1913.02.22

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 12

Τῆς 22ας Φεβρουαρίου 1913

(Παρασκευή, ὥρᾳ 4 καὶ 10′ μ. μ.).

Προεδρία κ. Κωνσταντ. Γ. Ζαβιτσιάνου.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα καὶ ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ Πρακτικά. (Ἀναγινώσκονται ὑπὸ τοῦ Γραμματέως καὶ ἐπικυροῦνται τὰ Πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν ὅτι: Οἱ ἐν Πειραιεῖ Ἰ. Καμάρας, Κ. Πετρῆς, Ν. Βουτσινᾶς καὶ Σοφία Καλόνα ζητοῦσι τὴν κατεδάφισιν μάνδρας, ἣν ἀνεγείρει ὁ Γ. Καζανόβας, ἀποκλείων παραπήγματά των ἀνεγερθέντα νομίμοις ἀδείαις. Κατάδικοι κρατούμενοι ἐν ταῖς φυλακαῖς Πύλου ζητοῦσι τροποποίησιν τοῦ περὶ ἀναστολῆς ποινῶν νόμου. Οἱ βουλευταὶ κύριοι Σ. Χατζηγάκης καὶ Χρ. Καρᾶς ζητοῦσι παρὰ τῆς Βουλῆς δεκαπενθήμερον ἄδειαν. (Συναινεῖ ἡ Βουλὴ καὶ χορηγεῖται εἰς ἑκάτερον τοῦτον δεκαπενθήμερος ἄδεια). Οἱ βουλευταὶ κύριοι Π. Σπυράκης, Δ. Πετροπουλάκης, Π. Πετροπουλάκης, Γ. Μαυρομιχάλης, Κ. Γόντικας, Σ. Ντολιόπουλος, Ἀ. Θανόπουλος. Ὄθ. Τετενές, Δ. Βινιερᾶτος, Ν. Χαριτᾶτος, Π. Φίλιππας, Ν. Ῥαφτόπουλος καὶ Ἰ. Μπακόπουλος ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου «περὶ ἑορτασμοῦ ὡς δευτέρας ἐθνικῆς ἑορτῆς τῆς ἡμέρας τῆς πτώσεως τῶν Ἰωαννίνων. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὄρα Ἀρχεῖον Βουλῆς).

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεπὴς πρὸς τὴν ἐντολήν, τὴν ὁποίαν ἔλαβον χθὲς παρ’ ὑμῶν, συνέταξα πρὸς ἀποστολὴν τηλεγράφημα ἀπευθυνόμενον πρὸς τὸν Πρόεδρον τῆς Ῥωσικῆς Δούμας. Τὸ τηλεγράφημα τοῦτο ἔχει ὡς ἑξῆς: «Ἡ Βουλὴ τῶν Ἑλλήνων εὐχαρίστως ἐπιλαμβάνεται τῆς παρεχομένης εὐτυχοῦς εὐκαιρίας τοῦ πανηγυρισμοῦ τῆς τριακοσιετηρίδος τῆς ἐνδόξου Ῥωσικῆς Δυναστείας, ἵνα διατρανώσῃ πρὸς τὰ μέλη τῆς Δούμας καὶ πρὸς τὸ μέγα καὶ ὁμόδοξον Ῥωσικὸν ἔθνος τὰ αἰσθήματα τῆς ἀναλλοιώτου ἀγάπης τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, τὰ ὁποῖα ἀνέκαθεν ἐκράτυνεν ἡ εὐγενὴς συμπάθεια, ἣν πρὸς τὰς τύχας αὐτοῦ δὲν ἔπαυσεν ἐνδεικνύουσα ἡ μεγάλη ὑμῶν Πατρίς. ! ὔχονται οἱ Ἕλληνες Βουλευταί, ἵνα ὁ Θεὸς ἐπιφυλάξῃ εἰς τὴν μεγάλην καὶ παλαιὰν Δυναστείαν ὅλην τὴν δόξαν, ἣν ὑπὲρ αὐτῆς ἐπόθησεν ἡ καρδία τοῦ Ῥωσικοῦ λαοῦ». Ἐπίσης, συνεπὴς πρὸς τὴν ἑτέραν ἐντολήν, τὴν ὁποίαν ἔλαβον, ὅπως ἀπευθύνω τηλεγράφημα πρὸς τὸν Διάδοχον, συνέταξα τὸ ἀκόλουθον: «Ἡ Βουλὴ τῶν Ἑλλήνων μετ’ αἰσθημάτων ἀνυπερβλήτου χαρᾶς καὶ ἐνθουσιασμοῦ διαβλέπει ἑαυτὴν εὑρισκομένην εἰς τὴν εὐτυχῆ θέσιν, ὅπως ἀπευθύνῃ πρὸς τὴν Ὑμετέραν Βασιλικὴν Ὑψηλότητα καὶ πρὸς τοὺς στρατιώτας τῆς Ἑλληνικῆς Ἐλευθερίας διάθερμα συγχαρητήρια ἐπὶ τῇ μεγάλῃ νίκῃ, ἥτις ἐπέστεψε τὸν ἱερὸν ἀγῶνα. Ἡ ἐθνικὴ συνείδησις, ἣν πιστῶς ἐκπροσωποῦσι κατὰ τὴν στιγμὴν ταύτην οἱ ἐντολοδόχοι τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὑπερηφάνως παραδίδει τὸ συντελεσθὲν ἔργον εἰς τὸν ἔπαινον τῆς Ἱστορίας, θεωροῦσα ἑαυτὴν ἀσθενῆ, ἵνα ἑρμηνεύσῃ καταλλήλως τὸ ὕψος τῆς μεγάλης θυσίας καὶ τῆς ἀνταξίας πρὸς αὐτὴν νίκης».

§4Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Κύριοι Βουλευταί, λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω ὑπὸ τὴν ψῆφον ὑμῶν τὰ ἀκόλουθα νομοσχέδια: Νομοσχέδιον «περὶ παροχῆς ἐτησίας χρηματικῆς συνδρομῆς τοῦ Κράτους εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Γεωργικὴν ἑταιρείαν». Εἶναι γνωστὸν ὅτι εἰς πάντα τὰ Κράτη δὲν ἀρκεῖ ὁ κλάδος τῆς ὑπηρεσίας τῆς Γεωργικῆς, διὰ νὰ ἐπιτελεσθῇ ὁ σκοπός, τὸν ὁποῖον ἡ γεωργικὴ πολιτικὴ ἐπιδιώκει, ἡ προαγωγὴ τουτέστι τῆς Γεωργίας, ἀλλὰ παραπλεύρως ἵσταται ἰδιωτικόν τι νομικὸν πρόσωπον, τὸ ὁποῖον ἐνεργεῖ, μετὰ συνεννόησιν πρὸς τὸ Κράτος, πάσας ἐκείνας τὰς ἐργασίας, τὰς ὁποίας τὸ Κράτος, ὡς ἐκ τῆς φύσεως καὶ τοῦ σκοποῦ αὐτοῦ, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτελέσῃ. Ἐὰν πρόκειται λ.χ. περὶ παροχῆς δανείων εἰς ἀγρότας, περὶ προμηθείας γεωργικῶν ἐργαλείων ἐπὶ πιστώσει, δὲν ἐπιτρέπεται τὸ Κράτος νὰ μεταβάλῃ ἑαυτὸ εἰς προμηθευτὴν καὶ νὰ ἐπιτελέσῃ τὸ ἔργον τοῦτο. Εἰς πάντα λοιπὸν τὰ Κράτη ὑπάρχει μία ἑταιρεία, ἡ ὁποία ἐνεργεῖ εἰς τοιαύτας πράξεις. Ἱδρύθη δὲ διὰ τοῦτο ἡ Γεωργικὴ ἑταιρεία καὶ παρ’ ἡμῖν, ἥτις βοηθεῖται κατ’ ἔτος ὑπὸ τοῦ Κράτους διὰ τοῦ ποσοῦ τῶν 15.000 δρ. Τὸ ποσὸν αὐτὸ εἶναι ἀνεπαρκές, διότι ἡ ἀνάπτυξις τῶν ἐργασιῶν, τὰς ὁποίας τῇ ὑποδείξει τοῦ Κράτους ἐπετέλεσεν ἡ Γεωργικὴ ἑταιρεία, εἶναι μεγίστη. Ἀρκεῖ ν’ ἀναφέρω μόνον πρὸς ὑμᾶς ὅτι διὰ τῆς Γεωργικῆς ἑταιρείας κατώρθωσε τὸ Κράτος, ὑποθάλπον τοὺς παραγωγοὺς βάμβακος, νὰ δώσῃ τὰ μέσα, ὅπως παραδίδωσιν εἰς τὴν ἑταιρείαν τὸν ὑπ’ αὐτῶν παραγόμενον βάμβακα καὶ ἡ ἑταιρεία νὰ ἐνεργῇ τὴν ἐκκαθάρισιν καὶ τὴν πώλησιν αὐτοῦ, πράγματα ἅτινα εἶναι ἀδύνατον μόνοι νὰ ἐκτελέσωσιν οἱ παραγωγοί. Τὸ ποσὸν λοιπὸν τῆς βοηθείας τοῦ Κράτους αὐξάνεται εἰς δραχ. 40.000 ἐτησίως, καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλήν, ὅπως δεχθῇ κατ’ ἀρχὴν τὸ νομοσχέδιον καὶ κηρύξῃ αὐτὸ κατεπεῖγον, διότι εἶναι ἀνάγκη εὐθὺς μετὰ τὸ πέρας τῆς ἐμπολέμου καταστάσεως νὰ ἐπιληφθῇ ἐργασιῶν, τὰς ὁποίας τῇ ὑποδείξει τοῦ Κράτους θέλει ἐπιτελέσει ἡ Γεωργικὴ ἑταιρεία. Ἡ Γεωργικὴ ἑταιρεία ἐθεωρήθη σκόπιμον, διὰ τοῦ ἰδίου νομοσχεδίου ὅπως ὑποβάλῃ ἔκθεσιν τῶν πεπραγμένων εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἵνα ἐξασκῆται ὁ προσήκων ἔλεγχος περὶ τῆς σκοπίμου χρησιμοποιήσεως τοῦ ποσοῦ τοῦ ὑπὸ τοῦ Κράτους χορηγουμένου.

§5Κ. ΧΡΥΣΟΧΟΪΔΗΣ. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῆς καταθέσεως τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ θὰ παρεκάλουν νὰ ὑποβάλητε καὶ σχετικὸν νομοσχέδιον περὶ μικρᾶς αὐξήσεως τῆς χορηγίας ὑπὲρ τῆς Ἐμπορικῆς σχολῆς Βόλου, τὰς ἐργασίας τῆς ὁποίας ἐξετιμήσατε.

§6Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι τὸ Κράτος βοηθεῖ τὴν Ἐμπορικὴν σχολὴν Βόλου, ἥτις δὲν εἶναι δημοσία, διατελοῦσα, ὅπως ὅλα τὰ μὴ δημόσια ἐκπαιδευτικὰ ἱδρύματα, ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν τοῦ Κράτους, δι’ ἐτησίας συνδρομῆς μόνον 5.000 δρχ. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἡ Ἐμπορικὴ Σχολὴ Βόλου ἐπετέλεσε τόσῳ καλῶς τὸ ἐκπαιδευτικὸν αὐτῆς ἔργον, ὥστε παρέσχεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἀφορμὴν νὰ σκεφθῇ, ἂν δὲν θὰ ἦτο ἄσκοπον νὰ δοθῇ εἰς πάσας τὰς ἐμπορικὰς σχολὰς αὐτονομία τις μείζων. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι οἱ μαθηταὶ οἱ ἐξελθόντες ἐκ τῆς σχολῆς Βόλου ἀνερχόμενοι εἰς ἑξακοσίους ἢ ἑπτακοσίους τὸν ἀριθμὸν ἔσχον καταπληκτικὴν πρόοδον εἰς τὸ ἐμπόριον, καὶ ὅτι θὰ ἦτο δίκαιον νὰ δοθῇ μία πρόσθετος συνδρομὴ 5.000 δρχ. Τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον ἔχω ἤδη ἑτοιμάσει, ἀλλ’ ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν Βουλὴν νὰ δεχθῇ τοῦτο κατ’ ἀρχὴν καὶ κηρύξῃ τοῦτο κατεπεῖγον, ἵνα δώσωμεν τὴν αἰτουμένην συνδρομήν.

§7Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Δὲν ἀφήνετε ἄλλοτε αὐτά; Ἔχομεν ἀρκετὰ αὐτὴν τὴν ἐποχήν.

§8Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Λαμβάνω τὴν τιμὴν ἐπίσης νὰ ὑποβάλω ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς νομοσχέδιον «περὶ συστάσεως διευθύνσεως τῆς Στατιστικῆς καὶ περὶ ὀργανώσεως Στατιστικῆς ὑπηρεσίας». Ἴσως, Κύριοι, ἐκ πρώτης ὄψεως τὸ νομοσχέδιον φαίνεται μὴ κατεπεῖγον, ἀλλ’ ὅμως εἶναι τὰ μέγιστα κατεπεῖγον. Εὐρυνομένων τῶν ὁρίων τοῦ Κράτους ἡμῶν, τὸ πρῶτον ἔργον, τὸ ὁποῖον πρέπει συντόνως νὰ ἐπιτελεσθῇ, εἶναι ἀναμφισβητήτως ἡ ἀπογραφὴ τοῦ πληθυσμοῦ. Ὑπὸ τὸ ὑπάρχον καθεστὼς εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατον νὰ γίνῃ ἡ ἀπογραφή. Ἐλειτούργει ἄλλοτε ὑπηρεσία τοιαύτη ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀλλά, συσταθέντος τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὑπῆρξεν ἐν τῷ νόμῳ παραδρομή, ἥτις δὲν ἐπιτρέπει τὴν ἐπιτέλεσιν τοῦ σπουδαιοτάτου τούτου ἔργου ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Ἐὰν δὲν εἶναι ὠργανωμένη ἡ ὑπηρεσία τῆς στατιστικῆς, εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατον νὰ γίνῃ ἀκριβὴς ἀπογραφὴ τοῦ νέου πληθυσμοῦ. Ἀλλὰ καὶ ἡ σπουδαιότης τοῦ νομοσχεδίου εἶναι καταφανής. Ὅπως ὁ ἰδιώτης δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προοδεύσῃ εἰς τὰς ἐργασίας αὑτοῦ, ἐὰν δὲν στηρίζωνται αὗται ἐπὶ τῶν ἀριθμῶν τῶν δηλούντων τὴν κίνησιν τῶν ἐργασιῶν αὐτοῦ, τοιουτοτρόπως καὶ τὸ Κράτος δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ θετικὰ πορίσματα, ἀσφαλῆ συμπεράσματα ἐπὶ τῆς κοινωνικῆς καὶ οἰκονομικῆς αὑτοῦ κινήσεως, ἐὰν δὲν ἔχῃ καλῶς ὠργανωμένην τὴν στατιστικὴν αὑτοῦ ὑπηρεσίαν. Ἀτυχῶς τὸ Κράτος ἡμῶν ὑστέρησεν ἐν τούτῳ. Πρὸ ὀλίγων μόλις ἡμερῶν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφός μου, ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργός, παρετήρησεν ἐνώπιον ὑμῶν ὅτι οἱ στατιστικοὶ ἀριθμοί, ὡς ὑπάρχουσι, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι ἀκριβεῖς, διότι πλεῖστα ποσὰ ἐκφεύγουσι τῆς ἐξακριβώσεως, καὶ πλεῖστα ἄρθρα τῆς στατιστικῆς ὑπηρεσίας στηρίζονται ἐπὶ ἐσφαλμένων δεδομένων, αἱ δὲ τιμαὶ στηρίζονται εἰς ὁρισμοὺς δοθέντας διὰ διατάγματος χρονολογουμένου ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν, ἐνῷ ἐν τῷ μεταξὺ πλεῖσται μεταβολαὶ ἐπῆλθον. Αἱ ἐλλείψεις, τὰς ὁποίας παρουσίασεν ἡ στατιστικὴ ὑπηρεσία, Κύριοι, μᾶς ἔφερον εἰς στενόχωρον θέσιν, ὁσάκις ἠρωτώμεθα ἀπὸ ξένα Κράτη ἢ ἀπὸ ἰδιώτας θέλοντας νὰ κανονίσωσι τὰς ἐργασίας αὑτῶν ἀναλόγως πρὸς τὴν οἰκονομικὴν κίνησιν τοῦ Κράτους ἡμῶν. Εὑρισκόμεθα εἰς τὴν ὀδυνηρὰν ἀνάγκην ν’ ἀπαντήσωμεν εἰς αὐτοὺς ὅτι ἡ στατιστικὴ ἡμῶν ὑπηρεσία δὲν ἦτο καλῶς ὠργανωμένη. Ἐν τῷ Ἑλληνικῷ Κράτει, ὅπου ἰδιαιτέραν οἱ πολῖται παρουσιάζουσιν ἰδιοφυΐαν διὰ τὸ ἐμπόριον, ἡ ἔλλειψις στατιστικῆς ὑπηρεσίας παρεκώλυε πᾶσαν ἐλευθέραν πρὸς τὴν ἀνάπτυξιν αὐτῆς κίνησιν, δὲν ἄφηνε τὸν ἰδιώτην νὰ προοδεύσῃ, ἐνῷ σήμερον τὸ ἐμπόριον δὲν διεξάγεται κατὰ τὸν ἀρχέγονον τρόπον τῆς ἐπὶ χεῖρας συναλλαγῆς, ἀλλ’ εἰς εὐρύν, παγκόσμιον κύκλον, βασιζόμενον πρὸ πάντων ἐπὶ τῆς ἀκριβοῦς γνώσεως τῶν ἀριθμῶν τῶν δηλωτικῶν τῆς κινήσεως τοῦ ἐμπορίου. Τὸ νομοσχέδιον, Κύριοι, συνετάχθη ἐπὶ τῇ βάσει τῶν νεωτάτων νομοθεσιῶν, ἐκ τῶν ὁποίων πρόσφατος εἶναι ἡ τοῦ Βουλγαρικοῦ Κράτους, πρὸ 2 μόλις ἐτῶν γενομένη, ἐπάγουσα δὲ δαπάνην διὰ τὸ Κράτος περὶ τὰς 800,000 δρχ. Ἡ δαπάνη δὲν θὰ εἶναι τόσον μεγάλη δι’ ἡμᾶς. Διὰ τὴν ὀργάνωσιν τῆς ὑπηρεσίας τῆς Στατιστικῆς δύο συστήματα ὑπάρχουσι παραδεδεγμένα ἕως τοῦδε, τὸ συγκεντρωτικὸν καὶ τὸ ἀποκεντρωτικόν. Κατὰ τὸ πρῶτον σύστημα συγκεντροῦνται αἱ ὑπηρεσίαι ἐν μιᾷ καὶ μόνον διευθύνσει, ἐνῷ κατὰ τὸ δεύτερον ἑκάστη ὑπηρεσία ἔχει ἰδίαν στατιστικήν. Τὸ πρῶτον εἶναι βεβαίως τὸ προτιμότερον καὶ τὸ ἐπικρατῆσαν ἐν τῇ τελευταίᾳ ἐπιστημονικῇ καὶ νομοθετικῇ κινήσει, διότι ἐν τούτῳ ὑπάρχει ὁμοιομορφία ἐν τῇ ἐκτελέσει τῶν διαφόρων στατιστικῶν ἐργασιῶν. Ἀλλὰ παρέχει τοῦτο μικρὰ μειονεκτήματα, διότι ἡ εἰδική, ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία δὲν εἶναι δυνατὸν πάντοτε νὰ λαμβάνῃ γνῶσιν. Ἀλλά, κατὰ τὸ νομοσχέδιον, τὸ μειονέκτημα τοῦτο κολάζεται, διότι ἀκολουθοῦντες τὰ ἰσχύοντα ἐν Ἰταλίᾳ ὁρίζομεν Κεντρικὸν Συμβούλιον Στατιστικῆς ὑπηρεσίας, εἰς τὸ ὁποῖον θὰ μετέχωσιν ἑκάστοτε τὰ πρόσωπα, τὰ διεξάγοντα τὰς εἰδικὰς ὑπηρεσίας, ἐπὶ τῶν ὁποίων πρόκειται νὰ ἐνεργηθῇ στατιστικὴ ἔρευνα καὶ μελέτη. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου, Κύριοι, διατηροῦνται αἱ τεχνικῶς λεγόμεναι δευτερεύουσαι στατιστικαὶ ὑπηρεσίαι, αἱ ὑπάρχουσαι ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῆς Δικαιοσύνης καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως, αἵτινες δὲν ἀνάγονται εἰς γενικωτέρας κοινωνικῆς φύσεως κίνησιν. Τοιουτοτρόπως συγκεντροῦται τὸ πλεῖστον μέρος τῆς στατιστικῆς ὑπηρεσίας ἐν τῷ ὑπάρχοντι νῦν τμήματι τῆς Στατιστικῆς τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, καὶ δύναται νὰ εἴπῃ τις ὅτι θὰ ἀποβῇ εὐχερὴς ἡ ἐνέργεια ἐρευνῶν καὶ ἡ μελέτη ἐπὶ βάσεων ἐπιστημονικῶν. Θελήσαντες, Κύριοι, νὰ συλλέξωμεν στοιχεῖα καὶ πληροφορίας ὄχι μόνον ἐν ταῖς νέαις ἐπαρχίαις, ἀλλὰ καὶ ἐν ταῖς χώραις τοῦ Κράτους, εὑρέθημεν πρὸ μεγίστων δυσχερειῶν. Οὐδεὶς ἐπροθυμοποιεῖτο δημόσιος ὑπάλληλος νὰ παράσχῃ τὴν συνδρομὴν αὑτοῦ, οἱ δὲ πολῖται οὐδεμίαν παρεῖχον πληροφορίαν, εἴτε διότι ἠδιαφόρουν, εἴτε διότι οἱ ἐπιτήδειοι πάντοτε κατώρθουν, ὥστε νὰ διαβάλλωσι τὴν ἐνέργειαν τῆς Κυβερνήσεως ἢ νὰ ἐνσπείρωσι τὸν φόβον ὅτι ἡ στατιστικὴ ἐνέργεια αὕτη σκοπὸν ἔχει φορολογικόν. Ταῦτα πάντα ἔπρεπε νὰ προβλεφθῶσι, καὶ ἐτέθησαν ἀνάλογοι διατάξεις ἐν τῷ νομοσχεδίῳ. Τὸ νομοσχέδιον προβλέπει, ὥστε αἱ δαπάναι νὰ εἶναι ὅσῳ τὸ δυνατὸν μικρότεραι. Ἂν ἠθέλομεν ν’ ἀκολουθήσωμεν τὴν πολυτέλειαν, τὴν ὁποίαν ἄλλα Κράτη ἀκολουθοῦσιν, αἱ δαπάναι θὰ ἦσαν πολὺ μεγαλείτεραι. Ἐν Βουλγαρίᾳ αἱ δαπάναι μόνον διὰ τὸ προσωπικὸν τοῦ κέντρου ἀνέρχονται εἰς 420,000 δραχμῶν, αἱ δὲ δαπάναι διὰ τὰς ἐκτὸς τοῦ κέντρου ὑπηρεσίας εἰς ἄλλο τόσον ποσόν, ἀλλὰ παρ’ ἡμῖν τὸ ἀνώτατον ὅριον ἀνέρχεται εἰς 120,000. Νομίζω, Κύριοι, ὅτι ἡ ἀνάλυσις τοῦ νομοσχεδίου περιττεύει, διότι καὶ τὰ ἄρθρα διετυπώθησαν ὅσῳ τὸ δυνατὸν σαφέστερον, ἁπλούστερον, καὶ ἡ αἰτιολογικὴ ἔκθεσις ἐγένετο λεπτομερής, ὅπως δώσῃ πλήρη ἔννοιαν περὶ τοῦ σπουδαίου σκοποῦ τῆς ὑπηρεσίας, ἣν σκοπεῖ νὰ ὀργανώσῃ τὸ νομοσχέδιον. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο κατ’ ἀρχὴν καί, ἂν νομίζῃ μετ’ ἐμοῦ ὅτι τὸ νομοσχέδιον εἶναι ἐπεῖγον, νὰ δώσῃ τὴν περὶ τούτου ψῆφον αὐτῆς, καὶ εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν νὰ φέρῃ τὰς παρατηρήσεις, ἃς κρίνει λυσιτελεῖς πρὸς τελειοτέραν ῥύθμισιν τῆς στατιστικῆς ὑπηρεσίας. Τὸ θέμα εἶναι γνωστότατον καὶ ἐξηντλημένον, καὶ νομίζω ὅτι εἶναι ὀρθὸν νὰ ψηφισθῇ τὸ ταχύτερον τὸ νομοσχέδιον. Τὸ ἔργον, τὸ ὁποῖον περιμένει ἡμᾶς λήγοντος τοῦ πολέμου, μετὰ τὴν εὔρυνσιν τῶν ὁρίων τοῦ Κράτους, εἶναι ἔργον εἰρήνης, προόδου καὶ πολιτισμοῦ. Ἀλλ’ εἶναι ἀδύνατον νὰ συντελεσθῇ, ἂν δὲν βασίζηται ἐπὶ ἐπιστημονικῆς βάσεως. Καὶ ἡ βάσις αὕτη δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δοθῇ, ἂν μὴ πᾶσα μελέτη στηρίζηται ἐπὶ τῶν ἀκριβῶν μεθόδων τῆς ἐπιστήμης καὶ οὐχὶ τοῦ ἐμπειρισμοῦ. Εὐρύναντες τὰ ὅρια τοῦ Κράτους ἡμῶν εἶναι πρέπον νὰ εὐρύνωμεν καὶ τὰ ὅρια τῶν μεθόδων τῆς διοικήσεως τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Κράτους ἐπὶ βάσεων ἐπιστημονικῶν καὶ οὐχὶ ἐμπειρικῶν. Εἶναι πρόσφατος πικρὰ πεῖρα, ἣν ἔσχομεν ἐν τῷ ζητήματι τῷ Θεσσαλικῷ. Τοῦτο ὀφείλεται κατ’ ἐξοχὴν εἰς τὸ ὅτι ἔλειψε κατὰ τὴν ἐποχὴν τῆς προσαρτήσεως μελέτη τῆς ὅλης ἐκεῖ καταστάσεως βασιζομένη ἐπὶ ἐπιστημονικῶν μεθόδων καὶ ἐρευνῶν. Εἶναι γνωστὸν δέ, Κύριοι, ὅτι, ὅταν ἡ ἀτασθαλία καὶ ἡ ἀταξία εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς βασιλεύσωσιν, εἶναι δυσκολώτατον ἔργον νὰ δυνηθῇ τις μετέπειτα νὰ διορθώσῃ τὰ κακῶς ἔχοντα, ν’ ἀνατρέψῃ τὴν ἀταξίαν, ἡ ὁποία ἀπέκτησε δικαιώματα διὰ τῆς μακροχρονίου ἐπικρατήσεώς της. Διὰ τοῦτο ἡ μελέτη ἡμῶν πρέπει ἐξ ἀρχῆς νὰ στηριχθῇ ἐπὶ ἀκριβῶν μεθόδων καὶ ἐπιστημονικῆς βάσεως, ὥστε νὰ μὴ εὑρεθῶμεν πρὸ ἐγέρσεως νέων δυσεπιλύτων ζητημάτων. Ὅταν θὰ δώσωμεν, Κύριοι, τὴν ἐθνικὴν ἐλευθερίαν εἰς τούς ὑποδούλους ἀδελφοὺς ἡμῶν, εἶναι δίκαιον εὐθὺς μετὰ τὴν εἰρήνην νὰ λάβωμεν σύντονον μέριμναν, ὅπως μὴ περιπέσωσιν οὗτοι εἰς ἀτασθαλίαν καὶ ἀταξίαν οἰκονομικὴν καὶ εἰς κοινωνικὴν ἀδιέξοδον.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ δέχεται τὸ κατεπεῖγον τῶν ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὑποβληθέντων νομοσχεδίων: 1) «περὶ συστάσεως διευθύνσεως τῆς στατιστικῆς καὶ περὶ ὀργανώσεως τῆς στατιστικῆς ὑπηρεσίας»· 2) «περὶ ἀναγραφῆς πιστώσεως ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὑπὲρ τῆς ἐν Βόλῳ Ἐμπορικῆς Σχολῆς»· καὶ 3) «περὶ παροχῆς ἐτησίας συνδρομῆς εἰς τὴν ἑλληνικὴν γεωργικὴν ἑταιρείαν»;

§10ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γίνονται δεκτὰ κατ’ ἀρχὴν τὰ νομοσχέδια. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας. (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν κηρυσσόμενον κατεπεῖγον τὸ νομοσχέδιον «περὶ διοικήσεως τῶν στρατιωτικῶς κατεχομένων χωρῶν»). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως νομοθετικῶν Διαταγμάτων προκληθέντων κατὰ τὴν ἀπουσίαν τῆς Βουλῆς». Ὁ κ. Κουτούπης ἔχει τὸν λόγον.

§12Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Νομίζω ὅτι ἡ Βουλὴ ἔπρεπε νὰ διατελῇ ἐν γνώσει τῶν Διαταγμάτων, τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ μεταβληθῶσιν εἰς νόμους. Ἐγὼ τοὐλάχιστον εὑρίσκομαι εἰς ἀμηχανίαν ἐντὸς τοῦ κτιρίου αὐτοῦ νὰ εὕρω τὸ Διάταγμα τὸ κανονίζον τοὺς μισθοὺς τῶν ἀξιωματικῶν. Ἐγὼ εἶμαι ἕτοιμος νὰ ὁμιλήσω περὶ τούτου, ἀλλὰ δὲν ἔχω τὸ κείμενον τοῦ Διατάγματος. Ἂν νομίζητε ὅτι δυνάμεθα νὰ ψηφίσωμεν νομοσχέδια ἀρκούμενοι μόνον εἰς τοὺς τίτλους, ἐγὼ θὰ λάβω τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ἑβδόμου, σχετικῶς μὲ τὸν κανονισμὸν ἀποζημιώσεως καὶ προσθέτου ἀμοιβῆς ἀξιωματικῶν.

§13Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Νομίζω ὅτι πρόκειται περὶ συζητήσεως κατ’ ἀρχήν, καὶ παρακαλῶ νὰ συναινέσῃ ὁ κ. Βουλευτής, ὅπως ψηφισθῇ κατ’ ἀρχὴν τὸ νομοσχέδιον· παρακαλῶ δέ, ὅπως ὁ κ. Πρόεδρος διατάξῃ τὸ γραφεῖον νὰ ἐπιταχύνῃ τὴν ἐκτύπωσιν ὅλων αὐτῶν τῶν Διαταγμάτων, ἵνα τὰ ἔχωσιν οἱ κ. Βουλευταὶ εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν.

§14Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἐπὶ τῆς ἀρχῆς σχετικῶς μὲ τὸν κανονισμὸν ἀποζημιώσεως καὶ προσθέτου ἀμοιβῆς τῶν ἀξιωματικῶν, ἀνθυπασπιστῶν καὶ ὁπλιτῶν ἐν ἐκστρατείᾳ νομίζω ὅτι οὐδεὶς λόγος ὑπῆρχε νὰ κανονισθῇ τοῦτο διὰ Β. Διατάγματος ἔχοντος θέσιν νόμου ἐν ἀπουσίᾳ τῆς Βουλῆς. Ἠδύνατο νὰ ἀναβληθῇ ἡ ἔκδοσις τοῦ Διατάγματος καὶ νὰ ζητηθῇ κατὰ πρῶτον ἡ γνώμη τῆς Βουλῆς, διότι οὐδεὶς λόγος ὑπηγόρευε τὴν ταχεῖαν πληρωμὴν μεγαλειτέρου μισθοῦ εἰς τοὺς ἀξιωματικούς, ἀφοῦ ἡ Βουλὴ πάντοτε ἦτο δυνατὸν νὰ κληθῇ καὶ ἠδύναντο νὰ λάβωσιν ἐκ τῶν ὑστέρων οἱ ζημιωθέντες ἀξιωματικοὶ τὸν μεγαλείτερον μισθόν, τὸν ὁποῖον ἡ Βουλὴ θὰ ἦτο πρόθυμος νὰ δώσῃ εἰς αὐτούς. Ἀφορᾷ τοῦτο τὴν ἀνωμαλίαν τὴν κοινοβουλευτικὴν καὶ οὐδεμίαν ἔχει σχέσιν μὲ τὸ κύριον ζήτημα. Ἀλλ’ ἡ τοιαύτη ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως δύναταί τις νὰ εἴπῃ ὅτι δεσμεύει ἐν μέρει τὴν Βουλήν, διότι ναὶ μὲν ἡ Βουλὴ δὲν ἠδύνατο νὰ φανῇ δυσμενὴς πρὸς ἕν σῶμα, τὸ ὁποῖον ἐξεπλήρωσε πιστῶς τὸ καθῆκόν του, καὶ τὸ ὁποῖον δικαιοῦται νὰ ἀποζημιωθῇ διὰ τὰς δαπάνας, εἰς τὰς ὁποίας ὑπεβλήθη ἕνεκα τοῦ μέρους, εἰς τὸ ὁποῖον ζῇ καὶ δρᾷ, κατὰ ποῖον ὅμως τρόπον θὰ ἦτο διατεθειμένη ἡ Βουλὴ νὰ χορηγήσῃ τὴν ἀποζημίωσιν, αὐτὸ εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον μόνον μία συζήτησις ἐνταῦθα ἤθελε κανονίσει. Συγκρίνων τὰ δύο σώματα τοῦ στρατοῦ τῆς ξηρᾶς καὶ τῆς θαλάσσης εὑρίσκω ἀνισότητα. Ἐνῷ ἀνεξαιρέτως εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς τῆς θαλάσσης χορηγεῖται διπλάσιος μισθός, εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς τῆς ξηρᾶς γίνεται ἐξαίρεσις, καὶ ἐξαίρεσις τὴν ὁποίαν δὲν δύναμαι νὰ φαντασθῶ πῶς θὰ δικαιολογήσωσιν οἱ ἁρμόδιοι. Γίνεται διάκρισις μεταξὺ μονίμων καὶ ἐφέδρων ἀξιωματικῶν, καὶ οἱ ἔφεδροι ἀξιωματικοὶ δὲν θεωροῦνται ἱκανοὶ νὰ ἀποζημιωθῶσι διὰ τὰς δαπάνας των, τὰς ὁποίας ὑφίστανται ὡς καὶ οἱ συνάδελφοί των οἱ μόνιμοι ἀξιωματικοί, καὶ ἐθεωρήθη πρέπον, ὅπως οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ μόνιμοι οἱ μὴ μετασχόντες τῆς ἐκστρατείας λάβωσι τὸν διπλάσιον μισθόν. Ἐσκέφθην ἐπὶ τούτου, ἀλλὰ δὲν ἠδυνήθην νὰ φθάσω εἰς ἀποτέλεσμα κατὰ τίνα λόγον γίνεται τοῦτο. Πῶς ἡ τάξις τῶν μονίμων ἀξιωματικῶν, ἡ ὁποία δὲν μετέσχε τῆς ἐκστρατείας, δικαιοῦται νὰ τύχῃ μιᾶς τοιαύτης ἀμοιβῆς, ἀφοῦ μάλιστα αὕτη τιτλοφορεῖται ὡς ἀποζημίωσις, ἡ ὁποία δὲν δικαιολογεῖται, διότι δὲν ἐπῆλθε ζημία, διὰ νὰ ἐπέλθῃ ἀποζημίωσις. Ἤκουσα ὅτι ὁ μέγας ἀριθμὸς τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν ἤθελεν ὑποβάλει τὴν Πολιτείαν εἰς μεγάλας δαπάνας, ἀλλ’ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δὲν ἔπρεπε νὰ δοθῇ ἀποζημίωσις οὔτε εἰς τοὺς μονίμους. Εἰδικῶς προκειμένου περὶ ἰατρῶν δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω πῶς ἰατροὶ ἔφεδροι μαχόμενοι εἰς τὴν πρώτην γραμμὴν οὐδεμιᾶς θὰ τύχωσιν ἀποζημιώσεως, διότι δὲν εἶναι μόνιμοι ἀξιωματικοί, καὶ οἱ μόνιμοι ἀξιωματικοὶ ἰατροὶ οἱ μένοντες ἐν Ἀθήναις, οἱ ἔχοντες ὅλας τὰς ἀπολαύσεις των θὰ λάβωσι διπλάσιον μισθόν. Σκοπὸς βεβαίως τῆς ἀποζημιώσεως δὲν εἶναι ὁ πλουτισμὸς τῶν ἀξιωματικῶν, διότι ἐξετέλεσαν τὸ καθῆκόν των· τοιαύτη ταπεινὴ ὑπόθεσις δὲν πρέπει νὰ χωρήσῃ, διότι οἱ ἀξιωματικοὶ βεβαίως οὔτε ἠξίωσαν οὔτε παραδέχονται ἀποζημίωσιν ὑπὸ τοιοῦτον πνεῦμα. Γνωρίζω μάλιστα ὅτι οὔτε τὸ ζήτημα αὐτὸ θὰ ἐγεννᾶτο, ἐὰν ἡ κακὴ ἀρχὴ δὲν ἐγίνετο ὑπὸ τριῶν πολιτικῶν Ὑπουργείων, τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης, τὰ ὁποῖα ἀπέστειλαν πολιτικοὺς ὑπαλλήλους μὲ γενναιοτάτην ἀμοιβήν, τὴν ὁποίαν δὲν ἐδικαιολόγει ἡ δαπάνη, τὴν ὁποίαν ἤδη οἱ ὑπάλληλοι οὗτοι ὑφίσταντο. Ἐστάλησαν δικαστικοὶ ὑπάλληλοι μὲ ἀμοιβὴν 25 καὶ 30 δρχ. καθ’ ἑκάστην ἡμέραν, χωρὶς νὰ ἔχωσιν οὗτοι νὰ ὑποβληθῶσιν εἰς δαπάνην τινά, εἰς τὴν ὁποίαν ἄλλως τε δὲν ἠδύναντο νὰ ὑποβληθῶσι, διότι κατῴκησαν εἰς δημόσια κτίρια, διότι δὲν εὑρίσκοντο ὑπὸ συνθήκας, κατὰ τὰς ὁποίας ἠδύναντο, καὶ ἂν ἤθελον, νὰ δαπανήσωσι καὶ αὐτὸν τὸν μισθόν. Ἡ κακὴ αὐτὴ ἀρχή, ἡ ὁποία ἐγένετο, βεβαίως ἤγειρε τὰ παράπονα τῶν ἀξιωματικῶν, ὥστε νὰ διαμαρτυρηθῶσι διὰ τίνα λόγον διοικητικοὶ ὑπάλληλοι οὐδεμίαν ὑποστάντες θυσίαν ἔπρεπε ν’ ἀμείβωνται ὡσανεὶ ἀπεστέλλοντο εἰς τὸ Ἐξωτερικόν, ὡσανεὶ ἐξετέλουν καθήκοντα γενικοῦ Προξένου ἢ καὶ ἀκόμη ὑψηλὰ ἔκτακτα καθήκοντα, διὰ τίνα λόγον, λέγω, αὐτοὶ ἔπρεπε μεταβαίνοντες εἰς τὰς πόλεις, τὰς ὁποίας ὁ στρατὸς κατέκτησε, νὰ ἀμειφθῶσι τόσον γενναίως, ἐνῷ ἐκεῖνοι ὑποστάντες πραγματικῶς ζημίας ἔπρεπε νὰ μείνωσι μὲ μόνον τὸν μισθὸν αὐτῶν. Ὑπῆρχεν ἀληθῶς καὶ μία διάταξις εἰς τὸν κανονισμὸν ἐκστρατείας, ἡ ὁποία δὲν δύναται νὰ ἰσχύῃ, κατὰ τὴν ὁποίαν αἱ λεῖαι πολέμου ἀνήκουσιν εἰς τοὺς ἀξιωματικούς, καὶ τοῦτο κατά τινας θὰ ἐδικαιολόγει μίαν ἀποζημίωσιν, ἡ ὁποία ἔπρεπε νὰ δοθῇ εἰς αὐτούς· ἀλλὰ καὶ ἄλλη τις διάταξις, ὅτι ἡ ὑπηρεσία ἐν ἐκστρατείᾳ εἶναι διπλασία, ὅτι συνεπάγεται καὶ τὴν πληρωμὴν διπλασίου μισθοῦ, δὲν δύναται βεβαίως νὰ στηριχθῇ. Τὸ ζήτημα τῆς πληρωμῆς διπλοῦ μισθοῦ εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς ἐν ἐκστρατείᾳ ἐγένετο καὶ κατὰ τὸν ἀτυχῆ ἡμῶν πόλεμον τοῦ 1897· ἀλλ’ ἐλύθη τότε τὸ ζήτημα, ἀποφανθέντων τῶν ἁρμοδίων ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ δὲν δικαιοῦνται εἰς τὸν διπλοῦν μισθόν. Ἦσαν παρεσκευασμένοι οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ ἴδιοι ὅτι ἐπετέλεσαν τὸ καθῆκόν των καὶ ὅτι ἡ γνώμη ὅτι ἐδικαίωσαν τὰς προσδοκίας τοῦ ἔθνους ἦτο ἀρκετὴ εἰς αὐτοὺς ἀμοιβὴ νὰ παραιτηθῶσι τῆς τοιαύτης ἀξιώσεως, καὶ τὸ ζήτημα, ἐπαναλαμβάνω, δὲν θὰ ἐγεννᾶτο, ἐὰν τὸ κακὸν δὲν ἐγίνετο διὰ τῆς χορηγίας μεγάλων ἀποζημιώσεων, μεγάλων ἀμοιβῶν, εἰς διοικητικοὺς ὑπαλλήλους σταλέντας εἰς τὸ Ἐξωτερικόν, οἱ ὁποῖοι, δὲν ἀμφιβάλλω, θὰ σπεύσωσιν, ἅμα ὡς ἡ ἀποζημίωσις αὕτη παύσῃ, νὰ ἐπανέλθωσιν εἰς τὰς θέσεις των, ἀπὸ τὰς ὁποίας ἐξεκίνησαν. Δὲν δύναμαι λοιπὸν νὰ διακρίνω ποία διαφορὰ ὑπάρχει μεταξὺ τῶν μαχίμων ἐφέδρων ἀξιωματικῶν καὶ τῶν ὀνομαζομένων μὴ μαχίμων, ἢ μᾶλλον τῶν ἀξιωματικῶν, καὶ μαχίμων ἀκόμη, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐκτελοῦσι μάχιμον ὑπηρεσίαν. Εἶναι πολὺ δύσκολον νὰ διακρίνῃ τις ποία εἶναι ἡ μὴ μάχιμος ὑπηρεσία, καὶ εἷς μὴ μάχιμος ἀξιωματικός, δηλαδὴ τοῦ πεζικοῦ ἢ τοῦ πυροβολικοῦ, ὑπηρετῶν, ἐν παραδείγματι, εἰς ἓν χειρουργεῖον δὲν βλέπω διατί δὲν ἐπιτελεῖ μάχιμον ὑπηρεσίαν καὶ ἐπιτελεῖ τοιαύτην ὁ ἐν τῷ ἐπιτελείῳ. Ὁ ἐν τῷ ἐπιτελείῳ εὑρίσκεται πολὺ μακρότερον τῆς μάχης καὶ ὑφίσταται τὰς κακουχίας τῆς ἐκστρατείας πολὺ ὀλιγώτερον ἀπὸ τὸν ἀξιωματικὸν τοῦ χειρουργείου, ὁ ὁποῖος καὶ εἰς κινδύνους ὑπόκειται καὶ ὅλα τὰ κακὰ τῆς ἐκστρατείας ὑφίσταται. Δὲν βλέπω διατί ἡ τάξις τῶν ἀξιωματικῶν ἐφεδρείας, ἡ τάξις τῶν ἰατρῶν ἐν γένει, νὰ ἐξαιρεθῇ—καὶ ὁμιλῶ ἐν γένει περὶ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι μετέσχον τῆς ἐκστρατείας, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται μάλιστα μεταξὺ τῶν μαχομένων σωμάτων—, ἐνῷ τοῦτο δὲν ἔπρεπε νὰ γίνῃ, διότι κατὰ προτίμησιν οἱ μόνιμοι ἔπρεπε νὰ εἶναι εἰς τὰ σώματα τῆς γραμμῆς, οἱ δὲ ἔφεδροι νὰ ἐκτελῶσιν ἄλλας ὑπηρεσίας, ὑπηρεσίας πόλεων, ὑπηρεσίας στρατοπέδων. Ἀλλ’ ἐὰν πρόκειται πράγματι ν’ ἀποζημιωθῶσιν οἱ ἀξιωματικοὶ διὰ τὰς ζημίας, τὰς ὁποίας ὑπέστησαν, δὲν νομίζει ἡ Βουλὴ ὅτι ὁ ἔφεδρος ἀξιωματικός, ὁ ὁποῖος ἀφῆκε τὴν πελατείαν του, ὁ ὁποῖος ἀφῆκε τὴν οἰκογένειάν του, ἔχει λόγους νὰ ὑποστηρίξῃ ὅτι ὑπέστη ζημίαν, ὅτε εἰς αὐτὸν δίδεται ἐν ἐκστρατείᾳ εὑρισκόμενον μισθὸς 140 δραχμῶν; Αὐτὸς ὑπέστη ζημίας καὶ πρέπει ν’ ἀποζημιωθῇ πολὺ περισσότερον τοῦ μονίμου, ὁ ὁποῖος, καὶ ἐὰν λαμβάνῃ αὐτὸν τὸν μισθὸν, τὸν λαμβάνει ἐν γνώσει, ὡς εὑρισκόμενος εἰς τὴν ἀρχὴν τοῦ σταδίου του. Ἀκόμη, διὰ νὰ λαμβάνῃ ὁ μόνιμος τόσον μικρὸν μισθὸν καὶ νὰ ὑφίσταται τὰς κακουχίας ἐν ἐκστρατείᾳ, θὰ ἔχῃ τὴν ἀμοιβὴν τῆς προαγωγῆς, κατόπιν μάλιστα τῶν εὐτυχῶν γεγονότων, τὰ ὁποῖα πρὸς τοῖς ἄλλοις ὑπαγορεύουσι καὶ τὴν αὔξησιν τῶν στελεχῶν τοῦ στρατοῦ. Ἀλλ’ ἐὰν τυχὸν ἤθελεν ὑποστηριχθῇ ὅτι ἀποφασισθέντος νὰ δοθῇ εἰς τοὺς μονίμους ἀξιωματικοὺς ἀποζημίωσις, νὰ δοθῇ διπλοῦς μισθὸς εἰς τοὺς μονίμους ἀξιωματικοὺς καὶ ὄχι εἰς τοὺς ἐφέδρους, ἐπαναλαμβάνω νὰ δηλώσω, ὅτι ἡ αὔξησις, διπλασιασμὸς τοῦ μισθοῦ, δικαιολογεῖται μόνον ἐφ’ ὅσον δίδεται ὡς ἀποζημίωσις διὰ θυσίας ὑλικάς, καὶ εἰς ταύτας ὑπεβλήθησαν οἱ ἐγκαταλιπόντες τὰς οἰκογενείας αὐτῶν οἱ ἀφήσαντες τὰ μέρη ὅπου ἔμενον ἐν καιρῷ εἰρήνης καὶ ὑφιστάμενοι δαπάνας λόγῳ προμηθειῶν τῶν τροφίμων εἰς ὑψηλὰς τιμάς. Οὐδὲν ὅμως τούτων συμβαίνει εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς τοὺς ὑπηρετοῦντας εἰς τὰς θέσεις των. Οἱ ἀξιωματικοὶ ὅμως οἱ ἔφεδροι, οἱ ὁποῖοι, σχετικῶς πρὸς τὰ ὑλικὰ συμφέροντά των, ἠτύχησαν νὰ μετάσχωσι τῆς ἐκστρατείας, ὑπέστησαν καὶ ἄλλας ζημίας· πλεῖστοι τούτων μὴ δυνηθέντες νὰ συμμορφωθῶσι πρὸς ὅλας τὰς ἐφευρέσεις τῆς γραφειοκρατίας δὲν ἠδυνήθησαν νὰ προσαγάγωσι τοὺς τίτλους αὐτῶν, ὅπως προβιβασθῶσιν, ἐνῷ ὁ νόμος εἶναι σαφής, ὅτι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐξετέλεσαν τὸ καθῆκόν των κατὰ τὸν προγενέστερον πόλεμον καὶ οἱ ὁποῖοι εἶχον πρότασιν τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς ὑπηρεσίας, ἠδύναντο νὰ προβιβασθῶσιν. Ἠτύχησαν ἐν σχέσει πρὸς τὰ συμφέροντά των, δὲν ἠδύναντο δὲ νὰ φαντασθῶσιν, ὅτι ἡ ἑλληνικὴ γραφειοκρατία δὲν θὰ ἐστηρίζετο εἰς τὸν νόμον, ἀλλὰ θὰ ἔλεγον ὅτι χρειάζονται καὶ δικαιολογητικά τινα, ἄνευ τῶν ὁποίων δὲν εἶναι δυνατὴ ἡ προαγωγὴ αὐτῶν. Ἔλαβον ἀφορμὴν εἰς τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Ὑπουργὸν καὶ προσωρινῶς ἀναπληρώσαντα τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν γραπτῶς νὰ ἀπευθύνω μίαν παράκλησιν δι’ ἀδικίαν, ἡ ὁποία ἐγένετο εἰς ἀξιωματικούς, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐφαντάσθησαν, ὅτι ἔπρεπε νὰ προσαγάγωσι καταστάσεις στρατολογικῶν γραφείων καὶ ἄλλα δικαιολογητικά, τὰ ὁποῖα ἐζήτει ἡ ὑπηρεσία, ἐνῷ ὁ νόμος δὲν ἀπαιτεῖ τοιαῦτα. Καὶ ἀξιωματικός, ὁ ὁποῖος κατὰ σύμπτωσιν εἶχε πρότασιν τοῦ στρατηγοῦ Στράτου, πατρὸς τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν, ἐπειδὴ εὑρίσκετο εἰς τὴν Μανωλιάσαν καὶ βεβαίως δὲν ἠδύνατο νὰ ἐγκαταλείψῃ τὴν θέσιν του, διὰ νὰ μεταβῇ εἰς τὴν πατρίδα καὶ παραλάβῃ πιστοποιητικά, ἔμεινεν ἀπροβίβαστος, καθ’ ὃν χρόνον ἄλλοι, εὐτυχήσαντες νὰ μείνωσι πλησίον τῆς κεντρικῆς ὑπηρεσίας, κατώρθωσαν νὰ συλλέξωσι τὰ δικαιολογητικὰ ταῦτα καὶ νὰ λάβωσιν ἀνώτερον βαθμόν. Καὶ συνέβη, ὥστε, ὅτε ἐγὼ ἀναπληρῶν τοὺς ἀδικηθέντας αὐτοὺς ἔκαμον τὴν ἀναφοράν, διὰ νὰ προβιβασθῶσι, συνέβη τὸ παράδοξον, ὥστε νὰ ἔχωσι γίνει τόσοι πολλοί, ὥστε ὁ κ. Πρωθυπουργός, ἐπιστρέψας ἐκ τοῦ εἰς Εὐρώπην ταξιδίου του, νὰ μὴ θελήσῃ νὰ προβιβάσῃ καὶ ἄλλους, καὶ οὕτως ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐζήτησαν νὰ προαχθῶσι, δὲν ἔλαβον οὔτε κἂν τὴν ἠθικὴν αὐτὴν ἀμοιβήν, τῆς παροχῆς ἑνὸς βαθμοῦ, καθ’ ὃν χρόνον νεώτεροί των — καὶ ἂς μοὶ ἐπιτραπῇ ἡ λέξις, ἐπιτηδειότεροί των — ἐγένοντο ἀνώτεροι αὐτῶν, διότι δὲν εὑρίσκονται τόσον μακράν. Νομίζω ὅτι τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον ἐλήφθη πρὸς ἀμοιβὴν τῶν ἀξιωματικῶν κατὰ τὴν 1ην Φεβρουαρίου, καὶ τὸ ὁποῖον βεβαίως θὰ ὀφείληται εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ἔπρεπε νὰ ληφθῇ ὡς μέτρον διὰ τὴν ἀποζημίωσιν τῶν ἀξιωματικῶν καὶ διὰ τὸ πρὸ τῆς 1ης Φεβρουαρίου χρονικὸν διάστημα, χωρὶς νὰ θέλω νὰ ὑποστηρίξω, ὅτι ἠδυνάμεθα νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἀπεφασίσαμεν καὶ τὰ ὁποῖα δοθέντα καλῶς ἐδόθησαν καὶ δὲν δύνανται ν’ ἀναληφθῶσιν. Εἴτε ἀνώτεροι εἴτε κατώτεροι εἶναι οἱ ἀξιωματικοί, ὑφίστανται τὰς αὐτὰς στερήσεις ἢ μᾶλλον, ἐφ’ ὅσον εἶναί τις κατώτερος, ὑφίσταται μεγαλειτέρας στερήσεις, διότι δὲν δύναταί τις νὰ ὑποστηρίξῃ ὅτι λόγῳ τροφῆς καὶ ἱματισμοῦ οἱ ἀνώτεροι ἀξιωματικοὶ ὑφίστανται δαπάνας μεγαλειτέρας ἀπὸ τοὺς κατωτέρους ἀξιωματικούς. Ἐὰν ὑπάρχῃ καὶ εἰς τὸ μέτρον τῆς ἀποζημιώσεως μετὰ τὴν 1ην Φεβρουαρίου διαφορά τις μεταξὺ τῆς χορηγουμένης εἰς τοὺς ἀνωτέρους καὶ τοὺς κατωτέρους, αὐτὴ εἶναι ἀσήμαντος, καὶ δύναταί τις νὰ εἴπῃ καὶ δικαιολογεῖται· ἀλλὰ δὲν δικαιολογεῖται ἡ χορηγία πλήρους μισθοῦ μεταξὺ κατωτέρου καὶ ἀνωτάτου ἀξιωματικοῦ, διότι δὲν βλέπω διὰ τίνα λόγον πρὸς ἐπανόρθωσιν ζημίας ἐξ ἱματισμοῦ πρέπει νὰ λάβῃ 130 ὁ ἀνθυπολοχαγὸς καὶ ὁ συνταγματάρχης 500 καὶ 600 δρ. Ἀλλὰ τὸ πταῖσμα αὐτὸ πάντοτε βασιλεύει εἰς ἡμᾶς! Ὅσῳ κανεὶς εἶναι ἰσχυρότερος, ἐπὶ τοσοῦτον ἰσχυρότερον προστατεύεται! Ἀλλὰ τὴν δυσαναλογίαν αὐτὴν καὶ τὴν ἀνισότητα αὐτὴν παρατηρῶ εἰς τὴν ἀποζημίωσιν, ἡ ὁποία ἐδόθη εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς λόγῳ τοῦ ἱματισμοῦ. Κατ’ οὐδένα λόγον δύναμαι νὰ ἐννοήσω διὰ τίνα λόγον πρέπει νὰ λάβῃ εἷς ἀποζημίωσιν λόγῳ φθορᾶς ἱματισμοῦ 500 καὶ ὁ ἄλλος 150 ἢ 160 δρ., αἱ ὁποῖαι ἐδόθησαν εἰς τοὺς ἀνθυπολοχαγούς. Φαίνεται ὅτι οἱ κατώτεροι ἀξιωματικοὶ λόγῳ τῆς ὑπηρεσίας, τὴν ὁποίαν ἐξετέλουν, ἠναγκάσθησαν νὰ φθείρωσι περισσότερον ἱματισμόν. Κατ’ ἀρχὴν βεβαίως εἶμαι ὑπὲρ τῆς χορηγίας ἱματισμοῦ, ἀλλὰ τὸ μέτρον τῆς χορηγίας αὐτῆς εἶναι τελείως ἄνισον ἢ μᾶλλον ἀντίστροφον. Θὰ ἦτο ἴσως δεδικαιολογημένον νὰ δοθῇ μεγαλειτέρα ἀμοιβὴ εἰς τοὺς κατωτέρους ἀξιωματικοὺς καὶ μικροτέρα εἰς τοὺς ἀνωτέρους, διότι πολλοὶ τῶν ἀνωτέρων λόγῳ τῆς ὑπηρεσίας, εἰς τὴν ὁποίαν ὑπεβλήθησαν, οὐδόλως φθείρουσιν ἱματισμόν, καὶ ἡ ἀνισότης αὕτη μεταξὺ ἀξιωματικῶν ξηρᾶς ἐφέδρων καὶ μονίμων, ὅπως καὶ ἡ ἀνισότης μεταξὺ ἀξιωματικῶν ξηρᾶς καὶ θαλάσσης μεγεθύνεται ἀκόμη, ἐὰν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν ὅτι ἀξιωματικοὶ τοῦ ναυτικοῦ ἔλαβον τριπλῆν ἀμοιβήν, ἤτοι αὔξησιν μισθοῦ, θαλασσίας ἀποδοχάς, καίπερ μένοντες εἰς τὰς κεντρικὰς ὑπηρεσίας· προσέτι δὲ καὶ χορηγίαν ἱματισμοῦ, ἡ ὁποία οὐδόλως δικαιολογεῖται ἢ εἰς ἐλαχίστας τῶν περιστάσεων, διότι οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ ναυτικοῦ ἐν ἐκστρατείᾳ εὑρισκόμενοι δὲν δύνανται νὰ ὑφίστανται δαπάνην δικαιολογοῦσαν ἀμοιβὴν λόγῳ ἱματισμοῦ. Δι’ ὅσων εἶπον ἤθελον νὰ δείξω ὅτι, καὶ ἂν ἔδει νὰ δοθῇ ἀποζημίωσις, θὰ ἔπρεπεν, ὅπως μὴ τεθῶσιν εἰς διαφορετικὴν μοῖραν ἀξιωματικοὶ λόγῳ τῆς προελεύσεως αὐτῶν· τὰ παράπονα, τὰ ὁποῖα ἠγέρθησαν πολὺ δεδικαιολογημένως ἐκ μέρους ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι μὴ τεταγμένοι ὑπὸ τῆς Πολιτείας τόσον, ὅσον οἱ διατηρούμενοι πρὸς τὸν σκοπὸν αὐτόν, εἶναι πολὺ δεδικαιολογημένα, καί, οἱαδήποτε καὶ ἂν εἶναι ἡ δαπάνη, νομίζω ὅτι ἡ Πολιτεία, ὅταν ἀποφασίσῃ νὰ ὑποστῇ τὴν μίαν δαπάνην, πρέπει νὰ ὑποστῇ καὶ τὴν ἄλλην καὶ νὰ ἄρῃ τὴν ἀνισότητα χορηγοῦσα εἰς τοὺς ἐφέδρους ἀξιωματικοὺς τὰς αὐτὰς ἀποδοχάς, τὰς ὁποίας καὶ εἰς τοὺς μονίμους καί, ἐὰν θέλῃ νὰ κάμῃ ἐξαίρεσιν, νὰ κάμῃ αὐτὴν μεταξὺ μονίμων ἢ ἐφέδρων ἀξιωματικῶν τῶν ὑπηρετούντων ἐν ἐκστρατείᾳ καὶ τῶν ὑπηρετούντων εἰς τὰς θέσεις των.

§15Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Τὴν ἀνάγκην τῆς προσθέτου ἀποζημιώσεως τῶν ἐν ἐκστρατείᾳ ἀξιωματικῶν, μολονότι τὸ Β. Διάταγμα δὲν ἀναφέρει ταύτην οὔτε ἠδύνατο ν’ ἀναφέρῃ, τὴν ἀναφέρει τὸ ὑποβληθὲν εἰς τὴν Βουλὴν σήμερον νομοσχέδιον ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ διὰ τοῦτο, ἀφοῦ ἀναφέρεται ἐν τῇ εἰσηγητικῇ ἐκθέσει πρὸς τὴν Βουλὴν ἡ ἀνάγκη αὕτη, βεβαίως εἶναι περιττὸν νὰ ὑπομνησθῇ ὑπ’ ἐμοῦ. Ἂν δέ, κύριοι Βουλευταί, ἡ μετάβασις ἐκ τῆς εἰρήνης εἰς τὴν ἐκστρατείαν τῶν ἀξιωματικῶν συνεπάγεται τὴν ἀνάγκην προσθέτου ἀποζημιώσεως καὶ αὐξήσεως τῆς μισθοδοσίας διὰ τοὺς μονίμους ἀξιωματικούς, ἀναντιρρήτως συνεπάγεται τοιαύτην δαπάνην προσθέτου ἀποζημιώσεως καὶ αὐξήσεως μισθοδοσίας εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς τοὺς ἐφέδρους τῶν τεσσάρων ὅπλων καὶ τῆς ὑγειονομικῆς ὑπηρεσίας. Εὑρίσκω λοιπὸν ὅτι τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον διὰ τοῦ Β. Διατάγματος τῆς 22ας Δεκεμβρίου 1912 ποιησάμενον τὴν διάκρισιν μεταξὺ ἀξιωματικῶν μονίμων καὶ ἀξιωματικῶν ἐφέδρων καθιστᾷ τὸν νόμον τὸν ὑποβληθέντα σήμερον εἰς τὴν Βουλὴν ἄντικρυς ἀντικείμενον πρὸς αὐτὸ τὸ Β. Διάταγμα, διότι ἐκεῖ μὲν ὁμολογεῖται ὅτι δὲν ἔχομεν ἀνάγκην προσθέτου ἀποζημιώσεως διὰ τοὺς ἐφέδρους ἀξιωματικούς, ἐνῷ σήμερον ἀπὸ 1ης Φεβρουαρίου καὶ ἐντεῦθεν θὰ ὑπάρχῃ ἀνάγκη προσθέτου ἀποζημιώσεως διὰ τοὺς ἀξιωματικοὺς τοὺς ἐν ἐφεδρείᾳ. Εἶναι λοιπὸν δίκαιον, ὅπως ἀπὸ τῆς 22ας Δεκεμβρίου 1912 ἐπεκταθῇ τὸ δικαίωμα τοῦ νὰ λάβωσιν πρόσθετον ἀποζημίωσιν καὶ αὔξησιν μισθοδοσίας καὶ οἱ ἐν ἐφεδρείᾳ ἀξιωματικοί, διὰ νὰ μὴ ὑπάρξῃ ἡ διάκρισις αὕτη μεταξὺ ἀξιωματικῶν ἐφέδρων καὶ μονίμων, καὶ ἰδίᾳ ἵνα μὴ ἀδικηθῶσιν οἱ ἔφεδροι ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι ἀπὸ τὰ ἔργα τοῦ ἐπαγγέλματός των ἐκλήθησαν, ἵνα ἐπιτελέσωσι τὸ καθῆκόν των ἐκεῖ ὅπου τοὺς ἐκάλει ἡ πατρίς. Ἐπὶ πλέον εἶναι δικαιότερον, ἵνα δοθῇ πρόσθετος ἀποζημίωσις εἰς τοὺς ἐφέδρους ἰατρούς, οἱ ὁποῖοι ἠκολούθησαν τὴν ἐκστρατείαν ἀπὸ τῆς ἀρχῆς τοῦ πολέμου, καὶ οἱ ὁποῖοι μάλιστα ἠκολούθησαν τὸν μάχιμον στρατὸν εἰς ὅλα τὰ πεδία τῶν μαχῶν καὶ οἱ ὁποῖοι ἔδωκαν τὰς πρώτας βοηθείας εἰς τὸν μαχόμενον καὶ προκινδυνεύοντα στρατόν. Δὲν ἠδυνήθην λοιπὸν νὰ ἐξηγήσω τὴν διάκρισιν τὴν γενομένην μεταξὺ μονίμων καὶ ἐφέδρων ἀξιωματικῶν καὶ μεταξὺ ἐφέδρων ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι μετέσχον εἰς τὴν ἐκστρατείαν καὶ μεταξὺ ἐφέδρων ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι δὲν μετέσχον εἰς τὴν ἐκστρατείαν. Ἢ ἔπρεπε, κύριοι Βουλευταί, καὶ οἱ μόνιμοι ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι δὲν μετέσχον τῆς ἐκστρατείας, νὰ μὴ λάβωσιν αὔξησιν μισθοδοσίας καὶ πρόσθετον ἀποζημίωσιν, ἢ καὶ οἱ ἔφεδροι ἀξιωματικοὶ οἱ μετασχόντες εἰς τὴν ἐκστρατείαν νὰ μὴ λάβωσι πρόσθετον ἀποζημίωσιν καὶ αὔξησιν μισθοδοσίας. Καὶ τοῦτο εἶναι τὸ δίκαιον. Ὁ ἔφεδρος ἀξιωματικὸς ὑπηρέτησε τὴν πατρίδα ὅπου καὶ ἂν ἐκλήθη· ὁ ἔφεδρος ἰατρὸς ἐπετέλεσε τὸ καθῆκόν του πρὸς τὴν πατρίδα ὅπου καὶ ἂν διετάχθη. Τοῦτο γνωρίζει ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι οἱ ἔφεδροι ἀξιωματικοὶ ἐπετέλεσαν πιστῶς καὶ εὐόρκως τὸ πρὸς τὴν πατρίδα καθῆκον καὶ ὅτι δὲν ὑστέρησαν τῶν ἄλλων μονίμων.

§16Γ. ΛΑΜΠΡΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπιτρέπετε;

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ δὲν ἐπιτρέπω.

§18Γ. ΛΑΜΠΡΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ μόνος ὑγειονομικὸς ἀξιωματικός, ὁ ὁποῖος ἐφονεύθη, ἦτο ὁ ἔφεδρος Στεργιόπουλος.

§19Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Τὸ γνωρίζω, γνωρίζει δὲ καὶ ἡ Βουλὴ ὅτι οἱ ἔφεδροι ἀξιωματικοὶ ἐπετέλεσαν τὸ καθῆκον αὐτῶν πιστῶς καὶ εὐόρκως πρὸς τὴν πατρίδα καὶ δὲν ὑστέρησαν τῶν μονίμων ἀξιωματικῶν. Δὲν δύναμαι λοιπὸν νὰ δικαιολογήσω εἰς τὴν συνείδησίν μου τὴν διάκρισιν ταύτην, τὴν ὁποίαν ἐποιήσατο τὸ Β. Διάταγμα τῆς 22 Δεκεμβρίου 1912. Δὲν ἔχω ἀντίρρησιν οὔτε θέλω νὰ ἔλθω εἰς λεπτομερείας καὶ νὰ συζητήσω ἂν τὸ ποσὸν τῶν χιλίων δραχμῶν διὰ τοὺς στρατηγοὺς εἶναι μικρὸν ἢ μέγα, διότι αἱ ἀνάγκαι, αἱ ὁποῖαι προκαλοῦνται ἐκ τῆς μεταπτώσεως τοῦ ἀξιωματικοῦ τοῦ νὰ εἶναι εἰς ἐκστρατείαν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπολογισθῶσιν ἐκ τῶν προτέρων, παρακαλῶ ὅμως τὴν Βουλήν, ὅπως μὴ κυρώσῃ τὸ Β. Διάταγμα τῆς 22 Δεκεμβρίου 1912, ὅπως ἐζητήθη καὶ ὡς ἔχει μὲ τὰς διακρίσεις ἐκείνας, τὰς ὁποίας τὸ ἄρθρον 2 τοῦ Β. Διατάγματος ἔχει καὶ τὸ ὁποῖον λέγει (ἀναγινώσκει): «Ἀπὸ τῆς ἡμέρας τῆς ἐπιστρατεύσεως μέχρι λήξεως αὐτῆς διὰ Β. Διατάγματος χορηγεῖται εἰς ἅπαντας τοὺς ἀξιωματικοὺς καὶ ἀνθυπασπιστὰς τοῦ μονίμου καὶ εἰς τοὺς ἐπὶ τοῦ κατεχομένου ὑπὸ τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ ἐχθρικοῦ ἐδάφους ὑπηρετοῦντας, εἰς μαχίμους δὲ ὑπηρεσίας ἀσχολουμένους ἐφέδρους ἀξιωματικοὺς ἡ ἑξῆς πρόσθετος ἀποζημίωσις». Ἔρχεται δὲ ἡ ἐγκύκλιος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ λέγει (ἀναγινώσκει): «Κατὰ τὸ ἄρθρον τοῦτο μόνον εἰς τοὺς μονίμους ἀξιωματικούς, ὁπουδήποτε καὶ ἂν ὑπηρετῶσιν οὗτοι, καὶ ἐκ τῶν ἐφέδρων εἰς τοὺς ὑπηρετοῦντας εἰς τὰ ὑπὸ τοῦ στρατοῦ κατεχόμενα ἐχθρικὰ ἐδάφη καὶ ἐκτελοῦντας μάχιμον ὑπηρεσίαν». Διατί οἱ μόνιμοι ἀξιωματικοὶ νὰ δικαιῶνται νὰ λάβωσι τὴν πρόσθετον ἀποζημίωσιν καὶ τὴν αὔξησιν τῆς μισθοδοσίας, ὁπουδήποτε καὶ ἂν ὑπηρέτησαν, ἐνῷ τὸ καθῆκόν των ἦτο νὰ εὑρίσκωνται εἰς τὴν μάχιμον ὑπηρεσίαν;

§20ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Παρακαλῶ, ἂν δὲν εὑρίσκοντο εἰς τὴν ἐκστρατείαν, τοῦτο δὲν εἶναι πταῖσμα ἰδικόν των. Εἰς πολλοὺς τῶν ἀξιωματικῶν, τοὺς ὁποίους ὑμεῖς ὑπαινίττεσθε, ἐξήσκησα ὅλην τὴν ἐπίδρασίν μου ἐπ’ αὐτῶν, διὰ νὰ τοὺς κρατήσω, βεβαιωθῆτε δὲ ὅτι αὐτοὶ ὄντως προσέφερον διπλασίαν ὑπηρεσίαν.

§21Ν. ΒΕΛΕΝΤΖΑΣ. Δὲν ἐννοῶ τοῦτο· καὶ δὲν ὑπαινίττομαι κανένα, ἀλλὰ μόνον λέγω ὅτι καὶ οἱ ἔφεδροι ἀξιωματικοί, καὶ ἂν δὲν ἐνήργησαν μάχιμον ὑπηρεσίαν, οὐχ ἧττον ὑπηρέτησαν ἐκεῖ ὅπου ἐτάχθησαν. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὴν Βουλήν, ὅπως κυρώσῃ τὸ Β. Διάταγμα τῆς 22 Δεκεμβρίου 1912 μὲ τὴν τροπολογίαν ὅτι πάντες οἱ ἀξιωματικοὶ ἀνεξαιρέτως οἱ μετασχόντες τῆς ἐκστρατείας, εἴτε μόνιμοι εἴτε ἔφεδροι, δικαιοῦνται νὰ λάβωσιν τὴν ἀποζημίωσιν τὴν προβλεπομένην ὑπὸ τοῦ Β. Διατάγματος τῆς 22 Δεκεμβρίου 1912, ἀφοῦ ἔρχεται ἡ ἰδία Κυβέρνησις νὰ κυρώσῃ τὸ ἐν λόγῳ Διάταγμα διὰ τοῦ ὑποβληθέντος ὑπ’ αὐτῆς νομοσχεδίου διὰ τὸν χρόνον ἀπὸ 1ης Φεβρουαρίου καὶ ἐφεξῆς μέχρι λήξεως τῆς ἐπιστρατεύσεως.

§22ΑΘ. Τ. ΜΠΑΣΙΑΣ. Ἐζήτησα τὸν λόγον, ὅπως ὁμιλήσω περὶ μιᾶς κατηγορίας ἀξιωματικῶν, ἥτις ἔδωκε τὸ παράδειγμα τοῦ πατριωτισμοῦ. Πρόκειται περὶ τῶν ἐπικούρων ἀξιωματικῶν τοῦ Π. Ναυτικοῦ, εἰς τοὺς ὁποίους ὀφείλεται κατὰ μέγα μέρος ἡ ἐπιτυχία ὄχι μόνον τῶν ἡμετέρων ναυτικῶν ἐπιχειρήσεων, ἀλλὰ καὶ τῶν συμμάχων. Τοῦτο γνωρίζετε πάντες. Οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοί, ὅτε κατετάχθησαν, ἦσαν ἐμποροπλοίαρχοι, ἦσαν ἄνθρωποι οἵτινες ἐκέρδιζον 500 καὶ 1000 δραχμὰς κατὰ μῆνα καὶ οἵτινες προσῆλθον εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ εἶπον, ὅτι προσφέρομεν τὰς ὑπηρεσίας μας ὅπου ἐγκρίνει ἡ Κυβέρνησις, διωρίσθησαν δὲ ἀξιωματικοὶ εἰς ἐπίτακτα πλοῖα καὶ εἰς πλοῖα ἐν ἐνεργείᾳ. Οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοὶ δὲν λαμβάνουσι τὸν μισθόν, ὃν λαμβάνουσιν οἱ μόνιμοι συνάδελφοί των, οὐδὲ ἐδόθη αὔξησις εἰς αὐτούς. Ἐλπίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν θὰ παρίδῃ τὴν ἀδικίαν αὐτὴν καὶ ὅτι θὰ λάβῃ πρόνοιαν ἡ ἀδικία αὐτὴ νὰ διορθωθῇ, οὕτως ὥστε ὁ μισθὸς αὐτῶν νὰ κανονισθῇ ἐπὶ τῇ βάσει ὡς ὁ τῶν μαχίμων συναδέλφων αὐτῶν, τῶν ὁποίων κατ’ οὐδὲν ὑστέρησαν καὶ ὑπηρέτησαν ἑκουσίως οὐδεμίαν ὑπέχοντες στρατιωτικὴν ὑποχρέωσιν, ἐγκαταλείψαντες τὴν ἐμπορικὴν ναυτιλίαν· γνωρίζετε δὲ πάντες ὁποῖα ἦσαν τὰ κέρδη αὐτῆς κατὰ τὸ παρὸν ἔτος.

§23Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Φρονῶ ὅτι εἰς στιγμὴν ἐθνικήν, κατὰ τὴν ὁποίαν πάντες οἱ ἀξιωματικοὶ ἐξεπλήρωσαν πιστῶς καὶ εὐόρκως τὸ καθῆκόν των, δὲν πρέπει νὰ γίνεται διάκρισις μονίμων καὶ ἐφέδρων ἀξιωματικῶν. Πολλοὶ τῶν κυρίων συναδέλφων ἔχομεν ἀπὸ τὴν Μακεδονίαν καὶ Ἤπειρον ἐπιστολὰς ἐκ μέρους ἐφέδρων ἀξιωματικῶν ὑπηρετούντων ἐν τῇ πρώτῃ γραμμῇ καὶ παραπονουμένων διατί νὰ γίνηται αὐτὴ ἡ διάκρισις, ἀφοῦ προσῆλθον νὰ προσφέρωσιν εἰς τὴν πατρίδα τὰς ὑπηρεσίας των. Δὲν πρέπει νὰ γίνωνται κατ’ αὐτὴν τὴν στιγμὴν παζαρλίκια καὶ διαβαθμίσεις. Πρέπει πάντες νὰ λάβωσι τὸν αὐτὸν μισθὸν ἢ μηδεὶς νὰ λάβῃ αὐτόν. Αὐτὴ ἡ διαστολὴ εἶναι ἐπιβλαβεστάτη, δὲν εἶναι δὲ ἀνταξία τῆς αἰθούσης ταύτης.

§24Ι. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΑΣ. Εἶμαι ὑγειονομικὸς ἀξιωματικὸς καὶ ἴσως ἡ Βουλὴ ἤθελε μοὶ ἀποδώσει ἰδιοτέλειαν προσωπικὴν δι’ ὅσα θὰ εἴπω· ἐν τούτοις ἀντλῶ τὸ θάρρος νὰ τονίσω πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι δὲν ἔδει νὰ γίνῃ ἡ διάκρισις αὕτη μεταξὺ τῶν μονίμων καὶ ἐφέδρων ἀξιωματικῶν. Οἱ ἔφεδροι ὑγειονομικοὶ ἀξιωματικοί, ἂν μὴ παρέσχον ὑπηρεσίας ἀνωτέρας, παρέσχον τοιαύτας ἴσας πρὸς τὰς τῶν μονίμων· ἑπομένως ἀδικαιολόγητος ὑπῆρξεν ἡ διάκρισις μεταξὺ μονίμων καὶ ἐφέδρων ἀξιωματικῶν. Τουναντίον, ὡς οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι εὐγλώττως παρέστησαν, οἱ ἔφεδροι ἀξιωματικοὶ ἐγκατέλιπον τὰς ἐργασίας των καὶ τὰς ἀσχολίας των καὶ προσῆλθον προθύμως εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῆς πατρίδος καταλιπόντες πολλοὶ ἐξ αὐτῶν τὰς οἰκογενείας των λιμωττούσας. Ἠθέλησαν νὰ ἐπιτιμήσωσι τὸν ὑγειονομικὸν κλάδον ὅτι εἶναι πολυάριθμος καὶ ὅτι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δὲν ἔδει νὰ δοθῇ διπλοῦς μισθὸς εἰς τοὺς ὑγειονομικοὺς ἀξιωματικούς· πρὸς τοῦτο δὲν πταίουσιν οἱ συνάδελφοί μου. Οὗτοι ἐκλήθησαν νὰ ὑπηρετήσωσι, κληθέντες δὲ ἐξετέλεσαν τὸ καθῆκόν των. Ἰδιαίτατα δὲ ἐτόνισα διὰ τοὺς ἀξιωματικοὺς τούτους ὅτι οὗτοι δὲν ἦσαν μάχιμοι καί, ἂν δὲν μετέσχον τῆς ἐκστρατείας, ἐξετέλεσαν ὑπηρεσίας ἐξ ἴσου σπουδαίας πρὸς τοὺς μαχίμους. Ἐγὼ δὲν εἶμαι μόνιμος ὑγειονομικὸς ἀξιωματικὸς καὶ δὲν παρεκάλεσα τὴν Κυβέρνησιν νὰ προσέλθω εἰς τὴν ὑγειονομικὴν ὑπηρεσίαν, ἐν τούτοις κληθεὶς προσῆλθον καὶ δύναμαι νὰ εἴπω ὅτι ἐξετέλεσα τὸ καθῆκόν μου ἐξ ἴσου καλῶς πρὸς πάντα μάχιμον ἀξιωματικόν.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κηρύσσεται περατωμένη ἡ συζήτησις. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη, κηρυσσομένου τοῦ νομοσχεδίου κατεπείγοντος. (Γίνονται εἶτα δεκτὰ κατ’ ἀρχὴν κηρυσσόμενα κατεπείγοντα τὰ ἑξῆς νομοσχέδια: 1) «περὶ προσωρινῆς αὐξήσεως παγίας προκαταβολῆς τοῦ στρατοῦ ἐν ἐπιστρατεύσει ἢ ἐν πολέμῳ»· 2) «περὶ τροποποιήσεως διατάξεως τοῦ νόμου περὶ στρατολογίας»)· 3) «περὶ δυνάμεως τοῦ κατὰ γῆν στρατοῦ κατὰ τὸ ἔτος 1913»). Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τῶν ἐνεργουμένων ἢ ἐνεργηθεισῶν προμηθειῶν, ἐν γένει μετακομίσεων καὶ ἐργασιῶν διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ πολέμου καὶ διαρκούσης τῆς ἐπιστρατεύσεως».

§26Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον δὲν τὸ εἶδον.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν πταίω ἐγώ.

§28Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Τὸ γραφεῖόν σας.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐκυκλοφόρησε καὶ ἔπρεπε νὰ τὸ ἴδητε.

§30ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Παρακαλῶ καὶ ἐγὼ νὰ δοθῇ παραγγελία εἰς τὸ γραφεῖον, ὅπως ὅλα τὰ νομοσχέδια τὰ ἐκτυπούμενα διανέμωνται εἰς τοὺς κυρίους Βουλευτάς. Θὰ παρακαλέσω ἐπίσης καὶ κάτι ἄλλο. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν εἰσηγούμενος τὸν Προϋπολογισμὸν ἔκαμε λόγον περὶ ἀπολογισμοῦ τοῦ 1911 δημοσιευθέντος καὶ διανεμηθέντος.

§31Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Θὰ διανεμηθῇ.

§32ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Θὰ παρακαλέσω νὰ δοθῇ πρὸς διανομήν, διὰ νὰ ἔχωμεν ἀνὰ χεῖρας τὸ τεῦχος, διότι νομίζω ὅτι θὰ ἐπισπευσθῶσιν αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς καὶ πρέπει νὰ τὸ μελετήσωμεν.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὡς πρὸς τὰ λοιπὰ δύναμαι νὰ σᾶς πληροφορήσω ὅτι καὶ ἐντολὴ ἐδόθη καὶ ἐνηργήθη διανομὴ ὅλων τῶν νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα σήμερον ἐκφωνοῦνται. Ἐὰν κατὰ παραδρομὴν παρέπεσέ τι ἰδικόν σας, θὰ ἐνεργήσω, ὥστε νὰ σᾶς δοθῇ. (Ψηφίζεται εἶτα κατ’ ἀρχὴν κηρυσσόμενον κατεπεῖγον τὸ νομοσχέδιον. Ἐπίσης ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν τὸ νομοσχέδιον «περὶ προβιβασμοῦ ὑπολοχαγῶν εἰς λοχαγούς».

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ ͵ΧϞΕʹ νόμου περὶ στρατιωτικῶν προβιβασμῶν». Ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ ὑποβάλλεται τροπολογία ὑπὸ τοῦ βουλευτοῦ Ἀρκαδίας κ. Π. Σπυράκη, ἡ ὁποία δίδεται πρὸς ἐκτύπωσιν διὰ τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν. (Ψηφίζεται εἶτα κατ’ ἀρχὴν κηρυσσόμενον κατεπεῖγον τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, ὡς καὶ τὸ νομοσχέδιον «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 28 Δεκεμβρίου 1912 Β. Διατάγματος περὶ χορηγίας ἐπιχορηγήσεως καὶ προσθέτου μηνιαίας μισθοδοσίας εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς κλπ. τοῦ Β. Ναυτικοῦ ἐν καιρῷ ἐπιστρατεύσεως»). Γʹ συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 20 Νοεμβρίου 1912 Β. Διατάγματος περὶ κατατάξεως τῶν μαθητῶν τῆς γʹ καὶ δʹτάξεως τῆς σχολῆς τῶν Ναυτικῶν Δοκίμων ἐπὶ τῷ βαθμῷ τοῦ ἀρχικελευστοῦ, ὁπλίτου κλπ. καὶ περὶ προσθήκης συναφῶν διατάξεων».

§35Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ὡς καὶ ἄλλα φέρουσι τὸν τύπον τῆς μονιμότητος. Νομίζω ὅτι θὰ ἦτο καλλίτερον τὰ νομοσχέδια ταῦτα νὰ ἐψηφίζοντο διὰ τὴν παροῦσαν περίστασιν. Ἂς μὴ ληφθῇ ἀπὸ τοῦδε πρόνοια διὰ μέλλοντα πόλεμον, τὸν ὁποῖον τυχὸν θὰ ἐκάμνομεν, ὅτε πάλιν θὰ ληφθῇ αὕτη, οἱ δόκιμοι δηλαδὴ μαθηταὶ νὰ λαμβάνωσιν τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ. Βλέπω καθ’ ὅλην τὴν σειρὰν τῶν νομοσχεδίων τὸν χαρακτηρισμὸν αὐτὸν τῆς μονίμου νομοθεσίας καὶ νομίζω ὅτι δὲν δικαιολογεῖται αὕτη, διότι εἰς ἄλλας περιστάσεις, εἰς ἄλλην ἐπιστράτευσιν ἴσως ἄλλοι λόγοι δὲν ὑπαγορεύσωσι τὸ ἴδιον μέτρον, καὶ καλὸν εἶναι ἑκάστοτε νὰ λαμβάνωνται τοιαῦτα μέτρα διὰ τὰς τοιαύτας ἐκτάκτους περιστάσεις. Τὸ γινόμενον εἶναι πολὺ ἐπιβλαβές· ἐπὶ παραδείγματι καὶ τὸ νομοσχέδιον τοῦ μισθοῦ τῶν ἀξιωματικῶν νομίζω ὅτι καὶ τοῦτο δὲν πρέπει νὰ ἔχῃ τὰ στοιχεῖα τῆς μονιμότητος.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρόκειται περὶ τοῦ πρώτου νομοσχεδίου τοῦ συζητηθέντος.

§37Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Διότι ἴσως εἰς ἄλλην περίστασιν θὰ ἐκρίνετο ὀρθότερον νὰ ληφθῶσιν ἄλλα μέτρα. (Γίνεται εἶτα δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν κηρυσσόμενον κατεπεῖγον. Ἐπίσης ψηφίζονται τὰ νομοσχέδια: 1) «περὶ τροποποιήσεως τῆς αʹ παραγράφου τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ νόμου ͵ΔΟΔʹ τῆς 8 Ὀκτωβρίου 1912 καὶ περὶ κυρώσεως Β. Δ., δι’ ὧν ἀνεβλήθη ἡ κατάταξις τῶν στρατευσίμων ἐργατῶν θαλάσσης τῆς αʹ σειρᾶς τῆς ἀπογραφῆς 1912». 2) Τὸ νομοσχέδιον «περὶ διάπλου καὶ διαμονῆς ἐμπορικῶν πλοίων παρὰ τὰς ἑλληνικὰς ἀκτὰς καὶ περὶ ἀστυνομιῶν τῶν λιμένων καὶ ὅρμων ἐν καιρῷ πολέμου»).

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ βουλευτὴς κ. Π. Σπυράκης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ ͵ΧϞΕʹ νόμου περὶ στρατιωτικῶν προβιβασμῶν». (Ὅρα Ἀρχεῖον Βουλῆς). Συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προσλήψεως ἀλλοδαπῶν φυλάκων ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ τῶν φυλακῶν». (Ψηφίζεται ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου κηρυσσομένου κατεπείγοντος). Συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 46 τοῦ ͵ΔΞΗʹ νόμου περὶ ἀναστολῆς προθεσμιῶν τῶν δικαστικῶν πράξεων ἐν καιρῷ ἐπιστρατείας». (Ψηφίζεται ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου κηρυσσομένου κατεπείγοντος).

§39Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ εἰσηγηθῶ εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον «περὶ τῶν ἀνυποτάκτων καὶ τῶν ἐκπροθέσμως προσελθόντων ἐφέδρων καὶ ἐθνοφρουρῶν κατὰ τὸν παρόντα πόλεμον». Παρακαλῶ νὰ διανεμηθῇ καὶ νὰ ἐγγραφῇ εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ νὰ κηρυχθῇ κατεπεῖγον;

§41Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Αὔριον.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑποβάλλουσι νομοσχέδιον «περὶ χορηγίας ἐκτάκτου πιστώσεως 350,000 δραχμῶν ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τῆς χρήσεως 1912). (Ψηφίζονται εἶτα κατ’ ἀρχὴν κηρυσσόμενα κατεπείγοντα τὰ νομοσχέδια· 1) «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 25 Νοεμβρίου 1912 Β. Διατάγματος καὶ περὶ ὁρισμοῦ τοῦ χρόνου πρὸς ἐνέργειαν τοῦ διαγωνισμοῦ τῶν γραφέων τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης καὶ τῶν ἐξετάσεων τῶν ὑποψηφίων δικηγόρων». 2) «περὶ ἀναβολῆς ἢ ἀναστολῆς τῆς τελέσεως ἀγώνων»).

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ͵ΓΩΚΗʹ τῆς 18 Ἰουλίου 1911 περὶ Κεντρικοῦ Ἐποπτικοῦ Συμβουλίου τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως».

§44Ι. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΑΣ. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, ὅπως τῷ προτείνω ἀντὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ͵ΓΩΚΗʹ θεωρήσῃ αἱρετώτερον δι’ ἑνὸς ἄλλου νομοσχεδίου νὰ καταργήσῃ τὸν ἐν λόγῳ νόμον. Καὶ ὅτε ἐψηφίζετο ὁ νόμος οὗτος, τὸν ἐπολέμησα, διότι οὐδέποτε ἐνόμιζον ὅτι περιτταὶ δαπάναι ἤθελον δημιουργηθῆ διὰ τὸ Κράτος ἄνευ οὐδεμιᾶς ὠφελείας. Πραγματικῶς δὲ ἐπηλήθευσα, διότι τὸ νομοσχέδιον ἀπέτυχεν οἰκτρῶς, ἀπέτυχε δέ, καὶ διότι ἐψηφίσθη ὅλως ἀμελετήτως κατὰ τὴν τελευταίαν στιγμὴν τῆς περυσινῆς Βουλῆς.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν νομίζετε ὅτι εἶσθε ἐκτὸς τοῦ θέματος;

§46Ι. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΑΣ. Ἀναγνωρίζω ὅτι αἱ περιστάσεις δὲν ἐπιτρέπουσι.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶσθε ἐκτὸς τοῦ θέματος, διότι δὲν εἶναι αὐτὸ τὸ ἀντικείμενον τῆς συζητήσεως. Ὁμιλεῖτε περὶ νομοσχεδίου μὴ ὑποβληθέντος.

§48Ι. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΑΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ ὑποβάλω ἐπερώτησιν περὶ τοῦ προέδρου Παπασωτηρίου, τοῦ ἀπαυγάσματος αὐτοῦ τοῦ ἁμαρτωλοῦ παρελθόντος.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι πρέπον νὰ ἐπιτίθησθε κατὰ προσώπων.

§50Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Εἰς τὴν αʹ συζήτησιν σκέπτομαι νὰ λάβω τὸν λόγον καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν σημείωσιν, τὴν ὁποίαν θὰ λάβω τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω, περὶ τούτου δ’ ἀφορᾷ ἡ ἀγόρευσίς μου, διὰ νὰ καταθέσῃ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα ζητῶ, διότι δὲν ἐπιθυμῶ νὰ παρέλθῃ ἡ συζήτησις ἄνευ τῶν παρατηρήσεών μου αὐτῶν. Πιστεύω δὲ ἐκ τῆς ἀγορεύσεώς μου νὰ καταλήξῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς εἰς τὸ νὰ ὑποβάλῃ νομοσχέδιον μὲ ἓν ἄρθρον καταργοῦν τὸν νόμον αὐτόν. Ἐκ τῶν ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα θὰ καταθέσῃ ὁ κύριος Ὑπουργός, θὰ καταδειχθῇ ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ αὐτὴ δὲν εἶναι εἰς τὸ ὕψος τῆς ἀποστολῆς της, ἐπὶ πλέον δὲ ὁ καταρτισμός της δὲν παρέχει ὑπηρεσίαν δικαιολογοῦσαν τὴν ὑπόστασίν της. Ἐκ τῆς ἀγορεύσεώς μου θὰ καταδηλωθῇ ἡ ἀνάγκη τῆς καταργήσεως τοῦ νόμου αὐτοῦ.

§51Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Διὰ τοῦ ὑποβαλλομένου νομοσχεδίου ζητεῖται, ὅπως ἐπιτευχθῇ ἡ λειτουργία τοῦ Κεντρικοῦ Ἐποπτικοῦ Συμβουλίου καὶ τῶν τακτικῶν ἐποπτικῶν συμβουλίων.

§52Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως;

§53Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Μάλιστα· διότι παρατηροῦνται δυσχέρειαι εἰς τὴν συγκρότησιν αὐτῶν. Ἐκ τοῦ Κεντρικοῦ Ἐποπτικοῦ Συμβουλίου ἀφηρέθη ἓν μέλος κληθὲν εἰς τὴν ἐπιστράτευσιν. Κατὰ τὸν νόμον πρέπει νὰ εἶναι τέσσαρα μέλη παρόντα. Εἶναι ἀδύνατος ἡ συγκρότησις τοῦ Συμβουλίου καὶ ἕνεκα τούτου σταματᾷ πᾶσα ἐργασία αὐτοῦ. Οὔτε αἱ μισθώσεις δύνανται νὰ ἐγκριθῶσιν οὔτε αἱ πειθαρχικαὶ ποιναὶ δύνανται νὰ ἐπιβληθῶσι καὶ εἶναι ἀδύνατος ἡ διεύθυνσις τῆς Δημοτικῆς Ἐκπαιδεύσεως ὡς ἔχουσι τὰ πράγματα. Τὰ τοπικὰ Ἐποπτικὰ Συμβούλια ἐπίσης λόγῳ τῆς ἐπιστρατεύσεως ἔπαθον ἀφαίρεσιν μελῶν, διότι πολλοὶ σχολάρχαι ἐκλήθησαν εἰς τὴν ἐπιστράτευσιν, ὑπάρχει δὲ καὶ ἔλλειψις ἐπιθεωρητῶν, τὴν ὁποίαν ἀδυνατῶ νὰ πληρώσω, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐνεργηθῇ διαγωνισμός, πολλῶν τῶν διαγωνισθησομένων ὑπηρετούντων ὡς ἐπιστράτων, ἐγὼ δὲ θεωρῶ ἀπρεπὲς νὰ διατάξω διαγωνισμὸν καθ’ ὃν χρόνον μάχονται πολλοὶ ἔχοντες τὰ προσόντα νὰ διαγωνισθῶσιν. Ἑπομένως καὶ δι’ αὐτὸ εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ λάβω μέτρα, ἵνα λειτουργήσωσι τὰ τοπικὰ Ἐποπτικὰ Συμβούλια. Τῶν ἀξιοτίμων κυρίων συναδέλφων αἱ αἰτιάσεις ὁρῶσι τὸν θεσμὸν τοῦ Κεντρικοῦ Ἐποπτικοῦ Συμβουλίου, ἀμφισβητοῦσι δηλαδὴ τὴν χρησιμότητα αὐτοῦ. Δὲν εἶναι σήμερον ἡ ὥρα τῆς συζητήσεως τοῦ θέματος τούτου, οὔτε εἰσάγει ὁ Ὑπουργὸς νομοθεσίαν ὀργανωτικὴν τῆς ἐκπαιδεύσεως καὶ τῆς διοικήσεως αὐτῆς, ἵνα κριθῇ κατὰ πόσον πρέπει νὰ ὑφίσταται ἢ ὄχι τὸ Συμβούλιον τοῦτο. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τοὺς κυρίους συναδέλφους, ἵνα ἀναβάλωσι τὴν ἀνάπτυξιν τῶν αἰτιάσεων αὐτῶν διὰ τὴν ἡμέραν, καθ’ ἣν ἐμφανιζόμενος ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐκπαιδεύσεως θὰ λάβῃ τὴν τιμὴν νὰ εἰσηγηθῇ πλῆρες τὸ σύστημα τῆς διοικήσεως τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως καὶ τῆς ὀργανώσεως αὐτῆς, καὶ τότε διὰ τῆς συζητήσεως θέλομεν εὕρει τὸ καταλληλότερον σύστημα τῆς διοικήσεως αὐτῆς.

§54Θ. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Ἐν μέρει ἀπήντησεν ὁ κύριος Ὑπουργὸς εἰς πρότασιν, τὴν ὁποίαν ἐσκεπτόμην νὰ ὑποβάλω, διότι ἡτοιμαζόμην νὰ ἐρωτήσω αὐτὸν ἂν δὲν ἐγεννήθη εἰς αὐτὸν ἡ σκέψις καὶ δὲν ὡρίμασεν ἡ ἰδέα οὐχὶ τῆς ὀργανώσεως τοῦ Συμβουλίου, ἀλλὰ τῆς καταργήσεως αὐτοῦ. Νομίζω, ὅτι γενικὴ ὑπάρχει ἀντίληψις, ὅτι οὐδένα σκοπὸν ἔχει τὸ Συμβούλιον καὶ ὅτι εἶναι προτιμότερον νὰ μὴ συνεδριάζῃ, νὰ ληφθῇ δὲ φροντὶς περὶ τοῦ τρόπου τῆς καταργήσεώς του. Θὰ παρακαλέσω τὸν κύριον Ὑπουργὸν νὰ καταθέσῃ κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν τὸ σύνολον τῶν ἐργασιῶν, τὰς ὁποίας ἐξετέλεσε τὸ Συμβούλιον τοῦτο, ἵνα ἴδητε ὅτι ὁλόκληρον ἔτος παρῆλθε καὶ μεγάλη δαπάνη κατηναλώθη, μόνον διά τινας μισθώσεις καὶ μικροκαταβολάς. Φαντάσθητε ὅτι οὔτε πρόγραμμα διδακτικὸν κατώρθωσαν νὰ συντάξωσιν ἀκόμη!

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρετήρησα καὶ εἰς τοὺς προαγορεύσαντας, ὑποχρεοῦμαι νὰ παρατηρήσω καὶ πρὸς ὑμᾶς, ὅτι εἶσθε ἐντελῶς ἐκτὸς τοῦ θέματος, τὸ ὁποῖον ἔχομεν.

§56Θ. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Νομίζω ὅτι εἶμαι ἐντὸς τοῦ θέματος, ἐὰν, ἀποβλέπων εἰς τὴν σκοπιμότητα τοῦ νόμου ἐξ ἀφορμῆς τῆς τροπολογίας αὐτῆς, δηλώσω ὅτι ἐπεθύμουν ῥιζικώτερον μέτρον, δι’ οὗ νὰ ἀναστηλωθῇ ἡ ἰσχὺς τῶν τοπικῶν Συμβουλίων, τὰ ὁποῖα οὐδεμίαν ὑπόστασιν ἔχουσι διὰ τῆς συστάσεως τοῦ Κεντρικοῦ. Θὰ ἐπεθύμουν, ἐπαναλαμβάνω, νὰ ὑποβάλῃ ὁ κύριος Ὑπουργὸς ῥιζικώτερον μέτρον, ἀλλὰ μετὰ τὴν ὑπόσχεσίν του, ὅτι λίαν προσεχῶς θὰ συζητήσωμεν ἐπ’ αὐτοῦ, ὑποβαλλομένου σχετικοῦ νομοσχεδίου, παραιτοῦμαι τοῦ λόγου.

§57Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Παρατηρῶ εἰς τὸν κύριον Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, ὅτι δὲν ἔχει δίκαιον, παρατηρῶν εἰς τοὺς κυρίους Βουλευτὰς ὅτι εἶναι παράκαιρος ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου. Ὁ κύριος Ὑπουργὸς σᾶς εἶπεν, ὅτι θέλει καταρτίσει τὸ σῶμα αὐτό, ἀλλ’ ὅτι, ἐπειδὴ πολλοὶ ἐκ τῶν μελλόντων νὰ διαγωνισθῶσιν εἶναι ἀπόντες εἰς τὸ στράτευμα, δὲν ἐννοεῖ σήμερον νὰ κάμῃ τὸν διαγωνισμόν. Κατὰ συνέπειαν σήμερον ἀκριβῶς οὐδεὶς ὑπάρχει λόγος, κατὰ τὴν ἰδέαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, νὰ σκεφθῶμεν περὶ τοιούτου τινὸς ζητήματος. Ἐπειδὴ δὲ ἐγὼ καὶ οἱ προαγορεύσαντες συνάδελφοι καί, καθὼς παρετήρησα, καὶ ἡ Βουλὴ ὁλόκληρος θεωρεῖ, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ αὐτὴ δὲν ἐπιτελεῖ κανένα σκοπόν, ἐγὼ δ’ ἀποκλειστικῶς θεωρῶ ὅτι ἀποτελεῖται ἀπὸ μέλη, τὰ ὁποῖα δὲν ἔπρεπε νὰ εἶναι εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ταύτην καὶ διὰ τὰ ὁποῖα θὰ ὁμιλήσω καὶ δὲν θὰ μοὶ ἀπαγορεύσῃ ὁ κ. Πρόεδρος νὰ ἔλθω εἰς προσωπικά, ὅταν πρόκειται περὶ προσώπων, τὰ ὁποῖα ἀποφαίνονται περὶ τῆς ὑπάρξεως ἢ μὴ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν προσώπων ἀξίων πάσης τιμῆς, ὑπολήψεως καὶ ἐκτιμήσεως, νομίζω ὅτι δὲν ἐπετρέπετο εἰς τὸν κ. Πρόεδρον νὰ μᾶς παρατηρήσῃ, ὅτι ἀκαίρως προβαίνομεν εἰς τὰς συστάσεις ταύτας. Ἐγκαίρως νομίζω ὅτι προβαίνομεν εἰς αὐτὰς καὶ ἐγκαίρως λέγομεν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν ὅτι αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον ὀφείλει νὰ τὸ ἀποσύρῃ καὶ νὰ φέρῃ ἓν νομοσχέδιον μὲ ἓν μόνον ἄρθρον περὶ καταργήσεως τοῦ συμβουλίου, διότι αὐτὴ ἡ ἐπιτροπὴ δὲν πραγματοποιεῖ κανένα σκοπόν, ἀλλὰ τοὐναντίον ζημιοῖ τὴν ἐκπαίδευσιν.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶπον, κύριε συνάδελφε, ἐπειδὴ πρὸς ἐμὲ ἀπευθύνεσθε, καὶ ἐπαναλαμβάνω ὅτι πρότασις περὶ καταργήσεως τοῦ Κεντρικοῦ Ἐποπτικοῦ Συμβουλίου εἶναι πρότασις ἐκτὸς τοῦ θέματος διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον, διότι διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου ζητεῖται ἡ συμπλήρωσις τοῦ νόμου καί, ὡς ἐξήγησεν ὁ κ. Ὑπουργός, ζητεῖται ἡ συμπλήρωσις, διότι ἄνευ τῆς συμπληρώσεως δὲν θὰ εἶναι δυνατή, λόγῳ τῶν ἐξαιρετικῶν περιστάσεων, ἃς διερχόμεθα, ἡ ἐφαρμογὴ τῶν ἄλλων νομικῶν διατάξεων. Κατὰ τὰ λοιπὰ νὰ εἶσθε βέβαιος, κύριε συνάδελφε, ὅτι, ὅταν ὁμιλήσητε, δὲν θὰ σᾶς περιορίσω, ἐφ’ ὅσον θέλετε τηρήσει, ὡς δὲν ἀμφιβάλλω, τὰς διατάξεις τοῦ Κανονισμοῦ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ὑπάρχει ἀντίρρησις ἐπὶ τοῦ κατεπείγοντος;

§59Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὑπάρχει, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μὴ ἐπιμείνῃ.

§60ΙΩ. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Νὰ ψηφισθῇ τὸ κατεπεῖγον.

§61Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Τότε νὰ γίνῃ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ὅπως κηρυχθῇ κατεπεῖγον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν νόμων ͵ΓΩΚΓʹ περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ Ἐθνικοῦ Πανεπιστημίου καὶ ͵ΓΩΚΕʹ περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ Καποδιστριακοῦ Πανεπιστημίου». (Ψηφίζεται ἡ ἀρχὴ καὶ τὸ κατεπεῖγον τοῦ νομοσχεδίου). Συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συστάσεως δικαστηρίου λειῶν». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχήν.

§63Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Παρακαλῶ.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σοκόλης.

§65Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Ἤθελον παρακαλέσει, κύριε Πρόεδρε, τὴν Βουλήν, ὅπως, προκειμένου νὰ εἰσαχθῇ ἐν Ἑλλάδι κατὰ πρώτην φορὰν νομοθεσία νέα, ἡ ὁποία πρόκειται νὰ κανονίσῃ ἓν τόσον σπουδαῖον ζήτημα, οἷον εἶναι τὸ προκείμενον, περὶ οὗ προνοεῖ τὸ νομοσχέδιον, νὰ παρεπέμπετο, εἰ δυνατόν, εἰς ἐπιτροπήν, διότι εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς ὑπάρχουσιν ἐλλείψεις τινές, αἵτινες δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ ἐμφανισθῶσιν ἐφ’ ὅσον ἤθελον παρουσιασθῆ τοιαῦτα ζητήματα. Δίδεται π. χ. εἰς τὸν Πρόεδρον τοῦ Δικαστηρίου τὸ δικαίωμα νὰ ἀναγνωρίσῃ αὐτὸς τὴν νομιμοποίησιν τῶν διαδίκων. Ἐρωτᾶται· ἂν ἡ ἀπόφασις τοῦ Προέδρου ἀντίκειται εἰς τὰ συμφέροντα τῶν ἰδιοκτητῶν, οἱ ὁποῖοι παρουσιάζονται λόγῳ τῶν μετοχῶν εἰς πολλὰ πρόσωπα, τί θέλει συμβῆ: Ἐπίσης ἕτερον ζήτημα· ἂν ὁ πλοίαρχος εἶναι ἀπών, τί θέλει συμβῆ; Ὑπάρχουσιν ἀρχαὶ καὶ λεπτομέρειαι χρήζουσαι περισσοτέρας ἀναπτύξεως, διὸ παρακαλῶ, ὅπως τὸ νομοσχέδιον παραπεμφθῇ εἰς ἐπιτροπήν.

§66Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, διὰ νὰ μὴ κουράζηται ὁ κ. συνάδελφος. Καὶ ἐγὼ καὶ ὁ συνάδελφός μου ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης δεχόμεθα, ὅπως παραπεμφθῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς ἐπιτροπήν, ἀφοῦ ψηφισθῇ κατ’ ἀρχήν. Παρακαλῶ δὲ τὸν κ. Πρόεδρον, ὅπως ἡ ἐπιτροπὴ καταρτισθῇ ἐξ εἰδικῶν. Ὁ κ. Σοκόλης, ὁ κ. Κροκιδᾶς, ὁ κ. Ἀραβαντινὸς νὰ παρακληθῶσι νὰ μετάσχωσι. (Μεθ’ ὃ ψηφίζεται ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου καὶ παραπέμπεται εἰς ἐπιτροπὴν ἀποτελεσθεῖσαν ἐκ τῶν κυρίων Ἀθ. Τ. Μπασιᾶ, Κ. Σοκόλη, Θ. Κουτούπη, Π. Ἀραβαντινοῦ, Ἀθ. Μιαούλη, Δ. Βινιεράτου, Κ. Λομβάρδου, Π. Φίλιππα καὶ Σ. Κροκιδᾶ, εἰς τὴν ὁποίαν τάσσεται ὑπὸ τῆς Βουλῆς προθεσμία τριήμερος ὅπως ὑποβάλῃ τὴν ἔκθεσίν της).

§67Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, εἰς τὴν διάθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς νὰ τεθῶσιν οἱ φάκελοι τῶν ὑποθέσεων, αἱ ὁποῖαι ἐξεδικάσθησαν ὑπὸ τῶν τακτικῶν Δικαστηρίων. Ἄγομαι δ’ εἰς τοῦτο ἐξ αὐτῆς ταύτης τῆς αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως τοῦ νομοσχεδίου, ἐξ ἧς πιστοποιεῖται ὅτι παρουσιάσθησαν ἐλαττώματα, ἕνεκα τῶν ὁποίων ἡ ἐπὶ πλέον διατήρησις τοῦ τέως κρατήσαντος καθεστῶτος νὰ μὴ εἶναι ἀνεκτή. Θὰ παρεκάλουν λοιπόν, ὅπως οἱ ἁρμόδιοι Ὑπουργοί, εἴτε ὁ ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν εἴτε ὁ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ὡς προϊστάμενοι τοῦ δικαστικοῦ συμβουλίου καὶ τῶν νομικῶν συμβούλων, θέσωσιν εἰς τὴν διάθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς τοὺς φακέλους.

§68ΑΛ. ΔΙΟΜΗΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Μάλιστα.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ναυτικῆς δυνάμεως κατὰ τὸ ἔτος 1913». (Ψηφίζεται ἡ ἀρχὴ καὶ τὸ κατεπεῖγον). Συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἑρμηνείας τοῦ νόμου ͵ΓϠΙʹ τῆς 14 Αὐγούστου 1911 περὶ τῆς ἐν τῷ Πολεμικῷ Ναυτικῷ ἐκπαιδεύσεως». (Ψηφίζεται ἡ ἀρχὴ καὶ τὸ κατεπεῖγον). Συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 18 Νοεμβρίου 1912 Β. Διατάγματος περὶ κατατάξεως ἐν τῷ Πολεμικῷ Ναυτικῷ τῶν μαθητευομένων μηχανικῶν κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ἐπιστρατεύσεως». (Ψηφίζεται ἡ ἀρχὴ καὶ τὸ κατεπεῖγον). Συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀποζημιώσεως ἐκτάκτου προσωπικοῦ τοῦ Πολεμικοῦ Ναυτικοῦ καὶ τοῦ ἐπιτελείου τοῦ πληρώματος τοῦ βοηθητικοῦ εὐδρόμου «Μακεδονίας». (Ψηφίζεται ἡ ἀρχὴ καὶ τὸ κατεπεῖγον). Συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ τοῦ προσωπικοῦ τοῦ ἀσυρμάτου τηλεγράφου διατάξεων». Ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Κουτούπης.

§70Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Πρώτην φορὰν παρουσιάζεται εἰς τὴν Βουλὴν τὸ ζήτημα τοῦτο τῆς συστάσεως τηλεγραφικῆς ὑπηρεσίας δι’ ἀσυρμάτου. Νομίζω, ὅτι ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸς δικαιοῦται νὰ ὑποστηρίξῃ, ὅτι ἡ ὑπηρεσία αὕτη ὑπάγεται εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τῆς Γενικῆς Διευθύνσεως τῶν Τηλεγράφων, ἀφοῦ πρόκειται νὰ ληφθῶσι μέτρα περὶ ὁριστικῆς πλέον ὑπηρεσίας τοιαύτης καὶ οὐχὶ διαρκοῦντος ἔτι τοῦ πολέμου. Βεβαίως ἐκ τῆς διατάξεως τοῦ νομοσχεδίου δὲν ἐξάγεται τοῦτο, διότι οὔτε ἀριθμοὶ ὑπάρχουσιν οὔτε προϋπολογισμὸς κατετέθη, καὶ συζητοῦμεν τὸ νομοσχέδιον χωρὶς νὰ γνωρίζωμεν περὶ ποίας δαπάνης πρόκειται.

§71ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Μοὶ ἐπιτρέπετε, κ. Βουλευτά; Δὲν πρόκειται περὶ ὁριστικῆς διαρρυθμίσεως τῶν πραγμάτων τοῦ ἀσυρμάτου τηλεγράφου καὶ διὰ τοῦτο δὲν ἐθεώρησα ὅτι εἶναι ἡ ἐποχὴ κατάλληλος, ὅπως εἰσηγηθῶ νομοσχέδιον, λόγος διὰ τὸν ὁποῖον καὶ οὐδὲν νομοσχέδιον εἰσήγαγον εἰς τὴν Βουλήν.

§72Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἀκριβῶς τοῦτο λέγω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν εἶναι ὁ ἁρμόδιος νὰ συντάξῃ τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην, διότι ἐν περιπτώσει πολέμου βεβαίως εἶναι δυνατὸν νὰ ληφθῶσι μέτρα τινὰ ἔκτακτα, τὰ ὁποῖα, οἱανδήποτε δαπάνην καὶ ἂν συνεπάγωνται, εἶναι πάντοτε δεδικαιολογημένα. Ἀλλ’ ἤδη πρόκειται περὶ ὁριστικῆς ὑπηρεσίας.

§73Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὄχι· θὰ σᾶς ἀπαντήσω ἀμέσως.

§74Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Κατὰ τὸν νόμον, τὸν ὁποῖον ἔχει ψηφίσει προηγουμένη Βουλή, καὶ ὁ ὁποῖος θεωρεῖται εἷς τῶν καλλιτέρων νόμων, ὅπως ἐκτελεσθῶσιν ἔργα δαπάνης δέκα χιλ. δραχ., χρειάζεται εἰδικὸς νόμος καὶ ὁ νόμος αὐτὸς εἶναι γενικὸς ὁμιλῶν περὶ ἔργων, ἀδιάφορον ἂν τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν ἢ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν ἤθελεν ἐκτελέσει ἔργα. Ἡ διάταξις αὕτη ἰσχύει καὶ ἤδη πρόκειται νὰ ψηφίσωμεν, ὅταν ὁ Προϋπολογισμὸς παρουσιασθῇ ἐνώπιον ἡμῶν, δαπάνῃ ἑκατοστύων χιλιάδων δραχ. διὰ τὸ πρῶτον ἔτος, δαπάνῃ ἑκατομμυρίων διὰ σειρὰν ἐτῶν, χωρὶς ἡ Βουλὴ νὰ γνωρίζῃ περὶ τίνος πρόκειται, ποία δαπάνη εἶναι αὐτή, ποία ἡ ἔκτασίς της καὶ ποῖος ὁ σκοπός, τὸν ὁποῖον θέλει νὰ ἐξυπηρετήσῃ. Διὰ νὰ ἱδρυθῇ ἓν τηλέφωνον, βασανίζονται ὁλόκληροι ἐπαρχίαι, καὶ ἤδη πρόκειται νὰ συσταθῇ πολυτελεστάτη ὑπηρεσία ἀσυρμάτου τηλεγράφου χρησιμωτάτη, ἀλλ’ ἡ ὁποία συνεπάγεται δαπάνην ἑκατομμυρίων εἰς διάστημα ἐτῶν, χωρὶς οὔτε εἰδικὸς νόμος νὰ προβλέψῃ οὔτε ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, διότι, εἴτε ἀσύρματος εἶναι ὁ τηλέγραφος εἴτε συρματένιος, μία καὶ ἡ αὐτὴ εἶναι ἡ ὑπηρεσία. Πρὸς θεραπείαν προσωρινῶν ἀναγκῶν εἶχε γίνει κατάταξις εἰς τὸν ἀσύρματον τηλέγραφον ἢ μᾶλλον πρὸ τῆς κηρύξεως τῆς ἐπιστρατεύσεως εἶχε προκηρυχθῆ διαγωνισμὸς πρὸς κατάταξιν εἰς σχολὴν ἀσυρμάτου τηλεγράφου τῶν ἀπαιτουμένων διὰ τὸ Β. Ναυτικόν. Ὁ διαγωνισμὸς αὐτὸς ἐματαιώθη λόγῳ τῆς κηρύξεως τῆς ἐπιστρατεύσεως, ἀλλὰ βραδύτερον ἐδημοσιεύθη, χωρὶς οὐδεὶς νὰ λάβῃ γνῶσιν, Διάταγμα, διὰ τοῦ ὁποίου κατετάχθησαν δίοποι τηλεγραφηταί, χωρὶς νὰ λάβωσι γνῶσιν οὔτε ἐκεῖνοι, οἵτινες εἶχον ὑποβάλει ἀναφοράν, ὅπως μετάσχωσι τοῦ διαγωνισμοῦ. Οὕτω κατετάχθησαν δεκάδες τινὲς τοιούτων διόπων ἐπὶ ἁδροτάτῃ ἀμοιβῇ 135 δραχ. καὶ περὶ τῆς μονιμοποιήσεως τούτων μεριμνᾷ τὸ ὑποβαλλόμενον νομοσχέδιον. Ὅτε, Κύριοι, πρὸς κατάταξιν ἑνὸς ἢ δύο γραφέων λαμβάνεται πρόνοια, ὅπως προκηρυχθῇ διαγωνισμός, ὅπως δημοσιευθῇ διὰ τῆς «Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως», ὅπως δημοσιευθῇ διὰ τῶν ἐφημερίδων καὶ πλεῖστοι νέοι προσέρχονται, ὅπως διεκδικήσωσι τὴν θέσιν ταύτην, νομίζω ὅτι οὐχὶ ὀρθῶς ἐγένετο ἡ κατάταξις δεκάδων πολλῶν τηλεγραφητῶν ἀσυρμάτου ἄνευ προσόντων, ἄνευ δοκιμασίας ἢ τοὐλάχιστον ἄνευ πρεπούσης δοκιμασίας, ὅπως καταταχθῶσιν εἰς τὸν ἀσύρματον τηλέγραφον καὶ καταταχθῶσι πλεῖστοι τοιοῦτοι· δὲν γνωρίζω ἂν εἶναι 40 ἢ 50 ἢ πλείονες τούτων· εἶναι πάντοτε δεκάδες τοιούτων. Καὶ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ὑποβάλλεται ὑπὸ τὴν κρίσιν ἡμῶν, μεριμνᾷ διὰ τὴν μονιμοποίησιν τούτων, μὴ λαμβανομένης σήμερον προνοίας εἰς περίπτωσιν, καθ’ ἣν ἤθελε κριθῇ ν’ ἀπολυθῶσιν ἐκ τῶν τάξεων. Θέσις δίδουσα μισθὸν κατὰ τὰς παρούσας περιστάσεις 135 δραχ. εἶναι τόσον περιζήτητος, ὥστε θὰ προυκάλει εἰς τὸν διαγωνισμὸν τὴν προσέλευσιν ἑκατοντάδων Ἑλλήνων νέων, ὅπως λάβωσι τὴν θαυμασίαν θέσιν, ἡ ὁποία ὑπόσχεται αὐτοῖς λαμπρὸν μέλλον. Καὶ ὅμως αἱ θέσεις αὗται ἱδρύθησαν, χωρὶς νὰ λάβωσι γνῶσιν οἱ ἐνδιαφερόμενοι οὔτε ἐγὼ αὐτός, ὁ ἐγγὺς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν ἱστάμενος, ὁ ἀποπέμψας νέους ἐξ’ Ἀθηνῶν, ὅπως μετὰ τὸ πέρας τῆς ἐπιστρατεύσεως τοῖς ὑπενθυμίσω ὅτι θὰ γίνῃ διαγωνισμὸς καὶ δώσω τὰς πληροφορίας περὶ συμμετοχῆς εἰς αὐτόν. Κατετάχθησαν λοιπόν, χωρὶς οὐδεὶς νὰ γνωρίζῃ, οὔτε ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐδέχοντο νὰ λάβωσι τὸν βαθμὸν τοῦτον, ὅπως διαγωνισθῶσι καὶ μαθητεύσωσιν εἰς τὴν σχολήν, ὅπως μετὰ τὴν ἀποφοίτησιν ἀπὸ τῆς σχολῆς λάβωσι τὸν βαθμόν. Νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ δώσῃ τὴν ψῆφον ἡ Βουλή, ὅπως μονιμοποιηθῶσιν, ἀλλὰ νὰ κρατηθῶσιν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ, ἐὰν νομίζῃ τοῦτο ὀρθὸν ἡ ὑπηρεσία, καί, ὅταν παρέλθωσιν αἱ ἔκτακτοι περιστάσεις, ν’ ἀπέλθωσιν εἰς τὰ ἴδια ἢ νὰ συμμετάσχωσι τοῦ διαγωνισμοῦ, ὁ ὁποῖος πρέπει νὰ γίνῃ. Δὲν βλέπω δέ, Κύριοι, καὶ τίς ὁ λόγος νὰ καταταχθῶσι κατὰ Ἰανουάριον, ἐνῷ ἡ ἀσύρματος τοῦ στρατοῦ καὶ τοῦ στόλου ὑπηρεσία εἶχε διεξαχθῆ τόσον εὐδοκίμως μέχρι τῆς ἐποχῆς ἐκείνης. Δὲν νομίζω ὅτι ἐχρειάσθησαν ἀπὸ Ἰανουαρίου καὶ ἐντεῦθεν, ὅπως δεκάδες ὅλαι ὑπαλλήλων καταταχθῶσι, καὶ καταταχθῶσιν, ἐπαναλαμβάνω, χωρὶς οὐδεὶς νὰ λάβῃ γνῶσιν οὔτε νὰ γνωστοποιηθῇ τὸ πρᾶγμα καὶ μόνον νὰ δημοσιευθῇ εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ οἱ Ὑπουργοὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐνδιαφέρονται, ὅπως ἀποκτήσωσι διὰ τὴν ὑπηρεσίαν αὐτῶν νέους ἱκανοὺς καὶ ἐναρέτους, φροντίζουσιν, ὅπως τὸ κοινὸν πληροφορηθῇ καὶ διὰ τῶν καθημερινῶν ἐφημερίδων. Ἀλλ’ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θὰ συμβῇ ψηφιζομένου τοῦ νομοσχεδίου τούτου, εἶναι ὅτι ψηφιζομένου καὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ, ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι ὑπὸ τὰ ὄμματα ἡμῶν, ἡ ὑπηρεσία τοῦ ἀσυρμάτου τηλεγράφου ἐγκαθίσταται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν. Οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ Ναυτικοῦ δύνανται καὶ ὀφείλουσι νὰ γνωρίζωσι τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ ἀσυρμάτου τηλεγράφου. Ἀφοῦ ὅμως γνωρίζομεν ὅτι θὰ λάβῃ ἔκτασιν τοιαύτην, ὥστε νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὰ συμφέροντα καὶ τῶν ἰδιωτῶν, νομίζω ὅτι δὲν πρέπει ν’ ἀσχολῶνται οἱ ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι πρέπει ν’ ἀσχολῶνται εἰς πολεμικὰ ἔργα καὶ οὐχὶ εἰς διοικητικά. Καὶ ἡ ὅλη οἰκονομία τοῦ νομοσχεδίου εἶναι τοιαύτη, ὥστε νὰ μὴ δύναμαι νὰ ἐννοήσω διὰ τίνα λόγον, ὅταν ἀποσπῶνται εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ ἀσυρμάτου τηλεγράφου τηλεγραφικοὶ ὑπάλληλοι τῆς ξηρᾶς, πρέπει νὰ δώσητε ἀμοιβὴν δύο δραχ. τὴν ἡμέραν. Θὰ ἐρωτήσω· κατὰ τίνα τρόπον θὰ δικαιολογηθῇ ἡ ἀμοιβὴ αὕτη, ἐὰν ἀπὸ τῆς διευθύνσεως τῶν Τηλεγράφων τοποθετηθῶσιν ὑπάλληλοι εἰς τὸν παρὰ τῷ Ἀστεροσκοπείῳ σταθμὸν τοῦ ἀσυρμάτου τηλεγράφου;

§75ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Μοὶ ἐπιτρέπετε; Ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ τῆς αὐξήσεως τῆς μισθοδοσίας τῶν ὑπαλλήλων τοῦ ἀσυρμάτου τηλεγράφου εἶμαι συμφωνότατος μὲ τὴν ἰδικήν σας γνώμην, δὲν ἐδίστασα δὲ νὰ δώσω τὴν λύσιν αὐτὴν διοικητικῶς, ὅτε ἐκλήθην νὰ γνωματεύσω, ἂν ὁ τελευταῖον ψηφισθεὶς νόμος, ἕνεκα τῆς ἐπιστρατείας, περὶ παροχῆς ἐπιμισθίου εἰς τηλεγραφικοὺς ὑπαλλήλους, δίδει δικαίωμα παροχῆς τοιούτου ἐπιμισθίου καὶ εἰς τοὺς τηλεγραφικοὺς ὑπαλλήλους τοὺς ἀπεσπασμένους εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ ἀσυρμάτου τηλεγράφου. Ἐδήλωσα δὲ ὅτι δὲν παρέχεται τοιοῦτο δικαίωμα. Εἶμαι συμφωνότατος μὲ τὴν γνώμην σας, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ δοθῇ τοιοῦτο προνόμιον προσθέτου μισθοδοσίας εἰς τοὺς ἐν λόγῳ ὑπαλλήλους, τοῦ ὁποίου νὰ ἀπολαύωσιν ἀπέναντι τῶν ἄλλων ὑπαλλήλων τῆς τηλεγραφικῆς ὑπηρεσίας οἱ ἀποσπώμενοι εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ ἀσυρμάτου τηλεγράφου.

§76Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Βεβαίως ἡ χορηγία αὐτοῦ τοῦ ἐπιδόματος εἶναι τελείως ἀδικαιολόγητος καὶ δὲν ἀμφιβάλλω ὅτι καὶ ὁ ὑποβαλὼν τὸ νομοσχέδιον κ. Ὑπουργὸς θέλει σπεύσει νὰ ἀποσύρῃ τοῦτο. Ἀλλ’ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον περισσότερον ἐνδιαφέρει τὴν Βουλὴν, εἶναι νὰ γνωρίζῃ κατὰ πόσον μία τοιαύτη ὑπηρεσία θὰ δημιουργηθῇ παρὰ τὰς διατάξεις τοῦ ὑπάρχοντος νόμου καί, ἐνῷ πρόκειται περὶ δαπάνης ἄνω τῶν 10.000 δραχ., νὰ ἐκτελεσθῇ αὕτη, χωρὶς νὰ διατηρηθῶσιν αἱ διατάξεις τοῦ νόμου. Κύριοι Βουλευταί, εἶμαι ὑποχρεωμένος εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ τοῦ λόγου μου νὰ δικαιολογήσω διὰ τίνα λόγον ἐζήτησα, ὅπως μὴ κηρυχθῶσι κατεπείγοντα νομοσχέδιά τινα ἐκ τῶν ὑποβληθέντων ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν. Κατὰ τὸ βραχυχρόνιον διάστημα τῶν ἐργασιῶν μας, κατὰ τὸν μῆνα Ὀκτώβριον, ἐνῷ ἔβλεπον τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸν νὰ ὑποβάλῃ τέσσαρα μόνον νομοσχέδια, ὅπως πληρωθῶσιν αἱ ἀνάγκαι αἱ ἔκτακτοι, μετ’ ἀπορίας εἶδον εἴκοσι δύο ὅλα νομοσχέδια νὰ ὑποβληθῶσιν ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν, ὅπως καλυφθῶσιν ἀνάγκαι ἐπείγουσαι, καθ’ ἣν στιγμὴν ἡ Βουλὴ δὲν εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ συζητήσῃ. Ἐψηφίσαμεν τότε νομοσχέδια, διὰ τῶν ὁποίων ἐδίδοντο, ἐκτὸς τῶν ἀποδοχῶν, προσόντα θαλασσίας ὑπηρεσίας ἐν καιρῷ πολέμου εἰς ἀξιωματικοὺς ὑπηρετοῦντας ἐν τῇ ξηρᾷ καὶ ἐθεωροῦντο ἐκτελοῦντες ἰσοδύναμον ὑπηρεσίαν οἱ ὑφιστάμενοι τὰς κακουχίας καὶ τοὺς κινδύνους τοῦ πολέμου καὶ οἱ παρέχοντες τὰς ὑπηρεσίας τῆς ἐκστρατείας, πρὸς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔμειναν, ὄχι διότι τὸ ἐζήτησαν, ἀλλὰ διότι παρεκλήθησαν, οἱ ὁποῖοι ὅμως κατ’ οὐδὲν ἐξετέλουν θαλασσίαν ὑπηρεσίαν, καὶ δὴ θαλασσίαν ὑπηρεσίαν ἐν πολέμῳ. Καὶ ἐψηφίζοντο νομοσχέδια, διὰ τῶν ὁποίων ἐδίδετο διπλῆ τροφὴ εἰς τοὺς ναύτας, καθ’ ὃν χρόνον εἰς τὸν στρατὸν τῆς ξηρᾶς ἐδίδοντο μόνον ἑξήκοντα λεπτὰ τὴν ἡμέραν. Καὶ ἐλήφθη πρόνοια νὰ προστεθῇ εἷς ἐπὶ πλέον ναύαρχος, διότι ὁ πρίγκιψ Γεώργιος ἐπανῆλθεν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν καὶ ἀνέλαβε τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ βαθμοῦ του, τὴν ὁποίαν πρότερον κατεῖχε. Καὶ ἐψηφίσθη νόμος, διὰ τοῦ ὁποίου ἐψηφίζετο ἡ δημιουργία ὑπηρεσίας ναυτικῶν κτιρίων καὶ ὡρίσθη ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ναυτικῶν γραφεῖον νομοποιΐας, ἐν τῷ ὁποίῳ ὡρίσθη ὑπάλληλος, ὅπως συντάσσῃ τοὺς νόμους, τοὺς ὁποίους ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Ὑπουργὸς ἐπεθύμει νὰ ὑποβάλῃ καὶ τότε καὶ νῦν ὑπὸ τὴν κρίσιν ἡμῶν. Τὰς παρατηρήσεις μου ταύτας ἔκρινα ὀρθὸν νὰ προσθέσω, ἵνα δείξω ποῖος ἦτο ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον ἔκαμα τὴν ἐπιφύλαξιν προχθές, ὅπως νομοσχέδιά τινα μὴ κρίνωνται μόνον ἐκ τοῦ τίτλου καὶ τῆς δηλώσεως τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ ὅτι εἶναι ἐπείγοντα καὶ πρόκειται νὰ θεραπεύσωσιν ἀνάγκας ἐπειγούσας. Ἐλάχιστα τῶν τότε ὑποβληθέντων νομοσχεδίων εἶχον σχέσεις πρὸς τὰς περιστάσεις· τὰ πλεῖστα ἦσαν νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα ἔπρεπε πολὺ νὰ διευκρινισθῶσι. Διὰ τοῦτο ἐζήτησα νὰ μὴ κηρυχθῇ ἐπεῖγον τὸ νομοσχέδιον αὐτό, ἐπιφυλάσσομαι δὲ καὶ ἐπὶ τῶν δύο ἄλλων νομοσχεδίων νὰ λάβω καὶ πάλιν τὸν λόγον.

§77Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Λυποῦμαι θερμῶς ὅτι ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐκ Λακωνίας καθ’ ἣν στιγμὴν ὑπεβάλλοντο εἰς τὴν Βουλὴν ὑπ’ ἐμοῦ τὰ 24 καὶ ὄχι 22, ὡς ἀνέφερε, νομοσχέδια, ἅτινα ὑπεβλήθησαν κατὰ τὸν Ὀκτώβριον 1912, δὲν ἔλαβε τὸν λόγον, ἵνα συζητήσῃ ταῦτα, ὑποδείξῃ τὰ τρωτὰ αὐτῶν, φωτίσῃ δὲ καὶ τὸν Ὑπουργὸν περὶ τῶν τρωτῶν τούτων. Ἐὰν τοῦτο ἔπραττε, θὰ ἔπραττέ τι συμφερώτερον καὶ διὰ τὴν ὑπηρεσίαν καὶ διὰ τὸ Κράτος. Καὶ σήμερον δὲ ἔρχεται, καθ’ ἣν στιγμὴν δὲν συζητοῦμεν τὰ νομοσχέδια ταῦτα, καὶ ῥίπτει ὑπαινιγμοὺς περὶ τῆς χρησιμότητος τῶν νομοσχεδίων τούτων. Προκειμένου δὲ περὶ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου φρονῶ ὅτι ὁ ἀξιότιμος κ. συνάδελφος εὑρίσκεται ἐν πλάνῃ καθ’ ὅλην τὴν γραμμήν. Ἐν πρώτοις οὐδαμοῦ τοῦ νομοσχεδίου ἀναγράφεται, οὐδ’ ἠξίωσεν ὁ ὑποβαλὼν Ὑπουργὸς ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο εἶναι καταστατικὸν τῆς ὑπηρεσίας τῆς ἀσυρμάτου τηλεγραφίας. Εἶναι νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ εἰς εἰδικὴν ἀνάγκην τῶν μηνῶν τῆς ἐπιστρατεύσεως, δὲν ἀφορᾷ δὲ ποσῶς εἰς τὴν ἐν γένει ὀργάνωσιν τοῦ σώματος τῆς ἀσυρμάτου τηλεγραφίας. Ἡ ὑπηρεσία τῆς ἀσυρμάτου τηλεγραφίας ὑπάγεται κατὰ τοὺς διέποντας ἡμᾶς νόμους εἰς τὸ ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Ὑπουργεῖον, ὑπάγεται δὲ εἰς τὸ ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Ὑπουργεῖον, διότι εἰσήχθη ἐν τῷ Κράτει ὡς ὑπηρεσία καθαρῶς ναυτικῆς χρήσεως· καθόσον, ὅτε εἰσήγετο, δὲν εἶχεν εἰσαχθῆ εἰς οὐδὲν τῶν πεπολιτισμένων Κρατῶν ὡς ὑπηρεσία διευκολυντικὴ τῶν ἰδιωτικῶν συμφερόντων· εἶχεν εἰσαχθῆ πανταχοῦ ὡς ὑπηρεσία καθαρῶς προστατεύουσα τὰ συμφέροντα τοῦ Πολεμικοῦ Ναυτικοῦ, ἐπεξετάθη δὲ κατόπιν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν καὶ τοῦ ἐμπορικοῦ ναυτικοῦ. Τούτου ἕνεκεν ἐν Ἑλλάδι ὡς καὶ ἁπανταχοῦ ἀλλοῦ εἰσήχθη κατὰ πρῶτον ἐν τῇ ναυτικῇ ὑπηρεσίᾳ. Δύναμαι δὲ καὶ ὀφείλω κατὰ καθῆκον νὰ ὁμολογήσω ὅτι ἡ ὑπηρεσία αὕτη ὡς ὠργανώθη καὶ ἐλειτούργησεν ὑπὸ τὴν διεύθυνσιν ἀξιωματικοῦ τοῦ ναυτικοῦ διακεκριμένου, τοῦ ὑποπλοιάρχου κ. Ἀθανασιάδου, εἶναι ὑπόδειγμα τῶν ἐν τῷ Κράτει λειτουργουσῶν ὑπηρεσιῶν, καὶ ὀφείλω νὰ δηλώσω εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι ὁ διευθυντὴς τῆς ὑπηρεσίας ταύτης ὄχι μόνον κατὰ τὴν ἐν εἰρήνῃ ἐκτέλεσιν αὐτῆς ἀλλὰ καὶ κατὰ τὸν χρόνον τῆς ἐπιστρατεύσεως παρέσχε πολυτίμους ὑπηρεσίας, αὐτὸς ὀργανώσας τὸν σταθμὸν τῶν Ἀθηνῶν παρὰ τὸ Ἀστεροσκοπεῖον, αὐτὸς ὀργανώσας τὴν ἐν τοῖς πλοίοις ὑπηρεσίαν τοῦ ἀσυρμάτου, αὐτὸς ἐργαζόμενος προσωπικῶς καὶ ἐν τῷ σταθμῷ διαρκῶς, οὐδέποτε δὲ σχεδὸν κατερχόμενος εἰς τὴν πόλιν, παραμένων καὶ λαμβάνων τὰς εἰδήσεις ἐκ τοῦ στόλου καὶ καθιστῶν τὴν Κυβέρνησιν ἐνήμερον τῶν εἰδήσεων τούτων. Προκειμένου περὶ ὀργανώσεως τῆς ὑπηρεσίας παγίας θὰ συμπράξω εἰς τοῦτο μετὰ τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου μου Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν. Ὅταν ἡ ὑπηρεσία τοῦ ἀσυρμάτου τηλεγράφου ἐν τῷ Κράτει λειτουργήσῃ ἐξυπηρετοῦσα καὶ τὰ συμφέροντα τὰ ἰδιωτικά, τότε βεβαίως τῆς ὀργανώσεως δέον νὰ μετάσχῃ καὶ ὁ κύριος ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργός, διότι τότε ἡ ὑπηρεσία τοῦ ἀσυρμάτου θέλει εἶναι ἀπόσπασμα τῆς τηλεγραφικῆς συγκοινωνίας τοῦ Κράτους. Ἀλλὰ σήμερον δὲν πρόκειται περὶ τούτου. Πρόκειται περὶ καταρτισμοῦ ἐπὶ τὸ καλλίτερον τοῦ προσωπικοῦ ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ἀπαιτεῖται κατὰ τὴν ὥραν τῆς ἐπιστρατεύσεως πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν ἀναγκῶν τῶν πολεμικῶν πλοίων. Τὰ τοῦ ἀσυρμάτου τηλεγράφου λειτουργοῦσιν ἐπὶ τῇ βάσει Διατάγματος, τὸ ὁποῖον ἐξεδόθη ἀπὸ τοῦ 1911 καὶ τὸ ὁποῖον μετέχει νομοθετικῆς ἰσχύος. Κατὰ τὸν ἰσχύοντα νόμον περὶ ὀργανώσεως τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Β. Ναυτικοῦ πᾶσα ὑπηρεσία δύναται νὰ ὀργανωθῇ δι’ ἐκδόσεως Β. Διαταγμάτων ἐπὶ τῇ γνωμοδοτήσει τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς Ἀγγλικῆς ναυτικῆς ἀποστολῆς. Τοιαῦτα Διατάγματα περὶ ὀργανώσεως τῆς ὑπηρεσίας τοῦ ἀσυρμάτου τηλεγράφου ἐξεδόθησαν δύο ἐπὶ τῇ γνωμοδοτήσει τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς Ἀγγλικῆς ναυτικῆς ἀποστολῆς· ταῦτα δέ εἰσι τὰ καταστατικὰ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ ἀσυρμάτου τηλεγράφου. Καθ’ ὃν χρόνον ἐγένετο ἡ ἐπιστράτευσις εἴχομεν τὸν σταθμὸν τῶν Ἀθηνῶν, τὸν σταθμὸν τοῦ θωρηκτοῦ «Ἀβέρωφ», τῶν τριῶν θωρηκτῶν, τῶν ὀκτὼ ἀντιτορπιλλικῶν καὶ ἕνα τῆς «Ἀμφιτρίτης», ἐπρόκειτο δὲ νὰ προστεθῶσι 4 σταθμοὶ τῶν ἀνιχνευτικῶν, 2 τῶν ἀντιτορπιλλικῶν «Ν. Γενεᾶς» καὶ «Κεραυνοῦ», εἷς ἐπὶ τοῦ «Κανάρη», κατόπιν δ’ ἕτεροι ἐπὶ τῶν εὐδρόμων «Ἑσπερίας», «Ἀρκαδίας» καὶ «Μυκάλης», ἐπὶ τῶν ὁποίων δὲν ὑπῆρχον τοιοῦτοι, εἷς ἐπὶ τῆς «Σφακτηρίας», καὶ προσθέτως ἦτο ἀπαραίτητος ἡ ἀνάγκη τῆς λειτουργίας τριῶν φορητῶν σταθμῶν, ἐκ τῶν ὁποίων ὁ εἷς μένει ἤδη ἐν Λήμνῳ διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ στόλου, οἱ δ’ ἕτεροι 2 ἐν Χίῳ καὶ Μυτιλήνῃ διευκολύνοντες τὴν συγκοινωνίαν τῶν δύο νήσων μέχρι τῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ καλωδίου. Προσθέτως, χάριν τῶν ἀναγκῶν τοῦ στόλου, ἱδρύθη ἕτερος σταθμὸς ἐν Σύρῳ, προσετέθη δὲ καὶ λειτουργεῖ ἕτερος σταθμὸς ἐν Θεσσαλονίκῃ. Δι’ ἕκαστον τῶν σταθμῶν τούτων ἐξαιρέσει τῶν σταθμῶν τῆς ξηρᾶς ἀπαιτοῦνται 2 τηλεγραφηταί, διὰ δὲ τὸν σταθμὸν Ἀθηνῶν, λόγῳ τῆς μεγίστης συγκεντρώσεως τῆς ὑπηρεσίας, ἀπαιτοῦνται 8, εἰς ἕκαστον δὲ τῶν σταθμῶν τῶν ἱδρυθέντων ἐπὶ πλοίων, ἐφ’ ὧν ἐπιβαίνει ἀρχηγός, δηλονότι ἐπὶ τῆς ναυαρχίδος, τῆς μοιραρχίδος καὶ τῶν ἀρχηγίδων ἀντιτορπιλλικῶν, προστίθεται ἀνὰ εἷς τηλεγραφητής, διότι ἡ ὑπηρεσία τῆς μεταδόσεως καὶ τῆς λήψεως εἰς τὰ πλοῖα ταῦτα εἶναι μείζων. Πρὸς ἀντιμετώπισιν τῶν ἀναγκῶν τούτων εὗρεν ἡμᾶς ἡ ἐπιστράτευσις ἔχοντας 8 τηλεγραφητὰς καὶ 7 ἀποφοίτους τῆς Σχολῆς, οἵτινες τῇ 17 Σεπτεμβρίου ἀνέλαβον ὑπηρεσίαν, ἐν ὅλῳ 15. Ἡ ἐν συνόλῳ ἀνάγκη ἀνήρχετο εἰς 83. Εὑρέθημεν εἰς τὴν ἀπόλυτον ἀνάγκην νὰ λάβωμεν μέτρα ἐπείγοντα, διὰ νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὰς πολεμικὰς ὑπηρεσίας. Καθ’ ἣν στιγμὴν ὁ στόλος εὑρίσκετο ἐν εἰρήνῃ καὶ ἐξετέλει γυμνάσια, ἦτο δυνατὸν διὰ μεταθέσεως τοῦ προσωπικοῦ τῶν ἐν ἐφεδρείᾳ πλοίων πρὸς τὰ γυμναζόμενα νὰ ἐπαρκέσωμεν εἰς τὰς ἀνάγκας, ἀλλ’ ἀφ’ ἧς στιγμῆς ὁ στόλος ἐκλήθη εἰς ἐμπόλεμον ἐνέργειαν, δὲν ἦτο δυνατὸν γὰ ἐξοικονομηθῇ εἰμὴ διὰ τῆς ἐξευρέσεως προσωπικοῦ. Εὑρέθη λοιπὸν τὸ Ὑπουργεῖον εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ μὴ περιμένῃ τὴν ἐκ τῆς σχολῆς ἐξαγωγὴν μαθητῶν, διότι ἐκινδύνευε νὰ παρέλθῃ δίμηνον καὶ τρίμηνον διάστημα καὶ νὰ μὴ ἔχωμεν τηλεγραφητάς. Τῇ γνωμοδοτήσει τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς ἀποστολῆς ἐξεδόθη Διάταγμα, δι’ οὗ ἐπετράπη ἡ ἐφάπαξ ἐντὸς μηνὸς κατάταξις καὶ διόπων τηλεγραφητῶν Ἑλλήνων ἐχόντων κεκτημένας τηλεγραφικὰς γνώσεις ἐξακριβουμένας, ὡς θέλει ὁρισθῆ ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν. Ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ Διατάγματος τούτου προσεκλήθησαν οἱ ἔχοντες τηλεγραφικὰς γνώσεις, οἱ γνωρίζοντες δηλονότι χειριστήριον, νὰ προσέλθωσι νὰ ὑποβληθῶσιν εἰς ἐξέτασιν καὶ νὰ καταταχθῶσιν ὡς δίοποι, ἀφοῦ ὑποστῶσιν ἐν τῷ ἀσυρμάτῳ τηλεγράφῳ τὴν ἐξάσκησιν περὶ τὴν λῆψιν τῶν ἤχων, διότι, ὡς εἶναι γνωστὸν εἰς πάντα, διὰ τὴν ἐργασίαν τοῦ ἀσυρμάτου τηλεγράφου ἀπαιτεῖται ὄχι μόνον ἡ τοῦ χειριστηρίου γνῶσις, ἀλλὰ καὶ ἡ ἐξάσκησις τῆς ἀκοῆς. Ἵνα κερδίσωμεν λοιπὸν τὸν χρόνον, ἀφοῦ δὲν ἦτο δυνατὴ ἡ ἐν σχολῇ ἐκπαίδευσις, ἐζητήσαμεν καὶ τοὺς γινώσκοντας χειριστήριον, ὅπως ἐξασκήσωμεν τούτους μόνον περὶ τὴν λῆψιν τῶν ἤχων τοῦ ἀσυρμάτου τηλεγράφου. Ἐπειδὴ ὅμως μέχρι τῆς λήξεως τοῦ μηνὸς δὲν προσῆλθεν ἐπαρκὴς ἀριθμός, ἀλλὰ μόνον ἑπτά, διὰ τοῦτο ἐξεδόθη ἕτερον Διάταγμα, τὸ ὁποῖον παρέτεινε τὴν προθεσμίαν τῆς κατατάξεως ἐπὶ δύο ἔτι μῆνας. Τώρα τοῦ Διατάγματος τούτου ζητεῖται ἡ κύρωσις διὰ ποῖον λόγον; Διὰ τὸν ἑξῆς λόγον· διότι μετὰ τὴν κήρυξιν τῆς ἐπιστρατεύσεως δὲν ἦτο δυνατὴ πλέον ἡ γνωμοδότησις τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς Ἀγγλικῆς ἀποστολῆς, ὅτε δὲ ἐζητήθη παρὰ τῆς Βουλῆς ἡ ψήφισις νόμου, δι’ οὗ ἐζητεῖτο ἡ ἄδεια πρὸς ἔκδοσιν Διαταγμάτων ὀργανωτικῶν τῶν ὑπηρεσιῶν ἐν ὥρᾳ πολέμου τῇ γνωμοδοτήσει τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς Ἀγγλικῆς ἀποστολῆς. Ἐκ λάθους ἐμοῦ καὶ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν παρελείφθη ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ἡ μνεία καὶ τοῦ νόμου, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐστηρίζετο ἡ τῆς ἀσυρμάτου τηλεγραφίας ὀργάνωσις. Κατὰ συνέπειαν δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐκδώσῃ ὁ Ὑπουργὸς Διάταγμα ἄνευ τῆς γνωμοδοτήσεως τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς ἀποστολῆς, πάντως δὲ δὲν πρόκειται εἰμὴ περὶ Διατάγματος παρατείνοντος τὴν πρὸς κατάταξιν προθεσμίαν· ἐξ ὑπερβαλλούσης λεπτότητος καὶ ἐκ συνειδήσεως καθήκοντος ζητεῖται ἡ κύρωσις ὑπὸ τῆς Βουλῆς τοῦ Διατάγματος τούτου, ἐκ τούτου δ’ ἐξάγεται ὅτι δὲν ἐγένετο κρύφα ἡ κατάταξις, διότι, ὅτε παρέτεινον τὴν προθεσμίαν ἐπὶ τρίμηνον, νομίζω ὅτι πᾶν ἄλλο ἔπραττον ἢ κρύφα νὰ ζητῶ τὴν κατάταξιν. Ἐπὶ τῇ βάσει τῆς παρατάσεως τῆς προθεσμίας κατετάχθησαν 51 τηλεγραφηταὶ γνωρίζοντες τὸ χειριστήριον, ὑποβληθέντες εἰς ἐξέτασιν παρὰ τῷ σταθμῷ τῆς ἀσυρμάτου τηλεγραφίας καὶ ἀμέσως ἀναλαβόντες ὑπηρεσίαν. Καὶ μεθ’ ὅλην τὴν κατάταξιν ταύτην ἔμειναν ἔτι κεναὶ 12 θέσεις. Ἀλλ’ ἐπειδὴ ἡ ταχθεῖσα προθεσμία εἶχε παρέλθει δὲν ἦτο δυνατὸν ἡ περαιτέρω κατάταξις διὰ τοὺς μετὰ τὴν προθεμίαν προσελθόντας. Τώρα τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ὑποβάλλεται ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς, τί ζητεῖ; Ζητεῖ ἀφ’ ἑνὸς τὴν κύρωσιν τοῦ Διατάγματος τῆς παρατάσεως τῆς προθεσμίας, ἀφ’ ἑτέρου δέ, ἵνα οἱ καταταχθέντες δίοποι τηλεγραφηταὶ λόγῳ γνώσεως τοῦ χειριστηρίου ὑπαχθῶσι μετὰ τὸ πέρας τῆς ἐπιστρατεύσεως εἰς ἐξέτασιν εἰς τὴν σχολὴν τῶν τηλεγραφητῶν, ἵνα ὑποστῶσι τὴν πλήρη μόρφωσιν καὶ ἵνα ὅσοι ἐξ αὐτῶν δὲν εὐδοκιμήσωσι μετὰ τὴν ἐν τῇ σχολῇ ἐκπαίδευσιν ἀποβληθῶσι τοῦ σώματος, διότι ἄλλως καταταχθέντες ὡς δίοποι ἔχουσι δικαίωμα νὰ παραμείνωσιν ἐν τῷ ναυτικῷ. Λοιπὸν τὸ νομοσχέδιον, ἀντὶ νὰ μονιμοποιήσῃ τὸ προσωπικόν, λαμβάνει πρόνοιαν περὶ ἀποβολῆς ἐκ τῆς ὑπηρεσίας ἐκείνων, οἵτινες ἐν τῇ ἐφαρμογῇ τῆς ἐκπαιδεύσεως παρὰ τῇ σχολῇ τῆς ἀσυρμάτου τηλεγραφίας δὲν ἤθελον φανῆ εὐδοκιμοῦντες. Καθ’ ἣν στιγμήν, ἐπαναλαμβάνω, τὰ πράγματα θέλουσιν ἀγάγει ἡμᾶς εἰς ὀργάνωσιν τῆς ὑπηρεσίας τῆς ἀσυρμάτου τηλεγραφίας ὡς ὑπηρεσίας καθαρῶς ἰδιωτικῆς τηλεγραφικῆς συγκοινωνίας, εἶναι ὀρθὸν κατὰ τὴν ἐμὴν γνώμην καὶ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ συμμετάσχῃ, καθόσον τοῦτο προΐσταται τῆς συγκοινωνίας τοῦ Κράτους. Τὸ νομοσχέδιον οὐδαμοῦ ὁμιλεῖ περὶ ἐγκαταστάσεων. Ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Λακωνίας εἶδεν ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ πίστωσιν πρὸς ἀγορὰν μηχανημάτων καὶ ἐγκατάστασιν ἀσυρμάτου τηλεγράφου· ἀλλ’ ἐννοεῖτε πολὺ καλῶς ὅτι ἡ πίστωσις ἀναγράφεται ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ, διότι ἐφ’ ὅσον πρόκειται μόνον περὶ μηχανημάτων, εἶναι δυνατὴ ἡ ἀγορὰ τῶν μηχανημάτων διὰ τῶν πιστώσεων τοῦ Προϋπολογισμοῦ. Ἐφ’ ὅσον ὅμως πρόκειται περὶ οἰκοδομήσεως σταθμῶν ξηρᾶς, δὲν εἶναι δυνατὸν τοῦτο εἰμὴ ἐν εἰρήνῃ μὲν διὰ νομοθετικῆς κυρώσεως τοῦ ὁλικοῦ προϋπολογισμοῦ δαπάνης τοῦ ἔργου, ἐν πολέμῳ δὲ διὰ κυρώσεως τούτου διὰ Β. Διατάγματος, προκαλουμένου ὑφ’ ὁλοκλήρου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Ἐφ’ ὅσον τὸ προκείμενον νομοσχέδιον δὲν ὑπεβλήθη ζητοῦν τὴν ἔγκρισιν προϋπολογισμοῦ δαπάνης, δὲν εἶναι προσῆκον νὰ ἐλέγχηται ἐκ τῶν προτέρων ὅτι σκοπεῖ ὁ Ὑπουργὸς ν’ ἀναλάβῃ διὰ τούτου τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ ἀσυρμάτου ἰδιωτικῆς χρήσεως εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ ναυτικοῦ. Τὸ μόνον οἰκοδόμημα, τὸ ὁποῖον ἐγένετο, εἶναι τὸ ἐν Σύρῳ μικρὸν οἰκοδόμημα κατόπιν προϋπολογισμοῦ ὀλικῆς δαπάνης ἐγκριθείσης κατὰ τὸν κείμενον νόμον διὰ Β. Διατάγματος, ἐγκριθέντος ὑπὸ τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, καὶ τοῦτο, διότι ἦτο ἀπαραίτητον ἐν τῷ κέντρῳ τῶν Κυκλάδων νὰ ἱδρυθῇ σταθμὸς ἀσυρμάτου τηλεγράφου πρὸς διευκόλυνσιν τῆς ὑπηρεσίας τοῦ ναυτικοῦ μετὰ τῶν πλοίων. Ταῦτα εἶχον νὰ ἀπαντήσω πρὸς τὸν κ. Βουλευτὴν Λακωνίας, ἐλπίζω δ’ ὅτι αἱ ἐξηγήσεις αὐταὶ εἶναι ἐπαρκεῖς διὰ τὴν Βουλήν.

§78Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Εἰς τοὺς ἐπαίνους, τοὺς ὁποίους ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν εἶπε διὰ τὸν κ. Ἀθανασιάδην, προσθέτω καὶ ἐγὼ ἄλλους. Ὁμολογῶ ὅτι εἶναι ἀξιωματικὸς ἄριστος, ἐπιμελής, ἐργατικός, ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ τούτου, οὔτε μοὶ φαίνεται ὅτι προσέφερεν ὑπηρεσίαν εἰς τὸν κ. Ἀθανασιάδην ὁ κ. Ὑπουργός, ἀφήσας νὰ ὑποτεθῇ ὅτι ἔθεσα ἐγὼ αὐτὸν ἐν τῷ ἐλέγχῳ ἢ ὅτι ἔκρινα αὐτὸν ἀκατάλληλον διὰ τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην. Ἐγὼ νομίζω ὅτι ὁ κ. Ἀθανασιάδης εἶναι ἀκατάλληλος διὰ τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην, διότι εἶναι ἱκανὸς δι’ ἄλλην ὑπηρεσίαν σπουδαιοτέραν, καὶ ἑπομένως ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν προσέφερεν εἰς αὐτὸν ὑπηρεσίαν, ἐὰν τὸν μετέβαλεν εἰς τηλεγραφητὴν ἀπὸ μάχιμον ἀξιωματικόν. Ὥστε τὰ περὶ τοῦ κ. Ἀθανασιάδου παρεῖλκον τελείως, διότι οὔτε τὸν ἔψεξα οὔτε θέτω ἐν ἀμφισβητήσει τὴν ἱκανότητά του. Ὅτι ὅμως καὶ σήμερον ὑπάρχει σταθμὸς ὁ ἐν Ἀθήναις, τοῦτο ὡμολόγησε καὶ αὐτὸς ὁ κ. Ὑπουργός. Ἀλλά, καὶ ἂν ἀκόμη ὑποτεθῇ, ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρξῃ ἰδιαίτερος ἐν τοῖς πλοίοις, δὲν δύναται νὰ μὲ πείσῃ, ὅτι οἱ ἀσυρματισταὶ πρέπει νὰ μαθητεύωσι καὶ κατατάσσωνται ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν καὶ ὄχι ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, τὸ ὁποῖον εἶναι ἁρμοδιώτερον νὰ παρακολουθῇ τὰ σπουδάς των.

§79Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν διαθέτει οὔτε ἕνα κατάλληλον διὰ νὰ διδάξῃ. Αὐτὸ θὰ τὸ γνωρίζῃ ὁ κ. συνάδελφος, καὶ μόνος, ὁ ὁποῖος δύναται νὰ διδάξῃ, εἶναι ὁ ἀξιωματικὸς τοῦ Ναυτικοῦ. Διατί λοιπὸν ἐπιμένετε, ἀφοῦ τὸ γνωρίζετε;

§80Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Θὰ ἴδητε ὅτι ἔχω δίκαιον καὶ θὰ σᾶς τὸ ἀποδείξω ἀμέσως, διότι κατατάσσοντες τὴν στιγμὴν ταύτην 83 εἰς τὸ Β. Ναυτικόν, τοὺς ὁποίους θέλετε νὰ μονιμοποιήσητε....

§81Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. 51 διὰ τὴν ἀκρίβειαν.

§82Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. 51, οἱ ὁποῖοι ἐν καιρῷ εἰρήνης δὲν θὰ χρειάζωνται οὔτε εἰς τὸ ⅒, ἱδρύετε μίαν πολυτελεστάτην ὑπηρεσίαν, ἡ κατάργησις τῆς ὁποίας θὰ εἶναι πολὺ δύσκολος καὶ ἡ μετάθεσις τῶν ὁποίων εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτε ἤθελεν ἀποφασισθῆ νὰ μετατεθῇ ἡ ὑπηρεσία αὕτη, θὰ εἶναι δύσκολος. Ὑπάρχει λοιπὸν ὑπηρεσία σταθμῶν, καί, ἐὰν σήμερον ἡ ὑπηρεσία τῶν σταθμῶν εἶναι ἀπαραίτητος, ἔσπευσα νὰ τὸ εἴπω πρὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἀλλ’ ἔσπευσα νὰ εἴπω, ὅτι αὕτη πρέπει νὰ ἔχῃ τὸν τύπον τῆς προσωρινότητος. Ἐγὼ δὲν κατηγορῶ τὴν κατάταξιν τῶν 53 ἢ 253 ἐν καιρῷ πολέμου, ἀλλ’ εἶπον ὅτι πρέπει οὗτοι νὰ μὴ μονιμοποιηθῶσιν, ἂν καὶ ἐσημείωσα ὅτι ἡ κατάταξίς των λήγοντος τοῦ Ἰανουαρίου....

§83Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὄχι λήγοντος τοῦ Ἰανουαρίου.

§84Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. ... ἔστω μεσοῦντος, ἀφοῦ καθ’ ὅλον τὸ προηγούμενον διάστημα, ἡ ὑπηρεσία διεξήχθη ἄνευ τούτων, ἠδύνατο νὰ ἐξακολουθήσῃ διεξαγομένη καὶ ἄνευ αὐτῶν. Ἐγνώριζον ὅτι οὕτω πως ἔγινεν ἡ ἀρχὴ τοῦ ἀσυρμάτου τηλεγράφου, ἀλλὰ παρέλειψα νὰ σημειώσω ὅτι ἔφερεν εἰς τὴν μνήμην μου ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ γνωρίζω εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι ἡ ὑπηρεσία τοῦ ἀσυρμάτου τηλεγράφου ἐν Ἑλλάδι ἐγένετο ἄνευ νόμου, διότι ἐδώσαμεν εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν τὸ δικαίωμα, προτάσει τῆς ναυτικῆς ἀποστολῆς, νὰ ἱδρύῃ σχολάς. Σχετικῶς μὲ τὴν ἐκπαίδευσιν ἡ σχολὴ τοῦ ἀσυρμάτου ἦτο σχολή, διὰ προτάσεως δὲ τοιαύτης ἐξεδόθη τὸ Β. Διάταγμα, διὰ τοῦ ὁποίου ἱδρύθη ἀσύρματος ὑπηρεσία ἐν Ἑλλάδι, χωρὶς ἡ Βουλὴ νὰ λάβῃ γνῶσιν. Ἀλλὰ δὲν ἔφθανε τοῦτο, ὅτι ἡ ἵδρυσις τῆς ὑπηρεσίας ταύτης ἐγένετο χωρὶς ἡ Βουλὴ νὰ λάβῃ γνῶσιν, ἀλλ’ ἡ κατάταξις τόσον πολυτελοῦς προσωπικοῦ, τὸ ὁποῖον βεβαίως θὰ εἶναι ἀργόμισθον αὔριον, γίνεται καὶ ἐκείνη ἐν ἀγνοίᾳ τῆς Βουλῆς, καὶ ἔρχεται ἐκ τῶν ὑστέρων καὶ ζητεῖται ἡ συγκατάθεσις αὐτῆς, ὅπως μονιμοποιηθῶσιν οὗτοι οἱ 53 ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ γίνωσιν 80, 100,200, διότι ὁ νόμος δὲν ὁμιλεῖ περὶ ἀριθμοῦ καὶ ἀφήνει τοῦτο εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν.

§85Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐπὶ πιστώσει τοῦ Προϋπολογισμοῦ πάντοτε.

§86Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, σᾶς παραπέμπω εἰς τὸν συνάδελφόν σας νὰ σᾶς εἴπῃ, ὅτι δὲν ἀρκεῖ μόνον ὁ Προϋπολογισμός, διὰ νὰ σημειῶνται αἱ δαπάναι, ἀλλ’ ἐλήφθη πρόνοια νὰ ὑπάρχωσι καὶ εἰδικοὶ νόμοι, ἐπὶ τῶν ὁποίων νὰ στηρίζηται ὁ Προϊπολογισμὸς ἀναγράφων δαπάνας. Ἄνευ τούτων ὁ Προϋπολογισμὸς δὲν ἔχει καμμίαν σημασίαν, διότι διαφεύγει τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς ὁ ἔλεγχος ὅλων τῶν κονδυλίων εἰς τὸν κολοσσιαῖον ἐκεῖνον τόμον, ὁ ὁποῖος προσάγεται καὶ ψηφίζεται ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον τόσον ἐσπευσμένως ἰδίως εἰς τὴν Βουλὴν τῶν Ἑλλήνων, χωρίς ποτε νὰ συζητῶνται τὰ κατ’ ἰδίαν κονδύλια. Οὔτε δὲ καὶ μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νέου Συντάγματος, τὸ ὁποῖον ἔλαβε πρόνοιαν, ὅπως ὁ προϋπολογισμὸς ἑκάστου Ὑπουργείου ψηφίζηται χωριστά, ἐπετεύχθη τοῦτο. Οἱ καταταχθέντες ὤφειλον νὰ γνωρίζωσι καὶ τὰ στοιχεῖα τῆς τηλεγραφικῆς ὑπηρεσίας. Ἡ Ἑλλὰς ἔχει μίαν τηλεγραφικὴν σχολήν, εἰς τὴν ὁποίαν διδάσκεται τὸ χειριστήριον, ἀπαραίτητον καὶ διὰ τοὺς τηλεγραφητὰς τοῦ ἀσυρμάτου. Ὑπαρχούσης σχολῆς τοὐλάχιστον δὲν νομίζει ἡ Βουλή, ὅτι ἔπρεπε νὰ ζητηθῇ τὸ πτυχίον τῆς σχολῆς αὐτῆς, διὰ νὰ δικαιολογηθῇ ἡ κατάταξίς των, ὄχι ὡς μονίμων, ἀλλ’ ὡς προσωρινῶν; Μᾶς εἶπεν ὁ Ὑπουργὸς ὅτι ὑπεβλήθησαν εἰς δοκιμασίαν. Ἐγὼ δὲν ἀμφισβητῶ τὴν ἱκανότητα καὶ εὐθυκρισίαν τοῦ δοκιμάσαντος αὐτούς, οἱ νόμοι ὅμως οὐδέποτε ἀνέθηκαν τὴν δοκιμασίαν ὑπαλλήλων εἰς ἓν μόνον πρόσωπον, ἀλλά, ὅπως περιφρουρήσῃ τὸ ἀκριβὲς πνεῦμα τοῦ νόμου, ἡ Πολιτεία ἐφρόντισε νὰ διορίζῃ ἐπιτροπὰς πολυαρίθμους. Ἡ δοκιμασία λοιπὸν δὲν εἶναι ἀρκετή, ἡ δὲ ἀποβολή των ἐν ᾗ περιπτώσει δὲν εὐδοκιμήσωσι μετὰ τὴν μαθητείαν των δὲν μᾶς ἐξασφαλίζει τοὺς κρατίστους, τοὺς ὁποίους μόνον θὰ μᾶς ἐξασφαλίσῃ, ὅταν ἐν γνώσει ὅλου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ προσέλθωσιν ὅλοι ἐκεῖνοι οἱ νέοι, οἱ ὁποῖοι εἶναι διατεθειμένοι καὶ περὶ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ὁποίων ἔχει γνῶσιν ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, ὅτε εἶδε τὰς αἰτήσεις, αἱ ὁποῖαι ὑπεβλήθησαν κατὰ μῆνα Σεπτέμβριον, ὅτε εἶχε προκηρυχθῆ διαγωνισμὸς πρὸς κατάταξιν τοιούτων τηλεγραφητῶν. Ἐὰν ἔθιξα τὸ ζήτημα τῆς δαπάνης, σχετικῶς μὲ τὸν νόμον περὶ ἐκτελέσεως ἔργων, βεβαίως εἶχον ὑπ’ ὄψει καὶ τὰ μηχανήματα, διότι δὲν εἶναι μόνον ἡ ἐκτέλεσις οἰκοδομικῶν ἔργων, ἡ ὁποία πρέπει νὰ ἐπισύρῃ τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς, ὄχι μόνον ἡ οἰκοδομὴ διὰ λίθων εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία πρέπει νὰ ἐγκρίνηται ἀπὸ τὴν Βουλήν, ἀλλὰ καὶ πᾶσα ἄλλη δαπάνη. Ἐὰν εἷς πύργος διὰ λιθοδομῆς ἔπρεπε νὰ ὑποβάλληται ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς, διατί δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ ὑποβάλληται, ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ στηθῇ σιδηροῦς; Ὅλα τὰ ἔργα πρέπει νὰ ὑποβάλλωνται ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς, τῶν ὁποίων ἡ δαπάνη ἀνέρχεται εἰς τὸ ὑπὸ τοῦ νόμου ὡρισμένον ποσόν. Ὅταν ὁ Προϋπολογισμὸς δημοσιευθῇ, θὰ ἴδῃ ἡ Βουλὴ ὅτι ἀναγράφεται μεγάλη δαπάνη ἄνευ λεπτομερειῶν καὶ οὐδεὶς γνωρίζει πῶς θὰ διατεθῇ ἡ δαπάνη αὕτη, ἂν δὲ διὰ τῆς δαπάνης ταύτης θέλουσιν ἐκτελεσθῇ καὶ ἔργα, οὐδεὶς δύναται νὰ γνωρίζῃ. Ἀλλ’ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐννοῶ καὶ πάλιν νὰ τονίσω, εἶναι ὅτι ἡ κατάταξις ἐγένετο οὐχὶ διὰ τῆς πλήρους δημοσιότητος. Ἡ παραλαβὴ τῶν ὑπαλλήλων τούτων ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ, μὲ ὅλην τὴν δοκιμασίαν, εἰς τὴν ὁποίαν θέλει νὰ ὑπαγάγῃ αὐτοὺς ὁ κ. Ὑπουργός, εἶναι ἀτελὴς καὶ οὐδέποτε πρέπει νὰ ἐπιτραπῇ, ὅπως οὗτοι μονιμοποιηθῶσιν, ἀλλὰ μετάσχωσι καὶ οὗτοι εἰς τὸν διαγωνισμόν, ὁ ὁποῖος θὰ γίνῃ ἐν γνώσει ὅλων, καὶ εἰς περίπτωσιν, καθ’ ἣν κατέχουσι τὰ φῶτα, τὰ ὁποῖα κατέστησαν αὐτοὺς ἀνωτέρους τῶν ἄλλων, δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία, ὅτι εἰς τὸν γεννηθησόμενον διαγωνισμὸν θὰ ὑπερτερήσωσι τῶν ἄλλων καὶ θὰ μονιμοποιηθῶσιν. Ἀλλ’ ἡ μονιμοποίησις δεκάδων ὑπαλλήλων ἄνευ διαγωνισμοῦ, ἄνευ δημοσιεύσεως, δὲν νομίζω ὅτι εἶναι ἡ κατάλληλος, καὶ δὲν νομίζω ὅτι σημειοῦται μία καλὴ ἀρχή.

§87Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Δύναμαι ἀνεπιφυλάκτως νὰ εἴπω ὅτι καὶ τοῦ ἀσυρμάτου ἡ ὑπηρεσία ἐθαυματούργησεν, ὅπως ἐθαυματούργησεν ὁλόκληρος ὁ Ἑλληνικὸς λαός, καθὼς καὶ ὅλα τὰ στοιχεῖα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἀμέσως ἢ ἐμμέσως συνέτειναν εἰς τὴν ἐπιτυχίαν τοῦ πολέμου. Ἀλλ’ ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἓν συνέβη, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ἐπελάθετο πρὸς στιγμὴν ὅτι ὁλόκληρον τὸ ἔθνος καὶ ἡ Βουλὴ εὑρίσκεται εἰς τὸ πλευρὸν τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἑπομένως οὐδεμία ὑφίστατο ἀνάγκη νὰ ἐκτεθῶσιν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου λεπτομέρειαι, ὧν ἡ χρησιμότης πιθανὸν νὰ εἶναι προβληματικὴ διὰ τὴν Βουλήν, ἐνῷ τοὐναντίον εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι χρήσιμοι ἀλλαχοῦ, δεδομένου ὅτι διατελοῦμεν ἐν πολέμῳ. Οὐδεὶς εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ζητεῖ τὴν ἔκθεσιν λεπτομερειῶν ἐν οὐ δέοντι. Ἑπομένως ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ ἦτο προτιμότερον νὰ ἐφαίνετο φειδωλότερος εἰς τὴν πρὸς τὸν κ. Βουλευτὴν Λακωνίας ἀπάντησίν του.

§88Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἡ αἰτίασις, τὴν ὁποίαν ἔφερεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Κερκύρας, εἶναι βαρυτέρα ἐκείνης, τὴν ὁποίαν ἤκουσα παρὰ τοῦ κ. Βουλευτοῦ Λακωνίας. Ἔχω λοιπὸν ἀνάγκην νὰ εἴπω εἰς τὸν κ. Βουλευτὴν Κερκύρας ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ἀπαντῶν καὶ ἐκθέτων τὰς λεπτομερείας, ἃς ἐξέθηκεν, ἐξέθηκε πράγματα πασίγνωστα καὶ τῶν ὁποίων ἡ ἔκθεσις εἰς οὐδένα ἐκθέτει κίνδυνον τὰ συμφέροντα τοῦ Κράτους, διότι ποῖοι εἶναι οἱ σταθμοὶ τοῦ ἀσυρμάτου τηλεγράφου εἶναι τοῖς πᾶσι γνωστόν.

§89Κ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Οὐδεὶς ὡμίλησε περὶ προδοσίας ἢ περὶ κινδύνου τῶν συμφερόντων τοῦ Κράτους.

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κηρύσσεται περατωμένη ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀντικαταστάσεως τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ νόμου ͵ΓϠϞΑʹ τῆς 13 Ἰανουαρίου 1912 περὶ τροποποιήσεως τῶν πρὸς προβίβασιν προσόντων τῶν ἀξιωματικῶν καὶ τῶν περὶ ὀργανώσεως τῶν πληρωμάτων τοῦ Ναυτικοῦ διατάξεων». Ὁ κ. Κουτούπης ἔχει τὸν λόγον.

§91Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ὅπως εἶπον καὶ πρὸ ὀλίγου, μετὰ τὴν μετάκλησιν τῆς Ἀγγλικῆς ἀποστολῆς ἡ Βουλὴ ἔχουσα πεποίθησιν εἰς αὐτὴν ἔδωκε τὴν ἄδειαν εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν νὰ προκαλῇ Β. Διατάγματα προτάσει τῆς Ναυτικῆς ἀποστολῆς, καίτοι ἁρμοδία ἦτο ἡ Βουλὴ ν’ ἀποφαίνηται. Ἤδη ἡ Ναυτικὴ ἀποστολὴ δὲν δύναται νὰ ἐνεργῇ, καὶ ἡ ἄδεια αὕτη, ἡ ὁποία ζητεῖται ἐν σχέσει μάλιστα μὲ τὰ ἐπιμίσθια, νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ δοθῇ, διότι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει αἴρεται ὁ φραγμὸς ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ὑπηγόρευσε τὴν λῆψιν τοῦ νομοθετικοῦ μέτρου, διὰ τοῦ ὁποίου ἐδόθησαν εἰς τὸν Ὑπουργὸν δικαιώματα, τὰ ὁποῖα ἀνήκουσιν εἰς τὴν Βουλήν. Τὸ ἐπεῖγον εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν τῆς ψηφίσεως τοιούτου νομοσχεδίου, ὅταν μάλιστα ἡ ναυτικὴ ἀποστολὴ θ’ ἀναλάβῃ τὰ καθήκοντά της, δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω, ὅπως δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω ἄλλας διατάξεις ἄλλου νομοσχεδίου, διὰ τῶν τροποποιήσεων τοῦ ὁποίου ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν πρόκειται ν’ ἀπαλλαγῇ διαφόρων περιορισμῶν, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀπαραίτητοι διὰ τὴν ἀπονομὴν τοῦ δικαίου.

§92Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Κατὰ τὸν νόμον τὸν ὑφιστάμενον ἐπιτρέπεται, ἵνα διὰ Βασιλικῶν Διαταγμάτων τίθενται ἐν ἰσχύϊ ὀργανωτικὰ μέτρα κατόπιν γνωμοδοτήσεως τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς Ἀγγλικῆς ἀποστολῆς. Ἀρξαμένης τῆς ἐπιστρατεύσεως συμφώνως πρὸς τὴν σύμβασιν δὲν ἦτο δυνατὴ ἡ λειτουργία τῆς Ἀγγλικῆς ἀποστολῆς, οὔτε εἶναι δυνατὴ ἡ δημοσία ἐμφάνισις τῆς Ἀγγλικῆς ἀποστολῆς παρὰ μόνον μετὰ τὴν λῆξιν τῆς ἐπιστρατεύσεως. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν ἔπρεπε νὰ μᾶς κάμῃ νὰ περιμένωμεν ὅλον τὸν χρόνον τῆς ἐπιστρατεύσεως, ἵνα τεθῶσιν εἰς ἐνέργειαν μελέται τῆς Ἀγγλικῆς ἀποστολῆς. Λοιπὸν ἀκριβῶς τοῦτο ζητοῦμεν, νὰ τεθῶσιν ἐν ἰσχύϊ τὰ οὐσιαστικὰ ἐκεῖνα μέτρα, ὑπὲρ τῶν ὁποίων ἐγνωμάτευσεν ἡ Ἀγγλικὴ ἀποστολὴ ὅτι πρέπει νὰ ληφθῶσι. Περὶ τούτου πρόκειται. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν καὶ κηρύσσεται κατεπεῖγον. Ἐπίσης γίνεται δεκτὸν καὶ τὸ «περὶ προσλήψεως ἀλλοδαπῶν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Β. Ναυτικοῦ»).

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ μετακλήσεως εἰδικῶν ἀλλοδαπῶν πρὸς μελέτην τῆς ἐγκαταστάσεως τοῦ πολεμικοῦ Ναυστάθμου». Ὁ κ. Κουτούπης ἔχει τὸν λόγον.

§94Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Τὸ θέμα τοῦτο εἶναι τοιαύτης σπουδαιότητος, ὥστε οὔτε κατεπεῖγον νὰ μὴ θεωρηθῇ οὔτε τοιοῦτον, ὥστε νὰ ἀπασχολήσῃ τὴν Βουλὴν εἰς τοιαύτας περιστάσεις. Τὸ ζήτημα τοῦ πολεμικοῦ Ναυστάθμου εἶναι τοσούτῳ σοβαρόν, ὥστε πολὺ ἀπησχόλησε τὴν νομοθεσίαν καὶ τοὺς πολιτικοὺς κύκλους ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν, καὶ ἐπὶ τέλους εἴδομεν ὅτι ὁ Ναύσταθμος εὑρέθη ἐγκατεστημένος εἰς τὴν θέσιν ἐκείνην, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται σήμερον. Ἤδη ζητεῖται κάτι τι νέον ἀλλ’ ἀόριστον. Ἀναμφιβόλως ἡ μετάκλησις ἀλλοδαπῶν ναυτικῶν, ὅπως κρίνωσι τὰ τῆς ἐγκαταστάσεως ἑνὸς Ναυστάθμου, εἶναι ὀρθὴ σκέψις, ἀλλ’ ἐγὼ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ προηγηθῇ τῆς ἐνεργείας αὐτῆς ἄλλη ἐνέργεια, ἄλλη ἐργασία, περὶ τοῦ ποῦ πρέπει νὰ γίνῃ ὁ Ναύσταθμος, καὶ τὸ ἔργον δὲν εἶναι εὔκολον. Παρέλκει ἡ μετάκλησις ἀξιωματικοῦ, διότι, ἐὰν αὕτη γίνῃ, ὑποτίθεται ὅτι εἶναι τὸ μέρος ὡρισμένον καὶ δύναται ἡ μελέτη, τὴν ὁποίαν θέλει ἐνεργήσει ὁ μετακληθησόμενος, νὰ εἶναι ἐπὶ τοῦ ὑπάρχοντος σημείου, ἡ Ἑλλὰς δ’ ἐλπίζεται ὅτι θὰ μεγαλώσῃ εἰς τοιοῦτο σημεῖον, ὥστε νὰ μὴ εἶναι ἀνάγκη πλέον νὰ εὑρίσκηται ὁ Ναύσταθμος ὅπου εὑρίσκεται νῦν. Κατὰ τὸ 1881 εἶχε συσταθῆ πολυμελὴς ἐπιτροπή, εἰς τὴν ὁποίαν ἔλαβον μέρος καὶ ξένοι ναυτικοὶ περὶ τοῦ μέρους, ὅπου ἔπρεπε νὰ ἐγερθῇ ὁ Ναύσταθμος, καί, ἐὰν ἐπροτιμήθη ἡ Σαλαμὶς τοῦ Πόρου καὶ πρὸ πάντων τῆς Χαλκίδος, τοῦτο ἐγένετο, διότι ἡ Χαλκὶς δὲν ἐθεωρήθη τότε ἀσφαλὴς ἀπὸ ξηρᾶς, ἀλλ’ ὁ λόγος αὐτὸς ἤρθη εὐτυχῶς, διότι σήμερον ἡ Χαλκὶς θ’ ἀπέχῃ πολὺ ἀπὸ τῶν κατὰ ξηρὰν ὁρίων τῆς Ἑλλάδος, ὥστε νὰ μὴ ὑποτίθηται ὅτι θὰ τρέξῃ ποτὲ κίνδυνον ἀπὸ ξηρᾶς ὁ Ναύσταθμος· ἀλλ’ ἡ Ἑλλὰς θ’ ἀποκτήσῃ, ὡς εὐχόμεθα, καὶ νήσους πολλάς, καὶ ἴσως ἀλλοῦ εἶναι τὸ σημεῖον ἐκεῖνο, εἰς τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἱδρυθῇ ὁ Ναύσταθμος. Ἔπρεπεν ἑπομένως ἡ μελέτη νὰ προηγηθῇ καὶ τότε μόνον νὰ μετακληθῇ ὁ ἁρμόδιος ὅπως κρίνῃ ποῖον σκοπόν, ποίας ἀνάγκας πρέπει νὰ ἐκπληροῖ ὁ Ναύσταθμος, ὅσον ἀφορᾷ δεξαμενάς, ὅσον ἀφορᾷ συνεργεῖα καὶ ὅλας τὰς ἄλλας ἐγκαταστάσεις· καὶ βεβαίως τοῦτον τὸν σκοπὸν ἔχει τὸ νομοσχέδιον, οὐχὶ ὅπως ὁρίσῃ τὸν Ναύσταθμον ποῦ θὰ γίνῃ, ἀλλὰ πῶς θὰ γίνῃ ὁ Ναύσταθμος καταλληλότερον εἰς τὸ ὁρισθησόμενον μέρος. Ἀλλ’ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἰδιαιτέρως ἐφείλκυσε τὴν προσοχήν μου, εἶναι τὸ ἄρθρον 2 τοῦ νομοσχεδίου, κατὰ τὸ ὁποῖον «Κατὰ πρότασιν τοῦ προϊσταμένου τῶν ἐν ἄρθρῳ 1 εἰδικῶν ἀλλοδαπῶν θὰ προσλαμβάνηται ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν τὸ διὰ τὴν ἀνωτέρω μελέτην ἀπαιτούμενον βοηθητικὸν προσωπικὸν καὶ θὰ κανονίζηται ἡ ἀποζημίωσις ἑκάστου»· καὶ οὕτω πως ἀνοίγει ἡ πύλη, ὅπως εἰσέλθωσιν ὁσοιδήποτε ὡς βοηθητικὸν προσωπικὸν τῆς ὑπηρεσίας αὐτοῦ. Τὸ Βασιλικὸν ναυτικὸν ἔχει ἀξιωματικούς, ἔχει ὑπαξιωματικούς, ἔχει ναύτας, ἔχει ὑπαλλήλους τόσους, ὥστε καθ’ οἱονδήποτε τρόπον νὰ καλύπτωνται αἱ ἀνάγκαι, τὰς ὁποίας θὰ παρουσιάσῃ ἡ ἐργασία τοῦ μετακληθησομένου ἀλλοδαποῦ ἀξιωματικοῦ· τὸ βοηθητικὸν ἐκεῖνο προσωπικὸν οὐδόλως ὑπάρχει ἀνάγκη νὰ ληφθῇ ἔξωθεν. Ἐὰν πρόκειται περὶ σχεδιαστῶν, ἔχει πλείστους ὅσους τὸ Β. Ναυτικόν. Διὰ τῆς διατάξεως αὐτῆς εἶναι πολὺ εὔκολον, ἀναγραφομένης ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τόσον εὐκόλως οἱασδήποτε δαπάνης, νὰ προσληφθῶσι βοηθητικοὶ καὶ προσωρινοὶ ὑπάλληλοι τόσον πολλοί, ὥστε ἡ Βουλή, ὅταν θὰ μάθῃ τοῦτο, νὰ ἔχῃ μετανοήσει, διότι ἐχορήγησε τὴν τοιαύτην ἄδειαν· ἐὰν πρόκειται νὰ προσληφθῇ προσωπικόν, δὲν βλέπω διὰ τίνα λόγον χρειάζεται ἡ τοιαύτη προσθήκη· θὰ κανονίζηται ἡ ἀποζημίωσις ἑκάστου, ὅπως αὕτη ἐν τῷ Β. Ναυτικῷ ὁρίζεται ὑπὸ τῶν νόμων καὶ τῶν Διαταγμάτων, ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχῃ ἀνάγκη νὰ γίνῃ ἰδιαιτέρα μνεία βοηθητικοῦ προσωπικοῦ, ἐκτὸς ἐὰν πρόκειται μόνον περὶ εἰσαγωγῆς βοηθητικοῦ προσωπικοῦ ἔξωθεν, ἐκ προσώπων μὴ ἐχόντων καμμίαν σχέσιν πρὸς τὴν ὑπηρεσίαν, ὅτε, ἐπαναλαμβάνω, ἠμπορεῖ εἷς Ὑπουργὸς νὰ χρησιμοποιήσῃ τὴν διάταξιν αὐτήν, ὅπως ἐξοικονομήσῃ πρόσωπα.

§95Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Ὁ κ. συνάδελφος ἐπαναλαμβάνει καὶ εἰς τὸν ἔλεγχον τοῦ νομοσχεδίου τούτου τὰ αὐτὰ ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα εἶχε καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων. Πρῶτον εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη, ἵνα ὁ εἰδικὸς ἀλλοδαπός, ὅπως λέγει τὸ νομοσχέδιον, μετακληθῇ. Εἰς τὸν ἀξιωματικὸν τοῦτον τῆς ξένης ναυτικῆς ὑπηρεσίας θέλουσιν ἀνατεθῆ δύο καθήκοντα, πρῶτον τὸ συμβουλευτικὸν τῆς ἐκλογῆς τῆς ὁριστικῆς θέσεως τοῦ Ναυστάθμου, δεύτερον δὲ τὸ καθῆκον τὸ ὀργανωτικὸν τῶν ὑπηρεσιῶν καὶ τῶν ἱδρυμάτων πρὸ πάντων ἐν τῷ Ναυστάθμῳ. Αἱ δύο ὑπηρεσίαι εἶναι ἀλληλένδετοι. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἄλλοι ν’ ἀποφανθῶσι περὶ τῆς ἐκλογῆς θέσεως καὶ ἄλλοι περὶ τῶν κατασκευαστέων ἐν τῇ θέσει ταύτῃ ἱδρυμάτων, διότι, ἐὰν ὁ κληθησόμενος κατόπιν τῆς ἐκλογῆς θέσεως, διὰ ν’ ἀποφανθῇ περὶ τῶν κατασκευαστέων ἱδρυμάτων, εὕρῃ ὅτι ἡ θέσις, ἡ ὁποία ἐξελέγη, δὲν ἦτο κατάλληλος οὐχὶ μόνον λόγῳ γεωγραφικῆς τοποθεσίας ἀλλὰ καὶ τοῦ ἐδάφους, ἵνα δημιουργηθῶσιν ἐπ’ αὐτῆς ἐργαστήρια, καθ’ ἣν ἐκδοχὴν ἐννοεῖ αὐτὸς τὰ ἐργαστήρια, βεβαίως τότε τὸ ἔργον τῆς ἐπιτροπῆς, ἥτις ὑπέδειξε τὴν θέσιν, θὰ ματαιωθῇ καὶ ὁ ἀναλωθεὶς χρόνος θὰ ἀπολεσθῇ εἰς βάρος τῶν συμφερόντων τοῦ Κράτους. Κατὰ συνέπειαν δέον νὰ βαίνωμεν συστηματικῶς, πρὸς τοῦτο δ’ εἶναι ἀνάγκη, ἵνα τῆς ἐργασίας τῆς ἐκλογῆς τῆς θέσεως μετάσχῃ ἐκεῖνος, ὅστις κέκληται νὰ ὀργανώσῃ τὰ ἱδρύματα. Τούτου ἕνεκα ἐπαναλαμβάνω νὰ εἴπω ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀπετάθη εἰς τὴν Ἀγγλικὴν Κυβέρνησιν καὶ ἐζήτησε παρὰ ταύτης τὴν ἐκλογὴν τοῦ καταλλήλου προσώπου, ἵνα ἡ ἐργασία τοῦ προσώπου τούτου προερχομένη ἐκ τῆς αὐτῆς ναυτικῆς ὑπηρεσίας, ἐξ ἧς καὶ ἡ ναυτικὴ ἀποστολή, εἶναι ὁμοιογενὴς καὶ ἐν τῇ αὐτῇ ἀλληλουχίᾳ σκέψεων περὶ τῆς ναυτικῆς ὀργανώσεως· εἴμεθα δ’ εὐτυχεῖς ὅτι ἀκριβῶς τὸ πρόσωπον τοῦτο θὰ συνεργασθῇ μετὰ τῆς μονίμως ὑπηρετούσης Ἀγγλικῆς ἀποστολῆς, διότι εἶναι τοιαύτη ἡ εἰδικότης καὶ τοιαῦτα τὰ προσόντα, τὰ ὁποῖα ἀπῃτήθησαν διὰ τοῦτον, ὥστε προσδοκῶμεν ἐκεῖθεν τὴν λύσιν τῶν ζητημάτων, διὰ τὰ ὁποῖα καλεῖται. Τὸ πρόσωπον τοῦτο, λέγω, ἀνήκει εἰς τὴν ἐνεργὸν ὑπηρεσίαν τοῦ Ἀγγλικοῦ ναυαρχείου· πρόκειται περὶ προσωπικότητος πραγματικῶς, ἡ ὁποία ἐκλήθη, ἵνα παράσχῃ τὰς ὑπηρεσίας αὑτῆς εἰς τὸ Ἑλληνικὸν ναυτικόν, καὶ ἀκριβῶς τὸ νομοσχέδιον προβλέπει περὶ ἀδείας ἀναγραφῆς πιστώσεως ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ, ἵνα ἅμα τῇ ἀποκαταστάσει τῶν πραγμάτων ἐν εἰρήνῃ δυνηθῶμεν νὰ μὴ χάσωμεν τὸν χρόνον ἡμῶν καὶ ἀρχίσωμεν ἀμέσως τὴν ἐργασίαν τῆς ὀργανώσεως τοῦ Ναυστάθμου· ἐὰν δὲν ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον, δὲν θὰ ἦτο δυνατὴ ἡ ἀναγραφὴ πιστώσεως καὶ κατὰ συνέπειαν τὸ 1913 θὰ παρήρχετο ἄπρακτον. Περὶ τοῦ βοηθητικοῦ προσωπικοῦ δὲν ἔχω νὰ εἴπω τι. Εἷς ξένος, ὅστις θὰ ἔλθῃ, διὰ νὰ ἀναλάβῃ μίαν τοιαύτην ἐργασίαν, θὰ χρειασθῇ οὐχὶ μόνον τὴν βοήθειαν προσώπων ἐκ τῶν ἀνηκόντων εἰς τὴν ναυτικὴν ὑπηρεσίαν, ἀλλὰ καὶ προσώπων εἰδικῶν, τὰ ὁποῖα δὲν δύναται νὰ παράσχῃ ἡ ναυτικὴ ὑπηρεσία· θὰ χρειασθῇ νὰ κάμῃ σχέδια, θὰ χρειασθῇ νὰ κάμῃ ἐργασίας τοπογραφικάς· ποῦ θὰ εὕρῃ τὸ προσωπικόν; εἰς τὸν κλάδον τῶν ὑπαξιωματικῶν ἢ τῶν σχεδιαστῶν; Βεβαίως δὲν θὰ ζητήσωμεν ἐκ τοῦ σώματος τῶν ἀξιωματικῶν σχεδιαστάς, ἀλλά, ἐὰν ζητήσῃ χωρομέτρας καὶ τοπογράφους, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παράσχῃ τούτους ἡ ὑπηρεσία, βεβαίως δὲ λόγῳ τῶν μεγίστων ἤδη ἀναγκῶν της δὲν δύναται νὰ παράσχῃ τούτους ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν. Βεβαίως λοιπὸν εἶναι ἀνάγκη προσλήψεως προσωπικοῦ τοιούτου βοηθητικοῦ διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων τοῦ ξένου ἀξιωματικοῦ. Διὰ τοῦτο δ’ ἀκριβῶς, ἵνα μὴ ὑποτεθῇ ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν θέλει νὰ δημιουργήσῃ αἰτίαν, ἵνα διορίσῃ προσωπικὸν ἄφθονον, ἐξηρτήθη ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ἡ ἀνάγκη τῆς προσλήψεως ἐκ τῆς γνώμης αὐτοῦ τοῦ ξένου. Ὥστε ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν οὐδὲν ἄλλο ἔχει νὰ πράξῃ ἢ διὰ τῆς ὑπογραφῆς αὐτοῦ νὰ κυρώσῃ τὴν πρότασιν καὶ τὴν γνώμην τοῦ ξένου. Εἶχον ἀνάγκην νὰ δώσω τὰς ἐξηγήσεις ταύτας, διότι πλεῖστοι τῶν Βουλευτῶν δὲν ἔλαβον τὸν καιρὸν νὰ μελετήσωσι τὸ νομοσχέδιον, δὲν ἐπιθυμῶ δὲ νὰ μείνωσι τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἄνευ ἀπαντήσεως.

§96Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Πρῶτον, ἐὰν τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν διαθέτῃ τοιαῦτα πρόσωπα, ἐνθυμίζω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν, ὅτι ἔχει ὑπηρεσίαν δημοσίαν ἔκτακτον μὲ τέσσαρας, ὑποθέτω, μηχανικούς, ἐνῷ μέχρι πρὸ ὀλίγων ἐτῶν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην ἐπήρκει εἷς καὶ μόνος...

§97Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Οἱ τρεῖς εἶναι.

§98Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. .. καὶ ἡ ὑπηρεσία αὕτη ἐδημιουργήθη τόσον πολυτελῶς ἀκριβῶς κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐψηφίζοντο νόμοι, χωρὶς νὰ ἐξετάζηται ἂν ἡ ὑπηρεσία ὑπηγόρευε τὴν ἀνάγκην ταύτην· ἀλλά, ἐὰν δὲν διαθέτῃ ἡ ὑπηρεσία αὐτά, δύναται νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον ὅτι ἀποσπῶνται τόσοι ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, ὅσοι εἶναι ἱκανοί, διότι ἡ πρόσληψις βοηθητικοῦ προσωπικοῦ καὶ προσωρινοῦ προσωπικοῦ πάντοτε κατέληξεν εἰς ἐξοικονόμησιν προσώπων μὴ ἐχόντων σχέσιν μὲ τὴν ὑπηρεσίαν.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι ὅπως τὸ νομοσχέδιον κηρυχθῇ κατεπεῖγον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κανονισμοῦ ἡμερησίας ἀποζημιώσεως καὶ μηνιαίας ἐπιχορηγήσεως δι’ ἔξοδα παραστάσεως εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς κλπ. τοῦ Πολεμικοῦ Ναυτικοῦ ἐν καιρῷ ἐπιστρατεύσεως». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ κατεπεῖγον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου ͵ΓΥΙΖʹ (ὑπ’ ἀριθ. 3417) τῆς 16 Νοεμβρίου 1909 περὶ τροπολογίας τοῦ περὶ ὁρίου ἡλικίας τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Β. Ν. νόμου ΑΧΜʹ καὶ τῶν νόμων περὶ ναυτικῶν προβιβασμῶν». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ κηρυχθῇ τοῦτο κατεπεῖγον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τῶν αἰτίᾳ πολέμου προβιβασμῶν καὶ συντάξεων τῶν ἀξιωματικῶν καὶ τῶν πληρωμάτων τοῦ Β. Ναυτικοῦ». (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κηρυσσόμενον κατεπεῖγον). Τὸ 31, τὸ 39, τὸ 40, τὸ 42, τὸ 43, τὸ 44, τὸ 45, τὸ 46, τὸ 47, τὸ 48 καὶ τὸ 49, ἤτοι τὰ ἀναγραφόμενα ὑπὸ τοὺς ἀριθμοὺς αὐτοὺς ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει ὡς ἐπιδιώκοντα τὴν ψήφισιν πιστώσεων, παραπέμπονται εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ Προϋπολογισμοῦ, ὡς μὴ ὑποβληθέντα εἰς τὴν βάσανον ταύτην. Τὸ 32. Συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ͵ΓΣΚϚʹ τῆς 6 Ἰουλίου 1907 περὶ τοῦ Ν. Ἀπομαχικοῦ Ταμείου». Ὁ κ. Κουτούπης ἔχει τὸν λόγον.

§100Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ἐνόμισεν, ὅτι ἔπρεπε νὰ λάβῃ πρόνοιαν, ὅπως ἐλαττωθῇ ἀπὸ 33% εἰς 5% τὸ ποσοστόν, τὸ ὁποῖον παρέχεται εἰς μίαν μεγάλην μερίδα ἐργατῶν καὶ δὴ τῶν συμπαθεστέρων τοιούτων τῶν ἐργατῶν τῆς θαλάσσης, εἰς τοὺς ὁποίους ἡ ἐμπορικὴ ναυτιλία ἀποκλειστικῶς ὀφείλει τὸ μεγαλεῖόν της καὶ εἰς τοὺς ὁποίους ὀφείλονται κατὰ μέγα μέρος τὰ λαμπρὰ κατορθώματα τῶν ναυτικῶν ἐπιχειρήσεων κατὰ τὸν παρόντα πόλεμον. Εἰς τὴν τάξιν ταύτην ἡ Ἑλληνικὴ Πολιτεία δὲν ἔπρεπε νὰ εὕρῃ τὴν στιγμήν, ὅπως ἀφαιρέσῃ δικαιώματα, ἐνῷ ἔπρεπε νὰ φροντίσῃ περὶ παροχῆς δικαιωμάτων. Κακῶς εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, ὅτι τὸ Ν. Ἀπομαχικὸν Ταμεῖον κατώρθωσε κατόπιν μακρῶν δικαστικῶν ἀγώνων νὰ λάβῃ 200,000 ἀπὸ τῆς Ἑλληνικῆς Πολιτείας ὡς μερίδα συμμετοχῆς διὰ πλοῖον, τὸ ὁποῖον συνελήφθη κατὰ τὸν πόλεμον τοῦ 1897. Ἕν ποσὸν 200,000 δραχμῶν ἐτάραξε τόσον τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν μεριμνῶντα ὑπὲρ τῶν συμφερόντων τῆς Ἑλληνικῆς Πολιτείας, ὥστε ἐνόμισεν, ὅτι ἀπὸ τοῦδε πρέπει νὰ λάβῃ πρόνοιαν, ὅπως μὴ εἰς τὸν παρόντα πόλεμον καὶ ἄλλα χρήματα περιέλθωσιν εἰς ὄφελος τῆς τάξεως αὐτῆς τῶν ἐργατῶν καὶ οὕτω πως κερδίσωσιν οἱ ἐργάται, ἐνῷ ὑπῆρξε πρόθυμος εἰς ἀμοιβὴν ἑκατομμυρίων δραχμῶν εἰς ἰσχυροτέρας οἰκονομικῶς τάξεις, π. χ. τοὺς ἀξιωματικούς, περὶ ὧν ἐγένετο λόγος. Ἡ Ἑλληνικὴ Πολιτεία, τοιούτου εἴδους προστασίαν παρέχουσα εἰς τοὺς ἀσθενεῖς, εἶναι ὑπαίτιος, ὅπως τὸ Ναυτικὸν Ἀπομαχικὸν Ταμεῖον στερηθῇ ἑνὸς μεγάλου ποσοῦ, τὸ ὁποῖον ἡ γενναιοδωρία τοῦ ἀειμνήστου Συγγροῦ εἶχε κληροδοτήσει ὑπὲρ τῆς τάξεως αὐτῆς τῶν ἐργατῶν, ἀφοῦ δὲ διὰ διαφόρων μέσων ὄργανα τῆς Πολιτείας διέστρεψαν τὴν διαθήκην, ἡ Ἑλληνικὴ Πολιτεία ἐνέκρινε πρό τινων ἐτῶν πρᾶξιν, ἡ ὁποία δὲν ἦτο τίποτε ὀλιγώτερον, τίποτε περισσότερον παρὰ μία λῃστεία τοῦ Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου πρὸς ὄφελος τῶν πολιτικῶν ὑπαλλήλων καὶ τῶν Ταμείων τῶν ἀξιωματικῶν τῆς ξηρᾶς καὶ τῆς θαλάσσης, τοῦ ἑτέρου τῶν ὁποίων μετέχει καὶ ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ὁμιλεῖ αὐτὴν τὴν στιγμήν. Ἡ Ἑλληνικὴ Πολιτεία εἶναι ὑπαίτιος, ὡς ἐγκρίνασα τὴν πρᾶξιν, χωρὶς νὰ λάβῃ πέρας ὁ δικαστικὸς ἀγών. Ἔρχεται σήμερον ἡ Ἑλληνικὴ Πολιτεία εἰς τὴν κρίσιμον ταύτην στιγμὴν νὰ ἀφαιρέσῃ ἓν δικαίωμα ἀπὸ τὴν τάξιν αὐτήν, ἡ ὁποία ἤλπιζε νὰ λάβῃ ἓν μικρὸν ποσὸν καὶ ἡ ὁποία τόσον μεγάλως συνέβαλεν εἰς τὴν ἐπιτυχίαν τοῦ μεγάλου ναυτικοῦ ἀγῶνος. Δὲν πρόκειται περὶ 200,000 δραχμῶν ἢ περὶ ἑνὸς ἑκατομμυρίου· πρόκειται περὶ τοῦ ὅτι ἡ κατεύθυνσις τῆς Πολιτείας ἀποδεικνύεται ὅτι εἶναι γενναία πρὸς τοὺς ἰσχυροὺς καὶ φειδωλὴ πρὸς τοὺς ἀσθενεῖς.

§101Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Ὁμολογῶ χάριτας πρὸς τὸν κ. συνάδελφον, διότι διὰ τῆς συζητήσεως, τὴν ὁποίαν ἤνοιξε σήμερον, μοὶ παρέσχε τὴν εὐκαιρίαν, ἵνα ὁμιλήσω καὶ ἐγώ, ἐνθυμούμενος παλαιὰς ἡμέρας ζωηρῶν τινων συζητήσεων. Ἀλλ’ εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ παρατηρήσω μετὰ λύπης μου εἰς αὐτὸν ὁπόσον ἔχει ἄδικον αἰτιώμενος τὰς διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου. Ὁ κείμενος νόμος περὶ Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου ὁρίζει, ὅτι λόγῳ λείας τὸ Ναυτικὸν ἀπομαχικὸν Ταμεῖον λαμβάνει τὸ 3%. Ὁποίαν σημασίαν ἔδωκαν οἱ συντάκται τοῦ νόμου τούτου εἰς τὴν αὔξησιν τῆς περιουσίας τοῦ Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου διὰ τοῦ μεριδίου τούτου, ἀποδεικνύουσιν αἱ διατάξεις τοῦ νόμου αὐτοῦ, ἐξ ὧν οὐδεμία ὁμιλεῖ περὶ τρόπου κανονισμοῦ τῆς ἀποζημιώσεως. Ἐτέθη μία διάταξις πρὸς παρηγορίαν τῶν ναυτιλλομένων καὶ ἐργατῶν τῆς θαλάσσης. Ἐν τούτοις, ὅτε ἐπῆλθεν ἡ τελεσιδικία τῆς ὑποθέσεως Χατζῆ Δαούτ, τὸ Δημόσιον ἠναγκάσθη νὰ καταβάλῃ 200,000 δραχμῶν διὰ τὸ ⅓ τῆς ἀξίας ἀτμοπλοίου, τὸ ὁποῖον ὁλόκληρον δὲν ἤξιζεν εἰμὴ 200,000 δραχμῶν. Ἀλλὰ δὲν εἶναι τοῦτο μόνον, τὸ ὁποῖον μὲ ἠνάγκασε νὰ ὑποβάλω τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, ἀλλ’ εἶναι καὶ ἄλλοι λόγοι, οἵτινες ὑπῆρχον εἰς τὰς διατάξεις τοῦ νόμου περὶ Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου. Ὅτε ὡρίζετο κατὰ τὸν πρῶτον νόμον καὶ ἐπαναλαμβάνεται εἰς τοὺς ἑπομένους νόμους, ὡς δικαίωμα τοῦ Ταμείου τὸ ⅓ τῶν λειῶν, αἱ λεῖαι ἦσαν ἱστιοφόρα. Ἐὰν δ’ ἤδη τὰς διατάξεις περὶ ἱστιοφόρων ἀποδεχθῶμεν προκειμένου περὶ ἀτμοκινήτων καὶ πολεμικῶν ὀργάνων, βεβαίως θέλομεν βαρύνει ὑπερμέτρως τὸ Κράτος. Συνεπῶς ὤφειλον νὰ λάβω τὴν πρόνοιαν ταύτην. Ὁ κ. συνάδελφος μὲ ἐκάκισε, διότι εὑρίσκομαι ἐν ἀντιφάσει πρὸς ἐμαυτόν, καθόσον, ἐνῷ ἀφ’ ἑνὸς ζητῶ νὰ ἐλαττώσω τὰς ἀποδοχὰς τῶν ἐργατῶν, ἀφ’ ἑτέρου αὐξάνω τὰς ἀποδοχὰς τῶν ἀξιωματικῶν. Ἀλλ’ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος λησμονεῖ, ὅτι κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ καταστατικοῦ τοῦ Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου δὲν λαμβάνουσιν οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ Πολεμικοῦ ναυτικοῦ μέρισμα ἐκ τοῦ Ταμείου τούτου, ἀλλὰ ἐκ τοῦ Ταμείου τῶν ἀποστράτων. Κατὰ συνέπειαν αἱ λεῖαι, τὰς ὁποίας κυρίως συλλαμβάνουσιν οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ ναυτικοῦ ὡς κυβερνῆται καὶ ἀξιωματικοὶ τῶν πλοίων, ὁδηγοῦντες μάλιστα τὰ πλοῖα, αἱ λεῖαι αὗται ἀνάγονται κατὰ ποσοστὸν εἰς τὸ Ναυτικὸν Ἀπομαχικὸν Ταμεῖον, ἐξ οὗ οὐδὲν ἀπολαμβάνουσιν οἱ ἀξιωματικοί. Κατὰ συνέπειαν ὁ Ὑπουργὸς δίδει πρόσθετον μηνιαίαν ἀποζημίωσιν εἰς τοὺς ἀξιωματικούς, οἱ ὁποῖοι ἐκοπίασαν ἐν πολέμῳ, ἐξασφαλίζων δὲ καὶ τοὺς ναύτας καὶ τοὺς ἐργάτας τῆς θαλάσσης εὑρίσκεται ἐν πλήρει ἁρμονίᾳ σκέψεως, ἐνῷ ἐξασφαλίζει ἅμα καὶ τὰ συμφέροντα τοῦ Κράτους. (Ψηφίζεται εἶτα τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν κηρυσσόμενον κατεπεῖγον. Ψηφίζεται ἐπίσης κατ’ ἀρχὴν ἡ πρότασις νόμου «περὶ ἀκατασχέτου τῶν ἐξ ἐπιτάξεως κτηνῶν καὶ ὀχημάτων ὀφειλομένων ὑπὸ τοῦ Δημοσίου πρὸς ἰδιώτας ἀποζημιώσεων»).

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ͵ΓΩΟΖʹ περὶ ἐκκαθαρίσεως τῆς ἑταιρικῆς περιουσίας τῆς ἀσφαλιστικῆς ἑταιρείας ζωῆς καὶ προνοίας «Ἀμοιβαίας».

§103Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Πρὸς συμπλήρωσιν τῆς ἀρχῆς, ἡ ὁποία διαπνέει τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον, τῆς ἀρχῆς τῆς προστασίας τῶν ἀτυχησάντων ἑταίρων τῆς ἑταιρείας «Ἀμοιβαίας» τῶν διττῶς ἀτυχησάντων, διότι, ὅτε τὸ Κράτος ἐσκέφθη νὰ λάβῃ πρόνοιαν, ὅπως τὸ κεφάλαιον, τὸ ὁποῖον εἶχον σχηματίσει αἱ καταβολαί των, ἀπαλλαχθῇ ἀπὸ τοὺς ὄνυχας τῶν διαχειριστῶν τῆς ἑταιρείας καὶ διανεμηθῇ κατὰ δίκαιον τρόπον εἰς τοὺς καταβαλόντας, ὅτε, λέγω, τὸ Κράτος ἐσκέφθη νὰ ἀπαλλάξῃ τοὺς ἑταίρους ἀπὸ τοὺς ὄνυχας τῆς διαχειρίσεως τῆς ἑταιρείας, συνέβη ἐξ ἄλλου νὰ περιπλέξῃ αὐτοὺς εἰς τοὺς ὄνυχας τῆς ἐκκαθαρίσεως, ἡ ὁποία ἦτο ἀδύνατον νὰ διεξαχθῇ λόγῳ τῆς διατάξεως, τὴν ὁποίαν τίς οἶδε ποῖος κακὸς δαίμων εἶχεν ἐμπνεύσει καὶ τῆς ὁποίας ζητεῖται ἤδη ἡ τροποποίησις, ὅπως ἀρθῇ τὸ ἄτοπον τὸ εἰσαχθὲν εἰς τὸν νόμον, τὸν ὁποῖον ἐψηφίσαμεν ἐν ἔτει 1911, καὶ τὸ ὁποῖον καθίστα ἐντελῶς ἀδύνατον ἕως τώρα τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου, ὀφείλει ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ ἐπιστήσῃ καὶ εἰς τὴν ἑξῆς περίπτωσιν τὴν προσοχήν αὐτοῦ. Λόγῳ τῆς ἀδυναμίας τῆς ἐξευρέσεως τῆς ἀναλογούσης εἰς ἕκαστον τῶν συνεταίρων μερίδος, ἀδυναμίας ἐγκειμένης εἰς τὴν βάσιν, ἡ ὁποία κατὰ τὸν νόμον ἔπρεπε νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν εἰς τὸν ὑπολογισμὸν τὸν δυσχερέστατον τῆς ἀτομικῆς ἑκάστου μερίδος, τὸν στηριζόμενον εἰς τὴν πιθανότητα τῆς ζωῆς ἑκάστου ἑταίρου καὶ εἰς τὴν ἡλικίαν, τὴν ὁποίαν εἶχε κατὰ τὴν προσχώρησίν του εἰς τὴν ἑταιρείαν, λόγῳ τῆς ἀδυναμίας ταύτης ἐγεννήθησαν πλεῖσται ἀνωμαλίαι καὶ χρονοτριβαί, τὴν παρέλκυσιν δὲ ταύτην ἐπωφελήθησαν, καθὼς μοὶ καταγγέλλεται, διάφοροι κερδοσκόποι, τὴν ἐπωφελήθησαν καὶ ἑταιρεῖαι καὶ ἐκερδοσκόπησαν ἐπὶ τῆς ἐνδείας τῶν πτωχῶν ἑταίρων ἐξαγοράσαντες ἀντὶ πινακίου φακῆς τὰς μετοχὰς αὐτῶν. Οὕτως ἡ διευκόλυνσις, ἡ ὁποία θέλει γίνει σήμερον ὡς πρὸς τὴν ἐκκαθάρισιν τῆς ἀναλογούσης εἰς ἕκαστον μερίδος, παρίσταται ὡς δῶρον καὶ πρὸς κερδοσκόπους τοκογλυφήσαντας ἐπὶ τῆς ἐνδείας τῶν πτωχῶν μετόχων. Τὸ πρᾶγμα συμβαίνει ὡς ἑξῆς· ἐν τῷ νόμῳ, ὅστις ἐψηφίσθη, ἐνῷ ἀπηγορεύθη ἡ κατάσχεσις τοῦ ποσοῦ τῆς διανομῆς, οὐδεὶς λόγος ἐγένετο καὶ περὶ ἀπαγορεύσεως τῆς ἐκχωρήσεως τῆς μετοχῆς ἑνὸς ἑκάστου μετόχου, καὶ θὰ ἠδύνατό τις νὰ ὑποθέσῃ, ὅτι ὁ αὐτὸς κακὸς δαίμων, ὁ ὁποῖος ἐνέπνευσε τὴν σύνταξιν τοῦ ἄρθρου ἐκείνου, διὰ τοῦ ὁποίου εἰσήγοντο οἱ δυσχερέστατοι ὑπολογισμοὶ καὶ ἐματαιοῦτο ἡ πρόθεσις, τὴν ὁποίαν εἶχεν ἡ Διπλῆ Ἀναθεωρητικὴ Βουλή, ὅπως δοθῇ ἓν πέρας εἰς τὸ ἄγος αὐτὸ τῆς «Ἀμοιβαίας», φαίνεται ὅτι ὁ αὐτὸς κακὸς δαίμων ἐνέπνευσε καὶ τὴν διατύπωσιν τῆς διατάξεως ταύτης, διὰ τῆς ὁποίας, ἐνῷ ἀπηγορεύθη ἡ κατάσχεσις, δὲν ἀπηγορεύθη ἡ ἐκχώρησις τῶν ἀπαιτήσεων. Ἡ ἀδυναμία ἑπομένως τῆς ἐκκαθαρίσεως καὶ ἡ παράτασις αὐτῆς ἐχρησίμευσαν ὡς ἀφορμή, ὅπως πολλοὶ πτωχοὶ μέτοχοι πωλήσωσιν, ἐπαναλαμβάνω, ἀντὶ πινακίου φακῆς εἰς κερδοσκόπους καὶ ἀνωνύμους ἑταιρείας τὰ ἐκ τῆς μετοχῆς αὐτῶν δικαιώματα. Βεβαίως, ὅτε ὁ νόμος, ὁ ὁποῖος ἐψηφίσθη, ἀπηγόρευε τὴν κατάσχεσιν τοῦ ποσοῦ τῆς διανομῆς, ἐν τῷ πνεύματι αὐτοῦ εἶχε καὶ τὴν ἀπαγόρευσιν τῆς ἐκχωρήσεως, διότι, ὅτε ὁ νόμος ἐνόμιζεν, ὅτι δὲν ἦτο δίκαιον νὰ γίνῃ ἐκμετάλλευσις τῆς ἐνδείας τῶν ἐξαπατηθέντων μετόχων τῆς «Ἀμοιβαίας» διὰ τῆς ἀναγκαστικῆς ἐκχωρήσεως, πολλῷ μᾶλλον ἐνόει νὰ ἀπαγορεύσῃ τὴν ἑκουσίαν ἐκχώρησιν. Ὑποθέτω, ὅτι θὰ εἶναι συνεπὴς πρὸς τὸ πνεῦμα τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον εἰσάγει, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἐὰν διὰ καταλλήλου τροπολογίας τοῦ νομοσχεδίου, τὴν ὁποίαν ἄλλως ἐγὼ θέλω σπεύσει νὰ ὑποβάλω, ἐπεξέτεινε τὴν μέριμναν τοῦ Κράτους, ἑρμηνεύων τὸ ἄρθρον 15, ἐδάφ. 3, τοῦ αὐτοῦ νόμου ὡς ἐννοοῦν τὴν ἀπαγόρευσιν καὶ τῆς ἐκχωρήσεως, ὄχι ἁπλῶς τῆς κατασχέσεως, οὐ μόνον δὲ τοῦτο, ἀλλὰ καὶ τὴν ἀπαγόρευσιν τῶν μετατροπῶν, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο ἐπὶ τῇ βάσει ἐκχωρήσεων. Ὑποθέτω, ὅτι αἱ συστάσεις μου συμπίπτουσι πρὸς τὸ πνεῦμα τοῦ νομοσχεδίου, πρὸς τὸ ἀπόλυτον πνεῦμα τοῦ νόμου, καὶ θέλουσι πείσει τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅτι εἶναι ὀρθὸν νὰ ἀποδεχθῇ ταύτας.

§104Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Ὁ κ. Βουλευτὴς Ἀργολίδος καὶ Κορινθίας εἶπεν ἀληθῶς τι, ὅπερ ἠδύνατο νὰ χρησιμεύσῃ ὡς βάσις μερίμνης διὰ τοὺς ἀνθρώπους ἐκείνους, οἵτινες ἔσπευδον, ἐξαπατώμενοι ἀπὸ τὰς ἐλπίδας κερδῶν, τὰ ὁποῖα τοῖς παρίστανον διάφοροι ἐπιτήδειοι ὅτι ἤθελον ἐπιτύχει, ἔσπευδον νὰ μεταβιβάσωσι τὰ δικαιώματά των κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος καὶ εἰς τὸ πνεῦμα τοῦ νόμου καὶ εἰς τὸ τῆς ἀρχικῆς συστάσεως τῆς ἑταιρείας ἀντέκειτο. Ὅτε ἡ κατάστασις τῶν πραγμάτων τῆς ἑταιρείας ὠξύνθη ἐπὶ πολὺ καὶ ἐγένετο παράλυσις τῆς διοικήσεως αὐτῆς, ἡ Πολιτεία ἐδέησε νὰ λάβῃ μέριμναν ἀνακαλοῦσα τὸ Β. Διάταγμα τὸ ἐγκρῖνον τὸ καταστατικὸν τῆς ἑταιρείας, προυκάλεσε δὲ τὴν ψήφισιν τοῦ νόμου, τοῦ ὁποίου ἡ τροποποίησις ζητεῖται. Ὁ κ. συνάδελφος καταγγέλλει ἤδη ὅτι οἱ μέτοχοι περιέπεσον εἰς χεῖρας ἄλλων, ὅτι οἱ μέτοχοι πιεζόμενοι ὑπὸ τῆς ἀνάγκης περιῆλθον εἰς χεῖρας ἄλλων ἐκμεταλλευτῶν, οἵτινες ἠθέλησαν νὰ ἐπιχειρήσωσι νὰ γίνωσι κύριοι ἀντὶ πινακίου φακῆς τῶν δικαιωμάτων αὐτῶν, καὶ οἵτινες τοιουτοτρόπως διέπραξαν τὸ ἀδίκημα τῆς αἰσχροκερδείας, κατὰ τοῦ ὁποίου καὶ εἰδικὸν νόμον ἐψήφισεν ἡ Ἀναθεωρητικὴ Βουλή. Κατὰ συνέπειαν αἱ συστάσεις αὗται εἶναι πάσης προσοχῆς ἄξιαι· θὰ παρακαλέσω μόνον τὸν ἀξιότιμον Βουλευτὴν νὰ ὑποβάλῃ τὴν σχετικὴν τροπολογίαν εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν, ἵνα ἐκεῖ συζητηθῇ, διότι τώρα συζητεῖται μόνον ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου καὶ τὸ κατεπεῖγον αὐτοῦ. (Γίνεται εἶτα τὸ νομοσχέδιον δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ κηρύσσεται κατεπεῖγον).

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου ͵ΓϠʹ Αʹ τῆς 12 Αὐγούστου 1911 περὶ συστάσεως Ἀβερωφείου πρακτικῆς γεωργικῆς σχολῆς ἐν Λαρίσῃ τῆς Θεσσαλίας». (Ψηφίζεται ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου καὶ κηρύσσεται κατεπεῖγον). Συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσθέτου μισθοδοσίας ἀξιωματικῶν, ἀνθυπασπιστῶν καὶ ὁπλιτῶν ἐν ἐκστρατείᾳ».

§106Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Παρακαλῶ νὰ δηλωθῇ ὅτι ζητῶ τὴν διαγραφὴν τοῦ δεκάτου ἄρθρου τοῦ νομοσχεδίου. (Ἡ Βουλὴ δέχεται τὴν πρότασιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ψηφίζεται ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου κηρυσσομένου κατεπείγοντος). Οἱ Βουλευταὶ κύριοι Π. Μερλόπουλος, Δ. Χατζηγιάννης, Π. Πολυχρονιάδης καὶ Β. Κυρέλλος ὑποβάλλουσι προσθήκην εἰς τὸ νομοσχέδιον «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ νόμου περὶ στρατολογίας», τὸ ὁποῖον θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὄρα Ἀρχεῖον Βουλῆς). Συζήτησις ἐπὶ τοῦ πίνακος τῶν ζητουμένων ἀναπληρωματικῶν πιστώσεων ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τῆς Βουλῆς τῆς χρήσεως 1912 ἐκ δραχ. 12450, ἔχοντος οὕτως:

(Ψηφίζεται ἡ ἀρχὴ καὶ τὸ σύνολον τῆς πιστώσεως, ἀνερχομένης εἰς δραχ. δώδεκα χιλιάδας τετρακοσίας πεντήκοντα (12.450). Ὅσον ἀφορᾷ ἤδη τὰ ἑξῆς νομοσχέδια: 1) «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 31 Δεκεμβρίου 1912 Β. Διατάγματος περὶ χορηγήσεως εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν προσωρινῆς προκαταβολῆς ἐκ δραχμῶν 300.000 διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ πολέμου»· 2) «περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως ἐκ δρχ. 34.233.50 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ ταμείου τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου τῆς χρήσεως τοῦ 1912»· 3) «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 17 Δεκεμβρίου 1912 Β. Διατάγματος «περὶ κυρώσεως τῆς ἀπὸ 6)19 Δεκεμβρίου 1912 συμβάσεως περὶ προσωρινοῦ δανείου 40.000.000 φράγκων ἢ δραχμῶν χρυσῶν»· 4) «περὶ παροχῆς ἀδείας πρὸς συνομολόγησιν συμβάσεως περὶ προσωρινοῦ δανείου μέχρι 50.000.000 δραχμῶν χρυσῶν ἢ συμβάσεων περὶ δανείων εἰς τρεχούμενον λογαριασμόν»· 5) «περὶ προσωρινῆς βεβαιώσεως καὶ εἰσπράξεως τῶν ἐσόδων τοῦ Κράτους τῆς χρήσεως 1913 περὶ χορηγίας πιστώσεως καὶ πληρωμῆς τῶν διὰ τοὺς τέσσαρας πρώτους μῆνας τῆς ἰδίας χρήσεως ἐξόδων τοῦ Κράτους καὶ περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 23 Ἰανουαρίου 1913 σχετικοῦ Β. Διατάγματος»· 6) «περὶ ἀναγραφῆς πιστώσεως ἐν τῷ εἰδικῷ προϋπολογισμῷ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν τῆς χρήσεως 1913 δρχ. 3.000.000 δι’ ἔξοδα διοικήσεως τῶν καταληφθεισῶν χωρῶν»· 7) «περὶ παροχῆς συνδρομῆς ὑπὸ τοῦ Δημοσίου εἰς τὰ ταμεῖα τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου»· 8) «περὶ χορηγήσεως ἀναπληρωματικῶν πιστώσεων ἐκ δρχ. 484.70 ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ θεσσαλικοῦ γεωργικοῦ ταμείου τῆς χρήσεως 1912»· 9) «περὶ κυρώσεως Β. Διαταγμάτων, δι’ ὧν ἐχορηγήθησαν ἔκτακτοι πιστώσεις ἐκ δρ. 4,170.000 ἐπὶ τῶν εἰδικῶν προϋπολογισμῶν τῶν ἐξόδων τῶν Ὑπουργείων Ἐσωτερικῶν, Στρατιωτικῶν καὶ Ναυτικῶν τῆς χρήσεως 1912»· 10) «περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῶν πιστώσεων ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους τῆς χρήσεως 1912 ἐκ δραχ. 2.098.475.20»· 11) «περὶ κυρώσεως Β. Διαταγμάτων, δι’ ὧν ἐχορηγήθησαν ἀναπληρωματικαὶ πιστώσεις ἐκ δραχ. 1.644.500 ἐπὶ τῶν εἰδικῶν προϋπολογισμῶν τῶν ἐξόδων τῶν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, Ἐξωτερικῶν, Ἐσωτερικῶν Ὑπουργείων τῆς χρήσεως 1912»· καὶ 12) «περὶ χορηγήσεως ἐκτάκτου πιστώσεως ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τῆς χρήσεως 1912 ἐκ δραχ. 41.781.408», ταῦτα παραπέμπονται εἰς τὴν ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους ἐπιτροπὴν ὅπως ὑποβάλῃ τὴν ἔκθεσίν της. Οὐδενὸς ἑτέρου ζητήσαντος τὸν λόγον λύεται ἡ συνεδρίασις περὶ ὥραν 7 μ. μ. (Λύεται ἡ συνεδρίασις ὥρα 7 μ. μ.).