1911.12.15

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 193.

τῆς 15ης Δεκεμβρίου 1911.

(Πέμπτη ὥρα 5 μ. μ.)

Προεδρία κ. Ἰωάννου Δ. Τσιριμώκου.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Τῶν Πρακτικῶν ἡ ἐπικύρωσις ἀναβάλλεται, διότι δὲν διενεμήθησαν εἰσέτι. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλήν: 1) Ἰδιοκτῆται τοῦ χωρίου «Βατσούνια» αἰτοῦνται ν’ ἀποσυρθῶσιν ἀγωγαὶ τοῦ Δημοσίου κατὰ τῶν ἰδιοκτητῶν τοῦ δάσους «Βατσούνια»· 2) Οἱ κάτοικοι Μοναστηρακίου τοῦ δήμου Ἀγράφων ζητοῦσι τὴν ψήφισιν τῆς διατάξεως τοῦ νομοσχεδίου περὶ κοινοτήτων διὰ τὴν κατὰ παράκλησιν παραχώρησιν λιβαδίων· 3) Τὸ δημοτικὸν συμβούλιον Παΐων παρακαλεῖ, ὅπως συμπεριληφθῇ πίστωσις ἐκ δρ. 2000 εἰς τὸ νομοσχέδιον περὶ ἀποξηράνσεως ἑλῶν, πρὸς ἀποξήρανσιν ἑλῶν Μετοχίου· 4) Ἡ κοινότης Σκάλας αἰτεῖται ν’ ἀποξηρανθῇ τὸ ἕλος Τρινάσου· 5) Οἱ ἔμποροι Τρικκάλων αἰτοῦνται ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ ὑπαγωγῆς τῶν δήμων Γόμφων καὶ Ἀργιθέας εἰς τὴν ἐπαρχίαν Τρικκάλων· 6) Κάτοικοι τῆς ὁδοῦ Μαραθῶνος αἰτοῦνται ἀποξήρανσιν λιμναζόντων ὑδάτων ἐν τῇ διασταυρώσει τῶν ὁδῶν Μαραθῶνος καὶ Γραμματικοῦ· 7) Κάτοικοι Διακοπτοῦ αἰτοῦσι μεταφορὰν τῆς ἀστυνομικῆς ἕδρας ἐκ Τραπέζης εἰς Διακοπτόν· 8) Αἴτησιν κατοίκων Πτέρης Αἰγίου περὶ παροχῆς πιστώσεως διὰ τὴν ἐκ φθίσεως κινδυνεύουσαν ὑγείαν τοῦ χωρίου· 9) Αἴτησιν κατοίκων Ἀκράτας περὶ ἀπονομῆς πιστώσεως διὰ τὴν ἀποξήρανσιν τοῦ ἕλους Ἀκράτας· Οἱ βουλευταὶ κύριοι Π. Καρασεβδᾶς καὶ Γ. Ποῦλος ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ὀργανισμοῦ τῆς τεχνικῆς ὑπηρεσίας τοῦ τμήματος τῶν δασῶν»· Οἱ βουλευταὶ κύριοι Θωμᾶς Σκάσης, Ν. Καμπάνης, Ἀ. Ῥεβίνθης, Γ. Ἐξαρχόπουλος, Κ. Ἀλαβᾶνος, Σ. Βαφειαδάκης καὶ Κ. Καλομενόπουλος ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου «περὶ καταργήσεως τῆς 3ης παραγράφου τοῦ ἄρθρου 7 τοῦ νόμου ͵ΓΧΜΔʹ»· Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ παραχωρήσεως οἰκοπέδου τοῦ Δημοσίου εἰς τὸν ἐνταῦθα Μουσικὸν καὶ Δραματικὸν Σύλλογον» ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της· Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Χρυσοστάλης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ ἀπονομῆς προνομίου ἐφευρέσεως μεταλλικοῦ μίγματος δι’ ὁδοστρώματα κλπ. εἰς τὸν μηχανικὸν κ. Δημ. Καλλίαν»· Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως χημικῆς ὑπηρεσίας ἐν τῷ Πολεμικῷ Ναυτικῷ»· Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Σχινᾶς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀποξηράνσεως ἑλῶν κλπ.»· Ὁ βουλευτὴς κ. Π. Ζωγλοπίτης ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ ὑπαγωγῆς τοῦ συνοικισμοῦ Μούχα τοῦ δήμου Δολόπων εἰς τὴν περιφέρειαν τοῦ δήμου Ἰτάμου καὶ τὴν ἐν γένει δικαιοδοσίαν τῶν ἀρχῶν τοῦ νομοῦ Τρικκάλων»· Ὁ βουλευτὴς κ. Ἰ. Πολίτης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀπαλλαγῆς ἀπὸ τοῦ φόρου τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν καὶ ἀπὸ τοῦ ἐγγείου στρεμματικοῦ φόρου τῶν περιβολίων λόγῳ θεομηνιῶν». Ἅπαντα θέλουσιν ἐκτυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. Ἡ ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐσόδων. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ τροποποιήσεως τοῦ ͵ΓΦΜΒʹ νόμου «περὶ ὀργανισμοῦ τῆς ὑπηρεσίας τῶν δημοσίων ἔργων» ἀπετελέσθη ἐκ τῶν κυρίων Ν. Στράτου, Ν. Ξηροῦ, Ε. Κουλουμβάκη, Γ. Παρασκευοπούλου καὶ Ἀλ. Μαλασπίνα. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων. Ὁ κ. Χ. Μεϊτάνης ἐρωτᾷ «1) τί ἀπεφασίσθη ἐπ’ ἀναφορᾶς τῶν δημοτῶν τῆς κωμοπόλεως Λειβαρτζίου, τοῦ δήμου Ψωφίδος, δι’ ἧς ἐξαιτοῦνται, ὅπως τοῖς ἐπιτραπῇ ἡ περίβρεξις τῶν καπνῶν αὐτῶν πρὸς μεταποίησιν ταμβάκου τοῖς ἐργοστασίοις των· 2) Τί ἐνηργήθη κατὰ τοῦ διευθυντοῦ τοῦ καπνεργοστασίου Πατρῶν, ὁ ὁποῖος παρὰ πάντα νόμον κατεδίωξε τοὺς καπνεμπόρους Εὐαγγελίου, Σοῦλον, Κολοκύθαν, Σπηλιωτόπουλον, Παπαγεωργίου καὶ Σαπουντζόπουλον. 3) Ἂν πρόκειται νὰ μετατεθῇ ὁ χημικὸς ὑπάλληλος Σ. Μέλλος ἐκ τοῦ τελωνείου Πατρῶν, ὅστις ἐπιτελεῖ ἐκεῖ εὐόρκως τὸ καθῆκόν του». Ὁ κ. Ν. Βάρθης ἐρωτᾷ «τί ἐνεργήθη κατὰ τοῦ τελώνου Σύρου».

§2Λ. ΚΟΡΟΜΗΛΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Παρῃτήθη.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀ. Τριγώνης ἐρωτᾷ «ἂν ἐγνώσθη ἡ γενομένη χάλαζα κατὰ τὴν 22 Ἰουλίου ἐ. ἔ. καταστρέψασα καπνοφυτείας καὶ ὀψίμου; δημητριακοὺς καρποὺς εἰς τὴν περιφέρειαν Ἀγρινίου καὶ ποῖα μέτρα ἐλήφθησαν πρὸς ἀνακούφισιν τῶν ζημιωθέντων καλλιεργητῶν». Ὁ κ. Ν. Γαρδικιώτης ἐρωτᾷ «τί ἐνεργήθη ἐπ’ ἀναφορᾶς κατοίκων Μεσενικόλα (Καρδίτσης) παραπονουμένων διὰ τὸ παράνομον τοῦ ἐκτελεστικοῦ Β. Διατάγματος τοῦ τελευταίου νόμου περὶ οἰνοπνευματωδῶν ποτῶν».

§4Λ. ΚΟΡΟΜΗΛΑΣ. Θ’ ἀπαντήσω προσεχῶς ἐπὶ τοῦ ζητήματος, δίδων τὰς σχετικὰς ἐξηγήσεις καὶ δεικνύων ὅτι δὲν εἶναι παράνομον τὸ ἐκτελεστικὸν Διάταγμα.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀ. Φωτήλας ἐρωτᾷ «τί ἐνεργήθη ἐπ’ ἀναφορᾶς τοῦ δικηγόρου κ. Κόντη καταγγείλαντος τὸν διευθυντὴν τοῦ δημοτικοῦ σχολείου Κερτέζης Ἀθ. Ἀναγνωστόπουλον, διότι ἐπλαστογράφησε τὸ μαθητολόγιον ἐπιτυχὼν τὴν προαγωγὴν τοῦ σχολείου εἰς τριτάξιον πρὸς αὔξησιν τοῦ μισθοῦ του, δι’ ἣν πρᾶξιν κατηγγέλθη, ἐκδοθέντων τῶν βουλευμάτων ὑπ’ ἀριθ. 3062]910 τοῦ συμβουλίου τῶν ἐν Πάτραις Πλημμελειοδικῶν παραπεμπτικοῦ καὶ 682]910 βουλεύματος τοῦ συμβουλίου τῶν ἐν Πάτραις Ἐφετῶν, δι’ οὗ ἀπαλλάσσεται μέν, πιστοποιεῖται δὲ ἡ πρᾶξις καὶ συνεπάγεται τὴν παῦσιν τοῦ διδασκάλου. Ἐπίσης τί ἐνεργήθη κατὰ τοῦ ἐπιθεωρητοῦ μὴ πράξαντος ὅ,τι ἔδει πρὸς παῦσιν τοῦ αὐτοῦ διδασκάλου». Καταθέτει καὶ τὰ βουλεύματα.

§6ΑΛ. ΦΩΤΗΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρέπει ν’ ἀναβληθῇ, διὰ νὰ παρίσταται ὁ κ. Ὑπουργός.

§7Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Πρόκειται περὶ ἐντιμοτάτου ὑπαλλήλου, ὁ ὁποῖος ἀποτελεῖ τὸν φωτοστέφανον τοῦ διδασκαλικοῦ κόσμου.

§8ΑΛ. ΦΩΤΗΛΑΣ. Ἰδού. Αὐτὸς εἶναι (δεικνύει δύο δικόγραφα). Ἰδοὺ δύο βουλεύματα, διὰ τῶν ὁποίων πιστοποιεῖται ἡ πλαστογραφία αὐτοῦ!

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θ’ ἀποσταλῶσιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως.

§10ΑΛ. ΦΩΤΗΛΑΣ. Μάλιστα, κύριε Πρόεδρε, εἰς τὸν ἴδιον διδάσκαλον ἔχει ἀνατεθῇ ἡ διεύθυνσις τοῦ ταχυδρομικοῦ γραφείου Κερτέζης.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ ἀφορᾷ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν. Ὁ κ. Ἀθηνογένης ἐρωτᾷ «διατί δὲν ἐκλήθη εἰσέτι ὁ ἀλλοδαπὸς ὀργανωτὴς τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου». Εἶναι ἀπών. Οἱ κύριοι Γ. Βλάχος, Π. Ἀγγελίδης, Ε. Μαντόπουλος, Ν. Πετροπουλάκης καὶ Κ. Παπακυρίτσης ἔχουσι τὸν λόγον ἐπ’ ἀναφορᾶς ὑαλεμπόρων Λαρίσης–Τρικκάλων κ.λ. «περὶ ἄρσεως τοῦ προνομίου τοῦ κ. Δ. Ἀργυροπούλου». Ὁ κύριος Γ. Κατσιμπίρης ἔχει τὸν λόγον ἐπ’ ἀναφορᾶς Μακεδόνων περὶ Βαλλιανείου κληροδοτήματος. Εἶναι ἀπών. Ὁ κ. Π. Ἠλιόπουλος ἔχει τὸν λόγον ἐπ’ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Καλαβρύτων «περὶ διατηρήσεως τοῦ καθηγητοῦ τῆς Γαλλικῆς ἐν τῷ αὐτόθι Γυμνασίῳ».

§12Π. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του τὴν ἀναφορὰν ταύτην. Εἶναι δικαιοτάτη. Πρόκειται περὶ διατηρήσεως.

§13Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Πρόκειται περὶ δημιουργίας.

§14Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Πρόκειται περὶ δημιουργίας θέσεως τῆς Γαλλικῆς ἐν τῷ Γυμνασίῳ Καλαβρύτων.

§15Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Ἡ Πολιτεία ἐμερίμνησε. Δόξα καὶ τιμὴ εἰς τὴν Πολιτείαν!

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Βρατσᾶνος ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν «διατί, ἐνῷ ὁ νόμος ἐπέτρεψε καὶ ἐπαγγελματικαὶ καὶ κοινωνικαὶ ἀνάγκαι ἐπιβάλλουσιν, ὅπως τὰ ἀνθοπωλεῖα ὦσιν ἀνοικτὰ κατὰ τὰς Κυριακάς, ἐν τούτοις ἀπαγορεύεται ἡ κατ’ αὐτὰς ἐξάσκησις τοῦ ἐπαγγέλματος». Ἀναβάλλεται. Ὁ κ. Δ. Βρατσᾶνος ἐρωτᾷ τοὺς κυρίους Ὑπουργοὺς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῆς Δικαιοσύνης «τί θὰ ἐνεργηθῇ διὰ τὴν διαμαρτυρίαν τῆς ἀλληλοβοηθητικῆς ἀδελφότητος τῶν Τυπογράφων διὰ τὴν ληθαργικὴν κατάστασιν, εἰς ἣν περιέπεσον αἱ περὶ κυριακῆς ἀργίας τῶν τυπογράφων διατάξεις τῶν νόμων ͵ΓΥΝΕʹ καὶ ͵ΓΦΜΔʹ κατ’ ἐξαίρεσιν δι’ αὐτούς».

§17Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Θὰ τὴν μελετήσω.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κουτούπης ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν, «ἂν θὰ γίνῃ κατάταξις ναυπηγικοῦ ἀξιωματικοῦ εἰς τὸ Β. Ναυτικὸν καὶ ποία ἡ ἐπὶ τούτου γνώμη τῆς Ἀγγλικῆς ἀποστολῆς».

§19Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Ἐγένετο διορισμὸς πρὸς πλήρωσιν μιᾶς θέσεως, τοῦτο δ’ ἐγένετο κατόπιν γνωμοδοτήσεως τῆς Ἀγγλικῆς ἀποστολῆς. Ὁ προϊστάμενος τῆς Ἀγγλικῆς ἀποστολῆς εἶχε συστήσει νὰ σταματήσῃ ὁ διαγωνισμός, κατόπιν ὅμως ἐγνωμοδότησε νὰ γίνῃ.

§20Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἡ Ἀγγλικὴ ἀποστολὴ δὲν ἀπεφάνθη ἐναντίον τῆς ἀποστολῆς καὶ δευτέρου ἀκολούθου, ἐξέφερε δὲ καὶ τὴν γνώμην ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ ναυτικοῦ εἶναι ὑπερβολικός. Ἡ μεταβολὴ γνώμης τῆς Ἀγγλικῆς ἀποστολῆς μὲ ἔκαμε νὰ πιστεύσω ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπον καὶ χθές, ὅτι οἱ περὶ αὐτὴν δύνανται νὰ τὴν ἐπηρεάζωσι κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ μὴ ἔχωμεν πλέον ἀπόλυτον ἐμπιστοσύνην περὶ τοῦ ἀνεξαρτήτου τῆς γνώμης αὐτῆς. Ἐγὼ δὲν ἔχω ἀνάγκην νὰ μάθω ὅτι ἡ θέσις ἡ δευτέρα εἶναι περιττή, ἀλλὰ νομίζω ὅτι εἶναι καὶ ἐντελῶς ἀδικαιολόγητος. Ἡ Ἑλλὰς οὐδὲν ἄλλο ἔκαμε μέχρι τοῦδε παρὰ νὰ δημιουργῇ ἀξιωματικοὺς καὶ ὑπαξιωματικούς, καὶ οὕτω πως κατώρθωσε νὰ ἔχῃ πολυτελῆ ὀργανισμὸν ἀπὸ ἀξιωματικοὺς καὶ ὑπαξιωματικούς, ὥστε, ἐὰν ἀκόμη εὑρίσκετο μία Κυβέρνησις, ἡ ὁποία νὰ ἐξακολουθῇ τὸ ἀξιέπαινον ἔργον τοῦ νῦν Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν καὶ νὰ ἐλαττώσῃ εἰς τὸ ἥμισυ τὸν ἀριθμὸν αὐτῶν, πάλιν θὰ ἄφηνεν εἰς τὸν διάδοχόν της ἔργον ἐλαττώσεως, διότι ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀξιωματικῶν καὶ ὑπαξιωματικῶν τοῦ ναυτικοῦ εἶναι κολοσσιαῖος. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν εὐτυχῶς κατενόησε καὶ κατεβίβασε τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀξιωματικῶν καὶ ὑπαξιωματικῶν εἰς ἀρκετὰ σημαντικὸν ποσόν. Αὐτό, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀληθές, εἶναι ὅτι, ἐὰν εἶχον οἱ περὶ τὴν ναυτικὴν ἀποστολὴν ἐλευθερίαν, θὰ ἐβλέπομεν τερατώδη Προϋπολογισμὸν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν, καὶ τοῦτον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν συνέταξεν οὐχὶ μὲ τὰς γνώμας αὐτῆς, ἀλλὰ μὲ τὰς ἰδικάς του. Ἡ Ἑλλὰς μόνον λέμβους δύναται νὰ ναυπηγήσῃ καὶ ἡ ἑλληνικὴ ναυπηγικὴ δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζῃ πόσον στοιχίζει μία λέμβος. Ἡ προσθήκη καὶ ἑτέρου ναυτικοῦ ἀκολούθου εἶναι ἐντελῶς ἀδικαιολόγητος, γίνεται δὲ χάριν προσώπων, τὸ τοιοῦτον δέ, ὅτε ἦτο ἀνεπηρέαστος ἡ Ἀγγλικὴ ἀποστολή, τὸ ἐξεδήλωσεν, ὅτε ὅμως ἐπηρεάσθη, μετέβαλε γνώμην.

§21Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Δύναμαι νὰ διαβεβαιώσω καὶ τὴν Βουλὴν καὶ τὸν κ. Βουλευτὴν ὅτι ἡ Ἀγγλικὴ ἀποστολὴ μένει ἐντελῶς ἀνεπηρέαστος ἀπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ.

§22Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Μάλιστα. Ὁ Ὑπουργὸς ὑπῆρξε πολὺ ἀντίθετος πρὸς τὴν γνώμην τῆς ναυτικῆς ἀποστολῆς· οἱ περὶ τὴν Ἀγγλικὴν ἀποστολὴν ἐπηρεάζουσιν αὐτήν. Εἴθε νὰ τὴν ἐπηρέαζεν ὁ Ὑπουργὸς καὶ οὐχὶ οἱ ἀξιωματικοί, διότι ἡ ἐνέργεια τοῦ Ὑπουργοῦ εἶναι ἐντελῶς διάφορος ἀπὸ τῆς τῶν ἀξιωματικῶν.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Πολυζωγόπουλος εἶναι ἀπών. Ὁ κ. Δ. Φορέστης ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης «ποῖος διέταξε τὴν σύλληψιν καὶ τὴν μεταγωγὴν συνοδείᾳ χωροφυλάκων τῆς δεσποινίδος Πινιατόρου, κόρης τοῦ ἀειμνήστου ἀρεοπαγίτου Δ. Πινιατόρου, παρὰ τίνων ὑπεκινήθη ἡ ἐκτέλεσις τῆς ἐρήμην ἀποφάσεως τοῦ Πταισματοδικείου καὶ ποία ἡ πρᾶξις, δι’ ἣν κατεδικάσθη, καὶ ἂν ἡ ἐκτελεσθεῖσα ἀπόφασις δὲν ἦτο παραγεγραμμένη».

§24Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μὲ παρεκάλεσεν ὁ κ. Βουλευτὴς νὰ μὴ ἀπαντήσω.

§25Σ. ΦΟΡΕΣΤΗΣ. Μάλιστα. Ἔλαβεν ἰδιαιτέρως τὴν καλωσύνην νὰ μὲ πληροφορήσῃ ὁ κ. Ὑπουργός, καὶ ἑπομένως παραιτοῦμαι.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Χρυσοστάλης ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν «ἂν ἐλήφθη ἀπόφασις περὶ ἱδρύσεως ἀποθηκῶν ἀποταμιεύσεως σίτου εἰς ἃ μέρη δυνάμει τοῦ περὶ ἀτελείας τοῦ σίτου νόμου θὰ γένηται μεγάλη ἐξαγωγὴ εἰς τὸ Ἐξωτερικόν, ὡς λ.χ. ἐν Κύμῃ καὶ Χαλκίδι, καὶ ἂν ἡ σύστασις τοιούτων ἀποθηκῶν θὰ γίνηται διὰ Β. Δ. ἢ ἂν ἀπαιτεῖται εἰδικὸς νόμος καὶ ἂν θὰ εἰσαγάγῃ σχετικὸν νομοσχέδιον ἢ θ’ ἀφεθῇ εἰς τὴν τύχην της ἡ ἀλευροβιομηχανία τῶν ἐπαρχιῶν καὶ οὕτω θ’ ἀπολαύσωσι τ’ ἀγαθὰ τοῦ νέου νόμου μόνον οἱ προνομιοῦχοι ἐργοστασιάρχαι Πειραιῶς».

§27Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Πρέπει ν’ ἀπαντήσῃ ἐγγράφως ὁ κ. Ὑπουργός.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ παρακληθῇ ν’ ἀπαντήσῃ. Ὁ κ. Ν. Ῥαφτόπουλος ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως «ἂν εἶναι γνωστὸν ὅτι ἡ ἐμπορικὴ Σχολὴ Πατρῶν δὲν ἐκπληροῖ τὸν προορισμόν της». Ὁ κ. Πολυζωγόπουλος ἐρωτᾷ «τίνα μέτρα θὰ λάβῃ ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἐπὶ αἰτήσεως κατοίκων Σκουροχωρίου περὶ συστάσεως κτηματικῆς Τραπέζης». Ἀπουσιάζει ὁ κ. Ὑπουργός. Ὁ κ. Πολυζωγόπουλος ἐρωτᾷ «τί ἐνηργήθη ἐπ’ ἀναφορᾶς τῶν ἐξ Ἀμαλιάδος δηλωτῶν ἐθνικῶν γαιῶν καὶ μὴ κατεχόντων αὐτὰς αἰτουμένων ἀπαλλαγὴν τῶν δόσεων».

§29Π. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχω γραφῆ καὶ ἐγὼ εἰς τὴν αἴτησιν ταύτην.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ ὁ κ. Ἠλιόπουλος ἐρωτᾷ.

§31Π. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπεβλήθη πρότασις ν’ ἀπαλλαγῶσιν ἐκεῖνοι, οἵτινες δὲν κατέχουσιν ἐθνικὰς γαίας, καὶ παρακαλῶ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, διότι χωρὶς νὰ κατέχωσι γαίας καταδιώκονται.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πολυζωγόπουλος ἐρωτᾷ «τί θὰ ἐνεργηθῇ ἐπ’ ἀναφορᾶς κατοίκων Γαστουρίου καὶ Ἀνδραβίδος περὶ κατασκευῆς ἀντιπλημμυρικῶν ἔργων ἐν τῇ πεδιάδι Γαστουρίου, ἀφοῦ ἔκτασις 30 χιλιάδων στρεμμάτων ἐν Ἤλιδι, Μανωλάδι καὶ τῷ δήμῳ Μυρτουντίων καλύπτεται ὑπὸ ὐδάτων».

§33Δ. ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΣ. Διαγράφεται.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γόντικας ἐπ’ ἀναφορᾶς κατοίκων Κριεκουκίου περὶ διακανονισμοῦ χρεῶν. Ὁ κ. Πολυζωγόπουλος. Ὁ κ. Καφετζόπουλος. Ὁ κ. Μεϊτάνης.

§35Χ. ΜΕΪΤΑΝΗΣ. Συνιστῶ αὐτὴν τὴν ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Κριεκουκίου, διότι ὑπάρχει σοβαρὸς λόγος νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, καθόσον οἱ ἄνθρωποι πολλὰ ὑποφέρουσιν. Ἰδίως νῦν, ὅτε δὲν δύνανται νὰ εὑρίσκωσι δάνεια λόγῳ τῆς ἐκπτώσεως τοῦ τόκου, πρέπει νὰ διακανονισθῶσι τὰ χρέη αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων, διότι εἶναι πολῖται ἐκ τῶν μᾶλλον φορολογουμένων καὶ πρέπει νὰ ληφθῇ πρόνοια περὶ αὐτῶν, διότι οἱ τόκοι τῶν παλαιῶν χρεῶν των ἰσοδυναμοῦσι πρὸς τὸ τριπλάσιον τοῦ κεφαλαίου, ὅπερ ἐξ ἀρχῆς ὤφειλον, καὶ δίκαιον εἶναι ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰ παράπονά των.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κουτούπης ἐρωτᾷ «διατί δὲν ἐξεποιήθησαν τὰ κηρυχθέντα ὑπὸ ἐπανειλημμένων ἐπιτροπῶν ὡς ἄχρηστα πλοῖα· βʹ διατί ἐνεκρίθη ἡ πώλησις τῆς θωρακοβάριδος «Γεωργίου» εἰς εὐτελέστατον ποσόν· γʹ τί ἐνηργήθη κατὰ τῶν ὑπευθύνων, οἵτινες παρήγγειλαν ἀχρήστους αὐλοὺς ψυγείων τῶν ἀντιτορπιλλικῶν, ἐξ ὧν προέκυψε θετικὴ ζημία εἰς τὸ Δημόσιον».

§37ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Ἐπὶ τοῦ πρώτου ἔχω ν’ ἀπαντήσω ὅτι ἐκ τῶν πλοίων, τῶν ὁποίων ἀπεφασίσθη ἡ ἐκποίησις, ἐξεποιήθη μόνον ἡ θωρακοβάρις «Γεώργιος», διότι ὁ προϊστάμενος τῆς Ἀγγλικῆς ἀποστολῆς εἶχεν ἀντιρρήσεις ὡς πρὸς τὴν ἐκποίησιν τινῶν τῶν πλοίων τούτων, τὰ ὁποῖα ἐθεώρησεν ὅτι ὡς βοηθητικὰ δύνανται νὰ χρησιμοποιηθῶσι. Μέχρι τῆς στιγμῆς ταύτης ὁριστικὴν ἔκθεσιν περὶ τοῦ τίνα ὡρισμένως ἐκ τῶν πλοίων τούτων δέχεται νὰ ἐκποιηθῶσι δὲν ἔχω. Ἡ θωρακοβάρις «Γεώργιος» ἐξεποιήθη, δυστυχῶς δὲ ἔφθασε καὶ μέχρις ἐμοῦ ἡ πληροφορία ὅτι ἡ ἐκποίησις ἐγένετο ἐπὶ τιμῇ πολὺ μικρᾷ σχετικῶς πρὸς τὴν ἀξίαν τοῦ πλοίου τούτου, πωλουμένου, ἐννοεῖται, ὡς σιδήρου. Εἶχε συσταθῆ ἐπιτροπὴ ἐν τῷ Ναυστάθμῳ, ὅπως κάμῃ ἀπογραφὴν τοῦ πλοίου καὶ ἐκτιμήσῃ τὴν ἀξίαν αὐτοῦ, διὰ νὰ εἶναι γνωστὸν ποία θὰ εἶναι ἡ κατωτάτη τιμή. Ἅμα ἐπληροφορήθην τοῦτο —δὲν ἐνθυμοῦμαι ἂν ἡ πληροφορία μου ἦτο προγενεστέρα ἢ μεταγενεστέρα τῆς ἐρωτήσεως τοῦ κ. Κουτούπη—, διέταξα τὸν διευθυντὴν τοῦ Ναυστάθμου, ὅπως συγκροτήσῃ νέαν ἐπιτροπήν, ἥτις νὰ προβῇ εἰς νέαν ἀπογραφὴν καὶ ἐκτίμησιν τοῦ πλοίου. Ἡ ἔκθεσις τοῦ διευθυντοῦ τοῦ Ναυστάθμου ἦλθε χθὲς εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, θέλω δ’ ἀνακοινώσει εἰς τὴν Βουλὴν ἐν προσεχεῖ συνεδριάσει τὸ πόρισμα αὐτῆς, ἐὰν δ’ ὑπάρχωσιν εὐθῦναι, αἵτινες πρέπει νὰ ζητηθῶσι, δύναται νὰ εἶναι βεβαία ἡ Βουλὴ ὅτι αἱ εὐθῦναι αὗται θὰ ζητηθῶσιν. Ὡς πρὸς τὸ τρίτον μέρος τῆς συζητήσεως ἔχω νὰ δώσω τὴν ἑξῆς πληροφορίαν εἰς τὸν ἀξιότιμον ἐρωτῶντα: Ἀπὸ τοῦ μηνὸς Ἰουλίου μέχρι τοῦ Ὀκτωβρίου 1910 ὑπεβλήθησαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ἐκθέσεις καὶ διὰ τέσσαρα ἀντιτορπιλλικὰ γερμανικῆς κατασκευῆς, περὶ τοῦ ὅτι οἱ αὐλοὶ τῶν ψυγείων εἶχον ἀρχίσει νὰ διαρρέωσι καὶ ὅτι ἦτο ἀνάγκη ἀντικαταστάσεως αὐτῶν, λειτουργούντων ἀπὸ 4 περίπου ἐτῶν, νομίζω, ἀπὸ τοῦ 1906. Τὸ Ὑπουργεῖον κατὰ τὴν 31 Δεκεμβρίου 1910 προέβη εἰς παραγγελίαν ἐκ 13.260 αὐλῶν γερμανικῆς κατασκευῆς, τοῦ αὐτοῦ πάχους, τὸ ὁποῖον εἶχον οἱ αὐλοί, τοὺς ὁποίους ἔφερον τὰ ἀντιτορπιλλικὰ κατὰ τὸν χρόνον τῆς κατασκευῆς των, δηλ. παρηγγέλθησαν ὅμοιοι αὐλοὶ πρὸς ἐκείνους, τοὺς ὁποίους εἶχον τὰ ἀντιτορπιλλικὰ μέχρι τῆς ἡμέρας ἐκείνης. Ἔχω εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἕνα αὐλὸν ἐξ ἐκείνων, τοὺς ὁποίους εἶχον τὰ ἀντιτορπιλλικὰ ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς τῆς παραγγελίας των, καὶ ἕνα ἀπὸ τοὺς νέους, διὰ νὰ βεβαιωθῇ ὅτι εἶναι ἀκριβῶς οἱ ἴδιοι ὅσον ἀφορᾷ τὸ πάχος. (Καταθέτει τοὺς δύο αὐλούς). Ἅμα ἦλθον οἱ αὐλοὶ ἐπεσκευασμένης τῆς «Νίκης» ἐν τῇ δεξαμενῇ τοῦ Ναυστάθμου ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν τοῦ κ. Πήλλ, μέλους τῆς Ἀγγλικῆς ἀποστολῆς, ἐγένετο ἐξακρίβωσις ὅτι ἓν τῶν αἰτίων τῆς διαρροῆς ἦτο καὶ ὁ λεγόμενος καθρέπτης, διὰ τοῦ ὁποίου διέρχονται οἱ αὐλοί· ἦτο περισσότερον πλατὺς ἀφ’ ὅ,τι ἔπρεπεν ἦτο ἡ διάμετρος αὐτοῦ πολὺ εὐρυτέρα παρ’ ὅσον τεχνικῶς ἐπεβάλλετο νὰ εἶναι, ὅτι δὲ τὸ στυππεῖον, τὸ ὁποῖον ἐπετίθετο ἐκεῖ διὰ τῆς ὄπισθεν πιέσεως, συνετέλει, ὥστε ὁ αὐλὸς αὐτὸς νὰ στενεύῃ εἰς ἓν μέρος, καὶ ἐντεῦθεν ἡ διαρροή. Ἀλλὰ συγχρόνως ὁ κύριος Πὴλλ προέβη εἰς ἄλλην παρατήρησιν· εἶπε δηλαδὴ ὅτι οἱ αὐλοί, τοὺς ὁποίους ἐφέραμεν, εἶναι πολὺ λεπτότεροι ἐκείνων, οὓς μεταχειρίζονται εἰς τὰ Ἀγγλικὰ ἀντιτορπιλλικά, καὶ ὅτι ὀφείλομεν καὶ ἡμεῖς νὰ μεταχειριζώμεθα τοιούτους αὐλοὺς διὰ τὰ ἀντιτορπιλλικά μας. Πράγματι οἱ αὐλοί, ὧν γίνεται χρῆσις εἰς τὰ Ἀγγλικὰ ἀντιτορπιλλικά, εἶναι αὐτοί (δεικνύει τὸν αὐλόν), πολὺ χονδρότεροι ἀπὸ τοὺς τῶν Γερμανικῶν ἀντιτορπιλλικῶν. Ἅμα ὡς ἐγνώσθη τὸ πρᾶγμα, ἠκούσθη ὅτι οἱ αὐλοί, τοὺς ὁποίους ἐφέραμεν, εἶναι ἄχρηστοι. Συνέστησα λοιπὸν ἐπιτροπὴν ἀπὸ τὸν κ. Πήλλ, τὸν κ. Ζωχιὸν πλωτάρχην καὶ ἀπὸ τὸν κ. Γροῦμπον μηχανικόν, ὅπως προβῇ εἰς τὴν ἐξέτασιν τοῦ ζητήματος αὐτοῦ. Ἡ ἐπιτροπὴ ὑπέβαλε τὴν ἔκθεσίν της, εὑρίσκοντο δ’ ἐν διαφωνίᾳ τὰ δύο μέλη τῶν ἡμετέρων ἀξιωματικῶν, οἱ κύριοι Ζωχιὸς καὶ Γροῦμπος, φρονοῦντες ὅτι οἱ αὐλοί, ἐντελῶς ὅμοιοι πρὸς τοὺς ἀρχικούς, δύνανται ἄριστα νὰ χρησιμοποιηθῶσι καὶ ὅτι μόνον οἱ καθρέπται ν’ ἀλλαχθῶσι, διὰ νὰ παύσῃ τὸ ἐλάττωμα, ὅπερ παρέστησα, καὶ ὅτι ἐφ’ ὅσον οἱ αὐλοὶ αὐτοὶ εἶναι ὅμοιοι πρὸς τοὺς ἀρχικούς, οἱ δὲ αὐλοὶ ἐκεῖνοι διετηρήθησαν ἐπὶ τέσσαρα ἔτη καλῶς λειτουργοῦντες, οὐδεὶς λόγος ὑπῆρχε νὰ μὴ χρησιμοποιηθῶσιν. Ὁ κ. Πὴλλ ὅμως φρονεῖ ὅτι πρέπει νὰ προμηθευθῶμεν ἡμεῖς τοὺς Ἀγγλικοὺς αὐλούς, διότι αὐτοὶ εἶναι ἀσφαλέστεροι, ὡς ὄντες μεγαλειτέρου πάχους. Τὸ ζήτημα ὑπέβαλον εἰς τὸν ἀρχηγὸν τῆς Ἀγγλικῆς ἀποστολῆς, τοῦ ὁποίου μέχρι τῆς στιγμῆς αὐτῆς δὲν ἔχω τὴν γνώμην, δύναμαι ὅμως ἀπὸ τοῦδε νὰ εἴπω ὅτι οἱ αὐλοί, ὅμοιοι ὄντες πρὸς τοὺς πρώτους, θὰ χρησιμοποιηθῶσι καὶ θὰ διατηρηθῶσιν ἀνάλογον χρόνον πρὸς ἐκεῖνον, τὸν ὁποῖον διετηρήθησαν οἱ ἀρχικοί. Φαίνεται ὅμως ὅτι θὰ εἶναι πρακτικώτερον τοῦ λοιποῦ νὰ προμηθευώμεθα αὐλοὺς ὁμοίους πρὸς τοὺς τῶν Ἀγγλικῶν ἀντιτορπιλλικῶν.

§38Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Τὸ ζήτημα τῶν αὐλῶν εἶναι ζήτημα εἰς ποίαν πίεσιν ἀντέχουσιν, εἰς πόσων λιτρῶν πίεσιν ἀντέχουσιν. Ἀλλ’ ἂς εἶναι. Ἠρώτησα διατί δὲν ἐξεποιήθησαν τὰ κηρυχθέντα ὡς ἄχρηστα πλοῖα. Λέγω τοῦτο πρὸς ἔπαινον τοῦ νῦν ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Ὑπουργοῦ, ὅστις ἐφρόντισε ν’ ἀπαλλάξῃ τὸ Δημόσιον πολλῶν ἀχρήστων πλοίων, ἵνα ἀπαλλαχθῇ καὶ ὁ Προϋπολογισμὸς ἀπὸ ἀχρήστους δαπάνας. Ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἐπισήμως καὶ ἀπὸ Πρωθυπουργὸν ἐλέχθη ἄλλοτε ἐπισημότατα ὅτι ὑπάρχει ἀνάγκη τῆς διατηρήσεως ἀχρήστων πλοίων ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ, ὅπως δικαιολογῆται ἡ ἐκτέλεσις θαλασσίας ὑπηρεσίας τῶν ἀξιωματικῶν ἐντὸς τῶν ἀχρήστων πλοίων. Δηλαδὴ καὶ ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης ἐπισήμως ἀνηγγέλθη, τῆς Βουλῆς ἱκανοποιημένης τελείως ὅτι, ἐπειδὴ δὲν ἔχομεν ποῦ νὰ τοποθετήσωμεν τοὺς ἀξιωματικοὺς καὶ δὲν δύνανται ἄλλως νὰ κάμωσι τὴν θαλασσίαν ὑπηρεσίαν των, διατηροῦμεν ἄχρηστα πλοῖα ἐν ἐνεργείᾳ. Τὸ ἀγαθὸν ἀποτέλεσμα ἐπῆλθε διὰ τῆς ἐκποιήσεως. Εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι ἱστορικὰ πλοῖα ἢ μᾶλλον φέροντα ἱστορικώτερον ὄνομα, διότι τὰ πλοῖα δὲν ὑπῆρξάν ποτε ἱστορικά, ὡς ὁ «Γεώργιος», τὸ ὁποῖον ὑπῆρξε πλοῖον τῆς Ἑλλάδος, ἐπὶ τοῦ ὁποίου πολλὰ ἐστήριξεν ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ἀλλὰ τὰ ὁποῖα οὐδέποτε οὐδὲν ἐξετέλεσαν, τίθενται εἰς ἀχρηστίαν.

§39ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἐλησμόνησα νὰ σᾶς δώσω τὴν ἑξῆς πληροφορίαν, ὅτι καὶ τῶν δύο ἄλλων πλοίων, τῶν ὁποίων εἶχεν ἀποφασισθῆ ἡ χρησιμοποίησις, ὁ μὲν «Ναύαρχος Μιαούλης» θὰ χρησιμοποιηθῇ ὡς ναυτών, κατὰ πρότασιν τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς Ἀγγλικῆς ἀποστολῆς, τὸ δὲ ἕτερον, ἡ «Ἑλλάς», ἐπισκευάζεται, ὅπως χρησιμεύσῃ ὡς πλωτὴ ἀνθρακαποθήκη. Ἔπαυσαν λοιπὸν πλέον ν’ ἀποτελῶσι μονάδας τοῦ στόλου. Περιμένω ἔκθεσιν καὶ διὰ τὰ ἄλλα πλοῖα.

§40Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Εἶναι καλὴ ἡ δήλωσις αὕτη, διότι, ἐὰν περιέλθωσιν εἰς αὐτὴν τὴν κατάστασιν, δὲν δύνανται νὰ ἔλθωσιν εἰς ἐνέργειαν ἐν τῷ μέλλοντι, διότι, ἐὰν μένωσι μὲ τοὺς ἱστοὺς των καὶ τὴν μορφήν των ὡς πολεμικὰ πλοῖα, εἶναι δυνατὸν νὰ χρησιμοποιηθῶσιν οὐχὶ ὡς κατοικία ναυτῶν, ἀλλ’ ὡς δικαιολογία τοποθετήσεως ἀξιωματικῶν καὶ ἐκτελέσεως θαλασσίου ὑπηρεσίας. Ἐπὶ τῶν πλοίων αὐτῶν πολλοὶ τῶν ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν ἐξετέλεσαν τὴν ὑπηρεσίαν των τὴν κατὰ θάλασσαν, χωρὶς νὰ πατήσωσιν ἐπ’ αὐτῆς καὶ χωρὶς νὰ ταραχθῶσιν ὑπὸ τῶν φιλοξένων κυμάτων τῆς Σαλαμῖνος. Ἀλλὰ τὰ πλοῖα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα παραμένουσιν, ἡ «Κρήτη» καὶ ἡ «Σφακτηρία», δὲν εἶναι δυνατὸν βεβαίως νὰ χρησιμοποιηθῶσιν, ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει θὰ ἦτο ἀπαραίτητον νὰ κηρυχθῶσι καὶ ταῦτα ὑπηρετικὰ πλοῖα, διότι τὰ πλοῖα διαγραφόμενα δύνανται νὰ χρησιμοποιηθῶσιν ὡς ὑπηρετικὰ πλοῖα, ἀλλ’ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δὲν ἔχουσι τὰ πολυτελῆ ἐπιτελεῖα. Καὶ περὶ τούτου πρέπει νὰ ληφθῇ πρόνοια. Βεβαίως ἡ «Κρήτη» θὰ χρησιμοποιῆται πρὸς πλοῦς, ἀλλά, ἂν παραμένῃ εἰς τὸν ἔλεγχον τῶν πολεμικῶν πλοίων, θὰ χρησιμοποιῆται πρὸς τοποθέτησιν πολυτελῶν ἐπιτελείων, ἀξιωματικῶν καὶ ὑπαξιωματικῶν, καὶ ἐκτὸς τῆς δαπάνης φθείρονται καὶ οἱ ὑπηρετοῦντες εἰς αὐτὰ ἀξιωματικοί, διότι πᾶν ἄλλο ἐκτελοῦσι παρὰ θαλάσσιον ἢ μάχιμον ὑπηρεσίαν. Ἡ δήλωσις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ἀρκετὰ ἱκανοποιητική, διότι τὰ μεταποιηθησόμενα παλαιὰ πλοῖα δὲν θὰ δύνανται νὰ ἐπανέλθωσιν εἰς τὴν ἀρχικήν των κατάστασιν. Ἔχω νὰ παρατηρήσω εἰς τὸ δεύτερον ἐρώτημα, καί, πρὶν ἔλθω εἰς τὸ δεύτερον, εἰς τὸ πρῶτον, ὅτι ὁ «Μιαούλης» ἔχει λέβητας, οἱ ὁποῖοι πρέπει ν’ ἀφαιρεθῶσι, διότι πλοῖον ἄνευ λεβήτων δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπανέλθῃ πλέον εἰς ἐνέργειαν.

§41ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Βεβαίως· ἄλλως θὰ εἶναι χρησιμώτερος ὡς ναυτὼν ἄνευ λεβήτων.

§42Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἡ θωρακοβάρις «Γεώργιος» ἔχει καινουργεῖς λέβητας χάρις εἰς τὴν μέριμναν τῶν ἀξιωματικῶν νὰ διατηρῶνται τὰ πλοῖα, ἔστω καὶ μὲ ποντέλια ἐπὶ τῶν ὑδάτων, ἵνα δικαιολογῶνται αἱ θέσεις. Μερικὰ ἐστηρίζοντο ἐπὶ τῶν ὀστρειδίων· ἐὰν ἀφηροῦντο τὰ ὀστρείδια, τὰ πλοῖα θὰ κατήρχοντο εἰς τὸν βυθόν, ὅπου καὶ ἦτο ὁ προορισμός των, ἀλλ’ ἐστηρίζοντο, ὡς εἶπον, εἰς τὰ ὀστρείδια, τὰ ὁποῖα εἶχε σχηματίσει ὁ εὐεργετικὸς χρόνος! Ἐνῷ εἶχον δαπανηθῆ διὰ τοὺς λέβητας τοῦ «Γεωργίου» 150.000 δραχμῶν χάριν ὡρισμένου προσώπου, ὑπὸ ἑνὸς Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν, ἐπωλήθη ἀντὶ 51.000 δραχμῶν.

§43Σ. ΙΓΓΛΕΣΗΣ. Πότε ἔγινεν;

§44Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Εἰς τοὺς παλαιοὺς χρόνους, τοὺς εὐτυχεῖς! Ἐπωλήθη ἀντὶ 51.000 δρχ., ὁρισθείσης ὡς πρώτης προσφορᾶς 50.000 δρχ., διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ τὰς προσφέρῃ κάποιος. Ἀλλ’ ὅμως ἐπωλήθη τὸ κολοσσιαῖον πλοῖον, τὸ ὁποῖον θὰ ἔκαμνε τὴν Τουρκιὰ νὰ τρέμῃ, ἀντὶ 51.000 δρ. Ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν δύναται νὰ εὕρῃ τοὺς ἐνόχους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι τόσον ἀστόργως διὰ τὸ δημόσιον συμφέρον ὥρισαν τὴν τιμὴν εἰς 50.000 δρχ. μόνον καὶ ἐνέκριναν τὴν ἐκποίησιν, διότι ἤδη νομίζω ὅτι ἡ δημοπρασία εἶναι τελικὴ καὶ οὐδεμία μέριμνα δύναται νὰ προλάβῃ τὴν θετικὴν ζημίαν, ἥτις ἐπῆλθεν εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον· ἡ ἐνέργεια δὲ πρέπει νὰ στραφῇ κατ’ ἐκείνων, οἵτινες ἦσαν ὑπαίτιοι.

§45Χ. ΜΕΪΤΑΝΗΣ. Ποῖος τὸ ἠγόρασεν;

§46Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Δὲν τὸ γνωρίζω.

§47Σ. ΙΓΓΛΕΣΗΣ. Θὰ τιμωρηθῶσιν οἱ ὑπαίτιοι;

§48Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Δυστυχῶς «κόρακας κοράκου μάτι δὲν βγάζει». Ἅμα θίξῃ τις δικαστήν τινα, θὰ ἐξαντληθῇ ἐπ’ αὐτοῦ ἡ αὐστηροτέρα τῶν ποινῶν· ἐὰν ὅμως δικαστὴς κάμῃ κάτι τι, θὰ βγῇ λάδι καὶ ἐὰν εἶναι σκάνδαλον πολὺ μεγαλείτερον ἐκείνου, διὰ τὸ ὁποῖον ἐγὼ ἄλλοτε ἀπησχόλησα τὴν Βουλήν, τὸ ὁποῖον παραμένει ἀκεραιότατον μὲ ὅλην τὴν ἀθῴωσιν, ἡ ὁποία τὸ ἐκάλυψεν. Ἐν πάσῃ ὅμως περιπτώσει ἀλλοίμονον εἰς ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος θὰ θελήσῃ νὰ θέσῃ χεῖρα ἐπὶ δικαστοῦ. Βεβαίως θὰ τιμωρηθῇ περισσότερον παρὰ ἐὰν ἐπιθέσῃ χεῖρα ἐπὶ τοῦ Πρωθυπουργοῦ τοῦ Κράτους. Ὥστε καθεὶς ἠξεύρει νὰ προφυλάξῃ τὸν φίλον του. Διατί ὅμως καὶ ἡ ναυτικὴ καὶ ἡ στρατιωτικὴ δικαιοσύνη νὰ μὴ φροντίζῃ περὶ τῶν ἰδίων; Θὰ ἦτο εὐχῆς ἔργον νὰ ἐδικάζοντο οἱ ἀξιωματικοὶ εἰς τὰ πολιτικὰ Δικαστήρια καὶ οἱ δικασταὶ εἰς τὰ στρατιωτικά, διότι τότε μόνον θ’ ἀπενέμετο ἡ δικαιοσύνη. Σχετικῶς πρὸς τοὺς αὐλούς, οὗτοι παρηγγέλθησαν ἐξ ἀμελείας, καί, ἐνῷ παρηγγέλθησαν διὰ τὰ ἀντιτορπιλλικά, πρόκειται νὰ χρησιμοποιηθῶσι διὰ τὰ τορπιλλοφόρα. Βεβαίως ἔπρεπε νὰ εὑρεθῇ κάποια δικαιολογία, καὶ τοιαύτη εὑρέθη ὁ καθρέπτης, ἀλλ’ αὐτὸς εἶναι ὡρισμένος, καὶ συνεπῶς πρέπει νὰ παραγγελθῶσι νέοι.

§49ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ὄχι· εἶναι ὅμοιοι πρὸς ἐκείνους, τοὺς ὁποίους φέρουσι τὰ ἀντιτορπιλλικά. Δὲν δύνασθε ν’ ἀναζητήσητε εὐθύνας.

§50Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Τὰ ἐπιστόμια τῶν αὐλῶν εἶναι τοιαῦτα, ὥστε νὰ μὴ δύνανται νὰ χρησιμοποιηθῶσιν. Ἤδη βεβαίως θὰ εἶναι δυνατὴ ἄλλη χρησιμοποίησις. Ἐν πάσῃ ὅμως περιπτώσει ὑπάρχει ἀβελτερία, ἀπροσεξία τῶν ἁρμοδίων, διότι δὲν πρόκειται περὶ ὠφελείας τινὸς παρανόμου, ἀλλὰ πρόκειται περὶ τῆς ἀβελτερίας, ἡ ὁποία χαρακτηρίζει ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον τὰς προμηθείας, αἱ ὁποῖαι γίνονται ἐντελῶς ἐπιπολαίως.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν παρακαλεῖται ν’ ἀπαντήσῃ εἰς τὸ πρῶτον ἐρώτημα τοῦ κ. Μεϊτάνη.

§52Λ. ΚΟΡΟΜΗΛΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Περὶ τοῦ καπνεργοστασίου Λειβαρτζίου· μάλιστα. Δὲν δύναται νὰ γίνῃ ἡ περίβρεξις τοῦ καπνοῦ ἐκεῖ. Μόνον διὰ νόμου δύναται ν’ ἀνασυσταθῇ, διότι κατ’ ἄρθρον τοῦ νόμου ἡ περίβρεξις τοῦ καπνοῦ τελεῖται εἰς δημόσια καπνεργοστάσια, ὁποῖα δὲν ἔχει ἤδη τὸ Λειβάρτζιον.

§53Χ. ΜΕΪΤΑΝΗΣ. Βεβαίως πρέπει ν’ ἀνασυσταθῇ, διότι εἶναι λυπηρὸν ν’ ἀγοράζωσι καπνὸν ἐκ Λαμίας, τὸν ὁποῖον νὰ μὴ περιβρέχωσιν εἰς τὸ Λειβάρτζιον.

§54Ν. ΒΑΡΘΗΣ. Δι’ ἐρωτήματός μου ἐζήτουν νὰ πληροφορηθῶ ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν τί ἔπραξεν ἐπὶ τῆς ὑποβληθείσης μηνύσεως τοῦ τελώνου Σύρου ἐναντίον τοῦ προϊσταμένου τοῦ διευθυντοῦ τοῦ Τελωνείου. Οὐδεμίαν ὅμως ἀπάντησιν ἔλαβον μέχρι τοῦδε καὶ σήμερον δὲν βλέπω τὴν ἐρώτησιν ταύτην ἀναγεγραμμένην εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ εἶναι ἀναγεγραμμένη. Ἄν ἔχῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ σᾶς δώσῃ ἀπάντησιν, ἂς σᾶς δώσῃ.

§56Λ. ΚΟΡΟΜΗΛΑΣ. Ὁ ὑπάλληλος τοῦ τελωνείου Σύρου κατήγγειλε τὸν τελώνην καὶ τὸν ἐπιθεωρητήν· ἐπρόκειτο νὰ τιμωρηθῇ ὁ τελώνης, ὅτε προέλαβε καὶ ὑπέβαλε τὴν παραίτησίν του.

§57Ι. ΠΑΤΣΟΥΡΑΚΟΣ. Καὶ ἐγὼ πρὸ δέκα ἡμερῶν ἠρώτησα τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐκκλησιαστικῶν, ὅστις εἶπεν ὅτι θ’ ἀπαντήσῃ τὴν ἑπομένην ἡμέραν, διατί κατηργήθη τὸ σχολεῖον Κοτρωνίου, ἀλλ’ ἀκόμη δὲν ἀπήντησεν. Εἶπε τότε ὅτι θὰ ἐρωτήσῃ τὸν κ. Ἐπιθεωρητήν, ἀλλὰ δὲν ἠξεύρω ἂν τὸν ἠρώτησε καὶ ἂν ἀπήντησεν οὗτος.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τριγώνης ἐρωτᾷ ἂν ἐγνώσθη ἡ γενομένη χάλαζα κατὰ τὴν 22 Ἰουλίου ἐ. ἔ. καταστρέψασα καπνοφυτείας, καὶ ὀψίμους δημητριακοὺς καρποὺς εἰς τὴν περιφέρειαν Ἀγρινίου καὶ ποῖα μέτρα ἐλήφθησαν δι’ ἀνακούφισιν τῶν ζημιωθέντων καλλιεργητῶν».

§59Λ. ΚΟΡΟΜΗΛΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Κατὰ τὰς πληροφορίας τοῦ Ὑπουργείου αἱ βλάβαι ἦσαν ἀνάξιαι λόγου.

§60ΑΘ. ΤΡΙΓΩΝΗΣ. Καὶ διὰ τὴν καπνοφυτείαν;

§61Λ. ΚΟΡΟΜΗΛΑΣ. Μάλιστα.

§62Α. ΤΡΙΓΩΝΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ καταθέσῃ τὸ ἔγγραφον τῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία ἐσχηματίσθη.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ ὑποβάλητε σημείωμα περὶ καταθέσεως τοῦ ζητουμένου ἐγγράφου. Ὁ κ. Γαρδικιώτης ἐρωτᾷ «τί ἐνηργήθη ἐπ’ ἀναφορῶν τῶν κατοίκων Μεσενικόλα παραπονουμένων διὰ τὸ παράνομον τοῦ ἐκτελεστικοῦ Β. Διατάγματος τοῦ τελευταίου νόμου περὶ οἰνοπνευματωδῶν ποτῶν».

§64Λ. ΚΟΡΟΜΗΛΑΣ. Ἡ ἀναφορὰ τῶν κατοίκων Μεσενικόλα λέγει ὅτι τὸ ἐκτελεστικὸν Διάταγμα τοῦ τελευταίου νόμου περὶ οἰνοπνευματωδῶν ποτῶν περιέχει διατάξεις παρὰ τὸν νόμον. Τοῦτο δὲν εἶναι ἀκριβές· ὁ νεαρὸς νόμος ἐπέτρεψεν εἰς τοὺς ἐργαζομένους ἐπὶ ἐννέα ἡμέρας ἐτησίως μὲ ἄμβυκας χωρητικότητος μέχρις 100 ὀκάδων νὰ παραγάγωσιν οἰνόπνευμα ἀντὶ ὡρισμένου δικαιώματος καταναλώσεως. Συμφώνως πρὸς τοῦτο ἐξεδόθη τὸ Διάταγμα. Ὁ νόμος καθώριζεν ὅτι αἱ λεπτομέρειαι θὰ ἐκανονίζοντο διὰ Β. Διατάγματος. Φρονῶ ὅτι τοῦτο εἶναι ἐντελῶς σύμφωνον πρὸς τὸν νόμον.

§65Ν. ΓΑΡΔΙΚΙΩΤΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, μοὶ φαίνεται ὅτι οἱ πολῖται ἔχουσι δίκαιον νὰ παραπονῶνται, ὅπως καὶ ἄλλοτε ἔλαβον τὴν τιμὴν κατὰ τὴν ὑποβολὴν τῆς ἀναφορᾶς ν’ ἀναπτύξω, διότι τὸ ἐκτελεστικὸν Διάταγμα τὸ θέσαν εἰς ἐφαρμογὴν τὸν τελευταῖον νόμον, τὸν ὁποῖον ἐψηφίσαμεν, περὶ οἰνοπνευματωδῶν ποτῶν, εἶναι παράνομον· ἀντιτίθεται ἄκρως εἰς τὸ γράμμα καὶ εἰς τὸ πνεῦμα τοῦ νόμου. Ἡ Βουλὴ ἡ παροῦσα γνωρίζομεν ἀπὸ ποίου σκοποῦ ὡρμήθη καὶ ἐψήφισε τὸν νόμον, τὸν ὁποῖον ἐπρόκειτο νὰ θέσῃ εἰς ἐφαρμογὴν τὸ Β. Διάταγμα. Ὁ σκοπὸς τοῦ νομοθέτου ἦτο νὰ ἐνισχύσῃ τοὺς οἰνοπαραγωγοὺς ἐκείνους καὶ νὰ μὴ στερήσῃ αὐτοὺς ἑνὸς καθαροῦ εἰσοδήματος, τὸ ὁποῖον ἀπελάμβανον ἐκ τῆς ἐξαγωγῆς τῆς σούμας. Ὁ νόμος τῆς ἐπαναστάσεως ἐπέτρεπε τὴν ἐξαγωγὴν τῆς σούμας, ἀλλ’ ἀπηγόρευε τὴν πώλησιν πλὴν τῶν οἰνοπνευματοποιῶν βʹ κατηγορίας, ἤτοι μιᾶς καὶ μόνης κατηγορίας. Ἔρχεται ὁ νόμος καὶ ἐπιτρέπει ὄχι μόνον τὴν ἐξαγωγὴν καὶ πώλησιν τῆς σούμας, ἀλλὰ καὶ τὴν ἐξαγωγὴν σούμας εἰς οὖζον, καὶ τὸ Β. Διάταγμα κάμνει τὴν διάκρισιν μεταξὺ τῶν τριῶν κατηγοριῶν τῆς αʹ κλάσσεως, τῶν οἰνοπνευματοποιῶν τῆς αʹ κατηγορίας, δηλ. μεταξὺ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐργασθῶσιν ἐπὶ ἐννέα ἡμέρας, καὶ μεταξὺ τῶν ἄλλων, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐργασθῶσι πλέον τῶν δύο μηνῶν, καὶ δίδει τὸ δικαίωμα εἰς τὰς δύο ἄλλας κλάσσεις νὰ ἔχωσι τὸ δικαίωμα τῆς ἐξαγωγῆς τῆς σούμας εἰς οὖζον καὶ ἐπιτρέπει τὴν χονδρικὴν πώλησιν καὶ εἰς τὴν αʹ τάξιν, ἡ ὁποία ἀντιπροσωπεύεται ἀπὸ χιλιάδας ἀτόμων καὶ οἰνοπαραγωγῶν, εἰς αὐτοὺς ἀπαγορεύει καὶ τοῖς λέγει: σᾶς ἐπιτρέπω νὰ ἐξαγάγητε οὖζον ἐκ τῆς σούμας, ἀλλὰ νὰ τὸν μεταχειρισθῆτε δι’ οἰκιακὴν χρῆσιν, ἄρα νὰ γίνητε ἀλκοολικοὶ πάντες. Ὁ σκοπὸς τοῦ νομοθέτου δὲν ἦτο νὰ στερηθῇ ἡ τάξις αὕτη τοῦ μικροῦ ἐκείνου εἰσοδήματος. Ἐγένετο μακρὰ περὶ αὐτοῦ συζήτησις, καὶ ἀπορῶ πῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν ἐνθυμεῖται τὴν συζήτησιν, ἡ ὁποία ἐγένετο, καὶ ὅτι ἡ Βουλή, ἡ ὁποία ηὐχήθη, καὶ πᾶσαι αἱ γεωργικαὶ τάξεις καὶ αἱ τάξεις τῶν ἀμπελουργῶν, αἱ ὁποῖαι ηὔχοντο νὰ ψηφισθῇ ὁ νόμος, ἀπέβλεπον εἰς τὸ νὰ μὴ στερηθῶσιν οἱ ἄνθρωποι ἐκεῖνοι τοῦ μικροῦ τούτου ἐσόδου. Ἀλλ’ ἔρχεται τὸ Διάταγμα καὶ σᾶς λέγει: ἐγὼ καταργῶ τὸν νόμον. Ἂς κρίνῃ ἡ Βουλὴ ἂν τοῦτο εἶναι ἢ ὄχι παράνομον.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας εἶναι εἰς θέσιν ν’ ἀπαντήσῃ ἐπὶ τῆς ἐρωτήσεως τοῦ κ. Φωτήλα.

§67ΑΠ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Ἀπήντησα, κύριε Πρόεδρε, καὶ ἐγένετο συζήτησις ἐνταῦθα, γνωστὴ εἰς τὸν κ. συνάδελφον.

§68Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Ἀπάντησιν ἐν τῇ Βουλῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν ἔδωκεν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς μοὶ εἶπε προχθές, ὅτε τὸν ἠρώτησα ἰδιαιτέρως, ὅτι ὁ νόμος περὶ ἐποπτικοῦ συμβουλίου τὸν ἐμποδίζει ἀπὸ τοῦ νὰ ἐνεργήσῃ τι.

§69Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Ἀπεφάνθη τὸ συμβούλιον· μὴ ματαιοπονῶμεν.

§70Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Ὁ διευθυντὴς τοῦ σχολείου Κερτέζης Ἀθ. Ἀναγνωστόπουλος ἐπλαστογράφησε τὸ μαθητολόγιον ἐπιτυχὼν τὴν προαγωγὴν τοῦ σχολείου εἰς τριτάξιον. Ὑπάρχουσι καὶ ἐπίσημα βουλεύματα περὶ τούτου, ὥστε δὲν δύναται νὰ γίνῃ συζήτησις. Εἶναι εἰς τὸ Προεδρεῖον, καί, ἂν θέλητε, τὰ ἀναγινώσκω.

§71Π. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐξηφανίσθησαν συνεπείᾳ ἀνακοπῆς.

§72Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Τὸ βούλευμα τοῦ συμβουλίου τῶν Πλημμελειοδικῶν λέγει (ἀναγινώσκει): «ἵνα δικασθῇ ὡς ὑπαίτιος κλπ.». Τὸ βούλευμα τοῦ συμβουλίου τῶν Ἐφετῶν ἐκδοθὲν συνεπείᾳ ἀνακοπῆς ἔχει τὸ ἑξῆς σκεπτικόν (ἀναγινώσκει): «Τὴν ἀνακοπὴν ταύτην κλπ.».

§73Ι. ΔΟΓΑΝΗΣ. Ὁ ἐπιθεωρητὴς τῶν σχολείων Ἀχαΐας τὸν θεωρεῖ ὡς ἕνα τῶν ἀρίστων δημοδιδασκάλων.

§74ΑΛ. ΦΩΤΗΛΑΣ. Ἐγὼ ἀκριβῶς θὰ τῷ ὑποβάλω τὸ ἐρώτημα, διὰ νὰ λάβῃ γνῶσιν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐκπαιδεύσεως καὶ διατάξῃ τὸ κεντρικὸν ἐποπτικὸν συμβούλιον, ὅπως ἐπιληφθῇ τῆς ὑποθέσεως καὶ τιμωρήσῃ αὐστηρῶς ἢ ἀπολύσῃ μᾶλλον τὸν ἐπιθεωρητήν, ὁ ὁποῖος παραβλέπων πάντα νόμον προτείνει τὴν ἀπαλλαγὴν δημοδιδασκάλου πλαστογράφου. Δὲν πρέπει νὰ παραμένῃ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν εἷς πλαστογράφος καθὼς καὶ ὁ ἐπιθεωρητὴς ὁ προτείνας τὴν ἀπαλλαγήν του. Πρέπει ν’ ἀναθεωρηθῇ ἡ ἀπόφασις τοῦ ἐποπτικοῦ συμβουλίου ὡς τὸ διερρύθμισεν ὁ νέος νόμος. Δὲν πρέπει ν’ ἀφεθῶσι τὰ ἐποπτικὰ συμβούλια νὰ κάμνωσιν ὅ,τι θέλουσιν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἐτιμώρησεν ὁλόκληρον τὸ συμβούλιον τῶν ἐν Ἀθήναις Ἐφετῶν, διότι ἐμελέτησε μόνος του ἓν βούλευμα αὐτοῦ καὶ εἶδεν ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ ἐκδοθῇ ὅπως ἐξεδόθη· ἀπαραλλάκτως πρέπει νὰ διατάξῃ ὁ τῆς Παιδείας, ὅπως τὸ νέον ἐποπτικὸν συμβούλιον ἀναθεωρήσῃ τὴν ἀπόφασιν τοῦ παλαιοῦ, ἵνα παυθῇ ὁ πλαστογράφος.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 13 ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας γνωρίζει εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι ἐλπίζει ὅτι θὰ ἐξευρεθῇ μέσον τι, διὰ τοῦ ὁποίου δὲν θὰ καταργηθῇ τὸ σχολεῖον Ἐρετρίας. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ.7 ἐρωτήσεως «διατί δὲν ἐκλήθη εἰσέτι ἀλλοδαπὸς ὀργανωτὴς τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου» τί ἀπαντᾷ ὁ κ. Ὑπουργός;

§76Λ. ΚΟΡΟΜΗΛΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἡ Ἰταλικὴ Κυβέρνησις ἀπεδέχθη τὴν αἴτησιν, τὴν ὁποίαν τῇ ἀπηύθυνα, καὶ ὑπέδειξεν ἀνώτατον οἰκονομικὸν ὑπάλληλον, διὰ νὰ ἔλθῃ ἐδῶ καὶ διευθύνῃ τὸ Γενικὸν Λογιστήριον, ἀλλὰ δυστυχῶς εἶπεν ὅτι δὲν δύναται νὰ τῷ ἐπιτρέψῃ νὰ παραμείνῃ ἐνταῦθα πλέον τοῦ ἔτους. Ἀπήντησα ζητῶν νὰ τῷ ἐπιτραπῇ νὰ μείνῃ περισσότερον τοῦ ἔτους, καὶ αἱ διαπραγματεύσεις ἔμειναν ἐκεῖ.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπ’ ἀναφορᾶς κατοίκων Μελιγαλᾶ.

§78Δ. ΚΑΒΟΥΡΑΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ διατάξῃ τὴν ἑταιρείαν τοῦ σιδηροδρόμου νὰ μὴ καταλαμβάνῃ ἀδικαιολογήτως διάφορα κτήματα τῶν κατοίκων Μελιγαλᾶ.

§79Α. ΠΕΤΡΟΜΑΝΙΑΤΗΣ. Συνιστῶ καὶ ἐγὼ τὴν ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Μελιγαλᾶ.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 17 ὁ κ. Νέγρης.

§81Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Κύριοι, πρῶτον ἀναγγέλλω ὅτι ἐγὼ αὐτὸς μετέβην νὰ πληρώσω τὸν φόρον τοῦ εἰσοδήματος κατὰ τὴν 30 Νοεμβρίου, δηλ. τὴν τελευταίαν ἡμέραν τῆς προθεσμίας, καὶ ἐνεγράφην ὑπὸ τὸν ἀριθμὸν 13, δηλ. μέχρι τῆς τελευταίας ἡμέρας τοῦ Νοεμβρίου εἶχον μεταβῆ, ὅπως δηλώσωσι, δεκατρεῖς πολῖται. Ἀνέμενον ἀληθῶς πάντες νέαν ἐγκύκλιον τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ ἐξεδόθη αὕτη. Ἀλλά, ἐνῷ ἀνέμενον διὰ τῆς νέας ἐγκυκλίου εὐκολίας μεγαλειτέρας, εὗρον ταύτην τόσον πολύπλοκον, ὥστε μέχρι σήμερον οὐδεὶς προσῆλθε νὰ πληρώσῃ. Οἱ συμπολῖταί μου εἶναι πρόθυμοι νὰ πληρώσωσι τὸν φόρον, ἀλλ’ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἰδίως δὲν θέλουσιν, εἶναι νὰ ἐκθέτωσιν εἰς γνῶσιν πάντων τὰ τῆς περιουσίας αὐτῶν, ὡς τοὺς ἀναγκάζει ἡ ἐγκύκλιος. Νομίζω ὅτι ἡ ἐγκύκλιος δὲν εἶναι σύμφωνος πρὸς τὸ πνεῦμα τοῦ νόμου, ὁ νόμος λέγει ὅτι, ὁσάκις τὸ εἰσόδημα εἶναι ἀνώτερον ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ἀναλογεῖ εἰς τὸ ἐνοίκιον, ὀφείλει νὰ δηλώσῃ ὁ πολίτης τὸ πραγματικὸν αὑτοῦ εἰσόδημα. Ἀντὶ τούτου ἡ Ἐφορία ἀπαιτεῖ νὰ ἐγγράφῃ ὁ πολίτης λεπτομερῶς ἅπαντα τὰ εἰσοδήματά του, αὐτὸ δὲ φαίνεται εἰς αὐτὸν λίαν βαρύ, καὶ ζητοῦσιν οἱ πολῖται ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅπως δώσῃ εἰς τὸν νόμον τὴν πρέπουσαν ἑρμηνείαν. Πάντες ἐπιθυμοῦμεν νὰ ἴδωμεν τὸν φόρον τοῦτον ἐπιτυγχάνοντα, ἀλλ’ ἂν εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς τοιαῦται δυσκολίαι παρουσιάζονται διὰ τὴν ἐφαρμογὴν αὐτοῦ, τρέχομεν τὸν κίνδυνον ὁ φόρος οὗτος νὰ πέσῃ διὰ βοῆς. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ δώσῃ τοιαύτην ἑρμηνείαν εἰς τὸν νόμον, ὥστε νὰ κατασταθῇ ἐφαρμόσιμος.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μαμάης.

§83ΙΩ. ΜΑΜΑΗΣ. Εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν ἀνέγνωσα ὅτι ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον μεταβάλλεται ὁ νόμος, εἶναι ὅτι οἱ ἔμποροι διεμαρτυρήθησαν ὅτι εἰσέρχονται αἱ ὑπηρεσίαι τοῦ Κράτους αἱ ἐφοριακαὶ εἰς τὰς λεπτομερείας τῶν περιουσιῶν των, τοῦ ἐμπορίου των, καὶ δικαίως οἱ ἔμποροι παραπονοῦνται ὅτι ἡ ἐμπορικὴ αὐτῶν ὑπόστασις κλονίζεται, ὅταν ἔρχωνται εἰς γνῶσιν τοῦ κόσμου αἱ λεπτομέρειαι τῆς ἐμπορικῆς των θέσεως καὶ καταστάσεως. Τοῦτο ἔπεισεν ὑμᾶς, ὅπως προτείνητε μεταβολὴν τοῦ νόμου. Καὶ ἐγὼ τοὐλάχιστον νομίζω ὅτι ὁ φόρος ἐτέθη ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ πληρωνομένου ἐνοικίου, καὶ ὅτι ἐπὶ ἑκάστου ἀτόμου ἀναλόγως τῆς καταστάσεώς του θὰ ἐπολλαπλασιάζετο ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἐνοικίου ἢ μὲ τὸ 10 ἢ μὲ τὸ 4, ὅταν ὅμως ἔφθασεν ἡ ἡμέρα, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπρόκειτο νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ νόμος αὐτός, μετέβησαν εἰς τὴν Ἐφορίαν καὶ ἐζήτησαν πληροφορίας κατὰ τίνα τρόπον πρέπει νὰ γίνῃ ἡ δήλωσις. Οἱ ἄνθρωποι ἐνόμιζον ὅτι ἔπρεπε νὰ δηλώσωσι ποῦ κατοικοῦσι καὶ πόσον ἐνοίκιον πληρώνουσι, τοῦτο δὲ θὰ ἐβεβαιοῦτο διὰ τῶν βιβλίων τῆς Ἐφορίας καὶ τῶν φορολογικῶν καταλόγων. Ἡ Ἐφορία ὅμως ἐζήτησεν ὅτι πρέπει νὰ δηλωθῇ πρῶτον ἡ περιουσία, τὸ εἰσόδημα, τὸ χρέος αὐτῆς, αἱ ἀνάγκαι περὶ ἐπισκευῆς, ἡ κατασκευὴ τῆς οἰκίας κλπ., δηλ. ἕνα μηχανισμὸν τοιοῦτον, ὥστε δὲν γνωρίζω ἂν πάντες οἱ Ἕλληνες ἐπαρκοῦμεν νὰ διεξαγάγωμεν αὐτὴν τὴν ὑπηρεσίαν. Λοιπὸν ἢ δὲν εἶναι κακὸς ὁ νόμος καὶ κακῶς ἐνοήθη ὑπὸ τῶν ὑπαλλήλων καὶ ἑπομένως πρέπει νὰ λυθῇ αὐτὸ τὸ ζήτημα, τὸ ἁπλούστερον, ἤ, ἂν εἶναι κακὸς ὁ νόμος, πρέπει νὰ μεταρρυθμισθῇ, διότι πάντες οἱ ἄνθρωποι, λέγουσιν ὅτι ὁ νόμος αὐτὸς εἶναι χειρότερος τοῦ πρώτου. Πάντες ἔχουσι παράπονα. Πάντες θέλουσι νὰ πληρώσωσι· δὲν παραπονοῦνται ὅτι ἐτέθη ὁ φόρος, ἀλλ’ αὐτὸ τὸ ἑρμηνευτικὸν Β. Διάταγμα προυκάλεσε πάντα ταῦτα. Ὁ νόμος δὲν λέγει αὐτά· ἐγὼ οὕτως ἀντιλαμβάνομαι τὰ τοῦ νόμου καὶ οὕτως ἐψήφισα. Βάσις τίθεται τὸ ἐνοίκιον ἑκάστου, καὶ πρέπει νὰ ῥίψητε μιὰ ματιά, κύριε Ὑπουργέ, καὶ τὸ βάρος τὸ σηκώνει ὁ λαός, ἀρκεῖ νὰ ἠξεύρητε ποῦ νὰ τὸ βάλητε τὸ βάρος, ἀπὸ ποῖα σημεῖα πρέπει νὰ σηκωθῇ, καθὼς λέγομεν ἡμεῖς οἱ μηχανικοί, διότι δὲν ἐπῆγε κανεὶς πολίτης νὰ δηλώσῃ ἕως τώρα.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Συγγούρης.

§85Γ. ΣΥΓΓΟΥΡΗΣ. Ἐγεννήθησαν πλεῖστα παράπονα, καὶ πρέπει, εἰ δυνατόν, νὰ δοθῇ προθεσμία καὶ νὰ ἐκδοθῇ νέα ἑρμηνευτικὴ ἐγκύκλιος.

§86Ν. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Τινὲς τῶν ἐφόρων ἔχουσι τὴν ἀξίωσιν, ἵνα οἱ ἔμποροι παραδίδωσιν εἰς αὐτοὺς εἰς ἐξέλεγξιν τὰ βιβλία των, ἵνα ἴδωσιν ἂν καὶ κατὰ πόσον ἐδήλωσαν τὰ ἀληθῆ, ἀλλὰ τοῦτο δὲν στηρίζεται εἰς τὸν νόμον. Κυρίως ὁ νόμος ἐγένετο πρὸς ἀντικατάστασιν τοῦ παλαιοῦ νόμου, ὁ ὁποῖος ἀπήτει ῥητῶς τοῦτο. Ἐγὼ παρετήρησα καὶ εἰς τὴν αἰτιολογικὴν ἔκθεσιν τοῦ νομοσχεδίου καὶ εἰς τὴν αἰτιολογικὴν ἔκθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς, εἰς τὴν ὁποίαν παρεπέμφθη τὸ νομοσχέδιον, ἀλλὰ δὲν εὗρον ὅτι ἀπαιτεῖται τοιοῦτόν τι, ἐνῷ ἀπό τινας ἐφόρους ζητεῖται τοιοῦτόν τι. Οἱ ἔφοροι παρερμηνεύουσι τὴν φράσιν τοῦ νόμου, διὰ τῆς ὁποίας δίδεται τὸ δικαίωμα αὐτοῖς νὰ ἐξελέγχωσι «διὰ παντὸς μέσου» καὶ ἐκεῖ στηριζόμενοι ζητοῦσι νὰ ἐξελέγχωσι καὶ τὰ βιβλία τῶν ἐμπόρων, ἐνῷ ἡ ἐξέλεγξις ἐπιτρέπεται μόνον ὅταν γίνῃ δήλωσις, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ εἰσοδηματίας δηλοῖ κατώτερον τοῦ ἐνοικίου εἰσόδημα· ὅταν ὅμως ἀποδειχθῇ τὸ εἰσόδημα ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἐνοικίου του, ἐκμηδενίζεται, ὡς λέγει ἡ αἰτιολογικὴ ἔκθεσις τοῦ νομοσχεδίου, τὸ δικαίωμα τοῦτο τοῦ φόρου. Τοῦτο ἀποδεικνύεται, καὶ ὅταν γίνηται ἡ ἐξέλεγξις ἂν τὸ εἰσόδημα εἶναι μεγαλείτερον τοῦ ἐνοικίου του· τότε διαγράφονται ὑπὸ τοῦ νόμου, διὰ τοῦ ἄρθρου 16, τὰ μέσα τὰ ἀποδεικτικὰ τούτου, χωρὶς ν’ ἀναφέρηται καὶ ὡς μέσον ἀποδεικτικὸν τὰ βιβλία. Ἑπομένως δέον νὰ γίνῃ τοιαύτη τις ἑρμηνεία, διότι πάντες οἱ ἔμποροι εἶναι κατηγανακτημένοι διὰ τὴν τοιαύτην ἀξίωσιν καὶ ἑρμηνείαν.

§87Λ. ΚΟΡΟΜΗΛΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Εἶναι εὐνόητον ὅτι τὸ πρῶτον ἐφαρμοζόμενος ὁ νόμος οὗτος θ’ ἀπαντήσῃ μεγίστας δυσχερείας καὶ ἐκ μέρους τῆς ὑπηρεσίας ἐν τῇ διαχειρίσει του καὶ ἐκ μέρους τῶν πολιτῶν· τὸ ἐκδοθὲν Διάταγμα εἶναι τὸ κάτοπτρον τοῦ νόμου, εἶναι δὲ σύμφωνον ἐντελῶς πρὸς τὴν ἔννοιαν αὐτοῦ. Ὑπάρχουσι δύο τρόποι πρὸς κανονισμὸν τῆς φορολογίας, τὸ ἀνεξάρτητον τῆς ἐνδείξεως ἐπὶ τῇ βάσει τῆς δηλώσεως τοῦ φορολογουμένου καὶ τὸ ἐκ τῆς ἐνδείξεως τοῦ ἐνοικίου τῆς κατοικίας αὐτοῦ. Ἄν γεννῶνται ἀνωμαλίαι τινὲς περὶ τὴν ἐφαρμογήν, δὲν ἕπεται ὅτι τὸ Διάταγμα περιέχει παρανομίαν τινά, ἀλλ’ ὅτι αἱ διάφοροι ὑπηρεσίαι μὴ χειριζόμεναι ἀκόμη πεπειραμένως τὰς διατάξεις τοῦ νόμου περιπίπτουσιν εἰς ταύτας. Ὁμολογῶ ὅτι ὑπάρχει μεταξὺ τῶν φορολογουμένων ἀμφιβολία περὶ τοῦ πῶς πρέπει νὰ ὑποβάλλωσι τὰς δηλώσεις των, χωρὶς νὰ ὑποπίπτωσιν εἰς σφάλματα. Τοῦτο βεβαίως πρέπει ν’ ἀποφύγωμεν. Ὅθεν, ἵνα συνηθίσῃ ὁ λαὸς εἰς τὸν δίκαιον τοῦτον φόρον, θὰ λάβω πᾶν μέτρον, διευκολύνον τὴν πρώτην αὐτοῦ ἐφαρμογήν, ἂν δὲ δὲν δύναμαι νὰ τὸ λάβω διὰ Διατάγματος ἢ δι’ ἐγκυκλίου, θὰ τὸ λάβω νομοθετικῶς, ἵνα κατὰ τὸ πρῶτον ἔτος ἐφαρμοσθῇ ἀκοπώτερον ὁ τοῦ εἰσοδήματος φόρος ἐπὶ τῇ βάσει κυρίως τῆς ἐνδείξεως τοῦ ἐνοικίου καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς δηλώσεως ἄνευ ὑποχρεώσεως τοῦ φορολογουμένου ν’ ἀναλύσῃ κατὰ κατηγορίας τὸ εἰσόδημά του.

§88ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Λαμπρά.

§89Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ὀφείλω πρῶτον νὰ εὐχαριστήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν διὰ τὴν προθυμίαν, μὲ τὴν ὁποίαν παρέσχε τὰς πληροφορίας ταύτας. Καὶ παρατηρῶ ὅτι, ἐὰν πρόκειται νὰ παραιτηθῆτε τῆς δηλώσεως, τότε εἶναι ἀνάγκη νόμου, ἐὰν δ’ ἁπλῶς πρόκειται νὰ ἀρκεσθῆτε εἰς τὴν ἁπλῆν δήλωσιν τοῦ εἰσοδήματος ἄνευ ἀναλύσεως τῆς περιουσίας, τότε ὁ νόμος εἶναι περιττός.

§90Λ. ΚΟΡΟΜΗΛΑΣ. Εἰς ὅσα εἶπον προστίθημι τὰ ἑξῆς. Πολλοὶ τῶν πολιτῶν μὲ παρεκάλεσαν νὰ παρατείνω τὸν χρόνον τῆς δηλώσεως. Ἀληθῶς πολλῶν φόρων ἡ καταβολὴ κατὰ τὸ 1912 συμπίπτει κατὰ τοὺς πρώτους μῆνας τοῦ ἔτους, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον θὰ καταπονήσῃ τοὺς φορολογουμένους. Ἐν ὑποβληθησομένῳ νομοσχεδίῳ θὰ ληφθῇ πρόνοια, ὅπως μὴ συμπίπτῃ κατὰ τὸν αὐτὸν μῆνα ἡ καταβολὴ πάντων τῶν ἀμέσων φόρων, τοῦ 1911 καὶ 1912, διότι ὁ σκοπὸς τῆς Κυβερνήσεως δὲν εἶναι βεβαίως νὰ καταπονήσῃ τὸν λαὸν ὁ σκοπὸς τῆς Κυβερνήσεως εἶναι πρωτίστως νὰ πληρώνωνται οἱ φόροι ὅσον τὸ δυνατὸν εὐχαρίστως καὶ ἀνέτως. (Χειροκροτήματα).

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἐπερωτήσεων. Ὁ κ. Βέρροιος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ κατατεθέντων ἐγγράφων ὡς πρὸς τὸ κληροδότημα τῆς Μαρίας Κασιμάτη.

§92Ι. ΒΕΡΡΟΙΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, μετ’ ἄλλων συναδέλφων, ἐζήτησα, ἵνα κατατεθῇ ὁ φάκελος ὁ ἀφορῶν τὸ κληροδότημα τῆς ἀειμνήστου Μαρίας Κασιμάτη. Τὸ Ὑπουργεῖον ἀπέστειλεν ὅσα ἔγγραφα ὑπῆρχον ἐν τοῖς γραφείοις του, ἀλλὰ δυστυχῶς δὲν ὑπάρχουσιν ἐκεῖνα τὰ ἔγγραφα, διὰ τῶν ὁποίων ἔμελλε ν’ ἀποδειχθῇ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐπειγόμεθα νὰ παρουσιάσωμεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, διότι τὸ κληροδότημα τῆς ἀειμνήστου Μαρίας Κασιμάτη ὑπέστη ὅσα ἐπιτηδείως παρὰ τοὺς ὅρους καὶ τὰς διατάξεις τῶν διαθετῶν ὑφίστανται ἅπαντα σχεδὸν τὰ κληροδοτήματα. Διὰ τοῦ κληροδοτήματος τῆς ἀειμνήστου Μαρίας Κασιμάτη ὁρίζεται ν’ ἀποστέλλωνται σπουδασταὶ ἐκ τοῦ Πανεπιστημίου ἡμῶν εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν δι’ εἰδικὰς σπουδὰς καὶ εἰδικὰς μελέτας, ὁρίζεται ὅμως διὰ τῆς διαθήκης ὅτι οἱ σπουδασταί, οἱ ὁποῖοι μέλλουσι ν’ ἀποσταλῶσιν εἰς τὴν ἀλλοδαπήν, πρέπει νὰ προέρχωνται ἐκ τῆς πόλεως Ἀμφίσσης, καί, ἂν δὲν ὑπάρχῃ σπουδαστὴς ἐκ τῆς πόλεως ταύτης ἵνα ἀποσταλῇ, πρέπει νὰ προτείνωνται Ἀθηναῖοι. Διὰ τοῦ ἐγγράφου, τὸ ὁποῖον ἀπέστειλεν ἡ Πρυτανεία τοῦ Πανεπιστημίου δι’ ἑνὸς πίνακος, καταφαίνεται πόσοι μέχρι σήμερον ἔχουσιν ἀποσταλῆ διὰ τὰς σπουδὰς ταύτας εἰς τὴν ἀλλοδαπήν, ἀλλὰ δὲν ἀποστέλλονται ἀντίγραφα τῶν Πρακτικῶν οὐδὲ τὰ ἔγγραφα ἐκεῖνα, διὰ τῶν ὁποίων θ’ ἀποδειχθῇ, ἂν ὄντως ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐκλέγονται ὑπὸ τῆς Σχολῆς, ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἀποστέλλονται εἰς τὴν ἀλλοδαπήν, εἶναι ὄντως ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ὁρίζονται διὰ τῆς διαθήκης. Ἐὰν εἴχομεν ἐν τῷ φακέλῳ πάντα τὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα ἐζητήσαμεν, θὰ ἠδυνάμεθα ν’ ἀποδείξωμεν ὅτι καὶ διὰ τὸ κληροδότημα τοῦτο ἐλήφθη φροντίς, δυστυχῶς ὑπὸ ἀνθρώπων ἐν τῇ Πολιτείᾳ ἡμῶν, ἐλήφθη φροντίς, ὥστε νὰ καταστρατηγηθῇ τὸ κληροδότημα αὐτό, ὥστε νὰ παραβιασθῇ ἡ διάθεσις τῆς διαθέτιδος, ὥστε νὰ μὴ ὑπάρξῃ ὁ σεβασμός, τὸν ὁποῖον πρέπει ν’ ἀποδίδωμεν εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἀφήνουσι τὰ κληροδοτήματα αὐτῶν πρὸς ὡρισμένον σκοπόν. Δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ ἀμφιβολία ὅτι δὲν ἦτο ἔλλειψις σπουδαστῶν ἀπὸ τῆς πόλεως Ἀμφίσσης, ὅτι θὰ ἦτο ἔλλειψις σπουδαστῶν ἀπὸ τῆς πόλεως τῶν Ἀθηνῶν, ἵνα ἐκλέγωνται οὗτοι καὶ ἀποστέλλωνται, ἵνα ἐκπληρωθῇ ὁ σκοπὸς ὁ ἱερὸς τῆς διαθέτιδος. Ἔπρεπε νὰ καταστρατηγηθῇ τὸ κληροδότημα αὐτό, νὰ καταπολεμηθῇ ἡ ἰδέα καὶ ὁ σκοπὸς τῆς διαθέτιδος καὶ εὑρεθῇ ἓν μέσον ἐπιτηδειότατον ὑπὸ ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι κατέχουσιν ὑψηλοτάτην ἐν τῇ Πολιτείᾳ θέσιν. Καὶ ἰδοὺ ποῖος εἶναι ὁ τρόπος ὁ ἐπιτήδειος, τὸν ὁποῖον ἴσως μικροὶ ἄνθρωποι δύνανται νὰ μηχανῶνται, δὲν ἦτο ὅμως ἐπιτετραμμένον εἰς ἀνθρώπους μεγάλους, ὡς τοὺς νομίζομεν, κατέχοντας τοιαύτην θέσιν, νὰ μηχανῶνται ἀσεβῆ μηχανήματα. Ἀφοῦ παρεσκεύαζον πᾶν ὅ,τι ἦτο χρήσιμον, ἵνα ἐπιτύχωσι τὴν ἀποστολὴν εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν σπουδαστοῦ τινος, ἀφοῦ κατώρθουν νὰ ἐπιτυγχάνωσιν ἐκ τῶν προτέρων τὴν συγκατάθεσιν ταύτην, μετέφερον τὰ πολιτικὰ δικαιώματα ἐξ ἄλλης πόλεως τῆς Ἑλλάδος, ἐνεγράφοντο εἰς τὸν δῆμον τῶν Ἀθηναίων καὶ παρεσκευάζοντο ὡς Ἀθηναῖοι ἰθαγενεῖς, ἐνῷ δὲν εἶναι τοιοῦτοι. Καὶ ἂν μὲν εἴπῃ τις ὅτι τοιοῦτόν τι θὰ ἐμηχανᾶτο ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος δὲν θὰ εἶχε συνείδησιν καὶ συναίσθησιν τῆς παραβάσεως, τῆς παρανομίας ταύτης, θὰ ἦτο ἴσως τὸ πρᾶγμα κατά τι συγκεχωρημένον, ἂς εἴπω τὴν φράσιν ταύτην, ἀλλ’ ὅταν τοιοῦτόν τι διαπράττωσιν ἄνθρωποι, ὡς εἶπον, οἱ ὁποῖοι πρέπει νὰ εἶναι φύλακες καὶ τηρηταὶ τῶν ἱερῶν τούτων χρημάτων τῶν κληροδοτημάτων, τότε μὰ τὴν ἀλήθειαν δὲν γνωρίζω τί νὰ εἴπω.

§93Ι. ΜΑΜΑΗΣ. Τίνες εἶναι αὐτοί;

§94Ι. ΒΕΡΡΟΙΟΣ. Ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχω τὰ ἔγγραφα, διὰ τῶν ὁποίων νὰ δύναμαι νὰ βεβαιώσω αὐτό, τὸ ὁποῖον καλῶς γνωρίζω, δὲν μοὶ εἶναι συγκεχωρημένον νὰ ὀνομάσω τὰ πρόσωπα αὐτά. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐξεπλήρωσε τὸ καθῆκον αὑτοῦ· ἀπέστειλεν ὅσα ἔγγραφα ἦτο δυνατόν, ἀλλ’ ὑπάρχουσι καὶ ἄλλα ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα εἶναι εἰς ἄλλον τόπον, ὁ ὁποῖος εἶναι ἱερὸς τρόπον τινά, εἰς ἄλλον τόπον, εἰς τὸν ὁποῖον μετὰ δυσχερείας διανοίγεται ἡ εἴσοδος εἰς τοὺς ἀντιπροσώπους τοῦ λαοῦ, ἥτις ὅμως ἐλπίζω νὰ γίνῃ πλατεῖα διὰ τῆς ἐπιβολῆς τοῦ νόμου καὶ τοῦ δικαίου.

§95Γ. ΛΑΜΠΡΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Μετὰ τοῦ ἀξιοτίμου προαγορεύσαντος συναδέλφου κ. Βερροίου πρὸ μηνὸς καὶ πλέον ὑπεβάλομεν σημείωμα εἰς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς, κατὰ τὸ ὁποῖον παρεκαλοῦμεν τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῆς Ἐκπαιδεύσεως καὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν κ. Ὑπουργόν, ὅπως καταθέσῃ ἀπάντησιν τοῦ κ. Πρυτάνεως τοῦ Πανεπιστημίου, κατὰ τὴν ὁποίαν νὰ κατατίθηται ἡ διαθήκη τῆς ἀειμνήστου Μαρίας χήρας Κασιμάτη, ὡς καὶ περὶ τῶν ὀνομάτων τῶν ὑποτρόφων, οἵτινες ἐσπούδασαν ἐν τῇ Ἑσπερίᾳ ἐκ τοῦ κληροδοτήματος αὐτῆς, ὡσαύτως δὲ νὰ καταθέσῃ καὶ τὰ πιστοποιητικὰ τῶν δικαιωμάτων, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων ἐνεκρίθησαν καὶ ἀπεστάλησαν εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν οἱ ὑπότροφοι. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν πράγματι κατέθηκε τὸ ἔγγραφον τῆς Πρυτανείας τοῦ Πανεπιστημίου ὡς καὶ φυλλάδιον περιλαμβάνον τὰς διαθήκας τῶν εὐεργετῶν τοῦ Πανεπιστημίου, ἐν ᾧ πρώτῃ ἀναγράφεται ἡ τῆς Μαρίας Κασιμάτη. Δὲν κατέθηκε δέ, ὡς ἐδήλωσεν ἐν τῷ ἐγγράφῳ, τὰ πιστοποιητικὰ τῶν ὑποτρόφων ὡς εὑρισκόμενα εἰς τὸ ἀρχεῖον τοῦ προέδρου τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ κληροδοτήματος σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Ἀθηνῶν, πρὸς ὃν καὶ ἀπηύθυνεν ἔγγραφον, ὅπως διαβιβάσῃ ταῦτα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐκκλησιαστικῶν. Ἡ διαθήκη τῆς Μαρίας Κασιμάτη, κύριοι Βουλευταί, ἔχει προκειμένου, περὶ τοῦ θέματος, δι’ ὃ ἐζητήθησαν καὶ κατετέθησαν τὰ ἔγγραφα ταῦτα, ὡς ἑξῆς: «Ἐπειδὴ ἡ ὥρα τοῦ θανάτου εἶναι πρᾶγμα ἀβέβαιον, αἰσθάνομαι ὅτι ἔχω καθῆκον τώρα, ὁποῦ εἶμαι ὑγιὴς καὶ ἔχω σώας τὰς φρένας, νὰ κάμω τὴν διαθήκην μου, ἀφοῦ πρῶτον ζητήσω συγγνώμην παρὰ Θεοῦ καὶ ἀνθρώπων». (Διάλογοι). Παρακαλῶ καὶ ἀξιῶ νὰ ἔχητε ὀλίγην ὑπομονὴν καὶ θέλετε πεισθῆ ὅτι ὑπάρχει εὔλογος αἰτία ν’ ἀναγνωσθῇ ὡς ἔχει ἡ διαθήκη αὕτη, διὰ νὰ καταδειχθῇ πῶς σκέπτονται οἱ εὐεργέται τῆς κοινωνίας καὶ τῆς Πολιτείας ἡμῶν, ἀπὸ ποίας διαθέσεις ἐμφοροῦνται, ἂν οἱ ὅροι τῶν διαθηκῶν ἐκπληροῦνται ἀπὸ ἐκείνους, πρὸς οὓς ἐμπιστεύονται· ἐκτὸς τούτων καὶ διὰ νὰ βεβαιωθῆτε περὶ τῶν ἀγαθῶν καὶ πρακτικῶν σκοπῶν τῆς διαθέτιδος, ἥτις ἀφῆκε τὴν περιουσίαν της, ἵνα ἐξ αὐτῆς ἐκπαιδεύωνται νέοι εἰς τὴν γεωργίαν καὶ ἐν γένει εἰς τὰς πρακτικὰς ἐπιστήμας. Μεταξὺ ἄλλων αὐτῆς κληροδοτημάτων προσθέτει: «Τὸ δὲ ἕτερον ἥμισυ τῶν εἰσοδημάτων νὰ διατίθηται, ὥστε νὰ σπουδάζωσι νέοι εἰς τὴν Εὐρώπην τὴν γεωργίαν, μηχανικὴν καὶ ἄλλας τέχνας ὠφελίμους διὰ τὴν πατρίδα μας, ἀφοῦ καταρτισθῶσιν ἐνταῦθα καλὰ πραγματικῶς καὶ ἀποδειχθῶσιν εὐφυεῖς ὁμολογουμένως. Θὰ προτιμῶνται μεταξὺ τούτων οἱ συγγενεῖς τοῦ ἀειμνήστου συζύγου μου Δήμου Γεωργούλα καὶ οἱ ἰδικοί μου, καὶ ἐν ἐλλείψει τούτων Ἀθηναῖοι καὶ Ἀμφισσεῖς. Τὴν ἐκλογὴν τῶν ὑποτρόφων ἀφήνω εἰς τὸν Μητροπολίτην, εἰς τὸν πρόεδρον τοῦ Ἀρείου Πάγου καὶ εἰς τὸν Πρύτανιν τοῦ Πανεπιστημίου, τοὺς ὁποίους παρακαλῶ νὰ δεχθῶσι τὴν φροντίδα καὶ μετὰ τῶν ἐκτελεστῶν τῆς διαθήκης μου συνεννοούμενοι νὰ εἰσπράττωσι, νὰ διανέμωσι τὰ ἐνοίκια... Ἕκαστος τῶν ὑποτρόφων θὰ λαμβάνῃ τριακοσίας δραχμὰς κατὰ μῆνα ἐπὶ τέσσαρα ἢ πέντε ἔτη».

§96Χ. ΜΕΪΤΑΝΗΣ. Εἶναι πολλὴ ἡ περιουσία;

§97Γ. ΛΑΜΠΡΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀνέρχεται εἰς πολλὰς χιλιάδας δραχμῶν, ἀφοῦ ἐπαρκεῖ διὰ τὸ εἰσόδημα τοῦ ὑποτρόφου τριακοσίων δραχμῶν κατὰ μῆνα ἐπὶ πενταετίαν. Ἄλλως τε ἐγκαταλείπει κληροδοτήματα γενναῖα εἰς τὸ θεραπευτήριον τοῦ «Εὐαγγελισμοῦ» καὶ εἰς ἄλλα φιλανθρωπικὰ ἱδρύματα. Κατὰ τὸ ἔγγραφον τοῦ Πανεπιστημίου ἀπεστάλησαν εἰς τὴν Ἑσπερίαν οἱ ἑξῆς ὑπότροφοι: 1) Ὁ Φ. Παλιατσέας διδάκτωρ τῶν φυσικῶν ἐπιστημῶν πρὸς σπουδὴν τῆς γεωργίας, γεωργικῆς βιομηχανίας καὶ κτηνοτροφίας· 2) Ὁ Α. Τσιμένης πρὸς σπουδὴν τῆς ναυπηγικῆς· 3) Ὁ Ἀνδρέας Τρίμης ἐξ Ἀθηνῶν· 4) Ὁ Ἀθανάσιος Χριστίδης πρὸς σπουδὴν τῆς σιδηρουργίας καὶ σιδηροτεχνικῆς· 5) Ὁ Νικόλαος Πάτσης ἐξ Ἀθηνῶν· 6) Ὁ Ν. Ὀθωναῖος· 7) Ὁ Δημ. Τσεκούρας ἐξ Ἀμφίσσης· 8) Ὁ Ἠλίας Χαρῖτος ἐξ Ἀθηνῶν· 9) Ὁ Ἀλέξ. Παπαμάρκου· 10) Ὁ Μᾶρκος Δουρούτης· 11) Ὁ Ὄσκαρ Γεωργούλας· καὶ 12) Ἐνεκρίθη μὲν καὶ διωρίσθη ὑπότροφος τοῦ Κασιματείου κληροδοτήματος πρὸς σπουδὴν τῆς γεωργικῆς βιομηχανίας κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος 1909– 1910 ἐπὶ τῆς Πρυτανείας τοῦ κ. Ν. Ἀποστολίδου ὁ Σ. Παπαγεωργιάδης, ἀλλὰ δὲν μετέβη μέχρις ὥρας εἰς τὴν ἀλλοδαπήν. Ὀφείλω νὰ δηλώσω, Κύριοι, εἰς τὴν Βουλὴν—καὶ ὁμολογῶ ὅτι τοῦτο πράττω μετὰ πολλῆς στενοχωρίας, ἀλλὰ δὲν δύναμαι παρὰ νὰ ὑπακούσω εἰς τὴν φωνὴν τῆς ἐκπληρώσεως τοῦ καθήκοντός μου ὡς Βουλευτοῦ, καὶ τὸ ὑψηλὸν τοῦτο βῆμα δὲν πρέπει νὰ σιγᾷ εἰς τοιαύτας περιπτώσεις—ὅτι ὁ δωδέκατος ὑπότροφος, ὁ ἀναφερόμενος εἰς τὸ ἔγγραφον τοῦ Πρυτάνεως τυγχάνει ἀνεψιὸς τοῦ Πανιερωτάτου Μητροπολίτου, τοῦ καὶ προέδρου τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ κληροδοτήματος τῆς Μ. Κασιμάτη καὶ ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι κάτοικος Ἀθηνῶν οὔτε ἐξ Ἀμφίσσης προέρχεται οὐδὲ κἂν συγγενεύει πρὸς τὴν διαθέτιδα καὶ τὸν σύζυγον αὐτῆς, καὶ εὑρίσκεται ἤδη οἱονεὶ ὑπὸ διαμετακόμισιν! Ἡ κατάθεσις τῶν ἐγγράφων ἐζητήθη, διὰ νὰ καταδειχθῇ τὸ ἀνωτέρω ἀναφερόμενον γεγονός, τὸ ὁποῖον δὲν ἀπέχει δυστυχῶς καὶ πολὺ τοῦ σκανδάλου, καὶ νὰ βεβαιωθῇ διὰ πολλοστὴν φορὰν πῶς διεχειρίζοντο μέχρι τοῦδε τὰ κληροδοτήματα οἱ ἁρμόδιοι, ἂν καὶ οἱ κληροδόται ἀνέθηκαν τὴν ἐκτέλεσίν των εἰς τὰς κορυφὰς τῆς Ἐκκλησίας καὶ τῆς Πολιτείας. Καὶ συνεχίζουσι τὴν τακτικὴν τοῦ νεποτισμοῦ, ὅστις ἐχρησίμευσε μέχρι τοῦδε ὡς σάραξ τοῦ πολιτειακοῦ ἡμῶν ὀργανισμοῦ.

§98Σ. ΙΓΓΛΕΣΗΣ. Μόνος ὁ Μητροπολίτης ἐκλέγει;

§99Γ. ΛΑΜΠΡΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀνέφερα προηγουμένως τί διαλαμβάνει ἡ διαθήκη. Παρακαλῶ μολαταῦτα τὴν Βουλὴν νὰ μὲ παρακολουθήσῃ εἰς τὴν συνέχειαν τοῦ ζητήματος, διότι τυγχάνει ἀπὸ τὰ σοβαρώτερα καὶ μᾶς ἄγει εἰς θλιβερὰς σκέψεις. Εἶναι γνωστὸν, κύριοι Βουλευταί, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν ἐπανειλημμένα ἔχει ἀπευθύνει ἐρωτήματα εἰς τὴν Ἱερὰν Σύνοδον καὶ τὸν πρόεδρον αὐτῆς Σεβασμιώτατον Μητροπολίτην, ἵνα κατὰ τοὺς κανόνας τῆς Ἐκκλησίας μας προβῇ εἰς τὴν πλήρωσιν τῶν χηρευουσῶν ἐπισκοπικῶν ἑδρῶν. Καὶ εἰς τὰ ἐρωτήματα ταῦτα ἀντιτάσσεται, ὡς κοινολογεῖται καὶ ὡς δεικνύεται ἐκ τῆς μὴ ἀπαντήσεως εἰσέτι διὰ τῶν ἀπαιτουμένων προτάσεων, ὅτι δὲν ὑπάρχουσι τὰ κατάλληλα πρόσωπα, ἵνα καταλάβωσιν ἐπαξίως τοὺς ἐπισκοπικοὺς θρόνους, ὅτι οὐδὲ ὁ χρόνος εἶναι εὔθετος, ἐπειδή, ὡς ἠκούσθη καὶ ὑπὸ ἄλλων διεπιστώθη, εἶναι παροῦσα ἡ Βουλὴ καὶ μάλιστα ἐν διπλασίῳ ἀριθμῷ μελῶν, ἄρα κατὰ τοὺς Ἁγίους Συνοδικοὺς καὶ διπλαῖ ἀπαιτήσεις θὰ προβάλλωνται.

§100Σ. ΙΓΓΛΕΣΗΣ. Ποτὲ νὰ μὴ πληρωθῶσιν αἱ ἐπισκοπικαὶ ἕδραι, ἀφοῦ οὕτω σκέπτονται.

§101Ι. ΠΑΤΣΟΥΡΑΚΟΣ. Δὲν εἶναι ἀκριβές.

§102Γ. ΛΑΜΠΡΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶπον ὅτι ἐβεβαιώθη ἐπισήμως. Ἠκούσθη, ἐγράφη καὶ ἐπανειλημμένως ἐτονίσθη καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς ἄλλοτε, ὅτε εἶχεν ὑποβληθῆ σχετικὴ ἐπερώτησις. Δὲν θέλω ὅμως νὰ εἴπω τοῦτο. Λέγω μόνον ὅτι εἰς τὸ ἐγγὺς παρελθὸν εὑρίσκοντο οἱ κατάλληλοι εὐθὺς ὡς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον ἀπηύθυνεν ἐρώτημα, καὶ προετείνοντο μάλιστα καὶ διωρίζοντο οἱ Ἐπίσκοποι κατὰ δωδεκάδας. Ἐνθυμούμεθα δὲ πάντες ὅτι διὰ τοῦ αὐτοῦ φύλλου τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως διωρίζοντο δώδεκα Ἐπίσκοποι καὶ σήμερον ὑποστηρίζεται ὅτι δὲν εἶναι ἡ κατάλληλος ἐποχή — ἴσως διότι ἐπηκολούθησεν ἐπανάστασις, ἥτις ἀτυχῶς δὲν ἔφθασε, φαίνεται, καὶ μέχρι τῆς Ἐκκλησίας μας — δὲν διορίζονται κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον ἤδη οὔτε οἱ δικαστικοὶ κλητῆρες.

§103ΠΕΡ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Κοινολογεῖται ὅτι ἡ Ἱερὰ Σύνοδος δὲν θέλει νὰ προβῇ εἰς πλήρωσιν τῶν ἐπισκοπικῶν ἑδρῶν σήμερον, ὄχι μόνον διὰ τὴν παρουσίαν τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ διότι κυβερνᾷ ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος.

§104Γ. ΛΑΜΠΡΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἔπρεπε, προσθέτω, καθ’ ἣν ἐποχὴν οἱ ἰθύνοντες τὰ τῆς Ἐκκλησίας ἡμῶν τοιαῦτα διαπράττουσιν ὡς διαχειρισταὶ τῶν κληροδοτημάτων καὶ τῶν θελήσεων τῶν διαθετῶν καὶ εὐεργετῶν, αἵτινες ἔπρεπε νὰ θεωρῶνται ὡς ἱεραί, ν’ ἀντιτάσσωνται ἐπιχειρήματα, οἷα προεβλήθησαν προκειμένου περὶ πληρώσεως τῶν ἐπισκοπικῶν ἑδρῶν· ὅτι ἡ παρουσία τῆς Βουλῆς, μάλιστα τῆς Ἀνορθωτικῆς, δρᾷ πιεστικῶς δῆθεν ἐπὶ τῶν ἀγαθῶν προθέσεων τῶν Συνοδικῶν, προκειμένου μάλιστα νὰ γίνωσιν αἱ προτάσεις τῶν Ἐπισκόπων εἰς περίοδον τῆς πολιτειακῆς μας ἀνακαινίσεως. Αἱ περιστάσεις ἐξ ἄλλου αἱ σημεριναὶ καὶ ἡ ἐποχὴ θεωροῦνται λίαν κατάλληλοι, ἵνα ἐγκρίνωνται ὡς ὑπότροφοι οἱ στενοὶ συγγενεῖς τῶν ἐπιτροπευόντων τὰ κληροδοτήματα, ἔστω καὶ ἂν εὑρίσκωνται εἰς τὴν κεφαλὴν τῆς Ἐκκλησίας, ὡς συνέβη ἐπὶ τῶν διαθέσεων τῆς ἀειμνήστου Μαρίας Κασιμάτη, καθ’ ἣν ἐπεκράτησε καὶ πάλιν νὰ ἐπιδιωχθῶσι τὰ καλὰ καὶ συμφέροντα.

§105Γ. ΣΥΓΓΟΥΡΗΣ. Ὡς ἐμφαίνεται ἐκ τοῦ κατατεθέντος καταλόγου ὑπὸ τῆς Πρυτανείας τοῦ Ἐθνικοῦ Πανεπιστημίου, ἐκ τῶν δώδεκα ὑποτρόφων τῶν ἀποσταλέντων εἰς Εὐρώπην πρὸς εὐρυτέρας σπουδὰς ἐκ τοῦ κληροδοτήματος τῆς ἀειμνήστου Κασιμάτη μόνον εἷς εἶναι Ἀμφισσεύς, ἐνῷ κατὰ τὴν ῥητὴν διάταξιν τῆς διαθήκης δέον τὸ ἥμισυ νὰ κατάγηται ἐξ Ἀμφίσσης.

§106Ι. ΠΑΤΣΟΥΡΑΚΟΣ. Ἀφοῦ ἔκαμνον τὰ ἄρρενα θήλεα, κύριε συνάδελφε, τί τὰ θέλετε αὐτά;

§107Γ. ΣΥΓΓΟΥΡΗΣ. Εἶναι λυπηρὸν ὅτι πρόσωπα κατέχοντα τοσοῦτον διακεκριμένην θέσιν ἐν τῷ Κράτει ἐννοοῦσι τοσοῦτον πλημμελῶς νὰ κάμνωσι χρῆσιν τῆς ἐμπιστοσύνης προκειμένου περὶ ἐκτελέσεως τοσοῦτον ἱερᾶς ἐντολῆς. Εὔχομαι δ’ ὅπως εἰς τὸ μέλλον ἡ Πολιτεία ἀσκήσῃ ἐπαρκῆ ἐποπτείαν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ταύτην, ἵνα τοὐλάχιστον ἐν τῷ μέλλοντι μὴ παραβιάζωνται ῥηταὶ διατάξεις τῆς διαθήκης ταύτης. Ἐλπίζω δ’ ὅτι ὁ ἑκάστοτε Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας θέλει ἀσκεῖ τὸν προσήκοντα ἔλεγχον πρὸς ἐκπλήρωσιν τῶν διατάξεων τῆς διαθήκης Κασιμάτη.

§108Δ. ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Ὁ ἔντιμος ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸς πρό τινος χρόνου κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου «περὶ αὐξήσεως τοῦ προσωπικοῦ τοῦ Ἐθνικοῦ τυπογραφείου» μᾶς ἀπεκάλυψεν ὅτι οἱ περισσότεροι τῶν ἐργατῶν τοῦ Ἐθνικοῦ τυπογραφείου, ἄνθρωποι 70 καὶ 80 ἐτῶν, εἶναι τέκνα του. Ἀκριβῶς εἰς τὰ πατρικά του αἰσθήματα καὶ εἰς τὴν πατρικήν του στοργὴν θὰ κάμω ἔκκλησιν. Πρόκειται περὶ τῶν ἐργατῶν τοῦ Ἐθνικοῦ τυπογραφείου. Πρέπει νὰ δηλώσω προκαταβολικῶς ὅτι ἡ ἐπερώτησις δὲν πρόκειται νὰ κακίσῃ οὔτε τὸν ἐργοστασιάρχην οὔτε τὸν διευθυντὴν τοῦ Ἐθνικοῦ τυπογραφείου, τὸν μοναδικῶς ἴσως φιλόπονον καὶ ἔντιμον ὑπάλληλον. Οἱ ἐργάται τοῦ Ἐθνικοῦ τυπογραφείου δεινοπαθοῦσι, καὶ βεβαίως δεινοπαθοῦσιν, ὅταν κρατῶνται μέχρι τῆς 4ης καὶ 5ης ὥρας λόγῳ πολλῆς ἐργασίας, ἡ ὁποία ἐκτελεῖται εἰς τὸ Ἐθνικὸν τυπογραφεῖον. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι, ἐφ’ ὅσον ἔχουσι τὰ πράγματα ὅπως ἔχουσιν, οὐδὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ. Ἀλλὰ δύναμαι ὅμως νὰ διαβεβαιώσω τὴν Βουλὴν ὅτι ὑπῆρξαν ἡμέραι, κατὰ τὰς ὁποίας οἱ ἐργάται, χωρὶς νὰ τύχωσιν οὐδεμιᾶς προσθέτου ἀμοιβῆς, ἐκρατήθησαν μέχρι τῆς πρωίας, διὰ νὰ στοιχειοθετήσωσι Πρακτικὰ τῆς Βουλῆς καὶ ἄλλην ἐργασίαν. Θὰ παρακαλέσω ὅθεν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, τοῦ ὁποίου τὴν πατρικὴν στοργὴν εὐγνωμόνως ἐνθυμοῦνται οἱ ἐργάται τοῦ Ἐθνικοῦ τυπογραφείου, ὅτε ἦτο ἄλλοτε διευθυντὴς αὐτοῦ, εἴτε ν’ αὐξήσῃ τὸ προσωπικὸν αὐτοῦ εἴτε ν’ αὐξήσῃ τὸν μισθὸν αὐτῶν, ὥστε νὰ ἔχωσι κάποιον ἡμιόλιον διὰ τὴν ἐκτάκτως πρόσθετον ἐργασίαν ταύτην.

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μ. Νεγροπόντης ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐκκλησιαστικῶν «διατί δὲν κατετέθη ἡ ζητηθεῖσα σημείωσις περὶ τῶν Σωματείων, ὑπὲρ ὧν διετέθη ἡ ἐξ 20,000 χιλιάδων δρ. πίστωσις συμφώνως τῷ νόμῳ

͵ΓΥΛΗʹ».

Διαγράφεται. Ὁ κ. Χ. Στασινόπουλος ἐρωτᾷ τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας «διατί δὲν κατετέθη ἡ ὑπ’ ἀριθ. 26033 τῆς 16 Ἰουλίου 1849 διαταγὴ τοῦ Ὑπουργείου πρὸς τὸν δασάρχην Ἀρκαδίας περὶ τοῦ δάσους Ταμπακοπούλου».

§110Χ. ΣΤΑΣΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἄλλοτε εἰς τὴν Βουλὴν ὑπέβαλον τοιαύτην ἐπερώτησιν, καὶ δύναται ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ μᾶς πληροφορήσῃ.

§111Λ. ΚΟΡΟΜΗΛΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Θὰ ἐξετάσω.

§112Χ. ΣΤΑΣΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Πολὺ καλά.

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Στασινόπουλος ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν «διατί δὲν κατετέθησαν τὰ ἀπὸ 24 Ἰουνίου 1911 αἰτηθέντα διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 1350 αἰτήσεως ἔγγραφα, ἰδίᾳ τὸ ψήφισμα τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου Ἀθηναίων τῆς 16 Μαρτίου 1881 περὶ τῆς ὁδοῦ Ἀριστοδήμου».

§114Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Θὰ ἐξετάσω.

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέκα ἀξιότιμοι Βουλευταὶ παρακαλοῦσιν, ὅπως προταχθῇ ἡ ὑπ’ ἀριθ. 17 ἐπερώτησις ἡ ἀφορῶσα τὴν ἄσκησιν ἐλέγχου ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης.

§116Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Μὲ τὴν σειράν. Δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ προταχθῇ.

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ δεχόμενοι ὅπως προταχθῇ ἡ ὑπ’ ἀριθ. 17 ἐπερώτησις παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη.

§118Β. ΜΙΧΑΛΕΑΣ. Ἑπόμενον ἦτο, κύριε Πρόεδρε.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀ. Θανόπουλος ἔχει τὸν λόγον «διατί δὲν κατετέθη ὁ φάκελος τοῦ δάσους «Βατσινιᾶς» τῆς ἐπαρχίας Καρδίτσης.

§120Α. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπὸ τῆς ἀρχῆς τῆς Συνόδου, κύριοι Βουλευταί, εἶχον ζητήσει νὰ κατατεθῇ ὁ ἀφορῶν τὸ δάσος «Βατσινιᾶς» τῆς ἐπαρχίας Καρδίτσης φάκελος. Καὶ εἶναι ἀληθὲς ὅτι δὲν ἐπέμενον εἰς τὴν κατάθεσιν τοῦ φακέλου τούτου, ζητήσας ἐξ ἁβροφροσύνης μόνος μου νὰ μελετήσω τοῦτον. Ἤδη ὅμως ἀναγκάζομαι νὰ ζητήσω νὰ κατατεθῇ ὁ φάκελος οὗτος ἕνεκα ἐπανειλημμένων τηλεγραφημάτων τῶν κατοίκων «Βατσινιᾶς». Δύναμαι νὰ σᾶς εἴπω μάλιστα ὅτι ἡ ἀγανάκτησις κατὰ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργίου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας μὲ ἔφερεν εἰς τὸ βῆμα, διότι ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἀνεστάτωσεν ὁλόκληρον τὸν νομὸν Καρδίτσης καὶ ἰδίᾳ τὴν ἐπαρχίαν Ἀγράφων κοινοποιήσασα περὶ τὰς 3,000 ἀγωγῶν. Ἐκτὸς δὲ τοῦ ὅτι ζητεῖ αὐθαιρέτως, δύναμαι νὰ εἴπω, ν’ ἁρπάσῃ τὰ ἀγροτικὰ δάση τῶν Ἀγράφων ἐπὶ πλέον ζητεῖ παρ’ ἑνὸς ἑκάστου τῶν κατοίκων τῆς ἐπαρχίας αὐτῆς καὶ ἀποζημίωσιν συμποσουμένην εἰς 60,000 δραχμῶν. Βεβαίως, κύριοι Βουλευταί, ἀγανακτοῦσιν οἱ κάτοικοι τῆς ἐπαρχίας αὐτῆς, διότι ἀφαιρεῖται ἡ περιουσία των, ἥτις εἶναι ἀνεγνωρισμένη ὑπ’ αὐτῆς τῆς Τουρκίας, ἔπρεπε δὲ ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ συμβουλευθῇ τὸν πίνακα, εἰς τὸν ὁποῖον ὀνομαστὶ ἀναφέρονται τὰ δάση τὰ ἀνήκοντα εἰς τὰς κοινότητας, διὰ νὰ πεισθῇ περὶ τούτου. Πολλάκις μετέβημεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ παρεπονέθημεν εἰς τὸν κύριον Ὑπουργόν, ἀλλ’ ἐλάβομεν τὴν ἀπάντησιν ὅτι αὐτὰ συμβαίνουσι καὶ εἰς τὴν Αὐστρίαν καὶ εἰς τοὺς Παρισίους. Τὸ δάσος «Βατσινιᾶς», δὲν ἦτο ἄλλο τι παρὰ τσιφλίκιον ἀγορασθὲν ὑπὸ τῶν κατοίκων καὶ διανεμηθὲν εἰς κλήρους, ὑπάρχουσι δὲ οἱ τίτλοι αὐτοῦ ἀπὸ τῆς Τουρκικῆς κατοχῆς. Ὡς γνωρίζομεν δέ, ἐπὶ Τουρκικῆς κατοχῆς διὰ δάσος δὲν ἠδύναντο, κατὰ τὸν Τουρκικὸν νόμον, νὰ ἐκδοθῶσι τίτλοι, διὰ τὸ δάσος ὅμως αὐτὸ ὑπάρχει τίτλος κατατεθειμένος ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, διὰ τοῦ ὁποίου ἐμφαίνεται ὅτι οἱ κάτοικοι ἠγόρασαν τὸ δάσος αὐτὸ ἀπὸ τὸν ἰδιοκτήτην του. Οὐχ ἧττον παρὰ τὸ δίκαιον, παρὰ τὸν νόμον, παρὰ τὸν τίτλον, παρὰ πάντα ὅσα δύναμαι νὰ εἴπω τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ ἡ ὑπηρεσία αὐτοῦ ὅλως αὐθαιρέτως ζητεῖ σήμερον ν’ ἀφαιρέσῃ τὸ δάσος αὐτὸ ἀπὸ τοὺς ἰδιοκτήτας του.

§121Ι. ΠΑΤΣΟΥΡΑΚΟΣ. Ἀφοῦ ἐπεμβαίνει εἰς ἡμᾶς τὸ Ὑπουργεῖον, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχομεν δάση.

§122Α. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλοῦσι λοιπὸν ἡμᾶς οἱ κάτοικοι Καρδίτσης νὰ ὑψώσωμεν φωνὴν διαμαρτυρίας κατὰ τοῦ ἀδίκου, τὸ ὁποῖον διαπράττεται κατὰ τῶν κοινοτήτων. Ἐσπεύσαμεν καὶ παρεκαλέσαμεν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μὴ ἀδικήσῃ τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς, ἀλλ’ ἡ αὐτὴ στερεότυπος ἀπάντησις μᾶς ἐδόθη: «Τὰ δάση πρέπει νὰ γίνωσι κοινά· οὕτω πως συμβαίνει καὶ εἰς τὴν Αὐστρίαν». Αὐτὴ εἶναι ἡ φράσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ἀφοῦ τέλος πάντων δὲν μᾶς δίδεται τίποτε, ἀφοῦ μᾶς ἀφαιρεῖται ἡ περιουσία μας, ἡ ἀγορασθεῖσα διὰ χρημάτων, ἀφοῦ ὑπάρχουσι τίτλοι καὶ πάντα τὰ σχετικὰ καὶ διότι ἀκριβῶς ἐν τῷ τίτλῳ ἐκείνῳ ἀναφέρεται ὅτι τὸ δάσος αὐτὸ τῆς «Βατσινιᾶς» καὶ τὸ μέχρι τοῦ βουνοῦ, ἀκριβῶς τὸ βουνὸν ἐκεῖνο, διότι εἰς τὰς ὑπωρείας, ὡς πιστεύω, θὰ γνωρίζῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως, μόνον εἰς τὰς ὑπωρείας ὑπάρχουσι δένδρα, τὸ δὲ ἄλλο μέρος τοῦ βουνοῦ εἶναι ψιλόν, καὶ ἀκριβῶς περὶ ἐκείνου τοῦ μέρους ποιεῖται μνείαν ὁ τίτλος, θὰ παρακαλέσω, λέγω, τὸν κύριον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ μεριμνήσῃ περὶ τῆς προστασίας τῆς περιουσίας μας. Οἱ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἐπωφελούμενοι ἀμφιβολιῶν τινων διὰ διαταγῶν ἐπανειλλημμένων καταλαμβάνουσι καὶ τὸ δάσος τοῦτο, καὶ σπεύδουσι καὶ κοινοποιοῦσι καὶ ἀγωγάς· ἐκεῖ δὲ ποῦ μᾶς χρεωστοῦν μᾶς κάνουν καὶ τὸν παλληκαρᾶ, κατὰ τὸ δὴ λεγόμενον. Ἐδώκαμεν χρήματα, ἠγοράσαμεν, εἴμεθα κάτοχοι δυνάμει τίτλων, δυνάμει πάντων τῶν νομικῶν δικαιωμάτων, καὶ ἐν τούτοις ζητοῦσι νὰ μᾶς ἁρπάσωσι τὴν περιουσίαν μας. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὸν κ. Πρωθυπουργόν, ὅπως τέλος πάντων μὴ δεικνύῃ τόσῳ πολλὴν ἀγάπην, ἐξαιρετικήν, πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, καὶ δὴ μέχρι τοῦ σημείου, ὥστε νὰ θέλῃ νὰ μᾶς ἁρπάσῃ τὰς περιουσίας μας. Μετὰ λύπης μου ἀναγκάζομαι νὰ μετέλθω τοιαύτην γλῶσσαν κατὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἀλλ’ ἀναγκάζομαι νὰ πράξω τοῦτο. Βεβαιωθῆτε ὅτι τὰ Ἄγραφα εὑρίσκονται ἐν ἀναστατώσει. Ἔχουσι γίνει 3000 ἀγωγαί, δι’ ὧν ζητεῖται ἀποζημίωσις καὶ ἀφαίρεσις τῆς περιουσίας αὐτῶν. Θὰ παρεκάλουν δέ, ὅπως γίνῃ μέριμνα περὶ τῶν κατοίκων ἐκείνων, οἵτινες ὡς μόνην περιουσίαν ἔχουσι τοὺς πόρους αὐτῶν τῶν δασῶν καὶ ἐκ τοῦ λεγομένου ’ξωλίθι, ξύλου τινός, μὲ τὸ ὁποῖον βάπτουσι διάφορα ἀντικείμενα, καὶ μερικῶν βαλάνων, καὶ ἄλλα τινὰ μικρὰ εἰσοδήματα, τὰ ὁποῖα παράγουσι τὰ δάση. Δι’ αὐτῶν ἀποζῶσιν· οὐδὲν ἄλλο ἔχουσιν. Ἔρχονται λοιπὸν οἱ τῆς ὑπηρεσίας τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ παραβλέποντες πάντα ταῦτα ζητοῦσι ν’ ἁρπάσωσι τὴν μόνην ταύτην περιουσίαν τῶν κατοίκων. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, ὅστις καὶ ἐμελέτησε καὶ ἐνέκυψε καὶ ἐξήτασε καὶ ἐδημοσίευσεν εἰς τὰς ἐφημερίδας μελέτην ὁλόκληρον ἐπὶ τῶν δασῶν αὐτῶν, ἂς παρακληθῇ νὰ ἐνεργήσῃ παρὰ τῷ Ὑπουργῷ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, διότι ἡμεῖς τρόπον τινὰ ἀποπεμπόμεθα· μᾶς συμβουλεύουσιν ἀντὶ καυσοξύλων νὰ καίωμεν κόπρον. Ἡ κατάστασις αὐτὴ εἶναι ἀπελπιστικὴ καὶ δὲν δυνάμεθα εἰμὴ νὰ συμβουλεύσωμεν τοὺς συμπολίτας μας νὰ πράξωσι πᾶν τὸ δυνατόν, διότι πνίγονται ἀπὸ τὸ δίκαιον καὶ δὲν δυνάμεθα νὰ μὴ τεθῶμεν ἐπὶ κεφαλῆς τῶν διαμαρτυριῶν αὐτῶν.

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ζωγλοπίτης. Ἀπών. Ὁ κ. Θεοδοσόπουλος. Ἀπών.

§124Λ. ΚΟΡΟΜΗΛΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὑπάρχει ἐπερώτησις τῶν Βουλευτῶν κυρίων Γρηγορίου καὶ Φλαμῆ περὶ ἐκνόμου ἐνεργείας τοῦ γενικοῦ γραμματέως τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν. Ἀγνοῶ περὶ τίνος πρόκειται καὶ παρακαλῶ νὰ προταχθῇ, ἐὰν συναινῇ ἡ Βουλή, διότι δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ μένῃ ἐκκρεμὴς τοιαύτη ἐπερώτησις.

§125Θ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Παρακαλῶ ν’ ἀναβληθῇ.

§126Λ. ΚΟΡΟΜΗΛΑΣ. Ὄχι.

§127Θ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Δικαίωμά μου εἶναι, ἂν θέλω, νὰ συζητηθῇ τώρα ἢ ἀργότερον.

§128Λ. ΚΟΡΟΜΗΛΑΣ. Παραιτεῖσθε;

§129Θ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Διόλου,

§130Λ. ΚΟΡΟΜΗΛΑΣ. Πολὺ καλά. Ὅταν ἔλθῃ καὶ ὁ κ. Φλαμῆς, τότε νὰ συζητηθῇ.

§131Θ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Δὲν ἐφανταζόμεθα ὅτι θὰ εἶχεν αὐτὴν τὴν καλωσύνην ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ τὴν προτάξῃ.

§132Ν. ΔΕΛΑΚΟΒΙΑΣ. Αὐτὸς εἶναι ἐκ τῶν ἱκανωτέρων ὑπαλλήλων.

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πετμεζᾶς ἐπερωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας «διατί ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν δὲν κατέθηκε τὴν πρὸ ἡμερῶν ζητηθεῖσαν ἔκθεσιν τοῦ προέδρου τοῦ ἐποπτικοῦ συμβουλίου Εὐρυτανίας τὴν σχετιζομένην πρὸς τὴν ὑπηρεσιακὴν δρᾶσιν τοῦ ἐκεῖ ἐπιθεωρητοῦ τῶν δημοτικῶν σχολείων».

§134Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Τὴν κατέθηκα εἰς τὸ Προεδρεῖον καὶ παρεκάλεσα τὸν κλητῆρα νὰ σᾶς τὴν φέρῃ, ἀλλὰ δὲν σᾶς τὴν ἔφερε.

§135Θ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Εὐχαριστῶ· δὲν ἀμφέβαλλον περὶ τούτου.

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βελλόπουλος συνιστᾷ τὴν ταχεῖαν κατασκευὴν γεφυρῶν Ἀταλάντης καὶ Βελίτσης.

§137Η. ΒΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ νὰ δοθῇ διαταγὴ εἰς τὸν μηχανικὸν Φθιώτιδος νὰ ἐπιμεληθῇ τῆς κατασκευῆς τῶν γεφυρῶν αὐτῶν, διὰ τῶν ὁποίων συγκοινωνεῖ ἡ ἐπαρχία Φθιώτιδος μετὰ τῆς ἐπαρχίας Λοκρίδος.

§138ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κουτούπης ἔχει τὸν λόγον.

§139Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Εἶχον ζητήσει τὴν κατάθεσιν ἐγγράφων ἀφορώντων τὴν ἐνέργειαν τῆς Ὑπερωκεανείου ἑταιρείας κατόπιν προσκλήσεως τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας κατόπιν συζητήσεως, ἥτις διεξήχθη ἐνταῦθα, ἀπῄτησεν ἀπὸ τὴν διεύθυνσιν τῆς Ὑπερωκεανείου ἑταιρείας, ὅπως καταβάλῃ 92 χιλ. δραχμῶν μέρισμα εἰς 4500 μετόχων, ἀφοῦ τὸ μέρισμα τοῦ αὐτοῦ ἔτους, ἤτοι τοῦ 1907, κατέβαλεν εἰς τοὺς λοιποὺς 10.500 μετόχους. Ἡ Ὑπερωκεάνειος ἑταιρεία προσεπάθησε νὰ παρελκύσῃ τὸ ζήτημα, ἀλλ’ ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἐπανέλαβε τὴν ἀπαίτησίν του εἰς τρόπον ὥστε νὰ ἐξαναγκασθῇ· ἠπείλησε μάλιστα πολὺ ὀρθῶς ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὅτι θὰ προέβαινεν εἰς διάλυσιν τῆς ἑταιρείας εἰς περίπτωσιν, καθ’ ἣν δὲν συνεμορφοῦτο πρὸς τὴν διαταγὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Ἡ ἑταιρεία ἐξηκολούθησε νὰ ἀσεβῇ πρὸς τὸν νόμον, πρὸς τὸ καθῆκον, ὅπερ εἶχε, καὶ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, διὰ παντὸς μέσου προσπαθοῦσα νὰ παρελκύσῃ τὸ ζήτημα, καί, ὡς ἔμαθον, βοηθουμένη πλέον εἰς αὐτὴν τὴν περίστασιν καὶ ὑπὸ τοῦ γενικοῦ γραμματέως καθήκοντα ἐκτελοῦντος τμηματάρχου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὅστις εἶναι καὶ Βασιλικὸς ἐπίτροπος τῆς Κυβερνήσεως παρὰ τῇ ἑταιρείᾳ. Διὰ νὰ παρελκύσῃ τὸ ζήτημα, παρέπεμψε τοῦτο εἰς τὴν ἀπόφασιν τῆς γενικῆς συνελεύσεως, ὡς ἐὰν ὑπῆρχεν ἀνάγκη τῆς γενικῆς συνελεύσεως, διὰ νὰ ἀπαντήσῃ, καὶ ὡς ἐὰν δὲν ἦτο δυνατὸν ἡ γενικὴ συνέλευσις νὰ κληθῇ ἐκτάκτως, ὅπως ἀποφασίσῃ. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἡ Ὑπερωκεάνειος ἑταιρεία καθυστερεῖ εἰς 4500 μετόχους 92.000 δρ., ἐνῷ κατέβαλεν ὑπερδιπλάσιον ποσὸν εἰς τοὺς ὑπολειπομένους 10.500 μετόχους, ἀλλὰ τοῦτο ἀφορᾷ πλέον τοὺς ἰδίους μετόχους. Τὸ ζήτημα εἶναι ἤδη κατὰ πόσον τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας θὰ ἐπιτρέψῃ εἰς τὴν ἑταιρείαν ν’ ἀσεβήσῃ πρὸς ἐπανειλημμένας διαταγάς του καὶ κατὰ πόσον τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας σήμερον θὰ ἐπιτρέψῃ ἀτιμωρητὶ εἰς τὴν ἑταιρείαν ταύτην διὰ διαφόρων στρεψοδικιῶν νὰ ἀναβάλῃ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ καθήκοντός της. Πᾶν ἄλλο νομίζω παρὰ ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας πρέπει νὰ προβῇ εἰς τὴν διάλυσιν τῆς ἑταιρείας. Ὀρθὸν εἶναι νὰ ἱδρύωμεν ἑταιρείας καὶ ὄχι νὰ διαλύωμεν, καὶ βεβαίως τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὡς μέσον ἀπειλῆς θὰ μετῆλθε τοῦτο, ὁπωσδήποτε ὅμως πρέπει νὰ ἐξαναγκάσῃ τὴν ἑταιρείαν νὰ συμμορφωθῇ πρὸς τὴν διαταγήν του ἐκτὸς ἂν μεταβάλῃ γνώμην. Ἀλλ’ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον μοὶ κάμνει μεγαλειτέραν ἐντύπωσιν, εἶναι ὅτι παρὰ τῇ ἑταιρείᾳ ταύτῃ διωρίσθη Βασιλικὸς ἐπίτροπος τῆς Κυβερνήσεως ὁ ἐκτελῶν καθήκοντα γενικοῦ γραμματέως τμηματάρχης τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν. Καὶ ἀντὶ νὰ ἐπιβλέπῃ οὗτος καὶ ἐπὶ ἄλλων παραβάσεων, ἐπὶ τὴν ἐκτέλεσιν καὶ ἄλλων καθηκόντων, δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ ὑποχρεώσῃ τὴν ἑταιρείαν πρὸς τὴν στοιχειώδη ταύτης ὑποχρέωσιν.

§140Σ. ΦΟΡΕΣΤΗΣ. Πρέπει νὰ μεταβῇ ὁ εἰσαγγελεύς.

§141Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Βεβαίως ὁ εἰσαγγελεὺς ἔπρεπε νὰ ἐπεμβῇ δι’ ἄλλας παραβάσεις, ἀλλ’ ἤδη πρόκειται οὐχὶ περὶ παραβάσεως, ἀλλὰ περὶ στοιχειώδους ὑποχρεώσεως, τὴν ὁποίαν ἔχει ἐκ τῆς ἰσότητος, διότι ἐπλήρωσε 10.500 καὶ δὲν ἐπλήρωσε 4.500, οὕτω δ’ ἐπέρχεται μέτρον ἄδικον καὶ ἀδικαιολόγητον. Ἡ συνέλευσις τῆς ἑταιρείας δὲν δύναται ν’ ἀφορᾷ τὴν Ἑλληνικὴν Πολιτείαν, ἥτις δύναται ν’ ἀξιώσῃ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν νόμων καὶ νὰ μὴ ἐξαρτήσῃ ταύτην ἐκ τῆς ἀποφάσεως, τὴν ὁποίαν ἤθελε λάβει ἡ συνέλευσις.

§142Σ. ΙΓΓΛΕΣΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶπεν ὅτι μέχρι τοῦ Μαρτίου δίδεται προθεσμία. Πρέπει νὰ μάθωσι νὰ σέβωνται τὸν νόμον.

§143Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἔχετε πληρέστατον δίκαιον· ἡ παρέλκυσις μέχρι τοῦ Μαρτίου εἶναι μέσον διεξόδου. Ἡ ἑταιρεία ὤφειλε νὰ πληρώσῃ τὸ ποσὸν αὐτὸ ἀπὸ τῶν ἀρχῶν τοῦ 1908· ἀδικαιολογήτως λοιπὸν καθυστερεῖ ἐπὶ 4 ἔτη τὸ μέρισμα εἰς τοὺς 4.500 μετόχους. Ἡ παρέλκυσις οὐδένα λόγον ἔχει. Δὲν δύναται νὰ ἐξαρτηθῇ ἡ ὑποχρέωσις τῆς ἑταιρείας ἀπὸ τὴν γενικὴν συνέλευσιν, ἀλλ’ ἡ συνέλευσις ἡ γενικὴ δύναται νὰ κληθῇ ἀμέσως τώρα εἰς ἔκτακτον συνέλευσιν. Ἐκεῖνο ὅμως, τὸ ὁποῖον ἐπιθυμῶ νὰ μάθω, εἶναι κατὰ πόσον ἡ Κυβέρνησις θὰ καταστήσῃ τὴν ἀπόφασίν της σεβαστήν, κατὰ πόσον ἡ ἑταιρεία θὰ ὑποχρεωθῇ εἰς τὴν πληρωμὴν ἄνευ οὐδεμιᾶς ἀνωμαλίας, ἄνευ ἐξαρτήσεως τῆς ἐκτελέσεως τῆς τοιαύτης διαταγῆς ἀπὸ τῆς ἀποφάσεως τῆς συνελεύσεως, ἡ ὁποία ἀφορᾷ τὴν ἐσωτερικὴν ὑπηρεσίαν τῆς ἑταιρείας καὶ ὄχι τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἀποφάσεων καὶ τῶν διαταγῶν τοῦ Ὑπουργοῦ.

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κουλουμβάκης. Ἀπών. Ὁ κ. Μπουφίδης. Ἀπών. Ὁ κ. Χρυσοστάλης.

§145Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Νὰ διαγραφῇ.

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπακυριακόπουλος. Ἀπών. Ὁ κ. Πολυζωγόπουλος. Ἀπών. Ὁ κ. Ἠλιόπουλος.

§147Π. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπουσιάζει ἀτυχῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἐν τούτοις ἐλπίζω ὅτι ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως θέλει μεριμνήσει περὶ τῶν ἀξιώσεων καὶ τῶν ὅσα θὰ λάβω τὴν τιμὴν νὰ εἴπω εἰς τὴν Βουλήν. Δυνάμει εἰδικοῦ νόμου περὶ διανομῆς ἐθνικῶν γαιῶν ἐπετράπη ἡ δήλωσις εἰς τοὺς μὴ κατέχοντας. Ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ εἰδικοῦ ἐκείνου νόμου ἔσπευσαν πολλοὶ καὶ ἔκαμαν τὰς ἀπαιτουμένας δηλώσεις. Ὑπενοεῖτο ὅτι πάντες θὰ ἐλάμβανον πρόνοιαν, ὅπως καταλάβωσι τὰς γαίας ἐκείνας, τὰς ὁποίας ἐδήλωσαν. Ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης τῆς δηλώσεως παραλλήλως τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ἐχρέωσε τοὺς δηλώσαντας καὶ κατελόγιζεν εἰς βάρος αὐτῶν τὰς ἐτησίας ἐκείνας δόσεις. Πολλοὶ ὅμως τῶν δηλωσάντων, εἴτε διότι ἐδήλωσαν ὑπὸ ἄλλο ὄνομα, εἴτε διότι οἱ ἴδιοι δὲν ἠθέλησαν νὰ καταλάβωσι τὰς γαίας, ἔμειναν χρεωμένοι, χωρὶς νὰ περιέλθωσιν εἰς τὴν κατοχήν των αἱ γαῖαι, ἃς ἐδήλωσαν. Ἔλαβεν ἄλλοτε πρόνοιαν ἡ Βουλή, ὅπως ἀπαλλάξῃ τοὺς μὴ κατόχους καὶ ὥρισε χρονικὸν σημεῖον, ὅπως δηλώσωσιν, ἂν παραιτοῦνται τῆς δηλώσεώς των ἢ ὄχι. Πολλοὶ δ’ ἔσπευσαν καὶ ἔκαμαν χρῆσιν τοῦ δικαιώματος τούτου ἐντὸς τῆς προθεσμίας ἐκείνης, τὴν ὁποίαν ἔτασσεν ὁ νόμος ἐκεῖνος. Καὶ ἔκτοτε οἱ δηλώσαντες καὶ μὴ παραιτηθέντες ἐπισήμως συμφώνως πρὸς τὸν νόμον ἐκεῖνον κατεδιώκοντο. Διὰ τοῦτο οἱ κάτοχοι τριῶν χωρίων ζητοῦσι νὰ τοῖς χορηγηθῇ τὸ δικαίωμα.

§148Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Συνεννοηθῆτε μὲ τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν. Ἐὰν υἱοθετήσῃ τὴν πρότασιν αὐτὴν ὁ κ. Ὑπουργός, τὴν υἱοθετῶ καὶ ἐγώ.

§149Π. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εὑρίσκω τὴν εὐκαιρίαν. Τὸ ζήτημα εἶναι ὅτι πρέπει ν’ ἀπαλλαχθῶσιν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἀπὸ τὴν καταδίωξιν, τὴν ὁποίαν ὑφίστανται ἀπὸ τὰ ὄργανα τῆς ἐξουσίας σας. Παρακαλῶ, διότι ὑπεβλήθη πρὸς διόρθωσιν τοῦ ἀτόπου πρότασις νόμου ἰδίᾳ ὑπὸ τῶν συναδέλφων τοῦ νομοῦ Ἀχαΐας καὶ Ἤλιδος, νὰ τὴν υἱοθετήσητε.

§150Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Θὰ εἶναι εὐχῆς ἔργον νὰ διεγράφετο μᾶλλον ὑπὸ τύπον συστάσεως καὶ ὄχι ἐπερωτήσεως, διότι δὲν πταίει ἡ Κυβέρνησις, ἂν ὁ Α ἢ ὁ Β πολίτης, ὁ ὁποῖος δὲν κατεῖχε μέρος γῆς, καίτοι ἡ Πολιτεία τῷ παρέσχε τὰ μέσα, δὲν ἔσπευσε νὰ κάμῃ δήλωσιν τῆς παραιτήσεως. Ὑποβάλλω σύστασιν καὶ παρακαλῶ, ἔχω δὲ δι’ ἐλπίδος ὅτι ἡ Κυβέρνησις θέλει ἀποδεχθῇ τοῦτο, ὅπως παραταθῇ τὸ διάστημα, τὸ ὁποῖον ἀνέγραφεν ὁ νόμος περὶ διακανονισμοῦ τῶν δημοσίων χρεῶν, ἵνα δηλώσωσιν οἱ μὴ κάτοχοι ὅτι δὲν εἶναι κάτοχοι γαιῶν, διότι νομίζω ὅτι ὡς ἐκ τῆς πολυνομίας, τὴν ὁποίαν διέγραψεν ἡ τελευταία Βουλὴ καὶ ἡ ζῶσα τοιαύτη, ἐφθάσαμεν εἰς σημεῖον τοιοῦτον, ὥστε καὶ οἱ νομοθετοῦντες νὰ μὴ εἴμεθα ἐγκρατεῖς τῆς νομοθεσίας, ἡ ὁποία προέκυψεν ἐκ τῆς Βουλῆς ταύτης. Παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἔχω δι’ ἐλπίδος ὅτι θὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν εὐχὴν τῶν ἀντιπροσώπων ἰδίᾳ τοῦ Ἠλειακοῦ λαοῦ.

§151ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Πετροπουλάκης ἐπ’ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων τοῦ δήμου Γούρας.

§152Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Παρακαλῶ ν’ ἀναβληθῇ μέχρις ὅτου προσέλθῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης.

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Πετροπουλάκης.

§154Ν. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Καὶ ἐγώ.

§155ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τάγιας, ὅπως ἀποπερατωθῇ ἡ ἐπὶ τοῦ Ληθαίου ποταμοῦ γέφυρα.

§156Κ. ΤΑΓΙΑΣ. Παρακαλῶ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ ἀναφορά μου.

§157ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γιουβρῆς. Ἀπών. Ἐπ’ ἄλλης ἀναφορᾶς ὁ κ. Καλομενόπουλος.

§158Κ. ΚΑΛΟΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Οἱ ὑφασματέμποροι Σύρου διεβίβασαν ἀναφορὰν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τὴν Βουλὴν αἰτούμενοι προστασίαν κατὰ μέτρου, τὸ ὁποῖον ἔλαβον ἐσχάτως οἱ ὑπάλληλοι ἐκεῖ, μέτρου περιορίζοντος αὐτὴν τὴν διεξαγωγὴν τοῦ ἐμπορίου των. Λυποῦμαι, διότι ἀπουσιάζει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς καταντᾷ ἀκαδημαϊκή, διότι βεβαίως δὲν πρόκειται νὰ κρίνῃ ἡ Βουλὴ τὸ βάσιμον τῶν παραπόνων, ἀλλὰ νὰ εἰσακούσῃ αὐτὰ ὁ κ. Ὑπουργός. Ἐν τούτοις ἔχομεν καθῆκον νὰ συστήσωμεν τὴν ἀναφορὰν καὶ νὰ παρακαλέσωμεν ἔστω καὶ ἀπόντα τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως λάβῃ ταύτην ὑπ’ ὄψιν. Πρόκειται, κύριε Πρόεδρε, περὶ μέτρου, τὸ ὁποῖον καταπιέζει τὸ διαμετακομιστικὸν ἐμπόριον τῆς Σύρου. Εἰς τὴν Σῦρον διεξάγεται εὐρὺ διαμετακομιστικὸν ἐμπόριον, εἶναι δὲ διωργανωμένον κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε γίνεται μεγάλη ἐμπορικὴ κίνησις. Προσέρχονται ἀπὸ τὴν ἀλλοδαπὴν ἔμποροι πολλοὶ καὶ γίνεται ἐμπόριον ἐντὸς τῶν ἀποθηκῶν τῆς διαμετακομίσεως. Τελευταῖον συνεπείᾳ ἔριδος ἐπισυμβάσης μεταξὺ τῶν διαφόρων ἐκεῖ ὑπαλλήλων καὶ ἄλλων περιστατικῶν, τὰ ὁποῖα εἶναι περιττὸν νὰ ἐξιστορήσω, ἵνα μὴ ἀπασχολήσω τὴν Βουλήν, συνεπείᾳ αὐτῆς τῆς ἔριδος ἐλήφθη μέτρον, κατὰ τὸ ὁποῖον εἶναι ὑποχρεωμένοι οἱ ἀποταμιεύοντες τὰ βαμβακερὰ ὑφάσματα νὰ μὴ τὰ ἀποταμιεύωσι διὰ καταμετρήσεως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν τεμαχίων, ἀλλὰ καὶ διὰ ζυγίσεως. Τὸ πρᾶγμα ἐκ πρώτης ὄψεως φαίνεται ὅτι δὲν ἔχει ἀξίαν, ἀλλὰ διὰ τοὺς διεξάγοντας τὸ ἐμπόριον αὐτό, δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔστειλαν τόσα τεμάχια ἀπὸ τὸ ἓν καὶ τόσα ἀπὸ τὸ ἄλλο, τὸ πρᾶγμα ἔχει μεγίστην σημασίαν. Ἂν ἦτο παρὼν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος γνωρίζει πῶς διεξάγεται ἡ οἰκονομικὴ ὑπηρεσία, θὰ ἐνόει ἀμέσως τὴν σημασίαν τοῦ μέτρου, καὶ κατὰ πόσον τοῦτο εἶναι καταπιεστικὸν διὰ τοὺς ἐμπόρους καὶ τοὺς φορολογουμένους, καθόσον εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ κάμνωσιν ἰδιαιτέραν αἴτησιν ἀποστολῆς δι’ ἕκαστον ἐμπόρευμα, ἰδιαιτέρας πράξεις διαμετακομίσεως, νὰ καταναλώσωσι πολλὰ χαρτόσημα, νὰ ὑποστῶσι πολλὰ ἔξοδα καὶ ἄδικον φορολογίαν, ν’ ἀπασχοληθῶσι δ’ ἀφ’ ἑτέρου οἱ ὑπάλληλοι αὐτῶν ἐπὶ πολὺν χρόνον. Τὸ παράπονον τοῦτο μοὶ ἐξέθηκαν οἱ συμπολῖταί μου ἔμποροι διὰ μακρῶν· ἐν περιλήψει ἐξέθηκα τοῦτο πρὸς τὴν Βουλὴν καὶ διὰ τοῦτο παρακαλῶ, ἵνα, εἰ δυνατόν, εἰσακουσθῶσι ταῦτα, καὶ διατάξῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τὴν ἄρσιν αὐτοῦ τοῦ ἀσκόπου μὲν διὰ τὸ Δημόσιον, ἐπιζημίου δὲ διὰ τοὺς ἐμπόρους μέτρου.

§159ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σκάσης. Ἀπών. Ὁ κ. Καμπάνης.

§160Ν. ΚΑΜΠΑΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, καὶ ἄλλοτε ἐγένετο λόγος ἐνώπιον τῆς Βουλῆς περὶ τοῦ ζητήματος τούτου· δὲν ἔχω εἰμὴ νὰ συνενώσω τὰς παρακλήσεις μου πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν συμφωνῶν καθ’ ὁλοκληρίαν μὲ τὰς συστάσεις τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου καὶ νὰ δηλώσω πρὸς τὴν Βουλὴν ὅτι, ἂν ἐξακολουθήσῃ τὸ μέτρον αὐτό, καὶ τὸ διαμετακομιστικὸν ἐμπόριον τῆς Σύρου θὰ ἐκλείψῃ καὶ ὁ τόπος θὰ ζημιωθῇ, διότι τὸ μόνον ἐμπόριον, τὸ ὁποῖον ἀπέμεινεν ἐκ τοῦ ἄλλοτε ἀνθοῦντος ἐμπορίου τῶν ὑφασμάτων, εἶναι τὸ διαμετακομιστικὸν ἐμπόριον. Ἂν λοιπὸν τὸ ληφθὲν μέτρον, τὸ ὁποῖον οὐδαμῶς εἶναι νόμιμον, ἐξακολουθήσῃ ὑφιστάμενον, νὰ εἶναι βεβαία ἡ Βουλὴ ὅτι τὸ ἐμπόριον αὐτὸ θὰ καταστραφῇ καὶ ὁ τόπος θὰ ζημιωθῇ μεγάλως.

§161ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἐξαρχόπουλος.

§162Γ. ΕΞΑΡΧΟΠΟΥΛΟΣ. Ὡς διεξήγετο μέχρι σήμερον ἡ ὑπηρεσία τῆς διαμετακομίσεως ἐν Σύρῳ, οὐδεμία ζημία εἰς τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου προσεγίνετο, ἐνῷ διὰ τοῦ διαταχθέντος μέτρου, διὰ τοῦ ὁποίου ἐπεξετάθη ἡ ζύγισις τῶν βαμβακερῶν ὑφασμάτων, ἡ ὁποία ἐγίνετο μόνον εἰς τὰ λινᾶ, πλήττει εἰς τὰ καίρια τὸ ἐμπόριον τὸ διαμετακομιστικόν, ὅπερ εἶναι τὸ μόνον ὑπάρχον. Δι’ αὐτὸ θὰ παρακαλέσω ν’ ἀρθῇ τὸ μέτρον αὐτὸ καὶ νὰ ἰσχύσῃ ὅ,τι ἴσχυεν, ἵνα μὴ γίνωνται τόσαι πράξεις ἀποταμιεύσεως, ἀλλὰ ν’ ἀναφέρηται μία πρᾶξις καὶ νὰ μὴ γίνηται ὅ,τι καὶ εἰς τὰ λινᾶ ὑφάσματα, διότι ἐν ἐναντίᾳ περιπτώσει θὰ παύσῃ διενεργούμενον ἐν Σύρῳ διαμετακομιστικὸν ἐμπόριον ἐπὶ ζημίᾳ ἀνεπανορθώτῳ τῶν ἐμπορικῶν συμφερόντων τῆς νήσου.

§163ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βαφειαδάκης. Ἀπών. Ὁ κ. Γαϊτᾶνος.

§164Γ. ΓΑΪΤΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατόπιν τῶν λεχθέντων ὑπὸ τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων ἐγὼ ὁ οὐδόλως ἄλλως εἰδικὸς εἰς τὰ τοῦ ἐμπορίου δὲν δύναμαι νὰ προσθέσω τι παρὰ νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ ἄρῃ τὸ μέτρον, ἀπὸ τὸ ὁποῖον μεγάλη ζημία ἐπέρχεται εἰς τὸ ἐμπόριον ἐν Σύρῳ.

§165ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαδάμ. Ἀπών. Ὁ κ. Ἀλαβάνος.

§166Κ. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Τὴν κατάστασιν ἐξέθηκαν οἱ προλαλήσαντες καὶ εἶναι περιττὸν νὰ ἐπαναλάβω τὰ λεχθέντα.

§167ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καΐρης· παραιτεῖται. Ὁ κ. Ζαμᾶνος ἐπίσης. Ὁ κ. Παπακυρίτσης, ὅπως συστήσῃ ν’ ἀναγραφῶσιν εἰς τοὺς πίνακας ὑλοτομίας πρὸς ἀνθράκευσιν τὰ δάση Καΐτσης, Ἀπιδιᾶς, Ζωγλόπης κλπ. Ἀπών. Ὁ κ. Ζωγλοπίτης Ἀπών. Ὁ κ. Μπούσδρας Ἀπών. Ὁ κ. Σῖμος «διατί δὲν κατετέθη φάκελος αἰτηθεὶς περὶ τῆς παρανόμου μεταθέσεως τοῦ ἱερέως Χ. Τσοκᾶ ἐκ τῆς ἐνορίας Ἁγίου Νικολάου Ἄρτης εἰς Πέτα.

§168Σ. ΣΙΜΟΣ. Ἦτο ἀναγεγραμμένη πρὶν ἢ κατατεθῇ ὁ φάκελος.

§169ΠΕΡ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Καὶ ἐγὼ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ τὰ κατάλληλα μέτρα.

§170Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Βεβαίως θὰ ἐλαμβάνοντο πρότερον, ἀλλὰ δυστυχῶς ἀπεβίωσεν ὁ Ἐπίσκοπος.

§171ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μιχαλέας ἐπερωτᾷ «διατί δὲν ἐξασκεῖ ἡ Κυβέρνησις τὴν ὑπὸ τοῦ νόμου ἐπίβλεψιν ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης καὶ ἐν γένει τῶν πιστωτικῶν ἱδρυμάτων».

§172Β. ΜΙΧΑΛΕΑΣ. Βεβαίως οἱ πλεῖστοι ἐξ ὑμῶν, κύριοι συνάδελφοι, ἔχετε ὅλον τὸ δικαίωμα νὰ μὲ χαρακτηρήσητε ὡς ἀφελῆ, ἀφοῦ ζητῶ ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης πράγματα σχεδὸν ἀδύνατα.

§173Ι. ΦΟΥΡΙΔΗΣ. Οὐδὲν ἀδύνατον.

§174Β. ΜΙΧΑΛΕΑΣ. Σχετικῶς· ἀνθρωπίνως ἀδύνατον. Ὅτι δὲ τοῦτο οὕτως ἔχει θὰ καταδειχθῇ ἐκ τῆς ὅλης συζητήσεως, ἡ ὁποία θὰ γίνῃ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ καὶ ὑπὸ ἄλλων ἀξιοτίμων συναδέλφων, οἵτινες καὶ τὸν λόγον χειρίζονται καλῶς καὶ πράγματα γνωρίζουσι περισσότερα. Οὐδαμοῦ τοῦ πεπολιτισμένου κόσμου ὑπάρχει παρόμοιον φαινόμενον, ὅπως τὸ παρ’ ἡμῖν, τουτέστι νὰ ὑπάρξῃ Τράπεζα, ὡς ἡ λεγομένη Ἐθνικὴ Τράπεζα, ἡ ὁποία εἰς οὐδένα ἀπολύτως νὰ ὑπόκειται πραγματικὸν ἔλεγχον. Πρὶν ἢ εἰσέλθω εἰς τὸ κύριον ζήτημα θὰ γνωρίσω πρὸς τὴν Βουλήν, ἡ ὁποία βεβαίως δὲν ἔχει ἰδέαν, τί θὰ εἴπῃ τσαρισμός, διὰ νὰ συλλάβῃ περὶ αὐτοῦ ἀμυδράν τινα ἰδέαν.....

§175ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Τί; τί;

§176Β. ΜΙΧΑΛΕΑΣ. Ἀπολυταρχισμός.... Ἔλαβον ἀφορμήν, κύριοι Βουλευταί, κατὰ τὸ παρελθὸν θέρος νὰ μεταβῶ εἰς τὴν Ἐθνικὴν λεγομένην Τράπεζαν, κατ’ ἐμὲ δὲ Κρεμλῖνον. Συμπολίτης μου εἶχεν ὑποβάλει αἴτησιν πρὸς τὸ ἐν Καλάμαις ὑποκατάστημα τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης διὰ τὴν σύναψιν κτηματικοῦ δανείου, καὶ τοῦτο, διότι ὁ ἀτυχὴς ἐκεῖνος ἄνθρωπος εἶχε περιπλακῆ εἰς τοὺς ὄνυχας καὶ τὰς παγίδας τῶν τοκογλύφων, οἵτινες καταμαστίζουσι τὸν ἀτυχῆ μας τόπον. Διὰ ν’ ἀπαλλαγῇ λοιπὸν ἀπὸ τὸν ὑπέρογκον τόκον, τὸν ὁποῖον ἐπλήρωνεν εἰς τοὺς δανειστάς του, ἔκρινε καλὸν νὰ ζητήσῃ χρήματα ἀπὸ τὸ λεγόμενον ἐθνικὸν ἵδρυμα. Ἀπηυθύνθη πρὸ τὸ ὑποκατάστημα τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ἐν Καλάμαις καὶ ὁ διευθυντὴς ἐκείνου προθύμως ἔστερξε νὰ χορηγήσῃ τὸ αἰτούμενον δάνειον, ἀφοῦ ἐνεργηθῶσιν αἱ ἀπαραίτητοι διατυπώσεις. Αἱ διατυπώσεις ἐνηργήθησαν, καὶ ἐννοεῖται ὅτι διὰ τὴν ἐνέργειαν πασῶν αὐτῶν τῶν διατυπώσεων ἐχρειάσθη ὡρισμένον χρονικὸν διάστημα, σχετικῶς μακρόν, καὶ ὁ ἀτυχὴς ἐκεῖνος ἄνθρωπος ὑπεβλήθη εἰς διαφόρους δαπάνας καὶ δὴ δυσαναλόγους πρὸς τὴν οἰκονομικήν του κατάστασιν. Κατὰ τὴν τελευταίαν ὅμως στιγμήν, καθ’ ἣν ἐνόμισε τέλος πάντων ὅτι ἡ αἴτησίς του πραγματοποιεῖται, ἔδοξε τῷ διευθυντῇ τοῦ ἐν Καλάμαις ὑποκαταστήματος, ἔδοξεν αὐτῷ, τῷ ἐν σμικρῷ Τσάρῳ, ν’ ἀρνηθῇ ἄνευ λόγου τὴν παραχώρησιν τοῦ δανείου. Ὡς ἦτο ἑπόμενον, ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς ἐδέησε νὰ καταφύγῃ εἰς τὴν μεγάλην δύναμιν, εἰς ἣν καταφεύγουσιν οἱ πτωχοὶ καὶ οἱ ἀδύνατοι, καὶ ἡ δύναμις αὕτη εἶναι ἡ Βουλὴ καὶ ὁ Τύπος.

§177Ν. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Μήπως γνωρίζετε τὸν λόγον, ἕνεκα τοῦ ὁποίου ἀπερρίφθη ἡ αἴτησις;

§178Β. ΜΙΧΑΛΕΑΣ. Μάλιστα· γνωρίζω ὅτι λόγοι πολιτικοὶ ἐξηνάγκασαν τὸν διευθυντὴν τοῦ ὑποκαταστήματος νὰ ἀπορρίψῃ τὴν αἴτησιν, ἀφοῦ, ἐπαναλαμβάνω νὰ σᾶς εἴπω, ὑπέβαλεν εἰς δυσαναλόγους δαπάνας τὸν αἰτοῦντα.

§179ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πῶς λέγεται ὁ διευθυντής;

§180Β. ΜΙΧΑΛΕΑΣ. Καρβούνης· εἰς τὴν περίστασιν δὲ ταύτην ἐφάνη ὑπὸ πᾶσαν ἔποψιν κάρβουνο, διότι ἔκαυσε δυστυχῆ ἄνθρωπον καὶ ἐμουντζούρωσε τὸν νόμον καὶ ἐνέπαιξε τὴν κοινωνίαν. Καὶ ἐπειδὴ ὁ τύπος καί τινες τῶν Βουλευτῶν καὶ τῶν πολιτῶν διισχυρίσθησαν καὶ διισχυρίζονται ὅτι ἡμεῖς οἱ Βουλευταὶ ὀχυρούμενοι ὄπισθεν τῆς ἀσυλίας θίγομεν ἐνίοτε πρόσωπα, δηλῶ ὅτι τοιαύτην πρόθεσιν βεβαίως δὲν ἔχω, καί, ἂν φράσις τις θεωρηθῇ ὡς τοιαύτη, δηλῶ ὅτι δὲν ὀχυροῦμαι ὄπισθεν τῆς βουλευτικῆς ἀσυλίας καὶ εἶμαι πρόθυμος νὰ δώσω πᾶσαν ἱκανοποίησιν, δηλῶ δὲ τοῦτο, διότι πρὸ ὀλίγου ἀκριβῶς μοὶ ἐγένετο τοιοῦτος ὑπαινιγμός. Ἦλθε λοιπὸν ὁ δυστυχὴς ἐκεῖνος συμπολίτης μου εἰς τὰς Ἀθήνας, ἔτρεξε δεξιὰ καὶ ἀριστερά, ἀλλ’ εἰς μάτην. Ἔφθασε καὶ μέχρις ἐμοῦ. Τότε ἠναγκάσθην νὰ καταφύγω εἰς φίλους μου ἐδῶ Βουλευτὰς καὶ μή, ὅπως παρακαλέσωσι τὸν ἐν Ἑλλάδι Τσάρον καὶ δόξῃ αὐτῷ ν’ ἀποδώσῃ τέλος πάντων τὸ δίκαιον. Κύριε Πρωθυπουργέ, δὲν ἐννοῶ τὸν Τσάρον τὸν νέον, διὰ νὰ μὴ προκαλέσω διεθνεῖς περιπλοκάς, ἀλλὰ τὸν πρὸ τριακοσίων ἐτῶν, διότι ὁ Τσάρος ὁ σημερινὸς εἶναι εὐγενὴς καὶ μειλίχιος ἄνθρωπος καὶ φιλάνθρωπος!

§181Σ. ΦΟΡΕΣΤΗΣ. Δὲν δύναμαι ν’ ἀκούω διὰ τὸν διευθυντὴν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ὁ ὁποῖος εἶναι ὁ εὐγενέστερος τῶν ἀνθρώπων.

§182Β. ΜΙΧΑΛΕΑΣ. Κύριε Φορέστη, τὰ φαινόμενα πολλάκις ἀπατῶσι, πρὸς δὲ δὲν πρέπει τις νὰ ἐπαίρηται ἐπὶ πατραγαθίᾳ, ἀλλ’ ὁ ἴδιος νὰ προσπαθῇ νὰ καταστήσῃ τοιοῦτον τὸν ἑαυτόν του, ὥστε καὶ αὐτὸς ἐπαξίως νὰ φέρῃ εὐγενὲς ὄνομα καὶ εἰς τοὺς ἀπογόνους νὰ παραδώσῃ παρόμοιον.

§183ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Θεωρῶ καθῆκόν μου νὰ εἴπω ὅτι ὁ διευθυντὴς τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης φέρει ἀξιώτατα τὸ ὄνομά του.

§184Β. ΜΙΧΑΛΕΑΣ. Ἀνέμενον τοιαύτην παρὰ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ ἀπάντησιν. Ἐγὼ ἔδωκα ὅμως ἀπάντησιν πῶς ἐννοῶ τὴν εὐγένειαν καὶ εἶπον ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐπαίρηταί τις ἐπὶ πατραγαθίᾳ, ἀλλ’ αὐτὸς ἑαυτὸν νὰ καθιστᾷ εὐκλεᾶ καὶ ἔνδοξον, ἵνα τὴν δόξαν καὶ τὴν εὔκλειαν εἰς τοὺς μετὰ ταῦτα ἐγκαταλείπῃ. Ἔκαμα εἶδός τι ἀφορισμοῦ. Πᾶσαί μου αἱ ἐνέργειαι ἀπέβησαν εἰς μάτην, καὶ τοῦτο, διότι ἐγὼ μὲν ὡς ὅπλον εἶχον τὸ δίκαιον καὶ τὴν ἀλήθειαν, ἐκεῖνος δὲ ὡς ὅπλον τὸ μέσον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον σπανιώτατα δυστυχῶς καταβάλλεται καὶ πάντοτε σχεδὸν νικᾷ. Ἠναγκάσθην παρὰ τὴν θέλησίν μου, διότι αἰσθάνομαι ἀπέχθειαν νὰ ἐγγίζω καὶ προσεγγίζω ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον τοὺς κατόχους τοῦ σατανικοῦ τούτου μέσου, καὶ μετέβην διὰ πρώτην φορὰν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν. Ἐκεῖ εὗρον τὸν κ. διευθυντήν, ὁ ὁποῖος μὲ ἐδέχθη καὶ ὑπεδέχθη καθ’ ὃν τρόπον γνωρίζετε ὅτι δέχονται καὶ ὑποδέχονται ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι σφυρηλατοῦσι καὶ χαλκεύουσι δεσμὰ διὰ τὸ πλῆθος, τὰ ὁποῖα τοῖς δίδει καὶ τοῖς χορηγεῖ ὁ ἀπαίσιος πλοῦτος, καὶ οἵτινες περιφρονοῦσι καὶ μυκτηρίζουσι Θεὸν καὶ θρησκείαν, δίκαιον καὶ ἀνθρωπισμόν. Παρέστησα πρὸς αὐτὸν τὰ παράπονα τοῦ συμπολίτου μου τὰ ἀπολύτως δίκαια, τὰ ὁποῖα καὶ αὐτὴ ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα εἶχε δεχθῆ καὶ ἀναγνωρίσει. Ὁ διευθυντὴς μὲ παρέπεμψεν εἰς τὸν διοικητὴν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. Ἐκεῖ, κύριοι Βουλευταί, ἐπείσθην ὅτι δὲν ἤμην παρὰ εἷς μουζῖκος, μουζῖκος δέ, ὡς γνωρίζετε πάντες, εἶναι ὁ Ῥῶσος χωρικός, ὁ ὁποῖος ἀπέναντι τῶν ἐπιγείων θεῶν οὐδεμίαν ἔχει ἀξίαν οὔτε ὡς ἄνθρωπος οὔτε ὡς πρᾶγμα. Ἤρχισα νὰ ὁμιλῶ, ἀλλ’ ἡ ἀπάντησις ἦτο ὅλως ἀλλοία ἀπὸ ὅ,τι ἀνέμενον. Δὲν εἶχον βεβαίως ἐλπίδας νὰ ἐπιτύχω τοῦ δικαίου, ἀφοῦ μάλιστα ἀξιότιμοι φίλοι καὶ συνάδελφοι δὲν ἴσχυσαν νὰ πείσωσι τοὺς περὶ τὴν Τράπεζαν, ἀλλ’ εἶχον τὴν ἀξίωσιν καὶ ὡς ἄνθρωπος, καὶ ὡς ἐπιστήμων καὶ ὡς Βουλευτὴς νὰ τύχω εὐπρεποῦς ὑποδοχῆς. Μεθ’ ὅλου τοῦ προσήκοντος σεβασμοῦ, διότι εὑρισκόμην ἀπέναντι προσώπου καὶ λόγῳ ἡλικίας καὶ λόγῳ κοινωνικῆς θέσεως καὶ λόγῳ ὀνόματος ἀξίου παντὸς σεβασμοῦ, ὡμίλησα πρὸς αὐτὸν μὲ ὅλην τὴν λεπτότητα καὶ τὴν εὐγένειαν, τὴν ὁποίαν μοὶ δίδει ἡ ἀνατροφή μου καὶ ἡ μόρφωσις. Ἡ ἀπάντησις ἦτο· «Σύ...». Ἦτο ἡ πρώτη φορά, καθ’ ἣν μετέβαινον εἰς τὴν Τράπεζαν καὶ τὸ σὺ αὐτὸ τὸ πρὸς ἐμὲ ἀπευθυνόμενον ὑπέλαβον ὅτι ἐλέγετο λόγῳ τῆς ἡλικίας τῆς ὁπωσδήποτε προκεχωρημένης τοῦ κ. Διοικητοῦ· ἀλλ’ αὐτὸ ἐξηκολούθει νὰ ἐπαναλαμβάνηται, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον μὲ ἐξήγειρε, καὶ ὑπέδειξα ὅτι ἔχει ὑποχρέωσιν καὶ καθῆκον ὁ κ. Διοικητὴς ὁμιλῶν πρὸς ἀντιπρόσωπον τοῦ ἔθνους, πρὸς ἐπιστήμονα, νὰ φέρηται οὐχὶ ὅπως φέρεται πρὸς τοὺς κατωτάτους αὐτοῦ ὑπαλλήλους, ἀλλ’ ὡς ἴσος πρὸς ἴσον. Ἡ διατύπωσις τῶν παραπόνων μου καὶ τῶν παρατηρήσεών μου ἐγένετο, φαίνεται, κατὰ τρόπον τοιοῦτον, ὥστε ὁ κ. Διοικητὴς ἀμέσως μετέτρεψε τὴν φρασεολογίαν του καὶ μοὶ ὡμίλησε κατὰ τρόπον πραγματικῶς προσήκοντα. Ἠναγκάσθην νὰ ὁμιλήσω κατὰ τρόπον αὐστηρόν, διότι διεῖδον ἐν τῷ προσώπῳ μου θιγόμενον καὶ τὸν ἄνθρωπον καὶ τὸν ἐπιστήμονα καὶ τὸν Βουλευτὴν καὶ τὴν κοινωνίαν καὶ συνεπῶς οὐδέποτε ἠδυνάμην ν’ ἀνεχθῶ παρόμοιόν τι. Τὸ δάνειον, κύριοι Βουλευταί, σχεδὸν ἐπέτυχεν. Αὐτὸ τὸ λέγω διὰ τὴν ἱστορίαν καὶ πρὸς γνῶσιν καὶ συμμόρφωσιν. Ἀλλὰ τοιαύτη ἐπιτυχία δὲν ἦτο παρὰ δόλωμα καὶ παγίς, εἰς ἣν δὲν ἐνέπεσα. Δὲν ἦτο λόγος διότι ὁ ἀτυχὴς αὐτὸς ἄνθρωπος εἶχε τὸ δίκαιον καὶ παρεχωρήθη τὸ δάνειον, ἀλλ’ ἄλλος λόγος σατανικός, τὸν ὁποῖον ὑμεῖς δὲν ἠμπορεῖτε νὰ μαντεύσητε.

§185Δ. ΧΗΝΙΑΔΗΣ. Παρακαλῶ νὰ μᾶς ἀνακοινώσητε τὸν λόγον αὐτόν.

§186Β. ΜΙΧΑΛΕΑΣ. Διὰ τῆς παραχωρήσεως, ἀξιότιμε κύριε συνάδελφε, ἐνόμισαν ὅτι ἠδύναντο ν’ ἀφαιρέσωσι τὴν πολιτικήν μου παρθενίαν, ἣν ἐπιμελῶς ἐφύλαξα καὶ θὰ διαφυλάξω. Μόνον ἡ Κυβέρνησις ἐπέτυχε τοῦτο, ἀλλὰ καὶ αὕτη εἰς κρισίμους τοῦ ἔθνους περιστάσεις. Λέγω τοῦτο, διότι ἐλέχθη ὅτι ἐνέδωκα εἰς κυβερνητικοὺς πειρασμούς. Ἀπέκρουσα λοιπὸν τὴν πρότασιν ἐκείνην καὶ κατέθηκα τὴν ἐντολήν, εἰπὼν εἰς τὸν συμπολίτην μου νὰ κάμῃ ὅ,τι θέλει. Ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς ἐνήργησεν, ἔτρεξε, παρεκάλεσε καὶ ἐπὶ τέλους ἐπέτυχε τὸ δάνειον αὐτοῦ ἐξ ἄλλης Τραπέζης. Σημειωτέον δ’ ὅτι ἡ ἀξία τοῦ κτήματος κατ’ ἐκτίμησιν τῆς ἰδίας Τραπέζης ἦτο τετραπλασία τοῦ ζητουμένου δανείου.

§187Χ. ΔΙΚΑΙΟΣ. Εἴπετε ὅτι διὰ πολιτικοὺς λόγους ἀπερρίφθη ἡ αἴτησις. Πολιτεύεται ἡ Τράπεζα;

§188Β. ΜΙΧΑΛΕΑΣ. Θ’ ἀποδείξω ὅτι πολιτεύεται κατὰ τρόπον ἀνέλπιστον καὶ ἀπερίγραπτον. Ὅτι δὲ πολιτεύεται καὶ ἐμπορεύεται ἡ Τράπεζα ἀποδεικνύεται ἐκ τοῦ ἑξῆς· ἔχει μετοχὰς 1000 δραχ. καὶ αἱ μετοχαὶ αὗται ἔφθασαν εἰς τὸ τετραπλάσιον. Πολιτεύεται ἡ Τράπεζα, διότι εἰς τοὺς ἰσχυροὺς τῆς ἡμέρας ἔχει δώσει δάνεια ἄνευ οὐδεμιᾶς ὑποχρεώσεως ἢ ὑποχρεώσεως ἐντελῶς ἀφερεγγύου, τὰ ὁποῖα δάνεια οὐδέποτε ἐζητήθησαν καὶ οὐδέποτε θὰ ζητηθῶσιν.

§189ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἴσως αὐτὰ ἐγίνοντο πρίν, ἀλλὰ νῦν δὲν γίνονται.

§190Β. ΜΙΧΑΛΕΑΣ. Ἐὰν προκληθῶ ὑπὸ ἐνδιαφερομένων, οἱ ὁποῖοι παρακάθηνται ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, οὐδεμίαν ἔχω δυσκολίαν καὶ τὰ ποσὰ νὰ καταγγείλω καὶ τὰ πρόσωπα. Ἐπὶ τῆς ἐποχῆς τοῦ ἀειμνήστου Τρικούπη διωρίσθη νομάρχης ἐν Ἀθήναις ἔντιμος ἄνθρωπος. Ὁ πολίτης ἐκεῖνος ἐδήλωσε πρὸς τὸν ἀείμνηστον Τρικούπην ὅτι δὲν θέλει τὴν θέσιν αὐτήν, διότι θὰ εἶναι ἠναγκασμένος καθ’ ὅλην τὴν γραμμὴν νὰ ἐκτελῇ τὸ καθῆκόν του καὶ νὰ ἐξασκῇ τὰ δικαιώματά του. Ὁ Τρικούπης ἐπέμενε νὰ δεχθῇ τὸν διορισμόν, τὴν δὲ μεθεπομένην ἡμέραν ὁ νομάρχης ἅμα τῷ διορισμῷ αὐτοῦ ἀμέσως ἔσπευσεν εἰς τὸν ἔλεγχον τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. Ὦ δύναμις παντοδύναμος! Τὴν μεθεπομένην ἀκριβῶς ἡμέραν ὁ λαμπρὸς ἐκεῖνος ὑπάλληλος καλεῖται ὑπὸ τοῦ Τρικούπη, ὅστις, φαίνεται, ὑπὸ σιδηρᾶς ἀνάγκης πιεζόμενος χάριν ἄλλων ἴσως σκοπῶν ὑπέδειξεν εἰς αὐτὸν ὅτι πρέπει νὰ παραιτηθῇ, καὶ ὁ ὑπάλληλος ἐκεῖνος παρῃτήθη. Οὐδεὶς ἀπολύτως ἔλεγχος τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ὑπάρχει, κύριοι Βουλευταί, καὶ οὐ μόνον τοῦτο, ἀλλ’ ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα εἶναι ὀνόματι μόνον Τράπεζα, πράγματι δὲ ἵδρυμα ἁρπακτικώτατον, τὸ ὁποῖον δὲν ἀρκεῖ ὅτι ἁρπάζει καθ’ ὃν τρόπον ἁρπάζουσιν ἐκεῖνοι, οἵτινες εἰς τὸν χρυσὸν ἐγγίζουσι καὶ προσεγγίζουσι, τὸ χρῆμα τοῦ λαοῦ, ἀλλὰ συγχρόνως διὰ τῶν μέσων τῆς ἁρπαγῆς καὶ ἀποφυγῆς τοῦ ἐλέγχου διαφθείρει πρόσωπα καὶ ἤθη. Ὥστε διπλοῦν προκύπτει τὸ κακόν. Μὴ λησμονεῖτε δὲ ὅτι παντοδύναμος Ὑπουργός, θαυμάσιος ἄνθρωπος, μεμορφωμένος καθ’ ὅλην τὴν γραμμήν, ἔστερξε νὰ φύγῃ τῆς Ἀρχῆς καὶ νὰ καταθέσῃ τὸ ἀξίωμά του, διότι οὕτως ἤθελεν ἐκείνη. Ἀλλ’ εἶναι τοῦτο μόνον; Πάντες ἐγείρονται καὶ ἐξεγείρονται ὅτι τὸ λαχεῖον τοῦ στόλου ὁλονὲν χανδακώνεται. Οἱ ἁρμόδιοι προσποιοῦνται ὅτι ἀγνοοῦσι τί συμβαίνει, διότι δὲν θέλουσι ν’ ἀναζητήσωσι τὸ αἴτιον πόθεν τέλος πάντων προκύπτει ἡ τοιαύτη κατάστασις. Ἐδόθη, κύριοι Βουλευταί, διὰ προνομίου εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν τὸ προνόμιον συνάψεως τοῦ δανείου τῶν 20.000 000. Τὰ 20 ταῦτα ἑκατομμύρια ἐδόθησαν πρὸς σκοπὸν ἀποκλειστικόν, ὅπως τὸ ἵδρυμα χορηγῇ κτηματικὰ δάνεια εἰς τοὺς γεωργούς. Χορηγεῖ τοιαῦτα δάνεια; Ὄχι. Χορηγεῖ ὅμως κτηματικὰ δάνεια καὶ ἄνευ κτημάτων· ἀρκεῖ μόνον ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ζητεῖ τὰ χρήματα, νὰ ἔχῃ τοιοῦτον μέσον καὶ ἐφόδιον, ὥστε εἰς στιγμήν....

§191Ε. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Εἰς τοὺς ἰσολογισμούς της ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, κύριε συνάδελφε, ἔχει διαθέσει 23 ὁλόκληρα ἑκατομμύρια δι’ ἀγροτικὰ δάνεια.

§192Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Περιέλαβε πάσας τὰς ἐπισφαλεῖς ἀπαιτήσεις εἰς αὐτὸ τὸ ποσόν.

§193Ε. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Αὐτὸ ἐδημοσιεύθη· δὲν γνωρίζω κατὰ πόσον εἶναι ἀληθές.

§194Β. ΜΙΧΑΛΕΑΣ. Πάντα τὰ θαλασσοδάνεια καὶ πάσας τὰς ἁμαρτωλὰς καὶ ὑπόπτους ὑποθέσεις καὶ συναλλαγὰς περιλαμβάνει εἰς τὸν κατάλογον τῶν ἀγροτικῶν δανείων. Ἀφοῦ λοιπὸν οὐδένα σκοπὸν ἐπιτελεῖ τὸ δάνειον αὐτό, οὐδένα προορισμόν, τί ἄλλο συμβαίνει; Κινδυνεύει, Κύριοι, τὸ λαχεῖον τοῦ Στόλου. Καὶ ἰδοὺ πῶς. Τὸ δάνειον ἐξεδόθη εἰς μετοχὰς ἑκατονταδράχμους. Ἕκαστος πτωχὸς ἢ πλούσιος ὑπηρέται, ὑπηρέτριαι, μικρέμποροι καὶ ἄλλοι προμηθεύονται ἀπὸ 2–5–10–20 μετοχὰς τοιαύτας. Αἱ μετοχαὶ ἐκεῖναι εἶναι κεφάλαιον σταθερὸν καὶ ἀσφαλές, καὶ οὐ μόνον τοῦτο, ἀλλὰ συγχρόνως ἔχουσι καὶ τόκον μὲ 2½%, προσέτι δὲ καὶ ἐλπίδας ἐπιτυχίας τοῦ λαχείου, διότι εἶναι λαχειοφόροι τετράκις τοῦ ἔτους. Ὥστε διὰ τοῦ τρόπου τούτου ἡ Τράπεζα κερδίζουσα κολοσσιαῖα ποσὰ κατώρθωσε νὰ ἐπιτύχῃ τὴν μείωσιν κατὰ πολὺ τῆς πωλήσεως τοῦ λαχείου τοῦ στόλου. Ἀλλὰ τί πρὸς αὐτήν; Στόλοι καὶ δίκαιον εἶναι μόνον διὰ τοὺς ἀφελεῖς καὶ ἁπλοϊκούς. Πατρὶς καὶ Ἔθνος δὲν ὑπάρχει ἐκεῖ· ὁ μόσχος τοῦ χρυσίου λατρεύεται, γεραίρεται καὶ δοξάζεται· πάντα τ’ ἄλλα εἶναι πράγματα μηδαμινά, ἀνάξια προσοχῆς, πράγματα κάμνοντα ἐντύπωσιν εἰς τοὺς ἀφελεῖς μόνον καὶ ἁπλοϊκούς, οἵτινες δουλεύουσι καὶ ὑπόκεινται εἰς μυρίας στερήσεις χάριν τῶν κηφήνων καὶ τῶν ἀμφιβόλου προελεύσεως προνομιούχων. Ἀλλά, ἐάν ποτε θελήσῃ τις νὰ συνάψῃ δάνειον μετὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, προβάλλεται τὸ ἐπιχείρημα, ὅτι τὸ κτῆμα αὐτοῦ δὲν εἶναι μονοκόμματον. Ἐὰν ἔχῃς, φέρ’ εἰπεῖν, 50 στρέμματα ἐδῶ, 50 εἰς τὴν πλατεῖαν τοῦ Συντάγματος, 10 εἰς τοὺς Ἀμπελοκήπους, 200 εἰς τὰ Πατήσια, δὲν δύνασαι νὰ συνάψῃς δάνειον, διότι ἡ Τράπεζα ἰσχυρίζεται λέγουσα: «δὲν δύναμαι νὰ συνάψω δάνειον, παρὰ μόνον ὅταν ἔχῃς μονοκόμματον κτῆμα». Ἠξεύρετε δὲ πολὺ καλὰ ποῖοι ἔχουσι μονοκόμματα κτήματα. Εἶναι ἐλάχιστα πρόσωπα, τὰ ὁποῖα οὐ μόνον δὲν ἔχουσιν ἀνάγκην δανείου, ἀλλ’ ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον δανείζουσι καὶ ἐκμεταλλεύονται καὶ αὐτὰ κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον. Ὥστε βλέπετε ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα διὰ τοῦ δανείου τῶν 20,000,000 πλήττει κατάκαρδα καὶ τὸ λαχεῖον τοῦ στόλου, διὰ τὸ ὁποῖον πάντες οἱ μὴ τραπεζῖται ταλλαροῦχοι καὶ μεγολόσχημοι προσφέρουσι τὸν ὀβολὸν αὐτῶν, ὅπως ἐπιτύχωμεν τὴν ἀπόκτησιν στόλου καὶ οὕτω διεκδικήσωμεν καὶ πραγματοποιήσωμεν τὰ ἐθνικά μας ὄνειρα. Λοιπὸν τὸ λαχεῖον τοῦ στόλου ὁλονὲν χανδακώνεται καὶ οὐδὲν γίνεται. Ὁ κόσμος ὁ τίμιος, ὁ φίλεργος, ἀπὸ τὸν ὁποῖον κόσμον ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ηὔξησε τὴν ἰσχὺν του καὶ τὴν δύναμίν του τὴν σημερινὴν καὶ τὴν τοῦ μέλλοντος, ἀπὸ τὸν κόσμον αὐτόν, ἀπὸ τὸν ὁποῖον ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν θὰ προμηθευθῇ τὰ ἀναγκαῖα χρήματα καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τῶν Ναυτικῶν τὸν ναύτην καὶ τὸν στρατιώτην, ὁ κόσμος αὐτὸς οὐδὲν δικαίωμα ἔχει ἀπέναντι αὐτῶν τῶν χρυσοκανθάρων, οἵτινες ἐγεννήθησαν εὐνοούμενοι τῆς τύχης καὶ τῶν ἀνθρώπων, καταφρονοῦντες τὴν δικαιοσύνην χωρὶς οὐδέποτε νὰ δίδωσι λόγον, ὁ λαός, ὁ ὁποῖος ἔδωκε τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν σημερινὴν Βουλήν, ἔχει τὴν ἀξίωσιν καὶ τὸ δικαίωμα νὰ παταχθῶσιν οἱ ἐκμεταλλευταί. Βεβαίως ἐγὼ ὡς ἄτομον οὐδὲν ἰσχύω, διὰ τῶν ἀποκαλύψεών μου ὅμως θὰ ἐπιτύχω ν’ ἀφυπνισθῇ ἡ λαϊκὴ ψυχή, ἥτις ἐξαντλεῖται καὶ καταπονεῖται κατὰ τρόπον ἐπαίσχυντον. Θὰ διδαχθῇ καὶ θὰ γνωρίσῃ ὁ λαὸς ὅτι καὶ οἱ ἰσχυροὶ τῆς ἡμέρας καὶ οἱ πλούσιοι καὶ τὸ λεγόμενον αὐτὸ ἐθνικὸν ἵδρυμα στρέφεται κατὰ τοῦ λαοῦ καὶ μόνον κατ’ αὐτοῦ. Τίνι δικαιώματι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα δὲν χορηγεῖ κτηματικὰ δάνεια, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀπαραίτητα καὶ διὰ τὴν βελτίωσιν τῆς γεωργίας καὶ διὰ τὴν πρόοδον τοῦ ἐμπορίου; Ἐνισχυομένης τῆς γεωργίας καὶ τοῦ ἐμπορίου ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν δὲν θὰ ἔχῃ ἀνάγκην δανείων διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ Κράτους, ἀλλὰ θὰ δύναται νὰ προμηθεύηται τὸ χρειαζόμενον χρῆμα ἀπὸ τὰς ἐθνικὰς προσόδους. Τί θέλει, ἐρωτῶ, τὸ Κράτος στόλους καὶ στρατοὺς τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν θὰ ἔχῃ τὸν κινητήριον μοχλόν, ὁ ὁποῖος θὰ κινήσῃ πάντα ταῦτα; Καὶ ὁ μοχλός, γνωρίζετε, δὲν εἶναί τι ἄλλο παρὰ τὸ χρῆμα. Ἐκεῖ εἰς τὴν γεωργίαν πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ στρέψῃ τὴν προσοχὴν αὑτῆς· ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις σκέπτεται καὶ τυρβάζει περὶ πολλά· ἀλλὰ πῶς θὰ πραγματοποιήσῃ αὐτὰ στερουμένη χρημάτων; Ἀναμένει ἐνίσχυσιν ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, ἡ ὁποία οὐδ’ ὀβολόν ποτε θὰ δώσῃ; Ἐγώ, Κύριοι, οὐδέποτε. Ἐσκέφθην ὅτι εἶμαι τέκνον τοῦ λαοῦ καὶ διὰ τοῦτο συνηγορῶ.

§195Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Τώρα εἶσθε πατὴρ τοῦ λαοῦ.

§196Β. ΜΙΧΑΛΕΑΣ. Ὅπως καὶ ὑμεῖς, κ. Ὑπουργὲ καὶ στῦλε τῆς Ἀνορθώσεως. Ἀλλ’ ἐπιβάλλεται νὰ τεθῇ τέρμα εἰς τὴν σπεῖραν τῶν κατακτητῶν αὐτῶν, καὶ τοῦτο θὰ γίνῃ, ἐὰν ὑποβληθῇ πρὸς ψήφισιν τὸ συνταχθὲν ὑπὸ τοῦ κ. Εὐταξίου νομοσχέδιον, ὅπερ ἡ ἔνδοξος ἐπανάστασις ὑπέδειξε πρὸς τὸν κ. Δραγούμην. Ἡ Κυβέρνησις Δραγούμη ὑπεσχέθη ὅτι εὐθὺς θὰ εἰσαγάγῃ αὐτό, ὅπως ἐπιψηφισθῇ ὑπὸ τῆς Βουλῆς. Ἐδόθη ἡ ὑπόσχεσις, ἥτις παρέμεινε τοιαύτη. Πρὸς μεγαλείτερον δ’ ἐμπαιγμὸν καὶ φενάκην τοῦ λαοῦ ἡ Κυβέρνησις συνέστησεν ἐπιτροπὴν πρὸς ἐπεξεργασίαν τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, καὶ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο παραμένει καὶ θὰ παραμένῃ, ἂς ἐλπίζωμεν, ὄχι ἐπὶ πολὺ εἰς τὰ συρτάρια τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Φρονῶ καὶ πιστεύω ὅτι ὁ ἔλεγχος τῆς Τραπέζης ἐνέχει ὑψίστην σημασίαν. Γνωρίζετε, κύριοι Βουλευταί, ὅτι τὰ περισσότερα χρήματα ἢ μᾶλλον οἱ κυριώτεροι μέτοχοι εἶναι κατ’ ἐξοχὴν ἐκ τοῦ Ἐξωτερικοῦ, οἵτινες ἀδυνατοῦσι νὰ παρίστανται, ὅταν εἶναι ἀνάγκη. Τί γίνεται λοιπόν; Οἱ ἐν τῇ Τραπέζῃ ὑποδεικνύουσι πάντοτε ἀνθρώπους τῆς ἀρεσκείας των καὶ τῆς εὐνοίας των καὶ οὕτω κανονίζουσι τὰ πράγματα ὅπως αὐτοὶ θέλουσι καλλίτερον. Ἔλεγον πρὶν ὅτι, ἐὰν ζητήσῃ τις ἐξ ὑμῶν δάνειον παρὰ τῆς διευθύνσεως τοῦ ἐδῶ ἐθνικοῦ ἱδρύματος, θὰ εὕρισκε μυρία ἐμπόδια καὶ δυσκολίας· ὅταν ὅμως πρόκειται ὁ διευθυντὴς ἑνὸς ὑποκαταστήματος διὰ λόγους εὐνοήτους νὰ παράσχῃ τὴν εὔνοιαν αὐτοῦ πρὸς οἱονδήποτε πρόσωπον ἢ πρὸς οἱανδήποτε ἑταιρείαν, οὐδεμίαν ἔχει δυσκολίαν ἡ ἐδῶ διοίκησις νὰ χορηγήσῃ τὸ ἀπαιτούμενον δάνειον. Παράδειγμα ὁ διευθυντὴς τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης κ. Μάξιμος, ὅστις ἔμενεν ἄλλοτε εἰς τὰς Πάτρας.

§197Ε. ΣΟΥΛΤΑΝΗΣ. Εἶναι ὅμως ἐκ τῶν ἀρίστων.

§198Β. ΜΙΧΑΛΕΑΣ. Δὲν ἔχω ἀμφιβολίαν. Ὅσοι δὲν εἶναι ἄριστοι εἶναι ἐν ταῖς φυλακαῖς! Ἀφήσατε νὰ τελειώσω.

§199Χ. ΜΕΪΤΑΝΗΣ. Αὐτὸς τότε τί ἔκαμε;

§200Β. ΜΙΧΑΛΕΑΣ. Παρακαλῶ. Ἐνῷ λοιπὸν πολῖται πτωχοὶ ἀλλ’ ἔντιμοι καὶ ἀξιόχρεοι ἐζήτησαν δάνεια ἀπὸ τὴν Τράπεζαν, αὕτη ἠρνήθη, ἐνῷ εἰς τὸν οἶκον Ἄμβουργερ ἐχορήγησε δάνειον ζημιωθεῖσα 1,700,000 δρ. Εἶναι ἀληθές;

§201Χ. ΜΕΪΤΑΝΗΣ. Ἀληθέστατον. Ἀλλὰ γνωρίζετε διατί; Διὰ νὰ προστατευθῇ ἡ βιομηχανία καὶ διὰ νὰ εὕρῃ ὁ ἐργατικὸς κόσμος ἐργασίαν ἐν Πάτραις.

§202Θ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Καὶ τοῦτο ἔδει ποιεῖν κἀκεῖνο μὴ ἀφιέναι, λέγει ὁ κ. συνάδελφος.

§203Χ. ΜΕΪΤΑΝΗΣ. Ἐγὼ τὸν γνωρίζω ὡς ἐντιμότατον ἄνθρωπον, ὁ ὁποῖος μεριμνᾷ καὶ διὰ τὰ συμφέροντα τῆς Τραπέζης καὶ διὰ τὰ συμφέροντα τῶν ἀτόμων.

§204Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Δὲν ὁμιλοῦμεν περὶ προσώπων· περὶ ὀργανισμῶν ὁμιλοῦμεν.

§205Β. ΜΙΧΑΛΕΑΣ. Οὐδεὶς ἠμφεσβήτησε τὴν ἐντιμότητα τοῦ Κυρίου τούτου. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀμφισβητοῦμεν ἡμεῖς καὶ ἐλέγχομεν καὶ πλήττομεν, εἶναι τοῦτο, ὅτι μεταχειρίζονται δύο μέτρα, δύο σταθμά, ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος, ἡ ὁποία δὲν στέργει νὰ χορηγήσῃ δάνεια πρὸς ἀνθρώπους βιοπαλαιστάς, ἀλλ’ ἔχοντας πίστιν, διότι παρέχουσιν ὡς ἀντάλλαγμα τοῦ δανείου κτήματα, ὡρισμένην ἔκτασιν γῆς, πρὸς τοὺς μεγαλοσχήμους χορηγοῦνται ἑκατομμύρια ὁλόκληρα, τὰ ὁποῖα χάνει ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, καὶ δὲν τὰ χάνει ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, ἀλλὰ τὰ χάνει ὁ λαός. Ἀλλ’ ἐάν, κύριοι Βουλευταί, μεταξὺ τῶν διευθυντῶν τῶν ὑποκαταστημάτων καὶ τῶν ὑπαλλήλων τῶν ἀνωτέρων τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης εἶναι πραγματικῶς τινες ἄξιοι καὶ ἀντάξιοι τῆς θέσεως αὐτῶν καὶ τῆς ἀποστολῆς, οἱ πλεῖστοι ὅμως ἐξ αὐτῶν καὶ κατ’ ἐξοχὴν οἱ ἐν ταῖς ἐπαρχίαις εἶναι τυραννίσκοι τοῦ ἀπαισιωτέρου εἴδους εἰς τὸν ἐμπορικὸν καὶ βιομηχανικὸν κόσμον.

§206Ε. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ἀπαίσιοι. Εἰς τοὺς Παξοὺς ἠναγκάσθησαν νὰ κάμωσι συλλαλητήριον!

§207Β. ΜΙΧΑΛΕΑΣ. Εἶναι οἱ ἀπαισιώτεροι τύραννοι καὶ οἱ μᾶλλον ἀχαρακτήριστοι....

§208Χ. ΜΕΪΤΑΝΗΣ. Ὄχι πάντες.

§209Β. ΜΙΧΑΛΕΑΣ. Τινές, οἱ ὁποῖοι ἐκμεταλλεύονται κατὰ τρόπον ἀπαίσιον καὶ κατάπτυστον τὴν ἐμπορικὴν καὶ ἐργατικήν, τὴν βιομηχανικὴν τάξιν καὶ τοὺς ἐπιστήμονας. Οὐδεὶς ὑπάρχει, ὅστις δύναται νὰ μὲ διαψεύσῃ ὅτι οἱ ὑπάλληλοι τῆς Τραπέζης εἶναι τοιοῦτοι ἐκτὸς ἐλαχίστων ἐξαιρέσεων· ἀλλ’ αἱ ἐξαιρέσεις δὲν ἀναιροῦσι τὸν κανόνα.

§210Σ. ΦΟΡΕΣΤΗΣ. Εἰς τὴν Κεφαλληνίαν ἔχομεν ἕνα, ὁ ὁποῖος εἶναι ἀνώτερος πάσης ὑποψίας.

§211Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἐξαιρεῖται καὶ αὐτός!

§212Β. ΜΙΧΑΛΕΑΣ. Καὶ ἐρωτῶ: διατί ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔσπευσε καὶ δὲν σπεύδει νὰ διορίσῃ Βασιλικὸν Ἐπίτροπον; Ἐδῶ νὰ μοὶ ἀπαντήσητε ὑμεῖς, οἱ ὁποῖοι μὲ διακόπτετε. Διατί τέλος αἱ κατὰ καιροὺς Κυβερνήσεις δὲν ἐπλήρωσαν τὴν θέσιν τοῦ Βασιλικοῦ Ἐπιτρόπου;

§213Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ποῖος ἠξεύρει;

§214Β. ΜΙΧΑΛΕΑΣ. Πάντες τὸ γνωρίζουσιν· οὐδεὶς ὅμως ἀπαντᾷ!

§215Ε. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Δὲν ὑπάρχει Βασιλικὸς Ἐπίτροπος;

§216Β. ΜΙΧΑΛΕΑΣ. Διατί δὲν διορίζουσι Βασιλικὸν Ἐπίτροπον, ὁ ὁποῖος νὰ ἔχῃ καὶ εἰδικότητα καὶ νὰ εὑρίσκηται εἰς τὸ ὕψος τῆς ἀποστολῆς τῆς θέσεως αὑτοῦ; Ἐζήτησαν δάνεια πτωχοὶ ἄνθρωποι ἀξιόχρεοι καὶ δὲν ἐδόθησαν, καὶ εἰς τὸν διοικητὴν τῆς Τραπέζης χορηγεῖται 70,000 δραχμῶν κατ’ ἔτος σύνταξις, καὶ οὐ μόνον τοῦτο, ἀλλὰ πᾶσαι αἱ θέσεις τῆς Τραπέζης χορηγοῦνται εἰς τὴν στενὴν κλίκαν, ὅπου οἱ αὐθένται εἶναι δοῦλοι καὶ οἱ δοῦλοι εἶναι αὐθένται, καὶ οἱ προϊστάμενοι εἶναι ὑφιστάμενοι καὶ οἱ ὑφιστάμενοι εἶναι προϊστάμενοι, καὶ διὰ νὰ γίνω σαφέστερος, καὶ διὰ νὰ ἐννοήσητε πάντα ταῦτα, Κύριοι, λέγω ὅτι οἱ ὑφιστάμενοι γνωρίζουσι τὰς διαφόρους παρδαλὰς συναλλαγάς, φόβῳ δὲ συνεχόμενοι οἱ προϊστάμενοι ἀπέχουσιν οὐ μόνον ν’ ἀποδιώξωσι τῶν θέσεων αὐτούς, ἀλλ’ οὔτε κἂν ἔλεγχον ἁπλοῦν ἀσκοῦσι, καὶ δι’ αὐτὸ τοῦτο ὑπάρχει ὑπάλληλος συλληφθεὶς νῦν ἐν τῇ παγίδι, ὁ ὁποῖος ἁλματωδῶς προάγεται κατὰ τρόπον φανταστικόν. Ἠθέλησα λοιπὸν ἐκ περιεργείας νὰ μάθω τί ὑπέροχος διάνοια εἶναι αὐτὴ καὶ τί οἰκονομικὴ αὐθεντία καὶ διατί τέλος πάντων τὸ Κράτος δὲν τῷ ἀναθέτει τὴν διοίκησιν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν καὶ πῶς ὁ κ. Πρωθυπουργὸς δὲν ἀνέσυρεν αὐτόν, διὰ νὰ εἰσαγάγῃ εἰς τὴν Βουλήν.

§217Ι. ΒΑΒΒΑΝΑΚΟΣ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ. Ποῖος εἶναι αὐτός;

§218ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Βουλευτά, μὴ διακόπτετε.

§219Β. ΜΙΧΑΛΕΑΣ. Ἐὰν προκληθῶ ἐκεῖθεν ὅθεν περιμένω, θὰ τὸ εἴπω· ἐφ’ ὅσον δὲν προκαλοῦμαι σιωπῶ. Ὁ Κύριος δὲ αὐτός, ἡ οἰκονομικὴ αὐτὴ δεινότης, ἡ ἄγνωστος εἰς τὴν ἀνόρθωσιν καὶ τὴν Βουλὴν προσωπικότης αὐτή, λέγω, προάγεται ἁλματωδῶς, διότι κρατεῖ τὰ βιβλία τῶν μετόχων αὐτός, κύριε Πρωθυπουργέ. Ἂν δὲν ὑπῆρχε φόβος παρεξηγήσεως, ἂν δὲν ἐσεβόμην τὴν ἀξιοπρέπειαν τῆς Βουλῆς, θὰ ἤμην πρόθυμος μὲ πᾶσαν συνέπειαν καὶ πᾶσαν εὐθύνην νὰ καταγγείλω καὶ αὐτὸν καὶ ὡρισμένα πράγματα, τὰ ὁποῖα ὄχι μόνον δὲν δίδουσι τὸ δικαίωμα νὰ προάγωνται ὑπάλληλοι ἁλματωδῶς, ἀλλὰ τοὐναντίον ἐπιβάλλεται νὰ συλληφθῶσιν ἐκ τοῦ ὠτίου καὶ πὺξ καὶ λὰξ νὰ ἐκδιωχθῶσι τῆς Τραπέζης, ἡ δὲ δικαιοσύνη ἐπιλαμβανομένη νὰ ἐγκλείσῃ αὐτοὺς εἰς τὰς φυλακάς.

§220Ε. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ποῖος εἶναι αὐτός;

§221ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν λέγονται ὀνόματα ἐδῶ.

§222Β. ΜΙΧΑΛΕΑΣ. Ἐὰν εἴπω ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ εἴπω, θὰ διαμαρτυρηθῇ ἡ Βουλὴ καὶ ὁ κ. Πρόεδρος θὰ μὲ ἐπαναφέρῃ εἰς τὴν τάξιν, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἀποφεύγω. Ἀλλ’ εἶναι καὶ ἄλλα ζητήματα. Ἡ Τράπεζα, ὡς γνωρίζετε, ἔχει συνομολογήσει δάνειον 40,000,000 δραχμῶν.

§223Χ. ΜΕΪΤΑΝΗΣ. Νὰ διακόψωμεν, διότι ἔχομεν καὶ ἄλλας ἐπερωτήσεις. (Θόρυβος)

§224Β. ΜΙΧΑΛΕΑΣ. Ἐγὼ ἀρχόμενος τοῦ λόγου μου ἐδήλωσα ὅτι ματαίως ὁμιλῶ, οὐχ ἧττον σπείρω καὶ ὁ σπόρος μου θὰ φυτρώσῃ, ἀλλὰ πρὶν ἢ μεγαλώσῃ καὶ χρησιμεύσῃ ὡς ὕλη εὔφλεκτος θὰ πράξῃ καλῶς ἡ Κυβέρνησις νὰ προλάβῃ τοῦτο. Διότι ὅσοι ζῆτε εἰς ἐπαρχίας πολὺ καλῶς γνωρίζετε ποία εἶναι ἡ ἐξέγερσις ἐναντίον τοῦ ἱδρύματος αὐτοῦ καὶ πόσοι ἔμποροι, βιομήχανοι καὶ ἐπιστήμονες εἶναι ἐναντίον αὐτοῦ. Ἐγὼ ὁμιλῶν δὲν ἔχω ἀνάγκην· ἡ σπαρτιατική μου ὀλιγάρκια μὲ ἀπαλλάσσει τοιούτων ἐνοχλήσεων. Διὰ τὸ δάνειον τῶν 40,000,000 ἐξέδωκε χαρτονόμισμα, τὸ ὁποῖον οὐδεμίαν ἔχει ἀξίαν διὰ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν. Ἐὰν θέλητε, κύριοι Βουλευταί, ν’ ἀγοράσητε συνάλλαγμα, εἶσθε ὑποχρεωμένοι μεταβαίνοντες εἰς τὸ Σεράγι νὰ πληρώσητε ἥμισυ λεπτὸν περισσότερον, ἐὰν δὲ ἡ Τράπεζα θέλῃ ν’ ἀγοράσῃ, θὰ τὸ ἀγοράσῃ ἥμισυ ὀλιγώτερον. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις θέλῃ ν’ ἀγοράσῃ συνάλλαγμα, ἡ ὁποία παρέχει τὸ προνόμιον εἰς αὐτήν, εἶναι ἠναγκασμένη νὰ πληρώσῃ περισσότερον.

§225Ι. ΧΡΥΣΟΒΕΛΟΝΗΣ. Ἡ Τράπεζα εὐηργέτησε τὸν λαόν.

§226Β. ΜΙΧΑΛΕΑΣ. Ἐγὼ οὐδεμίαν ἀναγνωρίζω εὐεργεσίαν, διότι οὐδεμίαν παρέχει πράγματι τοιαύτην· ἐξέδωκε μετοχὰς 1000 δραχμῶν, αἱ ὁποῖαι ἔφθασαν εἰς τὸ τετραπλάσιον. Ἡ Τράπεζα αὐτὴ δὲν εἶναι ἐθνικὴ οὔτε φιλανθρωπική, ἀλλ’ ἵδρυμα ἁρπαγῆς καὶ ἑστία ἐπιτηδείων, ἡ ὁποία πλουτίζει καὶ εὐφραίνει ὡρισμένα ἄτομα.

§227Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Οὐδεμία ἐφημερὶς θὰ κάμῃ μνείαν αὔριον τοῦ λόγου σας.

§228Σ. ΦΟΡΕΣΤΗΣ. Καὶ ἐγὼ χαίρω πολύ, διότι αὔριον αἱ ἐφημερίδες οὐδὲν θὰ γράφωσι περὶ τούτων τῶν πραγμάτων.

§229Β. ΜΙΧΑΛΕΑΣ. Τοῦτο μοὶ ἦτο γνωστόν. Καὶ ἵνα ἴδητε πόσον σέβομαι τὸν συνάδελφον κ. Φορέστην, πρὸς χάριν του παύω τὸν λόγον μὲ τὴν θερμὴν παράκλησιν, ὅπως ἡ Κυβέρνησις λαμβάνουσα ὑπ’ ὄψιν τὰς συστάσεις μου καὶ τὴν ἐθνικὴν ἀνάγκην ἐπιβάλῃ ἔλεγχον εἰς τὴν ἐν λόγῳ Τράπεζαν, ἥτις καὶ τὴν ἠθικὴν καὶ τοὺς νόμους καταπατεῖ.

§230ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις, διότι ἡ Κυβέρνησις θ’ ἀπαντήσῃ.

§231Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Θὰ γενικευθῇ ἡ συζήτησις.

§232ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὔριον ἡ συνεδρίασις θ’ ἀρχίσῃ τῇ 9½ τῆς πρωίας. Δὲν πιστεύω νὰ ὑπάρχῃ ἀντίρρησις.

§233ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§234ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. (Λύεται ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 9.10 μ.μ.).