1913.02.25

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 14

Τῆς 25 Φεβρουαρίου 1913

(Δευτέρα ὥρᾳ 6 μ. μ.).

Προεδρία κ. Κωνστ. Γ. Ζαβιτσιάνου.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Νὰ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλήν: 1) Ὁ ἀρχηγὸς τοῦ στόλου διὰ τηλεγραφήματος εὐχαριστεῖ τὸ Σῶμα διὰ τὰς ἐκδηλώσεις τῆς εὐγνωμοσύνης καὶ συμπαθείας, τὰς ὁποίας πρὸς αὐτὸν ἔστειλεν· 2) Οἱ πρόεδροι τῶν συντεχνιῶν Θεσσαλίας συγχαίρουσι τὴν Βουλὴν καὶ τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὰς συνεχεῖς νίκας τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ· 3) Διάφοροι ἁμαξηλάται ἐπιταχθέντων ἵππων ζητοῦσι νὰ ἀπαλλαγῶσι τοῦ φόρου ἐπιτηδεύματος· 4) Οἱ ἐν ταῖς φυλακαῖς Αἰγίνης κατάδικοι ζητοῦσι τροποποίησιν τοῦ περὶ ἀναστολῆς τῆς ποινῆς νόμου· 5) Οἱ μέτοχοι τῆς «Ἀμοιβαίας» ὑποβάλλουσιν ὑπόμνημα, τὸ ὁποῖον κατ’ ἀνάγκην θὰ τυπωθῇ.

§2Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Παρακαλῶ νὰ σταλῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ἀποστέλλεται πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. 6) Οἱ γεωργικοὶ σύνδεσμοι Μεσσηνίας ζητοῦσι νὰ ψηφισθῇ νόμος, καθ’ ὃν οἱ ἐπίστρατοι γεωργοὶ νὰ μὴ πληρώνωσι φόρους γεννηθέντας ἀπὸ τῆς ἐπιστρατεύσεως· 7) Οἱ κύριοι Ἀντωνόπουλος, Παπαδόπουλος, Μάτεσις, Γαλιάτσος καὶ Πινότσης γονεῖς τῶν μαθητῶν τῆς τρίτης τάξεως τῆς Σχολῆς τῶν Δοκίμων παραπονοῦνται ὅτι διὰ τοῦ ὑποβληθέντος εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχεδίου εἰς τὰ τέκνα αὐτῶν δὲν ὑπολογίζεται τὸ τρέχον σχολικὸν ἔτος· 8) Οἱ ἐν τῷ Σωφρονιστηρίῳ Συγγροῦ γνωστοποιοῦσιν ὅτι ἐξετέλεσαν δοξολογίαν ἐπὶ τῇ ἁλώσει τῶν Ἰωαννίνων· 9) Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Οἰκονόμου ζητεῖ ἄδειαν ἀναρρωτικὴν ὡς πάσχων βαρέως· 10) Ὁ βουλευτὴς κ. Ἀθ. Τ. Μπασιᾶς ὑποβάλλει αἴτησιν πρὸς τὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸν ἀφορῶσαν δωρεὰν κτιρίου αὐτοῦ πρὸς τὴν κοινότητα τῆς πρωτευούσης τοῦ δήμου Ἄνω Λειβαθοῦς. Μὴ ὑπαρχούσης ἀντιρρήσεως ἡ ἄδεια χορηγεῖται. Θὰ παρακαλέσω τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ Προϋπολογισμοῦ ἀπόψε ὥρᾳ 7½ νὰ μὴ λείψωσιν ἀπὸ τὴν σύσκεψιν, διὰ νὰ ὑποβάλωσι τὰς ἐκθέσεις των. Παρακαλῶ τοὺς κυρίους Βουλευτάς, ἵνα ἐντὸς τοῦ ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ ὁριζομένου τριημέρου ἐπιστρέφωσι τεθεωρημένας τὰς ἀγορεύσεις των, ἵνα μὴ ἀναγκαζώμεθα νὰ προβαίνωμεν εἰς τὴν δημοσίευσιν αὐτῶν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἑτέρου ἀντιγράφου, ὅπερ παραμένει εἰς τὸ γραφεῖον, τοῦθ’ ὅπερ θὰ εἶναι ἀναπόφευκτον διὰ τὴν τήρησιν τοῦ Κανονισμοῦ. Παρακαλεῖται ὁ κ. γραμματεὺς νὰ ἀναγνώσῃ τὰ Πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως (ἀναγινώσκονται). Ὑπάρχει ἀντίρρησις κατὰ τῶν Πρακτικῶν; Τὰ Πρακτικὰ κυροῦνται. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἐπερωτήσεων. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ἐπ. Δηλιγιάννης ἐπὶ τῆς συστάσεως εἰς τοὺς ἀξιοτίμους Ὑπουργοὺς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως εὐαρεστούμενοι διατάξωσι τὸν ταμίαν Μαντινείας νὰ πληρώνῃ τοὺς προσερχομένους αὐτῷ καὶ ζητοῦντας τὸ ἀντίτιμον τῶν ἐπιταχθέντων κτηνῶν των.

§4Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἴμεθα καὶ ἄλλοι.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ὁ κ. Σακελλαριάδης, ὁ κ. Τριανταφυλλᾶκος, ὁ κ. Τουρκοβασίλης, ὁ κ. Τσακόπουλος κλπ.

§6Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Δύο λέξεις.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁμιλεῖτε ἐξ ὀνόματος τῶν ἄλλων;

§8Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Μάλιστα. Παρακαλῶ νὰ παραγγείλωσιν οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ τὸν ταμίαν Μαντινείας νὰ πληρώσῃ ἐκείνους, τῶν ὁποίων τὰ κτήνη ἐπετάχθησαν διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ πολέμου, διότι, ἐνῷ ἐπληρώθη ὅλος ὁ κόσμος, ἐκεῖνοι δὲν πληρώνονται. Συλλογισθῆτε δὲ εἰς τὴν ἐποχὴν αὐτὴν τῆς καλλιεργείας ποίας ἀνάγκας ἔχουσιν· ἀναγκάζονται νὰ πωλῶσι τὰς ἀποδείξεις των εἰς τοὺς τοκογλύφους. Νομίζω ὅτι αὐτὴ ἡ ἀνισότης εἶναι ἄδικος, διότι, ἐνῷ, ὡς πληροφοροῦμαι, πανταχοῦ ἐπληρώθησαν....

§9ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι δά, ὄχι δά!

§10Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. .. ἐκεῖνοι δὲν ἐπληρώθησαν. Φρονῶ ὅτι τὸ αὐτὸ πρέπει νὰ γίνῃ καὶ διὰ τοὺς ἄλλους, διότι, ἀφοῦ ἀφῃρέθησαν τὰ κτήνη, ἤδη εὑρίσκονται εἰς τὴν ἀπόλυτον ἀδυναμίαν νὰ μὴ δύνανται νὰ ἀντικαταστήσωσιν αὐτὰ διὰ τῶν χρημάτων αὐτῶν καὶ συνεπῶς νὰ ἐπιμεληθῶσι νὰ καλλιεργήσωσι. Κάμνω λοιπὸν τὴν θερμὴν παράκλησιν καὶ ἐκ μέρους τῶν συναδέλφων μου πρὸς τοὺς κυρίους Ὑπουργοὺς, ὅπως παραγγείλωσιν εἰς τὸν κ. ταμίαν νὰ πληρώσῃ τοὺς δικαιούχους, ἂν δὲ δὲν ἔχῃ χρήματα, νὰ φροντίσῃ ἡ Κυβέρνησις ν’ ἀποστείλῃ πρὸς αὐτὸν τὸ ἀπαιτούμενον διὰ τὴν ἀνάγκην ταύτην ποσόν. Δυστυχῶς παρατηρῶ ὅτι οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ εἰς τὰς συστάσεις αὐτὰς ἔχουσιν ἄλλην ἀσχολίαν.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ὁ εἰδικὸς εἶναι ὅλος αὐτιά.

§12Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ δίδῃ μεγαλειτέραν προσοχὴν προκειμένου περὶ τοσοῦτον σοβαροῦ γεγονότος διὰ τοὺς πληθυσμοὺς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι, ἐνῷ δὲν γνωρίζουσιν ἂν τὰ τέκνα των ὑπάρχουσιν ἐν τῇ ζωῇ, ἀφῃρέθησαν ἀπ’ αὐτῶν καὶ τὰ κτήνη των καὶ ἔφθασαν εἰς τὸ σημεῖον, ὥστε οὐδὲ τὰ πρὸς τὸ ζῆν μέσα νὰ ἔχωσιν. Ἐπεθύμουν λοιπόν, ὅπως οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ ἀκούωσι μετὰ προσοχῆς τὰς συστάσεις ἡμῶν, καὶ ὄχι μόνον νὰ τὰς ἀκούωσιν, ἀλλὰ καὶ νὰ τὰς ἐκτελῶσιν.

§13Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Εἰς τὸν κ. συνάδελφον θὰ ἀπαντήσω ὅτι ἡ Βουλὴ εἶχε ψηφίσει πίστωσιν 10,000,000 δραχμῶν διὰ τὴν πληρωμὴν τῶν ἐπιταχθέντων κτηνῶν διαρκοῦντος τοῦ πολέμου, τὴν ὁποίαν ὅμως κατηναλώσαμεν ὀλίγον πρότερον. Εἴχομεν τὴν ἰδέαν ὅτι τὸ ποσὸν τῶν 10,000,000 δραχμῶν θὰ ἐπήρκει πρὸς πληρωμὴν τῶν ἐπιταχθέντων κτηνῶν καὶ ὀχημάτων, μάλιστα δὲ ὁ προϋπολογισμὸς ὁ συνταχθεὶς ὑφ’ ἡμῶν ἦτο ὑπερβολικός. Ἐν τούτοις ἡ πίστωσις ἐξηντλήθη, σήμερον δὲ ζητεῖται νέα πίστωσις, δι’ ἧς θὰ φροντίσωμεν νὰ καλύψωμεν τὰς ἐπιπροσθέτους δαπάνας, ἐφ’ ὅσον τοῦτο θὰ καταστῇ δυνατόν.

§14ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ζητεῖται πίστωσις καὶ διὰ τὴν πληρωμὴν τοῦ ὑπολοίπου τῶν ἀποζημιώσεων τῶν ὀφειλομένων διὰ τὰς ἐπιτάξεις. Κάμνω τὴν δήλωσιν, ὅτι ἡ ἔναρξις τῆς πληρωμῆς τοῦ ὑπολοίπου τῶν ἀποζημιώσεων θὰ ἐξαρτηθῇ ἐκ τῶν ἀναγκῶν, εἰς ἃς θὰ εὑρίσκηται τὸ Κράτος. Τὸ Κράτος ἔχει ν’ ἀντιμετωπίσῃ διαφόρους ἀνάγκας· ἑπομένως δὲν θὰ ἀρχίσῃ ταχέως ἡ πληρωμή. Ἡ Κυβέρνησις θὰ προβῇ εἰς τὴν πληρωμήν, ἐφ’ ὅσον ἡ περαιτέρω πορεία τῶν πολεμικῶν ἐπιχειρήσεων δείξει ὅτι εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ προβῶμεν εἰς τὴν πληρωμήν. Προσέτι δίδω τὴν πληροφορίαν ὅτι τὰ λοιπὰ σύμμαχα Κράτη δὲν ἐπλήρωσαν διὰ τὰς ἐπιτάξεις ἀκόμη οὔτε λεπτόν.

§15Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ἐὰν γενικὸν ἦτο τὸ μέτρον, ἐὰν ὁ κ. κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἤθελε λάβει μέτρον τοιοῦτον γενικόν, δὲν θὰ εἶχον ν’ ἀντείπω τι. Ἀφοῦ ὅμως εἰς τὰ πλεῖστα μέρη ἱκανοποιήθησαν ἐκεῖνοι, τῶν ὁποίων ἐπετάχθησαν τὰ κτήνη, δὲν βλέπω τὸν λόγον διατί νὰ μὴ ἀποζημιωθῶσι καὶ οἱ λοιποί. Λυποῦμαι βλέπων τοὺς συμπολίτας μου στερουμένους, διότι οἱ συμπολῖταί μου εἶναι οἱ μόνοι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐπληρώθησαν, καθ’ ἣν ἐποχὴν μάλιστα προβαίνομεν εἰς δαπάνας ἄλλας, αἱ ὁποῖαι ἠδύναντο νὰ ἀναβληθῶσι, διότι ἐκεῖνοι, εἰς τοὺς ὁποίους δίδομεν ἐπιπροσθέτους ἀποζημιώσεις, ἠδύναντο νὰ ζήσωσιν ἐπ’ ὀλίγον καὶ μὲ τὴν μίαν ἀποζημίωσιν, τὴν ὁποίαν ἐλάμβανον ἀπὸ τὸ δημόσιον ταμεῖον.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κουτούπης ἐπερωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν διατί δὲν προήχθη εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ὑπιάτρου ὁ ἀνθυπίατρος νῦν καὶ κατὰ τὸν πόλεμον τοῦ 1897 Π. Τζωρτζάκης ἔχων θέσιν πρὸς προβιβασμόν. Ἐπίσης δὲν προήχθησαν ὁ λοχίας Λέων Γουλᾶς εἰς ἀνθυπίατρον, ἔχων ἄδειαν ἰατροῦ ἀπὸ ἐννεαετίας, καὶ ὁ Γ. Ἐγγονόπουλος λοχίας εἰς δόκιμον ἰατρόν, ἔχων δίπλωμα διδάκτορος τῆς Ἰατρικῆς.

§17ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τοὺς κυρίους συναδέλφους νὰ συναινέσωσιν, ὅπως ἀπαντήσω τὴν προσεχῆ Τετάρτην, διότι δὲν εἶμαι ἕτοιμος.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ διοικήσεως τῶν στρατιωτικῶς κατεχομένων χωρῶν». (Ἀναγινώσκονται καὶ γίνεται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1–4). Ἄρθρον 5 (ἀναγινώσκεται).

§19Ι. ΜΠΡΙΣΙΜΙΤΖΑΚΗΣ. Ἐπὶ τῆς παραγράφου δευτέρας θὰ παρακαλέσω, ἐὰν ἦτο δυνατόν, ν’ ἀπαλειφθῇ τὸ ἑξῆς· «καὶ ἐπὶ πλέον τὰ ἔξοδα καὶ τὰς ἀποζημιώσεις τοῦ ἄρθρου 4ου». Ὑποθέσατε ὅτι ἔχετε πέντε δικαστὰς στρατιώτας ὑποχρεουμένους νὰ ἐκπληρώσωσι τὴν στρατιωτικήν των θητείαν· ἡ Πολιτεία λόγῳ ἀνάγκης ἐκλέγει τὸν ἕνα ἐκ τούτων καὶ τὸν καλεῖ νὰ λάβῃ ὡρισμένην θέσιν, οὗτος δὲ εὐθὺς ἀμέσως, ἐν ᾧ ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ ὑπηρετήσῃ ὡς στρατιώτης καὶ νὰ ὑποστῇ ὅλας τὰς ταλαιπωρίας τοῦ στρατιώτου, εὐθὺς κατὰ τὸ εἰσαγόμενον νομοσχέδιον θέλει λαμβάνει ὁλόκληρον τὸν μισθὸν καὶ ἐπὶ πλέον τὸ ἥμισυ τούτου. Τὸ τοιοῦτον γεννᾷ μεμψιμοιρίαν παρ’ ἐκείνοις, οἱ ὁποῖοι ὑπὸ τὰς αὐτὰς συνθήκας καὶ ὑπὸ τὴν αὐτὴν ἐκπαίδευσιν ἐξακολουθοῦσι νὰ ὑφίστανται ὅλας τὰς ταλαιπωρίας, ὑπηρετοῦντες εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ. Τοῦτο ἀντελήφθην ἐγὼ αὐτός, εὑρισκόμενος ἐν Μακεδονίᾳ. Δι’ αὐτὸ παρακαλῶ ν’ ἀπαλειφθῇ ἡ φράσις αὕτη ἐπ’ ὠφελείᾳ τοῦ δημοσίου ταμείου. Εἶναι ἀρκετὸν νὰ λαμβάνῃ ὁλόκληρον τὸν μισθόν.

§20Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Οἱ ὑπάλληλοι οὗτοι οἱ ἐκ τοῦ στρατοῦ ἀποσπώμενοι ἔχουσι τὰς αὐτὰς ὑποχρεώσεις καὶ ὑφίστανται τὰς αὐτὰς δαπάνας, ἃς καὶ οἱ ἐκ τῆς δημοσίου ὑπηρεσίας ληφθέντες, δὲν ὑπάρχει δὲ λόγος τις διακρίσεως. Ἡ ὑπηρεσία, τὴν ὁποίαν παρέχουσιν, εἶναι ἡ κανονικὴ αὐτῶν ὑπηρεσία, καί, ἵνα παράσχωσι ταύτην, ἀποσπῶνται ἐκ τοῦ στρατοῦ, οὐδὲ θὰ ἦτο εὐπρεπὲς ἡ ἀπόσπασις νὰ χαρακτηρισθῇ ὡς ἀντάλλαγμα ἰσοφαρίζον μέρος τῶν ἀποδοχῶν αὐτῶν. Διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι ἡ διάταξις, ὡς ἔχει, εἶναι ὀρθὴ καὶ δέον νὰ ψηφισθῇ.

§21Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Συμφωνῶ πρὸς τὴν γνώμην τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης διὰ τοὺς ὑπαλλήλους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι μεθίστανται ἀπὸ τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ εἰς ὑπηρεσίαν εἰδικήν, εἰς τὴν ὁποίαν δὲν δύνανται ἄλλοι νὰ τοὺς ἀναπληρώσωσι. Δυστυχῶς ἔχει περιέλθει εἰς γνῶσιν καὶ θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ μοὶ δώσῃ σαφεστέρας πληροφορίας, διότι μεταξὺ τῶν ἀπεσπασμένων δι’ εἰδικὴν ὑπηρεσίαν ἔχουσιν ἀποσπασθῆ στρατιῶται εἰς ἄλλην ὑπηρεσίαν, ὡς λ. χ. διοικητικήν, χωρὶς νὰ ὑπῆρξαν ὑπάλληλοι. Μάλιστα περιῆλθεν εἰς τὴν ἀκοήν μου ὅτι ἐδόθη καὶ τίτλος εἴς τινα ὑπονομάρχου. Βεβαιῶ δὲ τὴν Βουλὴν ὅτι ἐδυσκολεύθην νὰ πιστεύσω ὅτι ἡ τοιαύτη πληροφορία εἶναι ἀληθής, διότι δὲν δύναμαι νὰ φαντασθῶ ὅτι στρατιῶται ἀποσπῶνται ἀπὸ τὰ ἔργα αὐτῶν καὶ ἀπομακρύνονται τῶν συναδέλφων των στρατιωτῶν, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι τὸ καθῆκον καὶ τὴν ὑποχρέωσιν ν’ ἀγωνισθῶσιν ὑπὲρ τῶν συμφερόντων τῆς πατρίδος. Ἀποσπῶνται ἐκ τῶν ἔργων αὐτῶν τῶν ἐπικινδύνων καὶ τῶν μάλιστα κοπιωδῶν, καὶ χορηγοῦνται εἰς αὐτοὺς ἀξιώματα καὶ δίδονται μισθοὶ παχεῖς εἰς αὐτούς, πράγματα τὰ ὁποῖα πλῆθος κόσμου ἐκ τῶν ὑποχρέων εἰς στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν δικαίως δὲν βλέπουσι καλῶς. Νομίζω ὅτι αὐτὸ ἀποτελεῖ ἀνισότητα πλήρη καὶ προσέξατε, κύριε Ὑπουργέ, διότι, προκειμένου περὶ φόρου αἵματος, δὲν ἐπιτρέπεται ἀνισότης. Δὲν δύνανται νὰ βλέπωσιν οἱ στρατιῶται αὐτοί, οἱ ὁποῖοι ἐπότισαν διὰ τοῦ αἵματός των τὰ πεδία ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα κατέλαβον, καὶ τὰ ὄρη, δὲν δύνανται νὰ βλέπωσιν ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι τὰς αὐτὰς ὑποχρεώσεις μὲ αὐτούς, ν’ ἀποφεύγωσι τὰ βάρη καὶ τοὺς κινδύνους· καὶ οὐ μόνον τοῦτο, ἀλλ’ ἐπιδεικτικῶς νὰ διασχίζωσι τὰς ὁδοὺς δι’ αὐτοκινήτων καὶ ἁμαξῶν καὶ νὰ λαμβάνωσι καὶ παχυλοὺς μισθοὺς ἐκ τοῦ δημοσίου ταμείου. Προσέξατε, παρακαλῶ, μὴ δίδωμεν ἀφορμὴν εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἠγωνίσθησαν καὶ ἀγωνίζονται, νὰ εἴπωσιν ὅτι τὰ βάρη δὲν εἶναι ἴσα.

§22Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Ἡ διάταξις, περὶ τῆς ὁποίας πρόκειται, ἀφορᾷ ἀκριβῶς τοὺς ὑπαλλήλους τοὺς καλουμένους νὰ ἐκτελέσωσι τὴν εἰδικὴν αὐτῶν ὑπηρεσίαν. Περὶ τῶν ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι προσλαμβάνονται, χωρὶς νὰ διατελῶσι προηγουμένως ἐν τοιαύτῃ ὑπηρεσίᾳ, προνοεῖ ἀφ’ ἑνὸς τὸ ἑπόμενον ἐδάφιον, ἐξ ἄλλου δὲ καὶ τὸ ἑπόμενον ἄρθρον. Λέγει δὲ τοῦτο (ἀναγινώσκει): «Τῶν ἐκ τοῦ στρατοῦ προσλαμβανομένων μὴ δημοσίων ὑπαλλήλων αἱ ἀποδοχαὶ ὁρίζονται ὑπὸ τοῦ Διοικητοῦ. Ἐὰν ὦσιν ἀξιωματικοί, ἐξακολουθοῦσι λαμβάνοντες τὸν μισθὸν αὐτῶν ἐκ τοῦ στρατοῦ· δύναται νὰ ὁρισθῇ αὐτοῖς πρόσθετον ἐπίδομα κατὰ τὴν κρίσιν τοῦ Διοικητοῦ».

§23Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Καλῶς· ἀλλὰ διατί νὰ λαμβάνωνται μὴ δημόσιοι ὑπάλληλοι;

§24Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Ὅσον ἀφορᾷ περὶ τοῦ μισθοῦ, περὶ τούτου προνοεῖ τὸ ἑπόμενον ἄρθρον, λέγον τὰ ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Κατὰ τοὺς παρ’ αὐτοῦ γινομένους διορισμοὺς ὁ Διοικητὴς λαμβάνει, κατὰ τὸ ἐνόν, ὑπ’ ὄψιν τὰ κατὰ τὸν ἑλληνικὸν εἴτε τὸν ἐγχώριον νόμον ἀπαιτούμενα προσόντα, κανονίζει δὲ τοὺς μισθοὺς ἐν ἀναλογίᾳ πρὸς τοὺς τῶν ἐν Ἑλλάδι ὁμοιοβάθμων ὑπαλλήλων».

§25Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ἐγὼ ἐπιθυμῶ διὰ τὴν ἀνισότητα αὐτὴν ν’ ἀπαλειφθῇ ἡ διάταξις αὕτη. Νὰ δεχθῇ αὐτὸ ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ παρακαλῶ αὐτὸν πρὸς τοῦτο μὲ ὅλην τὴν δύναμιν τῆς ψυχῆς μου.

§26ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, εὑρίσκω τὰς παρατηρήσεις τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ Ἀρκαδίας ἀξίας νὰ ληφθῶσι σοβαρῶς ὑπ’ ὄψιν, καὶ κάμνω τὴν δήλωσιν ὅτι, ἐὰν ὑπάρχωσι στρατιῶται, οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν ὑποχρέωσιν πρὸς ὑπηρεσίαν καὶ οἱ ὁποῖοι ἔχουσι προσληφθῆ ὡς ὑπάλληλοι ὑπηρεσίας ἄλλης παρ’ ἐκείνην, εἰς τὴν ὁποίαν ἦσαν καὶ προηγουμένως ὑπάλληλοι, αὐτοὶ θὰ σταλῶσιν εἰς τὸν στρατὸν καὶ θὰ ἀναπληρωθῶσιν ὑπ’ ἄλλων, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουσιν ὑποχρέωσιν στρατιωτικήν. (Εὖγε, εὖγε καὶ χειροκροτήματα).

§27Π. ΛΑΓΟΠΑΤΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ δώσῃ τὴν πληροφορίαν, ἂν διὰ τοὺς ἀπεσπασμένους ἤδη στρατιώτας εἰς διαφόρους ὑπηρεσίας ὁ μισθὸς αὐτῶν θὰ λογισθῇ ἀφ’ ἧς ἡμέρας ἀπεσπάσθησαν ἢ ἀπὸ τῆς ἡμέρας τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νομοσχεδίου. Τὸ ἐπ’ ἐμοὶ εἶμαι τῆς γνώμης ὅτι ὀρθὸν θὰ ἦτο νὰ ἤρχετο ἡ μισθοδοσία, ἀφ’ ἧς ἀπεσπάσθησαν.

§28Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Μάλιστα· ἀφ’ ἧς ἀπεσπάσθησαν.

§29Σ. ΑΓΑΠΗΤΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅπως τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον ἐσκέφθη νὰ λάβῃ διὰ τοὺς ἀπεσπασμένους μὴ πρότερον ὑπαλλήλους ἐπεκτείνῃ καὶ εἰς τοὺς πρότερον τυγχάνοντας ὑπαλλήλους...

§30ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Αὐτὸ δὲν ἠμπορεῖ νὰ ληφθῇ γενικῶς, διότι ὑπάρχουσι τοιοῦτοι, εἰδικοὶ καὶ ἀπαραίτητοι διὰ τὴν ὑπηρεσίαν.

§31Σ. ΑΓΑΠΗΤΟΣ. Ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἴδῃ ὅτι εἷς ἐκ τῶν πρότερον ὑπαλλήλων καὶ στρατεύσιμος ἔχει ἐξαιρετικῶς προσόντα τοιαῦτα, ὥστε νὰ εἶναι ἀπαραίτητος ἡ ἀπόσπασίς του, τότε ὁ ἴδιος νὰ διατάξῃ τὴν ἀπόσπασιν. Ἔχουσι γίνει πολλαὶ ἀποσπάσεις ἐν ἀγνοίᾳ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν.

§32ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν δύναται νὰ γίνῃ αὐτὸ ἐν ἀγνοίᾳ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν. Ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς ζητεῖ τὴν ἀπόσπασιν ἀπὸ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, τὸ δὲ Ὑπουργεῖον ὁτὲ μὲν δίδει τὸν ζητούμενον ὑπάλληλον, ἀναλόγως τῆς κρίσεως αὐτοῦ, διότι καὶ ἐκεῖνο ἔχει δικαίωμα κρίσεως προκειμένου νὰ ληφθῇ εἷς στρατιώτης· τὸν δίδει δὲ ἐφ’ ὅσον ἤθελε κρίνει ὅτι δύναται νὰ ἀποσπασθῇ ἄνευ βλάβης τῆς στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας.

§33Σ. ΑΓΑΠΗΤΟΣ. Ἐγὼ νομίζω ὅτι εἶναι ἐν γνώσει τοῦ Ὑπουργείου, ἀλλ’ ἐν ἀγνοίᾳ τοῦ Ὑπουργοῦ, καὶ πρέπει ὁ Ὑπουργὸς νὰ κάμνῃ τὴν ἀπόσπασιν, διότι δύνανται τὰς θέσεις ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ὑπηρετοῦσιν εἰς τὰς εἰδικὰς ὑπηρεσίας, νὰ καταλάβωσι καὶ ὑπάλληλοι ἀρχαιότεροι καὶ μὴ στρατεύσιμοι.

§34Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Δύναμαι νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης· ποῖος λόγος ὑπαγορεύει, ὥστε μεταξὺ δύο δικαστῶν ὁ εἷς νὰ κριθῇ ἄξιος νὰ ἀποσπασθῇ καὶ νὰ ἐκτελέσῃ δικαστικὰ καθήκοντα καὶ ὁ ἄλλος ὄχι, καὶ ἂν δὲν εὑρίσκει εἰς αὐτὸ χαριστικὴν πρᾶξιν· μεταξὺ τουτέστι πρωτοδικῶν ὑπηρετούντων ὁ εἷς νὰ κληθῇ νὰ ὑπηρετήσῃ καὶ ὁ ἄλλος ὄχι; Ἐννοεῖται ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς δύναται νὰ ἀπαντήσῃ ὅτι ἐκεῖνον ἔκρινε καλλίτερον, ἀλλὰ πρὸ τῆς κρίσεως αὐτοῦ ὑπάρχει ἡ κρίσις τοῦ νόμου, ἡ ὁποία ἔθεσε τοὺς δύο πρωτοδίκας ἰσοδυνάμους καὶ οὐδεμίαν διάκρισιν ἐπέτρεψεν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν μεταξὺ τῶν δύο.

§35ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν χρειάζονται ὅλοι. Νὰ θέτωμεν κλῆρον.

§36Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ὑπάρχει ὅμως ἡ ἑξῆς διαφορά. Γίνεται λόγος περὶ ἀνισοτήτων τὴν στιγμὴν ταύτην, καὶ νομίζω ὅτι εἶναι μία ἀνισότης ὁ εἷς νὰ κάμνῃ ἔργα στρατιώτου ἢ μᾶλλον νὰ ἐκπληροῖ καθήκοντα στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας, ὁ δὲ ἄλλος, ἀπαλλασσόμενος τῶν στρατιωτικῶν καθηκόντων, νὰ ἐκπληροῖ δικαστικὰ καθήκοντα μὲ τὰς παχείας ἀποδοχάς, τὰς ὁποίας ἐχορήγησεν ἡ ὑπηρεσία πέρα τοῦ μισθοῦ. Ἐὰν γίνηται λόγος περὶ ἰσότητος, ἡ Πολιτεία δὲν πρέπει νὰ δεικνύῃ ἐξαιρετικὴν μέριμναν καὶ στοργὴν διὰ τὰ ὄργανά της ἢ μᾶλλον διά τινα τῶν ὀργάνων της. Καί, ἀφοῦ ἐγένετο λόγος περὶ ἀνισότητος, νομίζω ὅτι ἡ ἀνισότης διὰ τὸ μέτρον τοῦτο ἐπιτείνεται. (Ψηφίζεται εἶτα τὸ ἄρθρον 5 ὡς καὶ τὸ ἄρθρον 6, ἀναγινώσκεται δὲ τὸ ἄρθρον 7).

§37Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ἀναφέρεται ὅτι πᾶσα ἡ νομοθεσία ἡ Ἀστικὴ σὺν τῇ Ἐμπορικῇ κλπ. ἐφαρμόζεται εἰς τὰς νέας χώρας. Βεβαίως δὲν θέλω νὰ εἴπω ὅτι ἡ μὴ μνεία καὶ τῆς λέξεως βιομηχανικὴ ἀποτελεῖ παράλειψιν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ. Ἀλλ’ ἐπειδὴ εἶναι γνωστὸν ὅτι τὸ ἡμέτερον βιομηχανικὸν δίκαιον δὲν ἀποτελεῖται ἢ ἐξ ἑνὸς νόμου, τοῦ περὶ προστασίας τῶν ἐμπορικῶν καὶ βιομηχανικῶν σημάτων, φρονῶ ὅτι δὲν εἶναι ἄσκοπον, προκειμένου περὶ τῆς προστασίας τῆς ἡμετέρας βιομηχανίας καὶ τοῦ ἐμπορίου, τὰ ὁποῖα σήμερον εὑρίσκουσι μεγαλειτέραν ἔκτασιν καὶ διάδοσιν εἰς τὰς νέας χώρας λόγῳ τῆς προστασίας, τὴν ὁποίαν ἀπολαμβάνουσιν ὡς ἐκ τῶν νέων τελωνιακῶν τελῶν, τὰ ὁποῖα ἐπιβάλλονται κατὰ τὸ ἑπόμενον ἄρθρον 8, φρονῶ, λέγω, ὅτι θὰ ἦτο εὐχῆς ἔργον, ὅπως εἰδικῶς προνοήσωμεν περὶ τῆς προστασίας τοῦ διαβατηρίου τῶν ἐμπορικῶν καὶ βιομηχανικῶν προϊόντων, οἷον εἶναι τὸ ἐμπορικὸν καὶ βιομηχανικὸν σῆμα. Τοῦτο δ’ ἐνέχει μεγάλην σπουδαιότητα, διότι, ὡς γνωστόν, ὁ ἡμέτερος νόμος δὲν δίδει εἰς τὴν κατάθεσιν τοῦ σήματος συστατικὴν ἐνέργειαν ἐπὶ τοῦ ἐπ’ αὐτοῦ δικαιώματος, ἀλλ’ ἁπλῶς ἐνδεικτικήν. Ἑπομένως δὲν ἦτο δυνατὸν εἰς τὰς νέας χώρας ὁ ἀποκτῶν πρῶτος τὴν δημοσίαν χρῆσιν ἑνὸς σήματος νὰ ἔλθῃ ἀντιμέτωπος ἄλλου κεκτημένου δικαίωμα ἀποκλειστικὸν ἐπὶ τοῦ σήματος ἐν τῷ τέως Βασιλείῳ τῆς Ἑλλάδος. Θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποτελέσῃ ἡ ἰδιοκτησία ἑνὸς σήματος ἀγῶνα δρόμου, ὡς δυστυχῶς εἴδομεν ὅτι ἀπετέλεσεν ἀντικείμενον ἀγῶνος δρόμου ἡ ἀπόκτησις ἄλλων δικαιωμάτων. Ἐκτὸς ὅμως τοῦ ζητήματος τοῦ πρώτου ποιησαμένου δημοσίαν χρῆσιν, ὅστις ἔχει ἀποκλειστικὸν δικαίωμα ἐπὶ τοῦ σήματος καὶ πρὸς κατάθεσιν αὐτοῦ, ἐμφανίζεται καὶ ἕτερον ζήτημα σχετικῶς μὲ τὴν Κρήτην, ὅπου ὑφίσταται νομοθεσία εἰδικὴ περὶ προστασίας τῶν σημάτων τούτων ἐρχομένη εἰς ἀντίφασιν μὲ τὸν ἡμέτερον νόμον, διότι θὰ γεννηθῇ τὸ ζήτημα ἂν ὄχι μόνον ὁ ἡμεδαπὸς ἀλλὰ καὶ ὁ ἀλλοδαπὸς καταθέτης σήματος θὰ δικαιοῦται νὰ προστατεύηται ἐν Κρήτῃ, ἐφ’ ὅσον καὶ ἐκεῖ δὲν ἐγένετο ἡ κατάθεσις τοῦ σχετικοῦ σήματος. Προκειμένου ν’ ἀποφύγωμεν οὕτω δικαστικὰ ζητήματα περὶ δύο καταθέσεων, ἔν τε Ἑλλάδι καὶ ἐν Κρήτῃ, τοὐλάχιστον ὅσον ἀφορᾷ τὰ ἀλλοδαπὰ σήματα, θὰ παρακαλέσω τὸν κύριον Ὑπουργόν, ὅπως εὐαρεστούμενος προσθέσῃ ὅτι ἡ νομοθεσία περὶ προστασίας τῶν ἐμπορικῶν καὶ βιομηχανικῶν σημάτων ἐφαρμόζεται εἰς τὰς νέας χώρας, διὰ δὲ τοὺς ἀλλοδαποὺς ἀρκεῖ ἡ κατάθεσις ἐν τῷ δικαστηρίῳ τῶν ἐν Ἀθήναις Πρωτοδικῶν, ὅπως προστατευθῇ πανταχοῦ καὶ δὴ ἐν Κρήτῃ ἕνεκα τῆς ἀντινομίας, ἡ ὁποία ὑφίσταται ὡς ἐκ τῆς προϋπάρξεως εἰδικῆς νομοθεσίας ἐν Κρήτῃ.

§38Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Πρόκειται περὶ νομοθετήματος ῥυθμίζοντος τὴν διοίκησιν τῶν καταληφθεισῶν χωρῶν κατὰ τὸ στάδιον τῆς στρατιωτικῆς κατοχῆς. Τὰ ζητήματα, ἅτινα ἀνακινεῖ ὁ κ. Βουλευτής, θὰ ἀπασχολήσωσι τὴν Βουλήν, ὅταν θὰ πρόκειται περὶ τῆς ὁριστικῆς ῥυθμίσεως τῆς νομοθεσίας αὐτῆς. Ἐν τῷ παρόντι σταδίῳ ὀφείλομεν ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἀρχῶν τοῦ διεθνοῦς δικαίου καὶ ἐξ αὐτῶν τῶν πραγμάτων νὰ διατηρήσωμεν κατὰ τὸ ἐνὸν καθεστώς. Καὶ περὶ τῶν σημάτων θέλει παραμένει ἡ τουρκικὴ νομοθεσία μέχρι τῆς ὥρας τῆς ὁριστικῆς ῥυθμίσεως τῆς νομοθεσίας τῶν νέων χωρῶν. Δὲν νομίζω δ’ ὅτι δυνάμεθα νὰ εἰσαγάγωμεν ἀπ’ εὐθείας τὰς ἡμετέρας διατάξεις περὶ σημάτων, ὅτε αὗται ἔχουσιν ὡς ὅρον τὴν κατάθεσιν τοῦ σήματος εἰς τὸ σχολεῖον τῶν βιομηχάνων τεχνῶν μόνον. Δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ κάτοικος Θεσσαλονίκης νὰ ἔχῃ γνῶσιν καὶ συμμορφωθῇ πρὸς τοὺς ὅρους τούτους. Δέον κατ’ ἀνάγκην νὰ δεχθῶμεν, ὅπως διατηρουμένης προσωρινῶς τῆς Ὀθωμανικῆς νομοθεσίας διατηρηθῇ καὶ τὸ περὶ σημάτων.

§39Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Τότε νὰ προστεθῇ «καὶ ἡ βιομηχανικὴ νομοθεσία».

§40Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Ἐννοεῖται. Τὸ θεωρῶ περιλαμβανόμενον, καὶ ἀρκεσθῆτε εἰς τὴν δήλωσιν ταύτην.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 7ον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 8ον (ἀναγινώσκεται).

§42Κ. ΡΑΚΤΙΒΑΝ. Εἰς τὸ τέλος τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ παρακαλῶ νὰ προστεθῇ· «δύναται ἐπίσης νὰ ἐπιτραπῇ διὰ πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου εἰς τὰς στρατιωτικῶς κατεχομένας χώρας ἀτελὴς εἰσαγωγὴ πρώτων ὑλῶν χρησίμων εἰς βιομηχανικὰς ἐργασίας, ἐφ’ ὅσον ἡ αὐτὴ ἀτέλεια ἰσχύει ἐν Ἑλλάδι». (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 8ον τροποποιημένον μὲ τὴν προσθήκην τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου, τὸ δὲ σύνολον ἀναβάλλεται). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως νομοθετικῶν Β. Διαταγμάτων προκληθέντων κατὰ τὴν ἀπουσίαν τῆς Βουλῆς». (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον μόνον τοῦ νομοσχεδίου καὶ τὸ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προσωρινῆς αὐξήσεως παγίας προκαταβολῆς τοῦ στρατοῦ ἐν ἐπιστρατεύσει ἢ πολέμῳ». (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 4 τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως.

§44Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ ἀναβληθῇ μέχρις ὅτου ἐπιστρέψῃ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά· ἀναβάλλεται. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ δυνάμεως τοῦ κατὰ γῆν στρατοῦ κατὰ τὸ ἔτος 1913». (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§46Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 7, κύριε Πρόεδρε, περὶ προβιβασμοῦ ὑπολοχαγῶν κλπ. καὶ τὸ ὑπ’ ἀριθ. 8 περὶ στρατιωτικῶν προβιβασμῶν παρακαλῶ νὰ ἀναβληθῶσι.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα· ἀναβάλλονται. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 28 Δεκεμβρίου 1912 Β. Διατάγματος περὶ χορηγίας ἐπιχορηγήσεως τῆς προσθέτου μηνιαίας μισθοδοσίας εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς κλπ. τοῦ Β. Ναυτικοῦ ἐν καιρῷ ἐπιστρατεύσεως». (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 4. Βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεως τοῦ νόμου περὶ στρατολογίας». Ἄρθρον μόνον (ἀναγινώσκεται). Ὑπάρχει ὑποβεβλημένη ὑπὸ τοῦ κ. Μερλοπούλου τροπολογία ὅπως προστεθῇ ὡς 2ον ἄρθρον. Τὸν λόγον ἐπ’ αὐτῆς ἔχει ὁ κ. Μερλόπουλος.

§49Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ τροπολογία, τὴν ὁποίαν ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλήν, δὲν εἰσάγει καινοτομίαν τινὰ εἰς τὸν νόμον περὶ στρατολογίας. Πᾶσα ἡ νομοθεσία ἡμῶν καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὴν δικαστικὴν δικαιοδοσίαν ἀναγνωρίζει ὡς κανόνα καὶ ἀρχὴν τὸν δεύτερον βαθμὸν τῆς κρίσεως τῶν ὑποθέσεων, ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν διοικητικὴν ἀκόμη δικαιοδοσίαν ἐν πολλοῖς ἀναγνωρίζεται ὁ δεύτερος οὗτος βαθμός, ἀλλ’ εἶπον ὅτι καὶ ἐν τῷ στρατολογικῷ νόμῳ δὲν εἰσάγει καινοτομίαν τινά, διότι ὁ νόμος περὶ στρατολογίας ἔχει ἀναγνωρίσει τὴν ἀρχὴν τῆς κατ’ ἔφεσιν καὶ ἐν δευτέρῳ βαθμῷ κρίσεως διαφόρων ὑποθέσεων, αἵτινες κανονίζονται κατὰ τὸν νόμον τοῦτον. Καὶ μοὶ ἔρχεται ἐν τῇ μνήμῃ ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 60, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐνώπιον τοῦ νομικοῦ συμβουλίου εἰσάγονται κατ’ ἔφεσιν αἱ ἀποφάσεις περὶ ἀπαλλαγῆς τῶν στρατευσίμων. Τὸν θεσμὸν τοῦτον, ὁ ὁποῖος ἀποτελεῖ βάσιν καὶ ἀρχὴν πάσης τῆς νομοθεσίας ἡμῶν, εἰσάγει ἡ τροπολογία καὶ ἐν τῷ θέματι τούτῳ. Τουτέστι κατὰ τὴν τροπολογίαν ταύτην ἐπιτρέπεται εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ἐὰν οὗτος νομίσῃ ἀναγκαῖον τὸ πρᾶγμα, νὰ προκαλέσῃ ἀναθεώρησιν τῶν ἀποφάσεων ἢ τῶν στρατολογικῶν συμβουλίων ἢ τῶν ὑγειονομικῶν ἐπιτροπῶν τοῦ στρατοῦ, ὁσάκις ἀποφαίνονται αὗται περὶ ἐξαιρέσεως τῶν στρατευσίμων ἢ περὶ παραπομπῆς των εἰς τὰς βοηθητικὰς ὑπηρεσίας, ἕνεκα σωματικῆς βλάβης. Νομίζω, ὅτι ἡ ἀπὸ τοιαύτης ἀπόψεως ἐξέτασις τῆς τροπολογίας πείθει πάντα, ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ δεκτή, διότι, ὡς εἶπον, δὲν εἰσάγεται δι’ αὐτῆς καινοτομία, τοὐναντίον ἐπεκτείνει τὴν διάταξιν, ἥτις εἰς ἄλλας ὑποθέσεις ἰσχύει καὶ ἐπὶ τῶν ἀποφάσεων ἐκείνων, αἵτινες ἐξαιροῦσι λόγῳ σωματικῆς βλάβης καὶ ἀνικανότητος τοὺς στρατευσίμους. Ἐθεώρησα δὲ ἀναγκαῖον νὰ συμπληρώσω ταύτην οὕτως (ἀναγινώσκει)· «Ἐπιτρέπεται εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ἀναθεωρῇ τὰς περὶ ἐξαιρέσεως λόγῳ σωματικῆς ἀνικανότητος πρὸς ἐνεργὸν ἢ βοηθητικὴν ὑπηρεσίαν τοῦ στρατοῦ ἀποφάσεις τῶν στρατολογικῶν συμβουλίων καὶ τῶν ὑγειονομικῶν ἐπιτροπῶν, μετὰ τὴν γνωμοδότησιν ἄλλης ὑγειονομικῆς ἐπιτροπῆς παρ’ αὐτοῦ προκαλουμένης. Οἱ στρατεύσιμοι, αἱ περὶ ἐξαιρέσεως τῶν ὁποίων ἀποφάσεις ἤθελον ἀκυρωθῆ μετὰ ἀναθεώρησιν, ὀφείλουσι νὰ ὑπηρετήσωσιν ἐν τῷ στρατῷ ἐφ’ ὅσον χρόνον καὶ ἡ ἀπογραφή, εἰς ἣν ἀνήκουσιν. Αἱ διατάξεις αὗται ἰσχύουσι καὶ ὡς πρὸς τὰς ἀπὸ 17 Σεπτεμβρίου 1912 καὶ ἐντεῦθεν ἀποφασισθείσας ἐξαιρέσεις λόγῳ ἀνικανότητος».

§50Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Ἀξία πολλῆς προσοχῆς ἡ ἐπιβαλλομένη τροπολογία, ἀλλὰ δὲν τολμῶ νὰ τὴν δεχθῶ σήμερον. Τὰ ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Μεσσηνίας Βουλευτοῦ προτεινόμενα ἀνήκουσιν εἰς τὸν ὀργανικὸν νόμον καὶ εἶναι ζητήματα ἄξια περαιτέρω μερίμνης, τόσον μᾶλλον, καθόσον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν θὰ διεξαχθῇ κολοσσιαία ἐργασία, ἡ ὁποία εἶναι ζήτημα ἂν δύναται νὰ διεξαχθῇ διαρκοῦντος τοῦ πολέμου. Ἐὰν δὲ περὶ ὅλων γένηται ἀναθεώρησις, δὲν ἔχω οὔτε τὸ ἀπαιτούμενον προσωπικόν, διὰ νὰ προβῶ εἰς τὴν ἀναθεώρησιν ταύτην. Ἔγιναν ἄτοπα, ἀπηλλάγησαν ἄνθρωποι, χωρὶς νὰ ὑπάρξῃ ἀνάγκη, καὶ εἶμαι διατεθειμένος νὰ ἐξετάσω ὅλα, ὅσα θὰ μοὶ καταγγελθῶσι. Θὰ καταρτίσω ἐπιτροπὰς ἐξ ὑγειονομικῶν ἀξιωματικῶν, ἵνα ἐξετάσωσι ταῦτα, καί, ὅταν ἀποδειχθῶσιν αἱ παρανομίαι, εἶμαι διατεθειμένος νὰ καταδιώξω τοὺς παραβάτας καὶ ποινικῶς.

§51Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ δὲν ὡμίλησα περὶ καταχρήσεων ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐξέτασιν τῆς σωματικῆς ἀνικανότητος. Ἐν τούτοις κρατεῖ — ἂς μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ τὸ εἴπω — ἡ γνώμη αὕτη. Ὑπάρχει διάδοσις ὅτι πολλαὶ τοιαῦται σκανδαλώδεις ἐξαιρέσεις ἐγένοντο, ἀπηλλάγησαν δὲ στρατιῶται μὴ ἄξιοι ἀπαλλαγῆς, οἱ ὁποῖοι εἶχον τὸ καθῆκον νὰ χύσωσι τὸ αἷμά των χάριν τῆς πατρίδος, ἐξαιρέσεις αἱ ὁποῖαι προυξένησαν πολὺ μείζονα ζημίαν εἰς τὸν στρατόν, οὐχὶ τόσον καθόσον ἐστέρησαν τὸν στρατὸν τῆς συνδρομῆς των τῆς στρατιωτικῆς ἐκείνων, οἵτινες παρανόμως ἐθεωρήθησαν ἀνίκανοι λόγῳ σωματικῆς ἀνικανότητος, ἀλλὰ καθόσον ἐμάραναν τὸν ζῆλον τῶν ἄλλων στρατιωτῶν, οἱ ὁποῖοι πρόθυμοι προσῆλθον νὰ χύσωσι τὸ αἷμα αὐτῶν. Καὶ αὕτη εἶναι ἡ μεγαλειτέρα ζημία, ἡ ἐκ τῶν θρυλουμένων σκανδαλωδῶν ἐξαιρέσεων καὶ ἀπαλλαγῶν, ἐὰν τοιαῦται ἐγένοντο. Ἡ δὲ τροπολογία ἡ ὑπ’ ἐμοῦ ὑποβληθεῖσα δὲν ἐσκόπει νὰ καταστήσῃ δυνατὴν τὴν ἄμεσον ἀναθεώρησιν τῶν ἀποφάσεων τῶν σκανδαλωδῶν τῶν ὑγειονομικῶν ἐπιτροπῶν, ἀλλ’ ἐσκόπει νὰ δώσῃ ἐξουσίαν εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὁσάκις οὗτος ἤθελε νομίσει ἀναγκαῖον ἐκ τῶν πραγμάτων, νὰ ἐξελέγξῃ τὴν νομιμότητα τῶν ἀποφάσεων συγκροτῶν νέας ἐπιτροπάς, εἴτε παρ’ ἀξιωματικῶν ὑγειονομικῶν εἴτε παρὰ κορυφῶν τῆς ἐπιστήμης καὶ δὴ καθηγητῶν τοῦ Πανεπιστημίου πρὸς ἐξέλεγξιν τῶν καταγγελλομένων σκανδαλωδῶν ἀποφάσεων. Ἐν τούτοις, ἐὰν δὲν εἶναι διατεθειμένος ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ πράξῃ τοῦτο κατὰ τὴν ἐνεστῶσαν ἐποχήν, δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀρνηθῇ τις ὅτι διὰ τῆς τροπολογίας θὰ ἐξερριζοῦμεν τὸ κακὸν ἀπὸ τὴν ῥίζαν αὐτοῦ, ἐὰν ὑπάρχῃ πράγματι κακόν, καὶ θὰ καθίστατο ἀδύνατος πᾶσα σκανδαλώδης ἐνέργεια καὶ πᾶσα παράνομος ἀπόφασις, διότι θὰ ἐπέκειτο ἀμείλικτος ὁ πόλεμος τῆς δικαιοσύνης ἐκ μέρους τῆς διοικήσεως κατὰ τῶν τυχὸν ἐπιλανθανομένων τῶν καθηκόντων των ὑγειονομικῶν ἐπιτροπῶν. Παραλείπω δὲ νὰ ὑποδείξω τὸ ἕτερον μέγιστον ἀγαθόν, τὸ ὁποῖον θὰ προσεπορίζετο διὰ τοῦ μέτρου τούτου τοῦ νομοθετικοῦ ἡ Κυβέρνησις. Δύναμαι δὲ νὰ εἴπω, κ. Πρόεδρε, ὅτι ἤρχισεν ἤδη θρυλούμενον ὅτι καὶ κατὰ τὸν πόλεμον τοῦ 1912 ἐγένοντο ὅσα ἐγένοντο κατὰ τὸν ἀτυχῆ πόλεμον τοῦ 1897. Ἐνθυμούμεθα δὲ πάντες τὴν ἐποχὴν ἐκείνην τὴν λυπηρὰν διὰ τὸ ἔθνος καὶ τὴν κατάστασιν, εἰς τὴν ὁποίαν εἶχε περιέλθει τὸ στράτευμα ἡμῶν. Δὲν θέλω δέ, καὶ ἀποστέργομεν πάντες καὶ ἀπευχόμεθα, ἵνα ἴδωμεν παρόμοια πράγματα συμβαίνοντα καὶ κατὰ τὴν ἐνεστῶσαν ἐποχήν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἔνθεος ἐνθουσιασμὸς διαπνέει τὰς καρδίας ὅλων τῶν Ἑλλήνων. Θὰ προσεπορίζετο ὅθεν μέγα κέρδος ἡ Κυβέρνησις, διότι θὰ ἐπαγίωνε τὸ κῦρος καὶ τὴν νομιμοφροσύνην της, τὴν ὁποίαν οἱ κακῶς διακείμενοι πρὸς αὐτὴν ἤρχισαν νὰ ἀμφισβητῶσι. Καὶ κέρδος λοιπὸν πολιτικὸν θὰ προσεπορίζετο ἡ Κυβέρνησις ἐκ τῆς λήψεως τοιούτου μέτρου, τὸ ὁποῖον θὰ ἔθετε φραγμὸν ἀσφαλῆ καὶ θὰ ἐξερρίζου τὸ κακὸν ἀπὸ τὴν ῥίζαν αὐτοῦ, ὅπως εἰς τὸ μέλλον μηδεμία σκανδαλώδης ἀπόφασις ἐπαναληφθῇ, ἐὰν τοιαύτη, ἐπαναλαμβάνω νὰ εἴπω, ἐγένετο μέχρι τοῦδε.

§52Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, μετὰ τὴν δήλωσιν ὅτι θὰ ἐπέλθῃ καταδίωξις πάσης παρεκτροπῆς, ἡ ὁποία ἐγένετο, ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐκ Μεσσηνίας ἠδύνατο νὰ ἀρκεσθῇ εἰς ταύτην· προσθέτω δ’ ἀκόμη ὅτι, ἐὰν ἀποδειχθῶσιν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα μετά τινος ἐπιμονῆς θρυλοῦνται, ὅτι δηλαδὴ ἐξηρέθησαν παρανόμως, κάμνω τὴν δήλωσιν ὅτι ἐφ’ ὅσον ἡ ἀνάκρισις, ἡ ὁποία θὰ διαταχθῇ διοικητικῶς, θὰ φέρῃ εἰς φῶς τοιαύτας παρανομίας, ὄχι μόνον θὰ γίνῃ ποινικὴ καταδίωξις, ἀλλὰ θὰ εἰσαγάγω νόμον εἰς τὴν Βουλήν, ὁ ὁποῖος θὰ προνοῇ, ὅπως οἱ κατορθώσαντες νὰ ἀπαλλαχθῶσιν οὕτω παρανόμως ὑπηρετήσωσιν, εἰ δυνατόν, βεβαρημένην ὑπηρεσίαν.

§53ΑΘ. Τ. ΜΠΑΣΙΑΣ. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ἀφοῦ πρόκειται νὰ λάβῃ μέτρα διοικητικὰ κατ’ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἀπηλλάγησαν οὕτω παρανόμως, νὰ λάβῃ ἐπίσης μέτρα καὶ δι’ ἐκείνας τὰς ἐπιτροπάς, αἵτινες δὲν ἀπήλλαξαν στρατευσίμους, οἵτινες εἶχον αἰτίας ἀπαλλαγῆς. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅπως κάμῃ τὰς δεούσας συστάσεις εἰς τὰς ἐπιτροπάς.

§54Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Θὰ μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω ὅτι ἀρνοῦμαι νὰ κάμω τοιαύτας συστάσεις εἰς τὰς ἐπιτροπάς. Βεβαίως αἱ ἐπιτροπαὶ ὀφείλουσι νὰ κάμωσι τὸ καθῆκόν των.

§55Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀποσύρω τὴν τροπολογίαν μου.

§56Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Μόνον σύστασις κοινοβουλευτικῆς ἐπιτροπῆς θὰ ἠδύνατο νὰ φέρῃ εἰς τὸ φῶς, ἂς μοὶ ἐπιτραπῇ ἡ λέξις, τὰ αἴσχη τῆς ὑγειονομικῆς ὑπηρεσίας, διότι εἰς τὰ ὦτα ἡμῶν ἔφθασεν ὅτι τιμολόγιον ἐτέθη πρὸς ἐξαίρεσιν καὶ δὲν εἶναι λόγια, τὰ ὁποῖα λέγονται εἰς τοὺς δρόμους. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπεν ὅτι, ἐὰν θέλωσι καταγγελθῇ εἰς αὐτὸν τοιαῦται παρανομίαι, θέλουσι κολασθῇ ποινικῶς, ἀλλὰ τὸ ἔργον τοῦτο εἶναι δύσκολον· ὁ καταγγέλλων φέρει καὶ μίαν εὐθύνην, τὴν ὁποίαν ὁ Ἕλλην δὲν εἶναι διατεθειμένος νὰ ἀναλάβῃ. Μόνον ἡ σύστασις κοινοβουλευτικῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία θὰ δύναται νὰ χρησιμοποιήσῃ ὅλα τὰ μέσα, ὅσα τῇ δίδει ὁ νόμος, θὰ ἠδύνατο νὰ ἀνακαλύψῃ τὰ αἴσχη. Μὴ ἀμφιβάλλετε ὅτι καὶ ἡ ὑγειονομικὴ ὑπηρεσία, ἐπειδὴ κόρακας κοράκου μάτι δὲν βγάζει, ἐκ τοῦ κακῶς ἐννοουμένου μεταξὺ συναδέλφων esprit de corp, θὰ ἀπαλλάξῃ ὅλους ἐκείνους, οἵτινες παρενόμησαν. Νομίζω ὅτι τοιαῦται καταγγελίαι θὰ ἔφερον εἰς φῶς ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα συνέβησαν, ἂν ἐτίθεντο ὑπὸ τὴν κρίσιν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν μὴ συνδεομένων διὰ τῆς συναδελφότητος μὲ τοὺς ἀξιωματικοὺς ἐκείνους, οἵτινες διέπραξαν τὰς παρανομίας. Μόνον κατὰ τὸν τρόπον αὐτὸν θὰ ὑπάρξῃ ἐλπὶς ν’ ἀποδειχθῶσιν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα συνέβησαν, διότι πᾶσα καταγγελία θὰ καταλήξῃ εἰς τὸν κάλαθον τῶν ἀχρήστων, διότι θὰ ἐξελεγχθῇ ὑπ’ ἐκείνων τῶν συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι εἰς ἄλλην ἐποχὴν διέπραξαν τὰ αὐτά.

§57Ν. ΡΑΦΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῆς ψηφίσεως νομοσχεδίου, τροποποιοῦντος τὸν στρατολογικὸν νόμον, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ λάβῃ πρόνοιαν, ὅπως διακανονισθῇ ζήτημα, τὸ ὁποῖον πάντως θὰ παρουσιασθῇ κατὰ τὴν ἑπομένην κλήρωσιν τῶν στρατευσίμων, καθ’ ἣν κληροῦνται δύο ἡλικίαι συγχρόνως κατὰ τὸν τελευταῖον νόμον. Κατὰ τὸν ἰσχύοντα νόμον ἐκ δύο ἀδελφῶν τῆς αὐτῆς ἀπογραφῆς ἀπηλλάσσετο ὁ πρεσβύτερος, καθ’ ἣν περίπτωσιν ὁ νεώτερος ἤθελε θεωρηθῆ ἱκανὸς διὰ τὴν στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν. Κατὰ τὴν κλήρωσιν τοῦ τρέχοντος ἔτους, καθ’ ἣν θὰ κληρωθῶσι δύο ἡλικίαι, θὰ συμπέσῃ ἐν πολλοῖς, ὥστε νὰ συμπληρωθῶσι δύο ἡλικίαι. Ἐπειδὴ δὲν ὑπάρχει σχετικὴ διάταξις περὶ τούτου, θὰ γεννηθῇ ζήτημα περὶ τοῦ ἂν θὰ ἀπαλλαγῇ ὁ εἷς τούτων ἢ ἐν ἐναντίᾳ περιπτώσει ἂν ὁ ἕτερος θὰ προσκληθῇ νὰ ὑπηρετήσῃ μετὰ τὴν ἀφυπηρέτησιν τοῦ ἀδελφοῦ του. Θὰ ἦτο καλὸν διὰ τοῦτο νὰ ληφθῇ περὶ τούτου νομοθετικὴ πρόνοια.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν φρονεῖτε, κ. συνάδελφε, ὅτι τὸ ζήτημα τοῦτο εἶναι ἄσχετον πρὸς τὸ ὑπὸ συζήτησιν θέμα;

§59Ν. ΡΑΦΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐρωτῶ ἂν ἦτο δυνατὸν νὰ ληφθῇ πρόνοια διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, προστιθεμένης καὶ ἑτέρας διατάξεως.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δύνασθε νὰ ὑποβάλητε ἀναφορὰν καὶ νὰ ζητήσητε νὰ ὑποβληθῇ εἰδικὸν νομοσχέδιον. (Ψηφίζονται εἶτα τὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου εἰς βʹ συζήτησιν ὡς καὶ τὸ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσθέτου μισθοδοσίας ἀξιωματικῶν, ἀνθυπασπιστῶν καὶ ὁπλιτῶν ἐν ἐκστρατείᾳ». (Ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 1, ὡς τροποποιεῖται ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1 τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ἀραβαντινός.

§61Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Διὰ τοῦ ἄρθρου 1 εἰσάγεται ἡ ἀρχή, ὅπως πληρωθῇ πρόσθετος ἀποζημίωσις εἰς πάντας ἀνεξαιρέτως τοὺς ἀξιωματικοὺς καὶ ἀνθυπασπιστὰς μονίμους ἢ ἐφέδρους τοὺς μισθοδοτουμένους ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν. Διὰ τῆς τοιαύτης διατυπώσεως ἐπέρχεται τελεία ἐξίσωσις ὅλων τῶν ἀξιωματικῶν ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῆς προσθέτου ἀποζημιώσεως, ἡ δὲ ἐξίσωσις αὕτη νομίζω ὅτι δὲν εἶναι δεδικαιολογημένη. Ἐὰν ἐπρόκειτο διὰ τῆς προσθέτου ἀμοιβῆς νὰ δοθῇ ἠθικὴ ἱκανοποίησις εἰς πάντας τοὺς μετασχόντας τοῦ πολέμου, θὰ ἠδύνατο τὸ πρᾶγμα νὰ παρουσιάσῃ ὄψιν τινὰ συζητήσεως, ἀλλ’ ἡ ἠθικὴ ἀμοιβὴ διὰ τὰς ἐν πολέμῳ παρεχομένας ὑπηρεσίας εἶναι ἀτομική, ἀναλόγως τῆς διαγωγῆς, τὴν ὁποίαν ἓν ἕκαστον ἄτομον ἐπεδείξατο κατὰ τὸν πόλεμον. Ἀμείβεται δὲ οὐχὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἐνσήμων, τὰ ὁποῖα ἀπονέμονται ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ἀλλ’ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἐκθέσεων τῶν ὑπηρεσιακῶν προϊσταμένων. Ἄλλως καὶ ἡ ἔννοια τῆς ἠθικῆς ἀμοιβῆς ἀποκλείει τὴν ἱκανοποίησιν διὰ τῆς ὕλης. Ἄλλη εἶναι ἡ ἠθικὴ ἀμοιβή, εἰς τὴν ὁποίαν ἀπέβλεψεν ὁ μαχόμενος στρατός, κυρίως δὲ ἡ μεγαλειτέρα ἠθικὴ ἀμοιβή, τὴν ὁποίαν ἐπιδιώκει, θὰ εἶναι ὅπως τὸ Κράτος παράσχῃ εἰς αὐτὸν τὰ μέσα τῆς ἔτι ἀρτιωτέρας ἐκπαιδεύσεως, τὰ μέσα τῆς διαρκοῦς ἀσκήσεως, ὥστε εἰς μείζονα βαθμὸν νὰ δυνηθῇ νὰ ἀνταποκριθῇ πρὸς τὰς ἀνάγκας, εἰς τὰς ὁποίας θᾶττον ἢ βράδιον θὰ εὑρεθῇ τὸ ἔθνος. Δὲν πρόκειται ἑπομένως περὶ ἠθικῆς ἀμοιβῆς, πρόκειται περὶ ἀποζημιώσεως, ἡ ὁποία δίδεται. Δὲν θέλω δι’ ὅσων λέγω νὰ εἰσαγάγω διάκρισιν εἰς τὴν ἀξίαν τῆς ὑπηρεσίας τῶν ἀξιωματικῶν. Ὁπουδήποτε καὶ ἂν προσφέρωσι τὰς ὑπηρεσίας των, εἴτε ἐνταῦθα, εἴτε εἰς τὰς ἐπαρχίας, εἴτε εἰς τὴν πολεμικὴν ζώνην, προσφέρουσιν ὑπηρεσίας, αἱ ὁποῖαι εἶναι πᾶσαι ἀναγκαῖαι διὰ τὴν ἐπιτυχίαν τοῦ πολέμου, διότι ὁ συνδυασμὸς πασῶν τῶν ὑπηρεσιῶν, ἡ καταβολὴ πασῶν τῶν δυνάμεων θὰ εὐοδώσῃ τὸ πολεμικὸν ἔργον. Ἀλλά, ἂν καὶ ἀναγνωρίζω, ὅτι μία ἑκάστη ὑπηρεσία ἔχει ἀξίαν διὰ τὸν πόλεμον καὶ δύναται καὶ ὀφείλει καὶ ἠθικῶς νὰ ἐπιβραβεύηται, τονίζω ὅμως ὅτι δὲν διεξάγεται ἡ στρατιωτικὴ ὑπηρεσία πάντοτε καὶ ἐν παντὶ ὑπὸ τοὺς αὐτοὺς ὅρους· ἡ διαφορὰ τῶν ὅρων, ὑπὸ τοὺς ὁποίους διεξάγεται ἡ ὑπηρεσία ἐν καιρῷ εἰρήνης π.χ., δικαιολογεῖ διαφορὰς εἰς τὰς πληρωνομένας ἀποζημιώσεις. Οὕτως ἡ ἀποστολὴ πρὸς ὑπηρεσίαν εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν συνεπάγεται διαφόρους δαπάνας ἐπὶ πλέον καὶ δικαιολογεῖ διὰ τοῦτον τὸν λόγον τὴν παροχὴν ἀνωτέρας ἀποζημιώσεως, καὶ δὲν εὑρέθη ἀκόμη κανεὶς νὰ εἴπῃ ὅτι, ἵνα μὴ ὑπάρχῃ διαφορὰ ἐν τῷ στρατῷ, πρέπει νὰ μετάσχωσι τῆς ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ παρεχομένης ἀνωτέρας ἀποζημιώσεως καὶ οἱ ἐν τῇ ἡμεδαπῇ ὑπηρετοῦντες. Ἡ ὑπηρεσία, τὴν ὁποίαν διεξάγουσιν οἱ ἐν τοῖς ὑποβρυχίοις ὑπηρετοῦντες ἀξιωματικοὶ καὶ τὰ πληρώματα, ἀμείβεται δικαίως διὰ προσθέτου ἀποζημιώσεως, δὲν εὑρέθη δὲ ἐπίσης κανεὶς νὰ εἴπῃ ὅτι καὶ οἱ ὑπηρετοῦντες εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ἢ εἰς τὰ θωρηκτὰ πρέπει νὰ λάβωσι τὴν αὐτὴν ἀποζημίωσιν. Ἡ διάκρισις τῶν ἀξιωματικῶν ἀναλόγως τῶν ὅρων τῆς ὑπηρεσίας των εἶναι δεδομένη ἐκ τῶν πραγμάτων, ὅπως δὲ εἶναι δεδομένη ἐκ τῶν πραγμάτων ἐν καιρῷ εἰρήνης, οὕτω καὶ κατ’ ἐξοχὴν εἶναι δεδομένη ἐν καιρῷ πολέμου. Χωρὶς νὰ θέλω ν’ ἀπονείμω ἔνσημον καὶ ἀμοιβὴν εἰς οὐδένα, διότι διὰ ταῦτα δὲν εἶναι ἀκόμη καιρός, νομίζω ὅτι ἀνταποκρίνομαι εἰς τὴν ἀλήθειαν τῶν πραγμάτων καὶ τὸ αἴσθημα τοῦ στρατοῦ τῶν μαχομένων, τῶν ὁποίων καὶ αὐτῶν εἴμεθα ἀντιπρόσωποι, ἐὰν τονίσω καὶ θελήσω νὰ ἐπιμείνω, ὅπως ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ἐξαρθῇ, ὅτι διαφόρως διεξάγεται ἡ ὑπηρεσία τῶν εὑρισκομένων ἐν τῇ στρατιωτικῇ ζώνῃ καὶ διαφόρως τῶν μὴ εὑρισκομένων ἐν ἐκστρατείᾳ. Οἱ ἐν ἐκστρατείᾳ ὄντες μακρὰν τῶν ἑστιῶν των καὶ κακουχίας ὑφίστανται καὶ στερήσεις καὶ τὴν ὑγείαν των φθείρουσιν. Εἰς διάστημα ὡρῶν, λεπτῶν, καταναλίσκουσι ζωὴν δεκάδος ἐτῶν. Ἀγρυπνοῦσιν ὑπὸ τὸν ὑετὸν τοῦ οὐρανοῦ καὶ τὴν χάλαζαν τῶν ὀβίδων τοῦ ἐχθροῦ καὶ δὲν δύναται νὰ θεωρηθῇ ποτε, ὅτι οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐπανέλθωσι μὲ κατεστραμμένον σῶμα καὶ κατεστραμμένα νεῦρα, διεξάγουσι τὴν ὑπηρεσίαν ὡς οἱ εὑρισκόμενοι ἐν τοῖς γραφείοις. Μήπως δοκιμάζουσιν οἱ ἐν τοῖς γραφείοις τὰς συγκινήσεις, τὰς ὁποίας δοκιμάζει ὁ ἐκτεθειμένος ἐνώπιον τοῦ ἐχθροῦ, συγκινήσεις οὐχὶ τοῦ πτόου καὶ τοῦ φόβου ἀλλὰ τῆς συναισθήσεως ὅτι εἶναι ἐκτελεστής, καὶ ἐκ τῆς καλῆς ἐκτελέσεως τῆς ὑπηρεσίας του θὰ ἐπέλθῃ ἀποτέλεσμα, τὸ ὁποῖον θὰ κρίνῃ τὴν τύχην ὅλου καὶ τοῦ μὴ μαχομένου πληθυσμοῦ; Εἶναι δίκαιον νὰ μὴ παραγνωρίσῃ ἡ Βουλὴ τὴν διαφορὰν ταύτην τὴν ὑπάρχουσαν ἐκ τῶν πραγμάτων. Ἄν οἱ πάντες εἴμεθα σύμφωνοι, ὅτι οἱ μετέχοντες τῆς ἐκστρατείας εἶναι δίκαιον νὰ ἀποζημιωθῶσιν, εἶναι δίκαιον νὰ εἰσφέρωμεν εἰς αὐτοὺς ἕν ὑλικὸν ἀντάλλαγμα τῶν μεγάλων δαπανῶν εἰς σωματικὰς καὶ ἠθικὰς δυνάμεις, τὰς ὁποίας καταβάλλουσιν, ἀλλ’ εἶναι δίκαιον τοῦ ἀνταλλάγματος τούτου νὰ μὴ ἐπωφεληθῶσιν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι τοιαύτας ζημίας δὲν ὑπέστησαν. Οἱαδήποτε τοιαύτη σύγκρισις, οἱαδήποτε τοιαύτη ὑπόθεσις παρὰ τῷ μαχομένῳ στρατῷ, ὅτι ἡ Βουλὴ τῶν Ἑλλήνων συνέκρινε καὶ ἐθεώρησεν ὡς ἴσης ἀξίας ἀντικειμενικῶς τὰς ὑπηρεσίας τὰς παρασχεθείσας ἐνώπιον τοῦ ἐχθροῦ πρὸς τὰς ὑπηρεσίας τὰς παρασχεθείσας ἐν τοῖς γραφείοις, ἐὰν τοιαύτη, λέγω, ἤθελεν ἐμφιλοχωρήσει ὑπόθεσις εἰς τὸν μαχόμενον στρατόν, βεβαίως δὲν ἤθελε συντελέσει εἰς τὴν κραταίωσιν τοῦ ζήλου αὐτοῦ. Ὁ στρατὸς δὲν πολεμεῖ μὲ ὑλικὰς μόνον δυνάμεις· τὸ σπουδαιότερον ἐφόδιόν του εἶναι αἱ ἠθικαὶ δυνάμεις, ὁ ἐνθουσιασμός, ἡ πεποίθησις ὅτι ἐκτιμᾶται ἡ ὑπηρεσία αὐτοῦ. Δὲν εἶναι δίκαιον διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ οὐδὲ πόρρωθεν νὰ παράσχωμεν τὴν ἐντύπωσιν εἰς τὰς μαχομένας στρατιάς, ὅτι δὲν ἐκτιμῶμεν τὴν δυσχέρειαν τῶν ὅρων, ὑπὸ τοὺς ὁποίους ἀγογγύστως αὐτοὶ κατήγαγον τὰς περιλάμπρους νίκας, διὰ τὰς ὁποίας ἐπαιρόμεθα. Δὲν εἶναι δὲ καὶ συμφέρον τῆς Πολιτείας νὰ δημιουργήσῃ τοιοῦτο προηγούμενον, διότι συμφέρον τῆς Πολιτείας εἶναι ὁ στρατὸς νὰ σπεύδῃ πρὸς τὴν γραμμὴν τοῦ πυρὸς καὶ ὄχι νὰ κάθηται ἐδῶ ἀπολαύων τῶν ἀγαθῶν τῆς ζωῆς καὶ τῆς ἡσυχίας του. Δὲν πρέπει νὰ θεωρηθῇ ὅτι ὑπὸ τὰς αὐτὰς συνθήκας διεξάγει τὰς ἐπίσης ἀναγκαίας καὶ πολυτίμους ὑπηρεσίας του ὁ ἐν Ἀθήναις ὑπηρετῶν ἀξιωματικὸς ὅπως ἐκεῖνος, ἐκτεθειμένος διαρκῶς ἐνώπιον τοῦ θανάτου. Ἀλλ’ εἶναι καὶ ἀπὸ ἄλλης ἀπόψεως δίκαιον νὰ γίνῃ ἡ διάκρισις, τὴν ὁποίαν ἐπιθυμῶ νὰ ἴδω ἀναγομένην εἰς τὸ ἄρθρον πρῶτον, ὥστε νὰ ἐξαιρεθῶσι τοῦ προσθέτου μισθοῦ οἱ μὴ ἐν ἐκστρατείᾳ ἀξιωματικοὶ καὶ ἀνθυπασπισταί. Ἠκούσαμεν ὅτι διὰ τὰς ἀνάγκας τῆς πληρωμῆς τῶν ἐπιταχθέντων ζώων ἡ Κυβέρνησις δὲν εἶναι ἀκόμη εἰς θέσιν νὰ εἴπῃ ἂν αὕτη θὰ χωρήσῃ ταχέως ἢ βραδέως, διότι δὲν θέλει, καὶ δικαίως νὰ ἐπιφέρῃ ἀφαίρεσιν χρημάτων ἐκ τοῦ δημοσίου θησαυροῦ, τὰ ὁποῖα πιθανὸν ὑπέρτεραι ἀνάγκαι νὰ ἀπαιτήσωσιν, ὅπως δαπανηθῶσι πρὸς περάτωσιν τοῦ πολέμου, καὶ ὅτε τὸ οἰκονομικὸν ζήτημα δὲν τὸ ἔχει ἀκόμη λύσει ἡ Κυβέρνησις, ὑπάρχουσι δ’ ἐξ ἄλλου ἄλλαι ἀνάγκαι πολλῷ μᾶλλον ἐπείγουσαι, νομίζω ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ μὴ διατεθῶσι χρήματα πρὸς ἀποζημίωσιν ἀνθρώπων μὴ ὑποστάντων ζημίας, ἀλλὰ νὰ διατεθῶσι πρὸς ἀποζημίωσιν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ὑπέστησαν τὰς ζημίας, καὶ οὗτοι εἶναι οἱ ὑπαξιωματικοί, διὰ τοὺς ὁποίους εἶναι γλίσχρος ἡ διδομένη ἀμοιβή. Ἐπίσης τοιοῦτοι εἶναι οἱ παθόντες καὶ οἱ τραυματίαι τοῦ πολέμου, αἱ χῆραι καὶ τὰ ὀρφανὰ καὶ οἱ παθόντες ἀπὸ τὴν ἀγριότητα τοῦ ἐχθροῦ τοῦ φεύγοντος πρὸ τῶν νικηφόρων στρατευμάτων καὶ ἐνσπείροντος τὴν ἐρήμωσιν καὶ τὴν ἀπόγνωσιν εἰς ἐκτάσεις Ἑλληνικάς. Ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς ὅπως ἀντεπεξέλθωμεν εἰς τὰς ἀνάγκας ταύτας, ἐνισχύομαι εἰς τὴν σύστασιν, ὅπως τὸ ἄρθρον πρῶτον διαρρυθμισθῇ οὕτως, ὥστε νὰ ἐξαιρεθῶσι τοῦ προσθέτου μισθοῦ ἐκεῖνοι, οἵτινες δὲν πολεμοῦσι.

§62Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Τὴν γνώμην περὶ τῆς πληρωμῆς ἢ μὴ τοῦ μισθοῦ τῶν ἀξιωματικῶν εἶχον τὴν τιμὴν νὰ εἴπω κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου. Ἡ ὑποβολὴ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, διὰ τοῦ ὁποίου λαμβάνεται πρόνοια ὅπως ἔκτακτοι ἀποδοχαὶ δοθῶσιν εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς ἀπὸ 1 Φεβρουαρίου καὶ ἐντεῦθεν, μὲ φέρει εἰς τὸ βῆμα, διὰ νὰ ἐκφράσω τὴν ἀπορίαν πῶς ἡ Κυβέρνησις φροντίζει νὰ διορθώσῃ τὸ κακὸν διὰ τοῦ μέτρου, τὸ ὁποῖον ὑποβάλλει ὑπὸ τὴν κρίσιν ἡμῶν. Εἶχον τὴν τιμὴν νὰ εἴπω ὅτι τὸ μέτρον τοῦτο, ἐὰν ἐφηρμόζετο ἀπὸ τῆς ἀρχῆς τοῦ πολέμου, θὰ ἦτο ὀρθότατον, διότι θέτει μίαν βάσιν ἀμοιβῆς, ἐκείνην τὴν ὁποίαν καὶ οἱ νόμοι οἱ ἐν εἰρήνῃ ὁρίζουσιν, ὅπως πᾶς τις ἐκτελῶν ὑπηρεσίαν ἐκτὸς τῆς ἕδρας του λαμβάνῃ ἀμοιβὴν ἴσην πρὸς ἐκείνην, τὴν ὁποίαν ὁρίζει τὸ νομοσχέδιον. Ἀλλά, ἐνῷ ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου μᾶς ἐζήτει ἄφεσιν ἁμαρτιῶν δι’ ὅσα ἐγένοντο, ἔρχεται ἤδη καὶ ἐπιτείνει ἐν μέρει τὸ κακόν.

§63ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐζητήθη ἡ ἄφεσις τῶν ἁμαρτιῶν, διότι εὑρέθημεν εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἐκδώσωμεν Διατάγματα. Νομίζω ὅτι δὲν εἶχον ἄλλην σημασίαν αἱ ἐκφράσεις μου. Ἀπὸ ὑμᾶς δὲν περιέμενον νὰ παρεξηγηθῶσιν αἱ ἐκφράσεις μου. Ἀμνηστίαν τὴν λέγουσιν οἱ Ἄγγλοι οἱ διδάσκαλοι ἡμῶν εἰς τὸ συνταγματικὸν πολίτευμα. Ἐγὼ τὴν ὠνόμασα ἁμαρτίαν ἐπὶ τὸ μετριώτερον. Ἄφεσιν ἁμαρτιῶν ἐζητήσαμεν δι’ ὅλα τὰ Διατάγματα, τὰ ὁποῖα ἐξεδώκαμεν, διότι ἄλλως τε δὲν εἴχομεν καὶ δικαίωμα νὰ πράξωμεν τοῦτο.

§64Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει τὸ λαμβανόμενον μέτρον ἀπὸ 1 Φεβρουαρίου πρὸς ἀμοιβὴν τῶν ἀξιωματικῶν δὲν εἶναι ὀρθόν, διότι ἡ διαφορὰ τοῦ μέτρου δὲν δικαιολογεῖται. Ἐννοῶ διατί δὲν λαμβάνετε μέτρον, διὰ νὰ ἀναληφθῶσι καὶ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα κακῶς ἐπληρώθησαν. Εἶπον καὶ προχθὲς ὅτι εἶναι ἀδύνατον ὁποιονδήποτε ποσὸν καὶ ἂν ἐδόθη εἰς ἀξιωματικοὺς νὰ ἀναληφθῇ. Ὅ,τι ἐδόθη, ἐδόθη καλῶς καὶ δὲν δύναται νὰ γίνῃ λόγος περὶ ἀφαιρέσεως αὐτοῦ. Διὰ τοῦ νέου νόμου ὅμως δύναται τὸ κακὸν νὰ μετριασθῇ, ἀφαιρουμένης τῆς ἀντιμισθίας εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔλαβον μέρος εἰς τὴν ἐκστρατείαν καὶ οἱ ὁποῖοι κατ’ οὐδένα λόγον δικαιοῦνται νὰ λάβωσι τὴν ἀποζημίωσιν, ἡ ὁποία ὁρίζεται διὰ τοῦ νομοσχεδίου, ὅπως ὡρίζετο καὶ διὰ τοῦ ἰσχύοντος νόμου, ὅπως τουτέστι πᾶς ἀξιωματικὸς ἐκτὸς τῆς ἕδρας του λαμβάνῃ οἱανδήποτε ἀποζημίωσιν ὁρίζει ὁ νόμος. Ὅτε μάλιστα τοιαύτη εἶναι ἡ ἀνάγκη τοῦ Δημοσίου, ὥστε νὰ μὴ δύναται ν’ ἀποζημιώσῃ τοῦτο τοὺς πτωχούς, ἀπὸ τοὺς ὁποίους ἀφῃρέθη ἡ περιουσία, τὰ ὀχήματα αὐτῶν καὶ τὰ κτήνη των, δὲν βλέπω διὰ τίνα λόγον νὰ ληφθῇ πρόνοια διὰ τὰ ἀδικαιολόγητα παράπονα τῶν ἀξιωματικῶν τῶν μὴ μετασχόντων μάλιστα εἰς τὸν πόλεμον, ὅτι θὰ εἶναι ἀδικία εἰς αὐτοὺς εἰς περίπτωσιν, καθ’ ἣν δὲν δοθῇ ἀποζημίωσις, ὅπως θὰ δοθῇ εἰς τοὺς μετασχόντας τῆς ἐκστρατείας. Ὁ κ. ἐξ Ἀργολίδος καὶ Κορινθίας συνάδελφος ἀνέπτυξε τοὺς λόγους, διὰ τοὺς ὁποίους ἡ ἀνισότης θὰ ὑπάρχῃ πάντοτε, καὶ ἔφερε τὸ λαμπρὸν παράδειγμα τῶν ἐκπαιδευομένων ἀξιωματικῶν εἰς τὴν ἀλλοδαπήν, οἱ ὁποῖοι λαμβάνουσι πολλαπλασίως τὸν μισθὸν ἐν εἰρήνῃ, ζῶσιν εἰς κεντρικὰ μέρη, δύνανται νὰ ἐκπαιδευθῶσι καλλίτερον καὶ νὰ ἀπολαύσωσι τῶν ἀγαθῶν τῆς ζωῆς, καὶ ὅμως οἱ μείναντες ἐδῶ δὲν δικαιοῦνται νὰ ὑποβάλλωσι παράπονα. Ἀκόμη οἱ μένοντες καὶ ὑπηρετοῦντες εἰς τὴν ὁροθετικὴν ἀκόμη γραμμήν, οἱ ὁποῖοι ὑφίστανται ἐν καιρῷ εἰρήνης ὅλα τὰ γνωστὰ εἰς ἡμᾶς δεινά, δὲν δύνανται νὰ διαμαρτυρηθῶσιν ὅτι ζημιοῦνται ἀπέναντι τῶν συναδέλφων των. Ἡ ἰδέα αὐτὴ τῆς ἰσότητος εἶναι ἀκριβῶς ἀντίθετος πρὸς τὴν πραγματικὴν ἰσότητα καὶ ἔφθασε μέχρι τοῦ σημείου, ὥστε σχετικῶς μὲ τοὺς ἀξιωματικοὺς τῆς θαλάσσης ὄχι μόνον νὰ δοθῇ μισθὸς ἀποζημιώσεως, ὄχι μόνον νὰ δοθῶσι καὶ θαλάσσιαι ἀποδοχαί, ἀλλὰ καὶ προσόντα θαλασσίας ὑπηρεσίας, ἵνα μὴ οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ μένοντες διατυπῶσι τὸ παράπονον ὅτι δὲν πταίουσι, διότι δὲν ἐστάλησαν ν’ ἀντιμετωπίσωσι τὸν ἐχθρὸν ἐπὶ πολεμικῶν πλοίων. Ἀναμφιβόλως οὐδεὶς θὰ ὑποστηρίξῃ, ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι δὲν ηὐτύχησαν νὰ εἶναι ἐπὶ τῶν πλοίων, ὅτι δὲν ἐζήτησαν τοῦτο. Ἀλλ’ οὐδεὶς δύναται νὰ ὑποστηρίξῃ ἐξ ἄλλου, ὅτι ἀπέκτησαν τὴν πεῖραν ἐκείνην, τὴν ὁποίαν ἀπέκτησαν οἱ ἀντιμετωπίσαντες τὸν ἐχθρόν, οἱ ὑποστάντες ἐπὶ σειρὰν μηνῶν ὁλοκλήρων τὰς κακουχίας ἐκείνας, τὰς ὁποίας ἔχει τὸ ναυτικὸν ἐπάγγελμα. Ἡ ἰδέα τῆς ἰσότητος οὕτω πως ἐφαρμοζομένη γεννᾷ κολοσσιαίαν ἀνισότητα. Ἡ Πολιτεία δὲν εἶναι διὰ τὰ ὄργανά της, ἀλλὰ τὰ ὄργανά της διὰ τὴν Πολιτείαν. Διὰ τοὺς ἐφέδρους ἀξιωματικοὺς δίδεται εἰς τὸ μέλλον ἀποζημίωσις, ἀλλ’ εἶναι δυνατὸν νὰ εὑρεθῇ λόγος δικαιολογῶν τὴν τοιαύτην παροχὴν ἀπὸ τῆς 1ης Φεβρουαρίου, χωρὶς νὰ συντρέχῃ ὁ ἴδιος, ὅπως οἱ ἔφεδροι ἀξιωματικοί, καὶ ὁμιλῶ πάντοτε περὶ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι μετέσχον τῆς ἐκστρατείας, ὁμιλῶ περὶ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ὑπέστησαν ὅλα τὰ δεινὰ τῆς ἐκστρατείας, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθῇ, ὅτι ἡ ὑπηρεσία τοῦ Φεβρουαρίου καὶ ἐντεῦθεν παρέχει εἰς αὐτοὺς τὸ δικαίωμα ἀποζημιώσεως, ἐνῷ ἡ πρὸ τοῦ Φεβρουαρίου ἀκριβῶς εἰς χειροτέραν ἐποχὴν ἐν καιρῷ χειμῶνος δὲν παρέχει τοιαύτην; Ἐὰν διὰ τὸ μέτρον τοῦτο τὸ ἄνισον εἶναι μόνον ἡ ἀνάγκη τοῦ δημοσίου ταμείου, θὰ ὑπῆρχεν ἄλλος συνδυασμός, ὁ ὁποῖος δύναται νὰ συμβιβάσῃ τὴν ἀνισότητα, ἐὰν δὲν ἐδίδετο εἰς ἐκείνους, εἰς τοὺς ὁποίους ἐδόθη ἡ πρόσθετος ἀμοιβὴ μέχρι τοῦδε, ἵνα ἀπὸ τοῦ περισσεύματος δοθῇ εἰς τοὺς ἐφέδρους ἀξιωματικούς, οἱ ὁποῖοι μετέσχον τῆς ἐκστρατείας. Διατί ἆρά γε λαμβάνεται μέριμνα νὰ μὴ παραπονεθῶσιν οἱ ἀξιωματικοί, ὅσοι δὲν ἐστάλησαν εἰς τὸν πόλεμον, καὶ νομίζουσιν, ὅτι διὰ τῆς παροχῆς εἰς αὐτοὺς διπλοῦ μισθοῦ θὰ ἐξομοιωθῶσι πρὸς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐξεστράτευσαν; Δὲν θὰ δύνανται νὰ γεννηθῶσι τὰ αὐτὰ παράπονα μεταξὺ ἐφέδρων ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι χωρὶς νὰ ζητήσωσιν ἐτέθησαν εἰς ὑπηρεσίας θεωρουμένας μὴ μαχίμους, εἰς τὰ χειρουργεῖα καὶ τὰς μεταγωγικὰς ὑπηρεσίας καὶ οἱ ὁποῖοι ὑπέστησαν ὅλας τὰς συνεπείας τῆς ἐκστρατείας, ὅλα ἐκεῖνα τὰ δεινά, τὰ ὁποῖα ἠρίθμησεν ὁ προλαλήσας συνάδελφος, καὶ θὰ ἐπιστρέψωσιν εἰς τὰς πατρίδας των μὲ ἐφόδιον ἀσθένειάν τινα, τὴν ὁποίαν ἔλαβον οἱ ὑποστάντες τὰ δεινὰ τῆς ἐκστρατείας. Οὗτοι θεωροῦνται μὴ ἐκπληροῦντες μάχιμον ὑπηρεσίαν καὶ μεταξὺ τῶν συναδέλφων των ἐφέδρων θεωροῦνται εἰς ἥσσονα μοῖραν. Δίδεται εἰς μίαν κατηγορίαν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν καὶ δὲν δίδεται εἰς ἄλλην κατηγορίαν, ἡ ὁποία σχεδὸν ὑπὸ τὰς αὐτὰς συνθήκας παρέσχε τὰς ὑπηρεσίας της. Συμπεραίνων λέγω ὅτι διὰ τοὺς ἐφέδρους τοὺς μετασχόντας τῆς ὑπηρεσίας πρέπει νὰ δοθῇ ὅ,τι δίδεται ἀπὸ τοῦ Φεβρουαρίου καὶ πέρα, διὰ δὲ τὸ χρονικὸν διάστημα τὸ πρὸ τοῦ Φεβρουαρίου καὶ ἐγὼ θὰ εἶμαι ὁ πρῶτος, ὁ ὁποῖος θέλω ἐπικρατήσει τὸ μέτρον, ὅπως ἀφαιρεθῇ ἀπὸ τοὺς μὴ ἐκστρατεύσαντας ἀξιωματικοὺς τοὐλάχιστον ἡ διὰ τοῦ νομοσχεδίου διδομένη ἀμοιβὴ ἀπὸ τοῦ Φεβρουαρίου καὶ πέρα.

§65Σ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Καλούμεθα, Κύριοι, νὰ ψηφίσωμεν νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου ἐπιζητεῖται ἡ κατάργησις διακρίσεως ἐπιζημίου διὰ τὸ στράτευμα, τὴν ὁποίαν ἀτυχῶς καθιέρωσε τὸ κυρωθὲν Β. Διάταγμα, τὸ ὁποῖον προυκάλεσε προχθὲς καὶ τὸν ἀφορισμὸν καὶ αὐτοῦ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ. Διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου καὶ διὰ τῆς εἰσηγητικῆς ἐκθέσεως αὐτοῦ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἀναγνωρίζει καὶ ἀνομολογεῖ, ὅτι ἐπιζητεῖ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, δι’ οὗ σκοπεῖται ἡ ἀπονομὴ ἀποζημιώσεως εἰς πάντας τοὺς ἀξιωματικοὺς ἀδιακρίτως, ἀκριβῶς διὰ νὰ ἀποφύγῃ τὰς διακρίσεις, τὰς ὁποίας καθιέρωσε τὸ Διάταγμα ἐκεῖνο. Ἀλλ’ ὡς ἔχει τὸ νομοσχέδιον, ἐνῷ ἔχει τὸν σκοπὸν τῆς ἄρσεως τῆς διακρίσεως τῆς ἐπιζημίου, ἀναγνωρίζει καὶ πρόκειται νὰ καθιερώσῃ ταύτην, διότι διὰ τοῦ νομοσχεδίου ζητεῖται νὰ ἀπονεμηθῇ πρόσθετος ἀποζημίωσις καὶ εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς ἐκείνους, διὰ τοὺς ὁποίους δὲν ἐπρονόει τὸ Β. Διάταγμα τῆς 24ης Δεκεμβρίου, ἀπὸ 1ης Φεβρουαρίου. Ἀλλ’ ἐρωτᾶται· διὰ τὸν χρόνον τὸν πρὸ τῆς 1ης Φεβρουαρίου δὲν θὰ ἀπετέλει ἀδίκημα ἐκ μέρους τῆς Πολιτείας ἡ μὴ παροχὴ εἰς τοὺς ἐφέδρους τῆς προσθέτου ἀποζημιώσεως, τὴν ὁποίαν λαμβάνουσιν οἱ μόνιμοι ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι δὲν μετέσχον δι’ οἱονδήποτε λόγον τῆς ἐκστρατείας, ἐνῷ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι προσέφεραν ὡς ἔφεδροι τὰς ὑπηρεσίας των, ἐξ ὧν ὑπηρεσιῶν ἐπῆλθον τὰ εὐτυχῆ γεγονότα τῆς πατρίδος, δὲν λαμβάνουν ταύτην; Τὸ Κράτος νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ λησμονήσῃ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι εἰργάσθησαν ὑπὲρ τῆς εὐτυχίας του, εἰργάσθησαν δὲ ὑπὲρ τῆς εὐτυχίας τοῦ Κράτους φιλοτίμως τόσον οἱ μόνιμοι ἀξιωματικοί, ὅσον καὶ οἱ ἔφεδροι. Ἀνώτερος ἀξιωματικὸς τῆς Γαλλικῆς ἀποστολῆς ὡμολόγησεν ἐπὶ παρουσίᾳ μεγάλου κύκλου ἀξιωματικῶν, εἰς τὸν ὁποῖον εἶχον τὴν τιμὴν νὰ παρίσταμαι καὶ ἐγώ, ὅτι ἄνευ τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀχθῶσιν εἰς πέρας αἱ πολεμικαὶ ἐπιχειρήσεις. Καί, ἐνῷ αὐτὴ εἶναι ἡ ἀλήθεια, τὸ Κράτος διὰ τῆς καθιερουμένης διακρίσεως ἀδικεῖ τοὺς ἐφέδρους ἀξιωματικούς. Εἶχον τὴν τιμήν, Κύριοι, νὰ παρακολουθήσω τὴν ἐκστρατείαν τὴν Μακεδονικὴν καθ’ ὅλην της τὴν ἔκτασιν καὶ εἶμαι εἰς θέσιν νὰ σᾶς βεβαιώσω, ὅτι οἱ ἔφεδροι ἀξιωματικοὶ ἐν τῇ ἐκτελέσει τοῦ καθήκοντός των δὲν ὑστέρησαν ποσῶς τῶν μονίμων συναδέλφων των καί, ἐφ’ ὅσον δὲν ὑστέρησαν, δὲν εἶναι πρέπον νὰ γίνεται δι’ αὐτοὺς οἱαδήποτε διάκρισις, ἡ ὁποία πάντως μειοῖ καὶ τὸ κῦρος καὶ τὴν θέσιν αὐτῶν. Αὐτοὶ οἱ μόνιμοι ἀξιωματικοί, ὅτε ἐδημοσιεύθη τὸ Β. Διάταγμα καὶ ἔλαβον γνῶσιν αὐτοῦ, ἐδυσφόρησαν διὰ τὴν καθιερωθεῖσαν δι’ αὐτοῦ διάκρισιν, διότι διὰ τοῦ Διατάγματος ἐξαιροῦνται οἱ ἔφεδροι, ὁπουδήποτε καὶ ἂν ὑπηρέτησαν, καὶ ἐξαιροῦνται π. χ. οἱ ἔφεδροι ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι ὑπηρέτησαν εἰς τὰς ἐφοδιοπομπὰς καὶ τὰς συζυγαρχίας Πυροβολικοῦ. Μόνον δ’ ὅσοι παρηκολούθησαν τὰς ἐφοδιοπομπὰς καὶ ἀντελήφθησαν ἐκ τοῦ πλησίον ποῖα μαρτύρια καὶ ποίους κόπους καὶ ποῖα βασανιστήρια ἐδοκίμασαν, μόνον ἐκεῖνοι δύνανται νὰ μαρτυρήσωσι περὶ τῶν ἀξιωματικῶν αὐτῶν, καὶ ὅμως τὸ Διάταγμα τοὺς ἀδικεῖ καὶ δὲν τοῖς δίδει τὴν ἀποζημίωσιν, ἡ ὁποία εἶναι ἴσως ἐλαχίστη ἀμοιβὴ τῶν κόπων των. Καὶ εἶναι μὲν ἀληθές, ὡς ὡμολόγησεν ὁ κ. Πρωθυπουργός, ὅτι τὸ Κράτος δὲν εὑρίσκεται εἰς τόσῳ ἀνθηρὰν οἰκονομικὴν κατάστασιν, ἀλλὰ δὲν νομίζω ὅτι διὰ τὴν μικρὰν αὐτὴν δαπάνην δύναται νὰ γίνῃ λόγος σοβαρός, ὥστε νὰ μὴ ἀποδίδῃ εἰς τοὺς ἐφέδρους ἀξιωματικοὺς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀποδίδεται εἰς τοὺς ἄλλους. Ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Πρωθυπουργὸν καὶ τὴν Βουλήν, ἵνα ἄρῃ τὴν διάκρισιν, διότι πρέπει νὰ πεισθῇ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐν τῇ εὐθυκρισίᾳ αὑτοῦ ὅτι ἀδικεῖ τὸ σῶμα τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν.

§66ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Οὐδεμία γίνεται διάκρισις ἐν τῷ νομοσχεδίῳ.

§67Σ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Τὴν διάκρισιν τὴν διὰ τοῦ Διατάγματος καθιερουμένην ζητοῦμεν ν’ ἄρωμεν τροποποιοῦντες τὸ νομοσχέδιον κατὰ τὸ πρῶτον αὐτοῦ ἄρθρον καὶ τὸ δέκατον.

§68Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ποίαν διάκρισιν ἔκαμε;

§69Σ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Εἰς τοὺς ἐφέδρους ἀξιωματικοὺς τοὺς μετασχόντας τῆς ἐκστρατείας, ἀλλὰ μὴ ἀσχοληθέντας εἰς μάχιμον ὑπηρεσίαν, τοὺς ἐξαιρεῖ τὸ Β. Διάταγμα ἀπὸ τῆς ἀποζημιώσεως. Οἱ ἔφεδροι, οἱ ὁποῖοι ὑπηρέτησαν εἰς τὰς ἐφοδιοπομπὰς λ. χ. καὶ τὰς συζυγαρχίας πυροβολικοῦ ἢ οἰκονομικὰς ὑπηρεσίας....

§70Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Εἰς τὸ νομοσχέδιον δὲν ἐξαιροῦνται.

§71Σ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. ... δὲν ἐξαιροῦνται διὰ τοῦ νομοσχεδίου, οὗτινος ζητοῦμεν τὴν τροποποίησιν, ὥστε, ἀντὶ νὰ λάβωσι τὴν πρόσθετον ἀποζημίωσιν ἀπὸ 1 Φεβρουαρίου, νὰ λάβωσι καὶ αὐτοὶ ἀπὸ τῆς ἀρχῆς τῆς ἐπιστρατεύσεως, διδομένης εἰς τὸν νόμον ὀπισθενεργοῦ δυνάμεως. Διὰ ταῦτα λοιπὸν παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὴν Βουλήν, ἵνα ἀποδεχθῇ τὴν ὑποβληθεῖσαν τροπολογίαν, ἵνα οὕτως ἀρθῇ ἡ ἀδικία, ἡ ὁποία γίνεται εἰς τὸ πολυμελὲς Σῶμα τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι καὶ αὐτοὶ προσέφεραν τὰς ὑπηρεσίας των πιστῶς καὶ εὐόρκως ὡς καὶ οἱ ἄλλοι. Ἐλπίζω ὅτι ἡ Βουλὴ θ’ ἀποδεχθῇ τὴν δικαιοτάτην τροπολογίαν τοῦ νομοσχεδίου.

§72Λ. ΝΑΚΟΣ. Νομίζω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου ἐξετράπη τῶν ὁρίων, τὰ ὁποῖα μᾶς ἐπιβάλλει ἀκριβῶς ὁ σεβασμὸς τῆς φιλοτιμίας ἐκείνων, τῶν ὁποίων ἀνελάβομεν ἐδῶ τὴν ὑπεράσπισιν κατ’ ἀποκοπήν. Δὲν ὑπάρχει Ἕλλην ἀξιωματικὸς κατὰ τὴν στιγμὴν ταύτην ἢ οἱοσδήποτε Ἕλλην, τοῦ ὁποίου ἤθελε τρωθῇ ἡ φιλοτιμία ἐκ τῆς τοιαύτης ἢ τοιαύτης διακρίσεως εἰς ὑλικὰς ἀποζημιώσεις. Ἂς παύσωμεν λοιπὸν τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου καὶ ἂς ἀφήσωμεν τὴν Κυβέρνησιν ἐλευθέραν νὰ κανονίσῃ μίαν ἁπλῆν ἀποζημίωσιν, περὶ τῆς ὁποίας ἡ συζήτησις ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ἔλαβεν ἀληθῶς τρομακτικὰς διαστάσεις.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Πολυχρονιάδου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. (Γίνονται εἶτα δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1 καὶ 2). Ἄρθρον 3 (ἀναγινώσκεται). Ὁ κ. Φίλιππας.

§74Π. ΦΙΛΙΠΠΑΣ. Παρακαλῶ νὰ μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ ἐκφράσω τὴν εὐχὴν καὶ νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως εἰς τὴν διάταξιν αὐτὴν τῶν ὑπαξιωματικῶν λοχιῶν καὶ ἐπιλοχιῶν συμπεριλάβῃ καὶ τοὺς ἐφέδρους τοὺς ἐν ἐκστρατείᾳ τουλάχιστον, ἀφοῦ ἐκ γνωστῶν λόγων δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ ἐπεκτείνῃ καὶ ἐπὶ τῶν στρατιωτῶν. Ἡ τάξις, τὴν ὁποίαν εὐεργετεῖ τὸ νομοσχέδιον, ἐν ᾗ καὶ οἱ ἐπιλοχίαι σιτισταί, δὲν ἔχει ἀνάγκην τῆς εὐεργεσίας, διότι, ὡς γνωστόν, καὶ τὴν τιμιότητα τοῦ Φωκίωνος ἂν ἔχῃ ὁ σιτιστής, θὰ ἔχῃ 100 δραχ. κατὰ μῆνα ἀκουσίως, θὰ ὠφεληθῇ ἀκουσίως. Διατί λοιπὸν οἱ ἄλλοι ἔφεδροι οἱ ἀτυχεῖς νὰ μὴ λάβωσι τεσσαράκοντα λεπτὰ τὴν ἡμέραν; (Ἀπορρίπτεται ἡ πρότασις τοῦ κ. Φίλιππα καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 3 ὡς ἔχει). Ἅρθρον 4 (ἀναγινώσκεται).

§75Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Τὸ ἄρθρον 4 τοῦ νομοσχεδίου φρονῶ ὅτι ἀδικεῖ μίαν κλάσσιν ἀξιωματικῶν. Ἐκ μιᾶς ἐπιστολῆς, τὴν ὁποίαν ἔλαβον, ἔσχον ἀφορμὴν νὰ ἐπισκεφθῶ δύο ἀξιωματικούς, ἐκ τῶν ὁποίων ὁ εἷς εἶχε δύο τραύματα διαμπερῆ καὶ ὁ ἕτερος τέσσαρα. Οὗτοι μοὶ εἶπον, ὅτι εἶναι ἄδικον ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι μέχρι προχθὲς ὑπέστησαν ὅλας τὰς βασάνους τῆς ἐκστρατείας καὶ ἐτραυματίσθησαν καὶ Κύριος οἶδεν ἂν θὰ θεραπευθῶσι, νὰ μὴ ἐξομοιωθῶσι πρὸς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐξεπλήρωσαν μὲν τὸ καθῆκόν των, ἀλλ’ ἔσχον τὸ εὐτύχημα νὰ μὴ τραυματισθῶσι. Νομίζω λοιπὸν ὅτι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 4 θέλει ἀφαιρέσει τὴν τελευταίαν φράσιν «ἄνευ προσθέτου τοιούτου». Τὴν παράκλησιν ταύτην ὑποβάλλω καὶ πιστεύω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν θὰ τὴν λάβῃ ὑπ’ ὄψιν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 4 ὡς ἔχει· ἐπίσης καὶ τὰ ἄρθρα 5–8). Ἅρθρον 9 (ἀναγινώσκεται).

§76Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Καὶ εἰς τὴν χωροφυλακὴν βλέπω ὅτι ἐλήφθη πρόνοια, ὅπως δοθῶσιν ἀμοιβαὶ πρὸς τοὺς ἀξιωματικοὺς καὶ ὑπαξιωματικούς, ὄχι ὅμως καὶ εἰς τοὺς χωροφύλακας. Δὲν βλέπω τὸν λόγον διατί νὰ μὴ ἐπεκτείνῃ τὸ Κράτος τὴν βοήθειάν του εἰς τὰ ὄργανά του, ὅτε ταῦτα λέγονται χωροφύλακες, καὶ ὅτε αὐτοὶ ὑφίστανται πραγματικὰς ζημίας πολὺ περισσοτέρας ἀπὸ ἐκείνας, τὰς ὁποίας ὑφίστανται οἱ προϊστάμενοί των ἀξιωματικοὶ καὶ ὑπαξιωματικοί. Δέχομαι διὰ μίαν στιγμὴν ὅτι ὁ λαὸς ὁ πολύς, ὁ κληθεὶς νὰ προσφέρῃ τὰς ὑπηρεσίας του εἰς τὰς ἐκτάκτους περιστάσεις, εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ ὑποστῇ τὰς ζημίας διὰ τῆς ἐγκαταλείψεως τῶν ἐργασιῶν του, τὰς συνεπείας τῆς φορολογίας, ἡ ὁποία θ’ ἀκολουθήσῃ· ἀλλά, ὅτε λαμβάνεται πρόνοια διὰ τὰ ὄργανα τῆς Πολιτείας, δὲν βλέπω διὰ τίνα λόγον ἀκριβῶς ἐκεῖνα τὰ ὄργανα τῆς Πολιτείας νὰ ἐξαιρῶνται, διὰ τὰ ὁποῖα πρὸ παντὸς ἔπρεπε νὰ μεριμνήσῃ ἡ Πολιτεία. Οὐδεὶς δὲ δύναται νὰ ἰσχυρισθῇ ὅτι ὁ χωροφύλαξ, ὁ ὁποῖος ἐγκατέλειψε τὴν οἰκογένειάν του, τὴν ὁποίαν αὐτὸς εἶχεν ὑπηρετῶν ἐν Ἑλλάδι ἐν καιρῷ εἰρήνης, δὲν ὑπέστη τὴν ζημίαν καὶ δὲν ἐκτελεῖ ἓν ἐπάγγελμα, δὲν εἶναι ὄργανον τῆς Πολιτείας, ὥστε νὰ περιμένῃ καὶ αὐτὸς τὴν αὐτὴν τῆς Πολιτείας περὶ αὑτοῦ μέριμναν, τὴν ὁποίαν αὕτη παρέσχε τόσον ἀφθόνως εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουσι τόσην ἀνάγκην. Κατ’ ἐπανάληψιν παρουσιάζει τὸ ζήτημα τοῦτο ἡ Πολιτεία, ν’ ἀποβλέπῃ πρὸς τοὺς ἰσχυροὺς καὶ εἰς τούτους νὰ παρέχῃ τὴν προστασίαν αὐτῆς, ἀφήνει δὲ πάντοτε ἐγκαταλελειμμένους ἐκείνους, περὶ τῶν ὁποίων πρὸ παντὸς ἔπρεπε νὰ μεριμνᾷ.

§77ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Προκειμένου περὶ τῶν ἀνδρῶν τῆς χωροφυλακῆς μοὶ δίδετε ἀφορμὴν νὰ δηλώσω ὅτι βεβαίως δὲν θεωρῶ ἐπαρκῆ τὴν μισθοδοσίαν αὐτῶν, καὶ πράγματι δίκαιον θὰ ἦτο νὰ ληφθῇ ἀνάλογον μέτρον καὶ διὰ τοὺς χωροφύλακας τοὺς ὑπηρετοῦντας εἰς τὰς καταληφθείσας ὑπὸ τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ χώρας. Τὸ ἐπ’ ἐμοὶ ὅμως ἐπὶ τῇ ἐκδόσει τοῦ περὶ προσθέτου τῆς μισθοδοσίας τῶν ἀξιωματικῶν Διατάγματος δὲν διστάζω νὰ δηλώσω ὅτι ἐθεώρησα καὶ ἠδυνάμην καὶ ὤφειλον νὰ μὴ ἐκτελέσω αὐτό. Ἐφ’ ὅσον δὲ δὲν ἤμην διατεθειμένος οὔτε διὰ τοὺς ἀξιωματικοὺς νὰ δεχθῶ τὸ Διάταγμα τῆς αὐξήσεως τῶν μισθῶν, δὲν ἠδυνάμην φυσικὰ νὰ σκεφθῶ ἀνάλογον αὔξησιν καὶ διὰ τοὺς ὁπλίτας τῆς χωροφυλακῆς. Μολονότι δὲ ἐδόθη εἰς τὸ ἐν λόγῳ Διάταγμα ἡ ἑρμηνεία ὅτι καὶ οἱ ἀξιωματικοὶ τῆς χωροφυλακῆς δικαιοῦνται τῆς αὐτῆς ὡς καὶ οἱ ἄλλοι ἀξιωματικοὶ τοῦ στρατοῦ αὐξήσεως, διότι καὶ ἡ χωροφυλακὴ μέρος τοῦ στρατοῦ ἀποτελεῖ, ἐγὼ ἐν τούτοις καὶ πάλιν ἐθεώρησα ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ στέρξω εἰς τοιαύτην ἐφαρμογὴν τοῦ δικαιώματος, τὸ ὁποῖον μοὶ παρείχετο. Ἔπραξα δὲ τοῦτο, μὴ ὑποβαλὼν Διάταγμα πιστώσεως, ὅπως πληρώσω τοὺς μισθοὺς τοὺς δυνάμει τοῦ Διατάγματος ἀξιουμένους παρὰ τῶν ἀξιωματικῶν τῆς χωροφυλακῆς ὄχι μόνον τῶν ἐν ταῖς νέαις χώραις ὑπηρετούντων, ἀλλὰ καὶ τῶν ἐντὸς τοῦ παλαιοῦ Βασιλείου. Ἀρνηθεὶς λοιπὸν νὰ πράξω τοῦτο καὶ διὰ τοὺς ἀξιωματικοὺς καὶ διὰ τοὺς ἀνθυπασπιστὰς φυσικὸν ἦτο ὅτι δὲν ἠδυνάμην νὰ προβῶ περαιτέρω, ὅπως προνοήσω περὶ τῶν χωροφυλάκων. Κατόπιν ὅμως τῆς ἐκτάσεως, τὴν ὁποίαν ἔλαβε τὸ ζήτημα τῆς αὐξήσεως τῶν μισθοδοσιῶν, δὲν ἠδυνάμην ν’ ἀρνηθῶ τοιαύτην γενικῶς, εἶμαι δὲ ὑποχρεωμένος νὰ προνοήσω περὶ τῶν ἀξιωματικῶν οὐχὶ ὅλων τῶν ἀνηκόντων εἰς τὴν χωροφυλακήν, ὅπως ἡρμηνεύθη τὸ Διάταγμα δι’ ὅλους, ἀλλ’ ὅπως μεριμνήσω μόνον περὶ τῶν ἀξιωματικῶν τοὐλάχιστον ἐκείνων, οἵτινες συμμετέσχον τοῦ πολέμου ἢ ὁπωσδήποτε ἀπεσπάσθησαν τῆς ὑπηρεσίας των εἰς τὰς χώρας τὰς καταληφθείσας ὑπὸ τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ. Ἐθεώρησα δὲ ὅτι εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ προνοήσω περὶ τῶν ἀξιωματικῶν τούτων, οὐχὶ δι’ ὃν λόγον ἐλήφθη πρόνοια περὶ τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ στρατοῦ, ἀλλὰ δι’ ὃν λόγον ἐλήφθη πρόνοια περὶ τῶν ὑπαλλήλων τῶν διοικητικῶν, τῶν ὑπηρετούντων εἰς τὰς χώρας τὰς καταληφθείσας, τὸν λόγον τῶν ἀναγκαίων ἐξόδων παραστάσεως καὶ τῶν ἄλλων ἀναποφεύκτων προσθέτων δαπανῶν. Πράγματι ἐγεννήθη εἰς ἡμᾶς τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ κ. συνάδελφος, θεωρῶ δ’ ὅτι τὸ ζήτημα τῆς αὐξήσεως τοῦ μισθοῦ τῶν χωροφυλάκων δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ λυθῇ προσωρινῶς μόνον καὶ μόνον διὰ τοὺς εἰς τὰς νέας χώρας ἀπεσπασμένους, διότι ὑπάρχει καὶ ὑπῆρχεν ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Κυβερνήσεως τὸ ζήτημα τοῦτο καὶ πρὸ τοῦ πολέμου, ἴσως δὲ ἡ Κυβέρνησις ἔχει φθάσει καὶ εἰς ἀποφάσεις ἐν σχέσει πρὸς τὸν μισθὸν τῶν χωροφυλάκων, τὸν μόνιμον μισθόν, ἐπαναλαμβάνω, ἀνεξαρτήτως τῶν περιστάσεων. Δὲν δύναμαι λοιπὸν νὰ ὑποσχεθῶ εἰς τὴν Βουλήν, ἂν θὰ φθάσωμεν καὶ εἰς εἰδικήν τινα ἀπόφασιν ὡς πρὸς τοὺς χωροφύλακας τοὺς ἀπεσπασμένους εἰς τὰς χώρας ἐκείνας, μολονότι ἡ ἐκτίμησις τῶν περιστατικῶν, τὰ ὁποῖα ὑπέμνησεν ὁ κ. συνάδελφος, ὅτι καὶ οἱ χωροφύλακες προσέφεραν ὑπηρεσίας καὶ οἱ χωροφύλακες ἀφῆκαν τὰς οἰκογενείας των, δὲν διαφεύγει καὶ τὴν ἡμετέραν ἀντίληψιν. Ἐπειδὴ δὲ τὸ ζήτημά των ὁπωσδήποτε δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ λυθῇ εὐχερῶς, διὰ τοῦτο ἐγὼ τουλάχιστον εὑρέθην εἰς τὴν ἀνάγκην ν’ ἀναβάλω πᾶσαν ἀπόφασιν ἐπὶ τούτου, διότι, ὡς εἶπον, καὶ ὅτε ἐξεδόθη τὸ Διάταγμα ἐκεῖνο, δὲν ἤμην διατεθειμένος νὰ τὸ δεχθῶ οὔτε καὶ διὰ τοὺς ἀξιωματικούς, ἂν δὲ ἔπραξα τοῦτο παρὰ τὴν γνώμην μου, κατ’ ἀνάγκην πλέον, καὶ σήμερον μόνον ὑπέβαλον εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν νομοσχέδιον περὶ χορηγίας τῆς σχετικῆς πιστώσεως, δὲν εἶμαι εἰς θέσιν, ὅπως ὑποβάλω παρόμοιον μέτρον, σήμερον τοὐλάχιστον, καὶ διὰ τοὺς χωροφύλακας.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 9 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 10 (ἀναγινώσκεται). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 10 ὑπάρχει τροπολογία τῶν κυρίων Α. Ῥούφου Κανακάρη, Γ. Κατσιμπίρη, Δ. Καλέργη, Ν. Πετσάλη, Ἀ. Μαλασπίνα, Ν. Σταματιάδου, Ἐπ. Δηλιγιάννη, Μ. Ἀποστολίδου, Ν. Βελέντζα, Π. Πετροπουλάκη, Σ. Βακράτσα, Μ. Στελλάκη, Σ. Σακελλαριάδου, Π. Σπυράκη, Σ. Τσακοπούλου καὶ Β. Τουρκοβασίλη ἔχουσα οὕτως· «Ἡ ἰσχὺς τοῦ παρόντος νόμου ἄρχεται ἀπὸ 1ης Φεβρουαρίου 1913, διὰ δὲ τοὺς ἐφέδρους ἀξιωματικοὺς τοὺς μὴ συμπεριληφθέντας εἰς τὸ ἀπὸ 22 Δεκεμβρίου 1912 Β. Διάταγμα ἀπὸ τῆς ἡμέρας τῆς ἐν τῷ στρατῷ κατατάξεώς των». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη.

§79Γ. ΚΑΝΤΙΑΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, μίαν ἁπλῆν παρατήρησιν. Κατὰ τὸ ἄρθρον 10 τοῦ νομοσχεδίου «ἡ ἰσχὺς τοῦ παρόντος νόμου ἄρχεται ἀπὸ 1ης Φεβρουαρίου 1913». Φρονῶ ὅτι ἡ διάταξις αὕτη ὡς καὶ ἡ τοῦ ἄρθρου 1, καθ’ ἣν «ἀπὸ τῆς ἰσχύος τοῦ παρόντος νόμου χορηγεῖται εἰς πάντας τοὺς ἀξιωματικοὺς καὶ ἀνθυπασπιστάς, μονίμους καὶ ἐφέδρους, πρόσθετος μισθὸς κλπ», τὸ ὁποῖον ἄρθρον 1 συνδέεται πρὸς τὸ ἄρθρον 10, ἔρχονται εἰς κάποιαν ἀντίφασιν πρὸς τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 6, κατὰ τὸ ὁποῖον «ὁ πρόσθετος μισθὸς χορηγεῖται ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τῶν ἐχθροπραξιῶν εἰς ἅπαντας ἐν γένει τοὺς ἀξιωματικούς». Ἀπὸ πότε χορηγεῖται ὁ μισθὸς αὐτός; Ἀπὸ πότε ἄρχεται τὸ πρὸς ἀπόληψιν τούτου δικαίωμα; Ἀπὸ 1 Φεβρουαρίου ἢ ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τῶν ἐχθροπραξιῶν; Νομίζω ὅτι ἀπαιτεῖται μία διασάφησις πρὸς πρόληψιν ἐνδεχομένων ἑρμηνειῶν διαφόρων κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου. Αὐτὴν τὴν παρατήρησιν εἶχον ἐπὶ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν ἄρθρου.

§80Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Παρέχω τὴν ἐξήγησιν ὅτι ὁ νόμος δὲν μεριμνᾷ μόνον περὶ τοῦ παρόντος· εἶναι καὶ νόμος ὀργανικός, τοῦτο δὲ προβλέπει τὸ ἄρθρον 1. Ἀλλὰ διὰ τοῦ ἄρθρου 10 γίνεται ῥητὴ διάταξις ὅτι ἡ ἰσχὺς τοῦ παρόντος νόμου ἄρχεται ἀπὸ 1 Φεβρουαρίου 1913, ἀφ’ ἧς ἄρχεται καὶ τὸ δικαίωμα τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν πρὸς ἀπόληψιν καὶ κατὰ τὸ 1ον ἄρθρον τοῦ παρόντος νόμου προσθέτου μισθοῦ.

§81Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ἐπὶ τοῦ συνόλου τὸν λόγον.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν θὰ ψηφισθῇ τὸ σύνολον. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 10 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Τὸ σύνολον ἀναβάλλεται διὰ τὴν τροπολογίαν τοῦ ἄρθρου 2. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 20 Νοεμβρίου 1912 Β. Διατάγματος περὶ κατατάξεως τῶν μαθητῶν τῆς γʹ καὶ δʹ τάξεως τῆς σχολῆς τῶν Ναυτικῶν Δοκίμων ἐπὶ τῷ βαθμῷ τοῦ ἀρχικελευστοῦ, ὁπλίτου κλπ. καὶ περὶ προσθήκης συναφῶν διατάξεων»· (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1, 2 καὶ τὸ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τῆς αʹ § τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ νόμου ͵ΔΟΔʹ (ὑπ’ ἀρ. 4074) τῆς 8 Ὀκτωβρίου 1912 καὶ περὶ κυρώσεως Β. Διαταγμάτων, δι’ ὧν ἀνεβλήθη ἡ κατάταξις τῶν στρατευσίμων ἐργατῶν θαλάσσης τῆς αʹ σειρᾶς τῆς ἀπογραφῆς 1912»· (Ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ διάπλου καὶ διαμονῆς ἐμπορικῶν πλοίων παρὰ ταῖς Ἑλληνικαῖς ἀκταῖς καὶ περὶ τῶν ἀστυνομιῶν τῶν λιμένων καὶ ὅρμων ἐν καιρῷ πολέμου»· (Γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προσλήψεως ἀλλοδαπῶν φυλάκων ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ τῶν φυλακῶν»· (Γίνεται δεκτὸν τὸ μόνον ἄρθρον ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τῆς βʹ §, τοῦ ἄρθρου 4, τοῦ ͵ΔΞΗʹ νόμου τοῦ 1912 περὶ ἀναστολῆς παραγραφῆς προθεσμιῶν καὶ δικαστικῶν ἐν γένει πράξεων ἐν καιρῷ ἐπιστρατείας». (Γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 25 Νοεμβρίου 1912 Β. Διατάγματος καὶ περὶ ὁρισμοῦ τοῦ χρόνου πρὸς ἐνέργειαν τοῦ διαγωνισμοῦ τῶν γραφέων τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης καὶ τῶν ἐξετάσεων τῶν ὑποψηφίων δικηγόρων». (Γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀναβολῆς ἢ ἀναστολῆς τῆς τελέσεως ἀγώνων». (Γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου ͵ΓΩΚΗʹ τῆς 18 Ἰουλίου 1911 περὶ κεντρικοῦ ἐποπτικοῦ συμβουλίου τῆς Δημοτικῆς Ἐκπαιδεύσεως». (Γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν νόμων ͵ΓΩΚΓʹ περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ Ἐθνικοῦ Πανεπιστημίου καὶ ͵ΓΩΚΕʹ περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ Καποδιστριακοῦ Πανεπιστημίου». (Γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συστάσεως Δικαστηρίου λειῶν». Ἡ ἐπιτροπὴ δὲν κατέθηκε τὴν ἔκθεσίν της. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν ἂν στέργει εἰς τὴν παράτασιν τῆς προθεσμίας ἢ νὰ προβῶμεν εἰς συζήτησιν ἄνευ ἐκθέσεως.

§83Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Δὲν παρῆλθε τὸ τριήμερον.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρῆλθε.

§85Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Κατ’ ἀρχὴν ἔχει ψηφισθῆ τὸ νομοσχέδιον.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα, καὶ ἑπομένως ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν ἂν στέργει νὰ χορηγήσῃ νέαν προθεσμίαν ἢ νὰ προβῇ εἰς συζήτησιν ἄνευ ἐκθέσεως.

§87ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ χορηγηθῇ.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὥστε χορηγεῖται εἰκοσιτετράωρος προσέτι προθεσμία. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ναυτικῆς δυνάμεως κατὰ τὸ 1913». (Γίνεται δεκτὸν τὸ μόνον ἄρθρον ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἑρμηνείας τοῦ νόμου ͵ΓϠΙʹ τῆς 14 Αὐγούστου 1911 περὶ τῆς ἐν τῷ Πολεμικῷ Ναυτικῷ ἐκπαιδεύσεως». (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον μόνον ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 18 Νοεμβρίου 1912 Β. Διατάγματος περὶ κατατάξεως ἐν τῷ Πολεμικῷ Ναυτικῷ τῶν μαθητευομένων μηχανικῶν κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ἐπιστρατεύσεως». (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον μόνον ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀποζημιώσεως ἐκτάκτου προσωπικοῦ τοῦ Πολεμικοῦ Ναυτικοῦ καὶ τοῦ Ἐπιτελείου καὶ πληρώματος τοῦ βοηθητικοῦ εὐδρόμου «Μακεδονίας». (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον μόνον ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ τοῦ προσωπικοῦ τοῦ Ἀσυρμάτου τηλεγράφου διατάξεων». (Γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1–3). Ἄρθρον 4ον (ἀναγινώσκεται).

§89Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἔχει διαγραφῆ τὸ τέταρτον εἰς τὴν αʹ ἀνάγνωσιν.

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. (Ψηφίζεται τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀντικαταστάσεως τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ νόμου ΓϠϞΑʹ τῆς 13 Ἰανουαρίου 1912 περὶ τροποποιήσεως τῶν πρὸς προβίβασιν προσόντων τῶν ἀξιωματικῶν καὶ τῶν περὶ ὀργανώσεως τῶν πληρωμάτων τοῦ Ναυτικοῦ διατάξεων»· Ἄρθρον μόνον (ἀναγινώσκεται).

§91Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἡ ὕπαρξις τῆς Ἀγγλικῆς ἀποστολῆς ἔκαμε τὴν Βουλὴν νὰ παραχωρήσῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὅ,τι εἶναι δικαίωμα τῆς Βουλῆς. Παραδέχομαι, ὅτι ἤδη ἡ Ἀγγλικὴ ἀποστολὴ δὲν δύναται νὰ ἐνεργήσῃ· ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ δοθῇ εἰς τὴν Κυβέρνησιν αὐτὸ τὸ δικαίωμα· διατί νὰ δοθῇ μὴ ὑπαρχούσης αὐτῆς τῆς ἀσφαλείας, τῆς ἀνεξαρτήτου περιπτώσεως, διατί νὰ κάμῃ τι, ὅπερ εἶναι δικαίωμα τῆς Βουλῆς; Νομίζω ὅτι ἕως ὅτου τελειώσῃ ὁ πόλεμος τὸ Βασιλικὸν Ναυτικὸν δύναται νὰ ἐξέλθῃ τῶν δυσχερειῶν ἄνευ ἀντιμισθιῶν.

§92Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὁ κ. συνάδελφος ἐπελάθετο τῆς δηλώσεως, τὴν ὁποίαν ἔκαμα ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς, ὅτι λόγῳ τοῦ μὴ δυνατοῦ κατὰ τὴν ἐπιστράτευσιν τῆς ἐμφανίσεως τῆς Ἀγγλικῆς ἀποστολῆς δι’ ἐπισήμου γνωμοδοτήσεως μνημονευομένης εἰς Β. Διάταγμα δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῶσιν αἱ μελέται αἱ ὑπάρχουσαι εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν. Ἔκαμα τὴν δήλωσιν ταύτην, διότι τοῦ νόμου θὰ γίνῃ χρῆσις μόνον πρὸς ἐφαρμογὴν τῶν ὑπαρχουσῶν μελετῶν τῆς Ἀγγλικῆς ἀποστολῆς.

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον μόνον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ψηφίζεται εἶτα καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου. Ψηφίζονται εἶτα τὰ νομοσχέδια· 1) «περὶ προσλήψεως ἀλλοδαπῶν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Β. Ναυτικοῦ»· 2) «περὶ μετακλήσεως εἰδικῶν ἀλλοδαπῶν πρὸς μελέτην τῆς καταστάσεως τοῦ Πολεμικοῦ Ναυστάθμου»· 3) «περὶ κανονισμοῦ ἡμερησίας ἀποζημιώσεως καὶ μηνιαίας ἐπιχορηγήσεως δι’ ἔξοδα παραστάσεως εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς κλπ. τοῦ Π. Ναυτικοῦ ἐν καιρῷ ἐπιστρατεύσεως»).

§94Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Τὸ αʹ ἄρθρον θὰ τροποποιηθῇ ὡς ἑξῆς, διὰ νὰ εὑρίσκηται ἐν ἁρμονίᾳ μὲ τὸ ὅμοιον νομοσχέδιον περὶ τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ στρατοῦ τῆς ξηρᾶς. «Ἀπὸ τῆς 1ης Φεβρουαρίου 1913 μέχρι τῆς δημοσιεύσεως τοῦ Β. Διατάγματος περὶ μερικῆς ἢ γενικῆς ἀποστρατεύσεως». Ἐπίσης ἔγινε λάθος ἐν τῇ ἐκτυπώσει διὰ τοὺς κατωτέρους ἀξιωματικούς· ἀναγράφονται δραχμαὶ 190, ἐνῷ εἶναι μόνον 90.

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἀνατυπωθῇ. (Ψηφίζεται εἶτα τὸ ἄρθρον τοῦτο, ὡς ἐτροπολογήθη, καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 2).

§96Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Καὶ εἰς τὸ ἄρθρον 2 πρέπει νὰ γίνῃ ἡ αὐτὴ διόρθωσις, ἐν σχέσει πρὸς τὴν ἀποστράτευσιν.

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν πρόκειται περὶ τροπολογίας, ἀλλὰ περὶ διορθώσεως.

§98Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Μάλιστα. (Ψηφίζεται εἶτα τὸ ἄρθρον 2, ὡς διωρθώθη, ὡς καὶ τὸ ἄρθρον 3, ἀναγινώσκεται δὲ τὸ ἄρθρον 4). Ἀπὸ τοῦ 4ου ἄρθρου θέλει διαγραφῆ τὸ 2 ἐδάφιον. (Ψηφίζεται εἶτα τὸ ἄρθρον 4, ὡς ἐτροπολογήθη, ὡς καὶ τὸ ἄρθρον 5).

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ψήφισις τοῦ συνόλου ἀναβάλλεται λόγῳ τῶν τροπολογιῶν. (Γίνεται εἶτα δεκτὸν εἰς βʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον «περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου ͵ΓΥΙΖʹ (ὑπ’ ἀριθ. 3417) τῆς 16 Νοεμβρίου 1909 περὶ τροπολογίας τοῦ περὶ ὁρίου ἡλικίας τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Β. Ναυτικοῦ νόμου ᾼΧΜ’ καὶ τῶν νόμων περὶ ναυτικῶν προβιβασμῶν»).

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τῶν αἰτίᾳ πολέμου προβιβασμῶν καὶ συντάξεων τῶν ἀξιωματικῶν καὶ τῶν πληρωμάτων τοῦ Β. Ναυτικοῦ». Τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ 1ου ἄρθρου ἔχει ὁ κ. Ἀραβαντινός.

§101Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Παρακαλῶ νὰ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλὴ συζητουμένου τοῦ ἄρθρου 1 νὰ ὁμιλήσω περὶ τοῦ συνόλου τοῦ νομοσχεδίου καὶ νὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως ἀναβάλῃ τὴν ψήφισιν αὐτοῦ, εἶμαι δὲ βέβαιος ὅτι, ἀφοῦ μὲ ἀκούσῃ ἅπαξ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, θέλει μὲ εὐχαριστήσει, διότι ζητῶ τὴν ἀναβολήν. Ἤδη ἀπὸ τοῦ Ὀκτωβρίου τοῦ 1912 παρεσχέθη εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὸ δικαίωμα τῶν κατ’ ἐκλογὴν προβιβασμῶν. Τοῦ δικαιώματος τούτου δὲν ἐγένετο χρῆσις, ἐνῷ ναυτικαὶ ἀνδραγαθίαι κατηγλάϊσαν τὸν ἀγῶνα, καί, διὰ νὰ εἶμαι ἀκριβὴς καὶ ἂν δὲν μὲ ἀπατᾷ ἡ μνήμη, ἅπαξ ἐγένετο μόνον χρῆσις τοῦ παραχωρηθέντος δικαιώματος, διὰ νὰ προαχθῇ εἷς μηχανικὸς ὑπηρετῶν ἐν τῷ Ναυστάθμῳ εἰς ἀνώτερον βαθμόν.

§102Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Ὁ μηχανικὸς τῶν «Σπετσῶν».

§103Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ὄχι. Ὁ μηχανικὸς ἐκ Σπετσῶν Λεωνίδας. Ἐχορηγήθη εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὸ δικαίωμα, ὅπως λόγῳ ἀνδραγαθίας καὶ πρὸς ἐπιβράβευσιν προάγῃ ἀξιωματικοὺς ἄνευ ἄλλων προσόντων, τοῦ δικαιώματος δὲ τούτου δὲν ἐγένετο χρῆσις.

§104Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Αὐτὸ δὲν εἶναι τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως.

§105Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Οὔτε φέρω τώρα τὸ ζήτημα, ἂν καὶ εἶναι κακόν, καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι θὰ συμφωνήσητε ὅτι εἶναι κακὸν ὅτι τοῦ νόμου ἐγένετο χρῆσις πρὸς προαγωγὴν ἀξιωματικοῦ, ὁ ὁποῖος δὲν ὑπηρέτησεν εἰς τὸν Στόλον καὶ ὁ ὁποῖος δὲν ἠνδραγάθησε.

§106Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Διὰ νὰ λάβῃ 30 δραχμὰς σύνταξιν περισσότερον.

§107Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Δηλαδὴ πρὸς ἄλλον σκοπὸν ἐγένετο χρῆσις τοῦ νόμου, τὸν ὁποῖον ἐψηφίσαμεν τὸν Ὀκτώβριον. Ἀλλὰ αὐτὸ καθ’ ἑαυτὸ τὸ γεγονὸς δὲν μὲ ἐνδιαφέρει. Θέλω μόνον νὰ πιστοποιήσω ὅτι τοῦ νόμου ἐκείνου δὲν ἐγένετο μέχρι τοῦδε χρῆσις, ἀφοῦ δὲ δυνάμεθα νὰ ἐλπίζωμεν, ὅτι εὑρισκόμεθα εἰς τὸ πέρας τοῦ ναυτικοῦ ἡμῶν ἀγῶνος, νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ὑπερβολικὴ ἡ μικρὰ ἀναβολή, τὴν ὁποίαν ζητῶ, διὰ νὰ τροποποιηθῇ καλλίτερον τὸ νομοσχέδιον. Ἀλλ’ ἂς ἐξετάσωμεν προσεκτικώτερον τί ζητεῖ ἡ Κυβέρνησις. Διὰ τοῦ ἄρθρου 1ου ζητεῖται, ὅπως πάντες οἱ ἀξιωματικοί, ὅσοι καὶ ἂν ὑπάρχωσι, κρίνωνται ὡς κατ’ ἐκλογὴν προακτέοι. Θὰ ἠδύνατό τις εὐθὺς ἀμέσως νὰ παρατηρήσῃ ὅτι τὸ μέτρον τοῦτο, αὐτὸ καθ’ ἑαυτό, δὲν εἶναι τόσον χρήσιμον, τόσον ἀναγκαῖον, διότι ἤδη ὡς πρὸς μὲν τοὺς ἀνωτέρους ἔχει πάντοτε ἡ Κυβέρνησις τὸ δικαίωμα νὰ τοὺς προάγῃ κατ’ ἐκλογήν, ὡς πρὸς δὲ τοὺς κατωτέρους κατὰ ποσοστὸν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ὁμοιοβάθμων.

§108Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἔχει καὶ διὰ τοὺς ἀνωτέρους, διότι προάγονται μὲν κατ’ ἐκλογήν, ἐὰν ὅμως ἔχωσιν ὡρισμένην ὑπηρεσίαν, ἐνῷ διὰ τοῦ νομοσχεδίου φέρεται οἱαδήποτε καὶ ἂν εἶναι ἡ ὑπηρεσία.

§109Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Κατὰ τὸ νομοσχέδιον λοιπὸν πάντες οἱ ἀξιωματικοὶ θὰ τεθῶσιν ὑπὸ τὴν κρίσιν τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Στόλου, ὁ ὁποῖος θ’ ἀποφανθῇ περὶ αὐτῶν ἂν εἶναι προακτέοι κατ’ ἐκλογὴν ἢ στάσιμοι, τοῦτο δὲ οὐσιαστικῶς σημαίνει ὅτι ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Στόλου τιθέμενος πρὸ διλήμματος θ’ ἀποφανθῇ περὶ πάντων ὡς προακτέων κατ’ ἐκλογὴν πλὴν τῶν ὀλίγων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐκκαθαριστέοι. Ὥστε ἕως ἐδῶ, ἕως τὸ ἄρθρον 3, δὲν ἔχομεν προβιβασμοὺς ἀλλ’ ἐκκαθάρισιν. Πῶς δὲ θὰ γίνωσιν οἱ προβιβασμοί; Τοῦτο λέγει ἐμμέσως τὸ ἄρθρον 4 τοῦ νομοσχεδίου: «Ἡ εἰς ἀνώτερον βαθμὸν προαγωγὴ τῶν κατ’ ἐκλογὴν προτεινομένων ἐνεργεῖται κατὰ τοὺς ὁρισμοὺς τοῦ ἀπὸ 30 Δεκεμβρίου 1912 Β. Διατάγματος «περὶ προβιβασμοῦ τῶν ἀξιωματικῶν παντὸς κλάδου τοῦ Β. Ναυτικοῦ, ὅπερ κυροῦται καθ’ ἁπάσας αὐτοῦ τὰς διατάξεις». Ἂς ἴδωμεν τώρα τὸ Διάταγμα τῆς 30 Δεκεμβρίου, τοῦ ὁποίου ἡ κύρωσις ζητεῖται μὲ τόσην ἀφέλειαν καὶ ἀνεπισημότητα, ὥστε μικροῦ δεῖν νὰ παρήρχετο αὐτὸ ἡ Βουλὴ ἐντελῶς ἀπαρατήρητον! Κατὰ τὸ σύστημα τοῦ Διατάγματος ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Στόλου ὄχι μόνον θ’ ἀποφανθῇ περὶ πάντων τῶν ἀξιωματικῶν ἂν εἶναι προακτέοι κατ’ ἐκλογὴν ἢ στάσιμοι, δηλαδὴ περὶ τῆς ἀποβολῆς τῶν μὴ ἱκανῶν, ἀλλὰ συνάμα θὰ καταρτίσῃ καὶ ἐπιλογὴν μεταξὺ τῶν κατ’ ἐκλογὴν προακτέων, δηλαδὴ θὰ κανονίσῃ καὶ τὴν σειρὰν τῶν κατ’ ἐκλογὴν προακτέων. Περαιτέρω δ’ ἐν τῷ αὐτῷ Διατάγματι, τοῦ ὁποίου ζητεῖτε ἐν ἄρθρῳ 4 τὴν κύρωσιν, φέρεται ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ μεταβάλῃ τὴν σειρὰν τὴν ὑπὸ τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Στόλου κανονισθεῖσαν. Δὲν θέλω παντάπασι νὰ θέσω ἐν ἀμφιβολίᾳ τὴν καλὴν πίστιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν. Βεβαίως ἐφαντάσθη ὅτι εἶναι δυνατὸν ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Στόλου νὰ πλανηθῇ περὶ τὴν τοιαύτην ἢ τοιαύτην ἐκτίμησιν καὶ ἐν τῇ ἐνασκήσει τοῦ δικαιώματος τῆς ἐπιλογῆς νὰ προβῇ εἰς ἀδικίαν τινά, καὶ ἤθελε τὴν ἀδικίαν ταύτην ν’ ἄρῃ. Ἀλλά, ὅσον καὶ ἂν εἶναι ἀξιέπαινος ἡ πρόθεσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν, ἐρωτῶ τὴν Βουλήν, διότι τὸ ζήτημα ἀφορᾷ τὸ ἔθνος, διότι εἶναι ζήτημα πειθαρχίας τοῦ Ναυτικοῦ, ἂν ἐπιτρέπεται διὰ τοῦ νομοσχεδίου, ὡς εἶναι συντεταγμένον, νὰ δώσωμεν εἰς χεῖρας τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν τὸν πίνακα τῶν ἀξιωματικῶν, ἵνα μεταβάλῃ τὴν σειρὰν τῆς ἀρχαιότητος ἑκάστου. Καὶ ἂν δὲν ἀμφισβητῶ, ὡς δὲν ἀμφισβητῶ, τὴν καλὴν πίστιν οὔτε τὴν ἀγαθὴν πρόθεσιν τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ, ἐὰν ἐν τῇ κρίσει του ὅμως πλανηθῇ, ἐὰν μεταβολή τις, ἣν αὐτὸς θὰ ἐπιχειρήσῃ, εἶναι προϊὸν κακῆς κρίσεως, δὲν νομίζει ὅτι αὐτὴ ἡ ἀδικία, ἣν θὰ πράξῃ ἐπιχειρῶν νὰ διορθώσῃ ὑποτιθεμένην ἀδικίαν τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Στόλου, ὅτι θὰ δημιουργήσῃ σπέρματα ἀναρχίας ἐν τῷ ναυτικῷ; Καὶ εἶναι ἐπιτετραμμένον οὕτω προχείρως νὰ συζητήσῃ ἡ Βουλὴ καὶ νὰ ἐγκρίνῃ τὸ νομοσχέδιον καὶ δὲν ἐπιβάλλεται νὰ σκεφθῶμεν ὡριμώτερον, διὰ νὰ ἐξεύρωμεν τρόπον ἐξασφαλίζοντα ὥστε νὰ μὴ γεννηθῶσιν ὑπόνοιαι ἀδικιῶν ἐν τῷ ναυτικῷ καὶ νὰ μὴ ἐνσπαρῇ τὸ πνεῦμα τῆς ἀναρχίας ἐν αὐτῷ; Προτείνω λοιπὸν ἀναβολὴν καὶ παραπομπὴν τοῦ νομοσχεδίου εἰς ἐπιτροπήν.

§110Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δύνασθε νὰ ὑποβάλητε παρατηρήσεις εἰς ἕκαστον ἄρθρον, διότι δὲν πρόκειται ἤδη περὶ συζητήσεως κατ’ ἀρχήν.

§111Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Τὸ δικαίωμα τὸ διδόμενον εἰς τὸν Ἀρχηγὸν τοῦ Στόλου, ὅστις ἔχει τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ ὑπὲρ πάντα ἄλλον τὴν ἐκτίμησιν τοῦ ἀγορεύοντος, εἶναι δικαίωμα, ὅπερ δὲν θὰ δυνηθῇ μὲ ὅλην τὴν καλὴν πρόθεσιν καὶ τὴν διακρίνουσαν αὐτὸν ἱκανότητα νὰ χρησιμοποιήσῃ καταλλήλως ἐφ’ ὅσον ἀπόκειται εἰς αὐτὸν ν’ ἀποφανθῇ περὶ ἀξιωματικῶν, οὓς δὲν εἶδε, περὶ ἀξιωματικῶν ἐκτὸς τῶν καθηκόντων του, ξένων πρὸς τὴν ἱκανότητα τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ Στόλου. Πῶς οὗτος θὰ κρίνῃ ἀξιωματικοὺς ἐργαζομένους εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ἢ ἰατροὺς ἐργασθέντας ἐν τῷ νοσοκομείῳ Φαλήρου ἀπορῶ. Τί δὲ θὰ συμβῇ τότε; ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Στόλου δὲν θὰ φέρῃ εὐθύνην τῆς ἀποφάσεως, εἰς ἣν θὰ προβῇ, ἢ δὲν θὰ προβῇ εἰς γνώμην. Συνεπῶς καὶ εἰς τὴν μίαν καὶ εἰς τὴν ἄλλην περίπτωσιν θὰ γίνωνται ἀδικίαι, ἐφ’ ὅσον εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν γινώσκοντα καὶ τοὺς νόμους καὶ τὰ Διατάγματα ἀπομένει τὸ δικαίωμα νὰ συμπληρώσῃ ὅ,τι ὁ ἀρχηγὸς δὲν γνωρίζει,διότι ὑποτίθεται ὅτι οὗτος εἶναι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζῃ ὅ,τι ἐκ τῆς ὑπηρεσίας εἶναι ὑπὸ τὰς ἀμέσους διαταγάς του. Θὰ μείνῃ εἰς τὸν ἀρχηγὸν τοῦ Στόλου νὰ κρίνῃ περὶ ὅσων ἔχει ὑπὸ τὰς διαταγάς του, καὶ θὰ μείνῃ εἰς τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν τὸ δικαίωμα ν’ ἀνατρέψῃ τὴν σειρὰν τῶν ἄλλων ἀξιωματικῶν.

§112Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Δὲν συμβαίνει τὸ ἴδιον εἰς τὸν στρατὸν τῆς ξηρᾶς.

§113Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Τοῦτο ἔμελλον νὰ εἴπω. Εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη ν’ ἀφαιρεθῇ ἀπὸ τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ τὸ δικαίωμα τοῦτο, διότι τὸ πνεῦμα ὅλης τῆς νομοθεσίας τῶν τελευταίων ἐτῶν εἶναι ν’ ἀφαιρεθῶσι τοιαῦτα δικαιώματα ἀπὸ κοινοβουλευτικοὺς Ὑπουργοὺς ἄνευ τῆς προτάσεως συμβουλευτικῶν σωμάτων, διὰ νὰ μὴ ἐπέρχωνται καταχρήσεις. Ἀλλὰ δὲν ἀρκεῖ τοῦτο μόνον· εἰς τὸ ἄρθρον 1ον θὰ ἴδητε ὅτι δίδεται χρονικὸν διάστημα εἰς τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν ἀδικαιολόγητον, ὅπως ἐξασκήσῃ τὸ δικαίωμα τοῦτο μέχρι τῆς 30 Ἀπριλίου 1914. Ἐὰν δὲ συνδυασθῇ ἡ διάταξις αὕτη πρός τινα ἄλλην συμπεριλαμβάνουσαν καὶ τοὺς ὁσασδήποτε καὶ ἂν ἔχωσιν ὑπηρεσίας, δύνανται νὰ προκύψωσι τερατώδη, διότι διὰ τῆς χρησιμοποιήσεως τῆς διατάξεως ταύτης δύναταί τις νὰ προβιβασθῇ ἤδη καὶ μέχρι τοῦ Ἀπριλίου 1914 δευτέραν φοράν. Δὲν βλέπω δὲ τὸν λόγον διατί εἰς τοὺς ἐκτελεστὰς τῶν καθηκόντων των κατὰ τρόπον διακεκριμένον πρέπει νὰ προστεθῶσι καὶ οἱ τεχνῖται τοῦ Βασιλικοῦ Ναυστάθμου.

§114Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐτέθησαν καὶ οἱ τεχνῖται, διότι καὶ οὗτοι κατὰ τὸ στάδιον τῆς ἐπιστρατεύσεως εἰργάσθησαν ὑπερανθρώπως καὶ πολυτρόπως, διότι εἰργάζοντο καὶ τὴν νύκτα, ἐθεωρήθη δὲ ὅτι καὶ περὶ αὐτῶν ἔπρεπε νὰ ληφθῇ μέτρον. Ἵνα ὅμως μὴ ὑπάρξῃ ἡ ἐντύπωσις ὅτι οἱ τεχνῖται περιελήφθησαν, ἵνα διευκολυνθῇ ἡ προαγωγὴ τούτων ἄνευ πραγματικῆς ἐκτιμήσεως, δὲν ἔχω δυσκολίαν νὰ τοὺς διαγράψω. Νομίζω ὅμως ὅτι θ’ ἀδικήσητε τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς μὲ τὴν ἐπιμονήν σας.

§115Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Δὲν βλέπω διατί ὁ ἐκτελέσας εἰρηνικὰ τεχνικὰ καθήκοντα δὲν πρέπει ν’ ἀμείβηται καὶ πρέπει ν’ ἀμείβηται ὁ ἐκτελέσας ἐν πολέμῳ, ἀλλ’ ἀκινδύνως τὰ αὐτὰ καθήκοντα. Ὁ σκοπὸς τοῦ νόμου εἶναι, ὅπως αἱ ὑπηρεσίαι, αἵτινες δὲν ἐκτελοῦνται διὰ τοῦ χρόνου ἢ τοῦ μέτρου ἢ τοῦ ποσοῦ, ἀλλὰ δι’ ἰδιαιτέρας ἐπιδείξεως πρὸ τοῦ ἐχθροῦ, αὐταὶ ν’ ἀμείβωνται. Οἱ τεχνῖται ἐξετέλεσαν τοιαύτας ὑπηρεσίας πρὸ τοῦ ἐχθροῦ; Οἱ τεχνῖται ἔχουσι πολλοὺς τοὺς προστάτας καὶ οἱ τεχνῖται θὰ χρησιμοποιηθῶσιν οὕτω πρὸς ἱκανοποίησιν πολιτικῶν ἐπεμβάσεων εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν. Διὰ τοὺς τεχνίτας βεβαίως θὰ εἶναι ὀρθὸν νὰ ληφθῇ εἰδικὸν μέτρον πρὸς ἀμοιβὴν τῶν ὑπηρεσιῶν των καὶ οὐχὶ διὰ προτάσεως προσωπικῆς ἐπιτρεπούσης τὴν ἐκ δευτέρου προαγωγήν των.

§116Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἅπαξ.

§117Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Μετὰ τὴν δήλωσιν τοῦ Ὑπουργοῦ παρέλκει νὰ εἴπω τι πλειότερον περὶ αὐτῶν. Ὁ χρόνος ὅμως, ὁ ὁποῖος τίθεται, ὅπως μέχρι τῆς 30 Ἀπριλίου 1914 δοθῇ τὸ δικαίωμα τῆς προαγωγῆς εἰς τὸν Ὑπουργόν, εἶναι ἀδικαιολόγητος, διότι διὰ τοῦ μακροῦ χρόνου τούτου δύνανται νὰ χρησιμεύσωσιν ὡς δικαιολογία προαγωγῆς ὄχι μόνον ὁ πόλεμος, ἀλλὰ καὶ πολλὰ πράγματα μετὰ τὸν πόλεμον, ἰδίως δὲ ἡ διόρθωσις ἀνισότητος, ἥτις θὰ ἐπέλθῃ μετὰ τὸν πρῶτον προβιβασμόν, ἵνα ἡ ἀνισότης ἐπιταθῇ ἢ γενικευθῇ. Οὔτε δὲ βλέπω διὰ τίνα λόγον δὲν πρέπει νὰ ληφθῇ καθόλου ὑπ’ ὄψιν ὁ χρόνος τῆς ὑπηρεσίας, ὅταν μάλιστα πρόκειται ὡς μόνη ἄγκυρα σωτηρίας, καὶ οὐχὶ πάντοτε, νὰ εἶναι ἡ πρότασις τοῦ ἀρχηγοῦ δι’ ὑπηρεσίας, τὰς ὁποίας δὲν ἔχει ὑπ’ ὄψει. Τὸ ἐφάπαξ τίθεται ὡς δικαίωμα διὰ τὸν Ὑπουργόν· ἡ προσοχὴ ὅμως τῆς Πολιτείας, ἡ ὁποία βεβαίως θὰ ὑπάρξῃ, θὰ θέσῃ ἕνα χαλινόν. Ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον τὸ δικαίωμα τοῦτο παρατείνεται βαθμηδὸν καὶ κατ’ ὀλίγον δύναται νὰ γίνῃ ἀνατροπὴ τοῦ ἐφάπαξ καὶ νὰ γίνῃ χρῆσις ἐπ’ ἄπειρον τοῦ δικαιώματος, τὸ ὁποῖον ζητεῖται νὰ δώσωμεν εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν, ὥστε ἐπὶ μακρὸν χρονικὸν διάστημα μέχρι τέλους Ἀπριλίου 1914 οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ Βασιλικοῦ Ναυτικοῦ θὰ εὑρίσκωνται εἰς ἀναστάτωσιν, εἰς ἐπανάστασιν, εἰς τρόμον, διότι ἡ θέσις ἑνὸς ἑκάστου θὰ ἐξαρτᾶται ἐκ τῆς δικαιοδοσίας τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν, ὁ ὁποῖος δύναται νὰ μὴ εἶναι παρών, ἀλλ’ εἷς ἄλλος, ὅστις μάλιστα δύναται νὰ δικαιολογηθῇ ὅτι, διὰ νὰ ἄρῃ τὰς ἀνισότητας, τὰς ὁποίας ἐγέννησε τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον ἐλάβετε, ἠθέλησε νὰ τὰς ἐπανορθώσῃ. Ἐννοῶ, ὅτι ἐν καιρῷ πολέμου πρέπει νὰ παρέχηται ἐξαιρετικὸν δικαίωμα εἰς τοὺς ἀρχηγούς. Θὰ ἤθελον ὅμως καὶ διὰ τὸ Β. Ναυτικὸν νὰ ληφθῶσι τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἐλήφθησαν καὶ διὰ τὸν στρατὸν τῆς ξηρᾶς, ἀπὸ τὰ ὁποῖα ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐξῄρεσεν ἑαυτὸν καὶ ἀφῆκεν ὅλα εἰς τὰ σώματα, οὔτε δὲ ἐζήτησε τοιαῦτα δικαιώματα, τὰ ὁποῖα ζητοῦνται δι’ αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου, ὅπως θὰ λάβω τὴν τιμὴν εἰς ἑπόμενα ἄρθρα νὰ παραστήσω εἰς τὴν Βουλήν.

§118Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Ὀφείλω νὰ δώσω ἐν προχείρῳ ἐξηγήσεις τινὰς εἰς τὴν Βουλήν, καθόσον οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι φαίνεται ὅτι προχείρως εἶδον τὸ νομοσχέδιον καὶ δὲν ἔσχον τὸν ἀπαιτούμενον χρόνον, ὅπως ποιήσωνται τὸν δέοντα ἔλεγχον ἐπὶ τούτου. Ζητεῖται ἐν πρώτοις διὰ τοῦ νομοσχεδίου, ὡς ἐξετελέσθη ἤδη διὰ Β. Διατάγματος τῆς 30 Δεκεμβρίου 1912, ἡ δέσμευσις τῶν χειρῶν τοῦ Ὑπουργοῦ. Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν προσέρχεται διὰ νομοσχεδίου ζητῶν νὰ δεσμεύσῃ τὰς χεῖρας αὐτοῦ καὶ οὐχὶ νὰ ἐλευθερώσῃ ταύτας, ἵνα πράξῃ κατὰ βούλησιν. Ὑπάρχει νόμος ψηφισθεὶς κατὰ Ὀκτώβριον, ὅστις περιέχει τὰς αὐτὰς διατάξεις, ὅστις ἔδωκε τὸ δικαίωμα εἰς τὸν Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν, ἵνα προαγάγῃ πάντα ἀξιωματικὸν κατ’ ἐκλογήν. Ἐν τούτοις ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν δὲν ἐποιήσατο χρῆσιν τοῦ δικαιώματος τούτου τοῦ ἀπολύτου, τὸ ὁποῖον εἶχεν, οὔτε ἔκρινεν ὅτι ἡ ἀπαράμιλλος τῳόντι ἀνδραγαθία τοῦ ὑποπλοιάρχου Βότση ἔδωκεν αὐτῷ τὸ δικαίωμα, ὅπως προβῇ εἰς πρόωρον προαγωγήν. Διὰ ποῖον δὲ λόγον; Διότι ἐσκέφθη ὅτι τὰ ἀνδραγαθήματα τοῦ πολέμου δὲν προέρχονται μόνον ἐκ τῆς γενναιότητος τοῦ ἀνδραγαθοῦντος, ἀλλὰ καὶ ἐκ τῆς περιστάσεως, ἡ ὁποία δίδεται εἰς αὐτόν, ἵνα ἀνδραγαθήσῃ. Ἐφ’ ὅσον δὲ διαρκεῖ ὁ πόλεμος, καὶ εἰς ὅλους τοὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ Β. Ναυτικοῦ θὰ ἐδίδετο ἴσως ἡ εὐκαιρία, ἡ περίστασις, ὅπως δείξωσι τὰς ἀρετὰς αὑτῶν, δὲν ἠθέλησεν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν νὰ ποιήσηται χρῆσιν τοῦ δικαιώματος αὑτοῦ τῆς προαγωγῆς κατ’ ἐκλογήν, ἵνα μὴ ἀδικήσῃ τοὺς ἄλλους ἀξιωματικοὺς, οἵτινες οὕτω θὰ ἔβλεπον τὴν ἀρχαιότητα αὑτῶν ὑπερπηδωμένην, ἀδικήσῃ δὲ τούτους, διότι δὲν εἶχον τὴν τύχην νὰ ἴδωσι τὸν ἐχθρὸν ἐξ ὑπαιτιότητος αὐτοῦ τοῦ ἐχθροῦ. Ἐκ τῆς αἰτίας ταύτης ὁρμώμενος δὲν ἠθέλησα οὔτε ἐπεθύμησα νὰ ποιήσωμαι χρῆσιν τοῦ δικαιώματος τῆς κατ’ ἐκλογὴν προαγωγῆς μέχρις ὅτου λήξῃ καὶ ἡ τελευταία τοῦ πολέμου ἡμέρα. Ὅταν δὲ λήξῃ ὁ πόλεμος, τότε πλέον θὰ γίνῃ ὁ ἀπολογισμὸς τῶν πεπραγμένων παρ’ ὅλου τοῦ στόλου καὶ τότε θὰ ἀποδοθῇ εἰς ἕκαστον τὸ προσῆκον. Ἀλλ’ ἀκριβῶς, ἵνα οὕτω γένωνται τὰ πράγματα, διὰ τοῦτο εἰσηγεῖται τὸ παρὸν νομοσχέδιον ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, διότι θὰ συνέβαινε τὸ ἑξῆς περίεργον. Ἐνῷ καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τοῦ πολέμου θὰ ἠδύνατο ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν νὰ προαγάγῃ τὸν Α. ἢ Β. ἀξιωματικὸν κατ’ ἐκλογήν, καίπερ μὴ ἐκπληρώσαντα ὁλόκληρον τὴν ἀπαιτουμένην ὑπηρεσίαν κατὰ νόμον, λήγοντος τοῦ πολέμου θὰ ἔπαυε τὸ δικαίωμα τοῦτο τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν τὸ ὑπὸ τοῦ νόμου χορηγούμενον, καὶ κατὰ συνέπειαν πράξεις κατὰ τὸν πόλεμον συντελεσθεῖσαι δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀμειφθῶσι, δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ προαχθῶσιν οἱ διαπράξαντες ταύτας ἀξιωματικοί, διότι ἐλλείπει ἀπὸ τούτων ἑνὸς μηνὸς ἢ δίμηνος ὑπηρεσία. Ἐκρίθη λοιπὸν σκόπιμον, ὅπως τὸ πλεονέκτημα, τὸ ὁποῖον παρεσχέθη εἰς ὅλους τοὺς ἀξιωματικοὺς διὰ τοῦ ἰσχύοντος νόμου, ἵνα κατὰ τὸ διάστημα τῆς ἐπιστρατεύσεως δύνανται νὰ προαχθῶσι κατ’ ἐκλογήν, ὁσηνδήποτε καὶ ἐὰν ἔχωσιν ὑπηρεσίαν, τὸ πλεονέκτημα τοῦτο παρατείνωμεν ἐπί τινα χρόνον μετὰ τὸν πόλεμον, ἵνα εἶναι δυνατὸν νὰ ἀμειφθῶσιν αἱ κατὰ τὸν πόλεμον πράξεις. Οὗτος εἶναι ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον παρατείνεται ὁ χρόνος τῆς προαγωγῆς ἀξιωματικῶν κατ’ ἐκλογήν, οἱανδήποτε ὑπηρεσίαν καὶ ἂν ἔχωσιν οὗτοι. Ἀλλὰ διατί τάσσεται προθεσμία μέχρι 30 Ἀπριλίου 1914; Μήπως δι’ ὃν λόγον ὁ ἀξιότιμος ἐκ Λακωνίας Βουλευτὴς ὑπηνίχθη, ἵνα ὁ Ὑπουργὸς ὁ ὑπάρχων ἢ ὁ τυχὸν διαδεχθησόμενος αὐτὸν δύναται νὰ μεταβάλῃ τὰς προτάσεις; Οὐχί· ἀλλὰ διότι ὑπάρχει τὸ Β. Διάταγμα τῆς 30 Δεκεμβρίου 1912, δι’ οὗ ὁ Ὑπουργὸς ἐδέσμευσε τὰς χεῖρας αὑτοῦ τάξας γνωμοδότησιν τοῦ Ναυάρχου, ἵνα δύναται νὰ προαγάγῃ, καὶ διότι ὁ πίναξ ὁ ὑπὸ τοῦ Ναυάρχου καταρτισθησόμενος ἔχει ἰσχὺν ἑνὸς ἔτους. Ἀκριβῶς δὲ διότι ἐπικυροῦται τὸ Διάταγμα διὰ τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου, τίθεται προθεσμία ἐφαρμογῆς τοῦ νομοσχεδίου μέχρι 30 Ἀπριλίου 1914, ὑπολογιζομένου ὅτι ἡ ἐτησία διάρκεια τοῦ πίνακος τοῦ Ναυάρχου θὰ φθάσῃ μέχρι τοῦ σημείου ἐκείνου, διότι ἕως ὅτου συντελεσθῇ ὁ πίναξ — διότι εὑρισκόμεθα εἰς τὸν Φεβρουάριον — θὰ παρέλθῃ καὶ ὁ Μάρτιος καὶ ἴσως ὁ Ἀπρίλιος. Τάσσομεν λοιπὸν αὐτὴν τὴν διάρκειαν ὑπολογίζοντες τὴν πιθανὴν λῆξιν τοῦ ἔτους, καθ’ ἣν θὰ ἰσχύσῃ ὁ πίναξ τοῦ Ναυάρχου. Οὕτως ἐχόντων τῶν πραγμάτων δὲν ὑπάρχει ὁ κίνδυνος τῆς σπορᾶς ζιζανίων ἐν τῷ Β. Ναυτικῷ καὶ τῆς μεταβολῆς τῶν προτάσεων, εἰς τρόπον ὥστε οἱ μὴ προαχθέντες τὴν μίαν ἡμέραν δύνανται νὰ προαχθῶσι τὴν ἄλλην ὑπὸ τοῦ ἑνὸς ἢ τοῦ ἄλλου Ὑπουργοῦ, διότι ἀφ’ ἧς ὁ πίναξ τοῦ Ναυάρχου θὰ κυρωθῇ ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ ἰσχύει δι’ ἓν ἔτος καὶ κατὰ συνέπειαν ὁ Ὑπουργὸς δὲν θὰ δύναται νὰ προβῇ εἰς προβιβασμὸν κατ’ ἐκλογὴν παρὰ μόνον κατὰ τὴν σειρὰν τοῦ πίνακος. Ὥστε πίπτει ἡ αἰτίασις αὕτη, δι’ ἣν ἀκριβῶς εἶχον εἴπει ὅτι προχείρως οἱ κ. Βουλευταὶ εἶδον τὸ νομοσχέδιον καὶ δὲν ἔσχον τὸν ἀπαιτούμενον χρόνον νὰ ποιήσωνται τὸν δέοντα ἔλεγχον. Διὰ τὸ ζήτημα τῆς κατ’ ἐκλογὴν προαγωγῆς, τὸ ὁποῖον ὑπῃνίχθη ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀργολίδος καὶ Κορινθίας συνάδελφος, θὰ ἐπεθύμουν νὰ μὴ προκαλέσω συζήτησιν καὶ ἤθελον προτιμήσει, ἐὰν ὑπάρχῃ ἀμφιβολία παρὰ πολλῶν Βουλευτῶν περὶ τοῦ σκοπίμου καὶ τοῦ χρησίμου τῆς διατάξεως, καθ’ ἣν ὁ Ναύαρχος δύναται νὰ καταρτίσῃ πίνακα ἐκλογῆς, τάσσων τοὺς ἀξιωματικοὺς κατὰ σειρὰν ἐκλογῆς, ἐάν, λέγω, ἤθελον ὑπάρξει ἀμφιβολία, θὰ ἤθελον προτείνει, ἵνα ἐνώπιον ἐπιτροπῆς τῆς Βουλῆς καὶ οὐχὶ δημοσίᾳ δώσω ἐξηγήσεις, καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ ἐπείθοντο οἱ κύριοι συνάδελφοι καὶ θὰ ἠδύναντο νὰ βεβαιώσωσι τὴν Βουλήν, ὅτι τὸ μέτρον καθωρίσθη ἐν τῷ Β. Διατάγματι οὐχὶ ἐκ προθέσεως, ὅπως ἀξιωματικοὶ ἀδικηθῶσιν, ἀλλ’ ἐκ λεπτότητος τῆς ὑπηρεσίας, ἵνα, εἰ δυνατόν, οἱ κρείσσονες καταλάβωσι τὰς ἀνωτέρας θέσεις τοῦ Β. Ναυτικοῦ διατηροῦντες τὴν σειρὰν τῆς ἀρχαιότητός των ἐφ’ ὅσον κρίνονται ὅτι εἶναι προακτέοι, ἐκεῖνοι δέ, οἱ ὁποῖοι ὑπολείπονται, ταχθῶσιν εἰς τὸ ἀριστερόν τοῦ πίνακος, χωρὶς νὰ πληγῶσιν ἐν τῷ στρατιωτικῷ των σταδίῳ. Δὲν εἶναι δυνατόν, εἶπον, νὰ δοθῶσι δημοσίᾳ ἐξηγήσεις, ἀλλά, ἂν πλείονες τοῦ ἑνὸς Βουλευταὶ ἤθελον ἀξιώσει σαφεστέρας ἐξηγήσεις, εἶμαι πρόθυμος νὰ δώσω τὰς ἐξηγήσεις ἐν δωματίῳ συσκέψεως ἐπιτροπῆς. Ὅσον ἀφορᾷ τοὺς τεχνίτας εἶπον, διακόπτων τὸν ἀξιότιμον ἐκ Λακωνίας συνάδελφον, ὅτι εἶναι δίκαιον καὶ δι’ αὐτοὺς νὰ ληφθῇ τὸ μέτρον τοῦτο. Κύριοι, τὰ τοῦ ναυτικοῦ τελοῦντος ἐν ἐπιστρατεύσει ἔχουσιν οὕτως, ὥστε νὰ εἶναι ἄξιοι βραβεύσεως καὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι τάσσουσι τὰ στήθη αὑτῶν ἐναντίον τοῦ ἐχθροῦ, ἀλλὰ καὶ ἐκεῖνοι, οἵτινες ὑπερανθρώπως ἐργαζόμενοι ἐν τῷ Ναυστάθμῳ καὶ ἐν τοῖς συνεργείοις αὐτοῦ κατορθώνουσιν, ὥστε νὰ ἐπαρκῶσιν εἰς τὰς ἐπισκευὰς τῶν πολεμικῶν πλοίων καὶ εἰς τὰς ἀποστολὰς τοῦ ὑλικοῦ, ὥστε τὰ πολεμικὰ πλοῖα νὰ εἶναι πάντοτε ἕτοιμα, καὶ οἱ ἐπιβαίνοντες ἄνδρες νὰ στηρίζωνται ἐπὶ τοῦ πλήρους καταρτισμοῦ τῶν πλοίων καὶ τοῦ ὑλικοῦ. Ἐκεῖνοι δὲ οἱ ἐργάται, οἵτινες κατὰ τὸ διάστημα τῆς ἐπιστρατεύσεως εἰργάσθησαν ἀόκνως ἁρπαζόμενοι δυνάμει τηλεφωνικῆς διαταγῆς τοῦ Ὑπουργείου κατὰ τὰς νύκτας ἐκ τῶν οἰκιῶν αὑτῶν, ἵνα σπεύδωσιν εἰς τὰ ἔργα αὑτῶν κατ’ ἐκτάκτους ἀνάγκας ἀναφυομένας ἑκάστοτε, καὶ ἐκεῖνοι εἶναι ἄξιοι, ἵνα ληφθῶσι μέτρα περὶ αὐτῶν καὶ τύχωσιν, ἂν μὴ προαγωγῆς καὶ παρασήμου, τοὐλάχιστον αὐξήσεως ἡμερησίου ἐπιδόματος, διότι περὶ αὐτοῦ πρόκειται. Διὰ τοῦτο καὶ τοὺς τεχνίτας περιέλαβον εἰς τὴν διάταξιν ταύτην, καθ’ ἣν ἐπιτρέπεται ἡ κατ’ ἐκλογὴν προαγωγὴ ἄνευ τῆς συμπληρώσεως τῆς ὑπηρεσίας τῆς ἀπαιτουμένης κατὰ νόμον, οὗτοι δὲ δὲν ὑπάγονται εἰς τὴν κρίσιν τοῦ Ναυάρχου, διότι κατὰ τὸ νομοσχέδιον ἡ διαδικασία τῆς προαγωγῆς αὐτῶν θὰ κανονισθῇ διὰ Β. Διατάγματος. Προκειμένου περὶ τῶν προτάσεων τοῦ Ναυάρχου ἐν τῷ Διατάγματι, τοῦ ὁποίου ζητεῖται ἡ κύρωσις, καθορίζεται ὅτι ὁ Ναύαρχος θέλει στηριχθῆ ἐπὶ τῶν προτάσεων τῶν ὑποδεεστέρων ὑπηρεσιῶν. Βλέπετε λοιπόν, ὅτι ὅλη αὐτὴ ἡ διαδικασία δὲν ἐνισχύει τὴν αὐθαιρεσίαν τοῦ Ὑπουργοῦ, ἀλλὰ τοὐναντίον ὁρίζεται ὁλόκληρος πυραμὶς διαδικασίας, κατὰ τὴν ὁποίαν αἱ ὑπάλληλοι ἀρχαὶ ὑποχρεοῦνται νὰ ὑποβάλωσιν ἐκθέσεις, ἃς ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Στόλου θὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει του. Ἐθεώρησα δὲ ἀναγκαῖον καὶ τὴν γνωμοδότησιν αὐτὴν τοῦ προϊσταμένου τῶν ὑπηρεσιῶν αὐτῶν καὶ αὐτοῦ τοῦ Ὑπουργοῦ τὴν γνωμοδότησιν νὰ θέσωμεν ὑπὸ τὴν κρίσιν τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Στόλου. Τοῦτο δέ, ἐπειδὴ δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν νὰ γνωμοδοτήσῃ ἐγκύρως περὶ τῶν ναυτικῶν προσόντων τῶν ἀξιωματικῶν καὶ τῶν πληρωμάτων. Πρὸς τοῦτο ἐθεώρησα σκόπιμον ὁ μὲν Ὑπουργὸς νὰ καταρτίσῃ ἔκθεσιν περὶ τῶν λοιπῶν προσόντων τῶν ἀξιωματικῶν, ὁ δὲ Ἀρχηγὸς τοῦ Στόλου περὶ τῶν ναυτικῶν προσόντων αὐτῶν. Οὕτω καὶ τὴν γνωμοδότησιν ταύτην τοῦ Ὑπουργοῦ ἔθηκα ὑπὸ τὴν κρίσιν τοῦ Ἀρχηγοῦ. Μετὰ τοιαύτας διατάξεις, κατὰ τὰς ὁποίας ἡ θέλησις τοῦ Ὑπουργοῦ δεσμεύεται κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ἐνόμιζον ὅτι αἱ ἀντιρρήσεις τῶν κυρίων Βουλευτῶν θὰ ἦσαν πολὺ ὀλιγώτεραι.

§119Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔχει τὴν κακὴν συνήθειαν νὰ καταγγέλλῃ τοὺς κυρίους Βουλευτάς, οἱ ὁποῖοι φέρουσι παρατηρήσεις ἐπὶ τῶν νομοσχεδίων του, ὅτι δὲν ἐμελέτησαν τὰ νομοσχέδια ταῦτα. Δὲν πιστεύω νὰ ἔπεισε τὴν Βουλὴν ὅτι πράγματι ἡμεῖς δὲν ἐγνωρίζομεν τὰ νομοσχέδιά του. Ὄχι μόνον ἐγνώριζον τὸ νομοσχέδιόν του καὶ τὸν νόμον, οὗτινος ζητεῖ τὴν τροποποίησιν, ἀλλ’ ἤξευρον καὶ κάτι ἄλλο ἀκόμη, ποίαν χρῆσιν ἔκαμε τοῦ νόμου, ὅτι δὲν ἔκαμε χρῆσιν τοῦ δικαιώματος, ὅπερ ἐδώκαμεν εἰς αὐτὸν κατ’ Ὀκτώβριον, διὰ νὰ βραβεύσῃ μαχητήν, ἀλλ’ ἵνα βραβεύσῃ ἕνα τεχνίτην τοῦ Ναυστάθμου.

§120Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Διὰ νὰ ἀποστρατεύσω, ὄχι διὰ νὰ βραβεύσω.

§121Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Διὰ ν’ ἀποστρατεύσητε ἐκεῖνον, τὸν ὁποῖον κατελάμβανε τὸ ὅριον, ἢ διὰ ν’ αὐξήσητε τὴν σύνταξίν του; Ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ἐνόμισεν, ὅτι ἀναπτύσσων εἰς ἡμᾶς τὰς διατάξεις, κατὰ τὰς ὁποίας ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Στόλου θὰ γνωμοδοτῇ, θὰ ἠδύνατο νὰ πείσῃ τὴν Βουλήν, ὅτι ἡμεῖς εἴχομεν παρατρέξει τὰς διατάξεις ταύτας. Ὄχι· δὲν εἶχον παρατρέξει τὴν διαδικασίαν τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλ’ ἐπέστησα τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς εἰς τὸ κεντρικὸν σημεῖον, εἰς τὸ ὁποῖον καταλήγει αὕτη, καὶ λέγω τοῦτο. Ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ Διατάγματος φέρει (ἀναγινώσκει)· «Ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Στόλου ὑποχρεοῦται, ὅπως δικαιολογήσῃ τὴν γνωμοδότησίν του περὶ τῆς σειρᾶς τῶν προακτέων ἐν ὅλῳ ἢ ἐν μέρει κλπ.». Καὶ ἐρωτῶ· καταλήξας εἰς αὐτὴν τὴν διάταξιν, ἡ ὁποία εἶναι ἡ οὐσία τοῦ συστήματος, τὸ ὁποῖον προκρίνει ὁ κ. Ὑπουργός, δὲν νομίζει ὅτι διεκδικεῖ ὑπὲρ αὑτοῦ ἓν δικαίωμα, τοῦ ὁποίου ἡ ἀπὸ πληρεστάτης καλῆς πίστεως ἐνάσκησις, ἀλλ’ ἡ ἐνδεχομένη ἀπὸ κακῆς ἐκτιμήσεως ἐνάσκησις θὰ δημιουργήσῃ τὴν ἀναρχίαν εἰς τὸ Ναυτικόν; Τὰς προθέσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ πρῶτος ἐγὼ δὲν ἠθέλησα νὰ θέσω ὑπὸ ἀμφισβήτησιν· ὅτε ὅμως ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀναγνωρίζει ὅτι τὸ ζήτημα εἶναι λεπτὸν καὶ μᾶς καλεῖ εἰς ἰδιαιτέραν σύσκεψιν, ἵνα μᾶς ἐπιδείξῃ διὰ ποίου τρόπου, δι’ ἐγκυκλίων καὶ διὰ δελτίων θὰ ῥυθμίσῃ τὰ πράγματα, οὕτως ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχωσιν ἀδικούμενοι, διότι φοβεῖται τὰς ἀδικίας, ὅτε τοιαῦτα λέγει καὶ ἀναγνωρίζει ὅτι ἐγὼ λέγω ἀληθῆ, δὲν φρονεῖ ὅτι, ἀντὶ νὰ μᾶς καλῇ, ἵνα μᾶς δώσῃ τοὺς λόγους εἰς ἰδιαιτέραν σύσκεψιν, προτιμότερον εἶναι ν’ ἀναβάλῃ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου; Τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἔχητε ὑμεῖς τὸ δικαίωμα νὰ μεταβάλητε ὅλον τὸ μητρῷον τῶν ἀξιωματικῶν ἀπὸ τοῦ σημαιοφόρου μέχρι τοῦ ναυάρχου, ἔστω καὶ διὰ νὰ ἐπανορθώσητε ἀδικίας, τὰς ὁποίας ἤθελε κάμει τυχὸν ὁ Ναύαρχος, δὲν νομίζετε, ὅτι θὰ δημιουργήσητε ἀναρχίαν ἐν τῷ ναυτικῷ καὶ ὅτι θὰ καταστρέψητε τὴν πειθαρχίαν, τὴν παγίωσιν τῆς ὁποίας ὀφείλομεν εἰς τὸν πόλεμον;

§122Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ἐστήριξε τὴν δικαιολογίαν τοῦ νομοσχεδίου εἰς ἓν ἄλλο μέτρον, τὸ ὁποῖον ἔλαβε καὶ τὸ ὁποῖον βεβαίως δὲν ἐμποδίζει, ὅπως, ἂν ὁ νόμος ἐκεῖνος ἦτο ἀτελής, λόγῳ τοῦ χρόνου, κατὰ τὸν ὁποῖον ἐψηφίσθη, καθ’ ὃν δὲν ἐπετρέπετο μεγάλη συζήτησις, φροντίσωμεν ἤδη, ὅπως τὸ μέτρον ἐκεῖνο κατόπιν τοσαύτης μελέτης μὴ φέρῃ εἰς ἀδικίαν. Ἐγὼ δὲν ἠθέλησα νὰ θίξω τὸ ζήτημα ὅτι ἐγένετο κακὴ ἐφαρμογὴ τοῦ νόμου, ἂν καὶ γνωρίζω καὶ γνωρίζει καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι ἐγέννησε σκάνδαλον αὐτὴ ἡ προτίμησις καὶ ἐγένετο χάριν ἄλλου Ὑπουργοῦ συμπολίτου τοῦ ὑποκειμένου ἐκείνου.

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀποδίδετε, κύριε Βουλευτά, μομφὴν εἰς πρόσωπα καὶ ὀφείλετε νὰ δώσητε ἐξηγήσεις.

§124Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Θὰ δώσω ἐγώ, κύριε Πρόεδρε, τὴν ἐξήγησιν εἰς τὸν κ. Βουλευτήν, πρὶν οὗτος προβῇ εἰς ἐξηγήσεις. Κατ’ ἔθος εἰς τὴν στρατιωτικὴν καὶ τὴν ναυτικὴν ὑπηρεσίαν ἐπεκράτησεν, ὅπως ἀξιωματικοί, τῶν ὁποίων δὲν συμπληροῦται τὸ ὅριον ἡλικίας, ὅπως ἀποκτήσωσι βαθμὸν ἀνώτερον, ἀποστρατευόμενοι προάγωνται εἰς τὸν ἀμέσως ἀνώτερον βαθμόν, ἵνα ἀπέρχωνται ἐνωρίτερον, ἐφ’ ὅσον ἡ ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ παραμονή των δὲν κρίνεται ἀναγκαία. Ἀκριβῶς δὲ ἐγένετο τοῦτο εἰς ἀξιωματικὸν τοῦ μηχανικοῦ κλάδου, τοῦ ὁποίου δὲν ἐθεωρήθη ἀναγκαία ἡ ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ παραμονή. Τοῦτο βεβαιῶ καὶ τοῦτο ἐγένετο ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ πάντοτε ὁσάκις τοιαύτη περίπτωσις παρουσιάζετο, τοῦτο ἐγένετο καὶ ἐν τῇ περιστάσει ταύτῃ, χωρὶς οὐδεμία νὰ μεσολαβήσῃ ἐνέργεια οὔτε ἐκ μέρους Βουλευτοῦ οὔτε ἐκ μέρους Ὑπουργοῦ. Ἐγένετο χρῆσις τοῦ νόμου πρὸς ἀποστράτευσιν καὶ οὐχὶ πρὸς πραγματικὴν προαγωγήν.

§125Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Θαυμάσιον μέτρον θέτει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, ἵνα ἀπαλλάξῃ τῆς ὑπηρεσίας ἕνα, ὁ ὁποῖος κατὰ τὴν κρίσιν του εἶναι ἀνίκανος. Ἀλλά, κύριε Ὑπουργέ, οἱ ἀπομακρυνθέντες ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν δὲν ἀπεμακρύνθησαν πάντοτε μὲ ἀνώτερον βαθμόν, ἡ ὑπηρεσία δὲ σᾶς ἔχει δώσει δικαίωμα ἐκ τοῦ νόμου, τὸ ὁποῖον ὀφείλετε νὰ ἐφαρμόσητε εἰς περίπτωσιν, καθ’ ἣν κρίνετε ὅτι εἷς εἶναι ἀνίκανος, καὶ ὄχι νὰ δίδητε ἀνώτερον βαθμόν. Πολὺ ὀρθῶς ἀνέφερεν ὁ ἐξ Ἀργολίδος καὶ Κορινθίας κ. συνάδελφος ὅτι δίδεται εἰς τὸν Ὑπουργὸν διὰ τοῦ νόμου τούτου μάχαιρα ἀμφίστομος, ἀπὸ τὴν ὁποίαν δύναται νὰ κοπῇ καὶ ὁ ἴδιος. Γνωρίζω κατὰ ποῖον τρόπον γίνονται αἱ προτάσεις. Ἐὰν δὲν γνωρίζῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, δύναται ν’ ἀνατρέξῃ εἰς τὰ ἀρχεῖα τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν καὶ θὰ ἴδῃ ὅτι ψηφισθέντος νόμου ἢ δημοσιευθέντος Διατάγματος, κατὰ τὸ ὁποῖον ἐπετρέπετο ἡ προαγωγὴ κατωτέρων ἀξιωματικῶν ἐχόντων κατωτέραν ὑπηρεσίαν, ἅπαντες οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ Ναυτικοῦ ἔτυχον προτάσεως προβιβασμοῦ. Ἡ ἀσφάλεια, τὴν ὁποίαν μᾶς θέτει τὸ νομοσχέδιον, ὅτι θὰ ὑπάρχωσι πίνακες καὶ θὰ ὑπάρχωσιν οἱ προϊστάμενοι τῶν ὑπηρεσιῶν, οἱ ὁποῖοι θὰ προτείνωσιν, οὐδεμία ἀσφάλεια εἶναι, διότι ἰσοδυναμεῖ μὲ τὸ μηδέν. Εἶναι γνωστὸν ὅτι τοὺς πίνακας ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον συντάσσει ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, ὁ ὁποῖος εἰς τὴν παροῦσαν περίστασιν μόνον τὸν ἀρχηγὸν τοῦ στόλου δὲν δύναται νὰ ἐπηρεάσῃ, ὄχι διότι εἶναι ἀρχηγὸς τοῦ στόλου, ἀλλὰ διότι εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος εἶναι τώρα. Αἱ προτάσεις τῶν προϊσταμένων δίδονται ἐπιπολαίως. Θὰ ἴδητε ὅτι θὰ προταθῶσιν ὅλοι ὡς παρασχόντες ἐκτάκτους ὑπηρεσίας. Εἶναι γνωστὸν ὅτι πάντοτε οἱ ἐγγὺς τοῦ Ὑπουργοῦ ἱστάμενοι ῥυθμίζουσι τοὺς πίνακας. Εἶναι λοιπὸν δυνατὸν αὐτοὶ νὰ μὴ ἐπηρεάσωσι τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν, ὅπως λάβῃ πρόνοιαν περὶ αὐτῶν; Αὐτὸ τοὐλάχιστον μᾶς λέγει τὸ παρελθόν, ἄλλως τε τὸ λέγει καὶ ἡ παροιμία «ὁ παππᾶς πρῶτα εὐλογεῖ τὰ γένεια του».

§126Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Μίαν διακοπήν, κύριε συνάδελφε. Ὅταν τίθενται δύο ζητήματα εἰς τὴν κρίσιν τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ στόλου, οἱ ἀξιωματικοὶ ἢ νὰ προαχθῶσιν ἢ νὰ μείνωσι στάσιμοι, προφανὲς εἶναι ὅτι θὰ θεωρηθῶσιν ὅλοι προακτέοι πλὴν τῶν καταφανῶς ἀνικάνων.

§127Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἐπιφυλάσσομαι τὴν ὀρθοτάτην σας αὐτὴν παρατήρησιν νὰ κάμω εἰς τὸ σχετικὸν ἄρθρον. Ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, ὁ ὁποῖος κατήγγειλεν ἡμᾶς ὅτι δὲν ἐμελετήσαμεν τὸ νομοσχέδιον, ἐνόμισεν ὅτι ὁμιλεῖ εἰς κανένα, ὁ ὁποῖος δὲν θὰ ἠδύνατο νὰ ἑρμηνεύσῃ τοὺς λόγους του, καὶ εἶπεν ὅτι ἀφῆκεν εἰς τὸν ἀρχηγὸν τοῦ στόλου νὰ ἐκτιμήσῃ τὰ ναυτικὰ προσόντα. Ἀλλὰ ποῖα προσόντα χρειάζονται, ἵνα προαχθῶσιν οἱ οἰκονομικοὶ ἀξιωματικοὶ καὶ οἱ ἰατροὶ οἱ ἐκτελοῦντες τόσον καλῶς τὴν ὑπηρεσίαν των, καὶ ὄχι μόνον οὗτοι, ἀλλὰ καὶ οἱ ἄλλοι ἀξιωματικοὶ οἱ ἀνήκοντες εἰς βοηθητικοὺς κλάδους; Πῶς εἶναι δυνατὸν τὰ προσόντα αὐτῶν νὰ ἐκτιμηθῶσιν ἀπὸ ναύαρχον ἀξιωματικόν; Αὐτὰ εἶναι χρυσᾶ λόγια οὐδεμίαν ἀξίαν ἔχοντα μὲ τὴν κατάστασιν τῶν πραγμάτων, διότι εἶναι γνωστὸν ὅτι οἱ οἰκονομικοὶ ἀξιωματικοὶ καὶ ἰατροὶ δὲν ἐπάτησαν εἰς τὴν θάλασσαν καὶ ἔχουσι δικαίωμα προβιβασμοῦ, καὶ πολὺ ὀρθῶς, διότι παρέχουσιν ὑπηρεσίας, ὥστε νὰ προάγωνται, χωρὶς νὰ ὑπηρετῶσιν εἰς τὴν θάλασσαν, χωρὶς ν’ ἀντικρύζωσιν αὐτὴν ἢ μόνον μακρόθεν. Θὰ παρεδεχόμην ναυτικὰ προσόντα διὰ τοὺς ἀξιωματικούς, ἂν ἐπρόκειτο περὶ τῶν μαχίμων, ἀλλὰ τοιαύτη διάκρισις δὲν γίνεται, καὶ ἐκεῖ ὅπου φοβοῦμαι ὅτι ἡ κατάχρησις θὰ γίνῃ δὲν θὰ γίνῃ εἰς τὸ κύριον σῶμα τοῦ Ναυτικοῦ, ἀλλ’ ἡ κατάχρησις θὰ γίνῃ εἰς τὰ βοηθητικὰ σώματα, εἰς τὰ ὁποῖα ἡ ἁρμοδιότης τοῦ ἀρχηγοῦ δὲν ἐκτείνεται καὶ ἴσως καὶ τὸ ἐνδιαφέρον του νὰ μὴ εἶναι τόσον μέγα, ὅσον θὰ εἶναι δι’ ἐκείνους, τοὺς ὁποίους εἶχε πλησίον του καὶ τοὺς ὁποίους δὲν πρέπει ν’ ἀδικήσῃ.

§128ΑΘ. ΤΥΠΑΛΔΟΣ ΜΠΑΣΙΑΣ. Κατόπιν τῶν λεχθέντων ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου φρονῶ ὅτι ὀρθότερον θὰ ἦτο ν’ ἀναβληθῇ διὰ τὴν ἑσπέραν ταύτην ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου, ὅπως διατυπωθῇ τοῦτο κατὰ τύπον καλλίτερον, ὥστε νὰ μὴ δίδῃ τὴν παραμικρὰν λαβὴν εἰς ἀδικήματα, προκειμένου περὶ προαγωγῆς.

§129Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Οὐδεὶς ὡμίλησε περὶ ἀδικήματος.

§130ΑΘ. ΤΥΠΑΛΔΟΣ ΜΠΑΣΙΑΣ. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ, ἐπειδὴ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ὡμίλησε περὶ ἀνδραγαθησάντων, ἀναφέρω τὸ ὄνομα ἑνός, ὁ ὁποῖος ἐπετέλεσε τὸ ὑπέρτατον ἡρωικὸν κατόρθωμα, τὸ τοῦ ὑποπλοιάρχου Βότση. Ἑρμηνεύω πανελλήνιον πόθον ὡς καὶ τῆς Βουλῆς ὁλοκλήρου, ὅπως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν προβῇ ἀμέσως εἰς τὸν προβιβασμόν του καὶ μὴ περιμένῃ νὰ τὸν προαγάγῃ μετὰ τῶν ἄλλων, βραβεύων οὕτως ὅσον τάχιον ἔργον ὅλως ἐξαιρετικόν.

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρότασις περὶ ἀναβολῆς, ἐφ’ ὅσον δὲν συνοδεύεται ὑπὸ αἰτήσεως δέκα Βουλευτῶν, δὲν δύναται νὰ τεθῇ ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1ον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν.

§132Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον 1 θὰ διαγραφῇ ἡ φράσις «συμπεριλαμβανομένων τῶν τεχνιτῶν».

§133Π. ΛΑΓΟΠΑΤΗΣ. Τί σᾶς πταίουσιν αὐτοί;

§134Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἀναγκάζεται ὁ Ὑπουργὸς νὰ θυσιάσῃ τὸ δίκαιον.

§135ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ ψηφισθῇ ὡς ἔχει.

§136Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δὲν ἀναλαμβάνω τὴν εὐθύνην.

§137ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ ψηφισθῇ ὡς ἔχει.

§138ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1, ὡς ἔχει, συμπεριλαμβανομένης καὶ τῆς φράσεως «συμπεριλαμβανομένων καὶ τῶν τεχνιτῶν», παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§139Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἐγὼ ὅμως στηριζόμενος εἰς τὴν δήλωσιν τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ δὲν εἶπον ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα θὰ ἔλεγον. (Ψηφίζεται εἶτα τὸ ἄρθρον 2 καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 3).

§140Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Τί ἐννοεῖται μὲ τὴν λέξιν οἱ στάσιμοι δὲν προάγονται ποτέ; Διότι εἶναι καὶ μέση τάξις ἡ κατ’ ἐκλογὴν προαγωγή, οἱ μὴ προακτέοι, καὶ οἱ προακτέοι, καθὼς ὁρίζουσιν οἱ ἐν ἰσχύϊ νόμοι, διότι, ὡς εἶπεν ὁ ἐξ Ἀργολίδος καὶ Κορινθίας κ. Βουλευτής, πιθανὸν νὰ κηρυχθῇ εἷς στάσιμος καὶ ὁ ἀρχηγὸς νὰ τὸν κρίνῃ προβιβάσιμον κατ’ ἐκλογήν, καὶ οὕτω θὰ ματαιωθῇ ὁ προβιβασμός.

§141Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Τὴν ἔννοιαν τῆς λέξεως στάσιμος δίδει τὸ ἄρθρον 7 σαφέστατα, διότι λέγει ὅτι (ἀναγινώσκει): «Οἱ διὰ τῆς γνωμοδοτήσεως τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ στόλου χαρακτηριζόμενοι ὡς στάσιμοι ἀξιωματικοί, ἀρχικελευσταὶ καὶ ὑπολογισταὶ δὲν προάγονται κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ἰσχύος τοῦ κατὰ τὸ ἄρθρον 6 τοῦ ἀπὸ 30 Δεκεμβρίου 1912 Β. Διατάγματος «περὶ προβιβασμῶν τῶν ἀξιωματικῶν παντὸς κλάδου τοῦ Β. Ναυτικοῦ», προβλεπομένου πίνακος προαγωγῆς», ἤτοι κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ ἔτους. (Ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 3 καὶ 4 καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 5).

§142Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Εἰς τὸ τέλος τοῦ τετάρτου στίχου τοῦ ἄρθρου 5 νὰ προστεθῇ τὸ ἑξῆς· «κατὰ τὴν περὶ τούτου γνωμοδότησιν τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ στόλου, βεβαιοῦσαν ὅτι οὗτοι προσήνεγκον ἐξαιρετικὰς ὑπηρεσίας».

§143Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Βεβαίως καθ’ ὃν τρόπον ὑποβάλλονται νομοσχέδια τόσον ταχέως, δύνανται νὰ μὴ μελετηθῶσιν ὑπὸ τῶν Βουλευτῶν τόσον, ὥστε νὰ γίνωσι γνωσταὶ πᾶσαι αἱ διατάξεις. Νομίζω ὅμως ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δὲν ἔλαβε πρόνοιαν πρὸς προαγωγὴν τοιούτων ἐφέδρων, οἱ ὁποῖοι πιθανὸν ἢ μᾶλλον πολὺ ἐνδεχόμενον νὰ ἐξετέλεσαν τὰ καθήκοντα αὑτῶν κατὰ τρόπον, ὥστε νὰ εἶναι δεδικαιολογημένος ὁ προβιβασμός. Οἱ ἔφεδροι ἀξιωματικοὶ τοῦ Ναυτικοῦ εἶναι γνωστὸν ποῦ ἐτοποθετήθησαν, καὶ εἶναι γνωστὸν κατὰ πόσον ἐπιτρέπεται ἡ λόγῳ ἐκτάκτων ὑπηρεσιῶν τοιαύτη προαγωγή. Νομίζω ὅτι καὶ διὰ τῆς διατάξεως ταύτης ζητεῖται ἡ αὔξησις συντάξεως καὶ μὲ τὴν γνωστὴν πονοψυχίαν, ἡ ὁποία διαπνέει πάντας, «ἂς τοῖς δώσωμεν ὀλίγην σύνταξιν», πολλοὶ οἱ ὁποῖοι οὐδόλως ἦσαν χρήσιμοι εἰς τὸ Ναυτικόν, ὅτε ἐκλήθησαν, θὰ κατορθώσωσι νὰ ἐξέλθωσιν οὐχὶ μόνον μὲ τοὺς μισθούς, τοὺς ὁποίους ἔλαβον, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ ἀνάγκη, ἀλλὰ καὶ μὲ ηὐξημένην σύνταξιν.

§144Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἀκριβῶς ἵνα προλάβω τὰς αἰτιάσεις τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Λακωνίας, προσέθηκα τὴν προσθήκην ὅτι (ἀναγινώσκει): «οἱ ἔφεδροι ἀξιωματικοὶ ὡς καὶ οἱ ἐκ τῆς κατηγορίας τῶν ἀποστράτων προερχόμενοι ἔφεδροι ὑπαξιωματικοὶ δύνανται νὰ τύχωσιν εἴτε προαγωγῆς εἰς τὸν ἀνώτερον βαθμὸν εἴτε μόνον ἀπονομῆς κλπ. κατὰ τὴν γνωμοδότησιν τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Στόλου κλπ.». Τάσσεται δηλαδὴ διὰ τοὺς ἐφέδρους καὶ ἕτερον πρόσκομμα· ἐνῷ οἱ λοιποὶ δύνανται νὰ προαχθῶσι κατ’ ἐκλογήν, προκειμένου περὶ ἐφέδρων λέγεται ῥητῶς ὅτι προάγονται μετὰ προηγουμένην γνωμοδότησιν τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Στόλου, ἵνα μὴ νομισθῇ ὅτι θέλομεν νὰ μοιράσωμεν κόλλυβα.

§145ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 5, ὡς ἐτροπολογήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνονται εἶτα δεκτὰ τὰ ἄρθρα 6–10 τοῦ νομοσχεδίου). Τὸ σύνολον ἀναβάλλεται λόγῳ τῆς ὑποβληθείσης καὶ δεκτῆς γενομένης τροπολογίας. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 31 Δεκεμβρίου 1912 Β. Διατάγματος περὶ χορηγήσεως εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν προσωρινῆς προκαταβολῆς ἐκ δραχ. 300,000 διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ πολέμου». (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ͵ΓΣΚϚʹ τῆς 6 Ἰουλίου 1907 περὶ τοῦ Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου». Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§146Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ ἄρθρον 1 τροποποιεῖται οὕτως: Ἀντικαθίσταται τὸ ἐδάφιον ιβʹ τοῦ ἄρθρου 2 ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Τρία τοῖς ἑκατὸν ἐπὶ πάσης θαλασσίας λείας, δέκα δὲ τοῖς ἑκατόν, ἂν αὕτη συνίσταται εἰς πολέμιον ἐμπορικὸν πλοῖον ἢ εἰς ἐμπόρευμα ἀνῆκον εἰς τοὺς πολεμίους. Τὸ Ναυτικὸν Ἀπομαχικὸν Ταμεῖον δὲν δικαιοῦται εἰς ἀπόληψιν ποσοστοῦ ἐπὶ τῆς ἀξίας συλλαμβανομένων πολεμικῶν πλοίων καὶ ὑλικοῦ πολέμου, ἀνηκόντων εἰς τοὺς πολεμίους».

§147ΑΘ. Τ. ΜΠΑΣΙΑΣ. Ἐννοεῖται ὅτι πολεμικὰ πλοῖα δὲν εἶναι τὰ μεταγωγικά. Ἀλλ’ ἐὰν εἶναι ἐμπορικὰ μετασκευασθέντα;

§148Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει εἶναι πολεμικά, ὅπως καὶ ἡμεῖς ἔχομεν μετασχηματίσει τὸ εὔδρομον «Μακεδονία».

§149Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Πολεμικὰ μόνον ὅμως ὡς πρὸς τὰ πυροβόλα.

§150Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Εἶναι πολεμικὰ λόγῳ τῆς ἐπ’ αὐτῶν ἐπιθέσεως ὑλικοῦ πολέμου.

§151ΑΘ. Τ. ΜΠΑΣΙΑΣ. Παρακαλῶ νὰ προστεθῇ, κύριε Πρόεδρε, καὶ ἕτερον ἄρθρον εἰς τὸ νομοσχέδιον, ἀφοῦ καθορίζεται ἤδη ὡς δημόσιον ἵδρυμα τὸ ἵδρυμα τοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου δυνάμει τοῦ ἐν ἰσχύϊ νόμου ͵ΓΣΚϚʹ. Ἀτυχῶς μέχρι σήμερον, ἐνῷ πολλὰ ἱδρύματα ἀνεγνωρίσθησαν ὡς δημόσια ἱδρύματα καὶ ἀπολαύουσι δικαστικῆς ἀτελείας, περὶ τοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου οὐδεμία σχετικὴ νομοθετικὴ πρόνοια ἐλήφθη ἀλλ’ οὐδὲ ἑρμηνεία ἐπίσημος ἐδόθη, καὶ διὰ τοῦτο εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ πληρώνωμεν ἅπαντα τὰ δικαστικὰ τέλη. Ὅθεν θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ δεχθῇ τὴν τροπολογίαν ταύτην, δι’ ἧς ἐξομοιοῦται καθ’ ὅλα τὸ Ἀπομαχικὸν Ταμεῖον πρὸς τὰ λοιπὰ δημόσια ἱδρύματα. Ἡ τροπολογία ἔχει οὕτω (ἀναγινώσκει): «Τὸ Ναυτικὸν Ἀπομαχικὸν Ταμεῖον, καθ’ ὃ δημόσιον ἵδρυμα, ἀπολαύει ἁπασῶν τῶν δικαστικῶν ἀτελειῶν καὶ προνομιῶν, ἀκριβῶς ὡς αὐτὸ τὸ Δημόσιον, ἐπίσης καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὴν βεβαίωσιν καὶ εἴσπραξιν τῶν ἐσόδων αὐτοῦ».

§152Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Εἶναι ἄσχετον πρὸς τὴν ὕλην τοῦ νομοσχεδίου.

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1 ὑπάρχει τροπολογία κατατεθειμένη ὑπὸ τοῦ βουλευτοῦ Κεφαλληνίας κ. Ν. Χαριτάτου.

§154Ν. ΧΑΡΙΤΑΤΟΣ. Περιλαμβάνεται, κύριε Πρόεδρε, εἰς τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ.

§155ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὥστε ἀποσύρεται. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται).

§156Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 2 ὑποβάλλεται ἄλλη τροπολογία ἑρμηνευτικὴ ἀντὶ τοῦ ἄρθρου 2 θὰ τεθῇ ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Ἐν τῇ ἐννοίᾳ τοῦ ἐδαφίου ιβʹ τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ νόμου ͵ΓΣΚϚʹ τῆς 6 Ἰουλίου 1907 περὶ τοῦ Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου δὲν περιλαμβάνονται τὰ συλλαμβανόμενα πολεμικὰ πλοῖα καὶ ὑλικὰ πολέμου τῶν πολεμίων».

§157ΑΘ. Τ. ΜΠΑΣΙΑΣ. Τότε δίδετε ἀναδρομικὴν δύναμιν δι’ ἄλλου τρόπου.

§158Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὁ νόμος περὶ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου οὐδαμοῦ ὁμιλεῖ περὶ ποσοστοῦ ἐπὶ τῶν συλλαμβανομένων πολεμικῶν πλοίων. Ἀλλ’ ἐπειδὴ οἱ περὶ τὸ Ἀπομαχικὸν καὶ ὑμεῖς ἐνομίσατε ὅτι θὰ λάβητε τὸ ⅓ τῆς ἀξίας τῶν πολεμικῶν πλοίων, διὰ τοῦτο προλαμβάνω, ἵνα ἀφ’ ἑνὸς ἀφαιρέσω τὸ ἄρθρον 3 τοῦ νομοσχεδίου, διὰ τοῦ ὁποίου ἐδίδετο ἀναδρομικὴ δύναμις εἰς τὸ νομοσχέδιον, εἰσαγάγω δ’ ἀφ’ ἑτέρου ἑρμηνευτικὴν διάταξιν, ἵνα ἀποφύγωμεν δίκας τοῦ Ἀπομαχικοῦ πρὸς τὸ Δημόσιον περὶ ποσοστοῦ ἐπὶ τῶν λειῶν πολέμου. Ἡ διάταξις δὲ αὕτη εἶναι τελείως εὐεργετικὴ διὰ τὸ Ἀπομαχικὸν Ταμεῖον, διότι παραμένει τὸ ⅓ τῆς ἀξίας τῶν ἐμπορικῶν πλοίων τῶν ἀνηκόντων εἰς τοὺς πολεμίους καὶ τῶν ἐμπορευμάτων τῶν ἀποτελούντων λαθρεμπόριον πολέμου, παραμένει δὲ καὶ τὸ ἰσχῦον ποσοστὸν ἐπὶ ὅλων τῶν λειῶν τοῦ πολέμου. Ἀκριβῶς κατὰ τὴν παρελθοῦσαν συνεδρίασιν διεμαρτυρήθητε ἐναντίον τῆς ἀναδρομικῆς ἰσχύος, τὴν ὁποίαν ἤθελον νὰ δώσω. Ἀφαιρῶ ταύτην, ἀλλὰ πρέπει νὰ τεθῇ ῥητῶς ὅτι τὸ Ἀπομαχικὸν Ταμεῖον δὲν μετέχει ἐπὶ τῆς ἀξίας τῶν πολεμικῶν πλοίων, διότι ἄλλως θὰ εἴχομεν δίκας, ὅπως πρότερον εἴχομεν τοιαύτας. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Βουλευτὴν νὰ μὴ ἐπιμείνῃ περισσότερον.

§159ΑΘ. Τ. ΜΠΑΣΙΑΣ. Ὀφείλω νὰ διαμαρτυρηθῶ, διότι εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι πᾶν πλοῖον συλλαμβανόμενον, εἴτε ἐκ τῆς ἰδιωτικῆς περιουσίας προέρχεται εἴτε ἐκ δημοσίας, πάντως ἀποτελεῖ λείαν. Ἂς μᾶς ἀφήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς εἰς τὰ Δικαστήρια νὰ λύσωμεν τὴν διαφοράν.

§160ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Κύριε συνάδελφε, νομίζω ὅτι εὑρίσκεσθε ἐν πλάνῃ. Λεία εἶναι μόνον τὸ πλοῖον τὸ προερχόμενον ἐκ λαθρεμπορίου πολέμου. Τὸ οὕτω καταλαμβανόμενον πλοῖον, διὰ νὰ περιέλθῃ εἰς τὴν κυριότητα τοῦ Κράτους, πρέπει προηγουμένως νὰ δικασθῇ. Λεία πολέμου ὅμως δὲν εἶναι τὸ πολεμικὸν πλοῖον καθὼς καὶ τὸ πολεμικὸν ὑλικόν. Αὐτὰ καταλαμβάνονται καὶ δὲν δικάζονται. Τὸ Ναυτικὸν Ἀπομαχικὸν Ταμεῖον ἔχει δικαίωμα ἐπὶ τῆς λείας, λεία ὅμως δὲν εἶναι τὸ πολεμικὸν πλοῖον, τὸ ὁποῖον εἶναι λάφυρον.

§161Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ταῦτα ἤθελον νὰ εἴπω καὶ ἐγώ.

§162Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἡ παρατήρησις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ θὰ ἦτο δεδικαιολογημένη μόνον λεγομένη ὡς ἔνστασις δικηγορική. Μία εἶναι ἡ ἔννοια οὐχὶ τοῦ νόμου τοῦ δικάζοντος τὰς λείας, ἀλλ’ ἡ ἔννοια τοῦ λεξικοῦ. Πᾶν τὸ προερχόμενον ἐκ πολεμικῆς ἐνεργείας εἶναι λεία, καὶ τοιαύτη εἶναι ἡ ἀντίληψις παντός. Ἐγὼ δὲν ἔχω ἀντίρρησιν νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον ὡς τὸ ἐπρότεινεν ἡ Κυβέρνησις, ἀλλὰ νὰ μὴ δίδωμεν ἑρμηνείας δικαιολογούσας πράγματα αὐθαίρετα.

§163ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Δὲν δίδω καμμίαν ἑρμηνείαν· ἁπλούστατα λέγω ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον κρατεῖ εἰς τὸ Διεθνὲς Δίκαιον. Δὲν ἔχετε παρὰ νὰ ἀνοίξητε οἱονδήποτε ἐγχειρίδιον Διεθνοῦς Δικαίου καὶ θὰ τὸ εὕρητε.

§164Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Τὸ Διεθνὲς Δίκαιον δὲν δύναται νὰ ῥυθμίζῃ τὰς διατάξεις τῶν νόμων ἑνὸς Κράτους.

§165Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Τὸ ζήτημα λείας καὶ λαφύρου εἶναι ζήτημα ἐπιστημονικῶς ἄλυτον, ἀλλὰ τὸ μὲν λάφυρον εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ μεγάλην ἀξίαν, ἡ ὁποία νὰ μὴ δύναται νὰ ἀποτιμᾶται εἰς χρήματα, ἐνῷ τοὐναντίον ἡ λεία ἀποτιμᾶται. Ἐὰν συλληφθῇ ὁ Ἑρμῆς τοῦ Πραξιτέλους, ἔχει μεγάλην ἀξίαν, ἡ ὁποία δὲν δύναται νὰ ἀποτιμηθῇ εἰς χρήματα, ἐνῷ, ἂν συλληφθῇ ἓν πλοῖον μὲ ἄνθρακας, δύναται νὰ ἀποτιμηθῇ ἡ ἀξία του εἰς χρήματα.

§166Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ὁ Ἑρμῆς τοῦ Πραξιτέλους ἀπετιμήθη καὶ ὁ Ἔφηβος τῶν Ἀντικυθήρων καὶ ἐδόθη καὶ ἀποζημίωσις.

§167Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Αὐτὰ εἶναι ἀνέκδοτα. Διὰ νὰ μὴ ἔχωμεν εἰς τὴν ἐφαρμογὴν ζητήματα μεταξὺ λαφύρων καὶ λείας, θὰ ἐπρότεινον εἴτε ἐν τῷ παρόντι νομοσχεδίῳ εἴτε εἰς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ συζητηθῇ αὔριον, τὸ Δικαστήριον τὸ περὶ λειῶν νὰ εἶναι ἁρμόδιον νὰ κρίνῃ κατὰ πόσον εἶναι δυνατὸν τὸ Ἀπομαχικὸν Ταμεῖον νὰ συμμετάσχῃ τούτων.

§168ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κηρύσσεται περατωμένη ἡ συζήτησις. (Γίνεται δεκτὸν καὶ τὸ ἄρθρον 2. Τὸ σύνολον ἀναβάλλεται). Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως ἐκ δραχ. 34.233.50 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ ταμείου τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου τῆς χρήσεως 1912». (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν κατ’ ἄρθρον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τῆς προτάσεως νόμου «περὶ ἀκατασχέτου τῶν ἐξ ἐπιτάξεως κτηνῶν καὶ ὀχημάτων ὀφειλομένων ὑπὸ τοῦ Δημοσίου πρὸς ἰδιώτας ἀποζημιώσεων». (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον μόνον καὶ τὸ σύνολον).

§169Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ἑπόμενον παρακαλῶ ν’ ἀναβληθῇ καθὼς καὶ τὸ 37ον.

§170ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλονται τὸ 36ον καὶ 37ον. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως διευθύνσεως τῆς Στατιστικῆς καὶ περὶ ὀργανώσεως τῆς στατιστικῆς ὑπηρεσίας». (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ παροχῆς ἐτησίας συνδρομῆς εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Γεωργικὴν ἑταιρείαν». (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀναγραφῆς πιστώσεως ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὑπὲρ τῆς ἐν Βόλῳ Ἐμπορικῆς Σχολῆς». (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον).

§171ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ 41ον ἀναβάλλεται. Τὸ 42ον. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ χορηγίας προθεσμίας πρὸς εἴσπραξιν τῶν ἐσόδων τῶν χρήσεων 1911 καὶ 1912 ἄνευ προσθέτων τελῶν καὶ τόκων ὑπερημερίας καὶ ἀνανέωσιν ἢ προεξόφλησιν τῶν ἐκ παρελθουσῶν χρήσεων ὀφειλομένων πρὸς τὸ Δημόσιον χρεῶν». (Γίνεται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1 καὶ 2).

§172ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 3 (ἀναγινώσκεται).

§173ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἔχω τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν παρακαλῶ νὰ προσθέσητε ὡς τρίτην παράγραφον.

§174ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ μᾶς τὴν στείλητε, παρακαλῶ. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 3, ὡς ἐτροποποιήθη, εἶτα δὲ τὸ 4ον. Τὸ σύνολον ἀναβάλλεται λόγῳ τῆς τροπολογίας).

§175ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ ὑπ’ ἀριθ. 43, 44 καὶ 45 ἀναβάλλονται, διότι δὲν κατετέθησαν αἱ ἐκθέσεις. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 46. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῶν πιστώσεων ἐκ δρ. 484 70 ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Θεσσαλικοῦ γεωργικοῦ ταμείου τῆς χρήσεως 1912». (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον). Ἐπίσης γίνεται δεκτὸν δι’ ἀναστάσεως τὸ νομοσχέδιον «περὶ κυρώσεως Β. Διαταγμάτων, δι’ ὧν ἐχορηγήθησαν ἔκτακτοι πιστώσεις ἐκ δραχ. 4.170,000 ἐπὶ τῶν εἰδικῶν πρϋπολογισμῶν τῶν ἐξόδων τῶν Ὑπουργείων τῶν Ἐσωτερικῶν, Στρατιωτικῶν καὶ Ναυτικῶν τῆς χρήσεως 1912». Ἐπίσης γίνεται δεκτὸν τὸ «περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῶν πιστώσεων ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους τῆς χρήσεως 1912 ἐκ δραχ. 2.098.475.20», ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Ἐπίσης τὸ «περὶ χορηγήσεως ἐκτάκτου πιστώσεως ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τῆς χρήσεως 1912 ἐκ δραχ. 41.781.408»).

§176ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τῶν προσελθόντων κατὰ τὸν παρόντα πόλεμον ἐφέδρων, ἐθνοφρουρῶν καὶ ἀνυποτάκτων».

§177Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Παρακαλῶ ν’ ἀναβληθῇ· δὲν εἶναι ὥρα διὰ τοιαύτην συζήτησιν. Ἔχω νὰ φέρω παρατηρήσεις τινάς.

§178ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Φέρετέ τας.

§179Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Ἐκτὸς τῶν ἄλλων εἰς τὸ ἄρθρον 2 παρατηρῶ ὅτι ὁ συντάκτης τοῦ νομοσχεδίου ἔχει ὑπ’ ὄψει του τοὺς ἀνυποτάκτους ἐν εἰρήνῃ. Οἱ τοῦ ἄρθρου ὅμως 2, ἤτοι οἱ προσελθόντες ἕνα μῆνα κατόπιν, εἶναι ἀνυπότακτοι ἐν πολέμῳ, καὶ ἑπομένως ὑπέχουσιν ἐκτὸς τῆς περισσοτέρας θητείας καὶ εὐθύνην ποινικήν. Περὶ τοῦ ποινικοῦ τούτου μέρους δὲν λαμβάνει πρόνοιαν τὸ νομοσχέδιον, εἰς τρόπον ὥστε, καίτοι οἱ προσελθόντες μετὰ ἕνα μῆνα ἀφ’ ἧς μετὰ τὴν προθεσμίαν, καθ’ ἣν ὤφειλον νὰ προσέλθωσι, θὰ ὑπηρετῶσι τέσσαρας καὶ ἕξ μῆνας προσθέτως, τὸ ὁποῖον δύνανται νὰ ἐξαγοράσωσιν, ὑπέχουσι καὶ τὴν εὐθύνην τοῦ ἄρθρου 149 τοῦ στρατολογικοῦ νόμου. Ἰδοὺ πῶς ἔχει τὸ ἄρθρον 149 (ἀναγινώσκει)· «Οἱ ἐν ὥρᾳ εἰρήνης κηρυχθέντες ἀνυπότακτοι λογίζονται ὡς κηρυχθέντες τοιοῦτοι ἐν ὥρᾳ ἐπιστρατεύσεως ἢ ἐν ὥρᾳ πολέμου καὶ τιμωροῦνται κλπ.». Οἱ τοῦ ἄρθρου 2 ἀναμφιβόλως εἶναι ἀνυπότακτοι, διότι προσῆλθον οὐχὶ κατὰ τὴν προθεσμίαν, ἀλλ’ ἕνα μῆνα βραδύτερον, ἐκ τοῦ ὅτι δὲ διαρρυθμίζομεν τὴν ὑποχρέωσιν τὴν στρατιωτικὴν δὲν ἕπεται ὅτι ἀναιροῦμεν τὴν εὐθύνην, τὴν ὁποίαν ἔχουσι, τὴν ποινικήν, ἢ τοὐλάχιστον πρέπει νὰ γίνωσι δηλώσεις περὶ τούτου. Μίαν ἄλλην παρατήρησιν ἔχω νὰ κάμω ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 3. Τὸ ἄρθρον 3 ἀφορᾷ εἰς τοὺς κληρωτοὺς τῆς ἀπογραφῆς τοῦ 1911. Ἀλλὰ τὸ ἄρθρον τοῦτο δημιουργεῖ μίαν ἀδικίαν. Οἱ τοιοῦτοι προσερχόμενοι δικαίως θὰ ὑπηρετήσωσι μέχρι τῆς ἐποχῆς, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἀπολυθῶσιν οἱ τῆς ἀπογραφῆς των, προφανῶς τὸν Ὀκτώβριον τοῦ 1913. Ἀλλὰ καὶ οἱ τυχόντες ἀναβολῆς κατατάξεως κληρωτοί, οἱ ὁποῖοι προσῆλθον κατὰ Ὀκτώβριον τοῦ 1911, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι ἀνυπότακτοι, θὰ ὑπηρετήσωσι μέχρι τῆς πρώτης Σεπτεμβρίου τοῦ 1914. Διατί τοῦτο; Βεβαίως ὁ συντάκτης τοῦ νομοσχεδίου δὲν διατελεῖ ἐν γνώσει τῶν λεπτομερειῶν τοῦ στρατολογικοῦ νόμου. Εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι ἐκεῖνοι, οἵτινες συνεμορφώθησαν πρὸς τὸν νόμον καὶ ἐζήτησαν ἀναβολὴν κατατάξεως, καὶ οἱ ὁποῖοι κατετάχθησαν τῇ 11 Ὀκτωβρίου 1912, θὰ ὑπηρετήσωσιν ἀπὸ τῆς 11 Ὀκτωβρίου 1912 μέχρι τῆς 11 Νοεμβρίου 1914· ἤτοι ἐπὶ 2 ἔτη, ἐνῷ οἱ ἀνυπότακτοι θὰ ὑπηρετήσωσι μόνον μέχρι τῆς 11 Ὀκτωβρίου 1913. Οἱ ἀνυπότακτοι μάλιστα οἱ προσερχόμενοι ἤδη—καὶ μάλιστα ἐὰν λάβητε ὑπ’ ὄψιν ὅτι οἱ προσερχόμενοι αὐτοὶ διέμενον ἐν Ἀμερικῇ, ἔχουσι τέσσαρας μῆνας—οἱ προσερχόμενοι τῇ 17 Ἰανουαρίου θὰ ὑπηρετήσωσι μέχρι τῆς 1 Ὀκτωβρίου, ὅτε θὰ ἀπολυθῇ ἡ πρώτη κλάσσις τοῦ 1911, ἤτοι 7 μῆνας, πληρώνοντες μόνον 400 δραχμάς. Αὐτὸ εἶναι ἄδικον. Τοὐλάχιστον ἂς θεωρήσωμεν καὶ τοὺς τυχόντας ἀναβολῆς κατατάξεως ὡς ἀνυποτάκτους καὶ ἂς δώσωμεν καὶ εἰς αὐτοὺς τὸ δικαίωμα, ὥστε, ὅταν ἀπολυθῇ ἡ κλάσσις τοῦ 1911, νὰ προσφέρωσι καὶ αὐτοὶ 400 δραχμάς. Δὲν εἶναι δίκαιον ἐκεῖνος, ὅστις συνεμορφώθη πρὸς τὸν νόμον, νὰ εὑρίσκηται εἰς χειροτέραν κατάστασιν, νὰ καθιστᾷ δεινοτέραν τὴν θέσιν αὐτοῦ ἀπέναντι τοῦ ἄλλου, ὅστις ἔχει ὅλα τὰ πλεονεκτήματα τοῦ νόμου, ἔχει τετράμηνον διάστημα, καὶ ὁ ὁποῖος ἐπὶ τέλους ἠθέλησε νὰ ἔλθῃ νὰ ὑπηρετήσῃ τὴν πατρίδα, δὲν λέγω, ἔστω, καὶ κατὰ τὰς κρισίμους περιστάσεις, ἀλλ’ ἀπολαύει ὅλης τῆς εὐνοίας τοῦ νομοθέτου. Εἶχον καὶ ἄλλας τινὰς παρατηρήσεις, ἀλλά, ἐπειδὴ ἡ Βουλὴ σπεύδει νὰ ψηφίσῃ, δὲν ἐπιμένω. Εἰς τὰς δύο ὅμως αὐτὰς πρέπει ἰδιαιτέρως νὰ δοθῇ προσοχή, καὶ διὰ τοῦτο θὰ εἶχον τὴν γνώμην νὰ ἀπεστέλλετο τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ εἰς ἐπιτροπὴν καὶ ὁ διευθύνων τὸ στρατολογικὸν τμῆμα τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν νὰ παρεῖχε πληροφορίας τινάς, διότι θὰ γεννηθῶσι καὶ ἄλλα ζητήματα. Δυστυχῶς, ὡς γνωρίζετε, ἔχομεν δύο στρατολογικοὺς νόμους· ἔχομεν τὸν στρατολογικὸν νόμον τὸν πρῶτον, ἔχομεν καὶ τὸν στρατολογικὸν νόμον τοῦ 1909.

§180Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Δέχομαι τὴν πρότασίν σας. Παρακαλῶ νὰ ψηφισθῇ εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν καὶ νὰ συσταθῇ ἐπιτροπή, τὴν ὁποίαν θὰ παρακαλέσωμεν, ὅπως, εἰ δυνατόν, αὔριον τὸ βραδύτερον ὑποβάλῃ τὴν ἔκθεσίν της.

§181Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Παρακαλῶ νὰ εἶμαι καὶ ἐγὼ εἷς.

§182Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ εἶναι καὶ ὁ κ. Κροκιδᾶς, καὶ θὰ διατάξω τὸν τμηματάρχην τοῦ τμήματος τῆς στρατολογίας νὰ δώσῃ τὰς ἀναγκαίας ἐξηγήσεις.

§183Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Μάλιστα. Εἰς τὰς δέκα θὰ ἔλθω.

§184Μ. ΣΤΕΛΛΑΚΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅπως, εἰ δυνατόν, μὴ ἐπιμείνῃ καὶ ψηφισθῇ ἀπόψε εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν τὸ νομοσχέδιον, διότι ἡ ἐπιτροπή, ἡ ὁποία θὰ καταρτισθῇ πρὸς μελέτην τούτου, πιθανὸν νὰ προτείνῃ τὴν προσθήκην καὶ ἄλλων ἄρθρων, διότι προέκυψαν ζητήματα ἐκ τοῦ πολέμου, σχετικὰ μὲ τὴν στρατολογίαν, ἀκόμη δὲ καὶ λόγοι ἀπαλλαγῶν, οἱ ὁποῖοι λαμβάνονται ὑπ’ ὄψιν μόνον κατὰ τὸν χρόνον τῆς κληρώσεως· γεννηθέντες ἤδη ὅμως ἐκ τοῦ πολέμου δέον νὰ προταθῶσι καὶ τώρα, ἵνα μὴ πολλοὶ ἐπίστρατοι ἢ κληρωτοὶ ἀδικηθῶσι, μὴ δυνάμενοι νὰ τοὺς προτείνωσι σήμερον εἰς τὸν νόμον.

§185Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τί ἐμποδίζει ἡ ψήφισις;

§186Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Πιθανὸν νὰ προταθῇ τὸ ἀπαράδεκτον.

§187Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Διατί ἀπαράδεκτον;

§188Μ. ΣΤΕΛΛΑΚΗΣ. Ἐγὼ συμφωνῶ μετὰ τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Κορινθίας, νὰ παραπεμφθῇ εἰς ἐπιτροπὴν καὶ αὔριον νὰ ἔλθῃ πρὸς συζήτησιν μετὰ τὴν ἐπεξεργασίαν.

§189ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραπέμπεται εἰς ἐπιτροπήν.

§190Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τριμελὴς νὰ εἶναι, κ. Πρόεδρε, διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ ἐργασθῇ.

§191ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πενταμελής. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 4 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 5 (ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτόν). Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Παραπέμπεται τὸ νομοσχέδιον εἰς ἐπιτροπὴν ἀποτελουμένην ἐκ τῶν κυρίων Π. Μερλοπούλου, Σ. Κροκιδᾶ καὶ Μ. Στελλάκη, ἡ ὁποία θὰ ὑποβάλῃ τὸ πόρισμα τῆς ἐργασίας της αὔριον τὸ ἀπόγευμα.

§192Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἡ μεθαύριον· δὲν πειράζει.

§193Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ὁ κ. Μερλόπουλος εἶναι Πρόεδρος τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ Προϋπολογισμοῦ.

§194Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Ἀλλὰ νὰ ἔλθῃ ὁ διευθύνων τὸ στρατολογικὸν τμῆμα. Αὔριον ὥρᾳ δεκάτῃ ἔχομεν ἐπιτροπὴν καὶ θὰ συναντηθῶμεν.

§195ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐφαρμογῆς τῆς προσωρινῆς φορολογίας τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν καὶ διὰ τὴν χρῆσιν 1913». Ἄρθρον μόνον (ἀναγινώσκεται). Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον μόνον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Τὰ ὑπ’ ἀριθ. 53 καὶ 54 ἀναβάλλονται.

§196Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν ὑπάρχει λόγος τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 53 νὰ μὴ ψηφισθῇ.

§197ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ὁ ἑξῆς λόγος, ὅτι παρεπέμφθη ἤδη εἰς τὴν ἐπιτροπήν.

§198Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν Οἰκονομικῶν;

§199ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βεβαίως, καὶ κατ’ ἀνάγκην, ἔστω καὶ ἂν κατὰ παραδρομὴν δὲν ἐζητήθη τὸ κατεπεῖγον. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 55. Συζήτησις ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ ὁρισμοῦ τῆς 21ης Φεβρουαρίου 1913 ὡς ἐθνικῆς ἑορτῆς». Λείπει ὁ εἰσηγητὴς κ. Σπυράκης. Θέλετε νὰ ὑποβληθῇ;

§200Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Παρακαλῶ νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησίς της μέχρι πέρατος τοῦ πολέμου. Τότε θὰ ἴδωμεν.

§201ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. (Λύεται ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 9 καὶ 30′ μ. μ.).