1913.02.28

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 17

Τῆς 28 Φεβρουαρίου 1913

(Πέμπτη ὥρα 4.30′ μ. μ.).

Προεδρία κ. Κωνστ. Γ. Ζαβιτσιάνου.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ Πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. (Μὴ ὑπαρχούσης ἀντιρρήσεως τὰ Πρακτικὰ ἐπικυροῦνται). Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλήν: 1) Κάτοικοι τοῦ χωρίου Σπάτα διαμαρτύρονται κατὰ τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου· 2) Οἱ ἐν ταῖς φυλακαῖς Ῥίου κατάδικοι διαμαρτύρονται κατὰ τοῦ ἐπιστάτου. 3) Ἐθελονταὶ Κρῆτες καὶ ὑπάλληλοι ζητοῦσι νὰ περιληφθῶσιν εἰς ἐπιστρατευθέντας πολιτικοὺς ὑπαλλήλους. Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Γκλαβᾶς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τῶν προσελθόντων κατὰ τὸν παρόντα πόλεμον ἐφέδρων κλπ.». Θέλει ἐκτυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν κ. Ἐμ. Ῥέπουλης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ ἐπεκτάσεως τῶν διατάξεων τοῦ ἄρθρου μόνου τοῦ νόμου ͵ΔΙΔʹ, τοῦ ἀφορῶντος τοὺς δήμους Κερκύρας, καὶ εἰς τοὺς δήμους Λευκάδος». (Ὅρα Ἀρχεῖον Βουλῆς). Ὁ βουλευτὴς κ. Σ. Ἀγγελίδης ζητεῖ παρὰ τῆς Βουλῆς ὀκταήμερον ἄδειαν. (Μὴ ὑπαρχούσης ἀντιρρήσεως ἡ ἄδεια χορηγεῖται). Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων. Ὁ κ. Σπ. Παπαβασιλείου ἐρωτᾷ: «Τὸ ἄρθρον 2 τῆς ὑπ’ ἀριθ. 127.630 τῆς 17 Δεκεμβρίου 1912 διακηρύξεως δημοπρασίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν περὶ ἐκποιήσεως 180 τόννων Ναξίας σμύριδος μὴ ἐμπορευσίμου ἐκ σκάρτου σμυριδοχώματος καὶ τσακιδίων ἀπαγορεύει τὴν ἐξαγωγὴν εἰς τὸ Ἐξωτερικὸν τῆς σμύριδος ταύτης ὑπὸ ἀκατέργαστον μορφήν, δὲν κάμνει δὲ λόγον περὶ τῆς τοιαύτης σμύριδος ὑπὸ μορφὴν κόνεως, ἐξ οὗ δύναται νὰ ἐννοηθῇ ὅτι ἐπιτρέπεται ἡ ἐξαγωγὴ τοιαύτης κόνεως εἰς τὸ Ἐξωτερικόν. Ἐπειδὴ ἡ ἐξαγωγὴ εἰς τὸ Ἐξωτερικὸν σμυριδοκόνεως προερχομένης ἐκ σμύριδος σκάρτης δύναται ν’ ἀποβῇ τὰ μάλιστα ἐπικίνδυνος εἰς τὴν φήμην καὶ συνεπῶς εἰς τὴν ἐμπορικὴν ὑπόστασιν τῆς Ναξίας σμύριδος, παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸν νὰ μὲ πληροφορήσῃ τίνα μέτρα προστατευτικὰ τῆς Ναξίας σμύριδος ἔλαβε κατὰ τοῦ τοιούτου κινδύνου της».

§2Σ. ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ. Ἀπό τινος χρόνου ἐπιχειρηματίας τις προσπαθεῖ νὰ εἰσαγάγῃ παρ’ ἡμῖν τὴν κατεργασίαν τῆς σμύριδος. Τὸ γεγονὸς εἶναι εὐφρόσυνον, διότι, ἂν ἐπετύγχανεν ἡ ἐπιχείρησις αὕτη, θὰ ἐσήμαινε νέαν πλουτοπαραγωγικὴν πηγὴν διὰ τὴν χώραν μας. Ὁ ἐπιχειρηματίας λαμβάνει τὴν σμύριδά του ἐκ τῶν ἐν Σύρῳ ἀποθηκῶν διὰ δημοπρασίας. Μία τοιαύτη διακήρυξις τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν εἶναι καὶ ἡ ἀνὰ χεῖράς μου ὑπ’ ἀριθ. 127.630 τῆς 17 Δεκεμβρίου 1912 «περὶ ἐκποιήσεως 180 τόννων Ναξίας σμύριδος μὴ ἐμπορευσίμου, ἐκ σκάρτου σμυριδοχώματος καὶ τσακιδίων». Τὸ ἄρθρον 2 τῆς διακηρύξεως ταύτης λέγει: «Ὁ κατὰ τόννον σμύριδος πλειοδοτῶν ἀγοραστὴς ὑποχρεοῦται νὰ κατεργασθῇ τὴν σμύριδα ἐν Ἑλλάδι διὰ διαφόρους βιομηχανικοὺς σκοπούς, ἀπαγορευομένης τῆς εἰς τὸ Ἐξωτερικὸν ἐξαγωγῆς αὐτῆς ὑπὸ ἀκατέργαστον μορφήν». Τὸ ἄρθρον ἀπαγορεύει τὴν ἐξαγωγὴν τῆς σμύριδος αὐτῆς ὑπὸ ἀκατέργαστον μορφήν, ἐξ οὗ ἀφίεται νὰ ἐννοηθῇ ὅτι ἐπιτρέπεται ἡ ἐξαγωγὴ αὐτῆς ὑπὸ μορφὴν κατειργασμένην. Ἐπειδὴ τὸ τοιοῦτον δύναται, ὡς εἰκός, ν’ ἀποβῇ λίαν ἐπικίνδυνον εἰς τὴν φήμην καὶ συνεπῶς εἰς αὐτὴν ταύτην τὴν ἐμπορικὴν ὑπόστασιν τῆς Ναξίας σμύριδος, συνιστῶ εἰς τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως πρὸς προστασίαν τῆς σμύριδος κατὰ τοῦ κινδύνου ἐκείνου λάβῃ μέτρον, ἵνα δοκιμάζηται προηγουμένως ἡ ποιότης τῆς εἰς τὸ Ἐξωτερικὸν ἐξαγομένης κατειργασμένης σμύριδος, ἡ ὁποία δέον νὰ ἐφοδιάζηται μὲ τὰ ἀπαιτούμενα πιστοποιητικὰ τῆς ποιότητός της, ὅπως ἀποτραπῇ τυχὸν νοθεία καὶ ἐξαποστέλληται εἰς τὸ Ἐξωτερικὸν σκάρτη ποιότης ἀντὶ πρώτης. Συνιστῶ δ’ ὅπως ἡ δοκιμὴ γίνηται διά τινος τῶν ἀνεγνωρισμένων μεθόδων δοκιμῆς τῆς λειαντικῆς δυνάμεως τῆς σμύριδος ἐπὶ δειγμάτων λαμβανομένων ἐκ τοῦ μέσου ὅρου τῆς πρὸς ἐξαγωγὴν ἑκάστοτε ποιότητος, νὰ ἐκτελῆται δὲ ἡ δοκιμὴ αὕτη ἐπανειλημμένως πρὸς ἐξεύρεσιν ἑνὸς μέσου ὅρου λειαντικῆς δυνάμεως.

§3Θ. ΣΚΑΣΗΣ. Σχετικῶς πρὸς τὸ ὑποβληθὲν ἐρώτημα ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου μου κ. Παπαβασιλείου πρὸς τὸν ἔντιμον κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ἔχω νὰ προσθέσω ὀλίγα τινὰ ἀρυόμενος ταῦτα ἐκ τῶν δύο προκηρύξεων τῶν δημοσιευθεισῶν διὰ τὴν δημοπρασίαν 180 τόννων σκάρτης σμύριδος. Ἡ πρώτη προκήρυξις ἡ γενομένη κατὰ τὸν μῆνα Δεκέμβριον συνεπληρώθη δι’ ἑτέρας προκηρύξεως ἐκδοθείσης τῇ 18ῃ Ἰανουαρίου καὶ ταύτην πάλιν συνεπλήρωσεν ἑτέρα προκήρυξις δημοσιευθεῖσα τῇ 8 Φεβρουαρίου. Διὰ τῆς πρώτης προκηρύξεως ἐπετρέπετο εἰς τὸν ἀγοραστὴν τοῦ σκάρτου τῆς σμύριδος, ὅπως κατεργασθῇ τὴν σμύριδα ταύτην ἐν Ἑλλάδι, ἀπηγορεύετο δὲ εἰς αὐτὸν ἡ ἐξαγωγὴ τῆς σμύριδος ὑπὸ ἀκατέργαστον μορφήν. Ἀφήνετο ἑπομένως εἰς αὐτὸν τὸ δικαίωμα τῆς ἐξαγωγῆς τῆς σμύριδος ὡς κόνεως. Μετέβην, Κύριοι, εἰς τὸ ἁρμόδιον τμῆμα τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν καὶ διεμαρτυρήθην κατὰ τῆς τοιαύτης προκηρύξεως, διεμαρτυρήθην δ’ ἔχων ὑπ’ ὄψει μου ὅτι κινδυνεύει αὐτὴ αὕτη ἡ ὑπόστασις καὶ ἡ καλὴ φήμη τῆς Ναξίας σμύριδος. Τὸ ἁρμόδιον τμῆμα δὲν ἐφάνη ποσῶς συγκινηθὲν ἐκ τῶν συστάσεών μου τούτων, καὶ δημοπρασία ἐγένετο, ἐπετεύχθη δὲ τιμὴ 11 ἢ 12 φράγκων κατὰ τόννον. Ἕτερος ὅμως ἀγοραστὴς ἔσπευσε νὰ προσφέρῃ μεῖζον ποσὸν καὶ κατώρθωσεν, ἵνα ἐπιτύχῃ τὴν ἀκύρωσιν τῆς πρώτης ταύτης δημοπρασίας. Ἐπωφελήθην τῆς ἀκυρώσεως ταύτης, ὅπως συστήσω εἰς τὸ ἁρμόδιον τμῆμα, ἵνα λάβῃ μέριμναν καὶ μὴ ἐπιτραπῇ ἡ ἐξαγωγὴ κόνεως προερχομένης ἐκ σκάρτης σμύριδος, ἐπὶ ζημίᾳ τῆς καλῆς ποιότητος τῆς Ναξίας σμύριδος. Ὄντως τὴν φορὰν ταύτην ἐπέτυχον τοῦ ποθουμένου καὶ δημοσιεύεται προκήρυξις τῇ 18 Ἰανουαρίου, ἐν τῇ ὁποίᾳ ῥητῶς λέγεται ὅτι (ἀναγινώσκει) «ἐπιτρέπεται ἡ ἐξαγωγὴ τῆς ὁπωσδήποτε μεταποιημένης κόνεως, ἀφοῦ ὅμως τὴν καλὴν ταύτης ποιότητα ἐξελέγχῃ ἑκάστοτε τὸ ἁρμόδιον τμῆμα τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν». Οὕτως εἶχε τὸ πρᾶγμα καὶ ἤμην ἥσυχος ὅτι ὁ κίνδυνος οὗτος ἀπεσοβήθη, ὁπότε χθὲς μοὶ καθίσταται γνωστὸν τηλεγραφικῶς ὅτι νέα δημοπρασία προεκηρύχθη μέλλουσα νὰ γίνῃ κατὰ τὴν προσεχῆ Κυριακὴν 3 Μαρτίου, ἀπηλείφθη δὲ ἐκ ταύτης ἡ ὑπὸ περιοριστικοὺς ὅρους ἐξαγωγὴ τῆς κόνεως καὶ ἐτέθη καὶ προθεσμία πρὸς μεταποίησιν τῆς σμύριδος ἑξάμηνος. Μετὰ τὸν περιορισμὸν τοῦτον, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, εἶναι περιττὸν πλέον νὰ γίνῃ προκήρυξις. Τὴν προκήρυξιν κάλλιστα δύναται νὰ διαδεχθῇ ἡ φωτογραφία τοῦ ἐνδιαφερομένου προσώπου, διότι εἶναι γνωστὸν ὅτι εἷς εἶναι ὁ βιομήχανος ὁ κατέχων τὴν στιγμὴν ταύτην τὰ βιομηχανικὰ μέσα πρὸς κατεργασίαν τῆς σμύριδος. Εἶναι περιττὸν νὰ γίνῃ δημοπρασία, διότι εἷς εἶναι ὁ δυνάμενος νὰ ἀνταγωνισθῇ. Θὰ παρεκάλουν ἑπομένως τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως, ἐφ’ ὅσον νομίζει ὅτι δὲν διατρέχει κίνδυνον ἡ ποιότης τῆς Ναξίας σμύριδος, ἐπιτρέψῃ τὴν ἐξαγωγὴν τῆς κατὰ τὰ ἄλλα κατειργασμένης ἐκ σκάρτης Ναξίας σμύριδος, τῆς πωλουμένης ἐν Σύρῳ, ἀλλὰ νὰ ἐπεκτείνῃ τὴν προθεσμίαν τῆς κατεργασίας αὐτῆς ἀπὸ ἓξ μῆνας εἰς ἓν ἔτος, καὶ τοῦτο, ὅπως οἱ ἔχοντες σκοπὸν νὰ ἐκμεταλλευθῶσιν ἢ νὰ ἐπεκτείνωσι τὰς ἐργασίας των καὶ ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου ἔχωσι τὸν ἀπαιτούμενον ὑλικὸν χρόνον, ὅπως ἱδρύσωσιν ἐργοστάσια. Διὰ τῆς ἐπεκτάσεως δὲ τῆς προθεσμίας εἰς ἓν ἔτος, ἐνῷ οὐδεμία ζημία εἰς οὐδένα προσγίνεται, θὰ ἐπέλθῃ καὶ ἀνταγωνισμός, ἐξ οὗ ὄχι μόνον τὸ Δημόσιον θέλει ὠφεληθῆ, ἀλλὰ καὶ δὲν θὰ ἀποκλεισθῇ οἱοσδήποτε βουλόμενος νὰ λάβῃ μέρος εἰς τὴν δημοπρασίαν ταύτην.

§4ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Μὴ ἔχων ὑπ’ ὄψει τὰ ἔγγραφα, περὶ τῶν ὁποίων ὡμιλήσατε, δὲν δύναμαι ἐπὶ τοῦ παρόντος νὰ δώσω ἐξηγήσεις· ἡ Κυβέρνησις ὅμως προκειμένου περὶ τῆς Ναξίας σμύριδος μελετᾷ σοβαρῶς τὸ ζήτημα, ὅπως ἐν καιρῷ δώσῃ τὴν κατάλληλον λύσιν διὰ νομοσχεδίου.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἐπερωτήσεων. Ὁ κ. Θ. Σκάσης ἐπερωτᾷ τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν περὶ τῆς παρατηρουμένης ἀταξίας ἐν τῇ κυκλοφορίᾳ τῶν ὀχημάτων τῆς ἑταιρείας τῶν τροχιοδρόμων.

§6Θ. ΣΚΑΣΗΣ. Εἶναι γνωστὸν τὸ ἱστορικὸν τῆς τελευταίας διαταγῆς τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, δι’ ἧς διετάσσετο ἡ ἀπαρέγκλιτος ἐφαρμογὴ τοῦ κανονισμοῦ τοῦ περιλαμβάνοντος ὅτι ἐφ’ ἑκάστου ὀχήματος ὡρισμένος ἀριθμὸς ἐπιβατῶν δύναται νὰ κυκλοφορήσῃ. Διὰ τὴν αὐστηρὰν ἐκτέλεσιν τῆς διαταγῆς ταύτης ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἔτυχε τῆς πληρεστάτης δοκιμασίας καὶ ἐμοῦ καὶ τῆς κοινῆς γνώμης. Ἀλλ’ ἡ ἑταιρεία τῶν τροχιοδρόμων ἐθεώρησεν ὅτι πρὸς ἐκτέλεσιν τῆς διαταγῆς ταύτης ἤρκει ἁπλῶς νὰ δώσῃ διαταγάς, ἐπὶ ποινῇ ἀπολύσεως εἰς τοὺς ὑπαλλήλους αὐτῆς, ἵνα ἐφαρμόσωσιν ἀπαρεγκλίτως τὸ γράμμα τοῦ κανονισμοῦ, χωρὶς πρὸς εὔρυθμον καὶ κανονικὴν λειτουργίαν τῆς κυκλοφορίας τῶν ἐπιβατῶν νὰ λάβῃ καὶ ἄλλα μέτρα. Εἶναι ἐκ τούτου βεβαιωμένον ὅτι ἡ τοιαύτη ξηρὰ τοῦ γράμματος τοῦ κανονισμοῦ ἐφαρμογὴ γίνεται ἀφορμή, ὥστε, παρ’ ὅλον τὸ φιλόνομον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἡ κυκλοφορία τῶν τρὰμ νὰ εἶναι δυσχερής, ν’ ἀποβῇ δὲ τυραννικὴ ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ μέτρου τούτου. Θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸν νὰ ἐπιχειρήσῃ ἕν ταξίδιον ἀπὸ παλαιοῦ Φαλήρου μέχρις Ἀθηνῶν ἰδίως κατὰ τὰς ἑορτάς, ὡς ἔπραξα τοῦτο ἐγὼ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Κυριακήν, ἵνα πεισθῇ ἰδίοις ὄμμασιν ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξακολουθήσῃ ἐπὶ πλέον ἡ κατάστασις αὕτη, ἄνευ λήψεως μέτρων ἐκ μέρους τῆς ἑταιρείας, τὰ ὁποῖα θέλω ὑποδείξει διὰ βραχέων. Παρέστην μάρτυς, κύριοι Βουλευταί, λοιδοριῶν καὶ ἀντεγκλήσεων ἐκ μέρους τῶν πολιτῶν πρὸς τοὺς ὑπαλλήλους τῆς ἑταιρείας καὶ τῶν ἐκνενευρισμένων ἐκ τοιαύτης ἐπιμόχθου ἐργασίας ὑπαλλήλων τῆς ἑταιρείας πρὸς τοὺς πολίτας, οἵτινες ἀπῄτουν ἀδιακρίτως ἢ μᾶλλον κατὰ προτίμησιν στρεφομένην πρὸς τὰς λαϊκὰς τάξεις, ὅπως κατέλθωσι τῶν ὀχημάτων καὶ τούτων ἀρνουμένων νὰ κατέλθωσι, διότι λόγῳ προτεραιότητος εἶχον δικαίωμα νὰ παραμείνωσιν ἐπὶ τῶν βαγονίων, εἶδον κατερχομένους Κυρίους ἐκ τῶν ὀχημάτων ἐπὶ τῇ ἀρνήσει ὅλων τῶν λοιπῶν νὰ ἐξέλθωσιν. Εἶδον νὰ μένωσιν ἔξω οἱ γέροντες, αἱ γυναῖκες καὶ τὰ παιδία, διότι ἡ ἐφαρμογὴ τῆς διαταγῆς ταύτης, ὡς τὴν ἐφαρμόζει ἡ ἑταιρεία, κατήντησε νὰ στηρίζηται ἐπὶ τῆς ἰσχύος τῶν βραχιόνων καὶ ἐπὶ τῆς γοργότητος τῶν ποδῶν. Εἶδον Κύριον, ὅστις εἶχε τὴν εὐγενῆ καλωσύνην νὰ παραχωρήσῃ τὴν θέσιν του εἰς Κυρίαν, νὰ ἐκδιωχθῇ κατόπιν ἐκ τοῦ ὀχήματος, ὡς ὑπεράριθμος.

§7ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Καλὰ νὰ πάθῃ (Γέλωτες).

§8Θ. ΣΚΑΣΗΣ. Ἀποτέλεσμα τῶν διαπληκτισμῶν τούτων καὶ τῶν χρονοτριβῶν ἦτο νὰ καθυστερήσῃ καὶ τὸ τραῖνον ἐπὶ 12 ὅλα λεπτά! Καὶ ταῦτα πρὸ τῆς ἐκκινήσεως ἀκόμη τοῦ τραίνου. Ἀλλὰ καὶ κατὰ τοὺς διαμέσους σταθμοὺς νέον μαρτύριον ἐπιβατῶν ἤρχιζε. Πλεῖστοι ἀνέμενον ἐπὶ δύο καὶ τρεῖς ὥρας μὴ δυνάμενοι νὰ ἐπιβῶσι τοῦ τραίνου, καταργουμένης οὕτως ἐμμέσως πάσης συγκοινωνίας τῶν διαμέσων βαθμῶν μεταξὺ Φαλήρου καὶ Ἀθηνῶν. Δὲν θέλω νὰ χρονοτριβήσω ἐπὶ πολὺ· τὰ ὀλίγα, τὰ ὁποῖα εἶπον, εἶναι ἀρκούντως χαρακτηριστικά, ὅπως πείσωσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ζητήσῃ παρὰ τῆς ἑταιρείας πρῶτον, ἵνα τὸ ταχύτερον αὐξήσῃ τὸν ἀριθμὸν τῶν ὀχημάτων, δεύτερον ὅπως ἐγκαταστήσῃ εἰδικοὺς ὑπαλλήλους ἢ αὐτόματα μηχανήματα εἰς ἕκαστον σταθμόν, οἵτινες νὰ παρέχωσιν ἀριθμούς, δυνάμει τῶν ὁποίων θὰ ἐξασφαλίζηται ἡ προτεραιότης τῶν ἐπιβατῶν, καὶ τρίτον ὅπως, ἂν ὄχι εἰς ὅλους, εἰς ἐνίους τῶν συρμῶν ἀπὸ Φαλήρου εἰς Ἀθήνας προστεθῇ εἰδικὸν βαγόνιον, ἐπὶ τοῦ ὁποίου νὰ δικαιῶνται ν’ ἀνέρχωνται μόνον οἱ ἐπιβάται τῶν διαμέσων σταθμῶν.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καλέργης ἔχει τὸν λόγον, ὅπως συστήσῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν ζητήματα σχετιζόμενα πρὸς τὴν ἐξωτερικὴν ἡμῶν πολιτικὴν καὶ ἐν γένει τὰς περιστάσεις, τὰς ὁποίας ἐγέννησεν ὁ διεξαγόμενος πόλεμος.

§10Δ. ΚΑΛΕΡΓΗΣ. Γνωρίζω, Κύριοι, τὴν εὐθύνην, τὴν ὁποίαν ἀναλαμβάνω σήμερον θίγων ζητήματα τοσούτῳ λεπτοτάτης φύσεως, ἐνῷ ἐκκρεμῆ εἰσέτι εὑρίσκονται τὰ ἐθνικὰ ἡμῶν ζητήματα. Παρακαλῶ τὴν Βουλήν, ὅπως μὴ δώσῃ εἰς τοὺς λόγους μου ἄλλην ἔννοιαν ἐκείνης, τὴν ὁποίαν ἐπιθυμῶ νὰ προσδώσω εἰς αὐτούς. Δὲν ἐννοῶ οὔτε νὰ ἐλέγξω τὰς πράξεις τῆς Κυβερνήσεως, οὔτε νὰ θίξω τὴν Κυβέρνησιν, οὔτε νὰ ἐξασκήσω οὐδενὸς εἴδους ἔλεγχον· θεωρῶ ὅμως, ὡς νομίζω, ὅτι ἔχω καθῆκον ἐπιβεβλημένον νὰ ἐξετάσω σημεῖά τινα, τὰ ὁποῖα ἐγέννησαν δυσφορίαν, ὑποψίας, ἀνησυχίας εἰς τὴν συνείδησιν τοῦ ἐλευθέρου καὶ δούλου Ἑλληνισμοῦ τοῦ παρακολουθήσαντος μετ’ ἀκράτου ἐνθουσιασμοῦ τὴν μέχρι τοῦδε δρᾶσιν τοῦ ἐλευθέρου Βασιλείου, εἰς τὴν νικηφόρον προέλασιν τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ. Τρία εἶναι τὰ πεδία, ὅπου διεξήχθη ὁ Ἑλληνικὸς ἀγών· ἡ Μακεδονία, ἡ Ἤπειρος καὶ τὸ Αἰγαῖον. Καὶ εἰς τὰ τρία σημεῖα παρουσιάσθησαν ζητήματα ἐντελῶς διαφόρου φύσεως, ζητήματα ἀνησυχήσαντα τὴν κοινὴν γνώμην. Εἰς τὸ Αἰγαῖον μετὰ τὴν κατάληψιν τῶν νήσων καὶ τὴν κατατρόπωσιν τοῦ Τουρκικοῦ Στόλου ἐπιχειρήσαντος δὶς νὰ ἐξέλθῃ τῶν στενῶν ἐνομίζομεν πάντες ὅτι ζήτημα νήσων δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ· ἐν τούτοις ἐπίσημα ἔγγραφα δημοσιευθέντα εἰς τὸν Εὐρωπαϊκὸν τύπον ἔδωκαν ἡμῖν νὰ ἐννοήσωμεν, ὅτι δυστυχῶς καὶ ζήτημα νήσων ὑπάρχει. Γνωρίζετε πάντες, ὅτι καθ’ ἣν στιγμὴν ἐναυάγησαν αἱ διαπραγματεύσεις περὶ εἰρήνης ἐν Λονδίνῳ αἱ Μεγάλαι Δυνάμεις, αἱ μεσολαβήσασαι παρὰ τῇ Υ. Πύλῃ, ὅπως συμβουλεύσωσιν αὐτὴν νὰ ἐνδώσῃ εἰς τὰ δύο ἀκριβῶς σημεῖα ἐκεῖνα, ἐπὶ τῶν ὁποίων δὲν ἐπῆλθε συνεννόησις μεταξὺ τῶν ἀντιπροσώπων τῶν Βαλκανικῶν Κρατῶν καὶ τῶν ἀντιπροσώπων τῆς Τουρκίας, ἀπηύθυναν κοινὴν διακοίνωσιν εἰς τὴν Υ. Πύλην. Τὰ ζητήματα ταῦτα ἦσαν δύο, τὸ τῆς Ἀδριανουπόλεως καὶ τὸ τῶν νήσων. Λόγῳ τῆς ἀνενδότου στάσεως τῆς Τουρκίας, μὴ θελησάσης νὰ ὑποχωρήσῃ εἰς τὰ δύο ταῦτα ζητήματα, ἐν τῇ διακοινώσει των τῇ ταυτοσήμῳ, ἣν ἐπέδωκαν τῇ Υ. Πύλῃ, αἱ μεσολαβήσασαι Δυνάμεις συνεβούλευσαν τὴν Υ. Πύλην ἀφ’ ἑνὸς μὲν νὰ παραχωρήσῃ εἰς τοὺς συμμάχους τὴν Ἀδριανούπολιν, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ν’ ἀφήσῃ εἰς αὐτὰς τὴν μέριμναν τῆς διευθετήσεως τοῦ ζητήματος τῶν νήσων. Ἡ διαφορὰ τῆς διατυπώσεως ταύτης δὲν ἦτο δυνατὸν ἢ νὰ γεννήσῃ ἀνησυχίας, διότι, ἐνῷ ἄνευ περιφράσεως ἔλεγον εἰς τὴν Υ. Πύλην νὰ παραχωρήσῃ τὴν Ἀδριανούπολιν, προκειμένου περὶ τῶν νήσων ἐζήτουν, ὅπως ἀφήσῃ εἰς αὐτὰς νὰ διευθετήσωσι τὸ ζήτημα. Καὶ δὲν πρόκειται περὶ ἀνησυχιῶν ὡς πρὸς τὸ μέλλον τῶν νήσων, ἀλλὰ περὶ ἀνησυχιῶν μήπως αἱ Δυνάμεις ἐν τῷ ζητήματι τούτῳ θελήσωσι νὰ ἱκανοποιήσωσι φαινομενικῶς τὴν μικροφιλοτιμίαν τῶν Τούρκων· καὶ λέγω φαινομενικῶς, διότι αἱ νῆσοι ἦσαν, εἶναι καὶ θὰ μείνωσι πάντοτε Ἑλληνικαί, ὅπως πολὺ ὀρθῶς παρετήρησεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυερνήσεως καὶ κατὰ τὴν πρὸς τοὺς «Τάϊμς» ἐπιστολὴν του. Εἷς μόνον ὑπάρχει κίνδυνος διὰ τὰς νήσους, ὅτι, ἐὰν ἐδίδετο οἱαδήποτε λύσις ἐκτὸς τῆς ἑνώσεως, θὰ εἴχομεν μίαν κατάστασιν μεταβατικὴν καὶ ἀφετηρίαν νέων ἀγώνων, ὁμοίων ἐκείνοις, τοὺς ὁποίους διεξήγαγεν ὁ Ἑλληνισμὸς κατὰ τὰς διαφόρους φάσεις τῆς ἐξελίξεως τοῦ Κρητικοῦ ἀγῶνος. Ἐνόμισα καλὸν ν’ ἀναφέρω πάντα ταῦτα, διότι ἔχω τὴν πεποίθησιν ὅτι αἱ Μεγάλαι Δυνάμεις, αἱ ὁποῖαι μέχρι τοῦδε ἔδειξαν αὐστηρὰν οὐδετερότητα εἰς ὅλα τὰ ζητήματα καὶ τὰς διενέξεις μεταξὺ ἡμῶν καὶ τῆς Τουρκίας, δὲν θὰ μετέβαλον πολιτικήν· καί, ἀφοῦ διὰ τρόπου παραινετικοῦ καὶ συμβουλευτικοῦ ἀπετάθησαν πρὸς τὴν Τουρκίαν, δὲν εἶναι δυνατὸν πρὸς τὴν Ἑλλάδα ν’ ἀποταθῶσι διὰ τρόπου ἐπιτακτικοῦ εἰς ζήτημα, διὰ τὴν λύσιν τοῦ ὁποίου δὲν ἐζήτησαν προκαταβολικῶς τὴν συγκατάθεσιν αὐτῆς. Ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις θὰ εἶχεν ὑπὲρ αὑτῆς τὴν κοινὴν γνώμην, ἐὰν διὰ παντὸς τρόπου ἠρνεῖτο πᾶσαν ἑτέραν λύσιν ἐκτὸς τῆς ἑνώσεως. Θὰ ἐτόλμων μάλιστα νὰ συμβουλεύσω καὶ τὴν ἀπὸ τοῦδε προσάρτησιν τῶν νήσων καὶ τὴν ἀπὸ τοῦδε πλήρη ἀφομοίωσιν τῆς διοικήσεως πρὸς τὴν διοίκησιν τῶν λοιπῶν ἐπαρχιῶν τοῦ Κράτους. Καὶ ταῦτα εἶχον νὰ εἴπω, Κύριοι, ἐν ὀλίγοις ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῶν νήσων. Ἐν Ἠπείρῳ ἔχομεν ἐντελῶς ἄλλης φύσεως ζήτημα· ἔχομεν ἔμμεσον ἐπέμβασιν τῆς Εὐρώπης, λέγω δὲ ἔμμεσον ἐπέμβασιν, διότι ἡ ἐπέμβασις δὲν ἀφορᾷ τὴν Ἤπειρον αὐτὴν καθ’ ἑαυτήν· ἀφορᾷ τὴν δημιουργίαν νέου αὐτονόμου Κράτους, ἀλλ’ ὡς ἐκ τῶν συνόρων, τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ διαγράψωσιν εἰς τὸ νέον τοῦτο αὐτόνομον Κράτος, δὲν εἶναι δυνατὸν εἰ μὴ ἐμμέσως νὰ ἐπηρεασθῶσι καὶ τὰ Ἑλληνικὰ πράγματα. Καὶ ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῆς Ἠπείρου εἴδομεν ἐπισήμως δημοσιευόμενα ἔγγραφά τινα, τὰ ὁποῖα ὁμολογῶ ὅτι ἀνησύχησαν τὴν κοινὴν γνώμην καὶ ὁμιλῶ περὶ τῶν διαφόρων σχεδιαγραμμάτων τῶν ὑποβληθέντων εἰς τὴν συνδιάσκεψιν τῶν πρεσβευτῶν ἐκ μέρους διαφόρων ἐνδιαφερομένων. Εἴδομεν σχεδιάγραμμα ἀλβανικὸν περιέχον Μεγάλην Ἀλβανίαν, Ἀλβανίαν ἡ ὁποία θὰ περιλαμβάνῃ ὁλόκληρον τὸν νομὸν Ἰωαννίνων, σχεδὸν ὁλόκληρον τὸν νομὸν Μοναστηρίου ἐκ τοῦ σατζακίου Σερβίων, ὁλόκληρον τὸν νομὸν Σκόδρας καὶ ἐκ τοῦ νομοῦ Κοσσυφοπεδίου ὁλόκληρον τὸ σατζάκιον τῆς Πρισρένης, μέρος τοῦ σατζακίου τῶν Σκοπείων καὶ μέρος τοῦ σατζακίου Πριστίνης. Εἴδομεν σχεδιάγραμμα αὐστριακὸν περιέχον μέγα μέρος τῆς Ἠπείρου καὶ αὐτὰ τὰ Ἰωάννινα. Εἴδομεν καὶ ὑπόμνημα Ἑλληνικὸν ἢ μᾶλλον τῶν Συμμάχων. Τὰ σχεδιαγράμματα ταῦτα ἐδημοσιεύθησαν ἐν τῷ τύπῳ τῷ ἡμιεπισήμῳ καὶ οὐδένα λόγον ἔχομεν νὰ μὴ δώσωμεν πίστιν εἰς αὐτά. Ὁμολογῶ, Κύριοι, ὅτι τὸ ὑπόμνημα τὸ Ἑλληνικόν, τὸ συμμαχικὸν μᾶλλον, ὡς πρὸς τὰ σύνορα τῆς Ἑλλάδος καὶ τῆς Ἀλβανίας δὲν ἀνταποκρίνεται εἰς τὰς βλέψεις τὰς Ἑλληνικάς. Δὲν τὸ λέγω, ἵνα ἐλέγξω τὴν Κυβέρνησιν· θὰ τὸ ἐξηγήσω βραδύτερον. Ἐγνωρίζομεν πάντοτε ὅτι διὰ μὲν τοὺς ἄγαν αἰσιοδόξους ἡ γραμμὴ τοῦ Γενούσου ποταμοῦ ἦτο ἡ φυσικὴ γραμμή, ἡ ὁποία ἔπρεπε νὰ χωρίζῃ τὴν Ἀλβανίαν ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα, ἀλλ’ ἐκτὸς τῆς γραμμῆς ταύτης ὑπάρχει καὶ ἑτέρα γραμμή, γραμμὴ φυσική, τὴν ὁποίαν παρεδέχθη ἡ Ἑλληνικὴ Διπλωματία, ἀκριβῶς ὅπως ἱκανοποιήσῃ τὰς Ἀλβανικὰς βλέψεις, διότι ἡ Ἑλλὰς οὐδέποτε νοεῖ ὅπως καταπνίξῃ τὰ αἰσθήματα τῶν ἄλλων ἐθνικοτήτων· ἡ γραμμὴ δ’ αὕτη ἄρχεται ἀπὸ τοῦ Ἀῴου ποταμοῦ. Ἡ γραμμὴ τοῦ Ἀῴου ποταμοῦ εἶναι μία φυσικὴ γραμμὴ δημιουργηθεῖσα οὕτως εἰπεῖν ὑπὸ τῆς φύσεως, ἵνα χωρίσῃ τὰς δύο φυλάς, εἶναι γραμμὴ ἀνταποκρινομένη πρὸς τὸν ἐθνικὸν χαρακτῆρα τῆς χώρας. Κατὰ περίεργον σύμπτωσιν ἀντὶ τῆς γραμμῆς ταύτης εἴδομεν ἐν τῷ ὑπομνήματι τῷ ὑποβληθέντι ὑπὸ τῶν συμμάχων...

§11ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ὑπὸ τῆς Ἑλλάδος· ὄχι ὑπὸ τῶν συμμάχων.

§12Δ. ΚΑΛΕΡΓΗΣ. ... ἐν τῷ ὑπομνήματι τῷ ὑποβληθέντι ὑπὸ τῆς Ἑλλάδος εἴδομεν γραμμήν, ἡ ὁποία ἀπὸ τὰ Ἀκροκεραύνια, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, καταλήγει εἰς τὴν Κορυτσάν. Ἡ γραμμὴ αὕτη, ἐπαναλαμβάνω, δὲν ἀνταποκρίνεται πρὸς τὰς βλέψεις τὰς Ἑλληνικάς. Ἀλλὰ δὲν ἐννοῶ νὰ κατηγορήσω τὴν Κυβέρνησιν, διότι ἡ Κυβέρνησις γνωρίζει περισσότερα ἀπὸ ἡμᾶς καί, διὰ νὰ ἀναγκασθῇ ἀντὶ τῆς ἐπιβεβλημένης φυσικῆς γραμμῆς νὰ χαράξῃ ἄλλην γραμμήν, φαίνεται ὅτι εὑρέθη πρὸ ἀνάγκης ἐπιβεβλημένης. Βεβαίως ἡ Κυβέρνησις δὲν ἠθέλησε νὰ διαθέσῃ κακῶς Μεγάλην Δύναμιν, ἡ ὁποία ἐνδιαφέρεται, ἵνα ὁ Αὐλὼν περιληφθῇ ἐν τῇ δημιουργηθησομένῃ Ἀλβανίᾳ, ἀλλὰ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ τονισθῇ ὅτι ἡ γραμμὴ ἡ ὑποβληθεῖσα δὲν εἶναι γραμμὴ ὑποβληθεῖσα πρὸς συζήτησιν καθ’ ὃν τρόπον ὑπεβλήθησαν αἱ γραμμαὶ αἱ ἄλλαι. Ἡ γραμμὴ ἡ ὑποβληθεῖσα ὑπὸ τῆς Ἑλλάδος εἰς τὴν συνδιάσκεψιν περιέχει προκαταβολικῶς μεγάλας ὑποχωρήσεις. Καὶ νομίζω ὅτι ἰδιαιτέρως πρέπει νὰ τονισθῇ, ἐάν, ἐννοεῖται, ἡ Κυβέρνησις ἡ ὑποβαλοῦσα τὴν γραμμὴν ταύτην δὲν ἔχῃ λάβει ὑπόσχεσιν ἐκ τῶν προτέρων ὅτι θὰ γίνῃ δεκτὸν τὸ ὑποβληθὲν σχεδιάγραμμα, τὸ ὁποῖον περιέχει τὰς τελευταίας ὑποχωρήσεις, τὰς ὁποίας δύναται νὰ κάμῃ ὁ Ἑλληνισμὸς ἐν Ἠπείρῳ, ὅτι πέρα τῆς γραμμῆς αὐτῆς αἱ ἀπώλειαι ἐπὶ τῆς Ἠπείρου θὰ εἶναι μεγάλαι. Ἐλπίζω ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου θὰ θελήσῃ νὰ προβῇ εἰς δηλώσεις, αἱ ὁποῖαι δηλώσεις δὲν θὰ βλάψωσι βεβαίως τὴν Ἑλληνικὴν ὑπόθεσιν. Προβαίνω νῦν εἰς τὴν ἐξέτασιν τοῦ σοβαρωτέρου ἴσως ἐκ τῶν ζητημάτων μας, τοῦ ζητήματος τῶν μελλόντων συνόρων μας ἐν Μακεδονίᾳ. Ὅλος ὁ πεπολιτισμένος κόσμος, ὅλος ὁ Ἑλληνισμὸς μετ’ ἐνθουσιασμοῦ ἤκουσε τὴν εἴδησιν τῆς κηρύξεως τοῦ πολέμου ἐκ μέρους τῶν συμμαχικῶν Κρατῶν. Ἡ συμμαχία τῶν Βαλκανικῶν Κρατῶν μετὰ τοὺς ἀγῶνας τοὺς φυλετικούς, τοὺς ὁποίους ταῦτα διεξήγαγον ἐπὶ τόσα ἔτη, ἦτο πράγματι μέγα γεγονός. Ὁ Ἑλληνισμὸς τοῦ 1913 ὁμολογοῦμεν ὅτι ὑπῆρξε πρακτικός. Ἐνόησε τὴν ἀνάγκην συνεννοήσεως, ἐνόησε τὴν ἀνάγκην συμπράξεως, ἐνόησε τὴν ἀνάγκην, ὅπως καταπολεμήσωμεν τὸν κοινὸν ἐχθρόν, καὶ ἐνόησε πρὸς τούτοις καὶ ἓν ἄλλο, ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ ἡ σύμπραξις αὕτη ἄνευ θυσιῶν. Ἄνευ θυσιῶν δὲν ἦτο δυνατὸν οὐδέποτε νὰ συνεννοηθῶμεν ἰδίως μετὰ τῶν συμμάχων Βουλγάρων. Ἐν τῷ Βουλγαρικῷ προγράμματι ὑπῆρχεν ἓν σπουδαῖον κεφάλαιον, ἓν κύριον κεφάλαιον, ἡ κάθοδος αὐτῶν εἰς τὸ Αἰγαῖον, ἡ δὲ κάθοδος τῆς Βουλγαρίας εἰς τὸ Αἰγαῖον ἀπῄτει θυσίας ἑλληνικάς, διότι ἔδει νὰ πατήσῃ ἡ Βουλγαρία ἐπὶ Ἑλληνικοῦ ἐδάφους, ὅπως κατέλθῃ εἰς τὸ Αἰγαῖον, εἴτε διὰ Καβάλλας εἴτε διὰ Δεδεαγάτς. Ἑπομένως ὁ Ἑλληνισμὸς ἐπὶ τῇ κηρύξει τοῦ πολέμου εἶχεν ὑπ’ ὄψει θυσίας, καὶ θυσίας πραγματικάς, διότι ἐνόει ὅτι ἄνευ αὐτῶν οὐδεμία σύμπραξις, οὐδεμία συμμαχία ἦτο ἐφικτή. Ἀλλ’ αἱ θυσίαι βεβαίως ἔπρεπε νὰ ὦσι θυσίαι λογικαί, θυσίαι ἀμοιβαῖαι δι’ ἀμοιβαίων καὶ λογικῶν ὑποχωρήσεων, διότι ἡ σύμπραξις ἄνευ ἀμοιβαίων, δικαίων καὶ λογικῶν ὑποχωρήσεων δὲν θὰ εἶναι πλέον σύμπραξις, ἀλλὰ μονομερὴς ὑποχώρησις τῆς Ἑλλάδος, πρᾶγμα ὅπερ βεβαίως οὐδέποτε θὰ ἐδέχετο ἡ ἑλληνικὴ ψυχή. Ἂς ἐξετάσωμεν κατὰ πόσον τὰ μέχρι τοῦδε ἐπιτευχθέντα ἐπιτρέπουσι ν’ ἀποβλέψωμεν μετὰ πεποιθήσεως εἰς τὸ μέλλον, καὶ θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε, ὅπως καὶ ἐνταῦθα διαιρέσω εἰς δύο τμήματα τὴν Μακεδονίαν. Ἐξετάσωμεν τὰ πράγματα ὡς ἔχουσιν εἰς τὰ ἐντεῦθεν τοῦ Ἀξιοῦ ποταμοῦ καὶ κεχωρισμένως τὰ πράγματα ὡς ἔχουσιν ἐκεῖθεν τοῦ Ἀξιοῦ ποταμοῦ. Ἐντεῦθεν τοῦ Ἀξιοῦ ποταμοῦ τὸ ἔδαφος κατέχεται ὑπὸ τῶν δύο συμμάχων, τῶν Σέρβων καὶ τῶν Ἑλλήνων ἐκεῖθεν, δὲ τοῦ Ἀξιοῦ ποταμοῦ ὑπὸ τῶν Βουλγάρων καὶ τῶν Ἑλλήνων. Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι, ὡς ἔχουσι τὰ πράγματα εἰς τὰ ἐντεῦθεν τοῦ Ἀξιοῦ ποταμοῦ τμήματα, δυνάμεθα νὰ ἐλπίσωμεν ὅτι σημεῖά τινα, τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουσιν εἰσέτι κανονισθῆ, θὰ διευθετηθῶσιν ἐν τῷ μέλλοντι, καθόσον ἐν ὅλοις τοῖς ζητήμασι τοῖς παρουσιασθεῖσι μέχρι τοῦδε ὑπῆρξεν εἰλικρίνεια ἐκ μέρους ἀμφοτέρων τῶν συμμάχων, εἰλικρίνεια ἡ ὁποία ἐπιτρέπει ν’ ἀποβλέπωμεν μετὰ πεποιθήσεως εἰς τὸ μέλλον. Καὶ πράγματι, ὡς ἔχει σήμερον ἡ στρατιωτικὴ κατοχή, βλέπει τις χαρασσομένην ἀπὸ τώρα τὴν γραμμήν, ἥτις δύναται νὰ χρησιμεύσῃ ὡς σύνορον ἑλληνικόν. Ἡ γραμμὴ αὕτη ἄρχεται ἀπὸ τοῦ Γευγελῆ καὶ καταλήγει εἰς τὸν Ἐριγῶνα ποταμὸν διὰ τῆς ὀροσειρᾶς τῆς Καρατζόβας. Αἱ πληροφορίαι μου αὗταί εἰσιν ἀσφαλεῖς. Καὶ τὰ σύνορα ταῦτα—ὀφείλομεν νὰ ὁμολογήσωμεν — εἶναι σύνορα ἀνταποκρινόμενα πρὸς τὴν ἀρχὴν τῶν δικαίων καὶ ἀμοιβαίων ὑποχωρήσεων. Ἀλλὰ πέραν τῆς γραμμῆς ταύτης, πέρα τοῦ Ἐριγῶνος ποταμοῦ, δυστυχῶς, ἐνῷ ἠδύνατο ἡ γραμμὴ ἐξακολουθοῦσα μίαν τῶν διακλαδώσεων τοῦ ποταμοῦ τούτου, τὴν Στρώμνιτσαν, νὰ περιλάβῃ πόλιν, ἡ ὁποία ἔχει δικαιώματα μεγάλα εἰς τὸν Ἑλληνισμόν, νὰ περιλάβῃ δηλονότι τὴν πόλιν τοῦ Μοναστηρίου καὶ τὰς μεγάλας καὶ ἑλληνικωτάτας κωμοπόλεις Τυρνόβου, Μεγαρόβου, Νιζοπόλεως, ἡ γραμμὴ αὐτή, ἀντὶ νὰ ἀκολουθῇ τὴν Στρεμνίτσαν, ἀκολουθεῖ δυστυχῶς ἑτέραν διακλάδωσιν, τὸν ποταμὸν Σακουλέβαν τὸν διερχόμενον ἄνωθεν τῆς Φλωρίνης. Ἡ κοινότης τοῦ Μοναστηρίου εἶναι ἡ πλουσιωτέρα κοινότης ὅλης σχεδὸν τῆς Μακεδονίας. Ἔχει τὰ μεγάλα σχολεῖα, τὰ ὁποῖα διατηρεῖ ἄνευ οὐδεμιᾶς ἐξωτερικῆς ἐπικουρίας. Ἔχει τὰ μεγάλα αὐτῆς νοσοκομεῖα. Ὅλοι οἱ ἐπιστήμονες ἰατροί, δικηγόροι καὶ μηχανικοί, ὅλοι ἀνεξαιρέτως οἱ Ἕλληνες, ὅλη ἡ ἐμπορικὴ τάξις, ὅλοι οἱ ἐμπορευόμενοι εἶναι καθαρῶς Ἕλληνες. Ἡ πόλις τοῦ Μοναστηρίου εἶναι πόλις, ἡ ὁποία ἐθυσιάσθη εἰς τὴν μεγάλην ἰδέαν, εἶναι πόλις, ἡ ὁποία περιλαμβάνει προσωπικότητας, αἱ ὁποῖαι ἠγωνίσθησαν τὸν ἱερὸν ἀγῶνα ὑπὲρ τῆς ἐλευθερίας, αἱ ὁποῖαι ἔχουσιν ἴσα εἰς τὴν ἐθνικὴν εὐγνωμοσύνην δικαιώματα πρὸς ἕνα Βενιζέλον, ἕνα Σφακιανάκην, ἕνα Μιχελιδάκην. Ὑπάρχουσιν ἄνδρες, οἱ ὁποῖοι ἐφυλακίσθησαν, ἐπληγώθησαν, ἐφονεύθησαν· ἡ πόλις τοῦ Μοναστηρίου ἠγωνίσθη ἐπὶ τριάκοντα ἔτη τὸν ἱερὸν ἀγῶνα, διετήρησε τὴν Ἑλληνικὴν ψυχήν, διετήρησε τὸν ἑλληνικὸν χαρακτῆρα ἐναντίον ἐχθρῶν πολλῶν, οὐχὶ μόνον Τούρκων καὶ Βουλγάρων, ἀλλὰ καὶ ἄλλων, καὶ δικαίως ἡ πόλις τοῦ Μοναστηρίου ὀνομάζεται ἡ ἀκρόπολις τοῦ Μακεδονικοῦ Ἑλληνισμοῦ. Δὲν εἶναι δυνατόν, Κύριοι, κατ’ οὐδένα λόγον νὰ θυσιασθῇ ἡ πόλις τοῦ Μοναστηρίου. Εἰς ὅλας τὰς οἰκίας καὶ εἰς ὅλας τὰς γωνίας θὰ ἴδητε ἀνηρτημένας τὰς εἰκόνας τῆς Α. Μ. τοῦ Βασιλέως, τοῦ Διαδόχου Κωνσταντίνου, τοῦ Κολοκοτρώνη, τῶν Βοτσαραίων, καὶ τῶν ἄλλων προγόνων ἡμῶν, τὰ δὲ ᾄσματα τὰ πατριωτικὰ ἀκούονται καθημερινῶς εἰς ὅλας τὰς συνοικίας. Ὁ πληθυσμὸς οὗτος, ὁ ὁποῖος ἀνετράφη μὲ τὴν ἐθνικὴν ἰδέαν, πληθυσμὸς οὐχὶ κοσμοπολιτικός, οὐχὶ μεγαλοπόλεως, εἰς τὸν ὁποῖον θὰ ἠδύνατο νὰ εἴπῃ τις «σοὶ ἐξασφαλίζω τὸ ἐμπόριον, τὴν ἡσυχίαν, ἀλλὰ δὲν θὰ περιέλθῃς ἐπὶ τοῦ παρόντος εἰς τὴν Ἑλλάδα». Πληθυσμὸς τοιοῦτος δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θυσιασθῇ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τερματισθῇ ὁ ἀγὼν ἄνευ Μοναστηρίου. Ὁμιλῶν ὅπως ὁμιλῶ ἔχω πεποίθησιν ὅτι οὐδενὸς τῶν φίλων συμμάχων θίγω τὴν φιλοτιμίαν, ἰδίως τὴν τῶν Σέρβων. Ἡ σύμπραξίς μας δὲν εἶναι χθεσινὴ μετὰ τῶν Σέρβων· ἐν ἀδελφικῇ συμπνοίᾳ, ἐν πάσῃ εἰλικρινείᾳ συνειργάσθημεν ἐπὶ τριάκοντα ἔτη κατὰ τὸν ἀγῶνα τὸν φυλετικόν. Οὐδέποτε συνεκρούσθημεν πρὸς αὐτοὺς καὶ πάντοτε ἀλληλοεβοήθησεν ὁ εἷς τὸν ἕτερον. Δὲν συνειργάσθημεν ἁπλῶς καὶ ὡς ἔτυχεν, ἀλλὰ καὶ ἐπὶ ὡρισμένου προγράμματος. Ὑπῆρξε πρόγραμμα ἐργασίας καὶ συμφωνιῶν μεταξὺ Σερβίας καὶ Ἑλλάδος, καὶ ζῶναι ἐπιρροῆς μεταξὺ Σέρβων καὶ Ἑλλήνων. Οἱ Σέρβοι ἐζήτουν τὴν ἀπὸ Βελεσὰ μέχρις Ἀχρίδος διὰ Περλεπὲ καὶ Κιρτσόβου γραμμήν. Πέρα τῆς γραμμῆς ταύτης δὲν διεξεδίκουν τίποτε, οὐδέποτε δὲ μᾶς παρηνώχλησαν καὶ ἀφῆκαν τὸ ἔδαφος ἐλεύθερον εἰς τὴν Ἑλλάδα. Τοιαύτη ἦτο ἡ συμφωνία, καὶ ὁμολογουμένως οἱ Σέρβοι ἐτήρησαν ἀπαρεγκλίτως τὰς ὑποσχέσεις των, καὶ οὐδέποτε ἐνήργησαν πέρα τῆς γραμμῆς ταύτης διεκδικοῦντες δικαιώματα. Ἀλλά, ἂν ἡ Σερβία πραγματικῶς ἐτήρησεν ἀπαρεγκλίτως τὴν ὑπόσχεσίν της, τὸ αὐτὸ ἔπραξε καὶ ἡ Ἑλλὰς ἀπέναντι τῆς Σερβίας. Δὲν πρέπει νὰ λησμονήσωμεν ὅτι καὶ ἡμεῖς ἐβοηθήσαμεν τοὺς Σέρβους εἰς τὰ βορειότερα τμήματα, ὅτι καὶ ἡμεῖς παρεχωρήσαμεν τῇ ἐπεμβάσει τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως Σερβικὴν μητρόπολιν ἐν Ῥασκοπρισρένῃ. Δὲν πρέπει νὰ λησμονῶμεν ὅτι δὲν περιωρίσθημεν εἰς αὐτό, ἀλλ’ ἐδώκαμεν τοῖς Σέρβοις δι’ ἐνεργειῶν μας ἐν Φαναρίῳ καὶ τὴν μητρόπολιν τῶν Σκοπείων. Ἦτο δὲ τοιοῦτος ὁ σάλος ἐν Κωνσταντινουπόλει, ἕνεκα λόγων πατριωτισμοῦ, ἕνεκεν ὡρισμένης τάξεως, μητροπολιτῶν καὶ συνοδικῶν, οἱ ὁποῖοι ἐνόουν νὰ ἐμμείνωσιν εἰς τὰ πατροπαράδοτα καὶ νὰ μὴ θίξωσι τὰ κείμενα, ὑπῆρξε, λέγω, τοιοῦτος σάλος, ὥστε ἠναγκάσθη τῇ ἐπεμβάσει τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως ὁ πρῶτος Σέρβος μητροπολίτης τῶν Σκοπείων νὰ χειροτονηθῇ εἰς Ἅγιον Ὄρος, ἐκ φόβου μήπως εἴχομεν ταραχὰς ἐν Φαναρίῳ. Ἀλλὰ μήπως περιωρίσθημεν εἰς τὴν μητρόπολιν Σκοπείων; Ἐδώκαμεν τοῖς Σέρβοις καὶ τὴν μητρόπολιν Δεβρῶν καὶ Βελεσῶν καὶ πλείστας ἄλλας παρέσχομεν αὐτοῖς εὐκολίας ἐν Περλεπὲ καὶ Κιρτσόβῳ. Ἀφοῦ δὲ τοιαύτας θετικὰς παρέσχομεν ὑπηρεσίας, εἴχομεν ὡς ἀντάλλαγμα αὐτῶν τὴν ὑπόσχεσιν τῆς Σερβίας ὅτι οὐδεμίαν ἐνέργειαν θὰ κατέβαλλε πέρα τῆς γραμμῆς ταύτης. Ἂν λόγῳ τῆς σπουδῆς τῆς κηρύξεως τοῦ πολέμου δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπαναληφθῇ ἡ προτέρα συμφωνία, ἂν ἕνεκα στρατιωτικῶν λόγων καὶ διὰ λόγους ἀνεξαρτήτους τῆς καλῆς θελήσεώς του ὁ Διάδοχος δὲν ἠδυνήθη, ἀφοῦ ἐπρόκειτο νὰ καταλάβῃ προηγουμένως τὴν Θεσσαλονίκην, νὰ καταλάβῃ καὶ τὸ Μοναστήριον πρὸ τοῦ Σερβικοῦ στρατοῦ, δὲν πιστεύω τοῦτο νὰ εἶναι λόγος, ὅπως τὴν πόλιν τοῦ Μοναστηρίου, τὴν ἑλληνικωτάτην αὐτὴν πόλιν, ἀπολέσῃ ὁ Ἑλληνισμός. Ἀλλὰ καὶ πάλιν ἐπαναλαμβάνω, ὅτι δὲν ἐνόουν διὰ τοῦ λόγου μου νὰ θίξω τοὺς Σέρβους· ὑπῆρξαν ἱπποτικώτατοι εἰς ὅλα τὰ παρουσιασθέντα ἀνέκαθεν ζητήματα, ἔχω δὲ τὴν πεποίθησιν ὅτι καὶ ἐν τῷ ζητήματι τούτῳ θὰ εὑρεθῇ πάντως μέχρι τέλους τρόπος διευθετήσεως αὐτοῦ. Τὸ μόνον, ὅπερ θὰ ἐπεθύμουν νὰ συστήσω εἰς τὴν Κυβέρνησιν, εἶναι νὰ μὴ ἐγκαταλείψῃ μίαν πόλιν, ἡ ὁποία ἔχει περισσότερα πάσης ἄλλης Ἑλληνικῆς πόλεως δικαιώματα εἰς τὴν ἐλευθερίαν. Ἂν ὅμως τὰ πράγματα εἶναι ὁπωσοῦν διευθετημένα εἰς τὰ ἐντεῦθεν τοῦ Ἀξιοῦ ποταμοῦ μέρη, ἄλλως ἔχουσι τὰ πράγματα ἐκεῖθεν τοῦ Ἀξιοῦ. Ἐκεῖθεν τοῦ Ἀξιοῦ τὰ πράγματα ἔχουσιν οὕτω πως, ὥστε δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν τὸ δημῶδες λόγιον, ὅτι εἶναι ’σὰν τῆς τρελλῆς τὰ μαλλιά. Οὐδεὶς γνωρίζει τί κατέχομεν· οὔτε ζώνη ὑπάρχει οὔτε περιοχὴ ζώνης, ἡ κατάστασις δ’ αὕτη ἡ ἀνώμαλος δὲν δύναται ἢ νὰ γεννήσῃ ἀνησυχίας· ἄλλως τε καὶ τὰ κατεχόμενα μέρη δὲν ἐπιτρέπουσιν ἡμῖν ν’ ἀποβλέψωμεν μετὰ πεποιθήσεως εἰς τὸ μέλλον, δὲν ἐπιτρέπουσιν, ὡς εἰς τὸ διαμέρισμα τοῦ Μοναστηρίου, νὰ χαραχθῇ γραμμὴ ἀνταποκρινομένη πρὸς τὴν ἀρχήν, ἐπαναλαμβάνω, τῶν δικαίων, λογικῶν καὶ ἀμοιβαίων ὑποχωρήσεων. Καὶ λέγων δικαίων καὶ ἀμοιβαίων ὑποχωρήσεων ὀφείλω νὰ ἐξηγηθῶ, διότι παρακολουθῶν τὸν τύπον καὶ τῶν συμμάχων μας ἀκόμη εἶδον μερικὰς συζητήσεις, μερικοὺς ὑπολογισμούς, δῆθεν ἐπὶ τῇ βάσει τῶν δικαίων παραχωρήσεων, ὑπολογισμοὺς οἱ ὁποῖοι μοὶ ἔκαμαν λυπηρὰν ἐντύπωσιν λόγῳ τῆς βάσεως, ἐπὶ τῆς ὁποίας ἐστηρίζοντο, βάσεως, δύναμαι νὰ εἴπω, δικολαβικῆς. Εἶδον ὅτι συζητοῦσιν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ὑπηκόων, τοὺς ὁποίους πρόκειται ν’ ἀποκτήσῃ ὁ τσάρος Φερδινάνδος, ἢ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ὑπηκόων, τοὺς ὁποίους πρόκειται ν’ ἀποκτήσῃ ὁ Βασιλεὺς Γεώργιος. Εἶδον νὰ συζητῶσιν ἐπὶ τῇ βάσει τῶν τετραγωνικῶν χιλιομέτρων, τὰ ὁποῖα θὰ προστεθῶσιν εἰς τὴν Βουλγαρίαν, ἢ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν τετραγωνικῶν χιλιομέτρων, τὰ ὁποῖα θὰ προστεθῶσιν εἰς τὴν Ἑλλάδα. Εἶδον νὰ συζητῶσιν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἀριθμοῦ τῶν βιλαετίων, τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ προστεθῶσιν εἰς τὸ Α Βασίλειον, ἢ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν βιλαετίων, τὰ ὁποῖα θὰ προστεθῶσιν εἰς τὸ Β Βασίλειον. Ὁμολογῶ, Κύριοι, ὅτι ἡ ἐπὶ τοιαύτης βάσεως συζήτησις δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθῇ ὡς λογική. Δὲν μετέβημεν νὰ κατακτήσωμεν Ζουλοὺ οὔτε πόλεις εἰς τὴν Ἀφρικήν, ἀλλ’ ὁ πόλεμός μας ὑπῆρξεν ἀπελευθερωτικός — τοὐλάχιστον αὐτὸν ἐχειροκρότησεν ἡ Εὐρώπη —, ὄχι κατακτητικός. Ἔχομεν νὰ ἐξετάσωμεν πόσους Ἕλληνας ἔχομεν πρὸς ἀπελευθέρωσιν ἡμεῖς καὶ πόσους Βουλγάρους ἔχουσι πρὸς ἀπελευθέρωσιν οἱ Βούλγαροι καὶ πόσοι Ἕλληνες θὰ μείνωσιν ἀκόμη ὑπὸ τὴν δουλείαν καὶ πόσοι Βούλγαροι μένουσιν ὑπὸ τὴν δουλείαν μετὰ τὸν πόλεμον. Αὐτὴ εἶναι ἡ βάσις τῆς συζητήσεως, διότι, ἂν ὁ Ἑλληνισμὸς ἔχει 5 καὶ 6 ἑκατομμύρια Ἑλλήνων ἐν τῇ δουλείᾳ καὶ μόλις 1 ἑκατομμύριον κατορθώνει νὰ ἀπελευθερώσῃ, δὲν ἕπεται ἐκ τούτου ὅτι 300,000 θὰ δώσῃ εἰς τοὺς Βουλγάρους, ἐπειδὴ συνέπεσε νὰ ἔχωσιν οὗτοι 500,000 μόνον πρὸς ἀπελευθέρωσιν, ἐνῷ θὰ μείνωσιν ἐν τῇ δουλείᾳ 4–5 ἑκατομμύρια ἀκόμη Ἑλλήνων. Καὶ ἐὰν πρόκειται νὰ συζητήσωμεν περὶ βιλαετίων, ἐπειδὴ ἡ Κρήτη ἀποτελεῖ ἴδιον βιλαέτιον καὶ αἱ νῆσοι τοῦ ἀρχιπελάγους ἕτερον βιλαέτιον καὶ τὰ Ἰωάννινα ἕτερον βιλαέτιον, καὶ δὲν ὑπάρχει πλῆρες βιλαέτιον, τὸ ὁποῖον θὰ περιέλθῃ εἰς τὴν Βουλγαρίαν, δὲν ἕπεται ὅτι πρέπει νὰ δώσωμεν εἰς τὴν Βουλγαρίαν τὴν Κρήτην, διὰ νὰ ἔχῃ ἓν πλῆρες βιλαέτιον ἐκτὸς τῶν ὅσα θὰ λάβῃ ἐν Θρᾴκῃ καὶ Μακεδονίᾳ. Διότι αὐτὴ εἶναι ἡ βάσις τῆς συζητήσεως, τὴν ὁποίαν εἶδον καὶ ἡ ὁποία δύναται νὰ παραπλανήσῃ τὸν κόσμον. Καὶ λαμβάνω ὡς βάσιν τὴν Βουλγαρικὴν στατιστικὴν τὴν ἐπίσημον τοῦ Μπρανκὼφ καὶ βλέπω ὅτι ἐν ὅλῃ τῇ Τουρκίᾳ ὑπάρχουσιν 1,137,000 Βούλγαροι· δὲν ἀναφέρει ἡ στατιστικὴ αὕτη οὔτε ἕνα Σέρβον καὶ ὀλιγίστους Ἕλληνας, καὶ λαμβάνων αὐτὸν τὸν ἀριθμὸν δὲν ἐξαιρῶ οὔτε τοὺς Ἑλληνομανεῖς, τοὺς Γκρεκομάν, ὡς τοὺς ὀνομάζει, 230,000 — μᾶς κάμνουσιν αὐτὴν τὴν τιμὴν — καὶ ἐρωτῶ: Ἐκ τοῦ ἑκατομμυρίου αὐτοῦ πόσοι θὰ μείνωσι δοῦλοι; Οὐδείς· ὅλοι ἐλευθεροῦνται. Καὶ ἐρωτῶ: Ἐκ τῶν Ἑλλήνων πόσοι θὰ μείνωσι δοῦλοι; Πόσοι θὰ ἐλευθερωθῶσιν ἐκ τοῦ ἀγῶνος τούτου; 1,300,000 τὸ πολύ. Πάλιν μένουσιν ἐν τῇ δουλείᾳ 4,500,000. Κύριοι, μία εἶναι ἡ βάσις, ἐπὶ τῆς ὁποίας δυνάμεθα νὰ ἐξετάσωμεν τὰ πράγματα. Ποῖαι εἶναι αἱ πραγματικαὶ θυσίαι τοῦ Ἑλληνισμοῦ, πόσοι Ἕλληνες πρόκειται νὰ περιέλθωσιν εἰς τὴν Βουλγαρίαν, πόσων Ἑλλήνων τὴν τύχην θὰ ἐμπιστευθῶμεν εἰς τοὺς Βουλγάρους καὶ πόσων Βουλγάρων τὴν τύχην θὰ ἐμπιστευθῶσιν εἰς τὴν Ἑλλάδα. Αὐτὴ εἶναι ἡ βάσις πάσης συζητήσεως καὶ ἐπὶ τῇ βάσει μόνον αὐτῇ δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν ὅτι ἐγένετο συνεννόησις διευθετοῦσα τὰ πράγματα, ἐπὶ τῇ βάσει ἀμοιβαίων καὶ δικαίων παραχωρήσεων. Ἡ μόνη γραμμὴ ἡ ἀνταποκρινομένη εἰς τὸν ἐθνολογικὸν χαρακτῆρα τῶν μερῶν ἐκείνων, ἡ δυναμένη νὰ εἶναι γραμμὴ χαρασσομένη ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἀρχῆς, τὴν ὁποίαν ἀνέφερα, εἶναι ἡ γραμμὴ ἡ ἀπὸ τοῦ Νέστου ποταμοῦ διὰ τοῦ ὄρους Φαλακροῦ (Μπόζ–Δάγ), διὰ τῆς Κερκίνης μέχρι τῆς Καρατσόβας· εἶναι ἡ μόνη γραμμὴ ἡ φυσικὴ ἡ δημιουργηθεῖσα καὶ πλασθεῖσα ὑπ’ αὐτῆς τῆς φύσεως, ἵνα διευθετηθῶσιν ἐπὶ τῇ βάσει ἀμοιβαίων καὶ δικαίων παραχωρήσεων τὰ τῆς Μακεδονίας. Πᾶσα ἄλλη γραμμὴ εἶναι πλαστή, εἶναι γραμμή, ἡ ὁποία δὲν δύναται νὰ χρησιμεύσῃ οὔτε κἂν διὰ τὴν ἀσφάλειαν τῆς νέας Ἑλλάδος, οὔτε στρατηγικὴ γραμμὴ θὰ εἶναι οὔτε φυσικὴ οὔτε ἀνταποκρινομένη εἰς τὴν ἀρχὴν τῶν ἐθνικοτήτων. Καὶ θέλω ἐξετάσει δι’ ὀλίγων ἀριθμῶν, ἵνα μὴ σᾶς καταπονήσω, ποῖος θὰ εἶναι ὁ ἀριθμὸς τῶν Ἑλλήνων, οἵτινες θὰ περιέλθωσιν εἰς τὴν Βουλγαρικὴν κυριαρχίαν, ἐὰν ἐφαρμόσωμεν τὴν γραμμήν, τὴν ὁποίαν ἔσχον τὴν τιμὴν νὰ εἴπω πρὸ ὀλίγου, καὶ ποῖος ὁ ἀριθμὸς τῶν Βουλγάρων, οἵτινες τἀνάπαλιν θὰ περιέλθωσιν εἰς τὴν τῶν Ἑλλήνων κυριαρχίαν, καὶ κατόπιν ποῖος ὁ ἀριθμὸς τῶν Ἑλλήνων, ὅστις θὰ περιέλθῃ εἰς τὴν κυριαρχίαν τῆς Βουλγαρίας, καὶ ποῖος ὁ ἀριθμὸς τῶν Βουλγάρων, οἵτινες θὰ περιέλθωσιν εἰς τὴν κυριαρχίαν τῆς Ἑλλάδος, ἐὰν ἐφαρμοσθῇ ἡ ἑτέρα γραμμὴ ἡ σύμφωνος πρὸς Διάταγμα, τὸ ὁποῖον εἴδομεν δυστυχῶς δημοσιευόμενον εἰς Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως συμμάχου δυνάμεως. Ἰδοὺ τὰ συμπεράσματα, καὶ οἱ ἀριθμοί μου οὐδεμίαν ὑπερβολὴν ἔχουσι, διότι ἤμην εἰς θέσιν ἕνεκα τῆς μακρᾶς ὑπηρεσίας μου νὰ ἔχω ἰδικάς μου ἀτομικὰς σημειώσεις, τὰς ὁποίας ἐξήλεγξα τελείως· πιστεύσατέ με δὲ ὅτι ὄχι μόνον δὲν περιέχουσι τὴν παραμικρὰν ὑπερβολήν, ἀλλ’ ὅτι εἶναι πιθανὸν νὰ μὲ κακίσωσί τινες ὅτι ἔθεσα ὀλιγωτέρους Ἕλληνας τῶν ὑπαρχόντων εἴς τινα διαμερίσματα. Εἴτε ἡ γραμμὴ ἡ ζητουμένη σήμερον ὑπὸ τῆς Βουλγαρίας ἐν Ἀδριανουπόλει δοθῇ εἴτε καὶ γραμμὴ ἐκ Μηδείας μέχρι τῶν ἐκβολῶν τῆς Μαρίτσας, θὰ εἶχε πάντως ὑπὸ τὴν δικαιοδοσίαν αὑτῆς τέσσαρα σατζάκια, ὑποδιοικήσεις τοῦ βιλαετίου Ἀδριανουπόλεως, ἤτοι τὸ σατζάκιον Ἀδριανουπόλεως, τὸ τῶν Σαράντα Ἐκκλησιῶν, τὸ τοῦ Δεδεαγὰτς καὶ τὸ τῆς Γκιουμουλτζίνης. Ὅλος ὁ πληθυσμὸς τῶν τεσσάρων σατζακίων ἀνέρχεται εἰς 774,548, ἐξ ὧν εἶναι Ἕλληνες 240,382 κατανεμημένοι ὡς ἑξῆς: 113,284 εἰς τὸ σατζάκιον Ἀδριανουπόλεως, 76,502 εἰς τὸ τῶν Σαράντα Ἐκκλησιῶν, 28,851 εἰς τὸ τοῦ Δεδεαγὰτς καὶ 21,745 εἰς τὸ τῆς Γκιουμουλτζίνης. Οἱ Ἕλληνες αὐτοὶ κατ’ ἀνάγκην θὰ περιέλθωσιν εἰς τὴν κυριαρχίαν τῆς Βουλγαρίας, διότι, εἶπον καὶ πρὸ ὀλίγου, εἶναι αὕτη θυσία, ἡ ὁποία ἐγένετο καὶ τὴν ὁποίαν τέλος πάντων ἐδέχθη ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ὅπως ἐπιτευχθῇ ἡ κάθοδος τῶν Βουλγάρων εἰς τὸ Αἰγαῖον. Ἑπομένως ὁ πληθυσμὸς τῶν 240,382 Ἑλλήνων θὰ περιέλθῃ κατ’ ἀνάγκην εἰς τὴν κυριαρχίαν τῆς Βουλγαρίας. Ἀπέναντι αὐτῶν τί θὰ λάβωμεν εἰς τὴν Μακεδονίαν; Λαμβάνω πρῶτον τὸ βιλαέτιον Θεσσαλονίκης, ὅπου ἔχομεν Βουλγάρους εἰς τὸν καζᾶν Θεσσαλονίκης 5,945, εἰς τὸν καζᾶν Βοδενῶν 5,770, εἰς τὸν τῶν Γενιτσῶν 3,482, εἰς τὸν τοῦ Λαγκαδᾶ 2,240, εἰς τὸ Ἅγιον Ὄρος, ἕνεκα τῆς Μονῆς,—ὥστε βλέπετε ὅτι καὶ τοὺς Βουλγάρους τῆς Μονῆς δὲν ἐλησμόνησα—, 210, εἰς τὸν καζᾶν Γευγελῆς 9,760, εἰς τὸν τῆς Δοϊράνης 4,149, εἰς τὸν τοῦ Ἰβρὲτ–Ἰσὰρ 16,136, εἰς τὸν τῆς Ζίχνης 3,450, εἰς τὸν τῶν Σερρῶν 10,350, εἰς τὸν τοῦ Δεμὶρ–Χισὰρ 11,912 καὶ εἰς τὸ σατζάκιον τῆς Δράμας 2,120, ἤτοι ἐν ὅλῳ 75,528. Αὐτὸς εἶναι ὁ ἀριθμὸς τῶν Βουλγάρων, ὁ ὁποῖος θὰ περιέλθῃ εἰς ἡμᾶς ἐκ τοῦ βιλαετίου Θεσσαλονίκης. Ἀλλ’ ἀντ’ αὐτῶν βεβαίως ἔχομεν καὶ ἡμεῖς εἰς τοὺς βορειοτέρους καζάδες πληθυσμὸν Ἑλληνικόν, τὸν ὁποῖον θὰ παραχωρήσωμεν τοῖς Βουλγάροις, τοιοῦτος δ’ εἶναι ὁ τοῦ καζᾶ τῆς Στρωμνίτσης 7,498, τοῦ Τίκφες 835, τοῦ Πετριτσίου 2,360, τοῦ Μελενίκου 3,015, τοῦ Νευροκοπίου 4,015, τῆς ἄνω Τζουμαγιᾶς 600, τοῦ Ῥαζλὸκ 3,340· ἤτοι ἐν ὅλῳ 21,363 Ἕλληνες, οἱ ὁποῖοι θὰ περιέλθωσιν εἰς τὴν βουλγαρικὴν κυριαρχίαν. Εἰς τὸ βιλαέτιον Μοναστηρίου πάλιν ἔχει ὡς ἑξῆς ὁ βουλγαρικὸς πληθυσμὸς ὁ μέλλων νὰ περιέλθῃ εἰς τὴν Ἑλλάδα ἐὰν λάβωμεν καὶ τὴν πόλιν τοῦ Μοναστηρίου, ὁ Βουλγαρικὸς πληθυσμὸς τοῦ διαμερίσματος μεταξὺ Στρωμνίτσης καὶ Σακουλέβα τοῦ καζᾶ Μοναστηρίου 25,740, τοῦ καζᾶ τῆς Φλωρίνης 16,176, τοῦ τῆς Κορυτσᾶς 483, τοῦ τῆς Καστορίας 12,693, —ἕνεκα τοῦ διαμερίσματος τῶν Κορεστίων—, καὶ τοῦ τῶν Καϊλαρίων 3,392, ἤτοι ἐν ὅλῳ 58,484. Θὰ περιέλθωσι λοιπὸν εἰς ἡμᾶς ἐν ὅλῳ εἰς τὴν Μακεδονίαν Βούλγαροι 154,012, ἀπέναντι δ’ αὐτῶν δίδομεν ἐν Μακεδονίᾳ εἰς τοὺς Βουλγάρους 42,821 Ἕλληνας. Ἡ Βουλγαρία ἑπομένως θὰ ἔχῃ πληθυσμὸν Ἑλληνικὸν 240,382 Ἑλλήνων ἐν Θράκῃ καὶ 42,821 Ἑλλήνων ἐν Μακεδονίᾳ, ἤτοι ἐν ὅλῳ 280,000 Ἑλλήνων ἀπέναντι 134,000 Βουλγάρων, οἱ ὁποῖοι θὰ περιέλθωσιν εἰς τὴν κυριαρχίαν τῶν Ἑλλήνων. Καὶ φρονεῖτε, Κύριοι, ὅτι μία τοιαύτη γραμμὴ τοιαῦτα ἔχουσα ἀποτελέσματα εἶναι γραμμὴ ὑπερβολική, εἶναι ἀξίωσις ὑπερβολική, δὲν βασίζεται εἰς τὴν ἀρχὴν τῶν ἀμοιβαίων καὶ δικαίων παραχωρήσεων, ὅταν μάλιστα λάβητε ὑπ’ ὄψιν καὶ μίαν μεγάλην θυσίαν τοῦ Ἑλληνισμοῦ, ὅτι διακόπτει τὴν συνοχήν του διὰ τῆς καθόδου τῶν Βουλγάρων ἐν Δεδεαγάτς; Νομίζω, Κύριοι, ὅτι μία τοιαύτη γραμμὴ εἶναι γραμμή, ἡ ὁποία ἀνταποκρίνεται πρὸς τὴν ἀρχὴν τῶν ἀμοιβαίων καὶ δικαίων παραχωρήσεων. Ἐὰν ἀντιστρόφως χαραχθῇ γραμμὴ συνόρων ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ Βουλγαρικοῦ Διατάγματος περὶ διοικητικῆς διαιρέσεως τῆς Μακεδονίας, θὰ περιέλθῃ ἐν Μακεδονίᾳ εἰς τοὺς Βουλγάρους Ἑλληνικὸς πληθυσμὸς 229,959 ἐκτὸς τῶν 240,382 τῆς Θράκης, ἀπέναντι δι’ αὐτῶν περιέρχονται εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τῆς Ἑλλάδος μόνον 48,145 Βούλγαροι. Ὡς πρὸς δὲ τὴν ἑλληνικότητα, Κύριοι, τὸν χαρακτῆρα τὸν καθαρῶς ἑλληνικὸν τῶν μερῶν τῶν μεταξὺ τοῦ Νέστου καὶ Στρυμόνος ποταμῶν ἤθελον νὰ φέρω ἐνταῦθα ἓν ἐπιχείρημα πολὺ σοβαρὸν ὑπὲρ ἡμῶν. Ὅτε εἰς τὸ Συνέδριον τοῦ Βερολίνου συνεζητεῖτο τὸ ζήτημα τῆς διαρρυθμίσεως τῶν ὁρίων τῆς νέας Βουλγαρίας, ὅτε ἐπρόκειτο νὰ μεταρρυθμισθῇ τὸ σχέδιον τῆς Μεγάλης Βουλγαρίας, τῆς συνθήκης τοῦ Ἁγίου Στεφάνου, ὁ ἀντιπρόσωπος τῆς Δυνάμεως ἐκείνης, ἡ ὁποία συνέταξε τὸ ἐθνικὸν βουλγαρικὸν πρόγραμμα, ἐννοῶ τὸν Ῥῶσον ἀντιπρόσωπον πρίγκιπα Γορτσακώφ, εἶπεν ὅτι ἐννοεῖ ὡς βάσις τῆς μελλούσης συζητήσεως νὰ χρησιμεύσῃ τὸ σχέδιον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον συνέταξεν ἡ συνδιάσκεψις τῶν πρεσβευτῶν ἐν Κωνσταντινουπόλει ἐν ἔτει 1876, καὶ προσέθηκεν ὅτι τὸ σχέδιον ἐκεῖνο συμβιβάζεται ἔτι μᾶλλον πρὸς τὴν ἀρχὴν τῶν ἐθνικοτήτων καὶ τὸν ἐθνολογικὸν χαρακτῆρα τῶν μερῶν ἐκείνων. Τὸ σχέδιον δ’ ἐκεῖνο δὲν εἶχεν οὔτε Σέρρας οὔτε Καβάλλαν οὔτε Δράμαν ἐντὸς τῶν συνόρων τῆς νέας Βουλγαρίας, ἀλλὰ περιελάμβανε τοὺς τρεῖς αὐτοὺς καζάδες τοὺς βορείους, οἱ ὁποῖοι θὰ συμπεριληφθῶσι καὶ σήμερον, ἂν ὡς γραμμὴ συνόρων ληφθῇ ἡ γραμμή, τὴν ὁποίαν εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ὑποδείξω τὴν στιγμὴν ταύτην. Ταῦτα εἶχον, Κύριοι, ἐν ὀλίγοις νὰ εἴπω. Ἐνόμισα ὅτι καθῆκον εἴχομεν καὶ ἡμεῖς οἱ ἐκτὸς καὶ μακρὰν τῶν πραγμάτων νὰ ὑποδείξωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν ποῖαι εἶναι αἱ δίκαιαι λύσεις τῶν ζητημάτων αὐτῶν τῶν βασιζομένων ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τῶν δικαίων καὶ ἀμοιβαίων ὑποχωρήσεων. Διότι ἐφρόνουν ὅτι, ἐὰν παρέλειπον, ἐγὼ τοὐλάχιστον, τὸ καθῆκον τοῦτο, ἐφρόνουν καὶ ἐφοβούμην μήπως διατρέξω καὶ ἐγὼ τὸν κίνδυνον νὰ μοὶ ἐπιρρίψωσι τὴν μομφὴν ὅτι ἤμην ὑπὲρ πολιτικῆς τεινούσης εἰς τὴν αὔξησιν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ὑπὸ τὸ σκῆπτρον τοῦ Βασιλέως Γεωργίου ὑπηκόων Ἑλλήνων, εἰς τὴν ἐπέκτασιν τῶν συνόρων τῶν Ἑλληνικῶν ἐπὶ ζημίᾳ ἀνυπολογίστῳ τοῦ ὅλου Ἑλληνισμοῦ (χειροκροτήματα).

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας. «Ψηφοφορία πρὸς ἐκλογὴν μελῶν τοῦ συμβουλίου ἐργασίας». Διακόπτομεν ἐπὶ πέντε λεπτά, διὰ νὰ καταρτισθῇ τὸ ψηφοδέλτιον. (Γίνεται διακοπὴ πέντε λεπτῶν). Μετὰ τὴν διακοπὴν.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν· στέργει ν’ ἀναβληθῇ δι’ αὔριον ἡ ψηφοφορία πρὸς ἐκλογὴν μελῶν τοῦ συμβουλίου ἐργασίας;

§15ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑποβάλλουσι νομοσχέδιον «περὶ ἐγκρίσεως εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ ὁλικῆς δαπάνης διὰ κατασκευὴν ἔργων ὁδοποιΐας ἀνωτέρας τῶν 10.000». Ὑποβάλλεται ἐπίσης δήλωσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν «περὶ ἀναγραφῆς πιστώσεως ἐν τῷ προϋπολογισμῷ διὰ τὸ ἔτος 1913», ἡ ὁποία παραπέμπεται εἰς τὴν ἐπιτροπήν, ὅπως τὴν λάβῃ ὑπ’ ὄψιν. Ἡ ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις αὐτῆς ἐπὶ τῶν κάτωθι νομοσχεδίων· 1) «Περὶ προσωρινῆς βεβαιώσεως καὶ εἰσπράξεως τῶν ἐσόδων τοῦ Κράτους τῆς χρήσεως 1913 περὶ χορηγίας πιστώσεως πρὸς πληρωμὴν τῶν διὰ τοὺς τέσσαρας πρώτους μῆνας τῆς ἰδίας χρήσεως ἐξόδων τοῦ Κράτους καὶ περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 23 Ἰανουαρίου 1913 σχετικοῦ Β. Διατάγματος. 2) Περὶ ἀναγραφῆς πιστώσεως ἐν τῷ εἰδικῷ προϋπολογισμῷ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν τῆς χρήσεως 1913 δραχ. 3.000.000 δι’ ἔξοδα διοικήσεως τῶν καταληφθεισῶν χωρῶν». 3) «Περὶ χορηγίας ἐκτάκτου πιστώσεως ἐκ δρ. 350.000 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1912». 4) «Περὶ ἀναγραφῆς ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1913 καὶ ὑπὸ κεφ. Βʹ, ἄρθρον 8, πιστώσεως 10.000 φρ. διὰ τὸ ἐνοίκιον τοῦ ἐν Κωνσταντινουπόλει πρεσβευτικοῦ μεγάρου τοῦ ἔτους 1913». Θέλουσιν ἐκτυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Ἀρχεῖον Βουλῆς). Συζήτησις ἐπὶ τοῦ συνόλου τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προβιβασμοῦ ὑπολοχαγῶν εἰς λοχαγοὺς κλπ.», ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. (Γίνεται δεκτὸν τὸ σύνολον). Συζήτησις ἐπὶ τοῦ συνόλου τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ ͵ΧϞΕʹ νόμου «περὶ στρατιωτικῶν προβιβασμῶν». (Γίνεται δεκτὸν τὸ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τοῦ μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ὁλλανδίας συνυποσχετικοῦ». (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Τὰ δύο ἑπόμενα ἀναβάλλονται. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 31ης Δεκεμβρίου 1912 Β. Διατάγματος περὶ χορηγίας εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν προσωρινῆς προκαταβολῆς ἐκ δρ. 300.000 διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ πολέμου». (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως ἐκ δραχ. 34.233.50 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ ταμείου τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου τῆς χρήσεως 1912». (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῶν πιστώσεων ἐκ δρ. 484.70 ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Θεσσαλικοῦ γεωργικοῦ ταμείου τῆς χρήσεως 1912». (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως Β. Διαταγμάτων, δι’ ὧν ἐχορηγήθησαν ἔκτακτοι πιστώσεις ἐκ δραχ. 4.170,000 ἐπὶ τῶν εἰδικῶν προϋπολογισμῶν τῶν ἐξόδων τῶν Ὑπουργείων τῶν Ἐσωτερικῶν, Στρατιωτικῶν καὶ Ναυτικῶν τῆς χρήσεως 1912». (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Γίνεται εἶτα δι’ ἀναστάσεως δεκτὸν εἰς βʹ κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον «περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῶν πιστώσεων ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους τῆς χρήσεως 1912 ἐκ δραχμῶν 2.464. 565.40», ὡς ἐτροπολογήθη κατὰ τὴν αʹ κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον συζήτησιν ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν. Ἐπίσης γίνεται δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον «περὶ χορηγήσεως ἐκτάκτου πιστώσεως ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τῆς χρήσεως 1912 ἐκ δρ.41.781.408»).

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τῶν εἰς τὴν ταχυδρομικὴν καὶ τηλεγραφικὴν ὑπηρεσίαν κατατασσομένων τὸ πρῶτον ὑπαλλήλων». (Γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1 καὶ 2). Ἄρθρον 3 (ἀναγινώσκεται).

§18ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Τὸ δεύτερον ἐδάφιον, μέρος τοῦ τετάρτου καὶ τὸ τελευταῖον ν’ ἀπαλειφθῶσι. Νὰ μείνωσι τὸ πρῶτον καὶ τὸ τρίτον. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 3, ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, καὶ τὰ ἄρθρα 4–7). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προσθήκης εἰς τὰ ἄρθρα 138 καὶ 141 τῆς στρατιωτικῆς ποινικῆς νομοθεσίας». Ἄρθρον μόνον (ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν ὡς καὶ τὸ σύνολον). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 12 Νοεμβρίου π. ἔ. νομοθετικοῦ Β. Διατάγματος περὶ πληρωμῆς ἐπὶ τόπου τῶν ταχυδρομικῶν ἐπιταγῶν ἐπ’ ὀνόματι στρατιωτικῶν διαμενόντων ἐν στρατοπέδοις λόγῳ μεγάλων στρατιωτικῶν γυμνασίων, ἐπιστρατεύσεως ἢ πολέμου). Ἄρθρον μόνον (ἀναγινώσκεται).

§19Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ἔν τινι τῶν συνεδριάσεων τῶν πρὸ τῆς διακοπῆς εἶχεν ὑποβληθῆ νομοσχέδιον ταχυδρομικὸν ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἐν τῷ ὁποίῳ εἶχε γίνει δεκτὴ τροπολογία τις, ἡ ὁποία ἐκ παραδρομῆς δὲν ἐτέθη ἐν τῷ νόμῳ. Ἤθελον παρακαλέσει τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργόν, ὅπως δεχθῇ ταύτην ἤδη, διὰ τῆς ὁποίας (ἀναγινώσκει): «αἱ πρὸς στρατιωτικοὺς ἀποστελλόμεναι ταχυδρομικαὶ ἐπιταγαὶ ἐν καιρῷ ἐπιστρατείας μέχρι δραχμῶν 25 ἀπαλλάσσονται τοῦ τέλους». Τὸ τοιοῦτον εἶναι δίκαιον, διότι τὸ ἠθέλησε καὶ ἡ Βουλὴ καὶ ὁ κ. Ὑπουργός, ἀλλ’ ἐκ τυπογραφικῆς παραδρομῆς δὲν ἐτέθη ἐν τῷ νόμῳ. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ, ἡ ὁποία παρουσιάσθη διὰ τοῦ ὑποβαλλομένου νῦν νομοσχεδίου, παρακαλῶ νὰ τεθῇ ἡ διάταξις. Τὸ εἴχετε δεχθῆ, ἀλλ’ ἐκ παραδρομῆς δὲν ἐτέθη.

§20ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ὄχι. Μὲ συγχωρεῖτε. Ἐδῶ πρόκειται περὶ κυρώσεως Διατάγματος νομοθετικοῦ, δηλ. νόμου ἰσχύοντος, ἀφ’ ἧς ἐξεδόθη, ἀπὸ τοῦ Νοεμβρίου. Εἶναι σχέδιον νόμου περὶ κυρώσεως διατάξεως νομοθετικῆς.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον μόνον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προσωρινῆς βεβαιώσεως καὶ εἰσπράξεως τῶν ἐσόδων τοῦ Κράτους τῆς χρήσεως 1913 περὶ χορηγίας πιστώσεως πρὸς πληρωμὴν τῶν διὰ τοὺς τέσσαρας πρώτους μῆνας τῆς ἰδίας χρήσεως ἐξόδων τοῦ Κράτους καὶ περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 23 Ἰανουαρίου 1913 σχετικοῦ Β. Διατάγματος». (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀναγραφῆς πιστώσεως ἐν τῷ εἰδικῷ προϋπολογισμῷ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν τῆς χρήσεως 1913 δραχμῶν 3.000.000 δι’ ἔξοδα διοικήσεως τῶν καταληφθεισῶν χωρῶν». (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ χορηγίας ἐκτάκτου πιστώσεως ἐκ δραχ. 350.000 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1912». (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀναγραφῆς ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1913 καὶ ὑπὸ κεφ. Βʹ, ἄρθρον 8, πιστώσεως 10.000 φρ. διὰ τὸ ἐνοίκιον τοῦ ἐν Κωνσταντινουπόλει πρεσβευτικοῦ μεγάρου τοῦ ἔτους 1913». (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν). Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 20 «περὶ τοῦ δανείου τῶν 50 ἑκατομμυρίων κλπ.» δὲν εἶναι ὥριμον. Τὸ 28ον. Συζήτησις ἐπὶ τοῦ συνόλου τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου ͵ΓϠΑʹ τῆς 12ης Αὐγούστου 1911 περὶ συστάσεως Ἀβερωφείου Πρακτικῆς Γεωργικῆς Σχολῆς ἐν Λαρίσῃ τῆς Θεσσαλίας». (Γίνεται δεκτὸν τὸ σύνολον). Τὸ 30όν. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τῆς προτάσεως νόμου «περὶ ἐπεκτάσεως τῶν διατάξεων τοῦ ἄρθρου μόνου τοῦ νόμου ͵ΔΙΔʹ, τοῦ ἀφορῶντος τοὺς δήμους Κερκύρας, καὶ εἰς τοὺς δήμους Λευκάδος», ἐπὶ τῆς ὁποίας ὑπεβλήθη τροπολογία ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐν τῇ ἀρχῇ τῆς συνεδριάσεως. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ κατεπεῖγον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Οὐδενὸς ἑτέρου ἀντικειμένου ὑπάρχοντος ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει λύεται ἡ συνεδρίασις, διὰ νὰ ἐπαναληφθῇ κατὰ τὴν προσεχῆ Τετάρτην μετὰ μεσημβρίαν. (Λύεται ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 6 καὶ 15′ μ. μ).