1913.12.16

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 25

τῆς 16 Δεκεμβρίου 1913

(Δευτέρα, ὥρᾳ 4, 45′ μ. μ.)

Προεδρία κ. Κ. Ζαβιτσιάνου.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Νὰ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα καὶ νὰ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως). Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλήν· Οἱ ἰδιοκτῆται τῶν ἐπιταχθέντων κτηνῶν καὶ κάτοικοι Βιλλίων παρακαλοῦσιν, ὅπως πληρωθῶσιν αἱ ἀποδείξεις τὰς ὁποίας ἔχουσι διὰ τὰ ἐπιταχθέντα κτήνη των· Ὁ ἐκ Χειμάρρας τοῦ δήμου Τευθρώνης τοῦ νομοῦ Λακωνίας Ν. Ἀλεβιζᾶκος, φονευθέντος τοῦ υἱοῦ του, ζητεῖ βοήθημα· Τὸ ἐργατικὸν κέντρον Γαργαλιάνων ζητεῖ ἐξασφάλισιν τῶν σταφιδοπαραγωγῶν ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῆς ἐξαγωγῆς τῆς σταφίδος· Οἱ δημοδιδάσκαλοι Διρφίων ζητοῦσιν, ὅπως ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν τὸ ὑπόμνημα τῆς Πανελληνίου Ἑνώσεως τῶν δημοδιδιδασκάλων· Οἱ κάτοικοι τοῦ χωρίου Τσούλια τοῦ δήμου Παρνασσίων ζητοῦσιν, ὅπως ἀρθῇ ἡ συγχώνευσις τῶν δύο ἐνοριακῶν ναῶν Ἁγίου Βασιλείου καὶ Ἁγίου Χαραλάμπους. Ὁ πρώην ταχυδρομικὸς διανομεὺς Β. Βασιλειάδης ζητεῖ σύνταξιν· Οἱ ἐπίμορτοι καλλιεργηταὶ τοῦ χωρίου Μπάμπα Γιαννὶ τῶν Γιανιτσῶν διαμαρτύρονται κατὰ τῶν τσιφλικούχων, ὡς ἐπιβαλλόντων αὐτοῖς τὴν πληρωμὴν 4 γροσίων κατὰ πρόβατον· Οἱ πρακτικοὶ φαρμακοποιοὶ Θεσσαλονίκης διαμαρτύρονται κατὰ τῆς αὐτόθι Νομαρχίας, ἥτις ἔκλεισε πάντα τὰ εἰς πρακτικοὺς φαρμακοποιοὺς ἀνήκοντα φαρμακεῖα· Ὁ σχολάρχης Βιτρινίτσης Εὐάγγ. Πανέτσος ἐπιστρατευθεὶς ζητεῖ, ὅπως καταλογισθῇ ὡς δημόσιος ὑπάλληλος μὴ δυνηθεὶς νὰ ὁρκισθῇ κηρυχθείσης τῆς ἐπιστρατεύσεως· Οἱ ἔφεδροι ἀνθυπολοχαγοὶ Ε. Καλλινίκου, Λ. Χατζηχρήστου, Κ. Κασιανὸς καὶ Γ. Καραγεωργόπουλος ζητοῦσιν, ὅπως ληφθῇ πρόνοια περὶ μονιμοποιήσεώς των· Ὁ λαὸς Οἰχαλίας, Ἰθώμης καὶ Ἀνδανείας ζητεῖ, ὅπως καταργηθῇ ὁ λιμενικὸς φόρος ἐπὶ τῶν διὰ ξηρᾶς ἐξαγομένων προϊόντων Μεσσηνίας· Ὁ ἐκ Τριφυλίας Α. Οἰκονομόπουλος, ἐνοικιαστὴς δημ. θεαμάτων ζητεῖ, ὅπως ἀπαλλαγῇ τοῦ ὑπολοίπου φόρου, διότι οὐδὲν εἰσέπραξε καθ’ ὅλον τὸ διάστημα· Οἱ δημοδιδάσκαλοι Πάρου ζητοῦσιν, ὅπως ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν αἱ τροποποιήσεις τῆς Πανελληνίου Ἑνώσεως τῶν δημοδιδασκάλων ἐπὶ τῶν ἐκπαιδευτικῶν νομοσχεδίων· Οἱ παρὰ τῇ ταχυδρ. καὶ τηλεγρ. Διευθύνσει Ἰωαννίνων ἔκτακτοι ὑπάλληλοι ζητοῦσιν, ὅπως ληφθῶσι καὶ οὗτοι ὑπ’ ὄψιν εἰς τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον· Ὁ ἐκ Καστορίας Ι. Κεφάλας κατηγορηθεὶς ἀδίκως ἐπὶ συκοφαντίᾳ ζητεῖ, ὅπως ληφθῇ περὶ αὐτοῦ πρόνοια· Ὁ ἐξ Ἀμαρουσίου Ν. Λάσκαρης ζητεῖ, ὅπως ἀπαλλαγῇ τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν· Ὁ Π. Σιώρης ἐξ ὀνόματος τῶν ἐν Ἀμερικῇ ἐγκατεστημένων Ἑλλήνων ζητεῖ, ὅπως χορηγηθῇ ἀτμόπλοιον ἵνα ἐπιστρέψωσιν οὗτοι εἰς Ἀμερικήν· Οἱ ἔμποροι Αἰγίου ζητοῦσιν, ὅπως ἐφαρμοσθῇ γενικῶς ὁ νόμος περὶ Κυριακῆς ἀργίας· Οἱ γονεῖς καὶ κηδεμόνες τῶν μαθητῶν Βόλου ζητοῦσιν, ὅπως συμπληρωθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν διδασκάλων τοῦ Βʹ ἑλληνικοῦ σχολείου· Οἱ ἐν ταῖς ἐξεταστικαῖς φυλακαῖς Λαμίας κρατούμενοι παρακαλοῦσιν, ὅπως ἀπαλλαγῶσι τοῦ ὑπολοίπου τῆς ποινῆς των· Ὁ κτηματικὸς Σύλλογος Αἰγίου ὑποβάλλει μελέτην τοῦ Π. Στρουμπούλη περὶ ῥιζικῆς λύσεως τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος· Οἱ δημοδιδάσκαλοι Ἀμφιπαγητῶν παρακαλοῦσιν, ὅπως μὴ ψηφισθῶσι τὰ νομοσχέδια περὶ στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως καὶ περὶ διοικήσεως αὐτῆς, ὡς ἔχοντα ἀνάγκην μεταρρυθμίσεως· Οἱ δημοδιδάσκαλοι Διστομίων ζητοῦσιν, ὅπως μὴ προταχθῇ τὸ περὶ διοικήσεως ἐκπαιδευτικὸν νομοσχέδιον· Ὁ πρώην ὑποθηκοφύλαξ Κ. Δράμαλης ὑποβάλλει ὑπόμνημα ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ὑποθηκοφυλακείων»· Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ͵ΓΩΜʹ καὶ ͵ΓϠΝΔʹ τοῦ 1911 περὶ ἀναστολῆς καὶ μετατροπῆς τῶν μέχρι τῆς ἰσχύος τοῦ ἀναθεωρηθέντος Συντάγματος ἐπιβεβλημένων ποινῶν» ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της. (Ὅρα Ἀρχεῖον Βουλῆς). Ὁ συνάδελφος κ. Ν. Ξηρὸς ζητεῖ ἄδειαν ὀκταήμερον. (Μὴ ὑπαρχούσης ἀντιρρήσεως ἡ ἄδεια χορηγεῖται). Ὁ βουλευτὴς Κεφαλληνίας κ. Ν. Ἀλιβιζᾶτος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ ἐξασφαλίσεως τῆς ἀγροτικῆς περιουσίας ἐν Κεφαλληνίᾳ καὶ Ἰθάκῃ». Ὁ συνάδελφος κ. Π. Πολυχρονιάδης ὑποβάλλει ὑπόμνημα περὶ συστήματος ἐκριζώσεως πρὸς λύσιν τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος. Οἱ συνάδελφοι κ. κ. Ι. Ξηρὸς καὶ Ν. Ξηρὸς ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν νόμων περὶ στρατιωτικῶν καὶ ναυτικῶν συντάξεων». Θέλουσιν ἐκτυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ πᾶσαι. (Ὅρα Ἀρχεῖον Βουλῆς). Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων. Ὁ κ. Ἀρ. Σακελλαρίου ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Κριεκουκίου τῆς Μεγαρίδος.

§2ΑΡ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Νομίζω, κ. Πρόεδρε, ὅτι ἡ ἀναφορὰ αὕτη πρέπει νὰ προσελκύσῃ τὴν προσοχὴν καὶ τῆς Βουλῆς καὶ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ὡς Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν. Οἱ κάτοικοι τοῦ Κριεκουκίου τῆς Μεγαρίδος παραπονοῦνται ὅτι ἐγένοντο δύο κατὰ τὸν χρόνον τῆς ἐπιστρατεύσεως ἐπιτάξεις τῶν κτηνῶν των, καὶ ἐνῷ διὰ τὰ ἐπιταχθέντα τὴν πρώτην φορὰν κτήνη ἐπληρώθησαν εἰς τὸ ἄρτιον, διὰ τὰ ἐπιταχθέντα κατὰ τὴν δευτέραν ἐπίταξιν δὲν συνέβη τὸ ἴδιον. Ἐπιστρέψαντες οἱ κάτοχοι τῶν κτηνῶν τούτων ἐκ τῶν ταλαιπωριῶν δεκατετραμήνου ἐκστρατείας εὑρίσκονται πρὸ ἀρνήσεως τοῦ ταμίου Μεγαρίδος ὅπως πληρώσῃ εἰς τὸ ἄρτιον τὰ δελτία τῆς ἐπιτάξεως. Ὡς ἀφορμὴ φέρεται ὅτι διωρθώθησαν τὰ στελέχη τὰ συνταχθέντα κατὰ τὸν χρόνον τῆς ἐπιτάξεως. Ἀλλὰ καὶ ἐὰν ἐγένετο διόρθωσίς τις μονομερῶς ὑπὸ τοῦ ἀξιωματικοῦ τῆς ἐπιτάξεως, αὕτη θὰ εἶναι παράνομος καὶ ἄκυρος, ἐγένετο δὲ κατὰ παράβασιν τῶν νόμων περὶ στρατιωτικῶν εἰσφορῶν καὶ τοῦ τελευταίου νόμου ͵ΔΡΙΕʹ. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἐξετασθῇ αὐστηρῶς ἡ ὑπόθεσις αὕτη, διότι ἀδικοῦνται μεγάλως ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι ὑπέστησαν ἀγογγύστως καὶ ἐνθουσιωδῶς ὅλας τὰς ὑποχρεώσεις, αἱ ὁποῖαι τοῖς ἐπεβλήθησαν ὑπὸ τῆς Πατρίδος ἀπὸ τῆς ἐπιστρατεύσεως καὶ ἐντεῦθεν.

§3ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Θὰ ἐξετάσω τὸ ζήτημα.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Παπαχατζῆς ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ θέματος. Ἀπών. Ὁ κ. Δ. Κριεκούκης.

§5Δ. ΚΡΙΕΚΟΥΚΗΣ. Τὴν αὐτὴν σύστασιν ποιοῦμαι καὶ ἐγώ, κ. Πρόεδρε.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Μερλόπουλος ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς τοῦ Κτηματικοῦ Συλλόγου Γαράντζης παραπονουμένου ὅτι δὲν ὑπάρχει ἐντελῶς δημοσία ὁδὸς ἀπὸ Διαβολιτσίου μέχρι Γαράντζης.

§7Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ αἴτημα τῶν συμπολιτῶν μου, κύριε Πρόεδρε, εὑρίσκω δικαιότατον καὶ ἀνταποκρινόμενον εἰς μεγίστην ἀνάγκην, τὴν ὁποίαν ἦλθε νὰ θεραπεύσῃ ἡ αἴτησις αὕτη. Οἱ ἀναφερόμενοι κάτοικοι τῆς κωμοπόλεως Γαράντζης ἐχούσης πληθυσμὸν 3 χιλιάδων ψυχῶν, στεροῦνται παντελῶς δημοσίας ὁδοῦ καὶ διὰ νὰ μεταβῶσιν ὁπουδήποτε καὶ ἵνα μεταφέρωσι τὰ γεωργικά των προϊόντα εἰς τὰ κέντρα τῆς καταναλώσεως. Ἐννοεῖται δὲ ὅτι μία κωμόπολις κατοικουμένη ὑπὸ 3 χιλιάδων κατοίκων καὶ ἔχουσα ἄφθονον παραγωγὴν ἐλαίου καὶ σταφίδος καὶ ἄλλων εἰσέτι προϊόντων, ὡς ἡ Γαράντζα, ἀδικεῖται σπουδαίως μὴ ἔχουσα συγκοινωνίαν. Ἡ δαπάνη δὲ ἡ ὁποία θὰ ἀπαιτηθῇ διὰ τὴν κατασκευὴν τῆς ὁδοῦ ἀπὸ Διαβολιτσίου μέχρι Γαράντζης θὰ εἶναι μικρά, διότι καὶ τὸ διάστημα δὲν εἶναι μέγα, ἀλλὰ καὶ τὸ ἔδαφος διὰ τοῦ ὁποίου θὰ διέλθῃ ἡ ὁδὸς εἶναι ὁμαλώτατον, καὶ ὡς ἐκ τούτου καὶ ἡ ὁδοστρωσία δὲν θὰ εἶναι δαπανηρά. Συνιστῶ τὴν αἴτησιν ταύτην τῶν συμπολιτῶν μου εἰς τὸν κύριον ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργόν, ἵνα τὴν μελετήσῃ. Θὰ ἴδῃ τότε καὶ θὰ πεισθῇ ὅτι εἶναι δίκαιον, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ζητοῦσιν οἱ ἀναφερόμενοι.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Δικαῖος ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ.

§9Χ. ΔΙΚΑΙΟΣ. Πρόκειται περὶ ἐπεκτάσεως τῆς ὁδοῦ, ἡ ὁποία συνδέει τὰς πρωτευούσας δύο εὐφορωτάτων δήμων, ἤτοι τὸν Μελιγαλᾶν καὶ τὸ Διαβολίτσιον. Ἀπὸ Διαβολιτσίου δὲ μέχρι Γαράντζης τὸ διάστημα δὲν εἶναι παρὰ ὡριαῖον. Ἡ Γαράντζα εἶναι κωμόπολις κατοικουμένη ὑπὸ 3 χιλιάδων περίπου κατοίκων, ἁπασῶν τῶν οἰκογενειῶν οὐσῶν γεωργικῶν, ἀπὸ Διαβολιτσίου δὲ μέχρι Γαράντζης δὲν ὑπάρχει καμμία ὁδός, οὔτε ἁμαξιτὸς οὔτε βατή, καὶ οἱ ἄνθρωποι διὰ νὰ ἐπικοινωνήσωσι διέρχονται διὰ διαφόρων ρυακίων καὶ χειμαρρίσκων διατρέχοντες καθ’ ἑκάστην μυρίους κινδύνους ἀπὸ τὰς πλημμύρας τῶν ὁρμητικῶς κατερχομένων ὑδάτων. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔχει σημασίαν εἶναι, ὡς εἶναι γνωστόν, ὅτι οὔτε ἡ ἐπαρχία Μεσσήνης οὔτε ὁ δῆμος Ἀνδανίας ἀναγράφονται ὡς δικαιοῦχοι εἰς τὸν πίνακα ἀναλογισμοῦ διανομῆς τῶν κεφαλαίων τοῦ ταμείου τῆς ὁδοποιΐας. Τὸ ζήτημα ἑπομένως εἶναι, ἂν τὸ Κράτος θὰ ἦτο δυνατὸν ἐκ τοῦ ὑπὲρ τῆς ὁδοποιΐας βοηθήματος τοῦ προϋπολογισμοῦ του, νὰ ἀφιερώσῃ ποσόν τι διὰ τὴν θεραπείαν τῆς ἀνάγκης ταύτης. Πρὸ τούτου ὅμως εἶναι ἀνάγκη βεβαίως νὰ μελετηθῇ τὸ πρᾶγμα, ἵνα ἴδῃ ὁ κύριος Ὑπουργὸς πόσον θὰ ἀπαιτήσῃ ἡ κατασκευὴ τῆς ὁδοῦ ταύτης, καὶ ἔπειτα νὰ ἐξετάσωμεν, ἂν δύναται τὸ Κράτος διὰ τοῦ μέσου τούτου νὰ ἐπαρκέσῃ εἰς τὴν ἀνάγκην αὐτήν.

§10ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Μάλιστα· ἀλλὰ πρέπει νὰ στέλλωνται αἱ ἀναφοραὶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν μετὰ τῶν παρατηρήσεων τῶν κ.κ. Βουλευτῶν.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συναινέσει τῆς Βουλῆς παραπέμπεται ἡ ἀναφορὰ αὕτη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν. Ὁ κ. Π. Βουρλούμης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ δημοδιδασκάλου Λ. Χαραλαμποπούλου.

§12Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. Ἡ ἀναφορὰ αὕτη, κύριε Πρόεδρε, πρέπει νὰ ἐφελκύσῃ τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐκπαιδεύσεως. Ὁ ἐν λόγῳ δημοδιδάσκαλος εἶχε σταλῆ ἀπὸ τὸν σύλλογον τὸν Μακεδονικὸν καὶ ἐδίδασκεν εἰς χωρίον τι πλησίον τῶν Δαρδανελλίων, κατὰ τὴν ἐποχὴν δὲ τοῦ ἐμπορικοῦ ἀποκλεισμοῦ (boycottage) συνελήφθη, ἐφυλακίσθη, ἐκακοποιήθη, καὶ ἐπὶ τέλους ἀπηλάθη. Τώρα ζητεῖ οὗτος, ὅπως ὁ χρόνος, κατὰ τὸν ὁποῖον ὑπηρέτησεν ἐκεῖ καὶ ὑπέστη τὰ πάνδεινα, προσμετρηθῇ εἰς τὸν χρόνον τῆς συντάξεώς του. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Ἐκπαιδεύσεως, ὅπως λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του τὴν αἴτησιν ταύτην.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συναινέσει τῆς Βουλῆς ἡ ἀναφορὰ τοῦ δημοδιδασκάλου Χαραλαμποπούλου παραπέμπεται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ἐπὶ τῆς Ἐκπαιδεύσεως. Ὁ κ. Ν. Γαρδικιώτης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς Ἀσπασίας Χρήστου Νακοπούλου.

§14Ν. ΓΑΡΔΙΚΙΩΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης ὅπως λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του τὴν ἀναφορὰν ταύτην. Καὶ ἐὰν ἐκ τῆς μελέτης τῆς σχετικῆς δικογραφίας ἐξάγεται ὅτι συντρέχουσι λόγοι, δέον ὁ ἐν λόγῳ κατάδικος νὰ συστηθῇ εἰς τὸ ἔλεος τῆς Α. Μ. τοῦ Βασιλέως καὶ τῷ ἀπονεμηθῇ χάρις, διότι εὑρισκόμενος οὗτος ἐν ταῖς φυλακαῖς Τρικκάλων κατὰ τὸ 1897 καὶ ἐξελθὼν κατὰ τὴν θλιβερὰν ἡμέραν τῆς ὑποχωρήσεως τῶν ἑλληνικῶν στρατευμάτων ἐκ Θεσσαλίας ἐγκατέστη ἔκτοτε ἐν Μακεδονίᾳ, ὅπου διῆγεν ἡσυχώτατον βίον. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου προσέφερεν ἐκεῖ μεγίστας ὑπηρεσίας κατὰ τὸν Μακεδονικὸν ἀγῶνα καὶ εἶναι ἄξιος πάσης προστασίας.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς ὁ κ. Κ. Σταμούλης. Ἀπών. Ὁ κ. Ἀλκ. Θανόπουλος.

§16ΑΛΚ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ θὰ συνίστων, κ. Πρόεδρε, εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ὅπως λάβῃ μᾶλλον νομοθετικὴν μέριμναν, διότι ὄχι μόνον ὁ Νακόπουλος, ἀλλὰ καὶ πλεῖστοι ἄλλοι ἀρκετὰ νομίζω ὅτι ἐτιμωρήθησαν φυλακισθέντες ἐπὶ πολλὰ ἔτη, ὥστε νὰ εἶναι ἀνάγκη λήψεως νομοθετικῆς προνοίας ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ.κ. Π. Ἀραβαντινός, Π. Τσαλδάρης καὶ Ἀθ. Χριστόπουλος παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ πληροφορήσῃ τίνα λύσιν προτίθεται νὰ δώσῃ καὶ πότε εἰς τὸ ζήτημα τῆς ἕνεκα διολισθήσεως ἐδάφους ἐπελθούσης συγχύσεως τῶν κτημάτων τῆς κοινότητος Καμαρίου Κορινθίας.

§18ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας δύναμαι νὰ δώσω εἶναι ὅτι ἀναμφισβητήτως ὑπάρχει δυσχέρεια κανονισμοῦ τοῦ προκύψαντος ζητήματος ἕνεκα τοῦ φαινομένου τοῦ ἐξαιρετικοῦ τῆς διολισθήσεως ὡρισμένων γαιῶν τῶν ῥηθέντων δήμων, ἐξ οὗ ἐπῆλθε μεταμόρφωσις τοῦ ἐδάφους τοιαύτη, ὥστε νὰ μὴ δύνανται πλέον οἱ πλεῖστοι τῶν ἰδιοκτητῶν ν’ ἀναγνωρίσωσι τὰ κτήματά των. Τὰ κτήματα ταῦτα ἦσαν ἐθνικά, ἐξεδόθησαν δὲ παραχωρητήρια. Ὡς σήμερον ἐξ ἀνωτέρας βίας μετεμορφώθη τὸ ἔδαφος ἐκεῖ, τὸ ζήτημα δὲν δύναται νὰ λυθῇ διοικητικῶς, ἀλλ’ ἔχει ἀνάγκην ὅπως ῥυθμισθῇ νομοθετικῶς. Πρὸς τοῦτο θὰ ὑποβάλωμεν πρότασιν νόμου, ἡ ὁποία θὰ στηρίζηται ἐπὶ τῆς ἑξῆς βάσεως ἐν γενικαῖς γραμμαῖς, ὅτι· «οἱ ἀρχικῶς δηλώσαντες καὶ μὴ ἀνευρίσκοντες τὰ κτήματά των, θὰ ὑποβάλωσι νέαν δήλωσιν ἐφαρμοσθησομένην ἐπὶ τοῦ σημερινοῦ ἐδάφους ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἀρχικῆς ποσότητος τῆς δηλωθείσης. Πρὸς τοῦτο ἀπεστείλαμεν ἤδη γεωμέτρην ἵνα ἐνεργήσῃ τὴν προπαρασκευαστικὴν ἐργασίαν καταμετρήσεως.

§19Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ὑπάρχει, ὡς γνωρίζετε βεβαίως, προπαρασκευαστική τις ἐργασία· ἔχει ἔλθει μηχανικός, ὁ ὁποῖος ἔχει καταμετρήσει· ἔχει κάμει σχεδιογράφημα καὶ ἐζήτησε καὶ τοὺς τίτλους, ἵνα ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ σχεδιογραφήματος καὶ τῶν τίτλων κατορθώσῃ νὰ κάμῃ νέαν διανομήν· τοῦτο ὅμως κατέστη ἀνέφικτον ἐκ διαφόρων λόγων. Τὸ ἀληθὲς εἶναι ὅτι μερικὰ κτήματα ἐκαλύφθησαν παρ’ ἄλλων, ἀλλ’ ἡ ἔκτασις ὑπάρχει ὅση ἦτο καὶ πρίν, ἴσως δὲ καὶ μεγαλειτέρα διότι ὑπῆρχον καὶ ἀνοίγματα, τὰ ὁποῖα ἦσαν ἄχρηστα καὶ τὰ ὁποῖα ἤδη ἐκαλύφθησαν· ὥστε ἂν ληφθῇ νομοθετικὸν μέτρον οὐδεὶς θὰ ἀδικηθῇ, δὲν εὑρίσκω δὲ καὶ ἐγὼ ἄλλο μέσον θεραπείας, εἰμὴ διὰ νομοθετικοῦ μέτρου. Ὁ κ. Σ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ παρακαλεῖ τὸν κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸν ἵνα πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἂν κατεσκευάσθησαν τὰ μετὰ τῶν γειτόνων μας κρατῶν ὁρόσημα τοῦ Κράτους, ὑπὸ τίνος κατεσκευάσθησαν, καὶ μὲ ποίαν τιμήν, ἅμα δὲ νὰ προσκομίσῃ καὶ ἅπαντα τὸν σχετικὸν φάκελον μετὰ τῶν πρακτικῶν τῆς δημοπρασίας καὶ τοῦ ἐργολαβικοῦ συμβολαίου.

§20ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κατετέθη ὁ φάκελος ἐν τῇ Βουλῇ· ἐζητήθησαν συμπληρωματικαὶ πληροφορίαι καὶ μόλις ληφθῶσι θὰ κατατεθῶσι καὶ αὗται.

§21Σ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ἐζήτησα, κ. Βουλευταί, νὰ κατατεθῇ ὁ φάκελος τῆς κατασκευῆς τῶν νέων ὁροσήμων εἰς τὰ νέα ὅρια τοῦ Κράτους, διότι εἶχον πληροφορηθῆ ὅτι ἡ τιμή, εἰς τὴν ὁποίαν παρεχωρήθη τὸ δικαίωμα εἰς τὸν ἐργολάβον νὰ κατασκευάσῃ τὰ ὁρόσημα, ἦτο ὑπερβολική. Ὅταν μοὶ ἐδόθη ἡ πληροφορία μοὶ ἀνέφεραν ὅτι εἶχε καθορισθῇ ἡ τιμὴ εἰς τὸ ποσὸν τῶν 65 δρ. δι’ ἕκαστον ὁρόσημον, καὶ ἐπειδὴ μοὶ ἐφάνη ἡ τιμὴ αὕτη ὑπερβολική, διὰ τοῦτο ἐζήτησα ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ἵνα καταθέσῃ τὸν σχετικὸν φάκελον. Ἐκ τῆς μελέτης τῶν ἐγγράφων ἀποδεικνύεται ὅτι ἡ τιμὴ ἑκάστου ὁροσήμου ἐκτάσεως ἑνὸς περίπου κυβικοῦ μέτρου καὶ ἔτι ὀλιγώτερον....

§22ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὀλιγώτερον!

§23Σ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. .. ὡρίσθη εἰς τὸ ποσὸν τῶν 140 δρ.!! Ἂν ἡ τιμὴ τῶν 65 δρ. μοὶ ἐφάνη ὑπερβολική, φαντάζεσθε πλέον πόσον ὑπερβολικὸν μοὶ ἐφάνη ὅταν ἐπληροφορήθην ἐκ τοῦ φακέλου ὅτι πρόκειται τὸ Κράτος νὰ πληρώσῃ 140 δρ. δι’ ἕκαστον ὁρόσημον. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον ἡ ὑπερβολικὴ τιμή, ἡ ὁποία θὰ κατεβάλλετο εἰς τὸν ἐργολάβον τὸ Δημόσιον ἀνέλαθεν ἐπιπροσθέτως καὶ ἄλλην ὑποχρέωσιν, νὰ μεταφέρῃ ἐπιτοπίως καὶ παραδίδῃ τὰ ὑλικὰ ἐπὶ τόπου!

§24Ι. ΜΠΡΙΣΙΜΙΤΖΑΚΗΣ. Τίς εἶναι ὁ ἐργολάβος;

§25Σ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Βασίλειος Μπεκιάρης ὀνομάζεται· δὲν τὸν γνωρίζω.

§26Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Αἱ 140 δρ. εἶναι ἐργατικὰ μόνον;

§27Σ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Μόνον διὰ τὴν ἐργασίαν πραγματικῆς ἀξίας δρ. 15–20, καὶ πρόκειται ὁ ἐργολάβος αὐτὸς νὰ λάβῃ 140 δρ. δι’ ἕκαστον ὁρόσημον. Ἀλλ’ ὄχι μόνον τοῦτο· εἰς τὸν ἐργολάβον αὐτὸν παρεσχέθη καὶ ἡ τροφὴ τῶν ἐργατῶν, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐργασθῶσι διὰ τὴν κατασκευὴν τῶν ὁροσήμων, ἀνέλαβε δὲ τὸ δημόσιον νὰ χορηγήσῃ ταύτην ὑπὸ τὸν ὅρον νὰ πληρωθῇ ἡ τιμὴ τῆς τροφῆς εἰς τὸ τέλος εἴτε εἰς χρῆμα εἴτε εἰς εἶδος κατ’ ἐκλογὴν τοῦ ἐργολάβου. Ὁρόσημα τοιαῦτα εἰς ἔκτασιν 700 χιλιομέτρων, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, θὰ κατασκευασθῶσιν ἄπειρα καὶ ἑπομένως ἡ δαπάνη θὰ εἶναι κολοσσιαία καὶ δὲν πρόκειται περὶ μηδαμινοῦ ποσοῦ. Τὸ περίεργον ὅμως εἶναι, καὶ ἄλλο, ὅτι δὲν ἐγένετο κἂν δημοπρασία, ἀλλ’ ἡ ὑπηρεσία τῶν Μετόπισθεν Θεσσαλονίκης ἄνευ δημοπρασίας παρεχώρησεν εἰς τὸν ἐργολάβον αὐτὸν τὸ δικαίωμα νὰ κατασκευάσῃ ὅλα τὰ ὁρόσημα ἀντὶ τοῦ μυθώδους ποσοῦ τῶν 140 δραχμῶν. Ἀλλ’ ἀφοῦ ὁ ἐργολάβος αὐτὸς ἀπὸ τῆς 9 Αὐγούστου, ὅτε ὑπεγράφη τὸ συμβόλαιον τῆς ἐργολαβίας καὶ ἐπελήφθη τῆς κατασκευῆς τῶν ὁροσήμων, τὰ ὁποῖα ἴσως καὶ θὰ ἔχῃ ἀποπερατώσει πάντα, πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν μόλις ἐκηρύχθη ἔκπτωτος καὶ διετάχθη ἡ ὑπηρεσία τῶν Μετόπισθεν νὰ εἰδοποιήσῃ αὐτὸν ὅτι, ἂν τῷ συμφέρῃ μὲ τὸ ποσὸν τῶν 65 δραχμῶν, δύναται νὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν ἐργασίαν, ἄλλως νὰ παύσῃ.

§28Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Πόθεν ἔλαβε τὴν διαταγήν;

§29Σ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν. Ἀλλ’ αὐτὸς δὲν ἦτο ἀνόητος, διότι εἶχε σπεύσει ἀμέσως καὶ τὰ εἶχε παραδώσει ὑπεργολαβικῶς μὲ 70 καὶ 80 δρ. εἰς ἄλλους ἐργολάβους καὶ συνεπῶς εὑρισκόμεθα ἤδη πρὸ ἐργασίας τετελεσμένης, αὐτὸς δὲ ἐκηρύχθη ἔκπτωτος σκιωδῶς, διότι δὲν θὰ ὑπάρχωσι πλέον ἔργα διὰ νὰ ἐκτελέσῃ. Διὰ τῆς ἰδίας διαταγῆς διατάσσεται καὶ ἡ πληρωμὴ τῆς κατασκευασθείσης ἐργασίας πρὸς 140 δρ. Ὁ δικαστικὸς σύμβουλος προσκληθεὶς ἐγνωμοδότησεν ὅτι εἶναι ἄκυρον τὸ συμβόλαιον τῆς ἐργολαβίας, καὶ ἐπ’ αὐτοῦ στηριχθὲν τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν ἐξέδωκε τὴν ἀπόφασιν τῆς ἐκπτώσεως τοῦ ἐργολάβου ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι παρεχώρησε πλείονα δικαιώματα ὁ συμβληθεὶς ἐκ μέρους τοῦ δημοσίου μετὰ τοῦ ἐργολάβου. Ἂν τοῦτο εἶναι ἀληθές, τότε εἶχεν ὑποχρέωσιν ὁ δικαστικὸς σύμβουλος νὰ προχωρήσῃ καὶ ἔτι πλέον, νὰ μὴ γνωμοδοτήσῃ περὶ τῆς πληρωμῆς τῶν μέχρι τοῦδε κατασκευασθέντων, διότι ἐὰν ἦτο ἄκυρος ἡ ἐντολὴ ἢ ἐγένετο τὸ συμβόλαιον καθ’ ὑπέρβασιν τῆς ἐντολῆς, τότε εἶναι ἄκυρος ἡ συμφωνία ὅσον ἀφορᾷ τὴν πληρωμὴν τῶν ἐκτελεσθέντων.

§30ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐὰν ὁ κατατεθεὶς φάκελος δὲν εἶναι ἐπαρκής, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐνέργειαν τοῦ Ὑπουργείου, καὶ πρόκειται νὰ ἀσκηθῇ κοινοβουλευτικὸς ἔλεγχος, θὰ ἦτο ὀρθότερον νὰ ὁρισθῇ ἡμέρα κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου.

§31Σ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Πρέπει νὰ ὑποστηρίξωμεν τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου.

§32ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐκ τῆς μελέτης τοῦ φακέλου δὲν θὰ σᾶς μείνῃ ἀμφιβολία ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον ἔπραξεν ὅ,τι ἔπρεπε νὰ πράξῃ.

§33Σ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Πολὺ βραδέως.

§34ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τότε θέλετε νὰ μεμφθῆτε τὸ Ὑπουργεῖον. Ἄς ὁρίσωμεν λοιπὸν τὴν Πέμπτην ὡς ἡμέραν κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου.

§35Σ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Πρὶν τελειώσω, εἶναι ἀνάγκη νὰ κάμω μίαν παρατήρησιν· ἠρώτησα εἰδικὸν μηχανικὸν...

§36ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἔχω νὰ κάμω τὴν ἑξῆς δήλωσιν. Δύναται νὰ γίνῃ καὶ σήμερον ἡ ἐπερώτησις. Εἶμαι ἕτοιμος, διότι προτιμότερον νὰ λάβῃ ἡ ἀναφορά σας χαρακτῆρα ἐπερωτήσεως, ἵνα μὴ μείνῃ ἡ Βουλὴ ὑπὸ τὴν ἐντύπωσιν τῶν λόγων σας.

§37Σ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Πρέπει νὰ κατατεθῶσιν ὁμοῦ καὶ συμπληρωματικαὶ πληροφορίαι.

§38ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὅταν θὰ ἔλθῃ ἡ ὥρα τῆς συζητήσεως θὰ κρίνητε, ἐὰν τὸ Ὑπουργεῖον εὑρίσκηται ἐν πταίσματι. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι, ὅτε τὸ πρῶτον ἐζητήθη παρὰ τῆς ὑπηρεσίας τῶν Μετόπισθεν, ὅπως παραχωρηθῇ ἡ κατασκευὴ τῶν ὁροσήμων εἰς ὡρισμένον ἐργολάβον, τὸ Ὑπουργεῖον ἐνόμισεν ὅτι ἔπρεπε νὰ τὰ παραχωρήσῃ. Ἡ παραχώρησις ἐγένετο οὐχὶ ὑπὸ τοὺς ὅρους τοῦ Ὑπουργείου, διότι ὑπεχρεοῦτο τὸ Δημόσιον αὐτὸ νὰ μεταφέρῃ δι’ ἰδίων δαπανῶν τὰ ὑλικὰ τῆς κατασκευῆς εἰς τὰς κορυφὰς τῶν ὀρέων καὶ νὰ τὰ παραδώσῃ εἰς τὸν ἐργολάβον. Τότε ἐξανέστη τὸ Ὑπουργεῖον, διότι ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον εἶχε δεχθῆ τὴν τιμήν, τὴν τόσον μεγάλην διὰ τὴν παραχώρησιν τῶν ὁροσήμων, ἦτο ὁ λόγος τῆς δυσκολίας τῆς μεταφορᾶς τῶν ὑλικῶν. Ἀλλ’ ὕστερον εἴδομεν ὅτι καὶ 110 δρ. θὰ δώσωμεν καὶ τὰ ὑλικὰ θὰ μεταφέρωμεν. Διὰ τοῦτο ἐζητήσαμεν τὴν γνώμην τοῦ Νομικοῦ Συμβούλου· πλέον, ἐκηρύξαμεν ἄκυρον τὴν παραχώρησιν καὶ διετάξαμεν νὰ διακοπῇ ἡ ἐργασία τῆς κατασκευῆς τῶν ὁροσήμων καὶ νὰ πληρωθῇ ὁ ἐργολάβος διὰ τὴν μέχρι τοῦδε γενομένην ἐργασίαν. Ἐζήτησαν καὶ ἄλλας πληροφορίας οἱ κ.κ. Βουλευταί. Θὰ τὰς καταθέσω· καὶ ἂν νομίζῃ ὁ κ. Βουλευτὴς ὅτι δέον νὰ ἐλέγξῃ τὸ Ὑπουργεῖον, εἶμαι πρόθυμος νὰ ἀπολογηθῶ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὥστε ἀναβάλλεται ἡ συζήτησις διὰ τὴν Πέμπτην. Ὁ κ. Μ. Στελλάκης παρακαλεῖ τοὺς κ. κ. ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν, Ἐσωτερικῶν καὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργοὺς νὰ πληροφορήσωσι τὴν Βουλὴν 1) ποία ἡ μισθοδοσία ἢ ἀποζημίωσις κατὰ μῆνα τοῦ Γεν. Διοικητοῦ Ἀρχιπελάγους καὶ τίνα ἀποζημίωσιν ἔλαβε δι’ ἔξοδα τῆς ἐγκαταστάσεώς του· 2) πόσους καὶ ποίους ὑπαλλήλους εἰς τὰς καθόλου ὑπηρεσίας τῶν νήσων διώρισεν ὁ Γεν. Διοικητὴς μέχρι τέλους Ὀκτωβρίου ἐ. ἔ., πόση ἡ μισθοδοσία τούτων, τίς ὁ δῆμος καὶ ἡ ἐπαρχία των καὶ, εἰ δυνατόν, τὸ φύλλον ποιότητος ἑνὸς ἑκάστου· 3) ἂν ἀπεσπάσθησαν ἐκεῖ ἔφεδροι κληρωτοὶ καὶ ἂν οὗτοι ἀνέλαβον δημοσίας θέσεις ἐπὶ μισθῷ καὶ τίνες ὡρισμένως καὶ ποῖος ὁ δῆμος των· 4) ἂν κατεσκευάσθη ὁδὸς παραλιακὴ ἐν τῇ πόλει Μιτυλήνης ἀπὸ τῆς θέσεως Καστράκι μέχρι τοῦ φρουρίου Μιτυλήνης, πόσων χιλιομέτρων, πόσα ἐδαπανήθησαν καὶ ἂν ἡ κατασκευὴ τοῦ ἔργου τούτου ἐγένετο διὰ μειοδοσίας καὶ ὑπὸ τίνος ἁρμοδίου δημοσίου ὑπαλλήλου ἐπωπτεύθη τὸ ἔργον· 5) τίνες ὁδοὶ ἐσωτερικαὶ τῆς νήσου ἐξυπηρετικαὶ τῆς συγκοινωνίας καὶ τοῦ ἐμπορίου αὐτῆς ἐπεσκευάσθησαν ἀπὸ τῆς 1 Φεβρουαρίου μέχρι τέλους Ὀκτωβρίου ἐ. ἔ. καὶ πόσον ποσὸν διετέθη διὰ τὰς ἐπισκευὰς ταύτας, ὡς καὶ τίνες μέχρι σήμερον ἔμειναν ἄνευ ἐπισκευῆς τινος· 6) πῶς διετέθησαν αἱ 30,000 δραχμῶν αἱ ἐκ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν ἀποσταλεῖσαι εἰς τὴν Γεν. Διοίκησιν Μιτυλήνης πρὸς περίθαλψιν τῶν ἐν τῇ νήσῳ Λέσβῳ παθόντων Ὀθωμανῶν, καὶ ἂν ὑπεβλήθη λογοδοσία κατὰ χρόνον διαθέσεως τούτων καὶ κατὰ ποσὰ καὶ ἰδίᾳ τί ποσὸν ἐκ τούτων διετέθη μέχρι τῆς 10 Ἀπριλίου ἐ. ἔ. καὶ ὑπὸ τίνος καὶ ποῖα μετὰ τὸν χρόνον τοῦτον, καὶ ὑπὸ τίνος καὶ πρὸς τίνα, καὶ ἂν εἰς τὴν Γεν. Διοίκησιν ἐστάλησαν κατόπιν καὶ ἄλλα ποσά, πότε, διὰ τίνα σκοπὸν καὶ δυνάμει τίνος ἐγγράφου· νὰ κατατεθῇ δὲ ὁ σχετικὸς φάκελος μεθ’ ὅλων τῶν δικαιολογητικῶν· 7) νὰ κατατεθῇ εἰς τὴν Βουλὴν τὸ βιβλίον ἐνταλμάτων πληρωμῶν τοῦ Λογιστηρίου τῆς Γεν. Διοικήσεως μετὰ τῶν δικαιολογητικῶν ὅλων τῶν ἐκδοθέντων ἐνταλμάτων μισθοδοσιῶν, ἀποζημιώσεων κλπ. ἀπὸ 1 Φεβρουαρίου μέχρι τέλους Νοεμβρίου· 8) ἂν εἰς τὴν Δημαρχίαν Μιτυλήνης κατεβλήθησαν ποσὰ ἐκ τοῦ Δημοσίου Ταμείου, ὁπόσα, κατὰ ποίας ἐποχάς, διὰ ποίαν αἰτίαν καὶ ἂν συνεπείᾳ ἐγγράφου τοῦ Νομάρχου Μιτυλήνης ἢ οὔ, προσκομισθῶσι δὲ ἅπαντα τὰ σχετικὰ ἔγγραφα.

§40ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Αἱ πληροφορίαι τὰς ὁποίας ἠδύνατο νὰ δώσῃ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν εἶνε ὅτι ἐδόθη ἡ ἀναγκαία ἐντολή, ὅπως ζητηθῶσιν ἅπασαι αἱ πληροφορίαι.

§41Δ. ΠΑΝΑΣ. (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Ἐκ τῶν ἐρωτήσεων τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ κ. Στελλάκη δύο θέματα τὸ ὑπ’ ἀριθ. 1 καὶ 6 ἀφορῶσι τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν, ἐφ’ ὧν παρέχω τὰς ἀναγκαίας πληροφορίας. Ὁ κ. Βοζίκης καὶ Γενικὸς Διοικητὴς τῶν νήσων τοῦ Αἰγαίου Πελάγους ἔλαβεν ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον 2,000 δραχμὰς δι’ ἀποζημίωσιν τοῦ μηνὸς Ἰανουαρίου τοῦ 1913 καὶ δραχμὰς 500 δι’ ὁδοιπορικὰ ἔξοδα. Ἔκτοτε δὲν μισθοδοτεῖται ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν. Ἔρχομαι εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 6 θέμα. Εἰς τὸν κ. Βοζίκην ἐστάλησαν ἐκ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν κατὰ Φεβρουάριον τοῦ 1913 δρ. 30.000 εἰς δύο δόσεις ὑπὲρ τῶν παθόντων Ὀθωμανῶν Μιτυλήνης. Ὁ κ. Βοζίκης ὑπέβαλεν ἀποδείξεις παραλαβῆς ὑποβληθείσας εἰς τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον. Τὴν 8ην Νοεμβρίου τοῦ 1913 ἐπέστρεψεν ὁ κ. Βοζίκης τὴν ἑτέραν τῶν ἐπιταγῶν ἥτις ἦτο ἀνέπαφος καὶ 2,135 δραχ. εἰς μετρητά, τὸ ὅλον 17.135. Συμφώνως πρὸς τὴν ἐπιθυμίαν τοῦ κ. Βουλευτοῦ καταθέτω καὶ τὰ ἔγγραφα, μεταξὺ τῶν ὁποίων ὑπάρχει καὶ λογοδοσία τῆς Νομαρχίας τοῦ Αἰγαίου Πελάγους, ἥτις αἰτιολογεῖ τὴν διαχείρισιν τοῦ ἐκ τῶν 30,000 δραχμῶν ποσοῦ.

§42Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Τίνα ἡμέραν ἐγένετο ἡ παραίτησις τοῦ κ. Βοζίκη;

§43Δ. ΠΑΝΑΣ. Δὲν γνωρίζω.

§44Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Καθ’ ὅσον ἡ ἐρώτησις ἀπευθύνεται καὶ πρὸς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης οὐδὲν ἕτερον ἔχω ν’ ἀπαντήσω εἰς τὸν κ. Βουλευτὴν εἰμὴ νὰ δώσω αὐτῷ τὸν κατάλογον τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων, τοὺς ὁποίους ἀπέσπασε τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης.

§45Μ. ΣΤΕΛΛΑΚΗΣ. Ὄχι.

§46Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Ἀλλ’ ἐπὶ τῇ ἀφορμῇ τῆς προσεχοῦς συγχωνεύσεως καὶ συνεπείᾳ τῆς ἐπερωτήσεως ἐζήτησα καὶ πλήρη κατάλογον τῶν διατελούντων σήμερον δικαστικῶν λειτουργῶν, ὅταν δ’ ἔλθῃ θὰ τὸν θέσω εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ.

§47Μ. ΣΤΕΛΛΑΚΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ἐπειδὴ παρέλιπον νὰ ἀπευθυνθῶ καὶ πρὸς αὐτὸν ἡ ἐρώτησις, νὰ μᾶς πληροφορήσῃ, ἂν ἀπεσπάσθησαν ἐκεῖ στρατιῶται ἔφεδροι κληρωτοὶ καὶ ἐὰν ἀνέλαβον δημοσίαν ὑπηρεσίαν.

§48ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐζήτησα τὸν κατάλογον καὶ θὰ τὸν καταθέσω.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πετροπουλάκης ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν τί ἀπεφασίσθη διὰ τὴν χήραν τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ τῆς χωροφυλακῆς Δημ. Κουκῆ, ἀποθανόντος ἐν Βεροίᾳ κατὰ τὸν πόλεμον, αἰτουμένην αὔξησιν τῆς συντάξεώς της ἐκ δραχ. 11.65)00.

§50ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Διὰ τὴν χήραν τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ Δημ. Κουκῆ ἐκανόνισε τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον ποσὸν ὅσον ἐπιτρέπεται ὑπὸ τοῦ Νόμου, διότι οὔτε ἐν πολέμῳ ἀπεβίωσεν ὁ σύζυγός της οὔτε εἰκοσιπενταετῆ ὑπηρεσίαν εἶχε. Συνεπῶς δὲν ἐδικαιοῦτο ἀνωτέρας συντάξεως. Ἡ ἐν λόγῳ χήρα ἐκθέτει ὅτι ὁ σύζυγός της ἀπεβίωσεν ἐκ τῶν κακουχιῶν τοῦ πολέμου, ἀλλὰ δὲν ἔλαβε μέρος εἰς τὸν πόλεμον. Μόνον εἰς τὴν Βέροιαν μετέβη πρὸς ἐνέργειαν ἀστυνομικῆς ὑπηρεσίας, ἀπεβίωσε δὲ ἐκ κρυολογήματος ἐκτελῶν τὴν συνήθη ἀστυνομικὴν ὑπηρεσίαν.

§51Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ὁ ἀνθυπασπιστὴς Κουκῆς εἶχεν εἰκοσιπενταετῆ ὑπηρεσίαν, ἡ δὲ σύνταξις τῆς χήρας Κουκῆ ἐκανονίσθη εἰς δραχμὰς 11.65. Δὲν εἶναι ἀληθὲς ὅτι δὲν μετέσχε τῶν περιπετειῶν τοῦ πολέμου, διότι ἐν Βεροίᾳ ὢν διετάχθη νὰ συνοδεύσῃ 800 αἰχμαλώτους Τούρκους στρατιώτας εἰς τὴν Λευκάδα καὶ 78 ἀξιωματικοὺς μετὰ 15 χωροφυλάκων, ἐξ ὧν οἱ ἑπτὰ ἐκ τῆς τρικυμίας κατέστησαν ἄχρηστοι. Ὁ ἐν λόγῳ ἀνθυπασπιστὴς παρέμεινεν ἐπὶ δύο ἡμερονύκτια εἰς τὸ κατάστρωμα τοῦ πλοίου ὑπὸ ῥαγδαίαν βροχὴν καὶ τρικυμιώδη καιρὸν μόνον μὲ τέσσαρας χωροφύλακας. Ἐξ αὐτῆς τῆς αἰτίας ὑπέστη κρυολόγημα σοβαρώτατον καὶ ἐπανελθὼν εἰς Βέροιαν ἔπαθεν ἐκ διπλῆς περιπνευμονίας ἐξ ἧς καὶ ἀπεβίωσε. Φρονῶ ὅτι πρέπει νὰ λάβητε τὴν καλωσύνην, κ. Πρόεδρε καὶ Ὑπουργὲ τῶν Στρατιωτικῶν, νὰ αὐξήσητε τὴν σύνταξιν τῆς οἰκογενείας του. Εἶναι δίκαιον περὶ μιᾶς χήρας ἐχούσης τέσσαρα τέκνα νὰ ληφθῇ πρόνοια.

§52ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον εἶναι ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς καὶ δύνασθε νὰ ὑποδείξητε τροπολογίαν.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πετροπουλάκης ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν 1) ἐὰν ἡ πίστωσις διὰ τὴν καταβόθραν ἐν τῷ δήμῳ Ἀσωποῦ τῆς Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς δυνάμει τοῦ νόμου ͵ΔΙΣΡʹ θέλει διατεθῆ καὶ 2) ἐὰν θέλῃ διατεθῇ καὶ διὰ τὸ ἕλος Κάρδαμα Καρικπάλης ἡ διὰ τοῦ αὐτοῦ νόμου πίστωσις.

§54ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Θὰ ληφθῇ ἡ προσήκουσα μέριμνα.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ.κ. Δ. Βινιεράτος καὶ Ν. Ραυτόπουλος παρακαλοῦσι τὸν κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἐὰν ἀληθεύῃ ὅτι πρόκειται νὰ ἀπολυθῶσιν ἐντὸς τοῦ τρέχοντος μηνὸς οἱ ἀπαλλαγέντες τῶν κλάσεων 1901–1902 συμπεριλαμβανομένων, οἵτινες ὑπηρετοῦσιν εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ.

§56ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Οἱ τοῦ 1900 καὶ 1901 ἀπελύθησαν ἤδη. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ 1902, ἐλπίζω ὅτι θ’ ἀπολυθῶσι μέχρι τῆς 15 Ἰανουαρίου.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Δ. Βινιεράτος καὶ Ν. Ραυτόπουλος ἐρωτῶσι τὸν κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸν διατί δὲν ἀπελύθη ἔτι ὁ ἔφεδρος ἀνθυπίατρος Μαρίνος Μεταξᾶς ὑπηρετῶν ἤδη ἐν Κολωνίᾳ τῆς Ἠπείρου, τοῦ ὁποίου ἡ ἀπόλυσις διετάχθη διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 151061 ἐ.ἔ. διαταγῆς τοῦ Ὑπουργείου, τῆς διαβιβασθείσης εἰς τὴν ἐν Ἰωαννίνοις ὑγειονομικὴν ὑπηρεσίαν τῶν Μετόπισθεν κατὰ τὴν 13 Νοεμβρίου ἐ. ἔ.;

§58ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὴν ἔλλειψιν ὑγειονομικῶν ἀξιωματικῶν.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Γκαλαβᾶς ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν 1) τίνες σκέψεις κρατοῦσιν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου διὰ τὴν διευθέτησιν τοῦ χειμάρρου Φοίνικος τῶν Καμαρῶν, ἐφ’ ὅσον ἡ σχετικὴ μελέτη ἐγένετο καὶ ἀπεστάλη διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 476 π. ἔ. ἐγγράφου τοῦ οἰκείου μηχανικοῦ πρὸς τὸ τμῆμα τῶν Δημοσίων Ἔργων, 2) τίνα μέτρα ἔλαβε κατόπιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 236 ἐ. ἔ. γνωματεύσεως τοῦ μηχανικοῦ Καλαβρύτων, καθ’ ἣν ἡ ὁδὸς Καλαβρύτων —Μαζεΐκων κατέστη τελείως ἀδιάβατος καὶ ὡς ἐκ τοῦ ἀδιαβάτου ἐπίκεινται δυστυχήματα, καὶ ἐν γένει τί σκέπτεται διὰ τὴν συγκοινωνίαν τῆς ἐπαρχίας Καλαβρύτων, ἥτις ὡς φαίνεται, ἔχει ἀποξενωθῆ τῶν συμπαθειῶν τῆς Πολιτείας καὶ ὡς ἐκ τούτου εὑρίσκεται ἐν ἀρχεγόνῳ καταστάσει, καὶ 3) ἂν ἔλαβε γνῶσιν τὸ ἁρμόδιον τμῆμα ὅτι μέρος τῆς μεγάλης λιθίνης γεφύρας τῶν Τριποτάμων τοῦ δήμου Ψωφίδος τῶν Καλαβρύτων κατεστράφη ὑπὸ κεραυνοῦ καὶ τίνα μέτρα ἔλαβε πρὸς ἐπισκευὴν τῆς εἰρημένης γεφύρας, καθ’ ὅτι δι’ αὐτῆς συγκοινωνοῦσι τέσσαρες ἐπαρχίαι.

§60ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τοῦ Φοίνικος, εἶνε ἑτοίμη ἡ μελέτη. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ 2ον, διετάχθη ὁ νομομηχανικὸς νὰ ὑποβάλῃ τὴν σχετικὴν μελέτην. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ 3ον, οὐδεμίαν ἔχει πληροφορίαν ἡ ὑπηρεσία.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Κοπανίτσας παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, ἐὰν ἔχῃ ὑπ’ ὄψει ὅτι μεταξὺ τῶν κληρωτῶν τῆς ἀπογραφῆς τοῦ ἔτους 1913 ὑπάρχουσί τινες, οἱ ὁποῖοι διατελοῦντες πρότερον ἐν Ἀμερικῇ κατετάχθησαν εἰς τοὺς ἐκεῖ σχηματισθέντας ἱεροὺς λόχους καὶ προσελθόντες μετὰ τῶν λόχων των κατὰ τὴν ἔναρξιν τοῦ πολέμου ὑπηρέτησαν καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν αὐτοῦ μετασχόντες ἀμφοτέρων τῶν πολέμων, καὶ ἂν σκοπῇ νὰ λάβῃ μέτρον δίκαιον ὅπως ὁ χρόνος τῆς τοιαύτης ὑπηρεσίας αὐτῶν συνυπολογισθῇ πρὸς τὸν χρόνον τῆς στρατιωτικῆς των ὑποχρεώσεως ὡς κληρωτῶν.

§62Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὁ χρόνος τῆς ὑπηρεσίας αὐτῶν κατὰ τὸν πόλεμον θὰ συνυπολογισθῇ. Βεβαιότατα.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Γκαλαβᾶς.

§64Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Εἶχον τὴν τιμήν, κύριοι Βουλευταί, νὰ ὑποβάλω πρό τινος ἐρώτημα εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, διὰ τοῦ ὁποίου ἠρώτων αὐτόν, πῶς δικαιολογεῖται ὁ Δήμαρχος Πατρέων μὴ καταβαλὼν εἰς τὰ φιλανθρωπικὰ καταστήματα Πατρῶν τὰ ὑπὸ τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου ψηφισθέντα καὶ ἐγκριθέντα ὑπὸ τῆς προϊσταμένης Ἀρχῆς διάφορα χρηματικὰ ποσά. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἀπήντησεν, ἀλλ’ ἡ ἀπάντησις αὕτη βεβαίως δὲν εἶναι ἀπάντησις τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀλλ’ αὐτοῦ τοῦ Δημάρχου. Μὲ ἐξέπληξεν, ὁμολογῶ, κύριοι Βουλευταί, ἡ ἀπάντησις τοῦ Δημάρχου Πατρῶν, ὁ ὁποῖος δι’ αὐτῆς οὐδὲν ἄλλο λέγει εἰμὴ ὅτι ὁ δῆμος Πατρέων εὑρίσκεται εἰς τὰ πρόθυρα τῆς χρεωκοπίας καὶ ὅτι ἐλλείψει χρημάτων δὲν κατέβαλεν ἐλάχιστον χρηματικὸν ποσὸν ὀφειλόμενον εἰς φιλανθρωπικὰ ἱδρύματα, καθ’ ἣν στιγμὴν δὲ συνέτασσε τὴν ἀπάντησίν του ταύτην, εἶμαι πεπεισμένος ὅτι περιέπαιζε τὴν φιλανθρωπίαν καὶ τὴν πόλιν αὐτὴν τῶν Πατρῶν. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι τὸ ἐρώτημά μου συνεζητήθη κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς 5 Δεκεμβρίου ἐνώπιον τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Πατρέων, ὀφείλω δὲ νὰ ὁμολογήσω πρὸς τιμὴν τοῦ βουλευτοῦ καὶ μέλους τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου κ. Π. Βουρλούμη ὅτι πάντες οἱ δημοτικοὶ σύμβουλοι, προεξάρχοντος αὐτοῦ, κατέκριναν τὴν πολιτικὴν τοῦ Δημάρχου ὡς μὴ ἀνταποκρινομένην πρὸς τὴν ἀλήθειαν καὶ τὰ πράγματα, ὡς τελείως διϊσταμένην πρὸς τὴν ἀλήθειαν. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ὁ Δῆμος ἔχει προϋπολογισμὸν 1.050.000 περίπου δραχ. Ἐξ αὐτῶν κονδύλιον 650.000 χρησιμοποιεῖται εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῶν δανείων, ὡς καὶ διὰ τὰς λοιπὰς ἐκτάκτους ἀνάγκας τοῦ δήμου, τὸ δὲ ὑπόλοιπον ποσὸν τῶν δραχμῶν 400.000 χρησιμοποιεῖται εἰς τὰς τακτικὰς αὐτοῦ ἀνάγκας καὶ πρὸ παντὸς εἰς τὴν ἐκτέλεσιν δημοτικῶν ἔργων. Δυστυχῶς ὅμως οὐδὲν ἐκ τῶν ἔργων τούτων ἐγένετο. Ὁ κ. Δήμαρχος διὰ τῆς ἀπαντήσεως αὐτοῦ λέγει πρὸς ἡμᾶς ὅτι διέθεσε ποσὸν ὑπὲρ τῶν οἰκογενειῶν τῶν ἐπιστράτων. Βεβαίως τὴν πρᾶξιν αὐτὴν τοῦ Δημάρχου πρῶτοι ἡμεῖς ἐπικροτοῦμεν καὶ τὸν συγχαίρομεν ὁλοψύχως. Δυστυχῶς ὅμως ὁ δήμαρχος Πατρέων δὲν μᾶς καθορίζει ἐν τῇ ἀπαντήσει του εἰς πόσον ποσὸν ἀνῆλθε τὸ δαπανηθὲν χρῆμα διὰ τὰς οἰκογενείας τῶν ἐπιστράτων. Ἀλλὰ τάχα δὲν θὰ παρεῖχεν ἀνακούφισιν εἰς τὰς οἰκογενείας τῶν ἐπιστράτων, ἐὰν ἐνίσχυε τὸ οἰκονομικὸν συσσίτιον Πατρέων, τὸ ὁποῖον, ὀλίγου δεῖν, νὰ κλείσῃ λόγῳ τῆς τοιαύτης ἀστόργου πολιτικῆς αὐτοῦ; Δὲν θὰ παρεῖχε παρηγορίαν εἰς τὰς μεγάλας ἐπαγγελματικὰς μάζας καὶ τὰς γεωργικὰς τάξεις αἵτινες ἐδυστύχησαν ἕνεκα τῆς μεγάλης διαρκείας τῆς ἐθνικῆς ἡμῶν περιπετείας; Τρίς, κύριοι Βουλευταί, τὸ δημοτικὸν Συμβούλιον ἐπέταξε τὸν δήμαρχον νὰ καταβάλῃ 4.500 δραχ. εἰς τὸ οἰκονομικὸν συσσίτιον, ἀλλὰ δυστυχῶς καὶ τὰς τρεῖς φορὰς ὁ δήμαρχος Πατρέων, μὴ ἀντιλαμβανόμενος τὰς ἀντιλήψεις εἴτε τῆς φιλανθρωπίας εἴτε τῆς στοιχειώδους ὑποχρεώσεως τὴν ὁποίαν εἶχε πρὸς τὸ σῶμα τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου, δὲν κατέβαλε τὸ χρηματικὸν αὐτὸ ποσόν. Δὲν τὸ κατέβαλε, Κύριοι, ἀπὸ τὸ κονδύλιον τοῦ 1912 καὶ ἡ διοικοῦσα ἐπιτροπὴ ἀπαρτιζομένη ἀπὸ πρόσωπα παγιωμένης ἠθικῆς ὑποστάσεως ἐν Πάτραις, ἀπαυδήσασα πλέον δὲν τὸ ἐζήτησε καὶ κατὰ τὸ 1913, διότι ὁ δήμαρχος δὲν τὸ κατέβαλεν κατὰ τὸ 1912. Διὰ νὰ σᾶς καταδείξω ὅτι ἡ πολιτικὴ τοῦ Δημάρχου ὑπῆρξε τοιαύτη, ὥστε ἐγὼ ἐπιεικῶς θὰ χαρακτηρίσω ταύτην ὡς ἀχαρακτήριστον, σᾶς λέγω ὅτι, ἐνῷ δὲν κατέθεσε τὰς 4.500 δραχ. τοῦ οἰκονομικοῦ συσσιτίου, ὁ δήμαρχος αὐτὸς ἐζήτησε τὴν πληρωμὴν τοῦ ἐτησίου ἐνοικίου τοῦ νεροῦ τὸ ὁποῖον παρέχεται διὰ τὴν λειτουργίαν τοῦ οἰκονομικοῦ συσσιτίου. Φαντασθῆτε ἀντίληψιν Δημάρχου! Ἐνῷ δὲν καταθέτει τὰς 4.500 δρ. ἃς ὀφείλει, ζητεῖ τὰς 45 δραχμὰς ἐπὶ ποινῇ στερήσεως τοῦ νεροῦ. Ἀλλὰ μήπως τάχα θὰ ἀπεφάσισε νὰ παραλύσῃ τὸ οἰκονομικὸν συσσίτιον καὶ ἐνίσχυσε τὰ ἄλλα; Ἐν Πάτραις, Κύριοι, λειτουργεῖ κέντρον ἐργατικόν, τὸ ὁποῖον, ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω πρὸς τιμὴν τῶν διεπόντων αὐτό, ἔδωκεν ὅλην τὴν ὤθησιν καὶ τὴν ζωὴν εἰς τὸν ἐργατικὸν κόσμον. Λειτουργεῖ ἐν αὐτῷ σχολή, ἐν τῇ ὁποίᾳ διαπλάττεται ἀπὸ ἀπόψεως πάσης ἠθικῆς ἀρχῆς καὶ πάσης ἠθικῆς βάσεως ὁ ἐκεῖ ἐργατικὸς κόσμος, καὶ ὅμως ὁ δήμαρχος καθυστερεῖ καὶ τὸ ἐλάχιστον ἐκεῖνο ἐπίδομα διὰ τὸν ἐργατικὸν κόσμον. Ἀλλ’ ἐν γένει ὁ δήμαρχος καθυστερεῖ καὶ τοῦ ἐργατικοῦ κέντρου καὶ τῆς φιλαρμονικῆς ἑταιρείας καὶ τοῦ ἀσύλου καὶ τοῦ συνδέσμου τῶν φιλάθλων τὰ ὑπὸ τοῦ δήμου ὀφειλόμενα ποσά. Ἡ πολιτεία αὐτοῦ εἶναι τοιαύτη, ὥστε εἶμαι ἀδιστάκτως πεπεισμένος ὅτι τὸ μέγα λαϊκὸν δικαστήριον τὸ ὁποῖον θέλει κληθῆ προσεχῶς θὰ εἴπῃ τὴν τελευταίαν λέξιν περὶ αὐτοῦ, ἡ ὁποία θὰ εἶναι ἡ ἀποπομπή του ἀπὸ τοῦ δημαρχικοῦ ἀξιώματος.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Ι. Μπουρνιᾶς καὶ Α. Ἀποστολίδης παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν τίνα μέτρα ἔλαβεν ὅπως συμπληρωθῶσιν αἱ κεναὶ θέσεις τῶν τηλεγραφικῶν ὑπαλλήλων, καὶ ἰδίως τῶν τηλεγραφείων Στύρων, Αὐλῶνος καὶ Κονιστρίων τῆς Καρυστίας.

§66ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Τὰ γραφεῖα αὐτὰ ἁπλούστατα δὲν λειτουργοῦσι δι’ ἔλλειψιν ὑπαλλήλων. Ἐλπίζω ὅτι λίαν προσεχῶς θὰ συμπληρωθῇ ἡ ἔλλειψις αὕτη διὰ τοῦ διορισμοῦ νέων ὑπαλλήλων.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἐπερωτήσεων. Ὁ κ. Ι. Μπακόπουλος ἐπερωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν παρακαλῶν αὐτὸν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν διὰ τίνα λόγον αἱ στρατιωτικαὶ ἀρχαὶ ἀρνοῦνται τὴν ἀπόδοσιν τῶν ἐπιταχθέντων κτηνῶν εἰς τοὺς κυρίους αὐτῶν παραιτουμένους πάσης ἀξιώσεως διὰ τὴν ἐπὶ πολλοὺς μῆνας καθυστέρησιν τῶν κτηνῶν των καὶ μήπω πληρωθέντας κατὰ τὴν κατ’ αὐθαίρετον τρόπον ἐκτίμησιν αὐτῶν. Ἀναβάλλεται ἡ ἐπερώτησις τοῦ κ. Μπακοπούλου.

§68Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ἀφορμὴν πρὸς τὴν σύστασιν τὴν ὁποίαν ποιοῦμαι πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ἔλαβον ἐκ πληθώρας ἐπιστολῶν καὶ τηλεγραφημάτων πανταχόθεν λαμβανομένων, ἰδίᾳ δ’ ἐκ Μακεδονίας, ὁπόθεν ἔλαβον πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν καὶ τηλεγράφημα φέρον πολλὰς δεκάδας ὑπογραφῶν, δι’ οὗ μὲ παρακαλοῦσι νὰ ζητήσω παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν νὰ λάβῃ μέριμναν περὶ αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων. Εἶναι ἀνυπότακτοι, οἱ ὁποῖοι ἂν καταβάλωσι τὸ ἀντισήκωμα ἀπολύονται ἐκ τῶν τάξεων τοῦ στρατοῦ, ἀλλ’ αὐτοὶ εἶναι διεσπαρμένοι εἰς ὅλα τὰ μέρη, ἐκεῖ δὲ ὅπου εἶναι, στεροῦνται χρημάτων διὰ νὰ καταβάλωσι τὸ ἀντισήκωμα. Ἂν ληφθῇ ἡ αἴτησίς των ὑπ’ ὄψιν καὶ λάβῃ τὴν καλωσύνην ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ διατάξῃ ὅπως οἱ ὑπ’ αὐτὰς τὰς συνθήκας διατελοῦντες ἀποσπασθῶσιν εἰς τὰ σώματα τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται εἰς τὴν ἕδραν τῶν στρατολογικῶν γραφείων των, θὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ οἰκονομήσωσι τὰ χρήματα ἵνα τὰ καταθέσωσι καὶ ἀπολυθῶσιν. Οὕτω νομίζω ὅτι καὶ τὸ Δημόσιον θὰ λάβῃ τὰ χρήματά του καὶ αὐτοὶ θὰ ἀποδοθῶσιν εἰς τὰς οἰκογενείας των. Εὑρίσκω δικαιοτάτην τὴν αἴτησίν των καὶ συνιστῶ αὐτὴν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν.

§69ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐὰν εἴμεθα βέβαιοι ὅτι αὐτοὶ οἱ ἀνυπότακτοι μετατιθέμενοι εἰς τὴν ἕδραν τῶν στρατολογικῶν γραφείων των κατὰ τὴν αἴτησίν των ἤθελον κατορθώσει νὰ εὕρωσι τὰ χρήματα διὰ νὰ καταβάλωσι τὸ ἀντισήκωμα, βεβαίως θὰ ἐλάμβανον τὸ μέτρον τὸ συνιστώμενον ὑπὸ τοῦ κ. Ἀλεξάκη. Δυστυχῶς δὲν εἶναι βέβαιον ὅτι ἡ μετάθεσις αὐτῶν θὰ φέρῃ αὐτὸ τὸ ἀποτέλεσμα, φοβοῦμαι δὲ μὴ χρησιμοποιηθῇ αὕτη ἁπλῶς διὰ νὰ βελτιώσωσι οὗτοι τὴν θέσιν αὐτῶν εἰς τὴν φρούρησιν, νὰ μεταφερθῶσιν ἁπλῶς εἰς μεσημβρινώτερα κλίματα.

§70Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Οἱ συμπολῖταί μου κατάγονται ἀπὸ βορεινότερον μέρος, κύριε Πρόεδρε· ὥστε δὲν ζητοῦσιν αὐτὴν τὴν καλωσύνην.

§71ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Θέλετε λοιπὸν νὰ περιορισθῶμεν εἰς τὰ ἀφορῶντα τὴν Λοκαδίαν; Δυστυχῶς ὅμως δὲν δύναται νὰ ληφθῇ τὸ μέτρον αὐτό, διότι ἀφ’ ἑνὸς μὲν δὲν εἶναι βέβαιον ἂν οἱ πλεῖστοι ἐκ τῶν μετατεθησομένων θὰ ἔχωσι νὰ πληρώσωσι τὰ χρήματα, ἀφ’ ἑτέρου δὲ αἱ ἀνάγκαι παρὰ τὰ σύνορα εἶναι τόσον μεγάλαι, ὥστε νὰ μὴ ἐπιτρέπωσι νὰ ἐλαττώσωμεν τὴν δύναμιν αὐτῶν διὰ τῆς μεταθέσεως τὴν ὁποίαν εἰσηγεῖσθε.

§72Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Λυποῦμαι πολύ. Δύναμαι, κύριε Πρόεδρε, νὰ πληροφορήσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ὅτι οὐδεὶς Ἀρκὰς θὰ ὑπάρξῃ ὅστις δὲν θὰ καταβάλῃ τὸ ἀπαιτούμενον ποσόν, ἐγὼ δὲ ἀναλαμβάνω τὴν εὐθύνην ταύτην δίδων δημοσίᾳ ὑπόσχεσιν.

§73ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δυνάμεθα νὰ λάβωμεν τὸ μέτρον μόνον διὰ τοὺς Ἀρκάδας;

§74Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Δὲν γινώσκω, ἀλλὰ νομίζω ὅτι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται εἰς τοιαύτην θέσιν καὶ τοιαύτην ἔχουσι προθυμίαν νὰ πληρώσωσι, δὲν πρέπει νὰ ὑποστῶσι τὰς συνεπείας τῶν κακουχιῶν καὶ τῶν στερήσεων, διότι ἄλλοι δὲν δύνανται ἢ δὲν θέλουσι νὰ καταβάλωσι καὶ αὐτοὶ τὰ ἀπαιτούμενα. Οἱ συμπολῖταί μου, κύριε Πρόεδρε, ἦσαν εἰς Ἀμερικὴν καὶ ἦλθον ἐκεῖθεν ὑπακούσαντες εἰς τὴν φωνὴν τῆς πατρίδος, ἀλλ’ ἐκεῖ ὅπου εἶναι τώρα, ἐὰν ἔφερον ἐκεῖθεν ὀλίγα χρήματα, τὰ ἔχουσι διαθέσει. Δὲν δύνανται ἀπὸ τῆς Φλωρίνης, λόγου χάριν, ὁπόθεν τηλεγραφοῦσι πρὸς τοὺς οἰκείους των ἢ καὶ ἄλλους νὰ λάβωσι χρήματα τὰ ὁποῖα ἔχουσιν ἤδη, ἀλλ’, ὡς εἶναι ἑπόμενον, δὲν τὰ ἔχουσι μεθ’ ἑαυτῶν. Νομίζω ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ ληφθῇ ἓν μέτρον τοιοῦτον.

§75ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Θὰ ἐξετάσω καὶ πάλιν τὸ ζήτημα, κύριε Βουλευτά. Θὰ ζητήσω πίνακα τοῦ ἀριθμοῦ αὐτῶν καὶ ἐὰν ὁ ἀριθμὸς εἶναι μικρός, βεβαίως θὰ ἀντιπαρέλθω τὰς ἀντιρρήσεις αἱ ὁποῖαι θὰ προβληθῶσι διὰ τὴν ἀπόλυσιν. Ἐὰν ὅμως εἶναι μέγας καὶ δύναται νὰ φέρῃ πραγματικῶς ζημίαν μεγαλειτέραν εἰς τὴν φρούρησιν τῶν συνόρων, θὰ ἀναγκασθῶ μὲ ὅλην τὴν λύπην τὴν ὁποίαν αἰσθάνομαι νὰ μὴ συμμορφωθῶ πρὸς τὰς εἰσηγήσεις σας.

§76Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Διὰ τοῦ κανονισμοῦ, ὁ ὁποῖος ἐπέρχεται διὰ τοῦ ὑποβληθέντος νομοσχεδίου, νομίζω ὅτι οἱ περισσότεροι θὰ σπεύσωσι, κύριε Ὑπουργέ, εἰς τὴν πληρωμὴν τοῦ ἀντισκώματος. Ἀλλ’ ὑπάρχουσι καὶ ἀνυπότακτοι οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται εἰς τὴν παλαιὰν Ἑλλάδα· ἰδίως εἶνε μία κατηγορία ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἀπαλλάσσονται τοῦ ἀντισκώματος, διότι ἔχουσι τοὺς ἀδελφοὺς αὐτῶν φονευθέντας καὶ τραυματισθέντας. Πληροφοροῦμαι ὅτι αἱ διάφοροι στρατιωτικαὶ ἀρχαὶ παρεμβάλλουσι προσκόμματα εἰς τὴν ἀπόλυσίν των.

§77ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τί εἴδους προσκόμματα;

§78Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ὁτὲ μὲν ὅτι τὸ πιστοποιητικόν των δὲν εἶναι ἐν τάξει, ὁτὲ δὲ διάφορα ἄλλα καὶ ἄλλοτε ὅτι δὲν γινώσκουσιν ἂν οἱ ἀναφερόμενοι ὡς φονευθέντες πράγματι ἐφονεύθησαν, ἐνῷ ἐστάλησαν ἤδη πιστοποιητικὰ τοῦ δημάρχου βεβαιοῦντα ὅτι ὁ ἀδελφὸς τοῦ τάδε ἐφονεύθη εἰς τὸν πόλεμον.

§79ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τί νὰ κάμωμεν;

§80Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἰδοὺ τί δέον νὰ γίνῃ. Αἱ στρατιωτικαὶ ἀρχαὶ νὰ στηρίζωνται εἰς τὰ πιστοποιητικὰ καὶ ἂν ἔχωσι λόγον ἀπολύσεως οἱ αἰτοῦντες νὰ τοὺς ἀπολύωσι μίαν ὥραν ταχύτερον. Δὲν γνωρίζω διατί τὰ στρατολογικὰ γραφεῖα παρεμβάλλουσιν ἤδη προσκόμματα ἐκεῖ ὅπου δὲν πρέπει. Καθ’ ἑκάστην μᾶς ἔρχονται ἐπιστολαὶ δι’ αὐτὰ τὰ πράγματα.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βελέντζας, ἐπερωτᾷ τὸν κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργόν, διατί κατὰ τοὺς προβιβασμοὺς τῶν ἐνωμοταρχῶν εἰς ἀνθυπασπιστὰς δὲν συμπεριέλαβε περὶ τοὺς 20 ἐνωμοτάρχας αʹ τάξεως ἀρχαιοτέρους τῶν προαχθέντων, ἐντιμοτάτους καὶ συγκεντροῦντας τὰ αὐτὰ καὶ μείζονα προσόντα πρὸς προβιβασμόν.

§82ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν περιελήφθησαν διότι κατὰ τὸν νόμον αἱ προαγωγαὶ ἐγένοντο ἐπὶ τῇ βάσει προτάσεως τοῦ Ἀρχηγείου τῆς Χωροφυλακῆς. Πρὸς τὴν πρότασιν ταύτην συνεμορφώθη τὸ Ὑπουργεῖον. Ἀλλ’ ἐπὶ τῇ βάσει ἑνὸς νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐκκρεμὲς εὑρισκόμενον ἤδη ὑπὸ συζήτησιν, ζητεῖται ἡ ἄδεια τῆς Βουλῆς ὅπως γίνωσι καὶ συμπληρωτικοὶ προβιβασμοὶ εἰς τὸν βαθμὸν αὐτὸν τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ ἐν τῇ Χωροφυλακῇ. Ἂς ἐλπίσωμεν ὅτι ψηφιζομένου τοῦ νομοσχεδίου θὰ περιληφθῶσι καὶ αὐτοί. Πρόκειται νὰ ληφθῇ ἡ ἄδεια τῆς Βουλῆς πρὸς ἐνέργειαν περαιτέρω προβιβασμῶν, ἐκφράζω δὲ τὴν εὐχὴν ὅπως εἰς αὐτὸ περιληφθῶσι καὶ αὐτοί.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Πετροπουλάκης δὲν ἔχει λόγον πλέον.

§84Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ὀφείλω νὰ συστήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅταν ἐνεργηθῶσι προβιβασμοί, νὰ μὴ παροραθῶσιν ἐκεῖνοι ἐκ τῶν ἐνωμοταρχῶν οἱ ὁποῖοι ἠνδραγάθησαν καὶ τοὺς ὁποίους ἐπῄνεσεν ὁ ἴδιος κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν καὶ ἡ Α. Μ. ὁ Βασιλεύς. Ἔχομεν ἕνα ἐνωμοτάρχην ὁ ὁποῖος ἐπῃνέθη διὰ τὸ θάρρος καὶ τὴν δεξιότητα τὴν ὁποίαν ἐπεδείξατο ἐν Μακεδονίᾳ· ἐπίσης συνιστῶ τὸν Στέφανον Μαϊσάκον τὸν ὁποῖον ἐπῄνεσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν διὰ τὸ θάρρος τὸ ὁποῖον ἐπέδειξεν ὅτε συνεπλάκη μετὰ μιᾶς συμμορίας λῃστοφυγοδίκων. Θὰ παρακαλέσω καὶ πάλιν.

§85ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Εἶναι καὶ ἄλλα προσόντα τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ἔχωσιν εἰδικῶς οἱ ἀξιωματικοί.

§86Π. Λ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Αὐτὸς ἔδωκεν ἐξετάσεις καὶ ἦλθεν ἐπιτυχών, ἔχει πενταετῆ ὑπηρεσίαν, εἶναι ἠθικώτατος νέος. Ὅλα αὐτὰ πρέπει νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν.

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Β. Πουλιάσης συνιστᾷ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ὅπως λάβῃ πρόνοιαν καὶ δώσῃ τὰς δεούσας διαταγὰς ἵνα δοθῇ ἐν πέρας εἰς τὴν κατηγορίαν κατὰ τῶν Κωνστάντη Βλασίου καὶ Πρωτοψάλτη Κωνσταντίνου, κατοίκων χωρίου Μαλακίων Κερκύρας, περὶ μὴ παρουσιάσεως τῶν κτηνῶν καὶ φορτηγῶν ἁμαξῶν των ἐν ὥρᾳ τῆς ἐπιτάξεως ἐνώπιον τῆς ἐπιτροπῆς τῆς ἐπιτάξεως. Τὰ κτήνη καὶ αἱ φορτηγοὶ ἅμαξαι κατεσχέθησαν πρὸ 10 μηνῶν, χωρὶς νὰ δοθῇ κανὲν ἀκόμη τέλος εἰς τὴν κατηγορίαν αὐτήν.

§88ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἡ ὑπόθεσις αὕτη ὑπάγεται εἰς τὸ Στρατοδικεῖον Ἰωαννίνων. Ἐδόθησαν διαταγαὶ ὅπως ἀναφέρῃ τὸ Ἀρχηγεῖον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον.

§89Β. ΠΟΥΛΙΑΣΗΣ. Δυστυχῶς, καθὼς ἐπληροφορήθην, κύριε Πρόεδρε, ἀπωλέσθη ὁ φάκελος ὁ περιέχων τὰ ἔγγραφα τῆς ἀνακρίσεως. Κατεσχέθησαν τὰ ἁμάξια καὶ τὰ κτήνη πρὸ δέκα μηνῶν. Ἐγὼ ἀπηύδησα παρακολουθῶν τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν, διότι ἀπὸ τὸ τμῆμα τῶν προμηθειῶν παραπέμπομαι εἰς τὴν Ἐπιτελικὴν ὑπηρεσίαν καὶ ἀπὸ τὴν Ἐπιτελικὴν ὑπηρεσίαν εἰς τὸ τμῆμα τῶν προμηθειῶν, χωρὶς νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ λάβῃ πέρας. Τέλος μοὶ ἔδωκαν τὴν πληροφορίαν ὅτι ὁ φάκελος ἀπωλέσθη.

§90ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἔχετε τὴν καλωσύνην νὰ διέλθητε αὔριον ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον, διότι δὲν ἔχω ἐδῶ τὴν δικογραφίαν;

§91Β. ΠΟΥΛΙΑΣΗΣ. Μάλιστα.

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Τσακανίκας παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης ὅπως ἀποκαταστήσῃ τὴν λειτουργίαν τοῦ Εἰρηνοδικείου Κουρήτιδος τῆς ἐπαρχίας Τριχωνίας, ἀργοῦντος νῦν καθ’ ὁλοκληρίαν ἐλλείψει Εἰρηνοδίκου καὶ γραμματέως, διὰ τῆς τοποθετήσεως εἰς αὐτὸ τοιούτων.

§93Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Μόνον ἐπὶ τρεῖς ἡμέρας δὲν ἐλειτούργησε τὸ περὶ οὗ πρόκειται Εἰρηνοδικεῖον. Ἤδη λειτουργεῖ ἐπιστρέψαντος τοῦ γραμματέως ὁ ὁποῖος ἐκτελεῖ καὶ χρέη εἰρηνοδίκου.

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Β. Τουρκοβασίλης παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ διατάξῃ τοὺς ἀναλαβόντας τὴν συντήρησιν τῶν δημοσίων ὁδῶν Ἀρκαδίας νὰ ἐπισπεύσωσι τὴν διόρθωσιν αὐτῶν, καθ’ ὅσον ἔχουσι καταστῆ ἀδιάβατοι.

§95Β. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Μοὶ ἐδόθη ἡ ἀπάντησις.

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. κ. Σ. Σακελλαριάδης, Β. Τουρκοβασίλης καὶ Ε. Δηλιγιάννης συνιστῶσι τὰ ὑπομνήματα· 1) τῶν κατοίκων Ἴσαρι Μεγαλοπόλεως περὶ κατασκευῆς ἁμαξιτοῦ ὁδοῦ ἀπὸ τοῦ σιδηροδρομικοῦ σταθμοῦ μέχρι τῆς κωμοπόλεως Ἴσαρι, καὶ 2) τῶν κατοίκων Νεμὲς Φαλαισίας διὰ τὴν κατασκευὴν τοῦ ὑδραγωγείου των.

§97ΣΤ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ὅτε ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως κατὰ τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν ἐπεσκέφθη τὴν ἰδιαιτέραν μου ἐπαρχίαν, τῷ ἐνεχειρίσθησαν δύο ὑπομνήματα τῶν κατοίκων Ἴσαρι καὶ τῶν κατοίκων Μέμι, διὰ τῶν ὁποίων ἐζητεῖτο ἡ κατασκευὴ διαφόρων ἔργων, ἤτοι ἁμαξιτοῦ ὁδοῦ ἐκ τοῦ σταθμοῦ Ἴσαρι καὶ ὑδραγωγείου, λίαν χρησίμων διὰ τοὺς κατοίκους. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐπηγγέλθη τὴν κατασκευὴν τῶν ἔργων τούτων.

§98ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν πιστεύω νὰ ἐπηγγέλθην τὴν κατασκευὴν τοῦ ὑδραγωγείου. Νὰ εἶσθε βέβαιος ὅτι τὴν διεβίβασα εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν ὁ ὁποῖος εἶναι ἁρμόδιος.

§99ΣΤ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Δὲν εὑρίσκονται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν τὰ σχετικὰ ὑπομνήματα καὶ διὰ τοῦτο ἤθελον νὰ σᾶς ὑπομνήσω τοῦτο, διότι οἱ κάτοικοι ἀναμένουσι τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἔργου.

§100ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν εἶναι παρὼν ὁ κ. Συνάδελφός μου. Προφορικῶς θὰ τὸν παρακαλέσω.

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Σακελλαριάδης παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας διὰ τὴν ἐκκαθαριστικὴν ἐπιτροπὴν τῆς Ἑταιρείας «Ἀμοιβαίας», ἀλλ’ ὑποθέτω ὅτι θὰ δεχθῇ τὴν ἀναβολήν.

§102ΣΤ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ἂς ἀναβληθῇ, κ. Πρόεδρε.

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀλ. Θανόπουλος συνιστᾷ, ὅπως ὁ κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸς λάβῃ μέριμναν στεγάσεως τῆς ἐν Σέρραις παραμενούσης 6ης Μεραρχίας, ἧς οἱ ἀξιωματικοὶ καὶ ὁπλῖται ὑποφέρουσι, διότι εἶναι ἐκτεθειμένοι εἰς τὰς ἐπιρροὰς τοῦ ἐκεῖ βαρυτάτου χειμῶνος καὶ κοιμῶνται μὲ κλινοσκεπάσματα ἐκστρατείας κατ’ ἀνάγκην.

§104ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐδόθη διαταγή, ὅπως καὶ εἰς ἐπίταξιν οἰκημάτων προβῶσι καὶ ἐν γένει ἐκ παντὸς τρόπου φροντίσωσι διὰ νὰ ἐπαρκέσωσιν εἰς τὰς ἀνάγκας τὰς μεγάλας τῆς παραμονῆς τῶν ἀνδρῶν.

§105ΑΛ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐκτὸς τῆς Μεραρχίας αὐτῆς εἶναι καὶ ἡ 10η Μεραρχία ἐκτεθειμένη εἰς τὸ ὕπαιθρον καὶ πρέπει νὰ εὑρεθῇ τρόπος πρὸς ἐξασφάλισιν τῶν ἀνδρῶν.

§106ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἕν σύνταγμα μετετέθη εἰς Βοδενὰ ὅπου θὰ οἰκονομηθῇ καλλίτερον.

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαβασιλείου συνιστᾷ εἰς τοὺς κ.κ. Ὑπουργοὺς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ Οἰκονομικῶν νὰ λάβωσι μέριμναν ὑπὲρ τοῦ λιμενικοῦ ἔργου τῆς Νάξου, τὸ ὁποῖον κινδυνεύει νὰ καταστραφῇ τελείως, ριπτομένων εἰς τὴν θάλασσαν ἑκατοντάδων ὅλων χιλιάδων δραχ., ὧν μέγα μέρος χρῆμα τοῦ Δημοσίου.

§108Σ. ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ. Ἡ Νάξος, κ. Βουλευταί, ἂν καὶ εἶναι ἡ μεγαλειτέρα νῆσος τῶν Κυκλάδων, στερεῖται ὅμως παντελῶς λιμένος, καὶ τούτου ἕνεκα ἐθεωρήθη ἀνέκαθεν ἡ ἀπόκτησις ἑνὸς τεχνικοῦ λιμένος ὡς ἓν τῶν ζωτικοτάτων συμφερόντων τῆς νήσου, δι’ ὃ καὶ πρὸ 60ετίας σχεδὸν (τῷ 1856) εἶχε ληφθῆ νομοθετικὴ πρόνοια περὶ ἐξευρέσεως πόρων πρὸς κατασκευὴν ἑνὸς τοιούτου λιμένος. Πολλάκις ἐπεχειρήθη ἡ κατασκευὴ τοῦ λιμένος τούτου, ἀλλ’ ἀπέτυχε, μέχρι πρὸ 11 περίπου ἐτῶν ὁπότε ἤρξατο μία συστηματικὴ κατασκευὴ τοῦ ἔργου. Τὸ ἔργον ὅμως μετὰ μικρὸν διεκόπη, διότι ἐθεωρήθη ὡς κακῶς ἐκτελούμενον.

§109ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἀπουσιάζει.

§110Σ. ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ. Ἡ ἐπερώτησις ἀπευθύνεται πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀλλὰ καὶ πρὸς ὑμᾶς ὡς Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν.

§111ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Νὰ ἀναβάλητε διὰ τὴν Πέμπτην.

§112Σ. ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ. Ὅπως θέλετε. Ἔστω τὴν Πέμπτην.

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπουρνιᾶς συνιστᾷ εἰς τὸν κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸν τὸν ἀποταχθέντα λοχίαν Ἰωάννην Παπαϊωάννου, διαπρέψαντα ἤδη κατὰ τοὺς δύο πολέμους καὶ ἔχοντα ὑπὲρ αὐτοῦ ἐκθέσεις τῶν διοικητῶν τοῦ σώματος, ἐν ᾧ ὑπηρέτει, πρὸς προαγωγήν. Ἀτυχὴς σύμπτωσις καὶ περιστάσεις εἰς ἃς δὲν εἶχε λάβει ἐνεργὸν μέρος ἔδωκαν ἀφορμὴν νὰ ἀποταχθῇ πρὸ τοῦ πολέμου. Ἡ μελέτη τῆς δικογραφίας του καὶ αἱ ὑπὲρ αὐτοῦ ἐκθέσεις θέλουσι πείσει τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅπως ἀνταμείψῃ αὐτόν.

§114ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἐξετέλεσεν οὗτος ἄριστα τὸ καθῆκόν του. Δυστυχῶς οἱ λόγοι οἱ ὁποῖοι τὸν ἀπεμάκρυναν ἀπὸ τὸν στρατὸν δὲν μοὶ ἐπιτρέπουσι νὰ κάμω τίποτε.

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Περρωτῆς συνιστᾷ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως παραγγείλῃ εἰς τὸν ταμίαν Καλαμῶν νὰ παύσῃ εὑρισκόμενος ἐν συνεχεῖ ἀταξίᾳ πρὸς τοὺς καπνεμπόρους Καλαμῶν. Οὗτοι μεταβαίνοντες εἰς τὸ ταμεῖον πρὸς προμήθειαν ταινιῶν ἢ σιγαροχάρτου εὑρίσκουσιν αὐτὸ ἀρκετὰς ἡμέρας στερούμενον ὁτὲ μὲν ταινιῶν ὁτὲ δὲ σιγαροχάρτου πρὸς μεγίστην ζημίαν τῶν συμφερόντων των.

§116ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Τὸ πρῶτον ἤδη λαμβάνω γνῶσιν καὶ θὰ ἐνεργήσω.

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Τομπάζης συνιστᾷ εἰς τοὺς κ.κ. ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργοὺς νὰ μεριμνήσωσι διὰ παντὸς μέτρου πρὸς ἐνίσχυσιν τῆς ἐμπορίας τῶν νωπῶν καρπῶν, τοιαῦτα δὲ μέτρα κρίνει ὡς συντελεστικὰ τὰ ἑξῆς· αʹ) τὴν ἀτέλειαν τῆς εἰσαγομένης ξυλείας εἰς τετμημένα ἕτοιμα τεμάχια πρὸς κατασκευὴν κιβωτίων προωρισμένων εἰς συσκευὴν νωπῶν καρπῶν· βʹ) τὴν ἀπαλλαγὴν ἐκ πάσης φορολογίας τῶν διὰ τεχνικῆς συσκευῆς ἐξαγομένων ἐν κιβωτίοις νωπῶν καρπῶν, ἂν ἡ ἐντελὴς κατάργησις τοῦ φόρου ἐπὶ τῶν περιβολίων καὶ ἐπὶ τῆς ἐξαγωγῆς τῶν ἑσπεριδοειδῶν δὲν θεωρηθῇ σκοπιμωτέρα διά τινα ἔτη καὶ ἕνεκα τῶν καταστροφῶν ἃς ὑφίστανται τὰ ἑσπεριδοειδῆ ἐκ διαφόρων νόσων.

§118ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ δὲν δυνάμεθα νὰ δώσωμεν οὐδεμίαν ἀπάντησιν. Πρόκειται περὶ μεταρρυθμίσεως φορολογικῆς καὶ δὲν δυνάμεθα νὰ διατυπώσωμεν τίνα γνώμην θὰ ἔχωμεν ἐν σχέσει πρὸς τὴν φορολογίαν αὐτήν. Δὲν ἀμφισβητῶ διόλου τὴν ἀκρίβειαν ἐν μέρει τοῦ πράγματος, ἀλλ’ ἔχομεν ἀνάγκην μεταρρυθμίσεως φορολογικῆς· τοῦτο ὅμως θὰ συζητήσωμεν ἐν καιρῷ· δὲν εἶναι τοῦ παρόντος.

§119Ι. ΤΟΜΠΑΖΗΣ. Περὶ τοῦ ἐμπορίου τῶν νωπῶν καρπῶν οὐδεμία οὐδέποτε ἐλήφθη πρόνοια ἐκ μέρους τῶν κατὰ καιροὺς Κυβερνήσεων. Καὶ ὅμως καὶ σήμερον ἀκόμη, μετὰ τὴν προσάρτησιν τῶν νέων πεδινῶν χωρῶν, ὡς ἡ Μακεδονία, δὲν θὰ παύσῃ νὰ εἶναι ἡ δενδροκομία τὸ πρώτιστον προϊὸν τῆς Ἑλλάδος. Ἂς ἐπισκοπήσωμεν τί γίνεται εἰς ἄλλας χώρας, αἱ ὁποῖαι διατελοῦσιν ὑπὸ τὸ αὐτὸ κλῖμα καὶ ὑπὸ τὰς αὐτὰς συνθήκας. Ἡ Ἰταλία ἐκ τῆς καλλιεργείας τῆς ἀμπέλου, ἤτοι τοῦ οἴνου καὶ τῶν ἐξ αὐτοῦ οἰνοπνευματωδῶν ποτῶν, εἰσάγει κατ’ ἔτος κατὰ μέσον ὅρον μιᾶς 5ετίας 57,250,329 φράγκων, ἐκ τῆς καλλιεργείας τῆς ἐλαίας, δηλαδὴ τοῦ ἐλαίου καὶ τῶν ἐλαιῶν, 51.873.329 φράγκων καὶ ἐκ τῆς καλλιεργείας τῶν ἑσπεριδοειδῶν καὶ τῆς ἐξ αὐτῶν βιομηχανίας, δηλαδὴ τοῦ κιτρικοῦ ὀξέος, τοῦ κιτρικοῦ ἀσβεστίου, τοῦ συμπεπυκνωμένου χυμοῦ καὶ τῶν αἰθερίων ἐλαίων 39.714.114 φράγκων. Δυστυχῶς ἡμεῖς δὲν δυνάμεθα νὰ συναγωνισθῶμεν τὴν Ἰταλίαν εἰς τὸ ἐμπόριον τῶν ἑσπεριδίων· πρῶτον, διότι δὲν ἔχομεν βιομηχανίαν, καὶ μὴ ἔχοντες βιομηχανίαν δὲν γίνεται τελεία ἡ διαλογὴ τῶν καρπῶν, ὥστε νὰ ἐκλέγωνται οἱ κατάλληλοι πρὸς ἐμπόριον καὶ τὸ ὑπόλοιπον τῶν καρπῶν νὰ καταναλίσκεται εἰς τὴν βιομηχανίαν. Δεύτερον, διότι δὲν ἔχομεν ξυλείαν κατάλληλον πρὸς κατασκευὴν κιβωτίων προωρισμένων εἰς συσκευὴν νωπῶν καρπῶν, ὡς ἐκ τούτου δὲ ἀναγκαζόμεθα ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ νὰ εἰσάγωμεν τοιαύτην, ὑποβαλλομένην εἰς δασμόν, ἐνῷ εἰσαγομένη αὕτη εἰς τετμημένα ἕτοιμα τεμάχια μικρὰ θὰ ἠδύνατο νὰ εἶναι ἀτελής, δὲν βλέπω δὲ τὸν λόγον διὰ τὸν ὁποῖον ὑποβάλλεται εἰς δασμόν, ἀφοῦ τὰ κιβώτια θὰ ἐξαχθῶσι πάλιν μετὰ τῶν καρπῶν. Ἄλλος λόγος μειονεκτικὸς εἶναι ἡ βαρεῖα φορολογία, ἥτις κατέστησε τὸ ἐμπόριον τῶν ἑσπεριδοειδῶν προβληματικόν, ἐνῷ θὰ ἦτο δικαιότατον νὰ καταργηθῇ πᾶσα φορολογία ἐπί τινα ἔτη ὡς ἐκ τῶν μαστιγουσῶν τὰ δένδρα διαφόρων νόσων καὶ τῶν ἐπελθουσῶν εἰς τοὺς κήπους τελείων καταστροφῶν. Καὶ ὄχι μόνον βαρεῖα εἶναι ἡ φορολογία ἀλλὰ καὶ δυσανάλογος, μὲ τὰς σημερινὰς τιμὰς κανονισθεῖσα ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν, ὅτε ἡ τιμὴ τῶν μανδαρινίων καὶ πορτοκαλλίων ἦτο πενταπλασία τῆς σημερινῆς. Οὕτως ἐπιβάλλεται ἐπ’ αὐτῶν φόρος δημόσιος ἐξαγωγικὸς δύο δραχμῶν κατὰ χιλιάδα καὶ εἰς αὐτὸν προστιθεμένης μιᾶς ἔτι δραχμῆς διὰ λιμενικὸν καὶ δημοτικὸν βαρύνεται ἡ ἐξαγωγὴ μὲ δραχμὰς τρεῖς κατὰ χιλιάδα ἰσοδυναμοῦσα μὲ ἀπαγόρευσιν. Ἄλλο μειονέκτημα εἶναι τὸ ἐκ τῆς ἐλλείψεως ἀμέσου συγκοινωνίας μὲ τὰ μέρη ἐκεῖνα μὲ τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ἐμπορευθῶμεν καὶ ἐπὶ τούτου θέλω νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ Ἰταλία κατὰ τὴν πρὸ δεκαετίας ἐπελθοῦσαν κρίσιν εἰς τὰ ἑσπεριδοειδῆ συνενοήθη μὲ τὰς ἀτμοπλοϊκὰς καὶ σιδηροδρομικὰς ἑταιρείας καὶ τὰ κόμιστρα τῶν σιδηροδρόμων καὶ οἱ ναῦλοι τῶν ἀτμοπλοίων ἐμειώθησαν πολύ, ἐν ᾧ παρ’ ἡμῖν οἱ ναῦλοι εἶναι δυσθεώρητοι. Σᾶς φέρω, ὡς παράδειγμα, ὅτι διὰ νὰ στείλῃ τις ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα εἰς τὴν Ῥωσσίαν ἡ ὁποία εἶναι πλησιέστερον πρὸς ἡμᾶς, ἑσπερίδια ἐν κιβωτίοις, ἐπληρώναμεν πρὸ τριῶν ἢ τεσσάρων ἐτῶν 15–16 δραχμὰς τὸν τόνον, τώρα ζητοῦσιν αἱ ἀτμοπλοϊκαὶ ἑταιρεῖαι 35 φρ. Δι’ αὐτὸ φρονῶ ὅτι ἡ Κυβέρνησις δύναται νὰ ἔλθῃ εἰς συνεννόησιν μὲ τὰς διαφόρους ἀτμοπλοϊκὰς ἑταιρείας ὥστε ὁ ναῦλος νὰ εἶναι ὁπωσδήποτε ὑποφερτὸς καὶ ἑπομένως νὰ δυνάμεθα νὰ συναγωνισθῶμεν μὲ τὴν Ἰταλίαν καὶ ἄλλας χώρας. Ἄλλο μειονέκτημα ἀκόμη εἶναι τὸ τοῦ συναγωνισμοῦ ἐκ τῆς εἰσαγωγῆς τῶν ἑσπεριδίων τῆς Ἰταλίας εἰς τὸν λιμένα Θεσσαλονίκης. Ὡς εἶναι γνωστόν, ἡ Θεσσαλονίκη ἐκηρύχθη ὡς διαμέρισμα προσβεβλημμένον ἐκ τῆς φυλλοξήρας, ἑπομένως ἐπιτρέπεται εἰς τὴν Ἰταλίαν νὰ εἰσάγῃ τοὺς καρποὺς αὐτῆς διὰ Θεσσαλονίκης, καὶ τοιουτοτρόπως συναγωνίζονται οἱ ἰδικοί μας καρποί, καίτοι ὡς εἶπον, μειονεκτοῦντες, διότι οἱ ἰταλικοὶ εἶναι ἀνώτεροι τῶν ἰδικῶν μας λόγῳ τῆς διαλογῆς καὶ οὐχὶ ἐκ φυσικῆς παραγωγῆς. Φρονῶ λοιπὸν ὅτι πρέπει νὰ φορολογηθῶσι βαρύτερον οἱ ἐξ Ἰταλίας εἰσαγόμενοι καρποὶ εἰς τὸν λιμένα Θεσσαλονίκης, ὅπως δυνηθῶμεν νὰ ἔχωμεν καλλιτέραν κατανάλωσιν. Τὰ μέτρα ταῦτα νομίζω ὅτι εἶναι συντελεστικά, θὰ ἤθελον δὲ παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ ἄλλα ἀνάλογα μέτρα νὰ λάβῃ διὰ τὸ ἐμπόριον τῶν νωπῶν καρπῶν καὶ ἐν γένει διὰ τὴν δενδροκομίαν, τὴν ὁποίαν θεωρῶ ὡς τὸν μέγιστον παράγοντα τῆς Ἑλληνικῆς γεωργίας.

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Τσακόπουλος. Ἀπουσιάζει. Ὁ κ. Ἀθ. Χριστόπουλος.

§121ΑΘ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἂς ἀναβληθῇ ἕως ὅτου ἔλθῃ ὁ κ. Ὑπουργός.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Β. Τουρκοβασίλης ἐπαναλαμβάνει σύστασίν του πρὸ μηνὸς γενομένην πρὸς τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸν περὶ ἀπολύσεως ἐκ τῶν τάξεων τοῦ στρατοῦ τῶν ἐθελοντῶν ἐκείνων, οἵτινες οὐδεμίαν ἔχοντες στρατιωτικὴν ὑποχρέωσιν ἀνέλαβον διετῆ τοιαύτην καταταχθέντες δυνάμει εἰδικοῦ νόμου.

§123Β. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Πρὸ μηνός, κ. Βουλευταί, εἶχον ὑποβάλει πρὸς τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν σύστασιν, δικαιοτάτην κατὰ τὴν γνώμην μου, ὅπως ἀπολυθῶσιν ἐκ τῶν τάξεων τοῦ στρατοῦ οἱ ἐθελονταὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι μηδεμίαν ἔχοντες στρατιωτικὴν ὑποχρέωσιν ἀνέλαβον διετῆ τοιαύτην καταταχθέντες δυνάμει εἰδικοῦ νόμου. Καίτοι ὅμως παρῆλθε μὴν ὁλόκληρος, ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν ὄχι μόνον δὲν ἐμερίμνησε δι’ αὐτούς, ἀλλ’ οὔτε εἶχε τὴν καλωσύνην νὰ ἐκθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τοὺς λόγους διὰ τοὺς ὁποίους δὲν τοὺς ἀπολύει. Εἶμαι ὑποχρεωμένος συνεπῶς, Κύριοι, νὰ ἐκθέσω τὰ κατὰ τὴν ὑπόθεσιν ταύτην, οὕτως ὥστε νὰ δυνηθῇ νὰ κρίνῃ καὶ ἡ Βουλή, κατὰ πόσον ἡ σύστασίς μου εἶναι δικαιοτάτη ὅπως τὴν ἐχαρακτήρισα. Ὑπάρχει ἐν ἰσχύι στρατολογικὸς νόμος κατὰ τὸν ὁποῖον οἱ τελειόφοιτοι τῆς Νομικῆς ὡς διδάκτορες κατατασσόμενοι ἐθελουσίως ἐν τῷ στρατῷ κατατάσσονται μὲ τὸν βαθμὸν τοῦ λοχίου καὶ ἀναλαμβάνουσι διετῆ ὑποχρέωσιν. Ὁ νόμος αὐτὸς σκοπεῖ, ὅπως ἐν καιρῷ εἰρήνης διευκολύνῃ τὴν προσέλευσιν ἐν τῷ στρατῷ νέων μεμορφωμένων, ἐπιθυμούντων νὰ ἐπιδιώξωσι στρατιωτικὸν μέλλον, ἀλλὰ ταυτοχρόνως καὶ ὅπως παρέχῃ εἰς τὸ στράτευμα ἕνα ἀριθμὸν ὑπαξιωματικῶν, τῶν ὁποίων τοῦτο καθ’ ὅλας τὰς περιόδους ἔχει ἀπόλυτον ἀνάγκην. Ἐν καιρῷ ὅμως πολέμου ὁ νόμος αὐτὸς οὐδεμίαν ἔχει σκοπιμότητα. Κατὰ τὴν ἀρχὴν τῆς παρελθούσης ἐπιστρατεύσεως, ὁπότε ἀθρόοι προσήρχοντο εἰς τὰ στρατολογικὰ γραφεῖα οἱ ἐθελονταί, εἰς τὰ γραφεῖα ταῦτα δὲν τοὺς ἐδέχοντο, διότι, ὡς πάντες ἐνθυμεῖσθε, ἦτο ἀπηγορευμένη ἡ ἐθελουσία κατάταξις. Εἰς τοὺς ἔχοντας ὅμως τὰ προσόντα ἐκ τοῦ εἰδικοῦ νόμου αὐτοὶ οἱ διευθύνοντες τὰ στρατολογικὰ γραφεῖα ὑπέδειξαν τὸν νόμον αὐτόν, διὰ τοῦ ὁποίου ἠδύναντο νὰ καταταχθῶσι, καὶ συνεπῶς εἰς αὐτοὺς ἐχρησίμευσεν οὗτος ὡς ἡ μόνη ἀνοικτὴ θύρα διὰ νὰ εἰσέλθωσιν εἰς τὴν στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν καὶ νὰ ὑπηρετήσωσε τὴν πατρίδα κατὰ τὸν πόλεμον. Τὸ μόνον συνεπῶς ἐπιχείρημα, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ φέρῃ ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, κρατῶν αὐτοὺς ἀκόμη ὑπὸ τὰ ὅπλα, εἶναι τὸ ἑξῆς· δύναται νὰ εἴπῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι, ἀφοῦ αὐτοὶ ἦσαν ἀκράτητοι καὶ ἐν τῷ στρατιωτικῷ ἐνθουσιασμῷ των δὲν ἐσκέφθησαν τὰς ὑποχρεώσεις καὶ τὰς συνεπείας τὰς ὁποίας ἀνελάμβανον διὰ τῆς κατατάξεως, ἐγὼ ἐν τῷ νόμῳ εὑρισκόμενος θὰ τοὺς κρατήσω. Καὶ συμφωνῶ καὶ ἐγὼ ὅτι αὐτὸ ὅπερ θὰ κάμῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶναι νόμιμον. Δὲν εἶναι ὅμως οὔτε δίκαιον οὔτε ὀρθόν· δὲν εἶναι, λέγω, δίκαιον, κύριοι Βουλευταί, ἡ Πολιτεία, ἡ ὁποία φιλοστοργώτατα ἐμερίμνησε δι’ ὅλας τὰς κατηγορίας τῶν στρατευθέντων καὶ ἐπέτρεψε νὰ ἐπανέλθωσιν εἰς τὰς οἰκογενείας των οἱ ἀνυπότακτοι καὶ οἱ παραλειφθέντες, νὰ φανῇ μητρυιὰ πρὸς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἄνευ οὐδεμιᾶς ὑποχρεώσεως προσῆλθον νὰ τὴν ὑπηρετήσωσιν ἐν καιρῷ πολέμου, καὶ νὰ μὴ ἐπιτρέψῃ καὶ εἰς τούτους ἤδη νὰ ἐπανέλθωσιν εἰς τὰς οἰκογενείας των. Ἀλλ’ ἔμαθον ὅτι ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν πρός τινα ἐκ τῶν φίλων του Βουλευτῶν, ὁ ὁποῖος κατ’ ἰδίαν τῷ συνέστησε τὴν ὑπόθεσιν ταύτην, εἶπεν ὅτι φοβεῖται μήπως ὁ ἀριθμὸς τῶν ὑπαξιωματικῶν αὐτῶν εἶναι μέγας καὶ σήμερον, ὁπότε ἔχομεν ἀπόλυτον ἀνάγκην ἐν τῷ στρατεύματι ὑπαξιωματικῶν, δυσκολεύεται νὰ τοὺς ἀπολύσῃ. Εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ εἴπω πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ὅτι, ὅταν πρὸ μηνὸς ἀπέλυεν ἀπὸ τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ διακοσίους ὑπαξιωματικούς, διότι τόσοι περίπου ἦσαν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι προερχόμενοι ἐξ ἀναβολῆς κατατάξεως τοῦ 1912 καὶ κληρωτοὶ τοῦ 1913 εἶχον καταταχθῆ καὶ αὐτοὶ ἐθελονταὶ δυνάμει τοῦ αὐτοῦ νόμου εἰς τὴν ἀρχὴν τοῦ πολέμου, οἱ ὁποῖοι ὅμως εἶχον καὶ πραγματικὴν διετῆ ὑποχρέωσιν, τὴν ὑποχρέωσιν τῆς θητείας των, εἰς τοὺς ὁποίους ἐπέτρεψε διὰ νόμου νὰ ἐξαγοράσωσι τὸ δεύτερον ἔτος τῆς θητείας των καὶ ἀπελύθησαν, δὲν εἶχε τὸν φόβον αὐτὸν καὶ τὸν ἔχει σήμερον, προκειμένου νὰ ἀπολύσῃ πέντε ἢ δέκα ὑπαξιωματικούς; Τόσοι εἶναι αὐτοὶ περὶ τῶν ὁποίων ὁμιλῶ.

§124ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ζητεῖτε καὶ δι’ αὐτοὺς τὸ αὐτὸ μέτρον;

§125Β. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Αὐτοὶ δὲν ἔχουσι πραγματικὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἐξαγοράσωσι τὴν θητείαν των· οἱ ἐξαγοράσαντες τὸ δεύτερον ἔτος εἶχον ὑποχρέωσιν πραγματικήν, τὴν ὑποχρέωσιν τῆς θητείας των· ἀπόδειξις δέ, κ. Βουλευταί, ὅτι εἶναι ὀλίγοι αὐτοί, εἶναι αὐτὴ αὕτη ἡ παραμονή των ἀκόμη ὑπὸ τὰ ὅπλα, διότι ἂν ἦσαν πολλοὶ θὰ εἶχον πολλοὺς ὑποστηρικτὰς καὶ συνεπῶς θὰ εἶχον ἀπολυθῆ καὶ αὐτοί, ὡς ἀπελύθησαν καὶ τόσοι ἄλλοι.

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Γκλαβᾶς παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ συστήσῃ πρὸς τὸν Διοικητὴν τοῦ 12ου πεζικοῦ συντάγματος νὰ ἀπολύσῃ τοὺς διὰ βοηθητικὰς ὑπηρεσίας κριθέντας στρατιώτας Ἰωάννην Κ. Δρουγούτην 9ου λόχου, καὶ Χρῆστον Καροῦτζον μοίρας πυροβόλων, τραυματίας τοῦ πολέμου, διότι οὗτοι κρατοῦνται ὡς μὴ καταβαλόντες τὸ ἀντισήκωμα τῶν δρ. 350, ἐνῷ κατὰ ῥητὴν τοῦ νόμου διάταξιν δὲν ὑποχρεοῦνται εἰς καταβολήν.

§127ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Θὰ φροντίσω κ. Βουλευτά.

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Βελέντζας συνιστᾷ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν, ὅπως λάβῃ μέτρα πρὸς ἱκανοποίησιν τῶν κατὰ τὸν πόλεμον ὑπηρετησάντων ἐπικούρων μηχανικῶν ἐν τῷ Πολεμικῷ Ναυτικῷ, καθόσον οὗτοι καὶ μετὰ προηγουμένην πρακτικὴν ἐξέτασιν κατετάχθησαν καὶ ἐπὶ τῇ προϋποθέσει ὅτι θὰ ἐλάμβανον τὸν μισθὸν ὃν ἔλαβον οἱ μόνιμοι συνάδελφοί των· ἐν τούτοις οὗτοι ὄχι μόνον μισθὸν ἐφέδρων δὲν ἔλαβον, ἀλλὰ καὶ ἀπολυθέντες τῶν τάξεων τοῦ Ναυτικοῦ οὐδεμιᾶς ἔτυχον ἠθικῆς ἱκανοποιήσεως.

§129Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. Θὰ σᾶς παρακαλέσω, κ. Βουλευτά, νὰ ἀναβάλωμεν τὴν συζήτησιν διὰ νὰ δυνηθῶ νὰ μελετήσω ἐμπεριστατωμένως τὸ ζήτημα, διότι ἡ σύστασις αὕτη ἔρχεται ὡς ἐπερώτησις.

§130Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Νὰ σᾶς ἐκθέσω τὰ τοῦ ζητήματος διὰ νὰ σᾶς διευκολύνω. Ὅτε ἐκηρύχθη ἡ ἐπιστράτευσις τὴν 17ην Σεπτεμβρίου 1912, τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν ἔλαβεν ἀνάγκην μηχανικῶν διὰ τὸν Στόλον, ὁ ὁποῖος ἐπρόκειτο νὰ ἐκπλεύσῃ. Ὡς μηχανικοὶ ὑπηρέτουν δύο τάξεις ἐν τῷ Ναυτικῷ, μηχανικοὶ μόνιμοι οἱ ὁποῖοι ἀπετέλουν τὰ στελέχη τῶν στρατιωτικῶν μηχανικῶν καὶ ἔφεδροι τοιοῦτοι. Ἀλλ’ ἐπειδὴ οὗτοι δὲν θὰ ἐπήρκουν διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ Στόλου, ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, ὁ προκάτοχός σας, ἐξέδωκεν ἀπόφασιν διὰ τῆς ὁποίας προσεκάλεσε πρὸς κατάταξιν ἐπικούρους μηχανικούς. Οἱ ἐπίκουροι αὐτοὶ μηχανικοὶ θὰ ἀπετελοῦντο ἀπὸ Ἕλληνας πολίτας χρηματίσαντας ὡς μηχανικοὺς εἴτε ἐν ἐργοστασίοις εἴτε ἐν πολεμικοῖς εἴτε ἐν ἐμπορικοῖς πλοίοις, διὰ τὴν κατάταξιν δὲ αὐτῶν ἐχρειάζετο προηγουμένη πρακτικὴ ἐξέτασις καὶ κατὰ τὴν ἱκανότητα τὴν ὁποίαν θὰ ἐπεδείκνυον κατ’ αὐτὴν θὰ προσελαμβάνοντο εἴτε μὲ τὸν βαθμὸν τοῦ κελευστοῦ εἴτε μὲ τὸν βαθμὸν τοῦ ἀρχικελευστοῦ. Προσῆλθόν τινες, ἵνα προσφέρωσι τὰς ὑπηρεσίας των εἰς τὴν πατρίδα, ἥτις εἶχε τόσην ἀνάγκην τούτων, καὶ ἐγκατέλειψαν τὰς ἐργασίας των, διότι ὑπηρέτουν ὡς μηχανικοὶ ἀτμοπλοίων οἱ πλεῖστοι, ἔνθα ὁ μισθὸς αὐτῶν εἶναι ἀρκετὰ σοβαρός, κατετάχθησαν δὲ μὲ τὴν προϋπόθεσιν ὅτι θὰ λάβωσι τὸν μισθὸν τοῦ μονίμου μηχανικοῦ τοῦ ἀναλογοῦντος εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ κελευστοῦ ἢ ἀρχικελευστοῦ. Ἀπόδειξις ὅτι τοιαύτη ἦτο καὶ ἡ γνώμη τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν εἶναι ὅτι, ὅτε ἔδωκαν τὸν ὅρκον τῆς ὑπηρεσίας, τὸ πρακτικὸν τῆς ὁρκωμοσίας συνετάχθη ἐπὶ χαρτοσήμου ἀναλογοῦντος πρὸς τὸν ἐτήσιον μισθὸν τῶν μονίμων μηχανικῶν. Ἐν τούτοις μετὰ πάροδον χρόνου διὰ νόμου ἢ ἄλλης ἐγκυκλίου διαταγῆς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν οἱ μηχανικοὶ οὗτοι ἀφωμοιώθησαν πρὸς ἐφέδρους καὶ θὰ λαμβάνωσι τὸν μισθὸν τῶν ἐφέδρων. Οἱ ἄνθρωποι ὅμως αὐτοὶ εἰσελθόντες εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ καὶ νομίζοντες ὅτι θὰ παρέλιπον ὑπηρεσίαν πρὸς τὴν πατρίδα, ἂν ἀπεμακρύνοντο, ἐξηκολούθησαν ὑπηρετοῦντες εἰς τὰς τάξεις τοῦ Ναυτικοῦ μὲ τὴν ἐλπίδα ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν θὰ ἱκανοποίει αὐτούς. Ἐν τούτοις ἀπολυθέντες δὲν ἔλαβον τὴν ἀποζημίωσιν αὐτήν, δηλ. τὸν μισθὸν τοῦ μονίμου, τὸν ὁποῖον ἔπρεπε νὰ λάβωσιν ὑπὸ τοιούτους ὅρους καταταχθέντες. Ἀλλ’ οὔτε τὸν μισθὸν αὐτὸν ἔλαβον οὔτε καὶ ἄλλην τινὰ ἠθικὴν ἀμοιβήν, ἂν καὶ εἶναι γνωστὸν τοῖς πᾶσιν ὁπόσας ταλαιπωρίας ὑπέστη ὅλος ὁ στόλος διὰ τὴν φύλαξιν τῶν Δαρδανελλίων, πολὺ δὲ περισσότερον οἱ μηχανικοὶ αὐτοῦ. Ἐλπίζω ὅθεν ὅτι θέλετε λάβει ὑπ’ ὄψιν τὸ δίκαιον τῶν ἐπικούρων μηχανικῶν.

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Βέρροιος συνιστᾷ εἰς τοὺς κ. κ. Ὑπουργοὺς τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὅπως ληφθῇ πρόνοια περὶ ἀποσπάσεως εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῶν δασῶν τῶν εἰς τὸ στράτευμα ὑπηρετούντων δασοκόμων 30–35 τὸν ἀριθμόν, ἀνηκόντων εἰς τὰς κλάσεις τῶν ἐτῶν 1910, 1911, 1912 καὶ 1913, ἀντικατασταθέντων δὲ προσωρινῶς καὶ ἐλλιπῶς ὑπὸ χωροφυλάκων, καθ’ ὅσον ἡ ἐν τῇ δασικῇ ὑπηρεσίᾳ χρησιμότης τῶν δασοκόμων τούτων κρίνεται καὶ εἶναι μᾶλλον σκόπιμος καὶ ἐπωφελής.

§132ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐπὶ τῇ αἰτήσει τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τῆς ἐπιστρατεύσεως ἀπέσπασα τοὺς πλείστους τῶν στρατευσίμων οἱ ὁποῖοι ἀνῆκον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον αὐτό. Θὰ ἐξετάσω καὶ αὐτὴν τὴν αἴτησιν ἵνα ἴδω, ἐὰν δύναμαι νὰ τὴν λάβω ὑπ’ ὄψιν ἀναλόγως τῶν ἀναγκῶν τῆς ὑπηρεσίας.

§133Ι. ΒΕΡΡΟΙΟΣ. Ἁπλῆν σύστασιν κάμνω.

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Γαλαβᾶς παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως συστήσῃ εἰς τὴν Γενικὴν Διεύθυνσιν τῶν Ταχυδρομείων νὰ λάβῃ μέτρον τελεσφόρον περὶ τῆς ἐπιστροφῆς τῶν συστημένων ἐπιστολῶν τῶν ἀποσταλεισῶν παρὰ διαφόρων εἰς τοὺς ἐφέδρους ὁπλίτας κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ πρώτου πολέμου καὶ αἱ ὁποῖαι δὲν ἔφθασαν εἰς τὸν πρὸς ὃν ὅρον. Ἐπίσης συνιστᾷ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως λάβῃ μέριμναν ὑπὲρ τῆς ταχυτέρας ἀπολύσεως καὶ τῆς κλάσεως τῶν ἀπαλλαγέντων τοῦ 1902, οἵτινες καὶ προστάται καὶ ἀρχηγοὶ οἰκογενειῶν τυγχάνουσι καὶ ἐνωρίτερον τῶν ἀπολυθεισῶν ἡλικιῶν τοῦ 1900 καὶ 1901 ἐκλήθησαν, πρὸς δὲ παρακαλεῖ ἵνα ἡ αὐτὴ μέριμνα ληφθῇ καὶ διὰ τὴν κλάσιν τοῦ 1910, ὡς καὶ διὰ τοὺς ἀπαλλαγέντας τῶν ὑπολοίπων ἡλικιῶν, τῶν ὁποίων ἀδελφοὶ ἐφονεύθησαν ἐν πολέμῳ. Ἐπειδὴ ὅμως ἀπουσιάζει ἀναβάλλονται. Ὁ κ. Κ. Γόντικας συνιστᾷ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως διαταχθῶσιν αἱ διάφοροι στρατιωτικαὶ ἀρχαὶ νὰ ἀπολύσωσι τοὺς ἐφέδρους ἀξιωματικούς, τοὺς κρατουμένους ἵνα ὑπηρετήσωσι πειθαρχικὰς ποινὰς φυλακίσεως, ἐπιβληθείσας εἰς αὐτοὺς κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ἐπιστρατεύσεως, δι’ ὧν ἐξωμοιώθησαν οὗτοι κακῶς πρὸς τοὺς ὁπλίτας.

§135ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐδόθη διαταγὴ συμφώνως πρὸς τὴν αἴτησιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ. Ἔχει δίκαιον.

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Βακράτσας συνιστᾷ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν· 1) ὅπως λάβῃ σύντονον μέριμναν πρὸς συμπλήρωσιν τοῦ νομίμου προσωπικοῦ τοῦ Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου, διότι ἕνεκα τοῦ ἀνεπαρκοῦς ἀριθμοῦ τῶν εἰς αὐτὸ ἀπεσπασμένων οἰκονομικῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Β. Ναυτικοῦ σωρεία αἰτήσεων πρὸς ἀπονομὴν συντάξεων ἀπὸ πολλοῦ παραμένει ἐκκρεμής· 2) ὅπως διὰ νομοθετικοῦ μέτρου καταστήσῃ πραγματικὰς τὰς εἰσφορὰς τῶν Ναυτικῶν δήμων τοῦ Κράτους, ἄλλως ἐλαχίστας, καὶ δὴ τῶν ἀπορωτέρων καταβαλλόντων τακτικῶς ταύτας, τῶν μεγαλειτέρων ὀφειλόντων ὀγκώδη καθυστερήματα.

§137Σ. ΒΑΚΡΑΤΣΑΣ. Ὡς ἀντιπρόσωπος ναυτικῶν πληθυσμῶν αἰσθάνομαι τὴν ἀνάγκην νὰ διαμαρτυρηθῶ κατὰ τῆς ἀτελεστάτης λειτουργίας τοῦ Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου, ἥτις ἔφθασεν ἐσχάτως ἰδίως εἰς τὸ μὴ περαιτέρω. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι καὶ κατὰ τὰ παρελθόντα ἔτη πάντοτε βραδύτης ἐπεκράτει περὶ τὴν διεξαγωγὴν τῶν διαφόρων ὑπηρεσιῶν τοῦ ταμείου, ἀπό τινος ὅμως χρόνου ἡ κατάστασις αὕτη ἐχειροτέρευσε πολύ. Τοῦτο συνέβη, διότι ὁ νόμιμος ἀριθμὸς τῶν 14 οἰκονομικῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Β. Ναυτικοῦ, ὁ προωρισμένος διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ν. Ἀπομαχικοῦ ταμείου, περιωρίσθη εἰς 5 ἢ 6, εἰς πλείστους δὲ ἐξ αὐτῶν ἀνετέθησαν καὶ ἄλλαι ὑπηρεσίαι πολυάσχολοι. Δὲν εἶναι δυνατὸν λοιπὸν νὰ διεξαχθῇ τοσαύτη ὑπηρεσία διὰ τόσον ὀλίγων ἀξιωματικῶν, διὰ τὴν ὁποίαν ἐχρειάζοντο ἄλλοτε 14 καὶ 18 ἀξιωματικοί. Ἐκτὸς ὅμως τούτου συνέβη καὶ τὸ ἑξῆς παράδοξον ἐπιδεινῶσαν τὴν κατάστασιν. Ἕνεκα συμβολαίου προϋπάρχοντος τὸ Ναυτικὸν Ἀπομαχικὸν Ταμεῖον εἶχε δικαίωμα νὰ ἔχῃ τὰ ἀρχεῖά του εἰς τὸ μεσαῖον πάτωμα τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν, ἀπὸ δύο ὅμως ἢ τριῶν μηνῶν, δὲν ἐνθυμοῦμαι, μετεφέρθησαν ταῦτα διὰ τῆς βίας σχεδόν, ὡς λέγουσι, καὶ μάλιστα δι’ ἀπειλῆς παρεμβάσεως τῆς ἀστυνομίας, εἰς οἴκημα πεπαλαιωμένον, λίαν στενόχωρον καὶ ἐντελῶς ἀκατάλληλον. Δὲν ἔχουσιν οὐδεμίαν ἀξίωσιν οἱ συνταξιοῦχοι βεβαίως νὰ μένωσιν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν, ἀλλὰ θέλουσι τὸ Ναυτικὸν Ἀπομαχικὸν Ταμεῖον νὰ μετατεθῇ εἰς οἴκημα εὐπρόσωπον καὶ πρὸ παντὸς εὐρύχωρον, διότι τὸ σημερινὸν εἶναι τόσον στενόν ὥστε εἶναι ἀδύνατον ν’ ἀναπτυχθῶσι τὰ ἀρχεῖα τῶν διαφόρων τμημάτων καὶ οὕτω μένουσι σωρεῖαι φακέλων ἀνεκτέλεστοι. Αἰτήσεις συντάξεων ἀπὸ ἔτους καὶ πλέον μένουσιν ἐκκρεμεῖς καὶ θὰ μένωσιν εἰσέτι ἐπὶ πολύ. Ἐκτὸς ὅμως τούτου συμβαίνει καὶ ἄλλο παράδοξον, ὅτι οἱ ἐνοικιασταὶ τῶν μαγαζείων τοῦ ἐνοικιασθέντος οἰκήματος ἑτοιμάζονται νὰ διαμαρτυρηθῶσιν εἰς τὸν ἰδιοκτήτην, διότι ἐπίκειται πτῶσις αὐτοῦ, καὶ φαντάζεται ἕκαστος τότε ποία σύγχυσις καὶ ζημία θὰ ἐπέλθῃ. Ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὴν δευτέραν παράκλησίν μου, οἱ ναυτικοὶ δῆμοι τοῦ Κράτους δὲν ἐννοοῦσι νὰ συμμορφωθῶσι πρὸς τὸν νόμον καὶ δὲν εἰσφέρουσι παρὰ οἱ πτωχότεροι ἐξ αὐτῶν. Ὁ δῆμος Πειραιῶς π. χ. ὀφείλει 300,000 δρ. εἰς τὸ Ναυτικὸν Ἀπομαχικὸν Ταμεῖον καὶ ἄλλος ἄλλα ἀναλόγως μεγάλα ποσά. Θὰ ἦτο εὐχῆς ἔργον, ἐὰν ἐλαμβάνετο πρόνοια ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν, ὅπως αἱ εἰσφοραὶ τῶν ναυτικῶν δήμων καταστῶσι πραγματικαὶ διὰ νομοθετικοῦ μέτρου, ἔστω καὶ ἂν πρόκειται νὰ ἐλαττωθῶσι. Κύριε Ὑπουργέ, ἔχετε ὑποχρέωσιν ὡς Ὑπουργὸς κατ’ ἐξοχὴν ναυτικοῦ Κράτους νὰ προστατεύσητε τὸ φιλάνθρωπον τοῦτο ἵδρυμα, χάριν τῶν χιλιάδων πτωχῶν συνταξιούχων οἱ ὁποῖοι ροκανίζουσιν ἡσύχως ἀνὰ τὰς ἀκτὰς καὶ τὰς νήσους τῆς Ἑλλάδος τὸν ὀλίγον ξηρὸν ἄρτον τὸν ὁποῖον τοῖς χορηγεῖ τοῦτο, χάριν τῶν χιλιάδων νέων ναυτῶν οἱ ὁποῖοι περιάγουσι τόσον ὑπερήφανα τὴν ἑλληνικὴν σημαίαν ἀνὰ τὰ πέρατα τῆς γῆς.

§138Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἐσχάτως παρετηρήθη ἀνωμαλία εἰς τὴν λειτουργίαν τοῦ ταμείου τούτου ἔκρινα προχείρως καὶ πρὸς τοῦτο διέταξα ἐκ τῶν ἐνόντων μέτρα, ὅπως καταστῇ δυνατὴ ἡ καλλιτέρα λειτουργία τοῦ ταμείου, ἐπιφυλασσόμενος νὰ λάβω ῥιζικώτερα μέτρα πρὸς συμπλήρωσιν τῆς ὑπηρεσίας ἵνα καταστῇ δυνατὴ ἡ τελεία λειτουργία του. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ οἴκημα, καὶ τὸ ζήτημα τοῦτο εὑρίσκεται ὑπὸ τὴν κρίσιν μου. Ὑπῆρξαν πολλοὶ ἐκ τοῦ Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου διατεινόμενοι ὅτι τοῦτο ἔδει νὰ παραμείνῃ ἐντὸς τοῦ Ὑπουργείου, ἀλλ’ ἐπῆλθε κατόπιν μεταγενεστέρα συμφωνία, οὕτω δὲ τὸ ὅλον ζήτημα κεῖται ἤδη ὑπὸ τὴν κρίσιν μου, προσεχῶς δὲ θέλω ἐκφέρει γνώμην.

§139Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Μετὰ τίνος ἐπῆλθε συμφωνία;

§140Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παράσχω πλειοτέρας πληροφορίας, διότι, ὡς εἶπον προηγουμένως, τώρα μόλις ἔλαβον γνῶσιν τῶν ἐρωτημάτων. Ὡς πρὸς τὴν τελευταίαν σύστασιν, ὅπως ληφθῇ πρόνοια, ἵνα οἱ ναυτικοὶ δῆμοι καταβάλωσι τὰς εἰσφοράς των εἰς τὸ ταμεῖον αὐτό, τὸ ζήτημα εἶναι σπουδαιότατον καὶ θὰ τὸ λάβω ὑπ’ ὄψιν.

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Συριόπουλος ἐρωτᾷ τοὺς κ. κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ Ἐκκλησιαστικῶν Ὑπουργούς, τί ἐνήργησεν ἡ ὑπηρεσία ἐπὶ τῆς αἰτήσεως τῶν κατοίκων τοῦ χωρίου Λαμπέτι τοῦ δήμου Λετρίνων, παραπονουμένων κατὰ τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς ὅτι, ἐνῷ αὕτη διετάχθη νὰ ἐνεργήσῃ ὅπως ἐξαναγκασθῶσιν οἱ ἐκκλησιαστικοὶ σύμβουλοι τοῦ ναοῦ τοῦ ῥηθέντος χωρίου νὰ λογοδοτήσωσι κατὰ τὸν νόμον περὶ ἐνοριῶν, οὐδὲν ἐνήργησεν. Ἀναβάλλεται, ἀπουσιάζοντος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἐξηντλήθη ἡ Ἡμερησία Διάταξις τῶν ἐπερωτήσεων. Πρὶν εἰσέλθῃ ἡ Βουλὴ εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας, τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅπως ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιά τινα τοῦ ὑπ’ αὐτὸν Ὑπουργείου.

§142Δ. ΠΑΝΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω σχέδιον νόμου, δι’ οὗ τροποποιοῦνται διατάξεις τινὲς τοῦ νόμου τῆς 30 Μαρτίου 1910 περὶ ὀργανώσεως κεντρικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν. Ὁ ὀργανισμὸς τοῦ 1910 ἐγένετο μετὰ πολλῆς ἐπιμελείας. Καλὸς ἦτο καὶ καλὸς εἶναι· ἐλλείψει ὅμως ἑνιαίας διευθύνσεως δὲν κατωρθώθη ὅσον ἔδει νὰ ἐξασφαλισθῇ ἡ ἀπρόσκοπτος λειτουργία τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου. Ὁ Ὑπουργὸς ὀφείλει νὰ ἔχῃ ἅπασαν τὴν προσοχήν του ἐστραμμένην πρὸς τὰ ζητήματα ἅτινα εἶναι ἐμπεπιστευμένα αὐτῷ· δὲν δύναται ἐντεῦθεν νὰ ἔχῃ τὸν προσήκοντα χρόνον, ἀλλά, καὶ ἂν ἔχῃ τοιοῦτον, νὰ καταναλίσκῃ αὐτὸν εἰς ἐπίβλεψιν καὶ παρακολούθησιν τῶν ἐργασιῶν τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ εἶναι τεταγμένον παρ’ αὐτῷ πρόσωπον, ὅπερ νὰ ἔχῃ τὴν ἀνωτάτην διεύθυνσιν, διαχείρισιν καὶ ἐποπτείαν τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου, νὰ καθοδηγῇ τοὺς ὑπαλλήλους καὶ νὰ καθιστᾷ αὐτοὺς ὄργανα δεξιά, ὄργανα τὰ ὁποῖα ἐπωφελῶς νὰ δύνανται ἐν πάσῃ στιγμῇ νὰ χρησιμοποιηθῶσιν. Ἀπὸ τῆς ἀρχῆς ταύτης ὁρμώμενος ἐνόμισα ὅτι πρέπει νὰ καταργήσω τὰς δύο Γενικὰς Διευθύνσεις καὶ ἀντὶ τούτων νὰ γίνωσι τρεῖς διευθύνσεις, τῶν ὁποίων νὰ προΐστανται ὑπάλληλοι ἔχοντες βαθμὸν Γενικοῦ γραμματέως, ὑπεράνω δὲ τῶν δύο διευθύνσεων νὰ ταχθῇ μία Γενικὴ Διεύθυνσις, ἡ ὁποία νὰ δύναται νὰ ἐπιβλέπῃ, ὡς εἶπον, τὴν ὑπηρεσίαν καὶ νὰ διαφωτίζῃ αὐτήν. Τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν τηρεῖ τὸ αὐτὸ προσωπικὸν τὸ ὁποῖον τηρεῖ καὶ ὁ ὀργανισμὸς τοῦ 1910 κατὰ τὸ ἀποκεντρωτικὸν σύστημα, τάσσει δὲ τὰς ὑπηρεσίας εἰς ἑκατέρας τῶν δύο διευθύνσεων καὶ ὅπως μὴ ἀπασχολῆται ὁ Γεν. Διευθυντὴς εἰς τὴν διεύθυνσιν τοῦ τμήματος καὶ ἑπομένως ἔχῃ τὸν χρόνον ὁ ὁποῖος ἀπαιτεῖται διὰ σπουδαιότατα θέματα, ὁ Γενικὸς Διευθυντής, λέγω, δὲν ἀναλαμβάνει πλέον εἰδικὸν τμῆμα, ἀλλὰ λαμβάνει, ὁσάκις κρίνει τοῦτο σκόπιμον, ἐξ οἱασδήποτε διευθύνσεως ὑποθέσεις τὰς ὁποίας νομίζει ὅτι ὁ ἴδιος πρέπει νὰ χειρισθῇ. Σπουδαιοτάτη ἐπίσης ὑπηρεσία ἐν τῷ Ὑπουργείῳ εἶναι ἡ ἐν τῷ τμήματι τοῦ Τύπου. Κατὰ τὸ ὀλίγον χρονικὸν διάστημα, τὸ ὁποῖον ἔχω τὴν τιμὴν νὰ προΐσταμαι τοῦ Ὑπουργείου, ἐφρόντισα νὰ συγκεντρωθῇ ἐν τῷ Ὑπουργείῳ ὅλον τὸ ὑλικὸν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θὰ χρειάζηται τὸ Ὑπουργεῖον διὰ τὴν διοργάνωσιν τοῦ τμήματος τοῦ τύπου. Ἔχομεν τὰ κρατοῦντα οὐχὶ μόνον εἰς τὰ Βαλκανικὰ Κράτη, ἀλλ’ ἐζητήσαμεν στοιχεῖα καὶ ἐξ ἐκείνων τῶν Κρατῶν, τὰ ὁποῖα ἐγγύτερον παρακολουθοῦσι τὰ πράγματα τῆς Ἀνατολῆς. Διὰ τοῦτο ῥητῶς ὁρίζεται ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ὅτι τὰ τῆς ἐξωτερικῆς ὑπηρεσίας τοῦ τμήματος θέλουσι κανονισθῆ διὰ Β. Διατάγματος. Ἀλλὰ τοῦτο, νομίζω, δὲν ἀρκεῖ. Ἡ μεταφραστικὴ ὑπηρεσία τοῦ τμήματος, ὡς ἔχει σήμερον, δὲν δύναται νὰ λειτουργήσῃ. Καὶ ἐφ’ ὅσον μὲν πρόκειται περὶ ξένων γλωσσῶν Εὐρωπαϊκῶν, βεβαίως ἐν τῷ Ὑπουργείῳ πάντοτε θὰ ὑπάρχωσιν οἱ γνωρίζοντες αὐτὰς καὶ θὰ χρησιμοποιῶνται εἰς τὴν ὑπηρεσίαν. Ἀλλὰ προκειμένου περὶ τῆς Γερμανικῆς καὶ τῶν Ἀνατολικῶν γλωσσῶν, τὸ πρᾶγμα δὲν εἶναι εὔκολον, διότι αἱ γλῶσσαι αὐταὶ δὲν εἶναι γνωσταί, ἀλλ’ οὔτε καὶ δυνάμεθα νὰ ἀξιώσωμεν παρὰ τοῦ ὑπαλλήλου τὴν γνῶσιν τῶν γλωσσῶν αὐτῶν. Διὰ τὴν μᾶλλον λοιπὸν ἀπρόσκοπτον λειτουργίαν τοῦ τύπου ἐνόμισα σκόπιμον νὰ προστεθῇ διάταξις, καθ’ ἣν ἐπιτρέπεται εἰς τὸν Ὑπουργὸν νὰ προσλάβῃ ἔξω τῆς ἱεραρχίας δύο πρόσωπα κάτοχα τῆς Τουρκικῆς, τῆς Ρουμανικῆς, τῆς Σερβικῆς καὶ τῆς Βουλγαρικῆς καὶ γινώσκοντα νὰ μεταφράζωσιν εὐχερῶς εἰς τὴν Ἑλληνικὴν δύο τοὐλάχιστον ἐκ τῶν ἀνωτέρω γλωσσῶν. Ἀλλ’ ὅπως ἐξακριβῶται ἡ γλωσσομάθεια τῶν προσερχομένων προσώπων ὅσον ἀφορᾶ εἰς τὰς γλώσσας ταύτας ὁρίζεται ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ὅτι ἡ γνῶσις καὶ ἡ ἐξακρίβωσις γίνονται διὰ δοκιμασίας. Κατὰ τὴν δοκιμασίαν δὲ προτιμῶνται οἱ γινώσκοντες καὶ ἄλλην γλῶσσαν, Γερμανικὴν ἢ Ἀγγλικήν. Πρὸς ἀμοιβὴν τῶν προσώπων τούτων ἐπιτρέπεται εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ διαθέτῃ ποσὸν μέχρις 600 δραχμῶν κατὰ μῆνα. Ἡ ἐν τῇ ἐξωτερικῇ ὑπηρεσίᾳ εἴσοδος γίνεται διττῶς, διὰ τῆς ὁδοῦ τῆς ἀπὸ τοῦ ἀκολούθου καὶ διὰ τῆς ἀπὸ τοῦ Προξενικοῦ Γραμματέως. Σήμερον καταργηθείσης τῆς διατάξεως περὶ διαγωνισμοῦ προξενικῶν γραμματέων ἀπομένει μόνη ἡ τοῦ ἀκολούθου ὁδός. Ἐπῆλθε πλήρης ἀφομοίωσις μεταξὺ τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου, πρεσβευτικῆς καὶ προξενικῆς. Πρότερον οἱ νόμοι εἶχον διάφορα ὅρια προαγωγῆς, διότι ἦτο ἀποκεκλεισμένη ἡ εἴσοδος εἰς τὴν προξενικὴν ὑπηρεσίαν. Νομίζω ὅτι, ἀφοῦ ἐπῆλθεν ἡ ἀφομοίωσις αὕτη, πρέπει νὰ μεταβληθῶσι συμφωνότερον πρὸς τὴν ἀφομοίωσιν καὶ ἐπὶ τὸ καλλίτερον τὰ χρονικὰ ὅρια τῆς προαγωγῆς ἢ τῆς μεταθέσεως. Τούτου ἕνεκα διὰ τοῦ νομοσχεδίου καθορίζεται ὅτι τὰ χρονικὰ ὅρια προαγωγῆς καὶ μεταθέσεως θὰ εἶναι ἴσα ἐπὶ πλέον. Ἐνόμισα ὅτι δὲν πρέπει νὰ τίθενται φραγμοὶ εἰς τὴν προαγωγὴν τῶν ὑπαλλήλων, ὅταν εἶναι καλοί, δεξιοὶ καὶ διαχειρίζωνται καλῶς τὰ ζητήματα. Προγενέστεροι νόμοι εἶχον χρονικὰ ὅρια μακρὰ τὰ ὁποῖα δι’ ἑτέρων νόμων εἶχον περιορισθῆ. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι καὶ αὐτὰ τὰ χρονικὰ ὅρια, τὰ ὑπάρχοντα εἰς τὸν Ὀργανισμὸν τοῦ 1910, πρέπει νὰ ἐλαττωθῶσιν, ἵνα καταστῇ δυνατὸν καὶ οἱ ὑπάλληλοι οἱ ὁποῖοι ἔχουσι τὸν ζῆλον καὶ ἐργάζονται καλῶς νὰ προάγωνται εὐχερῶς καὶ νὰ μὴ εἶναι ἠναγκασμένοι νὰ μένωσιν ἐν τῷ αὐτῷ βαθμῷ, ἐπιβραδυνομένης οὕτως ἐκ τῶν διατάξεων τοῦ νόμου τῆς προαγωγῆς αὐτῶν. Τὸ ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ἐξωτερικῶν ὑπηρεσιακὸν Συμβούλιον τηρεῖται ὡς ἔχει ἐν τῷ ὀργανισμῷ τοῦ 1910, ἀλλ’ ἐπέρχεται τροποποίησίς τις εἰς τὴν σύνθεσιν αὐτοῦ. Ἐπίσης τὸ Συμβούλιον τὸ ὑπηρεσιακὸν θὰ παρασκευάζῃ σχέδια νόμου καὶ Βασιλικὰ Διατάγματα σχετιζόμενα πρὸς τὴν ὑπηρεσίαν. Αἱ διατάξεις περὶ πειθαρχικῶν ποινῶν, δηλαδὴ ἡ ἐν γένει δικαστικὴ ἐξουσία τοῦ Ὑπουργοῦ, τῶν πρεσβευτικῶν καὶ προξενικῶν ἀρχῶν εἶναι ἐγκατεσπαρμέναι εἰς διαφόρους νόμους. Ἐνόμισα ὅτι θὰ ἦτο καλλίτερον, πρῶτον νὰ καθορισθῶσι σαφέστερον αἱ διατάξεις αὗται, δεύτερον δὲ νὰ περιληφθῶσιν ἐν τῷ νόμῳ.

§143Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ κωδικοποιηθῶσι. Πολὺ ὡραῖα. Εἴθε νὰ ἐγίνετο τοῦτο δι’ ὅλους τοὺς νόμους.

§144Δ. ΠΑΝΑΣ. Προκειμένου περὶ διορισμοῦ καὶ ἀπολύσεως τῶν ὑπαλλήλων, ἐδέησε νὰ προσαρμοσθῶσι τὰ περὶ τοῦ δικαιώματος τούτου πρὸς τὴν διάταξιν τοῦ Συντάγματος περὶ μονιμότητος τῶν ὑπαλλήλων. Ἑπομένως ἐκηρύχθησαν μόνιμοι πάντες οἱ ὑπάλληλοι πλὴν τῶν πρέσβεων καὶ ἐκ τῶν διπλωματικῶν πρακτόρων, ὡς καὶ γενικῶν προξένων, οἱ μὴ προελθόντες ἐκ τῆς εἰδικῆς διπλωματικῆς καὶ προξενικῆς ὑπηρεσίας. Πλὴν δὲ τῆς περιπτώσεως τῆς παύσεως δυνάμει δικαστικῆς ἀποφάσεως καὶ τῆς ἀπολύσεως λόγῳ καταργήσεως τῆς θέσεως οἱ ὑπάλληλοι θὰ ὑπάγωνται εἰς τὰς περιπτώσεις τὰς ὁποίας ἀναγράφει τὸ προκείμενον νομοσχέδιον. Ἀλλ’ ὑπάρχει ἀνάγκη καὶ τὸ πειθαρχικὸν Συμβούλιον νὰ ὁρισθῇ, ὅπως ὁρίζει τὸ Σύνταγμα. Εἰς τὸ Συμβούλιον τὸ νῦν ἐν ἰσχύϊ προστίθενται δύο Ἀρεοπαγῖται καὶ εἷς καθηγητὴς τοῦ Πανεπιστημίου διοριζόμενοι ἐπὶ τριετίαν. Τὸ Συμβούλιον δὲ τοῦτο οὕτω συγκροτούμενον θὰ γνωμοδοτῇ προκειμένου περὶ μεταθέσεως, θὰ ἀποφασίζῃ δὲ δι’ εἰδικῆς ἀποφάσεως προκειμένου περὶ προβιβασμοῦ ἢ παύσεως ὑπαλλήλου τῆς προξενικῆς καὶ διπλωματικῆς ὑπηρεσίας. Ὁ ὑπάλληλος κατὰ τοῦ ὁποίου θὰ ὑπάρχῃ ἀπόφασις ἀπὸ μέρους τοῦ Συμβουλίου αὐτοῦ ἔχει τὸ δικαίωμα τῆς προσφυγῆς εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς ἐπικρατείας, καὶ μόνον ὅταν ἐπικυρωθῇ ἡ ἐκδοθεῖσα ἀπόφασις καθίσταται ἐκτελεστή. Ἐν τῷ σχεδίῳ νόμου ὁρίζονται καὶ προθεσμίαι νομίμου προσφυγῆς καὶ προβλέπεται περίστασις κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ ὑπάλληλος εὑρισκόμενος εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ καλούμενος εἰς ἀπολογίαν ἔρχεται εἰς Ἀθήνας, μέχρι δὲ τῆς ἀφίξεώς του ἀναστέλλεται ἡ προθεσμία. Τὰ περὶ καθορισμοῦ, διαιρέσεως καὶ δικαιοδοσίας ἐν γένει τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου, τὰ περὶ συγκροτήσεως καὶ ἀπαρτίας τοῦ Συμβουλίου, τὰ περὶ ἀναπληρώσεως τῶν μελῶν αὐτοῦ, ὅλα ταῦτα τὰ θέματα θέλουσι κανονισθῆ διὰ Βασιλικοῦ Διατάγματος, ἀλλὰ διὰ Βασ. Διατάγματος τὸ ὁποῖον θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ τροποποιηθῇ μετὰ διετίαν. Ἐτέθη τὸ χρονικὸν τοῦτο διάστημα, διότι ἐντὸς διετίας δύνανται νὰ παρουσιασθῶσι κενά, νὰ παρουσιασθῶσιν ἐλλείψεις δεόμεναι θεραπείας. Ἡ τροποποίησις δ’ αὕτη θὰ γίνηται κατόπιν ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ ἐπὶ τῇ βάσει ἐκθέσεως ἠτιολογημένης τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν. Ὑποβάλλω ἐπίσης νομοσχέδιον «περὶ πρεσβειῶν». Δὲν πρόκειται περὶ ὀργανισμοῦ τῶν πρεσβειῶν, ἀλλὰ πρόκειται περὶ ἀνάγκης ἐπιβαλλομένης. Οἱ ἀρχηγοὶ τῶν πρεσβειῶν σήμερον εὑρίσκονται ἐν μειονεκτικῇ θέσει ἀπέναντι τῶν συναδέλφων των καὶ τοῦτο βεβαίως ἔχει τὸν ἀντίκτυπον εἰς τὴν ἐργασίαν αὐτῶν. Ὁ νόμος τοῦ 1887 ἐχορήγει ἔξοδα παραστάσεως εἰς τοὺς παρὰ ταῖς Μεγάλαις Δυνάμεσι ἀρχηγοὺς πρεσβείας 36800. Εἰς τὰς πρεσβείας Βελιγραδίου, Βουκουρεστίου καὶ Σόφιας 19.800 καὶ εἰς τὸν ἀρχηγὸν τῆς πρεσβείας Οὐασιγκτῶνος 54.000, εἶχον δὲ παραμείνει ἄνευ τροποποιήσεως τὰ ἔξοδα τῆς πρεσβείας τῆς Κωνσταντινουπόλεως. Ἀλλὰ τὰ ἔξοδα ταῦτα διὰ τοῦ κατὰ τὸ ἔτος 1909 ψηφισθέντος νόμου ἠλαττώθησαν ἀπὸ 35.800 εἰς 24.800 διὰ τοὺς παρὰ ταῖς Μεγάλαις Δυνάμεσι πρέσβεις καὶ ἀπὸ 54.000 εἰς 34.000 διὰ τὸν ἐν Οὐασιγκτῶνι ἀρχηγὸν πρεσβείας. Τῶν δὲ ἐν Βουκουρεστίῳ καὶ Βελιγραδίῳ πρέσβεων ἠλαττώθησαν ἀπὸ 19.800 εἰς 17.800, ὡς καὶ τοῦ ἐν Σόφιᾳ ἀρχηγοῦ πρεσβείας. Μόνον τὰ ἔξοδα τοῦ ἐν Κωνσταντινουπόλει πρέσβεως δὲν ἠλαττώθησαν. Εἶχεν ὅμως ἀποκοπῆ διὰ προγενεστέρου νόμου τὸ καταβαλλόμενον αὐτῷ ὑπὸ τοῦ Δημοσίου πρότερον ἐνοίκιον τῆς πρεσβείας. Σήμερον δὲν πρόκειται ν’ αὐξηθῶσιν αἱ ἀποδοχαί, ἀλλὰ νομίζω ὅτι δύνανται νὰ ἀνακουφισθῶσιν οἱ πρέσβεις κατ’ ἄλλον τρόπον. Ἐκ τοῦ ποσοῦ τὸ ὁποῖον κατεβάλλετο εἰς τοὺς πρέσβεις ἐπλήρωνον οὗτοι τὸ ἐνοίκιον, τὸν μισθὸν τοῦ κλητῆρος καὶ πάσας τὰς δαπάνας δι’ ἑορτὰς καὶ ἄλλας ἀνάγκας ἐπιβαλλομένας εἰς τὴν θέσιν. Σήμερον διὰ τοῦ ὑποβαλλομένου νομοσχεδίου ὁρίζεται ὅτι ἐν τῷ προϋπολογισμῷ ἀναγράφεται πίστωσις δι’ ἐνοίκιον πρεσβείας ἐν αἷς πρωτευούσαις δὲν ὑπάρχει ἰδιόκτητον οἴκημα τοῦ Κράτους καὶ ἐκ τῆς πιστώσεως ταύτης πληρώνεται τὸ ἐνοίκιον ἑκάστης πρεσβείας ἐπὶ τῇ βάσει μισθωτηρίου ἐγκρινομένου πρότερον ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ. Ἀλλά, ὡς εἶπον πρότερον, οἱ πρέσβεις ὑποχρεοῦνται καὶ εἰς ἄλλας δαπάνας, εἰς ἀντιμισθίαν κλητῆρος κλπ. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου λαμβάνεται πρόνοια περὶ καταβολῆς τῆς ἀντιμισθίας τοῦ κλητῆρος, ὁρίζεται δὲ καὶ ἀνάλογον ποσὸν διὰ γραφικὰ ἔξοδα. Ὁ νόμος περὶ πρεσβειῶν τοῦ 1887 προέβλεψε πολὺ ἐπωφελῶς περὶ ἀκολούθων πρεσβειῶν, ἀλλ’ εἰς τοὺς ἀκολούθους τούτους ἐδίδετο μόνον ὁ μισθός των ἄνευ ἐπιχορηγήσεως, ἑπομένως πολλοὶ ὀλίγοι ἦσαν οἱ ὑπάλληλοι οἱ ὁποῖοι ἔστεργον νὰ μεταβῶσιν ὡς ἀκόλουθοι εἰς τὰς πρεσβείας. Σημειωτέον δ’ ὅτι ἡ ἀπόσπασις καὶ ὁ διορισμὸς ἀκολούθων ἐν πρεσβείαις εἶναι ἀπὸ πάσης ἀπόψεως ὠφέλιμος, διότι οἱ ὑπάλληλοι οὗτοι μορφοῦνται πρακτικῶς, ἡ δὲ πεῖρα αὐτῶν χρησιμοποιεῖται κατόπιν ὑπὲρ τῶν συμφερόντων τοῦ Κράτους. Ἐνόμισα ὅτι διὰ νὰ διευκολύνω τὸν διορισμὸν ἀκολούθων εἰς τὰς πρεσβείας—σημειώσατε δ’ ὅτι σήμερον εἶναι εἴπερ ποτὲ ἐπιτακτικὴ ἡ ἀνάγκη νὰ εἶναι τὸ προσωπικὸν τῶν πρεσβειῶν πληρέστερον, διότι εἷς γραμματεὺς δὲν ἐπαρκεῖ—ἐνόμισα, λέγω, ὅτι εἰς τοὺς ἀκολούθους τούτους τοὺς ἐπὶ τῇ αἰτήσει των διοριζομένους ἔδει νὰ παρέχηται τὸ ἥμισυ τῆς παρεχομένης ἀποζημιώσεως εἰς τοὺς γραμματεῖς, δηλαδὴ κατ’ ἀνώτατον ὅρον δραχμαὶ 300. Περὶ προξενικῆς ὑπηρεσίας βεβαίως δὲν μοὶ ἐπετρέπετο κατὰ τὸ βραχὺ διάστημα χρόνου καθ’ ὃ ἔχω τὴν τιμὴν νὰ προΐσταμαι τοῦ Ὑπουργείου νὰ ἀσχοληθῶ, διότι τὸ ἔργον τῆς τροποποιήσεως τῆς προξενικῆς ὑπηρεσίας ἀπαιτεῖ προσοχὴν πολλὴν καὶ μελέτην μεγάλην. Ὁ προξενικὸς κλάδος—καὶ ἐννοῶ τὸν ἔμμισθον—περιέχει καλὰ στοιχεῖα. Ἐλάχισται εἶναι αἱ ἐξαιρέσεις ὑπαλλήλων οἱ ὁποῖοι δὲν ἀνταποκρίνονται εἰς τὸν προορισμόν των. Σήμερον τὰ ὅρια τῆς ἀποστολῆς τῶν προξενικῶν ὑπαλλήλων ἔχουσιν ἔκτασιν εὐρυτέραν, διότι δὲν ἔχουσι μόνον τὰ ἐν τῇ πρώτῃ γραμμῇ πάντοτε τασσόμενα Ἐθνικὰ συμφέροντα νὰ ἐξυπηρετήσωσιν, ἀλλ’ ἔχουσιν ἐπίσης καὶ ἄλλας μερίμνας. Θὰ ἔχωσιν εὐρὺ στάδιον νέας ἐνεργείας, στάδιον ἐπὶ οἰκονομικοῦ πεδίου, δηλαδὴ τῆς ἐμπορίας, ναυτιλίας, βιομηχανίας. Ὅσοι λοιπὸν ἐκ τῶν ὑπαλλήλων δὲν δύνανται νὰ προσανατολισθῶσι πρὸς τοὺς νέους ὁρίζοντας, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἀπομακρυνθῶσι, νὰ παραμείνωσι δὲ ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ ἐκεῖνοι οἵτινες ἔχουσι τὴν θέλησιν καὶ τὴν ἱκανότητα καὶ τὸ σθένος νὰ ἐργασθῶσι καλῶς. Βεβαίως τὸ ἔργον ἀπήτει πολλὴν προσοχήν, διότι πρέπει εἰς τὸν ὑπὸ κρίσιν τεθησόμενον ὑπάλληλον νὰ δοθῶσιν ὅλαι αἱ ἐγγυήσεις ὅτι δὲν θὰ ἀδικηθῇ. Περὶ τούτου προνοεῖ τὸ ὑποβαλλόμενον νομοσχέδιον καὶ ὁρίζεται ὅτι πρὸς ἐξακρίβωσιν τῆς ἐπαρκείας τῶν προξενικῶν ὑπαλλήλων παντὸς βαθμοῦ περὶ τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν καθηκόντων των θέλουσιν ἐπιθεωρηθῆ ἐντὸς δέκα τὸ πολὺ μηνῶν ἀπὸ τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου τούτου πᾶσαι αἱ ἔμμισθοι προξενικαὶ Ἀρχαί, ἀλλὰ δὲν θέλουσιν ἐπιθεωρηθῆ ὑπὸ τοῦ διαρκοῦς μόνον ἐπιθεωρητοῦ. Θὰ ἐπιθεωρηθῶσι καὶ ὑπὸ τῶν προέδρων τῶν προξενικῶν δικαστηρίων, οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν ὡσαύτως ἐξουσίαν ἐκ τοῦ νόμου νὰ ἐπιθεωρῶσιν, ἐπίσης δὲ καὶ παρ’ ἄλλων ἀνωτέρων δικαστικῶν λειτουργῶν, τοὺς ὁποίους ἤθελεν ὁρίσει ὁ Ὑπουργός. Ἐλήφθη φροντὶς ὅπως οἱ προϊστάμενοι τῶν προξενικῶν Ἀρχῶν, οἱ ὁποῖοι ἕνεκεν ἀνυπερβλήτων προσκομμάτων ὑπηρεσιακῶν δὲν εὑρίσκονται εἰς τὰς θέσεις των, ἀποστέλλωνται καὶ οὗτοι εἰς τὰς θέσεις των, ἵνα συμπεριληφθῶσιν εἰς τὸ γενικὸν μέτρον τῆς ἐπιθεωρήσεως, εἰς τὴν διεύθυνσιν ἄλλου προξενείου, τὸ ὁποῖον θὰ εἶχεν ἤδη ἐπιθεωρηθῇ, μετὰ δύο μῆνας δὲ ἀπὸ τῆς ἐγκαταστάσεως νὰ ἐπιθεωρηθῶσι καὶ οὗτοι, οὐχὶ ὑπὸ τοῦ ἰδίου ἐπιθεωρητοῦ τοῦ ἐπιθεωρήσαντος τὸ προξενεῖον ἐκεῖνο, ἀλλ’ ὑπὸ ἄλλου. Ἑτέρα ἐγγύησις ἐλήφθη, ὅπως ὁ ἁρμόδιος τμηματάρχης τοῦ Ὑπουργείου ἐκτελῇ καθήκοντα εἰσηγητοῦ παρὰ τῷ Συμβουλίῳ, μὴ μετέχῃ δὲ τοῦ Συμβουλίου ὁ διαρκὴς ἐπιθεωρητὴς τῶν προξενείων. Περὶ τῶν ὑπαλλήλων οἵτινες ἐπεθεωρήθησαν θὰ ἀποφαίνηται τὸ συμβούλιον καὶ θὰ λαμβάνωνται ὑπ’ ὄψιν τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα τυχὸν ὑπάρχουσιν ἐν τῷ Ὑπουργείῳ ὑπὲρ τοῦ ὑπαλλήλου ἢ κατ’ αὐτοῦ. Ὁ ὑπὸ κρίσιν ὑπάλληλος ἢ ἐκεῖνος, καθ’ οὗ ἐξεδόθη ἀπόφασις οὐχὶ εὐάρεστος, ἔχει δικαίωμα προσφυγῆς εἰς τὸ Συμβούλιον Ἐπικρατείας, τηρουμένων κατὰ τοῦτο καὶ ἐπὶ τῆς περιπτώσεως τῆς ἐπιθεωρήσεως πασῶν ἐκείνων τῶν διατάξεων τοῦ παρόντος νομοσχεδίου, προκειμένου περὶ διορισμοῦ καὶ παύσεως. Διὰ τοῦ τρόπου τούτου, ὁ ὁποῖος παρέχει ὅλα τὰ ἐχέγγυα δικαίας καὶ ἀμερολήπτου κρίσεως καὶ ἀποφάσεως, ἀπομακρυνομένων τῶν ἀνεπαρκῶν κριθησομένων προξενικῶν ὑπαλλήλων, νομίζω ὅτι ὁ προξενικὸς κλάδος θὰ δυνηθῇ νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὴν ἐκπλήρωσιν τῆς ἀποστολῆς του (χειροκροτήματα παρατεταμένα). Ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργὸς ὑποβάλλει τὰ ἑξῆς νομοσχέδια· 1) «Περὶ τροποποιήσεως τῶν περὶ ὀργανώσεως τῆς Κεντρικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν διατάξεων τοῦ ͵ΓΨΙΔʹ νόμου τῆς 31 Μαρτίου 1910 καὶ 2) Περὶ Πρεσβειῶν. Τὰ νομοσχέδια ταῦτα παραπέμπονται πρὸς ἐπεξεργασίαν εἰς τὴν διαρκῆ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν ἐπιτροπὴν ἐνισχυομένην καὶ ὑπὸ τοῦ κ. Ἀλεξάνδρου Καραπάνου. Ὁ Ὑπουργὸς κ. Διαμαντίδης ἔχει τὸν λόγον.

§145Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Λαμβάνω τὴν τιμήν, κ. Βουλευταί, νὰ ὑποβάλω ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς σχέδιον νόμου «περὶ ἐγκαταστάσεως οἰκονομικῶν ἀρχῶν εἰς τὰς προσαρτηθείσας χώρας καὶ συγκροτήσεως τοῦ προσωπικοῦ αὐτῶν». Μέχρι τοῦδε ἡ οἰκονομικὴ διοίκησις τῶν νέων χωρῶν ἐνεργεῖται τὸ μὲν δι’ ἀπεσπασμένων ὑπαλλήλων ἐκ τοῦ κέντρου ἢ ἐκ τῶν λοιπῶν οἰκονομικῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Κράτους, τὸ δὲ καὶ ἐξ ἐντοπίων ὑπαλλήλων ἢ ἰδιωτῶν ληφθέντων κατ’ ἐκλογὴν ὑπὸ τῶν διαφόρων Γενικῶν Διοικητῶν. Δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ μὴ ἀκολουθήσωμεν τὴν ἀρχὴν ταύτην, διότι δὲν ὑπῆρχεν ἐπαρκὲς προσωπικὸν ἐν τῷ ἐλευθέρῳ Βασιλείῳ, ὅπως ἱκανοποιήσῃ τὰς ἀνάγκας τῆς διοικήσεως τῶν νέων χωρῶν. Ἀλλ’ ὁ τρόπος αὐτὸς τῆς στρατολογίας τῶν ὑπαλλήλων τούτων, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἔκτακτοι ὑπάλληλοι, δὲν ἠδύνατο νὰ δικαιολογηθῇ παρὰ μόνον ἐφ’ ὅσον τὰ πράγματα ἐπέβαλλον τὴν προσωρινότητα ταύτην. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου λαμβάνεται μέριμνα ὅπως εἰσέλθωμεν εἰς τὴν τακτικὴν ὁδὸν τῆς ἱδρύσεως οἰκονομικῶν ὑπηρεσιῶν εἰς τὰς προσαρτηθείσας χώρας καὶ τῆς τοποθετήσεως εἰς τὰς ὑπηρεσίας ταύτας τακτικῶν ὑπαλλήλων προερχομένων ἐκ τῆς κοινῆς πηγῆς, ἐξ ἧς προέρχεται τὸ προσωπικὸν τῶν ὑπηρεσιῶν. Πόσας κατὰ τάξιν οἰκονομικὰς ἀρχὰς θὰ ἱδρύσωμεν εἰς τὰς νέας χώρας δὲν δυνάμεθα βεβαίως νὰ γνωρίζωμεν ἀπὸ σήμερον, διότι δὲν ἔχομεν καὶ τὰ στοιχεῖα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἤθελον ὁδηγήσει ἡμᾶς εἰς τὴν κρίσιν ταύτην. Διὰ τοῦτο ἀκολουθοῦντες κατὰ τοῦτο τὰ κατὰ τὴν προσάρτησιν τῆς Θεσσαλίας καὶ Ἠπείρου γενόμενα ζητοῦμεν παρὰ τῆς Βουλῆς τὴν ἄδειαν, ὅπως ἱδρύωμεν οἰκονομικὰς ἀρχὰς καὶ ὁρίζωμεν τὴν ἕδραν καὶ τὴν τάξιν αὐτῶν διὰ Β. Διατάγματος. Ὑπάρχει ἀπόλυτος ἀνάγκη ἐξ αὐτῆς τῆς φύσεως τῶν πραγμάτων πηγάζουσα, ὅπως δοθῶσιν εὐκολίαι τινὲς εἰς τὴν προσέλευσιν νέων ὑπαλλήλων. Πρὸς τοῦτο ἀκολουθοῦμεν δύο ἀρχάς. Ὅσον μὲν ἀφορᾷ τοὺς Ἕλληνας τοὺς καταγομένους ἐκ τῶν νέων χωρῶν, ἀκολουθοῦμεν καὶ ἐν τῷ σημείῳ τούτῳ τὴν ἀρχὴν ἡ ὁποία ἠκολουθήθη καὶ κατὰ τὴν προσάρτησιν τῆς Θεσσαλίας καὶ Ἠπείρου· ἐπιτρέπομεν δηλαδὴ ὡρισμένα προσόντα μικρότερα καὶ ἐλαφρότερα εἰς τοὺς καταγομένους ἐκ τῶν χωρῶν τούτων, ἐφ’ ὅσον πρόκειται νὰ καταλάβωσι θέσεις, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἐν τῇ ἱεραρχίᾳ χαμηλότεραι. Ἐπίσης, ἐνῷ μέχρι τοῦδε ὅπως εἰσέλθῃ τις εἰς τὴν ὑπηρεσίαν ἔπρεπε νὰ διέλθῃ ἐκ τῆς κατωτέρας βαθμίδος, σήμερον ἐπιτρέπομεν ἐξαιρετικῶς, ὅπως ὑπὸ τοὺς ὅρους πάντοτε τοῦ κοινοῦ δικαίου, δηλαδὴ τοῦ διαγωνισμοῦ, δυνηθῶσιν ἐπιτυγχάνοντες ἐν τούτῳ νὰ καταλάβωσι θέσιν ἀνωτέραν. Λαμβάνεται μέριμνα ἐξαιρετικὴ διὰ τοὺς ὑπαλλήλους ὀργανισμῶν τινων ἐν Τουρκίᾳ λειτουργούντων, ὅπως εἶναι ἡ διαχείρισις τοῦ δημοσίου χρέους καὶ ἡ διαχείρισις τοῦ μονοπωλίου τοῦ καπνοῦ. Αἱ ὑπηρεσίαι αὗται, αἵτινες πρόκειται νὰ ἐκλείψωσιν, ἔχουσι πολλοὺς ὑπαλλήλους Ἕλληνας τὸ γένος, οἱ ὁποῖοι καὶ ἰδιότητας καλὰς ἔχουσι καὶ ἰδίως ἐνδείκνυται, ὅπως μὴ στερήσωμεν αὐτοὺς τῆς προσλήψεως εἰς τὴν ἑλληνικὴν ὑπηρεσίαν. Περιλαμβάνομεν ἑπομένως διάταξιν, δι’ ἧς ἐπιτρέπεται εἰς τοὺς ὑπαλλήλους τούτους ὑφ’ ὡρισμένους ὅρους νὰ εἰσέλθωσι καὶ αὐτοὶ εἰς τὴν δημοσίαν ὑπηρεσίαν μέχρις ἑνὸς ὡρισμένου βαθμοῦ. Ἐπίσης λαμβάνομεν μέριμναν διὰ τὰς οἰκονομικὰς ὑπηρεσίας τῆς τέως αὐτονόμου Κρητικῆς Πολιτείας, διὰ τῆς διατάξεως δὲ ταύτης καθορίζεται, ὅτι οἱ οἰκονομικοὶ ὑπάλληλοι τῆς τέως αὐτονόμου Κρητικῆς Πολιτείας θέλουσιν ἀφομοιωθῆ πρὸς τοὺς ἀντιστοίχους οἰκονομικοὺς ὑπαλλήλους τῆς Ἑλλάδος μετ’ ἀπόφασιν εἰδικῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία θ’ ἀποφανθῇ περὶ τῆς παραμονῆς αὐτῶν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ καὶ περὶ τῆς κατατάξεως αὐτῶν εἰς τὴν ἀντίστοιχον ὑπηρεσίαν. Αὗται εἰσὶν ἐν ὀλίγοις αἱ διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου τούτου, διατάξεις καθαρῶς ὑπηρεσιακῆς ἀνάγκης καὶ ἐπιβαλλόμεναι ὑπ’ αὐτῶν τούτων τῶν πραγμάτων. Ὑπάρχει καὶ ἑτέρα διάταξις μὴ συνεχομένη πρὸς τὴν ὑπηρεσίαν, ἀλλ’ ἀποβλέπουσα εἰς ἄλλο τι. Δυνάμει τοῦ ἐσχάτως ψηφισθέντος νόμου 80 ἐπιτρέπεται ἡ εἰσαγωγὴ ἑλληνικῆς φορολογικῆς νομοθεσίας εἰς τὰς νέας χώρας διὰ Βασιλικοῦ Διατάγματος. Ἀλλ’ αἱ φορολογικαὶ διατάξεις αἱ περιεχόμεναι εἰς τοὺς νόμους ἐκείνους βασίζονται ἐπὶ τοῦ ὀργανισμοῦ τῆς ἑλληνικῆς διοικήσεως καὶ ἀναθέτουσι διαφόρους λειτουργίας εἰς ὄργανα, τὰ ὁποῖα ἡ ἑλληνικὴ διοίκησις περιέχει. Τὰ ὄργανα ὅμως ταῦτα ἐλλείπουσιν εἰς τὴν διοίκησιν ἐκεῖ, ὡς ἐξακολουθεῖ αὕτη λειτουργοῦσα, καὶ ἤδη λαμβάνεται μέριμνα, ὅπως διὰ Βασιλικοῦ Διατάγματος ἀνατίθεται ἡ ἀντίστοιχος λειτουργία εἰς τὰς ἀντιστοίχους ἀρχάς.

§146ΑΘ. ΤΥΠ. ΜΠΑΣΙΑΣ. Εἰς τὸ νομοσχέδιον εἰσάγετε μίαν διάταξιν ὀρθοτάτην διὰ τοὺς ὑπαλλήλους τοῦ Κράτους. Νομίζω, ὅτι ὅλοι οἱ ἔκτακτοι ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι προσελήφθησαν εἰς τὰς Γενικὰς Διοικήσεις καὶ οἱ ὁποῖοι παρέσχον μεγάλας ὑπηρεσίας εἰς ἐθνικὰς ἀνάγκας, οἱ ὁποῖοι ἐπὶ τόσον χρόνον ὑπηρέτησαν, ἔχουσι δὲ καὶ ἀπολυτήριον Γυμνασίου, πολλοὶ δὲ καὶ δίπλωμα Πανεπιστημίου, νομίζω ὅτι ὅλοι αὐτοὶ δὲν πρέπει νὰ πεταχθοῦν εἰς τὸν δρόμον. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν Κρήτην, πρόκειται περὶ ὠργανωμένης διοικήσεως, ἡ ὁποία ἐστηρίζετο εἰς διοικητικὸν ὀργανισμόν, καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ὀργανισμοῦ αὐτοῦ ἐγένετο ἡ στρατολογία τῶν ὑπαλλήλων. Πρέπει λοιπὸν νὰ γίνῃ διάκρισις καὶ εἶναι τοῦτο μεταξὺ τῶν ἀρχῶν τοῦ νομοσχεδίου. Αἱ Γενικαὶ Διοικήσεις καὶ ἡ Ἑλληνικὴ ὑπηρεσία ἐν γένει ἠναγκάσθησαν εὑρισκόμεναι πρὸ ἀνυπερβλήτων κωλυμάτων τὸ μὲν ἐκ τῆς ἀνεπαρκείας τοῦ ὑπάρχοντος ἐν Ἑλλάδι ὑπαλληλικοῦ προσωπικοῦ, τὸ δὲ ἐκ τῆς ἐπιστρατεύσεως, ἥτις εἶχε περιλάβει πλείστους τῶν νεωτέρων ὑπαλλήλων, πολλοὶ τῶν ὁποίων ἦσαν καὶ ἀξιωματικοί, εὑρέθησαν ἠναγκασμέναι, λέγω, ἀφ’ οὗ ὁ νόμος περὶ προσόντων δὲν ἐκώλυε τοῦτο, διότι ἡ Ἑλληνικὴ σχετικὴ νομοθεσία δὲν ἦτο ἐν ἰσχύϊ εἰς τὰς νέας χώρας, ἀφ’ οὗ οὐδὲν νομικὸν κώλυμα ἠμπόδιζε, νὰ προβῶσιν εἰς στρατολογίαν ὑπαλλήλων ὁπόθεν ἤθελον εὕρει τοιούτους. Ἐκ τοῦ λόγου τούτου προέβησαν αἱ Γεν. Διοικήσεις εἰς διορισμοὺς διαφόρους. Ἀλλ’ οἱ ὑπάλληλοι, οἱ διορισθέντες ὑπὸ τὸ κράτος τῆς ἀνυπαρξίας, ἂς εἴπωμεν, θεσμοῦ περὶ ὑπαλλήλων εἰς τὰς χώρας ἐκείνας, δὲν δύνανται νὰ ἀξιώσωσιν, ὅπως ἔχωσι καὶ ὅλην τὴν προστασίαν, ἡ ὁποία χορηγεῖται εἰς τοὺς ὑπαλλήλους τοὺς εἰσελθόντας ἐπὶ τῇ βάσει ἑνὸς ὡρισμένου νομοθετικοῦ καθεστῶτος.

§147ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Πολὺ ὀρθῶς.

§148ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Οἱ ὑπάλληλοι διωρίσθησαν ἄνευ δοκιμασίας τινὸς ὑποκείμενοι ἐντελῶς εἰς τὴν ἐλευθέραν θέλησιν τῆς προϊσταμένης ἀρχῆς, ἂν θέλετε ἀκόμη καὶ εἰς τὴν αὐθαιρεσίαν αὐτῆς. Πολλοὶ κατ’ αὐθαιρεσίαν διωρίσθησαν ἴσως καὶ κατ’ αὐθαιρεσίαν θὰ παυθῶσι. Δὲν δυνάμεθα ἑπομένως νὰ δημιουργήσωμεν εἰδικὴν κατηγορίαν διὰ τοὺς ὑπαλλήλους αὐτοὺς τοὺς διορισθέντας ἄνευ τῶν διαφόρων προσόντων καὶ προερχομένους οὐχὶ ἐκ τῆς τακτικῆς ὑπηρεσίας. Ὅσοι ἐξ αὐτῶν ἔχουσι τυχὸν τὰ προσόντα διὰ νὰ προσέλθωσιν εἰς τοὺς διαγωνισμούς, οἱ ὁποῖοι καθορίζονται ἐπὶ τῇ βάσει ἐλαφροτέρων προσόντων —ἐλαφροτέρων κατὰ τοῦτο, διότι παρέχεται εἰς αὐτοὺς τὸ δικαίωμα ἑνὸς βαθμοῦ ἀνωτέρου—δύνανται νὰ προσέλθωσι καὶ ἂν ἐπιτύχωσι θὰ εἰσέλθωσιν εἰς τὴν ἱεραρχίαν, ἄλλως θὰ μείνωσιν ἐκτός, θὰ ἀπολύωνται δὲ ἀπὸ τῆς ὑπηρεσίας, ἐφ’ ὅσον τὸ νέον ὑλικόν, τὸ ὁποῖον θὰ παρασκευάζηται διὰ τῶν διαφόρων διαγωνισμῶν, θὰ καταλαμβάνῃ τὰς θέσεις, αἵτινες θὰ ἱδρύωνται, θέσεις ἐφόρων, ταμιῶν, τελωνιακὰς καὶ ἐν γένει ὅλας τὰς ἄλλας θέσεις.

§149ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ὑποβληθὲν νομοσχέδιον ἐγκαταστάσεως οἰκονομικῶν ἀρχῶν εἰς τὰς προσαρτωμένας χώρας παραπέμπεται εἰς τὴν διαρκῆ ἐπιτροπὴν τῶν Οἰκονομικῶν ἐνισχυομένην ὑπὸ τῶν κ. κ. Γ. Καφαντάρη, Ὀθ. Τετενὲ καὶ Ἀθ. Τυπ. Μπασιᾶ. Ὅρα Ἀρχεῖον Βουλῆς. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται ἤδη εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας.

§150Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐπὶ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ.

§151ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.

§152Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ δεχθῇ νὰ μεταβληθῇ ἡ Ἡμερησία Διάταξις κατὰ τοῦτο· νὰ προηγηθῇ ἡ συζήτησις τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 18 νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὴν καταβολὴν τοῦ ἀντισηκώματος τῶν ἀνυποτάκτων κληρωτῶν.

§153ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Κατὰ τὴν ἐπανάληψιν τῆς συνεδριάσεως μετὰ τὸ δεῖπνον θὰ προηγηθῇ τὸ νομοσχέδιον αὐτό.

§154ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ψήφισις συνόλου τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀφομοιώσεως τῆς ταχυδρομικῆς καὶ τηλεγραφικῆς ὑπηρεσίας τῆς νήσου Κρήτης πρὸς τὴν τοῦ λοιποῦ Κράτους». (Ψηφίζεται τὸ σύνολον). Ψήφισις συνόλου τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κατατάξεως τῆς ταχυδρομικῆς καὶ τηλεγραφικῆς ὑπηρεσίας Κρήτης ἐν τῇ ταχυδρομικῇ καὶ τηλεγραφικῇ ὑπηρεσίᾳ τοῦ Κράτους». (Ψηφίζεται τὸ σύνολον). Ἐρωτῶ ἤδη τὴν Βουλήν, ἀποδέχεται τὴν πρότασιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης, ὅπως προταχθῇ τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 13 νομοσχέδιον τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως «περὶ εἰρηνοδικείων καὶ εἰδικῶν πταισματοδικείων»;

§155ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§156ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «Περὶ Εἰρηνοδικείων καὶ εἰδικῶν Πταισματοδικείων». Ὁ κ. Κ. Λιδωρίκης.

§157Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Ὁμολογῶ, κ. Βουλευταί, ὅτι οὔτε ἀντελήφθην ὅτι συνεζητήθη κατ’ ἀρχὴν τὸ νομοσχέδιον αὐτό, τοσούτῳ μᾶλλον καθ’ ὅσον οὐδ’ ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς ἔχει διανεμηθῆ, ἐν τούτοις εὑρισκόμεθα εἰς κατ’ ἄρθρον συζήτησιν, πρέπει δὲ νὰ τὸ συζητήσωμεν διὰ μακρῶν, διότι εἶναι νομοσχέδιον προνοοῦν περὶ τῆς τύχης κατ’ ἐμὲ τοῦ κυρίως δικαστοῦ τοῦ λαοῦ. Κατὰ τὴν συζήτησιν περὶ ἐπεκτάσεως τῆς δικαιοδοσίας τοῦ εἰρηνοδίκου ἔφερον τὴν ἀντίρρησιν ὅτι τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο εἶναι πρωθύστερον, καθόσον ἔδει νὰ μελετηθῇ πρῶτον ἡ θέσις τοῦ εἰρηνοδίκου. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅμως ἀπαντῶν τότε εἰς ἐμὲ ἔφερε τὴν ἀντίρρησιν ὅτι ἦτο δυνατὸν κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ εἰρηνοδικείων νὰ ἐπενεχθῶσιν αἱ βελτιώσεις. Πρῶτον φρονῶ ὅτι ἡ ἐπιψήφισις καὶ τοῦ τελειοτάτου νομοσχεδίου περὶ Εἰρηνοδικείων δὲν καθιστᾷ βελτίονα τὴν θέσιν αὐτῶν, ἐν ὅσῳ δὲν τύχῃ ἐφαρμογῆς μακρᾶς σχετικῶς, ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου πρὸ παντὸς εἶναι ἐπιβεβλημένον ν’ ἀναμνησθῶμεν τίνες εἶναι αἱ ὑποθέσεις ἃς ἐκδικάζει καὶ τίς ὁ δικαστὴς περὶ οὗ πρόκειται σήμερον. Εἶναι ὁ δικαστὴς μικρᾶς ἀξίας περὶ τοῦ ὁποίου, ὡς εἶπεν ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, δυνάμεθα νὰ λάβωμεν προσωρινὴν πρόνοιαν; Εἶναι δικαστὴς εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τοῦ ὁποίου ὑπάγεται μικρός τις ἀριθμὸς ὑποθέσεων, περὶ τοῦ ὁποίου δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ μεριμνήσωμεν ὥστε νὰ περιβληθῇ οὗτος δι’ ὅλων τῶν ἐγγυήσεων ἐκείνων δι’ ὧν εἶναι ἠσφαλισμένοι ὅλοι οἱ ἄλλοι δικασταὶ τοῦ Κράτους ἢ τοὐναντίον εἶναι δικαστὴς ὁ ὁποῖος δικάζει τὸ ὅλον σχεδὸν τῶν ὑποθέσεων μεγίστου πληθυσμοῦ τῆς χώρας ἴσως τῶν 80 ἑκατοστῶν αὐτοῦ; Εἶναι ὁ μόνος κυρίως δικαστὴς τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ ἐπιθυμῶ ὅπως ἐφελκύσω περὶ τούτου τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς. Ποῖαι λοιπὸν αἱ ὑποθέσεις ἐκεῖναι αἱ ὑπαγόμεναι εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τῶν εἰρηνοδικῶν; Δικάζουσι πρῶτον ὅλας τὰς πολιτικὰς ὑποθέσεις μέχρι τοῦ ποσοῦ τῶν 600 δρχ. καὶ ἐρωτῶ, ὅλοι οἱ ἐργατικοὶ πληθυσμοὶ οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦσι τὰ 80 ἑκατοστὰ τοῦ ἑλληνικοῦ πληθυσμοῦ, δύνανται νὰ ἔχωσιν ὑποθέσεις μείζονος ἀξίας; Φρονῶ ὄχι. Δικάζουσιν ὅλας τὰς ὑποθέσεις περὶ προσωρινῶν μέτρων, τὰς διεξαγωγὰς ἀποδείξεων εἴτε ἐπὶ τῇ βάσει ἀποφάσεων τῶν εἰρηνοδικῶν εἴτε ἐπὶ τῇ βάσει ἀποφάσεων ἄλλων δικαστηρίων κατ’ ἐντολήν. Δικάζουσιν ὅλα τὰ πταίσματα, τὰ ἀγορανομικὰ, τῶν δασῶν, τὰς ἀγροζημίας, ἔχουσι τουτέστιν εἰς χεῖράς των τὴν ἀγροτικὴν ἀσφάλειαν, καὶ ἐν γένει ὅλα τὰ πταίσματα, διεξάγουσιν ὅλας τὰς ἀνακρίσεις περὶ τῶν κολασίμων πράξεων, τόσον κατ’ ἐντολὴν τοῦ εἰσαγγελέως, ὅσον καὶ ὅλας σχεδὸν τὰς προανακρίσεις ἐπὶ τῶν ἐγκλημάτων κατὰ τῆς ζωῆς καὶ ἄλλων. Ἀλλὰ μόνον τοῦτο; Μήπως δὲν εἶναι ὁ εἰρηνοδίκης καὶ τὸ κύριον ὄργανον τῆς διοικήσεως; Μήπως δὲν εἶναι τὸ μόνον ὄργανον τὸ ὁποῖον ἐμφανίζει τὴν διοίκησίν μας εἰς τοὺς πληθυσμοὺς ἐκείνους; Οἱ ἀγροφύλακες διορίζονται ὑπὸ τοῦ εἰρηνοδίκου, οἱ ἀγροφύλακες τιμωροῦνται καὶ παύονται ὑπὸ τοῦ εἰρηνοδίκου. Πρόκειται νὰ ὀργανώσωμεν τὸν θεσμὸν τῶν κοινοτήτων· ἡ ἐπιτυχία τοῦ θεσμοῦ ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὸν εἰρηνοδίκην. Πρόεδροι τῶν λιμενικῶν ταμείων εἶναι οἱ εἰρηνοδίκαι μέχρι τινὸς ἀκόμη, διότι δὲν ἐτέθη εἰς ἐφαρμογὴν ὁ νέος νόμος, διατηροῦσι τὰ βιβλία τῶν ὑποθηκῶν καὶ μεταγραφῶν. Μόνον τοῦτο; Περὶ τῆς πληρωμῆς τῆς μισθοδοσίας τῶν ἀγροφυλάκων ἀποφασίζουν οἱ εἰρηνοδίκαι, ἡ ἐπιτυχία πολλῶν φορολογιῶν ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὸν εἰρηνοδίκην, εἰς τὸν καταρτισμὸν ἐκλογικῶν καταλόγων συμμετέχει ὁ εἰρηνοδίκης κτλ. Ἤθελον ἀπασχολήσει ἐπὶ πολὺ τὴν Βουλήν, ἐὰν ἤθελον ἀπαριθμήσει καταλεπτῶς τὰ ποικίλα καὶ σπουδαιότατα καθήκοντα τὰ ὁποῖα ἔχουσιν ἀνατεθῆ διὰ διαφόρων νόμων εἰς τοὺς εἰρηνοδίκας. Ἐνῷ δὲ τοσαῦτα σπουδαιότατα καθήκοντα ἔχουσιν ἀνατεθῆ εἰς αὐτούς, ποία ὑπῆρξεν ἡ ἀντίληψις περὶ αὐτῶν μέχρι τοῦδε τῆς ἑλληνικῆς Πολιτείας; Πεπλανημένη καὶ σφαλερὰ ἀπ’ ἀρχῆς τῆς συστάσεως τοῦ ἑλληνικοῦ Βασιλείου. Ἐθεωρήθη ὅτι ὁ εἰρηνοδίκης εἶναι κατώτερός τις ὑπάλληλος, περὶ τοῦ ὁποίου δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ληφθῇ οὐδεμία πρόνοια καὶ οὐδὲν προσὸν νὰ ζητηθῇ παρ’ αὐτοῦ. Τίς ὑπῆρξεν ἡ ζημία τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ἐκ τούτου; Νομίζω ὅτι εἶναι περιττὸν νὰ ἀναφέρω. Ἐκτεθειμένοι εἰς τὰς μεταθέσεις καὶ παύσεις διὰ τὰς πλέον παραλόγους ἀφορμὰς εἶχον καταντήσει εἰς τὸ τέλος πολλοὶ ὄργανα κομματικὰ καὶ ἐκλογικὰ ἐπενεγκόντα μεγίστας ζημίας εἰς τὴν Δικαιοσύνην. Ἀλλὰ μὴ τυχὸν τὸ νομοσχέδιον ἀπὸ ἄλλης ἀντιλήψεως κρίνει περὶ τοῦ θεσμοῦ τούτου; Ἀτυχῶς οὐδ’ εἰς τὸ νομοσχέδιον τοῦτο διαβλέπω διατάξεις βελτιούσας κατ’ οὐσίαν τὴν θέσιν τοῦ εἰρηνοδίκου, τοσούτῳ δὲ μᾶλλον καθόσον ὁ ἴδιος Ὑπουργὸς ἐν τῇ εἰσηγητικῇ αὐτοῦ ἐκθέσει ὁμολογεῖ ὅτι εἶναι δυσάρμοστον νὰ ἀπασχοληθῶσι πεπειραμένοι καὶ πλουσιώτερον ἀμειβόμενοι δικασταὶ εἰς τὰ ἔργα τῆς εἰρηνοδικειακῆς δικαιοσύνης καὶ διὰ τοῦτον τὸν λόγον καταργεῖ τὸν θεσμόν, τὸν ὁποῖον εἰσήγαγεν ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Ἀρκαδίας, πρώην Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, τῆς ἀπασχολήσεως πρωτοδικῶν εἰς τὰ ἔργα τῆς εἰρηνοδικειακῆς δικαιοσύνης. Φρονεῖ δὲ ὅτι εἶναι δυνατὸν προσωρινός τις κανονισμός, ὁ ὁποῖος ὅμως νὰ ἔχῃ καὶ τὰ στοιχεῖα τοῦ διαρκεστέρου, νὰ προνοήσῃ περὶ τῆς τύχης τοῦ δικαστοῦ τούτου ὁ ὁποῖος, ἐπαναλαμβάνω, εἶναι ὁ οὐσιωδέστερος δικαστὴς τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ· ὅταν δὲ ἀπὸ τοιαύτης ἀντιλήψεως ἀναχωρεῖ, εἶμαι βεβαίως ἐν τῷ δικαίῳ, ὅταν λέγω ὅτι διὰ τοῦ συνόλου τῶν διατάξεων τοῦ νομοσχεδίου οὐδεμία βελτίωσις εἰσάγεται εἰς τὰ τοῦ κλάδου τῶν εἰρηνοδικῶν. Δὲν θὰ εἴπω ὑπερβολήν, κύριοι βουλευταί, ἂν σᾶς εἴπω ὅτι ὁ εἰρηνοδίκης ἀποτελεῖ καὶ ἠθικοπλαστικὸν παράγοντα εἰς τὴν ἑλληνικὴν κοινωνίαν καὶ εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα εἰς τὰ ὁποῖα ὑπηρετεῖ, ὅταν δ’ ἔχητε τοιαύτην ἔλλειψιν διοικήσεως, ὅταν οὐδεμία σκιὰ διοικητικῆς προνοίας ἐμφανίζεται διὰ τοὺς πληθυσμοὺς ἐκείνους, θὰ εἶναι ἄδικον δι’ αὐτούς, ἐὰν ἡ Βουλὴ δὲν προνοήσῃ νὰ ἐξυψώσῃ τὴν θέσιν τοῦ μόνου ὀργάνου καὶ τῆς Διοικήσεως καὶ τῆς Δικαιοσύνης εἰς τοὺς πληθυσμοὺς τούτους ἐν τῷ προσώπῳ τοῦ εἰρηνοδίκου. Καὶ δὴ ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης φρονεῖ ὅτι μεταξὺ τοῦ μισθοῦ τοῦ εἰρηνοδίκου καὶ τοῦ μισθοῦ τοῦ πρωτοδίκου πρέπει νὰ ὑπάρχῃ οὐσιώδης διαφορά.

§158Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Ὑπάρχει νόμος ὁ ὁποῖος δὲν θίγεται διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου καὶ ὁ ὁποῖος κανονίζει τὰς μισθοδοσίας.

§159Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Ἄρα οἱ εἰρηνοδίκαι ἀμείβονται δυνάμει τοῦ ὑφισταμένου νόμου, ἐνῷ ἔπρεπε νὰ ἀμείβωνται καλλίτερον.

§160Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Μετὰ πολλῆς προσοχῆς ἀκούω αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγετε, ἀλλὰ δὲν εἶναι ἀντικείμενον τοῦ νομοσχεδίου τούτου ὁ κανονισμὸς τῆς μισθοδοσίας τῶν εἰρηνοδικῶν.

§161Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Ἐνῷ ἔδει νὰ εἶναι τὸ πρῶτον ἀντικείμενον. Ἡ ὑπάρχουσα διαφορὰ τῶν μισθῶν εἶναι τοσοῦτον οὐσιώδης, ὥστε εἶναι ἀσφαλὲς ὅτι πᾶς εἰρηνοδίκης θὰ καταβάλῃ πᾶσαν προσπάθειαν ὅπως ἐξέλθῃ ἐκ τοῦ κλάδου τοῦ εἰρηνοδικειακοῦ. Εἶναι δὲ περίεργον ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης νομίζει ὅτι εἶναι διάταξις ὑπὲρ τοῦ εἰρηνοδικειακοῦ κλάδου ἐκείνη ἡ ὁποία διευκολύνει τὴν ἔξοδον τοῦ εἰρηνοδίκου ἐκ τοῦ κλάδου του, καὶ λέγει ἐν τῇ ἐκθέσει αὑτοῦ ὅτι λαμβάνεται πρόνοια ὑπὲρ τῶν εἰρηνοδικῶν, διότι διευκολύνεται ἡ ἔξοδος αὐτῶν ἐκ τοῦ εἰρηνοδικειακοῦ κλάδου. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον ἡ διάταξις αὕτη, κύριοι Βουλευταί· εἶναι γνωστὸν καὶ εἰς ὑμᾶς ὅτι τὰ εἰρηνοδικεῖα πάσχουσιν ἔλλειψιν δυνάμεως ἕνεκα τῆς πληθώρας τῆς ἐργασίας. Πῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἐσκέφθη νὰ ἀναπληρώσῃ τὴν ἔλλειψιν ταύτην; Εἰσάγων τὸν θεσμὸν τῶν παρέδρων, θεσμὸν παταγωδῶς ἀποτυχόντα, παρέδρων ἀμειβομένων διὰ μικρᾶς τινος μισθοδοσίας, ὡσεὶ ἦτο δύσκολον νὰ ἐνισχυθῶσι τὰ Εἰρηνοδικεῖα διὰ τοῦ διορισμοῦ ἑνὸς ἢ δύο ἀκόμη γραμματέων ἀναλόγως τοῦ ποσοῦ τῆς ἐργασίας ἑκάστου εἰρηνοδικείου. Ἀλλ’ ἐνῷ τοῦτο κάμνομεν ὅπως ἡ ἀνάγκη ἀναπληρωθῇ, οὐδεμίαν πρόνοιαν λαμβάνομεν περὶ μισθοῦ τοῦ κατωτέρου προσωπικοῦ τῶν ὑπογραμματέων. Εἶναι τοῦτο μόνον; Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης εἰς ἄλλα νομοσχέδια λαμβάνει πρόνοιαν, ὅπως καὶ οἱ φύλακες ἀκόμη τῶν φυλακῶν διέρχωνται ἓν στάδιον δοκιμασίας. Καὶ οἱ φύλακες οὗτοι οἱ ὁποῖοι λαμβάνουν 70 δραχμὰς μισθὸν εἶναι ἀνάγκη νὰ διατρέξωσι στάδιον δοκιμασίας. Ἀλλ’ ὁ εἰρηνοδίκης πῶς θὰ ἀνυψωθῇ εἰς τὴν ὑψίστην ταύτην θέσιν καὶ μὲ ποίας ἐγγυήσεις δύναται νὰ διορισθῇ εἰρηνοδίκης καὶ κατόπιν ποίας δοκιμασίας, ὅταν ἔχῃ διετῆ ὑπηρεσίαν ὡς δικηγόρος παρὰ τινι δικαστηρίῳ καὶ ἀποφανθῇ ὁ εἰσαγγελεὺς τῶν Πρωτοδικῶν καὶ Ἐφετῶν περὶ τοῦ διορισμοῦ του; Πῶς εἶναι δυνατὸν ὁ εἰσαγγελεὺς τῶν Πρωτοδικῶν καὶ Ἐφετῶν εἰς τόσον βραχὺ διάστημα νὰ κρίνῃ περὶ τῆς ἀξίας τοῦ δικηγόρου αὐτοῦ; Ἐνῷ δὲ ἔχει θεσμὸν ἐν αὐτῷ τῷ νόμῳ καὶ τῷ νομοσχεδίῳ δυνάμει τοῦ ὁποίου ἠδύνατο νὰ ἐξασφαλίσῃ πεποίθησιν περὶ τῆς ἱκανότητος ἑνὸς εἰρηνοδίκου, ἐνῷ ἠδύνατο κάλλιστα νὰ νομοθετηθῇ ὅτι οὐδεὶς εἰρηνοδίκης διορίζεται μὴ προϋπηρετήσας ὡς γραμματεὺς ἀφοῦ κριθῇ ἡ ἱκανότης του, οὐδόλως λαμβάνει πρόνοιαν περὶ τούτου. Θεωρεῖ δὲ ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι εἶναι ὑπὲρ τῶν εἰρηνοδικῶν, ἐὰν κατατάξῃ αὐτοὺς εἰς δύο τάξεις καὶ λέγει ὅτι θεωρεῖται προαγωγὴ ἡ ἀπὸ τῆς μιᾶς τάξεως εἰς τὴν ἄλλην ἀναγωγὴ τοῦ εἰρηνοδίκου. Ἔχω ἐπιστολὰς διαφόρων εἰρηνοδικῶν οἱ ὁποῖοι μὲ παρακαλοῦσι νὰ προτείνω τὴν κατάργησιν τῆς διατάξεως ταύτης, διότι μοὶ λέγουσιν «ἀλλοίμονον, ἂν ἡμεῖς προαχθῶμεν εἰς εἰρηνοδίκας αʹ τάξεως! Καταστρεφόμεθα, διότι κατ’ ἀνάγκην θὰ μετατεθῶμεν εἰς κεντρικὰ μέρη, ὁ δὲ μισθὸς ἡμῶν εἶναι τόσῳ μικρὸς ὥστε ἀπειλούμεθα ἀπὸ τὴν πενίαν». Τοῦτο ὁ κ. Ὑπουργὸς θεωρεῖ ὡς βελτίωσιν τοῦ κλάδου τῶν εἰρηνοδικῶν; Φρονῶ ὅτι ἡ Βουλὴ διαπράττει ἀδικίαν εἰς τὰ 90 ἑκατοστὰ τοῦ πληθυσμοῦ τῆς Ἑλλάδος, ἂν δὲν σκεφθῇ σήμερον περὶ τῆς βελτιώσεως τοῦ θεσμοῦ τούτου. Εἶναι ἀναντίρρητον ὅτι ἐπιβάλλεται ὅπως ὁ εἰρηνοδίκης ἐξισωθῇ κατὰ μισθὸν μετὰ τοῦ πρωτοδίκου καὶ οὐ μόνον τοῦτο, ἀλλὰ δέον νὰ ληφθῇ πρόνοια ὅπως μὴ ἐξέρχηται τοῦ κλάδου καὶ πρὸς τοῦτο εἶναι ἀνάγκη ὅπως ἡ προαγωγὴ αὐτοῦ ἐπέρχηται κατὰ μισθὸν μόνον, εἶναι ἀνάγκη ὅπως οὗτος καταστῇ ὁ ἐπαρχιακὸς δικαστής· ἀλλὰ βεβαίως οὐδέποτε ἤθελον προτείνει καὶ ἐγκρίνει τὴν γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῆς ἐπεξεργασίας τοῦ ἀστικοῦ κώδικος, ὅπως ἀπὸ σήμερον οἱ δικασταὶ οὗτοι οἱ εἰρηνοδίκαι καταστῶσιν ἐπαρχιακοὶ δικασταί. Τοῦτο θὰ γίνῃ βαθμιαίως. Τοῦτο θὰ γίνῃ ὅταν βελτιωθῶσιν οὐ μόνον οἱ ὅροι τῆς συγκοινωνίας, ἀλλὰ καὶ οἱ ὅροι οἱ οἰκονομικοί, ὡς καὶ οἱ ὅροι οἱ διαδικαστικοί, ὥστε νὰ μὴ εἶναι ἀνάγκη ὁ πολίτης καὶ ὁ ἀγρότης δι’ ἐλάχιστον πταῖσμα νὰ διατρέχῃ πολλῶν ὡρῶν διάστημα ὅπως φθάσῃ εἰς τὴν ἕδραν τοῦ Εἰρηνοδικείου. Εἶναι ἀκόμη ἀνάγκη ὅπως ἐπέλθῃ καὶ ἡ κατάργησις Εἰρηνοδικείων τινῶν. Εἶναι ἀκόμη ἀπαραίτητον ὅπως ἡ δικαιοδοσία τοῦ Εἰρηνοδικείου ἐπεκταθῇ διὰ τὰς ποινικὰς ὑποθέσεις, ὅπως καὶ πολλαὶ ὑποθέσεις ἤδη ἐπιδικαζόμεναι ὑπὸ τῶν Πλημμελειοδικείων ἐκδικάζωνται ὑπὸ τῶν Εἰρηνοδικείων, ἵνα μὴ ὁ ἀγρότης, ἵνα μὴ ὁ ἐργάτης, ἵνα μὴ ὁ κτηνοτρόφος, ἵνα μὴ οἱ πληθυσμοὶ οἱ κατοικοῦντες τὰ χωρία καὶ τὰς κώμας τὰς ἑλληνικάς, εἶναι δὲ γνωστὸν ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἀποτελεῖται ἀπὸ κώμας καὶ χωρία τὸ πλεῖστον, ἔρχωνται ἐνώπιον τῶν Πλημμελειοδικείων διατρέχοντες μεγάλας ἀποστάσεις ἐπὶ βλάβῃ καὶ τῆς κοινωνικῆς οἰκονομίας. Εἶναι ἀκόμη, κύριοι Βουλευταί, ἀναγκαῖον, φρονῶ, ὅπως ὀργανουμένου καὶ τοῦ ἀστυνομικοῦ συστήματος κατὰ τρόπον παρέχοντα μεγίστας ἐγγυήσεις καὶ ὅλα τὰ μικροπταίσματα τὰ δικαζόμενα σήμερον ὑπὸ τῶν Εἰρηνοδικείων ἐκδικάζωνται ὑπὸ τῶν ἀστυνομικῶν ἀρχῶν, τοῦτο δὲ ἵνα μὴ καὶ πάλιν ὁ ἀγρότης ἐπὶ ἐλαχίστῃ ἀφορμῇ διατρέχῃ ὁλοκλήρους ἀποστάσεις διὰ νὰ μεταβῇ εἰς τὴν ἕδραν τοῦ Εἰρηνοδικείου. Ἀλλὰ πρὸ παντός, ἂν ταῦτα εἶναι ζητήματα ἀπωτέρου μέλλοντος, ἂν ταῦτα εἶναι ζητήματα περαιτέρω ὀργανώσεως ἄλλων κλάδων σχετιζομένων πρὸς τὸν κλάδον τῆς ποινικῆς δικαιοσύνης, φρονῶ ὅτι ἡ Βουλὴ πρὶν ἢ ἐπιληφθῇ τῆς συζητήσεως κἂν τοῦ νομοσχεδίου εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀξιώσῃ παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, εἶναι ἀνάγκη ἀπόλυτος χάριν τῶν συμφερόντων μεγάλων πληθυσμῶν ὅπως ὑποβάλῃ ὡς τάχιστα ὑπὸ τὴν ψῆφον αὐτῆς νομοθέτημα ἐντελῶς ἄλλο κατὰ βάσιν, νομοθέτημα προνοοῦν πρωτίστως περὶ τῆς ἐξισώσεως τοῦ μισθοῦ τοῦ εἰρηνοδίκου πρὸς τὸν τοῦ Πρωτοδίκου, νομοθέτημα προνοοῦν οὐχὶ περὶ τῆς εὐχεροῦς ἀπομακρύνσεως ἐκ τοῦ κλάδου τοῦ εἰρηνοδικειακοῦ, ἀλλὰ τοὐναντίον προνοοῦν περὶ τῆς μὴ ἀπομακρύνσεως ἐκ τῆς θέσεως τοῦ εἰρηνοδίκου, διότι εἶναι κάκιστον, διότι εἶναι ἐπιβλαβὲς οἱ εἰρηνοδίκαι οἱ καλλίτεροι, οἱ διακρινόμενοι ἑκάστοτε ἐν τῇ ἐκτελέσει τῶν καθηκόντων αὐτῶν νὰ τρέπωνται καὶ εὐλόγως καὶ δικαίως ὑπὸ τὰς σημερινὰς συνθήκας πρὸς τὴν θέσιν τοῦ Πρωτοδίκου ἐγκαταλείποντες τοὺς κατωτέρους διὰ τὰς θέσεις τῶν εἰρηνοδικῶν. Εἶναι πάντα ταῦτα, κύριοι Βουλευταί, ἀπαίτησις τῆς πλειονότητος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, διότι εἶναι γνωστὸν εἰς ὑμᾶς ὅτι οἱ Πρωτοδίκαι καὶ οἱ Ἐφέται καὶ οἱ Ἀρεοπαγῖται θὰ ἐκδικάσωσι τὰς ὑποθέσεις τῶν ἐμπόρων, τῶν μεγάλων ἀστῶν, τῶν πλουσίων. Ἀλλὰ περὶ τῶν δικαστῶν τούτων λαμβάνονται ὅλαι αἱ ἐγγυήσεις, περὶ δὲ τοῦ δικαστοῦ ἐκείνου ὁ ὁποῖος θὰ ἐκδικάσῃ ὅλας τὰς ὑποθέσεις τῶν μεγάλων πληθυσμῶν δὲν λαμβάνεται πρόνοια. Ἔχει δὲ ἐπιπροσθέτως δικαίως καὶ εὐλόγως ἀπαίτησιν ὁ πληθυσμὸς οὗτος ὅπως ἡ Βουλὴ προνοήσῃ περὶ τοῦ δικαστοῦ του, ἔχει δὲ δικαίως τὴν ἀπαίτησιν, διότι ἐξ αὐτῶν τῶν πληθυσμῶν ὡρμήθησαν κατὰ τὸ πλεῖστον καὶ οἱ μαχηταί, οἵτινες τόσας δάφνας αἱματοβρέκτους συνεκύμισαν.

§162ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ 1ου ἄρθρου ὁ κ. Ι. Μπακόπουλος.

§163Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ 1 ἄρθρον ἔχει σχέσιν πρὸς τὸ 10ον. Κατὰ τὸ 1 ἄρθρον, «εἰρηνοδικεῖα πρώτης τάξεως χαρακτηρίζονται τὰ ὑφιστάμενα ἐν αἷς πόλεσιν ἑδρεύουσι Πρωτοδικεῖα καὶ ἐκεῖνα ὧν ὁ μέσος ὅρος τῶν πολιτικῶν ἀποφάσεων κατὰ τὰ τρία τελευταῖα ἔτη ὑπερβαίνει τὰς ἑξακοσίας ἐτησίως». Κατὰ τὸ ἄρθρον 10· «Ἐφ’ ὅσον διὰ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ ἄρθρου 1 τινὰ τῶν ὑφισταμένων Εἰρηνοδικείων δὲν ἐκδίδουσιν 600 ἀποφάσεις κατ’ ἔτος, ὑποβιβάζονται ἀπὸ πρώτης τάξεως εἰς δευτέραν». Νομίζετε ὅτι εἰς ἓν Εἰρηνοδικεῖον ὁ διαχειριζόμενος τὴν εἰρηνοδικειακὴν δικαιοσύνην, ἐὰν θέλῃ νὰ προβιβασθῇ ἀπὸ δευτέρας τάξεως εἰς πρώτην ἢ ἂν θέλῃ νὰ μείνῃ πρώτης τάξεως, δὲν ἐξαρτᾶται ἐξ αὐτοῦ νὰ πληθύνῃ ἢ οὐ τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀποφάσεων ἐκδίδων ἀπειρίαν προδικαστικῶν ἀποφάσεων εἰς ἑκάστην ὑπόθεσιν, ἢ ἐὰν θέλῃ ὁ Εἰρηνοδίκης πρώτης τάξεως νὰ ὑποβιβασθῇ εἰς εἰρηνοδίκην δευτέρας, νομίζετε ὅτι δὲν δύναται ὁ Εἰρηνοδίκης ἐκεῖνος νὰ ἐλαττώσῃ τὰς ἀποφάσεις αὐτάς; Ἐξ αὐτοῦ ἐξαρτᾶται καθόσον ἢ ἐκδίδει ἀποφάσεις δι’ ὧν ἐξαντλεῖ τὰ θέματα τῆς ἀποδείξεως διὰ μιᾶς καὶ μόνον ἀποφάσεως ἢ δι’ ἑκάστην ἔνστασιν τῶν διαδίκων ἐκδίδει καὶ μίαν ἀπόφασιν καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον αὐξάνει τὰς ἀποφάσεις. Ὑπάρχουσι μάλιστα ἐν τῷ κράτει Εἰρηνοδίκαι οἱ ὁποῖοι οὐδέποτε ἐξέδωκαν ὁριστικὰς ἀποφάσεις· ἰδίως πρὸ τῆς συστάσεως τοῦ Ἀνωτάτου Δικαστικοῦ Συμβουλίου ἐξέδιδον ἀπείρους προδικαστικὰς ἀποφάσεις ἐπὶ τῆς αὐτῆς ὑποθέσεως καὶ ὅτε πλέον δὲν ἠδύναντο νὰ ἐκδώσωσιν ἄλλην προδικαστικὴν ἀπόφασιν, ἐζήτουν μετάθεσιν καὶ μετετοπίζοντο. Τοιοῦτον Εἰρηνοδίκην ἔχω ἰδεῖ. Νομίζω λοιπὸν ὅτι τὸ ἄρθρον αὐτό, περὶ βαθμολογίας τῶν Εἰρηνοδικείων, πρέπει νὰ μεταρρυθμισθῇ καὶ νὰ μὴ ἐξαρτηθῇ ἡ βαθμολογία τοῦ Εἰρηνοδικείου ἐκ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἀποφάσεων, διότι, ὡς σᾶς εἶπον, ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀποφάσεων ἐξαρτᾶται ἐξ αὐτοῦ τούτου τοῦ εἰρηνοδίκου. Αὐτὰ εἶχον νὰ παρατηρήσω καὶ λάβετέ τα ὑπ’ ὄψιν, ἂν τὰ νομίζετε ἄξια παρατηρήσεως.

§164Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν νομίζω ὅτι εἶναι ἀπολύτως ἀκριβῆ τὰ λεχθέντα. Ὑπάρχει καὶ ἔλεγχος ἀσκούμενος σήμερον, ὡς ὁ ἴδιος συνάδελφος ἀναγνωρίζει, ὁ ὁποῖος θὰ παρακωλύῃ τοιαύτας παρεκτροπάς. Δὲν δύναμαι δὲ νὰ φαντασθῶ ὅτι ὁ αὐτὸς εἰρηνοδίκης θὰ εἶναι καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τῆς διετίας ἢ τριετίας καὶ ἐξ αὐτοῦ καὶ μόνου θὰ ἐξαρτηθῇ ὁ χαρακτηρισμὸς τοῦ Εἰρηνοδίκου. Οὐχ ἧττον δὲν θὰ ἀπέστεργον καὶ τροποποίησίν τινα τοῦ ἄρθρου τούτου, ἐὰν ἦτο δυνατόν, ὅπερ θὰ ἐξετάσω κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν, νὰ τεθῇ ὡς βάσις ὁ ἀριθμὸς τῶν ὁριστικῶν ἀποφάσεων ὥστε νὰ λείψῃ ὁ φόβος τοῦ κ. συναδέλφου.

§165Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἰδοὺ λοιπὸν ὅτι ἀσπάζεσθε τὰς παρατηρήσεις μου. Διατί τὰς ἀποκρούετε;

§166Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Δὲν τὰς ἀποκρούω. Εἶναι ὀρθὸν νὰ λάβωμεν ὁπωσδήποτε ἓν κριτήριον διὰ νὰ κανονίσωμεν τὸν βαθμὸν αὐτὸν καὶ νὰ μὴ ὁρίζηται οὗτος αὐθαιρέτως.

§167Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δι’ ἄλλου νομοσχεδίου τὸ ὁποῖον ἔχει γίνει νόμος τοῦ κράτους μετεβλήθη ἡ δικαιοδοσία τῶν εἰρηνοδικῶν. Θὰ εἶναι ὀρθὸν τώρα νὰ κανονίσωμεν τὸν βαθμὸν τῶν Εἰρηνοδικείων πρώτης ἢ δευτέρας τάξεως ἐπὶ τῇ βάσει μιᾶς παλαιᾶς νομοθεσίας καὶ ὄχι ἐκείνης, τὴν ὁποίαν ἤδη ἐψηφίσαμεν;

§168Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Τὸ μέλλον θὰ κανονισθῇ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς νέας νομοθεσίας, ἀλλὰ διὰ τὸ παρελθόν, ἵνα θέσωμεν μίαν ἀρχήν, θὰ ἀποβλέψωμεν εἰς τὴν παλαιὰν νομοθεσίαν.

§169Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Θὰ ἦτο ὀρθότερον νὰ ἀφήσωμεν νὰ κανονισθῇ ὁ βαθμὸς τῶν Εἰρηνοδικείων βραδύτερον ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἐργασιῶν τῆς ἐκτεταμένης δικαιοδοσίας, ἣν ἀποκτῶσι διὰ τοῦ τελευταίου νόμου.

§170Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Πολὺ καλά. Ἀλλὰ τὸ κριτήριον ἐκ τῆς ἱδρυθείσης νέας δικαιοδοσίας θὰ προκύψῃ μετὰ διετίαν ἢ τριετίαν. Διὰ τὸ ἐνεστὼς πρέπει ν’ ἀποβλέψωμεν βεβαίως εἰς τὴν παρωχημένην κατάστασιν.

§171Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δι’ αὐτὸ λέγω ὅτι εἶναι ἐπισφαλὲς αὐτό.

§172Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Ἡ αὐτὴ ἀναλογία θὰ ὑπάρξῃ πάντοτε.

§173Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ναί. Αὐτὰ τὰ Εἰρηνοδικεῖα, τὰ ὁποῖα σήμερον χαρακτηρίζονται δευτέρας τάξεως, θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι πρώτης.

§174Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Τὸ ἀντίθετον μᾶλλον πρέπει νὰ ἀποφύγωμεν, ἐὰν χαρακτηρισθῶσι σήμερον δευτέρας τάξεως καὶ μετὰ τὴν τριετίαν αἱ ἐργασίαι αὐτῶν θὰ δικαιολογῶσι τὸν προβιβασμὸν τῆς πρώτης τάξεως, τοῦτο θὰ γίνῃ ὁμαλῶς ἐν καιρῷ.

§175Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ναί. Ἀλλ’ ὑποθέσατε ὅτι πρέπει νὰ ἔχωμεν καὶ τὸν βαθμόν.

§176Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Ἐγώ, κ. Βουλευταί, θὰ ἐπεθύμουν ῥιζικώτερα μέτρα. Θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἔβλεπον ῥιζοσπαστικώτερον νομοσχέδιον, ἰδίως ὅσον ἀφορᾷ τὴν διάκρισιν τῶν Εἰρηνοδικείων εἰς τάξεις, ἥτις ἐξ ἄλλου λόγου καθορισθεῖσα ἄλλοτε οὐ μόνον δὲν καταργεῖται, ὡς ἐπιβάλλεται, ἀλλὰ καὶ ῥητῶς νομιμοποιεῖται, ἂς τὸ εἴπω οὕτω, διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν 1 ἄρθρου τοῦ νομοσχεδίου, ἐνῷ οὐδεὶς λόγος δύναται νὰ δικαιολογήσῃ τὴν διάκρισιν ταύτην σήμερον. Τί θὰ εἴπῃ Εἰρηνοδικεῖον πρώτης, δευτέρας καὶ μέχρι τετάρτης τάξεως, ὡς ἄλλοτε; Τὰ Εἰρηνοδικεῖα εἶναι Δικαστήρια. Καὶ ὅπως δὲν ἔχομεν Πρωτοδικεῖα ἢ Ἐφετεῖα πρώτης καὶ δευτέρας τάξεως, ἀλλὰ μόνον Πρωτοδικεῖα καὶ Ἐφετεῖα, οὕτω πρέπει νὰ ἔχωμεν καὶ Εἰρηνοδικεῖα μόνον, ὡς ἄλλως τε καθωρίσθη ἅμα τῇ συστάσει τῶν Δικαστηρίων διὰ τοῦ Ὀργανισμοῦ. Εἶναι γνωστόν, κύριοι, ὅτι κατὰ τὴν κειμένην νομοθεσίαν τάξεις Εἰρηνοδικείων ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τοῦ νομοσχεδίου, δὲν ὑπάρχουσιν, οὔτε βαθμοὶ εἰρηνοδικῶν. Ὅπου τάξεις καὶ βαθμοί, ὑπάρχει καὶ διαφορὰ προσόντων μεταξὺ ἀνωτέρων καὶ κατωτέρων καὶ δικαίωμα προαγωγῆς ἀπὸ τοῦ κατωτέρου εἰς ἀνώτερον. Συμβαίνει τοιοῦτόν τι διὰ τοὺς εἰρηνοδίκας; Βεβαίως ὄχι. Διαβάθμισις εἰρηνοδικῶν, ὡς πρὸς τὸν μισθὸν μόνον, ναί. Τάξεις ὅμως ὄχι. Διὰ τοῦτο μὲ τὰ αὐτὰ προσόντα δύναταί τις νὰ διορισθῇ καὶ Αʹ καὶ Βʹ καὶ ἐν περιπτώσει μεταβολῆς ὁ τῆς Βʹ μεταβαίνει εἰς τὴν Αʹ διὰ μεταθέσεως, ὄχι διὰ προαγωγῆς, καὶ μόνον λόγῳ τοῦ κεκτημένου δικαιώματος δὲν δύναται νὰ μετατεθῇ εἰς Βʹ ἄνευ τῆς συγκαταθέσεώς του, ἧς ὑπαρχούσης μετατίθεται χωρὶς νὰ ὑποβιβάζηται. Συνέβη ὅμως παρεξήγησίς τις ὡς πρὸς τὰς τάξεις, παρεξήγησις διατηρηθεῖσα ἐπὶ μακρόν, ἥτις οὐ μόνον μοιραίως ἀπαντᾷ, καίτοι ὡς ἐν παρόδῳ, εἰς διαφόρους νόμους, ἀλλὰ καὶ ἐπισημοποιεῖται πλέον διὰ τοῦ 1 ἄρθρου τοῦ νομοσχεδίου. Διὰ τοῦ Ὀργανισμοῦ, ὡς γνωρίζετε, κατεστάθησαν εἰρηνοδίκαι ἀδιακρίτως ἄνευ μισθοῦ τινὸς ἀπαλαύοντες μόνον τὰ τέλη καὶ δικαιώματά των. Ἐπῆλθε κατόπιν ὁ νόμος τοῦ 1849 διὰ τοῦ ὁποίου τὸ πρῶτον κανονίζεται μισθὸς εἰρηνοδικῶν, ἀντὶ τῶν μέχρι τότε τελῶν καὶ δικαιωμάτων καταργουμένων. Καὶ ὡς πρὸς τὸν μισθὸν οἱ Εἰρηνοδίκαι «κατατάσσονται» διὰ τοῦ νόμου ἐκείνου εἰς 4 τάξεις. Ἡ κατάταξις αὕτη διετηρήθη καὶ μετὰ τὴν διὰ νεωτέρων νόμων κατάργησιν τῶν Γʹ καὶ Δʹ, ἀφοῦ διετηρήθη καὶ ἡ διαφορὰ τοῦ μισθοῦ τῶν Αʹ καὶ Βʹ. Ἀλλ’ αὕτη ἀφορᾷ τοὺς εἰρηνοδίκας ἐν σχέσει πρὸς τὸν μισθὸν καὶ ὄχι τὰ Εἰρηνοδικεῖα τὰ ὁποῖα ἔμειναν, ὡς καθωρίσθησαν ὑπὸ τοῦ Ὀργανισμοῦ, τουτέστι κατώτερα δικαστήρια ὑπὸ τὸ ὄνομα Εἰρηνοδικεῖα καὶ ἄνευ ἄλλης διακρίσεως. Τί ὅμως γίνεται τώρα; Ἀντί, ὡς προσεδοκᾶτο, ὁ νεώτερος νομοθέτης νὰ ἐπιζητήσῃ νὰ ἄρῃ τὴν παρεξήγησιν διὰ τῆς ἄρσεως τοῦ λόγου ὅστις τὴν προεκάλεσε, βλέπομεν τοὐναντίον τοῦτον νὰ ἐπισημοποιῇ ταύτην διὰ ῥητῆς διακρίσεως τῶν Εἰρηνοδικείων εἰς Αʹ καὶ Βʹ τάξεως καὶ διὰ τὴν ταυτότητα τῆς ἀντιλήψεως νὰ διατηρῇ δι’ ἑτέρας διατάξεως ὑπὸ προϊσταμένους γραμματεῖς Εἰρηνοδικεῖα ἐκδίδοντα ἐλάσσονας τῶν 20 πολιτικῶν ἀποφάσεων ἐτησίως. Ἀλλ’ εἶναι ταῦτα ἀντάξια τῆς ἐποχῆς καθ’ ἣν νομοθετοῦμεν; Δὲν τὸ πιστεύω! Οἱ μισθοὶ τῶν εἰρηνοδικῶν, Κύριοι, κανονισθέντες κατὰ τὸ 1849 ἀναλόγως τῶν ἀναγκῶν τῆς ἐποχῆς ἐκείνης ἀπὸ 80–180 δραχμάς, προϊόντος τοῦ χρόνου καὶ αὐξανομένων τῶν ἀναγκῶν σχεδὸν ἐδιπλασιάσθησαν ἐπ’ ἐσχάτων. Ἐνδείκνυται λοιπὸν ἐκ τῆς ταυτότητος τοῦ λόγου καὶ μετὰ τὸν διπλασιασμὸν τοῦ Κράτους ἡ ἐξίσωσις, μεθ’ ἣν οὐδεὶς λόγος νὰ διατηρηθῇ ἡ διάκρισις τάξεων, πολὺ δὲ ὀλιγώτερον νὰ ἐπισημοποιηθῇ. Διὰ τῆς ἐξισώσεως τοῦ μισθοῦ θὰ ἐπήρχετο ἡ ἰσότης, ἡ ἁρμονία καὶ ἡ γαλήνη εἰς τὸν κλάδον, θὰ ἐξέλιπον πολλὰ ἄτοπα συμβαίνοντα καὶ μέχρι σήμερον ὡς ἐκ τοῦ ἀγρίου συναγωνισμοῦ τῶν εἰρηνοδικῶν καὶ Γραμματέων πρὸς τοποθέτησιν εἰς πρωτοβάθμιον Εἰρηνοδικεῖον, ἐνῷ ἀπέναντι τῶν ἀγαθῶν τούτων οὐδεμία ἢ ἐλαχίστη καὶ ἀσήμαντος ἡ ὑλικὴ ζημία τοῦ Κράτους. Διότι καὶ ἂν ἤθελεν ὑποτεθῇ ὅτι διὰ τοῦ μέτρου τούτου ἤθελεν ἐπέλθει αὔξησις ἐξόδων, θὰ ἠδύνατο σπουδαίως νὰ μειωθῇ αὕτη ἢ καὶ νὰ ἐκμηδενισθῇ τελείως δι’ ἑτέρου συναφοῦς μέτρου ἐπιβαλλομένου καὶ ἐξ ἄλλων σπουδαιοτέρων λόγων, ἤτοι διὰ τῆς καταργήσεως Εἰρηνοδικείων τινῶν ἐκδιδόντων μικρὸν ἀριθμὸν ἀποφάσεων, ἐξ ἧς θὰ ἐπήρχετο οἰκονομία ἐκ μισθῶν προσωπικοῦ καὶ ἐμμίσθων κλητήρων, ἐξ ἐνοικίων, γραφικῶν κλπ. χωρὶς ν’ ἀδικηθῶσι πρόσωπα, ἀφοῦ τὸ ὑπηρετοῦν εἰς τὰ καταργηθησόμενα προσωπικὸν θὰ ἠδύνατο νὰ τοποθετηθῇ εἰς τὰ συσταθησόμενα ἐν ταῖς νέαις ἐπαρχίαις Εἰρηνοδικεῖα. Ταῦτα τὰ μέτρα ἐπιβάλλονται ἐπιτακτικῶς σήμερον καὶ ὄχι τὰ διὰ τοῦ νομοσχεδίου λαμβανόμενα, δι’ ὧν γίνεται διάκρισις ἑνὸς καὶ τοῦ αὐτοῦ δικαστηρίου εἰς δύο τάξεις ἀναλόγως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἐκδιδομένων ἀποφάσεων καὶ διατηροῦνται ἀκόμη Εἰρηνοδικεῖα ἐκδίδοντα ἐλάσσονας τῶν 20 πολιτικῶν ἀποφάσεων κατ’ ἔτος μὲ προϊσταμένους Γραμματεῖς, καὶ τοῦτο μετὰ τὴν εὔρυνσιν τῆς ἁρμοδιότητος των, τοῦθ’ ὅπερ πᾶν ἄλλο ἢ νομοθετικὴν πρόοδον ἀνάλογον τῆς ἐποχῆς προδίδει. Καταλήγων συμπεραίνω ὅτι ἐπιβάλλεται ἡ κατάργησις τῆς διακρίσεως τῶν Εἰρηνοδικείων εἰς τάξεις διὰ τῆς ἐξισώσεως τοῦ μισθοῦ τῶν εἰρηνοδικῶν καὶ κατὰ συνέπειαν καὶ τῶν Γραμματέων καὶ ἐν συνδυασμῷ ἡ κατάργησις τῶν Εἰρηνοδικείων ἐκείνων τῶν ἐκδιδόντων ὀλιγωτέρας τῶν 20–30 πολιτικῶν ἀποφάσεων ἐτησίως, τῶν ὁποίων ἡ ὕπαρξις οὐ μόνον δὲν δικαιολογεῖται, ἀλλὰ καὶ ἐπιβλαβὴς εἰς τὴν καθόλου δικαιοσύνην καθίσταται. Μόνον διὰ τούτων θὰ δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν ὅτι λαμβάνομεν ῥιζικά, ἀλλὰ καὶ σκόπιμα μέτρα πρὸς ἀνακαίνισιν ἑνὸς παλαιωθέντος καθεστῶτος, δι’ ὧν καὶ τὴν δικαιοσύνην ἐξυπηρετοῦμεν καὶ πρὸς τὰς σημερινὰς ἀντιλήψεις ἀνταποκρινόμεθα.

§177Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγώ, κ. Βουλευταί, δὲν νομίζω ὅτι ὑπάρχει ἀστοχώτερον μέσον πρὸς βαθμολογίαν τῶν Εἰρηνοδικείων ἐκ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἀποφάσεων, ὅπως θέλει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἐν τῷ συζητουμένῳ νομοσχεδίῳ, διότι τί ἐστὶν εἰρηνοδίκης καὶ τίνα προορισμὸν ἔχει; Εἰρηνοδίκης κυρίως δὲν εἶναι δικαστής. Ἐν τῷ ἐκφυλισμῷ τῆς Ἑλληνικῆς διοικήσεως ὁ εἰρηνοδίκης μετεβλήθη εἰς δικαστήν. Ὁ εἰρηνοδίκης εἶναι συμβιβαστής, ἐὰν δ’ ἐξηρτᾶτο ἀπὸ ἐμέ, τὸν εἰρηνοδίκην ἐκεῖνον ἤθελον ἀμείψει πλειότερον τῶν ἄλλων συναδέλφων του, ὁ ὁποῖος θὰ ἔκαμνε πρακτικὰ πολλὰ συμβιβασμοῦ, οὐδεμίαν δὲ ἀπόφασιν θὰ ἐξέδιδε, διότι κατὰ τὰς διατάξεις τῆς ἡμετέρας Πολιτικῆς Δικονομίας ὁ εἰρηνοδίκης πρὶν ἐπιληφθῇ τῆς διαδικαστικῆς οὕτως εἰπεῖν, ἐργασίας του ὀφείλει νὰ καταγίνῃ πρὸς συμβιβασμὸν τῶν διαδίκων. Ἐγὼ λοιπόν, Κύριοι, ἐπαναλαμβάνω, ἤθελον ἀμείψει τὸν εἰρηνοδίκην ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος θὰ συνέτασσε πολλὰ πρακτικὰ συμβιβασμοῦ, οὐδεμίαν δὲ θὰ ἐξέδιδεν ἀπόφασιν κατ’ ἐξαίρεσιν τῶν ἄλλων συναδέλφων του, οἱ ὁποῖοι καταγίνονται κατὰ τίνα τρόπον νὰ φανῶσιν εὐαρεστότεροι εἰς τοὺς προϊσταμένους των διὰ τῆς ἐκδόσεως πολλῶν ἀποφάσεων, διότι ἀτυχῶς εἰς οὐδὲν ἄλλο καταγίνονται οἱ ἐπιθεωροῦντες αὐτὰς παρὰ νὰ ἐξετάζωσι τὴν ἔκδοσιν μεγάλου ἀριθμοῦ ἀποφάσεων. Οὕτω δὲ βλέπετε ἐν ταῖς καταστάσεσι τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης ὅτι ὁ δεῖνα δικαστὴς ἐξέδωκε τόσας ἀποφάσεις, ὁ ἄλλος δικαστὴς τόσον ἀριθμὸν ἀποφάσεων ἀνεξαρτήτως τῆς ποιότητος αὐτῶν. Εἶναι δυνατὸν εἷς δικαστὴς νὰ ἐκδώσῃ μίαν ἀπόφασιν ἐν τῇ ὁποίᾳ νὰ περιέχωνται ὅλοι οἱ κανόνες τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας; Εἶναι δυνατὸν ἡ ἀπόφασις αὕτη νὰ ἔχῃ τόσα ζητήματα νομικά τε καὶ πραγματικά, ὥστε νὰ χρειάζηται πολὺς καιρὸς καὶ μεγάλη μελέτη πρὸς ἔκδοσιν; Καὶ ἐν τούτοις καὶ ἡ τοιαύτη ἀπόφασις ἀριθμὸν ἀποτελεῖ, ὡς καὶ ἄλλαι ἁπλούσταται ἀποφάσεις, τὰς ὁποίας ἐκδίδουσιν οἱ ἄλλοι δικασταί, καὶ ἐν τούτοις ὁ ἐκδίδων πολλὰς ἀποφάσεις εἶναι ἐπιμελὴς καὶ προάγεται εὐκολώτερον τῶν ἄλλων δικαστῶν. Ἄλλοτε παρετήρησα εἰσαγγελέα Ἐφετῶν ἐλθόντα ἐν Τριπόλει ἵνα ἐπιθεωρήσῃ τὰς ἐργασίας τοῦ Πρωτοδικείου καὶ λαβόντα πρὸς ἐπιθεώρησιν τὰς δικογραφίας τῶν δικαστικῶν ἐξόδων, ἐργασία ἡ ὁποία ὑπάγεται εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Γραμματέως τοῦ Δικαστηρίου ἢ εἰς τὸν Εἰσαγγελέα τῶν Πρωτοδικῶν. Τὸν ἠρώτησα λοιπὸν πρὸς τίνα σκοπὸν περιοδεύει· ἔλαβε δικαστικήν τινα ἀπόφασιν νὰ ἴδῃ τὸ αἰτιολογικὸν αὐτῆς καὶ κατὰ τίνα τρόπον σκέπτονται οἱ Δικασταί; Μοὶ ὡμολόγησεν ὁ ἄνθρωπος ὅτι τοιοῦτον Εἰσαγγελέα δὲν δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν καὶ οὔτε δύνανται τοιαύτην ἐργασίαν νὰ κάμωσιν. Ἤδη λοιπὸν ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης νὰ στραφῇ εἰς ἄλλο μέτρον πρὸς βαθμολογίαν τῶν Εἰρηνοδικείων εἴτε κατὰ γεωγραφικὴν ἔκτασιν εἴτε κατ’ ἀναλογίαν πληθυσμοῦ ὑπαγομένου εἰς τὴν περιφέρειαν τοῦ Εἰρηνοδικείου ἐκείνου, ἀλλ’ ὄχι ἐκ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἀποφάσεων νὰ κανονίζηται καὶ ἡ μισθοδοσία καὶ ὁ βαθμὸς τοῦ Εἰρηνοδικείου, διότι ὁ Εἰρηνοδίκης οὐδέποτε θὰ ἀπεπειρᾶτο νὰ συμβιβάζῃ. Ἤδη μάλιστα μὲ τὰ δικαιώματα τὰ ὁποῖα δίδονται εἰς αὐτὸν νὰ δικάζῃ ἀνεκκλήτως καὶ τρέχει τὸν κίνδυνον ἡ Πολιτεία ὥστε ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι προστρέχουσι συνήθως εἰς τὸν Εἰρηνοδίκην, νὰ ἀδικῶνται ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον, ὅπως συμβαίνει, κ. Ὑπουργέ, ἐπὶ τοῦ νεκροῦ μέτρου περὶ προσωρινῶν μέτρων τὸ ὁποῖον κατήντησεν Εἰρηνοδικειακὸν ἐμπόριον. Εἶδον ἀπόφασιν περὶ προσωρινῶν μέτρων ἰδίοις ὀφθαλμοῖς· τὴν ἔφερε μάλιστα ὁ διάδικος διὰ νὰ ἀναφερθῶ εἰς τὸν Εἰσαγγελέα.

§178Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Νὰ ἀναφερθῆτε εἰς τὸ Ὑπουργεῖον.

§179Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἤθελον νὰ κάμω κακόν. Ἀπορρίπτεται ἡ ἀγωγὴ περὶ προσωρινῶν μέτρων ὡς ἀπαράδεκτος, ἀπαγορεύει εἰς ἀμφότερα τὰ μέρη νὰ ἐπιλαμβάνωνται τοῦ ἐπιδίκου καὶ ἡ ἀπόφασις αὕτη δὲν προσβάλλεται δι’ ἐνδίκων μέσων. Ἤθελον σᾶς παρακαλέσει νὰ στρέψητε τὴν προσοχήν σας εἰς ἄλλο σημεῖον πρὸς βαθμολογίαν τῶν Εἰρηνοδικείων καὶ ὄχι εἰς τὴν ποσότητα τῶν ἀποφάσεων.

§180ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1ου τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Μερλόπουλος.

§181Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εὑρίσκω ὅτι ἀληθῶς ὁ ἀριθμὸς τῶν 600 ἀποφάσεων, ἐκ τοῦ ὁποίου κανονίζεται ἡ τάξις τοῦ Εἰρηνοδικείου ὡς πρώτης τάξεως καὶ κατ’ ἀκολουθίαν καὶ τοῦ εἰρηνοδίκου τοῦ ὑπηρετοῦντος ἐν τοιούτῳ Εἰρηνοδικείῳ, εἶναι ὑπερβολικός. Ἐὰν ἡ τάξις τοῦ εἰρηνοδικείου ἐξαρτᾶται ἐκ τῶν ἐργασιῶν τῶν διεξαγομένων ἐν αὐτῷ, ἐργασία δὲ εἶναι ἡ ἔκδοσις ἀποφάσεων, νομίζω ὅτι τὸ κριτήριον τὸ ἔχει τὸ πρῶτον ἄρθρον, ἀλλὰ τοῦτο δὲν εἶναι τὸ σπουδαιότερον, δὲν εἶναι τὸ δικαιότερον, διότι ἐργασία δὲν εἶναι μόνον ἡ ἔκδοσις τῶν πολιτικῶν ἀποφάσεων· ἐργασία τοῦ Εἰρηνοδικείου καὶ τοῦ εἰρηνοδίκου εἶναι ἡ ἔκδοσις καὶ ποινικῶν ἀποφάσεων καὶ ἡ διεξαγωγὴ ἀνακρίσεων, ἡ κατάρτισις συμβιβασμῶν κλπ. Εἶπον λοιπὸν καὶ λέγω ὅτι πρέπει ἀλλαχοῦ νὰ ζητηθῇ τὸ κριτήριον καὶ ὁ γνώμων ἐκ τοῦ ὁποίου θὰ ἐξαρτηθῇ ἡ τάξις τοῦ Εἰρηνοδικείου. Πολὺ ὀρθῶς ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀρκαδίας συνάδελφος εἶπε πρὸ ὀλίγου ὅτι ὁ εἰρηνοδίκης δὲν εἶναι δικαστής, ἀλλὰ συμβιβαστής. Ἀληθῶς ἡ πρόθεσις τοῦ νομοθέτου, τοῦ ἀρχικῶς ἱδρύσαντος τὰ Εἰρηνοδικεῖα, δὲν ἦτο νὰ ἱδρύσῃ ἕνα πρόχειρον δικαστήριον διὰ τὴν ἀπόλυτον ἀνάγκην κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ διεξήγετο ἡ δικαστικὴ κρίσις μεταξὺ τῶν διαδίκων, ἀλλὰ κυρίως νὰ ἱδρύσῃ μίαν ἀρχὴν συμβιβαστικὴν μεταξὺ τῶν ἀσυμβιβάστων διαφορῶν. Τοῦτο δὲν ἐπετεύχθη, διότι ἄλλα ἤθη ἐδημιουργήθησαν καὶ ὁ δικαστὴς ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος προωρίσθη νὰ εἶναι συμβιβαστὴς τῶν διαδίκων, ἀπέβη νὰ εἶναι πραγματικῶς δικαστὴς ἀκολουθῶν τὰς διατυπώσεις τῆς Δικονομίας ἐν τῇ ἀσκήσει τῶν ἔργων του. Νομίζω ὅτι θὰ ἦτο εὐχερὴς ἡ περίστασις, συζητουμένου τοῦ νομοσχεδίου τούτου, ἵνα τὸ ἐκτραπὲν Εἰρηνοδικεῖον ἀπὸ τῆς ὁδοῦ, εἰς ἣν ἀρχικῶς ὁ νομοθέτης προώρισεν αὐτό, ἐπαναφέρωμεν εἰς τὴν θέσιν του, ἐπαναφέρωμεν εἰς τὴν ὁδὸν τοῦ συμβιβασμοῦ καὶ τῆς εἰρηνεύσεως τῶν πολιτῶν, εἰς τὴν ὁδὸν τοῦ πραγματικοῦ προορισμοῦ του. Πῶς δὲ θὰ γίνῃ τοῦτο; Ἀντὶ νὰ νομοθετήσωμεν ὅτι ἐκ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἀποφάσεων θὰ ἐξαρτηθῇ ἡ τάξις τοῦ Εἰρηνοδικείου καὶ τοῦ Εἰρηνοδίκου, νὰ νομοθετήσωμεν ἵνα ἐξαρτηθῇ ἡ τάξις ἐκ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν πρακτικῶν συμβιβασμῶν τοὺς ὁποίους ὁ εἰρηνοδίκης θὰ ἠδύνατο νὰ πραγματοποιήσῃ ἐπὶ ἕν, δύο, τρία ἔτη, ὡς λέγει τὸ νομοσχέδιον.

§182Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Ὡς ἀποκλειστικὸν κριτήριον δὲν θὰ ἦτο ὀρθόν.

§183Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν λέγω ὡς ἀποκλειστικὸν κριτήριον, ἀλλὰ νὰ συνδυάσωμεν καὶ αὐτὸ πρὸς τὰς λοιπὰς ἐργασίας τοῦ Εἰρηνοδικείου, διότι ὁ εἰρηνοδίκης δὲν θὰ εἶναι μόνον συμβιβαστής· εἰς τὰς πλείστας μάλιστα τῶν ὑποθέσεων δὲν θὰ εἶναι συμβιβαστής, ἀλλὰ θὰ εἶναι κριτής, θὰ εἶναι δικαστής. Ἴσως μὲ τὸν μέχρι τοῦδε πρωτοδίκην θὰ εἶναι δικαστὴς ποινικὸς καὶ κατ’ ἀνάγκην θὰ εἶναι τοιοῦτος, διότι ἐκεῖ ὅπου οὐδεὶς συμβιβασμὸς χωρεῖ βεβαίως θὰ δικάζῃ. Ἔχω τὴν γνώμην ὅτι κριτήριον καὶ γνώμων συντελεστικώτερος πρὸς τὴν προαγωγὴν ἑνὸς κοινωνικοῦ ἀγαθοῦ, οἷος εἶναι ὁ σκοπὸς τοῦ συμβιβασμοῦ μεταξὺ τῶν ἐριζόντων διαδίκων, θὰ ἦτο ἡ διάταξις ἡ ὁποία ὄχι μόνον θὰ ἠσφάλιζε τὴν ἔκδοσιν καλῶν πολιτικῶν καὶ ποινικῶν ἀποφάσεων, ἀλλὰ καὶ τὴν κατάρτισιν πρακτικῶν συμβιβασμῶν μεταξὺ τῶν διαδίκων. Ἄν ἐθέτομεν ὡς μέτρον, ὅπως εὕρωμεν τὴν τάξιν εἰς τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἀνήκῃ τὸ Εἰρηνοδικεῖον, πόσος π. χ. εἶναι ὁ ἀριθμὸς τῶν συμβιβασμῶν τῶν συντελεσθέντων εἰς ἓν χρονικὸν διάστημα ὡρισμένον, πόσος ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀποφάσεων τῶν πολιτικῶν καὶ ποινικῶν, καὶ τοῦτο νομίζω ὅτι πρέπει νὰ τεθῇ εἰς τὸ νομοσχέδιον, θὰ ἐπετυγχάνομεν τὸν ἐπιδιωκόμενον σκοπόν. Ἐπίσης ὀρθὸν θὰ ἦτο νὰ νομοθετηθῇ ὅτι ἡ ἔκδοσις χιλίων ποινικῶν ἀποφάσεων δίδει τὸ προσὸν εἰς τὸ Εἰρηνοδικεῖον νὰ καθίσταται πρώτης τάξεως.

§184Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Θὰ ἐξετάσω τὰς παρατηρήσεις σας, αἵτινες εἶναι ἄξιαι πολλῆς προσοχῆς.

§185Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ νὰ ἐξετασθῶσιν αἱ παρατηρήσεις αὗται, ὥστε κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου νὰ ἀκουσθῇ καὶ ἡ γνώμη σας.

§186ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Λιδωρίκης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ αʹ ἄρθρου τοῦ νομοσχεδίου περὶ Εἰρηνοδικείου καὶ Πταισματοδικείου συνισταμένην εἰς τὸ νὰ ἀπαριθμῇ ὁλόκληρον τὸ αʹ ἄρθρον. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Ἀρχεῖον Βουλῆς).

§187Ν. ΞΗΡΟΣ. Δὲν εὑρίσκω δίκαια τὰ παράπονα καὶ τὰς ἀμφισβητήσεις τῶν ἀξιοτίμων Συναδέλφων ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὴν διαίρεσιν κατὰ τάξεις τῶν Εἰρηνοδικείων, τοὐναντίον μάλιστα εὑρίσκω ὅτι τὸ μόνον μέσον καὶ τὸ προσφορώτερον εἶναι ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀποφάσεων διὰ τὸν χαρακτηρισμὸν τῶν Εἰρηνοδικείων αʹ τάξεως. Ἐὰν θελήσωμεν νὰ νομοθετήσωμεν οἱονδήποτε ἄλλο, πάντως θὰ ὑποπέσωμεν εἰς ἄτοπα περισσότερα τῶν ὅσων θὰ ὑποπέσωμεν ἐὰν ψηφίσωμεν τὸ νομοσχέδιον, ὡς ἔχει.

§188ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1 παρακαλοῦται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1ον. Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται).

§189Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ οἱ ἀξιότιμοι Συνάδελφοι οἱ ἀγορεύσαντες καὶ ἐγὼ ἐξεθέσαμεν ὅτι αἱ ἐργασίαι τοῦ εἰρηνοδίκου δὲν συνίστανται μόνον εἰς τὴν ἔκδοσιν πολιτικῶν ἀποφάσεων, ἀλλὰ καὶ εἰς ἄλλα καθήκοντα τὰ ὁποῖα πολλοὶ ἐξ αὐτῶν δὲν γνωρίζουσι. Διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου θεσπίζεται ὅτι τὰ Εἰρηνοδικεῖα τὰ ἔχοντα ἔλαττον τῶν εἴκοσιν ἀποφάσεων πολιτικῶν δὲν ἔχουσιν εἰρηνοδίκην, ἀλλὰ γραμματέα, κατὰ τὸ τελευταῖον δὲ ἐδάφιον κωλυομένου τοῦ γραμματέως τοῦ Εἰρηνοδικείου ἐκείνου καλεῖται ὁ γραμματεὺς τοῦ πλησιεστέρου Εἰρηνοδικείου. Λάβετε ὑπ’ ὄψιν σας τὸ Εἰρηνοδικεῖον Σικίνου, μιᾶς νήσου...

§190Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Αὐτὸ οὐδεμίαν ἀπόφασιν ἐκδίδει.

§191Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀκριβῶς; ἀλλ’ ὁ εἰρηνοδίκης εἶναι ἡ μόνη ἀρχὴ ἐν τῇ νήσῳ. Ὑποθέσατε ὅτι τοποθετεῖται γραμματεὺς εἰς τὸ ἐκεῖ Εἰρηνοδικεῖον καὶ παρουσιάζεται μία ὑπόθεσις πρὸς ἐκδίκασιν. Διὰ τίνος μέσου θὰ μετακομίσητε τὸν γραμματέα τοῦ πλησιεστέρου Εἰρηνοδικείου, τὸ ὁποῖον εἶναι τῆς Φολεγάνδρου, διὰ νὰ δικάσῃ τὴν ὑπόθεσιν; Τὴν παρατήρησιν αὐτὴν κάμνω καὶ ζητῶ τὴν διαγραφὴν τοῦ ἄρθρου ὡς κινδυνωδεστάτου.

§192Ν. ΞΗΡΟΣ. Θεωρῶ λογικὴν τὴν ἑξῆς παρατήρησιν εἰς τὸ ἄρθρον· νὰ ἀπαγορευθῶσιν εἰς τοὺς εἰρηνοδίκας γραμματεῖς τῶν γʹ τάξεως Εἰρηνοδικείων νὰ λαμβάνωσι μέρος εἰς δίκας περὶ προσωρινῶν μέτρων καὶ ν’ ἀνατεθῶσιν αὐταὶ εἰς τὸν πλησιέστερον εἰρηνοδίκην τῆς περιφερείας εἰς ἣν ὑπάγεται τὸ Εἰρηνοδικεῖον, τὸ ὁποῖον νὰ ὁρισθῇ διὰ Β. Διατάγματος. Διὰ τὰ προσωρινὰ μέτρα πρέπει νὰ ἔχωμεν μεγαλειτέρας ἐγγυήσεις διὰ τοῦ εἰρηνοδίκου. Θὰ μοὶ ἀντιτάξητε ὅτι, καὶ ἤδη κωλυομένου ἢ ἀπουσιάζοντος τοῦ εἰρηνοδίκου ὁ γραμματεὺς ἀναπληρῶν αὐτὸν δικάζει τοιαύτας δίκας. Ἀλλ’ εἰς μὲν τὰ αʹ τάξεως Εἰρηνοδικεῖα ἤδη δικάζουσιν οἱ πάρεδροι ἀναπληροῦντες τὸν Εἰρηνοδίκην, εἰς τὰ ἄλλα δ’ εἶναι πάντως ἀρκετὴ ἐγγύησις ὁ εἰρηνοδίκης, ὁ ὁποῖος σπανίως ἀπουσιάζει ἢ κωλύεται, ἐνῷ ἤδη τίθεται ὡς κανὼν νὰ δικάζῃ ὁ γραμματεύς.

§193Ι. ΤΕΡΖΑΚΗΣ. Τὸ γʹ ἐδάφιον τοῦ ὑπὸ συζήτησιν ἄρθρου ὁρίζει ὅτι τὸν γραμματέα τὸν ἀναπληροῦντα εἰς τὰ μικρὰ Εἰρηνοδικεῖα τὸν εἰρηνοδίκην κωλυόμενον ἀναπληροῖ ὁ γραμματεὺς τοῦ πλησιεστέρου Εἰρηνοδικείου ἀποσπώμενος τῇ διαταγῇ τοῦ Ὑπουργοῦ. Ὁ τοιοῦτος θὰ δικαιῶται ὁδοιπορικῶν ἐξόδων;

§194Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Μάλιστα.

§195Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Ἐγὼ συνεπῶς πρὸς ὅσα εἶπον θὰ συνίστων ὅπως ἀρθῇ πᾶσα διάκρισις τῶν Εἰρηνοδικείων. Ἀλλὰ ταύτης ὑπαρχούσης καὶ ἀνεξαρτήτως τῆς τιθεμένης βάσεως πρὸς καθορισμὸν ἀναλόγως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἐκδοθεισῶν ἀποφάσεων κατὰ χρόνον, κατὰ τὸ ἥμισυ τοῦ ὁποίου ἴσχυε τὸ δικαιοστάσιον, θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἐδίδετο ἡ ἐξήγησις, διατί ἐν μὲν τῷ 1 ἄρθρῳ ὁρίζεται τριετία καὶ διὰ τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀποφάσεων καὶ διὰ τὸ Β. Διάταγμα τοῦ χαρακτηρισμοῦ, ἐν δὲ τῷ 2 ἄρθρῳ διετία δι’ ἀμφότερα; Τίς ὁ λόγος ὁ προκαλέσας τὴν διαφορὰν ταύτην; Ἢ τριετία ἢ διετία. Διατί ἡ διαφορά; Ὑπάρχει τι τὸ σκόπιμον;

§196Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Διότι εἰς τὸ δεύτερον ἦτο ἀνάγκη μεγαλειτέρας προσοχῆς. Ἐπρόκειτο νὰ μείνῃ τὸ Εἰρηνοδικεῖον ἄνευ εἰρηνοδίκου· ἐν τούτοις δέχομαι δι’ ὅλα τριετίαν.

§197ΑΘ. ΜΠΑΣΙΑΣ. Ἐκ τῆς γενομένης συζητήσεως προκύπτει ὅτι ὑπάρχουν δύο τάξεις εἰρηνοδικῶν. Δικαίως δὲ οἱ ἐξοχικοὶ πληθυσμοὶ καὶ τῶν μικρῶν πόλεων θὰ διαμαρτυρηθῶσι, διότι θὰ ἔχωσι κατώτερον κατὰ βαθμὸν εἰρηνοδίκην. Ὑποστηρίζω λοιπόν, ὡς καὶ ὁ κ. Γ. Καντιάνης, ὅτι ὅλοι οἱ εἰρηνοδίκαι πρέπει νὰ εἶναι τοῦ αὐτοῦ βαθμοῦ· ἡ διαφορά των θὰ ἔγκειται ἁπλῶς εἰς τὸν μισθόν. Ὅλοι οἱ εἰρηνοδίκαι θὰ ἔχωσι τὴν αὐτὴν ἁρμοδιότητα καὶ δικαιοδοσίαν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ πράξῃ εὐχῆς ἔργον, ἐὰν εἰς τὴν δευτέραν συζήτησιν διορθώσῃ τὸ προκείμενον νομοσχέδιον καὶ λάβῃ ὡς βάσιν τὸν πληθυσμὸν καὶ μὴ δημιουργήσῃ ἀνωτέρους καὶ κατωτέρους εἰρηνοδίκας, ἀλλὰ τοιούτους διαφέροντας μόνον κατὰ μισθόν. Εἰς ἄλλα κράτη ὑπάρχουσι πλείονες τάξεις εἰρηνοδικῶν διαφέρουσαι μόνον κατὰ τὸν μισθόν, ὅστις κανονίζεται ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ πληθυσμοῦ τῶν πόλεων ἐν αἷς ὑπηρετοῦσι.

§198Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Καὶ ἐγὼ εὑρίσκομαι εἰς διαφωνίαν πρὸς τὴν βάσιν τοῦ νομοσχεδίου, ἰδίως ὡς πρὸς τὰ Εἰρηνοδικεῖα μὲ μόνον τὸν γραμματέα. Πῶς θὰ λειτουργήσωσι τὰ εἰρηνοδικεῖα ταῦτα ἄνευ γραμματέως; Θὰ μοὶ εἴπητε ὅτι θὰ ἔχωσι τοὺς ὑπογραμματεῖς. Ἀλλὰ λαμβάνετε πρόνοιαν περὶ μισθοδοσίας αὐτῶν ἢ νομίζετε ὅτι θὰ εὕρητε τοιούτους ἐργαζομένους δωρεάν, ἀφοῦ μάλιστα τὰ Εἰρηνοδικεῖα αὐτὰ δὲν θὰ ἐκδίδωσι πολιτικὰς ἀποφάσεις ὥστε νὰ ὑπάρχωσιν ἀντίγραφα. Θὰ φθάσωσιν εἰς τὸ ἀπροχώρητον.

§199Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Καὶ σήμερον ὑπάρχουσι περὶ τὰ εἴκοσι καὶ πέντε εἰρηνοδικεῖα μὲ μόνον γραμματεῖς καὶ τοιαύτη ἔλλειψις δὲν παρετηρήθη. Ἐν τούτοις τὸ πρᾶγμα εἶναι ἄξιον προσοχῆς.

§200Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Σᾶς βεβαιῶ ὅτι ὄχι μόνον εἰς τὰ μικρὰ Εἰρηνοδικεῖα συναντῶνται δυσχέρειαι, ἀλλὰ καὶ εἰς τὰ μεγάλα τὰ ὁποῖα ἐκδίδουσι πολλὰς ἀποφάσεις. Καὶ ἐκεῖ οἱ γραμματεῖς δὲν εὑρίσκουσιν ὑπογραμματεῖς. Θὰ συστήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ δώσῃ καὶ εἰς τοὺς ὑπογραμματεῖς μισθὸν πρὸς καλὴν διεξαγωγὴν τῆς ὑπηρεσίας, διότι πανταχόθεν ἀκούονται παράπονα.

§201Κ. ΧΡΥΣΟΧΟΪΔΗΣ. Ἐπὶ τοῦ δευτέρου ἄρθρου θὰ ὑποβάλω τὴν γνώμην μου. Οἱ λόγοι οἱ συνηγοροῦντες περὶ τῆς καθιερώσεως τοιούτων εἰρηνοδικείων ἐκδιδόντων 20 ἀποφάσεις καὶ διευθυνομένων ὑπὸ γραμματέων νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ἀρκετοί. Θὰ ἦτο προτιμότερον ἢ νὰ τὰ ἀποκαταστήσωμεν ἐν τάξει Εἰρηνοδικείων μὲ εἰρηνοδίκας ἢ νὰ τὰ καταργήσωμεν ἐντελῶς. Διότι ἐὰν εἶναι λόγος οἰκονομικὸς ὁ ἄγων ἡμᾶς νὰ δεχθῶμεν ὅτι εἰς τὰ μικρὰ Εἰρηνοδικεῖα εἶναι ἀρκετὸν νὰ ἀναθέσωμεν τὰ καθήκοντα τοῦ εἰρηνοδίκου εἰς τοὺς γραμματεῖς, ὁ λόγος οὗτος δὲν εἶναι ἀρκετός, διότι θὰ ἀναγκασθῶμεν, ὡς ὀρθῶς εἶπεν ὁ κ. προλαλήσας, νὰ προνοήσωμεν περὶ μισθοῦ ὑπογραμματέων. Διότι εἶναι πασίγνωστον ἐκ τῆς πείρας ὅτι οὐ μόνον εἰς τὰ μικρᾶς δικαστικῆς δικαιοδοσίας Εἰρηνοδικεῖα, ἀλλὰ καὶ εἰς τὰ μεγάλα ἀκόμη, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ζήσωσιν ὑπογραμματεῖς ἄμισθοι καὶ ἀναγκάζονται οἱ εἰρηνοδίκαι οἱ ἔχοντες συμβολαιογραφεῖον, ὑποθηκοφυλακεῖον νὰ ἀναθέτωσι καὶ εἰς αὐτοὺς γραφικὴν ἐργασίαν τοῦ ὑποθηκοφυλακείου ἢ τῶν βιβλίων τῶν μεταγραφῶν διὰ νὰ ἐπαρκῶσιν. Ἐὰν ἀναγκασθῶμεν ὅθεν νὰ τάξωμεν ἔμμισθον ὑπογραμματέα παρὰ τῷ γραμματεῖ, τότε οἱ μισθοὶ θὰ ἰσοφαρίσωσι μὲ τὸν μισθὸν τοῦ εἰρηνοδίκου. Ἐὰν δὲ εἶναι λόγος τις συνηγορῶν ὑπὲρ τῆς διατηρήσεως τῶν Εἰρηνοδικείων τούτων, οὗτος εἶναι διὰ τὰς ἐξαιρέσεις ἐκείνας διὰ τὰς ὁποίας εἶναι ἀνάγκη λόγῳ τῆς κοινωνικῆς ἐπιβολῆς νὰ παρίσταται εἷς ἀντιπρόσωπος τῆς Πολιτείας εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα. Νομίζω ὅμως ὅτι ἀκριβῶς ἡ τοιαύτη ἀνάγκη δύναται νὰ πληρωθῇ δι’ ἄλλου μέσου, οὕτως ὥστε νὰ μὴ διατηρήσωμεν Εἰρηνοδικεῖα διὰ τόσης μικρᾶς ἐκτάσεως δικαιοδοσίαν. Προτιμότερον θὰ ἦτο νὰ καθιερώσωμεν ἐλάχιστον ἀριθμόν, πέραν τοῦ ὁποίου νὰ εἶναι καταργητέα τὰ Εἰρηνοδικεῖα, ἢ ἄλλως νὰ γίνῃ ἄλλη γνώμη δεκτή, νὰ διευθύνωνται δηλ. πάντα ταῦτα ὑπὸ εἰρηνοδικῶν.

§202Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Γνωρίζετε, κ. Ὑπουργέ, πόσα εἶναι τὰ Εἰρηνοδικεῖα ταῦτα τὰ ὁποῖα κατὰ τὸ νομοσχέδιον θὰ ἔχωσι γραμματέα ἀντὶ εἰρηνοδίκου;

§203Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Θὰ εἶναι 10 ἢ 12.

§204Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Βεβαίως ἡ μεταβολὴ προτείνεται χάριν οἰκονομίας. Ἀλλ’ εἶναι τόσον ἐλαχίστη ὡς ἐκ τοῦ μικροῦ ἀριθμοῦ τῶν Εἰρηνοδικείων τὰ ὁποῖα ἀφορᾷ, ὥστε νὰ μὴ δύναται νὰ δικαιολογήσῃ τὸ προσγενόμενον ἐκ τῆς μεταβολῆς ἄτοπον, δι’ ἧς ὡρισμένα Εἰρηνοδικεῖα μεταβάλλονται εἰς εἶδος γραμματείων καὶ μάλιστα ἐνῷ ηὐξήθη ἤδη διὰ προσφάτου νόμου ἡ δικαιοδοσία τῶν Εἰρηνοδικείων, ἀλλ’ οὐδὲ τὴν Βουλὴν δύναται νὰ ἀπασχολήσῃ τοιαύτη οἰκονομία καὶ ὑποθέτω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν θὰ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν διατήρησιν τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου του.

§205Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Ἂς διαγραφῇ τότε τὸ δεύτερον ἄρθρον.

§206ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ δεύτερον ἄρθρον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. Ἡ Βουλὴ δὲν παραδέχθη. Τὸ ἄρθρον δεύτερον διαγράφεται. Ἄρθρον 3ον (ἀναγινώσκεται).

§207Α. ΠΑΠΑΠΟΣΤΟΛΟΥ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου ἔχω νὰ κάμω δύο παρατηρήσεις. Ἡ πρώτη εἶναι βραχεῖα καὶ ἀναφέρεται εἰς τὸ ὅτι, ὅπως διατυποῦται τὸ νομοσχέδιον καὶ μὲ τὰ προσόντα τὰ ὁποῖα ἔχουσιν οἱ εἰρηνοδίκαι καὶ μὲ τοὺς μισθοὺς τοὺς ὁποίους τοὺς δίδομεν μέχρι σήμερον, βεβαίως δὲν πρόκειται νὰ προσέλθωσι πρὸς διορισμὸν δικηγόροι πρώτης γραμμῆς γνωστοὶ εἰς τὸν κ. Εἰσαγγελέα τῶν Ἐφετῶν, δικηγόροι, οἱ ὁποῖοι παρέστησαν ἐνώπιον Κακουργιοδικείου ἢ ἐνώπιον τοῦ Ἐφετείου ἢ δικηγόροι τῶν ὁποίων πολλαὶ πολιτικαὶ ὑποθέσεις ἀπὸ τὰ Πρωτοδικεῖα ἔφθασαν εἰς τὰ Ἐφετεῖα, ὥστε νὰ εἶναι γνωστὴ ἡ ἱκανότης αὐτῶν εἰς τὸν Εἰσαγγελέα τῶν Ἐφετῶν. Ἑπομένως νομίζω ὅτι παρέλκει ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 4ου ἐδαφ. 1ου περὶ γνωμοδοτήσεως τοῦ Εἰσαγγελέως τῶν Ἐφετῶν. Πρέπει νὰ περιορισθῶμεν εἰς τὴν γνωμάτευσιν τοῦ Εἰσαγγελέως τῶν Πρωτοδικῶν, ὁ ὁποῖος γνωρίζει τὴν ἱκανότητα τῶν δικηγόρων καὶ τὴν χρηστότητα αὐτῶν, ἢ ἂν δὲν μᾶς ἀρκῇ οὗτος, τότε νὰ προσφύγωμεν εἰς τὴν γνωμάτευσιν τοῦ δικαστικοῦ συμβουλίου τῶν Πρωτοδικῶν. Ὁ Εἰσαγγελεὺς τῶν Ἐφετῶν ἐν τῇ προκειμένῃ περιπτώσει οὐδεμίαν ἔχει θέσιν.

§208Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Ἂς διαγραφῇ καὶ ὁ Εἰσαγγελεὺς τῶν Ἐφετῶν.

§209Α. ΠΑΠΑΠΟΣΤΟΛΟΥ. Ἑτέραν παρατήρησιν ἔχω νὰ ὑποβάλω πρὸς τὴν Βουλήν, τὴν ὁποίαν ἐνόμισα καθῆκόν μου ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ παραλείψω. Ἡ παρατήρησις αὐτὴ ἀναφέρεται εἰς τοὺς κεκτημένους τὰ προσόντα τοῦ προκειμένου ἄρθρου τοῦ νομοσχεδίου μαχητὰς εἴτε ἀξιωματικοὺς εἴτε ὁπλίτας. Ἡ παρατήρησις αὐτὴ προέρχεται ἐξ ἰδίας ὅλως ἀντιλήψεως καὶ ἴσως ἡ Βουλὴ νὰ μὴ συμφωνήσῃ μαζί μου. Θαυμάζομεν, κύριοι Βουλευταί, πάντες καὶ εὐγνωμονοῦμεν τοὺς μαχητὰς τῶν δύο πολέμων, οἵτινες ἐδόξασαν τὴν Ἑλλάδα, τὴν ἐκράτυναν, τὴν ἐμεγάλυναν καὶ μετέφεραν τὰ ὅρια τοῦ Κράτους μας μέχρι τῆς Ἄνω Τζουμαγιᾶς, τὰ αἰσθήματα δὲ τῆς εὐγνωμοσύνης καὶ τοῦ θαυμασμοῦ ἡμῶν τόσον ἡ Πολιτεία ὅσον καὶ οἱ πολῖται κατὰ πολλοὺς καὶ διαφόρους τρόπους ἐξεδηλώσαμεν καὶ τὰ ἐκδηλοῦμεν. Πάντως ὅμως αἱ μέχρι τοῦδε ἐκδηλώσεις αἱ ὁποῖαι ἀναφέρονται εἰς ἐκείνους τῶν πολεμιστῶν οἱ ὁποῖοι εἶχον τὴν εὐτυχίαν νὰ ἐπιζήσωσι μετὰ τοὺς δύο εὐτυχεῖς πολέμους μέχρι τῆς ὥρας εἶναι καθαρῶς ἰδανικαί. Καὶ θὰ ἠδύνατό τις νὰ εἴπῃ ὅτι ἡ Πολιτεία διὰ τῆς Βουλῆς λαμβάνουσα διάφορα νομοθετικὰ μέτρα, διὰ τῶν ὁποίων δημιουργεῖ θέσεις καὶ ὁρίζει προσόντα τῶν ὑπαλλήλων οἱ ὁποῖοι θὰ καταλάβωσι τὰς θέσεις ταύτας, δὲν ἐνθυμεῖται τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς, ὅπως τοὺς διακρίνῃ ἐν τοῖς νομοσχεδίοις καὶ τοῖς δώσῃ προτίμησιν εἰς τρόπον ὥστε πράγματι καὶ οὐσιαστικῶς νὰ τιμήσῃ αὐτοὺς διὰ διορισμοῦ εἰς διαφόρους θέσεις, τοῦθ’ ὅπερ θὰ γίνεται καὶ παράδειγμα εἰς τὸ μέλλον διὰ τοὺς ἀπογόνους μας, οἱ ὁποῖοι ἀργὰ ἢ ταχέως θὰ κληθῶσι νὰ διεκδικήσωσι τ’ ἀπαράγραπτα δίκαια τοῦ Ἔθνους. Εἶναι ἀναγκαία, κ. Βουλευταί, ἡ διάκρισις καὶ ἡ προτίμησις τῶν ἀνθρώπων τούτων εἰς τὰ προσόντα, τὰ ὁποῖα θέτομεν πρὸς κατάληψιν θέσεων, ὅπως οὕτως ἱκανοποιήσωμεν αὐτοὺς ἔναντι ἐκείνων οἵτινες δὲν ἐστρατεύθησαν παντάπασιν ἢ στρατευθέντες δὲν ὑπηρέτησαν τὸν ἀγῶνα, διότι δὲν παρηκολούθησαν τὴν ἐκστρατείαν, δὲν ἔλαβον μέρος εἰς τὰς μάχας, ἀλλ’ ἄλλοι μὲν ἐδέχθησαν ὑπηρεσίας ἀναπαυτικάς, ἄλλοι δ’ ἐφρόντισαν, ἀφιλοτίμως φερόμενοι, νὰ κρυβῶσιν ἐδῶ καὶ ἐκεῖ εἰς τρόπον ὥστε νὰ μὴ βοηθήσωσι τὴν πατρίδα εὑρισκομένην ἐν κινδύνῳ. Πάντας τούτους ὁπωσδήποτε ὅλοι γνωρίζομεν. Ἐθεώρησα λοιπόν, κ. Βουλευταί, καθῆκόν μου νὰ γνωστοποιήσω τὴν παρατήρησίν μου ταύτην εἰς τὴν Βουλήν, ἥτις ἔπρεπε νὰ εἶχε γίνει καὶ εἰς ἄλλα νομοσχέδια, προκειμένου περὶ θέσεων καὶ διορισμοῦ ὑπαλλήλων, καὶ ὑπολαμβάνω καθῆκον τῆς Βουλῆς διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν ἄρθρου τοῦ νομοσχεδίου νὰ διακρίνῃ τοὺς γενναίους πολεμιστάς, οἱ ὁποῖοι προέταξαν τὰ στήθη των ἀπὸ Σαρανταπόρου μέχρι Τζουμαγιᾶς καὶ ἀπὸ Ἄρτης μέχρι Τεπελενίου διὰ νὰ μεγαλώσωσι τὴν πατρίδα των.

§210Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Πῶς νὰ γίνῃ τοῦτο;

§211ΑΛ. ΠΑΠΑΠΟΣΤΟΛΟΥ. Νὰ προτιμῶνται μεταξὺ τῶν ὑποψηφίων ἢ τοὐλάχιστον μεταξὺ ἴσων κατὰ τὰ λοιπὰ προσόντα οἱ λαβόντες μέρος εἰς τὰς μάχας, διότι δὲν πρέπει νὰ βραβεύσωμεν, ἂς μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω, τὴν ἀφιλοτιμίαν καὶ τὴν ἀφιλοπατρίαν. Δὲν εἶναι ἀνάγκη ν’ ἀναφέρω παραδείγματα ἵνα πείσω ὑμᾶς ὅτι, ἐὰν δὲν λάβωμεν τοιαῦτα μέτρα, εἶναι ἐνδεχόμενον τὸ ἀντίθετον νὰ συμβῇ. Ἐκεῖνοι δηλ. οἱ ὁποῖοι καθόλου δὲν ἔλαβον μέρος εἰς τὸν ἀγῶνα, ὡς κατοικοῦντες εἰς τὰ μεγάλα κέντρα νὰ γνωρίζωσι τρία γαλλικὰ ἢ νὰ εἶναι θεωρητικῶς καλλίτερον παρεσκευασμένοι, αὐτοὶ νὰ εἶναι οἱ ἐνδεδειγμένοι ἵνα καταλάβωσι τὰς δημιουργουμένας θέσεις. Δι’ αὐτὸ λοιπὸν προτείνω ὅπως προστεθῇ διάταξις διακρίνουσα, διάταξις προτιμῶσα τοὺς περὶ ὧν ὁ λόγος μεταξὺ τῶν ἐχόντων τὰ αὐτὰ προσόντα.

§212ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Εἷς γενικὸς νόμος πρέπει νὰ γίνῃ δι’ ὅλας τὰς ὑπηρεσίας, εἰς ἴσα προσόντα νὰ προτιμῶνται.

§213ΑΛ. ΠΑΠΑΠΟΣΤΟΛΟΥ. Νὰ γίνῃ τοῦτο διὰ γενικοῦ νόμου, ἀλλὰ καὶ διὰ τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου δύναται νὰ γίνῃ, διότι τότε νομίζω ὅτι ὁ θαυμασμὸς ἡμῶν πρὸς τοὺς ἄνδρας τοὺς πολεμήσαντας, τοὺς τιμήσαντας τὴν πατρίδα εἶναι πραγματικὸς καὶ κατὰ τοῦτο μιμούμεθα τοὺς ἀρχαίους ἡμῶν προγόνους, οἱ ὁποῖοι ὄχι μόνον τιμὰς ἀλλὰ καὶ θέσεις ἢ μᾶλλον χορηγίας ἔδιδον εἰς τοὺς ἀνδρείους.

§214ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὄχι θέσεις, ἀλλὰ στέφανον ἐκ κοτίνου.

§215Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Βεβαίως πρέπει νὰ ληφθῇ πρόνοια ὅπως προτιμῶνται ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι συμμετέσχον εἰς τοὺς δύο πολέμους καὶ ὑπέστησαν τὰς κακουχίας καὶ τοὺς κινδύνους πλέον τῶν ἄλλων. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι αἱ τοιαῦται ὑπηρεσίαι καὶ ἄνευ νόμου δύνανται νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν, ἐὰν οἱ κ. κ. Ὑπουργοί, οἱ ὁποῖοι ὁρμῶνται ἐξ ἀγαθῶν προαιρέσεων καὶ ἀναγνωρίζουσιν ὅτι αὐτοὶ δέον νὰ προτιμηθῶσι καὶ ἐν τῇ ὑπαλληλίᾳ, προσπαθήσωσι νὰ ἐξεύρωσιν αὐτοὺς καὶ τοὺς προτιμήσωσι μεταξὺ ἴσων. Ἀλλ’ ἔχω τὸν φόβον μὴ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἠδυνήθησαν ν’ ἀποφύγωσι τὰ βάρη τοῦ πολέμου, ἔχω τὸν φόβον, λέγω, μὴ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἠδυνήθησαν νὰ κατορθώσωσιν, ὥστε οἱ συγγενεῖς αὐτῶν, τὰ τέκνα αὐτῶν οὐ μόνον νὰ μὴ ὑποστῶσι κακουχίας, οὐ μόνον νὰ μὴ ἐκτεθῶσιν εἰς κινδύνους, ἀλλὰ καὶ ν’ ἀμειφθῶσι κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ πολέμου, ἔχω τὸν φόβον, λέγω, μὴ αὐτοὶ οὗτοι καὶ πάλιν κατορθώσωσι νὰ ἐκμεταλλευθῶσι καὶ τὴν μεγάλην Ἑλλάδα. Ἀλλ’ ἀφήνω ταῦτα καὶ ἔρχομαι ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου. Μοὶ φαίνεται παράδοξον πῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀφαιρεῖ ἀπὸ τοὺς δικηγόρους τοὺς ὑπηρετοῦντας ἐν τοῖς Εἰρηνοδικείοις τὸ προσὸν τοῦ νὰ διορίζωνται καὶ αὐτοί, ἐὰν ὑπάρχωσιν αἱ ἄλλαι ἐγγυήσεις, δηλαδὴ ἡ πρότασις τοῦ εἰσαγγελέως τῶν Ἐφετῶν καὶ τὰ ἄλλα προσόντα ὅσα ὁρίζει τὸ νομοσχέδιον. Δὲν βλέπω τὸν λόγον διατί νὰ μὴ ἔχωσι τὸ δικαίωμα νὰ διορίζωνται καὶ αὐτοὶ πρωτοδίκαι· ἐνῷ μάλιστα αὐτοὶ ἀποτελοῦσιν ἴσως τὴν μεγαλειτέραν τάξιν ἡ ὁποία ἠγωνίσθη κατὰ τοὺς πολέμους. Ἀλλὰ νομίζει ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι αὐτοί, οἱ ὁποῖοι ὑπηρετοῦσιν εἰς τὰ Εἰρηνοδικεῖα, ὑπηρετοῦσιν εἰς αὐτά, διότι εἶναι ἀνίκανοι ὡς δικηγόροι; Ἄν ἔχῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τὴν γνώμην αὐτὴν ν’ ἀποκλείσῃ τοὺς δικηγόρους αὐτούς, ἂς τοὺς ἀποκλείσῃ ἀπὸ τὸ νομοσχέδιον· ἀλλ’ ἡ γνώμη αὕτη εἶναι σφαλερά, διότι διάφοροι ἀνάγκαι ἰδιωτικαὶ καὶ οἰκογενειακαὶ ἀναγκάζουσι πολλούς, διακεκριμένους μάλιστα δικηγόρους, νὰ μὴ δύνανται ν’ ἀποχωρισθῶσι τῶν οἰκογενειῶν των. Ἐπειδὴ αἱ κατοικίαι των δὲν εὑρίσκονται εἰς τὰς πρωτευούσας, ἐν αἷς ὑπάρχουσι πολυμελῆ δικαστήρια, ἀναγκάζονται διὰ τοῦτο νὰ ὑπηρετῶσι παρὰ τοῖς Εἰρηνοδικείοις. Ἀλλ’ ὅταν μεταξὺ διαφόρων ἄλλων ἐχόντων τὰ αὐτὰ προσόντα βλέπωμεν αὐτοὺς μετ’ ἐπιτυχίας ἐπιδίδοντας, δὲν βλέπω διὰ τίνα λόγον ν’ ἀποκλείσωμεν αὐτούς. Ἤθελον λοιπὸν παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μὴ ἐπιμείνῃ ν’ ἀποκλεισθῶσιν οἱ τοιοῦτοι δικηγόροι, ἤθελον, λέγω, παρακαλέσει αὐτόν, ἀφοῦ μίαν τῶν ἐγγυήσεων τοῦ νομοσχεδίου ἐδέχθη, ν’ ἀπαλείψῃ τὴν πρότασιν τοῦ εἰσαγγελέως τῶν Ἐφετῶν, ἤθελον συστήσει εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, ἤθελον παρακαλέσει αὐτόν, ἐὰν ἐπιθυμῇ, καὶ ἐπιθυμεῖ, ὅσον τὸ δυνατὸν ἀρτιώτερον νὰ καταρτισθῇ τὸ νομοσχέδιον, νὰ ζητήσῃ γνωμοδότησιν καὶ τῶν συμβουλίων τῶν δικηγορικῶν Συλλόγων. Ἠκουσά τινα νὰ λέγῃ ὄχι. Νὰ εἶσθε βέβαιος ὅτι δὲν θὰ ὑπάρξῃ συμβούλιον δικηγορικοῦ Συλλόγου, τὸ ὁποῖον νὰ μὴ δώσῃ ἀκριβεῖς πληροφορίας περὶ τῆς χρηστότητος ἰδίᾳ τῶν μελῶν αὐτοῦ. Καὶ ἄν, Κύριοι, ἐνδιαφέρει ἡμᾶς ἡ μόρφωσις ἡ δικηγορικὴ ἵνα καταλάβῃ ὁ δικηγόρος τὴν θέσιν τοῦ πρωτοδίκου, νομίζω ὅτι πολὺ περισσότερον πρέπει νὰ μᾶς ἐνδιαφέρῃ ὁ χαρακτὴρ ἐκείνου ὁ ὁποῖος θὰ καταλάβῃ αὐτὴν τὴν θέσιν, ἡ χρηστότης αὐτοῦ. Θὰ ἐπεθύμουν λοιπὸν ἐκτὸς τῆς γνωμοδοτήσεως περὶ αὐτῶν τοῦ δικαστικοῦ Συμβουλίου νὰ συνυπάρχῃ καὶ ἡ γνωμοδότησις τοῦ διοικητικοῦ Συμβουλίου τοῦ δικηγορικοῦ Συλλόγου. Ζητῶ ἐγγυήσεις μείζονας ἐκείνων, τὰς ὁποίας προβλέπει τὸ νομοσχέδιον, καὶ ἐπαναλέγω ὅτι, ἀφοῦ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἠθέλησε νὰ ἐλαττώσῃ κατὰ μίαν τὰς ἐγγυήσεις, διότι, ἂν καλῶς ἤκουσα, συνῄνεσε νὰ διαγραφῇ ἡ γνωμοδότησις τοῦ εἰσαγγελέως τῶν Ἐφετῶν, πρέπει νὰ συμπληρωθῇ τὸ νομοσχέδιον ἀσφαλέστερον διὰ τῆς γνωμοδοτήσεως ὁλοκλήρου τοῦ δικαστικοῦ Συμβουλίου καὶ ὁλοκλήρου τοῦ διοικητικοῦ Συμβουλίου τοῦ δικηγορικοῦ Συλλόγου τῆς περιφερείας, εἰς τὴν ὁποίαν ἐργάζεται ὁ δικηγόρος, περὶ οὗ θὰ γίνῃ ἡ γνωμάτευσις.

§216ΑΘ. ΤΥΠ. ΜΠΑΣΙΑΣ. Ὑποβάλλω τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ τελευταίου ἐδαφίου τοῦ ἄρθρου 3, κατὰ τὴν ὁποίαν προτείνω ὅπως ἐπιτραπῇ καὶ εἰς τοὺς γραμματεῖς ἐκείνους, οἵτινες τυγχάνουσι πτυχιοῦχοι τῆς Νομικῆς, ἀλλ’ οἵτινες δὲν ἔλαβον τὴν ἄδειαν τοῦ δικηγορεῖν, νὰ διορίζωνται, διότι νομίζω ὅτι καὶ ἡ ἐξάσκησις καὶ πεῖρα ἐκ τῆς ὑπηρεσίας ὡς γραμματέων, εἶναι πολὺ ἀνωτέρα ἐκείνης ἥν θ’ ἀπέκτων, ἐὰν ἦσαν δικηγόροι.

§217Ι. ΜΠΡΙΣΙΜΙΤΖΑΚΗΣ. Πόσην ὑπηρεσίαν νὰ ἔχωσιν;

§218ΑΘ. Τ. ΜΠΑΣΙΑΣ. Ἄς τεθῇ πενταετής.

§219Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Θὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τῆς τροπολογίας ταύτης.

§220ΗΛ. ΚΟΠΑΝΙΤΣΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, τοσαῦτα καὶ τοιαῦτα ἐλέχθησαν κατὰ τὰς τελευταίας ταύτας ἡμέρας ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ περὶ εἰρηνοδικῶν, τοιαῦτα πράγματα ἐξετυλίχθησαν περὶ τοῦ τρόπου τῆς ἀπονομῆς τῆς δικαιοσύνης ἐκ μέρους αὐτῶν, ὥστε καὶ ἄν τις ἐξ ἡμῶν ἐτύγχανεν οὐδὲ πόρρωθεν νὰ ἔχῃ ἀναμιχθῆ εἰς τὰ δικαστήρια τὰ Ἑλληνικὰ οὐδὲ πόρρωθεν νὰ ἔχῃ ἰδέαν τῆς καταστάσεως τῶν εἰρηνοδικῶν, ἤρκουν μόνον αὐτὰ τὰ λεχθέντα ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ διὰ νὰ σχηματίσῃ πλήρη καὶ σαφεστάτην εἰκόνα τοῦ βαθμοῦ τῆς καταπτώσεως τοῦ θεσμοῦ τούτου. Μεθ’ ὅλα αὐτὰ ἐνόμιζον ὅτι ὁ κύριος Ὑπουργὸς θὰ ἐφέρετο πολὺ γενναιότερον καὶ πολὺ νεωτεριστικώτερον ἢ ὅσον διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου φέρεται, ἐνόμιζον ὅτι ῥιζικώτερον μέτρον ἤθελε λάβει πρὸς πραγματικὴν ἀνόρθωσιν τοῦ κλάδου τούτου τῆς Δικαιοσύνης, ὁ ὁποῖος εἶναι, ὅπως πολλάκις ἐλέχθη καὶ ὀρθῶς, ὁ κατ’ ἐξοχὴν κλάδος τῆς λαϊκῆς δικαιοσύνης, ὁ ἄρτος ὁ ἐπιούσιος τοῦ λαοῦ. Ἐν τούτοις παρατηροῦμεν περιέργως εἰς τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ὅτι οὐ μόνον κατὰ βαθμὸν δύο εἰσάγονται τάξεις εἰρηνοδικῶν, ἀλλὰ καὶ κατὰ ποιὸν εἰσάγονται τρεῖς βαθμοὶ ὡς ἐκ τοῦ ὁριζομένου τρόπου τῆς εἰσαγωγῆς τῶν εἰρηνοδικῶν καὶ ὡς ἐκ τοῦ περιορισμοῦ τῶν προσώπων, τὰ ὁποῖα ὁρίζει διὰ τὴν θέσιν ταύτην. Εὐτυχῶς δὲ ὁ εἷς ἐκ τῶν κατὰ ποιὸν βαθμῶν, ὁ τῶν γραμματέων τῶν Εἰρηνοδικῶν, τῶν ἐκπληρούντων καθήκοντα εἰρηνοδίκου εἰς ὡρισμένα Εἰρηνοδικεῖα ἀπηλείφθη, πεισθέντος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ περὶ τοῦ ἀτόπου τῆς τοιαύτης διατάξεως. Παρατηροῦμεν ὅμως ὅτι δύο ἄλλοι βαθμοὶ ποιότητος εἰρηνοδικῶν ὑπάρχουσι, καθιερούμενοι διὰ τοῦ ἄρθρου 3 καὶ τοῦ ἄρθρου 9, ἔνθα ὁρίζεται ὅτι ἔμμισθοι πάρεδροι ἀποσπῶνται δι’ ἐκτέλεσιν τῶν καθηκόντων τῶν εἰρηνοδικῶν. Ἐμελέτησα κατ’ ἐπανάληψιν τὰ δύο ταῦτα ἄρθρα καὶ δὲν ἠδυνήθην νὰ πείσω τὸν ἑαυτόν μου ποῖοι λόγοι ἐξαναγκάζουσι τοιούτους κατὰ ποιότητας διαφέροντας εἰρηνοδίκας νὰ καθιεροῖ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο. Ἐγὼ ἐνόμισα ὅτι ἐν τῇ διατάξει τοῦ ἄρθρου 9 ἐν συνδυασμῷ πρὸς τὸν ἰσχύοντα ἤδη νόμον, κατὰ τὸν ὁποῖον δικασταὶ ἀποσπῶνται πρὸς ἐκτέλεσιν εἰρηνοδικειακῶν καθηκόντων, θὰ ἐδίδετο βάσις ῥιζικωτέρας, ῥιζοσπαστικωτέρας, νεωτεριστικωτέρας σκέψεως πρὸς δημιουργίαν θεσμοῦ, ἐκ τοῦ ὁποίου θὰ ἐδημιουργοῦντο κατάλληλοι δικασταὶ διὰ τὰς ἀνωτέρας βαθμίδας. Θὰ ἀνέμενον ὅτι ἡ διάταξις αὕτη θὰ ἀνεστρέφετο καὶ ἀντὶ ἐκ τοῦ δικαστικοῦ κλάδου νὰ ἀποσπῶνται δι’ ἐκπλήρωσιν τῶν εἰρηνοδικειακῶν καθηκόντων ὅτι θὰ ἐλαμβάνοντο εἰρηνοδίκαι πρὸς ἐκτέλεσιν τῶν καθηκόντων δικαστῶν, ἤτοι οἱ εἰρηνοδίκαι θὰ ἐχρησίμευον ὡς πρῶτος βαθμὸς, ἐκ τοῦ ὁποίου, ἐὰν ηὐδοκίμουν, θὰ προήγοντο εἰς τὸν ἀνώτερον βαθμὸν τοῦ Πρωτοδίκου καὶ ἐφεξῆς. Ἀλλ’ ἀντὶ τούτου βλέπομεν παραδόξως ὅτι καὶ αὐταὶ αἱ ἐγγυήσεις αἱ ἀναγραφόμεναι ἐν τῷ ἄρθρῳ 3 ἠλαττώθησαν, καίτοι εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς εἶναι ἠλαττωμέναι. Ἐνῷ εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς ἐγράφη εἰς τὸ ἄρθρον ὅτι διὰ νὰ εἰσαχθῇ τις εἰς τὸν εἰρηνοδικειακὸν κλάδον ἀπῃτεῖτο γνωμοδότησις τοῦ εἰσαγγελέως τῶν Πρωτοδικῶν καὶ τοῦ εἰσαγγελέως τῶν Ἐφετῶν, νῦν ἀπαλείφεται ἡ διάταξις, ὅσον ἀφορᾷ τὴν γνωμοδότησιν τοῦ εἰσαγγελέως τῶν Ἐφετῶν καὶ μένει μόνον μία, ἡ τοῦ εἰσαγγελέως τῶν Πρωτοδικῶν.

§221Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἐδήλωσα ἤδη εἰς τὸν κ. Ἀλεξάκην ὅτι θὰ δεχθῶ τὴν ὁλομέλειαν τοῦ δικαστικοῦ Συμβουλίου καὶ τοῦ εἰσαγγελέως τῶν Πρωτοδικῶν.

§222ΗΛ. ΚΟΠΑΝΙΤΣΑΣ. Καὶ ἂν ὑποτεθῇ ὅτι καὶ εἰς τοῦτο περιορίζει τὴν τροποποίησιν ὁ κ. Ὑπουργός, ἤθελον πάλιν ἐρωτήσει ποίαν γνῶσιν περὶ τῆς ἠθικῆς ὑποστάσεως τῶν μελλόντων νὰ εἰσέλθωσιν εἰς τὸν κλάδον αὐτὸν θὰ ἔχωσι τὰ δικαστικὰ Συμβούλια τὰ ὁποῖα τυχόν, ὡς συμβαίνει εἰς τὴν ἰδιαιτέραν μου Πατρίδα, συνέπεσεν ἀθρόα νὰ μετατεθῶσιν ἐκ τοῦ δικαστηρίου ἐκείνου καὶ ὁ χρόνος τῆς ἐγκαταστάσεως τῶν νέων Συμβουλίων νὰ μὴ εἶναι ἐπαρκὴς ὥστε νὰ σχηματίσωσι γνώμην περὶ τῆς καταστάσεως τῶν δικηγόρων; Νομίζω, καὶ γνωρίζομεν κάλλιστα πάντες οἱ τυγχάνοντες δικηγόροι, ὅτι ὁ ἀσφαλέστερος γνώμων, ὁ αὐστηρότερος καὶ δικαιότερος κριτὴς τῆς ἠθικῆς ὑποστάσεως καὶ τοῦ ποιοῦ τῶν δικηγόρων, εἶναι αὐτοὶ οὗτοι οἱ δικηγόροι ἐν τῇ ὁλότητι αὐτῶν, ὄχι εἷς ἕκαστος τῶν δικηγόρων, ἀλλὰ τὸ σύνολον αὐτῶν, ὁ δικηγορικὸς Σύλλογος. Ἑπομένως νομίζω ἀπαραίτητον κατὰ τὴν γνώμην μου, ἐὰν δὲν ληφθῇ ἄλλη πρόνοια περὶ περισσοτέρων ἐγγυήσεων, νὰ τεθῇ καὶ ἡ γνωμοδότησις τοῦ οἰκείου Δικηγορικοῦ Συλλόγου προκαλουμένη διὰ μυστικῆς ψηφοφορίας.

§223Χ. ΔΙΚΑΙΟΣ. Ἡ γνώμη μου περὶ τῆς ὀρθοτέρας διατυπώσεως τοῦ ἄρθρου 3 εἶναι ἡ ἑξῆς. Εἶναι σφόδρα ἐπικίνδυνον νὰ ἀφήσωμεν τὰ πράγματα, τὰ ἀναγόμενα εἰς τὴν εἰσαγωγὴν δικηγόρων εἰς τὸν κλάδον τῶν εἰρηνοδικειακὸν, μόνον εἰς τὴν γνωμοδότησιν τοῦ παρὰ Πρωτοδίκαις εἰσαγγελέως. Ἐὰν μάλιστα συμβῇ ὥστε νὰ εἶναι προσφάτως τοποθετημένος ὁ εἰσαγγελεὺς τῶν Πρωτοδικῶν, θὰ ἔχωμεν γνωμοδότησιν εἰσαγγελέως παντελῶς ἀγνοοῦντος τὰ πρόσωπα καὶ ἑπομένως ἥκιστα ἁρμοδίου νὰ φωτίσῃ τὸν κ. Ὑπουργόν, ἵνα κάμῃ τὴν καλλιτέραν ἐκλογὴν δικηγόρου διὰ τὴν θέσιν τοῦ εἰρηνοδίκου. Καὶ ναὶ μὲν τὸ νομοσχέδιον προβλέπει περὶ γνωμοδοτήσεως καὶ τοῦ εἰσαγγελέως τῶν Ἐφετῶν, πλὴν καὶ οὗτος κατὰ μείζονα λόγον δὲν θὰ ἐγνώριζεν, ἐὰν ὁ δικηγόρος θὰ ἦτο κατάλληλος διὰ τὴν θέσιν τοῦ εἰρηνοδίκου, μολονότι θ’ ἀπετέλει μίαν ἠθικὴν ἐγγύησιν κατὰ πάσης ἐνδεχομένης παρεκτροπῆς τοῦ εἰσαγγελέως τῶν Πρωτοδικῶν. Νομίζω ὅμως ὅτι σκοπιμώτερον θὰ ἦτο, ἂν ἐγκαθίστατο ἓν συμβούλιον ἐκ τῶν ἀνωτέρων δικαστικῶν ὑπαλλήλων τῆς ἕδρας τοῦ Πρωτοδικείου, τὸ ὁποῖον θὰ ἦτο εἰς θέσιν νὰ ἐγγυηθῇ τὰ καλλίτερα φῶτα, προκειμένου νὰ κρίνῃ περὶ τοῦ ἠθικοῦ καὶ τῆς νομικῆς ἱκανότητος τοῦ δικηγόρου. Τοιαῦτα πρόσωπα εὑρίσκω τρία, τὰ ὁποῖα ἀπὸ συμφώνου θὰ ἠδύναντο νὰ ἐνεργῶσι, τὸν εἰσαγγελέα τῶν Πρωτοδικῶν, τὸν πρόεδρον τῶν Πρωτοδικῶν καὶ τὸν πρόεδρον τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου. Νομίζω ὅτι καλλιτέραν ἐγγύησιν δὲν θὰ ἠδύνατό τις νὰ εὕρῃ παρὰ εἰς συμβούλιον, τὸ ὁποῖον θὰ ἀπαρτίζηται ἀπὸ τὰς δύο δικαστικὰς κορυφὰς τοῦ τόπου καὶ τὸν Πρόεδρον τοῦ δικηγορικοῦ συλλόγου, δυναμένου ὡς ἐκ τῆς ἰδιότητός του νὰ παράσχῃ ἐν ἀνάγκῃ εἰς τοὺς ἄλλους πληροφορίας, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποπέσωσιν εἰς τὴν ἄμεσον ἀντίληψιν τοῦ εἰσαγγελέως καὶ τοῦ προέδρου τοῦ δικαστηρίου. Αὐτὴ εἶναι ἡ πρώτη παρατήρησις. Ἑτέραν παρατήρησιν ἔχω νὰ κάμω διὰ τοὺς παρὰ τοῖς Εἰρηνοδικείοις δικηγόρους. Ἐκ πείρας γνωρίζω ὅτι οἱ περισσότεροι τούτων δὲν εἶναι ἀνάξιοι προσοχῆς, προκειμένου νὰ κρίνωμεν αὐτούς, ἐὰν εἶναι ἱκανοὶ νὰ καταλάβωσι θέσιν εἰρηνοδίκου, ὅταν μάλιστα ἔχωμεν τὰς ἐγγυήσεις, τὰς ὁποίας νομοθετικῶς λαμβάνομεν διὰ τὴν ἐκλογὴν αὐτῶν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δυνάμεθα νὰ κάμωμεν εἶναι ὅτι, ἐὰν διὰ τοὺς δικηγόρους τοὺς παρὰ πολυμελέσι δικαστηρίοις δικηγοροῦντας ζητοῦμεν τὰς ἐγγυήσεις τῆς πείρας μιᾶς τριετίας, διὰ τοὺς παρὰ τοῖς Εἰρηνοδικείοις, θὰ ἠδυνάμεθα ν’ ἀπαιτήσωμεν πενταετίαν. Νομίζω ὅτι τὸ μέτρον αὐτὸ μετὰ τῶν ἐγγυήσεων τοῦ συμβουλίου, περὶ τοῦ ὁποίου ὡμίλησα, θὰ παρεῖχεν ἔδαφος εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν πρὸς καταλληλοτέραν ἐκλογὴν μεταξὺ ὅλων τῶν δικηγόρων, τῶν ὑπηρετούντων παρά τε τοῖς πολυμελέσι Δικαστηρίοις καὶ παρὰ τοῖς Εἰρηνοδικείοις.

§224Κ. ΧΡΥΣΟΧΟΪΔΗΣ. Νομίζω, κ. Πρόεδρε, ὅτι αἱ ἐγγυήσεις, τὰς ὁποίας δυνάμεθα ν’ ἀπαιτήσωμεν διὰ τὴν καλλιτέραν εἰσαγωγὴν Εἰρηνοδικῶν, δύνανται νὰ συνοψισθῶσιν εἰς τὸ νὰ ἀπαιτήσωμεν ἀντὶ τῆς γνωμοδοτήσεως τοῦ Εἰσαγγελέως τῶν Ἐφετῶν, ὅστις δὲν πρόσκειται εἰς τὰ πρόσωπα καὶ τὰ πράγματα, σύμφωνον γνωμοδότησιν ὁλοκλήρου τοῦ δικαστικοῦ συμβουλίου καὶ τοῦ εἰσαγγελέως, εἰς τούτους δὲ δύναται νὰ προστεθῇ συμπράττων καὶ ὁ Πρόεδρος τοῦ Δικηγορικοῦ συλλόγου. Ὅταν τὰ πρόσωπα αὐτὰ ἐν συμπράξει κάμωσι μίαν γνωμοδότησιν, νομίζομεν ὅτι θὰ ἔχωμεν ὅλας ἐκείνας τὰς συνθήκας, αἱ ὁποῖαι θὰ μᾶς παρέξωσι τὰς ἀσφαλεστέρας ἐγγυήσεις. Ὅσον ἀφορᾷ δὲ τὴν δ παράγραφον, δι’ ἧς χορηγεῖται ἐπίσης προσὸν εἰς τοὺς γραμματεῖς τοῦ εἰρηνοδικείου, νομίζω ὅτι αὐτὸ δικαιολογεῖ, ὅπως ἀπαλειφθῇ ἀπὸ τῆς αʹ παραγράφου ἡ φράσις «παρὰ πολυμελεῖ Δικαστηρίῳ», ἵνα χορηγηθῶσι τὰ αὐτὰ προσόντα καὶ εἰς τοὺς παρ’ εἰρηνοδικείοις δικηγοροῦντας.

§225Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Πιστεύω, Κύριοι, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης θὰ ἐπεισθῇ εἰς τὰς ὀρθὰς παρατηρήσεις τὰς γενομένας ἐκ μέρους τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ὑπῆρξε πληθώρα γνωμῶν, ἀλλ’ ἡ πληθώρα αὕτη εἰς τὸ αὐτὸ κατέληγεν, εἰς τὸ νὰ ζητηθῇ ἐγγύησις ὄχι ἐκ τῆς γνώμης τοῦ εἰσαγγελέως τῶν Ἐφετῶν, ἀλλ’ ἐκ τοῦ δικαστικοῦ συμβουλίου, συμπράττοντος καὶ τοῦ προέδρου τοῦ δικηγορικοῦ συλλόγου. Ἐπίσης θὰ ἐπείσθη ὅτι δὲν πρέπει νὰ παρίδῃ τοὺς δικηγόρους τοὺς ἀσκοῦντας τὸ ἐπάγγελμα αὑτῶν εἰς τὰ εἰρηνοδικεῖα καὶ ὅτι θὰ περιλάβῃ καὶ τούτους, οἵτινες εἶναι μᾶλλον πεπειραμένοι καὶ περισσότερον εἰς κατάστασιν νὰ γνωρίζωσι τὰς λαϊκὰς ἀνάγκας. Ἐπίσης φρονῶ ὅτι πρέπει νὰ ἀποδεχθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ τὴν γνώμην τοῦ ἀξιοτίμου κ. Μπασιᾶ, ὅσον ἀφορᾷ τοὺς γραμματεῖς τοὺς ἔχοντας πτυχίον Πανεπιστημίου καὶ ὑπηρετοῦντας ἐπὶ τριετίαν, ὥστε νὰ δύνανται καὶ οὗτοι ἐπὶ τοῖς αὐτοῖς ὅροις νὰ καταλαμβάνωσι τὴν θέσιν τοῦ εἰρηνοδίκου, διότι δὲν νομίζω ὅτι ἡ ἄδεια τοῦ δικηγόρου δὲν ἀναπληροῦται διὰ μιᾶς τριετοῦς, τετραετοῦς, ἔστω καὶ πενταετοῦς ὑπηρεσίας ἐν τῷ Εἰρηνοδικείῳ, ἀφ’ οὗ πολλάκις οἱ γραμματεῖς αὐτοὶ θὰ ἀνεπλήρωσαν τὸν εἰρηνοδίκην. Μίαν παρατήρησιν ἔχω νὰ κάμω ὅσον ἀφορᾷ τὸ ὅριον τῆς ἡλικίας. Ἔχω τὴν γνώμην ὅτι ὁ εἰρηνοδίκης πρέπει νὰ ἔχῃ περισσοτέραν πεῖραν τοῦ δικαστοῦ, πρέπει δὲ νὰ εἶναι κοινωνικῶς ἀρτιώτερος, διότι ἐκτὸς τοῦ χαρακτῆρος τοῦ συμβιβαστοῦ, τὸν ὁποῖον ἔχει ὁ εἰρηνοδίκης, εἶναι ὁ ἀμεσώτερον ἐρχόμενος εἰς συνάφειαν μὲ τὰς λαϊκὰς τάξεις καὶ διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι ὁ ἐλάχιστος ὅρος τοῦ 25ου ἔτους τῆς ἡλικίας εἶναι μικρὸς καὶ πρέπει νὰ τεθῇ τοὐλάχιστον τὸ 28ον ἔτος.

§226Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Διετίαν ἢ τριετίαν ὡρίσατε, Κύριε Ὑπουργέ;

§227Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Παρακαλῶ νὰ σᾶς ἀναγνώσω τὸ ἄρθρον, ὅπως θὰ διατυπωθῇ. Κατόπιν τῶν ἀναπτυχθέντων ἐν τῇ Βουλῇ δέχομαι νὰ τροποποιηθῇ τὸ ἄρθρον ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει) «Εἰρηνοδίκης διορίζεται ὁ διατελέσας δικηγόρος παρὰ πολυμελεῖ δικαστηρίῳ ἐπὶ τριετίαν τοὐλάχιστον καὶ ἔχει συμπεπληρωμένον τὸ 25ον ἔτος τῆς ἡλικίας του κλπ».

§228Ν. ΞΗΡΟΣ. Δύο σημεῖα, Κύριοι, εὑρίσκω μὴ ἱκανοποιητικά. Διατί θέλετε νὰ ἀποκλείσωμεν τοὺς δικηγόρους τοὺς παρ’ Εἰρηνοδικείοις δικηγοροῦντας; Προτιμᾶτε τοὺς γραμματεῖς τοῦ Εἰρηνοδικείου ἀπὸ αὐτούς; Τούτου ἕνεκα προτείνω νὰ συμπεριληφθῶσι.

§229Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Οἱ γραμματεῖς ἀναπληροῦντες τὸν εἰρηνοδίκην ἀποκτῶσι πεῖραν περισσοτέραν.

§230Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ὑποθέσατε ὅτι εἶναι μία ἱκανότης νομικὴ εἰς ἓν Εἰρηνοδικεῖον· διατί θὰ τῇ ἀπαγορεύσητε, ἀφ’ οὗ τὴν κατάληψιν τῆς θέσεως τὴν περιβάλλομεν μὲ ὅλας τὰς ἐγγυήσεις, γνωμοδότησιν τοῦ δικαστικοῦ συμβουλίου κλπ.; Προσθέσατε καὶ τὸν Πρόεδρον τοῦ Δικηγορικοῦ συλλόγου, προσθέσατε, ἂν θέλετε, καὶ τὸ διοικητικὸν Συμβούλιον τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου, ἀλλὰ μὴ ἀποκλείετε ἕνα ὁ ὁποῖος εἶναι ἠθικός, ἔντιμος καὶ μεμορφωμένος, διότι συνέπεσε νὰ δικηγορήσῃ εἰς Εἰρηνοδικεῖον.

§231Ν. ΞΗΡΟΣ. Κύριοι Βουλευταί· εὑρίσκω ὄχι δεδικαιολογημένην τὴν ἀπόρριψιν τῆς προτάσεως, τὴν ὁποίαν ἐποιήσαντο καὶ ἄλλοι συνάδελφοι διὰ τοὺς δικηγόρους τοὺς ὑπηρετοῦντας εἰς Εἰρηνοδικεῖα τὴν στιγμήν, καθ’ ἣν δεχόμεθα γραμματεῖς εἰρηνοδικείων μὴ ἔχοντας οὐδὲ ἄδειαν δικηγόρου, ἀποκλείομεν ἐπιστήμονας ἔχοντας ἄδειαν τοῦ δικηγορεῖν καὶ ἀσκοῦντας ἐπὶ ἔτη τὸ δικηγορικὸν ἐπάγγελμα. Ποῦ ἠσκήθησαν ἐκεῖνοι τοὺς ὁποίους εἰσάγετε;

§232Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Οἱ γραμματεῖς ἀναπληροῦντες τὸν εἰρηνοδίκην ἔχουσι περισσοτέρας ἀφορμὰς νὰ ἀσκῶνται.

§233Ν. ΞΗΡΟΣ. Καὶ ἔχουσι περισσοτέραν πεῖραν ἀπὸ ἕνα δικηγόρον; Μία πενταετὴς δικηγορία δὲν θὰ τοὺς προσδώσῃ πολὺ μεγαλειτέραν πεῖραν; Ὑπάρχουσιν ἄλλα Εἰρηνοδικεῖα ὅπου δὲν ὑπηρετοῦσι δικολάβοι, ἀλλὰ δικηγόροι· βεβαιωθῆτε δὲ ὅτι ὑπάρχουσι δικηγόροι εἰρηνοδικείων πολὺ καλλίτεροι πολλῶν ἀπὸ τοὺς ὑπηρετοῦντας εἰς πολυμελῆ δικαστήρια, ἄρτιοι δὲ εἰς τὴν γνῶσιν τῶν δικαστικῶν νόμων. Δὲν νομίζω ὅτι ἔχετε δίκαιον νὰ τοὺς ἀποκλείσητε. Εἰς ἐμὲ πλειστάκις ἐδόθη ἀφορμὴ νὰ ἐκτιμήσω ἐργασίαν σοβαρωτάτην καὶ λίαν ἐπιστημονικὴν δικηγόρων δικηγορούντων παρ’ εἰρηνοδικείοις. Ἀλλὰ καὶ εἰς ἄλλο θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ διαφωνήσω. Ἀποκλείετε τὸν Πρόεδρον τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου, τὸν ὁποῖον ἐγὼ θεωρῶ ἀναγκαιότατον νὰ μετάσχῃ τοῦ συμβουλίου, διότι ὁ Πρόεδρος τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου θὰ εἶναι εἰς θέσιν μείζονα νὰ δώσῃ πληροφορίας καὶ περὶ τοῦ χαρακτῆρος καὶ περὶ τοῦ ποιοῦ καὶ περὶ τῶν προσόντων, τὰ ὁποῖα τυχὸν θὰ ἔχῃ ὁ δικηγόρος, ὁ ὁποῖος πρόκειται νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὸν δικαστικὸν κλάδον. Θὰ παρακαλέσω ὅθεν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ μελετήσῃ τὰς τροπολογίας ταύτας καὶ εἰς τὴν βʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν νὰ τὰς παραδεχθῇ, διότι καὶ λογικαὶ εἶναι καὶ ὀρθαί.

§234ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 2, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. ΑΡΘΡΟΝ 3. (ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτόν). (Γίνονται ὡσαύτως δεκτὰ δι’ ἀναστάσεως τὰ ἄρθρα 4–9) ΑΡΘΡΟΝ 10 (ἀναγινώσκεται).

§235Α. ΧΡΗΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὡς πρὸς τὸ καθιερούμενον διὰ τοῦ νομοσχεδίου ὅριον παρακαλῶ νὰ αὐξηθῇ.

§236Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Ἂς γίνῃ τὸ 40 45.

§237Κ. ΚΑΛΟΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ 55.

§238ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν 45. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 10, ὡς ἐτροποποιήθη).

§239ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτομεν τὴν συνεδρίασιν διὰ τὰς 10. (Ἐνταῦθα γίνεται διακοπὴ τῆς συνεδριάσεως, ὥρᾳ 8½ μ. μ.). Μετὰ τὴν διακοπήν. (Ὧρᾳ 10 καὶ 15′)

§240ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Ἐξακολούθησις τῆς αʹ συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου «περὶ Εἰρηνοδικείων καὶ εἰδικῶν Πταισματοδικείων». Ἄρθρον 11 (ἀναγινώσκεται).

§241Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Θὰ παρεκάλουν τὸν κύριον Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν μίαν παρατήρησιν τὴν ὁποίαν ἔχω νὰ κάμω κατὰ παράκλησίν τινων εἰρηνοδικῶν οἰκογενειαρχῶν. Τὰ Εἰρηνοδικεῖα πρώτης τάξεως, ὡς καταφαίνεται ἐκ τοῦ νομοσχεδίου τὸ ὁποῖον συζητεῖται σήμερον, θὰ εὑρίσκωνται εἰς πόλεις μεγάλας ὁπωσδήποτε, εἰς τὰς ὁποίας εἰρηνοδίκαι οἰκογενειάρχαι δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπαρκῶσιν εἰς τὰς ἀνάγκας τοῦ βίου μὲ τὸν μισθὸν τὸν ὁποῖον ἀπολαμβάνουσι σήμερον· θὰ συνίστων λοιπὸν νὰ ἐτίθετο ὡς τρίτον ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου 11 διάταξις, καθ’ ἣν «εἰρηνοδίκαι πρώτης τάξεως δικαιοῦνται τῇ αἰτήσει των νὰ ὑπηρετῶσιν εἰς Εἰρηνοδικεῖα δευτέρας τάξεως διατηροῦντες τὸν μισθὸν καὶ βαθμὸν εἰρηνοδίκου πρώτης τάξεως.

§242Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Αὐτὸ δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ, διότι πρέπει τότε νὰ λαμβάνωσι μισθὸν δευτέρας τάξεως.

§243Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Εἶναι ἄδικον, κύριε Ὑπουργέ, εἷς εἰρηνοδίκης μὲ πολυμελῆ οἰκογένειαν νὰ μένῃ εἰς τὴν Σῦρον ἢ τὰς Πάτρας λ. χ., ἐνῷ δύναται νὰ μένῃ εἰς τὴν Αἴγιναν ἐπὶ τῇ ὑποθέσει ἢ εἰς ἄλλην μικρὰν πόλιν, ἂν θελήσῃ, ὅπου ὅλαι αἱ ἀνάγκαι τοῦ βίου εἶναι μικρότεραι.

§244Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Διὰ αὐτὸν τὸν λόγον λαμβάνουσι μεγαλείτερον μισθόν.

§245Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Δὲν εἶναι ἐπαρκὴς διὰ τὰς ἀνάγκας τῶν μεγάλων πόλεων.

§246Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Ἐὰν οἱ τῆς πρώτης τάξεως μετατίθενται εἰς τὴν δευτέραν μὲ τὸν μισθὸν τῆς πρώτης, ξεύρετε τότε τὶ θὰ γίνῃ;

§247Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Νομίζετε ὅτι εἰς ὅλον τὸ Κράτος θὰ εὑρεθῶσι τοιοῦτοι περισσότεροι τῶν 10; Αὐτοὶ θέλουσι νὰ ἔχωσι τρόπον τινὰ ὡς δικαίωμα τὴν τοποθέτησίν των εἰς κατώτερα Εἰρηνοδικεῖα, ὡς εἶπον, καὶ διὰ τὸν ἐκτεθέντα λόγον.

§248Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ ἄρθρου θὰ εἴπω δύο λέξεις. Βεβαίως καθορίζονται δύο τάξεις εἰρηνοδικῶν καὶ διάφορον ἔχουσι μισθόν. Ἀλλ’ ὁ εἰρηνοδίκης, ὁ ὁποῖος ἐκρίθη ὅτι πρέπει νὰ εἶναι πρώτης τάξεως καὶ ἐκανόνισε καὶ ἀπεδέχθη μίαν θέσιν ἐπὶ τῷ ὅρῳ τούτῳ, μετατιθέμενος αὐτὸς εἰς δευτέρας τάξεως...

§249Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Ὂχι· εἰς τῆς δευτέρας μόνον θὰ μετατεθῇ· δὲν ἀφαιρεῖται τὸ δικαίωμά του. Πρώτης τάξεως θὰ παραμένῃ.

§250Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ἄ! Θὰ παραμένῃ;

§251Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Βεβαίως.

§252Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Αὐτὸ ἤθελον νὰ καθορισθῇ.

§253Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Μίαν παρατήρησιν. Συνιστῶ νὰ ἀπαγορευθῇ εἰς τὸ μέλλον ὁ διορισμὸς γραμματέων ἀπ’ εὐθείας αʹ τάξεως, ἀλλ’ ἀπὸ βʹ τάξεως νὰ προάγωνται εἰς αʹ.

§254Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Νὰ διατυπώσητε κατὰ τὴν βʹ ἀνάγνωσιν τροπολογίαν ἵνα τὴν μελετήσωμεν.

§255Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Ὅ,τι ἀποδεικνύει τὴν ἀποτυχίαν τοῦ νομοσχεδίου καὶ ἰδίως τῆς διατάξεως περὶ δύο τάξεων Εἰρηνοδικείων εἶναι ἡ πρότασις, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Καλαμῶν, διότι εἶναι ἀληθὲς ὅτι πολλοὶ εἰρηνοδίκαι δὲν θέλουσι νὰ ὑπηρετῶσιν εἰς αʹ τάξεως Εἰρηνοδικεῖα μὴ δυνάμενοι νὰ συντηρῶνται ὡς ἐκ τῆς γλίσχρου μισθοδοσίας των εἰς μεγάλα κέντρα ὅπου καὶ μεγαλείτεραι αἱ δαπάναι. Τί ἀποδεικνύει τοῦτο; Ὅτι εἶναί τι ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τὸ ἐλαττωματικόν. Εἶναι δὲ ἐλαττωματικὸν καὶ τὸ ἄλλο, ὅτι θὰ ἔχωμεν καὶ ὑπεραρίθμους εἰρηνοδίκας αʹ τάξεως.

§256Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Δὲν θὰ ἔχωμεν χάρις εἰς τὰς νέας χώρας. Ὁ πλεονάζων ἀριθμὸς θὰ εἶναι πέντε ἢ ἕξ.

§257Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον 11 ὁρίζεται: «Ἐφ’ ὅσον διὰ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ ἄρθρου 1 τινὰ τῶν ὑφισταμένων Εἰρηνοδικείων αʹ τάξεως ὑποβιβάζονται εἰς βʹ, οἱ παρ’ αὐτοῖς εἰρηνοδίκαι μετατίθενται εἰς τὰ Εἰρηνοδικεῖα αʹ τάξεως, τὰ ἐκ προαγωγῆς τοιούτων βʹ τάξεως προκύπτοντα». Ποῖα εἶναι ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα θὰ προκύψωσιν; Ὅταν ζητῆτέ που ἀποφάσεις πολιτικάς, θὰ προκύψωσι πολλὰ δευτέρας ἐξ ὑποβιβασμοῦ πρώτης, ἀλλ’ Εἰρηνοδικεῖα δευτέρας τάξεως διὰ νὰ γίνωσι πρώτης δυνάμει τοῦ νομοσχεδίου σας μοὶ φαίνεται σπανιώτατον· ἑπομένως τί θὰ γίνωσιν οἱ εἰρηνοδίκαι οἱ νῦν εἰς πρώτης ὑπηρετοῦντες;

§258Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Λέγει ὅτι μετατίθενται εἰς τὰ Εἰρηνοδικεῖα αʹ τάξεως.

§259Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Δὲν θὰ ἔχητε καὶ θὰ λαμβάνωσι μισθὸν αʹ τάξεως ὑπηρετοῦντες εἰς...

§260Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Θὰ ὑπηρετῶσιν εἰς βʹ τάξεως λαμβάνοντες τὸν μισθὸν τῆς πρώτης.

§261ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 11 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§262Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Τὸ ἄρθρον 12 ἀπαλείφεται.

§263ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 13 (ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτόν). Ἄρθρον 14 (ἀναγινώσκεται).

§264Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἤθελον νὰ κάμω παρατηρήσεις τινὰς ἐπὶ τοῦ βʹ ἐδαφίου τοῦ ἄρθρου τούτου κατὰ τὸ ὁποῖον διατηρεῖται ὁ νόμος, κατὰ τὸν ὁποῖον οἱ εἰρηνοδίκαι ἀπομακρύνονται τῆς ἕδρας αὐτῶν καὶ μεταβαίνουσιν εἰς τὴν ἕδραν ἄλλου δήμου δικάζοντες τὰς πολιτικὰς ὑποθέσεις ἢ καὶ τὰ πταίσματα τοῦ δήμου ἐκείνου. Δὲν γνωρίζω ποίαν οἱ ἀξιότιμοι Συνάδελφοι ἀντίληψιν ἔχουσι τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ ἄρθρου τούτου, ἐγὼ ὅμως ἔχω κακὴν ἀντίληψιν ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ ἄρθρου τούτου καὶ εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου. (Ὄχι, ὄχι). Δὲν γνωρίζω, ἂν καὶ ἡ γεωγραφικὴ θέσις ἄλλων ἐπαρχιῶν ἴσως τὸ ἐπιτρέπῃ, δι’ αὐτὸ εἶπον δὲν γνωρίζω τὴν ἀντίληψιν τῶν κυρίων Συναδέλφων. Ἡ γεωγραφικὴ ὅμως θέσις τῆς ἐπαρχίας μου δὲν τὸ ἐπιτρέπει. Ἴσως ἐφαρμοζομένης τῆς διατάξεως ταύτης παρέχεται εὐκολία τις εἰς τοὺς κατοίκους τῆς πρωτευούσης τοῦ δήμου, ἀλλ’ εἰς τοὺς κατοίκους τῶν χωρίων τοῦ δήμου τῶν μακρὰν τῆς πρωτευούσης κειμένων ἐπιφέρει ζημίαν, διότι οἱ κάτοικοι τῶν χωρίων τούτων πλὴν τῆς πρωτευούσης τοῦ δήμου μεταβαίνοντες εἰς Τρίπολιν, ὅπου ἑδρεύει τὸ Εἰρηνοδικεῖον, θὰ εὕρωσιν ὑπεράσπισιν, θὰ διεκπεραιώσωσι δὲ καὶ ἄλλας ὑποθέσεις των. Ἐγενόμην μάρτυς τῆς ἑξῆς μετακινήσεως τοῦ Εἰρηνοδίκου. Διὰ Β. Διατάγματος μοὶ φαίνεται ἢ δι’ Ὑπουργικῆς διαταγῆς ἐπετράπη νὰ μεταβῇ ὁ εἰρηνοδίκης Τριπόλεως ὁ βεβαρημένος διὰ πολλῶν ὑποθέσεων εἰς ἕνα δῆμον. Τὴν ἡμέραν τῆς δίκης βλέπετε μίαν κουστωδίαν ἀπὸ τοὺς εἰρηνοδίκας καὶ τοὺς δικηγόρους νὰ μεταβαίνωσιν εἰς τὴν πρωτεύουσαν τοῦ δήμου, οἱ δικηγόροι δὲ μεταβαίνοντες εἰς τὴν πρωτεύουσαν τοῦ δήμου ὅπως ὑπερασπίσωσι τοὺς κατηγορουμένους ἐκ τοῦ δήμου ἐκείνου δὲν πρόκειται ν’ ἀμειφθῶσιν, ὡς συνήθως, ἀλλὰ περισσότερον, ὅλοι δὲ οἱ κάτοικοι τῶν πέριξ χωρίων τῆς πρωτευούσης τοῦ δήμου διαμαρτύρονται, διότι οὔτε τελείαν ὑπεράσπισιν εὑρίσκουσιν ἐκεῖ οὔτε στέγην νὰ στεγασθῶσιν, ἐνῷ μεταβαίνοντες εἰς Τρίπολιν ἠδύναντο τελειότερον νὰ ὑπερασπίσωσι τὰς ὑποθέσεις των συνάμα δὲ ἐτελείωναν καὶ πολλὰς ἄλλας ὑποθέσεις. Ἤθελον ὑποβάλει τοῦτο ὑπὸ τὴν κρίσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καὶ ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ ἀντίρρησις, ἂς δεχθῇ ὅπως κανονίζηται τοῦτο ἐκ τῶν κατὰ τόπους Εἰσαγγελιῶν, ὅπως ἦτο πρίν, καὶ κατόπιν οἱ εἰσαγγελεῖς συνεννοούμενοι μὲ τὸν εἰρηνοδίκην ἢ τὸν πταισματοδίκην νὰ ἐπιτρέπωσι νὰ μεταβαίνωσιν εἰς τοὺς δήμους ἐκτὸς τῆς ἕδρας. Ἤδη ὅμως διὰ τοῦ νομοσχεδίου, ὡς θεσπίζεται νὰ διατηρηθῇ ἡ διάταξις αὕτη εἶναι ὑποχρεωτική, τῆς ὁποίας σᾶς εἶπον τὰς ἀσχημίας. Δὲν γνωρίζω δὲ ἐὰν ἡ γεωγραφικὴ θέσις ἄλλων ἐπαρχιῶν ἐπιτρέπῃ νὰ ἐφαρμοσθῇ αὐτό.

§265Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. Ἔχω ὅλως διόλου ἀντίθετον γνώμην. Ἔχετε λάβει πεῖραν, προσφάτως πάντοτε, διότι ὁ εἰσαγγελεὺς Πύργου, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, ἐζήτησε νὰ μὴ μεταβῇ ὁ εἰρηνοδίκης εἰς ἓν χωρίον τοῦ δήμου καὶ ἐπανεστάτησαν οἱ χωρικοί. Ὥστε δὲν εἶναι εὔκολον ἐν ὥρᾳ χειμῶνος νὰ μεταβαίνωσιν εἰς τὰς ἕδρας τῶν δήμων διὰ νὰ ὑπερασπίσωσι τὰ συμφέροντά των. Ἀλλ’ ἀνεξαρτήτως τούτου τὸ ἄρθρον 14 ἐλησμόνησε τὸν περὶ κοινοτήτων νόμον.

§266Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Εἰς αὐτὸ ἔχετε δίκαιον· δήμων ἢ κοινοτήτων;

§267Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. Δὲν θὰ ὑπάρξωσιν, ὑποθέτω, κατὰ τὸν νόμον τὸν νέον τὸν ὁποῖον πρόκειται νὰ ἐφαρμόσωμεν, ἕδραι δήμων αἱ ὁποῖαι νὰ μὴ ἔχωσιν Εἰρηνοδικεῖον. Ἑπομένως παρέλκει.

§268Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ποῖος τὸ εἶπεν;

§269Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Θέτομεν δήμων ἢ κοινοτήτων;

§270Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. Νὰ προστεθῶσι καὶ αἱ κοινότητες.

§271Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ἐὰν ἡ γνώμη τοῦ ἐντίμου Συναδέλφου ἐγένετο δεκτὴ καὶ ἐγένετο διάκρισις ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τούτῳ, ἂς βεβαιωθῇ ὁ κ. Βουρλούμης ὅτι ὁ εἰρηνοδίκης δὲν θὰ ἔχῃ νὰ πράξῃ ἄλλο τι εἰμὴ νὰ περιπατῇ· οὔτε ὁ χρόνος θὰ τῷ ἦτο ἐπαρκὴς νὰ διέρχηται ἀπὸ τὴν μίαν κοινότητα ἕως τὴν ἄλλην. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ τούτου, πρόκειται περὶ τῶν δήμων τῶν ὑφισταμένων ἤδη. Οἱ εἰρηνοδίκαι ἔχουσι δικαιοδοσίαν εἰς τρεῖς δήμους καὶ εἶναι πολλὰ γραφεῖα, ἀπέχουσι δὲ καὶ αἱ πρωτεύουσαι ἑκάστου τῶν δήμων ὥρας ὁλοκλήρους. Ἀκούσατε δὲ καὶ ἓν παράδειγμα τὸ ὁποῖον συνέβη πέρυσιν. Δικηγόροι προηγήθησαν κατὰ μίαν ἡμέραν διὰ νὰ φθάσωσιν εἰς τὴν ἕδραν, ἔνθα ἤθελε μεταβῆ ὁ εἰρηνοδίκης διὰ νὰ δικάσῃ.

§272Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ δὲν μετέβη;

§273Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Οἱ δικηγόροι μετέβησαν πρὸ μιᾶς ἡμέρας, ἐν τῷ μεταξὺ ἐχιόνισε καὶ ἀπεκλείσθη ὁ εἰρηνοδίκης μὴ δυνηθεὶς νὰ μεταβῇ ἐκεῖ, ἐξ οὗ καὶ ἐματαιώθη ἡ συνεδρίασις. Οἱ δικηγόροι ὅμως περιέμειναν τὸν δικαστὴν νὰ μεταβῇ καὶ νὰ δικάσῃ, ὁ εἰρηνοδίκης δὲν μετέβη, διότι ἐμερίμνησε περισσότερον διὰ τὴν ζωήν του παρὰ διὰ τὰς ὑποθέσεις τῶν πολιτῶν. Ἀλλ’ ἤδη, κ. Ὑπουργέ, οἱ εἰρηνοδίκαι ἔχουσι τοιαῦτα καὶ τηλικαῦτα βάρη, ὥστε νὰ μὴ δύνανται νὰ ἐπαρκέσωσι· προχθὲς μάλιστα διὰ νέου νομοσχεδίου τὸ ὁποῖον ἐψηφίσαμεν τοὺς ἐπεβαρύναμεν ἀκόμη περισσότερον. Νομίζω ὅτι εἶναι ἀπρεπὲς πλέον νὰ τρέχωσιν εἰς διαφόρους δήμους, ἐκεῖ μάλιστα ὅπου τὰ μέρη εἶναι δύσβατα καὶ ὀρεινά, καὶ ὑπὸ κακοκαιρίαν, χιόνας καὶ τόσα ἄλλα ἐμπόδια. Ἀλλὰ νομίζετε ὅτι εἶναι εὐπρεπὲς ἀκόμη νὰ μεταβαίνῃ ὁ εἰρηνοδίκης καὶ νὰ μὴ εὑρίσκῃ οἴκημα ἢ αἴθουσαν, ἀλλὰ νὰ εἰσέρχηται εἰς ἓν ὑπόγειον ἢ ἐν ὑπαίθρῳ νὰ συνεδριάζῃ; Ἀλλὰ καὶ ὑπὸ ἄλλην ἔποψιν νὰ ἐξετάσητε τὸ πρᾶγμα, ὑπὸ τὴν ἔποψιν τοῦ ἀνθρωπισμοῦ. Μεταβαίνει ὁ εἰρηνοδίκης...

§274Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τί θὰ φάγῃ πρὸ παντός;

§275Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Καθ’ ὁδὸν βρέχει. χιονίζει· ἄνθρωπος εἶναι· οὔτε ἔχετε δικαίωμα νὰ ζητήσητέ τι τὸ ὑπεράνθρωπον. Ἔφθασε τέλος πάντων μετὰ κόπους καὶ βασάνους κεκμηκὼς καὶ βεβρεγμένος καὶ πουντιασμένος ἀπὸ τὰ ψύχη. Ἔφθασεν, εὑρέθη ἕνας πολίτης ἐκεῖ καὶ τοῦ λέγει «σῶσέ με» καὶ τὸν περιποιεῖται καὶ τοῦ δίδει φωτιὰ καὶ φαγητόν. Τί θέλετε εἰς αὐτὰς τὰς περιστάσεις νὰ κάμῃ; Αὐτὰ δὲν εἶναι φαντασία, εἶναι γεγονότα τὰ ὁποῖα συμβαίνουσι καθ’ ἑκάστην. Ἀπαλείψατε, σᾶς παρακαλῶ, αὐτό.

§276ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι.

§277Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Χάριν τῆς ἀξιοπρεπείας καὶ τῶν δικαστῶν καὶ αὐτοῦ τοῦ δικαίου.

§278Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Ἡ διάταξις αὐτὴ δὲν εἶναι νέα. Εἶναι τοῦ ὑφισταμένου νόμου καὶ μέχρι τῆς στιγμῆς ταύτης δὲν ἔχω ἀκούσει παράπονα. Ἡ ἐφαρμογὴ ἀπόκειται εἰς τὴν διακριτικὴν ἐξουσίαν τοῦ Ὑπουργοῦ ὅστις θὰ κανονίσῃ διὰ Β. Δ. τὴν μετάβασιν. Ὁ Δήμαρχος ὑποχρεοῦται νὰ ἔχῃ κατάστημα· ἐὰν πρόκειται νὰ ὑποστῇ ταλαιπωρίας, φαντασθῆτε πόσοι εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θὰ ὑποστῶσι τοιαύτας. Κατ’ ἀρχὴν πρέπει τὸ δικαίωμα αὐτὸ νὰ διατηρηθῇ.

§279Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ἐὰν προσείχετε εἰς τοὺς λόγους τοῦ κ. συναδέλφου...

§280Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Ἐπρόσεξα.

§281Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Θὰ ἐβλέπετε ὅτι ἐλάχιστοι εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἀπολαμβάνουσι τῶν ἀγαθῶν.

§282Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Δι’ αὐτὸ εἶπον ὅτι ἀπόκειται εἰς τὴν διακριτικὴν ἐξουσίαν τοῦ Ὑπουργοῦ.

§283Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Οἱ περισσότεροι χωρικοὶ δὲν θέλουσι νὰ μεταβαίνωσιν ἐκεῖ, ἀλλ’ εἰς τὰς πρωτευούσας ὅπου εἶναι αἱ συναλλαγαὶ καὶ αἱ ἄλλαι ἐργασίαι των καὶ ἐκεῖ νὰ δικάζωνται. Ὥστε δὲν εὐεργετεῖτε τοὺς πληθυσμοὺς δι’ αὐτῆς τῆς διατάξεως· πᾶν ἄλλο πράττετε.

§284Ι. ΚΑΝΑΒΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐὰν ὑπῆρχεν ἄτοπόν τι ἐν τῇ διοικήσει, τὸ ἄτοπον τοῦτο ἦτο ὅτι ἡ μέριμνα ἀπευθύνεται ὑπὲρ τῶν προσώπων, ἰδίως ὑπὲρ τῶν ὑπαλλήλων, ἀδιαφόρως ἐὰν διὰ τὴν καλὴν ἐξοικονόμησιν τοῦ ὑπαλλήλου ὑποφέρωσιν ὁλόκληροι πληθυσμοί. Ὁ νόμος ὁ ψηφισθεὶς πέρυσιν, εἰσηγουμένου τοῦ κ. ἐξ Ἀρκαδίας Βουλευτοῦ, ἐμετρίασε κακὰ τὰ ὁποῖα περιέχει ἡ ἀτέλεια καὶ τῆς διοικητικῆς καὶ τῆς δικαστικῆς διαιρέσεως τοῦ Κράτους. Ὑπάρχουσι δῆμοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι τὰ Εἰρηνοδικεῖα πρὸ τῆς κατοικίας των καὶ εἰς ἀπόστασιν μιᾶς ὥρας καὶ ἀναγκάζονται δι’ ἓν πταῖσμα νὰ τρέχωσι διὰ νὰ ἐμφανισθῶσιν ἐνώπιον εἰρηνοδίκου ἀπέχοντος εἴκοσιν ὥρας. Ἔχω δῆμον πρὸ ὀφθαλμῶν τοῦ ὁποίου τὸ ἀπώτερον χωρίον ἀπέχει ἀπὸ τὴν πρωτεύουσαν τῆς ἐπαρχίας μου μίαν ὥραν, καὶ ἐν τούτοις διὰ νὰ δικασθῇ εἰρηνοδικειακῶς ἀναγκάζεται νὰ ὁδοιπορῇ ἐπὶ ὅλας 18 ὥρας. Καὶ ἐν τούτοις ἡμεῖς ἐξακολουθοῦμεν νὰ ἀρνώμεθα τὰς εὐκολίας, τὰς ὁποίας δυνάμεθα νὰ προσφέρωμεν εἰς τὰς μάζας τὰς λαϊκάς. Φρονῶ ἑπομένως ὅτι πρέπει νὰ καταστῇ ὑποχρεωτικὴ ἡ διάταξις καὶ δι’ ὅλα τὰ ἄλλα μέρη.

§285ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Καλομενόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§286Κ. ΚΑΛΟΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπεθύμουν νὰ λάβω τὸν λόγον, ἀλλὰ μετὰ τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ θεωρῶ τοῦτο περιττόν.

§287Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἀπὸ ἄλλης ἀπόψεως ἦτο δυνατὸν νὰ ἀποκρουσθῇ ἡ διάταξις τοῦ νομοσχεδίου περὶ περιοδευόντων Εἰρηνοδικείων, ἀπὸ τῆς ἀπόψεως ὅτι τὸ γόητρον τῆς δικαιοσύνης μειοῦται ἐν τῷ προσώπῳ τῶν περιοδευόντων δικαστῶν. Ἀλλ’ ὡς ἔχει ἡ συγκοινωνία ἐν Ἑλλάδι καὶ ἰδίως ἐν τῷ νομῷ τὸν ὁποῖον ἀντιπροσωπεύω, εἶναι ἀναγκαιοτάτη ἡ διάταξις αὕτη τοῦ νομοσχεδίου. Ἀφ’ ὅτου ἐτέθη αὕτη εἰς ἐφαρμογήν, ἰδίως εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου, ὁ θεσμὸς τῶν περιοδευόντων δικαστηρίων προσέφερε πολλὰς ὑπηρεσίας εἰς τοὺς δικαζομένους, καὶ διὰ τοῦτο προτείνω νὰ ἀφεθῇ ἡ διάταξις αὕτη ὡς ἔχει.

§288Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Εἶναι τὸ σπουδαιότερον σημεῖον τοῦ νομοσχεδίου τοῦτο. Πρόκειται περὶ τῆς μονιμότητος τῆς ἕδρας τοῦ Εἰρηνοδικείου καὶ τῆς ἀπὸ τόπου εἰς τόπον μεταβάσεως τοῦ εἰρηνοδίκου. Συνέρχεται τὸ συμβούλιον τῶν πλημμελειοδικῶν, γνωμοδοτεῖ καὶ κατόπιν ἐκδίδεται Β. Διάταγμα.

§289Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Νομίζω ὅτι παρέλκει ἡ διάταξις αὕτη, ἀφοῦ ὑπάρχει νόμος, ὁ νόμος ΓΧΞΒʹ.

§290Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Δὲν βλάπτει.

§291Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Ἐπὶ πλέον λέγετε ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ὅτι (ἀναγινώσκει)· «διατηρεῖται ἡ κατὰ τὸ ἄρθρον 6ον τοῦ νόμου ΓΦΞΒʹ μετάβασις καὶ συνεδρίασις τῶν εἰρηνοδικῶν κλπ.». Ἐφ’ ὅσον δὲν καταργεῖτε τοὺς νόμους αὐτούς, τοῦτο ὅλως διόλου παρέλκει. Ἐὰν δὲν νομίζητε ὅτι ὁλόκληρον τὸ ἄρθρον 14 εἶναι ἀπαλειπτέον, ἡ δευτέρα περίοδος πάντως εἶναι ἀπαλειπτέα. Λάβετε δ’ ὑπ’ ὄψιν σας καὶ τὸν νόμον περὶ κοινοτήτων, ὅστις πολὺ δύναται νὰ χρησιμεύσῃ εἰς τὴν διατύπωσιν τοῦ ἄρθρου τούτου.

§292Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ ἀπ’ ἀρχῆς εἶπον ὅτι ὅπου εἶναι χρήσιμος ἡ διάταξις νὰ μείνῃ, ἀλλὰ νὰ μὴ εἶναι γενικὴ δι’ ὅλον τὸ Κράτος καὶ νὰ εἶναι εἰς τὴν διακριτικὴν ἐξουσίαν μιᾶς ἀρχῆς ἢ τοῦ Ὑπουργοῦ ἢ τοῦ Εἰσαγγελέως. Πρέπει νὰ μείνῃ, διότι βεβαίως, ὡς εἶπεν ὁ κ. Καναβός, δὲν εἶναι δίκαιον νὰ μεταβαίνῃ εἷς χωρικὸς εἰς εἰρηνοδικεῖον ἀπέχον 18 ὥρας. Ἀλλ’ εἴτε μείνῃ ἡ διάταξις εἴτε ἀπαλειφθῇ, βεβαίως ἔχει ἀνάγκην διασκευῆς, διότι ἀπὸ τῆς 9ης Φεβρουαρίου καὶ ἐκεῖθεν δὲν ἔχομεν δήμους, ἀλλὰ κοινότητας.

§293Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. «Θὰ δικάζωνται ὑποθέσεις ποινικαὶ ἢ καὶ ἀστικαὶ ἐκ τῆς περιφερείας τοῦ δήμου ἢ τῆς κοινότητος καὶ τῶν πλησιοχώρων κοινοτήτων ὁριζομένων διὰ τοῦ σχετικοῦ Β. Διατάγματος».

§294ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§295Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Διότι λέγομεν «εἰς πρωτευούσας» δὲν θὰ ὑπάρχωσι Δῆμοι. Οἱ μέλλοντες Δῆμοι εἶναι ὡρισμένοι, θὰ ἦτο δὲ εὐκταῖον νὰ διαρρυθμισθῶσιν αἱ περιφέρειαι αἱ Εἰρηνοδικειακαί.

§296Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Προβλέπει περὶ τούτων ὁ Νόμος καὶ θὰ παρακαλέσω, ἄν ἔχητε συγκεκριμένας περιπτώσεις, νὰ ὑποβάλητε ταύτας εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ἵνα ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν.

§297ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 14 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη). (Γίνονται εἶτα δεκτὰ τὰ ἄρθρα 15 καὶ 16). Ἄρθρον 17 (ἀναγιγνώσκεται).

§298Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τοῦ ἄρθρου τούτου προστίθενται ἔμμισθοι ὑπογραμματεῖς εἰς τὰ Εἰρηνοδικεῖα καὶ Πταισματοδικεῖα τὰ ἱδρυόμενα ἐν Ἀθήναις καὶ ἐν Πειραιεῖ.

§299Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Ἀντὶ τῶν γραμματέων οἱ ὁποῖοι ὑπάρχουσι σήμερον νὰ προσληφθῶσι δύο ὑπογραμματεῖς.

§300Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπάρχουσιν ἐν τῷ Κράτει Εἰρηνοδικεῖα, τὰ ὁποῖα ἐκδίδουσιν ἄνω τῶν 2,000 ἀποφάσεων. Ἐπαρκεῖ νομίζετε εἷς γραμματεὺς νὰ διεκπεραιώνῃ ὅλας αὐτὰς τὰς ἐργασίας; Ἔχομεν τὸ παράδειγμα τοῦ Εἰρηνοδικείου τῆς Τριπόλεως, διὰ τὸ ὁποῖον ἔχετε προτάσεις καὶ σύστασιν τοῦ Εἰσαγγελέως, κατὰ τὰς ὁποίας εἷς γραμματεὺς δὲν ἐπαρκεῖ· ὅταν δὲ ἦσαν δύο Εἰρηνοδικεῖα ἴσως ἐπήρκει, ἀλλὰ καταργηθέντος τοῦ ἑνὸς Εἰρηνοδικείου ὅλη ἡ ὑπηρεσία τῶν δύο Εἰρηνοδικείων συνεσωρεύθη εἰς τὸ ἕν, τὸ ὁποῖον ἐκδίδει κατὰ μέσον ὅρον 2,500 πολιτικὰς ἀποφάσεις πλὴν τῶν εἰσηγήσεων καὶ τῶν ποικίλων ἄλλων ἐργασιῶν, τὰς ὁποίας ἔχει. Ὁ Γραμματεὺς τοῦ Εἰρηνοδικείου καίτοι εἶναι ἱκανώτατος γραμματεὺς δὲν ἐπαρκεῖ, ὡς ἔχει προτείνει εἰς τὸν Εἰσαγγελέα Τριπόλεως, ὁ δὲ Εἰσαγγελεὺς ἔχει μεταβιβάσει τὰ ἔγγραφα εἰς τὸ Ὑπουργεῖόν Σας, ὅπως προστεθῇ εἷς ἔμμισθος ὑπογραμματεύς, διότι εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐπαρκέσῃ εἰς τὴν σύνταξιν τῶν πρακτικῶν καὶ εἰς τὰς ποικίλας ἄλλας ἐργασίας. Ὁ γραμματεὺς λοιπὸν ζητεῖ νὰ προστεθῇ εἷς ὑπογραμματεύς, κ. Ὑπουργέ, μὲ μηνιαῖον μισθὸν 60 δραχ. εἰς τὰ Εἰρηνοδικεῖα τὰ ἐκδίδοντα 2,000 ἀποφάσεων κατ’ ἔτος.

§301Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Τὸ ζήτημα εἶναι γενικώτερον. Ἔχομεν παράπονα ἀπὸ πολλὰς ἐπαρχίας, ἀλλ’ ἐξ ἄλλου εἶναι βέβαιον ὅτι εἰς τὰ εἰρηνοδικεῖα, ὅπου ὑπῆρχον ἄμισθοι ὑπογραμματεῖς, ἐξέλιπον συνεπείᾳ τοῦ νόμου περὶ ἐνσήμων. Ἐπαναφερομένου ὅμως τοῦ παλαιοτέρου νόμου θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ συγκεντρωθῶσι περισσότερα, θὰ ἴδωμεν δὲ ἐὰν καὶ μετὰ τοῦτο ἐνδείκνυται ἡ προσθήκη ἐμμίσθων ὑπογραμματέων.

§302Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ δὲν ἐννοῶ νὰ τεθῇ ἐξαιρετικὴ διάταξις διὰ τὸ Πρωτοδικεῖον Τριπόλεως, ἀλλὰ νὰ προστεθῇ ὅτι εἰς τὰ εἰρηνοδικεῖα τὰ ἐκδίδοντα πλέον τῶν 2,000 ἀποφάσεων κατ’ ἔτος προστίθεται εἷς ὑπογραμματεὺς ἐπὶ μηνιαίῳ μισθῷ δρ. 60.

§303Κ. ΧΡΥΣΟΧΟΪΔΗΣ. 1,500 ἀποφάσεις.

§304Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Πᾶσα τοιαύτη διάταξις πρέπει νὰ εἶναι δυνητικὴ καὶ μετὰ γνωμοδότησιν τοῦ εἰσαγγελέως.

§305ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 17 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 18 (ἀναγινώσκεται).

§306Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Ἐδῶ θὰ προστεθῇ συμφώνως πρὸς τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς μετὰ τοὺς εἰδικοὺς νόμους «δικαστικαὶ ἀποφάσεις, εἰσαγγελικαὶ ἢ ἀνακριτικαὶ καὶ οἱαιδήποτε ἐν γένει παραγγελίαι ἢ αἰτήσεις ἢ ἄλλαι νόμιμοι πράξεις».

§307ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 18 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 19 (ἀναγινώσκεται).

§308Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Ὁ κ. Π. Τσαλδάρης φοβεῖται μήπως δὲν θὰ δύνανται οἱ πρωτοδίκαι οὗτοι νὰ προάγωνται ἐν τῷ μεταξὺ χρόνῳ. Πρὸς ἄρσιν τῆς ἀμφιβολίας αὐτῆς δύναται νὰ γίνῃ σχετικὴ προσθήκη, ἀλλὰ νομίζω τὸν φόβον ἐντελῶς χιμαιρικόν, διότι οὐδαμῶς ἀφαιροῦνται ἢ ἐλαττοῦνται τὰ δικαιώματα τῶν πρωτοδικῶν τούτων.

§309Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ἔχομεν ἀνάγκην, κύριε Ὑπουργέ, ἤδη Πρωτοδικῶν καὶ ἐξευρίσκομεν δι’ ἄλλου νομοσχεδίου διαφόρους πηγὰς ἐκ τῶν ὁποίων ἀντλοῦμεν Πρωτοδίκας διὰ νὰ συμπληρώσωμεν κενά, τὰ ὁποῖα παρουσιάζονται ἤδη. Διατί αὐτούς, οἱ ὁποῖοι εἶναι Πρωτοδίκαι, δὲν ἀναπληροῦτε δι’ Εἰρηνοδικῶν ὥστε οἱ Πρωτοδίκαι νὰ ἐπανέλθωσιν εἰς τὰς ἑαυτῶν θέσεις; Δικαιότερον πρᾶγμα νομίζω ὅτι δὲν δύναται νὰ γίνῃ. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 19ον).

§310ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 20ον (ἀναγινώσκεται). Οἱ παραδεχόμενοι τὸ 20ον ἄρθρον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 21 (ἀναγινώσκεται).

§311Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Ἀντὶ τοῦ ἀρχαιοτέρου θὰ ἀφήσωμεν τὴν ἀπόφασιν εἰς τὸ Ἀνώτατον Συμβούλιον, ἐκεῖνο δὲ θὰ κανονίσῃ, τίς θὰ γίνῃ γραμματεὺς καὶ τίς ὄχι.

§312ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 21 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 21 καὶ 22 καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 23).

§313Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Ἔχω ἐπ’ αὐτοῦ τροπολογίαν, ἣν καὶ ὑποβάλλω.

§314ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ τυπωθῇ ἐκ νέου μὲ τὴν τροπολογίαν αὐτήν. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 23, ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 23, ὡς καὶ τὸ σύνολον, εἰς αʹ συζήτησιν).

§315ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως Β. Διαταγμάτων, δι’ ὧν ἐχορηγήθησαν ἀναπληρωματικαὶ πιστώσεις ἐκ δραχ. 2,294,000 ἐπὶ τῶν εἰδικῶν προϋπολογισμῶν τῶν ἐξόδων τῶν ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν, Ἐσωτερικῶν καὶ Ναυτικῶν Ὑπουργείων τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1913». Ἄρθρον μόνον (ἀναγινώσκεται). (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον μόνον, ὡς καὶ τὸ σύνολον).

§316ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως Β. Διαταγμάτων, δι’ οὗ ἐχορηγήθη ἔκτακτος πίστωσις ἐκ δραχμῶν 17,000 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1913». Ἄρθρον μόνον (ἀναγινώσκεται). (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον μόνον, ὡς καὶ τὸ σύνολον).

§317ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ αὐξήσεως τῆς εἰς τὸ Ταμεῖον τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου συνδρομῆς τοῦ Δημοσίου διὰ τὸ ἔτος 1913 κατὰ δραχμὰς 5.000,000». Ἄρθρον μόνον (ἀναγινώσκεται). (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον μόνον, ὡς καὶ τὸ σύνολον).

§318ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως Β. Διαταγμάτων δι’ ὧν ἐχορηγήθησαν ἀναπληρωματικαὶ πιστώσεις ἐκ δραχ. 150.253.36 ἐπὶ τῶν εἰδικῶν προϋπολογισμῶν τῶν ἐξόδων τῶν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, Ἐξωτερικῶν, Ἐσωτερικῶν καὶ Ἐθνικῆς Οἰκονομίας Ὑπουργείων τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1912». Ἄρθρον μόνον (ἀναγινώσκεται). (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον μόνον, ὡς καὶ τὸ σύνολον).

§319ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τῶν ἀπὸ 1 Ἰουνίου, 23 Ἰουλίου καὶ 25 Σεπτεμβρίου ἐ. ἔ. τριῶν Β. Διαταγμάτων περὶ προσωρινοῦ κανονισμοῦ τῆς πληρωμῆς τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους τῶν μηνῶν Μαΐου, Ἰουνίου, Ἰουλίου, Αὐγούστου καὶ Σεπτεμβρίου ἐ. ἔτους». (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον μόνον, ὡς καὶ τὸ σύνολον)

§320ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 27 Ἰουνίου 1913 Β. Διατάγματος περὶ χορηγίας εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν προσωρινῆς προκαταβολῆς ἐκ δραχμῶν 500,000 διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ πολέμου». Ἄρθρον μόνον (ἀναγινώσκεται). (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον μόνον, ὡς καὶ τὸ σύνολον).

§321ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ 11ον ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει ἀναβάλλεται ἀπουσιάζοντος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐκπαιδεύσεως.

§322Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Νὰ ἀναβληθῇ καὶ τὸ 12ον καὶ νὰ συζητηθῇ τὸ 15ον διὰ τὸ ὁποῖον δὲν πιστεύω νὰ ἔχῃ τις ἀντίρρησιν.

§323ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ παρατάσεως ἐν μέρει τῆς ἰσχύος καὶ συμπληρώσεως τῶν διατάξεων τοῦ ͵ΔΞΗʹ (4068) νόμου περὶ ἀναστολῆς παραγραφῶν». Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται). (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1). Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται).

§324Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τίνες διατάξεις τοῦ νόμου θὰ ἰσχύωσι;

§325Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Θὰ ἀναφέρωνται αἱ διατάξεις τοῦ νόμου εἰς ἐκδοθησόμενον Διάταγμα. Θὰ ἰσχύσωσιν ἀναλόγως τῶν ἀναγκῶν εἴτε ἐν ὅλῳ εἴτε ἐν μέρει.

§326Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Παρατείνεται ἡ ἰσχὺς τοῦ δικαιοστασίου διὰ μόνον τὴν ἀναγκαστικὴν ἐκτέλεσιν μέχρι τῆς 31 Αὐγούστου;

§327Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Ὄχι ἐν γένει.

§328Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ὀρθότερον θὰ ἦτο νὰ ὁρισθῇ ἀπὸ τοῦδε μέχρι τίνος χρόνου θὰ παραταθῇ τὸ δικαιοστάσιον, διότι διὰ Β. Διατάγματος τὸ ὁποῖον θὰ ἐκδίδηται κατὰ μῆνα οἱ μὲν ὀφειλέται δὲν θὰ γνωρίζωσι πότε θὰ πληρώσωσιν, οἱ δὲ δανεισταὶ πότε θὰ εἰσπράξωσι τὰ ἑαυτῶν χρήματα. Τοῦτο εἶναι ἐπικίνδυνον. Θὰ σᾶς παρακαλέσω λοιπὸν νὰ ὁρίσητε διὰ τοῦ νόμου τὴν ἰσχὺν τοῦ δικαιοστασίου ἵνα καὶ ὁ κόσμος γνωρίζῃ πότε θὰ λήξῃ τὸ δικαιοστάσιον, διότι ὡς ἐκ τοῦ πολέμου προέκυψαν μεγάλαι ἀνάγκαι εἰς τὸν λαόν. Διὰ τοῦ ἄρθρου δὲ 2, ὡς διατυποῦται, εὑρίσκεται ὁ κόσμος εἰς ἄγνοιαν πότε θὰ πληρώσῃ καὶ ἐν ἐκκρεμότητι, ἥτις εἶναι λίαν ἐπιβλαβὴς δι’ αὐτόν.

§329Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Ἡ ἀναστολὴ διατάσσεται ὑπὸ ὡρισμένας ἐξαιρέσεις, ἀλλὰ δὲν δύναται νὰ διατυπωθῇ γενικῶς ἐν τῷ νόμῳ, διότι ἄλλο δικαιοστάσιον θὰ ἰσχύσῃ εἰς τὴν Μακεδονίαν καὶ ἄλλο εἰς τὴν παλαιὰν Ἑλλάδα. Καθ’ ὃν χρόνον ἐξεδίδοντο τὰ προγενέστερα Διατάγματα εὑρισκόμεθα εἰσέτι ἐν καταστάσει ἀκαθορίστῳ καὶ διὰ τοῦτο ἐπανελαμβάνοντο κατὰ μῆνα, σήμερον ὅμως εἶναι καθωρισμένη ἡ κατάστασις καὶ θὰ ἐκδοθῇ ἓν Διάταγμα κανονίζον τὸν χρόνον τῆς ἀναστολῆς ἐφάπαξ.

§330ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 2 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 2, εἶτα τὰ ἄρθρα 3 καὶ 4, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου).

§331ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 23 τοῦ Ἀστικοῦ νόμου τῆς 20 Ὀκτωβρίου 1893». (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον μόνον, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου).

§332ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τρόπου καταβολῆς ἀντισηκώματος τῶν ἀνυποτάκτων κληρωτῶν». Ἐπ’ αὐτοῦ ὑποβάλλεται τροπολογία ὑπὸ τοῦ Βουλευτοῦ κ. Π. Βουρλούμη, τὴν ὁποίαν παρακαλεῖται ὁ κ. γραμματεὺς νὰ ἀναγνώσῃ (ἀναγινώσκεται ἡ τροπολογία). (Ὅρα Ἀρχεῖον Βουλῆς).

§333ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐκ τῆς τροπολογίας ταύτης δέχομαι τὸ πρῶτον μέρος ὅπως ἀφαιρεθῇ ἡ λέξις «ἀνυποτάκτων», ὥστε νὰ ἀναφέρωνται εἰς τοὺς λοιποὺς τῆς κατηγορίας τοὺς λαβόντας ἀναβολὴν κατατάξεως. Τὸ δεύτερον μέρος ἀποκρούω.

§334Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. Ἀληθῶς ὑπάρχουσιν ἐν τῷ στρατεύματι κληρωτοὶ ἐθελονταί, οἵτινες δὲν κατετάχθησαν ἵνα ἐξοικονομήσωσι τὸν χρόνον, ἀλλ’ ἐξ ἐνθουσιασμοῦ, οἱ πλεῖστοι δ’ αὐτῶν εἶναι πτωχοί.

§335ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δέχομαι τὴν τροπολογίαν δι’ ὅσους δὲν εἶχον ὑποχρέωσιν στρατιωτικὴν καὶ θέλουσι νὰ ἐξαγοράσωσιν αὐτὴν, ἀλλὰ διὰ τοὺς ἔχοντας ὑποχρέωσιν στρατιωτικὴν δὲν ἔχει οὕτω τὸ πρᾶγμα.

§336Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. Πρέπει οἱ πλούσιοι λοιπὸν νὰ ἔχωσιν αὐτὴν τὴν εὐχέρειαν;

§337ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν νομίζω ὅτι ἐπιβάλλεται σήμερον νὰ τροποποιήσωμεν τὴν διάταξιν. Θὰ προταθῶσι τροποποιήσεις τοῦ νόμου περὶ στρατολογίας καὶ τότε συζητοῦμεν περὶ αὐτῶν.

§338Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Ὑποθέτω ὅτι τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον ὑπεβλήθη πρὸς διευκόλυνσιν τῆς καταβολῆς τῶν ἀντισηκωμάτων ἐκ μέρους τῶν ἀνυποτάκτων, ὡς ὡρίσθησαν διὰ τοῦ νόμου ͵ΔΡΞΕʹ. Διὰ νὰ εἶναι ὅμως ἡ διευκόλυνσις πραγματικὴ νομίζω ὅτι εἶναι ἐπιβεβλημένον νὰ κανονισθῇ ἡ καταβολὴ κατὰ τρόπον μὴ καθιστῶντα δυσχερῆ ταύτην εἰς τοὺς ὑποχρέους. Τὸ νομοσχέδιον στηρίζεται εἰς τὴν ἀρχὴν ἥτις ἔχει καθιερωθῆ ἤδη ὑπὸ τοῦ στρατολογικοῦ νόμου, τῆς κατὰ δόσεις καταβολῆς, καὶ κατὰ τοῦτο ἀναντιρρήτως ἀνταποκρίνεται εἰς τὸν σκοπόν του, ἀλλ’ ὁ τρόπος καθ’ ὃν κανονίζονται αἱ δόσεις εἶναι πρόδηλον ὅτι δημιουργεῖ μεγίστας δυσχερείας εἰς τὴν καταβολήν των καὶ σχεδὸν ἀναιρεῖ τὸν ἐπιδιωκόμενον σκοπόν. Ὁ στρατολογικὸς νόμος, ἐπιδιώκων τὴν πραγματικὴν διευκόλυνσιν τῶν ὑποχρέων, ἔχει καθορίσει τὰς μὲν δόσεις οὐχὶ πλέον τῶν 55–60 δραχ. ἐτησίως, τὴν δὲ πρὸς καταβολὴν προθεσμίαν ἀπὸ 3–5 ἐτῶν. Καὶ τοῦτο πράγματι διευκολύνει τὴν καταβολήν. Τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον ὅμως διὰ τοῦ καθορισμοῦ τῶν δόσεων καὶ τῆς προθεσμίας, ὡς ἐν αὐτῷ καθορίζονται, ἀναιρεῖ τὸν σκοπὸν ὃν φαίνεται ἐπιδιῶκον. Τρεῖς κατηγορίας ὑποχρέων διακρίνει τὸ νομοσχέδιον. Πρώτην τὴν τῶν πρὸς καταβολὴν δραχ. 500, δευτέραν τὴν τῶν πρὸς καταβολὴν δραχ. 800 καὶ τρίτην τὴν τῶν πρὸς καταβολὴν δραχ. 1100. Καὶ καθορίζει ὅτι οἱ μὲν τῆς πρώτης καταβάλλουσιν εἰς δύο ἐτησίας δόσεις, δηλαδὴ ἀνὰ 250 δραχ., οἱ δὲ τῆς δευτέρας εἰς τρεῖς ἐτησίας δόσεις, ἤτοι κατὰ τι πλέον τῶν 250 ἑκάστην, καὶ οἱ τῆς τρίτης ἀνὰ δραχ. 275 ἐτησίως. Καὶ ἐρωτῶ· θὰ εἶναι εἰς θέσιν ἄνθρωποι κατὰ κανόνα βιοπαλαισταί, ἐγκαταλιπόντες τὰ ἔργα των πλέον τοῦ ἔτους καὶ ἐξηντλημένοι οἰκονομικῶς νὰ καταβάλωσι 250– 275 δραχ. ἐτησίως; Καὶ νομίζετε ὅτι οὕτω τοὺς διευκολύνομεν ἢ καθιστῶμεν, ἂν μὴ ἀδύνατον, πάντως ὅμως δυσχερεστάτην τὴν ἐκπλήρωσιν τῆς ὑποχρεώσεώς των, τὴν ὁποίαν μολαταῦτα λέγομεν ὅτι θέλομεν νὰ διευκολύνωμεν; Ἐγώ, Κύριοι, φρονῶ ὅτι κατ’ ἄλλον τρόπον δύναται νὰ ὑπάρξῃ πραγματικὴ διευκόλυνσις καὶ ἄνευ ζημίας τινός. Οὗτος ὑποδεικνύεται διὰ τῆς ὑποβληθείσης παρ’ ἐμοῦ τροπολογίας, δι’ ἧς λαμβάνονται ὑπ’ ὄψιν καὶ ἐξαιρετικαὶ περιπτώσεις, ὡς ἐλήφθησαν ὑπὸ τῶν νόμων ͵ΔΡΞΕʹ καὶ ͵ΔΡΞϚʹ ἐκ λόγων δικαίου καὶ ἐπιεικείας, οὓς παρέτρεξε τὸ νομοσχέδιον. Διὰ τῆς ἐμῆς τροπολογίας ὑποδεικνύεται, ὅπως οἱ τῆς πρώτης κατηγορίας ἀντὶ νὰ καταβάλωσιν εἰς 2 ἐτησίας δόσεις ἀνὰ δραχμὰς 250 νὰ καταβάλωσιν εἰς 5 ἑξαμηνιαίας δόσεις ἀνὰ δραχ. 100, οἱ τῆς δευτέρας ἀντὶ εἰς τρεῖς ἐτησίας νὰ καταβάλωσιν εἰς 7 ἑξαμήνους ἀνὰ δραχ. 100 κατὰ τὰς 5 πρώτας καὶ 150 τὰς δύο τελευταίας καὶ οἱ τῆς τρίτης ἀντὶ εἰς 4 ἐτησίας νὰ καταβάλωσιν εἰς 9 ἑξαμήνους ἀνὰ δραχ. 100 τὰς πρώτας 7 καὶ 200 τὰς δύο τελευταίας. Ἡ προθεσμία διὰ πάντας αὐξάνει οὕτω μόνον κατὰ 6 μῆνας καὶ δὲν νομίζω τοῦτο φοβερόν. Πρόκειται, κύριοι, περὶ πτωχῶν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι ποικιλοτρόπως ἐταλαιπωρήθησαν καὶ πολυτίμους παρέσχον ὑπηρεσίας καὶ διὰ τοὺς ὁποίους ἐπιβάλλεται πᾶσα φιλάγαθος μέριμνα. Καὶ ἐνῷ λέγομεν ὅτι λαμβάνομεν τοιαύτην, πρέπει νὰ τὴν καταστήσωμεν καὶ πραγματικήν, πραγματικὴ δὲ θὰ εἶναι, μόνον ἐὰν ἤθελε γίνει δεκτὴ ἡ τροπολογία ἣν εἶχον τὴν τιμὴν συντόμως ν’ ἀναπτύξω. Ἐπὶ πλέον διὰ τῆς τροπολογίας ταύτης λαμβάνονται ὑπ’ ὄψιν καὶ ἐξαιρετικαὶ περιπτώσεις ἐκ τῶν προρρηθέντων λόγων ἐνδεικνυόμεναι, ἃς παρατρέχει τὸ νομοσχέδιον. Διὰ τῶν νόμων ͵ΔΡΞΕʹ καὶ ͵ΔΡΞϚʹ ἐλήφθη τὸ εὔλογον καὶ δίκαιον μέτρον τῆς ἀπαλλαγῆς ἐκ τῶν ἀντισηκωμάτων τῶν ἀνυποτάκτων, ὧν ἀδελφὸς ἀπέθανεν ἐν στρατιωτικῇ ὑπηρεσίᾳ ἢ ἀναρρωτικῇ ἀδείᾳ, καὶ τῶν κληρωτῶν τῶν διὰ βοηθητικῆς ὑπηρεσίας κριθέντων ἱκανῶν συνεπείᾳ σωματικῆς βλάβης ἐν ἐκστρατείᾳ κλπ. Τὸ αὐτὸ μέτρον νομίζω ὅτι ἐπιβάλλεται νὰ ἐπεκταθῇ διὰ τοὺς αὐτοὺς λόγους καὶ εἰς ἐκείνους οὓς ἀφορᾷ τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον, οἵτινες μετασχόντες τῆς ἐκστρατείας ἐτραυματίσθησαν ἐν πολέμῳ. Δὲν εἶναι δίκαιον, Κύριοι, ἄνθρωποι ἐπὶ 16 μῆνας ὑποστάντες τὰ πάνδεινα, ἀνδρείως πολεμήσαντες καὶ τραυματισθέντες ἢ ἀκρωτηριασθέντες διὰ τὴν δόξαν καὶ τὸ μεγαλεῖον τῆς Πατρίδος νὰ ζητῶνται νὰ πληρωθῶσιν εἰς αὐτὴν ταύτην τὴν Πατρίδα, τὴν ὁποίαν διὰ τῶν ἀγώνων καὶ τοῦ αἵματός των ὄχι μόνον ἐξύψωσαν ἠθικῶς, ἀλλὰ καὶ ἐνίσχυσαν οἰκονομικῶς διπλασιάσαντες κατ’ ἔκτασιν ταύτην. Διὰ τοῦτο ἐπιβάλλεται νὰ προστεθῇ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ διάταξις παρεμφερὴς πρὸς τὰς κειμένας, ὧν ἐμνήσθην, καθ’ ἣν «οἱ ἀνωτέρω κληρωτοὶ ἀπαλλάσσονται τῆς καταβολῆς τῶν ἀντισηκωμάτων, ἐὰν ἐτραυματίσθησαν ἐν πολέμῳ». Οὕτω νομίζω ὅτι τὸ νομοσχέδιον οὐ μόνον σκοπιμώτερον, ἀλλὰ καὶ ἀρτιώτερον καθίσταται.

§339Π. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ἐν σχέσει πρὸς τὸ νομοσχέδιον νὰ ληφθῇ πρόνοια ὅπως ἐνισχυθῇ ἡ σχετικὴ ὑπηρεσία, διότι παρ’ ὅλην τὴν προθυμίαν τῶν ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Στρατιωτικῶν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπαρκέσωσιν οὗτοι ὥστε νὰ ἀπαλλάσσωνται ταχέως οἱ ἄνθρωποι.

§340ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Θὰ ἤμην πρόθυμος νὰ διπλασιάσω τὸν ἀριθμόν, ἐὰν εἶχον θέσιν νὰ τοὺς τοποθετήσω.

§341ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν, ὡς ἐγένετο δεκτὴ ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι. (Ψηφίζεται ἡ τροπολογία, ὡς ἀπεδέχθη αὐτὴν ὁ Ὑπουργός, τὸ ἄρθρον μόνον, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου).

§342ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κατατάξεως ἐν τῷ στρατῷ ἐφέδρων ἀνθυποκτηνιάτρων ὡς μονίμων». (Ψηφίζεται τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§343ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Θὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει ὅτι τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 20 θὰ συζητηθῇ αὔριον εἰς α.ʹ ἀνάγνωσιν.

§344ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῆς § 2 τοῦ ἄρθρου 84 τοῦ νόμου περὶ ὑποθηκῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προστασίας τοῦ σήματος καὶ τοῦ ὀνόματος τοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ. (Ψηφίζεται ἡ ἀρχή).

§345Κ. ΣΠΥΡΙΔΗΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 23 παρακαλῶ νὰ ἀναβληθῇ.

§346ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται συναινέσει τῆς Βουλῆς.

§347ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀργανώσεως τῆς ὑπηρεσίας τῶν φυλάκων ἐν ταῖς φυλακαῖς τοῦ Κράτους».

§348Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Παρακαλῶ, κ. Ὑπουργέ, νὰ ἀναβληθῇ δι’ αὔριον.

§349Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Πρόκειται περὶ τῆς ἀρχῆς.

§350Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Θὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τῆς ἀρχῆς.

§351Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Νὰ ὁμιλήσητε αὔριον.

§352ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Νὰ ὁμιλήσῃ ὁ κ. Ἀλεξάκης αὔριον καὶ ἐπὶ τῆς ἀρχῆς χωρὶς νὰ γίνῃ ἀντίρρησις. (Ψηφίζεται εἶτα ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου τούτου). Ἐπίσης ψηφίζεται ἡ ἀρχὴ τῶν νομοσχεδίων· 1) «Περὶ κυρώσεως τοῦ Β. Διατάγματος τῆς 23 Ἰουλίου 1913 περὶ ἐκδόσεως πιστοποιητικῶν καὶ ἀντιγράφων ἀπαιτουμένων δι’ ἀπονομὴν συντάξεων εἰς τοὺς τραυματίας τοῦ πολέμου καὶ εἰς τὰς χήρας καὶ τὰ ὀρφανὰ τῶν ἐν πολέμῳ πεσόντων ἐφ’ ἁπλοῦ χάρτου». 2) «Περὶ ἀπαλλαγῆς ἀπὸ φόρου ἐπιτηδεύματος τῶν ἐπιστρατευθέντων ἐπιτηδευματιῶν». 3) «Περὶ καταργήσεως διατάξεων τοῦ νόμου ͵Δʹ (ὑπ’ ἀριθ. 4000) τῆς 14 Ἰανουαρίου 1912 περὶ παροχῶν τοῦ Δημοσίου εἰς τὰ Ταμεῖα τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου». 4) «Περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου ͵ΔΡΙʹ (ὑπ’ ἀριθ. 4110) τῆς 11 Ὀκτωβρίου 1912 περὶ προσωρινῆς μειώσεως ἢ καταργήσεως εἰσαγωγικῶν τινων δασμῶν».

§353ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ περὶ ὑδρεύσεως καὶ ἐξυγιάσεως τῶν πόλεων Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς ἀναβάλλεται.

§354ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται συναινέσει τῆς Βουλῆς. Ψηφίζονται εἶτα κατ’ ἀρχὴν τὰ νομοσχέδια: 1) «περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος ἄρθρου 1 τοῦ νόμου ͵ΔΡΟΖʹ τῆς 16 Ἀπριλίου 1913 καὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 30 Αὐγούστου ἐ. ἔ. νομοθετικοῦ Β. Διατάγματος περὶ παρατάσεως προθεσμίας πρὸς εἴσπραξιν δημοσίων προσόδων τῶν χρήσεων 1911 καὶ 1912 ἄνευ τῶν συνεπειῶν τῆς ὑπερημερίας· 2) «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 22 Ὀκτωβρίου 1913 Β. Διατάγματος περὶ ἐκτυπώσεως κερμάτων καὶ ἀναστολῆς τῆς ἰσχύος τοῦ βʹ ἐδαφίου τοῦ ἄρθρου 8 τοῦ νόμου ͵ΓΧΜΑʹ τοῦ 1910»· 3) περὶ προσλήψεως εἰδικοῦ ἐκπαιδευτοῦ τῶν ἀνδρῶν τῆς Τελωνιακῆς Ἀστυνομίας εἰς τὸν χειρισμὸν τῶν μηχανῶν τῶν βενζινακάτων καὶ ἐγκρίσεως πιστώσεως διὰ τὴν μισθοδοσίαν αὐτοῦ· Καὶ ἡ ἀρχὴ τοῦ ἀπὸ 15 Ὀκτωβρίου 1913 Νομοθετικοῦ Βασιλ. Διατάγματος «περὶ προσθήκης καὶ ἀντικαταστάσεως ἄρθρων Νομοθ. Διατάγματος 10 Ἰουλίου 1913» «περὶ αὐξήσεως τῆς δυνάμεως τῆς χωροφυλακῆς κλπ».

§355ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ «περὶ ἐγκρίσεως τῆς κατασκευῆς μιᾶς ἀποθήκης ἐντὸς τοῦ περιβόλου τοῦ τελων. καταστήματος Πειραιῶς καὶ τίνων ἄλλων ἔργων εἰς αὐτὸ καὶ ἐγκρίσεως τῆς δαπάνης τῆς κατασκευῆς της κλπ» παρακαλῶ ν’ ἀναβληθῇ.

§356ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα· συναινέσει τῆς Βουλῆς ἀναβάλλεται.

§357ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τὸ 35 δὲν δύναται νὰ συζητηθῇ σήμερον.

§358ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Τὰ λοιπὰ δὲν εἶναι ὥριμα. Ὁ κ. Ν. Βελέντζας ὑποβάλλει προσθήκην εἰς τὸ ἄρθρον 11 τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ εἰρηνοδικείων καὶ εἰδικῶν πταισματοδικείων». Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου περὶ ἀπαλλαγῆς εἰδῶν τινων ἀπὸ δημοτικῶν καὶ ἄλλων φόρων πρὸς ἐνίσχυσιν τῆς γεωργίας ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της. Ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Χαριτᾶτος ὑποβάλλει πρότασιν νόμου· 1) «περὶ ἀπαλλαγῆς τῶν κτημάτων ἐκ βαρῶν ἐπὶ ἀποζημιώσει» καὶ 2) πρότασιν νόμου «περὶ ἐφαρμογῆς τοῦ ἄρθρ. 23 τῆς Ποινικῆς Δικονομίας, ὡς ἐτροποποιήθη διὰ τοῦ Νόμου 3791 τῆς 14 Ἰουνίου 1910, καὶ ἐπὶ πλημμελημάτων διωκομένων αὐτεπαγγέλτως καὶ κολαζομένων διὰ φυλακίσεως μέχρις ἕξ μηνῶν». Ἅπαντα θέλουσιν ἐκτυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα πάντα τὰ ἀνωτέρω Ἀρχεῖον Βουλῆς.) Ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἔχει τὸν λόγον.

§359ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 26 Ἰουλίου 1913 νομοθετικοῦ Β. Διατάγματος περὶ συγκροτήσεως ἀνωτέρου Στρατιωτικοῦ Συμβουλίου καὶ καταρτισμοῦ πινάκων προβιβασμοῦ ἀξιωματικῶν». Διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ὁρίζεται ὅτι τὸ Συμβούλιον τὸ ἀποτελούμενον ἀπὸ τοὺς Ἀντιστρατήγους θὰ ἐξετάσῃ ἐντὸς ὡρισμένης προθεσμίας ὅλα τὰ παράπονα τὰ ὁποῖα ὑπεβλήθησαν. Τὸ ἕτερον νομοσχέδιον εἶναι τὸ «περὶ μονιμοποιήσεως τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν τοῦ στρατοῦ τῆς ξηρᾶς καὶ ἀνθυπασπιστῶν». Εἶναι ἀμφότερα τετυπωμένα. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον νὰ ὑποβάλλῃ πρότασιν κατεπείγοντος ἵνα ἀναγραφῶσιν αὔριον ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει, καὶ ψηφισθῶσι μέχρι τέλους τῆς ἑβδομάδος, διότι ἀμφότερα εἶναι κατεπείγοντα.

§360ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑποβάλλεται πρότασις, ὅπως τὰ ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ὑποβληθέντα νομοσχέδια 1) «Περὶ μονιμοποιήσεως ἀξιωματικῶν ἐγγεγραμμένων εἰς τὸ στέλεχος τῆς ἐφεδρείας τοῦ στρατοῦ τῆς ξηρᾶς, καὶ ἀνθυπασπιστῶν· καὶ 2) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 26 Ἰουλίου 1913 νομοθετικοῦ Β. Διατάγματος περὶ συγκροτήσεως Ἀνωτέρου Στρατιωτικοῦ Συμβουλίου καὶ καταρτισμοῦ πινάκων προβιβασμοῦ ἀξιωματικῶν» κηρυχθῶσι κατεπείγοντα. Δέχεται ἡ Βουλή; Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Αὔριον θ’ ἀναγραφῶσιν εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν. Λύεται ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 11 καὶ 20′ μ. μ.