Ελένη
Ψηφιακή συλλογή των συζητήσεων του Ελληνικού Κοινοβουλίου
Ευρετήριο› Περίοδος ΙΘ · Σύνοδος Α› Συνεδρίαση 18

1913.03.01

506 στίχοι · 3.532 λέξεις · 56 παρεμβάσεις

Ημερομηνία
1913.03.01
Προεδρεία
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ Κ. ΖΑΒΙΤΣΙΑΝΟΥ
Περίοδος
ΙΘ
Σύνοδος
Α
Πηγή
ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΩΝ ΣΥΖΗΤΗΣΕΩΝ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ (1913)

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 18

Τῆς 1ης Μαρτίου 1913.

(Παρασκευὴ ὥρᾳ 4 καὶ 45′ μ. μ.)

Προεδρία Κ. Ζαβιτσιάνου.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Νὰ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ κ. Γραμματεὺς νὰ προβῇ εἰς τὴν ἀνάγνωσιν τῶν Πρακτικῶν τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως. (Ἀναγινώσκονται τὰ Πρακτικὰ τῆς 28 Φεβρουαρίου ἐ. ἔ.).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίρρησις κατὰ τῶν Πρακτικῶν; Τὰ Πρακτικὰ ἐπικυροῦνται. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς· Ὁ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸς κ. Ἀ. Διομήδης ὑποβάλλει δήλωσιν «περὶ αὐξήσεως τῆς ἐν τῷ εἰδικῷ προϋπολογισμῷ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν, χρήσεως 1913, ἀναγεγραμμένης ὑπὸ κεφ. Αʹ, ἄρθρ. 5, πιστώσεως. Οἱ κύριοι Ἰ. Δελλίου, Ἰ. Θεοδωρίδης, Ἰ. Παπαπαύλου, Δ. Ταξῆς, Κ. Φλέσσας καὶ Ἀ. Ῥουσόπουλος, ὡς ἀντιπρόσωποι τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας καὶ τῆς Θρᾴκης, ὑποβάλλουσιν ὑπόμνημα περὶ τῆς ἑλληνικότητος τῶν ἄνω ἐπαρχιῶν καὶ τῶν θυσιῶν τοῦ Ἑλληνισμοῦ πρὸς ἀπελευθέρωσιν αὐτῶν. Ὁ Πρόεδρος τῆς Ῥωσικῆς Δούμας ἀπαντῶν εἰς τὸ συγχαρητήριον τηλεγράφημα τῆς Ἑλληνικῆς Βουλῆς ἐπὶ τῇ 300ῇ ἐπετείῳ τῶν Ῥωμανὼφ ἀπέστειλε τὸ κάτωθι τηλεγράφημα· «Βουλήν Ἀθήνας Θεωρῶ ἐμαυτὸν εὐτυχῆ διαβιβάζων εἰς τὴν Βουλὴν τὴν εὐγνωμοσύνην τῆς Δούμας τῆς Αὐτοκρατορίας διὰ τὰ ἐγκάρδια συγχαρητήρια ἐπὶ ταῖς ἑορταῖς τῆς τριακοσιετηρίδος τῆς ἐνδόξου δυναστείας τῶν Ῥωμανώφ, ἑορταῖς συμπεσούσαις τῇ ἡμέρᾳ τῆς λαμπρᾶς νίκης τῶν Ἑλληνικῶν ὅπλων. Αἱ ἀναλλοίωτοι συμπάθειαι τοῦ Ῥωσικοῦ Ἔθνους πρὸς τὸ ὁμόθρησκον αὐτῷ Ἑλληνικὸν Ἔθνος γίνονται μετ’ ἰδιαζούσης δυνάμεως αἰσθηταὶ κατὰ τὴν ὥραν τῶν ἀλκίμων ἐν τῷ προαιωνίῳ ἀγῶνι ἑλληνικῶν ἄθλων, οἵτινες εὑρίσκουσιν ἰσχυρὰν ἠχὼ ἐν ταῖς καρδίαις τοῦ Ῥωσικοῦ λαοῦ. Ὁ Πρόεδρος τῆς Δούμας τῆς Αὐτοκρατορίας Rodzianko». Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων. Καλεῖται ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Βελέντζας, ὅστις ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν πότε θὰ διατάξῃ τὴν ἀπόλυσιν τῶν ἐφέδρων ἐθνοφρουρῶν τῶν κληθέντων πρὸς φύλαξιν τῆς σιδηροδρομικῆς γραμμῆς Πειραιῶς–Λαρίσης, ν’ ἀναπτύξῃ τὴν ἐρώτησίν του.

§3Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἀπουσιάζει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται δι’ αὔριον.

§5Γ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἔλαβον τηλεγράφημα ἐκ Σπάρτης παρὰ τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου, τὸ ὁποῖον παρακαλῶ νὰ φέρητε εἰς γνῶσιν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ τὸ ὑποβάλητε διὰ τοῦ Γραφείου, θὰ ἀνακοινωθῇ δὲ αὔριον εἰς τὴν Βουλήν. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας. Πρῶτον ἀντικείμενον εἶναι «ψηφοφορία πρὸς ἐκλογὴν μελῶν τοῦ συμβουλίου ἐργασίας». Καλοῦνται ὡς ψηφολέκται οἱ κύριοι Εὐθ. Βελλιανίτης καὶ Σ. Παπαχατζῆς. (Ἐνεργεῖται ἐνταῦθα μυστικὴ διὰ ψηφοδελτίων ψηφοφορία, μεθ’ ὃ γενομένης διαλογῆς ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν ὡς ψηφολεκτῶν τῶν κυρίων Εὐθ. Βελλιανίτου καὶ Σ. Παπαχατζῆ, ἀπαγγέλλεται τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ψηφοφορίας ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου ὡς ἑξῆς):

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψήφισαν ἐν ὅλῳ 138. Ἐκ τοῦ ἀθροίσματος προκύπτει ὅτι ἐξελέγησαν μέλη τοῦ συμβουλίου τῆς ἐργασίας οἱ κύριοι Μ. Νεγροπόντης διὰ ψήφων 116, Ν. Λεωνίδας διὰ ψήφων 118 καὶ Σ. Θεοδωρόπουλος διὰ ψήφων 90. Ἔλαβον ἕκαστος ψήφους· Ἀρ. Σακελλαρίου 11, Σπυρ. Παπαχατζῆς 3, Π. Ἀραβαντινὸς 5, Ν. Στράτος 1, Ἰ. Τομπάζης 1, Ἀ. Ἀλεξανδρῆς 1, Θ. Κουτούπης 5, Λουκᾶς Νάκος 4, Κ. Σοκόλης 1, Ἰ. Μπουρνιᾶς 2, Ἐ. Μπενάκης 5, Κ. Σπυρίδης 9, Γ. Καζανόβας 1, Γ. Στρατούλης 1 καὶ Ἰ. Βέρροιος 2. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ὑποβάλλει δήλωσιν, δι’ ἧς ἐπέρχονται τροποποιήσεις εἰς τὸν ὑποβληθέντα εἰδικὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν τῆς χρήσεως 1913. Προχωροῦμεν ἤδη εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ὁλλανδίας συνυποσχετικοῦ». (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον ὡς καὶ τὸ σύνολον. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τῶν προσελθόντων κατὰ τὸν παρόντα πόλεμον ἐφέδρων, ἐθνοφρουρῶν καὶ ἀνυποτάκτων». Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§8ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ὅπως ἐξεπονήθη ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς, κύριε Πρόεδρε, διότι ἔχω νὰ φέρω μερικὰς τροποποιήσεις.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ὁ κ. Βελέντζας ἔχει τὸν λόγον.

§10Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε· τὸ ἄρθρον πρῶτον τῆς ἐπιτροπῆς εἶναι αὐστηρότερον τῆς διατάξεως τοῦ ὑφισταμένου νόμου. Ἀφοῦ οἱ ἀνυπότακτοι οἱ μέχρι τοῦ 1898 προσελθόντες εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ ὑπηρέτησαν ἐπὶ τετράμηνον καὶ κατέβαλον καὶ 400 δραχ., διὰ τοῦ ἄρθρου τούτου τῆς ἐπιτροπῆς αὐξάνεται ἡ ὑπηρεσία εἰς 6 μῆνας καὶ 500 δραχμάς. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ψηφισθῇ τὸ κυβερνητικὸν νομοσχέδιον ὡς ἔχει.

§11Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Εἶναι ἀληθὲς ὅτι τὸ ἄρθρον τοῦτο τῆς ἐπιτροπῆς εἶναι αὐστηρότερον τοῦ τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλ’ ἔχω καθῆκον νὰ ἀποδεχθῶ τὸ τῆς ἐπιτροπῆς, διότι εἶναι συμφωνότερον πρὸς τὰ πράγματα. Δὲν διστάζω νὰ ὁμολογήσω ὅτι ἐνταῦθα ἠστόχησε τὸ κυβερνητικὸν νομοσχέδιον. Δὲν πρέπει νὰ λησμονῆτε, ὅτι ὁ ὑπάρχων νόμος προνοεῖ, ὅτι μέχρι τοῦ ἔτους 1909 οἱ ἀνυπότακτοι κληρωτοί, μετὰ τὴν συμπλήρωσιν τετραμήνου ὑπηρεσίας, δύνανται ν’ ἀπολυθῶσι καταβάλλοντες δραχ. 400. Σήμερον εὑρισκόμεθα εἰς θέσιν νὰ προνοήσωμεν καὶ περὶ τῶν ὕστερον προσελθόντων. Περὶ αὐτῶν δὲν ἐλήφθη μέριμνα ἐν τῷ παρελθόντι. Ἀλλ’ ὀφείλω νὰ παρατηρήσω, ὅτι αὐτοὶ οἱ Κύριοι ἀπὸ τοῦ 1909 μέχρι τοῦ πολέμου δὲν ἔσπευσαν νὰ ἐπωφεληθῶσι τῆς διατάξεως ἐκείνης, διὰ νὰ ὑπηρετήσωσι τοὺς 4 μῆνας καὶ νὰ πληρώσωσι τὸ ὀφειλόμενον διὰ τὴν ἀπαλλαγὴν τῆς περαιτέρω ὑπηρεσίας. Καὶ τί συμβαίνει σήμερον; Οἱ μὴ προσελθόντες τότε καὶ μόνον τώρα προσελθόντες εὑρίσκονται εἰς ταύτην τὴν πλεονεκτικὴν θέσιν, ὅτι, ἐνῷ οἱ τότε προσελθόντες ὑπηρέτησαν 4 μῆνας καὶ ἦλθον καὶ εἰς τὸν πόλεμον καὶ ἐπολέμησαν, αὐτοὶ δὲν ὑπηρέτησαν τοὺς 4 μῆνας, ἀλλὰ μόνον ὑπηρέτησαν ἐν πολέμῳ. Νομίζω λοιπὸν ὅτι εἶναι δικαία ἡ πρότασις τῆς ἐπιτροπῆς.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται).

§13Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἐν τῇ τελευταίᾳ παραγράφῳ τοῦ ἄρθρου 2 παρακαλῶ ἡ προθεσμία 1 Δεκεμβρίου νὰ γίνῃ 1 Ὀκτωβρίου.

§14Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Μάλιστα· νὰ γίνῃ 1 Ὀκτωβρίου, διότι παρέχεται εἰς αὐτοὺς δεκατεσσάρων ἡμερῶν αὔξησις.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2, ὡς ἐτροποποιήθη). Ἄρθρον 3 (ἀναγινώσκεται).

§16Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον 3 ἐπιβάλλονται ποιναὶ τῶν ἄρθρων 152 καὶ 156 τοῦ στρατολογικοῦ νόμου. Θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἐλαττωθῇ τὸ κατώτατον ὅριον τῆς ποινῆς. Ἐν καιρῷ πολέμου οἱ μὴ προσελθόντες ὑφίστανται τὴν ποινὴν τῆς φυλακίσεως ἀπὸ 2 ἐτῶν μέχρι 5 ἐτῶν. Δι’ ἐκείνους ὅθεν, οἱ ὁποῖοι διὰ λόγους φύσει ἀδυνάτους δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ προσέλθωσι, νὰ ἀφεθῇ ἐλεύθερον τὸ στάδιον εἰς τὸν δικάζοντα δικαστὴν ἢ τὸ δικάζον δικαστήριον νὰ ἐπιβάλῃ ποινὴν φυλακίσεως καὶ νὰ ὁρίζηται τότε τὸ κατώτατον ὅριον, αἰρομένου τοῦ κατωτάτου ὁρίου τῶν 2 ἐτῶν.

§17Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Συμμερίζομαι ἐντελῶς τὰς σκέψεις τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου, τοῦ νὰ ἀφαιρεθῇ τὸ κατώτατον ὅριον τῶν 2 ἐτῶν. Τοῦτο εἶναι συμφωνότερον πρὸς τὰ πράγματα, ἀποβαίνει δὲ καὶ αὐστηρότερον, διότι ὁ δικαστὴς πολλάκις ἀναγκάζεται νὰ ἀπαλλάξῃ τὸν κατηγορούμενον, διότι νομίζει ὅτι ἡ ποινὴ εἶναι μεγάλη. Δυστυχῶς δὲν ὑπάρχει τροπολογία ὑποβεβλημένη, αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲ δὲν εἶναι εὔκολον νὰ ἀνακόψωμεν τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου. Ἄλλως τε ὁ στρατολογικὸς νόμος ἔχει ἀνάγκην πολλῶν τροποποιήσεων. Ὅταν προσεχῶς θὰ ὑποβάλω τὰς τροπολογίας ταύτας, ἐν αὐτῷ τῷ μεταξὺ δὲν θὰ ἔχωσι γίνει καταδιώξεις καὶ δίκαι ἐπὶ τῇ βάσει αὐτοῦ τοῦ νόμου καὶ ἐπιφυλασσόμεθα τότε μὲ τὰς ἄλλας τροπολογίας, αἵτινες θὰ εἰσαχθῶσι, νὰ καταργήσωμεν τὸ κατώτατον ὅριον καὶ νὰ ὁρίσωμεν ὅτι «τιμωροῦνται διὰ φυλακίσεως». (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 3).

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 4 (ἀναγινώσκεται).

§19Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Εἰς τὴν τελευταίαν παράγραφον, «εἰς τοὺς τυχόντας ἀναβολῆς κατατάξεως κλπ.», νὰ προστεθῇ «τοὺς ὑπέχοντας διετῆ ὑποχρέωσιν». (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον, ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ).

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 5 (ἀναγινώσκεται).

§21Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τὸ «Δεκεμβρίου» γίνεται «Ὀκτωβρίου». (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 5, ὡς ἐτροπολογήθη, καθὼς καὶ τὸ ἄρθρον 6).

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 7 (ἀναγινώσκεται).

§23Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Καὶ ἐνταῦθα τὸ «Δεκεμβρίου» γίνεται «Ὀκτωβρίου». (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 7, ὡς ἐτροπολογήθη).

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 8 (ἀναγινώσκεται).

§25Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐπίσης καὶ ἐνταῦθα τὸ «Δεκεμβρίου» γίνεται «Ὀκτωβρίου». (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 8, ὡς ἐτροπολογήθη).

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 9 (ἀναγινώσκεται). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου ὑπάρχει τροπολογία ὑποβληθεῖσα ὑπὸ τοῦ βουλευτοῦ Ἀχαΐας καὶ Ἤλιδος κυρίου Δ. Γκλαβᾶ.

§27Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Τὴν ἀποσύρω. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 9 καὶ τὸ ἄρθρον 10, ἀναγινώσκεται δὲ τὸ ἄρθρον 11).

§28Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Παρακαλῶ ἐκ τοῦ τέλους τῆς πρώτης παραγράφου τοῦ ἄρθρου τούτου νὰ ἀφαιρεθῶσιν αἱ λέξεις «ἢ ἐντὸς ἓξ μηνῶν ἀπὸ τῆς ἡμέρας τῆς τυχὸν ἐξαιρέσεως αὐτοῦ ἐκ τοῦ στρατοῦ λόγῳ σωματικῆς ἀνικανότητος».

§29Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Διὰ τοῦ ἄρθρου 11, κύριε Πρόεδρε, ἀπηλλάγησαν τῶν ἀντισηκωμάτων οἱ ἀνυπότακτοι κληρωτοί, τῶν ὁποίων ἀδελφοὶ ἀπέθανον ὑπηρετοῦντες ἀπὸ τῆς 17 Σεπτεμβρίου 1912 ἐν τῷ στρατῷ. Παρακαλῶ ἡ διάταξις αὕτη νὰ ἐπεκταθῇ καὶ εἰς τοὺς ἐν πολέμῳ ἐφέδρους καὶ ἐθνοφρουρούς, τῶν ὁποίων ἀδελφοὶ ἐφονεύθησαν ἐν πολέμῳ. Νὰ ἀπαλλαχθῶσι καὶ οὗτοι τῶν ἀντισηκωμάτων.

§30Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Ἡ διάταξις θὰ ἐφαρμοσθῇ ἐν εἰρήνῃ· ἑπομένως σήμερον οὔτε οἱ ἔφεδροι οὔτε οἱ ἐθνοφρουροὶ οὔτε οἱ κληρωτοὶ δύνανται νὰ ἐπικαλεσθῶσι τὴν διάταξιν ταύτην. Θὰ ἐπικαλεσθῶσιν αὐτὴν μετὰ τὴν λῆξιν τῆς ἐπιστρατεύσεως.

§31Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Νὰ τροποποιηθῇ τὸ ἄρθρον, προστιθεμένων τῶν λέξεων «καὶ οἱ ἐν πολέμῳ ὑπηρετοῦντες».

§32Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τοῦτο δὲν γίνεται· θὰ παραλύσῃ τὸ στράτευμα. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 11, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ).

§33Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Μετὰ τὸ ἄρθρον 11 νὰ προστεθῇ ὡς ἄρθρον 12 τοῦτο· Ἄρθρον 12.— Εἰς τὸ τέλος τῆς 2ας παραγράφου τοῦ ἄρθρου 165 τοῦ νόμου περὶ στρατολογίας προστίθενται τὰ ἑξῆς· «Ἐπίσης δὲν λογίζεται ὡς χρόνος πραγματικῆς ὑπηρεσίας ὁ χρόνος πάσης πειθαρχικῆς ποινῆς ἐπιβαλλομένης εἰς κληθέντας ἐν ἐπιστρατεύσει ἢ πρὸς ἄσκησιν ἢ δι’ ὑπηρεσίαν ἐφέδρους καὶ ἐθνοφρουροὺς ὡς καὶ εἰς τοὺς ὁπωσδήποτε ἐθελουσίως ὑπηρετοῦντας εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ. Θέλουσι δὲ διανύσει οὗτοι τὸν χρόνον τῆς ποινῆς αὐτῶν μετὰ τὴν ἐκ τοῦ στρατοῦ ἀπόλυσιν τῆς σχετικῆς αὐτῶν κλάσεως, εἰς ἣν ἀνήκουσιν, ἢ τὴν λῆξιν τῆς ἐθελουσίας αὐτῶν ὑποχρεώσεως. Ἡ διάταξις τοῦ παρόντος ἄρθρου ἐφαρμοσθήσεται καὶ εἰς τοὺς ὑπηρετοῦντας ἐν τῷ στρατῷ κατὰ τὴν δημοσίευσιν τοῦ παρόντος νόμου. Πᾶσα προγενεστέρα διάταξις ἀντιβαίνουσα εἰς τὸν παρόντα νόμον καταργεῖται».

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ προστεθῇ ὡς ἄρθρον 12.

§35Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Μάλιστα.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 12, ὡς διετυπώθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν).

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ σύνολον καὶ ἡ ψήφισις ἀναβάλλεται. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συστάσεως Δικαστηρίου λειῶν». Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν ἂν στέργει νὰ κηρυχθῇ κατεπεῖγον τὸ νομοσχέδιον.

§38ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§40Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, νὰ ὑποβληθῇ ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς τὸ σχέδιον τῆς ἐπιτροπῆς.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. (Ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 1).

§42Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Τὸ προκείμενον νομοσχέδιον, κύριοι Βουλευταί, προνοεῖ κυρίως περὶ τῆς δικονομίας ἑνὸς σπουδαιοτάτου θέματος, τὸ ὁποῖον ἀνέκαθεν, ἀπὸ τῆς ἐμφανίσεως τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ ἐν τῇ ἀρχαιότητι, παρουσιάζει μεγίστην καὶ σπουδαιοτάτην σημασίαν. Ἡ μεταβολὴ τῆς ὑπαρχούσης νῦν δικονομίας τῶν τακτικῶν δικαστηρίων θὰ εἶχεν ἕνα καὶ μόνον λόγον, ἵνα αἱ λεῖαι πολέμου καθίστανται κτῆμα τοῦ Δημοσίου καὶ τὸ Δημόσιον ἀπαλλάσσηται τῶν ὑποχρεώσεων, τὰς ὁποίας δύναται νὰ ἔχῃ ἀπέναντι τῶν τρίτων, οἱ ὁποῖοι θὰ εἶχον δικαιώματα. Ἀλλ’ ἀκριβῶς διότι πρόκειται περὶ τρίτων, εἶναι ἀνάγκη χάριν τῶν φιλελευθέρων ἰδεῶν, αἵτινες ἀείποτε διέπουσι τὸ Ἑλληνικόν, νὰ τονισθῇ ὅτι προκειμένου περὶ τῶν λειῶν πολέμου, ἰδίως ὅσον ἀφορᾷ τὰς λείας, τὰς ὁποίας σκέπει ἡ οὐδετέρα σημαία, θὰ ἦτο προτιμότερον ἴσως νὰ δώσωμεν μεγαλειτέραν προσοχήν, διότι ἀκριβῶς εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο εὑρίσκεται τὸ θέμα, διὰ τὸ ὁποῖον διεφώνησαν εἰς τὴν ἐπιτροπήν, ὅτε ἐπρόκειτο νὰ ἀφαιρεθῇ ἀπὸ τῶν δικαστηρίων τῶν τακτικῶν καὶ νὰ ἀνατεθῇ εἰς τὴν κρίσιν εἰδικοῦ ὅλως δικαστηρίου τὸ ζήτημα τῆς λείας. Ἔχομεν ἐπὶ τοῦ προκειμένου τὸ παράδειγμα ὅτι προκειμένου βεβαίως περὶ ἑνὸς πολεμικοῦ πλοίου, προκειμένου περὶ λαφύρου, περὶ πλοίου τὸ ὁποῖον σκέπει ἡ ἐχθρικὴ σημαία, οὐδὲν ζήτημα δύναται νὰ γεννηθῇ, διότι πρόκειται περὶ τοῦ ἐχθροῦ καὶ ἑπομένως ἐμφανίζεται τὸ ζήτημα τῆς δυνάμεως τοῦ ἰσχυροτέρου, ἡ ὁποία θὰ δώσῃ τελικῶς τὸ δίκαιον καὶ οὐδεμία ἀπόφασις χρειάζεται, ἵνα θεωρηθῇ ὅτι ἀνήκουσιν εἰς τὸ Κράτος λεῖαι πολέμου, αἱ ὁποῖαι ἤθελον συλληφθῆ ἐπὶ ἐχθρικοῦ πλοίου. Εἰδικὴ ἀπόφασις χρειάζεται προκειμένου περὶ πλοίων ἢ ἐμπορευμάτων, τὰ ὁποῖα σκέπει σημαία οὐδετέρα, ἥτις προβαίνει εἰς τοιαύτας ἐνεργείας συμφώνως πρὸς τὴν ἀρχὴν ὅτι τὸ ἐμπόριον δὲν ἔχει πατρίδα, ἀλλ’ ἔχει μόνον συμφέρον. Πρόκειται λοιπὸν νὰ προστατεύσωμεν τὰ συμφέροντα τῶν τρίτων, οἱ ὁποῖοι παραβαίνοντες τὰς ἀρχὰς τῆς οὐδετερότητος θέλουσι νὰ κρατύνωσι τὴν δύναμιν τοῦ ἐχθροῦ ἐπὶ ζημίᾳ προφανεῖ ἡμῶν. Ἀλλὰ τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν πρόκειται περὶ οὐδετέρων, εἶναι ἀνάγκη νὰ καταδείξωμεν ἀκριβῶς ὅτι τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος δὲν ἐπιχειρεῖ πόλεμον κατακτητικὸν καὶ ὅτι τὸ συμφέρον δὲν εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον τὸ διέπει, ἵνα ἀκριβῶς θέτῃ χεῖρα ἐπ’ ἐκείνων, οἵτινες θίγουσι τὰ συμφέροντα αὐτοῦ τὰ πολεμικά. Οὐδέποτε ἡ Ἑλλὰς ἐποιήσατο πόλεμον κατακτητικόν, ἀλλὰ πάντοτε ἐκπολιτιστικόν, νῦν δὲ ἐκπολιτιστικώτερον τῶν παρελθόντων, δεδομένου ὅτι πρόκειται περὶ ἀπολυτρώσεως ἀδελφῶν. Ἑπομένως τὸ συμφέρον εἶναι μακρὰν ἡμῶν. Ἐὰν δὲ θέλωμεν νὰ θέσωμεν τὴν χεῖρα ἐπ’ ἐκείνων, οἵτινες θίγουσι τὸν ἡμέτερον ἀγῶνα, βεβαίως δὲν ἔχομεν ἀνάγκην τῆς περιουσίας αὐτῶν. Ἁπλῶς ἡ κατάσχεσις τῶν πλοίων των καὶ τῶν ἐμπορευμάτων των εἶναι μία τιμωρία, τὴν ὁποίαν τοῖς ἐπιβάλλομεν διὰ τὸ ἄδικον, τὸ ὁποῖον θέλουσι νὰ μᾶς κάμωσιν. Ἀλλ’ ἡ τιμωρία αὐτὴ προϋποθέτει ἐγκληματίαν καὶ αὐτὸν ἔχομεν συμφέρον ν’ ἀνεύρωμεν. Φρονῶ, ὅτι ἀκριβῶς διότι πρόκειται περὶ τόσον λεπτοῦ ζητήματος ὀφείλομεν νὰ καταδείξωμεν τὸ ἀφιλοκερδὲς τῶν ἡμετέρων προσπαθειῶν καὶ τὴν ἀπόδοσιν τοῦ δικαίου. Τοῦτο δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ εἰμὴ μόνον διὰ τῶν τακτικῶν δικαστηρίων, εἰμὴ μόνον διὰ τῶν ἀνθρώπων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ὡς ἐκ τοῦ ἐπαγγέλματος καταγινόμενοι περὶ τὰς λεπτεπιλέπτους ἐντελῶς διαφορὰς, αἵτινες μᾶς ἐμφανίζονται ἐν τῷ δημοσίῳ βίῳ, μόνον αὐτοὶ θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ κατορθώσωσιν, ὥστε νὰ εὑρίσκηται ἡ ἀλήθεια καὶ νὰ μὴ περιπλανώμεθα εἰς ζητήματα, τὰ ὁποῖα νὰ μᾶς παρουσιάζωσι πρὸ τῶν ἀλλοδαπῶν ὅτι εὑρισκόμεθα ἐν πλήρει ἀδίκῳ, ἐνῷ εἶναι προφανέστατον ὅτι πάντοτε εὑρισκόμεθα ἐν τῷ δικαίῳ. Αὐτὸς εἶναι ὁ δικαιολογητικὸς λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον ἐπρότεινα εἰς τὴν ἐπιτροπήν, ὅπως εὐαρεστουμένη δεχθῇ τὴν γνώμην μου, καὶ μὴ φύγῃ τὸ ζήτημα ἀπὸ τὰ τακτικὰ δικαστήρια. Εἶναι λόγος, κύριοι Βουλευταί, ἐντελῶς προσαρμοζόμενος πρὸς τὸν τρόπον τοῦ σκέπτεσθαι τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, λόγος ἀκριβῶς συμπαρεδρεύων ἀνέκαθεν μὲ τὴν Ἑλληνικὴν ἱστορίαν, ἡ ὁποία πάντοτε ὑπῆρξε φιλελευθέρα καὶ ἡ ὁποία οὐδέποτε ἠθέλησε ν’ ἀποβλέψῃ εἰς εἰδικὰ συμφέροντα εἰμὴ μόνον εἰς ἠθικά. Τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν θέλομεν νὰ συστήσωμεν εἰδικὸν δικαστήριον, δύναταί τις εἰπεῖν, χωρὶς βεβαίως οὐδένα νὰ θέλῃ νὰ θίξῃ, ὅτι σπεύδομεν προκειμένου περὶ λείας πολέμου νὰ κηρυχθῇ αὐτὴ λεία, ἵνα μὴ ζημιωθῇ τὸ Κράτος, ἐνῷ ὁ δικαιολογητικὸς λόγος τῆς λείας τοῦ πολέμου, τοὐλάχιστον προκειμένου περὶ Ἑλλήνων, δὲν εἶναι αὐτός. Εἶναι ἡ τιμωρία ἐκείνου, ὁ ὁποῖος τολμᾷ νὰ θίξῃ τὰ ἡμέτερα συμφέροντα, καὶ δὲν δύναται νὰ ἐπέλθῃ εἰμὴ μόνον διὰ τῆς στερήσεως μέρους τῆς περιουσίας αὐτοῦ. Τὴν στιγμὴν λοιπόν, καθ’ ἣν ἔχομεν ὑπ’ ὄψει τὸν λόγον αὐτόν, θὰ ἐπρότεινον, ὅπως τὸ εἰδικὸν τοῦτο δικαστήριον μὴ συσταθῇ. Προκειμένου περὶ ὑποθέσεως τόσον πολὺ σοβαρᾶς αὐτὰ τὰ τακτικὰ δικαστήρια θεωροῦνται ἁρμόδια ἢ τοὐλάχιστον ἱκανά, ὅπως κρίνωσι τοιαῦτα ζητήματα καὶ παραπέμπωσι τὰς ὑποθέσεις αὐτὰς εἰς τὸ Ἐφετεῖον, εἰς τὸ ὁποῖον θὰ εἶναι δυνατὸν προκειμένου περὶ ναυτικῶν ζητημάτων νὰ παρεδρεύσωσι καὶ ἀξιωματικοὶ τοῦ ναυτικοῦ διὰ τὰ παρουσιαζόμενα ζητήματα ἀσχέτως τῶν νομικῶν, διότι τὰ νομικὰ ζητήματα εἶναι πολὺ λεπτὰ, εἶναι τοιαύτης φύσεως, ὥστε νὰ δύνανται νὰ κρίνωσι τὰς ἰδέας ἡμῶν ἀντιστρόφως ἀκριβῶς ἀπὸ τὴν ἰδέαν ἐκείνην, τὴν ὁποίαν συνήθως ἡμεῖς οἱ Ἕλληνες δίδομεν εἰς τὰς σκέψεις ἡμῶν. Ἐκτὸς τούτου δὲν εἶναι ἴσως δυνατὸν νὰ ὑπάρχωσι παρ’ ἡμῖν τὰ διάφορα συστήματα, τὰ ὁποῖα ἔχομεν ἐν τῷ Ἐξωτερικῷ, ἰδίως δὲ τὰ ναυτικὰ Κράτη, ὅπως εἶναι ἡ Ἀγγλία, τὰ Σκανδιναυικὰ κράτη, ὅπως εἶναι ἡ Ἀμερική, τὰ ὁποῖα ζητήματα τῶν λειῶν πολέμου δίδουσιν εἰς τὰ διάφορα Board, τὰ ὁποῖα ἔχουσιν. Αὐτὰ εἶναι διοικητικὰ δικαστήρια, τὰ ὁποῖα ἐξασκοῦσι μεγίστην ἐπιρροὴν καὶ ἔχουσι μεγάλην σημασίαν. Ἀλλὰ τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡμεῖς δὲν ἔχομεν τοιαῦτα δικαστήρια, δὲν φρονῶ ὅτι εἶναι ὀρθὸν ἰδίως περὶ λείας πολέμου, περὶ τόσον σπουδαίου θέματος, νὰ συστήσωμεν εἰδικὸν δικαστήριον καὶ νὰ μὴ ἀποδώσωμεν τὰς ὑποθέσεις αὐτὰς εἰς τοὺς τακτικοὺς δικαστάς, οἱ ὁποῖοι εἶναι οἱ μόνοι φυσικοὶ δικασταὶ προκειμένου περὶ θεμάτων τόσον πολὺ λεπτῶν καὶ σπουδαίων εἰς τὴν ἐξέλιξιν τῆς ἡμετέρας ἱστορίας. Αὐτὸς εἶναι ὁ δικαιολογητικὸς λόγος ἀσχέτως τῶν τεχνικῶν, ἀσχέτως τῶν νομικῶν, διὰ τοὺς ὁποίους ἐπέμενεν ἡ ἐπιτροπή, ὅπως μὴ καθορισθῇ εἰδικὸν δικαστήριον, ἀλλὰ τὰ ζητήματα αὐτὰ παραπέμπωνται εἰς τὸ ἐν Ἀθήναις Ἐφετεῖον.

§43Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Ἡ ἀνάγκη τῆς ὑπάρξεως εἰδικοῦ δικαστηρίου διὰ τὴν ἐκδίκασιν τῶν λειῶν εἶναι προφανής, καὶ ταύτην ἀνεγνώρισαν πάντα τὰ Κράτη. Εἶναι δὲ ἡ ἀνάγκη αὐτὴ ἀπαραίτητος καὶ ἐπιβλητική, καθόσον τὸ δικαστήριον τῶν λειῶν δὲν κέκληται, ἵνα ἐφαρμόζῃ τοὺς νομικοὺς κανόνας ὑπὸ τὴν τυπικωτέραν αὐτῶν ἐκδήλωσιν, ὑφ’ ἣν ἐφαρμόζουσι τούτους οἱ τακτικοὶ δικασταί. Τὰ ζητήματα τῶν λειῶν εἶναι ζητήματα ὑπαγόμενα εἰς τεχνικὰς γνώσεις. Ἵνα μὴ ἡ διαδικασία ἀποβαίνῃ μακρά, ἵνα τὸ δικαστήριον μετέχῃ εὐρυτέρας ἀντιλήψεως τῶν ὑπὸ τὴν κρίσιν του θεμάτων, ἐγένετο δεκτὴ πανταχοῦ ἡ ἀρχὴ τῆς συγκροτήσεως δικαστηρίου καθαρῶς διοικητικῆς μορφῆς. Ἀποδέχομαι ἐν τούτοις ἐν μέρει τὴν γνώμην τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Κερκύρας συναδέλφου καί, ἵνα καταστήσω μείζονα τὴν συμβολὴν τοῦ δικαστικοῦ σώματος ἐν τῷ δικαστηρίῳ λειῶν, ἀποδέχομαι, ἵνα τῶν τριῶν ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν ἢ διπλωματικῶν ὑπαλλήλων ὁ ἀριθμὸς μειωθῇ εἰς δύο καὶ προστεθῇ εἷς ἔτι ἀρεοπαγίτης. Οὕτω θὰ συσταθῇ τὸ Δικαστήριον ἐκ δύο ἀρεοπαγιτῶν, δύο ἀξιωματικῶν τοῦ ναυτικοῦ διὰ τὰ τεχνικὰ ζητήματα καὶ ἑνὸς καθηγητοῦ τοῦ Καποδιστριακοῦ Πανεπιστημίου, ὁ ὁποῖος ὡς γνώστης τοῦ Διεθνοῦς Δικαίου θὰ εἶναι χρησιμώτατος. Ἐν τῷ νομοσχεδίῳ θὰ ἦτο ἐπιθυμητὸν νὰ ὡρίζετο ὡς μέλος τοῦ δικαστηρίου ὁ καθηγητὴς τοῦ Διεθνοῦς Δικαίου, ἀλλ’ ἀφέθη ἐξ ἀνάγκης ὁ προσδιορισμὸς τοῦ καθηγητοῦ τοῦ Πανεπιστημίου εἰς τὴν ἐκλογὴν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, διότι, ὡς γνωστόν, νῦν καθηγητὴς τοῦ Διεθνοῦς Δικαίου δὲν ὑπάρχει. Τοιαύτην τροπολογίαν προτείνω εἰς τὴν Βουλὴν καὶ νομίζω ὅτι ἡ τροπολογία αὐτὴ συμβιβάζει τὴν γνώμην πάντων. Ἔχει λοιπὸν οὕτως ἡ σχετικὴ περικοπὴ τοῦ ἄρθρου τροποποιουμένη· «Συνεδριάζον ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ναυτικῶν καὶ συγκείμενον ἐκ δύο ἀρεοπαγιτῶν, ὧν ὁ ἀρχαιότερος προεδρεύει τοῦ δικαστηρίου, δύο ἀξιωματικῶν τοῦ Β. Ναυτικοῦ καὶ ἑνὸς τῶν καθηγητῶν τῆς νομικῆς Σχολῆς τοῦ Καποδιστριακοῦ Πανεπιστημίου».

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι. (Ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 1–3 καὶ ἀναγινώσκεται τὸ 4).

§45Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον 4 δὲν συμφωνῶ μετὰ τῆς ἐπιτροπῆς εἰς τὸ τελευταῖον ἐδάφιον καὶ παρακαλῶ νὰ παραμείνῃ διὰ τὰ ὑπομνήματα ἡ Ἑλληνικὴ γλῶσσα, διαγραφῶσι δὲ ἡ Γαλλικὴ καὶ ἡ Ἀγγλική.

§46Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Τὸ ἐναντίον θὰ περιέμενον.

§47Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Θὰ ἔχωμεν ἀνάγκην διερμηνέων.

§48Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Πρέπει νὰ δώσωμεν εἰς αὐτοὺς τὸ δικαίωμα νὰ ὑπερασπίζωνται· πρέπει νὰ εἴμεθα περισσότερον τοῦ δέοντος φιλελεύθεροι. Εἶμαι τῆς ἰδέας ὅτι πρέπει νὰ ἐπιτρέψωμεν πᾶσαν ξένην γλῶσσαν, ἵνα δώσωμεν τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς ξένους νὰ ὑπερασπίσωσιν ἑαυτούς. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 4, ὡς ἐτροποποιήθη, εἶτα δὲ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ καὶ τὰ ἄρθρα 5–8).

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 9 (ἀναγινώσκεται).

§50Γ. ΤΣΑΚΑΝΙΚΑΣ. Δὲν ὁρίζει τί θὰ γίνῃ, ἐάν τις διάδικος ἀπαλειφθῇ, ἐν περιπτώσει ἐρημοδικίας. Νομίζω ὅτι καλὸν θὰ εἶναι νὰ διατυπωθῇ διάταξίς τις ὅτι καὶ ἐρήμην τινὸς τῶν διαδίκων προβαίνει αὐτεπαγγέλτως τὸ Δικαστήριον εἰς τὴν ἀνάκρισιν τῆς ὑποθέσεως, ἐπειδὴ ἀκριβῶς πρόκειται περὶ διαιτητικοῦ Δικαστηρίου.

§51Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δύναται νὰ προστεθῇ τοιαύτη τροπολογία, ἡ ὁποία ὅμως θὰ εἶναι καθαρῶς ἀποσαφητική.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλετε νὰ κάμητε δήλωσιν εἰς τὰ Πρακτικά;

§53Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Μάλιστα· θὰ κάμω δήλωσιν εἰς τὰ Πρακτικά. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 9 ὡς καὶ τὰ ἄρθρα 10–16).

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 17 (ἀναγινώσκεται).

§55Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Ἡ ἄλλη διάταξις διασαφηνίζει περισσότερον τὴν ὅλην φρασεολογίαν τοῦ ἄρθρου. Ἐνταῦθα χωροῦσι δύο ἀνατρεπτικαὶ προθεσμίαι προκειμένου περὶ αἰτήσεων ἀποζημιώσεων, αἵτινες ἐπακολουθοῦσι τὴν ἐκδίκασιν τῆς λείας. Πρώτη εἶναι ἡ περίπτωσις, καθ’ ἣν ἡ περὶ ἀποζημιώσεως αἴτησις ἐπακολουθεῖ τὴν περὶ τῆς λείας ἀπόφασιν τοῦ διοικητικοῦ Δικαστηρίου. Αὐτὴ εἶναι ἡ περίπτωσις τοῦ ἄρθρου 13. Κατ’ αὐτὴν χωρεῖ προθεσμία τριακονθήμερος ἀπὸ τῆς κοινοποιήσεως τῆς ἀποφάσεως, δύο μηνῶν δὲ ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως. Δευτέρα περίπτωσις εἶναι καθ’ ἣν ὑπάρχουσιν ὑποθέσεις λειῶν εἰσαχθεῖσαι ἤδη ἐνώπιον τῶν τακτικῶν Δικαστηρίων καὶ τελεσιδίκως κριθεῖσαι, περὶ τῶν ὁποίων δὲν ἐγένετο αἴτησις περὶ ἀποζημιώσεως. Διὰ ταύτας τὰς ὑποθέσεις διαλαμβάνει τὸ ἄρθρον 14, τὸ ὁποῖον ὁρίζει τριακονθήμερον προθεσμίαν. Ὑπάρχει ὅμως καὶ ἄλλη περίπτωσις, ἤτοι ἐκείνη, καθ’ ἣν δὲν προέβη τὸ Δημόσιον εἰς τὴν κοινοποίησιν τῆς ἀποφάσεως. Διὰ τὴν περίπτωσιν δὲ ταύτην ἐτέθη ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 17 ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου, ὑπὲρ τοῦ ὁποίου τάσσεται παραγραφὴ ἑξάμηνος. Τὸ ζήτημα ἄρα ἔχει οὕτως. Ἐφ’ ὅσον ἔχει κοινοποιηθῇ ἡ ἀπόφασις, χωροῦσιν αἱ προθεσμίαι τῶν ἄρθρων 13 καὶ 14, ἐφ’ ὅσον δὲ τὸ Δημόσιον δὲν ἐφρόντισε περὶ τῆς κοινοποιήσεως τῆς ἀποφάσεως, προστατεύεται δι’ ἑξαμήνου παραγραφῆς. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 17, ὡς ἐτροποποιήθη, εἶτα δὲ καὶ τὰ ἄρθρα 18 καὶ 19, ἀναβαλλομένου τοῦ συνόλου. Γίνονται εἶτα δεκτὰ εἰς αʹ κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον συζήτησιν τὰ ἑξῆς νομοσχέδια· 1) «περὶ προσωρινῆς βεβαιώσεως καὶ εἰσπράξεως τῶν ἐσόδων τοῦ Κράτους τῆς χρήσεως 1913 περὶ χορηγίας πιστώσεως πρὸς πληρωμὴν τῶν διὰ τοὺς τέσσαρας πρώτους μῆνας τῆς ἰδίας χρήσεως ἐξόδων τοῦ Κράτους καὶ περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 23 Ἰανουαρίου 1913 σχετικοῦ Β. Διατάγματος»· 2) «περὶ ἀναγραφῆς πιστώσεως ἐν τῷ εἰδικῷ προϋπολογισμῷ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν τῆς χρήσεως 1913 δραχ. 3,000,000 δι’ ἔξοδα διοικήσεως τῶν καταληφθεισῶν χωρῶν»· 3) «περὶ χορηγίας ἐκτάκτου πιστώσεως ἐκ δραχ. 350,000 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1912», ἀπορριφθείσης τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Σπ. Θεοδωροπούλου· 4) «περὶ ἀναγραφῆς ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1913 καὶ ὑπὸ Κεφ. Βʹ, ἄρθρον 8, πιστώσεως 10,000 φρ. διὰ τὸ ἐνοίκιον τοῦ ἐν Κωνσταντινουπόλει πρεσβευτικοῦ μεγάρου τοῦ ἔτους 1913»).

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐπεκτάσεως τῶν διατάξεων τοῦ ἄρθρου μόνου τοῦ νόμου ͵ΔΙΔʹ, τοῦ ἀφορῶντος τοὺς δήμους Κερκύρας, καὶ εἰς τοὺς δήμους Λευκάδος». (Γίνεται δεκτόν, ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ). Ἡ ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐξόδων τῆς Βουλῆς, ὁ ὁποῖος θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ μετὰ τῆς σχετικῆς ἐκθέσεως. Ὁ βουλευτὴς Ἀργολίδος κ. Ἀραβαντινὸς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀναμνηστικοῦ μεταλλείου τοῦ πολέμου 1912–1913». Ὁ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργὸς κ. Λ. Κορομηλᾶς ὑποβάλλει τροπολογίας ἐπὶ τῶν κάτωθι νομοσχεδίων· 1) «Περὶ ἀναμνηστικοῦ μεταλλείου ἐπὶ τῇ 50ῇ ἐπετείῳ τῆς ἀναρρήσεως εἰς τὸν θρόνον τῆς Α. Μ. τοῦ Βασιλέως Γεωργίου τοῦ Αʹ»· 2) «Περὶ μεταλλείου ἀνδρείας»· 3) «Περὶ ἀναμνηστικοῦ μεταλλείου τοῦ πολέμου 1912– 1913»· 4) «Περὶ ἀναμνηστικοῦ μεταλλείου τοῦ Κρητικοῦ ἀγῶνος». Ὁ βουλευτὴς Ἀττικῆς κ. Πολ. Λαγοπάτης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προσθήκης εἰς τὰ ἄρθρα 138 καὶ 141 τῆς Στρατ. Ποιν. Νομοθεσίας». Θέλουσιν ἐκτυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Ἀρχεῖον Βουλῆς). Μὴ ὑπάρχοντος ἑτέρου ἀντικειμένου πρὸς συζήτησιν λύεται ἡ συνεδρίασις, διὰ νὰ ἐπαναληφθῇ αὔριον ὥρᾳ 4 μ. μ. (Λύεται ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 6 μ. μ.).

1§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 18
2Τῆς 1ης Μαρτίου 1913.
3(Παρασκευὴ ὥρᾳ 4 καὶ 45′ μ. μ.)
4Προεδρία Κ. Ζαβιτσιάνου.
5§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Νὰ ἀνοιχθῶσι
6τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ κ. Γραμματεὺς νὰ προβῇ εἰς
7τὴν ἀνάγνωσιν τῶν Πρακτικῶν τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως.
8(Ἀναγινώσκονται τὰ Πρακτικὰ τῆς 28 Φεβρουαρίου ἐ. ἔ.).
9§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίρρησις κατὰ τῶν Πρακτικῶν;
10Τὰ Πρακτικὰ ἐπικυροῦνται.
11Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς·
12Ὁ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸς κ. Ἀ. Διομήδης ὑπο-
13βάλλει δήλωσιν «περὶ αὐξήσεως τῆς ἐν τῷ εἰδικῷ προϋπο-
14λογισμῷ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν,
15χρήσεως 1913, ἀναγεγραμμένης ὑπὸ κεφ. Αʹ, ἄρθρ. 5,
16πιστώσεως.
17Οἱ κύριοι Ἰ. Δελλίου, Ἰ. Θεοδωρίδης, Ἰ. Παπαπαύλου,
18Δ. Ταξῆς, Κ. Φλέσσας καὶ Ἀ. Ῥουσόπουλος, ὡς ἀντιπρό-
19σωποι τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας καὶ τῆς Θρᾴκης, ὑποβάλ-
20λουσιν ὑπόμνημα περὶ τῆς ἑλληνικότητος τῶν ἄνω ἐπαρ-
21χιῶν καὶ τῶν θυσιῶν τοῦ Ἑλληνισμοῦ πρὸς ἀπελευθέρωσιν
22αὐτῶν.
23Ὁ Πρόεδρος τῆς Ῥωσικῆς Δούμας ἀπαντῶν εἰς τὸ συγ-
24χαρητήριον τηλεγράφημα τῆς Ἑλληνικῆς Βουλῆς ἐπὶ τῇ
25300ῇ ἐπετείῳ τῶν Ῥωμανὼφ ἀπέστειλε τὸ κάτωθι τηλε-
26γράφημα·
27«Βουλήν
28» Ἀθήνας
29» Θεωρῶ ἐμαυτὸν εὐτυχῆ διαβιβάζων εἰς τὴν Βουλὴν
30τὴν εὐγνωμοσύνην τῆς Δούμας τῆς Αὐτοκρατορίας διὰ τὰ
31ἐγκάρδια συγχαρητήρια ἐπὶ ταῖς ἑορταῖς τῆς τριακοσιετηρί-
32δος τῆς ἐνδόξου δυναστείας τῶν Ῥωμανώφ, ἑορταῖς συμπε-
33σούσαις τῇ ἡμέρᾳ τῆς λαμπρᾶς νίκης τῶν Ἑλληνικῶν ὅπλων.
34Αἱ ἀναλλοίωτοι συμπάθειαι τοῦ Ῥωσικοῦ Ἔθνους πρὸς
35τὸ ὁμόθρησκον αὐτῷ Ἑλληνικὸν Ἔθνος γίνονται μετ’ ἰδια-
36ζούσης δυνάμεως αἰσθηταὶ κατὰ τὴν ὥραν τῶν ἀλκίμων ἐν
37τῷ προαιωνίῳ ἀγῶνι ἑλληνικῶν ἄθλων, οἵτινες εὑρίσκου-
38σιν ἰσχυρὰν ἠχὼ ἐν ταῖς καρδίαις τοῦ Ῥωσικοῦ λαοῦ.
39» Ὁ Πρόεδρος τῆς Δούμας τῆς Αὐτοκρατορίας
40»Rodzianko».
41Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν
42Ἡμερησίαν Διάταξιν
43τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων.
44Καλεῖται ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Βελέντζας, ὅστις ἐρωτᾷ τὸν
45κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν πότε θὰ διατάξῃ τὴν
46ἀπόλυσιν τῶν ἐφέδρων ἐθνοφρουρῶν τῶν κληθέντων πρὸς
47φύλαξιν τῆς σιδηροδρομικῆς γραμμῆς Πειραιῶς–Λαρίσης,
48ν’ ἀναπτύξῃ τὴν ἐρώτησίν του.
49§3Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Ἀπουσιάζει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν
50Στρατιωτικῶν.
51§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται δι’ αὔριον.
52§5Γ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἔλαβον τηλεγράφημα ἐκ Σπάρ-
53της παρὰ τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου, τὸ ὁποῖον παρα-
54καλῶ νὰ φέρητε εἰς γνῶσιν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνή-
55σεως.
56§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ τὸ ὑποβάλητε διὰ τοῦ Γραφείου, θὰ
57ἀνακοινωθῇ δὲ αὔριον εἰς τὴν Βουλήν.
58Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν
59Ἡμερησίαν Διάταξιν
60τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας.
61Πρῶτον ἀντικείμενον εἶναι «ψηφοφορία πρὸς ἐκλογὴν μελῶν
62τοῦ συμβουλίου ἐργασίας».
63Καλοῦνται ὡς ψηφολέκται οἱ κύριοι Εὐθ. Βελλιανίτης καὶ
64Σ. Παπαχατζῆς.
65(Ἐνεργεῖται ἐνταῦθα μυστικὴ διὰ ψηφοδελτίων ψηφοφο-
66ρία, μεθ’ ὃ γενομένης διαλογῆς ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν ὡς ψη-
67φολεκτῶν τῶν κυρίων Εὐθ. Βελλιανίτου καὶ Σ. Παπαχατζῆ,
68ἀπαγγέλλεται τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ψηφοφορίας ὑπὸ τοῦ κ.
69Προέδρου ὡς ἑξῆς):
70§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψήφισαν ἐν ὅλῳ 138. Ἐκ τοῦ ἀθροί-
71σματος προκύπτει ὅτι ἐξελέγησαν μέλη τοῦ συμβουλίου
72τῆς ἐργασίας οἱ κύριοι Μ. Νεγροπόντης διὰ ψήφων 116,
73Ν. Λεωνίδας διὰ ψήφων 118 καὶ Σ. Θεοδωρόπουλος διὰ
74ψήφων 90.
75Ἔλαβον ἕκαστος ψήφους· Ἀρ. Σακελλαρίου 11, Σπυρ.
76Παπαχατζῆς 3, Π. Ἀραβαντινὸς 5, Ν. Στράτος 1, Ἰ.
77Τομπάζης 1, Ἀ. Ἀλεξανδρῆς 1, Θ. Κουτούπης 5, Λουκᾶς
78Νάκος 4, Κ. Σοκόλης 1, Ἰ. Μπουρνιᾶς 2, Ἐ. Μπενάκης
795, Κ. Σπυρίδης 9, Γ. Καζανόβας 1, Γ. Στρατούλης 1
80καὶ Ἰ. Βέρροιος 2.
81Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ὑποβάλλει δήλωσιν, δι’
82ἧς ἐπέρχονται τροποποιήσεις εἰς τὸν ὑποβληθέντα εἰδικὸν
83Προϋπολογισμὸν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν τῆς χρή-
84σεως 1913.
85Προχωροῦμεν ἤδη εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν.
86Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ
87κυρώσεως τοῦ μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ὁλλανδίας συνυπο-
88σχετικοῦ».
89(Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον ὡς καὶ τὸ σύνολον.
90Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ
91τῶν προσελθόντων κατὰ τὸν παρόντα πόλεμον ἐφέδρων,
92ἐθνοφρουρῶν καὶ ἀνυποτάκτων».
93Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).
94§8ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ὅπως ἐξεπονήθη
95ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς, κύριε Πρόεδρε, διότι ἔχω νὰ φέρω μερι-
96κὰς τροποποιήσεις.
97§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ὁ κ. Βελέντζας ἔχει τὸν
98λόγον.
99§10Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε· τὸ ἄρθρον
100πρῶτον τῆς ἐπιτροπῆς εἶναι αὐστηρότερον τῆς διατάξεως
101τοῦ ὑφισταμένου νόμου. Ἀφοῦ οἱ ἀνυπότακτοι οἱ μέχρι τοῦ
1021898 προσελθόντες εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ ὑπηρέτη-
103σαν ἐπὶ τετράμηνον καὶ κατέβαλον καὶ 400 δραχ., διὰ τοῦ
104ἄρθρου τούτου τῆς ἐπιτροπῆς αὐξάνεται ἡ ὑπηρεσία εἰς 6
105μῆνας καὶ 500 δραχμάς. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ψηφισθῇ τὸ
106κυβερνητικὸν νομοσχέδιον ὡς ἔχει.
107§11Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ
108τῶν Στρατιωτικῶν). Εἶναι ἀληθὲς ὅτι τὸ ἄρθρον τοῦτο
109τῆς ἐπιτροπῆς εἶναι αὐστηρότερον τοῦ τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλ’
110ἔχω καθῆκον νὰ ἀποδεχθῶ τὸ τῆς ἐπιτροπῆς, διότι εἶναι
111συμφωνότερον πρὸς τὰ πράγματα. Δὲν διστάζω νὰ ὁμολο-
112γήσω ὅτι ἐνταῦθα ἠστόχησε τὸ κυβερνητικὸν νομοσχέδιον.
113Δὲν πρέπει νὰ λησμονῆτε, ὅτι ὁ ὑπάρχων νόμος προνοεῖ, ὅτι
114μέχρι τοῦ ἔτους 1909 οἱ ἀνυπότακτοι κληρωτοί, μετὰ
115τὴν συμπλήρωσιν τετραμήνου ὑπηρεσίας, δύνανται ν’ ἀπο-
116λυθῶσι καταβάλλοντες δραχ. 400. Σήμερον εὑρισκόμεθα
117εἰς θέσιν νὰ προνοήσωμεν καὶ περὶ τῶν ὕστερον προσελθόν-
118των. Περὶ αὐτῶν δὲν ἐλήφθη μέριμνα ἐν τῷ παρελθόντι.
119Ἀλλ’ ὀφείλω νὰ παρατηρήσω, ὅτι αὐτοὶ οἱ Κύριοι ἀπὸ
120τοῦ 1909 μέχρι τοῦ πολέμου δὲν ἔσπευσαν νὰ ἐπωφεληθῶσι
121τῆς διατάξεως ἐκείνης, διὰ νὰ ὑπηρετήσωσι τοὺς 4 μῆνας
122καὶ νὰ πληρώσωσι τὸ ὀφειλόμενον διὰ τὴν ἀπαλλαγὴν
123τῆς περαιτέρω ὑπηρεσίας. Καὶ τί συμβαίνει σήμερον; Οἱ
124μὴ προσελθόντες τότε καὶ μόνον τώρα προσελθόντες εὑρί-
125σκονται εἰς ταύτην τὴν πλεονεκτικὴν θέσιν, ὅτι, ἐνῷ οἱ
126τότε προσελθόντες ὑπηρέτησαν 4 μῆνας καὶ ἦλθον καὶ εἰς
127τὸν πόλεμον καὶ ἐπολέμησαν, αὐτοὶ δὲν ὑπηρέτησαν τοὺς
1284 μῆνας, ἀλλὰ μόνον ὑπηρέτησαν ἐν πολέμῳ. Νομίζω λοι-
129πὸν ὅτι εἶναι δικαία ἡ πρότασις τῆς ἐπιτροπῆς.
130§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1 παρακα-
131λοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ
132Βουλὴ παρεδέχθη.
133Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται).
134§13Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἐν τῇ τελευταίᾳ παραγράφῳ τοῦ ἄρ-
135θρου 2 παρακαλῶ ἡ προθεσμία 1 Δεκεμβρίου νὰ γίνῃ 1
136Ὀκτωβρίου.
137§14Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Μάλιστα· νὰ γίνῃ 1 Ὀκτωβρίου, διότι
138παρέχεται εἰς αὐτοὺς δεκατεσσάρων ἡμερῶν αὔξησις.
139§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά.
140(Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2, ὡς ἐτροποποιήθη).
141Ἄρθρον 3 (ἀναγινώσκεται).
142§16Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον 3 ἐπιβάλλονται
143ποιναὶ τῶν ἄρθρων 152 καὶ 156 τοῦ στρατολογικοῦ νόμου.
144Θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἐλαττωθῇ τὸ κατώτατον ὅριον τῆς ποι-
145νῆς. Ἐν καιρῷ πολέμου οἱ μὴ προσελθόντες ὑφίστανται τὴν
146ποινὴν τῆς φυλακίσεως ἀπὸ 2 ἐτῶν μέχρι 5 ἐτῶν. Δι’ ἐκεί-
147νους ὅθεν, οἱ ὁποῖοι διὰ λόγους φύσει ἀδυνάτους δὲν ἦτο
148δυνατὸν νὰ προσέλθωσι, νὰ ἀφεθῇ ἐλεύθερον τὸ στάδιον εἰς
149τὸν δικάζοντα δικαστὴν ἢ τὸ δικάζον δικαστήριον νὰ ἐπι-
150βάλῃ ποινὴν φυλακίσεως καὶ νὰ ὁρίζηται τότε τὸ κατώ-
151τατον ὅριον, αἰρομένου τοῦ κατωτάτου ὁρίου τῶν 2 ἐτῶν.
152§17Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Συμμερίζομαι ἐντελῶς τὰς σκέψεις τοῦ
153κ. Βουλευτοῦ ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου, τοῦ νὰ ἀφαιρεθῇ τὸ
154κατώτατον ὅριον τῶν 2 ἐτῶν. Τοῦτο εἶναι συμφωνότερον
155πρὸς τὰ πράγματα, ἀποβαίνει δὲ καὶ αὐστηρότερον, διότι
156ὁ δικαστὴς πολλάκις ἀναγκάζεται νὰ ἀπαλλάξῃ τὸν κατη-
157γορούμενον, διότι νομίζει ὅτι ἡ ποινὴ εἶναι μεγάλη. Δυστυ-
158χῶς δὲν ὑπάρχει τροπολογία ὑποβεβλημένη, αὐτὴν τὴν στι-
159γμὴν δὲ δὲν εἶναι εὔκολον νὰ ἀνακόψωμεν τὴν ψήφισιν τοῦ
160νομοσχεδίου. Ἄλλως τε ὁ στρατολογικὸς νόμος ἔχει ἀνάγ-
161κην πολλῶν τροποποιήσεων. Ὅταν προσεχῶς θὰ ὑποβάλω
162τὰς τροπολογίας ταύτας, ἐν αὐτῷ τῷ μεταξὺ δὲν θὰ ἔχωσι
163γίνει καταδιώξεις καὶ δίκαι ἐπὶ τῇ βάσει αὐτοῦ τοῦ νόμου
164καὶ ἐπιφυλασσόμεθα τότε μὲ τὰς ἄλλας τροπολογίας, αἵ-
165τινες θὰ εἰσαχθῶσι, νὰ καταργήσωμεν τὸ κατώτατον ὅριον
166καὶ νὰ ὁρίσωμεν ὅτι «τιμωροῦνται διὰ φυλακίσεως».
167(Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 3).
168§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 4 (ἀναγινώσκεται).
169§19Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Εἰς τὴν τελευταίαν παράγραφον, «εἰς
170τοὺς τυχόντας ἀναβολῆς κατατάξεως κλπ.», νὰ προστεθῇ
171«τοὺς ὑπέχοντας διετῆ ὑποχρέωσιν».
172(Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον, ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ
173κ. Ὑπουργοῦ).
174§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 5 (ἀναγινώσκεται).
175§21Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τὸ «Δεκεμβρίου» γίνεται «Ὀκτωβρίου».
176(Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 5, ὡς ἐτροπολογήθη, καθὼς
177καὶ τὸ ἄρθρον 6).
178§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 7 (ἀναγινώσκεται).
179§23Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Καὶ ἐνταῦθα τὸ «Δεκεμβρίου» γίνεται
180«Ὀκτωβρίου».
181(Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 7, ὡς ἐτροπολογήθη).
182§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 8 (ἀναγινώσκεται).
183§25Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐπίσης καὶ ἐνταῦθα τὸ «Δεκεμβρίου»
184γίνεται «Ὀκτωβρίου».
185(Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 8, ὡς ἐτροπολογήθη).
186§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 9 (ἀναγινώσκεται).
187Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου ὑπάρχει τροπολογία ὑποβληθεῖ-
188σα ὑπὸ τοῦ βουλευτοῦ Ἀχαΐας καὶ Ἤλιδος κυρίου Δ.
189Γκλαβᾶ.
190§27Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Τὴν ἀποσύρω.
191(Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 9 καὶ τὸ ἄρθρον 10, ἀναγι-
192νώσκεται δὲ τὸ ἄρθρον 11).
193§28Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Παρακαλῶ ἐκ τοῦ τέλους τῆς πρώτης
194παραγράφου τοῦ ἄρθρου τούτου νὰ ἀφαιρεθῶσιν αἱ λέξεις «ἢ
195ἐντὸς ἓξ μηνῶν ἀπὸ τῆς ἡμέρας τῆς τυχὸν ἐξαιρέσεως αὐ-
196τοῦ ἐκ τοῦ στρατοῦ λόγῳ σωματικῆς ἀνικανότητος».
197§29Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Διὰ τοῦ ἄρθρου 11, κύριε Πρόεδρε,
198ἀπηλλάγησαν τῶν ἀντισηκωμάτων οἱ ἀνυπότακτοι κληρω-
199τοί, τῶν ὁποίων ἀδελφοὶ ἀπέθανον ὑπηρετοῦντες ἀπὸ τῆς
20017 Σεπτεμβρίου 1912 ἐν τῷ στρατῷ. Παρακαλῶ ἡ διάτα-
201ξις αὕτη νὰ ἐπεκταθῇ καὶ εἰς τοὺς ἐν πολέμῳ ἐφέδρους καὶ
202ἐθνοφρουρούς, τῶν ὁποίων ἀδελφοὶ ἐφονεύθησαν ἐν πολέμῳ.
203Νὰ ἀπαλλαχθῶσι καὶ οὗτοι τῶν ἀντισηκωμάτων.
204§30Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Ἡ διάταξις θὰ ἐφαρμοσθῇ ἐν εἰρήνῃ·
205ἑπομένως σήμερον οὔτε οἱ ἔφεδροι οὔτε οἱ ἐθνοφρουροὶ οὔτε
206οἱ κληρωτοὶ δύνανται νὰ ἐπικαλεσθῶσι τὴν διάταξιν ταύ-
207την. Θὰ ἐπικαλεσθῶσιν αὐτὴν μετὰ τὴν λῆξιν τῆς ἐπιστρα-
208τεύσεως.
209§31Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Νὰ τροποποιηθῇ τὸ ἄρθρον, προστι-
210θεμένων τῶν λέξεων «καὶ οἱ ἐν πολέμῳ ὑπηρετοῦντες».
211§32Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τοῦτο δὲν γίνεται· θὰ παραλύσῃ τὸ
212στράτευμα.
213(Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 11, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ
214τοῦ κ. Ὑπουργοῦ).
215§33Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Μετὰ τὸ ἄρθρον 11 νὰ προστεθῇ ὡς
216ἄρθρον 12 τοῦτο·
217Ἄρθρον 12.— Εἰς τὸ τέλος τῆς 2ας παραγράφου τοῦ ἄρ-
218θρου 165 τοῦ νόμου περὶ στρατολογίας προστίθενται τὰ ἑξῆς·
219«Ἐπίσης δὲν λογίζεται ὡς χρόνος πραγματικῆς ὑπηρε-
220σίας ὁ χρόνος πάσης πειθαρχικῆς ποινῆς ἐπιβαλλομένης εἰς
221κληθέντας ἐν ἐπιστρατεύσει ἢ πρὸς ἄσκησιν ἢ δι’ ὑπηρεσίαν
222ἐφέδρους καὶ ἐθνοφρουροὺς ὡς καὶ εἰς τοὺς ὁπωσδήποτε
223ἐθελουσίως ὑπηρετοῦντας εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ. Θέ-
224λουσι δὲ διανύσει οὗτοι τὸν χρόνον τῆς ποινῆς αὐτῶν μετὰ
225τὴν ἐκ τοῦ στρατοῦ ἀπόλυσιν τῆς σχετικῆς αὐτῶν κλάσεως,
226εἰς ἣν ἀνήκουσιν, ἢ τὴν λῆξιν τῆς ἐθελουσίας αὐτῶν ὑπο-
227χρεώσεως.
228» Ἡ διάταξις τοῦ παρόντος ἄρθρου ἐφαρμοσθήσεται καὶ εἰς
229τοὺς ὑπηρετοῦντας ἐν τῷ στρατῷ κατὰ τὴν δημοσίευσιν τοῦ
230παρόντος νόμου.
231»Πᾶσα προγενεστέρα διάταξις ἀντιβαίνουσα εἰς τὸν πα-
232ρόντα νόμον καταργεῖται».
233§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ προστεθῇ ὡς ἄρθρον 12.
234§35Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Μάλιστα.
235§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά.
236(Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 12, ὡς διετυπώθη ὑπὸ τοῦ
237κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν).
238§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ σύνολον καὶ ἡ ψήφισις ἀναβάλλεται.
239Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συ-
240στάσεως Δικαστηρίου λειῶν».
241Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν ἂν στέργει νὰ κηρυχθῇ κατεπεῖγον
242τὸ νομοσχέδιον.
243§38ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.
244§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.
245§40Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Παρα-
246καλῶ, κύριε Πρόεδρε, νὰ ὑποβληθῇ ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς Βου-
247λῆς τὸ σχέδιον τῆς ἐπιτροπῆς.
248§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.
249(Ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 1).
250§42Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Τὸ προκείμενον νομοσχέδιον, κύριοι Βου-
251λευταί, προνοεῖ κυρίως περὶ τῆς δικονομίας ἑνὸς σπουδαιο-
252τάτου θέματος, τὸ ὁποῖον ἀνέκαθεν, ἀπὸ τῆς ἐμφανί-
253σεως τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ ἐν τῇ ἀρχαιότητι, παρουσιάζει με-
254γίστην καὶ σπουδαιοτάτην σημασίαν. Ἡ μεταβολὴ τῆς
255ὑπαρχούσης νῦν δικονομίας τῶν τακτικῶν δικαστηρίων θὰ
256εἶχεν ἕνα καὶ μόνον λόγον, ἵνα αἱ λεῖαι πολέμου καθίσταν-
257ται κτῆμα τοῦ Δημοσίου καὶ τὸ Δημόσιον ἀπαλλάσσηται τῶν
258ὑποχρεώσεων, τὰς ὁποίας δύναται νὰ ἔχῃ ἀπέναντι τῶν
259τρίτων, οἱ ὁποῖοι θὰ εἶχον δικαιώματα. Ἀλλ’ ἀκριβῶς διότι
260πρόκειται περὶ τρίτων, εἶναι ἀνάγκη χάριν τῶν φιλελευ-
261θέρων ἰδεῶν, αἵτινες ἀείποτε διέπουσι τὸ Ἑλληνικόν, νὰ το-
262νισθῇ ὅτι προκειμένου περὶ τῶν λειῶν πολέμου, ἰδίως ὅσον
263ἀφορᾷ τὰς λείας, τὰς ὁποίας σκέπει ἡ οὐδετέρα σημαία,
264θὰ ἦτο προτιμότερον ἴσως νὰ δώσωμεν μεγαλειτέραν προ-
265σοχήν, διότι ἀκριβῶς εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο εὑρίσκεται τὸ
266θέμα, διὰ τὸ ὁποῖον διεφώνησαν εἰς τὴν ἐπιτροπήν, ὅτε
267ἐπρόκειτο νὰ ἀφαιρεθῇ ἀπὸ τῶν δικαστηρίων τῶν τακτι-
268κῶν καὶ νὰ ἀνατεθῇ εἰς τὴν κρίσιν εἰδικοῦ ὅλως δικαστη-
269ρίου τὸ ζήτημα τῆς λείας. Ἔχομεν ἐπὶ τοῦ προκειμένου
270τὸ παράδειγμα ὅτι προκειμένου βεβαίως περὶ ἑνὸς πολεμι-
271κοῦ πλοίου, προκειμένου περὶ λαφύρου, περὶ πλοίου τὸ
272ὁποῖον σκέπει ἡ ἐχθρικὴ σημαία, οὐδὲν ζήτημα δύναται νὰ
273γεννηθῇ, διότι πρόκειται περὶ τοῦ ἐχθροῦ καὶ ἑπομένως ἐμ-
274φανίζεται τὸ ζήτημα τῆς δυνάμεως τοῦ ἰσχυροτέρου, ἡ
275ὁποία θὰ δώσῃ τελικῶς τὸ δίκαιον καὶ οὐδεμία ἀπόφασις
276χρειάζεται, ἵνα θεωρηθῇ ὅτι ἀνήκουσιν εἰς τὸ Κράτος λεῖαι
277πολέμου, αἱ ὁποῖαι ἤθελον συλληφθῆ ἐπὶ ἐχθρικοῦ πλοίου.
278Εἰδικὴ ἀπόφασις χρειάζεται προκειμένου περὶ πλοίων ἢ
279ἐμπορευμάτων, τὰ ὁποῖα σκέπει σημαία οὐδετέρα, ἥτις προ-
280βαίνει εἰς τοιαύτας ἐνεργείας συμφώνως πρὸς τὴν ἀρχὴν ὅτι
281τὸ ἐμπόριον δὲν ἔχει πατρίδα, ἀλλ’ ἔχει μόνον συμφέρον.
282Πρόκειται λοιπὸν νὰ προστατεύσωμεν τὰ συμφέροντα τῶν
283τρίτων, οἱ ὁποῖοι παραβαίνοντες τὰς ἀρχὰς τῆς οὐδετερότη-
284τος θέλουσι νὰ κρατύνωσι τὴν δύναμιν τοῦ ἐχθροῦ ἐπὶ ζη-
285μίᾳ προφανεῖ ἡμῶν.
286Ἀλλὰ τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν πρόκειται περὶ οὐ-
287δετέρων, εἶναι ἀνάγκη νὰ καταδείξωμεν ἀκριβῶς ὅτι τὸ
288Ἑλληνικὸν Κράτος δὲν ἐπιχειρεῖ πόλεμον κατακτητικὸν
289καὶ ὅτι τὸ συμφέρον δὲν εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον τὸ διέπει,
290ἵνα ἀκριβῶς θέτῃ χεῖρα ἐπ’ ἐκείνων, οἵτινες θίγουσι τὰ συμ-
291φέροντα αὐτοῦ τὰ πολεμικά. Οὐδέποτε ἡ Ἑλλὰς ἐποιή-
292σατο πόλεμον κατακτητικόν, ἀλλὰ πάντοτε ἐκπολιτιστι-
293κόν, νῦν δὲ ἐκπολιτιστικώτερον τῶν παρελθόντων, δεδομέ-
294νου ὅτι πρόκειται περὶ ἀπολυτρώσεως ἀδελφῶν. Ἑπομένως
295τὸ συμφέρον εἶναι μακρὰν ἡμῶν. Ἐὰν δὲ θέλωμεν νὰ θέσω-
296μεν τὴν χεῖρα ἐπ’ ἐκείνων, οἵτινες θίγουσι τὸν ἡμέτερον
297ἀγῶνα, βεβαίως δὲν ἔχομεν ἀνάγκην τῆς περιουσίας αὐτῶν.
298Ἁπλῶς ἡ κατάσχεσις τῶν πλοίων των καὶ τῶν ἐμπορευ-
299μάτων των εἶναι μία τιμωρία, τὴν ὁποίαν τοῖς ἐπιβάλλομεν
300διὰ τὸ ἄδικον, τὸ ὁποῖον θέλουσι νὰ μᾶς κάμωσιν. Ἀλλ’ ἡ
301τιμωρία αὐτὴ προϋποθέτει ἐγκληματίαν καὶ αὐτὸν ἔχομεν
302συμφέρον ν’ ἀνεύρωμεν. Φρονῶ, ὅτι ἀκριβῶς διότι πρόκειται
303περὶ τόσον λεπτοῦ ζητήματος ὀφείλομεν νὰ καταδείξωμεν
304τὸ ἀφιλοκερδὲς τῶν ἡμετέρων προσπαθειῶν καὶ τὴν ἀπό-
305δοσιν τοῦ δικαίου. Τοῦτο δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ εἰμὴ
306μόνον διὰ τῶν τακτικῶν δικαστηρίων, εἰμὴ μόνον διὰ τῶν
307ἀνθρώπων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ὡς ἐκ τοῦ ἐπαγγέλματος κα-
308ταγινόμενοι περὶ τὰς λεπτεπιλέπτους ἐντελῶς διαφορὰς,
309αἵτινες μᾶς ἐμφανίζονται ἐν τῷ δημοσίῳ βίῳ, μόνον αὐτοὶ
310θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ κατορθώσωσιν, ὥστε νὰ εὑρίσκηται ἡ
311ἀλήθεια καὶ νὰ μὴ περιπλανώμεθα εἰς ζητήματα, τὰ ὁποῖα
312νὰ μᾶς παρουσιάζωσι πρὸ τῶν ἀλλοδαπῶν ὅτι εὑρισκόμεθα
313ἐν πλήρει ἀδίκῳ, ἐνῷ εἶναι προφανέστατον ὅτι πάντοτε εὑ-
314ρισκόμεθα ἐν τῷ δικαίῳ. Αὐτὸς εἶναι ὁ δικαιολογητικὸς
315λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον ἐπρότεινα εἰς τὴν ἐπιτροπήν, ὅπως
316εὐαρεστουμένη δεχθῇ τὴν γνώμην μου, καὶ μὴ φύγῃ τὸ ζή-
317τημα ἀπὸ τὰ τακτικὰ δικαστήρια. Εἶναι λόγος, κύριοι Βου-
318λευταί, ἐντελῶς προσαρμοζόμενος πρὸς τὸν τρόπον τοῦ σκέ-
319πτεσθαι τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, λόγος ἀκριβῶς συμπαρε-
320δρεύων ἀνέκαθεν μὲ τὴν Ἑλληνικὴν ἱστορίαν, ἡ ὁποία πάν-
321τοτε ὑπῆρξε φιλελευθέρα καὶ ἡ ὁποία οὐδέποτε ἠθέλησε ν’
322ἀποβλέψῃ εἰς εἰδικὰ συμφέροντα εἰμὴ μόνον εἰς ἠθικά. Τὴν
323στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν θέλομεν νὰ συστήσωμεν εἰδικὸν
324δικαστήριον, δύναταί τις εἰπεῖν, χωρὶς βεβαίως οὐδένα νὰ
325θέλῃ νὰ θίξῃ, ὅτι σπεύδομεν προκειμένου περὶ λείας πολέμου
326νὰ κηρυχθῇ αὐτὴ λεία, ἵνα μὴ ζημιωθῇ τὸ Κράτος, ἐνῷ ὁ
327δικαιολογητικὸς λόγος τῆς λείας τοῦ πολέμου, τοὐλάχιστον
328προκειμένου περὶ Ἑλλήνων, δὲν εἶναι αὐτός. Εἶναι ἡ τιμω-
329ρία ἐκείνου, ὁ ὁποῖος τολμᾷ νὰ θίξῃ τὰ ἡμέτερα συμφέροντα,
330καὶ δὲν δύναται νὰ ἐπέλθῃ εἰμὴ μόνον διὰ τῆς στερήσεως
331μέρους τῆς περιουσίας αὐτοῦ. Τὴν στιγμὴν λοιπόν, καθ’ ἣν
332ἔχομεν ὑπ’ ὄψει τὸν λόγον αὐτόν, θὰ ἐπρότεινον, ὅπως τὸ
333εἰδικὸν τοῦτο δικαστήριον μὴ συσταθῇ. Προκειμένου περὶ
334ὑποθέσεως τόσον πολὺ σοβαρᾶς αὐτὰ τὰ τακτικὰ δικαστή-
335ρια θεωροῦνται ἁρμόδια ἢ τοὐλάχιστον ἱκανά, ὅπως κρί-
336νωσι τοιαῦτα ζητήματα καὶ παραπέμπωσι τὰς ὑποθέσεις
337αὐτὰς εἰς τὸ Ἐφετεῖον, εἰς τὸ ὁποῖον θὰ εἶναι δυνατὸν προ-
338κειμένου περὶ ναυτικῶν ζητημάτων νὰ παρεδρεύσωσι καὶ
339ἀξιωματικοὶ τοῦ ναυτικοῦ διὰ τὰ παρουσιαζόμενα ζητήματα
340ἀσχέτως τῶν νομικῶν, διότι τὰ νομικὰ ζητήματα εἶναι
341πολὺ λεπτὰ, εἶναι τοιαύτης φύσεως, ὥστε νὰ δύνανται νὰ
342κρίνωσι τὰς ἰδέας ἡμῶν ἀντιστρόφως ἀκριβῶς ἀπὸ τὴν ἰδέαν
343ἐκείνην, τὴν ὁποίαν συνήθως ἡμεῖς οἱ Ἕλληνες δίδομεν εἰς
344τὰς σκέψεις ἡμῶν. Ἐκτὸς τούτου δὲν εἶναι ἴσως δυνατὸν
345νὰ ὑπάρχωσι παρ’ ἡμῖν τὰ διάφορα συστήματα, τὰ ὁποῖα
346ἔχομεν ἐν τῷ Ἐξωτερικῷ, ἰδίως δὲ τὰ ναυτικὰ Κράτη, ὅπως
347εἶναι ἡ Ἀγγλία, τὰ Σκανδιναυικὰ κράτη, ὅπως εἶναι ἡ
348Ἀμερική, τὰ ὁποῖα ζητήματα τῶν λειῶν πολέμου δί-
349δουσιν εἰς τὰ διάφορα Board, τὰ ὁποῖα ἔχουσιν. Αὐτὰ εἶναι
350διοικητικὰ δικαστήρια, τὰ ὁποῖα ἐξασκοῦσι μεγίστην ἐπιρ-
351ροὴν καὶ ἔχουσι μεγάλην σημασίαν. Ἀλλὰ τὴν στιγμήν,
352κατὰ τὴν ὁποίαν ἡμεῖς δὲν ἔχομεν τοιαῦτα δικαστήρια, δὲν
353φρονῶ ὅτι εἶναι ὀρθὸν ἰδίως περὶ λείας πολέμου, περὶ τόσον
354σπουδαίου θέματος, νὰ συστήσωμεν εἰδικὸν δικαστήριον καὶ
355νὰ μὴ ἀποδώσωμεν τὰς ὑποθέσεις αὐτὰς εἰς τοὺς τακτικοὺς
356δικαστάς, οἱ ὁποῖοι εἶναι οἱ μόνοι φυσικοὶ δικασταὶ προκει-
357μένου περὶ θεμάτων τόσον πολὺ λεπτῶν καὶ σπουδαίων εἰς
358τὴν ἐξέλιξιν τῆς ἡμετέρας ἱστορίας. Αὐτὸς εἶναι ὁ δικαιολο-
359γητικὸς λόγος ἀσχέτως τῶν τεχνικῶν, ἀσχέτως τῶν νομι-
360κῶν, διὰ τοὺς ὁποίους ἐπέμενεν ἡ ἐπιτροπή, ὅπως μὴ κα-
361θορισθῇ εἰδικὸν δικαστήριον, ἀλλὰ τὰ ζητήματα αὐτὰ πα-
362ραπέμπωνται εἰς τὸ ἐν Ἀθήναις Ἐφετεῖον.
363§43Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Ἡ ἀνάγκη
364τῆς ὑπάρξεως εἰδικοῦ δικαστηρίου διὰ τὴν ἐκδίκασιν τῶν
365λειῶν εἶναι προφανής, καὶ ταύτην ἀνεγνώρισαν πάντα τὰ
366Κράτη. Εἶναι δὲ ἡ ἀνάγκη αὐτὴ ἀπαραίτητος καὶ ἐπιβλη-
367τική, καθόσον τὸ δικαστήριον τῶν λειῶν δὲν κέκληται, ἵνα
368ἐφαρμόζῃ τοὺς νομικοὺς κανόνας ὑπὸ τὴν τυπικωτέραν αὐ-
369τῶν ἐκδήλωσιν, ὑφ’ ἣν ἐφαρμόζουσι τούτους οἱ τακτικοὶ δι-
370κασταί. Τὰ ζητήματα τῶν λειῶν εἶναι ζητήματα ὑπαγόμενα
371εἰς τεχνικὰς γνώσεις. Ἵνα μὴ ἡ διαδικασία ἀποβαίνῃ μα-
372κρά, ἵνα τὸ δικαστήριον μετέχῃ εὐρυτέρας ἀντιλήψεως τῶν
373ὑπὸ τὴν κρίσιν του θεμάτων, ἐγένετο δεκτὴ πανταχοῦ ἡ
374ἀρχὴ τῆς συγκροτήσεως δικαστηρίου καθαρῶς διοικητικῆς
375μορφῆς.
376Ἀποδέχομαι ἐν τούτοις ἐν μέρει τὴν γνώμην τοῦ ἀξιο-
377τίμου ἐκ Κερκύρας συναδέλφου καί, ἵνα καταστήσω μεί-
378ζονα τὴν συμβολὴν τοῦ δικαστικοῦ σώματος ἐν τῷ δικα-
379στηρίῳ λειῶν, ἀποδέχομαι, ἵνα τῶν τριῶν ἀνωτέρων ἀξιω-
380ματικῶν ἢ διπλωματικῶν ὑπαλλήλων ὁ ἀριθμὸς μειωθῇ
381εἰς δύο καὶ προστεθῇ εἷς ἔτι ἀρεοπαγίτης. Οὕτω θὰ συ-
382σταθῇ τὸ Δικαστήριον ἐκ δύο ἀρεοπαγιτῶν, δύο ἀξιωματικῶν
383τοῦ ναυτικοῦ διὰ τὰ τεχνικὰ ζητήματα καὶ ἑνὸς καθηγητοῦ
384τοῦ Καποδιστριακοῦ Πανεπιστημίου, ὁ ὁποῖος ὡς γνώστης
385τοῦ Διεθνοῦς Δικαίου θὰ εἶναι χρησιμώτατος. Ἐν τῷ νομοσχε-
386δίῳ θὰ ἦτο ἐπιθυμητὸν νὰ ὡρίζετο ὡς μέλος τοῦ δικαστη-
387ρίου ὁ καθηγητὴς τοῦ Διεθνοῦς Δικαίου, ἀλλ’ ἀφέθη ἐξ
388ἀνάγκης ὁ προσδιορισμὸς τοῦ καθηγητοῦ τοῦ Πανεπιστη-
389μίου εἰς τὴν ἐκλογὴν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, διότι,
390ὡς γνωστόν, νῦν καθηγητὴς τοῦ Διεθνοῦς Δικαίου δὲν
391ὑπάρχει.
392Τοιαύτην τροπολογίαν προτείνω εἰς τὴν Βουλὴν καὶ νο-
393μίζω ὅτι ἡ τροπολογία αὐτὴ συμβιβάζει τὴν γνώμην πάν-
394των. Ἔχει λοιπὸν οὕτως ἡ σχετικὴ περικοπὴ τοῦ ἄρθρου τρο-
395ποποιουμένη· «Συνεδριάζον ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ναυτι-
396κῶν καὶ συγκείμενον ἐκ δύο ἀρεοπαγιτῶν, ὧν ὁ ἀρχαιότε-
397ρος προεδρεύει τοῦ δικαστηρίου, δύο ἀξιωματικῶν τοῦ Β.
398Ναυτικοῦ καὶ ἑνὸς τῶν καθηγητῶν τῆς νομικῆς Σχολῆς τοῦ
399Καποδιστριακοῦ Πανεπιστημίου».
400§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1, ὡς ἐτρο-
401ποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερ-
402θῶσι.
403(Ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 1–3 καὶ ἀναγινώσκεται τὸ 4).
404§45Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον 4 δὲν συμφωνῶ μετὰ τῆς
405ἐπιτροπῆς εἰς τὸ τελευταῖον ἐδάφιον καὶ παρακαλῶ νὰ
406παραμείνῃ διὰ τὰ ὑπομνήματα ἡ Ἑλληνικὴ γλῶσσα, δια-
407γραφῶσι δὲ ἡ Γαλλικὴ καὶ ἡ Ἀγγλική.
408§46Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Τὸ ἐναντίον θὰ περιέμενον.
409§47Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Θὰ ἔχωμεν ἀνάγκην διερμηνέων.
410§48Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Πρέπει νὰ δώσωμεν εἰς αὐτοὺς τὸ δικαί-
411ωμα νὰ ὑπερασπίζωνται· πρέπει νὰ εἴμεθα περισσότερον τοῦ
412δέοντος φιλελεύθεροι. Εἶμαι τῆς ἰδέας ὅτι πρέπει νὰ ἐπιτρέ-
413ψωμεν πᾶσαν ξένην γλῶσσαν, ἵνα δώσωμεν τὸ δικαίωμα
414εἰς τοὺς ξένους νὰ ὑπερασπίσωσιν ἑαυτούς.
415(Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 4, ὡς ἐτροποποιήθη, εἶτα δὲ
416ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ καὶ τὰ ἄρθρα 5–8).
417§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 9 (ἀναγινώσκεται).
418§50Γ. ΤΣΑΚΑΝΙΚΑΣ. Δὲν ὁρίζει τί θὰ γίνῃ, ἐάν τις διάδι-
419κος ἀπαλειφθῇ, ἐν περιπτώσει ἐρημοδικίας. Νομίζω ὅτι κα-
420λὸν θὰ εἶναι νὰ διατυπωθῇ διάταξίς τις ὅτι καὶ ἐρήμην
421τινὸς τῶν διαδίκων προβαίνει αὐτεπαγγέλτως τὸ Δικαστή-
422ριον εἰς τὴν ἀνάκρισιν τῆς ὑποθέσεως, ἐπειδὴ ἀκριβῶς πρό-
423κειται περὶ διαιτητικοῦ Δικαστηρίου.
424§51Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δύναται νὰ προστεθῇ τοιαύτη τροπολο-
425γία, ἡ ὁποία ὅμως θὰ εἶναι καθαρῶς ἀποσαφητική.
426§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλετε νὰ κάμητε δήλωσιν εἰς τὰ Πρα-
427κτικά;
428§53Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Μάλιστα· θὰ κάμω δήλωσιν εἰς τὰ
429Πρακτικά.
430(Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 9 ὡς καὶ τὰ ἄρθρα 10–16).
431§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 17 (ἀναγινώσκεται).
432§55Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Ἡ ἄλλη
433διάταξις διασαφηνίζει περισσότερον τὴν ὅλην φρασεολογίαν
434τοῦ ἄρθρου. Ἐνταῦθα χωροῦσι δύο ἀνατρεπτικαὶ προθε-
435σμίαι προκειμένου περὶ αἰτήσεων ἀποζημιώσεων, αἵτινες
436ἐπακολουθοῦσι τὴν ἐκδίκασιν τῆς λείας. Πρώτη εἶναι ἡ
437περίπτωσις, καθ’ ἣν ἡ περὶ ἀποζημιώσεως αἴτησις ἐπακο-
438λουθεῖ τὴν περὶ τῆς λείας ἀπόφασιν τοῦ διοικητικοῦ Δικα-
439στηρίου. Αὐτὴ εἶναι ἡ περίπτωσις τοῦ ἄρθρου 13. Κατ’ αὐ-
440τὴν χωρεῖ προθεσμία τριακονθήμερος ἀπὸ τῆς κοινοποιήσεως
441τῆς ἀποφάσεως, δύο μηνῶν δὲ ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως. Δευ-
442τέρα περίπτωσις εἶναι καθ’ ἣν ὑπάρχουσιν ὑποθέσεις λειῶν
443εἰσαχθεῖσαι ἤδη ἐνώπιον τῶν τακτικῶν Δικαστηρίων καὶ
444τελεσιδίκως κριθεῖσαι, περὶ τῶν ὁποίων δὲν ἐγένετο αἴτησις
445περὶ ἀποζημιώσεως. Διὰ ταύτας τὰς ὑποθέσεις διαλαμβάνει
446τὸ ἄρθρον 14, τὸ ὁποῖον ὁρίζει τριακονθήμερον προθεσμίαν.
447Ὑπάρχει ὅμως καὶ ἄλλη περίπτωσις, ἤτοι ἐκείνη, καθ’ ἣν δὲν
448προέβη τὸ Δημόσιον εἰς τὴν κοινοποίησιν τῆς ἀποφάσεως.
449Διὰ τὴν περίπτωσιν δὲ ταύτην ἐτέθη ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου
45017 ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου, ὑπὲρ τοῦ ὁποίου τάσσεται παρα-
451γραφὴ ἑξάμηνος. Τὸ ζήτημα ἄρα ἔχει οὕτως. Ἐφ’ ὅσον ἔχει
452κοινοποιηθῇ ἡ ἀπόφασις, χωροῦσιν αἱ προθεσμίαι τῶν ἄρθρων
45313 καὶ 14, ἐφ’ ὅσον δὲ τὸ Δημόσιον δὲν ἐφρόντισε περὶ τῆς
454κοινοποιήσεως τῆς ἀποφάσεως, προστατεύεται δι’ ἑξαμήνου
455παραγραφῆς.
456(Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 17, ὡς ἐτροποποιήθη, εἶτα δὲ
457καὶ τὰ ἄρθρα 18 καὶ 19, ἀναβαλλομένου τοῦ συνόλου.
458Γίνονται εἶτα δεκτὰ εἰς αʹ κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον
459συζήτησιν τὰ ἑξῆς νομοσχέδια·
4601) «περὶ προσωρινῆς βεβαιώσεως καὶ εἰσπράξεως τῶν
461ἐσόδων τοῦ Κράτους τῆς χρήσεως 1913 περὶ χορηγίας πι-
462στώσεως πρὸς πληρωμὴν τῶν διὰ τοὺς τέσσαρας πρώτους
463μῆνας τῆς ἰδίας χρήσεως ἐξόδων τοῦ Κράτους καὶ περὶ κυ-
464ρώσεως τοῦ ἀπὸ 23 Ἰανουαρίου 1913 σχετικοῦ Β. Δια-
465τάγματος»·
4662) «περὶ ἀναγραφῆς πιστώσεως ἐν τῷ εἰδικῷ προϋπολο-
467γισμῷ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν τῆς
468χρήσεως 1913 δραχ. 3,000,000 δι’ ἔξοδα διοικήσεως τῶν
469καταληφθεισῶν χωρῶν»·
4703) «περὶ χορηγίας ἐκτάκτου πιστώσεως ἐκ δραχ. 350,000
471ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουρ-
472γείου τῶν Ἐσωτερικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1912», ἀπορ-
473ριφθείσης τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Σπ. Θεοδωροπούλου·
4744) «περὶ ἀναγραφῆς ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τῶν ἐξόδων
475τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους
4761913 καὶ ὑπὸ Κεφ. Βʹ, ἄρθρον 8, πιστώσεως 10,000 φρ.
477διὰ τὸ ἐνοίκιον τοῦ ἐν Κωνσταντινουπόλει πρεσβευτικοῦ
478μεγάρου τοῦ ἔτους 1913»).
479§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐπεκ-
480τάσεως τῶν διατάξεων τοῦ ἄρθρου μόνου τοῦ νόμου ͵ΔΙΔʹ,
481τοῦ ἀφορῶντος τοὺς δήμους Κερκύρας, καὶ εἰς τοὺς δή-
482μους Λευκάδος».
483(Γίνεται δεκτόν, ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ).
484Ἡ ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει
485τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐξόδων τῆς Βουλῆς, ὁ ὁποῖος θέλει
486τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ μετὰ τῆς σχετικῆς ἐκθέσεως.
487Ὁ βουλευτὴς Ἀργολίδος κ. Ἀραβαντινὸς ὑποβάλλει τρο-
488πολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀναμνηστικοῦ μεταλ-
489λείου τοῦ πολέμου 1912–1913».
490Ὁ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργὸς κ. Λ. Κορομηλᾶς
491ὑποβάλλει τροπολογίας ἐπὶ τῶν κάτωθι νομοσχεδίων·
4921) «Περὶ ἀναμνηστικοῦ μεταλλείου ἐπὶ τῇ 50ῇ ἐπετείῳ
493τῆς ἀναρρήσεως εἰς τὸν θρόνον τῆς Α. Μ. τοῦ Βασιλέως
494Γεωργίου τοῦ Αʹ»·
4952) «Περὶ μεταλλείου ἀνδρείας»·
4963) «Περὶ ἀναμνηστικοῦ μεταλλείου τοῦ πολέμου 1912–
4971913»·
4984) «Περὶ ἀναμνηστικοῦ μεταλλείου τοῦ Κρητικοῦ ἀγῶνος».
499Ὁ βουλευτὴς Ἀττικῆς κ. Πολ. Λαγοπάτης ὑποβάλλει
500τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προσθήκης εἰς τὰ
501ἄρθρα 138 καὶ 141 τῆς Στρατ. Ποιν. Νομοθεσίας». Θέ-
502λουσιν ἐκτυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ.
503(Ὅρα Ἀρχεῖον Βουλῆς).
504Μὴ ὑπάρχοντος ἑτέρου ἀντικειμένου πρὸς συζήτησιν λύε-
505ται ἡ συνεδρίασις, διὰ νὰ ἐπαναληφθῇ αὔριον ὥρᾳ 4 μ. μ.
506(Λύεται ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 6 μ. μ.).