1913.12.09

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 20

τῆς 9 Δεκεμβρίου 1913

(Δευτέρα, ὥρα 4, 20′ μ. μ.)

Προεδρία κ. Κ. Ζαβιτσιάνου.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλήν: Οἱ Ὀθωμανοὶ Ἐλασσόνος παρακαλοῦσιν, ὅπως ἡ ἐπαρχία των ὑπαχθῇ εἰς τὸν νομὸν Λαρίσης. Αἴτησιν τοῦ Π. Λιβαδᾶ περὶ ἀπονομῆς συντάξεως. Ἡ κοινότης Κοζάνης παρακαλεῖ, ὅπως οὐ μόνον ἡ Κοζάνη παραμείνῃ ἕδρα στρατιωτικοῦ σώματος, ἀλλὰ καὶ τὸ Πρωτοδικεῖον Κοζάνης ὑπάγηται εἰς τὸ Ἐφετεῖον Θεσσαλονίκης. Οἱ γονεῖς τῶν μαθητῶν τοῦ ἐν Βόλῳ Ἑλληνικοῦ σχολείου ζητοῦσι νὰ συμπληρωθῇ τὸ προσωπικόν, ὅπως καταστῇ δυνατὴ ἡ διδασκαλία. Ὁ Νικ. Μπούρας, ἀντιπροσωπεύων τὸ Σῶμα τῶν ἐθελοντῶν πυροβολητῶν τοῦ ναυτικοῦ, παρακαλεῖ νὰ καταρτισθῇ νομοσχέδιον περὶ προαγωγῆς των. Τὸ ἡγουμενοσυμβούλιον τῆς ἐν τῷ δήμῳ Αἰγαίου Εὐβοίας ἱερᾶς Μονῆς Γαλατάκη παρακαλεῖ, ὅπως μεταρρυθμισθῇ τὸ ἄρθρον 4 τοῦ νόμου ΓΦΚΔʹ νόμου «περὶ Μεταλλείων». Ἡ Γενικὴ Διοίκησις Κρήτης συνιστᾷ ἀναφορὰν τῆς Τζέμμας χήρας Γεωργίου Στρατηγάκη αἰτούσης ὅπως ληφθῇ πρόνοια ὑπὲρ αὐτῆς καὶ τῆς ἀνηλίκου θυγατρός της. Ὁλόκληρος ὁ βυρσοδεψικὸς κόσμος Κοζάνης διαμαρτύρεται ἐναντίον τοῦ μέτρου τῆς ἀστυνομίας Κοζάνης περὶ διακοπῆς τῶν βυρσοδεψικῶν ἐργασιῶν· Ἡ ἐπιτροπὴ τῆς ἐθνικῆς ἀμύνης τοῦ Ἀργυροκάστρου παρακαλεῖ, ὅπως ἡ Βουλὴ οὐδόλως ἐπιτρέψῃ τὴν σφαγίασιν τῶν δικαίων τοῦ Ἠπειρωτικοῦ λαοῦ· Ὁ λαὸς Ἀργυροκάστρου καὶ περιχώρων ἐπὶ τῇ διελεύσει τῆς Διεθνοῦς Ἐπιτροπῆς διαμαρτύρεται καὶ παρακαλεῖ τὴν Βουλήν, ὅπως προστατεύσῃ τὰ συμφέροντα ὁλοκλήρου τῆς Ἠπείρου· Ὁ ἐκ τοῦ χωρίου Ῥιζομύλου τοῦ δήμου Ἀρμενίου Μ. Παναγιώτου παρακαλεῖ, ὅπως ληφθῇ πρόνοια περὶ ἀλλαγῆς τοῦ ἐξ 20 στρεμμάτων ἀγροῦ, ὃν τῷ παρεχώρησεν ἡ Κυβέρνησις ὡς μὴ καλλιεργησίμου· Οἱ ἐκ Θεσσαλονίκης καὶ Σερρῶν δικηγόροι Χ. Πάκης καὶ Χ. Καραγκιόζης παρακαλοῦσιν, ὅπως εἰς τὸ 30ὸν ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου περὶ ὀργανισμοῦ τῶν νέων χωρῶν ἀναφερθῶσι σαφεῖς διατάξεις περὶ τῶν ὁμογενῶν δικηγόρων καὶ μὴ ἀποκλεισθῶσιν· Ὁ λαὸς τῶν δήμων Οἰχαλίας καὶ Ἰθώμης συνελθὼν εἰς πάνδημον συλλαλητήριον ἐκφράζει τὴν ἐπιθυμίαν, ὅπως ψηφισθῇ ἡ πρότασις νόμου τῶν βουλευτῶν κ. Δικαίου καὶ Ἰατροπούλου περὶ καταργήσεως τοῦ λιμενικοῦ φόρου τῶν ἐξαγομένων εἰδῶν· Ὁ τέως ἔφεδρος ἀνθυπασπιστὴς Γεώργιος Τσίβος παρακαλεῖ τὴν Βουλήν, ὅπως τῷ χορηγήσῃ βοήθημα, εὑρισκόμενος εἰς μεγίστην οἰκονομικὴν ἔνδειαν· Τὸ βοηθητικὸν προσωπικὸν τῶν δικαστηρίων Κρήτης παρακαλεῖ τὴν Βουλήν, ὅπως μὴ ἀποκλείσῃ αὐτὸ τῶν προσόντων, τὰ ὁποῖα ἐκέκτητο· Οἱ ἐν Κρήτῃ δικηγόροι ὑποβάλλουσιν ὑπόμνημα ἐν τῷ ὁποίῳ διατυποῦσι κρίσεις ἐπὶ τῶν ὑποβληθέντων δικαστικῶν νομοσχεδίων· Οἱ ἐν ταῖς φυλακαῖς Συγγροῦ κατάδικοι παρακαλοῦσι τὴν Βουλήν, ὅπως μεριμνήσῃ καὶ τοῖς δοθῇ βασιλικὴ χάρις· Ἐπιτροπὴ ὁλοκλήρου τοῦ δήμου Μενελαΐδος παρακαλεῖ τὴν Βουλήν, ὅπως ἀνασυστήσῃ τὸ καταργηθὲν Εἰρηνοδικεῖον Γεντίνης, ὡς ἀπαραίτητον διὰ τὸν δῆμόν των· Οἱ μὴ πτυχιοῦχοι δικηγόροι Κρήτης ἐπὶ τῇ ὑποβολῇ δικαστικοῦ νομοσχεδίου περὶ ἀποκλεισμοῦ αὐτῶν διαμαρτύρονται καὶ παρακαλοῦσιν, ὅπως ληφθῇ πρόνοια δι’ αὐτούς· Ὁ ἐκ Κερκύρας Παναγιώτης Περάλας παρακαλεῖ, ὅπως ὁ υἱός του Βασίλειος λοχίας πεζικοῦ προβιβασθῇ εἰς ἀνθυπασπιστὴν καὶ ἐπανορθωθῇ οὕτω τὸ ἀδίκημα, ὅπερ τῷ συνέβη· Ὁ δικηγορικὸς σύλλογος Σπάρτης παρακαλεῖ, ὅπως ἀναβληθῇ ἐπί τινας ἡμέρας ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν δικαστικῶν νομοσχεδίων μέχρις ὅτου δυνηθῇ νὰ ὑποβάλῃ τὴν γνώμην του ἐπ’ αὐτῶν· Ὁ ἐμπορικὸς σύλλογος Ἑρμουπόλεως ἐπὶ τῇ ὑποβολῇ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ εὐθύνης πρὸς ἀποζημίωσιν παθόντων ἐργατῶν» παρακαλεῖ τὴν Βουλήν, ὅπως μὴ ψηφίσῃ τὸν νόμον τοῦτον, καθόσον θὰ ἐπιφέρῃ ἀντίθετα ἀποτελέσματα· Ὁ ἐν ταῖς φυλακαῖς Καλαμίου–Κρήτης κρατούμενος κατάδικος Δημήτριος Βιδάκης παρακαλεῖ, ὅπως τῷ χαρισθῇ τὸ ὑπόλοιπον τῆς ποινῆς του· Ὁλόκληρος ὁ λαὸς τοῦ δήμου Εὔας τῆς Μεσσήνης ἐκφράζει τὴν εὐχὴν ὅπως τάχιστα ψηφισθῇ ἡ πρότασις νόμου τοῦ κ. Δικαίου ἡ καταργοῦσα τὸν λιμενικὸν φόρον ἐπὶ τῶν ἐξαγομένων ἐκ Μεσσηνίας προϊόντων· Οἱ ἐνοικιασταὶ τῶν ἰχθυοτροφείων τῆς λιμνοθαλάσσης Μεσολογγίου παρακαλοῦσιν, ὅπως ἐπιτραπῇ ἡ ὑλοτομία ἐκ τῶν δασῶν Κερασόβου καὶ Καρύτσας πρὸς κατασκευὴν πασσάλων διὰ τὰ ἰχθυοτροφεῖα· Οἱ φυλακισμένοι Θεσσαλονίκης παρακαλοῦσι τὴν Βουλήν, ὅπως λάβῃ πρόνοιαν διὰ τὴν τύχην των ὑποφερόντων τὰ πάνδεινα· Οἱ διδάσκαλοι Νιαούσης τῆς Μακεδονίας εὔχονται, ὅπως τάχιστα ψηφισθῶσι τὰ ἐκπαιδευτικὰ νομοσχέδια ὡς σωτήρια διὰ τὴν ἐκπαίδευσιν· Ὁ ἔφεδρος ἀνθυπολοχαγὸς Ἰωάν. Μερτίκας τραυματισθεὶς πολλάκις κατὰ τοὺς δύο πολέμους ἤδη ὑπόδικος ἐν τῇ φυλακῇ παρακαλεῖ, ὅπως ληφθῇ φροντὶς περὶ τῆς τύχης του· Οἱ δημοδιδάσκαλοι Βόλου ἐκφράζουσι τὴν εὐγνωμοσύνην των ἐπὶ τῇ ὑποβολῇ τῶν ἐκπαιδευτικῶν νομοσχεδίων εὐχόμενοι ὅπως ταχέως γίνωσι νόμοι τοῦ Κράτους· Οἱ Δ. Ἀρβανιτάκης, Π. Κανελόπουλος, Ν. Καβετζᾶς, Δ. Πολύδωρος, Σ. Πυργίσκος καὶ Γ. Μπαμπούσης παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν, ὅπως συμπεριληφθῶσιν εἰς τὸν ἀσύρματον τηλέγραφον, καθόσον ἀπὸ τὸν Σεπτέμβριον ὑπέβαλον τὰς αἰτήσεις των· Οἱ ἀμπελοκτήμονες Χαλκίδος διαμαρτύρονται ἐπὶ τῇ σκέψει ὅτι ἡ Προνομιοῦχος ἀνακινεῖ αἰώνιον πόθον αὐτῆς περὶ εἰσπράξεως παρακρατήματος χλωρᾶς σταφίδος· Ὁ κτηματικὸς Σύλλογος «Ἡ Μερόπη» παρακαλεῖ, ὅπως ἡ Βουλὴ ψηφίσῃ τὴν πρότασιν νόμου τῶν βουλευτῶν Δικαίου, Φλέσσα καὶ Ἰατροπούλου περὶ καταργήσεως τοῦ λιμενικοῦ φόρου ἐπὶ τῶν ἐξαγομένων προϊόντων Μεσσηνίας· Ὁ κτηματικὸς Σύλλογος Ἀλητσελεπῆ παρακαλεῖ, ὅπως ἡ Βουλὴ ψηφίσῃ τὴν πρότασιν νόμου τοῦ κ. Δικαίου περὶ καταργήσεως τοῦ λιμενικοῦ φόρου ἐπὶ τῶν ἐξαγομένων προϊόντων Μεσσηνίας· Οἱ ἐν ταῖς φυλακαῖς Ναυπλίου στρατιωτικοὶ κατάδικοι οἱ καταδικασθέντες ὑπὸ τῶν ἐκτάκτων Στρατοδικείων Ἠπείρου, Θεσσαλονίκης καὶ Χίου παρακαλοῦσιν, ὅπως ὑπαχθῶσιν εἰς ἀναθεωρητικὸν καὶ εἰς τὰ Στρατοδικεῖα Ἀθηνῶν λόγῳ εὐχερείας· Οἱ ἐν ταῖς φυλακαῖς Κερκύρας κρατούμενοι κατάδικοι παρακαλοῦσιν, ὅπως ληφθῇ πρόνοια περὶ τῆς τύχης των· Ὁ ἐν Καλαβρύτοις Σύλλογος «Ἅγιοι Πάντες» παρακαλεῖ, ὅπως διορισθῇ παιδονόμος εἰς τὰ αὐτόθι σχολεῖα πρὸς πρόληψιν τῆς διαφθορᾶς τῆς μαθητιώσης νεολαίας, ἥτις ἐκ τῶν πέριξ χωρίων σπουδάζουσα εἰς Καλάβρυτα παρασύρεται εἰς διαφθοράν· Μοναχοὶ τῆς Μονῆς Βατοπεδίου καταγγέλλουσι συναδέλφους των ἐπὶ παραλυσίᾳ καὶ καταχρήσει καὶ παρακαλοῦσι τὴν Βουλήν, ὅπως λάβῃ σύντονα μέτρα πρὶν ἢ ἐπέλθῃ τελεία καταστροφὴ εἰς Ἅγιον Ὄρος· Οἱ ὑποδιδάσκαλοι Καλλιέων ἐκφράζουσι τὴν εὐγνωμοσύνην των ἐπὶ τῇ ὑποβολῇ ἐκπαιδευτικῶν νομοσχεδίων καὶ παρακαλοῦσι ταχίστην ἐπιψήφισιν αὐτῶν· Ὁ ἐν ταῖς ποινικαῖς φυλακαῖς Πύλου κρατούμενος κατάδικος Ἰ. Τσιλιβαράκος παρακαλεῖ, ὅπως τῷ δοθῇ βασιλικὴ χάρις· Ὁ Πρόεδρος τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου Τριπόλεως ὑποβάλλει φυλλάδιον μὲ τὰς παρατηρήσεις τοῦ Δικηγορικοῦ Σώματος ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τῆς ἐν ταῖς προσαρτωμέναις χώραις ἐφαρμοστέας νομοθεσίας καὶ τῆς δικαστικῆς αὐτῶν ὀργανώσεως». Τὸ ὑπόμνημα τοῦτο, ἀποφάσει τῆς Βουλῆς, θέλει ἐκτυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ· Ἡ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις αὐτῆς δι’ ὧν ἀποφαίνεται ὅπως χορηγηθῇ ἡ αἰτηθεῖσα ἄδεια τῆς Βουλῆς πρὸς καταδίωξιν τῶν βουλευτῶν 1) Θ. Κουτούπη, 2) Σπ. Θεοδωροπούλου, 3) Ἀ. Μαλασπίνα, 4) Κ. Δεμερτζῆ, 5) Θ. Φιλίου καὶ 6) Ἰ. Τρικούπη· Ἡ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις αὑτῆς ἐπὶ τῶν κάτωθι νομοσχεδίων· 1) Περὶ κυρώσεως Β. Διατάγματος τῆς 23 Ἰουλίου 1913 περὶ ἐκδόσεως πιστοποιητικῶν καὶ ἀντιγράφων ἀπαιτουμένων δι’ ἀπονομὴν συντάξεων εἰς τοὺς τραυματίας τοῦ πολέμου, χήρας καὶ ὀρφανὰ τῶν ἐν πολέμῳ πεσόντων ἐφ’ ἁπλοῦ χάρτου. 2) Περὶ ἀπαλλαγῆς τοῦ φόρου ἐπιτηδεύματος τῶν ἐπιστρατευθέντων ἐπιτηδευματιῶν. 3) Περὶ καταργήσεως διατάξεων τοῦ νόμου Δʹ (ἀρ. 4000) τῆς 14 Ἰανουαρίου 1912 περὶ παροχῆς τοῦ Δημοσίου εἰς τὸ Ταμεῖον τῆς Ἐθν. Ἀμύνης καὶ τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου· 4) Περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου ΔΡΙʹ (4110) τῆς 11 Ὀκτωβρίου 1912 περὶ προσωρινῆς μειώσεως ἢ καταργήσεως εἰσαγωγικῶν τινων δασμῶν· 5) Περὶ κυρώσεως τῆς ἀπὸ 7 Ἰουλίου 1913 συμβάσεως μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ τῆς Προνομιούχου Ἑταιρείας πρὸς προστασίαν τῆς παραγωγῆς καὶ τῆς ἐμπορίας τῆς σταφίδος· 6) Περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος τοῦ ἄρθρ. 1 τοῦ νόμου ΔΡΟΖʹ τῆς 16 Ἀπριλίου 1913 περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 30 Αὐγούστου ἔ. ἔ. νομοθετικοῦ Β. Διατάγματος περὶ παρατάσεως προθεσμίας πρὸς εἴσπραξιν δημοσίων προσόδων τῶν χρήσεων 1911 καὶ 1912 ἄνευ τῶν συνεπειῶν τῆς ὑπερημερίας· 7) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 22 Ὀκτωβρίου 1913 Β. Διατάγματος περὶ ἐκτυπώσεως κερμάτων καὶ ἀναστολῆς τῆς ἰσχύος τοῦ βʹ ἐδαφ. τοῦ ἄρθρ. 8 τοῦ νόμου ΓΧΜΑʹ τοῦ 1911»· 8) Περὶ προσλήψεως εἰδικοῦ ἐκπαιδευτοῦ τῶν ἀνδρῶν τῆς τελωνειακῆς ἀστυνομίας εἰς τὸν χειρισμὸν τῶν μηχανῶν τῶν βενζινακάτων καὶ ἐγκρίσεως πιστώσεως διὰ τὴν μισθοδοσίαν αὐτοῦ· Ἐπίσης ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προστασίας τοῦ σήματος καὶ τοῦ ὀνόματος τοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ» ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της· Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως κ. Ἰ. Τσιριμῶκος ὑποβάλλει νομοσχέδιον «περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως ἐκ δρ. 3000 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ ἀρχαιολογικοῦ ταμείου. Παραπέμπεται εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ· Ὁ βουλευτὴς κ. Ἀθ. Τ. Μπασιᾶς ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ προστασίας τῶν μουσικῶν ἔργων»· Οἱ βουλευταὶ κύριοι Ν. Χαριτᾶτος, Ὄθ. Τετενές, Δ. Βινιεράτος, Ν. Ῥαφτόπουλος ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου «περὶ ἐξασφαλίσεως τῆς ἀγροτικῆς περιουσίας ἐν Κεφαλληνίᾳ καὶ Ἰθάκῃ»· Ὁ βουλευτὴς κ. Χ. Δικαῖος ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν νόμων ͵ΓΩΜʹ καὶ ͵ΓΩΝΒʹ τοῦ 1911 «περὶ ἀναστολῆς καὶ μετατροπῆς τῶν μέχρι τῆς ἰσχύος τοῦ ἀναθεωρηθέντος Συντάγματος ἐπιβεβλημένων ποινῶν»· Ὁ βουλευτὴς κ. Πολ. Λαγοπάτης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ μετατροπῆς τῶν ἐκτάκτων στρατοδικείων Θεσσαλονίκης καὶ Ἰωαννίνων. (Ὅρα πάσας τὰς ἀνωτέρω ὑποβληθείσας ἐκθέσεις, τροπολογίας καὶ νομοσχέδια ἐν Ἀρχείῳ Βουλῆς). Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων. Οἱ κ. Δ. Κανελλόπουλος, Ν. Ξηρός, Γ. Καντιάνης καὶ Χ. Δικαῖος συνιστῶσιν ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Κρεστένων,

§2ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Θὰ ἐξετάσω τὸ ζήτημα. Παρακαλῶ ὅμως αἱ ἀναφοραὶ αὗται ν’ ἀποστέλλωνται εἰς τὰ ἁρμόδια Ὑπουργεῖα, ὅπως λαμβάνωσι γνῶσιν οἱ Ὑπουργοί.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κανελλόπουλος ἔχει τὸν λόγον ἐπ’ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Κρεστένων.

§4Δ. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πόρεδρε, θὰ ἦτο περιττὴ πᾶσα σύστασις πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐὰν ἡ ἁρμόδια ὑπηρεσία τῶν Δημοσίων ἔργων ἦτο ἐπιμελεστέρα εἰς τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν καθηκόντων της. Δυστυχῶς ἡ ὑπηρεσία τῶν Δημοσίων ἔργων δὲν μᾶς συνήθισεν εἰς τοῦτο καὶ διὰ τοῦτο ἀναγκάζομαι νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις. Πρόκειται περὶ στοιχειωδῶν ἀναγκῶν τῆς συγκοινωνίας, δηλαδὴ περὶ ὑποστηρίξεως γεφυρῶν, αἱ ὁποῖαι ἀναγκαίως ἔπρεπε νὰ ὑποπέσωσιν εἰς τὴν ἀντίληψιν τῆς ὑπηρεσίας τῶν Δημοσίων ἔργων. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ διατάξῃ τὴν διόρθωσιν τοῦ κακοῦ τάχιστα, πρὶν ἢ ἐπέλθῃ ὁ βαρὺς χειμών, διότι ἔχει διακοπῆ ἡ συγκοινωνία; πρόκειται ἄλλως τε περὶ δαπάνης πεντακοσίων δραχμῶν.

§5Ν. ΞΗΡΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ λάβητε τὴν καλωσύνην νὰ ἐπιμεληθῆτε ἰδιαιτέρως τῆς ἐπειγούσης ἀνάγκης ὡρισμένων ἔργων, τὰ ὁποῖα ἐξυπηρετοῦσι τὰς δημοτικὰς ἀνάγκας. Εἰδικῶς δ’ εἰς τὴν ἐπαρχίαν Φθιώτιδος ὁ δρόμος μεταξὺ Λαμίας καὶ τῶν λουτρῶν τῆς Ὑπάτης κατεστράφη, ὥστε θὰ καταστραφῶσι καὶ τὰ λουτρὰ ἀπὸ τὴν πρώτην πλημμύραν τοῦ Σπερχιᾶ. Λάβετε ἐπὶ τοῦ παρόντος προσωρινὰ μέτρα, πρὶν γίνωσι τὰ γενικά. Ἐπιβάλλεται μία σύντονος πρόνοια.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καντιάνης. Ἀπουσιάζει. Ὁ κ. Δικαῖος παραλειφθεὶς κατὰ λάθος.

§7Χ. ΔΙΚΑΙΟΣ. Μετὰ τὰς δηλώσεις, τὰς ὁποίας εἰς παρελθοῦσαν συνεδρίασιν ἔκαμεν ὁ κ. Ὑπουργός, περιττεύει πᾶσα συζήτησις.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Κανελλόπουλος ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Ἀγουλινίτσης.

§9Δ. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐδήλωσεν ὅτι οὔτε ὑπέβαλεν οὔτε σκέπτεται νὰ ὑποβάλῃ τοιοῦτο νομοσχέδιον. Ἑπομένως δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ γίνῃ συζήτησις.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ οἱ λοιποὶ συνάδελφοι οἱ ἐγγεγραμμένοι παραιτοῦνται;

§11Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως εἰς πεπλανημένας πληροφορίας μεταδοθείσας εἰς Ἀγουλινίτσαν ὀφείλεται ἡ ὑποβληθεῖσα ἀναφορὰ ἡ ἀφορῶσα τὴν σύμβασιν μετὰ τῆς Προνομιούχου ἑταιρείας. Αἱ πεπλανημέναι αὗται πληροφορίαι ἀνησύχησαν καὶ δικαίως τοὺς κατοίκους Ἀγουλινίτσης, ὡς ἦτο ἑπόμενον ν’ ἀνησυχήσῃ καὶ πάντας τοὺς κατοίκους τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν, διότι ἐκεῖ ὑπέθεσαν ὅτι τροποποιεῖται ἡ ἀρχικὴ σύμβασις κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ ἐπιτραπῇ ἵνα τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον κατ’ ἔτος ὑποχρεοῦται ν’ ἀγοράζῃ ἡ Προνομιοῦχος ἑταιρεία τὸ καταλογίσῃ εἰς τὸ ἐτήσιον παρακράτημα καὶ ἐντεῦθεν ῥυθμίζηται ἡ καταβολὴ τοῦ φόρου τῆς εἰσφορᾶς εἰς εἶδος ἢ εἰς χρῆμα, καθ’ ἣν ἐποχὴν ἡ σύμβασις ὁρίζει, ἵνα ὁρίζηται τοῦτο. Τοῦτο δικαίως ἀνησύχησε τοὺς κατοίκους, μολονότι αὕτη δὲν στηρίζεται εἰς τὰ πράγματα, διότι ὡς ἐκ τῆς συμβάσεως, τὴν ὁποίαν ἔχει ὑποβάλει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἰς τὴν Βουλήν, φαίνεται ὅτι πρόκειται περὶ ἐντελῶς ἄλλου ἀντικειμένου. Ἐν τούτοις δραττόμενος τῆς εὐκαιρίας ταύτης τῆς διαβιβάσεως αἰτήσεως ἐκ μέρους συμπολιτῶν μου, αἰσθάνομαι τὴν ἀνάγκην καὶ τὸ καθῆκον νὰ συστήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἵνα, ἂν τυχὸν προέλθῃ εἰς νέας διαπραγματεύσεις πρὸς τοὺς διοικοῦντας τὴν Προνομιοῦχον ἑταιρείαν, ἀποφύγῃ, ὅσον ἔνεστι, νὰ δώσῃ τοιαύτην τροπὴν εἰς τὰς διατάξεις τῆς συμβάσεως, ὥστε τὸ ποσὸν τῆς παρακρατήσεως, τὸ ὁποῖον κατ’ ἔτος ἀγοράζει ἡ Προνομιοῦχος ἑταιρεία ἢ ἡ ὑποκατάστασις εἰς τὰς ὑποχρεώσεις αὐτῆς Οἰνοποιητικὴ ἑταιρεία, μὴ συνυπολογισθῇ εἰς τὸ ἐτήσιον παρακράτημα καὶ ἐντεῦθεν καταλογισθῇ τὸ καταβλητέον ποσὸν τοῦ φόρου ἢ τῆς εἰσφορᾶς εἰς εἶδος ἢ εἰς χρῆμα, διότι τοῦτο θὰ ἐπηρέαζε τὰς τιμὰς τῆς ὅλης παραγωγῆς πρὸς ζημίαν αὐτῆς.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ ἀντικειμένου τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Δικαῖος.

§13Χ. ΔΙΚΑΙΟΣ. Ἐγὼ μίαν μόνον παρατήρησιν ἤθελον νὰ κάμω πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐν σχέσει μὲ τὴν ἀναφορὰν ταύτην. Ἤθελον τὸν παρακαλέσει εἰς τὰς δηλώσεις τὰς ὁποίας ἰδιαιτέρως ἔκαμε νὰ προσθέσῃ μίαν ἄλλην, νὰ κάμῃ μίαν ἐπίσημον ἀνακοίνωσιν, ὅτι τουλάχιστον διὰ τὸ ἐνεστὼς ἔτος δὲν πρόκειται νὰ διατρέξωσιν οἱ σταφιδοπαραγωγοὶ τοὺς κινδύνους ἐκείνους, τοὺς ὁποίους προκαλοῦσιν αἱ ἐνέργειαι τῆς ἑταιρείας. Ἐὰν δὲν συμβαίνῃ τίποτε, εἶναι καλὸν νὰ καθησυχάσωμεν τοὺς σταφιδοπαραγωγούς, διότι εἶναι πολὺ τεταραγμένοι ἐκ τῶν καθημερινῶν διαδόσεων.

§14ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐὰν εἶναι τεταραγμένοι, δὲν πταίω ἐγώ. Ἐνταῦθα πρόκειται περὶ συμβάσεως, ἡ ὁποία ἔχει ἐντελῶς διάφορον ἀντικείμενον καὶ οὐδεμίαν σχέσιν ἔχει πρὸς τὸ ζήτημα.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Μερλόπουλος ἐπ’ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Μελιγαλᾶ.

§16Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ αἴτημα τῶν κατοίκων Μελιγαλᾶ εἶναι τόσον δίκαιον καὶ τὸ δίκαιον αὐτοῦ τόσον καταφανές, ὥστε ὁ κ. ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργὸς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ ἔχῃ τὴν αὐτὴν γνώμην ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου.

§17Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ποῖον εἶναι τὸ αἴτημα τῶν κατοίκων Μελιγαλᾶ;

§18Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι τόσον βέβαιον καὶ τόσον δίκαιον, ὥστε αὐτὸ τὸ συμβούλιον τῶν ἐν Καλάμαις Πλημμελειοδικῶν ἀναγνωρίζον τὴν ἀνάγκην τῆς συστάσεως εἰδικοῦ Πταισματοδικείου ἐν Μελιγαλᾷ ἐγνωμοδότησεν ἄλλοτε ὑπὲρ αὐτοῦ. Ἤδη ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῆς συζητήσεως τοῦ νέου νόμου δὲν ἀμφιβάλλω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης θὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὸ αἴτημα τοῦτο τῶν κατοίκων Μελιγαλᾶ, ἵνα γίνῃ δυνατὴ ἡ σύστασις ἐν τῷ τόπῳ τούτῳ εἰδικοῦ Πταισματοδικείου.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Σκάσης ἔχει τὸν λόγον ὅπως εἰσηγηθῇ ἔκθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς τῶν ἀναφορῶν.

§20Θ. ΣΚΑΣΗΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν μελετήσασα ὅλας τὰς παραπεμφθείσας εἰς αὐτὴν ἀναφοράς, τινὰς μὲν τούτων παρέπεμψεν εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον, περὶ ἑτέρων δέ, τὰς ὁποίας ἐθεώρησεν ὡς γενικωτέρου ἐνδιαφέροντος, ἔκρινε καλὸν ὅπως ποιήσηται ἔκθεσιν καὶ ὡς εἰσηγητὴς τῆς ἐπιτροπῆς λαμβάνω τὴν τιμὴν ν’ ἀναφέρω εἰς τὴν Βουλὴν ὀλίγας λέξεις. Πρῶτον ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς τῶν καπνεργατῶν Καβάλλας, αἰτουμένων ὅπως ἡ Βουλὴ λάβῃ μέτρα εἰδικὰ περὶ τῆς βελτιώσεως τῶν ὑγιεινῶν συνθηκῶν τῆς ἐργασίας των, ἡ ἐπιτροπὴ ἐφιστᾷ τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς καὶ τῆς Κυβερνήσεως, εἰς δὲ τοὺς ἀξιοτίμους Ὑπουργοὺς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας συνιστᾷ, ὅπως τὸ ταχύτερον, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ κατωτάτου ὁρίου τῶν ἐργασίμων ὡρῶν καὶ διὰ τῆς ἱδρύσεως προτύπων καπνεργοστασίων ἐκπληρούντων πάντας τοὺς ὅρους τῆς βιομηχανικῆς καὶ ἐπαγγελματικῆς ὑγιεινῆς σπεύσωσιν, ἵνα λάβωσι μέτρα ὑγιεινῆς διὰ τοὺς ἐργάτας τούτους, μέτρα ὀφειλόμενα πρὸς αὐτοὺς ἐκ στοιχειώδους φιλανθρωπίας. Οὔτε ἡ πληθώρα τῶν ὑπαρχόντων νῦν καπνεργοστασίων, οὔτε ὁ λόγος ὅτι ταῦτα δὲν ἀνήκουσι νῦν ὡς κτίρια εἰς τὸ Κράτος δύνανται νὰ θεωρηθῇ ὡς κώλυμα διὰ τὴν ἔλλειψιν προχείρων μέτρων ὑγιεινῆς ὅσον ἀφορᾷ τὴν βιομηχανίαν ταύτην, καθόσον δύναται κάλλιστα νὰ ληφθῶσι πρόχειρα τοιαῦτα μέτρα εἰς τὰ ὑπάρχοντα ἤδη κτίρια, ὅπως εἶναι τὸ τοῦ τακτικοῦ ἀερισμοῦ τῶν καπνεργοστασίων, ὅπως εἶναι τὸ τῆς τεχνικῆς ἀπαγωγῆς τῆς ἀναπτυσσομένης κόνεως ἐκ τῆς ἐργασίας τῶν φύλλων τοῦ καπνοῦ, ὅπως εἶναι τὸ ἐπιμεμελημένον καὶ ἐπιστημονικῶς διωργανωμένον ζήτημα τῆς καθαριότητος τῶν κτιρίων τούτων, τῆς τοποθετήσεως πτυελοδοχείων καὶ τῆς δι’ αὐστηρῶν ποινῶν τιμωρίας ἐκείνων οἵτινες ἤθελον πτύσει ἐκτὸς τῶν πτυελοδοχείων τούτων καὶ διάφορα ἄλλα πρόχειρα μέτρα τὰ ὁποῖα μετ’ ἀρίστων ἀποτελεσμάτων δύνανται νὰ ἐφαρμοσθῶσιν. Ἐὰν πᾶσαι αἱ βιομηχανίαι, κύριοι Βουλευταί, συνεπάγονται κινδύνους διὰ τὴν ὑγείαν τῶν ἐργατῶν σήμερον, εἶναι παγκοίνως γνωστὸν ὅτι ἡ βιομηχανία τοῦ καπνοῦ εἶναι ἡ μᾶλλον φθοροποιὸς βιομηχανία, ἡ μᾶλλον ἐπικίνδυνος βιομηχανία διὰ τὴν ὑγείαν τῶν ἐργατῶν. Εἶδον ὑπόμνημά τι, τὸ ὁποῖον διενεμήθη πρὸς ὅλους τοὺς κ. Βουλευτάς, τῶν καπνεργοστασιαρχῶν τῶν καπνεμπόρων οἵτινες πειρῶνται ν’ ἀποδείξωσι δι’ αὐτοῦ ὅτι ἡ ὑγίεια τῶν ἐργατῶν οὐδὲν ἔχει νὰ πάθῃ ἐκ τῆς ἐργασίας ταύτης· ὅτι οἱ ἐργάται κατὰ τὰς στατιστικάς, κατὰ τὰς ὁμολογίας σοφῶν ἐπιστημόνων, κατ’ ἀρχὰς μόνον καταλαμβάνονται ὑπὸ ἰλίγγου, ὑπὸ ναυτίας, ὑπὸ ταχυκαρδίας, εἶτα δὲ συνηθίζουσι καὶ δύνανται ἀνενόχλητοι καὶ ἄνευ κινδύνου διὰ τὴν ὑγείαν αὐτῶν νὰ ἐξακολουθήσωσιν ἐργαζόμενοι. Οὐδὲν τούτων ἀρνοῦμαι, ἀλλ’ ὀφείλω νὰ παρατηρήσω εἰς τοῦτο ὅτι τὰ φαινόμενα ταῦτα εἶναι ἡ ὀξεῖα δηλητηρίασις καὶ εὐτυχῶς αὕτη διὰ τῆς ἀντιδράσεως τοῦ ὀργανισμοῦ καταπολεμεῖται, ἀλλ’ ἀπομένει ἡ χρονία δηλητηρίασις καὶ ἀποδεικνύεται ἐκ τῶν στατιστικῶν ὅτι ἐπὶ ἑκατὸν ἐργατῶν θεραπευομένων διὰ φυματίωσιν οἱ τριάκοντα προέρχονται ἐκ τοῦ κλάδου τῶν καπνεργατῶν. Ἡ ἐπιτροπὴ ἀνεξαρτήτως τῶν ἄνω ἐκτεθέντων λόγων θεωρεῖ ὅτι θὰ ἦτο μεγίστη ἀνακολουθία διὰ τὸ Κράτος τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν τιμωρεῖ τοὺς ἰδιώτας, ἐπιβάλει ποινὰς αὐστηρὰς εἰς τοὺς βιομηχάνους, ὅπως ἐφαρμόσωσιν εἰς τὰ ἐργοστάσια αὐτῶν τὰ στοιχειωδῶς λειτουργοῦντα τὴν λῆψιν μέτρων ὑγιεινῆς καὶ τάσσει εἰς αὐτοὺς προθεσμίας βραχυτάτας, εἶτα τὸ Κράτος τοῦτο ἀφήνει εἰς τὴν τύχην αὐτῶν ἐγκαταλελειμμένους ἐκείνους τοὺς ὁποίους ἔχει οὕτως εἰπεῖν ὑπὸ τὴν ἄμεσον αὐτοῦ ἐπίβλεψιν. Διὰ τοῦτο ἡ ἐπιτροπὴ ἐπίσης συνιστᾷ ὅπως τὰ διὰ Β. Διατάγματος εὐκόλως δυνάμενα νὰ ληφθῶσι ταῦτα στοιχειώδη ὑγιεινὰ μέτρα, ἐπὶ τῇ βάσει πάντοτε τοῦ ἰσχύοντος νόμου, τοῦ διὰ τοῦ Βασ. Διατάγματος καθορισμοῦ τῶν λεπτομερειῶν τούτων, ἵνα τὸ ταχύτερον ἐκδοθῇ καὶ συγχρόνως εἰσαχθῇ καὶ εἰς τὰς νέας χώρας, ὅπου, ὡς γνωστόν, πλέον τῶν 30 χιλ. τοιούτων ἐργατῶν ὑπάρχουσι. Δεύτερον ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς τῶν μαθητῶν τοῦ Γυμνασίου Ἀθηνῶν καὶ ἄλλων Γυμνασίων, οἵτινες ζητοῦσιν ἀναβολὴν κατατάξεως, ἐπίσης ἡ ἐπιτροπὴ θεωρεῖ ὅτι τοῦτο συνεπείᾳ τῆς ἐλαττώσεως τοῦ ὁρίου τῆς στρατιωτικῆς ἡλικίας εἶναι δικαιότατον καὶ δέον νὰ ληφθῇ νομοθετικὴ μέριμνα.

§21ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὑπεβλήθη νομοσχέδιον.

§22Θ. ΣΚΑΣΗΣ. Δὲν ἐψηφίσθη ὅμως ἀκόμη.

§23ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Διετάχθη ἡ ἐκτέλεσις.

§24Θ. ΣΚΑΣΗΣ. Μάλιστα. Ἐπίσης ἡ ἐπιτροπὴ συνιστᾷ, ὅπως γίνῃ δεκτὴ ἡ αἴτησις τῶν ἐξ Ἠπείρου καταγομένων ἀπόρων, τῶν ἀποδεδειγμένως ἀπόρων, ὡς καὶ τῶν ἐπιστράτων καὶ ἐθελοντῶν φοιτητῶν τοῦ Πανεπιστημίου, περὶ ἀτελοῦς ἐγγραφῆς διὰ τὸ τρέχον ἔτος, καθόσον αἱ ἐκ τοῦ πολέμου δυσχέρειαι δὲν ἐπιτρέπουσιν εἰς τούτους νὰ καταβάλωσι τὰ τέλη τοῦ Πανεπιστημίου. Ἐπὶ δὲ τῆς αἰτήσεως τοῦ τμήματος τῆς νοσηλείας καὶ ὑγιεινῆς τῆς Ἑνώσεως τῶν Ἑλληνίδων, ἥτις ζητεῖ ἐπιχορήγησιν τοῦ Κράτους, ἡ ἐπιτροπὴ ἐν ἐπιγνώσει τῶν πραγματικῶν φιλανθρωπικῶν ὑπηρεσιῶν, τὰς ὁποίας τὸ τμῆμα τοῦτο παρέχει εἰς τὴν κοινωνίαν, παρ’ ὅλους τοὺς γλίσχρους αὐτοῦ πόρους, συνιστᾷ εἰς τὴν Βουλήν, ὅπως χορηγηθῇ βοήθημα 1500 δραχ. ἐτησίως. Ἤδη θ’ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν ὀλίγον καὶ ἐπὶ τῆς αἰτήσεως τοῦ Στυλιανοῦ Ἀλεξίου παρακαλοῦντος, ὅπως τῷ δοθῇ χρηματικὸν βοήθημα πρὸς ἀποπεράτωσιν τῆς μεγάλης κριτικῆς ἐκδόσεως τοῦ Ἐρωτοκρίτου. Ἡ ἐπιτροπὴ ἠρεύνησε τὸ καθ’ ἑαυτὴν τὸ ποίημα τοῦτο ἀπὸ ἀπόψεως ἱστορικῆς καὶ ἐθνικῆς, καὶ ἀπὸ ἱστορικῆς μὲν ἀπόψεως ἔκρινεν ὅτι τοῦτο ὡς ἀναφερόμενον εἰς τὸν ἰδιάζοντα ἰδιωτικὸν καὶ δημόσιον βίον τῆς τότε ἐποχῆς εἶναι πολλῆς ἱστορικῆς σημασίας, ἀπὸ ἐθνικῆς δὲ ἀπόψεως, ἤτοι ὡς ἔπος ἐθνικόν, περὶ τῆς ἀξίας αὐτοῦ λαλεῖ αὐτὴ αὕτη ἡ γλυκυτάτη ἀπήχησις τὴν ὁποίαν ἔσχεν εἰς τὴν ψυχὴν τοῦ λαοῦ, ὅστις καὶ σήμερον ἔτι ἀποστηθίζει τοῦτο καὶ μεταδίδει ἀπὸ γενεᾶς εἰς γενεάν. Καὶ ὄντως τὸ ποίημα τοῦτο διδάσκει εἰς τὰς ψυχὰς τῶν Ἑλληνίδων παρθένων καὶ τῶν Ἑλληνοπαίδων τὰ ἀθάνατα γνωρίσματα τῆς Ἑλληνικῆς ψυχῆς, τουτέστι τὴν προσήλωσιν πρὸς τὴν οἰκογενειακὴν τιμήν, τὰ θαυμάσια διδάγματα τῆς πολεμικῆς ἀνδρείας καὶ τὴν πρόθυμον ἐθελοθυσίαν ὑπὲρ τοῦ πατρίου ἐδάφους. Τὴν γνώμην ἡμῶν ταύτην ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν ἐπεκύρωσεν ὁ μέγας Κοραῆς ἀποκαλῶν τὸν Ἐρωτόκριτον νέον Ὅμηρον τῆς Ἑλλάδος. Τὴν ἐθνικὴν ἀνάγκην τῆς ἐκδόσεως τοῦ Ἐρωτοκρίτου πρώτη ἡ Γενικὴ τῶν Κρητῶν συνέλευσις, ὡς φυσικὸν ἦν, ἀνεγνώρισε καὶ ἀνέθηκεν εἰς τὸν λόγιον Κρῆτα Γιάνναρην, ὅπως ἐκδώσῃ τὴν μεγάλην κριτικήν, γλωσσικὴν καὶ ἱστορικὴν ἔκδοσιν αὐτοῦ. Ἀτυχῶς, πλὴν τῆς ἱστορικῆς καὶ γλωσσικῆς ἐκδόσεως, τὴν ὁποίαν κατὰ τὸ 1899 ὁ Κρὴς οὗτος λόγιος ἐξέδωκε, δὲν κατώρθωσε μέχρι σήμερον νὰ ἐκδώσῃ καὶ τὴν κριτικὴν ἔκδοσιν τοῦ Ἐρωτοκρίτου. Ἵνα δὲ τὸ ποίημα τοῦτο ἀναλάβῃ τὴν ἐμπρέπουσαν αὐτῷ θέσιν, ἣν ἔχει παρὰ τῷ Ἑλληνικῷ λαῷ, καὶ τύχῃ τῆς σπουδῆς καὶ τῆς ἀγάπης ἧς εἶναι ἐπάξιον, παρίσταται ἀνάγκη, ὅπως ἐκδοθῇ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἀρχαιοτέρου καὶ τοῦ ἀκριβεστέρου χειρογράφου τοῦ εὑρισκομένου ἐν τῷ Βρεττανικῷ μουσείῳ. Ὄντως δὲ τὴν ἀνάγκην ταύτην κατεῖδεν ὁ ὑποβαλὼν τὴν αἴτησιν εἰς τὴν Βουλὴν Στυλιανὸς Ἀλεξίου καὶ δι’ ἀτρύτων κόπων καὶ μεγίστων θυσιῶν κατώρθωσε σχεδὸν ἐξ ὁλοκλήρου διὰ φωτογραφήσεως τοῦ ἀρχικοῦ κειμένου τοῦ εὑρισκομένου ἐν τῷ Βρεττανικῷ μουσείῳ ν’ ἀντιγράψῃ καὶ σχεδὸν φέρῃ εἰς πέρας, ὡς ἡ ἐπιτροπὴ ἐπείσθη διὰ τῆς προσκομίσεως ἑνὸς σχεδὸν πλήρους ἀντιτύπου παρ’ αὐτοῦ. Ἡ ἐπιτροπὴ ὅθεν διὰ τοὺς ἄνω ἐκτεθέντας λόγους λαμβάνει τὴν τιμήν, ὅπως προτείνῃ εἰς τὴν Βουλήν, ἵνα ἀποδεχθῇ τὴν αἴτησιν τοῦ Ἀλεξίου καὶ διὰ χρηματικοῦ βοηθήματος τοὐλάχιστον 6000 δραχ., χορηγουμένων εἰς δύο δόσεις, ἀναλόγως τῆς προόδου τῆς ἐργασίας, ἔλθῃ ἐπίκουρος εἰς τὴν ἔκδοσιν τοῦ ποιήματος τούτου, ὅπερ ἐκδιδόμενον, ὡς ἀνωτέρω εἶπον, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ καλλιτέρου καὶ πιστοτέρου χειρογράφου τοῦ εὑρισκομένου ἐν τῷ Βρεττανικῷ μουσείῳ καὶ πλουτιζόμενον, εἰ δυνατόν, διὰ τῶν ἐν αὐτῷ εὑρισκομένων εἰκόνων θ’ ἀποβῇ ἀληθῶς γλωσσικὸν καὶ ἐθνικὸν κειμήλιον διὰ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Τσακανίκας. Ἀπών. Ὁ κ. Κ. Σταμούλης «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν διατί οἱ παραλειφθέντες τῶν μέχρι τοῦ 1912 κλάσεων, οἱ ἀνήκοντες ὡς ἐκ τῆς ἡλικίας των εἰς ἀπολυθείσας κλάσεις καὶ κριθέντες δι’ εἰδικοὺς τῆς ἡλικίας αὑτῶν λόγους ἀπαλλαγέντες, δὲν ἀπολύονται μετὰ τὸ ἀπὸ 15 Νοεμβρίου 1913 Β. Διάταγμα καὶ τὴν ἐπὶ τῇ βάσει τούτου ἐγκύκλιον τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν ὑπ’ ἀριθ. 156459».

§26Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Μόνον ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 9 εἶμαι εἰς θέσιν ν’ ἀπαντήσω σήμερον, ἐπὶ δὲ τῶν ἄλλων αὔριον.

§27Κ. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Ἡ ἀπάντησις ἐδόθη καὶ εἶναι εἰς τὸ Προεδρεῖον.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ἡ ἐρώτησις, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, εἶχεν ἐγγραφῆ εἰς προηγουμένην Ἡμερησίαν Διάταξιν καὶ ὁ κ. συνάδελφος ἐπανέλαβεν αὐτήν. Ἐν τῷ μεταξὺ σήμερον ἔλαβε τὴν ἀπάντησιν διὰ τοῦ Ὑπουργείου καὶ τὴν ἔλαβε ταύτην τὴν στιγμήν.

§29Κ. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Τὴν ἔλαβον ταύτην τὴν στιγμήν.

§30Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Νὰ μὲ ἐγγράψητε σχετικῶς, κ. Πρόεδρε, πρὸς αὐτὴν τὴν ἐρώτησιν.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ νὰ δώσητε εἰς τὸ ἁρμόδιον Γραφεῖον σημείωσιν.

§32Κ. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Ἔλαβον τὴν ἀπάντησιν.

§33Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Πολὺ καλά.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 9. Ὁ κ. Σ. Κροκιδᾶς «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ἂν ἔλαβε γνῶσιν μιᾶς ἐπιστολῆς δημοσιευθείσης εἰς τὴν ἐφημερίδα «Σκρὶπ» καὶ εἰς ἄλλας ἐφημερίδας ὑπὸ ἡμερομηνίαν 26 Νοεμβρίου τοῦ διευθυντοῦ τῆς Ἀτμοπλοΐας Γουδῆ κ. Ν. Λεωνίδα, περιεχούσης τὰ ἑξῆς: 1) Εἰς τὰ 4 ἀτμόπλοια τῆς Ἀτμοπλοϊκῆς ἑταιρείας Γουδῆ, ἅτινα εἶχεν ἐπιτάξει κατὰ τὸ διάστημα τοῦ πολέμου ἡ Κυβέρνησις, ἐχορήγουν γαιάνθρακας Νιουκάστελ κακῆς ποιότητος καὶ ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον κόνιν, καθ’ ἃ ἐβεβαίουν οἱ μηχανικοὶ τῆς ἑταιρείας, καὶ 2) ἐζήτουν ἀποδείξεις παρὰ τῶν μηχανικῶν διὰ ποσὸν ἀνώτερον τοῦ παραδιδομένου, ὡς ἔλεγον συνεχῶς οἱ μηχανικοί, οἵτινες ἀπέκρουον τὰς τοιαύτας προτάσεις, καὶ τί ἐνήργησε πρὸς ἐξακρίβωσιν τῶν τόσῳ ῥητῶς καταγγελλομένων».

§35Ι. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΑΣ. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 8, περὶ συντάξεων εἰς τοὺς τραυματίας, ἐδόθη ἀπάντησις;

§36Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Αὔριον, διότι ἀπουσίαζον καὶ δὲν ἔλαβον γνῶσιν αὐτῆς. Πρέπει νὰ λάβω γνῶσιν, διὰ ν’ ἀπαντήσω.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 11 τοῦ κ. Κοσονάκου περὶ μισθοδοσίας τῶν ἐφέδρων ἀνθυπιάτρων.

§38Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Νομίζω, ὅτι ἐδημοσιεύθη τὸ Διάταγμα.

§39Π. ΚΟΣΟΝΑΚΟΣ. Ἐδημοσιεύθη τὸ Διάταγμα ἀπὸ τῆς 9 Ὀκτωβρίου, μόλις δὲ πρὸ δύο ἡμερῶν ἐκοινοποιήθη εἰς αὐτούς. Ἀπὸ τῆς κοινοποιήσεως τοῦ Β. Διατάγματος θὰ μισθοδοτῶνται ἢ ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως; Εἶναι ἄδικον νὰ μὴ μισθοδοτῶνται.

§40ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Θὰ ἐξετάσω.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 12. Ὁ κ. Χ. Δικαῖος «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν ἂν ὁ νομάρχης Μεσσηνίας ὑπέβαλεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τὰς ζητηθείσας παρ’ αὐτοῦ πληροφορίας σχετικῶς πρὸς τὸ ζήτημα τοῦ διορισμοῦ τῆς δημοδιδασκαλίσσης Ἀλητσέλεπη Σταματίνας Ζέρβα καὶ ἄν κατετέθησαν αὗται ἐν τῇ Βουλῇ, ἐπιθυμῶν ἵνα ἐπ’ αὐτῶν κάμῃ παρατηρήσεις τινάς».

§42ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν νομίζω ὅτι ἀπευθύνεται πρὸς ἐμὲ ἡ ἐρώτησις αὕτη.

§43Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Εἰς ἐμὲ ἀνήκει, ἀλλά, ἐπειδὴ εἶναι ἐσφαλμένη ἡ ἐγγραφὴ διαγράφεται.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Χατζηγιάννης «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν τίνα μέτρα σκοπεῖ νὰ λάβῃ διὰ τοὺς ἄνδρας τῆς τελωνιακῆς ἀστυνομίας, οἵτινες ἐπανελθόντες ἐκ τῶν τάξεων τοῦ στρατοῦ μένουσιν ἄνευ ἐργασίας, καίπερ μισθοδοτούμενοι».

§45Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Θὰ ἐξετάσω καὶ θ’ ἀπαντήσω.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Δίκαιος «ἐρωτᾷ τοὺς κυρίους Ὑπουργοὺς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ Ἐσωτερικῶν, ἂν ἔλαβον ἢ σκέπτονται νὰ λάβωσι μέτρα καὶ τίνα κατὰ τοῦ τελώνου Καλαμῶν, μὴ σεβομένου τὰς διαταγὰς τῶν προϊσταμένων του, ὑβρίζοντος καπηλικῶς τοὺς πολίτας καὶ ὡς δημοσίου εἰσπράκτορος ὑποβάλλοντος εἰς φορολογίαν δημοτικὴν καὶ αὐτὰ ἀκόμη τὰ ἐμπορεύματα καὶ τρόφιμα τὰ ἐκ τῶν ἀποθηκῶν τῆς διαμετακομίσεως ὑπὸ τῶν εἰσαγωγέων ἐν ὀνόματί των ἐξαγόμενα πρὸς κατανάλωσιν ἐκτὸς τοῦ δήμου Καλαμῶν κατὰ τὴν προθεσμίαν τοῦ νόμου».

§47Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Θὰ ἐξετάσω.

§48Χ. ΔΙΚΑΙΟΣ. Ἐάν, Κύριοι, τὸ Οἰκονομικὸν Συμβούλιον ἠσχολεῖτο περισσότερον παρ’ ὅσον ἀσχολεῖται εἰς τὰ ὑπηρεσιακὰ ζητήματα τῶν οἰκονομικῶν ὑπηρεσιῶν, ἂν συνεκινεῖτο ἔστω καὶ ὀλίγον ὑπὸ τῶν ἐπανειλημμένων διαμαρτυριῶν τοῦ ἐμπορικοῦ κόσμου τῆς πόλεως Καλαμῶν, ὑπὸ τῶν ἐπανειλημμένων παραστάσεων τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ νομοῦ Μεσσηνίας, βεβαίως δὲν θὰ παριστάμεθα σήμερον μάρτυρες τῆς ἀτόπου συμπεριφορᾶς τοῦ τελώνου Καλαμῶν, ὁ ὁποῖος ἀπὸ ὑβριστοῦ ὅλου τοῦ κόσμου ἐκεῖ, ἀπὸ μισανθρώπου, ὁ ὁποῖος ἔπαθεν ἅμα καὶ ἀπὸ ἀνθρωποφοβίαν, μετεβλήθη εἰς ὄργανον δημοσίας ὑπηρεσίας ἐντελῶς ἀπειθές. Ἀλλ’ ἐν τούτῳ ὁ Κύριος αὐτὸς εἶναι καὶ εἴρων, διότι, ἐνῷ ἐπανειλημμέναι διαταγαὶ ἀπεστάλησαν ὑπὸ τῶν Ὑπουργείων Ἐσωτερικῶν καὶ Οἰκονομικῶν διὰ φορολογικὰ ἀντικείμενα, εἰς πάντας τοὺς μεταβαίνοντας καὶ ζητοῦντας πληροφορίας ἡ ἀπάντησις αὐτοῦ ἦτο ὅτι αἱ διαταγαὶ τῶν Ὑπουργείων εἶναι ὑπὸ τὰ πιεστήρια. Ἡ ἱστορία αὐτὴ ἐξακολουθεῖ ἀπὸ ἔτους περίπου, ἐσχάτως δὲ ἡ κατάστασις ἀπέβη ἀνυπόφορος! Καταπιέζεται καὶ καταθλίβεται ὁ ἐμπορικὸς κόσμος Καλαμῶν, ὁ ὁποῖος ἐπικαλεῖται ἑκάστοτε τὴν προστασίαν τοῦ νομάρχου διὰ νὰ διεξαγάγῃ παρὰ τῷ τελωνείῳ Καλαμῶν τὰς ἐμπορικάς του ὑποθέσεις. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἴσως ἀπὸ νευρολογικῆς ἀπόψεως ὁ ἄνθρωπος νὰ μὴ εἶναι τόσον καλὰ καὶ διὰ τοῦτο θὰ συνίστων εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, ἵνα ἐξαντλήσῃ πᾶσαν τὴν αὐστηρότητά του καὶ ἵνα σπεύσῃ νὰ λάβῃ τάχιστα πρόνοιαν διὰ ν’ ἀπαλλάξῃ τὴν κοινωνίαν Καλαμῶν ἀπὸ τὸν ἄνθρωπον ἐκεῖνον ὁ ὁποῖος οὐδεμίαν πλέον ἔχει θέσιν εἰς τὴν δημοσίαν ὑπηρεσίαν, καθόσον μετεβλήθη εἰς ὄργανον ἀπειθαρχοῦν συστηματικῶς εἰς τὰς διαταγὰς τῶν προϊσταμένων του.

§49Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Πῶς λέγεται;

§50Χ. ΔΙΚΑΙΟΣ. Δὲν γνωρίζω· ἐγὼ ὁμιλῶ περὶ τοῦ τελώνου Καλαμῶν, ἀδιαφορῶν πῶς ὀνομάζεται. Θὰ προσφέρητε, λοιπόν, κ. Ὑπουργέ, ὄχι μόνον εἰς τὴν κοινωνίαν Καλαμῶν ἀλλὰ καὶ εἰς αὐτὸν τὸν ἴδιον ἐκδούλευσιν, διότι θ’ ἀποδώσητε καὶ εἰς αὐτὸν τοῦτον τὸν τελώνην τὴν ἡσυχίαν του. Κάμνω τὴν ἐπίσημον ταύτην διαμαρτυρίαν ἐπὶ τῇ ἐλπίδι ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν θὰ ἐξαντλήσῃ πᾶσαν τὴν ἐπιρροήν του ἐπὶ τοῦ Οἰκονομικοῦ Συμβουλίου καὶ θὰ ἐπιφέρῃ λύσιν ἱκανοποιοῦσαν καὶ τὸν νόμον καὶ τὴν ἱεραρχίαν τῆς ὑπηρεσίας καὶ τὴν κοινωνίαν τῶν Καλαμῶν.

§51Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Τώρα λαμβάνω γνῶσιν καὶ θὰ ἐξαντλήσω ὅλην τὴν αὐστηρότητά μου.

§52Χ. ΔΙΚΑΙΟΣ. Καθ’ ἣν στιγμὴν ἔκαμνον ἄλλοτε παραστάσεις ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Οἰκονομικῶν πρὸς τὸν Γενικὸν Γραμματέα αὐτοῦ, εἰσῆλθεν ὑπάλληλος τοῦ τελωνειακοῦ τμήματος εἰς τὸ Γραφεῖον τοῦ κ. Γενικοῦ Γραμματέως καὶ εἶπεν, ὅτι σφάλλεσθε μὴ κατηγοροῦντες τὸν τελώνην Καλαμῶν καὶ διὰ πράξεις, αἱ ὁποῖαι αἴρουσι τὴν ἠθικότητα τοῦ χαρακτῆρός του. Διὰ τούτου δὲ ἐνόει ὁ ὑπάλληλος ἐκεῖνος παραπτώματα τοῦ τελώνου κατὰ τὴν ἐν Πάτραις ὑπηρεσίαν του. Ὁ δὲ κ. Γενικὸς Γραμματεὺς ἐκράτησεν ὑπὸ σημείωσιν καὶ τὰς πληροφορίας ταύτας πρὸς συμπλήρωσιν τῶν ὅσα ἐλέχθησαν πρὸς αὐτόν.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Ἀναστασιάδης. Ἀπουσιάζει. Ἡ ὑπ’ ἀριθμὸν 17 ἐρώτησις τοῦ κ. Βελέντζα πρὸς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν περὶ τοῦ στρατιώτου Μπουλοδήμου ἀναβάλλεται;

§54Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Μάλιστα.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπ’ ἀριθμὸν 19. Ὁ κ. Δ. Γκλαβᾶς. Ἀπουσιάζει. Ὁ κ. Ν. Γαρδικιώτης «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, ὅπως πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἂν ἔλαβε μέριμναν περὶ συμπληρώσεως τῶν δύο κενῶν θέσεων καθηγητῶν παρὰ τῷ Γυμνασίῳ Τρικκάλων».

§56Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἐν τῇ μιᾷ θέσει εἶναι καθηγητὴς ὁ κ. Μέκιος, ὁ ὁποῖος αἰτήσει τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ τῆς Ἠπείρου ἀπεσπάσθη εἰς ὑπηρεσίαν ἐκεῖ, ἐζήτησα δὲ ἤδη νὰ χορηγηθῇ εἰς αὐτὸν ἡ ἄδεια ὅπως ἐπανέλθῃ, ἐὰν δὲν εἶναι αὐτόθι χρήσιμος. Ἐλπίζω νὰ ἐπανέλθῃ. Ἡ ἑτέρα τῶν κενῶν θέσεων θὰ πληρωθῇ κατόπιν ἐρωτήσεως τοῦ Ἐποπτικοῦ συμβουλίου.

§57Ν. ΓΑΡΔΙΚΙΩΤΗΣ. Ἐὰν τὸ Συμβούλιον τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως διετέλει ἐν γνώσει ὅτι ὁ καθηγητὴς Μέκιος ἦτο ἀπεσπασμένος ἐν Ἠπείρῳ καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἐὰν ἐγνώριζεν ὅτι ἐν τῷ Γυμνασίῳ Τρικκάλων ὑπάρχουσι κεναὶ θέσεις, μοὶ φαίνεται ἄπορον πῶς προέβη πρὸ 15 ἡμερῶν εἰς τὴν μετάθεσιν καὶ ἑτέρου καθηγητοῦ ἐκ τοῦ Γυμνασίου τούτου, ἐξ ἧς μεταθέσεως ἐπῆλθε παράλυσις καὶ τὸ Γυμνάσιον ἔμεινεν ἔχον τὸν γυμνασιάρχην καὶ ἕνα καθηγητὴν τῶν Ἑλληνικῶν. Οὕτως ἐχόντων τῶν πραγμάτων δὲν βλέπω τὴν χρησιμότητα τοῦ ἐν λόγῳ Συμβουλίου καὶ φρόνιμον ἤθελον εἶσθαι νὰ σπεύσητε νὰ φέρητε νομοσχέδιον περὶ καταργήσεως αὐτοῦ, ἀφοῦ ὡς ἐνεργεῖ ἔχει αὐτοκαταργηθῆ μόνον του ἐν τῇ κοινῇ συνειδήσει.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Δικαῖος «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ἂν γνωρίζει ὅτι ἡ Προνομιοῦχος Ἑταιρεία ἠρνήθη νὰ δεχθῇ κατὰ τὸ τρέχον ἔτος αἰτήσεις ἐκριζώσεως σταφιδαμπέλων, νομίμως ὑποβληθείσας, διαφόρων σταφιδοκτημόνων Ἀσλάναγα τῶν Καλαμῶν, οἷον τῶν Νικήτα Παναγ. Τσίτουρα κλπ., κατὰ παράβασιν τοῦ ἄρθρου 3 τῆς σχετικῆς συμβάσεως, καὶ τίνα μέτρα θεωρεῖ ἐνδεδειγμένα ὅπως μὴ ἐπαναληφθῇ τὸ ἄτοπον καὶ σεβασθῇ ἡ Προνομιοῦχος τὰς ἐκ τῆς συμβάσεως ὑποχρεώσεις της».

§59Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ἡ ἑταιρεία εἶναι ὑπόχρεος εἰς χορήγησιν δανείων ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχει ἐξαντληθῇ τὸ δάνειον τῆς ἐκριζώσεως, ὑπάρχει δὲ πράγματι ἐκ τοῦ δανείου ἀδιάθετον ποσὸν πλέον τῶν 8 ἑκατομ., διατεθέντος μέχρι τοῦδε ποσοῦ περὶ τὰ 3 ἑκατομ. Ἑπομένως ἡ ἑταιρεία παραμένει εἰσέτι ὑπόχρεος. Πληροφοροῦμαι καὶ ἐγὼ ὅτι ἐγένοντο δυσχέρειαι ἐκ μέρους τῆς ἑταιρείας, ἐζήτησα δὲ ἤδη πληροφορίας σχετικὰς περὶ τούτου. Θὰ ἐνεργήσω ὅπως ἀρθῶσιν αἱ παρεμβαλλόμεναι δυσχέρειαι.

§60Χ. ΔΙΚΑΙΟΣ. Εἶναι τριετὴς προθεσμία, κ. Ὑπουργέ.

§61Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Εἶναι ὑποχρεωμένη ἡ ἑταιρεία νὰ δέχηται.

§62Χ. ΔΙΚΑΙΟΣ. Ἡ διάταξις αὕτη χρονολογεῖται ἀπὸ τοῦ παρελθόντος Ἰουλίου.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀθ. Χριστόπουλος «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας ἂν ἐλήφθη πρόνοια περὶ συμπληρώσεως τοῦ διδακτικοῦ προσωπικοῦ τῶν ἑλληνικῶν σχολείων Βραχατίου, ἀφοῦ ὁ διδάσκαλος Λεώνης ἐγκατέλιπε τὴν θέσιν του ἀπ’ ἀρχῆς τοῦ σχολικοῦ ἔτους, δὲν ἀπομένει δὲ ἢ εἷς μόνον διδάσκαλος μὴ ἐπαρκῶν διὰ τὴν διδασκαλίαν 150 περίπου μαθητῶν, οἵτινες δικαίως μετὰ τῶν γονέων αὐτῶν εὑρίσκονται ἐν ἐξεγέρσει. Ἄν ἐλήφθη ἐπίσης ὑπ’ ὄψιν αἴτησις τῶν γονέων Κορίνθου ὅπως παραμείνῃ ἐκεῖ προσωρινῶς ὁ ἀπεσπασμένος ἑλληνοδιδάσκαλος μέχρι τῆς ὁριστικῆς τοποθετήσεως ἄλλου».

§64ΑΘ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Παραιτοῦμαι, κύριε Πρόεδρε, διότι πληροφοροῦμαι ὅτι ὁ Λεώνης ἐδέησε νὰ μεταβῇ εἰς τὴν θέσιν του, περιορίζομαι δὲ μόνον νὰ ὑποβάλω θερμὴν παράκλησιν περὶ ταχείας συμπληρώσεως τῆς θέσεως. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ δεύτερον ζήτημα ἤθελον ἐπίσης παρακαλέσει, ὅπως ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ αἴτησις τῶν γονέων περὶ προσωρινῆς ἀποσπάσεως τοῦ ἐκεῖ ἑλληνοδιδασκάλου.

§65ΙΩ. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Δὲν ἔχω πλέον δικαίωμα ἀποσπάσεως. Ὁ νόμος ἴσχυεν ἐφ’ ὅσον ὑπῆρχεν ἡ ἐπιστράτευσις.

§66ΑΘ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Γνωρίζω τοῦτο, ἀλλὰ νομίζω ὅτι θὰ ἠδύνατο ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐν τῇ προκειμένῃ περιπτώσει νὰ εἰσηγηθῇ νομοθετικὸν μέτρον καθ’ ὅ, ἐὰν δὲν εἶναι δυνατὴ ἡ εὕρεσις διδασκάλου, νὰ ἐπιτρέπηται ἡ ἀπόσπασις προσωρινῶς.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Στράτος «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν 1) ἂν εἶναι ἀληθὲς ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν ἐπρομηθεύθη παρὰ τοῦ κ. Ἀλ. Μιχαληνοῦ γαιάνθρακας Κάρδιφ πρὸς χρῆσιν τῶν ἐπιτάκτων ἐμπορικῶν ἀτμοπλοίων, ὅτι ὁ κ. Μιχαληνὸς παρέδωκεν εἰς ταῦτα γαιάνθρακας Νιουκάστελ, προσάγων ἅμα εἰς τοὺς πλοιάρχους τῶν ἐπιτάκτων ἀτμοπλοίων πρὸς ὑπογραφὴν ἀποδείξεις παραδόσεως γαιανθράκων ἀναγραφούσας τιμὰς μείζονας τῶν ἀληθῶς παραδοθεισῶν καὶ ὅτι εἰς ἀμφοτέρας τὰς αἰτήσεις οἱ πλοίαρχοι τῶν ἐπιτάκτων παρεπονοῦντο εἰς τὸ λιμεναρχεῖον· 2) ὅτι τὰ διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ ναυτικοῦ ἐπιτεταγμένα ἀτμόπλοια ἠνθράκευον ἐκ τῶν ἀποθηκῶν τοῦ κ. Ἀλ. Μιχαληνοῦ ἢ ἐκ τῶν δημοσίων γαιανθραποθηκῶν καὶ τίνος ποιότητος γαιάνθρακας ἐλάμβανον· 3) ἂν τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν ἐπρομηθεύθη παρὰ τοῦ κ. Ἀλ. Μιχαληνοῦ γαιάνθρακας Κάρδιφ καὶ ἂν τὰ φορτία ταῦτα ἦσαν ἐφωδιασμένα διὰ πιστοποιητικῶν βεβαιούντων τὴν προέλευσίν των, ἂν διετέθησαν δὲ πρὸς χρῆσιν τοῦ Στόλου καὶ εἰς τίνας λιμένας καὶ ποῦ παρεδόθησαν καὶ ὑπὸ τίνων ἐφυλάσσοντο· 4) ἂν τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν ἤμειψε ῥυμουλκὸν τοῦ κ. Ἀλ. Μιχαληνοῦ ἀντὶ 300 δραχμῶν ἡμερησίως δι’ ἐπιτάξεως ἢ διὰ μισθώσεως».

§68Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. Ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐξ Αἰτωλίας καὶ Ἀκαρνανίας ἀπηύθυνε τέσσαρας διακεκριμένας ἐρωτήσεις πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν. Ἐπὶ τῆς πρώτης ἐρωτήσεως ἔχω νὰ δηλώσω πρὸς τὴν Βουλὴν ὅτι ὁ κ. Μιχαληνὸς ἐπρομήθευσεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν δύο φορτία γαιανθράκων Κάρδιφ καὶ ὅτι πράγματι τὰ παραδοθέντα ἦσαν Κάρδιφ, ὅτι οὐδέποτε τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν ἐπρομήθευσε γαιάνθρακας Κάρδιφ εἰς ἐπίτακτα ἀτμόπλοια· ὅτι οἱ γαιάνθρακες οἱ ὁποῖοι παρελήφθησαν ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν ἀπεστάλησαν κατὰ μέγα μέρος εἰς ἄλλους Ἑλληνικοὺς λιμένας πρὸς χρῆσιν τῶν πολεμικῶν πλοίων, ἐν μέρει δὲ εἰς τὸν Πειραιᾶ, καὶ εἰσήχθησαν εἰς τὰς δημοσίας ἀποθήκας, ἀλλ’ οὐδέν, ἐπαναλαμβάνω, ἐπίτακτον ἀτμόπλοιον ἔλαβεν ἐκ τῶν γαιανθράκων τοὺς ὁποίους ἐπρομήθευσε τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν. Ἑπομένως μετὰ τὴν δήλωσιν ταύτην ἡ ἀπάντησις εἰς τὴν ἐρώτησιν ἂν οἱ παραληφθέντες γαιάνθρακες ἦσαν Κάρδιφ ἢ Νιουκάστελ καὶ ἂν ὁ Μιχαληνὸς συνεφώνησε νὰ παραδίδῃ Νιουκάστελ, εἶναι σαφής, ὅτι οὐδέποτε τοιοῦτό τι ἔλαβε χώραν. Νομίζω ὅτι ἐπαρκῶς ἀπήντησα ἐπὶ τῆς πρώτης ἐρωτήσεως. Εἰς τὴν δευτέραν ἐρώτησιν ἐδόθη ἤδη ἡ ἀπάντησις, ἀφοῦ ἐπιστοποίησα πρὸς τὴν Βουλὴν ὅτι οἱ γαιάνθρακες, τοὺς ὁποίους ἐπρομήθευσεν ὁ κ. Μιχαληνὸς εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν οὐδέποτε διετέθησαν εἰς τὰ ἐπίτακτα ἀτμόπλοια καὶ ἑπομένως οὐδέποτε ἔλαβε χώραν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀναφέρει ἡ δευτέρα ἐρώτησις. Καὶ ἐπὶ τῆς τρίτης ἐρωτήσεως ἐδόθη ἡ ἀπάντησις διὰ τῆς πρώτης ἀπαντήσεως. Εἶπον εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι πράγματι ὁ κ. Μιχαληνὸς ἐπρομήθευσεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν 80,000 τόννων Κάρδιφ, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν παρέλαβε τοὺς γαιάνθρακας τούτους καὶ τοὺς πλείστους ἀπέστειλεν εἰς ἄλλους λιμένας.

§69Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Πόσους τόννους;

§70Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. 80.000.

§71Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Δύο παραγγελίαι δὲν ἦσαν;

§72Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. Μάλιστα δύο παραγγελίαι.

§73Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Πόσα φορτία;

§74Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. Τὸν Ἰανουάριον τοῦ 1913, ἤτοι κατὰ τὴν πρώτην παραγγελίαν ἐν ὅλῳ 10 φορτία, τὸν δὲ Ἰούνιον τοῦ 1913 9· ἤτοι 19 φορτία ἐν ὅλῳ. Ἂν θέλητε, δύναμαι νὰ σᾶς ἀναφέρω καὶ εἰς τίνας λιμένας ἀπεστάλησαν.

§75Ν. ΚΑΜΠΑΝΗΣ. Κυρίως μᾶς ἐνδιαφέρει νὰ μάθωμεν ἂν ἐστάλησαν καὶ εἰς τὸν λιμένα Κέας.

§76Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. Εἶναι ἄλλο τὸ ζήτημα, περὶ τοῦ ὁποίου δὲν ἐρωτῶμαι.

§77Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἂν εἶσθε ἕτοιμος νὰ δώσητε πληροφορίας περὶ τῆς Κέας, σᾶς ἐρωτῶ.

§78Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. Ἐξήτασα καὶ τὸ ζήτημα αὐτὸ καὶ δύναμαι νὰ δώσω πληροφορίας τινὰς εἰς τὴν Βουλήν. Λέγω τινάς, διότι τώρα δὲν ἔχω ὅλα τὰ σχετικὰ ἔγγραφα μαζί μου, ὥστε νὰ εἶμαι εἰς θέσιν ν’ ἀπαντήσω λεπτομερῶς. Γνωρίζω ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν συνεβλήθη μετὰ τοῦ κ. Μιχαληνοῦ, ἵνα οὗτος παραδώσῃ ἐν Κέᾳ εἰς τὰς ἐκεῖ ἀποθήκας γαιάνθρακας Νιουκάστελ. Πράγματι ἐκ τῶν γαιανθράκων αὐτῶν παρεδόθησαν εἰς τὸ πλοῖον «Μακεδονία», ἀλλ’ ὁ πλοίαρχος αὐτῆς διεμαρτυρήθη διὰ τὴν κακὴν ποιότητα αὐτῶν. Τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν μόλις ἔλαβε τὰς διαμαρτυρίας τοῦ κ. πλοιάρχου προέβη εἰς παραστάσεις καὶ ἐπέτυχε τὴν διάλυσιν τῆς τοιαύτης συμβάσεως μετὰ τοῦ κ. Μιχαληνοῦ ἄνευ τινὸς ἀποζημιώσεως. Ἀλλὰ περὶ τῶν λεπτομερειῶν τῆς τοιαύτης ὑποθέσεως δὲν εἶμαι, ἐπαναλαμβάνω, εἰς θέσιν νὰ δώσω πληροφορίας, διότι δὲν κατέχω τὰ σχετικὰ ἔγγραφα. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀπάντησις ἐπὶ τῶν τριῶν ἐρωτήσεων. Ἐπὶ τῆς τετάρτης ἔχω ν’ ἀπαντήσω μονομερῶς, διότι δὲν μοὶ ἐδόθη μέχρι τοῦδε ἡ πληροφορία ἂν ἐπετάχθη τὸ ῥυμουλκὸν καὶ ἂν ὡρίσθη ἡ ἀμοιβὴ ὑπὸ τῆς ἁρμοδίας τριμελοῦς ἐπιτροπῆς. Μοὶ ἐδόθη ἡ πληροφορία ὅτι οὐδέποτε τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν ἐμίσθωσε παρὰ τοῦ κ. Μιχαληνοῦ τὸ ῥυμουλκὸν ἀντὶ οἱουδήποτε τιμήματος. Ἑπομένως ἀνακεφαλαιῶν λέγω ὅτι παρὰ τοῦ κ. Μιχαληνοῦ ἠγοράσθησαν 19 φορτία διὰ δύο παραγγελιῶν, ἤτοι 80,000 τόννων ἐν συνόλῳ· ὅτι οἱ γαιάνθρακες οὗτοι ἐχρησίμευσαν καθόλου δι’ ἐπίτακτα ἀτμόπλοια· ὅτι τὸ πλεῖστον μέρος αὐτῶν ἀπεστάλη εἰς διαφόρους λιμένας τῆς Ἑλλάδος, ἓν μέρος δὲ τοῦ φορτίου εἰσήχθη εἰς τὰς δημοσίας ἀποθήκας Πειραιῶς καὶ ἐξ αὐτοῦ οὐδὲν μέρος ἐδόθη εἰς ἐπίτακτα ἀτμόπλοια, ἀλλ’ ὅτι ὅλοι διετέθησαν εἰς τὰς ἀνάγκας τοῦ στόλου τοῦ Πολεμικοῦ.

§79Ν. ΚΑΜΠΑΝΗΣ. Εἴπετε ὅτι οἱ γαιάνθρακες Κάρδιφ δὲν ἐχρησιμοποιήθησαν εἰς τὰ ἐπίτακτα ἀτμόπλοια.

§80Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. Μάλιστα.

§81Ν. ΚΑΜΠΑΝΗΣ. Τίνας γαιάνθρακας ἐλάμβανον;

§82Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. Αὐτὸ διαφεύγει τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν. Σᾶς εἶπον ὅτι δὲν ἐδόθησαν εἰς τὰ ἐπίτακτα ἀτμόπλοια γαιάνθρακες Κάρδιφ. Τώρα πόθεν ἐδόθησαν καὶ διὰ τίνος ὑπηρεσίας δὲν δύναμαι νὰ σᾶς πληροφορήσω οὔτε εἶμαι ἄλλως ἀμέσως ὑπόχρεος πρὸς τοῦτο, διότι ὑπερβαίνει τὴν δικαιοδοσίαν μου ὡς Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν.

§83Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δὲν προτίθεμαι νὰ συζητήσω, διότι δὲν εἶναι ἡ προσήκουσα ὥρα, καθόσον κατὰ τὸν Κανονισμὸν τῆς Βουλῆς δὲν ἐπιτρέπεται ἤδη ἡ συζήτησις. Ἐζήτησα παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν τὴν πληροφορίαν ταύτην μόνον διὰ νὰ γίνῃ διασάφησις καθαρὰ ἐπὶ τέλους τῆς ἱστορίας τῆς ἀνθρακεύσεως τῶν ἐπιτάκτων ἀτμοπλοίων. Εἷς τῶν κ. συναδέλφων, ὁ βουλευτὴς Σπετσῶν κ. Λεωνίδας, ἐζήτησε πληροφορίας παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν διὰ τοῦ Προεδρείου τῆς Βουλῆς περὶ τῶν πραγμάτων τὰ ὁποῖα ἐγὼ ἀνέφερον ἐν τῷ ἐρωτήματί μου, δηλαδὴ περὶ τοῦ ἂν ὁ κ. Μιχαληνὸς ἐπρομήθευσε γαιάνθρακας Νιουκάστελ, ἐνῷ εἶχεν ὑποχρέωσιν νὰ προμηθεύσῃ γαιάνθρακας Κάρδιφ, καὶ περὶ τοῦ ἂν προσῆγεν ἀποδείξεις εἰς τὰς ἀνωτέρας ἀρχὰς φερούσας μεῖζον ποσὸν τοῦ πραγματικῶς παραλαμβανομένου. Ὁ κ. Λεωνίδας ἐζήτησε τοιαύτας πληροφορίας διὰ σημειώματος γεγραμμένου κατὰ παράδοξον τρόπον διὰ χειρὸς τοῦ κ. Τσουκαλᾶ, διότι εἶδον τὸ σημείωμα κατὰ τύχην γεγραμμένον ὑπὸ τοῦ κ. Τσουκαλᾶ καὶ ὑπογεγραμμένον ὑπὸ τοῦ κ. Λεωνίδα. Ὅτε κατὰ παρελθοῦσαν συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς ἔδωκα πληροφορίας περὶ τοῦ πράγματος καὶ εἶπον ὅτι τὰ ἐπίτακτα ἀτμόπλοια τὰ μεταφέροντα στρατὸν ἠνθράκευον διὰ προμηθείας γαιανθράκων γενομένης ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, ἐνόμιζον ὅτι τὸ πρᾶγμα ἔληξε καὶ ὅτι τοὐλάχιστον ὁ κ. συνάδελφος ὁ ἐν τῇ Βουλῇ παρὼν τότε, εἶχε πεισθῆ εἰς τοὺς λόγους τοῦ ὁμιλοῦντος. Ἀλλὰ τὴν ἐπαύριον εἶδον εἰς τὰς ἐφημερίδας ἐπιστολὴν τοῦ κ. Λεωνίδα πρὸς τὸν κ. Τσουκαλᾶν, ἐν τῇ ὁποίᾳ ἐπανελάμβανε τὰς αὐτὰς αἰτιάσεις καὶ ὡμίλει περὶ γαιανθράκων τῆς Κυβερνήσεως, ἐν τῇ ἐννοίᾳ δὲ τῆς Κυβερνήσεως περιλαμβάνεται φυσικὰ καὶ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν, ἀλλὰ καὶ τὸ τῶν Στρατιωτικῶν. Κατὰ τοῦτο ἡ ἐπιστολὴ ἦτο πονηρά, διὰ νὰ ἐπιρριφθῇ ὑπὸ τοῦ Τσουκαλᾶ ἡ ὑπόθεσις εἰς βάρος ἐμοῦ. Ἐντεῦθεν ἠναγκάσθην νὰ κάμω ἐρώτημα, ἵνα διὰ δηλώσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν καθαρισθῇ πῶς ἐγένετο ἡ ἀγορὰ τῶν γαιανθράκων Νιουκάστελ. Ἐγὼ ὁμιλῶν κατὰ τὴν παρελθοῦσαν συνεδρίασιν εἶπον ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν εὑρίσκετο ἐν πλήρει τάξει, διότι γαιάνθρακας Νιουκάστελ παρήγγελλε καὶ τοιούτους παρελάμβανε. Τώρα, ἐὰν ὑπάρχωσι πληροφορίαι περὶ ἐπιτάκτων ἀτμοπλοίων, εἰς τὰ ὁποῖα προσεφέροντο ἀποδείξεις τῶν ὑπαλλήλων Μιχαληνοῦ φέρουσαι μεῖζον ποσὸν τοῦ πραγματικῶς παραληφθέντος, τοῦτο εἶναι ζήτημα ἀνακρίσεων, διότι τοῦτο ἐβάρυνε τὰς κατωτέρας Ἀρχὰς καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐδήλωσεν ὅτι διέταξεν ἀνακρίσεις καὶ θὰ ἐξακριβωθῇ, ἂν ἐγένετο ἔγκλημα, τὸ ὁποῖον βεβαίως θὰ περιορίζηται μεταξὺ τῶν ὑπαλλήλων τῆς Ἑταιρείας Μιχαληνοῦ καὶ τῶν πλοιάρχων, διότι ζήτημα Ἀρχῶν ἄλλων δὲν εἶναι. Ἀπόψε καθαρίζεται ἐπὶ τέλους ὅτι οἱ γαιάνθρακες τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν ἦσαν Κάρδιφ καὶ ὅτι παρελήφθησαν ἐν Πειραιεῖ συνοδευομένων τῶν φορτίων ὅλων διὰ πιστοποιητικῶν ὅτι ἦσαν γαιάνθρακες Κάρδιφ. Ἐπειδὴ εἷς τῶν κ. συναδέλφων ἐζήτησε πληροφορίας, τὰ φορτηγὰ ἀτμόπλοια ποίου εἴδους γαιάνθρακας ἐλάμβανον καὶ ἐπειδὴ τὸ ἐρώτημα δὲν εἶχε τεθῆ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν, δίδω ἐγὼ τὴν πληροφορίαν αὐτήν, διὰ ν’ ἀρθῇ ἐκ τοῦ μέσου καὶ τὸ ζήτημα αὐτό. Τὰ ἐπίτακτα ἀτμόπλοια ἦσαν τριῶν κατηγοριῶν· ἦταν ἀτμόπλοια ἐπίτακτα, τὰ ὁποῖα ἀπετέλεσαν ἐπικουρικὰ πλοῖα τοῦ στόλου ἡμῶν καὶ περιελήφθησαν εἰς τὸ Σῶμα τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ διὰ Β. Διατάγματος χαρακτηρισθέντα πολεμικά, τινὰ μὲν εὔδρομα, ἄλλα δὲ πλωτὰ νοσοκομεῖα καὶ πλοῖα ἐφοδιασμοῦ, διότι κατὰ τοὺς διεθνεῖς κανόνας ὀφείλομεν νὰ χαρακτηρίσωμεν ταῦτα ὡς πολεμικὰ διὰ Β. Διατάγματος. Ταῦτα ὡς ἀποτελοῦντα μέρος τοῦ στόλου ἠνθράκευον καθ’ ὃν τρόπον καὶ ὁ στόλος, διὰ τῶν φορτηγῶν ἀτμοπλοίων, τὰ ὁποῖα εὑρίσκοντο εἰς τὴν Λῆμνον καὶ ἀπετέλουν πλωτὰς γαιανθραποθήκας, διότι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ διάκρισις τῶν πλοίων τοῦ στόλου. Ἀπεπειράθημεν δοκιμαστικῶς ν’ ἀνθρακεύσωμεν τὰ εὔδρομα «Μακεδονίαν», «Ἀρκαδίαν» κλπ. διὰ γαιανθράκων ἐκ Κέας, ἀλλ’ ἡ ἀπόπειρα ἀπέτυχε κατόπιν διαμαρτυρίας τοῦ κ. Τσουκαλᾶ, ὅτι 110 τόννοι τοὺς ὁποίους παρελάβομεν ἐκ τῶν ἀποθηκῶν Μιχαληνοῦ, ἦσαν κόνις. Διέλυσα λοιπὸν ἀμέσως τὸ συμβόλαιον καὶ τὸ Δημόσιον ἐπλήρωνε γαιάνθρακας Κάρδιφ ἐφεξῆς διὰ τὰ εὔδρομα. Δευτέρα κατηγορία τοιούτων ἐπιτάκτων ἀτμοπλοίων ἦσαν τὰ ἐπίτακτα πλοῖα, τὰ ὁποῖα ἐξετέλουν τὸ δρομολόγιον τῶν νήσων καὶ τῆς Θεσσαλονίκης. Ἐπειδὴ δὲν ὑπῆρξε κατορθωτόν, ἵνα διὰ συνεννοήσεως τῆς διευθύνσεως τῶν ταχυδρομείων καὶ τηλεγράφων καὶ τῶν ἀτμοπλοϊκῶν ἑταιρειῶν καταρτισθῇ γραμμὴ δρομολογίου κανονικοῦ μεταξὺ Χαλκίδος καὶ Θεσσαλονίκης καὶ μεταξὺ Πειραιῶς καὶ τῶν μεγάλων νήσων τοῦ Αἰγαίου, τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν ἠναγκάσθη νὰ προβῇ εἰς ἐπίταξιν πλοίων πρὸς τοῦτο. Λέγων δ’ ὅτι δὲν κατωρθώθη νὰ γίνῃ συνεννόησις μεταξὺ τῆς διευθύνσεως τῶν ταχυδρομείων καὶ τηλεγράφων καὶ τῶν ἀτμοπλοϊκῶν ἑταιρειῶν δὲν ψέγω τὴν διεύθυνσιν τῶν ταχυδρομείων καὶ τηλεγράφων. Δὲν κατωρθώθη συνεννόησις, διότι αἱ ἀξιώσεις τῶν πλοιοκτητῶν ἦσαν ἀναιδεῖς. Ἐζήτησαν διὰ μίαν γραμμὴν καθ’ ἑβδομάδα ἀπὸ Πειραιῶς εἰς Λῆμνον ἐπιχορήγησιν 5000 δραχ. καὶ ἠναγκάσθη τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν νὰ προβῇ εἰς τὴν ἐπίταξιν, ἵνα μὴ στερηθῇ ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν καὶ ἡ Κυβέρνησις τῆς συγκοινωνίας τῆς Θεσσαλονίκης καὶ ἵνα μὴ στερηθῶσιν αἱ ἐλευθερωθεῖσαι νῆσοι τῆς συγκοινωνίας, τῆς ὁποίας ἀπήλαυον καθ’ ὅλον τὸ χρονικὸν διάστημα τῆς δουλείας.

§84ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ποῖαι ἑταιρεῖαι ἦσαν;

§85Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δυστυχῶς ὅλαι αἱ ἀκτοπλοϊκαὶ ἑταιρεῖαι αἱ ἔχουσαι διαθέσιμα πλοῖα ἡμιλλήθησαν εἰς τὸ ζήτημα αὐτό. Ἐξαιρῶ μόνον τὴν Κυκλαδικὴν ἑταιρείαν εἰς τὴν ὁποίαν μετέχει καὶ ὁ βουλευτὴς κ. Βαφειαδάκης, ἡ ὁποία ὁσάκις ἐζητήθη παρέσχε πάντοτε εὐχαρίστως τὴν συνδρομήν της. Ἐξαιρῶ τὴν ἑταιρείαν ταύτην καὶ ποιοῦμαι ἔντιμον ἐξαίρεσιν αὐτῆς. Ὅλα λοιπὸν τὰ ἀτμόπλοια ταῦτα ἐπίσης κατ’ ἀρχὰς ἠνθράκευον ἐκ τῶν ἀποθηκῶν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν. Ἐπίσης ἔχομεν τρίτην κατηγορίαν τῶν ἀτμοπλοίων τὰ ὁποῖα μετέφερον στρατὸν καὶ τὰ ὁποῖα ἐπέτασσεν ὁ λιμενάρχης Πειραιῶς καὶ οἱ κατὰ τόπους λιμενάρχαι κατ’ ἐντολὴν τῆς ὑπηρεσίας τῆς κατὰ θάλασσαν μεταφορᾶς στρατοῦ. Τὰ ἀτμόπλοια ταῦτα ἄλλα μὲν εἶχον τακτικὴν καὶ πολυχρόνιον ἐπίταξιν, ἄλλα δὲ ἐπετάσσοντο δι’ ὀλίγας, 5 ἢ 10 ἢ 15 ἡμέρας. Ταῦτα ἐπίσης ἀρχικῶς μέχρι 15ης Ὀκτωβρίου ἠνθράκευον ἐκ τῶν ἀποθηκῶν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν καὶ ἐλάμβανον γαιάνθρακας Κάρδιφ. Ὅτε εἴδομεν ὅτι ἡ κατανάλωσις ἦτο μεγίστη καὶ τὸ Δημόσιον ἐπλήρωνεν πολλά, τότε τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν ὑπέδειξεν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῶν θαλασσίων μεταφορῶν ὅτι ἦτο ἀνάγκη νὰ προβῇ εἰς προμήθειαν γαιανθράκων κατωτέρας ποιότητος, ἐξ αὐτῆς τῆς ὁποίας κάμνουσι χρῆσιν συνήθως ὅλα τὰ ἀτμόπλοια τῆς ἀκτοπλοΐας. Καὶ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν προέβη εἰς συμφωνίας μετὰ τῆς ἑταιρείας Μιχαληνοῦ καὶ ἠγόρασε γαιάνθρακας Νιουκάστελ ἐκ τῶν ὁποίων ἠνθράκευον ἐφεξῆς πάντα τὰ οἱασδήποτε κατηγορίας ἐπίτακτα πλὴν τῶν ἀνηκόντων εἰς τὴν δύναμιν τοῦ στόλου. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τὸ ἄλλο, τὸ τελευταῖον ἐρώτημα τὸ ἀφορῶν τὴν ἐπίταξιν ῥυμουλκοῦ πλοίου, πληροφορῶ τὴν Βουλὴν καὶ ἐγὼ καὶ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν νὰ συμπληρώσῃ τὰς πληροφορίας του, ὅταν τῷ δοθῇ εὐκαιρία, ὅτι ἓν ῥυμουλκὸν τῆς ἑταιρείας Μιχαληνοῦ εἶναι ἐπιτεταγμένον ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν, «Κέρβερος» ὀνόματι, καὶ τὸ ὁποῖον ἐχρησιμοποιήθη διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ στόλου, διότι ὁ στόλος ἐστερεῖτο ῥυμουλκοῦ. Περὶ τούτου οὐδεμία ἀπόφασις τῆς ἐκτιμητικῆς ἐπιτροπῆς ἐξεδόθη, διότι ὑπήχθη εἰς τὸ δικαστήριον τῶν ἐπιτάξεων. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ὑπέχει εὐθύνην μόνον δι’ ὅσας ἀποφάσεις τῆς ἐκτιμητικῆς ἐπιτροπῆς ἤθελε κυρώσει. Ἡ ἐπιτροπὴ ἀποφαίνεται μέχρι 3,000 δραχ., πέρα δὲ τοῦ ποσοῦ τούτου ἡ κρίσις ὑπάγεται εἰς τὸ δικαστήριον τῶν ἐπιτάξεων. Ἐπειδὴ δὲ ἡ ἀποζημίωσις τοῦ «Κερβέρου» εἶναι πολὺ μεγαλειτέρα, διότι πρόκειται περὶ ἐπιτάξεως πενταμήνου καὶ πλέον, τὴν ἀπαίτησιν θὰ ἐκδικάσῃ τὸ δικαστήριον τῶν ἐπιτάξεων. Ἀλλ’ ὑπῆρξε μία ἐνοικίασις ῥυμουλκοῦ τοῦ κ. Μιχαληνοῦ γενομένη ὑπὸ τῆς ὑπηρεσίας τῆς κατὰ θάλασσαν μεταφορᾶς στρατοῦ καὶ τῆς οἰκονομικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, τοῦτο δὲ πληροφορῶ, ἵνα ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἐν τῇ ἐξετάσει τὴν ὁποίαν διέταξε νὰ ἐνεργήσωσιν ἐν τῷ ζητήματι τῶν γαιανθράκων περιλάβῃ καὶ τοῦτο τὸ θέμα πρὸς καθορισμὸν τοῦ ζητήματος. Καθ’ ἣν στιγμὴν ὠργανοῦτο ἀποβατικὴ ἐπίδειξις πρὸ τῶν Ἁγίων Σαράντα, σκοπουμένης τῆς τελικῆς ἐπιθέσεως τῶν Ἰωαννίνων, ὡς ἐπληροφορήθην ἐξωδίκως, ἢ μᾶλλον ἐνώπιον τοῦ βουλευτοῦ Σπετσῶν κ. Λεωνίδα, παρὰ τοῦ ἁρμοδίου ἀξιωματικοῦ, ἡ ὑπηρεσία ἐζήτησε ῥυμουλκόν, ἐπειδὴ δὲ τὸ ῥυμουλκὸν τοῦ κ. Μιχαληνοῦ ἦτο τὸ τελευταῖον ἀπομένον αὐτῷ καὶ διεμαρτυρήθη ὅτι, ἂν τοῦ τὸ ἐπιτάξωσι δὲν γνωρίζει πότε θὰ τῷ τὸ δώσωσι, καὶ θὰ τῷ ἀποβῇ ἀδύνατον ν’ ἀνθρακεύσῃ τὰ ἐπίτακτα πλοῖα, τὸ ἐμίσθωσαν δι’ 11 ἡμέρας ἀντὶ 3,000 δρχ. συμπεριλαμβανομένων καὶ τῶν ἐξόδων. Τοῦτο ἐγένετο ὑπὸ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν· ταῦτα ἐπληροφορήθην ἐξωδίκως καὶ τὰ ἀναφέρω πρὸς πλήρη διασάφησιν τοῦ ζητήματος καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἐὰν ὑπάρχῃ τι ἄτοπον ἐν τῷ ζητήματι τούτῳ, νὰ ἐλέγξῃ τὴν ἁρμοδίαν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 24 ἐρώτησις τοῦ κ. Δ. Χατζηγιάννη περὶ τῆς ἀναφορᾶς τοῦ κ. Ζήση Λάππα ἀναβάλλεται. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 25. Ὁ κ. Γ. Λαμπρινόπουλος «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, τίνα μέτρα θέλουσι ληφθῆ πρὸς περίθαλψιν διὰ τοὺς ἀπόρους καὶ ἀνικάνους πρὸς ἐργασίαν γονεῖς τῶν πεσόντων κατὰ τοὺς πολέμους ἀγάμων ὁπλιτῶν, ὑπαξιωματικῶν καὶ ἀξιωματικῶν».

§87ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Νομίζω ὅτι ἔχει γίνει λάθος. Ἡ ἐρώτησις αὕτη ἔπρεπε μᾶλλον ν’ ἀπευθυνθῇ πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ἐκτὸς ἐὰν εἶχεν ὑπ’ ὄψει του ὁ κ. συνάδελφος τὰς συσταθείσας ἐπιτροπὰς τῆς περιθάλψεως.

§88Γ. ΛΑΜΠΡΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα.

§89ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Εἶναι ζήτημα τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν εἰς τὸ ὁποῖον ἐπίκουρον ἔρχεται ἡ ἐπιτροπὴ ἡ συσταθεῖσα εὐθὺς ἀμέσως ἀπὸ τοῦ πρώτου πολέμου.

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπ’ ἀριθμὸν 26 τοῦ κ. Ἰ. Φαρμάκη «περὶ διακανονισμοῦ τῶν ὑποχρεώσεων τῶν ἐπιστράτων κλπ.» ἀναβάλλεται. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 27. Ὁ κ. Ν. Γαρδικιώτης «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἐὰν ἐπικρατῇ ἡ σκέψις περὶ ἀπαλλαγῆς ἀπὸ τοῦ φόρου τῶν ἀροτριώντων τῶν τέως ἐπιστράτων γεωργῶν, τοῦ ἀναλογοῦντος αὐτοῖς κατὰ τὸν χρόνον τῆς ἐπιστρατεύσεως»

§91Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Πρόκειται νὰ ληφθῇ μέριμνα διὰ νὰ ἀπαλλαγῶσι τοῦ φόρου μόνον τὰ ἐπίτακτα ἀροτριῶντα κτήνη.

§92Ν. ΓΑΡΔΙΚΙΩΤΗΣ. Εἶναι ἄδικον νὰ μὴ ἀπαλλαγῶσι τοῦ φόρου τούτου καὶ οἱ κάτοχοι ἀροτριώντων κτηνῶν ἐπίστρατοι, ἀφοῦ δὲν εἰργάσθησαν παντάπασι διαρκούσης τῆς ἐπιστρατεύσεως. Ἡ καταβολὴ φόρου ἐκ μέρους αὐτῶν εἶναι ἀδικωτάτη.

§93Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Θὰ ληφθῇ πρόνοια καὶ περὶ τούτων γινομένης τροποποιήσεως τοῦ σχετικοῦ νομοσχεδίου.

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Βελέντζας «ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν τίνα μέτρα ἔλαβε τὸ Δημόσιον πρὸς προστασίαν καὶ ἐξασφάλισιν τῶν ἀγρῶν τοῦ Γεωργίου Γεωργούση καὶ ἄλλων κατοίκων Σουβάλας τῆς ἐπαρχίας Παρνασίδος, ὧν ἀπειλεῖται ἡ ὁλοσχερὴς καταστροφὴ ἐκ τῆς κατασκευασθείσης γεφύρας ὑπὸ τοῦ μηχανικοῦ Παρνασίδος ἐπὶ τῆς ἁμαξιτοῦ ὁδοῦ ἀπὸ Σουβάλας εἰς Ἀγόριανην».

§95ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Δὲν δύναμαι νὰ σᾶς ἀπαντήσω σήμερον.

§96Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Νὰ διατάξητε καὶ νὰ ἐξετάσητε, διότι προελήφθη μὲν ἡ καταστροφὴ διὰ τῆς κατασκευασθείσης γεφύρας, ἀλλὰ κατεστράφησαν οἱ ἀγροὶ τῶν κατοίκων Σουβάλας.

§97ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ἐπιφυλάσσομαι νὰ σᾶς ἀπαντήσω ἐντὸς τῆς αὔριον.

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ λοιπαὶ ὑπ’ ἀριθ. 29 καὶ 30 ἐρωτήσεις ἀναβάλλονται δι’ αὔριον, διότι συνεπληρώθη ἡ ὥρα.

§99Δ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Θὰ παρακαλέσω νὰ ζητήσητε τὴν ἄδειαν τῆς Βουλῆς, διότι ἐπιθυμῶ νὰ ὁμιλήσω περὶ προσωπικοῦ ζητήματος, τὸ ὁποῖον δὲν ἐνδιαφέρει ἐμὲ ἀτομικῶς, ἀλλ’ ὁλόκληρον τὴν Βουλήν.

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τί συνίσταται τὸ προσωπικὸν ζήτημα, διὰ νὰ ζητήσω τὴν ἄδειαν τῆς Βουλῆς;

§101Δ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Πρόκειται περὶ τοῦ ἑξῆς. Κατὰ τὴν παρελθοῦσαν συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς προτάσει ὑμῶν ἡ Βουλὴ ἔλαβεν ἀπόφασιν ὅπως ἀντιπροσωπευθῇ ὑπὸ τοῦ Προεδρείου της ἐν Κρήτῃ, ἐγράφη δὲ καὶ ἐγένετο πάταγος εἰς τὰς ἐφημερίδας ὅτι τὸ Προεδρεῖον δὲν ἔτυχε τῆς ἀναλόγου τιμῆς ἐκ μέρους τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ. Συνέβη μάλιστα καὶ τὸ ἑξῆς ἀνακόλουθον, κ. Πρόεδρε, ὅτι ὑμεῖς ἐχωρίσθητε τοῦ Προεδρείου τῆς Βουλῆς κατὰ τὸ ἐπίσημον ἐκεῖνο γεῦμα. Ὑποθέτω ὅτι τὸ Προεδρεῖον ὁλόκληρον ἀπεστάλη ἐνιαίως εἰς τὴν Κρήτην, εἶχε δὲ ὑποχρέωσιν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, ἐν περιπτώσει καθ’ ἣν διέκρινε λυπηρὸν ἐπεισόδιον, νὰ μὴ μετάσχῃ καὶ νὰ μὴ δεχθῇ νὰ λάβῃ μέρος εἰς τὸ γεῦμα, ὥστε νὰ γίνῃ ἐπεισόδιον τὸ ὁποῖον προσέβαλεν οὐχὶ μόνον τὰ μέλη τοῦ Προεδρείου ἀλλὰ καὶ τὴν ἐθνικὴν ἀντιπροσωπείαν ὁλόκληρον. Ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ δοθῶσιν ἐξηγήσεις πρὸ πάσης ἄλλης συζητήσεως.

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον φέρετε πρὸ τῆς Βουλῆς δὲν εἶναι προσωπικόν. Πᾶν ἄλλο εἶναι παρὰ προσωπικὸν ζήτημα. Τί εἶναι προσωπικὸν ζήτημα κανονίζει ῥητῶς τὸ ἄρθρον 26 τοῦ Κανονισμοῦ (ἀναγινώσκει) «Θεωρεῖται προσωπικὸν ζήτημα πᾶσα μομφὴ κατὰ τῆς διαγωγῆς τινος ἢ ἀπόδοσις γνώμης ἀλλοίας τῆς ὑπ’ αὐτοῦ ἐξενεχθείσης». Ἐὰν ἔχητε τὴν γνώμην ὅτι διὰ τῆς ἐνεργείας τὴν ὁποίαν ὑμεῖς καταγγέλλετε ἀπεδόθη τοιαύτη γνώμη ἢ τοιαύτη μομφὴ πρὸς ὑμᾶς, βεβαίως θὰ ἦτο ζήτημα προσωπικόν. Ἀλλὰ τὸ ζήτημα αὐτὸ ἐνδιαφέρει τὴν Βουλήν. Τοῦτο ὅμως δὲν ἀποκλείει νὰ τὸ συζητήσῃ ἡ Βουλή, οὔτε τὸ Προεδρεῖον εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐννοεῖ ν’ ἀποφύγῃ νὰ δώσῃ λόγον, οὔτε ὁ Πρόεδρος τοῦ ὁποίου εἰδικὴν μνείαν ἐκάμετε. Ἡ Βουλὴ εἶναι εἰς θέσιν νὰ συζητήσῃ ἐφαρμόζουσα τὸ ἄρθρον 43 τοῦ Κανονισμοῦ κατὰ τὸ ὁποῖον πᾶσα ἄλλη πρότασις δύναται νὰ συζητηθῇ, ἐὰν προτείνηται ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ἢ ὑπὸ δέκα Βουλευτῶν. Ἐὰν ὑπάρχῃ τοιαύτη πρότασις, τότε ἡ Βουλὴ δύναται νὰ ἐρωτηθῇ ἂν τὴν ἐγκρίνει καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι θὰ τὴν ἐγκρίνῃ, ἢ ἂν ἡ Κυβέρνησις θέτει τὴν αὐτὴν πρότασιν.

§103ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Μάλιστα.

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν ἂν δέχεται τὴν πρότασιν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως.

§105ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Παρακαλῶ τὸν ἀντιπρόεδρον κ. Ν. Γαρδικιώτην νὰ καταλάβῃ τὴν ἕδραν. (Ὁ κ. Ν. Γαρδικιώτης ἀνέρχεται καὶ καταλαμβάνει τὴν ἕδραν τοῦ Προέδρου).

§107Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Προκειμένου περὶ συζητήσεως ἀφορώσης τὴν ἀξιοπρέπειαν τῆς Βουλῆς καὶ τοῦ Προεδρείου, δὲν δύναται νὰ προεδρεύσῃ μέλος τοῦ Προεδρείου. Πρέπει νὰ προεδρεύσῃ ὁ πρεσβύτερος τῶν Βουλευτῶν.

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν διὰ τῆς προτάσεως τοῦ ἐντίμου ἐκ Λακωνίας Βουλευτοῦ ὑπηνίσσετο ἡ ἐνέργεια ὁλοκλήρου τοῦ Προεδρείου καὶ ἡ στάσις αὐτοῦ ἡ μὴ συνάδουσα εἰς τὴν ἀξιοπρέπειαν τοῦ Κοινοβουλίου, βεβαιότατα δὲν θὰ ἠδυνάμην νὰ καταλάβω τὴν ἕδραν τοῦ Προέδρου. Ἀλλὰ τοιοῦτό τι δὲν συνέβη. Ὁ ἔντιμος συνάδελφος ὁ προκαλέσας τὴν συζήτησιν ὑπηνίχθη ἁπλῶς καὶ μόνον τὴν ἐνέργειαν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Βουλῆς.

§109Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Εἶσθε καὶ σεῖς ἐνδιαφερόμενος.

§110ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κύριοι, κατὰ τὴν διεξαγωγήν τῶν ἑορτῶν ἐν Κρήτῃ ἐπὶ τῇ ἐπισημοποιήσει τῆς ἑνώσεως ἐγένετο ἀληθῶς λυπηρὰ παράλειψις ἐκ μέρους τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ. Ἐκάλεσεν οὗτος εἰς τὸ γεῦμα τὸ ὁποῖον ἔδωκε πρὸς τιμὴν τοῦ Βασιλέως, πλὴν τοῦ Πρωθυπουργοῦ, μόνον τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς καὶ οὐδεμίαν ἐκ τῶν ἄλλων Ἀρχῶν καὶ τῶν τοπικῶν ἀκόμη, δὲν ἐκάλεσεν ἑπομένως καὶ ὁλόκληρον τὸ Προεδρεῖον ὅπως ἔπρεπε νὰ γίνῃ, ἀφοῦ ἡ πρέσβευσις τῆς Βουλῆς εἶχεν ἀνατεθῆ εἰς τὸ Προεδρεῖον αὐτῆς. Ἀλλὰ διὰ τὴν λυπηρὰν αὐτὴν παράλειψιν ἐδόθησαν αἱ πληρέστεραι καὶ αἱ ἱκανοποιητικώτεραι τῶν ἐξηγήσεων. Ἐδόθη ὡς ἐξήγησις ἐκ μέρους τοῦ κ. Γενικοῦ Διοικητοῦ, ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ φαντασθῇ τίς ποτε, ὅτι ἄνθρωπος ὁ ὁποῖος ἔζησεν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ὅστις θὰ ἐπανέλθῃ εἰς αὐτήν, διότι δὲν πρόκειται νὰ ἐξακολουθήσῃ μένων ὑπάλληλος τοῦ Κράτους, δὲν ἦτο δυνατὸν, λέγω, νὰ εἶχε πρόθεσιν νὰ ὑβρίσῃ τὴν Βουλὴν ἢ τὴν ἀντιπροσωπείαν αὐτῆς. Ὁ κ. Διοικητὴς εἶπεν ὅτι ἐλυποῦμαι κατάκαρδα διὰ τὴν παράλειψιν ταύτην, ἔφερε δὲ ὡς δικαιολογίαν διὰ τὴν ἐπιεικῆ ἐκτίμησιν τῆς παραλείψεως ταύτης τὸ ὅτι βραδέως τῷ ἀνεκοινώθη ἡ ἔλευσις ὁλοκλήρου τοῦ Προεδρείου καὶ δὲν εἶχε δυστυχῶς οὔτε τὸν χῶρον οὔτε τὰ μέσα νὰ παραθέσῃ γεῦμα εἰς εὐρύτερον κύκλον, λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν, ὅτι δὲν ἐκάλεσεν, ὡς εἶπον, οὔτε τὰς τοπικὰς Ἀρχὰς τῶν Χανίων. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ κριθῇ ἐπιεικῶς ἡ παράλειψις αὕτη. Εἰς τὰς ἐφημερίδας ἐδημοσιεύθη ἐπιστολὴ τοῦ κ. Διοικητοῦ, τὴν ὁποίαν ἔσπευσεν οὗτος ν’ ἀπευθύνῃ πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς ἅμα ὡς συνέβη ἡ λυπηρὰ παρεξήγησις, καὶ ἔχω πεποίθησιν ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ εὕρῃ ὅτι τὸ ἐπεισόδιον πρέπει νὰ θεωρηθῇ λῆξαν, διότι ἡ ἱκανοποίησις ἡ παρασχεθεῖσα εἶναι πλήρης. Ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐκ Λακωνίας ἠθέλησε ν’ ἀποδώσῃ μομφὴν εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς.

§111Δ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἠθέλησα νὰ μάθω ἀκριβῶς τί συνέβη. Τίποτε περισσότερον.

§112ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Πολὺ καλά. Ἠδύνατο νὰ γεννηθῇ ἡ ἑξῆς ἀμφιβολία· μὴ ὁ κ. Πρόεδρος βλέπων κατὰ τὴν ὥραν τοῦ γεύματος ὅτι τὸ λοιπὸν Προεδρεῖον δὲν εἶχε κληθῆ θὰ ἠδύνατο ν’ ἀπόσχῃ τοῦ γεύματος. Νομίζω ὅτι τοῦτο δὲν ἠδύνατο νὰ γίνῃ ὑπὸ τὰς περιστάσεις ὑφ’ ἃς ἐγένετο ἡ τελετή, μάλιστα δ’ ἀφοῦ ὁ κ. Γενικὸς Διοικητὴς ἔσπευσεν ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς νὰ ἐκφράσῃ τὴν βαθυτάτην αὐτοῦ λύπην, ὅτι δὲν τῷ ἐπέτρεπον ὅλως διόλου μηχανικὰ κωλύματα ν’ ἀνταποκριθῇ εἰς τὴν ὑποχρέωσιν τὴν ὁποίαν εἶχε διὰ τὴν ξενίαν τῆς ἀντιπροσωπείας τῆς Βουλῆς. Οὐδεὶς ἐσκέφθη ἐν προκειμένῳ νὰ προσβάλῃ τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς, οὔτε εἶναι δυνατὸν νὰ δοθῇ τοιαύτη ἔννοια. Ἄλλως τε διὰ τὴν ἀκουσίαν παράλειψιν ἐδόθησαν αἱ ἐξηγήσεις ἐκεῖναι αἱ ὁποῖαι εἶναι ἐπαρκεῖς.

§113Κ. ΖΑΒΙΤΣΙΑΝΟΣ (Πρόεδρος τῆς Βουλῆς). Κύριοι Βουλευταί, δὲν θὰ ἐλάμβανον βεβαίως τὸν λόγον κατὰ τὴν ἐγερθεῖσαν συζήτησιν, μετὰ τὰς ἐξηγήσεις εἰς τὰς ὁποίας προέβη ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ὡς συμπέρασμα τῶν ὁποίων ἐξάγεται, ὅτι ἐδόθη πᾶσα ἐξήγησις καὶ πᾶσα ἱκανοποίησις εἰς τὰ μὴ προσκληθέντα εἰς τὸ γεῦμα μέλη τοῦ Προεδρείου. Ἀλλ’ ὀφείλω νὰ λάβω τὸν λόγον, διότι ὁ προκαλέσας τὴν συζήτησιν ἀξιότιμος συνάδελφος ἐμέμφθη καὶ ἐμοῦ ὅτι ἀπεχωρίσθην τῶν λοιπῶν μελῶν τοῦ Προεδρείου καὶ ἐδέχθην νὰ συμμετάσχω εἰς τὸ ἐπίσημον γεῦμα τὸ ὁποῖον ἐδόθη ὑπὸ τοῦ κ. Γενικοῦ Διοικητοῦ πρὸς τιμὴν τῆς Α. Μ. τοῦ Βασιλέως. Ἔχω τὴν γνώμην, Κύριοι, ὅτι καὶ ἐν τῷ σημείῳ τούτῳ ἐπετέλεσα αὐστηρῶς, ὡς πάντοτε, τὸ καθῆκόν μου. Φρονῶ ὅτι εἰς ἐμὲ ὁ ὁποῖος ἐφιλοξενούμην ἐν Κρήτῃ, ὅπως καὶ τὰ λοιπὰ μέλη τοῦ Προεδρείου, δὲν ἀνῆκε ποσῶς τὸ δικαίωμα νὰ καθορίσω τὴν θέσιν ἑνὸς ἑκάστου. Ἡ θέσις τῶν φιλοξενουμένων ἐκεῖ καθωρίζετο ὑπὸ τῶν προσώπων ἐκείνων τὰ ὁποῖα καὶ μόνα θὰ εἶχον εὐθύνην, ἐὰν ἐν τῷ καθορισμῷ ἐκείνῳ δὲν ἐσεβάσθησαν τὴν ἀξιοπρέπειαν τῆς Βουλῆς. Παρ’ ἐκείνων ὑπὸ τῶν ὁποίων καθωρίσθη ἡ θέσις ἐδόθησαν ἐξηγήσεις, νομίζω δ’ ὅτι οὐδὲν ἕτερον δικαίωμα εἶχον οὐδὲ εἶναι δυνατὸν εἰς ἐμὲ νὰ μεταβιβασθῇ ἡ εὐθύνη τῆς γενομένης τῷ ὄντι παραλείψεως. Ἀλλ’ ἔχω νὰ προσθέσω πληροφορῶν ἐπὶ πλέον τὴν Βουλὴν ὅτι ἐγὼ ὁπωσδήποτε τὰ σχετικὰ ζητήματα καὶ τὰς ἀποφάσεις τῶν μελῶν τοῦ Προεδρείου κατὰ τὰς ὁποίας ἠρνήθησαν πρόσκλησιν τοῦ κ. δημάρχου Χανίων ἔμαθον ὀλίγα λεπτὰ τῆς ὥρας πρὶν ἢ καθίσωμεν εἰς τὸ ἐπίσημον γεῦμα, τὸ ὁποῖον ἐδόθη εἰς τὴν οἰκίαν τοῦ κ. Γενικοῦ Διοικητοῦ ἐξ ἐπιστολῆς τὴν ὁποίαν μοὶ ἀπέστειλεν ὁ κ. Κογεβίνας, δύναμαι δὲ νὰ πληροφορήσω προσέτι τὴν Βουλὴν ὅτι, καὶ ἐνῷ ἐκάθισα ἵνα ἀπαντήσω, ἐνῷ εὑρισκόμην εἰς τὸ τέλος τῆς ἀπαντήσεως, μοὶ ἐδόθη καὶ ἡ πληροφορία ὅτι ἡ Α. Μ. ὁ Βασιλεὺς μετὰ τῶν λοιπῶν ἐπισήμων εἶχον καθίσει εἰς τὴν τράπεζαν καὶ εἰς ἥν, ὡς εἰκός, ἔδει καὶ ἐγὼ νὰ προσέλθω. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν δὲν ἤθελεν εἶσθαι προδοσία τῆς ἀνατεθείσης εἰς ἐμὲ τιμητικῆς ἐντολῆς καὶ τὰ μάλιστα ἀναξιοπρεπὴς στάσις, ἐὰν ἐγὼ ἐκείνην τὴν στιγμήν, ἐνώπιον μάλιστα τῆς Α. Μ. τοῦ Βασιλέως, ἐδημιούργουν ζητήματα, ἐγκατέλειπον τὴν τράπεζαν, καὶ ἔφευγον, ἵνα μετὰ τῶν λοιπῶν μελῶν τοῦ Προεδρείου περιφέρωμαι εἰς τὰς ὁδοὺς τῶν Χανίων, διότι δὲν ἐκλήθησαν καὶ ταῦτα, ὅπως παρακαθίσωσιν εἰς τὸ γεῦμα, τοῦθ’ ὅπερ μόνον ἐκείνην τὴν στιγμὴν μοὶ ἀνεκοινοῦτο; Βεβαίως εἶμαι πλέον ἢ βέβαιος ὅτι μετὰ τὰς ἐξηγήσεις αὐτὰς δὲν θὰ ὑπάρξῃ οὐδὲ εἷς Βουλευτὴς νὰ νομίσῃ ὅτι ἐγὼ ἀναλαβὼν τὴν ἐκπροσώπησιν τῆς Βουλῆς μετὰ τῶν λοιπῶν συναδέλφων παρέλειψα τὸ καθῆκόν μου. Ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον, Κύριοι, ὑποβάλλεται τοιαύτη γνώμη, μὲ ὅλην τὴν συναίσθησιν τὴν ὁποίαν ἔχω ὅτι ἐπετέλεσα τὸ καθῆκόν μου, καὶ ἐπειδὴ φρονῶ ὅτι εἰς ζητήματα ἀξιοπρεπείας τοῦ Σώματος καὶ καλῆς συμπεριφορᾶς δὲν ἐπιτρέπεται δευτέρα γνώμη, ἐγώ, Κύριοι, ὑποβάλλω τὴν ἀπὸ τοῦ ἀξιώματος τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς παραίτησίν μου.

§114ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§115Κ. ΖΑΒΙΤΣΙΑΝΟΣ. Ὀφείλω δὲ νὰ δηλώσω καὶ τοῦτο, ὅπως διευκολύνω τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς, εἰς τὴν ὁποίαν ἀναγκαίως θέλει προβῆ αὕτη μετὰ τὴν ὑποβληθεῖσαν ὑπ’ ἐμοῦ παραίτησιν, ὅτι θὰ ἐπιμείνω ὁπωσδήποτε εἰς τὴν παραίτησιν ταύτην, διότι ἔχω τὴν γνώμην ὅτι εἰς τοιαῦτα ζητήματα, σχετιζόμενα δηλαδὴ πρὸς τὴν εὐπρόσωπον παράστασιν καὶ τὴν ἀξιοπρέπειαν τοῦ Σώματος κατὰ τὴν ἐνέργειαν ἐντολῆς δεδομένης καὶ προοριζομένης μάλιστα νὰ ἐξασκηθῇ ἐκτὸς τοῦ περιβόλου τούτου, ἔχω, λέγω, τὴν γνώμην, ὅτι, διὰ νὰ μείνῃ ἀμείωτον τὸ γόητρον καὶ τὸ κῦρος τοῦ προεδρικοῦ ἀξιώματος, ἀπαιτεῖται οὐχὶ μόνον ἡ γνώμη τῆς πλειονοψηφίας τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ καὶ τῆς παμψηφίας καί, ἐφ’ ὅσον εἷς ἔστω ὑπάρχει ὁ ἀντιλέγων, ἐγὼ δηλῶ ἐκ τῶν προτέρων ὅτι προκειμένου νὰ διευκολύνω τὸ ἔργον τῆς Βουλῆς, θὰ ἐπιμείνω εἰς τὴν ὑποβληθεῖσαν παραίτησιν ἀπὸ τοῦ ἀξιώματος τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς.

§116ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ ἐκφράσω τὴν λύπην μου, διότι ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Βουλῆς δὲν ἀρκεῖται εἰς τὴν ὑπὲρ αὐτοῦ γνώμην τῆς πλειονοψηφίας, ἀλλὰ θέλει καὶ τὴν γνώμην τῆς μειονοψηφίας. Τόσῳ δὲ μᾶλλον καθίσταται ἀδικαιολόγητος ἡ παραίτησις τοῦ κ. Προέδρου, καθόσον αὐτὸς ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ὁ προκαλέσας τὰς ἐξηγήσεις, ὅτε ἐγὼ ὑπεδήλωσα ὅτι τοῦτο θὰ ἠδύνατο ν’ ἀποτελέσῃ μομφὴν κατὰ τοῦ κ. Προέδρου, ἔσπευσε νὰ δηλώσῃ ὅτι δὲν εἶχε τοιοῦτον σκοπόν, ἀλλὰ μόνον ἐζήτησεν ἐξηγήσεις περὶ τῶν γενομένων ἐν Κρήτῃ, καὶ ἐγὼ ηὐχαρίστησα τὸν κ. Βουλευτήν, διότι προυκάλεσε τὰς ἐξηγήσεις ταύτας. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὸν κύριον Πρόεδρον ν’ ἀποσύρῃ τὴν παραίτησίν του, διότι οὐδεὶς ὑπάρχει λόγος ὅπως ἐπιμείνῃ εἰς αὐτήν.

§117Δ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐκφράζω τὴν λύπην μου, διότι παρηρμηνεύθησαν αἱ ἐξηγήσεις, τὰς ὁποίας ἐζήτησα. Δὲν ἦσαν αὗται τοιαύτης φύσεως, ὥστε διὰ τούτων νὰ θελήσω νὰ μειώσω τὸ γόητρον καὶ τὴν ἀξιοπρέπειαν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Βουλῆς· πᾶν ἄλλο. Ἀνεγράφησαν εἰς τὰς ἐφημερίδας καὶ ἐδημοσιεύθησαν διάφορα, ἐξ ὧν ὁ κόσμος ὅλος ἀνησύχησεν. Ἐνόμισα ὡς ἐκ τούτου ὅτι θὰ εἶχον τὸ δικαίωμα, κατὰ τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ κοινὴ γνώμη εἶχεν ἐξαναστῆ, νὰ ζητήσω ἐκ μέρους τοῦ κ. Προέδρου καὶ ἐκ μέρους τῆς Βουλῆς ἰδιαιτέρας πληροφορίας, διὰ νὰ μάθωμεν ἐπὶ τέλους ἀκριβῶς τί συνέβη ἐν Κρήτῃ, καὶ ποῖον εἶναι τὸ λαβὸν αὐτόθι χώραν λυπηρὸν ἐπεισόδιον. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὡμολόγησεν ὅτι συνέβη κάτι παρὰ τὴν θέλησίν του. Ἐγὼ δὲν ἔχω νὰ προσθέσω τι πλέον εἰς τοῦτο. Εἶμαι τοὐναντίον ηὐχαριστημένος ὅτι κατώρθωσα νὰ διαφωτισθῇ ἡ κοινὴ γνώμη.

§118Κ. ΖΑΒΙΤΣΙΑΝΟΣ. Μετὰ τὰς ἐξηγήσεις, αἵτινες ἐδόθησαν ἐκ μέρους τοῦ ἐκπροσωποῦντος τὴν πλειονοψηφίαν ἀξιοτίμου κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἀφ’ ἑνὸς καὶ τοῦ ἐντίμου Βουλευτοῦ ὅστις προυκάλεσε τὴν συζήτησιν ἀφ’ ἑτέρου, καὶ ἐφ’ ὅσον πείθομαι ὅτι οὐδεὶς ἀπολύτως ὑπάρχει ἔχων ἀντίθετον γνώμην, φρονῶν δηλαδὴ ὅτι παρέλειψα ὁπωσδήποτε τὸ καθῆκόν μου, ἐγὼ ἀποσύρω τὴν παραίτησίν μου, καταλαμβάνω τὴν ἕδραν μου καὶ εὐχαριστῶ τὴν Βουλὴν διὰ τὴν νέαν ἔνδειξιν τῆς πρὸς ἐμὲ ἐμπιστοσύνης. (Παρατεταμένα καὶ ῥαγδαῖα χειροκροτήματα ἔκ τε τῆς αἰθούσης καὶ τῶν ἀκροατηρίων).

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἐρωτήσεων Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§120Κ. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Κύριοι Βουλευταί, λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου περὶ ναυτικῆς στρατολογίας». Ὡς γνωστόν, ἀπό τινος χρόνου τὸ ἔτος στρατεύσεως τοῦ κατὰ ξηρὰν στρατοῦ ὡρίσθη εἰς τὸ 20 ἔτος τῆς ἡλικίας. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου καθορίζεται, ὅτι καὶ διὰ τὸ Ναυτικὸν πρέπει νὰ ὁρισθῇ τὸ εἰκοστὸν ἔτος. Διὰ τοῦ ὑποβαλλομένου σχεδίου νόμου πρόκειται νὰ κληθῶσι κατὰ τὸ ἔτος 1914 δύο ἡλικίαι, ἡ τοῦ 20οῦ ἔτους, ἡ ὁποία καλεῖται διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, καὶ ἐκείνη ἡ ὁποία θὰ ἐκαλεῖτο, ἡ τοῦ 21οῦ ἔτους τῆς ἡλικίας. Προβλέπεται διὰ τοῦ σχεδίου νόμου, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν θὰ καλέσῃ τὴν ἡλικίαν ταύτην καθ’ ὃν χρόνον ἤθελε κρίνει κατάλληλον ἐντὸς τοῦ ἔτους 1914. Ἐπειδὴ ὅμως, ἂν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο δὲν ἤθελε γίνει νόμος πρὸ τοῦ Ἰανουαρίου τοῦ ἑπομένου ἔτους, θὰ παρενεβάλλοντο δυσχέρειαι περὶ τὴν ἐφαρμογὴν αὐτοῦ γινομένου κατόπιν νόμου, παρακαλῶ τὴν Βουλήν, ὅπως δεχθῇ καὶ κηρυχθῇ κατεπεῖγον τὸ ψηφισθὲν κατ’ ἀρχὴν νομοσχέδιον.

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ κ. ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Ὑπουργοῦ παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν τὸ νομοσχέδιον «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου περὶ ναυτικῆς στρατολογίας»). Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἔχει τὸν λόγον.

§122ΑΝΔ. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Διὰ τὴν λειτουργίαν τῆς δημοσίας στατιστικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης, κ. Βουλευταί, ἐπιτρέπεται διὰ νόμου, ὁσάκις ἔχει ὑπηρεσίαν τὸ Ἐθνικὸν τυπογραφεῖον, νὰ προσλαμβάνωνται ἔκτακτοι ἐργάται. Ἤδη ἤρξατο ἡ ἐκτύπωσις τευχῶν, ἅτινα θὰ εἶναι ἀρκούντως ὀγκώδη, περὶ τῆς στατιστικῆς τῆς παραγωγῆς τῆς γεωργίας ἐν Ἑλλάδι. Τὸ προσωπικὸν ὅμως τοῦ Ἐθνικοῦ τυπογραφείου δὲν εἶναι ἀρκετόν. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἐπιτρέπεται ἡ πρόσληψις ἐκτάκτων ἐργατῶν καὶ διὰ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας τὴν στατιστικήν, λαμβάνονται δὲ ὅλαι αἱ ἐγγυήσεις ἵνα μὴ ὑποτεθῇ, ὅτι θὰ προσληφθῇ προσωπικὸν ἀνώτερον τοῦ ἀπαιτουμένου. Ἐπειδὴ τὸ πρᾶγμα εἶναι ἐπεῖγον, διότι εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐκτυπωθῶσι ταῦτα, θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ δεχθῇ, ὅπως κηρυχθῇ τὸ νομοσχέδιον τοῦτον κατεπεῖγον.

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνεται δεκτὴ ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 18 τοῦ νόμου 36 τῆς 9 Ἀπριλίου 1913 περὶ συστάσεως Διευθύνσεως τῆς Στατιστικῆς»). Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν διάταξιν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐπερωτήσεων Ὁ κ. Β. Τουρκοβασίλης «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ διατάξῃ τὸν διαχειριστὴν τοῦ 4ου ἐν Ἀθήναις στρατιωτικοῦ νοσοκομείου, ὅπως ἀποστείλῃ εἰς τὸν νομάρχην Ἀρκαδίας δραχ. 135 ἀνηκούσας εἰς τὸν ἐν τῷ ἀνωτέρω νοσοκομείῳ ἀποβιώσαντα πρὸ τριῶν μηνῶν στρατιώτην Δημήτριον Τουρλούκην, ἐκ Καρδαρᾶ τῆς Μαντινείας, ἵνα ἀποδοθῶσιν εἰς τοὺς κληρονόμους του».

§124Β. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Πρὸ τριῶν μηνῶν ἀπέθανε εἰς τὸ 4ον Στρατιωτικὸν Νοσοκομεῖον ὁ ἐν λόγῳ στρατιώτης. Ὅτε εἰσήχθη, κατέθεσεν εἰς τὸν διαχειριστὴν τοῦ Νοσοκομείου δραχ. 135. Ἤδη εὑρίσκονται ἀκόμη εἰς χεῖρας τοῦ διαχειριστοῦ ἀξιοῦντος νὰ προσέλθωσιν οἱ 10 κληρονόμοι τοῦ ἀποθανόντος ἵνα λάβωσι τὰ χρήματα. Παρακαλῶ τὸν κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργόν, ὅπως διατάξῃ τὸν ἐν λόγῳ διαχειριστὴν ν’ ἀποστείλῃ τὰ χρήματα ταῦτα εἰς τὸν νομάρχην Ἀρκαδίας ὅστις ν’ ἀποδώσῃ ταῦτα εἰς τοὺς κληρονόμους, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔρχωνται τόσοι ἄνθρωποι ἐδῶ διὰ 135 δραχμάς.

§125ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Πολὺ καλά.

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἰ. Μπουρνιᾶς «συνιστᾷ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως λάβῃ πρόνοιαν πρὸς ἀπόλυσιν τῶν ἀπαλλαγέντων τῶν ἐτῶν 1910, 1911, 1912 καὶ 1913, διότι οἱ μὲν τούτων εἶναι πρῶτοι υἱοὶ μητρὸς ἐν χηρείᾳ διατελούσης, οἱ δὲ ἀδελφοὶ πεσόντων ἐν πολέμῳ, καὶ ἑπομένως πάντες οἱ μόνοι προστάται οἰκογενείας καὶ ἑπομένως δίκαιον εἶναι ν’ ἀποδοθῶσιν εἰς τὰ ἔργα αὐτῶν».

§127ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν δύνασθε ν’ ἀμφιβάλητε ὅτι δὲν ἔχομέν τινα λόγον νὰ κρατήσωμεν τοὺς ἀνθρώπους. Ἄν τοὺς κρατοῦμεν, θὰ εἴπῃ ὅτι ὑπάρχει ἀνάγκη. Ἐλπίζω ὅμως ταχέως νὰ δυνηθῶμεν νὰ πληρώσωμεν τὴν ἀνάγκην ταύτην καὶ ν’ ἀπολύσωμεν ἀφ’ ἑνὸς τὴν κλάσιν τοῦ 1910, ταχέως δ’ ἐπίσης καὶ τοῦ 1911, ἀλλ’ τὸ ταχέως αὐτὸ δὲν δύναμαι νὰ καθορίσω πότε θὰ εἶναι.

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κύριοι Σ. Σακελλαριάδης, Ν. Βελέντζας, Ν. Μουζάκης, Π. Ἀλεξάκης καὶ Κ. Σοκόλης «παρακαλοῦσι τοὺς κ. Ὑπουργοὺς τῆς Δικαιοσύνης καὶ Ἐσωτερικῶν νὰ πληροφορήσωσι τίνα μέτρα ἔλαβον πρὸς ἐξασφάλισιν τῆς ζωῆς τῆς Α. Μ. τοῦ ἀειμνήστου Βασιλέως Γεωργίου».

§129Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Ὀφείλω ἐν πρώτοις νὰ παρατηρήσω ὅτι ἡ ἐρώτησις ἐσφαλμένως ἀποτείνεται εἰς τοὺς Ὑπουργοὺς τῆς Δικαιοσύνης καὶ τῶν Ἐσωτερικῶν. Οὔτε ὁ συνάδελφος ὁ διευθύνων τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην οὔτε ὁ μόνιμος Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ὁ ἐντεταλμένος τὴν ὀργάνωσιν τῆς πολιτικῆς διοικήσεως τῆς Μακεδονίας οὔτε ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἔχουσιν ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἄμεσον ἁρμοδιότητα, διότι ὁλόκληρος ἡ δημοσία ἀσφάλεια εἶχεν ἀνατεθῆ, ἰσχύοντος τοῦ στρατιωτικοῦ νόμου, εἰς τὸν στρατιωτικὸν ἀρχηγὸν καὶ ἐν προκειμένῳ εἰς τὸν στρατιωτικὸν διοικητήν, ὅστις ἦτο ὁ βασιλόπαις Νικόλαος, ὑπὸ τὰς διαταγὰς δὲ τούτου ἦτο τεταγμένη ἅπασα ἡ Ἀστυνομία τῆς τε πόλεως Θεσσαλονίκης καὶ τῆς ὑπαίθρου χώρας. Οὐχ ἧττον ὡς μέλος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὡς πολίτης, παρακολουθήσας ἐκ τοῦ σύνεγγυς τὰ πράγματα, ὀφείλω νὰ δηλώσω ἀπροκαλύπτως τὴν γνώμην μου, ὅτι οὐδεμία παράλειψις δυναμένη νὰ καταλογισθῇ εἰς ὑπαιτιότητα τῆς ἀστυνομικῆς Ἀρχῆς δύναται νὰ θεωρηθῇ ὅτι ἔλαβε χώραν κατὰ τὸ λυπηρὸν αὐτὸ γεγονὸς τῆς δολοφονίας τοῦ Βασιλέως. Ἡ φρούρησις τοῦ ἀειμνήστου Βασιλέως ἦτο ἀνατεθειμένη εἰς τάγμα ὁλόκληρον, τὸ ὁποῖον ἦτο κατεσκηνωμένον περὶ τὰ Ἀνάκτορα καὶ εἶχεν εἴκοσι φυλακεῖα περὶ αὐτά, ἰδικίτερον δὲ ἀπόσπασμα τῆς Χωροφυλακῆς ἐφρούρει τὴν εἴσοδον. Ὁσάκις ἐξήρχετο εἰς περίπατον ὁ ἀείμνηστος Βασιλεύς, ὅστις εἶχε τὸ σύστημα νὰ μὴ προειδοποιῇ ποτέ, παρηκολούθουν αὐτὸν ἀποσπάσματα τῆς φρουρᾶς ταύτης ἐκ χωροφυλάκων, ταυτοχρόνως δὲ εἰδοποιεῖτο τηλεφωνικῶς ἡ Μοιραρχία καὶ ἔπεμπε καὶ ἄλλους χωροφύλακας. Ἡ ὁδὸς εἰς τὴν ὁποίαν ἔλαβε χώραν ἡ δολοφονία εἶναι ἐκ τῶν μᾶλλον συχναζομένων, διεσχίζετο δὲ ὑπὸ περιπολιῶν καὶ εἶχε πυκνοὺς σταθμοὺς Χωροφυλακῆς, ἀπέναντι δ’ ἀκριβῶς τοῦ μέρους ἔνθα ἐγένετο ἡ δολοφονία ὑπῆρχεν ἀστυνομικὸν φυλακεῖον. Ἑπομένως ἀνθρωπίνως δὲν δυνάμεθα νὰ μεμφθῶμεν τὴν Ἀστυνομίαν ὅτι δὲν εἶχε λάβει τὰ ἀπαιτούμενα μέτρα. Ἀφ’ ἑτέρου δὲν ἀπεδείχθη οὐδὲ πόρρωθεν συνεννόησις τοῦ κακούργου πρὸς ἄλλην ὀργάνωσιν, δὲν ἀπεδείχθη ἡ ὕπαρξις συνωμοσίας, ἡ ὁποία τυχὸν διέλαθε τὴν Ἀστυνομίαν καὶ θ’ ἀπετέλει ἀπόδειξιν ἀνεπαρκείας αὐτῆς. Οἱ μελετήσαντες τὴν δικογραφίαν δύνανται νὰ μαρτυρήσωσι μετ’ ἐμοῦ ὅτι οὐδεμία τοιαύτη συνεννόησις προκύπτει. Μένει τὸ ἀπώτερον ζήτημα τῆς ἐν γένει ἀστυνομικῆς ἐπιτηρήσεως ἐν Θεσσαλονίκῃ πῶς ἠδυνήθη νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν Θεσσαλονίκην ὁ κακοῦργος. Διὰ τὴν εἴσοδον τῶν ξένων ὑπῆρχεν ὠργανωμένη εἰδικὴ ὑπηρεσία. Ἡ λεγομένη Μοιραρχία τοῦ λιμένος εἶχεν ἴδιον σταθμόν, διὰ τοῦ ὁποίου διήρχοντο ὅλοι οἱ ξένοι, δι’ αὐτοῦ δὲ βεβαίως διῆλθε καὶ ὁ Σχινᾶς, ἀλλ’ ὁ Σχινᾶς ἦτο ἄνθρωπος ὅστις εἶχε συγγενεῖς καὶ ἦτο γνωστὸς εἰς Θεσσαλονίκην καὶ ἠδύνατο νὰ δώσῃ ὀνόματα γνωστὰ καὶ νὰ τῷ ἐπιτραπῇ ἡ εἴσοδος, ἄλλως τε νομίζω ὅτι εἶναι τοῦτο τὸ ἀσθενέστατον σημεῖον διὰ τὴν ἀστυνομικὴν ἐπιτήρησιν, νὰ διαλάθῃ ἓν πρόσωπον καὶ εἰσέλθῃ εἰς τὴν πόλιν. Ὑπὸ τὰς συνθήκας ταύτας ὑπὸ τὴν ἀνώμαλον κατάστασιν, ὑπὸ τὴν ὁποίαν διετέλει ἡ πόλις, δὲν φρονῶ ὅτι δύναται ν’ ἀποδοθῇ ὑπαιτιότης εἰς τὴν Ἀστυνομίαν, καίτοι, ἐπαναλαμβάνω, τὸ ζήτημα δὲν εἶναι τῆς ἁρμοδιότητος οὔτε τῆς δικαστικῆς Ἀρχῆς οὔτε τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ἡ ἀνάκρισις δ’ αὕτη ἐγένετο ὑπὸ τοῦ Στρατοδικείου. Ταῦτα εἶχον ν’ ἀνακοινώσω πρὸς τὴν Βουλήν, διότι συνέπεσε νὰ εἶμαι ἐκεῖ καὶ ὡς μέλος τῆς Κυβερνήσεως ὤφειλον νὰ παρακολουθήσω τὰ πράγματα.

§130ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δύο λέξεις ἔχω νὰ προσθέσω. Μᾶλλον ἡ ἐπερώτησις ἔπρεπε ν’ ἀπευθυνθῇ πρὸς ἐμέ. Ἔχω νὰ προσθέσω ὅτι μετὰ τὸ δυστύχημα ἐνόμισα ὅτι ἦτο ἐνδεδειγμένον ν’ ἀντικατασταθῇ ὁ διευθυντὴς τῆς Ἀστυνομίας Θεσσαλονίκης, ὄχι διότι ἠδύνατο ν’ ἀποδοθῇ εἰς αὐτὸν εὐθύνη τις, ἀλλὰ διότι εἴθισται οἱ ἔχοντες τὴν νομικὴν εὐθύνην εἰς τοιαύτας περιστάσεις, καὶ ὅταν οὐδαμῶς πταίωσι, νὰ μὴ ἐξέρχωνται ἀπὸ τὰς περιστάσεις αὐτὰς ἄνευ ζημίας τινός. Ἐνόμισα ὅτι ἐπεβάλλετο ἡ ἀντικατάστασις τοῦ κ. Μομφερράτου. Ὁ βασιλόπαις Νικόλαος, ὅτε ἔμαθε τὴν ἐπικειμένην αὐτὴν μεταβολήν, ἐνόμισεν ὅτι ἐπεβάλλετο εἰς αὐτὸν νὰ παρεμβῇ, ὅπως μείνῃ ὁ κ. Μομφερρᾶτος, διότι δὲν ἐνόμιζε δεδικαιολογημένην μίαν τοιαύτην μεταβολήν, καθόσον ἀληθῶς δὲν ἠδύνατο οὔτε ἡ ἐλαχίστη εὐθύνη ν’ ἀποδοθῇ εἰς τὸν διευθυντὴν τῆς Ἀστυνομίας. Ἐν τούτοις μεθ’ ὅλα ταῦτα ἐγένετο ἡ ἀντικατάστασις. Ταῦτα εἶχον νὰ προσθέσω.

§131Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἄν, κύριοι Βουλευταί, ἐσφαλμένως ἀπηυθύνθη ἡ ἐρώτησις πρὸς τοὺς ἀξιοτίμους Ὑπουργοὺς τῆς Δικαιοσύνης καὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, τοῦτο κατ’ ἐμὴν γνώμην δὲν ἔχει σημασίαν τινά, διότι διὰ τῆς ἐπερωτήσεως ἐσκοπεῖτο νὰ ἔλθῃ τὸ ζήτημα τῆς βασιλοκτονίας εἰς τὴν Βουλὴν καὶ νὰ ἐπιχυθῇ φῶς μετὰ τόσον χρόνον, φῶς τὸ ὁποῖον αἱ περιστάσεις αἱ ἐπακολουθήσασαι παρημπόδισαν νὰ ἐπιχυθῇ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου καὶ νὰ ἐξακριβωθῇ τίνα μέτρα ἔλαβον αἱ Ἀρχαί, Ἀρχὰς δὲ λέγων ἐννοῶ καὶ τὴν Γενικὴν Διοίκησιν Θεσσαλονίκης, ἡ ὁποία εἶχε τὴν ἀνωτέραν ἐποπτείαν ἐπὶ τῆς ἀστυνομικῆς Ἀρχῆς καὶ τὴν ὁποίαν ἐξεπροσώπει μέλος τῆς Κυβερνήσεως. Ἐὰν ἀποδειχθῇ ὅτι δὲν ἐλήφθησαν διὰ τὴν ἀσφάλειαν τῆς ζωῆς τοῦ Βασιλέως τὰ προσήκοντα μέτρα, εὐθύνεται ἡ Κυβέρνησις. Σκοπὸς ὅθεν τῆς ἐπερωτήσεως εἶναι νὰ γνωσθῇ εἰς τὴν Βουλήν, ἂν ἐλήφθησαν τὰ προσήκοντα μέτρα διὰ τὴν ἐξασφάλισιν τῆς ζωῆς τοῦ Βασιλέως ἀφ’ ἑνὸς καὶ ἀφ’ ἑτέρου ν’ ἀποδειχθῇ, ἐφ’ ὅσον εἶναι δυνατὸν ν’ ἀποδειχθῇ τοῦτο ἐκ τῶν ἐπισήμων ἐγγράφων, ἂν ὁ δολοφόνος ἐνήργησεν ἐξ ἰδίας πρωτοβουλίας, λόγῳ τῆς ἀνισορροπίας, εἰς ἣν εὑρίσκετο, ἢ ἂν ἐχρησίμευσεν ὡς ὄργανον ἄμεσον ἢ ἔμμεσον τρίτων, οἱ ὁποῖοι εἶχον συμφέρον πολιτικὸν νὰ ἐκβάλωσιν ἐκ τοῦ μέσου τὸν Βασιλέα. Τὸν σκοπὸν τοῦτον ἔχει ἡ ἐπερώτησις καὶ διὰ τοῦτο ὑπεβλήθη. Ἵνα γένηται ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου συζήτησις, ἦτο ἀνάγκη νὰ προσκομισθῶσι τὰ ἔγγραφα. Τὰ ἔγγραφα προσεκομίσθησαν· ἐμελέτησα ὅσον ἠδυνάμην τὴν δικογραφίαν καὶ τὸ συμπέρασμα τῆς μελέτης μου ἐκείνης θὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν. Πρὶν ἢ ὅμως πράξω τοῦτο, θέλω γνωρίσει εἰς τὴν Βουλὴν βεβαίως γνωστὰ γεγονότα, τὰ ὁποῖα ὅμως εἶναι ἀνάγκη νὰ ὑπομνήσω εἰς αὐτήν. Δὲν λησμονεῖτε, κ. Βουλευταί, ὅτι, ὅτε ὁ Ἑλληνικὸς, στρατὸς μετὰ περιλάμπρους ἀγῶνας συνέτριβεν εἰς τὰ Μακεδονικὰ πεδία τὴν δύναμιν τῆς τουρκικῆς Αὐτοκρατορίας, ὁ δὲ ἀποσυντεθειμένος στρατὸς αὐτῆς μετὰ τὴν ἧτταν τῶν Γενιτσῶν παρεδίδετο αἰχμάλωτος εἰς τὸν γενναῖον Στρατηλάτην τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ, Διάδοχον τότε τοῦ Θρόνου, τὴν Α. Μ. τὸν Βασιλέα Κωνσταντῖνον, συμπαρεδίδε καὶ τὴν πόλιν τῆς Θεσσαλονίκης, ὁ πρῶτος ὁποῖος ἔσπευσε νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν ὑπὸ τῶν ἑλληνικῶν ὅπλων κατακτηθεῖσαν Μακεδονικὴν πρωτεύουσαν ἦτο ὁ ἀείμνηστος Βασιλεὺς Γεώργιος. Εἰσῆλθεν ἐκεῖ καὶ παρέμεινεν ὡς φύλαξ ἄγρυπνος τῆς ἑλληνικότητος τῆς Θεσσαλονίκης, τὴν ὁποίαν πολλοί, καὶ δυστυχῶς καὶ οἱ τότε σύμμαχοι ἡμῶν, ὑπέβλεπον, ἐπιδιώκοντες εἴτε συγκυριαρχίαν ἐπ’ αὐτῆς εἴτε διεθνοποίησιν ἢ ἄλλας βλέψεις, τὰς ὁποίας εἶχον ἐπὶ τῆς ἑλληνικῆς ταύτης πόλεως, τὴν ὁποίαν διὰ τῶν ὅπλων καὶ διὰ νικηφόρου πορείας κατέλαβεν ὁ Ἑλληνικὸς στρατός. Ἐνῷ δ’ ἔκτοτε τοιαύτη παρετηρήθη ἀντίθεσις μεταξὺ τῶν συμμάχων, προκειμένου περὶ τῆς ἑλληνικότητος τῆς Θεσσαλονίκης, καὶ ἐνῷ ὁ Βούλγαρος στρατηγὸς Θεοδωρὼφ ἔσπευσεν, ἐν γνώσει του ὅτι ἡ Θεσσαλονίκη κατείχετο ὑπὸ τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ, νὰ θέσῃ ταύτην ὑπὸ τὸ σκῆπτρον τοῦ Βασιλέως Φερδινάνδου, μετὰ τὴν εἴσοδον δὲ Βουλγαρικοῦ στρατοῦ εἰς Θεσσαλονίκην καὶ τὴν παραμονὴν ἐν αὐτῇ τμήματος τῆς στρατιᾶς τῆς Βουλγαρικῆς, ἡ ἑλληνικότης τῆς Θεσσαλονίκης ἐτίθετο ἐν κινδύνῳ ἐκ μέρους τῶν Βουλγάρων, οἵτινες εἰσελθόντες εἰς Θεσσαλονίκην δὲν ἀπέκρυπτον τὰς τοιαύτας αὑτῶν προθέσεις, ἀλλὰ προσεπάθουν νὰ καταστήσωσι ταύτας ἐμφανεστέρας, καταλαμβάνοντες τὰς καλλιτέρας οἰκοδομὰς καὶ τοὺς ναούς, ἀποπειρώμενοι καὶ τοῦ Τελωνείου τὴν κατάληψιν καὶ ἐγκαθιστῶντες ἀκόμη ἐν τῇ Ἑλληνικῇ διοικήσει ἰδίαν στρατιωτικὴν καὶ πολιτικὴν διοίκησιν. Ἐνῷ τοιαύτη, λέγω, ἦτο ἡ κατάστασις τότε τῆς Θεσσαλονίκης, εἰς τὴν ὁποίαν εἶχε συρρεύσει πληθὺς κομιτατζήδων ὀπαδῶν τοῦ Σανδάσκι καὶ τοῦ Πανίτσα, δηλ. παντὸς εἴδους καὶ πάσης φύσεως κακούργων, εἶχον δηλ. συρρεύσει ἀπὸ ὅλα τὰ μέρη τῆς γῆς παντὸς εἴδους τυχοδιῶκται καὶ ὅλα τὰ κοινωνικὰ ἀποβράσματα καὶ ἠπείλουν ἐγκαθιστάμενοι ἐν τῇ πόλει τὴν ἡσυχίαν καὶ τὴν τάξιν αὐτῆς, τὰ γεγονότα δὲ ταῦτα περιήρχοντο εἰς γνῶσιν τῶν Ἀρχῶν τῆς Θεσσαλονίκης καὶ τῆς γενικῆς διοικήσεως, ἐπὶ πλέον δὲ καὶ συνωμοσία ἀπεκαλύπτετο μεταξὺ τῶν Τούρκων αἰχμαλώτων ἐν συνεννοήσει ἴσως καὶ μετὰ τῶν Βουλγάρων, ἡ δὲ διοίκησις τῆς Θεσσαλονίκης ἠναγκάζετο ν’ ἀπομακρύνῃ αὐτοὺς ἐκεῖθεν καὶ μεταφέρῃ αὐτοὺς ἀλλαχοῦ τῆς Ἑλλάδος μετὰ τοῦ ἀρχηγοῦ αὐτῶν Νιαζήμ, ἡ δὲ συνωμοσία αὕτη ἐσκόπει τὴν ματαίωσιν τῆς διαρκοῦς ἑλληνικῆς κατοχῆς τῆς Θεσσαλονίκης....

§132Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Ταῦτα εἶναι πολὺ προγενέστερα.

§133Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Προγενέστερα μάλιστα, καὶ ἔπρεπε νὰ γνωρίζητε ὅτι ἔθετον ἐν ἀμφιβόλῳ καὶ τὴν τάξιν καὶ τὴν ζωὴν τοῦ Βασιλέως. Ἐνῷ δέ, λέγω, τοιαύτη συνωμοσία ἴσως ἐκ συνεννοήσεως μετὰ τῶν Βουλγάρων γενομένη ἐσκόπει νὰ ματαιώσῃ τὴν διαρκῆ ἑλληνικὴν κατοχὴν ἐν Θεσσαλονίκῃ καὶ ἐνῷ ταῦτα πάντα βεβαίως περιῆλθον εἰς γνῶσιν τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ γενικοῦ διοικητοῦ Θεσσαλονίκης, ἦτο δ’ ἐνδεχόμενον τοιαῦται προθέσεις ἐκδηλούμεναι νὰ θέσωσιν ἐν κινδύνῳ τὴν ζωὴν τοῦ Βασιλέως, ὅστις τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἦτο τὸ ἀσφαλέστερον προπύργιον καὶ ὁ μεγαλείτερος φύλαξ τῆς ἑλληνικότητος τῆς Θεσσαλονίκης κατὰ πάσης κατ’ αὐτῆς ἐπιβουλῆς, ἔπρεπε κατ’ ἐμὴν γνώμην νὰ ληφθῶσι πάντα τὰ προφυλακτικὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἐνεδείκνυντο, διὰ νὰ ἀποτρέψωσι τὸν κίνδυνον ὑφ’ οὗ ἠπειλεῖτο ἡ ζωὴ τῆς Α. Μ. τοῦ Βασιλέως. Ἀλλὰ δὲν παρῆλθε πολὺς χρόνος καὶ ὁ ἐθνομάρτυς Βασιλεὺς ἔπιπτεν ἐπὶ τῶν ἐπάλξεων τῆς Θεσσαλονίκης, φρουρὸς ἄγρυπνος τῆς ἑλληνικότητος αὐτῆς, πληγεὶς ὑπὸ τῆς χειρὸς τοῦ δολοφόνου. Τί ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπακολουθήσῃ ἓν τοιοῦτον τερατῶδες κακούργημα καὶ τίνα κίνδυνον διέτρεξεν ἡ ἑλληνικότης τῆς Θεσσαλονίκης εἶναι περιττὸν νὰ σᾶς ὑπομνήσω· ὀφείλω ὅμως νὰ ἐξάρω ὅτι, παρ’ ὅλην τὴν ὀδύνην καὶ τὸν πόνον ὑφ’ ὧν ἐπλήγη ἡ καρδία τοῦ Στρατιωτικοῦ Διοικητοῦ πρίγκιπος υἱοῦ, ἔσπευσεν οὗτος νὰ δηλώσῃ τὴν ἐθνικότητα τοῦ δολοφόνου καὶ ἠδυνήθη οὕτω νὰ προλάβῃ μεγάλας καταστροφὰς αἵτινες ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπακολουθήσωσιν ἓν τοιοῦτον τερατῶδες κακούργημα. Ἔκτοτε παρῆλθε χρόνος πολύς, ἀλλ’ εἰς τὴν ψυχὴν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ἀπέμεινεν ἡ ἀμφιβολία καὶ περὶ τῶν μέτρων τὰ ὁποῖα ἐλήφθησαν διὰ τὴν ἀσφάλειαν τῆς ζωῆς τοῦ Βασιλέως, ἀλλὰ καὶ περὶ τῶν αἰτίων τὰ ὁποῖα παρέσυραν τὸν δολοφόνον νὰ προβῇ εἰς ἓν τοιοῦτον ἀπαίσιον καὶ ἀποτρόπαιον κακούργημα. Τὴν τοιαύτην δὲν ἀμφιβολίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ἐνίσχυσαν τὰ ἔκτοτε διαδοθέντα καὶ διαδιδόμενα, ἀλλὰ καὶ τὰ γραφέντα καὶ γραφόμενα κατ’ αὐτὰς εἰς τὸν ἡμερήσιον τύπον. Ἐκ τούτων προήλθομεν νὰ ὑποβάλωμεν εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἐπερώτησιν καὶ ἐζητήσαμεν τὴν κατάθεσιν τῶν ἐγγράφων, ἵνα καὶ ἐκ τούτων ἀκόμη κριθῇ ἂν πράγματι εἶναι βάσιμοι αἱ ὑπόνοιαι αἱ ὁποῖαι ἐρρίφθησαν καὶ περὶ τῶν μέτρων τῆς φρουρήσεως τοῦ Βασιλέως καὶ περὶ τῶν αἰτίων τῆς δολοφονίας καὶ θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ ἐξετάσω τὰ κατατεθέντα ἔγγραφα. Κατετέθη εἰς τὴν Βουλὴ ὁ φάκελος τῆς ἐνεργηθείσης ἐπὶ τῆς βασιλοκτονίας ἀνακρίσεως, κατετέθη δὲ πέρα ταύτης τῆς ἀνακριτικῆς δικογραφίας ἔγγραφον περὶ τῆς ἐνεργείας τῶν προξενικῶν Ἀρχῶν.

§134Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Ὅλα ταῦτα ἀποτελοῦσι μέρος τοῦ φακέλου.

§135Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Μάλιστα· πέρα ὅθεν τῆς ποινικῆς δικογραφίας κατατίθεται μόνον ἓν ἔγγραφον τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν πρὸς τὸν διοικητὴν τῆς Θεσσαλονίκης, κατατίθεται ἐπίσης ἡ ἔκθεσις τοῦ ἀνακριτοῦ τοῦ ἐνεργήσαντος τὴν ἀνάκρισιν, ἡ ἰατροδικαστικὴ ἔκθεσις, ἡ ἔκθεσις νεκροψίας ἐπὶ τοῦ πτώματος τοῦ δολοφόνου, κατατίθεται ἡ ἔκθεσις τῆς ἐνεργηθείσης ἐπὶ τῆς αὐτοκτονίας τοῦ δολοφόνου ἀνακρίσεως, δὲν ἀμφιβάλλω δ’ ὅτι ἡ ὑπηρεσία τῶν Ὑπουργείων δὲν θὰ ἔχῃ ἄλλα ἔγγραφα νὰ προσκομίσῃ εἰς τὴν Βουλήν.

§136ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἔχω καὶ τηλεγράφημα τὸ ὁποῖον μετὰ τὴν ἐπερώτησίν σας ἔλαβον εἰς ἀπάντησιν ἰδικοῦ μου τηλεγραφήματος ἀπευθυνθέντος πρὸς τὸν Ἀρχηγὸν τῆς Δημοσίας ἀσφαλείας τότε ἐν Θεσσαλονίκῃ κ. Μομφερρᾶτον, τὸν ὁποῖον ἠρώτησα τίνα ἦσαν τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα εἶχον ληφθῆ ἀνέκαθεν διὰ τὴν ἀσφάλειαν τῆς ζωῆς τοῦ Βασιλέως. Τὸ τηλεγράφημα ἔχει οὕτω· (ἀναγινώσκει): «Διοικητὴς Αʹ μοιραρχίας ἐκ διακοσίων ἀνδρῶν λοχαγὸς Γκίκας εἶχε διαταγὰς νὰ διαθέτῃ καταλλήλως ἄνδρας πρὸς ἀσφάλειαν τῆς Α. Μ. καὶ ὁλόκληρον δύναμιν εἰς πρώτην ἀνάγκην, εἰδοποιῶν συνάμα δευτέραν μοιραρχίαν. Καθ’ ἑκάστην ἐλάμβανον τὰ κατάλληλα μέτρα καὶ παρηκολουθεῖτο Α. Μ. ὁσάκις ἐξήρχετο ἀνακτόρων ὑπ’ ἀνδρῶν Χωροφυλακῆς. Ἰδίως ἐπὶ τῆς ὁδοῦ Ἐξοχῆς πάντοτε ὑπῆρχον πυκναὶ περιπολίαι χωροφυλάκων, πυκνότατοι δὲ εἰς τὸ μέρος τοῦτο καὶ οἱ σταθμοὶ τῆς Χωροφυλακῆς διὰ πᾶν ἐνδεχόμενον».

§137Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Αὐτὰ ὅμως ἀντιτίθεται πρὸς τὴν κατάθεσιν τοῦ ὑπασπιστοῦ κ. Φραγκούδη. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ἤδη ἡ Βουλὴ νὰ ἐκθέσω δι’ ὀλίγων τὰ γεγονότα τὰ προκύπτοντα ἐκ τῆς ἀνακρίσεως. Ὁ ἐνεργήσας τὴν ἀνάκρισιν ἀνακριτὴς παρακολουθεῖ τὸν Σχινᾶν ἀπὸ τῆς ἡμέρας τῆς γεννήσεώς του μέχρι τῆς ἡμέρας καθ’ ἣν ἐγένετο ἡ δολοφονία. Τὸ συμπέρασμα τῆς τοιαύτης αὐτοῦ ἐξετάσεως εἶναι ὅτι ὁ Σχινᾶς ἦτο στοιχεῖον κακοποιόν, ὅτι ἦτο κοινωνικὸν ἀπόβρασμα, ὅτι ἦτο ἐμπεποτισμένος μὲ ἰδέας ἀναρχικάς, ὅτι ἐμίσει τὴν κοινωνίαν, τῆς ὁποίας ἦτο ἀληθὴς παρίας ζητῶν νὰ σιτισθῇ εἰς βάρος αὐτῆς, ἐκδικαστὴς διάγων τὸν βίον ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ ῥακένδυτος καὶ περιπλανώμενος μετὰ τὴν ἀποφοίτησίν του ἀπὸ τοῦ Γυμνασίου Θεσσαλονίκης ἀπὸ πόλεως εἰς πόλιν, ἀλλαχοῦ μετερχόμενος τὸν ἰατρόν, ἀλλαχοῦ τὸν διδάσκαλον, ἐν Ἀθήναις ἐπαγγελλόμενος τὸν φοιτητὴν καὶ μὴ δυνάμενος νὰ εὐδοκιμήσῃ εἰς οὐδὲν ἐπάγγελμα ἕνεκα τῆς καταστάσεώς του, τῆς ἀνισοροπίας του. Εἰς τὴν κατάστασιν αὐτὴν μιᾷ τῶν ἡμερῶν τοῦ Φεβρουαρίου ἀπεβιβάζετο εἰς Θεσσαλονίκην, συναποκομίζων μεθ’ ἑαυτοῦ ὅλα ταῦτα τὰ ἐλαττώματα τὰ ὁποῖα καθίστων αὐτὸν ἐπικίνδυνον εἰς τὴν δημοσίαν ἀσφάλειαν, ὀλίγα χρήματα καὶ ἓν περίστροφον. Ἐρωτῶ ἤδη· ἠσκήθη ἐπίβλεψις εὐθὺς ἐν Θεσσαλονίκῃ κατὰ τὴν ἀποβίβασιν ἑνὸς τοιούτου ἐπικινδύνου στοιχείου; Ἀλλ’ ἠσκήθη ἐπίβλεψις οἱαδήποτε ἐπὶ παντὸς στοιχείου τὸ ὁποῖον ἔσπευδε νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν πόλιν ἐκείνην εἴτε κατὰ τὴν ἀποβίβασιν αὐτοῦ διὰ τῶν ἀτμοπλοίων εἴτε κατὰ τὴν ἄφιξιν αὐτοῦ διὰ τῶν σιδηροδρομικῶν σταθμῶν; Ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶπεν ὅτι ἡ φρούρησις τῶν ἀποβιβαζομένων ἦτο ἀνατεθειμένη εἰς τάγμα.

§138Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Τὸ τάγμα εἶπον ὅτι ἐφρούρει τὸν Βασιλέα ἡ μοιραρχία ἦτο ἡ φρουρὰ τῆς ἀποβάθρας.

§139Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Καὶ ἐν τούτοις ἀπεβιβάσθη ὁ Σχινᾶς καὶ ἓν πρόσωπον τοιοῦτο διέλαθε τὴν προσοχὴν τῆς δυνάμεως αὐτῆς, ἡ ὁποία ἐπέβλεπε τοὺς εἰσερχομένους καὶ ἀποβιβαζομένους εἰς Θεσσαλονίκην.

§140Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ἐζήτουν διαβατήρια;

§141Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Δὲν γνωρίζω· ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης δύναται νὰ σᾶς πληροφορήσῃ περὶ τούτου.

§142Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Διαβατήρια διὰ τὸ Ἐσωτερικόν;

§143Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Δὲν φρονεῖτε ὅτι ἰσχύει ἀκόμη ὁ νόμος περὶ διαβατηρίων;

§144Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Διὰ τὸ Ἐσωτερικόν;

§145Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Μάλιστα· ὑφίσταται ὁ νόμος, ἀλλ’ ἀπὸ ἐτῶν τινων ἔγινε γράμμα νεκρὸν διὰ τῆς ἀχρηστίας.

§146Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Δὲν ἐφαρμόζεται.

§147Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Δὲν ἐφαρμόζεται, ἀλλ’ ἐκεῖ ἔπρεπε νὰ ἐφαρμοσθῇ.

§148Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Βεβαίως ἔπρεπε νὰ ἐφαρμοσθῇ.

§149Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Εἰσῆλθε λοιπὸν εἰς τὴν Θεσσαλονίκην ὁ Σχινᾶς καὶ ἐκ τῶν ἐγγράφων τῆς ἐνεργηθείσης ἀνακρίσεως, κύριοι Βουλευταί, οὐδεμία παρέχεται εἰς ἡμᾶς πληροφορία, ἂν ἡ ἀστυνομικὴ Ἀρχὴ ἢ οἱαδήποτε ἄλλη Ἀρχή, ἐντεταλμένη νὰ ἐπιβλέπῃ τοὺς εἰσερχομένους ἀέργους εἰς τὴν πόλιν, τὸν Σχινᾶν, τὸν ἄνθρωπον τοιούτου ὑπόπτου ἐξωτερικοῦ, εἶδε συνομιλήσαντα πρός τινα κατὰ τοὺς διαφόρους περιπάτους, τοὺς ὁποίους ἔκαμνεν ἀνὰ τὰ διάφορα μέρη τῆς Θεσσαλονίκης. Ἡ ἐνεργηθεῖσα ἀνάκρισις ἀνευρίσκει αὐτὸν μετὰ τὴν δολοφονίαν ἐντὸς ἑνὸς ξενοδοχείου, εἰς τὸ ὁποῖον διέμενεν, ἐξετάζουσα τὸν διευθυντὴν τοῦ ξενοδοχείου, τοὺς ὑπηρέτας καὶ τοὺς μαγείρους, καὶ τὸν τοῦ παραπλεύρως καφενείου ἰδιοκτήτην, καὶ ἐκ τῆς ἀνακρίσεως ἀποκομίζεται τὸ συμπέρασμα ὅτι κατὰ τὴν ἐν τῷ ξενοδοχείῳ διαμονήν του, μετ’ οὐδενὸς ὑπόπτου προσώπου συνηντήθη. Πέρα ὅμως τούτου οὐδεμία δίδεται ἡμῖν πληροφορία ἐκ τῆς ἀνακρίσεως, ἂν συνηντήθη πρὸς πρόσωπόν τι καὶ μετὰ τίνος, διότι, ὡς φαίνεται ἐκ τῆς ἀνακρίσεως, ὁ Σχινᾶς ἔκαμνεν ἰδίως περιπάτους πρὸς τὸ Dépôt, πρὸς τὰ μέρη τοῦ Λευκοῦ Πύργου καὶ ἄλλα κεντρικὰ καὶ ἀπόκεντρα μέρη τῆς Θεσσαλονίκης. Ἀλλ’ ἡ ἀστυνομικὴ Ἀρχὴ ἓν τόσον ὕποπτον πρόσωπον δὲν ἠδυνήθη ν’ ἀποκαλύψῃ καὶ ἐξετάσῃ πόθεν προέρχεται καὶ τί πράττει ἐκεῖ. Λέγω δὲ τοῦτο, διότι μάρτυρες ἐξεταζόμενοι ὑπὸ τοῦ κ. ἀνακριτοῦ εἶδον τὸν Σχινᾶν καθήμενον εἰς τὸ καφενεῖον τοῦ Λευκοῦ Πύργου καὶ εἰς τὸ καφενεῖον «Νέον Φάληρον», ἐξεταζόμενοι δ’ οὗτοι οἱ μάρτυρες λέγουσιν ὅτι τὸ πρόσωπον τοῦτο ἦτο ὑπόπτου ἐξωτερικοῦ τοιούτου, ὥστε προσείλκυσε τὴν προσοχὴν αὐτῶν, καὶ ὑπέλαβον ὅτι μετὰ τὴν δολοφονίαν ἴσως ἦτο αὐτός, ὁ ὁποῖος διέπραξε ταύτην λόγῳ τοῦ ὑπόπτου ἐξωτερικοῦ του. Καὶ ἓν πρόσωπον τοιοῦτο, Κύριοι, δὲν προσείλκυσε τὴν προσοχὴν τῆς ἀστυνομικῆς Ἀρχῆς, ἥτις, ὡς λέγει ἡ Κυβέρνησις, στενῶς ἐφρούρει τὸν Βασιλέα.

§150Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Μήπως προκύπτει, κ. συνάδελφε, ἐκ τοῦ φακέλου ὅτι ἦτο γνωστὸς ὁ δολοφόνος εἰς τὰς Ἀρχὰς ἢ ἂν ἦτο συστημένος εἰς ταύτας;

§151Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ὄχι· δὲν προκύπτει τοιοῦτό τι· αὐτὰ εἶναι φαντασιώδη. Ὅ,τι προκύπτει ἐκ τῆς ἀνακρίσεως, ἐκεῖνο καὶ μόνον θ’ ἀνακοινώσω πρὸς τὴν Βουλήν, κ. συνάδελφε.

§152Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Θέλω νὰ ἐξηγήσω εἰς τὸν ἑαυτόν μου πῶς ἓν τοιοῦτον ὕποπτον πρόσωπον ἔμεινεν ἀνεπιτήρητον. Μήπως εἶχε καθησυχάσει τὰς Ἀρχάς;

§153Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Τουλάχιστον ἐκ τῆς δικογραφίας δὲν φαίνεται τοιοῦτό τι. Καὶ ἐδήλωσε πρὸ ὀλίγου ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης καὶ κατέθεσεν ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου τηλεγράφημα ὅτι ὁ Βασιλεὺς κατὰ τὰς ἐξόδους Αὑτοῦ ἐφρουρεῖτο, καὶ ἐφρουρεῖτο στενῶς, ὥστε δὲν ἦτο δυνατὸν πρόσωπον ὕποπτον νὰ πλησιάσῃ τὸν Βασιλέα καὶ νὰ μὴ ὑποπέσῃ εἰς τὴν ἀντίληψιν τῶν φρουρούντων Αὐτὸν ἀστυνομικῶν ὀργάνων.

§154ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐγὼ εἶπον ὅτι ἐφρουρεῖτο, ὄχι ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ πλησιάσῃ τὸν Βασιλέα, διότι τὰ πράγματα δυστυχῶς ἀπέδειξαν ὅτι ἐγένετο ἡ δολοφονία. Ἐφρουρεῖτο ἐγγύτατα.

§155Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἐφρουρεῖτο ἐγγύτατα, καὶ θὰ σᾶς εἴπω πῶς ἐφρουρεῖτο, καὶ θὰ σᾶς εἴπω τί λέγουσιν οἱ ἐξεταζόμενοι μάρτυρες, ὡς προκύπτει τοῦτο ἐκ τῆς δικογραφίας. Ἐὰν ἐφρουρεῖτο ἐγγύτατα, ὅλοι θὰ ἔβλεπον ὅ,τι εἶδεν ὁ ἐν τῇ ἀνακρίσει ἐξετασθεὶς μάρτυς Τσαπούλας, καὶ τὴν κατάθεσιν αὐτοῦ ὁ ἀνακριτὴς θεωρεῖ ἀναμφισβήτητον, ὅστις λέγει ὅτι εἶδε τὸν Σχινᾶν παρακολουθοῦντα βῆμα πρὸς βῆμα τὸν Βασιλέα.

§156Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Πρὸ πολλῶν ἡμερῶν;

§157Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Κατὰ τὴν στιγμὴν τῆς δολοφονίας.

§158Ν. ΞΗΡΟΣ. Τί ἔκαμε τότε αὐτὸς ὁ μάρτυς, καὶ μόλις τώρα μετὰ τὴν δολοφονίαν ἔρχεται νὰ καταγγείλῃ τοῦτο;

§159Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Μὲ συγχωρεῖτε νὰ μὴ σᾶς ἀπαντήσω εἰς τοῦτο. Λέγω λοιπὸν ὅτι, ἂν ἐφρουρεῖτο ἐγγύς, θὰ ἔβλεπον ἓν ῥακένδυτον πρόσωπον, τὸ ὁποῖον παρηκολούθει τὸν Βασιλέα.

§160Ν. ΞΗΡΟΣ. Εἰς πόσων βημάτων ἀπόστασιν συνελήφθη ὁ δολοφόνος;

§161Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Θὰ τὸ μάθητε μετ’ ὀλίγον, διότι οἱ φρουροὶ χωροφύλακες ἠκολούθουν εἰς ἀπόστασιν 25 βημάτων.

§162Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ἤθελον, κ. συνάδελφε, ἵνα διαλευκανθῇ ἀμέσως ἓν ζήτημα, νὰ παρεκαλεῖτο ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ὁ ὁποῖος ἦτο τότε Γενικὸς Διοικητὴς τῆς Μακεδονίας, ἂν εἶναι εἰς θέσιν νὰ βεβαιώσῃ τοῦτο, τὸ ὁποῖον δὲν ἐνθυμοῦμαι παρὰ τίνος προσώπου ἤκουσα, ἀλλὰ προσώπου ἀρκετὰ σοβαροῦ· ὅτι δηλαδὴ ὁ Σχινᾶς ἀναχωρῶν ἀπὸ ἐδῶ εἶχεν ἐφοδιασθῆ διὰ συστατικῆς ἐπιστολῆς προσώπου ἀνωτέρου πάσης ὑπονοίας, τὸ ὁποῖον τὸν παρέπεμπεν εἰς ὑπηρεσίαν ἀνωτέραν Ἑλληνικήν, καὶ ὑπάλληλος ἀνώτερος Ἕλλην ἐφωδίασε καὶ αὐτὸς τὸν Σχινᾶν διὰ συστατικῆς ἐπιστολῆς, διότι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει αἴρεται ἡ εὐθύνη τῆς ἀστυνομικῆς Ἀρχῆς. Εἶναι εἰς θέσιν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης νὰ μᾶς βεβαιώσῃ τοιοῦτό τι;

§163Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Θὰ εἴπω τί ἤκουσα, ὅπερ ὅμως ποσῶς δὲν ἐξάγεται ἐκ τοῦ φακέλου τῆς ἀνακρίσεως. Ἔμαθον ὅτι ὑπάλληλος τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν ἔδωκε πράγματι συστατικὴν ἐπιστολὴν πρὸς τὸ ταχυδρομεῖον ἐνταῦθα, ἵνα δοθῇ εἰς τὸν Σχινᾶν εἰσιτήριον διὰ Θεσσαλονίκην δωρεάν. Ἠρώτησα πῶς ἐδόθη τὸ εἰσιτήριον, καὶ ἐπληροφορήθην ὅτι ἐδόθη κατὰ σύστασιν τοῦ πρώην βουλευτοῦ κ. Καπετανάκη· ὅτι ὅμως τοῦτο ἔμεινε σχεδὸν ἀχρησιμοποίητον, διότι ὁ Σχινᾶς ἀπεβιβάσθη τότε ἀντὶ εἰς Θεσσαλονίκην εἰς τὸν Βόλον. Τὸ τοιοῦτον ὅμως, ἐπαναλαμβάνω, δὲν ἐξάγεται ἐκ τοῦ φακέλου τῆς ἀνακρίσεως.

§164Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἐὰν λοιπόν, λέγω, Κύριοι, ἠσκεῖτο ἀστυνομικὴ ἐπίβλεψις ἐπὶ τοῦ δολοφόνου, θὰ ἔβλεπον αὐτὸν καθήμενον εἰς τὸ καφενεῖον τοῦ Λευκοῦ Πύργου, θὰ ἔβλεπον αὐτὸν σκεπτικὸν καὶ σύννουν, καθήμενον εἰς τὸ ἕτερον καφενεῖον, τοῦ «Νέου Φαλήρου», καὶ ἐπὶ πλέον θὰ ἔβλεπον αὐτὸν καιροφυλακτοῦντα εἰς τὴν γωνίαν τῆς ὁδοῦ τῆς ἀγούσης ἀπὸ τῆς ὁδοῦ Ἐξοχῆς εἰς τὸ Νοσοκομεῖον τῆς Ἁγίας Τριάδος, διότι, καθ’ ἃ βεβαιοῦται ἐκ τῆς ἐπισήμου ἐκθέσεως τοῦ ἀνακριτοῦ, ὁ δολοφόνος προπορευθεὶς ἔστη εἰς τὴν γωνίαν ἐξήγαγε τὸ περίστροφον καὶ τὸ ἐκράτει κάτωθεν τοῦ ἐπανωφορίου του.

§165Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Κατ’ ἄλλον μάρτυρα ὄχι μόνον δὲν τὸν παρηκολούθησεν, ἀλλὰ καὶ ἐκάθητο εἰς τὸ μέρος ἐκεῖνο. Σᾶς λέγω τοῦτο, διὰ νὰ κρίνητε τὰς μαρτυρίας.

§166Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἐγὼ ἐξάγω τοῦτο ἐκ τῆς ἐκθέσεως τοῦ ἀνακριτοῦ, ὅστις ἐλέγξας τὰς μαρτυρικὰς καταθέσεις μετεχειρίσθη ἐν τῇ ἐκθέσει του ταύτῃ τὰς ἐξηκριβωμένας, τὰς ἀληθεῖς, τὰς ἀναμφισβητήτους· αὐτὸ λέγει ὁ ἀνακριτὴς ἐν τῇ ἐκθέσει του, ὅτι ἐξήγαγε τὸ περίστροφον, τὸ εἶχε κεκρυμμένον καί, ὅτε ἐπροχώρησεν ὁ Βασιλεὺς ἓν βῆμα, Τὸν ἐπυροβόλησεν. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἰσχυρά, ἡ στενὴ φρούρησις τὴν ὁποίαν εἶχεν ὁ Βασιλεύς. Ἀλλ’ αἱ φρουρήσεις τῶν Βασιλέων δὲν γίνονται διὰ φανερῶν ὀργάνων οὔτε διὰ χωροφυλάκων οὔτε διὰ ταγμάτων οὔτε διὰ συνταγμάτων, ἀλλὰ γίνονται δι’ ὀργάνων μυστικῶν, τὰ ὁποῖα ἀγνοοῦσι πάντες ὅτι εἶναι φύλακες. Ἐὰν δὲ τοιοῦτοι φύλακες ἐτίθεντο ὡς φρουροὶ τοῦ Βασιλέως, ὁ Βασιλεὺς δὲν θὰ ἐδολοφονεῖτο. Ἀλλ’ ὁ Βασιλεύς, λέγει ὁ ὑπασπιστὴς αὐτοῦ Φραγκούδης, δὲν ἤθελε φύλαξιν, καὶ ὅτι, ἐνῷ κατ’ ἀρχὰς ἦσαν φρουροί του τρεῖς ἔνοπλοι Κρῆτες, ἐζήτησε νὰ μὴ εἶναι ἔνοπλοι, ἀλλὰ νὰ φέρωσι μόνον περίστροφα, τελευταῖον δὲ ἐζήτησε νὰ φέρωσι μόνον τὰ ξίφη, ὡς δ’ ἐξάγεται καὶ ἐκ τῆς ἀνακρίσεως αὐτῶν τούτων τῶν χωροφυλάκων, αὐτοὶ ἠκολούθουν εἰς ἀπόστασιν 20–25 βημάτων, καὶ ἔσπευσαν, ὅτε ὁ Φραγκούδης ἐκράτει τὸν δολοφόνον ἐκ τῆς χειρὸς ὄντα ἕτοιμον νὰ πυροβολήσῃ ἐκ δευτέρου. Ἐκ τούτων ἐξάγεται ὅτι τὰ μέτρα τῆς φρουρήσεως τοῦ Βασιλέως τὰ ὁποῖα ἔλαβον αἱ ἁρμόδιαι Ἀρχαὶ τῆς Θεσσαλονίκης δὲν ἦσαν τὰ μέτρα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ ληφθῶσι διὰ τὴν φύλαξιν τοῦ Βασιλέως, ὁ ὁποῖος τοιαύτην εἶχε θέσιν καὶ ἀποστολὴν ἐν Θεσσαλονίκῃ καὶ τοιούτους κινδύνους διαμένων ἐν αὐτῇ διέτρεχεν. Ἀλλὰ γεννᾶται, κύριοι Βουλευταί, ἕτερον ζήτημα διατί προέβη εἰς τὴν βασιλοκτονίαν ὁ Σχινᾶς. Ἦτο, ὡς λέγει ἡ ἔκθεσις τοῦ εἰσηγητοῦ, ἀνισόρροπος καὶ ὅτι τὴν δολοφονίαν διέπραξεν ἐν στιγμῇ παροξυσμοῦ καὶ παραληρήματος, ὅτε εἶδε τὸν Βασιλέα; Διέπραξε τὴν δολοφονίαν ἐκδικούμενος ἐν τῷ προσώπῳ τοῦ Βασιλέως τὴν κοινωνίαν, τὴν ὁποίαν ἐφαντάζετο ὡς καταδιώκουσαν αὐτόν; Ἐφόνευσε τὸν Βασιλέα ἐκδικούμενος Αὐτόν, διότι, ὡς λέγει ὁ ἴδιος, δὲν παρέσχεν εἰς αὐτὸν βοήθημα ζητηθὲν ὑπ’ αὐτοῦ πρὸ πολλοῦ χρόνου ἐν Ἀθήναις; Ἂν ἡ συνάντησις τοῦ δολοφόνου ἦτο τυχαία ὅλως καὶ ἀπροσδόκητος, ἠδύνατό τις νὰ εἴπῃ ὅτι ὁ δολοφόνος ἐν στιγμῇ τοιούτου παροξυσμοῦ καὶ παραληρήματος, ἴσως δὲ φερόμενος καὶ ὑπὸ ἰδεῶν ἀναρχικῶν τὰς ὁποίας εἶχεν ἀσπασθῆ, ἂν ἡ συνάντησις, λέγω, ἦτο τυχαία, ἠδύνατό τις νὰ εἴπῃ ὅτι ἐν τοιαύτῃ στιγμῇ ἀνισορροπίας ἐφόνευσε τὸν Βασιλέα, ἀλλ’ ἡ συνάντησις δυστυχῶς ἀποδεικνύεται ἐκ τῆς δικογραφίας ὅτι δὲν ἦτο τυχαία. Ἡ Α. Μεγαλειότης ὁ Βασιλεὺς τὴν ἡμέραν ἐκείνην τῆς 5 Μαρτίου περιπατῶν τὸν συνήθη Αὑτοῦ περίπατον εἶχε φθάσει μέχρι τοῦ Λευκοῦ Πύργου, ὅπου ἐκάθητο ὁ δολοφόνος, ὅτε δ’ οὗτος εἶδε τὸν Βασιλέα, φεύγει ἐκ τοῦ καφενείου ἐκείνου, ἐνῷ ὁ Βασιλεὺς ἐξηκολούθει τὸν περίπατόν Του, καὶ μεταβαίνει εἰς ἕτερον καφενεῖον τοῦ «Νέου Φαλήρου». Ἐκάθισεν εἰς τὴν αὐλὴν τοῦ καφενείου αὐτοῦ σκεπτικὸς καὶ σύννους, ὡς λέγει ὁ μάρτυς ὑπάλληλος τοῦ καφενείου Λιαλιάκος, παρέμεινεν ἐκεῖ ἐπί τινα χρόνον, εἰσέρχεται εἰς τὸ καφενεῖον, συνομιλεῖ μὲ δύο ἢ τρεῖς Ὀθωμανοὺς βέηδες, τῶν ὁποίων τὰ ὀνόματα οὔτε ἐξηκριβώθησαν παρ’ ὅλην τὴν ἔρευναν τὴν ὁποίαν ἐνήργησεν ὁ ἀνακριτής. Ἐξέρχεται ἐκ τοῦ καφενείου τούτου, ἐνῷ πλέον ὁ Βασιλεὺς ἐπανήρχετο, προπορεύεται Αὐτοῦ, καὶ καθ’ ἣν στιγμὴν διήρχετο ἐν τῇ γωνίᾳ ἐκείνῃ ἣν προανέφερα τὸν φονεύει. Ἂν ἡ δολοφονία ἦτο ἀποτέλεσμα στιγμιαίου παραληρήματος ἑνὸς ἀνισορρόπου, διατί παρηκολούθησε τὸν Βασιλέα; Διατί προεπορεύθη Αὐτοῦ; Διατί ἐστάθη εἰς τὴν γωνίαν ἔχων ἐξηγμένον τὸ περίστροφον καὶ ἀνέμενε τὴν διέλευσίν Του; Τοῦτο βεβαίως δύναται νὰ δείξῃ ὅτι ἡ δολοφονία τοῦ Βασιλέως ἦτο πρᾶξις μεμελετημένη, ἦτο πρᾶξις μεμελετημένη παρ’ ἀνθρώπου ὁ ὁποῖος κατ’ ἐπίσημον δικαστικὴν ἔκθεσιν ἐν τῇ δικογραφίᾳ εὑρισκομένην δὲν φέρει τοιαῦτα σημεῖα ἀνισορροπίας ὥστε νὰ μὴ ἔχῃ συνείδησιν τῶν πράξεών του. Ἡ ἰατροδικαστικὴ ἔκθεσις ἡ ἐνεργηθεῖσα ὑπὸ τῶν ἰατρῶν Μανούσου, Εὐστρατιάδου κλπ. λέγει (ἀναγινώσκει) «1) ἦτο φυματικὸς ἐκ χρονίας πνευμονικῆς φυματιώσεως, καὶ 2) ἐκ τῆς δυσμορφίας τῶν ὤτων καὶ τῶν ἰδεῶν τῆς καταδιώξεως ἔχει σωματικὰ καὶ ψυχικὰ στίγματα ἐκφυλίσεως, ἀλλ’ οὐχὶ καὶ μέχρι τοῦ βαθμοῦ ὥστε νὰ μὴ ἔχῃ συνείδησιν τῶν πράξεων αὑτοῦ». Ἀλλ’ ἂν μέχρι τοῦ σημείου τούτου ἐκ τῆς δικογραφίας ἀποδεικνύεται ὅτι ἡ πρᾶξις τοῦ δολοφόνου δὲν ἦτο τυχαία συνάντησις τοῦ Βασιλέως πρὸς παράφρονα, πρὸς ἔκφυλον, πρὸς ἀναρχικόν, ὁ ὁποῖος κατ’ ἐκείνην τὴν στιγμὴν συνέλαβε τὴν ἰδέαν τῆς δολοφονίας, ἐρωτᾶται· ἦτο ὄργανον ἔμμεσον ἢ ἄμεσον τρίτων ἐπιβουλευομένων τὴν ζωὴν τοῦ Βασιλέως ἵνα ἐπιδιώξωσιν ἴδια πολιτικὰ τέλη; Ἡ ἀνάκρισις ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου μόνον ἐνδείξεις μᾶς παρέχει, ἐνδείξεις τοιαύτας, ὥστε νὰ δώσωσιν ἀφορμὴν πρὸς περαιτέρω ἔρευναν τοῦ ζητήματος ἐκ τῶν συλλεγεισῶν μέχρι τοῦδε πληροφοριῶν. Ἀλλ’ ἡ δικογραφία δὲν παρέχει εἰς ἡμᾶς ἀποδείξεις ὅτι ὁ βασιλοκτόνος ἐχρησίμευσεν ὡς ὄργανον τρίτων, οἱ ὁποῖοι ἐπιδιώκοντες πολιτικοὺς σκοποὺς μετεχειρίσθησαν αὐτὸν διὰ νὰ ἐκβάλωσιν ἐκ τοῦ μέσου τὸν Βασιλέα. Ποῖα εἶναι τὰ σημεῖα τὰ ὁποῖα δίδει εἰς ἡμᾶς ἡ ἀνάκρισις; Ἐν τῇ δικογραφίᾳ ὑπάρχει ἔγγραφον τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν ἀπευθυνόμενον πρὸς τὸν Γενικὸν Διοικητήν, τοῦ ὁποίου θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ κάμω χρῆσιν, διότι δὲν πιστεύω νὰ ὑπάρχῃ κανὲν κώλυμα. Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν Κορομηλᾶς τῇ 15 Μαρτίου ἀπευθύνει πρὸς τὸν Γενικὸν Διοικητὴν Θεσσαλονίκης, νῦν Ὑπουργὸν Δικαιοσύνης, ἔγγραφον ληφθὲν τῇ 20 Μαρτίου. Κάμνω αὐτὰς τὰς παρατηρήσεις, διὰ νὰ δειχθῇ ὅτι τὸ ἔγγραφον ἐλήφθη μετὰ τὴν δολοφονίαν τοῦ Βασιλέως, διότι ἐκ πρώτης ὄψεως φαίνεται ὅτι ἐστάλη καὶ ἐλήφθη πρὸ τῆς δολοφονίας, ὅτε θὰ ἦσαν οἱ ἁρμόδιοι διὰ κρέμασμα. Ἀλλὰ μολονότι τὸ ἔγγραφον τοῦτο ἀποστέλλεται μετὰ τὴν δολοφονίαν τοῦ Βασιλέως περιέχει σημεῖα τὰ ὁποῖα ἠδύναντο καὶ ἔπρεπε νὰ περιέλθωσιν εἰς γνῶσιν τῆς Γενικῆς Διοικήσεως, περιέχει σημεῖα σοβαρώτατα περὶ ὑπονομεύσεως τῆς ἑλληνικότητος τῆς Θεσσαλονίκης, τὴν ὁποίαν ἐπεχείρουν οἱ ἀρχικομιτατζῆδες Σανδάσσκυ καὶ Πανίτσας ἐν συνεννοήσει μετὰ τῶν Νεοτούρκων, γεγονότα τοιαῦτα τὰ ὁποῖα ἔπρεπε καὶ ἠδύναντο νὰ περιέλθωσιν εἰς γνῶσιν ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἐτάχθησαν φρουροὶ ἐκεῖ ὄχι μόνον τῆς ζωῆς τοῦ Βασιλέως τῆς ἐν κινδύνῳ πλέον εὑρισκομένης ἀλλὰ καὶ τῆς ἑλληνικότητος τῆς Θεσσαλονίκης. Τὸ ἔγγραφον τοῦτο λέγει τὰ ἑξῆς (ἀναγινώσκει)· «Ἐν Ἀθήναις τῇ 15 Μαρτίου 1913 Ἀνακοινῶ ὑμῖν ἑπόμενον ἐκ Κωνσταντινουπόλεως τηλεγράφημα περὶ βασιλοκτόνου Σχινᾶ: «Πρόσωπον συχνάζον Νεοτούρκοις μοὶ ἀνεκοίνωσε τὰ ἑξῆς, τὰ ὁποῖα ὑπὸ ἐπιφύλαξιν καὶ κατὰ καθῆκον φέρω εἰς γνῶσιν Ὑμ. Ἐξοχότητος. Πρὸ 33 ἡμερῶν ἦλθον ἐνταῦθα ἐκ Πόρτο–Λάγο δι’ Αὐστριακοῦ ἀτμοπλοίου Σανδάσσκυ καὶ Πανίτσας καὶ συνενοήθησαν μετὰ Νεοτούρκων, ἵνα ἐργασθῶσιν ὑπὲρ αὐτονομίας Μακεδονίας προδιαθέτοντες κοινὴν γνώμην διὰ δημοσιεύσεων ὅτι εἶναι ἀδύνατος ὑπαγωγὴ Μακεδονίας εἰς Βαλκανικὸν Κράτος καὶ ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ ὁμοσπονδία ὑπὸ Εὐρωπαῖον Διοικητὴν καὶ ὑπὸ ἐγγύησιν Δυνάμεων ἤ, ὡς ἐπρότειναν Βούλγαροι, δύο Διοικητὰς ἐκλεγομένους ὑπὸ τοῦ λαοῦ· συνεφωνήθη ἐπίσης προκαταρκτικῶς ἐνεργηθῶσι φόνοι ἐπισήμων, ἀνατινάξεις ἱδρυμάτων καὶ ταραχαί, ὅπως προκληθῇ ἐπέμβασις. Σανδάσσκυ ἔμεινεν ἐνταῦθα 2 ἡμέρας, ἀναχωρῶν δ’ ἔλαβεν ἐπιταγὴν Τραπέζης Θεσσαλονίκης 8 χιλ. λιρῶν πληρωτέαν εἰς Καβάλλαν. Πανίτσας ἔμεινε 12 ἡμέρας κρυπτόμενος εἰς οἰκίαν Μωαμεθανοῦ. Κατόπιν ἀπέστειλε καὶ ἑτέραν ἐπιταγὴν Τραπέζης Θεσσαλονίκης 12 χιλ. λιρῶν πληρωτέαν εἰς Ξάνθην. Ἀσχέτως τῶν ἀνωτέρω ἀνακοινῶ ὑμῖν ὅτι Ἐδὶκ–Βέης, πρώην διευθυντὴς Ἀστυνομίας Θεσσαλονίκης καὶ νῦν Τμηματάρχης Δημοσίας Ἀσφαλείας, ἐδήλωσεν εἰς Ὀθωμ. Πρακτορεῖον ὅτι ἐγνώρισε πρόσωπον δολοφόνου Σχινᾶ, ὅτι οὗτος δὲν εἶναι ἀνισόρροπος, ὅτι δὲν εἶναι Ἕλλην, ἀλλὰ Βούλγαρος ἐκ Σερρῶν, Βερχωβιστής, φανατικὸς στενὸς φίλος Μαντζάρωφ καὶ ὄχι Σανδάσκυ, ὄντος Σαντραλιστοῦ. Ὁ ἐν Πειραιεῖ Γεωργ. Ἰωαννίδης ἐγνώρισεν ἐν Θεσσαλονίκῃ τῷ 1908 τὸν βασιλοκτόνον Σχινᾶν, καὶ ἐγνώρισαν αὐτὸν καλῶς καὶ οἱ Ἀλ. Κωνσταντινίδης μεσίτης ἐν Θεσσαλονίκῃ καὶ Ν. Γρηγορίου ὑπάλληλος τῆς Ἑταιρείας τῶν ὑδάτων. Κατὰ τὸν Ἰωαννίδην ὁ Σχινᾶς, ὅστις κατάγεται ἔκ τινος παρὰ τὸ Ἀσβεστοχώριον χωρίου, ἐπρέσβευε πάντοτε ἀναρχικὰς θεωρίας, ἐπαίρετο, ἦτο βιαίου χαρακτῆρος, ἀλλ’ ὄχι ἀνισόρροπος».

» Λ. ΚΟΡΟΜΗΛΑΣ».

Ἐν Κωνσταντινουπόλει πρόσωπον ἐρχόμενον εἰς ἐπαφὴν πρὸς Νεοτούρκους εἰδοποίησε τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν περὶ ὅλων αὐτῶν τὰ ὁποῖα σᾶς ἀνέγνωσα πρὸ ὀλίγου. Ἐπεθύμουν νὰ μάθω, ἂν ἦτο δυνατὸν νὰ γνωσθῇ ἐκ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν ἢ ἂν ὁ ἀξιότιμος Γενικὸς Διοικητὴς εἶχε τοιαύτην πληροφορίαν ἐν Θεσσαλονίκῃ καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν παρὰ νὰ εἶχε, καὶ ἀφοῦ εἶχε βεβαιότητα περὶ τῶν τοιούτων τάσεων τῶν Βουλγάρων, διότι ὑπῆρχον πλέον ἀποδείξεις ἁπταὶ τῶν τοιούτων, ἀφοῦ καὶ ὁ στρατὼν ἐν Θεσσαλονίκῃ ἀνετινάσσετο καὶ κατόπιν συνεννοήσεως τοῦ Σανδάσκι καὶ Πανίτσα εἶχε γίνει συνωμοσία μεταξὺ τῶν Τούρκων αἰχμαλώτων ὑπὸ τὴν ἀρχηγίαν τοῦ Νεοτούρκου Νιαζήμ, ἀφοῦ ταῦτα περιῆλθον εἰς γνῶσιν τῆς Γενικῆς Διοικήσεως εἴτε διὰ μυστικῶν ἀστυνομικῶν ὀργάνων εἴτε ἄλλως, ἀφοῦ ἡ πόλις τῆς Θεσσαλονίκης ἦτο ἐν ἐπαναστάσει καὶ ἡ ζωὴ τοῦ Βασιλέως ἐκινδύνευεν ὄχι πλέον ἀπὸ ἀναρχικοὺς καὶ ἐκφύλους, ἀλλὰ ἀπὸ πρόσωπα τὰ ὁποῖα ἐπεδίωκον πολιτικοὺς σκοποὺς διὰ νὰ ἐκβάλωσιν ἐκ τοῦ μέσου ἐκεῖνον ὁ ὁποῖος, τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἦτο τὸ μεγαλείτερον προπύργιον τοῦ Ἑλληνισμοῦ ἐν Θεσσαλονίκῃ, ὡς ὁ ἴδιος Βασιλεὺς ἐδήλου ἐν ταῖς συνεντεύξεσιν Αὐτοῦ. Ὁ Βασιλεὺς μένων ἀφρούρητος ἐκινδύνευεν ἀπὸ πρόσωπα ἐπιδιώκοντα διὰ τοῦ θανάτου Του πολιτικὰ ὠφέλη. Ἀλλ’ ὁ Σχινᾶς εἶχε σχέσεις μετὰ προσώπων ὑπόπτων; Ἡ ἀνάκρισις μᾶς δίδει ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου, ἐπαναλέγω, ἐνδείξεις τινὰς πιστοποιουμένας ὑπὸ μαρτύρων ἐξετασθέντων ὑπὸ τοῦ εἰσηγητοῦ τοῦ ἐνεργήσαντος τὴν ἀνάκρισιν. Καὶ ἔρχεται πρώτη ἡ κατάθεσις τοῦ μάρτυρος Λιαλιάκη· ὁ Λιαλιάκης οὗτος, Κύριοι, ἦτο ὑπηρέτης τοῦ καφενείου τοῦ Νέδα, τοῦ καφενείου «Νέου Φαλήρου», εἰς τὸ ὁποῖον ἐκάθισεν ὁ Σχινᾶς, λέγει δ’ ὁ ὑπηρέτης οὗτος τοῦ καφενείου τὰ ἑξῆς (ἀναγινώσκει)· «Τοῦ ἐπῆγα ἕνα μπισκότο, ἐκάθητο ἐκεῖ σκεπτικὸς καὶ σύννους, εἰσῆλθεν εἰς τὸ καφενεῖον καὶ ἐχαιρέτισε τρεῖς Ὀθωμανοὺς βέηδες, ὧν τὰ ὀνόματα ἀγνοῶ, ἐκάθισε μαζί των, δὲν ἀντελήφθην ἂν συνωμίλησε μετ’ αὐτῶν, ἐκάθισεν ὅμως πλησίον των ἐπακουμβήσας τὴν χεῖρά του ἐπὶ τῆς τραπέζης, εἰς ἣν οἱ Ὀθωμανοὶ οὗτοι ἐκάθηντο. Ἠρώτησα τοὺς βέηδες ποῖος ἦτο ὁ ὕποπτος αὐτὸς ἄνθρωπος ὁ καθίσας πλησίον των καὶ μοὶ εἶπον ὅτι δὲν τὸν γνωρίζουν. Μετὰ τὴν δολοφονίαν ἐπανελθὼν εἰς τὸ καφενεῖον αὐτὸ δὲν εἶδε τοὺς Ὀθωμανοὺς βέηδες». Ἀλλ’ ὁ Γεωργ. Λιαλιάκης, ὁ μάρτυς οὗτος, ἐξεταζόμενος κατ’ ἀντιπαράστασιν μὲ τὸν μάρτυρα Μιχαηλίδην ἀποδεικνύεται γινώσκων τὸν Σχινᾶν, διότι εἶπεν εἰς τὸν ταμίαν τοῦ καταστήματος: «εἶδες τὸν Ἀλέκο εἰς ποίαν κατάστασιν ἐπέστρεψε; καὶ προσέτι ἀποδεικνύεται ὅτι συνωμίλησε μὲ τοὺς Ὀθωμανοὺς βέηδες, οἵτινες ἦσαν πρόσωπα γνωστὰ συχνάζοντα εἰς τὸ καφενεῖον ἐκεῖνο καὶ ὅμως βέηδες Ὀθωμανοὶ συχνάζοντες εἰς τὸ καφενεῖον ἐκεῖνο δὲν ἀνευρέθησαν ὑπὸ τῆς ἀνακρίσεως, ἐνῷ τὸ γεγονὸς ὅτι ὁ Σχινᾶς εἰσῆλθεν εἰς τὸ καφενεῖον, ὅτι συνωμίλησε μετὰ τῶν Ὀθωμανῶν βέηδων βεβαιοῦται παρ’ ὅλων τῶν μαρτύρων τῶν ἐξετασθέντων (Νέδα, Μιχαηλίδου κλπ). Τὸ γεγονὸς τοῦτο καὶ ἐν τῇ ἐκθέσει τοῦ ἀνακριτοῦ προσεπιβεβαιοῦται. Τίνες λοιπὸν ἦσαν οἱ Ὀθωμανοὶ αὐτοί, οἱ ὁποῖοι ἐξηφανίσθησαν, καὶ πῶς Ὀλίγα λεπτὰ τῆς ὥρας μετὰ τὴν συνάντησιν τῶν Ὀθωμανῶν ὁ Σχινᾶς προηγεῖται, ἐξέρχεται τοῦ καφενείου, προπορεύεται τοῦ Βασιλέως καὶ φονεύει αὐτόν; Μία ἔνδειξις μὴ ἐρευνηθεῖσα ἐπαρκῶς, ἀλλ’ ἐρευνητέα κατὰ τὴν γνώμην μου, εἶναι ὅτι ὁ Σχινᾶς συνεννοήθη ὀλίγον πρὸ τῆς δολοφονίας μετὰ προσώπων ὑπόπτων περὶ τούτου. Καὶ ἤδη ἑτέρα ἔνδειξις ἡ κατάθεσις ἑτέρου μάρτυρος, τοῦ μάρτυρος Τσακνάκη, Θεσσαλονικέως, γνωστοῦ πρὸς τὸν Σχινᾶν. Ὁ μάρτυς οὗτος λέγει ὅτι ὁ Σχινᾶς συνεδέετο πολὺ μετά τινος κτίστου τὸ ἐπάγγελμα, ὀνόματι Κούκου Κωνσταντίνου, Βουλγάρου, ἀναμιγνυομένου εἰς τὰ βουλγαρικὰ κομιτᾶτα καὶ συχνάζοντος εἰς τὰ βουλγαρικὰ κέντρα καὶ ὁ ὁποῖος πρὸ 15–20 ἡμερῶν εὑρίσκετο ἐν Θεσσαλονίκῃ καὶ εἶδεν αὐτὸν μετὰ δύο ἄλλων Βουλγάρων. Ἂν συνηντήθη ὁ Σχινᾶς μετὰ τοῦ Κούκου τούτου, τοῦ φίλου του, μετὰ τοῦ ὁποίου πλειστάκις ἄλλοτε ἐθεάθη ἐν Θεσσαλονίκῃ καὶ μετὰ τοῦ ὁποίου ἐσύχναζεν εἰς διάφορα καφενεῖα χαρτοπαίζων, τὸ σημεῖον τοῦτο δὲν μᾶς ἔδωκεν ἡ ἀνάκρισις. Μᾶς ἔδωκεν ὅμως ἡ κατάθεσις τοῦ μάρτυρος Τσακνάκη, ὁ ὁποῖος λέγει ὅτι ὁ Βούλγαρος οὗτος εὑρίσκετο ἐν Θεσσαλονίκῃ, καθ’ ὃν χρόνον καὶ ὁ δολοφόνος Σχινᾶς. Καὶ τρίτη περὶ τούτου ἔνδειξις. Ἐξετάζεται ὁ μάρτυς Τσακνάκης καὶ καταθέτει ὅτι ὀλίγας ἡμέρας πρὸ τῆς δολοφονίας εἶδε τὸν Σχινᾶν εἰς τὸ Τσαρσί, τὴν κεντρικὴν ὁδὸν τῆς Θεσσαλονίκης, βαδίζοντα μετά τινος ἀγνώστου αὐτῷ, ἡλικίας 20–25 ἐτῶν, μετρίως ἐνδεδυμένου. Τὸν νέον ἐκεῖνον εἶδε διὰ πρώτην φοράν, ἀλλ’ ἡ ἀνάκρισις δὲν κατώρθωσε τίποτε καὶ πάλιν, διότι —κάμνω τὴν παρέκβασιν αὐτήν, κύριοι Βουλευταί, τὴν στιγμὴν ταύτην —, ἐνῷ παρακολουθεῖ τὸν βίον τοῦ Σχινᾶ ἀπὸ τῆς γεννήσεώς του ἐπιμελῶς, εἰς τὰ σημεῖα αὐτά, εἰς τὰ ὁποῖα ἦτο εἴτε μετὰ Βουλγάρων εἴτε μετὰ βουλγαριζόντων προσώπων, σταματᾷ. Εἶδε λοιπὸν ὁ μάρτυς οὗτος Τσακνάκης τὸν Σχινᾶν συνομιλοῦντα μετὰ νέου τινὸς ἀγνώστου εἰς αὐτὸν καὶ προσεπιβεβαιοῖ ἐν τῇ καταθέσει του, ἡ ὁποία εἶναι ἐν τῇ δικογραφίᾳ, ὅτι καὶ μετὰ τοῦ Κούκου, κτίστου Βουλγάρου συνεδέετο, ἀλλὰ διὰ νὰ εἶμαι ἐν τῇ ἀκριβείᾳ, λέγει ὁ Τσακνάκης οὗτος, δὲν γνωρίζω, ἂν ὁ Κούκος οὗτος ἦτο Βούλγαρος κομιτατζῆς, ἂν ἐσύχναζεν εἰς βουλγαρικὰ κέντρα, ἦτο ὅμως Βούλγαρος, ἦτο πρόσωπον ὕποπτον μετὰ τοῦ ὁποίου συνεδέετο ὁ Σχινᾶς. Ἡ ἀνάκρισις μᾶς δίδει καὶ ἑτέραν κατάθεσιν, μίαν κατάθεσιν ἑνὸς ἐκ Δράμας, ὁ ὁποῖος λέγει ὅτι συνήντησε τὴν ἀδελφὴν τοῦ Σχινᾶ, ἡ ὁποία τῷ εἶπεν· «Ἐμὲ θὰ μὲ ἰδῆτε ἢ πλουσίαν ἢ εἰς τὴν φυλακήν». Εἰς τὴν κατάθεσιν αὐτήν, Κύριοι, δὲν προσδίδω μεγάλην σημασίαν, διότι αὐτὴ ἡ ἀτυχὴς διδασκάλισσα ἦτο τὸ μεγαλύτερον θῦμα τοῦ Σχινᾶ· αὐτὴν ἐξεβίαζε πλειστάκις· εἰς βάρος αὐτῆς ἔζη, καὶ ὑποθέτω ὅτι ἡ μαρτυρία αὐτὴ τοῦ μάρτυρος αὐτοῦ οὐδεμίαν ἔχει σημασίαν καὶ διὰ τοῦτο ὡς ἐν παρόδῳ ἀναφέρω αὐτήν. Ὀφείλω ὅμως νὰ ποιήσωμαι γνωστὴν εἰς ὑμᾶς τὴν κατάθεσιν τοῦ μάρτυρος Γεωργιάδου, φαρμακοποιοῦ ἐπιστήμονος, ὁ ὁποῖος ἐξεταζόμενος λέγει ὅτι κατὰ τὸ 1910–1911 ἢ 1909–1910 ὁ Σχινᾶς εὑρισκόμενος ἐν Ἀθήναις εἶχε σχέσεις μὲ Βούλγαρον φοιτητὴν ἐγγεγραμμένον καὶ τοῦτον ἐν τῇ Ἰατρικῇ Σχολῇ τοῦ ἡμετέρου Πανεπιστημίου καὶ ὅτι μετὰ τούτου ἐσύχναζεν εἰς τὸ καφενεῖον «Εὔβοιαν», ὅπου ὁ Σχινᾶς ἐσύχναζε καὶ μεμονωμένος ἐκάθητο ἐκεῖ εἰς μίαν ἄκραν τοῦ καφενείου καὶ μόνον μετὰ τοῦ Βουλγάρου φοιτητοῦ ἤρχετο εἰς ἐπαφήν. Ἠρευνήθη ἐν τῇ Πρυτανείᾳ τοῦ Πανεπιστημίου ἂν ὁ Βούλγαρος οὗτος φοιτητὴς ἦτο τῷ ὄντι ἐγγεγραμμένος εἰς τὰ μητρῷα τοῦ Πανεπιστημίου, ἀτυχῶς ὅμως δὲν εὑρέθη τὸ ὄνομα ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ἐγνώριζεν ὁ μάρτυς Γεωργιάδης. Αὐτὸς δὲ λέγει ἐπὶ πλέον ὅτι ὁ ὁπλαρχηγὸς Ἀπόστολος Ἀγκάδης, δράσας κατὰ τὸν Μακεδονικὸν ἀγῶνα, ἔλεγεν εἰς τὸν Γεωργιάδην τοῦτον, ὅτι ὁ Σχινᾶς εἶναι πρόσωπον ἐπικίνδυνον, ὅτι εἶναι πρόσωπον ἔχον σχέσεις μὲ τοὺς Βουλγάρους κομιτατζῆδες, ὅτι προδίδει τὰ ἑλληνικὰ συμφέροντα καὶ ὅτι «θέλει σκότωμα». Αὐτὰ εἶναι τὰ γεγονότα, κύριοι Βουλευταί, τὰ ὁποῖα θίγει ἡ ἀνάκρισις ἐν σχέσει πρὸς τὸ ζήτημα τοῦ ἂν ἐξ ἰδίας αὐτοβουλίας ἐνήργησεν ὁ Σχινᾶς ἢ ἐνήργησε χρησιμεύσας ὡς ὄργανον τρίτων. Ἀλλὰ καὶ ἓν ἀκόμη σημεῖον μένει κενόν, εἰς ἐμὲ τοὐλάχιστον, ὁ ὁποῖος ἐμελέτησα σχεδὸν ὁλόκληρον τὴν δικογραφίαν, εἶχον αὐτὴν τὴν ὑπομονήν, παρὰ τὸ ὀγκῶδες αὐτῆς, ἴσως καὶ ἐκ συνηθείας ἐπαγγελματικῆς. Ἡ τελευταία ἀνάκρισις τοῦ Σχινᾶ γίνεται, κύριοι Βουλευταί, τῇ 22 Μαρτίου. Ἡ κατάθεσις αὐτοῦ, ἡ τελευταία αὐτὴ μετὰ 5 ἢ 6 προηγουμένας καταθέσεις, φαίνεται ὅτι τερματίζει τὴν ἀπολογίαν του, διότι ποιεῖται ὅλας τὰς ὁμολογίας τὰς ὁποίας εἶχε νὰ κάμῃ εἰς τὸν ἀνακριτήν. Καλεῖται πρὸς ἀνάκρισιν, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, τῇ 22 ἢ 23 Ἀπριλίου, μετὰ ἕνα μῆνα, καὶ γεννᾶται ἐν ἐμοὶ ἡ ἰδέα ἢ ἡ ὑπόνοια· διατί ὁ κ. ἀνακριτὴς μετὰ ἕνα ὁλόκληρον μῆνα καλεῖ εἰς τελευταίαν ἀπολογίαν τὸν κατηγορούμενον βασιλοκτόνον, ἀφοῦ ἐκ τῆς δικογραφίας δὲν προκύπτει κανὲν νέον γεγονὸς τὸ ὁποῖον ἐπρόκειτο νὰ προσεπιβεβαιώσῃ ἢ ἀναιρέσῃ; Βεβαίως νέα τινὰ γεγονότα κατηγγέλθησαν πρὸς αὐτόν. Ἀλλὰ τὰ γεγονότα ταῦτα, φαίνεται, ὁ κ. ἀνακριτής, σχηματίσας τελείως τὴν πεποίθησιν ὅτι ὁ Σχινᾶς δὲν ὑπῆρξεν ὄργανον οἱουδήποτε τρίτου προσώπου, δὲν ἐθεώρησεν ἄξιον νὰ τὰ ἀναφέρῃ ἐν τῇ ἐκθέσει αὐτοῦ, ἀφοῦ διὰ τοῦ θανάτου πλέον τοῦ κατηγορουμένου τερματίζεται ἡ ὑπόθεσις. Νομίζω ὅτι τοιοῦτο καθῆκον εἶχεν ὁ κ. ἀνακριτής· ἀφοῦ δὲν ἠδύνατο νὰ λάβῃ τὴν ἀπολογίαν, τὴν τελευταίαν ἀπολογίαν, τοῦ δολοφόνου, ἀφοῦ ὁ δολοφόνος ηὐτοκτόνησεν, εἶχε, νομίζω, καθῆκον καὶ ὑποχρέωσιν νὰ καταθέσῃ ἐν τῇ δικογραφίᾳ ἔκθεσιν, ἐν τῇ ὁποίᾳ νὰ βεβαιοῦται τίνες ἦσαν οἱ λόγοι οἱ ὁποῖοι ἐξηνάγκασαν τὸν ἀνακριτὴν νὰ φέρῃ εἰς τελευταίαν ἀπολογίαν τὸν κατηγορούμενον μετὰ ἕνα μῆνα ἀπὸ τῆς τελευταίας αὐτοῦ καταθέσεως.

§167Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Δὲν γίνεται ἐν τῷ μεταξὺ ἀνάκρισις;

§168Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Γίνεται βεβαίως, ἀλλὰ δὲν γεννῶνται σημεῖα ἐκ τῶν ἐν τῷ μεταξὺ ληφθεισῶν καταθέσεων ὥστε νὰ εἴπῃ τις ὅτι ἡ τελευταία ἀπολογία τοῦ κατηγορουμένου εἶχε νὰ προσεπιβεβαιώσῃ ἢ ἀναιρέσῃ τινὰς ἐκ τῶν μαρτυριῶν ἢ τῶν καταθέσεων τοῦ κατηγορουμένου. Αὐτὸ εἶπον πρότερον, κύριε συνάδελφε. Παρέχονται λοιπόν, κύριοι Βουλευταί, ἐνδείξεις, ὅτι τὸ ἔγκλημα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι μόνον προϊόν τῆς ἀνισορροπίας τοῦ Σχινᾶ, εἶναι δὲ αἱ ἐνδείξεις ἐκεῖναι αἱ ὁποῖαι προανεφέρθησαν. Λέγονται, διαδίδονται, γράφονται καὶ ἄλλαι τινὲς ἐνδείξεις. Ἐγράφη π.χ. προχθὲς ὅτι ὁ ἀδελφὸς τοῦ Ἐσσὰτ πασᾶ ἐγνώρισεν ὅτι περὶ τοῦ Σχινᾶ τούτου ὑπῆρχεν ἀπόφασις καταδικαστικὴ εἰς τὰ ἀρχεῖα τοῦ δικαστηρίου τῆς Θεσσαλονίκης, δι’ ἧς οὗτος κατεδικάσθη ἐπὶ συμμετοχῇ εἰς τὸ κομιτάτον Σανδάνσκυ.

§169Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Ὁ εἰσαγγελεὺς τῶν Ἐφετῶν ἐπιστρέφων εἰς ἐμὲ τὴν δικογραφίαν μοὶ ἐδήλωσεν ὅτι κατόπιν τῶν δημοσιευομένων εἰς τὰς ἐφημερίδας ὁ ἴδιος ἤθελε νὰ διατάξῃ ἀνακρίσεις, διὰ νὰ ἐξετάσῃ ἂν τὰ δημοσιευόμενα εἶναι ἀληθῆ καὶ καταδικαστέα.

§170Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Εἰς αὐτὴν τὴν παράκλησιν καὶ ἐγὼ τότε κατέφευγον, διότι γράφονται καὶ λέγονται τοιαῦτα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ εἶναι καὶ ἀληθῆ. Αἴφνης ἐγράφη σήμερον εἰς ἐφημερίδα παρ’ ἀνωτέρου μέχρι τῆς χθὲς δικαστικοῦ ὑπαλλήλου, παρ’ ἐφέτου, ὅτι ὑπάρχει ἐκκρεμὴς δικογραφία κατ’ ἀναρχικῶν καὶ ἀθέων.

§171Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Δὲν εἶναι σοβαρὰ αὐτά.

§172Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Δὲν γνωρίζω τί εἶναι.

§173Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Εἶναι ψύχωσις.

§174Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Δὲν γνωρίζω ἂν εἶναι ψύχωσις. Ὑπάρχει δικογραφία ἐκκρεμής. Ὑπάρχει βούλευμα παραπεμπτικόν.

§175Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ κατεδικάσθησαν.

§176Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Δὲν ἐγένετο δίκη. Μὴ σπεύδετε, παρακαλῶ. Ὑπάρχει δικογραφία κατ’ ἀθέων καὶ ἀναρχικῶν ἐχόντων τὴν ἕδραν αὐτῶν ἐν Βόλῳ ἢ ἐν Λαρίσῃ, δικογραφία μακρά, ἡ ὁποία μετὰ τὸ παραπεμπτικὸν βούλευμα ἐστάλη ἵνα ἐκδικασθῇ ὑπὸ τοῦ δικαστηρίου Ναυπλίου. Δὲν εἶναι λοιπὸν δυνατὸν νὰ λέγητε ὅτι ὁ ἀνακριτὴς ἔχει ψύχωσιν, φανταζόμενος ἀναρχικοὺς καὶ ἀθεϊστάς, ὁ ἀνακριτὴς τῆς ὑποθέσεως....

§177Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ὁ ἀνακριτὴς τῆς ὑποθέσεως εἶχε τοιαύτην ψύχωσιν, ὥστε καταγγελθεὶς ἐκλήθη εἰς ἀπολογίαν ὑπὸ τοῦ εἰσαγγελέως τοῦ Ἀρείου Πάγου καὶ ἔσπευσε νὰ ὑποβάλῃ παραίτησιν, ἥτις ἀπορῶ πῶς δὲν ἐγένετο δεκτή.

§178ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ἐκτὸς τοῦ θέματος.

§179Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Εἶναι πιθανόν, κ. Ἀραβαντινέ.

§180Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Πιθανώτατον.

§181Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Διότι ἐκ τῆς δικογραφίας προκύπτει ὅτι ὁ Σχινᾶς ἐσύχναζεν εἰς τοιαῦτα κέντρα καὶ ἐν Βόλῳ καὶ ἐν Λαρίσῃ, ὅτι ξένος ὢν ἐν Λαρίσῃ ἀπεδοκίμαζε δικηγόρον, τοῦ ὁποίου τὸ ὄνομα δὲν ἐνθυμοῦμαι, ὅστις ἐπρόκειτο νὰ ὁμιλήσῃ.

§182Σ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ὑπάρχει καὶ ἐπιστολὴ τοῦ εἰσαγγελέως κ. Σπηλιάδου περὶ τοῦ φλέγοντος αὐτοῦ ζητήματος. Τοῦτο δὲν ἀμφισβητεῖται.

§183Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ἐφ’ ὅσον ὅμως δὲν ἔχουσι δικασθῆ.

§184Ν. ΚΑΜΠΑΝΗΣ. Δὲν ἔχετε δίκαιον, κ. συνάδελφε, εἰς αὐτό.

§185Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἀφοῦ δὲ καὶ ἐκ τῆς δημοσιευομένης σήμερον ἐπιστολῆς τοῦ τότε ἀνακριτοῦ ἐξάγεται ὅτι ὑπάρχει τοιαύτη τις δικογραφία κατὰ τῶν ἀθέων καὶ ἀναρχικῶν, καὶ ἂν ἡ δικογραφία ἴδῃ τὸ φῶς, τότε θ’ ἀποδειχθῇ ὅτι ὑπάρχει συσχετισίς τις μετὰ τοῦ δολοφόνου καὶ τῶν προσώπων τῶν ἀναφερομένων ἐν τῇ ἀνακρίσει, ὅπερ πιθανὸν καὶ νὰ μὴ συμβαίνῃ.

§186Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ψύχωσιν ἔχει καὶ τώρα.

§187Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Παρέχονται λοιπὸν ἐνδείξεις, κύριοι Βουλευταί, ὅτι τὸ ἔγκλημα δὲν εἶναι προϊὸν τῆς ἀνισορροπίας τοῦ Σχινᾶ, ὅστις εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ ἐχρησίμευσεν ὡς ὄργανον τρίτων, οἱ ὁποῖοι εἶχον συμφέρον νὰ ἐπωφεληθῶσι τῆς ἀναρχίας, τὴν ὁποίαν θὰ παρῆγεν ἐν τῇ πόλει τῆς Θεσσαλονίκης ἡ δολοφονία τοῦ Βασιλέως. Καὶ ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ παρακαλῶ νὰ συλλέξῃ πᾶσαν τυχὸν πληροφορίαν, διότι, ἂν κατὰ τὴν ἐμὴν γνώμην εἶναι ἀποδεδειγμένον ὅτι δὲν ἐλήφθησαν τὰ προσήκοντα μέτρα διὰ τὴν ἀσφάλειαν τοῦ ἀειμνήστου ἡμῶν Βασιλέως ἐν Θεσσαλονίκῃ, εἶναι ἀρκοῦσαι ἐνδείξεις, ὥστε νὰ προκαλέσωσιν εὐρυτέραν ἀνακριτικὴν ἔρευναν, ἐπὶ τοῦ σημείου ἂν ὁ βασιλοκτόνος ἦτο μόνον ἀναρχικὸς ἢ ὁ βασιλοκτόνος ὑπῆρξεν ἡ χείρ, ἡ δὲ διατάσσουσα διάνοια ἦτο ἄλλη, ἦτο ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι εἶχον συμφέρον νὰ ἐκβάλωσιν ἐκ τοῦ μέσου τὸν ἀείμνηστον Βασιλέα.

§188Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Πῶς ηὐτοκτόνησε;

§189Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἀμέσως θὰ σᾶς εἴπω.

§190ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἔπεσεν ἀπὸ τὸ παράθυρον.

§191Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Εἶναι ἀνάγκη ἐπὶ πλέον, Κύριοι, νὰ γνωσθῇ, ὅτι εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν τὸν τοσαύτας ἔχοντα ἀρετὰς δὲν εἰσεχώρησεν ὁ ἀναρχισμὸς καὶ αἱ ἰδέαι ἐκεῖναι, τὰς ὁποίας εἶχεν ὁ Σχινᾶς, ὥστε νὰ φθάνωσι μέχρι τοῦ φόνου Βασιλέων καὶ νὰ φονεύσωσι τὸν ἀείμνηστον Βασιλέα Γεώργιον τὸν τόσον λαοφιλῆ καὶ τὸν τοσαύτης ἀπολαύοντα ἀγάπης, εἶναι ἐπὶ τέλους ὑποχρέωσις χάριν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ νὰ γνωσθῇ ἂν εἶναι ἀληθὲς ὅτι ὁ Σχινᾶς δὲν προέβη εἰς τὴν δολοφονίαν ἐξ ἀνισορροπίας καὶ ἀναρχικῶν ἰδεῶν, διότι ἐγὼ πιστεύω καὶ πρεσβεύω ὅτι ἀναρχικαὶ ἰδέαι οὔτε εἰσεχώρησαν οὔτε εἶναι δυνατὸν νὰ εἰσχωρήσωσιν εἰς τὴν ψυχὴν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Πρὶν καταλίπω τὸ βῆμα, κύριοι Βουλευταί, ὀφείλω νὰ φέρω τὸν λόγον καὶ ἐπὶ τῆς αὐτοκτονίας τοῦ βασιλοκτόνου Σχινᾶ. Ἐὰν ἐκ μέρους τῶν Ἀρχῶν αἱ ὁποῖαι ἦσαν ἐντεταλμέναι τὴν φρούρησιν τοῦ Βασιλέως δὲν ἐλήφθησαν τὰ προσήκοντα μέτρα, βεβαίως ἀπὸ τὰς Ἀρχὰς αἱ ὁποῖαι εἶχον ὑποχρέωσιν νὰ φυλάξωσι τὸν βασιλοκτόνον μέχρι τῆς τελευταίας στιγμῆς ἐδείχθη ἀσύγγνωστος ἀμέλεια, διότι δὲν γνωρίζω, κύριοι Βουλευταί, ἂν ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς ἔζη μέχρι τῆς τελευταίας στιγμῆς, μετὰ τὴν καταδικαστικὴν ἀπόφασιν ἴσως ἐν τῷ ἀκροατηρίῳ θὰ προέβαινεν εἰς ἀποκαλύψεις τοιαύτας, αἱ ὁποῖαι θὰ μᾶς ἀπήλλασσον τῆς σημερινῆς συζητήσεως. Αἱ Ἀρχαί, ἐπαναλαμβάνω, αἵτινες ἦσαν ἐντεταλμέναι τὴν φύλαξιν τοῦ βασιλοκτόνου, ἔδειξαν ἀσύγγνωστον ἀμέλειαν καὶ ἰδοὺ διατί. Τῇ 22 ἢ 23, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, Ἀπριλίου ἐ. ἔ. ἐκλήθη, ἵνα προσαχθῇ εἰς τὸ ἀνακριτικὸν γραφεῖον ὁ βασιλοκτόνος τῇ 8 ἢ 8½ ὥρᾳ. Τί στοιχειῶδες καθῆκον εἶχεν ὁ ἀνακριτής; Ἀφοῦ ἐκάλεσε τὸν βασιλοκτόνον ἐκεῖ, τὸν ὁποῖον ἔπρεπε νὰ περιφρουρῇ, διὰ νὰ μάθωμεν πῶς προέβη εἰς τὸ ἔγκλημα, ὁ ἀνακριτὴς ἀπουσίαζε κατ’ ἐκείνην τὴν ὥραν. Προσκομίζεται ὁ δολοφόνος ἐντὸς ἁμάξης καὶ ὅτε ἦτο ἐν τῇ ἁμάξῃ εἶχε τὰς χειροπέδας καὶ ἐφυλάττετο ὑπὸ δύο ἐνόπλων χωροφυλάκων, ὅτε δ’ ἔφθασεν εἰς τὸ διοικητήριον ἐθεώρησε καλὸν ὁ δεσμοφύλαξ καὶ οἱ χωροφύλακες νὰ λύσωσι τὰς χειροπέδας καὶ ν’ ἀφήσωσιν αὐτὸν ἐλεύθερον εἰς τὸ ἀνακριτικὸν γραφεῖον, τοῦ κ. Ἀνακριτοῦ ἀπουσιάζοντος. Ἐντὸς τοῦ γραφείου ἦσαν δύο στρατιῶται γραφειοφύλακες· λέγει τότε ὁ ἐπιστάτης τῶν φυλακῶν πρὸς τοὺς στρατιώτας· «Ἐγὼ θὰ καταβῶ μίαν στιγμὴν νὰ πληρώσω τὸν ἁμαξᾶν καὶ σεῖς ἔχετε τὸν νοῦν σας εἰς τὸν βασιλοκτόνον». Μετ’ αὐτὸν ἐξέρχεται καὶ ὁ ἕτερος τῶν δύο γραφειοφυλάκων προτιθέμενος, ὡς λέγει ἐν τῇ ἀνακρίσει του, ν’ ἀφήσῃ τὴν θύραν τοῦ ἀνακριτικοῦ γραφείου ἀνοικτὴν εἰς τρόπον ὥστε οἱ δύο ἔνοπλοι ἐπὶ τῆς θύρας χωροφύλακες νὰ ἐπιτηρῶσι τὸν δολοφόνον, ἀλλ’ ἐλησμόνησε τοῦτο, ἐξέρχεται καὶ κλείει τὴν θύραν. Οἱ ἔνοπλοι σκοποὶ δὲν ἔβλεπον τίποτε ἐντὸς τοῦ ἀνακριτικοῦ γραφείου, ὁ δ’ ἕτερος γραφειοφύλαξ, ὁ ἐναπομείνας οὕτως ὁ μόνος φύλαξ τοῦ βασιλοκτόνου, ἤνοιξε τὴν ἐφημερίδα καὶ ἀνεγίνωσκεν. Ἐν τῷ μεταξὺ ὁ βασιλοκτόνος προχωρεῖ πρὸς τὸ ἀνοικτὸν παράθυρον καὶ πίπτει εἰς τὸ κενόν. Ἔσπευσεν ὁ γραφειοφύλαξ νὰ τὸν προφθάσῃ, ἀλλὰ τὰ ἔπιπλα τοῦ γραφείου τὸν ἠμπόδισαν. Οὕτως ἔλαβε χώραν ἡ αὐτοκτονία τοῦ βασιλοκτόνου κατὰ τὰς μαρτυρικὰς καταθέσεις καὶ τὰς ἐν τῇ δικογραφίᾳ ἐπισήμους ἐκθέσεις. Ἀναφέρω τὸ γεγονὸς τοῦτο τῆς αὐτοκτονίας τοῦ βασιλοκτόνου, διότι μοὶ ἐνεποίησε μεγάλην ἐντύπωσιν. Ὅτε εἰς τὰ δικαστήρια, τὰ Πλημμελειοδικεῖα, φέρονται σιδηροδέσμιοι καὶ ἀπάγονται οὕτως ἄνθρωποι καταδικασθέντες εἰς ὀλιγοήμερον φυλάκισιν, τὸ τοιοῦτο δὲ πολλάκις ἐξηρέθισε τοὺς δικηγορικοὺς συλλόγους, ἀλλὰ δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ προληφθῇ, ὁ δολοφόνος τοῦ Βασιλέως προσάγεται εἰς τὸ ἀνακριτικὸν γραφεῖον μὲ λελυμένας τὰς χεῖρας! Ὅταν ὁ ἀνακριτὴς καλῇ πρὸς ἐξέτασιν πάντα κατηγορούμενον, ἔχει στοιχειῶδες καθῆκον νὰ εὑρίσκηται ἐν τῷ γραφείῳ του, πολλῷ δὲ μᾶλλον ὅτε ἐπρόκειτο νὰ καλέσῃ εἰς ἀπολογίαν τὸν βασιλοκτόνον. Ἐθεώρησα καθῆκόν μου ν’ ἀναφέρω καὶ τοῦτο, διότι κατὰ τὴν ἐμὴν γνώμην ἀσύγγνωστος εἶναι ἡ ἀμέλεια τῶν Ἀρχῶν τῶν ἀναλαβουσῶν τὴν φύλαξιν τοῦ βασιλοκτόνου, ὅστις ἐπί τινα χρόνον θὰ ἦτο ἴσως χρήσιμος διὰ τὴν τυχὸν ἀποκάλυψιν νέων γεγονότων.

§192ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Πῶς ὠνομάζετο ὁ ἀνακριτής;

§193Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Δὲν ἐνθυμοῦμαι. Νομίζω ἀντεισηγητὴς τοῦ Στρατοδικείου ἀνθυπολοχαγὸς Κανταρές.

§194Π. ΣΠΥΡΑΚΗΣ. Ἀπορῶ πῶς δὲν τὸν ἐπαρασημοφόρησαν!

§195Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Καταλήγων ἐξάγω τὸ συμπέρασμα τὸ ὁποῖον ἐκ τῆς μελέτης τῆς δικογραφίας ἀπεκόμισα, ὅτι τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἔλαβον αἱ Ἀρχαὶ ἐν Θεσσαλονίκῃ διὰ τὴν περιφρούρησιν τῆς ζωῆς τοῦ Βασιλέως δὲν ἦσαν ἐπαρκῆ καὶ προσήκοντα καὶ πρὸς τὸ ὑψηλὸν πρόσωπον τὸ ὁποῖον παρευρίσκετο ἐκεῖ καὶ πρὸς τὴν ὑποχρέωσιν τὴν ὁποίαν εἶχον ἐκ τῆς σημασίας τῆς παρουσίας τοῦ Βασιλέως ἐν Θεσσαλονίκῃ. Τοῦτο δ’ ἐξάγω ἐκ τῆς μελέτης τῆς δικογραφίας, τὴν ὁποίαν ὅσῃ μοι δύναμις ἀνεκοίνωσα πρὸς ὑμᾶς, ἵνα καὶ ὑμεῖς πεισθῆτε περὶ τούτου. Ἀπεκόμισα δὲ καὶ τὸ συμπέρασμα ὅτι καὶ ἐνδείξεις ὑπάρχουσιν ὅτι ὁ βασιλοκτόνος δὲν προέβη εἰς τὸ ἔγκλημα ἐξ ἀνισορροπίας, ἀλλ’ ἐχρησίμευσεν ὡς ὄργανον ἐκείνων οἵτινες ἐκ πολιτικῶν λόγων, ὡς ὕστερον ἀπεδείχθη, εἶχον συμφέρον νὰ προβῶσιν εἰς τὴν δολοφονίαν τοῦ Βασιλέως, ἵνα ἐπιτύχωσιν ὅ,τι τὰ Ἑλληνικὰ ὅπλα καὶ ὁ Ἑλληνικὸς στρατὸς μετὰ ταῦτα ἀπεδείχθη ὅτι τοὺς παρημπόδισε νὰ ἐπιτύχωσιν, ὅτι ἦτο ὄργανον ἐκείνων οἱ ὁποῖοι διὰ τοιούτων μέσων δολερῶν ἐζήτουν ὑπὸ τὸ συμμαχικὸν πρόσχημα νὰ ὑφαρπάσωσι τὰ ἀποτελέσματα τῆς νίκης τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ, ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἀποτυχόντες διὰ τῶν μέσων τούτων νὰ καταλάβωσι τὴν Θεσσαλονίκην ἐκαυχῶντο μετὰ ταῦτα ὅτι κηρυσσομένου τοῦ πολέμου εἰς ὀλίγην ὥραν κατασυντρίβοντες τὸν Ἑλληνικὸν στρατὸν θὰ κατελάμβανον ταύτην, ἀλλὰ καὶ τὰ δόλια μέσα αὐτῶν ἀπέτυχον καὶ αἱ καυχησιολογίαι αὐτῶν ἀπεδείχθησαν φροῦδαι, διότι ὁ Ἑλληνικὸς στρατὸς συνεχίζων τὰς παραδόσεις τῶν πατέρων του ἀπέδειξεν εἰς τὰς κατὰ τῶν Βουλγάρων μάχας ὅτι γνωρίζει νὰ μάχηται γενναίως καὶ νὰ νικᾷ καὶ τοὺς ἀνάνδρους καὶ ἀπλήστους ἀπογόνους τοῦ Κρούμου· τοὺς ἀπεδίωξε τῆς Θεσσαλονίκης καὶ τοὺς ἀπέστειλε νὰ φυλάξωσι τὴν πρωτεύουσαν αὐτῶν, οὕτω δὲ ἡ πόλις τῆς Θεσσαλονίκης ἐσώθη, ἀλλ’ ἔπεσεν ἐκεῖ θῦμα τῆς Βουλγαρικῆς βαρβαρότητος ὁ ἀείμνηστος ἡμῶν Βασιλεύς. Συμπεραίνων παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ διατάξῃ τὴν συμπλήρωσιν τῆς ἀνακρίσεως ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου, διότι ἔχω τὴν πεποίθησιν ὅτι αἱ παρεχόμεναι περιπτώσεις εἶναι τοιαῦται, ὥστε ν’ ἀγάγωσιν ὄχι μόνον εἰς ἐνδείξεις, ἀλλὰ καὶ εἰς ἀποδείξεις ἀσφαλεῖς ὅτι ὁ δολοφόνος δὲν προέβη εἰς τὸ ἔγκλημα ἐξ ἀνισορροπίας, ἀλλ’ ἦτο ὄργανον ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἐπιδιώκοντες τὸν φόνον τοῦ Βασιλέως ἐπεζήτουν νὰ καταλάβωσι τὴν Θεσσαλονίκην καὶ καταλύσωσι τὴν ἑλληνικότητα αὐτῆς. (Εὖγε καὶ χειροκροτήματα ἐκ τῆς αἰθούσης).

§196ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Μουζάκης. Ἀπών. Ὁ κ. Ἀλεξάκης.

§197Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ὁ κ. συνάδελφος νομίζω ὅτι ἐξήντλησε τὸ θέμα, ὑποθέτω δ’ ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶναι ὑπόχρεως ν’ ἀπαντήσῃ ἐπὶ τῆς εὐθύνης τὴν ὁποίαν τῷ ἐπέρριψαν διὰ τὴν παράλειψιν.

§198Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Δέον νὰ ὁμολογηθῇ ὅτι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπὶ μακρὰν σειρὰν ἐτῶν διεφύλαξε τὸν ἡμέτερον Βασιλέα οὐδὲν ἄλλο ἦτο εἰμὴ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐφύλαξε καὶ τὸ Σύνταγμα· ὁ μέγας πατριωτισμὸς τῶν Ἑλλήνων. Τὴν στιμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ περιβάλλον ἐξηκολούθει νὰ εἶναι τὸ αὐτὸ ὁ πατριωτισμὸς μόνος ἤρκει πρὸς φύλαξιν τοῦ Βασιλέως. Καθ’ ἣν στιγμὴν ὅμως τὸ περιβάλλον ἕνεκα τῶν νέων ὁριζόντων τοῦ Ἑλληνικοῦ Βασιλείου ἤλλαξεν, ἀναγκαστικῶς ἔπρεπε νὰ ἀλλάξωσι τὰ μέσα ἐκεῖνα, ἅτινα ἀνέκαθεν μεταχειριζόμεθα διὰ τὴν φύλαξιν τοῦ παλλαδίου τοῦ Ἑλληνισμοῦ. Θὰ ἠδύνατό τις νὰ εἴπῃ ἴσως ὅτι σήμερον θὰ εἶναι περιττόν, κατόπιν τῶν ὑπὸ τοῦ κ. συναδέλφου λεχθέντων, νὰ ἐπιμείνῃ τις ἐπὶ πραγμάτων ἀφορώντων ἕνα νεκρὸν μάρτυρα, ἂν τὸ ζήτημα δὲν συνείχετο εὐθὺς ἀμέσως μὲ τὸν ἥρωα τὸν ζῶντα· διότι περὶ ἐκείνου ἀκριβῶς πρόκειται. Καὶ ἂν ἠγέρθη συζήτησις ἐν τῇ Βουλῇ, ἠγέρθη κυρίως ἵνα προσέξῃ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς καὶ ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ τὰ μέτρα τὰ ἐπιβαλλόμενα διὰ τὴν φύλαξιν τῆς ζωῆς τοῦ παλλαδίου τοῦ μοναδικοῦ τὸ ὁποῖον ἔχει νὰ ἐπιδείξῃ σήμερον ὁ Ἑλληνισμός. Θὰ ἠδύνατό τις ν’ ἀναμείνῃ ἀκριβῶς διότι ἡ ἡμετέρα Ἀστυνομία σήμερον εὑρίσκεται ὑπὸ διάπλασιν διὰ τῶν μαθημάτων τῶν κληθέντων, οἵτινες καθ’ ὃ ἐρχόμενοι — δὲν ἐννοῶ νὰ προσβάλω οὔτε νὰ πειράξω κανένα — ἐκ χώρας, ἥτις ἀρκετοὺς βασιλοκτόνους ἐξήγαγεν, ὑπετίθετο ὅτι θὰ ἐγνώριζον πλειότερα ἡμῶν διὰ τὴν φύλαξιν σεπτῶν προσώπων, ἀλλὰ τοιοῦτόν τι δὲν εἴδομεν νὰ λάβῃ χώραν ἐν Θεσσαλονίκῃ, εἶναι δὲ ζήτημα ἂν θὰ ἐβλέπομεν αὐτὸ καὶ σήμερον, χωρὶς νὰ θέλωμεν οὔτε τὴν πεῖραν οὔτε τὰ φῶτα οὔτε τὸν ζῆλον καὶ τὴν ἱκανότητα ἢ ἐνέργειαν οὐδενὸς νὰ θίξωμεν.

§199ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἡ Ἰταλικὴ Ἀποστολὴ τὴν ὁποίαν ὑπαινίσσεσθε, οὐδεμίαν εἶχε δικαιοδοσίαν ἐπὶ τῶν ἀστυνομικῶν Ἀρχῶν τῶν ἐντεταλμένων τὰ τῆς δημοσίας τάξεως ἐν Μακεδονίᾳ. Οὐχὶ δὲ μόνον ἡ ἐν Θεσσαλονίκῃ Ἀστυνομία διετέλει ὑπὸ τὴν ἀπόλυτον ἐξάρτησιν τοῦ ἐκεῖ Ἀρχηγείου, ἀλλὰ καὶ ἡ Ἀστυνομία τῆς ὅλης χώρας ἐκεῖ διετέλει ὑπὸ τὴν αὐτὴν ἐξάρτησιν. Δὲν δύνανται λοιπὸν νὰ ἔχωσιν εὐθύνην ἐκεῖνοι οἵτινες οὐδεμίαν εἶχον δικαιοδοσίαν.

§200Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ἡ Κρητικὴ Χωροφυλακὴ ὑπὸ τίνων διεμορφώθη;

§201ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Διὰ τοῦτο καυχᾶται ἡ Κρητικὴ Χωροφυλακὴ καὶ τὸ παράδειγμα αὐτῆς ἠνάγκασεν ἡμᾶς νὰ προσφύγωμεν καὶ πάλιν εἰς τὴν Ἰταλίαν καὶ ζητήσωμεν ἐκεῖθεν ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι ὠργάνωσαν καὶ τὸ Σῶμα αὐτὸ ἐξ οὗ προῆλθεν ἡ Κρητικὴ Χωροφυλακή, δι’ ἣν καυχᾶται ἡ Ἑλλὰς καὶ δι’ ἣν ἐπῃνέθη, ὡς ἐπῃνέθη αὕτη ὑπὸ πάντων καὶ ὑπὸ τῶν ξένων ἀκόμη τῶν ἐν Μακεδονίᾳ, ἀντιληφθέντων καὶ αὐτῶν τὴν δρᾶσιν τῆς Κρητικῆς Χωροφυλακῆς.

§202Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Οὐδεὶς θέλει νὰ κατηγορήσῃ τὴν Κρητικὴν Χωροφυλακήν. Γνωρίζω τὰς λαμπρὰς ὑπηρεσίας καὶ τὸ ἄρτιον τῶν ἀνδρῶν αὐτῶν. Ἀλλ’ ἡ Κρητικὴ Χωροφυλακὴ εἶναι χωροφυλακή, δὲν εἶναι Ἀστυνομία. Μὴ λησμονεῖτε ὅτι εἶναι καταδιωκτικὴ Ἀρχὴ καὶ οὐχὶ προληπτική, ὁσάκις δὲ πρόκειται περὶ τῆς ζωῆς τοῦ Βασιλέως, ἔχετε καθῆκον νὰ ἔχητε Ἀρχὴν προληπτικήν. Τοιοῦτό τι δὲν εἴδομεν· ἑπομένως ἔχετε ἀμέριστον τὴν εὐθύνην καὶ περὶ τούτου δὲν χωρεῖ ἀμφισβήτησις.

§203ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ἔχομεν εὐθύνην νῦν, ἢ ὁμιλεῖτε περὶ τῆς εὐθύνης διὰ τὰ τελεσθέντα, περὶ ἧς καὶ ἡ ἐπερώτησις; Ὑποθέτω ὅτι ὁμιλεῖτε περὶ εὐθύνης διὰ τὰ τελεσθέντα.

§204Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ὁμιλῶ δι’ ἀμφότερα.

§205ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Διὰ τὰς συστάσεις σας περὶ τῆς εὐθύνης τῆς Κυβερνήσεως σᾶς εὐχαριστῶ. Σᾶς γνωρίζω ἀρκετὰ καλὰ καὶ δικαιοῦσθε νὰ κάμητε τοιαύτας. Ἐὰν ὅμως ὁμιλῆτε περὶ τῆς κακῆς ὀργανώσεως τῆς Χωροφυλακῆς, ὅτι οἱ ὀργανώσαντες αὐτὴν ὠργάνωσαν Σῶμα καταδιωκτικὸν καὶ ὄχι ἀστυνομικόν, τοῦτο ἀποτελεῖ ἄλλο θέμα, τὸ ὁποῖον θὰ συζητήσωμεν κατὰ τὴν συζήτησιν τῶν ἀστυνομικῶν νομοσχεδίων.

§206Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν πρόκειται περὶ τῆς ζωῆς τοῦ Βασιλέως, οὐδεὶς δύναται νὰ εἴπῃ ὅτι τοῦτο ἀποτελεῖ θέμα εἰδικῆς συζητήσεως. Εἶναι θέμα τὸ ὁποῖον δύναται νὰ συζητῆται πάντοτε καὶ τὸ ὁποῖον πάντοτε ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς καὶ ἡ Ἑλληνικὴ ἀντιπροσωπεία πρέπει νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει της καὶ εὐμενῶς ν’ ἀκούῃ. Δὲν πρόκειται περὶ τυχαίου ζητήματος ἐπὶ τοῦ ὁποίου θὰ ἠδύνατο νὰ ζητήσῃ τις τὴν τήρησιν τύπων· πρόκειται περὶ τοῦ παντός, περὶ τοῦ ἡμετέρου Βασιλέως. Καὶ ἂν ὑποτεθῇ ὅτι ἔχετε δίκαιον, βεβαίως ἐγὼ ἔχω περισσότερον ἀπὸ ὑμᾶς διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον, διότι πρόκειται περὶ τοῦ παντὸς καὶ ὄχι περὶ παρωνυχίδος. Τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν εὑρισκόμεθα πρὸ μιᾶς τοιαύτης καταστάσεως ἐρωτῶ, Κύριοι· ἀρκεῖ μόνον ὁ ζῆλος; Ἀρκεῖ ἡ ἱκανότης; Ἀρκεῖ ἡ πεῖρα; Ἀρκοῦσιν ὅλα τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα δὲν ἀρνοῦμαι, διότι πρὶν ἢ κατάρξωμαι τοῦ λόγου μου ἐδήλωσα ὅτι οὐδένα ἐννοῶ νὰ θίξω, ἀρκοῦσι, λέγω, διὰ νὰ φυλάξωσι τὴν ζωὴν τοῦ ἡμετέρου Βασιλέως; Ὁ πατριωτισμὸς καὶ μόνον αὐτὸς ἐφύλαξεν ἐξ οἱασδήποτε προσβολῆς, ἐξ οἱουδήποτε κινδύνου, ἐξ οἱασδήποτε τρικυμίας, αἱ ὁποῖαι εἶναι γνωσταὶ καὶ αἱ ὁποῖαι οὔτε ὑπῆρξαν, εὔχομαι δὲ νὰ μὴ ὑπάρξωσι ποτὲ εἰς τὸν μεσημβρινὸν οὐρανόν, τὸν Ἄνακτα ἡμῶν, καίτοι οὐδείς ποτε καὶ εἰς οὐδενὸς τὴν ψυχὴν διῆλθεν ἰδέα ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ θίξῃ τὸν Βασιλέα του. Ὁ μεγαλείτερος καὶ κάλλιστος αὐτοῦ φύλαξ ἦτο ὁ πατριωτισμὸς ὁ διακαίων τὰ ἑλληνικὰ στήθη καὶ ὁ ὁποῖος ἀπεδείχθη περιφανέστατα τὴν στιγμὴν ἀκριβῶς κατὰ τὴν ὁποίαν εἴδομεν τὴν ταχύπτερον φήμην φέρουσαν μέχρις ἡμῶν τὴν εἴδησιν τῆς ἀπαισίου δολοφονίας. Ἑπομένως ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον πρέπει πρὸ παντὸς νὰ μᾶς ἐνδιαφέρῃ εἶναι, ἂν οἱ ἰθύνοντες σήμερον, οἱ διευθύνοντες τὴν Χωροφυλακὴν ἐκεῖ, τοὺς ὁποίους, ὅπως εἶπον προηγουμένως, δὲν ἐννοῶ νὰ θίξω καὶ εἰς οὓς δὲν ἐννοῶ νὰ ἀρνηθῶ τίποτε, ἔχουσι τὸν πατριωτισμὸν ἐκεῖνον εἰς τὰ στήθη των, ὁ ὁποῖος μόνος, ἐπιτρέψατέ μοι νὰ ἐπιμείνω, ὅσον καὶ ἂν σᾶς φανῇ παράξενον, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ σώσῃ καὶ νὰ προασπίσῃ τὴν ζωὴν τοῦ ἡμετέρου Βασιλέως. Ὀφείλομεν νὰ λάβωμεν τὰ μέτρα ἐκεῖνα διὰ τῶν ὁποίων θὰ δυνηθῶμεν νὰ πείσωμεν τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν ὅτι πράγματι ἐφύγομεν ἀπὸ τὰς ὁδοὺς τοῦ παρελθόντος, τοῦ παρελθόντος τὸ ὁποῖον ἐστηρίζετο ἐπὶ τοῦ ἁγνοῦ πατριωτισμοῦ καὶ τὸ ὁποῖον σήμερον εἰς ἕτερα μέρη δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν ν’ ἀκολουθήσωμεν, διότι ὑπάρχουσιν ἑτερογενῆ στοιχεῖα. Ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει, χωρὶς νὰ ἀρκεσθῶμεν εἰς μόνον εὐχὰς πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, εἰς τὴν ὁποίαν οὐδεὶς δύναται ν’ ἀρνηθῇ πατριωτισμὸν καὶ οὐδεὶς δύναται ν’ ἀρνηθῇ ὅτι βεβαίως σοβαρῶς σκέπτεται περὶ τῆς ἀσφαλείας τοῦ Βασιλέως, καλὸν εἶναι νὰ ὑποδείξωμεν καὶ ἡμεῖς μὲ τὰς ἀσθενεῖς μας δυνάμεις, ὅπως λάβῃ ἐντονώτερα καὶ συντονώτερα μέτρα διὰ τὴν ἀσφάλειαν τοῦ προσώπου τοῦ Βασιλέως, διότι δὲν ἀρκεῖ νὰ λέγωμεν, ὅπως ἐκ βάθους καρδίας εὔχομαι, τὸ λόγιον «ὁ Θεὸς σώζοι τὸν Βασιλέα».

§207ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. Π. Σπυράκης, Γ. Τσακόπουλος καὶ Β. Τουρκοβασίλης «συνιστῶσιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως λάβῃ μέριμναν καὶ χορηγήσῃ εἰς τοὺς ἀπολυομένους ἐφέδρους ἀξιωματικοὺς τὰ ὁδοιπορικὰ ἔξοδα τῆς ἐπανόδου αὐτῶν εἰς τὰς ἑστίας των»

§208Π. ΣΠΥΡΑΚΗΣ. Ὑποθέτω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν θὰ ἔλαβε γνῶσιν μιᾶς ἐγκυκλίου, ἡ ὁποία ἐξεδόθη πρό τινων ἡμερῶν καὶ ἐκοινοποιήθη εἰς τὰ διάφορα Σώματα τοῦ στρατοῦ, δι’ ἧς ἀπαγορεύεται ἡ χορήγησις ὁδοιπορικῶν ἐξόδων εἰς τοὺς ἐφέδρους ἀξιωματικοὺς τοὺς ἀφυπηρετοῦντας ἀπὸ τὰ διάφορα Σώματα τῆς Μακεδονίας καὶ Ἠπείρου ἐν ταὐτῷ ὅμως ἡ αὐτὴ ἐγκύκλιος ἀπαγορεύει καὶ τὴν περαιτέρω μισθοδοσίαν τῶν ἰδίων ἀξιωματικῶν, οἵτινες παραμένουσιν εἰς τὰς τάξεις των, κατόπιν διαταγῆς τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν. Δὲν γνωρίζω διὰ τίνα λόγον καὶ ποῖον δίκαιον μέτρον ὑπηγόρευσε τὴν τοιαύτην ἐγκύκλιον οὕτως ὥστε οἱ ἔφεδροι ἀξιωματικοί, παραμένοντες εἰς τὰς τάξεις των, ὑπηρετοῦντες νὰ μὴ μισθοδοτῶνται. Ἀφοῦ ἀτυχῶς ἄχρι τοῦδε οὐδεμία ἐλήφθη πρόνοια, οὔτε ἡ ἐλαχίστη ἀμοιβὴ ἀπεδόθη εἰς τοὺς ἐφέδρους ἀξιωματικούς, τοὺς τοσοῦτον γενναίως πολεμήσαντας καὶ μετὰ θαυμασμοῦ ἐκπληρώσαντας τὸ καθῆκόν των, δι’ οὓς οὔτε κἂν ἓν εὐχαριστῶ δὲν ἐπερίσσευσεν ἐκ μέρους τοῦ ἐπισήμου Κράτους, ἂς μὴ ἀποκομίσωσι καὶ τὴν οἰκτρὰν ἐντύπωσιν ὅτι ἡ Πολιτεία δεικνύει τοιαύτην ἀστοργίαν καὶ κατὰ τὰς τελευταίας στιγμὰς τῆς ἀποχωρήσεώς των ἐκ τοῦ στρατεύματος. Ὑποθέτω ὅτι εὐθὺς ὡς λάβῃ γνῶσιν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς ἐγκυκλίου αὐτῆς θὰ τὴν ἄρῃ, διότι εἶναι καὶ ἄδικος καὶ ζημιοῖ καὶ παρεμποδίζει τὴν παλιννόστησιν τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν εἰς τὰς ἑστίας των, οἱ ὁποῖοι ἐπὶ 15 μῆνας εὑρίσκονται εἰς τὰ ἄκρα τῆς Μακεδονίας καὶ Ἠπείρου.

§209ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἡ ἐγκύκλιος εἶναι ἐντελῶς σύμφωνος πρὸς τὸν νόμον, καθόσον ὁρίζει ὅτι τὰ ἔξοδα τὰ ὁδοιπορικὰ τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν δὲν βαρύνουσι τὸ Δημόσιον, δὲν θὰ δύνανται δηλαδὴ νὰ πληρωθῶσιν ὑπὸ τοῦ Δημοσίου. Ὁ κ. Βουλευτὴς εἶπεν ὅτι οὐδεμία ἐγένετο ἀναγνώρισις τῶν ὑπηρεσιῶν τὰς ὁποίας προσέφερον οἱ ἔφεδροι. Νομίζω ὅτι δὲν εἶναι δικαία ἡ κατηγορία αὕτη, ὅτε ἡ κοινωνία ὅλη καὶ τὸ νομοθετικὸν Σῶμα καὶ ἡ Κυβέρνησις, πάντες ἀναγνωρίζουσι τὰς ἐξαιρετικάς, τὰς ἐξόχους ὑπηρεσίας τὰς ὁποίας προσέφερον κατὰ τὸν πόλεμον οἱ ἔφεδροι ἀξιωματικοί. Ἄν εἰσέτι δὲν ἐδόθησαν αἱ προσήκουσαι ἀμοιβαί, τοῦτο προέρχεται ἐξ ἐλλείψεως χρόνου. Στρατηγοὶ καὶ Ἀντιστράτηγοι εὑρίσκονται ἐν Ἀθήναις ἀκριβῶς ἀσχολούμενοι εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο, δὲν πρέπει δὲ ποσῶς ν’ ἀνησυχῆτε.

§210Π. ΣΠΥΡΑΚΗΣ. Ἂς μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ εἴπω τὸ ἑξῆς· ἐγὼ δὲν ἔκαμα λόγον περὶ τῆς κοινωνίας καὶ περὶ τοῦ νομοθετικοῦ Σώματος. Νομίζω ὅτι ἡ Πολιτεία, καὶ παρὰ τὸν νόμον, εἰς τὰς σημερινὰς περιστάσεις κατὰ τὰς ὁποίας οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ εἶναι ἀπόντες ἀπὸ τὰς οἰκογενείας των ἐπὶ δεκαπέντε μῆνας καὶ στεροῦνται ἀκριβῶς τῶν ὁδοιπορικῶν ἐξόδων, ἠδύνατο νὰ λάβῃ μίαν πρόνοιαν, ὅπως λάβωσι τὰ ἀπαραίτητα ὁδοιποπορικά των ἔξοδα, ἵνα ἐπανακάμψωσιν εἰς τὰς ἑστίας των. Ἐπίσης διετάξατε, ἵνα οἱ ἀρχαιότεροι ἔφεδροι ὑπολοχαγοὶ καὶ ἀνθυπολοχαγοί, οἱ ὁποῖοι διοικοῦσι λόχους καὶ οἱ ὁποῖοι πρόκειται νὰ παραδώσωσι τὸ ὑλικόν, νὰ μὴ λαμβάνωσι μισθοδοσίαν ἀπὸ 1ης ἀρξαμένου μηνός. Πῶς θὰ συντηρηθῶσιν αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι ἐπὶ τόσας ἡμέρας δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω.

§211ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Θὰ ἐξετάσω αὐτό. Τὸ ἔχω ὑπ’ ὄψει μου.

§212Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Αὐτὸ πιστεύω νὰ μὴ εἶναι σύμφωνον πρὸς τὸν νόμον.

§213ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Ἀθ. Χριστόπουλος συνιστᾷ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως λάβῃ πρόνοιαν περὶ ἀπολύσεως ἐκ τῶν τάξεων τοῦ στρατοῦ ἐκείνων, οἵτινες, καταταχθέντες ὡς ἐθελονταί, εἶχον ἀπολυθῆ, ἐξαγοράσαντες τὸ ὑπόλοιπον τῆς στρατιωτικῆς των θητείας, εἶτα δ’ ἀποστρατευθέντες ἐξακολουθοῦσιν ὑπηρετοῦντες· ἐπίσης ὅπως ἐπιτραπῇ εἰς τοὺς κληρωτοὺς τοῦ 1914, οἵτινες καταταχθέντες ὡς ἐθελονταὶ καὶ ὑπηρετήσαντες κατὰ τοὺς δύο πολέμους ἀπελύθησαν πρό τινος δυνάμει Β. Δ., νὰ ἐξαγοράσωσι τὸ ὑπόλοιπον τῆς θητείας των, καὶ ἂν ἀκόμη δὲν εἶναι ἐξ ἐκείνων οἵτινες ἀποκλείονται τοῦ εὐεργετήματος τούτου».

§214ΑΘ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀτυχῶς, κύριε Πρόεδρε, τὸ Γραφεῖον τῆς διεκπεραιώσεως δὲν διετύπωσε καλῶς τὴν σύστασιν. Ἤθελον νὰ εἴπω τοῦτο· πολλοὶ τῶν ἀνηκόντων εἰς τὴν κλάσιν τοῦ 1910, 1911 καὶ 1912 εἶχον προϋπηρετήσει ὡς ἐθελονταί, ποιούμενοι δὲ χρῆσιν τοῦ εὐεργετήματος τοῦ νόμου ἐπλήρωσαν 1000 δρ. καὶ ἀπελύθησαν. Αὐτοί, ὅτε ἐπεστρατεύθη πέρυσιν ἡ ἡλικία των, προσῆλθον καὶ ἐξακολουθοῦσιν ὑπηρετοῦντες μετὰ τῆς ἡλικίας των.

§215ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Καὶ καλῶς ὑπηρετοῦσι. Τί βλέπετε τὸ ἀνώμαλον;

§216ΑΘ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Βλέπω τοῦτο, ὅτι αὐτοὶ ἐπλήρωσαν 1000 δρ., διὰ τῶν ὁποίων ἐξηγόρασαν οὐχὶ ὁλόκληρον τὸ ἔτος ἀλλ’ ἕνα ἢ δύο μῆνας πρὸ τῆς λήξεως τῆς θητείας των, ἐνῷ αἱ 1000 δραχμαὶ δίδονται διὰ τὴν ἐξαγορὰν ὁλοκλήρου τοῦ ἔτους. Εἰς αὐτοὺς λοιπὸν δίκαιον εὑρίσκω νὰ ἐπιτραπῇ ἡ ἀπόλυσις.

§217ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τὸ Κράτος οὐδεμίαν συνῆψε σύμβασιν ὅτι δὲν θὰ κάμῃ πόλεμον πρὶν ἢ παρέλθῃ ὁ χρόνος τὸν ὁποῖον αὐτοὶ ἐξηγόρασαν. Ἂν καλῶς ἀντιλαμβάνωμαι, τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον θέτετε εἶναι τὸ ἑξῆς: οἱ πληρώσαντες χιλίας δραχμὰς διὰ νὰ ἐξαγοράσωσι τὸ δεύτερον ἔτος τῆς ὑπηρεσίας αὐτῶν, αὐτοὶ ἔχουσι κανὲν προνόμιον ἀπέναντι τῶν λοιπῶν, οἱ ὁποῖοι καλοῦνται ἐν ἐπιστρατεύσει; Λέγω ὄχι, καὶ ὑποθέτω ὅτι εἰς αὐτὸ εἶναι σύμφωνος ὁλόκληρος ἡ Βουλή.

§218ΑΘ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπλήρωσαν ὅμως χιλίας δραχμάς, τὸ δὲ κέρδος των ἦτο ὅτι ἀπελύθησαν ἕνα μῆνα καὶ μόνον πρὸ τῆς λήξεως τῆς διετοῦς θητείας των.

§219ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὅλοι αὐτοί, περὶ τῶν ὁποίων γίνεται λόγος, ἀνήκουσιν εἰς τὴν τάξιν τῶν εὐπόρων, διότι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος δίδει χιλίας δραχμὰς διὰ νὰ μὴ ὑπηρετήσῃ σημαίνει ὅτι τὰς ἔχει. Ἀλλ’ ἰδιαιτέρως εἰς τὴν παροῦσαν περίστασιν μᾶλλον διὰ τοὺς ἄλλους ἐφέδρους, περὶ τῶν ὁποίων ἠκούσαμεν, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουσι τὰ μέσα νὰ ἐπιστρέψωσιν εἰς τὰς ἑστίας των, μᾶλλον πρὸς αὐτοὺς πρέπει νὰ παράσχωμεν τὴν συμπάθειάν μας καὶ ὄχι πρὸς αὐτοὺς περὶ ὧν λέγετε ὑμεῖς.

§220Α. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπάρχει καὶ ἄλλη τάξις ἐκ τῶν ἀνηκόντων εἰς τὴν κλάσιν τοῦ 1914, οἱ ὁποῖοι εἶχον προσέλθει ἀπὸ τῆς ἀρχῆς τοῦ πολέμου ὡς ἐθελονταὶ καὶ ἀπελύθησαν πρὸ μικροῦ διὰ Β. Διατάγματος. Αὐτοὶ δὲν δύνανται νὰ κάμωσι χρῆσιν τοῦ δικαιώματος τῆς ἐξαγορᾶς, διότι οὔτε ἀπολυτήριον Γυμνασίου ἔχουσιν, οὔτε ἀνήκουσιν εἰς τὰ Σώματα, περὶ ὧν ὁμιλεῖ ὁ νόμος, ἀλλ’ εἰς ἄλλα Σώματα, ὡς τὸ Σῶμα τῶν chauffeurs. Δὲν βλέπω τὸν λόγον διατὶ νὰ μὴ ἐπιτραπῇ εἰς αὐτούς, τοὺς τόσον προθύμως σπεύσαντας εἰς τὴν φωνὴν τῆς πατρίδος, νὰ ἐξαγοράσωσι τὸ δεύτερον ἔτος πληρώνοντες 1000 δρ., ἀφοῦ καὶ τὴν πεῖραν τοῦ πολέμου ἀπέκτησαν καὶ τὸ δημόσιον ταμεῖον εἶναι διατεθειμένοι νὰ ἐνισχύσωσι πληρώνοντες τὰς χιλίας δραχμάς.

§221ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Αὐτὸ θὰ ἐξετάσω.

§222Α. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὀφείλω δὲ νὰ σημειώσω ὅτι ἐνταῦθα δὲν πρόκειται περὶ εὐπόρων, ἀλλὰ περὶ βιοπαλαιστῶν, περὶ ἀνθρώπων κατ’ ἐπάγγελμα ἀνηκόντων εἰς τὸ Σῶμα τοῦτο.

§223ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ.κ. Δ. Πετρουπουλάκης καὶ Ν. Βελέντζας «συνιστῶσιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως οἱ ἀπολυόμενοι ἔφεδροι μὴ ὑποχρεωθῶσι νὰ ὑπηρετήσωσι τὴν τυχὸν ἐπιβληθεῖσαν εἰς αὐτοὺς φυλάκισιν κατὰ τὸν χρόνον τῆς ἐκστρατείας».

§224Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Καλὸν εἶναι νὰ τοῖς χαρισθῇ.

§225ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τὸ ἑξῆς μέτρον ἐλήφθη· ἐνθυμεῖσθε ὅτι εἰς τὴν Βουλὴν ἐγένετο παρατήρησις ὅτι οἱ εὑρισκόμενοι εἰς τὰ ἔμπεδα τμήματα ἀπολυθέντες ἐνωρίτερον ὠφελήθησαν καὶ κατὰ τοῦτο. Ἐλήφθη λοιπὸν μέτρον, ὅπως ἡ πρόσθετος ὑπηρεσία τῶν μὴ εὑρισκομένων εἰς τὰ ἔμπεδα τμήματα, ἀλλὰ τῶν ἐλθόντων ἐκ Μακεδονίας, ἀρχίζῃ ἀφ’ οὗ χρόνου ἀπελύθησαν οἱ εἰς τὰ ἔμπεδα τμήματα τῶν Σωμάτων των. Σᾶς ὑπενθυμίζω ὅτι τὸ ζήτημα κατὰ τὰ λοιπὰ συνεζητήθη ἐν τῇ Βουλῇ καὶ ἐλέχθη τότε, ὅτι ὑπάρχει ἡμερησία διαταγὴ τοῦ Στρατηγείου ὁρίζουσα ὅτι θὰ ἐκτιθῶσιν αὐταὶ αἱ ποιναί.

§226Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Δηλαδὴ ἡ ἔκτισις τῶν ποινῶν θὰ ἀρχίσῃ ἀπὸ τῆς ἑπομένης τοῦ Διατάγματος τῆς ἀπολύσεως;

§227ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τὸ ὁρισθὲν διὰ τῆς μεταγενεστέρας ἐγκυκλίου εἶναι ὅτι ὁ χρόνος τῆς ἐνάρξεως τῆς ἐκτίσεως τῶν ποινῶν δι’ ἕκαστον Σῶμα, θὰ ὁρισθῇ ἀπὸ τῆς ἡμέρας καθ’ ἣν οἱ ἐν τῷ ἐμπέδῳ τμήματι τοῦ Σώματος αὐτῶν ἀπελύθησαν.

§228Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Δὲν ἠδύναντο νὰ ἀμνηστευθῶσι τέλος πάντων; Πτωχοὶ ἄνθρωποι εἶναι.

§229Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Νὰ μεταβῶσι νὰ καλλιεργήσωσι τοὺς ἀγροὺς των.

§230Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Λάβετε ὑπ’ ὄψιν ὅτι αἱ περισσότεραι ποιναὶ ἐπεβλήθησαν ἀπὸ τῆς λήξεως τοῦ Τουρκικοῦ μέχρι τῆς ἐνάρξεως τοῦ Βουλγαρικοῦ πολέμου, ὁπότε ὁ στρατὸς δυσηνασχέτει παραμένων ὑπὸ τὰ ὅπλα εἰς ἐρήμους τόπους ὑφιστάμενος πλείστας κακουχίας καὶ συγκρατούμενος μόνον ὑπὸ τῆς ἰδέας τῆς πατριωτικῆς. Πιθανὸν τότε, ὑπὸ τοιαύτας συνθήκας εὑρισκόμενοι, νὰ ὑπέπεσαν εἰς πειθαρχικὰ παραπτώματα, ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον διὰ τῶν μετέπειτα ἐξόχων ἀνδραγαθημάτων καὶ περιλάμπρων νικῶν ἀπέσβεσαν τὰ μικρὰ ταῦτα παραπτώματα, θὰ ἦτο δίκαιον, ἄν, ἐπιεικῶς κρίνοντες αὐτὰ ἐφ’ ὅσον δὲν πρόκειται νὰ παραβλαφθῇ ἡ πειθαρχία ἐν τῷ στρατεύματι, χαρισθῶσιν αἱ ἐπιβληθεῖσαι ποιναί, λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν ὅτι δι’ ἐλάχιστα παραπτώματα ἐπεβλήθησαν μηνιαῖαι φυλακίσεις καὶ ἄλλαι αὐστηραὶ πειθαρχικαὶ ποιναί.

§231ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Β. Τουρκοβασίλης «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἂν τῇ 16ῃ Ὀκτωβρίου τρέχ. ἔτους ἐδημοσιεύθη ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως Β. Διάταγμα διὰ τοῦ ὁποίου 20 ἰατροί, ὑπηρετοῦντες ἐν τῷ στρατῷ ὡς νοσοκόμοι, ὀνομάζονται ἀνθυπίατροι, τῇ 19ῃ τοῦ αὐτοῦ μηνὸς διαταχθέντες οὗτοι παρουσιάσθησαν εἰς τὴν ἐν Θεσσαλονίκῃ μετόπισθεν ὑπηρεσίαν, ἥτις τοὺς ἐτοποθέτησεν εἰς τὰς διαφόρους Μεραρχίας, καὶ ὑπηρετοῦσι μέχρι σήμερον εἰς τὰ διάφορα ἐν Μακεδονίᾳ συντάγματα ὡς ἀνθυπίατροι, χωρὶς παραδόξως καὶ νὰ μισθοδοτῶνται καὶ ὡς τοιοῦτοι, ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι δὲν ἐκοινοποιήθη ἡ ἐγκύκλιος, ἐνῷ δι’ ἄλλους 20 ἀνθυπιάτρους, ὀνομασθέντας διὰ μεταγενεστέρου Διατάγματος τῆς 29ης Ὀκτωβρίου, ἐκοινοποιήθη ἀμέσως ἡ ἐγκύκλιος καὶ μισθοδοτοῦνται ἔκτοτε».

§232ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν εἶμαι εἰς θέσιν ν’ ἀπαντήσω σήμερον ἐπ’ αὐτοῦ.

§233Β. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε. Ἔλαβον ἔγγραφον ἀπάντησιν παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι ἡ κοινοποίησις ἐγένετο ἤδη πρὸς τὰ Σώματα καὶ ὅτι ἡ ἔναρξις τῆς μισθοδοσίας θὰ γίνῃ κατὰ τὰ κεκανονισμένα. Ἀλλὰ κατὰ τὰ κεκανονισμένα ἡ μισθοδοσία ἄρχεται ἀπὸ τῆς κοινοποιήσεως τῆς ἐγκυκλίου πρὸς τὰ Σώματα καὶ συνεπῶς ἡ ἀπάντησις δὲν λύει τὸ ζήτημα.

§234ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Θὰ ἐξετάσω ἀπὸ πότε πρέπει νὰ γίνῃ ἡ πληρωμή.

§235Β. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θέλω νὰ εἴπω εἶναι τοῦτο, ὅτι τὸ λάθος τῆς ὑπηρεσίας, ἡ ὁποία ἐκοινοποίησε τὴν ἐγκύκλιον δύο μῆνας μετὰ τὴν δημοσίευσιν τοῦ Διατάγματος, νὰ μὴ τὸ ὑποστῶσιν οἱ ἔφεδροι ἀνθυπίατροι χάνοντες τὴν μισθοδοσίαν των. Ἐδημοσιεύθη τὸ Διάταγμα τῆς ὀνομασίας καὶ ἡ ἐγκύκλιος ἐκοινοποιήθη μετὰ δύο μῆνας, ἐνῷ δι’ ἄλλους βραδύτερον πολὺ ὀνομασθέντας ἐκοινοποιήθη ἀμέσως.

§236ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Τσακόπουλος. Ἀπών. Ὁ κ. Μ. Στελλάκης «παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν εὐαρεστούμενος, ἂν κατὰ τὸν χρόνον τῆς διεξαγωγῆς τῶν διαπραγματεύσεων πρὸς τὴν Βουλγαρίαν περὶ συμμαχίας ἢ στρατιωτικῆς συμβάσεως εἶχεν ἀνακοινωθῆ ἢ γνωρισθῆ εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν ἡ ἰδιαιτέρα συμμαχία μεταξὺ Σερβίας καὶ Βουλγαρίας».

§237Δ. ΠΑΝΑΣ. Πληροφορῶ τὸν ἀξιότιμον Βουλευτήν, ὅτι ἡ Βουλγαρικὴ Κυβέρνησις κατὰ τὸν χρόνον τῆς διαπραγματεύσεως τῆς συμμαχίας μεθ’ ἡμῶν καὶ τῆς διαπραγματεύσεως ἐπίσης τῆς στρατιωτικῆς συνθήκης οὐδὲν ἀνεκοίνωσεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν περὶ τῆς ἰδίας αὐτῆς συμμαχίας ἢ ἑτέρας μετὰ τῆς Σερβίας.

§238Μ. ΣΤΕΛΛΑΚΗΣ. Ἴσως εἶναι κατόπιν ἑορτῆς ἡ πληροφορία ἂν ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἦτο ἐν γνώσει ἢ μὴ τῆς μυστικῆς συνθήκης μεταξὺ Σερβίας καὶ Βουλγαρίας. Τοῦτο θὰ εἶχε τὴν σημασίαν του, ὅτε θὰ ἐκρίνετο ἡ πολιτεία τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία, οὕτως εἰπεῖν, ἐβάδιζεν εἰς τὰ τυφλά. Κυρίως ἡ αἴτησίς μου σκοπὸν εἶχε νὰ κριθῇ κατὰ πόσον ἠδυνήθη ἡ ἐκεῖ Πρεσβεία νὰ παρακολουθήσῃ τὴν ἐξέλιξιν τῶν πραγμάτων καὶ νὰ παράσχῃ πληροφορίας εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν διαπραγματευομένην περὶ τοιούτων ὑψίστων ἐθνικῶν ζητημάτων, ὥστε ἐν γνώσει νὰ κανονίζῃ τὴν θέσιν τῆς Ἑλλάδος ἀπέναντι τῶν συμμάχων. Ἀκριβῶς αὐτὴν τὴν παρατήρησιν εἶχον νὰ ὑποβάλω.

§239Δ. ΠΑΝΑΣ. Εἶπον ὅτι δὲν ἀνεκοίνωσέ τι ἡ Βουλγαρικὴ Κυβέρνησις, ἀλλ’ ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις εἶχε γνῶσιν.

§240Μ. ΣΤΕΛΛΑΚΗΣ. Αὐτὸ ἐζήτουν ν’ ἀπαντήσητε.

§241Δ. ΠΑΝΑΣ. Παρακαλῶ, ὄχι βεβαίως ἀπολύτως, διότι τὸ πρᾶγμα ἐτηρήθη ἐντελῶς ἀπόρρητον. Ἀλλ’ ὁπωσδήποτε ἡ Κυβέρνησις εἶχε γνῶσιν καὶ ἐγνώριζεν ἐπὶ τίνι βάσει ἐγένετο ἡ συνθήκη μεταξὺ Βουλγαρίας καὶ Σερβίας καὶ ὅτι αὕτη δὲν ἐστρέφετο κατὰ τῆς Τουρκίας.

§242Μ. ΣΤΕΛΛΑΚΗΣ. Ὀφείλω τότε νὰ συμπληρώσω ὅσα εἶπον καὶ νὰ συγχαρῶ τὴν Πρεσβείαν, ἄν εἶχε γνῶσιν ὄντως τῆς τοιαύτης συνθήκης. Ὁ κ. Ν. Βελέντζας συνιστᾷ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν 1) ὅπως διατάξῃ τὴν ἐπισκευὴν τῆς δημοσίας ὁδοῦ Λαμίας–Ὑπάτης, ἥν ὁ χείμαρρος Ξεριᾶς κατέστρεψεν ἀπὸ τοῦ 1911, καθόσον ἡ ὁδὸς αὕτη εἶναι ἀδιάβατος, ἰδίᾳ ἐν καιρῷ χειμῶνος· 2) νὰ διατάξῃ τὴν διαρρύθμισιν τῆς κοίτης τοῦ χειμάρρου Ξεριᾶ τῆς Ὑπάτης, καθ’ ὅσον οὗτος μετέβαλεν εἰς κοίτην ὄχι μόνον τὴν ὁδὸν Λαμίας–Ὑπάτης, ἀλλὰ θὰ θέσῃ ἐν ἀμφιβόλῳ καὶ αὐτὰ τὰ ἐν τοῖς λουτροῖς Ὑπάτης κτίρια τοῦ Δημοσίου ἐν περιπτώσει νέας πλημμύρας καὶ ὑπερεκχειλίσεως αὐτοῦ». Ὁ κ. Ν. Βελέντζας ἔχει τὸν λόγον.

§243Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, δὲν πρόκειται περὶ κατασκευῆς δημοσίας ὁδοῦ οὐδὲ περὶ ἐπισκευῆς δημοσίας ὁδοῦ μεγάλης ἐκτάσεως. Λέγω ταῦτα, διότι ἔχω ὑπ’ ὄψει τὰς δηλώσεις σας, τὰς ὁποίας ἐκάμετε πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ὁ ὑφιστάμενος νόμος δὲν παρέχει τὰ μέσα τῆς κατασκευῆς τοιούτων ἔργων εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὥστε νὰ προβῇ εἰς τὴν ἐπισκευὴν ὁδῶν ἢ εἰς κατασκευὴν ὁδῶν ἢ ἐν γένει εἰς τὴν ἐπιδιόρθωσιν τῶν ὁδῶν τῆς Ἑλλάδος, αἵτινες ἔχουσι πολὺ φθαρῆ. Ἔχω βεβαίως ὑπ’ ὄψει μου τὰς δηλώσεις ταύτας, ἀλλά, ἂν συνέστησα εἰς ὑμᾶς τὰ μέτρα ταῦτα περὶ ἐπισκευῆς τῆς δημοσίας ὁδοῦ ὄχι τῆς Λαμίας–Ὑπάτης ἀλλὰ λουτρῶν Ὑπάτης καὶ τῆς κωμοπόλεως Ὑπάτης, ἔπραξα τοῦτο, διότι εἶναι ζήτημα ἀνάγκης καὶ ἀνάγκης ἐπειγούσης. Ἡ ὁδὸς αὕτη πρὸ ἐτῶν ἐκ τῆς ὑπερεκχειλίσεως τοῦ χειμάρρου Ξεριᾶ τῆς Ὑπάτης κατεστράφη, εἶναι δὲ ἀδιάβατος ἀπὸ τοῦ 1911 καὶ ἐντεῦθεν, καὶ ἐὰν δὲν ληφθῶσι μέτρα ῥυθμίσεως τῆς κοίτης τοῦ χειμάρρου τούτου καὶ ἐπαναληφθῇ ἡ ὑπερεκχείλισις καὶ ἐξακολουθήσῃ ἡ κατεύθυνσις, ἣν ἔχουσι τὰ ὕδατα τοῦ χειμάρρου, τὰ ὕδατα θὰ εἰσέλθωσιν ἐντὸς τῶν κτιρίων τῶν λουτρῶν, ἅτινα εἶναι κτῆσις τοῦ Δημοσίου καὶ διὰ τὰ ὁποῖα ἔχουσι δαπανηθῆ χιλιάδες δραχμῶν. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ λάβῃ μέριμναν περὶ τούτου, διότι, ἂν δὲν ληφθῶσι σύντονα μέτρα, θὰ ἔχωμεν πολλὰς χιλιάδων δραχμῶν ζημίας εἰς τὸ Δημόσιον.

§244ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Μοὶ ἔχουσι παρασταθῆ πάντα ταῦτα, ἀκριβῶς δὲ διότι πρόκειται περὶ τῶν λουτρῶν πρέπει νὰ ἐξευρεθῇ ὁπωσδήποτε τρόπος δικαιολογῶν τὴν δαπάνην.

§245Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Εὐχαριστῶ· οὐδεμίαν ἔχω ἀμφιβολίαν ὅτι παρεστάθησαν εἰς ὑμᾶς ταῦτα. Ἤκουσα μάλιστα πρὸ ὀλίγου τὸν ἀξιότιμον συνάδελφόν μου ἐκ Φθιώτιδος νὰ παρεμβάλῃ τὸ ζήτημα τοῦτο ὡς ἄσχετον πρὸς τὸ θέμα ἐρώτησιν τῆς σημερινῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, ἴσως διὰ νὰ μὲ προλάβῃ καὶ νὰ μὴ λάβω τὴν δόξαν ἐγὼ τῆς ἐκτελέσεως τοῦ ἔργου τούτου. Ἀλλ’ ἐγὼ δηλῶ ὅτι δέχομαι πᾶσαν συνεργασίαν προκειμένου περὶ ἐκτελέσεως ἔργων ἐπειγούσης ἀνάγκης ἀφορώντων τὴν Φθιώτιδα, οὔτε ἐπιδιώκω νὰ πιστευθῇ ὅτι ἡ Κυβέρνησις προβαίνει εἰς τὰ μέτρα ταῦτα κατόπιν συστάσεως ἰδικῆς μου, διότι ἔχω καὶ πεποίθησιν ὅτι εἰς ταῦτα προέρχεται ἐκ τῆς ὑποχρεώσεως ἣν ἔχει νὰ θεραπεύσῃ τὰς ἀνάγκας τῆς ἐπαρχίας ἣν καὶ ἐγὼ ἔχω τὴν τιμὴν ν’ ἀντιπροσωπεύω ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ.

§246ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Φίλιος «συνιστᾷ εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως λάβῃ πρόνοιαν διὰ τὴν ἐγκατάστασιν τηλεφώνου ἐν Ζουπανίῳ τῆς Ἀνασελίτσης, διότι καὶ ἐπὶ Τουρκοκρατίας ὑπῆρχε τοιοῦτον, ἀφοῦ ἄλλως τε καὶ οἱ στῦλοι εἶναι ἐν τάξει».

§247Θ. ΦΙΛΙΟΣ. Παρακαλῶ, κ. Ὑπουργέ, νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν σας τὴν σύστασίν μου ταύτην, ἀφοῦ ἄλλως τε ὅλα εἶναι ἐν τάξει.

§248ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Πολὺ καλά.

§249ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Ἀλεξάκης «ἐπερωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, ἂν ὁ πρό τινων μηνῶν γενόμενος διορισμὸς τοῦ κ. Συναδινοῦ ὡς ἀμίσθου προξένου τῆς Ἑλλάδος ἐν Βοστώνῃ τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν τῆς Ἀμερικῆς κέκτηται τὰ ὑπὸ τοῦ νόμου σαφῶς ὁριζόμενα προκπαιτούμενα. Ὁ διορισθεὶς ἔχει δεκαετῆ ἐγκατάστασιν ἐν ταῖς Ἡνωμέναις Πολιτείαις τῆς Ἀμερικῆς; Προηγήθη τοῦ διορισμοῦ του πρότασις τοῦ ἐν Οὐασιγκτῶνι πρεσβευτοῦ;». Ἐνταῦθα παρελείφθη κατὰ λάθος, ὁ κ. Τσακόπουλος ὅστις, ἂν θέλῃ, δύναται νὰ λάβῃ τὸν λόγον.

§250Δ. ΠΑΝΑΣ. (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Δεκαετὴς ἐγκατάστασις ἀπαιτεῖται διὰ τὸν Ἑλληνικὴν ἔχοντα ὑπηκοότητα. Ὁ κ. Συναδινὸς καὶ πρὸ τοῦ διορισμοῦ αὐτοῦ ἦτο Αὐστριακὸς ὑπήκοος, κατὰ βεβαίωσιν ὑποβληθεῖσαν ἐσχάτως εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν. Ὅσον ἀφορᾷ διὰ τὴν πρότασιν, δὲν ὑπάρχει τοιαύτη πρότασις. Ἑπομένως θὰ ἐφαρμοσθῶσιν αἱ διατάξεις τοῦ νόμου.

§251Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Μοὶ γράφουσιν ἐξ Ἀμερικῆς συμπολῖταί μου, ὅτι παρανόμως ἔχει διορισθῆ πρόξενος ὁ κ. Συναδινός, καί, ἐνῷ βλέπω ὄνομα Ἑλληνικόν, πληροφοροῦμαι αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὅτι εἶναι Αὐστριακὸς ὑπήκοος, καὶ δὲν συμφωνῶ μὲ τὴν γνώμην τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅτι μόνον ἀπαιτεῖται ἐγκατάστασις 10ετὴς διὰ τοὺς ὁμοεθνεῖς, διὰ τοὺς Ἕλληνας, δὲν ἀπαιτεῖται δὲ διὰ τοὺς ἀλλοεθνεῖς, διότι ἡ διάταξις τοῦ νόμου δὲν ἀναφέρει τοιοῦτό τι. Ἀλλὰ καὶ ἂν ἐξετάσωμεν καὶ λογικῶς θὰ ἐξάγομεν τὸ συμπέρασμα, ὅτι κατὰ πλείονα λόγον ἀπαιτεῖται ἐγκατάστασις μείζων εἰς τοὺς ἀλλοδαποὺς διὰ νὰ ἔχῃ τις ἐξ αὐτῶν τὸ δικαίωμα νὰ ἀντιπροσωπεύσῃ τὴν Ἑλληνικὴν Πολιτείαν, διότι ἀλλοίμονον ἂν λάβητε ἕνα ἀπὸ τὸ Ἀφγανιστὰν καὶ τὸν διορίσητε Πρόξενον εἰς τὴν Ἀμερικὴν μὴ γνωρίζοντα οὔτε τόπον οὔτε πρόσωπα. Νομίζω ὅτι τοῦτο δὲν εἶναι.... δὲν τολμῶ νὰ δώσω τὸν χαρακτηρισμόν. Νομίζω λοιπόν, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι δὲν εὑρίσκεσθε ἐν τῷ νόμῳ ἰσχυριζόμενος ὅτι δὲν ἀπαιτεῖται ἐγκατάστασις διὰ τοὺς ἀλλοδαπούς. Ἀλλὰ συνωμολογήσατε ὅτι ἔχει διορισθῆ ἄνευ προτάσεως ὡς ἀπαιτεῖ ῥητῶς ὁ νόμος, τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Καὶ πληροφοροῦμαι καὶ βλέπω ὅτι οὔτε ἄλλα προσόντα εἶχεν ὁ Κύριος αὐτός, ὅστις διωρίσθη. Τὸ μόνον προσὸν ὅπερ εἶχεν ἦτο ὅτι ἦτο κουμπάρος ἢ ὑπάλληλος τινὸς τῶν ἁρμοδίων. Παρακαλῶ, κύριε Ὑπουργὲ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν, νὰ σπεύσητε παραχρῆμα ν’ ἀπολύσητε τὸν τοιοῦτον ὑπάλληλον, διότι καὶ μόνον τοῦτο, ὅτι Ἕλλην αὐτὸς ἤλλαξεν ὑπηκοότητα καὶ ἐγένετο Αὐστριακὸς ὑπήκοος, ἦτο ἀρκετὸν νὰ μὴ ἐμπιστευθῆτε εἰς αὐτὸν ὑπηρεσίαν τοιαύτην. Ἂν προσόντα, κ. Ὑπουργέ, εἶναι οἱ κουμπαριὲς καὶ τὸ νὰ εἶναί τις ὑπηρέτης ἄλλου διὰ νὰ γίνῃ Πρόξενος, δὲν τὸ ἐγνωρίζομεν. Ἀλλ’ οἱ μένοντες ἐκεῖ ὁμογενεῖς διαμαρτύρονται καὶ λέγουσιν ὅτι ἡ διεύθυνσις τοῦ ἐκεῖ Προξενείου περιῆλθεν εἰς ἕνα ξενοδόχον. Ἐὰν νομίζητε ὅτι τὴν κατάστασιν αὐτὴν πρέπει ὑμεῖς νὰ διατηρήσητε δὲν ἔχω τι ἕτερον νὰ εἴπω.

§252Δ. ΠΑΝΑΣ. Εἰς τὸ ζήτημα τῆς ἐγκαταστάσεως, κύριε Βουλευτά, ἐδόθη πάντοτε αὐτὴ ἡ ἑρμηνεία, ὅτι διὰ τοὺς ἀλλοδαποὺς δὲν ἀπαιτεῖ ὁ νόμος τὴν δεκαετῆ ἐγκατάστασιν. Ὡς πρὸς τὸ δεύτερον μέρος σᾶς εἶπον καὶ ἐπαναλαμβάνω ὅτι δὲν ἐτηρήθησαν αἱ διατάξεις τοῦ νόμου καὶ ὅτι ἤδη θὰ ἐφαρμοσθῶσιν αἱ διατάξεις τοῦ νόμου.

§253ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ν’ ἀπολυθῇ.

§254Δ. ΠΑΝΑΣ. Αὐτὸ βεβαίως ἐννοῶ.

§255ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας. Πρῶτον ἀντικείμενον: Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐγκρίσεως τῆς κατασκευῆς μιᾶς ἀποθήκης ἐντὸς τοῦ περιβόλου τοῦ τελωνειακοῦ καταστήματος Πειραιῶς καί τινων ἄλλων ἔργων εἰς αὐτὸ καὶ ἐγκρίσεως τῆς δαπάνης τῆς κατασκευῆς της κλπ.»

§256ΕΥΘ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Θὰ παρακαλέσω, κ. Πρόεδρε, τὸν κ. Ὑπουργὸν ν’ ἀναβάλῃ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου, διότι βλέπω εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν ὅτι λόγῳ τοῦ ἐπείγοντος ἠναγκάσθη ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ προβῇ εἰς τὴν κατασκευὴν ἀποθήκης ἐντὸς τοῦ περιβόλου τοῦ Τελωνείου δι’ εἰδικοῦ τεχνίτου καὶ δι’ εἰδικῆς συμφωνίας μετ’ αὐτοῦ, καὶ δὲν δυνάμεθα νὰ συζητήσωμεν χωρὶς νὰ κατατεθῇ ὁ σχετικὸς φάκελος.

§257ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Πρόκειται περὶ δαπάνης ἀποφασισθείσης κατ’ οὐσίαν πρὶν γίνω Ὑπουργὸς ἡ ὁποία ἀφορᾷ τὴν κατασκευὴν μιᾶς ἀποθήκης, ἥτις λόγῳ τοῦ ἐπείγοντος διετάχθη νὰ κατασκευασθῇ ἄνευ τῶν ὑπὸ τοῦ νόμου ἐπιβαλλομένων διατυπώσεων, καὶ διότι προσέτι ἡ ἐπιστράτευσις καθίστα δυσκολωτάτην τὴν τήρησιν πάντων τῶν δικτασσομένων.

§258ΕΥΘ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Τὸ ἐπεῖγον εἶναι νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἢ νὰ τεθῇ εἰς τὰς φυλακὰς ὁ ἀναλαβὼν τὴν κατασκευὴν τοῦ ἔργου; Δὲν γνωρίζω, κ. Ὑπουργέ, ἐὰν εἶσθε ὑμεῖς ὁ δώσας τὴν διαταγὴν τῆς κατασκευῆς, ἔμαθον ὅμως τὸ ἑξῆς καὶ δι’ αὐτὸ ἐζήτησα τὴν κατάθεσιν τοῦ φακέλου, ὅτι ὁ τότε Ὑπουργός, ἐνδιαφερόμενος ὄχι τόσον διὰ τὸ κατεπεῖγον τῆς κατασκευῆς τῆς τελωνειακῆς ἀποθήκης, ἀλλὰ διὰ τὸ κατεπεῖγον τοῦ πλουτισμοῦ τοῦ ἐργολάβου, ἀνέθηκεν εἰς αὐτὸν παρὰ πάντα νόμον τὴν κατασκευήν.

§259ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Τοιαύτην μομφὴν οἵαν προσάπτετε κατὰ ἀπόντος δὲν δύναμαι νὰ τὴν δεχθῶ.

§260ΕΥΘ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Παρὰ πάντα νόμον ὅμως προέβη εἰς τὴν σύνταξιν ἰδιαιτέρας συμφωνίας, διότι, ὡς γνωρίζετε, κατὰ τὸν νόμον ὁσάκις ἔργον τι ὑπερβαίνει τὴν δαπάνην τῶν χιλίων δραχμῶν, ἔχει ὑποχρέωσιν ὁ Ὑπουργὸς νὰ προκηρύξῃ δι’ αὐτὸ δημοπρασίαν, ὥστε νὰ ἐπέλθῃ συναγωνισμὸς καὶ διὰ τοῦ συναγωνισμοῦ ὠφέλεια πρὸς τὸ Δημόσιον. Ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν προέβη εἰς δημοπρασίαν μία παρανομία. Ἀλλὰ καὶ ἄλλο τι συνέβη· πρὶν κατασκευασθῇ ἡ ἀποθήκη διετάχθη ὁ ταμίας ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου νὰ πληρώσῃ τὸν ἐργολάβον. Ὁ ταμίας διαμαρτύρεται καὶ θέλει δικαιολογητικὰ ἔγγραφα διὰ τὴν πληρωμὴν καὶ ἐκδίδεται τὸ ἔνταλμα τὸ ὁποῖον ἐπιστρέφεται ἀθεώρητον ὑπὸ τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, διότι παρὰ πάντα νόμον ἐγένετο ἡ παραγγελία. Γίνεται μία ἐπιτροπὴ πρὸς παραλαβὴν τοῦ ἔργου τῆς ἀποθήκης καὶ θὰ καταπλαγῇ ἡ Βουλὴ ὅταν ἀκούσῃ ὅτι μετέβη ἐπιτροπὴ εἰς Πειραιᾶ διὰ νὰ παραλάβῃ τὸ ἔργον, ἀλλὰ δυστυχῶς ἔργον δὲν ὑπῆρχε, διότι ἡ ἀποθήκη ὀλίγας ἡμέρας μετὰ τὴν κατασκευὴν κατέρρευσεν.

§261ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ἡ στέγη κατέρρευσε.

§262ΕΥΘ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ἐγὼ γνωρίζω ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ δὲν εὗρεν ἀποθήκην. Καὶ τώρα ἐρωτῶ ὑμᾶς· εἶναι κατεπεῖγον αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον; Ποῦ εἶναι ἡ ἐργασία τοῦ ἐργολάβου; Ἐπὶ τῇ βάσει τίνος νόμου διετάχθη ἡ κατασκευή; Ἐν τίνι δικαιώματι ἐπληρώθη ὁ ἐργολάβος;

§263ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Δὲν ἀμφισβητῶ τὸ γεγονὸς ὅτι ἡ δαπάνη αὕτη ἐγένετο κατὰ παράβασιν τοῦ νόμου ἕνεκα τοῦ ἐπείγοντος τῆς κατασκευῆς τῆς ἀποθήκης ταύτης καθ’ ὅσον ἐθεωρήθη ἀπολύτως ἐπιβεβλημένον νὰ κατασκευασθῇ ἡ ἀποθήκη αὕτη ἐν Πειραιεῖ εἰς τὸν περίβολον τοῦ τελωνείου ἵνα αὐξηθῇ ὁ χῶρος εἰς τὸν ὁποῖον θὰ ἀπετίθεντο τὰ ἐμπορεύματα, διότι οἱ ἔμποροι διεμαρτύροντο. Ἔχομεν δὲ καὶ σήμερον ὁμοίας προστριβὰς μὲ τὸ ἐμπόριον καὶ εἴμεθα ἠναγκασμένοι νὰ προβῶμεν ὁμοίως εἰς πράξεις προσωρινάς. Ἡ δαπάνη ὅμως ἐγένετο, σήμερον δέ, διὰ τοῦ νομοσχεδίου, δὲν ζητεῖται ἢ νὰ ἐγκριθῇ ἡ δαπάνη ἡ γενομένη διὰ τὴν κατασκευὴν τῆς ἀποθήκης αὐτῆς. Περὶ αὐτοῦ πρόκειται.

§264ΕΥΘ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Πρόκειται περὶ τοῦ ὅτι ὁ ἐργολάβος ἔλαβε χρήματα τοῦ Δημοσίου. Ἔχει ὁ Ὑπουργὸς τὸ δικαίωμα νὰ διαθέτῃ τὰ χρήματα τοῦ Δημοσίου;

§265ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Δὲν τὸ ἀμφισβητῶ αὐτό.

§266ΕΥΘ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ζητεῖτε λοιπὸν νὰ ἔλθωμεν ἡμεῖς ἐνταῦθα καὶ νὰ ἐπικυρώσωμεν παρανομίας τοῦ Ὑπουργοῦ;

§267ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Δὲν ἀμφισβητῶ ὅτι ἡ κατασκευὴ τῆς ἀποθήκης ἐγένετο κατὰ παράβασιν τοῦ νόμου, ἀλλὰ λέγω ὅτι τὸ ἔργον κατεσκευάσθη ἤδη. Ἀληθῶς δὲν κατεσκευάσθη τεχνικῶς, ὅπως ἔπρεπε νὰ γίνῃ, κατεσκευάσθη ὅμως καλῶς καὶ ἡ δαπάνη ἀνέρχεται εἰς 7866 δραχ. Ἀποκρούω ὅμως διαρρήδην τὴν μομφήν, τὴν ὁποίαν ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας ἠθέλησε νὰ ἐπιρρίψῃ εἰς τὸν τότε Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, εἰπὼν ὅτι ἀπεφασίσθη ἡ κατασκευή, διότι ὁ τότε Ὑπουργὸς ἠθέλησε νὰ συνδράμῃ ἢ νὰ βοηθήσῃ ὁπωσδήποτε τὸν τότε ἐργολάβον. Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐκεῖνος βεβαίως εἶναι μακρὰν πάσης ὑποψίας τοῦ ὅτι εἰς τὴν ἐνέργειαν αὐτὴν δὲν ὡρμήθη ἐξ ἀγαθοῦ συνειδότος καὶ ἐκ προθέσεως νὰ διευκολύνῃ τὰ τοῦ ἐμπορίου καὶ τὴν τοποθέτησιν τῶν διαφόρων ἐμπορευμάτων εἰς τὸ τελωνεῖον Πειραιῶς. Τοῦτο νομίζω δὲν δύναται ν’ ἀμφισβητηθῇ. Βεβαίως δὲν ἀμφισβητῶ ἐγὼ ὅτι ἡ ὅλη ἐνέργεια αὕτη δὲν ἐγένετο ἐπὶ τῇ βάσει τῶν κανόνων τοῦ λογιστικοῦ νόμου καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν περὶ ἐκτελέσεως ἔργων κανόνων. Ἀλλ’ ἡ δαπάνη αὕτη ἐγένετο, καὶ πρόκειται περὶ κανονισμοῦ σήμερον αὐτῆς. Ἐὰν φρονῆτε ὅτι ἡ ἐνέργεια αὕτη δὲν ἐγένετο καλῶς, τότε σᾶς παρακαλῶ νὰ ὑποβάλητε τοιαύτην πρότασιν.

§268ΕΥΘ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἤκουσα τὸ ἑξῆς, ὅτι λόγῳ τοῦ κατεπείγοντος...

§269ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Πότε ἐγένετο τὸ ἔργον; Ὑπὸ τίνων Ὑπουργῶν; Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε.

§270ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.

§271ΕΥΘ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Οὐδεὶς ἀμφισβητεῖ τὸ κατεπεῖγον τῆς ἀνεγέρσεως ἀποθηκῶν καὶ βλέπομεν τοὺς διαφόρους ἐμπόρους, οἱ ὁποῖοι διαμαρτύρονται, διότι τὰ πράγματά των εἶναι ἐν τῷ τελωνείῳ ἐκτεθειμένα καὶ καταστρέφονται. Αὐτὸ οὐδεὶς ἀμφισβητεῖ. Ἀλλ’ ἤθελον νὰ ἐρωτήσω ὑμᾶς τοῦτο. Ἐδῶ βλέπω τὸ ἑξῆς· «ἐγκρίνεται ἡ γενομένη κατασκευὴ μιᾶς ἀποθήκης ἐντὸς τοῦ περιβόλου τοῦ τελωνειακοῦ καταστήματος Πειραιῶς καί τινων ἄλλων ἔργων εἰς αὐτὸ κατὰ τὸ ἔτος 1912 δι’ εἰδικῆς συμφωνίας καὶ ὅρων». Καὶ ἐρωτῶ· πρόκειται περὶ κατασκευῆς τῆς ἀποθήκης ἢ ἐγένετο αὕτη;

§272Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Βεβαίως ἐγένετο.

§273ΕΥΘ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ἐγὼ ἔχω πληροφορίας ὅτι κατέρρευσεν ἡ ἀποθήκη, καὶ τὸ ὡμολογήσατε καὶ ὑμεῖς.

§274ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Δὲν εἶπον ὅτι κατέρρευσεν ἡ ἀποθήκη. Ὁπωσδήποτε θὰ καταθέσω τὰ σχετικὰ ἔγγραφα.

§275ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Βεβαίως πρέπει ν’ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, ἵνα προσαχθῶσι τὰ ζητούμενα ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ Κερκύρας ἔγγραφα. Ἀλλ’ ἔχω νὰ παρατηρήσω τοῦτο, ὅτι δὲν πρέπει νὰ μείνῃ ἡ Βουλὴ καὶ τὸ κοινὸν ὑπὸ τὴν ἐντύπωσιν ὅτι πρόκειται περὶ κακοηθείας τινός, ἥτις ἀφέθη δι’ ὑπαινιγμοῦ τινος ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ Κερκύρας κατὰ τοῦ προκατόχου τοῦ νῦν κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν.

§276ΕΥΘ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Δὲν εἶπον ἐγὼ τοιοῦτό τι.

§277ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, σᾶς ὑπενθυμίζω ὅτι καθ’ ἑκάστην σχεδὸν συνεδρίαν δὲν παύετε νὰ συνιστᾶτε πρὸς τὴν Κυβέρνησιν· «ἐκεῖ εἶναι ἐπείγουσα ἀνάγκη· φροντίσατε νὰ τὴν διορθώσητε· μὴ περιμένετε νὰ πληρώσητε τοὺς τύπους ὅλους· σπεύσατε εἰς τὴν πλήρωσιν αὐτῆς τῆς ἀνάγκης» κλπ. Ἐνώπιον αὐτῶν λοιπὸν τῶν ἀπαιτήσεων καὶ τῶν ἀξιώσεων τοῦ ἐμπορικοῦ κόσμου Πειραιῶς—εἶμαι βέβαιος—τὸ πρᾶγμα ἔρχεται αἰφνιδίως καὶ δὲν εἶμαι παρεσκευασμένος νὰ ὁμιλήσω—, εἶμαι ὅμως ἀπολύτως βέβαιος ὅτι εὑρέθη ὁ προκάτοχος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, διὰ νὰ κάμῃ μίαν ἀποθήκην ἀξίας 7.000 δρχ., ἡ ὁποία θὰ ἐξησφάλιζε τὰ ἐμπορεύματα τὰ ὁποῖα ἦσαν ἐκτεθειμένα.

§278Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγένετο αὕτη, κύριε Πρωθυπουργέ;

§279ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐγένετο καὶ χρησιμοποιεῖται. Τοῦτο μόνον συνέβη· ἐπειδὴ ἡ ἀποθήκη εἶναι ἐντελῶς παρὰ τὴν θάλασσαν, μετὰ τὸ πέρας δ’ αὐτῆς ἐγένετο τρικυμία, παρεσύρθη ἡ στέγη μόνον τῆς ἀποθήκης, ἥτις καὶ ἐπεσκευάσθη. Ἡ ἀποθήκη δὲ ἤδη χρησιμοποιεῖται. Ὅλα αὐτὰ ὁμολογουμένως δὲν ἐγένοντο ἐντελῶς κανονικῶς. Σᾶς ἐρωτῶ ὅμως· πρὶν τοὐλάχιστον ἔχωμεν ὡρισμένα γεγονότα, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὅσα ἀκούομεν, εἶναι δυνατὸν νὰ ῥίπτωνται ὑπαινιγμοὶ διὰ τὸν προκάτοχον Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος δυνατὸν νὰ ἔχῃ τὰ ἐλαττώματά του, τὰ ὁποῖα ὅλοι ἔχομεν, καὶ ὁ ὁποῖος εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ καὶ περισσότερα, ὁ ὁποῖος ὅμως εἶναι ἀνώτερος πάσης τοιαύτης ὑπονοίας; Εἶναι δ’ εὔλογον, κ. Βουλευτά, σεῖς νὰ λέγητε ὅτι ἔπεσεν ἡ ἀποθήκη καὶ ν’ ἀφήνητε τὴν Βουλὴν καὶ τὸ κοινὸν ὑπὸ τὴν ἐντύπωσιν ὅτι πρόκειται νὰ πληρώσωμεν χρήματα, διὰ τὰ ὁποῖα οὐδὲν ἔργον ἐπετελέσθη ἤ, καὶ ἂν ἐπετελέσθη τοιοῦτό τι, κατεστράφη ἀμέσως;

§280Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ ὁμολογῶ ὅτι οὕτω τὸ ἐνόμισα.

§281ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἰδοὺ ὅτι ὁ κ. Μπακόπουλος ἐξέλαβε τὰ πράγματα ὡς ἐγὼ θεωρῶ ὅτι κακῶς τὰ διετυπώσατε. Τὸ ἔργον, Κύριοι, ἐπαναλαμβάνω, ἐγένετο· ἡ ἀποθήκη ἐγένετο πλησίον τῆς θαλάσσης· τρικυμία ὅμως ἐπισυμβᾶσα μετὰ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἔργου παρέσυρε τὴν στέγην τῆς τοιαύτης ἀποθήκης καὶ τὴν ἔρριψεν. Ἐπιδιωρθώθη ἀμέσως τότε ἡ στέγη καὶ ἡ ἀποθήκη ἤδη χρησιμοποιεῖται. Μετὰ τὰς παρατηρήσεις ταύτας, ἵνα μὴ μείνῃ ἡ Βουλὴ ὑπὸ τὴν ἐντύπωσιν ὅτι πρόκειται περὶ ἀσχημίας τινὸς ἀφορώσης πρώην συνάδελφον καὶ μάλιστα ἀπόντα, δέχομαι ὡς εὔλογον τὴν πρότασίν σας ὅπως ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις, ἵνα προσαχθῶσι τὰ ἔγγραφα, ὅσα θέλετε, ἵνα φωτισθῆτε ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης.

§282ΕΥΘ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ἐγὼ οὐδένα ὑπαινιγμὸν ἔρριψα κατὰ τοῦ προκατόχου τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Ἐγώ, ἐπειδὴ εἶχον αὐτὰς τὰς πληροφορίας, ἐζήτησα παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ν’ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου, μέχρις ὅτου κατατεθῶσι τὰ ἔγγραφα, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων νὰ ἐννοήσω ἂν καὶ κατὰ πόσον εἶναι ἀληθῆ τὰ διαδιδόμενα. Ἀλλ’ ἐπέμεινεν ὁ κ. Ὑπουργὸς εἰς τὴν συζήτησιν, καὶ τότε μὲ ἠνάγκασεν εἰς τὸ νὰ ζητήσω τὴν κατάθεσιν αὐτῶν καὶ ν’ ἀναφέρω εἰς τὴν Βουλὴν αὐτὰς τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας εἶχον. Ὅσον ἀφορᾷ δὲ διὰ τὴν κατάρρευσιν τῆς ἀποθήκης, ὁ κ. Ὑπουργὸς τὸ ὡμολόγησε. Τώρα ἓν εἶναι γεγονός, κύριε Πρόεδρε, ἀναμφισβήτητον καὶ ἐκτὸς πάσης ἀμφιβολίας, ὅτι ὁ ἐργολάβος, πρὶν ἢ ἀνεγερθῇ ἡ ἀποθήκη, ἐπληρώθη κατόπιν διαταγῆς τοῦ τότε κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ ὅτι τὸ ἐκδοθὲν χρηματικὸν ἔνταλμα δὲν ἐθεωρήθη ὑπὸ τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου.

§283Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἐντύπωσις ὑπῆρξε δυσάρεστος διὰ τὴν Κυβέρνησιν ἀναμφισβητήτως. Τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὴν ἀτέλειαν μὲ τὴν ὁποίαν διετυπώθη τὸ νομοσχέδιον καὶ διὰ τὴν ἀτέλειαν τῶν πληροφοριῶν αἱ ὁποῖαι ἐδόθησαν ὡς δικαιολογητικὰ τοῦ νομοσχεδίου. Πρόκειται περὶ μιᾶς ὅλως διόλου ἐκτάκτου περιστάσεως, τὴν ὁποίαν ἐθεώρησεν ἡ Κυβέρνησις ὅτι ἠδύνατο νὰ ἱκανοποιήσῃ διὰ μιᾶς ἰδιωτικῆς συμφωνίας ἐναντίον ὅλων τῶν διατάξεων τοῦ περὶ δημοσίου λογιστικοῦ νόμου, καὶ τῶν διατάξεων ἐκείνων τῶν ἀφορωσῶν εἰς τὴν κατασκευὴν δημοσίων ἔργων. Ἦτο ἐνδεδειγμένον ὅτι ὑποβαλλόμενον τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ εἰς τὴν Βουλὴν ἔδει νὰ συνοδευθῇ μετ’ ἀναγκαίου δικαιολογητικοῦ, καὶ τὸ πρῶτον δικαιολογητικὸν ἔπρεπε νὰ εἶναι αὐτὴ ἡ συμφωνία. Δεύτερον δὲ δικαιολογητικὸν ἦτο τὸ πρωτόκολλον τῆς παραλαβῆς. Ἐὰν εἴχομεν αὐτὰ ὑπ’ ὄψει μας, δὲν θὰ ἐγίνετο αὐτὴ ἡ λογομαχία, οὔτε θὰ ἐλάμβανεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως τὸν κόπον νὰ δικαιολογήσῃ τὰ ἀληθῶς ἀδικαιολόγητα. Βεβαίως, ἂν λάβῃ τις ὑπ’ ὄψιν τὰς περιστάσεις, δύναται νὰ εὑρεθῇ εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ παραβλέψῃ ὡρισμένην ἐνέργειαν. Ἀλλὰ τὴν στιγμήν, καθ’ ἣν ἔρχεται νὰ ζητήσῃ πληρωμὴν τοῦ κατὰ τοιοῦτον τρόπον παραγγελθέντος καὶ κατασκευασθέντος ἔργου, ἀναγκαίως ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ δικαιολογήσῃ τὴν ἐνέργειάν της.

§284ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Μάλιστα.

§285Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δὲν ἐγένετο εἶναι ὅτι δὲν ἐδικαιολογήθη ἡ ἐνέργεια αὕτη. Παρακαλοῦμεν λοιπὸν σήμερον, πρὸς τὸν σκοπὸν ἵνα ἱκανοποιηθῇ ἡ Κυβέρνησις, νὰ προσκομίσῃ τὰ ἀναγκαῖα ἔγγραφα.

§286ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Μάλιστα.

§287ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συναινέσει τῆς Βουλῆς ἀναβάλλεται τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον. (Γίνονται μετὰ ταῦτα δεκτὰ κατ’ ἀρχὴν δι’ ἀναστάσεως τὰ κάτωθι νομοσχέδια· 1) «Περὶ κυρώσεως Β. Διαταγμάτων, δι’ ὧν ἐχορηγήθησαν ἀναπληρωματικαὶ πιστώσεις ἐκ δραχ. 2,294,000 ἐπὶ τῶν εἰδικῶν προϋπολογισμῶν τῶν ἐξόδων τῶν ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ Ναυτικῶν Ὑπουργείων τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1913»· 2) «Περὶ κυρώσεως Β. Διατάγματος, δι’ οὗ ἐχορηγήθη ἔκτακτος πίστωσις ἐκ δραχ. 17,100 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1913»· 3) «Περὶ αὐξήσεως τῆς εἰς τὸ Ταμεῖον τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου συνδρομῆς τοῦ Δημοσίου διὰ τὸ ἔτος 1913 κατὰ δραχ. 5,000,000»· 4) «Περὶ κυρώσεως Β. Διαταγμάτων, δι’ ὧν ἐχορηγήθησαν ἀναπληρωματικαὶ πιστώσεις ἐκ δραχ. 150,253.36 ἐπὶ τῶν εἰδικῶν προϋπολογισμῶν τῶν ἐξόδων τῶν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, Ἐξωτερικῶν, Ἐσωτερικῶν καὶ Ἐθνικῆς Οἰκονομίας Ὑπουργείων τῆς χρήσεως τοῦ 1912»· 5) «Περὶ κυρώσεως Β. Διαταγμάτων, περὶ προσωρινοῦ κανονισμοῦ τῆς πληρωμῆς τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους τῶν μηνῶν Μαΐου, Ἰουνίου, Ἰουλίου, Αὐγούστου καὶ Σεπτεμβρίου τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1913»· 6) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 27 Ἰουνίου 1913 Β. Διατάγματος περὶ χορηγίας εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν προσωρινῆς προκαταβολῆς ἐκ δραχμῶν 500,000 διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ πολέμου»· 7) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 11 Ὀκτωβρίου 1913 Β. Διατάγματος περὶ τῶν ἐξετάσεων τῶν ὑπηρετούντων τὸν στρατὸν πρωτοετῶν καὶ δευτεροετῶν φοιτητῶν τῶν Πανεπιστημίων καὶ περὶ παρατάσεως τῆς προθεσμίας τῶν ἐγγραφῶν ἐν αὐτοῖς κατὰ τὸ ἔτος 1912–1913 καὶ περὶ προσθήκης συναφῶν διατάξεων»). Ὁ κ. Λιδωρίκης ἔχει τὸν λόγον.

§288Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Πολλοὶ ἐξ ἐκείνων οὓς ἀποβλέπει τὸ νομοσχέδιον τοῦτο προσῆλθον εἰς ἐμὲ καὶ ἐξέφρασαν τὴν στενοχωρίαν αὑτῶν, διότι ἴσως δὲν θὰ δυνηθῶσι νὰ ἐπωφεληθῶσι τῶν διατάξεων διὰ τὴν ἀνανέωσιν τῶν εἰσιτηρίων αὑτῶν ἐξετάσεων ἕνεκεν ἀπορίας χρηματικῆς. Ἐκφράζοντες τὴν στενοχωρίαν ταύτην εἶχον τὴν ἀμφιβολίαν, ἂν ἔπρεπε νὰ ζητήσωσι καὶ τὴν χάριν τῆς δωρεὰν ἀνανεώσεως τῶν ἐγγραφῶν. Δὲν εὑρίσκω τὴν αἴτησίν των παράλογον. Ἠγωνίσθησαν, ἔλαβον μέρος εἰς τοὺς πολέμους, ἐπανῆλθον ἤδη καὶ βεβαίως εὑρίσκονται εἰς μεγίστην οἰκονομικὴν στενοχωρίαν. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του τὴν αἴτησιν ταύτην.

§289Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Σήμερον πρόκειται περὶ τῆς κατ’ ἀρχὴν συζητήσεως. Αὔριον φέρετε τροπολογίαν ὁμοίαν τῆς ὁποίας σκοποῦσι νὰ κάμωσι καὶ ἄλλοι συνάδελφοι. (Ψηφίζεται ἡ ἀρχή).

§290ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ εἰσαγωγῆς τοῦ ἐνδίκου μέσου τῆς ἐφέσεως κατ’ ἀποφάσεων τῶν Πλημμελειοδικῶν». (Ψηφίζεται ἡ ἀρχή) Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τῶν νόμων ͵ΒΤΜΘʹ περὶ στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως καὶ ͵ΓΩΚΗʹ περὶ κεντρικοῦ ἐποπτικοῦ συμβουλίου τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως». (Ψηφίζεται ἡ ἀρχή). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ αὐθεντικῆς ἑρμηνείας τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ ͵ΓϠΝΑʹ νόμου τοῦ 1911».

§291Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Ἐξ ἀφορμῆς παρατηρήσεων ὑποβληθεισῶν ἐκ μέρους τοῦ δικηγορικοῦ συλλόγου Ἀθηνῶν παρακαλῶ νὰ προστεθῇ εἰς τὸ ἄρθρον «καὶ τοῦ τυχὸν ὑπὸ τοῦ δικαστηρίου ἐπιδικασθησομένου μείζονος ποσοῦ κατὰ τοὺς περὶ κατατάξεως ἰσχύοντας κανόνας». (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον, ὡς ἐτροποποιήθη, καὶ ἀναβάλλεται ἡ ψήφισις τοῦ συνόλου).

§292ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἑρμηνείας τοῦ ἄρθρου 6 τοῦ νόμου ΓϠΛϚʹ τοῦ 1911». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μεταφραστικῶν γραφείων καὶ ἀρχειοφυλακείων ἐν ταῖς προσαρτωμέναις χώραις καὶ περὶ ἑρμηνέων ξένων γλωσσῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τῆς εἰς ἀπάντησιν ὑποχρεώσεως τῶν δημοσίων Ἀρχῶν ἐπὶ τῶν ὑποβαλλομένων αὐταῖς ἀναφορῶν».

§293Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶχον ὑποβάλει πρότασιν ν’ ἀναβληθῇ δι’ αὔριον, εἰ δυνατόν, τὸ νομοσχέδιον αὐτό.

§294ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συναινέσει τῆς Βουλῆς ἀναβάλλεται δι’ αὔριον. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κλήσεως ὑπὸ τὰ ὅπλα ἐφέδρων ἀξιωματικῶν καὶ ἀνθυπασπιστῶν».

§295ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Παρακαλῶ ν’ ἀναγνωσθῇ τροπολογημένον τὸ ἄρθρον ὡς ὑποβάλλεται σήμερον. Ἦτο κακὴ ἡ διατύπωσις, διότι οὐδέποτε ἐγένετο σκέψις ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ ἡγηθῶσι κατ’ ἄτομον. Ὁρίζεται τοῦτο, ἀλλὰ κατ’ ἐξαίρεσιν ἐν ᾗ περιπτώσει αὐτοὶ θέλουσι νὰ προσέλθωσι. Κατὰ τὰ λοιπὰ τὸ ὄνομα ὁρᾷ τὸν τρόπον τῆς προσκλήσεως. Ὥστε νομίζω ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις. (Ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον, ὡς ἐτροποποιήθη).

§296ΣΤ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Ἀδιακρίτως ἡλικίας, καὶ 50 ἐτῶν ἂν εἶναι, θὰ δύνασθε νὰ τὸν καλέσητε νὰ ὑπηρετῇ;

§297ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐφ’ ὅσον καλοῦνται ὅλης τῆς τάξεως θὰ καλῆται καὶ οὗτος, κατὰ τὰ δὲ τὰ λοιπὰ μόνον ἂν θέλῃ. Πρόκειται πάντοτε περὶ προσωρινῶν μέτρων. Ἔχω δὲ νὰ δώσω καὶ τὰς ἑξῆς πληροφορίας· πολλοὶ ἀνησυχοῦσι διὰ τὴν παράτασιν τῆς ὑπὸ τὰ ὅπλα διαμονῆς ἀξιωματικῶν. Πρέπει νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει ἡ Βουλὴ ὅτι τὸ πλεῖστον τῶν ἀξιωματικῶν, τῆς 9ης ἰδίᾳ Μεραρχίας, ἀπετελεῖτο ἐξ ἐφέδρων. Ὅτε ἐγένετο ἡ τακτοποίησις τῶν Σωμάτων, οἱ σωματάρχαι εὑρέθησαν εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ μὴ δύνανται ν’ ἀπολύσωσι τοὺς ἀξιωματικούς, διότι θὰ ἔμενον ἄνευ ἀξιωματικῶν. Ἀπέστειλα λοιπὸν τὴν δευτέραν διαταγὴν ὅπως σπεύσωσι καὶ ἀπολύσωσιν αὐτούς, εὐθὺς ὡς ἀντικατασταθῶσιν ὑπὸ μονίμων, οὓς ἀπέστειλα ἤδη, καίτοι μάλιστα πολλοὶ ἐξ αὐτῶν εἶναι τραυματίαι. Λέγω ταῦτα, διότι ἠκούσθησαν παράπονα. Θὰ δώσω δὲ καὶ μίαν ἀκόμη ἐξήγησιν· ἡ τοποθέτησις τῶν ἀξιωματικῶν εἰς τὰς λοιπὰς Μεραρχίας, πλὴν τῆς Ἠπείρου, ἐγένετο ὑπὸ τῶν Στρατηγῶν, τοὺς πλεονάζοντας δὲ ἔθεσαν εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ Ὑπουργείου. Αὐτοὺς λοιπὸν στέλλω εἰς τὴν Ἤπειρον ἐφ’ ὅσον δὲν χρησιμεύουσιν εἰς τὰς Ἀθήνας. Δὲν ἔχω δικαίωμα ἐκλογῆς, διότι κατὰ τὸν νόμον τὸ Συμβούλιον τῶν στρατηγῶν εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον κάμνει τὰς τοποθετήσεις. Κατ’ ἀνάγκην λοιπὸν τοὺς ἔστειλα εἰς τὴν Ἤπειρον. Τί νὰ κάμω;

§298Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἰδίως οἱ ἔφεδροι ἀξιωματικοὶ παραπονοῦνται, διότι ὅλα τὰ στελέχη τῶν μονίμων ἀξιωματικῶν σήμερον ἐγκατέλιπον τὰς τάξεις των. Ὅλοι οἱ μόνιμοι ἀξιωματικοὶ ἔλαβον ἀδείας.

§299ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὄχι ὅλοι.

§300Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Τουλάχιστον τὰ τηλεγραφήματα τὰ ὁποῖα ἔλαβον ἐκ Κορυτσᾶς καὶ Ἀργυροκάστρου μὲ πληροφοροῦσιν ὅτι σχεδὸν τὰ Σώματα πάντα ἐκεῖ τῆς 8ης καὶ 9ης Μεραρχίας εἶναι γυμνὰ ἀπὸ μονίμους ἀξιωματικούς, μένουσι δὲ τὰ στελέχη τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν.

§301ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τὰ παράπονα τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν εἶναι δίκαια ἐφ’ ὅσον οἱ παραπονούμενοι ἰσχυρίζονται ὅτι παραμένουσιν οὗτοι ἐν τῷ στρατῷ, ἐνῷ δίδεται ἄδεια εἰς τοὺς μονίμους ἀξιωματικούς. Ἀλλὰ σᾶς βεβαιῶ ὅτι ἀποβαίνομεν σκληροὶ εἰς τοὺς ζητοῦντας ἀδείας μονίμους ἀξιωματικούς, μὴ παρέχοντες εἰς αὐτοὺς τοιαύτας. Τελευταῖον ἀκόμη ἔλαβον αἰτήσεις τρεῖς, ἑνὸς ἐκ τῶν στρατηγῶν διοικητοῦ Μεραρχίας, ἀπὸ ἕνα ἐκ τῶν συνταγματαρχῶν διοικητοῦ ἐπίσης Μεραρχίας, καὶ ἀπὸ ἕνα συνταγματάρχην καὶ ἀπὸ τρεῖς ἑτέρους δι’ ὀλιγοημέρους ἀδείας. Ἀπὸ τὰς ἀδείας αὐτὰς ἐδώκαμεν μόνον τὰς δύο καὶ ἔχομεν ἀκόμη ὑπὸ μελέτην τὰς ἄλλας, ἂν θὰ δυνηθῶμεν νὰ δώσωμεν ὀκτὼ μόνον ἡμερῶν ἄδειαν.

§302Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Αἱ δηλώσεις αὗται τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἀποδεικνύουσιν ὅτι δὲν ἔχομεν στελέχη μονίμων ἀξιωματικῶν, καὶ αὐτὸ ἔπρεπε νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, ὅπως μὴ μείνωσι τὰ Σώματα τῆς 8ης καὶ 9ης Μεραρχίας μόνον μὲ ἐφέδρους ἀξιωματικούς.

§303ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἡ ἔλλειψις αὕτη προῆλθεν ἐκ τῶν πραγμάτων, διότι ἀντὶ ἐννέα Μεραρχιῶν ἔχομεν ἕνδεκα καὶ θὰ γίνωσι καὶ ἄλλαι ἀκόμη. Ἐπαρκοῦμεν ὅσον εἶναι δυνατόν, καὶ ἐλπίζω ὅτι ταχέως θὰ εὑρεθῶμεν μὲ πλήρη τὰ στελέχη μας. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον εἰς βʹ συζήτησιν κατ’ ἄρθρον, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ἀναβάλλεται δὲ ἡ ψήφισις τοῦ συνόλου).

§304ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀφομοιώσεως τῆς ταχυδρομικῆς καὶ τηλεγραφικῆς ὑπηρεσίας τῆς νήσου Κρήτης πρὸς τὴν τοῦ λοιποῦ Κράτους».

§305ΑΘ. ΤΥΠ. ΜΠΑΣΙΑΣ. Παρακαλῶ ν’ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις τῶν δύο αὐτῶν νομοσχεδίων τοῦ περὶ ἀφομοιώσεως δηλ. τῆς ταχυδρομικῆς καὶ τηλεγραφικῆς ὑπηρεσίας ὡς καὶ τοῦ περὶ κατατάξεως τῆς ταχυδρομικῆς καὶ τηλεγραφικῆς ὑπηρεσίας τῆς Κρήτης ἐν τῇ ταχυδρομικῇ καὶ τηλεγραφικῇ ὑπηρεσίᾳ τοῦ Κράτους», διότι ἔχω νὰ ὑποβάλω τροπολογίας ἐπ’ αὐτῶν.

§306ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ὑποβάλλετε τροπολογίας ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, καίτοι εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δηλώσω ὅτι τὰς ἀποκρούω. Παρακαλῶ ὅμως νὰ τὰς ὑποβάλητε σήμερον, ἵνα τὰς συζητήσωμεν αὔριον. Ἄς ἀναβληθῇ, κύριε Πρόεδρε, διὰ νὰ ὑποβάλῃ τὰς τροπολογίας του ὁ κ. Μπασιᾶς, παρακαλῶ δὲ νὰ ἐγγραφῇ μεταξὺ τῶν πρώτων, διὰ νὰ συζητηθῇ αὔριον.

§307ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται ἡ ψήφισις τῶν ἀνωτέρω νομοσχεδίων. Ὁ κ. Ἀθ. Τυπ. Μπασιᾶς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τῶν νομοσχεδίων «περὶ ἀφομοιώσεως τῆς ταχυδρομικῆς καὶ τηλεγραφικῆς ὑπηρεσίας» καὶ «περὶ κατατάξεως τῆς ταχυδρομικῆς καὶ τηλεγραφικῆς ὑπηρεσίας κλπ.), αἱ ὁποῖαι θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ δι’ αὔριον. (Ὅρα Ἀρχεῖον Βουλῆς) Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσθήκης εἰς τὸ ἄρθρον 26 τοῦ περὶ φυγοδικίας ͵Γ ͵Μ Αʹ νόμου». Ἄρθρον 1ον (ἀναγινώσκεται).

§308Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Ὁ κ. Κροκιδᾶς ἐξέφρασε τὴν γνώμην νὰ προστεθῇ ὡς διασάφησις ἐν τέλει ἀντὶ τῶν λέξεων «τοῦ χρόνου ἐφ’ ὃν ὑφίστατο ἡ ἀπόφασις» νὰ τεθῶσιν αἱ λέξεις «τοῦ ἀπὸ τῆς ἀποφάσεως μέχρι τῆς συλλήψεως ἢ ἐμφανίσεως χρόνου». Τοῦτο καὶ δέχομαι.

§309ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ ἔχει τὸν λόγον ὁ κ. Μπακόπουλος.

§310Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὡς ἔχει τὸ ἄρθρον τοῦτο τοῦ νόμου, φαίνεται ὅτι ἡ μεταβολὴ αὕτη περὶ τῆς παραγραφῆς ἀφορᾷ ὅλα τὰ ἐγκλήματα, ἤτοι τὰ κακουργήματα καὶ τὰ πλημμελήματα καὶ τὰ πταίσματα. Ἐὰν ὅμως τις ἀναγνώσῃ τὸ νομοσχέδιον ὅλον, σὺν τῇ αἰτιολογικῇ ἐκθέσει καὶ τὴν ἐπιγραφὴν τοῦ νομοσχεδίου, φαίνεται ὅτι ἀφορᾷ μόνον τὰ κακουργήματα, διότι τὸ ἄρθρον 26 τοῦ νόμου περὶ φυγοδικίας ὁμιλεῖ μόνον περὶ τῶν καταδικασθέντων εἰς ἐγκληματικὴν ποινήν. Ἀλλά, ὡς γνωρίζετε, ἐν τῷ νόμῳ ἡ αἰτιολογικὴ ἔκθεσις δὲν ὑπάρχει. Μόνον τὸ ἄρθρον τοῦ νόμου θὰ προστεθῇ εἰς τὸ τέλος τοῦ ἄρθρου 6. Τὸ ἄρθρον λοιπὸν τοῦ νόμου αὐτοῦ 26 ἔχει ὡς ἑξῆς....

§311Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Νὰ ἴδωμεν, μὴ ἔχει ἀσάφειάν τινα καὶ νὰ τὸ διασαφηνίσωμεν.

§312Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τώρα θὰ σᾶς τὴν εἴπω. (Ἀναγινώσκει): «Ὁ ἐρήμην καταδικασθεὶς εἰς ἐγκληματικὴν ποινὴν δικάζεται κατ’ ἀντιμολίαν, ἐὰν συλληφθῇ ἢ ἐμφανισθῇ μέχρι τῆς παραγραφῆς τῆς ποινικῆς ἀποφάσεως» κτλ. Προστίθεται τώρα ἄλλη παράγραφος χωρὶς νὰ λέγηται ὅτι προστίθεται εἰς τὸ ἄρθρον 26.

§313Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Ὄχι· εἰς τὸ ἄρθρον 26 ἀκριβῶς προστίθεται.

§314Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ λέγει ἡ ἐπιγραφὴ καὶ ἡ ἔκθεσις, τὸ νομοσχέδιον ὅμως δὲν τὸ λέγει. Ἰδοὺ τί λέγει τὸ νομοσχέδιον, ὅπερ θὰ γίνῃ νόμος τοῦ Κράτους, καὶ τί θὰ προστεθῇ εἰς τὸ ἄρθρον αὐτό. (Ἀναγινώσκει:) «Καθ’ ὃν χρόνον ὑφίσταται ἡ ἀπόφασις τρέχει μόνον ἡ κατὰ νόμον παραγραφὴ τῆς ἀποφάσεως...». Ποία ἀπόφασις; Τοῦ Κακουργιοδικείου; Τοῦ Πλημμελειοδικείου; Ἐὰν λοιπὸν προστεθῇ ἐν ἀρχῇ τοῦ ἄρθρου ἡ φράσις: «Εἰς τὸ ἄρθρον 26 τοῦ περὶ φυγοδικίας ΓϠΜΑʹ νόμου τοῦ 1911 προστίθενται τὰ ἑξῆς...» τὸ πρᾶγμα διορθοῦται.

§315Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Βεβαίως. Αὐτὸ εἶναι τὸ ἀκριβές.

§316Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως, διότι ἐγὼ πρὶν ἀναγνώσω τὴν αἰτιολογικὴν ἔκθεσιν δὲν ἐννοῶ περὶ τίνος πρόκειται.

§317Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Ἔχετε δίκαιον. Πιθανῶς ἐγένετο παράλειψις ἐν τῇ ἐκτυπώσει.

§318Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν γνωρίζω τίνος εἶναι, ἀλλὰ εἶναι παράλειψις, διότι, καίτοι ἐπέμεινα νὰ ἐννοήσω τὸ ἄρθρον αὐτό, ὅμως δὲν καταλαμβάνω. Ἔπρεπε ν’ ἀναγνώσω τὴν αἰτιολογικὴν ἔκθεσιν. Λοιπὸν πρέπει νὰ τεθῇ ὅτι εἰς τὸ ἄρθρον 26 τοῦ περὶ φυγοδικίας νόμου προστίθεται αὐτὴ ἡ παράγραφος.

§319Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Μάλιστα. Ἔχετε ἀπολύτως δίκαιον. Ἐγχειρίζω τὴν τροπολογίαν εἰς τὸ Προεδρεῖον.

§320ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ νομοσχέδιον, ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι.

§321Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Πῶς ἐτροπολογήθη;

§322ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐν ἀρχῇ ἐτέθη ἡ φράσις: «Εἰς τὸ ἄρθρον 26 τοῦ περὶ φυγοδικίας ΓϠΜΑʹ νόμου τοῦ 1911 προστίθενται τὰ ἑξῆς...). Τὸ σύνολον ἀναβάλλεται. Ἤθελον ἐρωτήσει ἤδη τὴν Βουλὴν ἂν στέργει, ὅπως εἰς τὰ ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὑποβληθέντα νομοσχέδια ταχθῇ προθεσμία διὰ μὲν τὸ νομοσχέδιον περὶ μετοχικῶν ἑταιρειῶν δύο μηνῶν, δι’ ἅπαντα δὲ τὰ λοιπὰ ἑνὸς μηνός.

§323ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§324ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἐπίσης γνωρίζω πρὸς τὴν Βουλὴν ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ ἑρμηνείας τοῦ νόμου περὶ δημοτικοῦ φόρου Μεσσήνης ἀπετελέσθη ἐκ τῶν κ. Β. Κυρέλλου, Ε. Γεωργιάδου, Π. Λυμπεροπούλου, Ἀ. Κοκκέβη καὶ Ἀ. Περρωτοῦ. Ἐπίσης ἡ πρότασις νόμου «περὶ ἐξασφαλίσεως τῆς ἀγροτικῆς περιουσίας ἐν Κεφαλληνίᾳ καὶ Ἰθάκῃ» παραπέμπεται εἰς ἐπιτροπὴν ἐκ τῶν κ. Σ. Κροκιδᾶ, Π. Πολυχρονιάδου, Γ. Κατσιμπίρη, Ὄθ. Τετενέ, Ν. Χαριτάτου καὶ Ἰ. Μπουρνιᾶ. Ἐπίσης ἡ πρότασις νόμου «περὶ προστασίας τῶν μουσικῶν ἔργων» εἰς ἐπιτροπὴν ἐκ τῶν κ. Ἀθ. Τ. Μπασιᾶ, Κ. Σοκόλη, Στ. Γρανίτσα, Σπ. Θεοδωροπούλου, Ἰ. Μπρισιμιτζάκη καὶ Κ. Σπυρίδου. Λύεται ἡ συνεδρίασις συναινούσης τῆς Βουλῆς, διὰ νὰ ἐπαναληφθῇ αὔριον μετὰ μεσημβρίαν. (Λύεται ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 8.30′ μ. μ.)