσιν ἐξ ἀσιτίας, ἐὰν ἐφαρμοσθῇ τὸ 31 ἄρθρον τῆς διακηρύξεως. Τηλεγράφημα σχετικὸν ἐστάλη καὶ πρὸς ἐμὲ καὶ ἐκ παραλλήλου πρὸς τὴν ἐνταῦθα ἀφιχθεῖσαν ἐπιτροπὴν τῶν ἁλιέων. Ἐργασθέντες πλησίον τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου καὶ αὐτοῦ τοῦ ἰδίου Ὑπουργοῦ κατωρθώσαμεν νὰ τοὺς πείσωμεν, καὶ λέγω τοῦτο πρὸς τιμὴν τῆς ὑπηρεσίας, ὅπως τροποποιήσωσι τὸ ἄρθρον συμφώνως μὲ τὰ αἰτήματα τῶν ἁλιέων Αἰτωλικοῦ, ἤτοι νὰ δύνανται οὗτοι ν’ ἁλιεύωσιν εἰς ἀπόστασιν 500 μέτρων ἀπὸ τῶν καθολικῶν φραγμῶν τοῦ ἰχθυοτροφείου «Πόρου». Ἀλλὰ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὡς νεώτερον τῶν ἄλλων Ὑπουργείων καὶ θέλον νὰ βαδίσῃ ἐπὶ τὰ ἴχνη αὐτῶν ὡς πρὸς τὴν διεξαγωγὴν τῆς ὑπηρεσίας, ἐκράτησε τὸ ἔγγραφον ἐπὶ ἓξ ἡμέρας καὶ τὴν ἑβδόμην ἡμέραν ἀπέστειλε τοῦτο πρὸς τὸν ἔφορον Μεσολογγίου, ἵνα ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ῥηθείσης τροποποιήσεως ἐνεργήσῃ οὗτος τὴν δημοπρασίαν. Δυστυχῶς ὅμως καθ’ ἣν ἡμέραν ἔφθανεν εἰς Μεσολόγγιον ἡ τροποποίησις τοῦ ἄρθρου 31, ὁ ἔφορος ἐνήργει τὴν δημοπρασίαν ἐπὶ τῇ βάσει τῆς πρώτης διακηρύξεως. Θρῆνοι καὶ κοπετοὶ ἐν Αἰτωλικῷ ἀντήχησαν, ὡς ἔμαθον τοῦτο, καὶ διὰ τηλεγραφημάτων των μὲ παρακαλοῦσιν, ὅπως ἐργασθῶ πλησίον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καὶ μὴ ἐγκρίνῃ τὴν δημοπρασίαν διὰ τὸ ἰχθυοτροφεῖον «Πόρον». Εἶδον τῳόντι τὴν ἡμέραν ἀκριβῶς ἐκείνην τὸν κ. Ὑπουργὸν καὶ τὸν παρακάλεσα νὰ μὴ δώσῃ τὴν ἔγκρισιν διὰ τὸ ἰχθυοτροφεῖον τοῦτο, ἀφοῦ πρόκειται νὰ καταστραφῶσι τετρακόσιαι οἰκογένειαι τοῦ Αἰτωλικοῦ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ὀχυρωθεὶς ὄπισθεν ἑνὸς τηλεγραφήματος τοῦ ἐφόρου Μεσολογγίου λέγοντος ὅτι ὁ τελευταῖος πλειοδότης προσφέρει ἐνοίκιον κατὰ 110 χιλιάδας δραχμῶν περισσότερον τοῦ ἐνοικίου τῆς τελευταίας δεκαετίας, μοὶ ἀπήντησεν ὅτι εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ δώσῃ τὴν ἔγκρισιν, διότι δὲν ἐπιθυμεῖ νὰ ζημιώσῃ τὸ Δημόσιον 11 χιλιάδας δραχμῶν κατ’ ἔτος καὶ ἐπὶ μίαν δεκαετίαν. Συνεχάρην τὸν κ. Ὑπουργὸν διὰ τὴν φειδὼ ἣν δεικνύει ὑπὲρ τοῦ δημοσίου πλούτου, ἀλλὰ τῷ παρετήρησα ὅτι καὶ ἐγὼ Ἕλλην εἶμαι καὶ ἐνδιαφέρομαι ἐπίσης, ὡς καὶ ὁ κ. Ὑπουργός, διὰ τὸν δημόσιον πλοῦτον. Ζητῶν νὰ ἐμποδίσω τὴν ἔγκρισιν δὲν ἐπιδιώκω τὴν ζημίαν τοῦ Δημοσίου, ἀλλὰ τὴν ἀποσόβησιν τῆς καταστροφῆς τῶν τετρακοσίων οἰκογενειῶν τοῦ Αἰτωλικοῦ. Διὰ τοῦτο, εἶπον εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, νὰ διατάξῃ τὸν ἔφορον Μεσολογγίου, ὅπως ἐνεργήσῃ νέαν δημοπρασίαν διὰ τὸ ἰχθυοτροφεῖον «Πόρον» ἐπὶ τῇ βάσει τῆς τροποποιήσεως τοῦ 31ου ἄρθρου, δι’ οὗ θὰ ἐπιτρέπηται εἰς τοὺς ἐλευθέρους ἁλιεῖς νὰ ἁλιεύωσιν εἰς ἀπόστασιν 500 μέτρων ἀπὸ τῶν καθολικῶν φραγμῶν τοῦ ἰχθυοτροφείου «Πόρου» καὶ θὰ ἴδῃ ὅτι θὰ παρουσιασθῇ ἐνοικιαστὴς προσφέρων τὸ αὐτὸ ἐνοίκιον καὶ συνεπῶς τὸ μὲν Δημόσιον οὐδεμίαν θὰ ὑποστῇ ζημίαν, θὰ σωθῶσι δὲ ἐκ βεβαίου ἐξ ἀσιτίας θανάτου οἱ ἐλεύθεροι ἁλιεῖς Αἰτωλικοῦ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅμως μὴ πεισθεὶς εἰς τὰς φιλικὰς καὶ δικαίας παραστάσεις μου ἐνέκρινεν, ὡς μὴ ὤφειλε, τὴν δημοπρασίαν. Ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δὲν ἔπραξεν ὁ κ. Ὑπουργὸς οἰκειοθελῶς, θ’ ἀναγκασθῇ νὰ πράξῃ πιεζόμενος ὑπὸ τοῦ νόμου. Ἐν τῇ διακηρύξει ἐμπεριείχετο καὶ τὸ ἄρθρον 12, διὰ τοῦ ὁποίου ἠδύνατο τὸ δημόσιον νὰ διαλύῃ τὴν μίσθωσιν τὴν δεκαετῆ, ὀψέποτε ἤθελε νομίσει τοῦτο ἀναγκαῖον, ἄνευ δικαιώματός τινος ἀποζημιώσεως τοῦ ἐνοικιαστοῦ. Συνεπείᾳ δὲ τοῦ ἄρθρου τούτου εἰς δύο συνεχεῖς δημοπρασίας οὐδεὶς ἐνοικιαστὴς παρουσιάσθη καὶ οἱ ἰχθυοτρόφοι Μεσολογγίου διὰ τηλεγραφήματός των μὲ παρεκάλεσαν, ὅπως ἐργασθῶ πλησίον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καὶ τὸν πείσω νὰ διαγράψῃ τὸ ἄρθρον τοῦτο, διότι φοβοῦνται μήπως ἓν ἔτος μετὰ τὴν ἐνοικίασιν, ὁπότε ὁ ἰχθυοτρόφος θὰ ἔχῃ κάμει ἐγκαταστάσεις 40–50 χιλιάδων δραχμῶν, ἔλθῃ τὸ Δημόσιον καὶ δυνάμει τοῦ ἄρθρου 12, ζητήσῃ τὴν διάλυσιν τῆς μισθώσεως. Ὁ κ. Ὑπουργός, ὃν ἠρώτησα διὰ τίνα λόγον ἀνέγραψεν ἐν τῇ διακηρύξει τὸ ἄρθρον 12, μοὶ ἀπήντησεν ὅτι θέλει νὰ ἔχῃ ἐλευθερίαν ἐνεργείας, ἵνα θέσῃ ὅλα τὰ ἰχθυοτροφεῖα εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ Ἰταλοῦ ἰχθυολόγου, ὅστις ὑπόσχεται βελτίωσιν αὐτῶν καὶ πολλαπλασιασμὸν τῶν ἰχθύων. Ἐπὶ τῇ παρατηρήσει μου, ἐὰν πρόκειται καὶ ἐπὶ τῶν 12 ἰχθυοτροφείων τοῦ Μεσολογγίου νὰ φέρῃ βελτιώσεις ὁ ἰχθυολόγος Ἰταλὸς ἐντὸς τῆς δεκαετίας, μοὶ ἀπήντησεν ὅτι ἐλήφθη ἀπόφασις ἵνα ἐντὸς τῆς δεκαετίας βελτιώσωσιν ἀνὰ ἓν ἰχθυοτροφεῖον ἑκάστης περιφερείας, ἵνα χρησιμεύσῃ τὸ ἰχθυοτροφεῖον τοῦτο ὡς πρότυπον καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τούτου νὰ βελτιωθῶσι καὶ τὰ ἄλλα. Τότε παρετήρησα εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ὅτι θὰ ἦτο σκοπιμώτερον νὰ διαγραφῇ τὸ ἄρθρον τοῦτο δι’ ὅλα τὰ ἰχθυοτροφεῖα τοῦ Μεσολογγίου καὶ νὰ μείνῃ μόνον διὰ τὴν Κλείσοβαν, ἥτις θέλει χρησιμεύσει ὡς πρότυπον, ἀφοῦ μάλιστα διὰ τὴν βελτίωσιν ἑκάστου ἰχθυοτροφείου τὸ Δημόσιον θὰ δαπανήσῃ περὶ τὰς διακοσίας χιλιάδας δραχμῶν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπείσθη εἰς τὰς παρατηρήσεις μου καὶ ἔδωκε τηλεγραφικὴν ἐντολὴν πρὸς τὸν ἔφορον Μεσολογγίου, ὅπως ἐνεργήσῃ τὴν δημοπρασίαν μὲ τήν, ὡς ἀνωτέρω εἶπον, τροποποίησιν. Καὶ ἐρωτῶ τώρα τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας· ἐτηρήθησαν αἱ προθεσμίαι αἱ ἀναγεγραμμέναι εἰς τὸ ἄρθρον 9 τοῦ ἐκτελεστικοῦ Β. Διατάγματος τῆς 5 Αὐγούστου 1892: Τὸ ἄρθρον 9 ῥητῶς ἀναφέρει ὅτι αἱ ἐπαναληπτικαὶ δημοπρασίαι κηρύσσονται διὰ περιληπτικῆς διακηρύξεως τοῦ Οἰκονομικοῦ ἐφόρου, ἀναφερομένης εἰς τοὺς ὅρους τῆς πρώτης. Ἄρχονται δὲ μετὰ τρεῖς ἡμέρας, ἀφ’ ἧς ἡ διακήρυξις τοιχοκολληθῇ. Ἐρωτῶ καὶ πάλιν· ἐτηρήθησαν αἱ προθεσμίαι αὗται; Βεβαίως ὄχι. Καὶ βεβαίως δὲν ἐτηρήθησαν, ἀφοῦ, ὡς ἐμφαίνεται ἐκ τῆς «Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως» ἣν κρατῶ εἰς χεῖράς μου, ἡ μὲν διαταγὴ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ πρὸς τὸν κ. Ἔφορον Μεσολογγίου περὶ τροποποιήσεως τοῦ 12ου ἄρθρου τῆς διακηρύξεως ἐστάλη ἐντεῦθεν τὴν 15 Φεβρουαρίου, ἡ δὲ δημοπρασία ἐνηργήθη τὴν ἑπομένην. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅπως διατάξῃ τὴν ἐπανάληψιν τῆς δημοπρασίας τῶν ἰχθυοτροφείων Μεσολογγίου καὶ Αἰτωλικοῦ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς τροπολογίας τοῦ 31ου ἄρθρου, δι’ οὗ θὰ ἐπιτρέπηται εἰς τοὺς ἐλευθέρους ἁλιεῖς τοῦ Δήμου Αἰτωλικοῦ ν’ ἁλιεύωσιν εἰς ἀπόστασιν 500 μέτων ἀπὸ τῶν καθολικῶν φραγμῶν τοῦ ἰχθυοτροφείου «Πόρου».

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Μερλόπουλος ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Κρεσταίνων–Σκυλλοῦντος.

§13Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Παράδοξον μοὶ φαίνεται καὶ ἀκατανόητον τὸ καταγγελλόμενον γεγονός, ὅτι ἐργολάβος ἀπὸ μιᾶς τριετίας ἀναλαβὼν τὴν ἐπισκευὴν δημοσίας ὁδοῦ πέντε περίπου χιλιομέτρων δὲν ἤγαγεν ἀκόμη εἰς πέρας τὸ ἔργον χωρὶς ἐν τούτοις νὰ κηρυχθῇ ἔκπτωτος. Δὲν πιστεύω ποτὲ ὅτι κατὰ τοὺς ὅρους τῆς διακηρύξεως ἦτο δυνατὸν νὰ τῷ δοθῇ τόσον μεγάλη προθεσμία ἐπισκευῆς ὁδοῦ πέντε περίπου χιλιομέτρων. Ἐπίσης παράδοξον καὶ ἀκατανόητον μοὶ φαίνεται ὅτι τὸ τμῆμα τοῦτο τῆς ὁδοῦ τὸ ἐπισκευαζόμενον ὑπὸ τοῦ ἐργολάβου τούτου εἶναι εἰς πολὺ χειροτέραν κατάστασιν ἢ ἐπισκευασθὲν πρὸ τετραετίας. Ἀλλ’ ἐπίσης ἀκατανόητον εἶναι ὅτι τῇ ἐνεργείᾳ τοῦ ἐργολάβου κατωρθώθη νὰ ἀνατεθῇ ἡ ἐπιτήρησις τοῦ ἔργου οὐχὶ εἰς τὸν ἁρμόδιον μηχανικόν, τὸν τῆς περιφερείας ἐκείνης, ἀλλὰ εἰς ἄλλον μετατεθέντα ἐκεῖ ἵνα ἐπιτηρήσῃ τὴν κατασκευήν. Καταγγέλλουσι δὲ οἱ ἀναφερόμενοι ὅτι ὁ μηχανικὸς οὗτος χαριζόμενος εἰς τὸν ἐργολάβον πολλὰς παραβάσεις τῶν ὑποχρεώσεων αὐτοῦ παρεῖδε· τὸν ἀφῆκε νὰ μὴ σκυροστρώσῃ τὴν ὁδὸν καὶ ἐν γένει τῷ ἐπέτρεψε νὰ μὴ ἐκτελέσῃ τὰς ὑποχρεώσεις τὰς ὁποίας εἶχε. Ταῦτα πάντα μοὶ φαίνονται παραδοξότατα πράγματα καὶ ἐπιβάλλουσιν ἄμεσον καὶ σύντονον τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν. Μοὶ δίδει λοιπὸν τὸ ἐνδόσιμον ἡ ἀναφορὰ αὕτη, ὅπως κηδόμενος τῶν συμφερόντων τῶν συμπολιτῶν μου ζητούντων τὴν ἐπισκευὴν τῆς ὁδοῦ ἀπὸ Ἀνεμοχώριον εἰς Κρέσταινα, διὰ τῆς ὁποίας γίνεται ἡ εἰσαγωγὴ καὶ ἐξαγωγὴ τῶν ἐμπορευμάτων τριῶν δήμων ὁλοκλήρων ἀξίας 1½ ἑκατομμυρίου, συστήσω ὄχι μόνον τὸ κύριον αἴτημα τῆς τελείας ἀποπερατώσεως τοῦ ἔργου, ἀλλὰ καὶ νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. Ὑπουργόν, ἐὰν ἔχῃ γνῶσιν τῶν καταγγελλομένων καὶ νὰ πληροφορήσῃ ὅσον ἔνεστι τάχιον τὴν Βουλὴν περὶ τοῦ ἂν τὰ καταγγελλόμενα ταῦτα ἔχωσιν ὑπόστασίν τινα· διότι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει πρέπει αὐστηρὰ καὶ ἀμείλικτος νὰ ἐπέλθῃ ἡ ἐνέργεια τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καὶ κατὰ τοῦ μηχανικοῦ ἐκείνου, ὁ ὁποῖος ἀφῆκε τὸν ἐργολάβον οὕτω πως νὰ παραβῇ τὸ καθῆκόν του, ἀλλὰ καὶ κατὰ τοῦ ἐργολάβου Τράκα, ὁ ὁποῖος ἀπὸ τριετίας ἀνέλαβε τὴν ἐπισκευὴν τμήματος ὁδοῦ πέντε χιλιομέτρων καὶ ἐξακολουθεῖ ἀκόμη καὶ σήμερον ἐπισκευάζων αὐτό. Τοῦτο εἶναι ἀκατανόητον καὶ διὰ τοῦτο συνιστῶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἵνα ἀμφότερα τὰ αἰτήματα ταῦτα μελετήσῃ.

§14Δ. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅλα τὰ παράπονα τὰ ὁποῖα διετύπωσεν ὁ κ. Π. Μερλόπουλος εἶναι ἀληθέστατα, διότι ἡ ὁδὸς αὐτή, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ τὴν μεγαλειτέραν ἀρτηρίαν τῆς Ὀλυμπίας ὑπὸ ἔποψιν ἐμπορικὴν εἶναι εἰς ἀξιοθρήνητον κατάστασιν. Θὰ παρεκάλουν λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἀναθέσῃ εἰς τὸν νομομηχανικὸν νὰ μεταβῇ αὐτοπροσώπως καὶ ὄχι μόνον νὰ ἐπισκεφθῇ αὐτήν, ἀλλὰ καὶ νὰ συντάξῃ ἔκθεσιν καὶ διὰ τὸν ἐργολάβον καὶ διὰ τὸν μηχανικόν, διότι τὸ γεγονὸς τοῦτο εἶναι σκανδαλῶδες.

§15Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης καὶ προσωρινῶς τῶν Ἐσωτερικῶν). Παρακαλῶ νὰ σταλῇ ἡ ἀναφορὰ αὕτη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, ἵνα ληφθῇ πρόνοια.

§16Π. ΙΑΤΡΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ παρακαλέσω καὶ ἐγὼ νὰ συστηθῇ εἰς τὴν ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία εἶναι προωρισμένη νὰ παραλάβῃ τὸ ἔργον, νὰ ἐξετάσῃ μετ’ ἐπιμελείας τὸ τμῆμα τῆς ὁδοῦ αὐτῆς τὸ ὁποῖον ἐπεσκευάσθη.

§17Α. ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Καὶ ἐγὼ συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν ταύτην τῶν κατοίκων Κρεσταίνων μὲ τὴν παράκλησιν, ὅπως ἡ ἐπιτήρησις τοῦ ἔργου αὐτοῦ ἀνατεθῇ εἰς τὸν ἁρμόδιον μηχανικόν, ὁ ὁποῖος εἶναι ὁ τῆς Τριφυλίας, διότι ἡ Τριφυλία ἦτο τοῦ αὐτοῦ νομοῦ ἄλλοτε καὶ ὑπάγεται εἰς τὴν αὐτὴν δικαιοδοσίαν καὶ εἰς ἀναρμόδιον νομομηχανικόν.

§18Δ. ΓΚΙΟΥΛΕΣ. Τὴν αὐτὴν σύστασιν ποιοῦμαι καὶ ἐγώ.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Κασσαβέτης ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Συλλόγου τῶν δικαστικῶν κλητήρων Βόλου. Ἀπών. Ὁ κ. Σ. Ἀναστασιάδης ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ ἀντικειμένου.

§20Σ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ. Εἶναι εὔλογος ἡ ἀξίωσις καὶ ἡ παράκλησις τῶν δικαστικῶν κλητήρων, ὅπως ληφθῇ νομοθετική τις πρόνοια καὶ δι’ αὐτούς, ἀφοῦ δι’ ὅλους τοὺς κλάδους τῆς διοικήσεως ἐλήφθη καὶ λαμβάνεται τοιαύτη. Διὰ τῆς προκειμένης ἀναφορᾶς ζητοῦσιν ὡρισμένα αἰτήματα, μεταξὺ τῶν ὁποίων προέχουσιν ἡ κατάρτισις αὐτῶν εἰς συλλόγους ὡς ὁ τοῦ δικηγορικοῦ, ὁ κανονισμὸς τῶν δικαιωμάτων των ἐκ τῶν ἐπιδόσεων, τὰ δικαιώματα πορείας καὶ ἄλλα τινὰ τὰ ὁποῖα παρακαλῶ ὅπως μελετήσῃ καὶ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης.

§21ΔΗΜ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Νὰ ἀποσταλῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ παραπεμφθῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης, συναινούσης τῆς Βουλῆς. Ὁ κ. Π. Πετροπουλάκης ἐρωτᾷ τοὺς κ. κ. Ὑπουργοὺς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῆς Δικαιοσύνης, ἐὰν ἔλαβον γνῶσιν τῶν καταπιέσεων καὶ λῃστειῶν ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς ὑπὸ φυγοδίκων καὶ λιποτάκτου τινὸς Σταθάκη, ὅστις λυμαίνεται τὰ μέρη ἐκεῖνα καὶ τρομοκρατεῖ τοὺς φιλησύχους πληθυσμούς, καὶ τίνα μέτρα ἔλαβον.

§23Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Ἀληθῶς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ἔλαβε γνῶσιν μιᾶς λῃστείας παλαιᾶς, τὸν Σεπτέμβριον διαπραχθείσης, ἐξεδόθησαν δὲ ἔκτοτε διαταγαὶ πρὸς σύλληψιν τοῦ λῃστοφυγοδίκου τούτου ἐπανειλημμέναι, ἀλλὰ μέχρι σήμερον δὲν κατωρθώθη ἡ σύλληψις αὐτοῦ καὶ αἱ διαταγαὶ ἐπανελήφθησαν.

§24Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Δὲν εἶχον ἀμφιβολίαν ὅτι ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν θὰ ἐλάμβανε μέτρα διὰ νὰ καταστείλῃ αὐτὰς τὰς καταπιέσεις καὶ λῃστείας, αἵτινες ἐγένοντο, κύριε Ὑπουργέ, εἰς τοὺς ἐξ Ἀμερικῆς ἰδίᾳ ἐλθόντας. Ἀλλ’ ἐπειδὴ ἡ ἀστυνομικὴ ἐξουσία ἐκεῖ δὲν εἶναι ἐπαρκής, θὰ παρακαλέσω νὰ σταλῇ ἐνίσχυσις. Πρόκειται περὶ μιᾶς ἐπαρχίας φιλησύχου καὶ νομοταγεστάτης, ἡ ὁποία γίνεται ἕρμαιον καθ’ ἑκάστην τοιούτων λῃστειῶν.

§25Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Μὴ ἀμφιβάλλετε ὅτι θὰ ἐκδώσω διαταγὴν ἄλλην.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πετροπουλάκης ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἐὰν σκοπῇ νὰ ἐπιτρέψῃ τὴν ὑλοτομίαν ἐπὶ τῆς δασικῆς περιφερείας «Βασιλικῆς» τοῦ Ταϋγέτου, τῆς πυρποληθείσης κατὰ τὸ παρελθόν, ἵνα μὴ διὰ τῆς παρόδου τοῦ χρόνου καταστραφῶσιν οἱ κεκαυμένοι κορμοὶ τῶν ἐλατῶν καὶ πευκῶν.

§27Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Αἱ πληροφορίαι τῆς ὑπηρεσίας εἶναι ὅτι διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 110 τοῦ 1910 διακηρύξεως τοῦ δασαρχείου Λακωνίας ἀπηγορεύθη ἐπὶ 10 συνεχῆ ἔτη ἡ δασικὴ ὑλοτομία καὶ ἡ καλλιέργεια ἐπὶ τοῦ δάσους «Βασιλικῆς» τοῦ Δήμου Καρδαμύλης τῆς ἐπαρχίας Οἰτύλου συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 8 τοῦ νόμου ΧΙΓʹ τοῦ 1861 περὶ ἐμπρησμοῦ δασῶν. Ἡ ὑπηρεσία συνήθως δὲν ἐπιτρέπει τὴν ὑλοτομίαν τῶν κεκαυμένων κορμῶν, ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἵνα μὴ ἐνθαρρύνωνται οἱ ἐμπρησταὶ καὶ προσδοκῶσι κέρδος ἐκ τῶν πυρκαϊῶν, ἐὰν μετ’ αὐτὰς ἐπετρέπετο ἡ ὑλοτομία, ἀφ’ ἑτέρου δὲ διότι διὰ τῆς ὑλοτομίας ἐντὸς κεκαυμένου δάσους ἐπέρχεται ζημία εἰς τὴν ἀναβλάστησιν τῶν νεοφύτων δενδρυλλίων. Σχετικὴ αἴτησις δὲν φαίνεται περιελθοῦσα ἐσχάτως τῇ ὑπηρεσίᾳ, ἐκ τῆς ὁποίας νὰ ληφθῇ ἀφορμὴ νὰ ἐξετάσῃ αὕτη, ἂν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀρθῇ ἡ ἀπαγόρευσις. Παρακαλῶ λοιπὸν νὰ σταλῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ἡ ἐρώτησις τοῦ κ. Βουλευτοῦ ὥστε ἐντεῦθεν νὰ λάβω ἀφορμὴν νὰ ἐξετάσω.

§28Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Μάλιστα· διότι δὲν πρόκειται περὶ βοσκῆς ἐπὶ ἐκτάσεως φυσικῆς οὔτε περὶ ὑλοτομίας, ἀλλὰ πρόκειται περὶ μιᾶς ἐκτάσεως καείσης, κατάκεινται δὲ οἱ κορμοὶ κατὰ γῆς καὶ ἂν ἐπιτρέψητε τὴν ὑλοτομίαν αὐτῶν τῶν κεκαυμένων ἐλατῶν καὶ τὸ δημόσιον θὰ ὠφεληθῇ, τὸ ὁποῖον τώρα ζημίαν ἔχει.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραπέμπεται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, συναινούσης τῆς Βουλῆς. Ὁ κ. Δ. Γκλαβᾶς «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, πότε θὰ ἐκτεθῇ εἰς μειοδοτικὴν δημοπρασίαν ἡ κατασκευὴ τῆς ἐπαρχιακῆς ὁδοῦ Αἰγείρας–Ἀρφαρᾶ, ἀφοῦ ἡ σχετικὴ μελέτη ὑπεβλήθη εἰς τὸ ἁρμόδιον τμῆμα τῶν δημοσίων ἔργων καὶ ἀφοῦ ὁ δῆμος Αἰγείρας δικαιοῦται ἐκ τοῦ ταμείου ὁδοποιΐας ποσὸν δραχμῶν 108 χιλιάδων».

§30Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης καὶ προσωρινῶς τῶν Ἐσωτερικῶν). Πράγματι ἐγένετο προμελέτη ὑπὸ τοῦ ἁρμοδίου μηχανικοῦ Αἰγιαλείας καὶ ἐνεκρίθη κατ’ ἀρχὴν ὑπὸ τοῦ Συμβουλίου τῶν δημοσίων ἔργων. Πρόκειται εἰσέτι νὰ γίνῃ ἡ ἔγκρισις ὑπὸ τοῦ ἐπιθεωρητοῦ καὶ διετάχθη ἐπὶ τούτῳ ὁ ἐπιθεωρητὴς πρὸ δεκαπέντε ἡμερῶν περίπου· φαίνεται ὅμως ὅτι ἡ ἐργασία βραδύνει καὶ ἕνεκα τοῦ ἀδιαβάτου τοῦ ἐδάφους κατὰ τὴν ἐποχὴν αὐτήν.

§31Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Ἔρχομαι νὰ εἴπω εἰς τὴν Βουλὴν δυστυχῶς τοῦτο, ὅτι τινὲς ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν ὑπῆρξαν προνομιοῦχοι εἰς τὸ ζήτημα τῆς συγκοινωνίας. Ἐὰν π.χ. μεταβῇ τις εἰς τὴν ἐπαρχίαν Καλαβρύτων, ὡς καὶ εἰς τὸν δῆμον Αἰγείρας, θὰ ἴδῃ ὅτι αἱ ἐπαρχίαι ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι προσέφερον καὶ εἰς χρῆμα καὶ εἰς αἷμα ἴσα τὰ βάρη μὲ τὰς ἄλλας ἐπαρχίας τοῦ Κράτους, δυστυχῶς εὑρίσκονται ἀπὸ ἀπόψεως συγκοινωνίας εἰς οἰκτρότατον σημεῖον. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ πάλιν νὰ ἐπιβληθῇ εἰς τὸ ἁρμόδιον τμῆμα, διότι τὸ τμῆμα τῆς ὁδοῦ εἶναι εἰς οὐχὶ καλὴν κατάστασιν.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Συριόπουλος «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἂν οἱ κριθέντες ὡς βοηθητικοὶ καὶ ὑπηρετήσαντες ὡς ἐθελονταὶ ὑποχρεοῦνται νὰ καταβάλωσιν ἀντισήκωμα ἢ ὑπόλοιπον ἀντισηκώματος».

§33ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Αὔριον θ’ ἀπαντήσω.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Μαλλιόπουλος ἐρωτᾷ· «δυνάμει τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ νόμου 115, ἀναθεωρηθέντων τῶν ὑποβληθέντων παραπόνων ἀξιωματικῶν ὑπὸ τοῦ Ἀνωτάτου Στρατιωτικοῦ Συμβουλίου, ἐσχηματίσθησαν ὑπὸ τούτου οἱ πίνακες Β καὶ Γ, οἵτινες πρὸ πολλοῦ ὑπεβλήθησαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον πρὸς κύρωσιν. Ἐν τούτοις οἱ πίνακες οὗτοι μέχρι σήμερον δὲν ἐκυρώθησαν διὰ Β. Διατάγματος, οἱ δὲ ἀδικηθέντες ἀξιωματικοί, ὧν τὰ παράπονα ἐθεωρήθησαν βάσιμα ὑπηρετοῦσιν ἐναντίον τῆς πειθαρχίας καὶ πρὸς ζημίαν τῆς ἠθικῆς των ὑποστάσεως ὑπὸ τὰς διαταγὰς νεωτέρων των. Ἐρωτᾶται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν· ποῖοι οἱ λόγοι τῆς μὴ προαγωγῆς τούτων, ἀφοῦ συνετελέσθησαν τὰ ὑπὸ τοῦ ἀνωτέρω εἰδικοῦ νόμου προβλεπόμενα»;

§35ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Προσεχῶς θέλει λήξει καὶ τὸ ζήτημα τοῦτο.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ ἀντικειμένου τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Π. Σπυράκης.

§37Π. ΣΠΥΡΑΚΗΣ. Ὁμολογῶ ὅτι δὲν ἤκουσα τοὺς αἰτιολογικοὺς λόγους, τοὺς ὁποίους ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀνέφερε διὰ τὴν ἄχρι τοῦδε μὴ ἐκτέλεσιν τοῦ νόμου. Ἐν τούτοις νομίζω ὅτι οἱ λόγοι εἶναι ἔτι νωποὶ εἰς τὴν μνήμην πάντων ἡμῶν, οἵτινες προεκάλεσαν τὴν προσαγωγὴν νομοσχεδίου, ὅπως ψηφισθῇ νόμος ἵνα ἀρθῶσι τὰ ἀδικήματα τὰ ὁποῖα προσεγένοντο εἰς τοὺς ἀξιωματικούς. Ταῦτα δὲ παρὰ πάντων καὶ ὑπ’ αὐτῆς τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Βουλῆς ἀνεγνωρίσθησαν καὶ οὕτως ἐψηφίσθη ὁ νόμος, ὅστις ἔδωκε τὸ δικαίωμα εἰς τὸ Ἀνώτατον Συμβούλιον τῶν Ἀντιστρατήγων νὰ καταρτίσωσι συμπληρωματικοὺς πίνακας ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἐκθέσεων τῶν σωματαρχῶν πρὸς ἄρσιν τῶν ἀδικημάτων τούτων. Οἱ πίνακες οὗτοι ἐσχηματίσθησαν καὶ ὑπεβλήθησαν πρὸ πολλοῦ εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν καὶ ἄχρι τοῦδε δὲν ἐκυρώθησαν παραδόξως. Νομίζω, κ. Πρόεδρε, ὅτι ἡ παράτασις αὕτη εἶναι ἀρκούντως ἐπιβλαβής, διότι ἐπὶ τοσοῦτον χρόνον, ἐνῷ ἀνεγνωρίσθη ὑπὸ τῆς Πολιτείας τὸ ἀδίκημα, ἐξακολουθοῦσι νὰ μένωσιν οἱ ἀξιωματικοὶ ἐκεῖνοι ὑπὸ κατηγορίαν καὶ ἐν προφανεῖ μειώσει ἠθικῇ, διότι ἔχουσιν ὁμοιοβάθμους των προαχθέντας εἰς ἀνώτερον βαθμὸν καὶ περὶ τῶν ὁποίων ἀνεγνωρίσθη ὅτι κακῶς οὗτοι προήχθησαν. Ἡ τοιαύτη κατάστασις δὲν συμβάλλει καθόλου οὔτε εἰς τὴν κραταίωσιν τῆς πειθαρχίας οὔτε εἰς τὴν καλὴν λειτουργίαν τοῦ στρατεύματος. Διὰ τοῦτο πέπεισμαι ὅτι ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως μεθ’ ὅλας τὰς ἄλλας ἀσχολίας του θὰ σπεύσῃ νὰ ἄρῃ ἐκ τοῦ μέσου τὸ κώλυμα, τὸ ὁποῖον συντρέχει εἰς τὴν παράτασιν τῆς καταστάσεως, ὅσον οἷόν τε τάχιστα, διότι, ἐπαναλαμβάνω, καὶ τονίζω ὅτι ἡ παράτασις καθίσταται λίαν ἐπιβλαβὴς εἰς τὴν πειθαρχίαν, δι’ οὓς λόγους ἐν ὀλίγοις ἀνέφερα καὶ ἀφ’ ἑτέρου καὶ οἱ ἀξιωματικοί, οἱ προφανῶς ἀδικηθέντες, διατελοῦσιν ἐν μετεώρῳ καταστάσει μὴ γνωρίζοντες τί νὰ ἐκλέξωσιν· τὴν εἰς τὸ στράτευμα παραμονήν των τετρωμένοι ἢ ν’ ἀποχωρήσωσιν αὐτοῦ. Πάντως δὲν εἶναι ὠφέλιμος οὔτε καὶ δικαία ἡ ἐκκρεμότης αὐτή».

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Καντιάνης παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν 1) ἐὰν διετάχθη ἡ ἀπόλυσις τῶν κληρωτῶν τῶν ἀπογραφῶν 1912 καὶ 1913, τῶν ὁποίων ἀδελφοὶ ἐφονεύθησαν ἐν πολέμῳ ἢ ἀπεβίωσαν ἐν ἐκστρατείᾳ, ὡς ὁρίζει ὁ νόμος πρὸς ὃν συνεμορφώθησαν καταβαλόντες καὶ τὸ νόμιμον ἀντισήκωμα μετὰ ἑξάμηνον ὑπηρεσίαν· 2) ἐάν, τοῦ χρόνου τῆς ἐν ἐκστρατείᾳ ὑπηρεσίας λογιζομένου ὡς διετοῦς κατ’ ἐκδοθεῖσαν ἐγκύκλιον τοῦ Ὑπουργείου, διετάχθη ἡ ἀπόλυσις τῶν ἐμπροθέσμως προσελθόντων ἀνυποτάκτων, οἵτινες, ὑπόχρεοι ἐκ τοῦ νόμου νὰ ὑπηρετήσωσιν ἐν τῷ στρατῷ δύο ἔτη, συνεπλήρωσαν τὸν χρόνον τοῦτον λαμβανόμενον ὡς διπλοῦν ἐν ἐκστρατείᾳ, ἀφοῦ μετέσχον καὶ τῶν δύο πολέμων καὶ ἑπομένως δικαιοῦνται ν’ ἀπολυθῶσιν ἄνευ καταβολῆς ἀντισηκώματος· 3) τίνα μέτρα ἐλήφθησαν ἢ πρόκειται νὰ ληφθῶσι περὶ τῶν ἐν Ἀμερικῇ διαμενόντων ἀπαλλαγέντων, τῶν μὴ ἐκγυμνασθέντων, οἵτινες κληθέντες ὑπὸ τὰ ὅπλα ὡς ἀνήκοντες εἰς κλάσιν ἐκγυμνασθεῖσαν, ὡς λ. χ. τοῦ 1911, δὲν προσῆλθον ἐμπροθέσμως, ἀλλὰ κατὰ Μάϊον ἢ Ἰούνιον 1913 ἐπὶ τῇ εἰδοποιήσει τῶν οἰκείων Προξενικῶν ἀρχῶν, διότι ὡς μὴ γυμνασθέντες δὲν ὑπεχρεοῦντο νὰ προσέλθωσι πρότερον, ἀφοῦ ἡ βραδύτης τῆς προσελεύσεώς των δὲν προῆλθεν ἐξ ὑπαιτιότητος αὐτῶν, ἀλλὰ τῶν Προξενικῶν ἀρχῶν, ἅμα τῇ εἰδοποιήσει τῶν ὁποίων ἔσπευσαν καὶ προσῆλθον καὶ μετέσχον καὶ τοῦ κατὰ τῆς Βουλγαρίας πολέμου, καθ’ ὃν πολλοὶ σοβαρῶς ἐτραυματίσθησαν».

§39ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ πρῶτον καθ’ ὃ πρόκειται περὶ ἀπαλλαγέντων, ἀπαντῶ ὅτι θὰ ἀπολυθῶσι καὶ οὗτοι, ὅταν θὰ διαταχθῇ ἡ ἀπόλυσις καὶ τῶν ἄλλων ἀπαλλαγέντων. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ δεύτερον, ἡ ὑπηρεσία ἐν πολέμῳ δὲν λογίζεται διπλῆ, λογίζεται διπλῆ ὡς πρὸς τὴν σύνταξιν. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ τρίτον, δηλαδὴ τίνα μέτρα ἐλήφθησαν ἢ πρόκειται νὰ ληφθῶσι περὶ τῶν ἐν Ἀμερικῇ διαμενόντων ἀπαλλαγέντων κτλ. πληροφορῶ ὑμᾶς ὅτι συνέβη πραγματικῶς ἀρχαί τινὲς νὰ μὴ πληροφορήσωσιν αὐτοὺς ἐγκαίρως. Ἐλήφθη πρόνοια νὰ μὴ χαρακτηρισθῶσιν ὡς ἀνυπότακτοι, θὰ ἀπολυθῶσι δὲ χωρὶς νὰ ὑποστῶσι τὰς συνεπείας τοῦ νόμου.

§40Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Πόσον καιρόν;

§41ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὅσον ὑπηρετοῦσι καὶ οἱ ἄλλοι. Δὲν θὰ χαρακτηρισθῶσιν ὡς ἀνυπότακτοι.

§42Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ἀπαλλαγέντες ἦσαν καὶ ἐφονεύθησαν οἱ ἀδελφοί των.

§43ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Αὐτὸ δὲν τὸ ἤξευρα. Πολὺ καλὰ· ἔχουσι καὶ δεύτερον λόγον ἀπαλλαγῆς.

§44Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Πρόκειται περὶ ἀπαλλαγέντων ἡλικιῶν αἱ ὁποῖαι ἦσαν ἀντισήκωσιμοι. Εἰδοποιήθησαν ἀπὸ τὰ προξενεῖα ὅτι δὲν ὑποχρεοῦνται νὰ προσέλθωσι. Μοὶ ἔστειλαν τὰ εἰδοποιητήριά των, τὰ ὁποῖα εἶναι ἐπίσημα ἔγγραφα καὶ τὰ ὁποῖα ἔχω εἰς χεῖράς μου, ὅταν δὲ κατόπιν τὰ ἐκοινοποίησαν, προσῆλθον καὶ ἔλαβον μέρος εἰς τὸν Βουλγαρικὸν πόλεμον. Ἔχω εἰς χεῖράς μου δύο ἐπίσημα εἰδοποιητήρια. Περὶ αὐτοῦ πρόκειται.

§45ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Θὰ ὑπηρετήσωσιν ὅσον καὶ οἱ λοιποὶ ἀπαλλαγέντες.

§46Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Δὲν προσῆλθον, ἐξ ὑπαιτιότητος τῶν Ἀρχῶν.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Βελέντζας «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν καὶ παρακαλεῖ αὐτὸν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν διατί δὲν ἐξεδόθησαν τὰ ἐντάλματα τῆς πληρωμῆς τῆς κριθῆς τοῦ ἐν Λαμίᾳ ἐμπόρου Δημ. Ὑφαντῆ, ἣν δι’ ἐπιτάξεως παρέλαβεν ὁ λοχαγὸς τοῦ οἰκονομικοῦ Ζουλόπουλος τὴν 2 Νοεμβρίου 1913»;

§48ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Προσεχῶς θὰ ἐκδοθῇ τὸ ἔνταλμα. Ἐπ’ αὐτοῦ ἐγένετο μεγάλη ἐργασία.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Ἀραβαντινὸς «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν εἰς ποῖον λόγον ὀφείλεται ἡ μέχρι σήμερον μὴ ἐκτέλεσις τοῦ ἄρθρου 7 τοῦ 115 νόμου περὶ προαγωγῆς ἀνθυπολοχαγῶν καὶ ὑπολοχαγῶν τοῦ ὑλικοῦ πυροβολικοῦ».

§50ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Διότι ἀναμένω καὶ τὴν νέαν κρίσιν διὰ τῶν νέων πινάκων τῶν συντασσομένων ἤδη, ἵνα ἔχω τὴν κρίσιν καὶ πάλιν περὶ τῆς ἀξίας αὐτῶν τῶν ἀξιωματικῶν. Ἀφ’ οὗ ἐβράδυνεν ὅπως δήποτε τὸ πρᾶγμα, ἀναμένω τὴν κρίσιν.

§51Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Διὰ τῆς παρατηρήσεώς μου ταύτης ἐννοῶ ἀξιωματικοὺς ὑπηρετήσαντας εἰς Μεραρχιακὰς ὑπηρεσίας, οἵτινες ἐν καιρῷ πολέμου διώκησαν μονίμους ἀνθυπολοχαγούς. Σήμερον οἱ μὲν μόνιμοι ἔχουσι προαχθῆ, οὗτοι δὲ εἶναι ὑπὸ τὰς διαταγὰς ἐκείνων τοὺς ὁποίους διώκησαν.

§52ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν θὰ βραδύνῃ τὸ πρᾶγμα.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Ἀγγελίδης «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας τί διέταξε διὰ τὸ σχολεῖον Ῥαψάνης καὶ ἂν ἐπεστράφη τὸ σχεδιογράφημα τοῦ σχολείου παρὰ τοῦ νομομηχανικοῦ Λαρίσης.

§54Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Ἀπαντῶ εἰς τὸν ἀξιότιμον κύριον Συνάδελφον ὅτι τρὶς διέταξα τὸν νομομηχανικὸν καὶ τὸν ἐπιθεωρητὴν νὰ ὑποβάλωσι τὸ σχεδιογράφημα, ἀλλὰ δὲν κατωρθώθη νὰ ληφθῇ ἀπάντησις. Παρήγγειλα ἤδη καὶ τηλεγραφικῶς νὰ ὑποβληθῶσι τὰ σχεδιογραφήματα. Δὲν περιωρίσθην δὲ εἰς τοῦτο μόνον. Παρεκάλεσα δι’ ἐγγράφου μου τὸν ἀξιότιμον Συνάδελφόν μου ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, τὸν προϊστάμενον δηλ. τοῦ νομομηχανικοῦ, νὰ παραγγείλῃ εἰς αὐτὸν νὰ ἀποστείλῃ τὸ σχεδιογράφημα.

§55Π. ΑΓΓΕΛΙΔΗΣ. Ἐστάλη τὸ τηλεγράφημα, διότι ἐστάλη νέος νομομηχανικός. Τὸ πρᾶγμα πρέπει νὰ ἐπισπευσθῇ, διότι νομίζω, ὅτι γνωρίζετε εἰς ποίαν ἐλεεινὴν κατάστασιν εἶναι τὸ οἴκημα εἰς τὸ ὁποῖον φοιτῶσιν οἱ μαθηταὶ τῆς Ῥαψάνης.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Βελέντζας «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἂν σκοπῇ νὰ προαγάγῃ εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ τοὺς ἀνθυπασπιστάς, οἵτινες προήχθησαν ἀπὸ τῆς 12 Φεβρουαρίου 1912, ἀφοῦ ἤδη συνεπλήρωσαν τὸν νόμιμον περὶ προαγωγῆς χρόνον καὶ ἀφοῦ πλεῖσται θέσεις ἀνθυπολοχαγῶν χηρεύουσιν ἐν τῷ στρατεύματι».

§57ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ταχέως· τὴν 25 Μαρτίου θὰ γίνωσι προβιβασμοὶ καὶ τότε θὰ ἴδητε.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Χριστοδουλῆς «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν· 1) τίνα ἀπόφασιν ἔσχε περὶ μονιμοποιήσεως τῶν ὑπὸ τοῦ Συμβουλίου τῶν Ἀντιστρατήγων προταθέντων ἐφέδρων ἀξιωματικῶν καὶ πότε αὐτή θέλει συντελεσθῆ, καθ’ ὅτι οἱ πλεῖστοι τούτων ἐπ’ ἐλπίδι μονιμοποιήσεως εὑρίσκονται ἐν μετεώρῳ καταστάσει μὴ τραπέντες εἰς ἐξάσκησιν τοῦ ἐπαγγέλματός των· 2) Πότε θέλουσιν ἀπολυθῆ οἱ σχόντες ἀδελφὸν φονευθέντα ἐν πολέμῳ κληρωτοὶ 1912 καὶ 1913, οἵτινες κατέβαλον τὸ ἐκ τοῦ νόμου ἀντισήκωμα».

§59ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Παρέχω τὴν πληροφορίαν εἰς τὸν ἀξιότιμον Βουλευτὴν ὅτι τὸ Συμβούλιον τῶν Ἀντιστρατήγων δὲν μοὶ ὑπέβαλεν ἀκόμη τοὺς πίνακας τῶν μονιμοποιητέων ἐφέδρων ἀξιωματικῶν. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν δευτέραν ἐρώτησιν ἀπαντῶ ὅτι, ἐὰν ὁ καταταχθεὶς ἐθελοντὴς ἦτο βοηθητικός, κατετάχθη κακῶς, δικαιοῦται δὲ νὰ ζητήσῃ νὰ ἀπαλλαχθῇ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ δύναται νὰ τῷ ἐπιστραφῇ ποσὸν ἀνάλογον εἰς τὸν χρόνον τῆς ὑπηρεσίας, τὸν ὁποῖον κακῶς ὑπηρέτησεν. Ἐὰν μετὰ τὴν κατάταξιν ἐκηρύχθη βοηθητικός, πρέπει νὰ γίνῃ διάκρισις, ἐὰν ἔχῃ συμπληρώσει τὸ 20 ἔτος τῆς ἡλικίας ἢ οὐχί. Ἐὰν δὲν τὸ ἔχῃ συμπληρώσει, ὀφείλει πληρώσῃ καὶ πάλιν ἀντισήκωμα, ἀφοῦ ἐκηρύχθη βοηθητικός, καθόσον καὶ ἄνευ τῆς ἐπιστρατεύσεως θὰ ἦτο ὑποχρεωμένος νὰ καταβάλῃ τοιοῦτον ἀντισήκωμα.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ λοιπαὶ ἀναβάλλονται δι’ αὔριον, καθ’ ὅσον ἐπληρώθη τὸ ὑπὸ τοῦ κανονισμοῦ ὁριζόμενον χρονικὸν διάστημα. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας. Βʹ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ΓϠΟΗʹ 1911 περὶ δικαστικοῦ ἐνσήμου», ὡς ἐτροποποιήθη κατὰ τὴν βʹ καὶ ἄρθρον συζήτησιν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον καὶ τὸ σύνολον). (Ψηφίζεται εἶτα τὸ σύνολον τῶν νομοσχεδίων 1) «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 516 τοῦ Ποιν. νόμου» καὶ 2) «Περὶ προσθήκης βʹ παραγράφου εἰς τὸ μόνον ἄρθρον τοῦ νόμου 131 περὶ αὐξήσεως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν μαθητῶν τοῦ Σχολείου τῶν Εὐελπίδων καὶ τῶν Ὑπαξιωματικῶν»). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐγκρίσεως προϋπολογισμοῦ διαφόρων ἔργων ἐκτελεσθησομένων ἐν Ναυστάθμῳ, Λέρῳ καὶ Ἐλευσῖνι». Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐγκρίσεως διαφόρων δαπανῶν διὰ τὴν κατασκευὴν ἔργων ἐν Ναυστάθμῳ, Λέρῳ καὶ Ἐλευσῖνι καὶ τοῖς πέριξ τοῦ Πολ. Ναυστάθμου». Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προσλήψεως ἐκτάκτου προσωπικοῦ διὰ τὴν ὑπηρεσίαν Τμήματος τῶν Δημοσίων Ναυτικῶν Ἔργων». (Γίνονται δεκτὰ τ’ ἀνωτέρω νομοσχέδια). Ἄρθρον 1ον (ἀναγινώσκεται).

§61Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Ὑποβάλλω μίαν τροπολογίαν, κ. Πρόεδρε.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1ον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνονται δεκτὰ τὰ 2–4 ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου). Τὸ σύνολον ἀναβάλλεται λόγῳ τῶν γενομένων δεκτῶν τροπολογιῶν. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐγκρίσεως ἀπολογισμοῦ πυροβολείων Πούντας, Ψυτταλείας καὶ Ἁγ. Βασιλείου». Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως Β. Διαταγμάτων περὶ αὐξήσεως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Πολ. Ναυτικοῦ καὶ περὶ προσθήκης συναφῶν διατάξεων». (Γίνονται δεκτὰ τὰ νομοσχέδια κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§63Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. Κύριε Πρόεδρε· παρακαλῶ νὰ ἐγγραφῇ εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν καὶ νὰ προταχθῇ τὸ σχέδιον νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου ΔΡΜʹ περὶ συστάσεως δικαστηρίου λειῶν» ἐντελῶς φύσεως ὑπηρεσιακῆς.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν, ὅπως κηρυχθῇ κατεπεῖγον τὸ νομοσχέδιον «περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου ΔΡΜʹ (4140) τοῦ 1912 περὶ συστάσεως δικαστηρίου λειῶν» παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνονται μετὰ ταῦτα δεκτὰ εἰς αʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν τὰ ἑξῆς νομοσχέδια· 1) «Περὶ ἐφαρμογῆς καὶ ἐν εἰρήνῃ ἀριθμητικοῦ συστήματος δικαιολογήσεως ἀποδοχῶν ὁπλιτῶν». 2) «Περὶ ἐξασφαλίσεως τῆς ἀγροτικῆς περιουσίας ἐν Κεφαλληνίᾳ καὶ Ἰθάκῃ». 3) «Περὶ εὐθύνης πρὸς ἀποζημίωσιν τῶν ἐξ ἀτυχήματος παθόντων ἐργατῶν ἢ ὑπαλλήλων». 4) «Περὶ συστάσεως κατωτέρων πρακτικῶν γεωργικῶν σχολείων». 5) «Περὶ καταπολεμήσεως τῶν νόσων τῶν φυτῶν καὶ περὶ ὀργανώσεως τῆς φυτοπαθολογικῆς ὑπηρεσίας». 6) «Περὶ πυρκαϊῶν τῶν Δασῶν»). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προαγωγῆς τῆς γεωργίας διὰ διαδόσεως τῶν χημικῶν λιπασμάτων».

§65Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε· ἐπειδὴ ὁ κ. Μπενάκης δὲν εἶναι δυνατὸν πλέον νὰ διατηρήσῃ τὴν προεδρίαν τῆς ἐπιτροπῆς, θὰ παρακαλέσω ὑμᾶς νὰ συγκαλέσητε ὑμεῖς αὐτὴν ὡς Πρόεδρος καὶ νὰ καλέσητε αὐτὴν νὰ προβῇ εἰς τὰς ἀρχαιρεσίας της, νὰ τάξητε δὲ προσέτι εἰς αὐτὴν προθεσμίαν, ὅπως φέρῃ τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τῆς ζωοτεχνικῆς καὶ κτηνιατρικῆς ὑπηρεσίας καὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ καταδιώξεως τῶν ἀρουραίων.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν ἀποδέχεται τὴν πρότασιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὅπως ταχθῇ προθεσμία ἐν σχέσει πρὸς τὴν ἐπιτροπὴν διὰ νὰ ὑποβάλῃ τὰς ἐκθέσεις της;

§67ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προαγωγῆς τῆς γεωργίας διὰ διαδόσεως τῶν χημικῶν λιπασμάτων». Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§69Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Παρακαλῶ νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας Ὑπουργοῦ εἰς τὴν κατανόθευσιν τῶν λιπασμάτων.

§70Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα. Τὸ ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου καὶ κατ’ αὐτὰς τὰς ἡμέρας θὰ ὑποβάλω νομοσχέδιον περὶ μέτρων πρὸς καταπολέμησιν τῆς νοθείας τῶν χημικῶν λιπασμάτων.

§71Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Παρακαλῶ νὰ σπεύσητε εἰς τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, διότι ὁ κύριος λόγος διὰ τὸν ὁποῖον δὲν διαδίδονται τὰ χημικὰ λιπάσματα εἶναι ἡ ἐνεργουμένη εἰς αὐτὰ νόθευσις. (Ψηφίζεται εἶτα τὸ ἄρθρον 1, ὡς καὶ τὸ ἄρθρον 2, καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 3).

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Χατζηγιάννης ἔχει τροπολογίαν εἰς τὸ ἄρθρον 3, τῆς ὁποίας ἐζήτησε ν’ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις. (Ψηφίζεται εἶτα τὸ ἄρθρον 3 καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου καὶ τὸ σύνολον εἰς αʹ συζήτησιν. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τοῦ τρόπου τῆς ἐκτελέσεως τῶν διαχειριστικῶν σχεδίων τοῦ ἐν τοῖς δήμοις Νυμφασίας, Φαλάνθου, Ὀρχομενοῦ, Τρικολώνων, Μυλάοντος καὶ Νάσσων δημοσίων δασῶν». (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἄρθρον, ὡς καὶ τὸ σύνολον αὐτοῦ). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων ἀφορωσῶν τὴν ἐκδίκασιν τῶν δασικῶν ἀνομημάτων». Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§73Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Θὰ σᾶς παρακαλέσω, κύριε Ὑπουργέ, νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν παρατηρήσεις τινὰς τὰς ὁποίας θὰ λάβω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω ἐπὶ τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου. Αἱ μηνύσεις περὶ τῶν δασικῶν ἀνομημάτων, εἰσαγόμεναι εἰς τὰ δικαστήρια δὲν ἔχουσιν ἐκεῖνο τὸ κῦρος, τὸ ὁποῖον ἔχουσιν ὅλαι αἱ ἄλλαι μηνύσεις, ὁ λόγος δὲ τούτου εἶναι, ὅτι τὴν ἀνάκρισιν ἐνεργοῦσιν οἱ δασονομικοὶ ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι κατόπιν χρησιμεύουσι καὶ ὡς μάρτυρες, διότι ἡ ἀνεπάρκεια τοῦ προσωπικοῦ τῶν δασονόμων εἶναι τόσον γνωστή, ὥστε εἶναι ἀδύνατον νὰ βεβαιῶσιν ἐξ ἰδίας αὐτοψίας τὸ δασικὸν ἀνόμημα. Συνήθως βεβαιοῦσι τοῦτο διὰ πρωτοκόλλου ἐπὶ τῇ βάσει πληροφοριῶν, ἃς λαμβάνουσι παρὰ τρίτου. Τὰ δικαστήρια δὲ εὑρίσκονται εἰς δύσκολον θέσιν ὡς ἐκ τούτου νὰ ἀποφαίνωνται ἐγκύρως. Τὰς ἀνακρίσεις προσέτι ἐνεργοῦσιν οἱ ἴδιοι οἱ δασονομικοὶ ὑπάλληλοι κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε πολλάκις βεβαιοῦσι γεγονότα ἀνακριβῆ καὶ ἀναληθῆ, ὅταν δὲ προσέρχωνται ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων οἱ μάρτυρες τῶν μηνύσεων κινδυνεύουσι νὰ θεωρηθῶσιν ὡς ψεύδορκοι, διότι οἱ δασονόμοι ὑποστηρίζουσι τὴν μήνυσιν, τὴν ὁποίαν ἔχουσιν ὑποβάλει, καθόσον ἄλλως οὗτοι τρέχουσι τὸν κίνδυνον νὰ κατηγορηθῶσιν ἐπὶ ψευδεῖ μηνύσει. Ἐφ’ ὅσον δὲ δι’ ἑτέρου ἄρθρου ὁρίζεται ὅτι ἡ προανάκρισις ἐπὶ τῶν δασικῶν ἀνομημάτων πρέπει νὰ περατῶται ἐντὸς ἑνὸς μηνός, νομίζω ὅτι καλὸν ἤθελεν εἶσθαι ὅπως ἀνατεθῇ ἡ ἐνέργεια τῆς προανακρίσεως εἰς τοὺς εἰρηνοδίκας μὲ τὴν ὑποχρέωσιν ὅπως ἐντὸς μηνὸς περατῶσι ταύτην.

§74Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Εἶναι ἀξία πάσης προσοχῆς ἡ παρατήρησις τοῦ κ. Βουλευτοῦ, καὶ παρακαλῶ αὐτὸν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ τὴν διατυπώσῃ ὡς τροπολογίαν, ἵνα ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν. (Γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1–3) Ἄρθρον 4 (ἀναγινώσκεται).

§75Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Κατὰ τὸν ἰσχύοντα νόμον τὰ κατασχεθέντα δασικὰ προϊόντα δὲν δύνανται νὰ ἐπιστραφῶσι παρὰ μόνον διὰ βουλεύματος τοῦ Συμβουλίου τῶν Πλημμελειοδικῶν. Ἡ διάταξις, τὴν ὁποίαν εἰσάγετε, ὅτι δύνανται νὰ ἐπιστραφῶσιν ὑπὸ τοῦ ἁρμοδίου Εἰσαγγελέως πρὸ τῆς ἐκδόσεως τοῦ βουλεύματος ἢ τῆς δικαστικῆς ἀποφάσεως, ἂν ὑπάρχῃ πρὸς τοῦτο σύμφωνος ἡ γνωμοδότησις τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ κατόπιν προτάσεως τοῦ ἁρμοδίου δασάρχου ἢ ἐπιθεωρητοῦ τῶν δασῶν, θὰ εἶναι ἐντελῶς ἀνεφάρμοστος.

§76Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ εἶναι πάντως μία εὐχέρεια σχετικῶς πρὸς ὅ,τι γίνεται σήμερον, διότι ἡ διαδικασία αὐτὴ θὰ τελειώνῃ εἰς διάστημα 3–4 ἡμερῶν, ἐνῷ τώρα ἀπαιτοῦνται 3–4 μῆνες.

§77Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχητε δασάρχην ἢ ἐπιθεωρητὴν ὁποῖον θέλετε;

§78Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δασάρχην διατί ὄχι; Ἐπιθεωρητὴν ἴσως ὄχι. Ἄλλως τε θὰ εἰσαχθῇ ὁ ὀργανισμὸς τῆς δασοφυλακῆς, ὥστε θὰ εἶναι ἄνθρωποι διατεταγμένοι δι’ αὐτὰ ἀκριβῶς τὰ πράγματα.

§79Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἂν ἔχῃ οὕτω τὸ πρᾶγμα, τότε ἀποσύρω τὴν τροπολογίαν μου ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 4ον, εἶτα δὲ τὸ 5 καὶ τὸ σύνολον αὐτοῦ).

§80Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 27 παρακαλῶ νὰ ἀναβληθῇ.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ πρακτικῆς μεταβατικῆς διδασκαλίας καὶ περιοδειῶν τῶν ὑπαλλήλων τῆς Γεωργικῆς ὑπηρεσίας». (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἄρθρον, ὡς καὶ τὸ σύνολον αὐτοῦ). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ εἰσαγωγῆς τοῦ ἐνδίκου μέσου τῆς ἐφέσεως κατ’ ἀποφάσεως τοῦ Πλημμελειοδικείου». Ὁ κ. Πετροπουλάκης ἔχει τὸν λόγον.

§82Β. ΚΥΡΕΛΛΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Συνάδελφον νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ μοὶ παραχωρήσῃ τὴν θέσιν του, ἐπειδὴ τυγχάνει νὰ εἶμαι εἰσηγητὴς τῆς ἐπιτροπῆς.

§83Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Εὐχαρίστως.

§84Β. ΚΥΡΕΛΛΟΣ. Δὲν γνωρίζω, κύριοι Βουλευταί, κατὰ πόσον αἱ συνθῆκαι, ὑπὸ τὰς ὁποίας εὑρίσκεται ἡ Βουλὴ κατὰ τὴν στιγμὴν ταύτην, εἶναι αἱ καλλίτεραι πρὸς τελεσφόρον συζήτησιν τοῦ σπουδαιοτάτου τούτου νομοσχεδίου. Ἐὰν δὲ ἔλαβον τὴν ἡρωϊκὴν ὄντως ἀπόφασιν νὰ ἀνέλθω εἰς τὸ βῆμα κατὰ τὰς ἀκαταλληλοτάτας ταύτας στιγμάς, τὴν ἀπόφασιν ταύτην ἐστήριξα εἰς τὴν πεποίθησιν, ὅτι θέλετε συνοδεύσει μὲ ὅλην τὴν εὐμενῆ προσοχήν σας τὰς παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας θὰ λάβω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω ὑπὸ τὴν κρίσιν σας, παρατηρήσεις, αἱ ὁποῖαι δὲν ἐκπροσωποῦσι γνώμας μού μόνον ἀτομικάς, ἀλλὰ καὶ γνώμας τῆς ἐπεξεργασθείσης τὸ νομοσχέδιον ἐπιτροπῆς, τῆς ὁποίας ἔχω τὴν τιμὴν νὰ εἶμαι εἰσηγητής. Ἀλλὰ πρὶν ἢ προβῶ εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῶν παρατηρήσεών μου ἤθελον σᾶς παρακαλέσει νὰ μοὶ ἐπιτρέψητε ὅπως ἐκπληρώσω καὶ ἕτερον καθῆκον καὶ ἑτέραν ὑποχρέωσιν, τὴν ὁποίαν ἐγὼ τοὐλάχιστον βαθύτατα συναισθάνομαι ὅτι ἔχω κατὰ τὴν στιγμὴν ταύτην, τὸ καθῆκον νὰ ἀπευθύνω ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου θερμὸν ὅσῳ καὶ δικαιότατον ἔπαινον πρὸς τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργὸν διὰ τὴν εὐτυχεστάτην ἀληθῶς ἔμπνευσιν, τὴν ὁποίαν ἔσχε νὰ ὑποβάλῃ ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς τοιοῦτον καινοτόμον νομοσχέδιον, νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον δύναται νὰ λεχθῇ ὅτι ἀποτελεῖ τὴν ἐκλεκτὴν πρωτοπορία τοῦ συνόλου τῶν φωτεινοτάτων μέτρων, τὰ ὁποῖα ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργὸς εἰσηγήθη μέχρι σήμερον εἰς τὸ νομοθετικὸν σῶμα. Τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἡ ἐπιψήφισις καὶ ἡ ἐφαρμογὴ θὰ σημειώσῃ ἀναμφισβητήτως σταθμὸν περίλαμπρον προόδου εἰς τὰ χρονικὰ τῆς παρ’ ἡμῖν ποινικῆς δικαιοσύνης, διότι ἔρχεται νὰ καταλύσῃ τὴν ἐπαχθῆ δυναστείαν τῶν ἀνεκκλήτων ἀποφάσεων τῶν πλημμελειοδικείων τοῦ Κράτους, ἔρχεται νὰ θραύσῃ τὸν βαρὺν καὶ ἀφόρητον ζυγὸν αὐτῶν καὶ νὰ παράσχῃ ἕν τινι μέτρῳ εἰς τὴν δικαζομένην κοινωνίαν τὰς ἐγγυήσεις τοῦ δευτέρου βαθμοῦ, ἡ ἔλλειψις τῶν ὁποίων πάντες γνωρίζομεν πόσον ἀκριβὰ ἐστοίχισεν εἰς τὰ καλῶς ἐννοούμενα τῆς δικαιοσύνης συμφέροντα καὶ ἡ παροχὴ τῶν ὁποίων, πάντες ὀφείλομεν νὰ ὁμολογήσωμεν ὅτι ἐπιβάλλεται, ἐφ’ ὅσον εἶναι φυσικόν, εἶναι ἑπόμενον, εἶναι ἀνθρώπινον, νὰ πλανᾶται ἐνίοτε ἡ δικαιοσύνη παρ’ ἀνθρώπων ἀπονεμομένη. Ἀλλὰ τοιαύτην ἔχοντες γνώμην περὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου, γνώμην, τὴν ὁποίαν συμμερίζεται σύμπασα ἡ Βουλή, ἀφοῦ περιέβαλεν ἤδη τὴν ἀρχὴν αὐτοῦ διὰ τῆς ὁμοφώνου ψήφου της, καὶ τοιοῦτον ἀπευθύνοντες ἔπαινον πρὸς τὸν ἀξιότιμον εἰσηγητὴν αὐτοῦ ἀπευθύνομεν ἅμα πρὸς αὐτὸν καὶ μίαν θερμοτάτην παράκλησιν· τὴν παράκλησιν, ὅπως ἐξαντλήσῃ ὅλην τὴν προσοχήν του ἐπὶ τῶν τροπολογιῶν, αἵτινες θὰ ὑποστηριχθῶσιν ἐντεῦθεν, ἵνα προκρίνων καὶ δεχόμενος τὰς ἐξ αὐτῶν ὀρθοτέρας καταστήσῃ καὶ ἐν ταῖς λεπτομερείαις τὸ ἔργον του ἀρτιώτερον καὶ πληρέστερον, ἱκανὸν νὰ ἀποδώσῃ τοὺς ἀγλαοὺς καρπούς, τοὺς ὁποίους πάντες παρ’ αὐτοῦ προσδοκῶμεν. Μὲ τὴν πεποίθησιν δὲ ταύτην προβαίνω εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῶν παρατηρήσεών μου. Τὸ νομοσχέδιον, Κύριοι, διὰ τοῦ πρώτου ἄρθρου του εἰσάγει τὸ ἔνδικον μέσον τῆς ἐφέσεως κατὰ τῶν ἀποφάσεων τῶν Πλημμελειοδικείων ὑπὸ δύο περιορισμούς. Ἐπιτρέπει δηλ. τοῦτο μόνον κατὰ τῶν ἀποφάσεων, τῶν ἐπιβαλλουσῶν ποινὴν ἀνωτέραν τῆς ἑξαμήνου φυλακίσεως, καὶ ἐπιτρέπει αὐτὸ μόνον ὑπὲρ τοῦ κατηγορουμένου. Δὲν πρόκειται βεβαίως περὶ τοῦ δευτέρου περιορισμοῦ, κατὰ τὸν ὁποῖον τὰ Ἐφετεῖα δὲν θὰ δικαιῶνται νὰ ἐκδίδωσιν ἀποφάσεις, χειροτερευούσας τὴν θέσιν τοῦ ἐκκαλοῦντος κατηγορουμένου. Ὁ περιορισμὸς οὗτος κατὰ τὴν γνώμην τοὐλάχιστον τῆς πλειονοψηφίας τῆς ἐπεξεργασθείσης τὸ νομοσχέδιον Ἐπιτροπῆς εἶναι περιορισμὸς ὀρθὸς καὶ εὔλογος, διότι εἶναι σύμφωνος πρὸς τὸ πνεῦμα τῆς πρὸς τὸν κατηγορούμενον ἐπιεικείας, ἥτις διέπει τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ ποινικοῦ νόμου καὶ τὴν ἀπονομὴν ἐν γένει τῆς δικαιοσύνης, πνεῦμα, τὸ ὁποῖον ἀπεκρυσταλλώθη καὶ εἰς παγίαν νομολογίαν τῶν Πλημμελειοδικείων, δικαζόντων κατὰ δεύτερον βαθμὸν τὰ πταίσματα, τὰ ὁποῖα σπανίως ἢ οὐδέποτε ἐξέδωκαν ἀπόφασιν, χειροτερεύουσαν τὴν θέσιν τοῦ κατηγορουμένου, μολονότι τοῦτο ἐδικαιοῦντο καὶ δὲν ἐδεσμεύοντο ὑπὸ τοῦ νόμου νὰ τὸ πράξωσιν. Ἀλλ’ ὁ περιορισμὸς ὁ πρῶτος, καθ’ ὃν τὸ ἔνδικον μέσον τῆς ἐφέσεως συγχωρεῖται μόνον κατ’ ἀποφάσεων, ἐπιβαλλουσῶν ποινὴν ἀνωτέραν τῆς ἑξαμήνου φυλακίσεως, εἶναι περιορισμὸς μέγας καὶ τοιοῦτος, ὥστε, ἂς μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ παρατηρήσω, κινδυνεύει νὰ καταστήσῃ τὴν εἰσαγομένην μεγάλην καινοτομίαν ἀνεπαίσθητον καὶ νὰ περιορίσῃ τὰ εὐεργετήματα αὐτῆς εἰς ἀριθμὸν ἐλάχιστον ἀπέναντι τοῦ συνόλου τῶν καταδικαζομένων ὑπὸ τῶν πλημμελειοδικείων τοῦ Κράτους. Διότι κατὰ τὴν στατιστικήν, τὴν ὁποίαν ἐπικαλεῖται ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς ἐν τῇ εἰσηγητικῇ του ἐκθέσει, ἐπὶ 24400 ἀποφάσεων, τὰς ὁποίας ἐκδίδουσι κατ’ ἔτος τὰ πλημμελειοδικεῖα, ἂν θέσωμεν ὡς ὅριον ἀνεκκλήτου τὴν ἑξάμηνον φυλάκισιν, θὰ ἔχωμεν ἀριθμὸν ἐκκλητῶν ἀποφάσεων 1700.

§85Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Θὰ μειωθῇ πολὺ ὁ ἀριθμὸς, διότι οἱ δικασταὶ θὰ τιμωρῶσι μὲ ποινὰς κατά τι μικροτέρας τῶν ἕξ μηνῶν.

§86Β. ΚΥΡΕΛΛΟΣ. Δὲν ἠξεύρω, ἂν θὰ συμβαίνῃ καὶ τοῦτο· ἐκεῖνο ὅμως τὸ ὁποῖον ἀκραδάντως πιστεύω εἶναι ὅτι, ἂν ὑπάρχῃ καρπός τις βέβαιος ἐκ τῆς προτεινομένης μεταρρυθμίσεως, οὗτος εἶναι ὅτι θὰ ἐπέλθῃ αἰσθητὴ καὶ σημαντικὴ βελτίωσις εἰς τὴν ἀπονομὴν τῆς ποινικῆς ἐπὶ πλημμελημάτων δικαιοσύνης, ἐφ’ ὅσον θὰ παύσῃ αὕτη νὰ εἶναι ἀνεξέλεγκτος, ἐφ’ ὅσον αἱ ἀποφάσεις αὐτῆς θὰ ὑπόκεινται εἰς τὴν βάσανον ἀνωτέρου δικαστηρίου. Ἀλλὰ συγχωρήσατέ μοι νὰ συνεχίσω τὰς σκέψεις μου καὶ νὰ ἰσχυρισθῶ ὅτι δυνάμεθα τὸ τεθὲν ὅριον τοῦ ἐκκλήτου τῶν ἀποφάσεων νὰ ὑποβιβάσωμεν χωρὶς νὰ προσκρούσωμεν εἰς ἀριθμητικὴν ἀνεπάρκειαν τῶν Ἐφετείων νὰ δικάζωσι τὰ πλημμελήματα κατ’ ἔφεσιν, διότι ἀκριβῶς ὑπὸ τὸ κράτος τῆς ἀδυναμίας αὐτῆς, τῆς ἀνεπαρκείας αὐτῆς τῶν Ἐφετείων καὶ τῆς ἀδυναμίας τοῦ Κράτους, ὅπως προβῇ εἰς ἀνάλογον αὔξησιν τοῦ προσωπικοῦ αὐτῶν, ὁ κ. Ὑπουργὸς ὥρισε τὸ ὅριον ἀνεκκλήτου, τὸ ὁποῖον ὥρισε. Θεωρητικῶς καὶ ἐπιστημονικῶς ὀρθὸν βεβαίως θὰ ἦτο, Κύριοι, ἐφ’ ὅσον ἡ Πολιτεία ἔρχεται καὶ ἀναγνωρίζει τὴν ἀνάγκην καθιερώσεως δικαστηρίου δευτέρου βαθμοῦ διὰ τὴν ἐκδίκασιν τῶν πλημμελημάτων, νὰ ἐπιτρέψῃ συγχρόνως τὴν ἄσκησιν τοῦ ἐνδίκου μέσου τῆς ἐφέσεως κατὰ πάσης ἀνεξαιρέτως ἀποφάσεως ἀνεξαρτήτως τῆς ποινῆς, τὴν ὁποίαν αὕτη ἐπιβάλλει. Διότι τὸ ἐναντίον πράττουσα ἡ Πολιτεία, θέτουσα τοῦτ’ ἔστι ὅριον ἀνεκκλήτου καὶ ἐπιτρέπουσα τὴν ἔφεσιν μόνον κατὰ τῆς ἀποφάσεως τῆς ἐπιβαλλούσης ταύτην ἢ ἐκείνην τὴν βαρεῖαν ποινήν, δημιουργεῖ ἀνισότητας καὶ διακρίσεις καὶ μάλιστα εἰς βάρος ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ὑπέστησαν μικροτέρας ποινὰς καὶ ἑπομένως ὑποτίθεται ὅτι ὑπέπεσαν εἰς ἐλαφρότερα ἀδικήματα καὶ οἱ ὁποῖοι διὰ τοῦτο ἔχουσι κάθε δικαίωμα νὰ ζητήσωσιν ἀπὸ τὴν Πολιτείαν, ἂν ὄχι μεγαλειτέραν, ἴσην τοὐλάχιστον προστασίαν τῶν δικαίων των ἀπὸ τοὺς ὑποπεσόντας εἰς μεγαλείτερα ἀδικήματα καὶ ὑποστάντας μεγαλειτέρας ποινάς. Ἀλλ’ ἀπὸ τῆς ὄψεως ταύτης τῆς θεωρητικῆς, ἡ ὁποία ἀναμφισβητήτως εἶναι ὀρθὴ καὶ δὲν δύναται κανεὶς περὶ τούτου νὰ ἔχῃ ἀντίρρησιν, μέχρι τῆς ἑτέρας ὄψεως, ἣν ἐμφανίζει τὸ νομοσχέδιον καὶ καθ’ ἣν μόνον αἱ ἐπιβάλλουσαι ποινὴν ἀνωτέραν τῆς ἑξαμήνου φυλακίσεως ἀποφάσεις εἶναι ἐκκληταί, ὑπάρχει ἡ μέση ὁδός, ἡ μέση γνώμη, τὴν ὁποίαν ἠκολούθησεν ἡ πλειονοψηφία τῆς ἐπιτροπῆς καὶ κατὰ τὴν ὁποίαν δέον νὰ ἐπιτραπῇ ἡ ἔφεσις κατὰ τῶν ἀποφάσεων, αἱ ὁποῖαι ἐπιβάλλουσι ποινὴν φυλακίσεως ἀνωτέραν τῆς διμήνου.

§87ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§88Β. ΚΥΡΕΛΛΟΣ. Διότι τότε κατὰ τὴν ἰδίαν στατιστικὴν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ θὰ ἔχωμεν ἐκκλητὰς ἀποφάσεις ἐπὶ 24,400 ἐτησίως ἕξ μόνον χιλιάδας. Θὰ παρατηρήσῃ ἴσως τις ὅτι αἱ 6,000 ἐκκληταὶ ἀποφάσεις ἀποτελοῦσιν ἀριθμὸν ἀρκετὸν καὶ ἐνισχύουσι τὸν φόβον, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ ἐπαρκῶσιν εἰς τὴν ἐκδίκασιν τῶν κατ’ αὐτῶν ἐφέσεων τὰ ἐφετεῖα χωρὶς ζημίαν τῶν ἐπίσης σοβαρῶν καθηκόντων αὐτῶν ἐπὶ τῶν πολιτικῶν ὑποθέσεων. Ἀλλ’ ἂς μοὶ συγχωρηθῇ νὰ ἐκθέσω τὰς σκέψεις, αἱ ὁποῖαι ἔφερον καὶ ἐμὲ καὶ τὴν ἐπιτροπὴν μεθ’ ἧς συνειργάσθην εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχωμεν καὶ 6,000 ἐφέσεις, ὅταν ἔχωμεν καὶ 6,000 ἐκκλητὰς ἀποφάσεις, ὥστε νὰ εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ φοβώμεθα μήπως δὲν ἐπαρκέσωσι τὰ ἐφετεῖα πρὸς ἐκδίκασιν αὐτῶν. Καὶ αἱ σκέψεις, αἱ ὁποῖαι μᾶς ὡδήγησαν εἰς τὸ συμπέρασμα τοῦτο, εἶναι αὗται· Θὰ ὑπάρχωσι, Κύριοι, μεταξὺ τῶν ἕξ χιλιάδων, οἱ ὁποῖοι θὰ καταδικασθῶσιν εἰς ποινὴν ἀνωτέραν τῆς διμήνου φυλακίσεως, θὰ ὑπάρχωσι, λέγω, τέσσαρες τάξεις κατηγορουμένων, οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ ἔχωσι σπουδαῖον λόγον νὰ καταφύγωσιν εἰς τὸν δεύτερον βαθμὸν διὰ τῆς ἐνασκήσεως τῆς ἐφέσεως. Καὶ αἱ τάξεις αὗται θὰ εἶναι αἱ ἑξῆς. Πρῶτον οἱ κατηγορούμενοι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι δικαιοῦνται νὰ ἐπωφεληθῶσι τοῦ ΓΩΙʹ (3810) νόμου, κατὰ τὸν ὁποῖον δύνανται εὐθὺς ὡς ἀποτίσωσι τὸ ἥμισυ τῆς ποινῆς των νὰ τύχωσι τῆς ἐξαγορᾶς τοῦ ἑτέρου ἡμίσεος τῆς ποινῆς των διὰ καταβολῆς μικρᾶς σχετικῶς χρηματικῆς ποινῆς. Καὶ ὑποθέσατέ τινα, καταδικασθέντα εἰς τρίμηνον φυλάκισιν· αὐτὸς εἶναι βέβαιον ὅτι θὰ προτιμήσῃ νὰ ἐκτίσῃ τὴν ποινὴν τοῦ ἑνὸς καὶ ἡμίσεος μηνός, διότι εὐθὺς μετὰ τοῦτο θὰ δύναται νὰ ἐξαγοράσῃ διὰ χρημάτων τὸ ἕτερον ἥμισυ τῆς ποινῆς του, παρὰ νὰ ἐνασκήσῃ ἔφεσιν, διότι παρ’ ὅλα τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα θὰ λάβωμεν πρὸς ταχεῖαν ἐκδίκασιν τῆς ἐφέσεως, ἐὰν θὰ ἀσκήσῃ ἔφεσιν, καὶ χρήματα θὰ χρειασθῇ πλείονα τῶν ἀπαιτουμένων διὰ τὴν ἐξαγορὰν τοῦ ἡμίσεος τῆς ποινῆς του, ἀλλὰ καὶ θὰ εἶναι ἀνάγκη νὰ παραμείνῃ εἰς τὰς φυλακάς, ἀφοῦ ἡ ἔφεσις κατὰ τὸ νομοσχέδιον θὰ στερῆται ἀνασταλτικῆς δυνάμεως, χρονικὸν διάστημα περισσότερον βεβαίως τοῦ ἑνὸς καὶ ἡμίσεος μηνὸς μέχρις ἐκδικάσεως τῆς ἐφέσεώς του. Ἀσφαλῶς λοιπὸν οὗτοι δὲν θὰ καταφεύγωσιν εἰς τὴν ἔφεσιν, διότι καταφεύγοντες εἰς αὐτὴν δὲν θὰ ἔχωσι νὰ κερδήσωσι τίποτε, θὰ μένωσι δὲ εἰς τὰς φυλακὰς ἕνα καὶ ἥμισυ μῆνα οἱ καταδικασθέντες εἰς τρεῖς, θὰ μένωσι δύο μῆνας οἱ καταδικασθέντες εἰς τέσσαρας, ἀλλὰ θὰ ἔχωσι κατόπιν βεβαίαν τὴν ἀπόλυσίν των διὰ τῆς ἐξαγορᾶς τοῦ ὑπολοίπου ἡμίσεος. Δευτέρα τάξις κατηγορουμένων, οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ ἔχωσι σπουδαῖον λόγον νὰ καταφεύγωσιν εἰς τὸν δεύτερον βαθμόν, εἶναι ὅσοι καταδικαζόμενοι μέχρι ποινῆς φυλακίσεως τριῶν μηνῶν δικαιοῦνται ὑπὸ τὴν αἰγίδα τοῦ ͵ΓΩΙΗʹ (3818) νόμου νὰ ζητήσωσι καὶ ἐπιτύχωσι τὴν ἀναστολὴν τῆς ποινῆς των. Φυσικὰ κατηγορούμενος, ὁ ὁποῖος θὰ ζητήσῃ καὶ θὰ ἐπιτύχῃ τὴν ἀναστολὴν τῆς ποινῆς του, δὲν θὰ ἐνασκήσῃ ἔφεσιν κατὰ τῆς ἀποφάσεως, ἥτις ἐπέβαλεν αὐτήν.

§89Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Κατ’ ἰσχυρότερον λόγον θὰ ἐνασκήσῃ τὴν ἔφεσιν.

§90Β. ΚΥΡΕΛΛΟΣ. Θὰ ἐνασκήσῃ τὴν ἔφεσιν διὰ ποινὴν τὴν ὁποίαν δὲν πρόκειται νὰ ἐκτίσῃ, εἰμὴ μόνον ἐὰν καθ’ ὑποτροπὴν ἐγκληματήσῃ. Ἀλλ’ ὑπάρχει καὶ τρίτη τάξις κατηγορουμένων, ἡ τάξις ἐκείνων οἱ ὁποῖοι θὰ εὑρεθῶσι πρὸ μιᾶς ἀποφάσεως τοῦ Πλημμελειοδικείου προφανῶς καὶ ἀναμφισβητήτως ὀρθῆς καὶ δικαίας καὶ νομίμου καὶ ἐπιεικοῦς καὶ συμφερούσης. Οὔτε ὁ κατηγορούμενος θὰ θελήσῃ οὔτε συνήγορος θὰ εὑρεθῇ νὰ τὸν συμβουλεύσῃ, ὅπως ἐκκαλέσῃ τοιαύτην ἀπόφασιν. Τοιαύτας δὲ ἀποφάσεις θὰ ἐκδίδωσι τοῦ λοιποῦ πολλὰς τὰ Πλημμελειοδικεῖα, διότι θὰ φιλοτιμηθῶσι, δὲν ἀμφιβάλλω, νὰ καταστήσωσι τὸ ἔργον των ὀλιγώτερον παρεκτικὸν εὐλόγων παραπόνων. Ἄν προσθέσητε εἰς ὅλους αὐτοὺς τοὺς κατηγορουμένους, οἱ ὁποῖοι, καὶ ἐὰν ἔχωσι παράπονα δὲν θὰ δύνανται νὰ ἐνασκήσωσι τὴν ἔφεσιν, διότι θὰ στερῶνται τῶν χρημάτων τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ δαπανήσωσι διὰ τὴν διαδικασίαν τοῦ δευτέρου βαθμοῦ, τὰ ὁποῖα θ’ ἀνέρχωνται εἰς σεβαστὸν ποσὸν δι’ ἕνα μὴ εὔπορον, ἀπὸ τὰς μὴ εὐπόρους δὲ τάξεις προέρχονται συνήθως οἱ παρερχόμενοι τὰ ἑδώλια τῶν Πλημμελειοδικείων, θὰ ἴδητε ὅτι ὁ φόβος, μήπως ἔχοντες 6000 ἐκκλητὰς ἀποφάσεις θὰ ἔχωμεν ἰσαρίθμους ἐφέσεις, εἶναι φόβος ἐντελῶς ἀδικαιολόγητος καὶ ὅτι ἡ πεποίθησις ὅτι θὰ ἔχωμεν μόλις τὸ τρίτον, μόλις δισχιλίας ἐφέσεις, ὅσας περίπου καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀναγνωρίζει ὅτι δύνανται νὰ ἐκδικάζωσι τὰ ἐφετεῖα, κατά τι αὐξανομένου τοῦ προσωπικοῦ αὐτῶν, εἶναι πεποίθησις ἐπὶ τῶν πραγμάτων στηριζομένη. Εἰς τὴν πεποίθησιν δὲ ταύτην μᾶς ἐνισχύει καὶ ἡ στατιστικὴ τῶν ἀνέκαθεν λειτουργούντων δευτεροβαθμίων ποινικῶν δικαστηρίων, τῶν Πλημμελειοδικείων, δικαζόντων κατὰ δεύτερον βαθμὸν τὰ πταίσματα. Κατὰ τὴν ἐπετηρίδα τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης τοῦ 1911 ἐπὶ ἀποφάσεων τῶν Πταισματοδικείων 9402 ἐπιβαλλουσῶν εἰκοσιτετράωρον κράτησιν, ἤτοι ἐκκλητῶν, καὶ 49169 ἐπιβαλλουσῶν πρόστιμον, ἐν αἷς πλεῖσται θὰ ἐπιβάλλωσιν, ἀλλὰ δὲν ἀναφέρεται πόσαι, πρόστιμον ἄνω τῶν 10 δραχμῶν, καὶ αἱ τοιαῦται, ὡς γνωστόν, εἶναι ἐκκληταί, πόσαι νομίζετε ὅτι ἐνησκήθησαν ἐφέσεις; 3127· ἤτοι τὸ εἰκοστὸν περίπου τοῦ συνόλου τῶν ἐκκλητῶν ἀποφάσεων. Καὶ δύναται μὲν νὰ παρατηρηθῇ, προκειμένου περὶ προστίμου, ὅτι προτιμᾷ πᾶς τις νὰ τὸ πληρώσῃ παρὰ νὰ ριφθῇ εἰς τὴν περιπέτειαν τοῦ δευτέρου βαθμοῦ. Δὲν δύναται ὅμως νὰ λεχθῇ τὸ ἴδιον καὶ διὰ τὴν κράτησιν, τὴν προσωπικήν· διότι προκειμένου περὶ τοιαύτης κρατήσεως, περὶ κρατήσεως ἣν ὑποχρεοῦται νὰ ἐκτίσῃ ὁ καταδικασθεὶς εἰς τὸ ὡραῖον περιβάλλον τῶν ἀστυνομικῶν κρατητηρίων, ἐφ’ ὅσον ἔχει τὴν συνείδησιν ὅτι κακῶς ἐπεβλήθη, οὐδεμία ἀμφιβολία ὅτι θ’ ἀποβλέψῃ εἰς τὴν ἐξαφάνισιν αὐτῆς διὰ τῆς διαδικασίας τοῦ δευτέρου βαθμοῦ. Αὐτά, Κύριοι, εἶχον νὰ εἴπω ἐν σχέσει μὲ τὸ ὅριον τοῦ ἐκκλητοῦ, τὸ ὁποῖον κατὰ τὴν γνώμην τῆς πλειοψηφίας τῆς ἐπιτροπῆς πρέπει νὰ τεθῇ. Ἔρχομαι ἤδη εἰς τὸ δεύτερον ζήτημα, τὸ ζήτημα, ἂν πρέπῃ νὰ ἔχῃ ἀνασταλτικὴν τῆς ποινῆς δύναμιν ἡ ἔφεσις. Κατὰ τὴν γνώμην τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, τὴν ἐν τῇ αἰτιολογικῇ ἐκθέσει, πρέπει νὰ στερῆται ἡ ἔφεσις ἀνασταλτικῆς δυνάμεως, καὶ τοῦτο, διότι, καθὰ λέγει ἡ ἔκθεσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, θ’ ἀπετέλει αἰσθητὴν ἀνακολουθίαν τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἀπάγεται εἰς τὰς φυλακὰς ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ὑπέστη μικροτέραν ποινήν, νὰ μεταβαίνῃ εἰς τὸν οἶκόν του ἐλεύθερος λόγῳ τῆς ἀνασταλτικῆς δυνάμεως τῆς ἐφέσεως ὁ καταδικασθεὶς εἰς μεγαλειτέραν ποινὴν καὶ ἐκκαλέσας τὴν ἐπιβαλοῦσαν αὐτὴν ἀπόφασιν. Ἡ ἀνακολουθία θὰ εἶναι πράγματι αἰσθητή, ἀλλ’ εἶναι αὕτη ἕν ἀπὸ τὰ πολλὰ ἄτοπα, τὰ ὁποῖα ὀφείλομεν νὰ ὑποστῶμεν, ἀφοῦ εὑρισκόμεθα εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ μὴ ἐπιτρέψωμεν γενικῶς κατὰ πάσης ἀποφάσεως τὴν ἔφεσιν. Ἀλλὰ καὶ δὲν θὰ εἶναι διαρκὴς ἡ ἀνακολουθία αὕτη, διότι, εὐθὺς ὡς ἡ κατὰ τοῦ ἐκκαλοῦντος ἐπιβληθεῖσα ποινὴ κυρωθῇ καὶ ὑπὸ τοῦ ἐφετείου, θὰ ὑποχρεωθῇ ἐπὶ τέλους καὶ οὗτος νὰ τὴν ἐκτίσῃ. Ἀνεξαρτήτως ὅμως τῆς ἀνακολουθίας αὐτῆς, ἡ ὁποία πάντως πρέπει νὰ εἴπωμεν ὅτι δὲν εἶναι ὅσον ἐξελήφθη σπουδαία, θὰ ἔχωμεν νὰ ἀδικήσωμεν ἀνεπανορθώτως δύο τάξεις κατηγορουμένων ἐν περιπτώσει καθ’ ἣν ἀρνηθῶμεν τὴν ἀνασταλτικὴν δύναμιν εἰς τὴν ἔφεσιν. Πρῶτον, τοὺς κατηγορουμένους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θὰ καταδικασθῶσιν ἀπὸ τὸ ἐφετεῖον εἰς ποινὴν μικροτέραν ἐκείνης, τὴν ὁποίαν θὰ ἔχωσιν ἐκτίσει ἤδη εἰς τὰς φυλακὰς ἀπὸ τῆς ἐνασκήσεως τῆς ἐφέσεως μέχρι τῆς ἐκδικάσεως αὐτῆς. Καὶ διὰ νὰ εἶμαι σαφέστερος. Ὑποθέσατε κἄποιον, ὁ ὁποῖος ἐδικάσθη ὑπὸ τοῦ Πλημμελειοδικείου εἰς φυλάκισιν ἑπτὰ μηνῶν, ἔρχεται τὸ Ἐφετεῖον καὶ τὸν καταδικάζει εἰς φυλάκισιν ἑνὸς μόνον μηνός, ἀλλ’ αὐτὸς ἔχει ἤδη ἐκτίσει δύο μῆνας εἰς τὰς φυλακὰς ἀναμένων τὴν ἐκδίκασιν τῆς ἐφέσεώς του. Διὰ τὸν ἐπὶ πλέον μῆνα, διὰ τὸν ὁποῖον κακῶς τὸν ἐκρατήσαμεν εἰς τὰς φυλακάς, πῶς θὰ τὸν ἀποζημιώσωμεν; Καὶ δεύτερον τοὺς κατηγορουμένους, οἱ ὁποῖοι ἐνασκοῦντες τὴν ἔφεσιν ἤθελον εὐτυχήσει νὰ ἀθωωθῶσιν ἀπὸ τὸ Ἐφετεῖον· ἐρωτῶ· πῶς θὰ ἐξιλεωθῶμεν ἀπέναντι τῶν κατηγορουμένων ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἐκηρύχθησαν ἀθῷοι ὑπὸ τοῦ Ἐφετείου, ἀλλ’ οἱ ὁποῖοι ἐν τούτοις ἕνεκα τοῦ μὴ ἀνασταλτικοῦ τῆς ἐφέσεως ἔμειναν εἰς τὰς φυλακὰς ἀπὸ τῆς πρωτοδίκου καταδίκης των, ἀπὸ τῆς ἀσκήσεως τῆς ἐφέσεώς των μέχρι τῆς ἐκδικάσεως αὐτῆς; Καὶ ἂν θελήσητε νὰ συμβουλευθῆτε τὴν στατιστικὴν τῶν ἐν ἐνεργείᾳ δευτεροβαθμίων ποινικῶν δικαστηρίων περὶ τῶν ἀθωωτικῶν ἀποφάσεων κατόπιν ἐφέσεων, θὰ ἴδητε ἀπελπιστικὸν ἀριθμόν, θὰ ἴδητε ὅτι κατὰ τὸ 1911 ἐπὶ 2187 ἐφέσεων ἐνώπιον Πλημμελειοδικείων κατ’ ἀποφάσεων Πταισματοδικείων ἐξεδόθησαν 1661 ἀθωωτικαί, δηλ. τὰ δύο τρίτα περίπου. Καὶ δὲν θέλω μὲν νὰ εἴπω ὅτι ἡ αὐτὴ ἀναλογία ἀθωωτικῶν ἀποφάσεων θὰ παρατηρῆται καὶ εἰς τὰ Ἐφετεῖα, πάντως ὅμως θὰ ἔχωμεν ἀριθμόν τινα ἀθωωτικῶν ἀποφάσεων, ὡς θὰ ἔχωμεν καὶ ἀριθμὸν ἀποφάσεων, ἐπιβαλλουσῶν ποινὰς μικροτέρας τῶν πρωτοδίκως ἐπιβληθεισῶν. Καθῆκον δὲ στοιχειῶδες ἔχομεν, καθῆκον δικαιοσύνης, νὰ φροντίσωμεν ὅπως μὴ ἀδικήσωμεν ἀνεπανόρθωτως τοὺς κατηγορουμένους τῶν περιπτώσεων αὐτῶν, ἐπιτυγχάνομεν δὲ ἀσφαλῶς τοῦτο χορηγοῦντες ἀνασταλτικὴν δύναμιν εἰς τὴν ἔφεσιν. Μόνον δ’ ὅταν ἡ ἀνασταλτικὴ δύναμις τῆς ἐφέσεως συνεπάγηται καὶ κίνδυνον φυγοδικίας, διότι εἶναι δυνατὸν εἷς καταδικασθεὶς εἰς βαρεῖαν ποινήν, εἰς ποινὴν π. χ. ἑνὸς ἔτους καὶ πλέον, νὰ φυγοδικήσῃ, μόνον τότε ἡ ἐπιτροπὴ φρονεῖ ὅτι πρέπει ν’ ἀφεθῇ εἰς τὴν κρίσιν τοῦ δικάσαντος δικαστηρίου νὰ αἴρῃ τὴν ἀνασταλτικὴν δύναμιν τῆς ἐφέσεως, ἤτοι εἰς περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν πείθεται τὸ δικαστήριον πράγματι ὅτι ὁ καταδικασθεὶς εἰς βαρεῖαν ποινὴν πέρα τοῦ ἔτους εἶναι ἑπόμενον νὰ φυγοδικήσῃ, ἂν καὶ σοβαρὸς κίνδυνος φυγοδικίας δὲν ὑφίσταται πλέον, κατόπιν τῶν βαρυτάτων συνεπειῶν τοῦ νεαροῦ περὶ φυγοδικίας νόμου. Ἐπίσης ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει νὰ ἐπεκταθῶσιν αἱ διατάξεις περὶ ἀποφυλακίσεως τῶν ἐν προφυλακίσει διατελούντων διὰ χρηματικῆς ἐγγυήσεως καὶ εἰς τὰς περιπτώσεις αὐτάς, καθ’ ἃς διατελεῖ ἐν φυλακίσει ὁ ἐκκαλέσας Πλημμελειοδικείου ἀπόφασιν. Ὡς γνωστόν, ἔχομεν ἤδη διὰ νόμου παράσχει τὴν εὐχέρειαν αὐτὴν τῆς ἀποφυλακίσεως διὰ χρηματικῆς ἐγγυήσεως εἰς ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι κατηγοροῦνται διὰ κακούργημα συνεπάγον καὶ τὴν ποινὴν τῆς εἱρκτῆς, κατὰ μείζονα δὲ λόγον ὑποχρέωσιν ἔχομεν νὰ παράσχωμεν τὴν αὐτὴν δι’ ἐγγυήσεως χρηματικὴν ἀποφυλάκισιν καὶ εἰς τοὺς ἄλλους, οἱ ὁποῖοι δὲν κατηγοροῦνται εἰμὴ διὰ πλημμέλημα συνεπάγον τὸ πολὺ τὴν ποινὴν τῆς πενταετοῦς φυλακίσεως. Αὐτά, Κύριοι, ἐνόμισα ὅτι εἶχον καθῆκον νὰ ὑποβάλω ὑπὸ τὴν κρίσιν σας ἐν σχέσει μὲ τὴν ἀνασταλτικὴν δύναμιν τῆς ἐφέσεως, μὲ τὴν ἄρσιν αὐτῆς εἰς δεδομένας περιστάσεις διὰ λόγους δημοσίας τάξεως καὶ μὲ τὴν ἀποφυλάκισιν διὰ χρηματικῆς ἐγγυήσεως τῶν ἐκκαλούντων καὶ κρατουμένων. Ἤδη κατερχόμενος τοῦ βήματος καλῶ πάντας ὑμᾶς νὰ δεχθῆτε τὰς ὑποστηριχθείσας τροποποιήσεις, νὰ δεχθῆτε αὐτὰς μὲ πληρεστάτην τὴν πεποίθησιν ὅτι οὕτω τροποποιοῦντες καὶ οὕτω ψηφίζοντες τὸ νομοσχέδιον βελτιώνετε σπουδαίως αὐτὸ καὶ τὸ καθιστᾶτε ἐντελῶς ἱκανὸν νὰ ἐκπληρώσῃ τὸν μεγάλον ὄντως προορισμόν του.

§91Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει καὶ ἄλλας τροποποιήσεις.

§92Β. ΚΥΡΕΛΛΟΣ. Αἱ ἄλλαι εἶναι ἐπουσιώδεις καὶ ἀναφέρονται εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν, ἐνόμισα δὲ ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ κουράσω τὴν Βουλὴν ἀναπτύσσων καὶ αὐτὰς ἐντεῦθεν. Εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν μάλιστα διατυποῦται τὸ νομοσχέδιον, ὅπως θὰ ἔπρεπε νὰ ψηφισθῇ ἐν ᾗ περιπτώσει ἐκράτουν αἱ γνῶμαι τῆς πλειονοψηφίας τῆς ἐπιτροπῆς.

§93Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Διὰ τὴν χειροτέρευσιν τῆς θέσεως τοῦ κατηγορουμένου. Νὰ μὴ δύναται νὰ χειροτερεύσῃ.

§94Β. ΚΥΡΕΛΛΟΣ. Αὐτὸ τὸ εἶπον· ὅτι ὁ περιορισμὸς τοῦ νὰ μὴ χειροτερεύσωσι τὴν θέσιν τοῦ κατηγορουμένου τὰ Ἐφετεῖα ἐκρίθη ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς ὀρθότατος.

§95Λ. ΝΑΚΟΣ. Ὄχι ὅλης τῆς ἐπιτροπῆς.

§96Β. ΚΥΡΕΛΛΟΣ. Σεῖς ἐμειονοψηφήσατε.

§97Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Συνενώνω καὶ ἐγὼ τὴν σύστασίν μου μετὰ τοῦ ἀξιοτίμου προλαλήσαντος ὅσον ἀφορᾷ τὸ μέτρον τὸ ὄντως σωστικὸν τὸ ὁποῖον ὑποβάλλει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ἀλλ’ ἐπίσης εὐχαριστῶ τὸν ἀξιότιμον Συνάδελφον διὰ τὴν ἀναλυτικωτάτην ἀγόρευσιν καὶ τὰς παρατηρήσεις τὰς σοφωτάτας τὰς ὁποίας ὑπέβαλε καὶ τὰς ὁποίας δὲν ἀμφιβάλλω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης θὰ λάβῃ ἐν πολλοῖς ὑπ’ ὄψιν. Ἐγὼ θὰ περιορισθῶ, κύριε Ὑπουργέ, μόνον ἐπὶ ἐλαχίστων παρατηρήσεων. Καὶ πρῶτον ὅσον ἀφορᾷ τὸν χρόνον ἢ μᾶλλον τὸ ὅριον τῆς ποινῆς, ἐπὶ τῆς ὁποίας δύναται νὰ γίνῃ ἔφεσις. Θὰ ἦτο ὀρθότερον, θὰ ἦτο συμφωνότερον πρὸς τὴν ἰδέαν τῆς ἀπονομῆς τῆς ἀπολύτου δικαιοσύνης, ἐὰν ἐπετρέπετο ἡ ἔφεσις ἀπολύτως. Τούτου ὅμως μὴ ὄντος δυνατοῦ, πρέπει νὰ ἀποδεχθῶμεν τὸ δίμηνον χρονικὸν διάστημα. Ἅμα ἐπιβάλλεται ποινὴ διμήνου φυλακίσεως, ἐκκαλεῖται ἡ ἀπόφασις.

§98Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ὅλος ὁ δικαστικὸς κόσμος τὸ δίμηνον θέλει.

§99Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Ἐγὼ θέλω κατώτερον ἀκόμη.

§100Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Διότι, ἐὰν δεχθῶμεν τὴν δικαιολογίαν τὴν ὁποίαν πολὺ ὀρθῶς δέχεσθε καὶ ἐν τῇ αἰτιολογικῇ ἐκθέσει, ὅτι ἡ πλάνη εἶναι ἀνθρωπίνη ἀτέλεια, βεβαίως δι’ ὃν λόγον δύνανται νὰ πλανηθῶσιν οἱ ἐπιβάλλοντες ποινὴν ἀπὸ ἓξ μηνῶν καὶ ἄνω, κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον δύνανται νὰ πλανηθῶσι καὶ οἱ ἐπιβάλλοντες μικροτέραν ποινήν. Δὲν πρέπει λοιπὸν νὰ ἀφήσωμεν ἐκεῖνον ὁ ὁποῖος κατεδικάσθη ἕνεκα πλάνης, ἔστω καὶ εἰς δίμηνον φυλάκισιν, νὰ μείνῃ παρ’ αὐτῷ ἡ πεποίθησις ὅτι ἠδικήθη ὑπὸ τῆς Δικαστικῆς ἐξουσίας, ἀφοῦ μάλιστα ἡ ἔφεσις δὲν θὰ ἔχῃ ἀνασταλτικὴν δύναμιν. Εἰς τὴν παρατήρησιν ταύτην ἐπιμένω καὶ φρονῶ ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ τὴν λάβῃ ὑπ’ ὄψιν. Ἐπίσης θὰ εἶναι εὐκταῖον ὁ νόμος νὰ ἔχῃ τὴν δύναμιν ἀναδρομικὴν ἐπὶ ἓξ μῆνας ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως, διότι ὅταν θὰ δημοσιευθῇ ὁ νόμος, θὰ ἔχωσι καταδικασθῇ τινὲς εἰς ἑξάμηνον, εἰς ἑνὸς ἔτους, εἰς δύο ἐτῶν φυλάκισιν. Ἀφοῦ ἤδη ὡρίμασε παρ’ ἡμῖν, ἐν τῇ συνειδήσει ἡμῶν, ἡ ἰδέα ὅτι πρέπει νὰ εἰσαχθῇ τὸ ἔνδικον μέσον τῆς ἐφέσεως, δὲν θὰ εἶναι δίκαιον νὰ δύνανται καὶ ἐκεῖνοι νὰ ἐκκαλῶσι τὰς ἀποφάσεις αὐτάς; Δὲν φρονῶ ὅτι ἡ δικαιοσύνη ἔχει νὰ παραβλαφθῇ. Ἔχω καὶ μίαν ἄλλην παρατήρησιν. Ἡ γνώμη τὴν ὁποίαν ὑποστηρίζει ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι δὲν εἶναι τὰ Ἐφετεῖα ἱκανὰ νὰ ἐκδικάσωσιν αὐτὰς τὰς ἐφέσεις, δὲν εἶναι ὀρθή, διότι, καθὼς καὶ ἐν τῇ εἰσηγητικῇ ἐκθέσει ἀναφέρεται καὶ ὁ κ. Συνάδελφος ἀνέπτυξεν, αἱ ἀποφάσεις αἱ ἐκκαλούμεναι θὰ εἶναι ὀλίγαι. Ἀλλὰ δύναται νὰ ἐξευρεθῇ τρόπος. Τὸ Ἐφετεῖον δικάζον κατ’ ἔφεσιν νὰ γίνῃ τριμελές.

§101Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Ὄχι.

§102Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἂς μείνῃ ὡς ἔχει. Προτιμότερον εἶναι νὰ λάβωμεν πρόνοιαν περὶ προσθήκης προσωπικοῦ — πρᾶγμα περὶ τοῦ ὁποίου δὲν θὰ λάβωμεν ἀνάγκην — ἢ νὰ ὀρρωδῶμεν ἐναντίον τῆς ἰδέας αὐτῆς. Ἀλλὰ θὰ παρακαλέσω ὑμᾶς, κύριε Ὑπουργέ, προσέξατε εἰς μίαν ἄλλην παρατήρησιν. Θὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα τὸ Ἐφετεῖον νὰ ἐξετάζῃ μάρτυρας εὑρισκομένους ἐν τῷ ἀκροατηρίῳ; Ἡ ἕδρα τοῦ Ἐφετείου εἶναι μακράν. Καὶ ποῖοι θὰ εἶναι ἐκεῖνοι οἱ μάρτυρες οἱ ὁποῖοι θὰ εὑρίσκωνται εἰς τὸ ἀκροατήριον διὰ νὰ τοὺς καλῇ; Θὰ καλῇ δὲ τὸν μηνυτήν, τὸν παθόντα καὶ δύο μάρτυρας κατηγορίας καὶ θὰ ἀναγινώσκωνται αἱ ἔνορκοι καταθέσεις καὶ ἐν τῇ δικογραφίᾳ. Ἀλλὰ γνωρίζετε, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι συνήθως καλοῦνται ὡς μάρτυρες τῆς κατηγορίας ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἀπὸ σκοποῦ δὲν λέγουσι τὴν ἀλήθειαν, καὶ δὲν καλοῦνται ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐξητάσθησαν οὐχὶ ἐνόρκως καὶ αἱ καταθέσεις τῶν ὁποίων εὑρίσκονται ἐν τῇ δικογραφίᾳ. Ἑπομένως ὀρθὸν καὶ εὐκταῖον θὰ εἶναι νὰ προσάγωνται ὅλαι αἱ καταθέσεις καὶ αἱ μὴ ἔνορκοι διὰ νὰ λαμβάνῃ γνῶσιν τὸ Δικαστήριον τοῦ δευτέρου βαθμοῦ, νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν του ὁλόκληρον τὴν δικογραφίαν διὰ νὰ δύναται νὰ κρίνῃ ὡς οἷόν τε ἀσφαλῶς. Ἀλλὰ καὶ ἓν ἄλλο ἀκόμη διὰ τὴν σύνταξιν τῶν πρακτικῶν. Εἶναι γνωστὸν πῶς συντάσσονται, Κύριοι, τὰ πρακτικά. Γίνονται περιλήψεις ἀτελέσταται, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων δὲν δύναται νὰ στηριχθῇ τὸ Ἐφετεῖον. Πρέπει τὰ πρακτικὰ νὰ συντάσσονται τελείως· μάλιστα, διὰ νὰ ἦτο τελεία ἡ ἀντίληψις καὶ μελέτη τῆς ὑποθέσεως καὶ νὰ δύναται νὰ μεταβιβασθῇ μία τελεία εἰκών, ἔπρεπε νὰ ἔχωμεν πρακτικὰ ἐστενογραφημένα. Ἀλλ’ ἐπειδὴ τοῦτο δὲν εἶναι δυνατόν, δι’ αὐτὸ πρέπει αἱ ἐκθέσεις νὰ εἶναι λεπτομερέσταται. Ἐκτὸς ὅμως αὐτῆς τῆς παρατηρήσεως ἔχω καὶ μίαν ἄλλην· ἐὰν ὑποβληθῇ μία αἴτησις περὶ ἀναστολῆς τῆς ποινῆς, κ. Ὑπουργέ, καὶ ἀπορριφθῇ ἀπὸ τὸ δικαστήριον τῶν πλημμελειοδικῶν, δὲν εἶναι ὀρθόν, δὲν εἶναι δίκαιον νὰ δύναται νὰ εἰσαχθῇ κατ’ ἔφεσιν; Δὲν ἔχει νὰ ὑποστῇ καμμίαν βλάβην, διότι εἴδετε πολλάκις καὶ ἐντεῦθεν ἀκούονται διαμαρτυρίαι τῶν ὑποβαλλόντων αἰτήσεις ἀναστολῆς τῆς ποινῆς ἀπορριφθείσας. Ἑπομένως, ἐὰν δοθῇ τὸ δικαίωμα αὐτὸ νὰ εἰσάγωνται καὶ εἰς τὸ Ἐφετεῖον, θέλει πληρωθῇ μία δικαία ἀνάγκη καὶ ἓν κενὸν τοῦ νόμου περὶ ἀναστολῆς τῶν ποινῶν. Ταῦτα εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω πρὸς τὴν Βουλὴν καὶ πρὸς ὑμᾶς, κ. Ὑπουργέ, καὶ φρονῶ ὅτι πολλὰς ἐξ αὐτῶν θὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν, διότι εἶναι ἀπαύγασμα πείρας.

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι...

§104Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Μὲ συγχωρεῖτε. —Εἶναι πολλοὶ νὰ ὁμιλήσωσι.

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἔχει τὸν λόγον.

§106Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). —Ἀνεξαρτήτως τῶν εὐμενῶν λόγων, δι’ ὧν οἱ κ. Συνάδελφοι εὐηρεστήθησαν νὰ συνοδεύσωσι τὰς ἀγορεύσεις των καὶ διὰ τοὺς ὁποίους εὐχαριστῶ αὐτοὺς ἐκλαμβάνων τὰ λεχθέντα ὡς ἀτομικὰς βεβαίως γνώμας των, καὶ ἐγὼ ἰδιάζουσαν σπουδαιότητα ἀποδίδω εἰς τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, διὸ καὶ περιέλαβον αὐτὸ ἐν τῇ πρώτῃ σειρᾷ τῶν εἰσαχθέντων νομοσχεδίων. Ὀφείλω ἐν τούτοις νὰ ὁμολογήσω ὅτι ἀπ’ ἀρχῆς ὑπέβαλον τοῦτο μετά τινος ἐνδοιασμοῦ ἐπιταθέντος ἰδίως λόγῳ τῶν εὐτυχῶν γεγονότων δι’ ὧν ηὐξήθη τὸ ἡμέτερον Βασίλειον, κατ’ ἀκολουθίαν δὲ τὸ προσωπικὸν τῶν δικαστηρίων ἀποβαίνει ἀσθενέστερον. Ἕνεκα τοῦ λόγου τούτου εὑρέθην εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ περιορίσω τὸ ἔνδικον τῆς ἐφέσεως μέσον μόνον εἰς τὰς βαρυτέρας καταδικαστικὰς ἀποφάσεις καὶ νὰ θέσω τοὺς ὑποδειχθέντας φραγμούς. Ἀναντιρρήτως θὰ ἐπεθύμουν τὸ ἔνδικον μέσον τῆς ἐφέσεως νὰ εἰσήγετο εὐρύτατα καὶ διὰ τὰς ἀθῳωτικὰς ἀκόμη ἀποφάσεις, ὡς εἶναι ὀρθόν. Φοβοῦμαι ὅμως ὅτι παρ’ ὅλα τὰ ἐπιχειρήματα, ἅτινα ἀνέπτυξεν ὁ πρῶτος ἀγορεύσας, δὲν ἔπεισεν ἡμᾶς ὅτι εἶναι δυνατὸν τὰ ἐφετεῖα νὰ δικάσωσι τὸν ἀριθμὸν 7000 ὑποθέσεων εἰσαγομένων κατ’ ἔφεσιν, ὅπως ὑπελόγισεν ὁ κ. Συνάδελφος, καὶ ὑποθέτω ὅτι θὰ εἶναι ἀκριβὴς ὁ ὑπολογισμός, καὶ οἱ τυγχάνοντες δ’ ἀναστολῆς κατ’ ἀνώτερον λόγον θὰ μετέρχωνται τὸ μέσον τῆς ἐφέσεως πρὸς βελτίωσιν τῆς θέσεως αὐτῶν, ἐὰν μάλιστα μετέρχωνται τοῦτο ἐκ τοῦ ἀσφαλοῦς. Ἕνεκα τούτου μετὰ λύπης ἀποκρούω τὴν ζητουμένην ἤδη ἐπέκτασιν καὶ ἐπιμένω εἰς τὴν ἀναγεγραμμένην διάταξιν, ὑπόσχομαι δέ, ἐὰν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ εὑρίσκωμαι ἐν τῇ Βουλῇ, νὰ φέρω ἐγὼ πρῶτος πᾶσαν πρότασιν αὐξάνουσαν τὰ ὅρια τοῦ ἐκκλητοῦ, εὐθὺς ὡς ἐμπράκτως ἤθελεν ἀποδειχθῆ τὸ δυνατὸν τῆς ἐπεκτάσεως ταύτης. Ἀκριβῶς οἱ κύριοι Συνάδελφοι συναισθανόμενοι τὰς δυσχερείας προτείνουσι συγχρόνως ἵνα τὰ Ἐφετεῖα ἀποτελῶνται ἐκ 3 μελῶν, ἀλλὰ τοῦτο ἀποκρούω διαρρήδην, διότι τότε θὰ ἔχωμεν δεύτερον Πλημμελειοδικεῖον. Διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι ἐπὶ τοῦ παρόντος τοὐλάχιστον πρέπει νὰ περιορισθῶμεν εἰς τὸ μέτρον κατὰ τὸ ὁποῖον εἶναι ἐφικτὴ ἡ εἰσαγωγὴ τοῦ ἐνδίκου μέσου τῆς ἐφέσεως μὲ κανονικὴν συγκρότησιν τοῦ Ἐφετείου.

§107Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ὡς πρὸς τὴν ἀναστολήν;

§108Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Τοῦτο εἶναι ἄξιον μελέτης. Παρακαλῶ νὰ ὑποβάλητε τὰς τροπολογίας σας καὶ θὰ ἀποφανθῶ κατὰ τὴν προσεχῆ συζήτησιν. Εὑρίσκω, ὡς εἶπον, ἀρκετὰ σοβαρὸν τὸ μέτρον, προκειμένου περὶ ποινῶν παλαιῶν ἀναστελλομένων δυνάμει τοῦ νόμου τοῦ 1911. Δὲν δύναμαι ἐξ ἄλλου νὰ δεχθῶ τὴν ἀναδρομικὴν δύναμιν τῆς ἐφέσεως ἐπὶ τῶν ἤδη τελεσιδίκων ἀποφάσεων, διότι θὰ εὑρεθῶσι τὰ ἐφετεῖα εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς πρὸ ὄγκου ἐργασίας καὶ θὰ ματαιωθῇ ὁ κυριώτερος σκοπὸς τοῦ νόμου, ἡ ἐκκρεμότης τῆς ἐκδικάσεως τῶν ἐφέσεων.

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βελέντζας ἔχει τὸν λόγον.

§110Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ὑποχωρῶ.

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λ. Νάκος ἔχει τὸν λόγον.

§112Λ. ΝΑΚΟΣ. Ἀναμφισβητήτως, κ. Βουλευταί, μία κηλὶς ἐξαφανίζεται ἀπὸ τὴν ποινικὴν νομοθεσίαν τῆς Πατρίδος μας διὰ τῆς προτεινομένης μεταρρυθμίσεως. Τὸ ἀνέκκλητον τῶν ἀποφάσεων τῶν Πρωτοδικείων μὲ τὸ δικαίωμα μάλιστα τὸ ὁποῖον εἶχον εἰδικῶς μετὰ τὰς γενομένας μεταρρυθμίσεις τρεῖς δικασταὶ νὰ δικάζωσι τοὺς πολίτας εἰς πενταετῆ φυλάκισιν ἀποτελεῖ ἀληθῶς κηλῖδα τῆς νομοθεσίας μας. Τὸ δικαίωμα τῆς ἐφέσεως καὶ τὸ ἐκκλητὸν τῶν ἀποφάσεων ὅλων τῶν ποινικῶν δικαστηρίων ἀπασχολεῖ ὅλα τὰ πεπολιτισμένα κράτη. Θὰ παραξενευθῆτε, ἐὰν σᾶς εἴπω, ὅτι ὁ νεώτερος Γερμανικὸς στρατιωτικὸς νόμος ἀναγνωρίζει τὸ ἐκκλητὸν καὶ εἰς αὐτὰς τὰς ἀποφάσεις τῶν στρατοδικείων καὶ γενικῶς ὅλοι οἱ νεώτεροι στρατιωτικοὶ νόμοι ἀναγράφουσι καὶ δεύτερον βαθμὸν διαδικασίας καὶ δι’ αὐτὰς τὰς ἀποφάσεις τῶν στρατοδικείων. Εἰς ὅλα τὰ πεπολιτισμένα κράτη συζητεῖται τὸ ζήτημα τῆς ἐφέσεως τῶν ἀποφάσεων τῶν κακουργιοδικείων καὶ ὁ τρόπος τῆς πραγματοποιήσεως. Οἱ Ἄγγλοι δικασταὶ ἄνευ μάλιστα νόμου ἤρχισαν πρῶτοι νὰ ἐφαρμόζωσι τὸ σύστημα τοῦτο καὶ ὁ Ἄγγλος νομοθέτης κατὰ κρατοῦσαν ἐν Ἀγγλίᾳ συνήθειαν, ὅπου πλειστάκις ὁ δικαστὴς προτρέχει τοῦ νομοθέτου, ἠναγκάσθη νὰ ἀναγνωρίσῃ καὶ νομοθετικῶς τὸ ἐκκλητὸν τῶν ἀποφάσεων καὶ αὐτῶν τῶν Κακουργιοδικείων. Ὁ Αὐστριακὸς νόμος ἀναγνωρίζει καὶ αὐτὸς τὸ ἐκκλητὸν τῶν ἀποφάσεων καὶ αὐτῶν τῶν Κακουργιοδικείων, παρέχει δὲ τὸ ἰδιάζον δικαίωμα εἰς τὸν Ἄρειον Πάγον, ὅταν ἀναιρεσιβάλλωνται ποινικαὶ ἀποφάσεις ἀνεξαρτήτως νομικῶν ἀκυροτήτων, ὅταν νομίζῃ ὅτι ὑπάρχουσιν ἀμφιβολίαι περὶ τῆς ἐνοχῆς τοῦ κατηγορουμένου, νὰ παραπέμπῃ τὴν ὑπόθεσιν ἐνώπιον τοῦ Κακουργιοδικείου πρὸς νέαν ἐξέτασιν τῆς οὐσίας. Ὅταν τοιαῦται εἶναι αἱ σκέψεις τῆς νεωτέρας ἐπιστήμης καὶ αἱ νεώτεραι ἰδέαι περὶ δικαίου, δὲν θαυμάζω ὅτι δὲν εὑρέθη κανεὶς ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ὅπως μὴ δικαιώσῃ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, διότι ἔφερε τὸν νεωτερισμόν, τὸν ὁποῖον ἔφερεν ἐν τῇ νομοθεσίᾳ μας. Ἡ πρώτη δίκη εἶναι δίκη τῶν ἐκπλήξεων καὶ ἡ ἀπόφασις εἶναι πόρισμα τοιαύτης διαδικασίας. Ἡ πλάνη ἑπομένως εἰς τοιαύτην δίκην εἶναι μᾶλλον πιθανή. Ἀλλ’ ἡ δευτέρα δίκη ἐπιδρᾷ καὶ ψυχολογικῶς ἐπὶ τοῦ πρώτου δικαστοῦ καὶ προφυλάσσει τὴν δικαιοσύνην ἀπὸ ὑπερβολὰς καὶ ὑπερβασίας. Ἰδοὺ τὰ ἀγαθὰ τῆς δευτέρας δίκης. Δὲν νομίζω ὅμως ὅτι πρέπει ἡ μεταρρύθμισις νὰ γίνῃ ὅπως προτείνεται διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου. Νομίζω ὅτι ἡ διάταξις τοῦ νομοσχεδίου, κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα τὸ Ἐφετεῖον νὰ χειροτερεύσῃ τὴν θέσιν τοῦ κατηγορουμένου, θέλει κατὰ πολὺ δυσκολεύσει καὶ ὑπηρεσιακῶς τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ θεσμοῦ, ἀλλ’ ἰδίως δὲν ἐξυπηρετεῖ τὴν ἀληθῆ ἰδέαν τοῦ δικαίου. Νομοθετοῦντες δὲν πρέπει μόνον τὴν μίαν ὄψιν, τὴν ὑπὲρ τοῦ κατηγορουμένου, νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν. Ἄν δεχώμεθα τὴν πρώτην δίκην ἐπιδεκτικὴν πλανῶν, αὗται δύνανται νὰ εἶναι καὶ ὑπὲρ τοῦ κατηγορουμένου, ἀλλὰ καὶ κατ’ αὐτοῦ. Ὁ δικαστὴς ὁ ὁποῖος πρόκειται νὰ δικάσῃ πρέπει νὰ ἔχῃ πᾶσαν τὴν ἐλευθερίαν, ὅταν κρίνῃ ὅτι ἡ ποινὴ τὴν ὁποίαν ἐπέβαλε τὸ κατώτερον δικαστήριον ἦτο μικρά, πρέπει νὰ ἔχῃ πᾶσαν τὴν ἐλευθερίαν ὅπως ἐπιβαρύνῃ τὴν ποινὴν ταύτην. Ἐὰν ἀφήσωμεν τὸν θεσμὸν ἄνευ τῆς παροχῆς δικαιώματος εἰς τὰ Ἐφετεῖα καὶ νὰ χειροτερεύωσι τὴν θέσιν τῶν κατηγορουμένων, θὰ δώσωμεν τὴν ἐλευθερίαν εἰς πάντα κατηγορούμενον ἄνευ κινδύνου τινὸς καὶ ὅταν κρίνῃ ὅτι εἶναι ἔνοχος νὰ καταφύγῃ εἰς τὸ Ἐφετεῖον, διότι δὲν ἔχει τίποτε νὰ χάσῃ. Καὶ θὰ ἔχητε ἕνα ἀριθμὸν ἐφέσεων ἄνευ λόγου τινός, τὸν ὁποῖον δύνασθε νὰ ἀποφύγητε εἰς περιστάσεις καθ’ ἃς ὁ καταδικασθεὶς αἰσθάνεται τὴν ἐνοχήν του. Θὰ σᾶς ἀναφέρω παράδειγμα ἐκ τῆς Ἰταλίας, ὅπου τελευταῖον ὁ περίφημος ἐγκληματολόγος Γαρύφαλο ζητεῖ τὴν τροποποίησιν τοῦ Ἰταλικοῦ νόμου μὴ περιέχοντος τὴν διάταξιν τῆς χειροτερεύσεως τῆς θέσεως τῶν κατηγορουμένων ἐν τῷ Ἐφετεῖῳ, ζητεῖ ὅπως ἀναγράφῃ ταύτην. Ὑπάρχει, εἶπεν, ἀναμφισβητήτως εἷς ἀριθμὸς τῶν ἐφέσεων γενόμενος, μόνον καὶ μόνον διότι δὲν χειροτερεύει ἡ θέσις τοῦ κατηγορουμένου. Ἐν Ἰταλίᾳ ἀναβιβάζεται ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐφέσεων εἰς καταπληκτικὸν ἀριθμόν, ἐνῷ ἡ Γαλλία, ὅπου τὰ Ἐφετεῖα δικαιοῦνται καὶ νὰ χειροτερεύσωσι τὴν θέσιν τῶν κατηγορουμένων, ἔχει ἐν συγκρίσει πρὸς τὴν Ἰταλίαν πολὺ περιωρισμένον τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐφέσεων. Ἰδοὺ ἀληθῶς ὁ μόνος τρόπος, καὶ ὄχι ὁ περιορισμὸς τοῦ δικαιώματος τῆς ἐφέσεως εἰς καταδίκους κάτω τῶν ἕξ μηνῶν φυλακίσεως, ὅπως δέχεται τὸ νομοσχέδιον, ἰδοὺ ὁ μόνος τρόπος διὰ τοῦ ὁποίου θὰ περιορίσωμεν τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐφέσεων εἰς τὰς περιστάσεις μόνον καθ’ ἃς ἐξεγείρεται ἡ συνείδησις τοῦ κατηγορουμένου διὰ τὴν ἀδικίαν τῆς καταδίκης. Ἄς ἀφήσωμεν τὸν ἴδιον κατηγορούμενον νὰ αἰσθανθῇ, ἐὰν νομίζῃ τὸν ἑαυτόν του ἀδικούμενον, νὰ καταφύγῃ εἰς ἀνώτερον δικαστήριον, ὄχι ἐν ἀσφαλείᾳ νὰ παίζῃ μὲ τὸν θεσμόν. Νομίζω λοιπὸν ὅτι ὁ θεσμὸς διὰ νὰ συμπληρωθῇ καὶ διὰ νὰ ἀποτελέσῃ τι ἄρτιον ἐν τῇ νομοθεσίᾳ, πρέπει νὰ ἔχῃ ὡς ἐπακολούθημα καὶ τὴν ἄδειαν εἰς τὰ Ἐφετεῖα νὰ χειροτερεύωσι τὴν θέσιν τῶν κατηγορουμένων. Ἔπειτα διατὶ νὰ σταματήσωμεν καὶ νὰ μὴ ἀνοίξωμεν τὴν θύραν ὅπως εἰς ὡρισμένας περιστάσεις ἐπιτρέψωμεν τὴν ἐπανάληψιν τῆς δίκης τῶν Κακουργιοδικείων; Διατί, ὅταν ἐγείρωνται ἀμφιβολίαι περὶ τῆς ἀκριβείας τῶν ἀποφάσεων τῶν Κακουργιοδικείων, νὰ μὴ ὑπάρχῃ διέξοδος; Νομίζω ὅτι τὸ νομοσχέδιον ἤθελε γίνει ἀρτιώτερον, ἐὰν ἐπωφεληθῶμεν τῆς περιστάσεως καὶ μιμηθῶμεν κατὰ τοῦτο τὸν Αὐστριακὸν νομοθέτην. Ἄς δώσωμεν δηλαδὴ τὸ δικαίωμα εἰς τὸν Ἄρειον Πάγον, ὅταν ἀποφάσεις εἴτε τῶν Πλημμελειοδικῶν εἴτε τῶν Κακουργιοδικείων ἔρχωνται ἐνώπιον αὐτοῦ, νὰ παραπέμπῃ τὴν ὑπόθεσιν εἰς νέαν ἔρευναν τῆς οὐσίας, ἂν κρίνῃ ὅτι ὑπάρχουσιν ἀμφιβολίαι περὶ τῆς ἐνοχῆς τοῦ κατηγορουμένου, ἀνεξαρτήτως δηλ. τῆς παραδοχῆς τῆς αἰτήσεως ἀναιρέσεως διὰ τυπικὰς ἀκυρότητας τῶν ἀποφάσεων. Εἶπον, Κύριοι, ἤδη ὅτι ἡ πρώτη δίκη εἶναι δίκη ἐκπλήξεων. Ὅσοι ἔχουσι τὴν ἕξιν τῶν συνεδριάσεων θέλουσιν ἀναγνωρίσει ὅτι ὑπάρχουσι περιστάσεις κατὰ τὰς ὁποίας ὁ κατηγορούμενος καὶ ἡ κατηγοροῦσα ἀρχὴ εὑρίσκονται πρὸ ἐκπλήξεων, πρὸ ἀδυναμίας ν’ ἀνατρέψωσιν ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα ἔρχονται αἰφνιδίως εἰς τὸ ἀκροατήριον. Εἶναι λοιπὸν ὀρθὸν ν’ ἀφήσωμεν ἄνθρωπον καταδικασθέντα μάλιστα εἰς βαρυτάτας ποινὰς ἀπὸ μίαν δίκην ἐκπλήξεων, ἄνευ συνδρομῆς τινος; Καὶ τὸ πρᾶγμα καταντᾷ ἐπιβλητικὸν δι’ ἡμᾶς γνωρίζοντας ὅτι τὰ δικαστήρια ἡμῶν εἶναι τόσον δύσκολα εἰς τὴν παραδοχὴν ἀναιρέσεων. Εἶναι τόσον προσηλωμένα εἰς τὸ στενὸν γράμμα τοῦ νόμου, ὥστε αἱ ἀναιρέσεις τῶν ἀποφάσεων τῶν Κακουργιοδικείων μετροῦνται ἀληθῶς εἰς τὰ δάκτυλα πρὸς βλάβην πλειστάκις τῆς ἰδέας τοῦ δικαίου καὶ τῆς δικαιοσύνης χάριν τῶν τύπων. Ἀνάγκη λοιπὸν διὰ νὰ συμπληρωθῇ τὸ νομοθέτημα ὅπως δεχθῶμεν καὶ τὴν μεταρρύθμισιν ταύτην.

§113ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποῖον μέτρον;

§114Λ. ΝΑΚΟΣ. Τὸ μέτρον τῆς παραδοχῆς διατάξεως, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ Ἄρειος Πάγος νὰ δύναται, ὅταν ἔχῃ ἀμφιβολίας περὶ τῆς ἐνοχῆς τοῦ κατηγορουμένου, νὰ παραπέμπῃ εἰς νέαν δίκην τὴν ὑπόθεσιν κατ’ οὐσίαν.

§115ΣΩΤ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Θὰ δώσητε νέα δικαιώματα εἰς τὸν δικαστήν;

§116Λ. ΝΑΚΟΣ. Αὐτό, κ. Συνάδελφε, θὰ εἶναι ἓν προνόμιον ὑπὲρ τοῦ κατηγορουμένου· δὲν δίδομεν δικαίωμα εἰς τὸν δικαστὴν τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει σήμερον. Ἀνοίγομεν ἁπλῶς μίαν θύραν ὑπὲρ τῆς πληρεστέρας ἐξυπηρετήσεως τῆς δικαιοσύνης καὶ ὑπὲρ τοῦ κατηγορουμένου. Δὲν χάνει τίποτε ὁ κατηγορούμενος, ἐὰν δώσωμεν τὸ δικαίωμα εἰς τὸν Ἄρειον Πάγον, ὅταν ἔχῃ ἀμφιβολίας περὶ τῆς ἐνοχῆς τοῦ καταδικασθέντος, νὰ δύναται νὰ παραπέμψῃ εἰς νέαν δίκην τὴν ὑπόθεσιν. Ποῦ βλέπετε εἰς τοῦτο δικαιώματα ὑπὲρ τοῦ δικαστοῦ;

§117ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πότε θὰ ἐπέρχηται;

§118Λ. ΝΑΚΟΣ. Θὰ ἐπέρχηται, ὅταν ἐκδικάζηται ἡ ἀναίρεσις. Τὸ Δικαστήριον καὶ μὴ εὑρίσκον ἀκυρότητας τυπικὰς θὰ δύναται ἁπλῶς νὰ διατάσσῃ τὴν ἐπανάληψιν τῆς διαδικασίας λόγῳ ἀμφιβολιῶν περὶ τῆς ἐνοχῆς. Γνωρίζομεν ὅτι πλειστάκις ὁ Ἄρειος Πάγος καὶ παρ’ ἡμῖν εὑρίσκεται εἰς περιπτώσεις κατὰ τὰς ὁποίας διακρίνει τοιαύτας ἀμφιβολίας καὶ εὑρίσκεται εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ στραγγαλίζῃ τὸν νόμον χάριν τῆς οὐσίας. Δι’ αὐτῆς τῆς διατάξεως θὰ ἀνοίξητε τὴν θύραν, ὅπως ἀποφεύγωνται οἱ τοιοῦτοι στραγγαλισμοί, ἀλλὰ καὶ νὰ σώζηται τὸ δίκαιον. Διὰ παρεμφεροῦς διατάξεως καὶ ἐν Ἀγγλίᾳ ἐπιτυγχάνεται ἡ ἐπανάληψις τῆς διαδικασίας τῶν ὑποθέσεων τῶν Κακουργιοδικείων. Δύναται ἐκεῖ τὸ Ἐφετεῖον, ὅταν εὑρίσκῃ ὄχι δικαίαν τὴν ἐτυμηγορίαν τῶν ἐνόρκων, δύναται δυνάμει εἰδικοῦ ἐνδίκου μέσου παρεχομένου εἰς τὸν κατηγορούμενον νὰ παραπέμψῃ τὴν ὑπόθεσιν εἰς ἐξέτασιν, ἀλλὰ καὶ ἀκόμη δύναται ὁ διευθύνων τὸ δικαστήριον τῆς δίκης νὰ ἀποφανθῇ ὅτι ὑπάρχουσιν ἀμφιβολίαι περὶ τῆς ἀκριβείας τῆς ἐτυμηγορίας τῶν ἐνόρκων καὶ νὰ παραπέμψῃ εἰς νέαν δίκην τὴν ὑπόθεσιν. Ὁ δικαστὴς σήμερον δεσμευμένος πλειστάκις ἐκ τοῦ γράμματος τοῦ νόμου, εὑρίσκεται εἰς τὴν ἀνάγκην παρορῶν τὰ αἰσθήματά του νὰ στραγγαλίζῃ τὸ δίκαιον χάριν τοῦ γράμματος τοῦ νόμου. Ἀλλὰ καὶ ἄλλοτε νὰ στραγγαλίζῃ τὸν νόμον χάριν τῆς οὐσίας. Καὶ διὰ τοῦτο βλέπομεν ἀποφάσεις ἄντικρυς ἐναντίας καὶ εἰς τὸ πνεῦμα καὶ εἰς τὸ γράμμα τοῦ νόμου ἐκ μόνης τῆς ἀνάγκης, ὅπως τὸ Δικαστήριον δώσῃ διέξοδον εἰς αἰσθήματα ἀμφιβολίας περὶ τῆς ἀκριβείας τῆς ἐτυμηγορίας τῶν ἐνόρκων. Ἀλλ’ ἐκτὸς τῆς ἀπόψεως ταύτης ὑπάρχει καὶ ἄλλη ἄποψις τοῦ ζητήματος ἐπιβάλλουσα τὴν παραδοχὴν τῆς μεταρρυθμίσεως. Πρέπει νὰ σώσωμεν τὴν ἰδέαν τοῦ Δικαίου τοιουτοτρόπως ὑποβιβαζομένην εἴτε διὰ τοῦ στραγγαλισμοῦ τοῦ νόμου χάριν τῆς οὐσίας εἴτε χάριν τοῦ γράμματος τοῦ νόμου. Διότι ὁ δικαστὴς κατὰ τὴν ἰδιοσυγκρασίαν του στενοχωρημένος ἐκ τῆς ἀτελείας τοῦ νόμου θὰ διαπράξῃ τὸν ἕνα ἢ τὸν ἄλλον στραγγαλισμόν. Καθιερώσατε τὴν εἰλικρίνειαν κατὰ τὴν ἀπονομὴν τοῦ Δικαίου. Ἀφήσατε τὸν δικαστὴν ἐλεύθερον νὰ ἀναιρῇ διὰ τὰς τυπικὰς ἀκυρότητας, ὅταν ὑπάρχωσι τοιαῦται πραγματικῶς, καὶ οὐχὶ διὰ στραγγαλισμοῦ τῶν νόμων νὰ ζητῇ τὴν σωτηρίαν τῆς οὐσίας. Αὐτὴν τὴν τροπολογίαν εἶχον νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλήν. Νομίζω ὅτι ἡ παραδοχὴ διατάξεως, καθ’ ἣν νὰ ἐπιτρέπηται ἡ χειροτέρευσις τῆς θέσεως ἀφ’ ἑνὸς τοῦ κατηγορουμένου ὑπὸ τῶν Ἐφετείων καὶ ἀφ’ ἑτέρου ἡ παροχὴ δικαιώματος εἰς τὸν Ἄρειον Πάγον νὰ παραπέμπῃ εἰς νέαν δίκην τὰς ἀποφάσεις τῶν Κακουργιοδικείων εἰς τὴν εἰδικὴν περίπτωσιν ἣν ἐξέθηκα, θέλει συμπληρώσει τὸ νομοθέτημα. Θέλω εἴπει ὀλίγας λέξεις ἀκόμη, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀνασταλτικὴν δύναμιν τῶν ἐφέσεων κατὰ τῶν ἀποφάσεων τῶν Πλημμελειοδικείων, ἀλλὰ καὶ τοῦ περιορισμοῦ αὐτῶν κατ’ ἀποφάσεων ἀπαγγελλουσῶν ποινὴν φυλακίσεως ἄνω τῶν 6 μηνῶν, ὡς δέχεται τὸ νομοσχέδιον. Νομίζω ὅτι δὲν δύναται νὰ γεννηθῇ ἀπὸ θεωρητικῆς ἀπόψεως ἐνδοιασμὸς ἢ ἀμφιβολία ὅτι εἶναι ἀπολύτως ἀπαραίτητον ὅπως δεχθῶμεν καὶ τὸ ἀνασταλτικὸν τῆς ἐφέσεως, ἀλλὰ καὶ τὸ δικαίωμα τῆς ἐνασκήσεως ταύτης ἄνευ περιορισμοῦ τινος. Δὲν νομίζω ὅτι οἱαδήποτε στενοχωρία τὴν ὁποίαν θέλει ὑποστῆ ἡ ὑπηρεσία, ὅτι στενοχωρία λόγῳ τοῦ ἀνεπαρκοῦς ἀριθμοῦ τῶν Ἐφετῶν, δὲν νομίζω ὅτι δύνανται λόγοι τοιοῦτοι νὰ μᾶς ἐπηρεάσωσι νὰ δεχθῶμεν ὅτι καταδίκαι, περὶ τοῦ δικαίου τῶν ὁποίων ἀμφιβάλλομεν καὶ ἕνεκα τοῦ ὁποίου δημιουργοῦμεν καὶ δεύτερον βαθμὸν ἐλέγχου αὐτῶν, ὅτι καταδίκαι τοιαῦται δύνανται νὰ ἐκτελεσθῶσιν, ἔστω καὶ διὰ μίαν στιγμήν, μόνον καὶ μόνον διότι ἡ Πολιτεία αἰσθάνεται ὅτι δὲν δύναται νὰ ἐπαρκέσῃ εἰς τὴν ἐκδίκασιν τῶν ἐφέσεων. Διότι περὶ αὐτοῦ καὶ μόνου πρόκειται. Ἂν ἡ Πολιτεία αἰσθάνηται τὴν ἀνάγκην ὅτι πρέπει νὰ ἱδρύσῃ τὸν δεύτερον βαθμὸν τῆς διαδικασίας, ἐὰν ᾐσθάνθη τὴν ἀνάγκην τῆς παραδοχῆς τῆς ἐκκλήσεως τῶν ἀποφάσεων τῶν Πλημμελειοδικείων ὡς ὑποκειμένων εἰς πλάνας, πῶς ἀναιροῦσα κατόπιν τὴν ἀρχὴν ταύτην ἡ Πολιτεία θὰ δεχθῇ διακρίσεις καὶ περιορισμοὺς κατὰ τὴν ἐνάσκησιν μέσων πρὸς ἐξαφάνισιν τοιούτων ἀποφάσεων; Πῶς θὰ ἀνέχηται τὴν ἐκτέλεσιν ἀποφάσεων ἐκ μιᾶς διαδικασίας, τῆς ὁποίας θεωρεῖ κατ’ ἀρχὴν τὴν ἀτέλειαν ὡς μᾶλλον πιθανήν; Δὲν πρέπει οὐδ’ ἐπὶ στιγμὴν νὰ δεχθῶμεν ὅτι ἡ ἀναστολὴ τῆς ἐκτελέσεως τοιούτων ἀποφάσεων καὶ τὸ ἀπεριόριστον τοῦ δικαιώματος τῆς ἐφέσεως δὲν θέλει εἶναι ἀναγκαῖον παρακολούθημα τῆς ἀρχῆς τοῦ ἐκκλητοῦ τῶν ἀποφάσεων τῶν Πλημμελειοδικείων. Ἡ Πολιτεία ἔχει καθῆκον νὰ δώσῃ καὶ τὰ μέσα πρὸς κανονικὴν ἐφαρμογὴν τοιούτου θεσμοῦ. Ἂν ἐδέχθημεν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν περιορισμοὺς τινάς, τὸ ἐπράξαμεν διὰ τὰς περιστάσεις, κατὰ τὰς ὁποίας μεγάλαι ποιναὶ φυλακίσεως ἠδύναντο νὰ παρουσιάζωσι κινδύνους δραπετεύσεως τῶν κατηγορουμένων. Ὅταν ἡ ποινὴ εἶναι μεγάλη, ὁ κατηγορούμενος βλέπων ἑαυτὸν εὑρισκόμενον πρὸ μιᾶς τοιαύτης καταδίκης δυνατὸν νὰ σκεφθῇ περὶ φυγαδεύσεως. Εἴπομεν λοιπὸν ὅτι, ἐὰν ἡ ποινὴ ὑπερβαίνῃ τὸ ἔτος, δύναται τὸ δικαστήριον νὰ διατάξῃ τὴν ἄμεσον ἐκτέλεσιν τῆς ἀποφάσεως καὶ πάλιν μὲ τὸ εὐεργέτημα τῆς ἐπὶ ἐγγυήσει ἀπολύσεως.

§119Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἐπιτρέπετε, κ. Βουλευτά; Δὲν φρονεῖτε ὅτι ἡ ἀναστολὴ συνδέεται μὲ τὸ ὅριον τῆς ποινῆς τῆς καταδικαστικῆς ἀποφάσεως; Διότι, δεδόσθω ὅτι ἔχομεν ἀνώτατον ὅριον ἓξ μῆνας, ἐὰν ὁ καταδικασθεὶς ἀσκήσῃ τὸ ἔνδικον μέσον, ἀναστέλλεται ἡ ποινὴ καὶ δὲν θὰ ἀνασταλῇ ἡ ποινὴ διὰ τὸν καταδικασθέντα εἰς ποινὴν μικροτέραν;

§120Λ. ΝΑΚΟΣ. Οὐδεὶς εἶπεν αὐτό· ὅλως τὸ ἀντίθετον εἶπον. Ἀκριβῶς ἐγὼ λέγω ὅτι ἡ ἀρχὴ τοῦ ἀνασταλτικοῦ τῶν ἀποφάσεων νὰ γίνῃ δεκτὴ διὰ πᾶσαν ποινήν. Ὅταν ὅμως αὕτη ὑπερβαίνῃ τὸ ἔτος φυλακίσεως, ἐπειδὴ ὑπάρχει κίνδυνος ὅτι ὁ κατηγορούμενος εἶναι δυνατὸν νὰ σκεφθῇ περὶ φυγῆς, τότε ὁ δικαστὴς νὰ δύναται νὰ διατάσσῃ τὴν ἐκτέλεσιν τῆς ποινῆς· ἀλλ’ ἡ διάταξις τοῦ ἀνασταλτικοῦ τῆς ποινῆς νὰ εἶναι ἐκ τοῦ νόμου.

§121Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Πέραν τοῦ ἔτους νὰ μὴ ἔχῃ ἀναστολήν;

§122Λ. ΝΑΚΟΣ. Παρακαλῶ. Εἶναι ἡ προσωπική μου γνώμη αὕτη. Διατί νὰ μὴ ἀφήσω τὸ δικαίωμα εἰς τὸ δικαστήριον νὰ κρίνῃ, ἂν ὑπάρχῃ κίνδυνος φυγῆς ἢ ὄχι καὶ ἀναλόγως νὰ διατάσσῃ τὴν ἐκτέλεσιν τῆς ἀποφάσεως; Ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον δίδομεν καὶ εἰς τὴν περίστασιν ταύτην τὸ δικαίωμα εἰς τὸ δικαστήριον νὰ ἀναιρῇ τὴν ἀνασταλτικὴν ἰσχὺν τῶν ἐφέσεων, εἶναι ὁ κίνδυνος τῆς φυγῆς τῶν κατηγορουμένων. Τὸν κίνδυνον τοῦτον ἂς ἀφήσωμεν νὰ ἐκτιμᾷ τὸ δικαστήριον. Τὰς τροπολογίας ταύτας εἶχον νὰ ὑποβάλω ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰς τροποποιήσεις ταύτας ὥστε εἰς τὴν δευτέραν συζήτησιν νὰ δυνηθῶμεν νὰ τὰς συζητήσωμεν.

§123Π. ΦΙΛΙΠΠΑΣ. Κύριοι Συνάδελφοι· μὴ παραξενευθῆτε, διότι λαμβάνω τὸν λόγον διὰ νομοθέτημα, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι τῆς ἁρμοδιότητός μου. Ἐὰν δὲν κατέχω τὴν ποινικὴν δικονομίαν, κατέχω οὐχ ἧττον τὴν κοινωνικὴν δικονομίαν. Ἐὰν εἶναι ἄξιος συγχαρητηρίων μεταξὺ τῶν πολλῶν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης, ἀξίζει συγχαρητηρίων καὶ διὰ τὸ παρὸν νομοθέτημα, διότι ἐκτὸς τῶν φώτων, τὰ ὁποῖα ἠρύσθη ἐκ τῆς Ἑσπερίας, ὅπου ὑπάρχουσι τοιοῦτοι νόμοι, ἔχει πεῖραν πικρὰν ἐκ τῶν καθημερινῶν ἐξ ὅλων ἡμῶν ἐνοχλήσεων ὀφειλομένων εἰς τὰ ἔκτροπα τῶν δικαστικῶν λειτουργῶν. Ἔλαβε δὲ τὴν πεῖραν ταύτην, διότι βλέπει ἡμᾶς μεταβαίνοντας καθ’ ἑκάστην εἰς τὸ Ὑπουργεῖον νὰ ζητῶμεν πρὸς ἐπανόρθωσιν τῶν ἐκτρόπων τὸ ἔλεος, τὸ ὁποῖον μετὰ περισσῆς καλωσύνης δίδει χάριν τοῦ δικαίου. Εἰς τὰ ἄλλα ζητήματα, τὰ νομικά, δὲν ἐπεμβαίνω, διότι εἶναι ἄλλοι πολὺ εἰδικώτεροι ἐμοῦ νὰ κρίνωσι τὰ ὑπὲρ καὶ τὰ κατά. Ἀλλ’ ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τοῦ ὁρίου, εἰς τοῦτο δὲν πρέπει νὰ ἐπιμείνητε, κ. Ὑπουργέ, νὰ ὑπερβῇ τρεῖς μῆνας. Σᾶς λέγω ὅτι τότε καὶ μόνον θὰ περιορισθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐφέσεων, ἐὰν τὸ ὅριον αὐτὸ ὁρισθῇ εἰς τρεῖς μῆνας. Ἀφ’ ἑνὸς μὲν τοῦτο θὰ περιορίσῃ τὰς ἐκ προθέσεως ὑπερβασίας τῶν κ.κ. δικαστῶν καὶ ἀφ’ ἑτέρου θὰ περιορίσῃ τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐφέσεων, διότι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἔχει κάμει τὴ δουλειά του δὲν ἐτρελλάθη νὰ πληρώσῃ ἔξοδα ἐφέσεως διὰ νὰ ἐπιτύχῃ ἐλάττωσιν ἑνὸς μηνός· προτιμᾷ νὰ ἐξαγοράσῃ τὸν μῆνα. Νὰ μὴ ἐπιμείνητε εἰς αὐτό, κ. Ὑπουργέ· ἀφοῦ θέλετε νὰ κάμητε τὸ καλόν, κάμετέ το ἀκέραιον, ὄχι ἡμιτελές, ἐὰν θέλητε νὰ ἔχητε τὰς εὐλογίας τοῦ κόσμου καὶ νὰ προλάβητε τὰς αὐθαιρεσίας τῶν δικαστῶν κατὰ τοῦ πολίτου. Τονίζω νὰ μὴ ἐπιμείνητε, κ. Ὑπουργέ· νὰ τὸ δεχθῆτε αὐτὸ καὶ ἔστε βέβαιος ὅτι πράττετε ἔργον εὐάρεστον.

§124Γ. ΚΑΤΣΙΜΠΙΡΗΣ. Λυποῦμαι, κ. Βουλευταί, ὅτι δὲν εὑρίσκομαι εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν νὰ ἐκφράσω ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου τὰ συγχαρητήριά μου εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, τὰ ὁποῖα ἀφειδῶς οἱ προαγορεύσαντες ἀπηύθυναν...

§125ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἆ! ἆ!!

§126Γ. ΚΑΤΣΙΜΠΙΡΗΣ. .. μεθ’ ὅλον τὸν σεβασμὸν τὴν ἐκτίμησιν καὶ τὴν ἀγάπην, τὴν ὁποίαν ἔχω πρὸς τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργόν. Οἱ ἀξιότιμοι Συνάδελφοι ἀπηύθυναν τοὺς λόγους, τοὺς ὁποίους ἀπηύθυναν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν διὰ τὴν ἔμπνευσιν ἣν εἶχεν οὗτος νὰ θεραπεύσῃ τὴν σημαντικωτέραν πληγὴν τῆς Δικαιοσύνης. Ἀλλ’ ἐγώ, ὅστις εἶπον πόσον ἐκτιμῶ προσωπικῶς τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ἐνόμιζον ὅτι ἤθελεν υἱοθετήσει τὰς τροπολογίας τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ σημαντικωτάτου τούτου νομοσχεδίου ἀντὶ νὰ λιποψυχήσῃ ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι δὲν εἶχεν ἐπαρκὲς προσωπικὸν εἰς τὰ Ἐφετεῖα νὰ ἐκδικάζῃ τὰς ἐφέσεις κατὰ τῶν ἀποφάσεων τῶν Πλημμελειοδικείων. Μοὶ φαίνεται ὅτι τοῦτο δὲν εἶναι προσῆκον εἰς τὴν σημερινὴν ἐποχήν, δὲν εἶναι τῆς περιωπῆς τῆς Βουλῆς, δὲν εἶναι τῆς ἀντιλήψεως τῆς κοινωνίας, διότι, ἐὰν θέλητε νὰ μὴ λαμβάνωμεν μονομερῆ μέτρα ὑπὲρ τῶν κατηγορουμένων ἂς λάβωμεν τότε γενικὰ κατ’ αὐτῶν. Ὅταν ἡ Πολιτεία ἔφθασεν εἰς τὴν περιωπὴν νὰ σκεφθῇ ὅτι πρέπει ν’ ἀσφαλίσῃ τὸν ἀδικούμενον ἀπὸ τὴν πλάνην τὴν δικαστικὴν ἢ τὴν προκατάληψιν, δὲν λέγω δὲ ἐγὼ ὅτι ὑπάρχουσιν ἄλλα ἐλατήρια, καθόσον ἐπὶ δεκαοκταετίαν δικηγορῶν, ἐκ πλάνης καὶ προκαταλήψεως δύναμαι ν’ ἀποδώσω μερικὰς καταδικαστικὰς ἀποφάσεις, διότι δὲν φαντάζομαι ὅτι τὴν ἱερότητα τῆς δικαστικῆς θέσεως εἶναι δυνατόν ποτε δικαστής τις νὰ μὴ σεβασθῇ....

§127Ν. ΞΗΡΟΣ. Δὲν ἠξεύρετε τὸν ἄλλον τρόπον, τὸ διοικητικὸν μέτρον τῶν δικαστικῶν ἀποφάσεων; Ὑπάρχουσι καταδικαστικαὶ ἀποφάσεις ὡς διοικητικὸν μέτρον! Εἶναι πρωτότυπος δικαστικὴ θεωρία, τὴν ὁποίαν θ’ ἀναπτύξω ἀπὸ τοῦ βήματος.

§128Γ. ΚΑΤΣΙΜΠΙΡΗΣ. Εὐχαριστῶ τὸν κ. Συνάδελφον, διότι μοὶ ὑπενθυμίζει μετὰ ποίας πολλάκις ἐπιπολαιότητος ἐκφέρονται καταδικαστικαὶ ἀποφάσεις κατὰ τῆς προσωπικῆς ἐλευθερίας. Ἔκλεψέ τις λ. χ. μίαν αἶγα, ἓν ἔτος φυλακήν, διὰ νὰ παρασχεθῇ κατάπληξις εἰς τὸ κοινόν. Δυστυχῶς ὑπάρχουσι καὶ ἀποφάσεις μὴ ἔχουσαι ἄλλον σκοπὸν ἢ ἐκεῖνον τὸν ὁποῖον ἀνέφερεν ὁ κ. Ξηρός, νὰ προξενηθῇ κατάπληξις εἰς τοὺς ἐγκληματίας. Ἀλλ’ ἐὰν οὕτως σκέπτωνται ἐκεῖνοι εἰς οὓς ἀνετέθη τὸ ὑπέρτατον τῶν ἀξιωμάτων, ἡ δικαστικὴ ἀρχή, δὲν ἐπιβάλλεται εἰς τὴν Βουλὴν νὰ λάβῃ μέτρα ὅπως τὰς ἀποφάσεις αὐτὰς κρίνῃ καὶ δευτέρου βαθμοῦ δικαστήριον; Διὰ τοῦτο καὶ ἐγὼ θερμῶς παρακαλῶ ὅπως ἀποσυρθῇ τὸ νομοσχέδιον καὶ μὴ ψηφισθῇ ὡς ἔχει, διότι πρέπει νὰ εἶναι πλῆρες· θὰ εἶναι δὲ τοιοῦτον, ἐὰν τροποποιηθῇ, ὡς ἀνέπτυξαν ἅπαντες οἱ κ. κ. Συνάδελφοι. Διατί δὲν θέλετε, κ. Ὑπουργέ, νὰ δώσητε καὶ ἀνασταλτικὴν δύναμιν εἰς ἐκείνας τοὐλάχιστον τῶν ἀποφάσεων, καθ’ ἃς ἐκτίονται ποιναὶ εἰς τὰς φυλακὰς; Τί ἔχει νὰ πάθῃ ὁ νόμος, ἐὰν οἱ εὑρισκόμενοι εἰς τὰς φυλακὰς ζητήσωσιν ἀναθεώρησιν τῆς ἀποφάσεώς των; Πρέπει νὰ τρέμωμεν, διότι δὲν ἔχομεν ἐπαρκὲς προσωπικόν; Προσήκει τοῦτο εἰς Κράτος τὸ ὁποῖον ἔδειξε τόσην θαυμαστὴν ἀντοχὴν καὶ μεγαλουργὸν δύναμιν καὶ νὰ λέγωμεν ὅτι δὲν ἔχομεν προσωπικὸν ἵνα προστατεύσωμεν τὴν προσωπικὴν ἐλευθερίαν τοῦ ἀτόμου; Εἶναι σύμφωνον πρὸς τὴν κοινωνικὴν ἀντίληψιν τῆς σήμερον τοῦτο; Ἀλλὰ καὶ ἄλλο ζήτημα σπουδαιότατον· τὸ ζήτημα τῆς ἀναστολῆς τῶν ποινῶν πρέπει νὰ θεραπευθῇ. Ἔχομεν νομοθέτημα τὸ ὁποῖον τί μᾶς λέγει; Ἐὰν καταδικασθῇ τις δι’ ἐξύβρισιν, δὲν δικαιοῦται νὰ τύχῃ τῆς ἀναστολῆς τῆς ποινῆς, ἐὰν καταδικασθῇ διὰ δασικὸν παράπτωμα, δὲν δύναται νὰ ἔχῃ τὴν ἐλπίδα νὰ γίνῃ καλὸς πολίτης καὶ ν’ ἀνασταλῇ ἡ ποινή του. Ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ θεραπεύσωμεν ἤδη τὸ σφάλμα τοῦ προκατόχου τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅστις εἶχε ψύχωσιν ἀκατανόητον πρὸς τὸ ἀλάθητον τῶν δικαστῶν καὶ δὲν ἠρκέσθη εἰς τὰς ἐγγυήσεις τὰς ὁποίας ἐζήτησε διὰ τοῦ νόμου, τουτέστι πιστοποιητικόν, ὅτι δὲν περιέπεσέ τις εἰς ἁμάρτημα κατὰ τὸν πρὸ τῆς καταδίκης χρόνον, πιστοποιητικὸν ὅτι καθ’ ὅλον τὸν χρόνον τὸν ὁποῖον διανύει εἰς τὰς φυλακὰς ἔδειξεν ἄμεμπτον διαγωγὴν καὶ μεταμέλειαν, ἀλλ’ ἠθέλησε καὶ τοῦτο νὰ τὸ ἐξαρτήσῃ ἐκ τῆς κρίσεως τοῦ δικαστοῦ, καὶ οὐχὶ νὰ τὸ ἐπιτάξῃ, ὅταν οἱ ὅροι οὗτοι συντρέχωσι.

§129Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Τώρα εἶναι καὶ τῆς μειονοψηφίας.

§130Γ. ΚΑΤΣΙΜΠΙΡΗΣ. Ἀλλ’ ἔχομεν ἐκ τῆς πείρας καὶ τῆς πρακτικῆς παραδείγματα ὅτι ἔτυχον ἀναστολῆς τῆς ποινῆς διάσημοι κακοῦργοι, ἀπερρίφθησαν δὲ αἰτήσεις ἀνθρώπων οἱ ὁποῖοι ἦσαν ἄξιοι συμπαθείας.

§131Ε. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ἀναλόγως τῶν πραγμάτων οἱ αὐτοὶ πλημμελειοδίκαι πότε δίδουσιν καὶ πότε δὲν δίδουσιν ἀναστολήν.

§132Γ. ΚΑΤΣΙΜΠΙΡΗΣ. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ προσέξῃ εἰς τοῦτο, ὅταν ἔχῃ τὰ στοιχεῖα τοῦ νόμου, διότι ποῖος εἶναι ὁ σκοπὸς τοῦ νομοθετήματος ἐκείνου; Νὰ καταστήσῃ τοὺς ἐγκληματίας καλοὺς πολίτας. Διατί νὰ δώσωμεν λοιπὸν τὸ δικαίωμα νὰ ἐξαρτᾶται ἡ ἀναστολὴ ἀπὸ τὴν κρίσιν τοῦ δικαστοῦ, ὁ ὁποῖος κρίνει ἐπὶ δικογραφίας τοῦ Κακουργιοδικείου ἐν στιγμῇ κουράσεως ἀφορήτου καὶ συμφώνως πρὸς τὰς ψυχικὰς αὑτοῦ διαθέσεις, εἰς ἓν τέταρτον ἢ ἡμίσειαν ὥραν ἀποφαίνεται ὅτι τὸ Κακουργιοδικεῖον ἐπέβαλε ποινὴν ὀλιγωτέραν τοῦ πρέποντος, καὶ ἀπορρίπτει τὰς αἰτήσεις ἐκείνων, οἵτινες διὰ τοῦ νόμου τούτου εὐεργετοῦνται. Διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ πρόνοιαν πρὸς θεραπείαν καὶ τοῦ ἀτόπου τούτου, ὥστε νὰ εἶναι ἐπιτακτικὸν εἰς τὸ Δικαστήριον, ὅταν ὑπάρχωσι τὰ στοιχεῖα τοῦ νόμου, τουτέστι πιστοποιητικὸν ὅτι δὲν ὑπέπεσεν εἰς ἐγκληματικὴν πρᾶξιν καὶ πιστοποιητικὸν ὅτι διανύει βίον ἐνάρετον καὶ καλὸν ἐν τῇ φυλακῇ, νὰ εἶναι, λέγω, ὑποχρεωμένον τὸ Δικαστήριον νὰ δίδῃ τὴν ἀναστολήν. Ἐπίσης πρέπει νὰ ληφθῇ πρόνοια διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, ὅπως αἱ αἰτήσεις τῶν ἀναστολῶν, αἱ ἀπορριφθεῖσαι εἰς ὅλα τὰ Δικαστήρια τοῦ Κράτους ὑπὸ τὸ κράτος τοῦ νόμου περὶ ἀναστολῆς νὰ δύνανται νὰ εἰσαχθῶσι δι’ ἐφέσεως εἰς δευτέρου βαθμοῦ δικαστήρια. Ταῦτα εἶχον νὰ εἴπω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν καὶ παρακαλῶ αὐτὸν νὰ προσέξῃ, διότι εἶναι ζήτημα ἐνδιαφέρον τὴν κοινωνίαν ὁλόκληρον, δυνάμενον δὲ καὶ τοὺς πλημμελειοδίκας νὰ καταστήσῃ ἀγρυπνοτέρους καὶ οὐχὶ ἀδιαφόρους πρὸς τὴν ἐλευθερίαν τοῦ πολίτου.

§133Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἐνῷ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἀναγνωρίζει τὴν ἀνάγκην τῆς εἰσαγωγῆς τοῦ ἐνδίκου μέσου τῆς ἐφέσεως ἐπὶ τῆς ἀποφάσεως τῶν Πλημμελειοδικείων, νομοθετήματος, τὸ ὁποῖον ἐγένετο παραδεκτὸν παντοῦ εἰς ὅλας τὰς ξένας νομοθεσίας, ὡς ἀνέπτυξεν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας Συνάδελφος, καὶ ἐνῷ ἀνέμενον ἵνα τὸ νομοσχέδιον εἰσαχθῇ τέλειον, ἐν τούτοις, ἐνῷ ἀπεδέχθη κατ’ ἀρχὴν τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ μέτρου τούτου, ἐδίστασε νὰ εἰσαγάγῃ τοῦτο ἐφ’ ὅλων τῶν καταδικαστικῶν ἀποφάσεων τῶν Πλημμελειοδικείων, διότι μέγας ἀριθμὸς τῶν ἐκδικαζομένων ἀποφάσεων θὰ ἀπησχόλει τὰ Ἐφετεῖα, ὡς λέγει ἐν τῇ ἐκθέσει του ὁ κ. Ὑπουργός. Ὅταν πρόκειται, κύριε Ὑπουργέ, περὶ ἀπονομῆς δικαιοσύνης, ὅταν πρόκειται περὶ τῆς προσωπικῆς ἐλευθερίας, τοῦ ἀδιατιμήτου τούτου ἀγαθοῦ, δὲν πρέπει ὁ εἰσηγητὴς τοῦ νομοσχεδίου νὰ ὀρρωδῇ πρὸ οὐδενός, προκειμένου νὰ ἀσφαλίσῃ τὴν ἀπονομὴν τῆς δικαιοσύνης καὶ τὴν προσωπικὴν ἐλευθερίαν ἀπὸ ἐνδεχομένων ἀδικιῶν. Ἐπειδὴ δὲ ἐν τῇ εἰσηγητικῇ ἐκθέσει φρονεῖτε ὅτι τὰ τριμελῆ Πλημμελειοδικεῖα δὲν δικάζουσι πρωτίστως, ἐπιβάλλεται ἔτι μᾶλλον ἐπιτακτικὴ ἀνάγκη τῆς εἰσαγωγῆς τοῦ ἐνδίκου μέσου τῆς ἐφέσεως, διότι ἔχετε δισταγμόν τινὰ περὶ τῆς ὀρθῆς ἀπονομῆς τῆς δικαιοσύνης. Διὰ τὸν λόγον δὲ τοῦτον καὶ μόνον, τὸν ὁποῖον ἀνεφέρετε ἐν τῇ εἰσηγητικῇ ἐκθέσει, πρέπει νὰ εἰσαγάγητε τὸ ἔνδικον μέσον τῆς ἐφέσεως δι’ ὅλας τὰς ἀποφάσεις τῶν Πλημμελειοδικείων.

§134Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Ἐὰν ὡρμώμην ἀπὸ αὐτῆς τῆς σκέψεως, ἔπρεπε νὰ μὴ τὸ εἰσαγάγω διόλου, διότι αὐτὸ ἐμπράκτως δὲν εἶναι δυνατόν.

§135Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἐκτὸς τούτου, ἐάν τις παρακολουθήσῃ τὴν ἀπονομὴν τῆς δικαιοσύνης ἐν τοῖς Πλημμελειοδικείοις, θὰ ἴδῃ πόσα ἄτοπα καὶ πόσαι ἀδικίαι προσγίγνονται. Ὁ μέγας ἀριθμὸς τῶν δικαζομένων ὑποθέσεων δὲν δίδει πολλάκις τὸν καιρὸν εἰς τοὺς δικαστάς, παρ’ ὅλην τὴν ἀγαθὴν πρόθεσιν τὴν ὁποίαν ἔχουσιν οὗτοι νὰ ἀπονείμωσι τὴν δικαιοσύνην, νὰ ἀπονείμωσι πλήρη αὐτὴν καὶ δικαίαν. Πολλάκις ἐκπλήσσεται τὸ ἀκροατήριον καὶ οἱ συνήγοροι διὰ τὴν ἀγρίαν ποινὴν ἡ ὁποία ἐπιβάλλεται εἰς τὸν κατηγορούμενον δι’ ἀδίκημα διὰ τὸ ὁποῖον θὰ ἦτο πρέπον νὰ ἐπιβληθῇ μία ἐλαφροτάτη ποινή. Τὸ νομοθέτημά σας λοιπόν, κύριε Ὑπουργέ, θὰ εἶναι τέλειον, ὅταν εἰσάγοντες τὸ μέτρον τοῦτο καὶ ἐπιβαρύνοντες, ἔστω καὶ ἐπ’ ὀλίγον τὰς ἐργασίας τῶν Ἐφετείων, ἐπεξετείνετε τὸ ἔνδικον μέσον τῆς ἐφέσεως ἐφ’ ὅλων τῶν ἀποφάσεων τῶν Πλημμελειοδικείων καὶ ἐπὶ τέλους μέχρι τοῦ ὁρίου ἐκείνου τὸ ὁποῖον ὑπεδείχθη εἰς τὴν Βουλὴν ὑπ’ ἄλλου προλαλήσαντος Συναδέλφου, τοῦ νὰ εἰσαχθῇ δηλονότι τὸ ἔνδικον μέσον τῆς ἐφέσεως ἐπὶ τῶν ἀποφάσεων τῶν Πλημμελειοδικείων τῶν καταδικαστικῶν πέραν τῶν δύο μηνῶν. Ἀναποδράστως πρέπει νὰ εἰσαχθῇ καὶ ἡ ἀναστολὴ τῆς ἀποφάσεως τῆς καταδικαστικῆς· πρέπει νὰ δεχθῆτε ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει τὴν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν ἔχει ὑποβάλει ἡ ἐπιτροπὴ διὰ τὰς βαρείας ποινάς, τὰς ἄνω τοῦ ἑνὸς ἔτους, καὶ νὰ ὁρισθῇ νὰ ἐφαρμόζωνται αἱ διατάξεις τοῦ νόμου περὶ προσωρινῆς ἀπολύσεως ἐπὶ ἐγγυήσει, ἵνα τοιουτοτρόπως προλαμβάνηται ἡ φυγάδευσις τοῦ εἰς βαρεῖαν ποινὴν καταδικασθέντος. Δὲν ἕπεται ὅμως ἐκ τούτου ὅτι δὲν πρέπει νὰ παραδεχθῆτε τὴν ἀνασταλτικὴν δύναμιν ἐπὶ τῶν καταδικαστικῶν ἀποφάσεων τῶν Πλημμελειοδικείων ἐφ’ ὅσον ὑποδεικνύεται ὑμῖν εἰς τὴν περίπτωσιν ταύτην ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ νόμου περὶ προσωρινῆς δι’ ἐγγυήσεως ἀπολύσεως τοῦ εἰς βαρεῖαν ποινὴν καταδικασθέντος. Εἴπετε, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δικάζωσι τὰ Ἐφετεῖα τὸν ἀριθμὸν αὐτὸν καὶ φρονεῖτε ὅτι πρέπει νὰ γίνωσι τριμελῆ, ὡς ὑποδεικνύει ἡ ἐπιτροπή. Ἡμεῖς ἀνεμένομεν νὰ ἀναπτύξητε τὸν λόγον τῆς τοιαύτης ἀρνήσεως, ἀλλὰ σεῖς ἐσταματήσατε. Φρονεῖτε ὅτι θὰ εἶναι τόσον μέγας ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀποφάσεων αἱ ὁποῖαι θὰ ὑποκύψωσιν εἰς τὸ ἔνδικον μέσον τῆς ἐφέσεως, ὥστε νὰ μὴ ἔχωσι τὸν καιρὸν τὰ Ἐφετεῖα νὰ ἐκδικάζωσι τὰ πλημμελήματα τὰ ὁποῖα θὰ εἰσάγωνται εἰς αὐτὰ διὰ τῆς ἀσκήσεως τοῦ ἐνδίκου τούτου μέσου; Ἐὰν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὰ περιστατικὰ τὰ παρακολουθοῦντα τὴν ἔφεσιν, δηλαδὴ τὴν μετάβασιν τοῦ κατηγορουμένου εἰς ἄλλο δικαστήριον, τὴν μετάβασιν τῶν μαρτύρων τῆς ὑπερασπίσεως καὶ τόσων ἄλλων δαπανῶν, αἱ ὁποῖαι θὰ ἐπακολουθήσωσι τὸ ἔνδικον μέσον τῆς ἐφέσεως, νὰ εἶσθε βέβαιος ὅτι τοῦτο θὰ ἀσκηθῇ ἐξ αὐτοῦ καὶ μόνου τοῦ λόγου εἰς ὀλίγας τῶν ἀποφάσεων καὶ δὴ εἰς ἐκείνας διὰ τὰς ὁποίας θὰ ὑπάρχῃ πεποίθησις ὅτι ὁ κατηγορούμενος ἠδικήθη. Μόνον εἰς ἐκείνας τὰς ἀποφάσεις, εἰς τὰς ὁποίας θὰ ὑπάρχῃ ἡ ἀντίληψις εἴτε ἐκ μέρους τοῦ κατηγορουμένου εἴτε ἐκ μέρους τοῦ συνηγόρου του ὅτι ἠδικήθη, θὰ ἀσκῆται τὸ ἔνδικον μέσον τῆς ἐφέσεως. Ἐὰν σήμερον ἐπὶ τῶν ἀποφάσεων τῶν Πταισματοδικείων αἱ ὁποῖαι ἐξ ὁλοκλήρου ὑπάγονται εἰς τὸ ἔνδικον μέσον τῆς ἐφέσεως ἐπ’ ἐλάχιστον ἀσχολῶνται τὰ Πλημμελειοδικεῖα πρὸς ἐκδίκασιν τῶν ἐφέσεων κατ’ ἀποφάσεων Πταισματοδικείων, δὲν φρονεῖτε ὅτι ὀλιγώτερον θὰ ἀσχολῶνται τὰ Ἐφετεῖα εἰς ἐκδίκασιν ἐφέσεων κατ’ ἀποφάσεων Πλημμελειοδικείων; Πλὴν τῶν παρατηρήσεων τούτων ἔχω καὶ τὴν ἀκόλουθον παρατήρησιν νὰ ὑποβάλω ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου. Ὑπάρχουσι πρόσωπα τὰ ὁποῖα ἀπολαύουσιν εἰδικῆς δικαιοδοσίας καὶ ταῦτα εἶναι οἱ δικηγόροι, τὰ πλημμελήματα δὲ αὐτῶν ἐκδικάζουσι τὰ Ἐφετεῖα, ἐνῷ δὲ χορηγεῖται τὸ ἔνδικον μέσον τῆς ἐφέσεως εἰς ὅλους τοὺς καταδικαζομένους εἰς ἑξάμηνον φυλάκισιν καὶ εἰς τὰς ποινὰς αἱ ὁποῖαι ὑπάγονται εἰς τὰς περιπτώσεις τῶν ἄρθρων 21–24 τοῦ Π. Νόμου, διατί στερεῖτε ἀπὸ τὴν τάξιν αὐτὴν τὸ ἔνδικον μέσον τῆς ἐφέσεως; Θὰ μοὶ εἴπητε, ποῖον δικαστήριον θὰ εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ ἐκδικάσῃ κατ’ ἔφεσιν κατὰ τῶν ἀποφάσεων τοῦ Ἐφετείου; Ἁπλούστατα ὁ Ἄρειος Πάγος, ὅστις δύναται νὰ συγκροτηθῇ ὡς δικαστήριον Πλημμελειοδικῶν ἵνα ἐκδικάσῃ τὰς ἀποφάσεις τῶν ὡρισμένων προσώπων τὰ ὁποῖα ἀπολαύουσιν εἰδικῆς δικαιοδοσίας. Δὲν βλέπω διατί ἀνθρώπους προνομιούχους τοὺς ὁποίους ἠθέλησεν ὁ νόμος νὰ ἀποσπάσῃ ἀπὸ τῆς κοινῆς δικαιοδοσίας στερεῖτε τοῦ δικαιώματος ἐφέσεως, ἀφοῦ τὸ χορηγεῖτε εἰς τὸν τελευταῖον ζωοκλόπον, ὁ ὁποῖος θὰ καταδικασθῇ εἰς φυλάκισιν πέρα τῶν 6 μηνῶν; Ἐφ’ ὅσον δὲ βαρύτεραι ποιναὶ ἐπιβάλλονται εἰς τὰ βαρύτερα ἀδικήματα, ἡ δὲ ποινὴ τῶν περιπτώσεων τῶν ἄρθρων 21 καὶ 24 τοῦ ποιν. νόμου δύναται νὰ ἐπιβληθῇ εἰς διαφόρους παραβάσεις τοῦ ποιν. νόμου, δὲν βλέπω διατί τὴν τάξιν αὐτὴν τῶν δικηγόρων, ἡ ὁποία δύναται νὰ ὑποκύψῃ εἰς τὴν ποινὴν τῆς καταδίκης καὶ τῶν τριῶν ἐτῶν φυλακίσεως δι’ ἐξύβρισιν Δικαστηρίου κλπ., διατί τὴν στερεῖτε τοῦ ἐνδίκου μέσου τῆς ἐφέσεως. Κατ’ ἀρχὴν τὸ νομοσχέδιον εἶναι ὀρθότατον, διότι εἰσάγεται θεσμός, ὁ ὁποῖος ἀσφαλίζει τὴν ἀπονομὴν τῆς δικαιοσύνης, ἔχει ὅμως τόσας ἀτελείας καὶ θὰ γεννήσῃ τόσα ζητήματα, ὥστε ὀρθότερον θὰ εἶναι, ἐφ’ ὅσον νομίζετε ὅτι τὸ νομοσχέδιον δύναται νὰ διορθωθῇ, νὰ ἀναβάλητε τὸ νομοσχέδιον ἤ, ἐὰν θὰ τὸ ψηφίσητε, νὰ τὸ ψηφίσητε περιορίζοντες τὸ ὅριον τῆς ποινῆς καὶ δίδοντες ἀνασταλτικὴν δύναμιν ἀφοῦ λάβητε ὑπ’ ὄψιν καὶ τὴν τάξιν τὴν ὁποίαν σᾶς ἀνέφερον, ἵνα καὶ αὐτὴ μὴ στερηθῇ τοῦ ἐνδίκου μέσου τῆς ἐφέσεως.

§136Ν. ΞΗΡΟΣ. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἐξηντλήθη τὸ θέμα ἀπὸ τοὺς προλαλήσαντας, ἐγὼ δὲ δὲν θὰ προσθέσω περισσότερα, ἀλλὰ θὰ παρακαλέσω ὅπως καμφθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης εἰς τὸ ζήτημα τοῦ ἐκκλητοῦ τῶν ἀποφάσεων, διότι οἱ ἀσχολούμενοι εἰς τὰ κατώτερα ποινικὰ δικαστήρια εὑρισκόμεθα εἰς τὴν δυσάρεστον θέσιν νὰ ἔχωμεν ἁπτὰ τὰ παραδείγματα τῶν σφαλμάτων, τὰ ὁποῖα διαπράττονται ἀπὸ μέρους τῶν δικαστηρίων τῶν Πλημμελειοδικείων, σφάλματα, τὰ ὁποῖα, ὅπως προεῖπον, διακόπτων τὸν προαγορεύσαντα Βουλευτὴν ἐξ Ἀχαΐας καὶ Ἤλιδος προέρχονται μόνον ἐκ πλάνης. Κυρίως προέρχονται ἐκ μιᾶς προκαταλήψεως κακῆς, ἐκ μιᾶς κακῶς ἐννοουμένης αὐστηρότητος καὶ ἐξ ἑνὸς νέου συστήματος, τὸ ὁποῖον ἐφευρέθη διὰ τὴν δικαιολογίαν μερικῶν ἀποφάσεων καὶ τὸ ὁποῖον εἶχον τὴν τιμὴν ν’ ἀναφέρω πρὸς ὑμᾶς, ὅτι δηλ. καταδικάζεται ὁ κατηγορούμενος ὑπὸ τὸν τύπον διοικητικοῦ μέτρου. Εἶναι νέον σύστημα μὴ ἀναγραφόμενον εἰς οὐδεμίαν δικονομίαν τοῦ κόσμου καὶ τὸ ὁποῖον ἡμεῖς οἱ εὐφυεῖς Ἕλληνες ἀνεύρομεν. Γίνεται μεγάλη κατάχρησις ἰδίως εἰς τὰ ἀδικήματα τῶν αὐτοδικιῶν καὶ εἰς ἀδικήματα τὰ ὁποῖα δὲν δύνανται ν’ ἀποδειχθῶσιν. Οἱ δικασταὶ ἔχουσι τὴν γνώμην ὅτι πρέπει νὰ δοθῇ ἓν εἶδος διδάγματος ἀδιαφοροῦντες, ἐὰν στερήσωσι τὴν ἐλευθερίαν τοῦ πολίτου, ἀδιαφοροῦντες περὶ τοῦ μεγάλου αὐτοῦ δικαιώματος, τὸ ὁποῖον ἔχει πᾶς ἐλεύθερος ἄνθρωπος. Δὲν διστάζουσι ν’ ἀποστείλωσιν εἰς τὴν φυλακὴν ἀνθρώπους ἐντελῶς ἀδίκως, σκανδαλωδῶς ἀδίκως· καὶ ἂν ἤθελον προκληθῆ, ἤθελον ἀναφέρει καὶ προσφατώτατα ἀδικήματα ἐκ τῆς ἰδιαιτέρας μου πατρίδος εἰς σημεῖον ὥστε καὶ ν’ ἀγανακτῶσι καὶ τὰ ἀκροατήρια διὰ τοιαύτας ἀποφάσεις ποινικῶν δικαστηρίων. Θὰ ἐπεθύμουν λοιπόν, ἵνα ὁ κ. Ὑπουργὸς εἰς τὸ ζήτημα τοῦ ἐνδίκου μέσου τῆς ἐφέσεως κατ’ ἀποφάσεων τῶν κατωτέρων ποινικῶν δικαστηρίων θελήσῃ νὰ τεθῇ ὅπως δήποτε περιορισμός τις εἰς αὐτὰ καὶ δεχθῇ ὅπως τὸ ὅριον τῆς ποινῆς καταβιβασθῇ εἰς τὸ δίμηνον. Βεβαίως δὲ τὴν Βουλὴν πρέπει νὰ ἀπασχολήσῃ, ὡς ὀρθῶς εἶπόν τινες τῶν κ. κ. προαγορευσάντων, τὸ ζήτημα τῆς ἀνασταλτικῆς δυνάμεως, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ εἶναι σχεδὸν ἀπόλυτον καὶ κατὰ τὴν κρίσιν τοῦ Δικαστηρίου ὑπὸ τὸν ὅρον τῆς τηρήσεως τῶν διατάξεων τοῦ νόμου τῆς ἐπὶ ἐγγυήσει ἀναστολῆς τῆς ποινῆς, νὰ εἶναι δὲ ἀπόλυτον ἰδίως εἰς τὰς μικρὰς ποινάς, διότι περισσοτέραν ἐπίδρασιν ἔχει εἰς τὰς μικρὰς ποινάς. Εἶναι προτιμότερον νὰ δίδηται ἄνευ ἐγγυήσεως εἰς τὰς μικρὰς ποινάς, εἰς τὰς μεγάλας δὲ ποινὰς νὰ δίδηται ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νόμου τῆς ἀπολύσεως δι’ ἐγγυήσεως· εἰς τὰς μεγάλας δηλαδὴ ποινὰς νὰ ἐφαρμόζωνται αἱ διατάξεις περὶ ἀποφυλακίσεως ἐπὶ ἐγγυήσει, εἰς δὲ τὰς μικρὰς ἀπολύτως νὰ δίδηται τὸ δικαίωμα τὸ ἀνασταλτικόν. Ἐσχάτως ἐψηφίσαμεν νόμον καὶ εἴπομεν ὅτι ὁ χρόνος τῆς προφυλακίσεως, δικαζομένης αἰτήσεως ἀναιρέσεως, νὰ λαμβάνηται ὡς χρόνος τῆς ποινῆς, διότι συμβαίνει πολλάκις ἕως ὅτου δικασθῇ ἡ ἀναίρεσις νὰ ἔχῃ ὁ κατάδικος ἐκτίσει τὴν ποινήν του καὶ νὰ παραπέμπηται νὰ δικασθῇ εἰς ἕτερον Δικαστήριον διὰ πρᾶξιν τῆς ὁποίας τὴν ποινὴν ἤδη ἐξέτινεν. Ὀρθότατον ἐπίσης εἶναι — ὅπως ὑπεστήριξαν οἱ κ. κ. Συνάδελφοι — ὅπως οἱ δικηγόροι καὶ ἐν γένει οἱ ἀπολαύοντες ἐξαιρετικῆς διαδικασίας ἔχωσι καὶ δεύτερον βαθμὸν ἐκδικάσεως τῶν ὑπ’ αὐτῶν διαπραττομένων πλημμελημάτων. Προσθέτω καὶ τοῦτο· ὅτι εἰς τὰ βουλεύματα ἐδόθη αὐτὸ τὸ δικαίωμα, δίκαιον δὲ εἶναι νὰ δοθῇ καὶ διὰ τὰς ἀποφάσεις τὰς ποινικάς, ὁριζομένου τοῦ Βʹ τμήματος τοῦ Ἀρείου Πάγου. Πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον θέλω λάβει τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω σχετικὴν τροπολογίαν.

§137Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Τὸ ζήτημα, Κύριοι, κατόπιν τῶν ἀγορεύσεων τῶν ἀξιοτίμων κ. κ. Συναδέλφων δέον νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης ἀπὸ ἄλλης ἀπόψεως καὶ ὄχι μόνον ἀπ’ ἐκείνης ἀπὸ τῆς ὁποίας μέχρι σήμερον ἐξητάσθη. Ὁ ἡμέτερος ποινικὸς νόμος συνταχθεὶς ἐπὶ τῇ βάσει ἰδεῶν καὶ θεωριῶν περὶ ἐπιβολῆς τῆς ποινῆς πεπαλαιωμένων εἶναι γνωστὸν ὅτι εἶναι αὐστηρότατος, εἶχε δὲ πάντοτε ὑπ’ ὄψιν του ὁ ποινικὸς ἐκεῖνος νόμος ὄχι μόνον τὴν ἐπιβολὴν τῶν ποινῶν, ἀλλὰ καὶ τὸ σύστημα τῆς ἐκτίσεως αὐτῶν· ἐφ’ ὅσον ὅμως σήμερον ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς ἔρχεται ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ ὑποβάλλει νέον σύστημα ἐκτίσεως τῶν ποινῶν ἀποδεχόμενος τὸ ἀπομονωτικόν, δέον νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ὅτι ποιναὶ ἐκτιόμεναι ὑπὸ σύστημα αὐστηρῶς ἀπομονωτικόν, πρέπει νὰ εἶναι ἀνάλογοι πρὸς τὸ σύστημα τοῦτο. Ἡ πεῖρα ἀπέδειξεν ὅτι μὲ τὸ ἀπομονωτικὸν σύστημα μία ποινὴ ἑνὸς μηνὸς ἢ δύο μηνῶν εἶναι πολὺ βαρυτέρα ἀπὸ διετῆ ἢ τριετῆ φυλάκισιν ὑπὸ τὸ σύστημα τῆς ἐν κοινῷ συμβιώσεως. Εἶναι ἐπίσης ἀποδεδειγμένον ὅτι ὅσον νοτιώτερον κεῖνται τὰ Κράτη, τόσῳ ἐπικινδυνωδέστερον εἶναι τὸ σύστημα τὸ ἀπομονωτικὸν καὶ προσέτι παρετηρήθη ὅτι μετὰ 5 ἐτῶν ἀπομονωτικὴν φυλάκισιν ἐπῆλθον καὶ κρούσματα φρενοβλαβείας. Δὲν πρόκειται νὰ θέσωμεν τοὺς καταδίκους εἰς τὰς φυλακὰς διὰ νὰ τοὺς θανατώσωμεν, ἀλλ’ ἐπιζητοῦμεν νὰ τοὺς βελτιώσωμεν. Καθ’ ἣν λοιπὸν στιγμὴν ἔρχεται ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ φέρει σύστημα ἀλλαγῆς τοῦ τρόπου ἐκτίσεως τῆς ποινῆς, ἀναγκαίως ἕπεται ὅτι αἱ ποιναὶ δὲν δύνανται νὰ ἐξακολουθήσωσι νὰ ἔχωσι τὴν αὐστηρότητα τὴν ὁποίαν ἔχουσι. Καὶ ἑπομένως εἶναι ἀνάγκη, μέχρις ὅτου ἀλλαχθῇ ὁ ἡμέτερος ποινικὸς νόμος, νὰ λάβωμεν ὅλα τὰ μέτρα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ συμβιβάσωσι πρὸς αὐτὸν τὴν θέσιν τῶν καταδικασθέντων. Τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν ἐμφανίζεται ὁ κ. Ὑπουργὸς μὲ νέον σύστημα ἐκτίσεως τῆς ποινῆς, ἀναγκαίως πρέπει τὸ σύστημα τοῦτο νὰ τὸ συνδυάσῃ μὲ τὸ ποσὸν τῆς τιμῆς τὴν ὁποίαν θὰ ἐπιβάλῃ. Ἀφοῦ ὅμως σήμερον εὑρίσκεται ἐν πλήρει ἀδυναμίᾳ νὰ μεταβάλῃ τὸν ποινικὸν νόμον, ἔχει καθῆκον ἄμεσον καὶ ἐπιβαλλόμενον ὑπὲρ τῆς ὑγείας τῶν πολιτῶν, διότι καὶ οἱ φυλακισμένοι δὲν παύουσι νὰ εἶναι πολῖται καὶ ἄνθρωποι, νὰ δεχθῇ πάντα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ ἐλαφρύνωσι τὴν θέσιν αὐτῶν. Θὰ προέβαινον δὲ καὶ πλέον, ὡς ὁ ἀξιότιμος κ. Συνάδελφος ἐξ Ἀχαΐας καὶ Ἤλιδος, τοῦ ὁποίου αἱ παρατηρήσεις εἶναι πολὺ ὀρθαί. Πρέπει νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν ἐκείνους οἱ ὁποῖοι σήμερον κατεδικάσθησαν ὑπὸ τὸ σύστημα τῶν βαρειῶν ποινῶν καὶ οἱ ὁποῖοι κινδυνεύουσι νὰ ἐκτίσωσι τὴν βαρεῖαν αὐτῶν ποινὴν ὑπὸ τὸ νέον σύστημα, τὸ ὁποῖον ὑποθέτω ὅτι πρόκειται ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ ἐφαρμόσῃ καὶ ὅτι δὲν ἐψηφίσθη διὰ νὰ μείνῃ χάρτης ἄγραφος. Δὲν πιστεύω νὰ θέλητε ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος κατεδικάσθη εἰς διετῆ φυλάκισιν νὰ ἐκτίσῃ τὴν ποινὴν ταύτην ὑπὸ τὸ σύστημα τὸ ἀπομονωτικόν.

§138Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὁ καταδικαζόμενος εἰς διετῆ φυλάκισιν κατὰ τὸ σχέδιον νόμου δὲν τίθεται εἰς ἀπομονωτικὴν φυλακήν. Μόνον ὁ καταδικαζόμενος εἰς φυλάκισιν μέχρις ἐννέα μηνῶν ἀπομονοῦται.

§139Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Καὶ ἐννέα μηνῶν φυλάκισις ἀπομονωτικὴ θεωρεῖτε ὅτι εἶναι μικρά; Εἶναι βαρυτάτη καὶ δυσανάλογος πρὸς τὴν πρᾶξιν, εἰς ἣν ἐπιβάλλεται, ἐκτιομένη ὑπὸ τὸ σύστημα τὸ ἀπομονωτικόν. Ἀναγκαίως λοιπὸν πρέπει νὰ παραδεχθῆτε καὶ νέον σύστημα τοῦ ποινικοῦ ἡμῶν νόμου, διότι βεβαίως τὸ σύστημα τοῦ ποινικοῦ ἡμῶν νόμου δὲν συμφωνεῖ μὲ τὸ σχέδιον τὸ ὁποῖον ὑπεβάλετε. Ἐὰν θέλητε νὰ παραδεχθῆτε τὰς παρατηρήσεις τὰς ὁποίας οἱ ἀξιότιμοι κ. κ. Συνάδελφοι ὑπέβαλον, σημειώσατε καὶ τοῦτο, ὅτι ἔρχεσθε εἰς πλήρη συμφωνίαν μὲ τὰς ἀρχὰς ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐστηρίξατε τὰ νομοθετικά σας μέτρα.

§140Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Δὲν πιστεύω νὰ ἐπιμένῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς εἰς τὴν διατύπωσιν τοῦ νομοσχεδίου, ὡς ἔχει τοῦτο, ἐναντίον τῆς ἐκφρασθείσης γνώμης ὁλοκλήρου σχεδὸν τῆς Βουλῆς. Οὐδ’ ἠκούσθη ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ἀντίθετος γνώμη οὐδ’ ὑπάρχει τοιαύτη, φρονῶ, ὡς θὰ ἀπεδεικνύετο, ἐὰν προεκαλεῖτο ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως. Ἰδίως ὅσον ἀφορᾷ τὸ ὅριον τῆς ποινῆς διὰ τὸ ἐκκλητὸν τῶν ἀποφάσεων, ὅπως τοῦτο ὁρισθῇ εἰς δίμηνον ἀντὶ ἑξαμήνου, πιστεύω ἀδιστάκτως ὅτι οὐδεὶς ὑπάρχει ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ὁ ἀντιφρονῶν καὶ προκαλῶ πάντα ἔχοντα ἐναντίαν τυχὸν γνώμην νὰ ἐγερθῇ. Ἀλλὰ καὶ διὰ τὰς λοιπὰς τροποποιήσεις τὰς ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς ὑποδεικνυομένας καὶ δὴ διὰ τὸ ἀνασταλτικὸν ἀποτέλεσμα τῆς ἐφέσεως ἐπὶ καταδίκης εἰς ποινὴν μὴ ὑπερβαίνουσαν τὸ ἔτος καὶ τὴν προσωρινὴν δι’ ἐγγυήσεως ἀπόλυσιν ἐπὶ μείζονος ποινῆς, τοῦ ποσοῦ τῆς ἐγγυήσεως ἀφιεμένου εἰς τὴν κρίσιν τοῦ Δικαστηρίου κατὰ τὰς περιστάσεις, δὲν νομίζω ὅτι ὑπάρχουσιν ἀντιρρήσεις καὶ ἔχω τὴν ἐλπίδα ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς θέλει λάβει ὑπ’ ὄψιν κατὰ τὴν βʹ συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου τὰς προτεινομένας τροποποιήσεις, δι’ ἃς πάντες εἴμεθα σύμφωνοι. Ἐκεῖνο ὅμως τὸ ὁποῖον ἐκ παραδρομῆς ἴσως παραλειφθὲν θὰ ἐπεθύμουν νὰ ὑποδείξω ἐγὼ εἶναι ὅτι σὺν τοῖς ἄλλοις ἐνδεικνύεται καὶ ἡ ἀναδρομικὴ ἰσχὺς τοῦ νέου θεσμοῦ ἐξ αὐτῆς τῆς αἰτιολογικῆς βάσεως αὐτοῦ. Δεχόμενοι τὸ λυσιτελὲς τῆς τοῦ δευτέρου βαθμοῦ δικαιοδοσίας δὲν πρέπει νὰ στερήσωμεν αὐτῆς τοὺς ἤδη καταδικασθέντας· ἄλλως πράττοντες προσκρούομεν προδήλως εἰς αὐτὸ τὸ αἴσθημα τῆς ἰσότητος καὶ τῆς δικαιοσύνης. Θὰ εἶναι φρικτόν, Κύριοι, νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα τῆς ἐφέσεως ὁ τὴν ἐπιοῦσαν τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου καταδικασθεὶς εἰς 6 μηνῶν φυλάκισιν κατὰ τὸ νομοσχέδιον ἢ τριῶν μηνῶν κατὰ τὴν τροποποίησιν, τὴν ὁποίαν τυχὸν ἤθελεν ἀποδεχθῇ ὁ κ. Ὑπουργός, ὡς ἐλπίζω, καὶ νὰ μὴ ἔχῃ τὸ δικαίωμα τοῦτο ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος κατεδικάσθη πρὸ δύο ἢ τριῶν ἡμερῶν εἰς τριετῆ ἢ τετραετῆ ἢ πενταετῆ φυλάκισιν! Καὶ ἐπειδὴ οἱ νόμοι συνήθως γίνονται ἐπὶ τῇ βάσει συγκεκριμένων περιπτώσεων, θὰ ἀναφέρω περίπτωσιν δύο ἀδελφῶν μετασχόντων ἀμφοτέρων τῶν πολέμων, τοῦ ἑτέρου μάλιστα τραυματισθέντος καὶ νοσηλευθέντος εἰς τὸ ἐνταῦθα νοσοκομεῖον «Εὐαγγελισμόν», οἵτινες μετὰ τὴν ἀπόλυσίν των κατεδικάσθησαν ἀμφότεροι ἐπὶ τραύματι εἰς τριετῆ ἢ τετραετῆ φυλάκισιν αὐστηρότατα κριθέντες. Νὰ μὴ δώσωμεν εἰς αὐτοὺς τὸ δικαίωμα τῆς ἐφέσεως καὶ νὰ τὸ δώσωμεν εἰς ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος κατεδικάσθη εἰς τρίμηνον ἢ τετράμηνον φυλάκισιν, ἁπλῶς καὶ μόνον διότι εἶχε τὴν τύχην νὰ ὁρισθῇ ἡ δίκη του μετὰ τὴν ἰσχὺν τοῦ νόμου; Τοῦτο δὲν ἀντίκειται εἰς τὸ αἴσθημα τοῦ δικαίου καὶ τῆς ἰσότητος; Δὲν ἔχω ἀμφιβολίαν ὅτι κατὰ τὴν βʹ συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου ὁ κ. Ὑπουργὸς πεισθεὶς ἤδη, ὡς μοὶ φαίνεται, περὶ τῆς ὀρθότητος καὶ σκοπιμότητος τῶν γενομένων παρατηρήσεων θὰ παρουσιάσῃ τὸ νομοσχέδιον ὑπὸ ἄλλην μορφὴν καὶ διατύπωσιν ἐπικροτουμένην ὑφ’ ὁλοκλήρου τῆς Βουλῆς, ἥτις ἀνεγνώρισεν ἤδη αὐτῷ τὴν ἀγαθὴν πρόθεσιν περὶ βελτιώσεως τῆς ποινικῆς δικαιοσύνης.

§141Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Ὡς καὶ ἐν ἀρχῇ ἐδήλωσα, παρακαλῶ τοὺς κ. κ. Βουλευτάς, ὅπως διατυπώσωσι τὰς γνώμας των εἰς τροπολογίας καὶ ὑποβάλωσι ταύτας εἰς τὸ Προεδρεῖον, ὑπόσχομαι δὲ ὅτι θέλω μελετήσει ἁπάσας καὶ κατὰ τὴν βʹ συζήτησιν θέλω δηλώσει εἰς τὴν Βουλὴν τίνας ἐκ τούτων ἀποδέχομαι. Παρακαλῶ ὅμως τὴν Βουλὴν ὅπως ψηφισθῇ ἀπόψε τὸ νομοσχέδιον εἰς αʹ ἀνάγνωσιν, ὡς ἔχει.

§142Γ. ΚΑΤΣΙΜΠΙΡΗΣ. Νὰ ψηφισθῇ εἰς περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ λέγει νὰ μὴ ψηφισθῇ; Τοῦτο θὰ εἶναι μία πλαστογραφία!

§143Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Δὲν τὸ εἶπεν ἡ Βουλὴ τοῦτο.

§144Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Ἔχω νὰ προτείνω λύσιν συμβιβαστικήν, τὴν ἑξῆς: νὰ δεχθῶμεν τὴν ἔφεσιν διὰ πᾶσαν καταδίκην καὶ τὸ ἀνασταλτικὸν ἀποτέλεσμα, ὅταν ἡ καταδίκη εἶναι μέχρις 6 μηνῶν. Ἄν ὅμως ἡ καταδίκη εἶναι πέραν τῶν 6 μηνῶν ἢ ὁ κατηγορούμενος εὑρίσκεται ἐν προφυλακίσει, τὸ Δικαστήριον ἂς ἀποφαίνεται περὶ τοῦ ἀνασταλτικοῦ ἀποτελέσματος. Ἂς μὴ φοβηθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς τὴν πολλὴν ἐργασίαν τῶν Ἐφετῶν, διότι δύναμαι νὰ σᾶς φέρω στατιστικήν, ἐκ τῆς ὁποίας προκύπτει ὅτι οἱ Γάλλοι ἐφέται, ὀλιγώτεροι ἀναλόγως πρὸς τὸν πληθυσμόν (132 ἐφέται ἐπὶ πληθυσμοῦ 32 ἑκατομμυρίων, 49 παρ’ ἡμῖν ἐφέται ἐπὶ πληθυσμοῦ μὴ φθάνοντος τὰ 3 ἑκατομμ., διὰ τὴν Παλαιὰν Ἑλλάδα, ἐννοεῖται), ἐπαρκοῦσιν ἐν Γαλλίᾳ ἔνθα, ὡς γνωστόν, ἡ ἔφεσις ἐπιτρέπεται καὶ εἰς τὸν παθόντα καὶ εἰς τὸν Εἰσαγγελέα. Νομίζετε ὅτι οἱ ἰδικοί μας ἐφέται εἶναι ὀλιγώτερον φίλεργοι; Νομίζω ὄχι· ἐπὶ τῇ βάσει δὲ τῶν πολιτικῶν ἀποφάσεων τὰς ὁποίας ἐκδίδουσιν οἱ ἐφέται Ἕλληνες καὶ Γάλλοι δύναμαι νὰ ἀποδείξω τὴν ἐργατικότητα τῶν ἡμετέρων. Νομίζω, Κύριοι, ὅτι ἔχουσι περισσοτέραν ἀνάγκην προστασίας ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐδικάσθησαν ἀπὸ ἑνὸς μέχρις ἓξ μηνῶν, παρὰ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐδικάσθησαν περισσότερον, καθόσον διὰ νὰ προέλθῃ τὸ Δικαστήριον εἰς τὴν ἀπόφασιν νὰ καταδικάσῃ τινὰ εἰς φυλάκισιν ἓξ μηνῶν καὶ πλέον, ὑποτίθεται ὅτι εὗρε στοιχεῖα ἐνοχῆς αὐτοῦ, πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον δὲν δυνάμεθα πάντοτε νὰ δεχθῶμεν καὶ διὰ τοὺς ὀλιγώτερον τῶν ἓξ μηνῶν καταδικαζομένους. Λοιπὸν ἡμεῖς ἔχομεν ἀνάγκην νὰ προστατεύσωμεν τοὺς ἀθώους καὶ ὄχι τοὺς ἐνόχους, ὡς δὲ ἔχει τὸ νομοσχέδιον, προστατεύει μᾶλλον ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι τὰς χειροτέρας ἐνδείξεις καὶ τὰς μεγαλειτέρας ὅτι εἶναι ἔνοχοι. Λέγετε δηλ. εἰς τὸν κατηγορούμενον· «κατεδικάσθητε εἰς φυλάκισιν ἓξ μηνῶν καὶ πλέον», αὐτὸ σημαίνει ὅτι ἐκάμετε κάτι τι. Λοιπὸν σᾶς δίδω καὶ τὸ δικαίωμα τῆς ἐφέσεως! Κέρδος ἔχετε, ζημίαν δὲν ἔχετε». Διὰ τοῦτο φρονῶ ὅτι δὲν πρέπει νὰ σταματήσητε εἰς τὸ ἑξάμηνον. Διατί δὲν εἶναι ἄξιος προστασίας ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος δικάζεται 15 ἢ 20 ἡμέρας ἢ ἕνα μῆνα καὶ εἶναι ἄξιος προστασίας ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος δικάζεται ἓξ μῆνας καὶ ὁ ὁποῖος εἶναι δυνατὸν 99% νὰ εἶναι ἔνοχος;

§145Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Παρακαλῶ νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις.

§146Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Παρακαλῶ, τὸ νομοσχέδιον ἐὰν δὲν τὸ υἱοθετῇ ὁ κ. Ὑπουργός, τὸ υἱοθετῶ ἐγώ.

§147Β. ΚΥΡΕΛΛΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶπεν ὅτι εἶναι διατεθειμένος νὰ συζητήσῃ τὸ νομοσχέδιον εὐθὺς ὡς κατατεθῶσιν αἱ τροπολογίαι.

§148ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἀναβάλλεται. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως). Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ ἐφαρμογῆς τοῦ ἄρθρου 23 Ποιν. Δικονομίας, ὡς ἐτροποποιήθη διὰ τοῦ νόμου 3791 τῆς 14 Ἰουνίου 1910 καὶ ἐπὶ πλημμελημάτων διωκομένων αὐτεπαγγέλτως καὶ κολαζομένων διὰ φυλακίσεως ἕξ μηνῶν» κατηρτίσθη ἐκ τῶν κ. κ. Σ. Κροκιδᾶ, Ν. Χαριτάτου, Π. Τσαλδάρη, Ν. Βελέντζα, Π. Πολυχρονιάδου, Ν. Γαρδικιώτη, Π. Ἀραβαντινοῦ καὶ Λ. Χριστοπούλου. Ἐπίσης ἀνακοινῶ τὰ ἑξῆς· Οἱ Βουλευταὶ κ. κ. Ν. Συριόπουλος, Σ. Θεοδωρόπουλος, Γ. Κρεστενίτης, Δ. Γκλαβᾶς, Γ. Κατσιμπίρης, Κ. Γόντικας, Π. Πολυχρονιάδης, Λ. Μεσσηνέζης, Β. Ῥοῦφος καὶ Ι. Βέρροιος ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου περὶ δήμων καὶ κοινοτήτων»· Ὁ Βουλευτὴς κ. Π. Πολυχρονιάδης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀποστολῆς ἀξιωματικῶν εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν πρὸς ἐκπαίδευσιν»· Ἐπίσης ὑποβάλλουσι τὰς κάτωθι τροπολογίας· Ὁ Βουλευτὴς κ. Δ. Γκλαβᾶς ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων περὶ προσωπικοῦ τῆς ἐξωτερικῆς ὑπηρεσίας τῶν δασῶν»· Ὁ κ. Ν. Βελέντζας ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1 καὶ 5 τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων ἀφορωσῶν τὴν ἐκδίκασιν τῶν δασικῶν ἀνομημάτων»· Ὁ κ. Σ. Κροκιδᾶς ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐφέσεως κατ’ ἀποφάσεως τῶν Πλημμελειοδικείων»· Ὁ κ. Γ. Λαμπρινόπουλος ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προσωπικοῦ τῆς ἐξωτερικῆς ὑπηρεσίας τῶν δασῶν»· Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ καταργήσεως τοῦ ἐξαγωγικοῦ τέλους ἐπὶ τῶν ἐλαιοπυρήνων» ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της. (Ὄρα ἐκθέσεις κλπ. Ἀρχεῖον Βουλῆς). (Λύεται ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 5 μ. μ.)