1911.11.22

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 173.

Τῆς 22ας Νοεμβρίου 1911

Προεδρία κ. Ἰωάννου Τσιριμώκου.

(Τρίτη ὥρα 4,15′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κηρύττω τὴν ἔναρξιν τῆς συνεδριάσεως. (Ἀναγινώσκονται τὰ Πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως). Ὑπάρχει ἀντίρρησις ἐπὶ τῶν Πρακτικῶν;

§2Α. ΤΡΙΓΩΝΗΣ. Εἰς τὴν σελίδα 12 τῶν Πρακτικῶν, ὅπου ἀναγράφεται τὸ νομοσχέδιον περὶ ἀνανεώσεως τῆς ἐγγραφῆς τῶν φοιτητῶν, ἐγένετο δεκτὴ τροπολογία, ὅπως ἡ φράσις «μέχρι τέλους ἐνεστῶτος ἔτους» μεταβληθῇ «μέχρι τέλους Φεβρουαρίου 1912. Τοῦτο δὲν ἀναγράφεται εἰς τὰ Πρακτικά.

§3Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Μάλιστα, νὰ διορθωθῇ μέχρι τέλους Φεβρουαρίου.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ Πρακτικὰ ἐπικυροῦνται, ὡς διωρθώθησαν. Ἀνακοινῶ εἰς τὴν Βουλήν: 1) Κάτοικοι Τυρνάβου διαμαρτύρονται διὰ τὴν κατάστασιν τῆς ἀσφαλείας λόγῳ τῶν ληστοσυμμοριῶν· 2) Τὸ σωματεῖον τῶν ἀποστράτων ἀξιωματικῶν ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ περὶ ἀγροφυλακῆς νομοσχεδίου· 3) Ὁ Δήμαρχος Ἐλευσῖνος ὑποβάλλει ψήφισμα τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου περὶ ὑπαγωγῆς εἰς τὸ Πρωτοδικεῖον Ἠλείας· 4) Ὁ ἐκ Βαλτεσινίκου Π. Κωνσταντινόπουλος καὶ Ἀγγέλω Δασκαλοπούλου ὑποβάλλουσιν ἀναφορὰν κατὰ τῆς ἀστυνομικῆς δυνάμεως Παΐων (Καλαβρύτων)· 5) Ὁ λαὸς τῆς ἐπαρχίας Ἁλμυροῦ αἰτεῖται τρίμηνον παράτασιν τῆς προθεσμίας πρὸς δήλωσιν καπνοῦ· 6) Οἱ Ι. Κουνουπιώτης, Χαρ. Ἱερόπαις καὶ Ν. Ἱερόπαις ὑποβάλλουσιν ἀναφορὰν περὶ παροχῆς ἀδείας ἐκμεταλλεύσεως· 7) Κάτοικοι τῆς συνοικίας Λυκαβητοῦ ὑποβάλλουσιν ἀναφορὰν περὶ μὴ κατασκευῆς τῆς ὁδοῦ Ἀσκληπιοῦ ὑπὸ τοῦ δήμου· 8) Οἱ παντοπῶλαι καὶ οἰνοπῶλαι τῶν συνοικιῶν Συγγροῦ Κυνοσάργους καὶ Δραγοῦτι ὑποβάλλουσιν ἀναφορὰν περὶ Κυριακῆς ἀργίας· 9) Ἡ Ἀντιόπη χήρα Δ. Κουτήφαρη εἰρηνοδίκου αἰτεῖται αὔξησιν συντάξεως· Ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Δελακοβίας ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ συστάσεως τῶν δήμων καὶ κοινοτήτων. Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Ἐξαρχόπουλος ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ συστάσεως εἰδικοῦ ταμείου ὁδοποιΐας τῆς νήσου Νάξου. (Θέλουσιν ἀμφότερα ἐκτυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ). Ὑποβάλλονται ἐπίσης αἱ κάτωθι τροπολογίαι. 1) Τοῦ κ. Θρ. Πετμεζᾶ ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 985 τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας· 2) Τῶν κ. κ. Α. Μιχαλακοπούλου καὶ Α. Πετρομανιάτη ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ δήμων καὶ κοινοτήτων· 3) Τοῦ κ. Φ. Νέγρη ἐπὶ τῆς προτάσεως τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ συστάσεως δήμων καὶ κοινοτήτων· 4) Τῶν κ. κ. Α. Διομήδους, Ν. Γαρδικιώτη καὶ Ι. Κοτίκα ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ δήμων καὶ κοινοτήτων· 5) Τῶν κ. κ. Ι. Χρυσοβελόνη καὶ Μ. Μπουφίδου ἐπὶ τοῦ ἰδίου νομοσχεδίου· 6) Τῶν κ. κ. Α. Βάρβογλη, Ν. Γαρδικιώτη καὶ Κ. Χρυσοχοΐδου ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐξελέγξεως τῶν ὑποβεβλημένων αἰτήσεων παραχωρήσεως μεταλλείων· 7) Τοῦ κ. Χ. Πετρέα ἐπὶ τοῦ περὶ δήμων καὶ κοινοτήτων· 8) Τοῦ βουλευτοῦ κ. Ν. Ῥούση πρότασις νόμου περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 307 τῆς Πολ. Δικονομίας καὶ καταργήσεως τῶν ἄρθρων 308 καὶ 309. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ι. Δογάνης καὶ Π. Ἠλιόπουλος ὑποβάλλουσι προσθήκην ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου περὶ ἀναστολῆς τῶν μέχρι τῆς ἰσχύος τοῦ ἀναθεωρηθέντος Συντάγματος ἐπιβεβλημένων ποινῶν. (Θέλουσιν ἅπαντα ἐκτυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ). Αἱ αἰτήσεις ἀδειῶν ἐπληθύνθησαν. Ἐπειδὴ ὅμως πολλοὶ τῶν κυρίων συναδέλφων ἐπανῆλθον ἐκ τῆς ἀδείας των δυνάμεθα νὰ χορηγήσωμεν δέκα ὀλιγοημέρους.

§5Σ. ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Νὰ συστήσητε εἰς τοὺς κυρίους συναδέλφους ὑπομονὴν καὶ μετ’ ὀλίγας ἡμέρας θὰ δοθῇ γενικὴ ἄδεια.

§6ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ μὴ δοθῇ εἰς κανένα ἄδεια.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν οἱ συναινοῦντες νὰ δοθῶσι δέκα ἄδειαι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείροντοι οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Χορηγοῦνται λοιπὸν αἱ ἑξῆς ἄδειαι: Εἰς τὸν κ. Γ. Κοσόναν 15 ἡμερῶν. Εἰς τὸν κ. Ἀθ. Βαβυλόπουλον 1 μηνός. Εἰς τὸν κ. Ἰω. Χριστοδουλιᾶν 20 ἡμερῶν. Εἰς τὸν κ. Ν. Γιουβρῆν 15 ἡμερῶν. Εἰς τὸν κ. Γ. Ἀβέρωφ 1 μηνός. Εἰς τὸν κ. Θ. Ψυχαλινὸν 20 ἡμερῶν. Εἰς τὸν κ. Ν. Ἀνδρεαδάκην 10 ἡμερῶν. Εἰς τὸν κ. Δ. Θεοδοσόπουλον 1 μηνὸς καὶ Εἰς τὸν κ. Κ. Ἀρβανιτάκην 1 μηνός. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων. Ὁ κ. Θανόπουλος ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν ἐὰν σκέπτεται νὰ διατάξῃ δημοπρασίαν περὶ κατασκευῆς τοῦ ὑπολοίπου τμήματος τῆς ὁδοῦ Λαρίσης–Καρδίτσης ἀπὸ Κουτσιαρῆ εἰς Τσαμπαχάρ.

§8Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως καὶ προσωρινῶς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἀπήντησα προχθὲς ὑμῖν καὶ εἶπον, ὅτι ἐκ τοῦ ταμείου τῆς δημοτικῆς ὁδοποιΐας δὲν ὑπάρχουσι τὰ μέσα πρὸς ἐπισκευὴν τῆς ὁδοῦ ταύτης, ἀλλὰ θὰ ἀναγραφῇ ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ κονδύλιον ὑπὲρ τῆς δημοτικῆς ὁδοποιΐας καὶ ἐξ αὐτοῦ θὰ δαπανηθῇ καὶ διὰ τὴν ἐπισκευὴν τῆς ὁδοῦ ταύτης.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πατσουρᾶκος ἐρωτᾷ τί ἐνεργήθη ἐπὶ τῆς μηνύσεως κατὰ τοῦ τελώνου Πειραιῶς καὶ λοιπῶν συνεργῶν ἐν σχέσει πρὸς τὴν παρὰ τὸν νόμον ἐξαγωγὴν τῶν ἐπίπλων τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Ὁ κ. Πατσουρᾶκος ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας τί ἐνηργήθη ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς γονέων ἐκ Πειραιῶς ἐν σχέσει πρὸς τὴν προαιρετικὴν διδασκαλίαν τῆς Γαλλικῆς ἐν τοῖς Παρθεναγωγείοις Πειραιῶς.

§10ΑΠ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Δὲν πρόκειται μόνον περὶ τῶν Παρθεναγωγείων Πειραιῶς, ἡ Γαλλικὴ γλῶσσα δὲν ἐπετράπη γενικῶς εἰς τὰ δημοτικὰ σχολεῖα καὶ δὲν ἐπετράπη, διότι δὲν ἀνεγράφη εἰς τὸν νόμον, καὶ μὴ ἀναγραφομένη εἰς τὸν νόμον δὲν δύναται νὰ διδαχθῇ. Ἂν ἡ Βουλὴ ἐπιθυμῇ νὰ διδάσκηται, μετ’ ὀλίγας ἡμέρας θὰ ἔλθωσι πρὸς συζήτησιν τὰ ἐκπαιδευτικὰ νομοσχέδια καὶ τότε δύναται νὰ συζητηθῇ καὶ τὸ ζήτημα τοῦτο.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δογάνης ἐνεγράφη ὅπως καταθέσῃ ἀναφοράν. Ἀπών. Ὁ κ. Π. Ἠλιόπουλος ἐρωτᾷ: 1) Πότε ἐξεποιήθησαν αἱ μετοχαὶ τῆς Σταφ. Τραπέζης. 2) Τί ποσὸν εἰσεπράχθη. 3) Διατί ἐξεποιήθησαν, ὅτε προσεδοκᾶτο ἡ ἀνύψωσις. 4) Ἐὰν ἔχει λόγον ὑπάρξεως νῦν ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα, καὶ ἐὰν δύναται νὰ διοργανωθῇ, διὰ νὰ χρησιμεύσῃ ὡς πιστωτικὸν ἵδρυμα πρὸς δανεισμὸν τῶν κτηματιῶν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀπουσιάζει, ἑπομένως ἐὰν θέλητε νὰ ἀναβληθῇ.

§12Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Εἰμπορεῖ νὰ σταλῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ἡ ἀναφορά.

§13Π. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ παρακαλέσω συγχρόνως νὰ σημειωθῇ ὅπως καταθέσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς πίνακα, ἐξ οὗ νὰ ἐμφαίνηται ἡ δοσοληψία τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης μετὰ τῆς Προνομιούχου.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βάρθης ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν τί σκέπτεται νὰ πράξῃ διὰ τὴν τηλεγραφικὴν συγκοινωνίαν Κερκύρας–Ὀθωνῶν.

§15Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Πέρυσιν ἐπρόκειτο νὰ ἑνωθῇ τὸ τμῆμα τοῦτο τῆς γραμμῆς, ἐν δὲ τῷ σχεδίῳ τῆς ἑνώσεως περιελήφθη διάταξις, διὰ τῆς ὁποίας ἐλέγετο, ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρχῃ καλῴδιον, τὸ ὁποῖον νὰ ἑνώνῃ καὶ τὴν νῆσον ταύτην. Τὸ σχέδιον τοῦτο ἀκόμη δὲν τὸ ἐπεξειργάσθη ἡ Κυβέρνησις, διὰ νὰ τὸ ὑποβάλῃ ὑπὸ τὴν κύρωσιν τῆς Βουλῆς.

§16Ν. ΒΑΡΘΗΣ. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ λάβητε φροντίδα, διότι ἐπείγει τὸ πρᾶγμα. Αὐτὸς ὁ δῆμος ἀποτελεῖται ἀπὸ 4 νησίδας, ἀπέχει δὲ τῆς νήσου Κερκύρας περὶ τὰ 12 χιλιόμετρα, εἶναι δὲ τελείως ἐγκαταλελειμμένος εἰς τὴν τύχην του.

§17Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Εἶναι ἐν τῷ σχεδίῳ τῆς ἑνώσεως.

§18Ν. ΒΑΡΘΗΣ. Τέλος πάντων νὰ κατασκευασθῇ.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βάρθης ἐρωτᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν τί σκέπτεται νὰ πράξῃ περὶ τῆς ἐπισκευῆς τῶν δημοσίων ὁδῶν Λευκάδος, Κερκύρας καὶ Παξῶν.

§20Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Ὑπάρχουν διάφοροι μελέται.

§21Ν. ΒΑΡΘΗΣ. Δὲν πρόκειται περὶ μελετῶν. Θὰ παρακαλέσω νὰ ληφθῇ μία φροντίς, διότι ἔχουν καταστραφῆ ὅλαι αἱ ὁδοί. Ἐγὼ τελευταίως ἔχω περιέλθει ὅλα τὰ χωρία καὶ εἶδον τὴν κατάστασιν, ἐὰν δὲ δὲν κατασκευασθοῦν τώρα, θὰ ἐπέλθουν μεγαλείτεραι καταστροφαὶ καὶ θὰ ἀπαιτηθῇ κατόπιν διπλασία δαπάνη. Νὰ διαταχθῇ λοιπὸν ὁ Νομάρχης νὰ μεταβῇ ἐκεῖ καὶ νὰ συντάξῃ σχέδιον, διὰ νὰ διαταχθῇ ἀμέσως ἡ ἐπισκευή.

§22Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Διὰ πάσας τὰς ὁδούς, αἱ ὁποῖαι ἔχουν ἀνάγκην ἐπισκευῆς, ἔχουν διαταχθῆ μελέται. Αἱ μελέται φθάνουν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ τὸ Ὑπουργεῖον ἐγκρίνει ἐκείνας, διὰ τὰς ὁδοὺς αἱ ὁποῖαι ἔχουν ἐπείγουσαν ἀνάγκην ἐπισκευῆς. Τοιαῦτα μέτρα ἐλήφθησαν διὰ τὴν Λευκάδα, ἀλλὰ δὲν γνωρίζω ποῖα εἶναι ταῦτα ἀκριβῶς.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κύριοι Π. Κασίμης, Α. Κοκέβης καὶ Δ. Πολυζωγόπουλος ἐρωτῶσι διατὶ ὁ μηχανικὸς Τριφυλίας δὲν μετέβη πρὸς καταμέτρησιν τοῦ γηπέδου τοῦ Δημοτικοῦ Σχολείου Σιδηροκάστρου διαταχθεὶς ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας ἀπὸ τοῦ Ἰουλίου;

§24Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Ὁ μηχανικὸς δι’ ἀπαντήσεώς του πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον κατόπιν ἐγγράφου, τὸ ὁποῖον ἔστειλε τὸ Ὑπουργεῖον, γνωστοποιεῖ ὅτι μετέβη ἐκεῖ, ἀλλὰ δὲν ἐνήργησέ τι, διότι διὰ νὰ γένηται ἡ ἀπαλλοτρίωσις τοῦ γηπέδου, ἀπαιτεῖται νόμος κατὰ τὸ νέον Σύνταγμα, ὁ δὲ νόμος μόλις χθὲς ἐψηφίσθη.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ αὐτοὶ βουλευταὶ ἐρωτῶσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν τί ἀπόφασιν ἔλαβεν 1) Διὰ τὴν κατασκευὴν τοῦ ὑπολειπομένου ἀπὸ 1887 τμήματος τῆς ὁδοῦ Περιστεριᾶς–Σιδηροκάστρου (Τριφυλίας)· 2) Διὰ τὴν ἀνόρυξιν ἐν τῇ παραλίᾳ Κυπαρισσίας τάφρου πρὸς ἀποξήρανσιν τοῦ ἐκεῖ ἕλους, ὁπόση δὲ ἡ προϋπολογισθεῖσα διὰ τοῦτο δαπάνη.

§26Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Ἀπήντησα γενικῶς προχθές.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ αὐτοὶ βουλευταὶ ἐρωτῶσιν ἂν ἐλήφθη ἀπόφασις περὶ προαγωγῆς τοῦ ὑποτελωνείου Κυπαρισσίας εἰς γʹ τάξεως τελωνεῖον καὶ συστάσεως Ἀποθηκῶν διαμετακομίσεως, συμφώνως τῇ πρὸς τοῦτο εὐχῇ τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου. Βʹ) Ἂν ἐλήφθη ἀπόφασις περὶ παραχωρήσεως γηπέδων παρὰ τῇ θέσει Ἀγρίλη (Ἐράνης) πρὸς χρῆσιν τοῦ αὐτόθι ναοῦ, κατὰ τὴν εὐχὴν τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου Ἐράνης. Ἀποστέλλεται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν διὰ νὰ ἀπαντήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐν εὐθέτῳ χρόνῳ. Ὁ κ. Καβαλλιεράτος ἐρωτᾷ διατὶ ἐν Ἀργοστολίῳ ἡ Ἀστυνομία ἐμποδίζει τοὺς πλανοδίους ὀπωροπώλας νὰ πωλῶσι χόρτα καὶ ὀπώρας πρὸς πορισμὸν τοῦ ἐπιουσίου ἄρτου των.

§28Σ. ΚΑΒΑΛΙΕΡΑΤΟΣ. Εἶχον ὑποβάλει, κύριοι συνάδελφοι, ἐρώτημα πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, διὰ τοῦ ὁποίου ἐζήτησα νὰ μάθω τὸν λόγον ἕνεκα τοῦ ὁποίου ὁ Ἀστυνόμος Ἀργοστολίου ἐμποδίζει τοὺς περιφερομένους ὀπωροπώλας νὰ πωλῶσιν ἐπὶ τῶν πεζοδρομίων ὀπώρας, χόρτα καὶ λοιπά. Μοὶ ἔκαμε κατάπληξιν ἡ δοθεῖσα ἀπάντησις ἐκ μέρους τοῦ Ἀστυνόμου Ἀργοστολίου.

§29Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ φράσις εἶναι ἥκιστα κοινοβουλευτική.

§30Σ. ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Μὲ ἀναγκάζει ἡ ἀγανάκτησις, κύριε Πρόεδρε, νὰ μεταχειρίζωμαι τοιαύτην φράσιν, διότι νομίζω, ὅτι, ὅταν πρόκειται περὶ πτωχῶν ἀνθρώπων, πρέπει ἡ Πολιτεία νὰ ἐπιδεικνύῃ κάποιαν στοργήν. Δὲν εἶναι ἡ πρώτη ἀφορμή, ἡ ὁποία παρέχεται εἰς ἡμᾶς νὰ ἐκφράσωμεν τοιαῦτα παράπονα. Δι’ ἀπαντήσεώς του ὁ περὶ οὗ πρόκειται Ἀστυνόμος ἀναφέρει πρὸς τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅτι ἀπαγορεύει νὰ πωλῶσι μόνον εἰς τοὺς ὀπωροπώλας ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐπιδιώκουν νὰ πωλῶσι τοιαῦτα εἴδη ἔξωθι τῶν ὀπωροπωλείων. Ἐννοεῖται, ὅτι αὐτὸ εἶναι ψευδέστατον, διότι αὐτοὶ ἐπιδιώκουν νὰ πωλῶσιν εἰς μέρος προσδιωρισμένον, ἐπὶ τῶν πεζοδρομίων, ἐπιλαμβάνεται δὲ ὁ Ἀστυνόμος Κεφαλληνίας δικαιωμάτων, τὰ ὁποῖα δὲν ἔχει, ἐμποδίζων αὐτοὺς νὰ πωλῶσιν ἐπὶ τῶν πεζοδρομίων, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ λόγος. Τὰ πεζοδρόμια, εἰς τὰ ὁποῖα εἶναι καθωρισμένον νὰ πωλῶνται τὰ χόρτα καὶ αἱ ὀπῶραι εἶναι τελείως ἀπομεμακρυσμένα· αὐτὸ δὲ τὸ κάμνει σκοπίμως ὁ Ἀστυνόμος. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν ὑμᾶς, ἐπειδὴ ἡ δοθεῖσα πρὸς ἡμᾶς πληροφορία εἶναι ἐκ κακῆς πίστεως ὅλως ἀναληθής, θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ συστήσητε εἰς τὸν Ἀστυνόμον νὰ μὴ σᾶς ἀποστέλλῃ τοιαῦτα ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα νὰ παρουσιάζητε εἰς τὴν Βουλήν, παρέχοντες πληροφορίας ἐσφαλμένας. Ταῦτα ἐνόμισα ὅτι ἔδει νὰ εἴπω ἐπιτελῶν ἐν τούτῳ καθῆκον, τὸ ὁποῖον ἔχω πρὸς τοὺς συμπολίτας μου, οἱ ὁποῖοι, οἱ δυστυχεῖς, κυριολεκτικῶς δυστυχοῦσι λόγῳ τῆς καταπιέσεως, τὴν ὁποίαν δὲν ἠξεύρω διὰ ποίους λόγους ἀσκεῖ ὁ περὶ οὗ πρόκειται Ἀστυνόμος. Ἔχω τὴν πεποίθησιν ὅτι ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς θὰ φροντίσῃ νὰ ἐπανορθώσῃ τὸ κακόν.

§31Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Καὶ πάλιν θὰ ἐπαναλάβω τὴν σύστασιν.

§32Σ. ΚΑΒΑΛΙΕΡΑΤΟΣ. Αὐτὰ θὰ παρακαλέσω.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καβαλιεράτος ἐρωτᾷ ποῖα μέτρα ἐλήφθησαν διὰ τὴν διατάραξιν τῆς δημοσίας ἀσφαλείας ἐν Λαρίσῃ.

§34ΑΠ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Λησταὶ μεταβάντες εἰς Γούνισταν, κτῆμα παρὰ τὴν Λάρισαν τοῦ κ. Χαροκόπου, ἐζήτησαν ἀπὸ τὸν ἀγροφύλακα ὅπως οὗτος ἐπιδώσῃ ἐκβιαστικὴν ἐπιστολὴν ἀπευθυνομένην πρὸς τὸν Σ. Χαροκόπον, ὁ ἀγροφύλαξ ἠρνήθη νὰ παραλάβῃ τὴν ἐπιστολὴν ταύτην καὶ ἐπειδὴ ἠρνήθη ἐπυροβόλησαν οἱ λησταὶ κατὰ τοῦ ἀγροφύλακος, ἐτραυμάτισαν δ’ αὐτὸν εἰς τὸν μηρόν· ὁ ἀγροφύλαξ μετεφέρθη εἰς Λάρισαν, ἀλλ’ ἐκ τῆς αἱμορραγίας ἐξέπνευσε μετ’ ὀλίγον. Ἀμέσως λαβὼν ἐκ τῆς ἀστυνομικῆς ἀρχῆς τὴν πληροφορίαν περὶ τοῦ τραυματισμοῦ, διέταξα νὰ ληφθῶσιν ὅλα τὰ μέτρα καὶ καταδιωχθῶσιν οἱ ἄγνωστοι, μοὶ ἀπήντησε δ’ ἡ ὑπηρεσία, ὅτι λαβοῦσα γνῶσιν τῶν διατρεξάντων ἐκ τῆς μεταφορᾶς ἐν Λαρίσῃ μετὰ τὸ μεσονύκτιον τοῦ τραυματισθέντος, ἀπέστειλεν ἀμέσως ἔφιππον ἀπόσπασμα πρὸς καταδίωξιν τῶν ἀγνώστων, πρὸς ὃν σκοπὸν μετέβη καὶ ὁ διοικητὴς τοῦ μεταβατικοῦ ἀποσπάσματος ἐκ Τυρνάβου, εἰς τὴν περιφέρειαν τοῦ ὁποίου ὑπάγεται τὸ χωρίον Γούνιστα, ἀλλ’ ἕνεκα τῆς νυκτὸς δὲν ἠδυνήθησαν νὰ ἀκολουθήσωσι τὰ ἴχνη αὐτῶν καὶ τοὺς συλλάβωσι. Γνωρίζετε δυστυχῶς, ὅτι ἡ Λάρισα εἶναι δύο βήματα μακρὰν τῶν συνόρων καὶ ἐξέρχονται ἐκεῖθεν εὐχερῶς εἰς τὸ τουρκικόν, ἀλλ’ ἐλπίζω νὰ μὴ τοὺς ἀφήσωσι νὰ διαφύγωσιν.

§35Σ. ΚΑΒΑΛΙΕΡΑΤΟΣ. Δὲν ἤθελον προσθέσει τὸ ἐλάχιστον, διότι μεγαλείτερον ἐνδιαφέρον ἔχετε ὑμεῖς, διότι ἔχετε τὴν καταγωγὴν ἐκ τῆς περιφερείας ἐκείνης· οὐχ ἧττον ὅμως νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν τὸ ἑξῆς γεγονός, ὅτι ἐξακολουθοῦσιν αὐτοὶ οἱ λησταὶ νὰ εὑρίσκωνται ἔξωθι τῶν προπυλαίων τῆς Λαρίσης, οἱ δὲ κάτοικοι τῆς Λαρίσης, ὡς δύνανται νὰ βεβαιώσωσιν οἱ ἐκ Λαρίσης συνάδελφοι, δὲν τολμῶσι νὰ ἐξέλθωσι τοῦ Πηνειοῦ.

§36ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν μεταβὰς εἰς τὴν Λάρισαν ἀντελήφθη ὁ ἴδιος τὰ τῆς καταστάσεως αὐτῆς.

§37Σ. ΚΑΒΑΛΙΕΡΑΤΟΣ. Δὲν τολμῶσι νὰ ἐξέλθωσιν οὐδ’ εἰς περίπατον οἱ ἄνθρωποι. Προσθέτω δὲ τὸ ἑξῆς, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι γνωστὸν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐτωτερικῶν, ὅτι αὐτὴ ἡ λῃστοσυμμορία, ἡ ὁποία ἀποτελεῖται ἀπὸ τρεῖς λῃστάς, πρὸ τεσσάρων ἡμερῶν εὑρίσκεται ἔξωθεν τῆς Λαρίσης, πλησίον τῆς γεφύρας. Ἐκεῖ λοιπὸν ἦσαν αὐτοί, τοὺς ὁποίους εἶδε μία γυνή, τὴν ὁποίαν κατεπίεσαν νὰ μὴ μηνύσῃ ὅτι εὑρίσκονται ἐκεῖ, διότι θὰ ὑποστῇ θάνατον οἰκτρόν. Ὥστε τὰ πράγματα εἶναι πολὺ σοβαρά. Πρόκειται περὶ σπουδαιοτάτου ζητήματος· (Θόρυβος).

§38Γ. ΠΩΠ. Βεβαιότατα. Ἐδῶ ἀποδεικνύεται ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀσφάλεια.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν θὰ ἀκουσθῇ κανεὶς ἄλλος ἐκτὸς τοῦ ἀγορεύοντος.

§40Σ. ΚΑΒΑΛΙΕΡΑΤΟΣ. Φρονῶ λοιπὸν ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, καίτοι περιοδικῶς ἀναλαμβάνει τὸ ἀξίωμα αὐτό, θὰ λάβῃ τὴν μέριμναν καὶ τὸ ἐνδιαφέρον νὰ ἐξασκήσῃ τὴν ἐπιρροήν του.

§41ΑΠ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὀφείλω νὰ ἐπαναλάβω, ὡς καὶ διὰ τῶν ἐγγράφων ἀπέδειξα, ὅτι ἀμέσως διέταξα τὴν καταδίωξιν τῶν λῃστῶν, δὲν ἠρκέσθην δὲ μόνον εἰς τοῦτο, ἀλλὰ καὶ ἐζήτησα τὴν ἀντικατάστασιν τοῦ διευθυντοῦ τῆς Ἀστυνομίας Λαρίσης. Ὡς καὶ ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως ἀντελήφθην ἐν Λαρίσῃ, δυστυχῶς ἡ κατάστασις τῆς δημοσίας ἀσφαλείας ἐκεῖ εἶναι ὀλίγον ἔκρυθμος. Τοῦτο συμβαίνει, ἐπαναλαμβάνω, διότι ἡ Λάρισα εἶναι δύο μόνον ὥρας μακρὰν τῶν συνόρων καὶ εἰσέρχονται καὶ ἐξέρχονται ἐκεῖθεν οἱ λῃσταὶ χωρὶς νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ συλληφθῶσιν. Ἐδιπλασίασα τὴν καταδιωκτικὴν δύναμιν, ἐπὶ πλέον δέ, ἐπειδὴ κατὰ τὴν ἐμὴν γνώμην ὁ Ἀστυνόμος Λαρίσης δὲν εἶναι ἐπαρκής, ἐζήτησα τὴν ἀντικατάστασίν του.

§42Σ. ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Μάλιστα.

§43ΑΠ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Δυστυχῶς ὁ κύριος Ἀρχηγὸς τῆς Χωροφυλακῆς ἀσθενεῖ ἀκόμη ἐκ βαρυτάτης ἀσθενείας. Μοὶ ἐγνώρισεν ἐπανειλημμένως, ὅτι ἐν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ θὰ γίνῃ συμβούλιον ἐπὶ τούτῳ, ἀλλὰ ἡ ἀσθένειά του ἀκόμη δὲν τῷ ἐπέτρεψε τοῦτο καὶ σήμερον μανθάνω μετὰ λύπης μεγάλης, ὅτι αὕτη ἐπετάθη κατὰ τρόπον ἐμπνέοντα ἀνησυχίαν. Ὥστε ἐὰν καὶ αὔριον δὲν γίνῃ τὸ συμβούλιον τοῦτο, θὰ διατάξω τὴν σύγκλησιν ἐκτάκτου συμβουλίου κατὰ τὸν νόμον.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χρυσοστάλης ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ κτηματικοῦ συνδέσμου Κύμης περὶ μὴ μεταθέσεως τοῦ ἐκεῖ ταμίου.

§45Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Παρακαλῶ νὰ ἀναβληθῇ.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται δι’ αὔριον. Ὁ κ. Ι. Χρυσοβελόνης ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς Μαργαρίτας Μπασδέκη περὶ βοηθήματος.

§47Ι. ΧΡΥΣΟΒΕΛΟΝΗΣ. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ συστήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν τὴν αἴτησιν τῆς συμπολίτιδός μου Μαργαρίτας Μπασδέκη, διότι αὕτη ἔχει πλέον ἢ δίκαιον νὰ λάβῃ προστασίαν τινὰ παρὰ τῆς πολιτείας. Ἡ Μ. Μπασδέκη, ἡ ὁποία σήμερον εἶναι γραῖα καὶ ἀνάπηρος, πρὸ τριακονταετίας παρέσχε τοιαύτας ὑπηρεσίας εἰς τὴν Πατρίδα, αἱ ὁποῖαι εἶναι βαρυσήμαντοι. Τὸ βεβαιοῦσι τὰ πιστοποιητικὰ τὰ ὁποῖα προσάγει ἀπὸ τὴν προσωρινὴν Κυβέρνησιν τῆς ἐπαναστάσεως τοῦ Πηλίου τοῦ 1878 καὶ ἀπὸ τὸ πιστοποιητικὸν τῆς τότε δημογεροντίας, ἠδύνατο δὲ νὰ λάβῃ καὶ περισσοτέρας πληροφορίας ἡ Κυβέρνησις παρὰ τοῦ συστρατιώτου αὐτῆς Φικιώρη, τοῦ συναδέλφου μας, ὁ ὁποῖος εἶδεν ὅτι πραγματικῶς διὰ τῆς ἀπαραμίλλου ἀνδρείας αὐτῆς τῆς γυναικός, τότε νεαρᾶς παρθένου οὔσης, κατωρθώθη νὰ κρατήσωσιν οἱ ἐπαναστάται τὰς θέσεις των καὶ ἐπιφέρωσι τὰ μεγάλα ἐκεῖνα ἀποτελέσματα τῆς 6 Φεβρουαρίου 1878, διὰ τὰ ὁποῖα ὁ τότε ἀείμνηστος Ὄγλ, Ἄγγλος ἀνταποκριτὴς τῶν «Καιρῶν τοῦ Λονδίνου», προέβη ἐξ ἐνθουσιασμοῦ νὰ φιλήσῃ τὴν δεξιὰν αὐτῆς χεῖρα. Φρονῶ λοιπόν, ὅτι ἡ γυνὴ αὐτή, ἡ ὁποία κατέστη ἀνάπηρος, ἡ ὁποία εἰργάσθη καθ’ ὅλον τὸν βίον της ἐντίμως, καὶ ἥτις μὴ δυναμένη πλέον νὰ ἐργασθῇ πρώτην ἤδη φορὰν ζητεῖ βοήθημα, εἶναι δίκαιον νὰ εἰσακουσθῇ καὶ τῆς δοθῇ ἓν βοήθημα.

§48Μ. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Θὰ ἀπευθυνθῶ κυριώτατα μὲν πρὸς τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀλλὰ θὰ ἐπιστήσω ἰδιαιτέρως τὴν προσοχὴν καὶ τοῦ κυρίου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἀγωνιστοῦ καὶ γνωρίζοντος νὰ ἐκτιμᾷ τὰς τῶν ἀγωνιστῶν ὑπηρεσίας ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς τῆς Μαργαρίτας Μπασδέκη, περὶ τῶν ὑπηρεσιῶν τῆς ὁποίας ἰδοὺ τί γράφει ἡ προσωρινὴ Κυβέρνησις τῆς ἐν Θεσσαλίᾳ Ἐπαναστάσεως τοῦ 1878. «Ἡ προσωρινὴ Κυβέρνησις καὶ τὸ ἀρχηγεῖον Πηλίου πιστοποιεῖ ὅτι ἡ ἐκ Μακρυνίτσης τῆς Θετταλομαγνησίας παρθένος Μαργαρίτα Μπασδέκη κατὰ τὴν ἐν Σαρακηνῷ τῆς Μακρυνίτσης ἔνδοξον τῆς 6 Φεβρουαρίου ἐ. ἔ. μάχην ὡς ἄλλη ἡρωῒς Σπαρτιᾶτις ἀνελθοῦσα αὐθόρμητος τὸν Σαρακηνὸν παρηκολούθησε μεταφέρουσα κατ’ ἀρχὰς πολεμεφόδια καὶ ὕδωρ εἰς τοὺς μαχομένους, κατόπιν δὲ ὑπὸ ἀκράτου καταληφθεῖσα ἐνθουσιασμοῦ λαβοῦσα ἀνὰ χεῖρας ὅπλον ἐμάχετο ἐν τοῖς ὀχυρώμασιν ὡς ἄλλη Σπαρτιᾶτις παρακολουθήσασα μετὰ τοῦ ἀδελφοῦ αὐτῆς μέχρι τῶν τελευταίων ὀχυρωμάτων τοῦ Προφήτου Ἠλιοῦ, ὁπόθεν κατὰ τὴν ἑσπέραν μόλις ἀπεχώρησεν εἰς Μακρυνίτσαν. Ἡ προσωρινὴ ὅθεν τοῦ Πηλίου Κυβέρνησις καὶ τὸ Ἀρχηγεῖον αὐτῆς ἐκφράζουσι τῇ παρθένῳ ταύτῃ ἐν ὀνόματι τῆς Πατρίδος τὴν πλήρη αὐτῶν εὐαρέσκειαν καὶ συνιστῶσιν αὐτὴν εἰς τὴν πατρικὴν μέριμναν τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως καὶ ἁπαξάπαντος τοῦ Ἑλληνισμοῦ. Πρὸς πίστωσιν ὅθεν ἀφίεται αὐτῇ τὸ παρόν, ἵνα τῇ χρησιμεύσῃ ὅπου δεῖ. Ἐν Νέᾳ Μιζέλῃ τῇ 29 Ἀπριλίου 1878. Ἡ προσωρινὴ Κυβέρνησις Πηλίου (Τ. Σ.) Ἱερών. Δ. Κασσαβέτης Ἀργύριος Βογιατζῆς Ὁ ἀρχηγὸς (Τ. Σ.) Ζ. Ν. Μπασδέκης. Οἱ Δημογέροντες γράφουσι τὰ ἑξῆς ἐπίσης. «Οἱ ὑποφαινόμενοι Δημογέροντες τῆς Κωμοπόλεως Μακρυνίτσης τοῦ Βόλου, πιστοποιοῦμεν εὐσυνειδήτως ὅτι ἡ κόρη Μαργαρίτα Μπασδέκη ἐτῶν 20 ὀρφανὴ ἐκ μητρὸς καὶ κόρη ἀπόρου πατρὸς ἔλαβεν ἐνεργὸν μέρος εἰς τὰς δύο μάχας τοῦ Σαρακηνοῦ τῆς Μακρυνίτσης, τὰς λαβούσας χώραν τὴν 6 Φεβρουαρίου καὶ 16–17 Μαρτίου ἐ. ἔ. δείξασα ἀπαράμιλλον ἀνδρείαν καὶ πατριωτισμὸν καὶ προκινδυνεύσασα ὑπὲρ τῆς ἀπελευθερώσεως τῶν δούλων ἀδελφῶν της. Διὸ ἐκδίδομεν τὸ παρὸν καὶ τὸ παραδίδομεν εἰς χεῖρας τῆς ἰδίας, ὅπως τῆς χρησιμεύσῃ ὡς πιστοποιητικὸν ταυτότητος. Ἐν Μακρυνίτσῃ τῇ 15 Ἰουνίου 1878. Οἱ Δημογέροντες Δημήτριος Τζιτσιμίκης, Ν. Σ. Καρνέβας, Παναγιώτης Καναβαργιώτης Δ. Τρερούσας, Φίλιππας Σαρλῆς, Δ. Ἀγγελίδης. Θὰ σημειώσω καί τι, τὸ ὁποῖον καθιστᾷ τὰς ὑπηρεσίας τῆς Μαργαρίτας Μπασδέκη ἀκόμη σπουδαιοτέρας. Τοῦτο εἶναι μία λεπτομέρεια, ἡ ὁποία δὲν ἀναγράφεται ἐν τοῖς πιστοποιητικοῖς ἅτινα ἔσχον τὴν τιμὴν νὰ ἀναγνώσω ὑμῖν· εἰς τὴν μάχην ἐκείνην, ἡ ὁποία ἤρξατο τὴν πρωΐαν τῆς 6 Φεβρουαρίου οἱ ἡμέτεροι ὑποκύπτοντες εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀντιπάλων ἤρχισαν νὰ ὑποχωρῶσιν· ἡ Μαργαρίτα Μπασδέκη, τῆς ὁποίας ὁ ἀδελφὸς ἐμάχετο ἐπὶ τοῦ Σαρακηγοῦ ἔσπευσεν ἐπὶ τῶν ὀχυρωμάτων φέρουσα ὕδωρ, ὅταν ἦλθεν ὅμως εἰς τὴν μάχην καὶ εὗρε τοὺς ἐθελοντὰς ὑποχωροῦντας ἔλαβε τὸ ὅπλον τοῦ τραυματισθέντος ἀδελφοῦ της καὶ εἶπεν εἰς τοὺς ἄνδρας, ὅτι εἶναι ἐντροπὴ νὰ ὑποχωρῶσι καὶ νὰ φεύγωσιν, ἀφοῦ βλέπουσι μίαν γυναῖκα νὰ πολεμᾷ. Τοῦτο συνετέλεσε σπουδαίως ἵνα ἐγκαρτερήσωσιν οἱ ἐπαναστάται καὶ νὰ ἐπέλθῃ τὸ ἀποτέλεσμα, τὸ ὁποῖον ἐπῆλθεν, ὄχι τῆς ἥττης βεβαίως τῶν Τούρκων, ἀλλὰ τῆς ἐμμονῆς τῶν ἐθελοντῶν πυροβολούντων μέχρι τῆς νυκτός, ὁπότε καὶ ὑπεχώρησαν. Ἰδιαζόντως θὰ παρακαλέσω τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ μὴ λησμονήσωσιν, ἀλλὰ νὰ λάβωσιν ὑπ’ ὄψιν των τὴν ἀναφορὰν ταύτην καὶ νὰ χορηγήσωσι βοήθημά τι εἰς τὴν γυναῖκα ταύτην, ἐὰν δ’ ὑπάρχῃ κώλυμά τι ὅπως δοθῇ σύνταξις εἰς αὐτὴν διὰ νόμου προσωπικοῦ δύναται ὅμως νὰ δοθῇ αὐτῇ βοήθημα οὐχὶ ἐφάπαξ, ἀλλὰ μηνιαίως, διότι εἶναι γραῖα καὶ ἀνάπηρος. Σᾶς διαβεβαιῶ ὅτι θὰ εἶναι εὐτυχὴς ἡ πτωχὴ Μαργαρίτα, ἐὰν τῇ δοθῶσι τριάκοντα δραχμαὶ ὡς βοήθημα μηνιαῖον· εἶναι πτωχὴ καὶ ἀνάπηρος ἡ γραῖα κόρη καὶ δύναται νὰ ζήσῃ ἐν Μακρυνίτσῃ ἐπαρκῶς. Ὥστε καὶ πάλιν καταλήγω συνιστῶν τὴν ἀναφορὰν ταύτην θερμῶς.

§49Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Νὰ σταλῇ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Βέρροιος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Κυνηγετικοῦ Ὁμίλου περὶ χρηματικοῦ βοηθήματος. Εἶναι ἀπὼν ὁ κ. Γόντικας ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἰδίας ἀναφορᾶς.

§51Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ὁ Σύλλογος αὐτός, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἔχει δαπανήσει πολλὰ χρήματα πρὸς ἵδρυσίν του, σᾶς παρακαλῶ δὲ ὅπως τὸν συντρέξητε χορηγοῦντες εἰς αὐτὸν βοήθημά τι.

§52Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Καθ’ ἕκαστον ἔτος κατὰ τὴν ψήφισιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ ψηφίζονται διάφορα βοηθήματα διὰ διάφορα σωματεῖα. Κατὰ τὴν ψήφισιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ θὰ λάβω ὑπ’ ὄψιν μου καὶ τὸν Σύλλογον τοῦτον.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Ἠλιόπουλος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ θέματος.

§54Π. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Συνιστῶ καὶ ἐγὼ θερμῶς τὴν ἀναφορὰν ταύτην καὶ παρακαλῶ νὰ χορηγηθῇ μικρὸν βοήθημα.

§55Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Νὰ μοὶ τὸ ὑπενθυμίσητε κατὰ τὴν ψήφισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Φωτήλας. Εἶναι ἀπών. Ὁ κ. Δ. Πολυζωγόπουλος ἐπὶ τοῦ ἰδίου θέματος ἔχει τὸν λόγον.

§57Δ. ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγὼ συνιστῶ θερμῶς τὴν ἀναφορὰν ταύτην καὶ παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως ἔλθῃ ἀρωγὸς εἰς τὸν ἐν λόγῳ σύλλογον.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χριστίδης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Λιανοκλαδίου περὶ διδακτηρίων.

§59Α. ΧΡΙΣΤΙΔΗΣ. Ὁ ἐπιθεωρητὴς τῆς κατωτάτης ἐκπαιδεύσεως κληθεὶς ὑπὸ τῶν κατοίκων Λιανοκλαδίου δὲν ὑπέβαλε τὴν γνωμοδότησίν του ἀκόμη καὶ ὡς ἐκ τούτου μένουσι τὰ τέκνα των ἄνευ διδακτηρίου.

§60Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Νὰ ἀποσταλῇ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, ὅπως ἐξετασθῇ.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Ἀναστασιάδης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ συλλόγου «Ἀνόρθωσις», περὶ ἱδρύσεως σχολείου. Ὁ κ. Ἀναστασιάδης εἶναι ἀπών. Ὁ κ. Β. Κυρέλλος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ἰδίου θέματος.

§62Β. ΚΥΡΕΛΛΟΣ. Εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως ἤθελον λάβει τὴν τιμὴν νὰ συστήσω θερμῶς τὴν ἀναφορὰν τοῦ ἐν Πειραιεῖ συλλόγου «Ἀνόρθωσις», διὰ τῆς ὁποίας ζητοῦσι νὰ ἱδρυθῇ σχολεῖον ἀρρένων εἰς τὴν ἐν Πειραιεῖ συνοικίαν «Τούμπα». Ἡ συνοικία αὐτὴ ἀποτελεῖται ἐξ 8000 κατοίκων, εἶναι δὲ ἀνάγκη νὰ ἱδρυθῇ τὸ σχολεῖον αὐτό. Πιστεύω ὅτι μετ’ εὐμενείας θὰ γίνῃ ἀποδεκτὴ ἡ ἐν λόγῳ ἀναφορά, διὰ νὰ μὴ στεροῦνται τῶν στοιχειωδῶν φώτων τὰ τέκνα τῆς γείτονος.

§63Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Κατὰ τὸν νόμον τῇ ἀποφάσει τῶν δημοτικῶν συμβουλίων συνιστῶνται τὰ δημοτικὰ σχολεῖα. Θὰ συστήσω εἰς τὸν ἐπιθεωρητὴν τῆς κατωτάτης ἐκπαιδεύσεως νὰ προτείνῃ εἰς τὴν σύστασιν τοῦ σχολείου τούτου.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Μιχαλόπουλος ἐπὶ τοῦ ἰδίου θέματος.

§65Θ. ΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Συνιστῶ καὶ ἐγὼ τὴν ἀναφορὰν ταύτην.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κάβουρας ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς τοῦ ἐμπορικοῦ συλλόγου περὶ ἱδρύσεως Πταισματοδικείου.

§67Δ. ΚΑΒΟΥΡΑΣ. Νομίζω, κύριοι Βουλευταί, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης σοβαρῶς τέλος πάντων πρέπει νὰ σκεφθῇ καὶ νὰ εἰσαγάγῃ νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλὴν περὶ ἱδρύσεως Πταισματοδικείου ὄχι μόνον ἐν Οἰχαλίᾳ, ὡς ἀναφέρει τὸ ψήφισμα τῶν ἐκεῖ σωματείων, ἀλλὰ καὶ εἰς ἄλλα μέρη, εἰς τὰ ὁποῖα ὑπάρχει σωρεία ὑποθέσεων, εἰς τρόπον ὥστε νὰ εἶναι ἀνίκανος ὁ εἰρηνοδίκης νὰ ἐκτελῇ ἀπροσκόπτως τὴν ὑπηρεσίαν. Τοῦτο ἐπιβάλλεται χάριν καλλιτέρας ἀπονομῆς τῆς δικαιοσύνης. Διότι ἤδη τὸ Εἰρηνοδικεῖον Οἰχαλίας, κύριε Ὑπουργέ, ἐκδίδει κατὰ τὴν ἐπίσημον στατιστικὴν 1200 πολιτικὰς ἀποφάσεις, 1200 ποινικάς, διεκπεραιώνει 1350 δικογραφίας ἀνακριτικὰς καὶ 50 ἀποφάσεις προσωρινῶν μέτρων, ἐκτὸς τῶν ἄλλων καθηκόντων καὶ ὑπηρεσιῶν, τὰς ὁποίας ἐκτελεῖ ὁ εἰρηνοδίκης. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπαρκῇ εἰς τοιαύτας καὶ τοσαύτας ὑπηρεσίας, καὶ δὲν εἶναι σκόπιμον νὰ ἐμπιστευώμεθα εἰς αὐτὸν νὰ ἐκδίδῃ, μὲ τὸ νέον νομοσχέδιον περὶ ἀνεκκλήτου τῶν ἀποφάσεων, σεβαστὸν ἀριθμὸν ἀποφάσεων, μὴ ὑποκειμένων εἰς τακτικὸν ἔνδικον μέσον. Περὶ τῆς ἀνάγκης τῆς ἱδρύσεως Πταισματοδικείου ἐν Οἰχαλίᾳ ἐπανειλημμένως ἀπεφάνθη καὶ τὸ δικαστικὸν συμβούλιον τῶν ἐν Καλάμαις Πρωτοδικῶν, ὁ δὲ ἐκεῖ εἰσαγγελεὺς δι’ ἐπανειλημμένων ἐκθέσεών του ἐζήτησε παρὰ τοῦ Ὑπουργείου τὴν ἵδρυσιν Πταισματοδικείου, συνέστησε δὲ καὶ ὑπέδειξεν, ὅτι εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατον νὰ ἐνεργηθῇ ὑπηρεσία ἐν τῷ Εἰρηνοδικείῳ Οἰχαλίας. Γνωρίζω, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι ἡ γνώμη σας εἶναι, ὅτι πρέπει νὰ συστηθῇ ἐκεῖ Πταισματοδικεῖον, οὐχ ἧττον διστάζετε νὰ ὑποβάλλητε νομοσχέδιον, φοβούμενος ἴσως παραλόγους ἀξιώσεις, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι Ὑπουργὸς τῆς περιωπῆς καὶ θελήσεως τῆς ὑμετέρας δὲν πρέπει νὰ διστάζῃ εἰς τὴν ὑποβολὴν τοιούτου νομοσχεδίου. Ἄλλως τε, κύριε Ὑπουργέ, δύναται νὰ ψηφισθῇ νόμος καὶ νὰ κανονισθῶσιν αἱ λεπτομέρειαι αὐτοῦ διὰ Β. Διατάγματος, οὕτως ὥστε νὰ ἐπιτρέπηται εἰς τὸν Ὑπουργὸν διὰ Β. Διατάγματος νὰ ἱδρύσῃ Πταισματοδικεῖον, ἐφ’ ὅσον ὡρισμένος ἀριθμὸς ἀποφάσεων πολιτικῶν καὶ ποινικῶν ἐκδίδεται παρὰ τοῦ Εἰρηνοδικείου τούτου, καὶ οὕτω πως νὰ ὑπάρχῃ εἷς δεσμὸς καὶ νὰ μὴ ἐγείρωνται παράλογοι ἀξιώσεις. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ σκεφθῆτε σοβαρῶς περὶ τοῦ ζητήματος τούτου.

§68Μ. ΔΑΖΕΑΣ. Ἐγὼ γενικώτερον θὰ συνίστων πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ ληφθῇ μία ἰδιαιτέρα μέριμνα περὶ τῆς βελτιώσεως τοῦ θεσμοῦ τῶν Πταισματοδικῶν, εἰς τοὺς ὁποίους νομίζω ὅτι πρέπει ν’ ἀποβλέψῃ ἡ Πολιτεία, διὰ ν’ ἀναθέσῃ καὶ τὰ καθήκοντα τῆς ἐπιβλέψεως καὶ τῆς ἐπιτηρήσεως τῆς ἀγροτικῆς ἀσφαλείας. Ὁ πταισματοδίκης εἶναι τὸ πρόσωπον, τὸ ὁποῖον ὡς ἐκ τῶν καθηκόντων αὐτοῦ γνωρίζει καὶ τὰ πρόσωπα καὶ τὰ πράγματα καλῶς, καὶ δύναται νὰ παράσχῃ συνδρομὴν εἰς τὴν ἀγροτικὴν ἀσφάλειαν τελεσφορωτέραν.

§69Α. ΠΕΤΡΟΜΑΝΙΑΤΗΣ. Ἡ αἴτησις αὕτη, εἶναι αἴτησις, τὴν ὁποίαν ἐπιβάλλει ἡ ἀνάγκη, ἡ ἀνάγκη τῆς μεγάλης ἐργασίας, ἣν ἔχει τὸ Εἰρηνοδικεῖον, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅπως ἰδιαιτέρως προσέξῃ εἰς αὐτήν, διότι ἡ ἵδρυσις Πταισματοδικείου θέλει ὄντως ἐξυπηρετήσει ὄχι μόνον τὰς ἰδιωτικὰς ὑποθέσεις, ἀλλὰ καὶ τὴν δημοσίαν ἀσφάλειαν.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πὼπ ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ καταδίκου Πύργου Δ. Καραγιάννη.

§71Γ. ΠΩΠ. Κατὰ λάθος θὰ ἐσημειώθην· δὲν ἔχω εἴδησιν.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γόντικας· Ὁ κ. Σταμούλης· Ὁ κ. Κασίμης· Ὁ κ. Κάβουρας· Ὁ κ. Πετροπουλάκης· Ὁ κ. Κουλουμβάκης· Ὁ κ. Ἠλιόπουλος. Διαγράφεται. Ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ ἐμπορικοῦ συλλόγου Ναυπλίου περὶ βραχέων παραγραφῶν ὁ κ. Δελακοβίας.

§73Ν. ΔΕΛΑΚΟΒΙΑΣ. Ὑπεβλήθη τὸ νομοσχέδιον.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χριστίδης ἐρωτᾷ τίνα μέτρα ἐλήφθησαν ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Σουβάλας διὰ τὴν διακοπὴν τῆς συγκοινωνίας.

§75Α. ΧΡΙΣΤΙΔΗΣ. Καὶ ἄλλοτε παρεκάλεσα τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν διὰ τὸ ζήτημα τοῦτο, καὶ ἔδωσε τὴν ἀπάντησιν εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ἐλήφθησαν μέτρα τινά, ἀλλ’ αὐτὰ δὲν ἐφηρμόσθησαν, καὶ τὸν παρακαλῶ καὶ τώρα νὰ δώσῃ ἀπάντησιν, ἂν θὰ ἐφαρμοσθῶσιν. Εἶναι διακεκομμένη ἡ συγκοινωνία, κύριε Ὑπουργέ, μεταξὺ Σουβάλας καί...

§76Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὑπεβλήθη προϋπολογισμὸς τῆς κατασκευῆς τοῦ ἔργου.

§77Α. ΧΡΙΣΤΙΔΗΣ. Θὰ παρακαλέσω νὰ ἐπισπευθῇ, διότι δὲν σημαίνει τίποτε, ἂν ἐγένετο προϋπολογισμός.

§78Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Εἶναι γνωστὸν ὅτι, ὅταν ὑποβληθῇ προϋπολογισμὸς καὶ ἐγκριθῇ ἀπὸ τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον, τὸ Κράτος ἀναλαμβάνει τὴν εὐθύνην τῆς κατασκευῆς, διότι ἄλλως πληρώνει εἰς τὸν ἐργολάβον ἀποζημίωσιν τοῦ ⅒ τοῦ ὅλου. Ἐνεκρίθη προϋπολογισμὸς καὶ ἀπεστάλη, ἵνα γίνῃ μειοδοτικὴ δημοπρασία.

§79Α. ΧΡΙΣΤΙΔΗΣ. Αὐτὸ δὲν τὸ ἐγνώριζον, καὶ ἤθελον νὰ ζητήσω ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ τὸ βεβαιώσῃ.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Οἰκονομίας ἀπαντᾷ ἐγγράφως εἰς τὸ ἐρώτημα τοῦ βουλευτοῦ Ἀχαΐας καὶ Ἤλιδος κ. Π. Ἠλιοπούλου, καὶ δύναται ὁ κ. Βουλευτὴς νὰ λάβῃ γνῶσιν τῆς ἀπαντήσεως αὐτοῦ.

§81Π. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀλλεπάλληλοι αἰτήσεις ἔρχονται ἀπὸ τὴν Ἠλείαν. Καὶ ὄχι μόνον ἀπὸ τὴν Ἠλείαν ἀλλὰ καὶ ἀπὸ διαφόρους ἐπαρχίας περὶ ἱδρύσεως κτηματικῆς ἢ γεωργικῆς Τραπέζης, τὴν ὁποίαν καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὑπεσχέθη. Τὸ ἐρώτημά μου εἶναι ἐὰν εἶναι δυνατὸν ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα μὲ τὰ κεφάλαια τὰ πιστωτικὰ ἅτινα ἔχει καὶ τὰ πραγματικὰ — ὑπάρχει ὀφειλὴ 3,000,000 τοῦ Ζάννου καὶ Ῥώς, δὲν γνωρίζω πῶς ἔχει ἡ ὑπόθεσις αὕτη — ἐὰν εἶναι δυνατόν, καλλίτερον διωργανουμένη νὰ χρησιμεύσῃ ὡς πιστωτικὸν κατάστημα, διότι βλέπετε, ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα μετὰ δυσκολίας, ὡς ἀνέπτυξε καὶ ὁ συνάδελφος κ. Λαμπρινόπουλος, δὲν γνωρίζω διατί ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα δὲν παρέχει δάνεια εἰς τοὺς κτηματικοὺς πληθυσμούς. Θὰ ἦτο προτιμότερον νὰ ἀρχίσωμεν τὰς ἐργασίας μας ἀπὸ τὸν ἔλεγχον τῶν διαφόρων ἑταιρειῶν. Τέλος πάντων ἔστω καὶ ἀργὰ ἐὰν γίνῃ ὁ ἔλεγχος αὐτός, ἴσως προκύψουν ἀποτελέσματα εὐάρεστα διὰ τὸν λαόν. Φρονῶ, ὅτι ἐὰν κατατεθῇ τὸ σημείωμα ἐκεῖνο, ὅπερ ἐζήτησα τοῦ λογαριασμοῦ τῆς σταφιδικῆς Τραπέζης ποία ἡ κατάστασις αὐτῆς ἡ σημερινή, θὰ εὑρίσκετο ἴσως ὁ τρόπος καὶ τὸ μέσον πρὸς ἐπανίδρυσιν, εἴτε αὐτῆς εἴτε ἄλλης κτηματικῆς Τραπέζης, διὰ νὰ ἀνακουφισθῇ ὁ λαὸς ἀπὸ τὰ δεινὰ τὰ ὁποῖα πάσχει καὶ δοθῇ ἡ εὐκαιρία εἰς τοὺς σταφιδικοὺς καὶ γεωργικοὺς πληθυσμοὺς πρὸς καλλιέργειαν τῶν κτημάτων των. Μία τοιαύτη Τράπεζα ἐνδυναμουμένη καταλλήλως ἴσως συγκρατήσῃ καὶ τὸν κόσμον ὅστις ἔχει τραπῆ εἰς μετανάστευσιν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ καταθέσῃ σημείωμα λεπτομερέστερον. Σημειώσατέ με πάλιν, κ. Πρόεδρε.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι, νὰ κάμητε σημείωμα, τί θέλετε νὰ ζητήσητε διὰ νὰ τὸ καταθέσῃ ἐγγράφως. Ὁ κ. Δογάνης ἵνα καταθέσῃ ἀναφοράν.

§83ΙΩ. ΔΟΓΑΝΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, μολονότι ἀπουσιάζει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ καταθέσω ἀναφορὰν εἰς τὴν Βουλήν, τὴν ὁποίαν θὰ παρακαλέσω τὸν κύριον Πρόεδρον νὰ διαβιβάσῃ τάχιστα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν. Πρόκειται δὲ περὶ τοῦ ἑξῆς προφανοῦς ἀδικήματος ἐναντίον τῶν καπνοπωλῶν καὶ καπνεμπόρων. Κατὰ τὸν νόμον περὶ καπνοπωλῶν καὶ καπνεμπόρων τὸν Αὔγουστον γίνεται ζύγισις τῶν ἐν ταῖς ἀποθήκαις αὐτῶν καπνῶν καὶ χρεώνωνται μὲ τὸ ποσὸν ὅπερ ἤθελεν εὑρεθῆ εἰς τὰς ἀποθήκας, καὶ κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ ἔτους πιστοῦνται διὰ τοῦ καπνοῦ τοῦ κοπτομένου. Εἰς τὸ τέλος τοῦ ἔτους τὸν Αὔγουστον γίνεται πάλιν ζύγισις τῶν ἐν ταῖς ἀποθήκαις ὑπολειμμάτων τῶν καπνῶν μὲ τὰ ὁποῖα πιστοῦνται. Ἐφέτος ὁ διευθυντὴς τοῦ καπνεργοστασίου ἀντὶ νὰ καλέσῃ τὴν ἐπιτροπήν, δηλαδὴ τὸν ἀστυνόμον καὶ τὸν εἰρηνοδίκην, καὶ παρουσίᾳ αὐτῶν νὰ ζυγίσῃ τὰ ὑπολείμματα καὶ τὰς ῥίζας καὶ νὰ τοὺς πιστώσῃ ἔκαμεν οἴκοθεν τὴν ἀφαίρεσιν χωρὶς νὰ κάμῃ ζύγισιν καθ’ ὁλοκληρίαν, καὶ μόνος του καθ’ ὑπολογισμὸν εἶπεν ὅτι εἰς αὐτὰ τὰ σακκιὰ περιέχονται ξένα εἴδη καὶ τοιουτοτρόπως τοὺς ἐχρέωσε μὲ 20 καὶ 30 ὀκάδας καπνοῦ ἔλλειμμα, καὶ ἐπειδὴ καταδικάζονται διὰ τὸ ἔλλειμμα αὐτὸ εἰς τὸ ὀκταπλοῦν κατεδικάσθησαν νὰ πληρώσουν 700 καὶ 800 δραχμάς.

§84Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Πρέπει νὰ μεταρρυθμισθῇ ὁ νόμος πρὸς τὸ συμφέρον τῆς καπνοφυτείας.

§85Ι. ΔΟΓΑΝΗΣ. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς νὰ τὴν διαβιβάσῃ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, διὰ νὰ τὴν λάβῃ ὑπ’ ὄψιν, διότι εἶναι προφανὲς ὅτι ἠδικήθησαν οἱ ἄνθρωποι. Διεμαρτυρήθησαν καὶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ ἐζήτησαν νὰ μεταβῇ ἐπιθεωρητής, ἀλλ’ ἐνόμισε τὸ Ὑπουργεῖον ὅτι δὲν εἶναι καιρός, διότι ἡ ὑπόθεσις ἦτο εἰς τὸν πρῶτον βαθμόν, δηλαδὴ εἰς τὸν ἔφορον.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πατσουράκος ἐρωτᾷ, τίνες λόγοι ὑπηγόρευσαν εἰς τὸ Δημόσιον, ὅπως διὰ τῶν ἀντιπροσώπων αὐτοῦ ζητήσῃ δικαιώματα ἐπὶ τῶν Μονῶν Ἁγ. Γεωργίου Πιλαλοκωνακίων Κουλούκας καὶ Λευκιᾶς Συκιᾶς τοῦ Γυθείου, αἵτινες ἀνήκουσιν εἰς τὸν Πανάγιον Τάφον δωρηθεῖσαι ἐπισήμως ὑπὸ τῶν ἰδιοκτητῶν αὐτῶν;

§87Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Δὲν ὑπάρχει οὐδὲν ἔγγραφον καὶ οὐδεμία ἐνέργεια εἰς τὸ Ὑπουργεῖον.

§88Ι. ΠΑΤΣΟΥΡΑΚΟΣ. Ὁ ἔφορος Γυθείου ζητεῖ δικαιώματα....

§89Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Μὰ τότε ἀφορᾷ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν.

§90Ι. ΠΑΤΣΟΥΡΑΚΟΣ. Βεβαίως· κακῶς ἀνεγράφη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν.

§91Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Τὸ ἐκκλησιαστικὸν ταμεῖον τὰ διεκδικεῖ. Ἡ ὑπόθεσις εἶναι ἐκκρεμὴς ἐνώπιον τῶν ἐν Γυθείῳ Δικαστηρίων.

§92Ι. ΠΑΤΣΟΥΡΑΚΟΣ. Τὰ κτήματα αὐτὰ ἀνήκουσιν εἰς τὰς οἰκογενείας τὰς γνωστὰς εἰς τὸν προλαλήσαντα, αἵτινες δι’ ἐπισήμων συμβολαίων ἐν ἔτει 1746 ἐδώρησαν αὐτὰ εἰς τὸν Πανάγιον Τάφον, διότι ἀνῆκον εἰς αὐτοὺς ὡς ἰδιοκτησία. Ἤδη ἔρχεται τὸ Δημόσιον καὶ παρὰ πᾶσαν ἠθικὴν ἀρχήν, δύναμαι νὰ εἴπω, ζητεῖ νὰ ἀφαιρέσῃ τὰς μονὰς ἀπὸ τὸν Πανάγιον Τάφον, τὸν ὁποῖον ζητοῦμεν διὰ δίσκου νὰ συντηρήσωμεν.

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρέπει νὰ ἀπευθυνθῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν. Οἱ κ. κ. Πατσουρᾶκος καὶ Κουτούπης ἐρωτῶσι, τί ἐνηργήθη ἐπὶ τῆς συμπληρώσεως μικροῦ τμήματος ἐν τῷ μέσῳ ἀκριβῶς τῆς δημοσίας ὁδοῦ Γυθείου–Ἀρεοπόλεως ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν ἐγκαταλελειμμένου.

§94Ι. ΠΑΤΣΟΥΡΑΚΟΣ. Εἶναι ἐλάχιστον τμῆμα, δύο περίπου χιλιομέτρων.

§95Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Ὡμίλησα καὶ προχθὲς περὶ αὐτοῦ. Δυστυχῶς ἡ ὁδὸς ἔχει τοῦτο τὸ κακόν, ὅτι ἐγένετο τμηματικῶς ἀλλὰ θέλει συμπληρωθῆ.

§96Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἀλλὰ τὸ μεγαλείτερον κακόν, τὸ ὁποῖον δὲν ἐσκέφθη ἡ Κυβέρνησις, εἶναι ὅτι τὸ ποσὸν τῶν 60,000 ἢ 70,000, τὸ ὁποῖον ἐδαπάνησε διὰ τὴν ὁδὸν αὐτὴν πάει χαμένο, διότι ἕως ὅτου κατασκευασθῇ τὸ ὑπόλοιπον τμῆμα τῶν 10 χιλιομέτρων, θὰ ἔχῃ καταστραφῆ τελείως τὸ κατασκευασθὲν τμῆμα τῶν 30 χιλιομέτρων. Εἶναι δὲ ὑποχρέωσις τῆς Πολιτείας πολὺ μεγαλειτέρα, καθ’ ὅσον δύο ἐπαρχίαι δὲν ἔχουσιν ἄλλην ὁδὸν ἐκτὸς αὐτῆς. Αὕτη εἶναι τὸ μόνον σημεῖον τῆς ἐπεμβάσεως τῆς Πολιτείας εἰς δύο ἐπαρχίας μὴ ἐχούσας ἄλλην συγκοινωνίαν, τότε δὲ θὰ ἦτο δικαιολογημένη ἡ Κυβέρνησις μὴ πράττουσα τίποτε, ἂν δὲν εἶχε νὰ διαθέσῃ οὔτε λεπτόν. Ἀμφιβάλλω ἂν ὑπάρχουσιν ἄλλαι ὁδοὶ τῆς αὐτῆς κατηγορίας, διότι πάντοτε διατίθενται χρήματα πρὸς κατασκευὴν καὶ ἐπισκευὴν ὁδῶν ὄχι τοιαύτης σπουδαιότητος καὶ ὠφελείας, μοὶ φαίνεται δὲ ὅτι καὶ ἡ ὁδὸς αὕτη θὰ μείνῃ ἡμιτελής, διότι ἔχει τὸ ἀτύχημα νὰ ἀνήκῃ εἰς τὴν Λακωνίαν τῆς ὁποίας αἱ ὁδοὶ ἀπομένουσιν ἀτελεῖς. Καὶ μία ἄλλη ὁδὸς μεταξὺ Σπάρτης–Καστανέας μένει ἐπίσης ἡμιτελής, καίτοι πρὸς κατασκευὴν δὲν ὑπολείπεται ἢ ἐλάχιστον αὐτῆς τμῆμα. Ἡ δικαιολογία τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅτι οἱ ἐργολάβοι δὲν προσέρχονται, δὲν εἶναι ἐπαρκής, νομίζω δὲ ὅτι τοιαῦτα ἐπιχειρήματα προτεινόμενα πρὸς δικαιολογίαν ἀπὸ Πολιτείαν ἀποδεικνύουσιν αὐτὴν μὴ πολιτισμένην, ἵνα δώσω τὸν ἐλαφρότερον χαρακτηρισμόν.

§97Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Δὲν γνωρίζω, διατὶ ὁ κ. συνάδελφος, προκειμένου νὰ λάβῃ τὸν λόγον ἐπ’ αὐτῆς τῆς ἐρωτήσεως, προῆλθεν εἰς ἐπίκρισίν μου καὶ διὰ τὴν ὁδὸν Καστανέας, διὰ τὴν ὁποίαν ἔδωκα προχθὲς πληροφορίας εἰς τὴν Βουλήν.

§98Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Τὰς ὁποίας δὲν ἔπρεπε νὰ δώσητε, διότι δὲν ἐνεκρίθη ἡ δημοπρασία δι’ 108 δρχ.

§99Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Ἔδωκα πληροφορίας ὅτι τὸ ἔργον ἐξετέθη εἰς δημοπρασίαν καὶ οὐδεὶς ἐργολάβος προσῆλθεν, ἐξετέθη εἰς δευτέραν δημοπρασίαν καὶ οὐδεὶς παρουσιάσθη, ὅπως καὶ εἰς τὴν τρίτην ἐπίσης διαταχθεῖσαν δημοπρασίαν. Κατόπιν τούτων λέγετε, τί κάμνει ἡ Πολιτεία; διατί δὲν ἐδώσατε 30 ἢ 130 χιλιάδες δραχ. περιπλέον; Τί θέλετε νὰ κάμῃ ἡ Πολιτεία, ὅταν ἐπανέλαβε τρὶς τὴν δημοπρασίαν, χωρὶς νὰ παρουσιασθῇ ἐργολάβος; Θέλετε νὰ ἀναλάβῃ μόνη τὴν κατασκευὴν τῆς ὁδοῦ; Τότε δύνασθε νὰ μεταρρυθμίσητε τὸν νόμον. Ἐφ’ ὅσον ὁ νόμος λέγει ὅτι ὀφείλουσι νὰ γίνωνται δι’ ἐργολαβιῶν αἱ μειοδοτικαὶ δημοπρασίαι, ἡμεῖς πράττομεν ὅ,τι πράττει πᾶσα Πολιτεία θέλουσα νὰ σέβηται τοὺς νόμους. Ταῦτα εἶναι γνωστὰ εἰς ὑμᾶς. Σήμερον ἐρωτῶμαι διατί δὲν κατασκευάζεται τὸ ἕτερον τμῆμα; Εἶπον ὅτι δυστυχῶς ἡ ὁδὸς αὕτη κατεσκευάσθη τμηματικῶς, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τὴν ἐπιστημονικὴν τῆς ὁδοποιΐας, δὲν εἶναι ὀρθόν, διότι τὸ κατασκευαζόμενον τμῆμα καταστρέφεται μέχρις οὗ κατασκευασθῇ τὸ ἕτερον. Καὶ εἶπον πρὸς ὑμᾶς ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ κατασκευάσῃ ὁλοκληρωτικῶς τὰς ὁδούς, τὰς ὁποίας πρέπει νὰ κατασκευάσῃ, ἵνα μὴ καταστραφῶσι, ἐκείνας δὲ πρὸ παντός, αἱ ὁποῖαι θὰ συνδέσωσι σπουδαῖα τμήματα τοῦ Κράτους καὶ τοιαύτη εἶναι ἡ ὁδὸς αὕτη. Ταῦτα εἶπεν ἡ Κυβέρνησις. Τώρα ἐὰν κατόπιν τούτων ἔχητε δυσπιστίαν τινὰ καὶ ἔρχεσθε προληπτικῶς ἕνεκα ταύτης νὰ μᾶς ἐλέγξητε, εἶναι τοῦτο ἄλλο ζήτημα.

§100Ι. ΠΑΤΣΟΥΡΑΚΟΣ. Μία μόνη ὁδὸς ὑπάρχει, ἡ τῆς Τριπόλεως, Σπάρτης, Γυθείου, Ἀρεοπόλεως.

§101Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Τὸ νὰ δικαιολογῆται ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι δὲν προέβη εἰς κατασκευὴν ὁδῶν μέχρι τοῦδε, διότι δὲν προσῆλθεν ἐργολάβοι, εἶναι κατά τι βάσιμον, ἀλλὰ τὸ νὰ παριστᾷ τὴν Πολιτείαν ὡς ἐν ἐν ἀμηχανίᾳ εὑρισκομένην, διότι δὲν προσέρχονται ἐργολάβοι, εἶναι ἀκατανόητον. Πρέπει ἡ Πολιτεία νὰ ἐξεύρῃ τρόπον, πῶς νὰ κατασκευάσῃ τὰς ὁδούς, διότι ἄλλως ὁμολογεῖ τὴν ἀνικανότητά της καὶ τότε δὲν βλέπω διατί ἐπαγγέλλεται τὴν ἀνόρθωσιν ἄλλων κακῶς ἐχόντων, ἡ ἐκτέλεσις τῶν ὁποίων εἶναι δυσχερεστέρα. Ἐὰν οἱ ἐργολάβοι ἔχουσι κάμει συμφωνίαν, τότε πρέπει ἡ Πολιτεία νὰ ἐξεύρῃ τρόπον, πρέπει ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ ὑποβάλῃ νομοσχέδιον, ὅπως ληφθῶσι μέτρα κατασκευῆς ὁδῶν, τὰ ὁποῖα νὰ μὴ δύνανται νὰ ἐξουδετερώσωσιν οἱ ἐργολάβοι. Μὴ πράττων τοῦτο μᾶς πείθει ὅτι θὰ ἀφήσῃ νὰ ταφῇ τὸ ζήτημα, ὡς ἐτάφη ἐπὶ 15 ἔτη.

§102Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Ὁ Ὑπουργὸς κάμνει ὅ,τι ὁ νόμος κελεύει. Ὁ νόμος λέγει ῥητῶς ὅτι ὀφείλει ἡ Πολιτεία καὶ ἐκ τρίτου νὰ ἐκθέσῃ ἔργον εἰς δημοπρασίαν ἀποτυγχάνουσαν λόγῳ μὴ προσελεύσεως ἐργολάβων. Ἐὰν καὶ κατὰ ταύτην δὲν προσέλθῃ ὁ ἐργολάβος μὲ τοὺς ὅρους τοὺς νέους τοὺς ἐλαφροτέρους, τοὺς ὁποίους ἔθηκα, θὰ πράξω ὅτι μοὶ ἐπιβάλλει ὁ νόμος πάλιν, διότι ἐὰν παρέβαινον τὸν νόμον, θὰ μὲ ἠλέγχετε ἀσφαλῶς, ἀφοῦ μὲ ἐλέγχετε ἤδη ἐκπληροῦντα.

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συμπληρωθείσης τῆς ὥρας ἀναβάλλονται αἱ λοιπαὶ ἀναφοραὶ δι’ αὔριον.

§104ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω νομοσχέδιον «Περὶ τροποποιήσεως τῶν πρὸς προβιβασμὸν προσόντων τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Β. Ναυτικοῦ καὶ περὶ ὀργανισμοῦ τῶν πληρωμάτων τοῦ Ναυτικοῦ διατάξεων». Θὰ παρακαλέσω νὰ σταλῇ εἰς τὴν Ἐπιτροπήν.

§105Γ. ΠΩΠ. Νὰ ψηφισθῇ κατ’ ἀρχήν.

§106ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Θὰ εἶμαι εὐγνώμων, ἐὰν γίνῃ τοῦτο.

§107Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Καλλίτερον νὰ τὸ ἴδωμεν πρῶτον, διότι ὅλα αὐτὰ εἶναι ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον προσωπικὰ νομοσχέδια.

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὥστε παραπέμπεται εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τῶν Ναυτικῶν. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς ἐργασίας. Συζήτησις τοῦ συνόλου τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συμπληρώσεως διατάξεων τοῦ νόμου περὶ στρατιωτικῶν συντάξεων καὶ περὶ ἀντικαταστάσεως τοῦ 12ου ἄρθρου τοῦ ΣΕʹ νόμου τοῦ 1852».

§109Κ. ΜΕΡΜΗΓΚΑΣ. Μίαν παρατήρησιν ποιοῦμαι ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἔκφρασιν τοῦ νομοσχεδίου. Δυστυχῶς ἤμην ἀπὼν κατὰ τὴν ψήφισιν καὶ δὲν ἠδυνήθην τότε νὰ προλάβω τὸ σφάλμα. Πρόκειται περὶ τοῦ ἄρθρου 8, ἐν τῷ ὁποίῳ ἀναγράφεται «τὰ τραύματα, ἐὰν ἐκ τούτων ἐπῆλθεν ἀκρωτηριασμός, παντελὴς ἀχρηστία μέλους τινὸς (ἄκρου), τύφλωσις τοῦ ἑτέρου τῶν ὀφθαλμῶν, ἢ ἐπροξενήθη ἡ αὐτὴ βλάβη...» Ἡ τελευταία αὕτη φράσις εἶναι ἀκατανόητος, φαίνεται δ’ ὅτι παρεισέφρυσεν ἐκ λάθους. Θ’ ἀποδοθῇ δικαία μομφὴ εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ἐψήφισε τοιοῦτό τι ἀνεξήγητον καὶ ἀκατανόητον· τί θὰ εἴπῃ «ἢ ἐπροξενήθη ἡ αὐτὴ βλάβη;»

§110ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἂν ἐπροξενήθη αὕτη ἄνευ τραυμάτων.

§111Κ. ΜΕΡΜΗΓΚΑΣ. Εἶναι τι ἀκατανόητον.

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τίνα μεταβολὴν προτείνετε;

§113Κ. ΜΕΡΜΗΓΚΑΣ. Νὰ γραφῇ «τὰ τραύματα ἢ κακώσεις, ἂν ἐκ τούτων ἐπῆλθεν ἀκρωτηριασμὸς» κλπ., ν’ ἀπαλειφθῇ δὲ ἡ φράσις «ἢ ἐπροξενήθη ἡ αὐτὴ βλάβη», ἥτις δὲν ἔχει καμμίαν ἔννοιαν.

§114Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἂς τὸ ἀφήσωμεν εἰς τὸν ἑρμηνευτήν· δὲν δύναμαι ταύτην τὴν στιγμὴν νὰ δεχθῶ καμμίαν τροπολογίαν.

§115Κ. ΜΕΡΜΗΓΚΑΣ. Ἐκτὸς τούτου ἀναγράφεται εἰς τὸ ἄρθρον 7 «οἱοσδήποτε καὶ ἂν εἶναι ὁ χρόνος τῆς ὑπηρεσίας αὐτῶν». Γράψατε «ὅσοσδήποτε»· δὲν ὑπάρχει ποιὸν χρόνου· ἀλλὰ μόνον ποσόν.

§116Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Αὐτὸ μάλιστα.

§117Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Εἰς τὴν προσωρινὴν διάταξιν ὅπου πρόκειται περὶ ἀποστρατεύσεως τῶν ἀξιωματικῶν τῇ αἰτήσει των, ἀναγράφεται ὅτι «εἰς τὴν βʹ. παράγραφον τοῦ ἄρθρου 4 τοῦ νόμου τούτου ὑπάγονται καὶ οἱ τῇ αἰτήσει των ἀποστρατευόμενοι λοχαγοὶ τοῦ στρατοῦ, ἐάν, ἔχοντες τὴν ὑπὸ τῆς αὐτῆς παραγράφου συντάξιμον ὑπηρεσίαν καὶ τὴν ἐν τῷ βαθμῷ τοῦ λοχαγοῦ ὁριζομένην ἐν αὐτῷ τοιαύτην, ὑποβάλωσι τὴν περὶ ἀποστρατεύσεως αἴτησίν των...» κλπ. Μοὶ φαίνεται ὅτι εἶναι τυπογραφικὸν λάθος, ἀντὶ νὰ εἴπῃ «ἢ τὴν ἐν αὐτῷ ἀναφερομένην ὑπηρεσίαν λοχαγοῦ».

§118Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ὄχι μόνον δὲν εἶναι τυπογραφικὸν λάθος, ἀλλὰ τὸ ἐναντίον προταθὲν ἀπερρίφθη ῥητῶς.

§119Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Δὲν εἶχον τὴν ἀντίληψιν ὅτι τὸ διεγράψατε σεῖς.

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον μὲ τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Μέρμηγκα ἀντὶ τοῦ «οἱοσδήποτε» «ὅσοσδήποτε» παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Βʹ. Συζήτησις κατ’ ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου, ͵ΓΧΝΖʹ (ὑπ’ ἀριθ. 3657) περὶ «κτηματικοῦ χάρτου καὶ ὁροθεσίας ἀκινήτων κτημάτων». (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 1ον). Ἄρθρον 2. (Ἀναγινώσκεται καὶ ψηφίζεται καὶ τὸ ἄρθρον τοῦτο, ἀπορριφθείσης σχετικῆς τροπολογίας τοῦ κ. Ἀποστολίδου, ὡς καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα, καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου). (Γίνονται δεκτὰ εἰς δευτέραν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον συζήτησιν τὰ ἑπόμενα νομοσχέδια. 1) Περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ νόμου ͵ΓΧΝΖʹ (ὑπ’ ἀριθ. 3657) περὶ κτηματικοῦ χάρτου καὶ ὁροθεσίας ἀκινήτων κτημάτων». 2) Περὶ κυρώσεως ἀτμοπλοϊκῆς συμβάσεως μεταξὺ τῆς Γενικῆς Διευθύνσεως τῶν ταχυδρομείων καὶ τηλεγράφων καὶ τῆς ἐν Βόλῳ ἑδρευούσης ἑλληνικῆς ἀτμοπλοΐας Πηλίου». 3) Περὶ κυρώσεως ἀτμοπλοϊκῆς συμβάσεως μεταξὺ τῆς Γενικῆς Διευθύνσεως τῶν ταχ. καὶ τηλεγράφων καὶ τῆς ἐν Γκότενβουργ ἑδρευούσης Σουηδικῆς ἀτμοπλοΐας «Ivenska Levant Linien Dan Brostrom». 4) Περὶ χορηγίας δραχ. 5,000 τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως ἐπὶ τοῦ κεφ. 17 ἄρθρ. 1 τῆς χρήσεως τοῦ 1912 λόγῳ συνδρομῆς εἰς τὸ Ἐθν. Πανεπιστήμιον. 5) Περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 285,000 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1911. 6) Περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 3,000 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ ἀρχαιολογικοῦ Ταμείου τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1911).

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ αὐτοκινήτων». Ἄρθρον 1ον. (Ἀναγινώσκεται).

§122Π. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Νομίζω ὅτι κατὰ λάθος ἀνεγράφη τὸ κατώτατον ὅριον τῆς χρηματικῆς ποινῆς εἰς 100 δραχμάς, διότι εἶχεν ἐπέλθει συνεννόησις μεταξὺ ἐμοῦ καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὡς πρὸς τὸ ζήτημα αὐτό. Ἐφ’ ὅσον εἶναι πιθανὸν ἡ ζημία νὰ εἶναι δύο ἕως τρεῖς δραχμαί, εἶναι ἄδικον νὰ ὑπάρχῃ κατώτατον ὅριον ποινῆς 100 δραχ.

§123Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ τεθῇ 10 ἕως 100 καὶ 50–500.

§124Π. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐπίσης θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του μίαν ἄλλην παρατήρησιν· δὲν εὑρίσκω σκόπιμον καὶ δεδικαιολογημένην τὴν ἀφαίρεσιν τῆς ἀδείας τῆς κυκλοφορίας τοῦ αὐτοκινήτου. Συμβαίνουσιν ἀτυχήματά τινα καὶ δὴ ἀτυχήματα ἀσήμαντα, θὰ στερηθῇ ὁ ἰδιοκτήτης τοῦ αὐτοκινήτου τὴν ἄδειαν νὰ κυκλοφορῇ μὲ αὐτοκίνητον;

§125Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δυνάμεθα νὰ κάμωμεν τὴν διάταξιν δυνητικήν, ὥστε νὰ ἀφαιρῆται ἡ ἄδεια τῆς κυκλοφορίας εἰς σπουδαίας περιπτώσεις, οἷον ὁσάκις ὀφείλεται τὸ δυστύχημα εἰς ἐλάττωμα αὐτοῦ τοῦ αὐτοκινήτου. Νὰ προστεθῇ λοιπὸν ἡ λέξις «δύναται».

§126Π. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Καραπάνος τόσον ἀφελῶς ἠθέλησε νὰ παραστήσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὰ διάφορα δυστυχήματα, τὰ ὁποῖα γίνονται ἀπὸ τὰ αὐτοκίνητα, ὥστε νὰ μᾶς εἴπῃ ὅτι σχεδὸν δὲν γίνεται τίποτε. Πρέπει νὰ μείνῃ τὸ νομοσχέδιον, ὡς εἶχε διατυπωθῆ ἐν ἀρχῇ.

§127Π. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐὰν ὑπάρχῃ καὶ πρὸς στιγμὴν ὑπόνοια ὅτι ἐγὼ μεταχειρίζομαι οἱονδήποτε αὐτοκίνητον, τὰ ἐπ’ αὐτοῦ δικαιώματά μου τὰ ἐκχωρῶ πολὺ εὐχαρίστως εἰς τὸν κύριον συνάδελφον (γέλωτες). Κατὰ σύμπτωσιν ἐγενόμην εἰσηγητὴς νομοσχεδίων περὶ αὐτοκινήτων καὶ χαρτοπαιγνίων, χωρὶς νὰ ἔχω οὔτε τὸ ἕν πλεονέκτημα οὔτε τὸ ἄλλο ἐλάττωμα.

§128Π. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ. Δὲν πρόκειται, κύριοι Βουλευταί, νὰ ὑποβάλω παρατηρήσεις ἐπὶ τῶν δικονομικῶν διατάξεων τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου, διότι αὗται εἴτε πρωτοτύπως συνετάχθησαν εἴτε καθ’ ὑπόδειγμα ἑτέρου Κράτους, οὐδεὶς ἐξ ἡμῶν ἀμφιβάλλει ὅτι φέρουν τὸν τύπον τοῦ τελείου. Ὅ,τι μὲ φέρει ἐπὶ τοῦ βήματος τούτου εἶναι νὰ ὑποδείξω εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἀπὸ τοῦ 1 ἄρθρου μέχρι τοῦ τέλους αὐτοῦ κατ’ ἐμὴν γνώμην, Κύριοι, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ μὴ προχωρήσῃ ἡ ψήφισις, ἀλλὰ νὰ ἀναβληθῇ. Θὰ προσπαθήσω νὰ δικαιολογήσω τὴν πρότασίν μου ταύτην, καὶ εἰς τὴν Βουλὴν ἐπαφίεται νὰ κρίνῃ κατὰ πόσον πρέπει νὰ τὴν ἀποδεχθῇ ἢ ὄχι. Τὰ αὐτοκίνητα παρ’ ἡμῖν εἰσήχθησαν καὶ λειτουργοῦσιν εἰς μικρὰν περίμετρον τῆς πόλεως τῶν Ἀθηνῶν· συνέβησαν δυστυχήματα, ὄχι ὅμως περισσότερα ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἐπῆλθον ἀπὸ τὰς ἁρματοδρομούσας σούστας, ἀπὸ τὰς ἁμάξας, τοὺς τροχιοδρόμους ἢ καὶ αὐτοὺς τοὺς σιδηροδρόμους. Διὰ τί λοιπὸν αἱ διατάξεις αὗται νὰ εἶναι τόσον αὐστηραὶ ἐπὶ τοῦ αὐτοκινήτου ὀχήματος, τοῦ ἐφευρεθέντος καὶ λειτουργοῦντος διὰ νὰ συντομεύσῃ τὰς ἀποστάσεις, διὰ νὰ καταστήσῃ τὴν μεταφορὰν καὶ τῶν ἀτόμων καὶ τῶν ἐμπορευμάτων εὔωνον, ἔχοντος δὲ καὶ τὸ ἀληθῶς μέγιστον τῶν πλεονεκτημάτων, ὅτι ἐξ αὐτοῦ φθείρονται ὀλιγώτερον αἱ ὁδοί. Μήπως ὁ θάνατος ὁ ἐκ τῆς σούστας εἶναι ἡδύτερος ἢ ὁ διὰ τοῦ τροχιοδρόμου ἢ σιδηροδρόμου εἶναι γλυκύτερος; Διατὶ λοιπὸν νὰ μὴ ἐφαρμοσθῶσι καὶ δι’ ὅλα τὰ ἄλλα τῆς ταχείας κινήσεως κατασκευάσματα αἱ διατάξεις αὗται; Οἱ Εὐρωπαῖοι, Κύριοι, ὁμιλοῦντες περὶ ἡμῶν συχνάκις λέγουσιν ὅτι δυστυχῶς ἡ Ἑλλὰς ἀκόμη ἐξακολουθεῖ νὰ σκέπτηται ὡς Ἀνατολίτης, δηλαδὴ ὡς ἄτομα, τὰ ὁποῖα εἰς πᾶσαν ἐφεύρεσιν τείνουσαν πρὸς τὸν ἐκπολιτισμὸν καὶ τὴν πρόοδον ὀρρωδοῦμεν καὶ προσπαθοῦμεν παντὶ σθένει νὰ τὴν ἀποφύγωμεν. Ἐνθυμοῦμαι ὅταν ἐπρόκειτο νὰ στρωθῇ ὁ σιδηρόδρομος Βόλου–Λεχωνίων, ὅτι ἐξεφράζοντο φόβοι ὅτι ἐκ τῆς κατασκευῆς αὐτοῦ θὰ πτοοῦνται οἱ ἡμίονοι καὶ θὰ πίπτωσι κατὰ κρημνῶν. Ἐπίσης ἄλλοι μοῦ ἔλεγον: πῶς θὰ χαράξητε εὐθείας ἁμαξητὰς ὁδούς, ἐνῷ ἐγὼ πρόκειται νὰ χάσω τὸ κτῆμά μου; Σκέψεις ὀπισθοδρομικαί, σκέψεις στάσιμοι, αἱ ὁποῖαι πρέπει νὰ ἐκλείψουν. Αὐταὶ ἀκριβῶς αἱ σκέψεις νομίζω ὅτι εἶναι ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι ἐπηρέασαν, ὥστε νὰ συνταχθῇ ἡ εἰσήγησις τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Εἰς Παρισίους κυκλοφοροῦσιν 95 τοῖς ἑκατὸν αὐτοκίνητα καὶ 5 τοῖς ἑκατὸν ἅμαξαι, εἰς Λονδῖνον δὲ 100 τοῖς ἑκατὸν πλέον τὰ αὐτοκίνητα, δι’ αὐτῶν δὲ μετακινοῦνται ὄχι οἱ ἀριστοκράται, ὄχι οἱ πατρίκιοι, ὄχι οἱ πλουτοκράται, ἀλλ’ ὁ λαός. Τὰ αὐτοκίνητα σήμερον εἶναι πρὸς χρῆσιν τοῦ λαοῦ. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον τοῦτο. Τὰ αὐτοκίνητα χρησιμοποιοῦνται πρὸς κατασκευὴν ὁδῶν. Ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸς ὁμιλῶν χθὲς περὶ κατασκευῆς ὁδῶν νομίζω ὅτι ὤφειλε νὰ προσθέσῃ ὅτι διὰ τῶν αὐτοκινήτων κατασκευάζονται σήμερον ὁδοὶ εἰς ⅓ τῆς ἀξίας, εἰς ἣν κατασκευάζονται διὰ τῶν ἄλλων μέσων, διότι λειτουργοῦσι σήμερον τὰ φορτηγὰ αὐτοκίνητα, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ μεταφέρωσι τὰ σκίρρα εἰς πολὺ εὐωνοτέραν τιμήν, καὶ ἂν ἐγίνετο χρῆσις αὐτῶν τοιαύτη πρὸ πολλοῦ ἴσως οἱ κ. κ. ἀντιπρόσωποι οἱ ἐκ Λακωνίας, οἱ ὁποῖοι συχνάκις φέρουσι τὸν λόγον διὰ τὴν ἐπιδιόρθωσιν τῆς ὁδοῦ Τριπόλεως–Σπάρτης, δὲν θὰ εἶχον ἴσως πλέον τὴν εὐκαιρίαν νὰ ὁμιλήσωσι περὶ αὐτῆς, διότι θὰ ἦτο ἤδη πρὸ πολλοῦ κατεσκευασμένη. Τὸ αὐτοκίνητον σήμερον εἶναι γενικῶς ἐν χρήσει οὐ μόνον διὰ τὴν κίνησιν, ἀλλὰ καὶ δι’ ὅλας τὰς ἄλλας βιομηχανικὰς ἐργασίας. Τὸ αὐτοκίνητον δίδει τὴν δύναμιν διὰ τὴν ἄντλησιν τῶν πρὸς ἄρδευσιν ὑδάτων, καὶ ἂν τοιαῦτα εἴχομεν ἐν Θεσσαλίᾳ, θὰ ἐπεξετείνετο ἡ καλλιέργεια τῶν χόρτων καὶ δὲν θὰ εἴχομεν ἀνάγκην νὰ μεταφέρωμεν τοιοῦτο ἐκ Θηβῶν ἢ ἐξ ἄλλων μερῶν διὰ τὴν ἱπποφορβὴν τοῦ στρατοῦ μας. Τὰ αὐτοκίνητα εἰσήχθησαν καὶ ὡς ὄργανα πρὸς καλλιέργειαν τῶν γαιῶν. Ἐν Ἀμιέννῃ τῆς Γαλλίας ἐγένετο πρὸ ὀλίγου καιροῦ διαγωνισμὸς καὶ ἀπεδείχθη ὅτι τὰ αὐτοκίνητα εἶναι αἱ μέλλουσαι καλλιεργητικαὶ δυνάμεις τῶν γαιῶν, καὶ εἰς τοιοῦτον βαθμόν, ὥστε ἂν ἐφαρμοσθῶσι ταῦτα παρ’ ἡμῖν, καὶ ὁ δασμὸς ἐπὶ τοῦ σίτου, περὶ τοῦ ὁποίου ἐγένετο τόσος λόγος ἐν τῇ Βουλῇ, τότε θὰ καταργηθῇ. Τώρα θὰ μοὶ εἴπητε τί σχέσιν ἔχουσιν αὐτά; Ἔχουσι σχέσιν, διότι ἑνὸς ἀτόπου δοθέντος μυρία ἕπονται. Τὸ ἄτοπον ἐν τούτῳ εἶναι ὅτι εἰσαγομένων τῶν τοιούτων αὐστηρῶν διατάξεων, θὰ μᾶς ἐμβάλλωσιν εἰς τοιοῦτον ἐνδοιασμόν, ὥστε νὰ μὴ θέλωμεν νὰ τὸ ἐφαρμόσωμεν καὶ εἰς ἄλλας ἐργασίας. Ἐν ἀντιθέσει πρὸς τὸ νομοσχέδιον τοῦτο θὰ παρεκάλουν τὸν κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸν ὡς καὶ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ἀκόμη νὰ εἰσαγάγωσι νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον νὰ χαρακτηρισθῇ ὡς ἐπεῖγον, καὶ δι’ αὐτοῦ ὡς παράρτημα τοῦ Πολυτεχνείου τῆς Βιομηχανικῆς Σχολῆς νὰ συστήσῃ σχολὴν μορφώσεως μηχανοδηγῶν αὐτοκινήτων, σωφέρ. Εἶναι μεγάλη ἀνάγκη καὶ διὰ τὰ αὐτοκίνητα τὰ ἐν τῇ πόλει τῶν Ἀθηνῶν λειτουργοῦντα, καὶ δι’ ἐκεῖνα διὰ τὰ ὁποῖα εἶναι δυνατὸν ἄτομα διάφορα νὰ ἔλθωσιν ἐκ τῆς Σμύρνης, τῆς Κων)πόλεως, τῆς Ἀλεξανδρείας νὰ σπουδάσωσιν ἐν αὐτῇ. Διὰ ταῦτα προτείνω αἱ μὲν διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου αὗται νὰ ἀναβληθῶσι πρὸς τὸ παρόν, τοὐναντίον δ’ ἡ Σχολὴ νὰ λειτουργήσῃ τὸ ταχύτερον, διότι αὕτη θὰ δώσῃ πολὺ μεγαλείτερα ὠφελήματα, παρ’ ὅσα θὰ δώσωσιν ὅλαι αἱ ἄλλαι διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου.

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1 ὡς ἐτροποποιήθη παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 2 καὶ 3). Ἄρθρον 4. (Ἀναγινώσκεται).

§130Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Τὴν εὐθύνην τοῦ ἰδιοκτήτου μόνον μέχρι τῆς παροχῆς τοῦ αὐτοκινήτου, θεωρῶ ἀναξίαν λόγου, διότι πολλάκις τὸ αὐτοκίνητον καθίσταται καὶ ἐκεῖνο ἄχρηστον ὁμοῦ μετὰ τῶν ἀνθρώπων, τοὺς ὁποίους καθιστᾷ καὶ αὐτοὺς τοιούτους. Ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μὲ φέρει ἐπὶ τὸ βῆμα εἶναι, ὅτι ἐπιθυμοῦσα ἡ Πολιτεία νὰ ἐπανορθώσῃ μίαν παράλειψιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμε, δέον νὰ δώσῃ ἀναδρομικὴν δύναμιν εἰς τὰς ὑποχρεώσεις τῶν ἰδιοκτητῶν. Δὲν ἀγνοεῖτε, Κύριοι, ἕν φοβερὸν δυστύχημα, τὸ ὁποῖον συνέβη εἰς ἕνα ἀξιωματικὸν τοῦ Ναυτικοῦ, τὸν ὁποῖον τὸ αὐτοκίνητον Σκουζὲ κατεπλάκωσε, διότι διηυθύνετο ἀπὸ τὸν κηπουρόν του, τοῦ ἔκοψε δὲ τὰ δύο πόδια, ἡ δὲ Πολιτεία συμμορφουμένη πάντοτε πρὸς τὸν νόμον τὸν διέγραψεν ἐκ τῶν τάξεων τοῦ στρατοῦ. Συνέβη δὲ αὐτὸ τὸ ἀτύχημα τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ ἀξιωματικὸς οὗτος περιέμενεν ὅπως ἐπιβῇ τοῦ τρὰμ τοῦ Φαλήρου δι’ ὑπηρεσίαν. Συνέβη δὲ καὶ τὸ ἑξῆς χάρις εἰς τὴν λαμπρὰν δικονομίαν μας, καὶ τὴν λαμπρὰν ἀπονομὴν τῆς δικαιοσύνης, ἡ ὁποία δὲν δύναται παρὰ νὰ μᾶς κατενθουσιάσῃ, συνέβη, λέγω, ἀπὸ 2½ ἐτῶν ἤδη αὐτὸς νὰ μὴ δύναται νὰ εὕρῃ κανὲν δίκαιον. Παρῆλθον δυόμισυ ἔτη ἔκτοτε καὶ ὡς μοὶ γράφει ὁ δυστυχὴς αὐτὸς ἄνθρωπος, ὁ οἰκογενειάρχης, κατεστράφη τελείως· ἔχασε τὸν βαθμόν του καὶ συγχρόνως ὑποχρεοῦται νὰ διαθέτῃ τὸ ὀλίγον ποσόν, τὸ ὁποῖον λαμβάνει εἰς δικαστικὰ ἔξοδα δίκης, ἡ ὁποία δὲν γνωρίζω πότε θὰ τελειώσῃ. Δὲν βλέπω τὸν λόγον, διατὶ νὰ μὴ δοθῇ ἀναδρομικὴ δύναμις εἰς τὸν νόμον προκειμένου περὶ τοιούτου ἀδικήματος συμβάντος καθ’ ἣν ὥραν τὸ αὐτοκίνητον ὡδηγεῖτο ὑπὸ τοῦ κηπουροῦ τοῦ ἰδιοκτήτου· καὶ βεβαίως δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀνέλθῃ εἰς τὸ πεζοδρόμιον καὶ νὰ καταπλακώσῃ τὸν ἄνθρωπον, ἐὰν δὲν ὡδηγεῖτο ἀπὸ ἕνα τοιοῦτον ἀδαῆ. Δὲν θὰ ἦτο δὲ δυνατὸν ἢ μόνον μὲ τὰ μέσα τὰ ὁποῖα διαθέτει ὁ πλούσιος αὐτὸς ἰδιοκτήτης τοῦ αὐτοκινήτου νὰ κατορθώσῃ νὰ παρελκύσῃ τὴν δίκην ἐπὶ τοσοῦτον χρόνον, ὅπως κατώρθωσε νὰ σιγήσῃ ἡ ποινικὴ δικαιοσύνη καὶ διὰ τὸν υἱόν του.

§131Β. ΜΙΧΑΛΕΑΣ. Δὲν ἀμφιβάλλω, Κύριε Πρόεδρε, ὅτι ὁ Κύριος Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης θὰ δεχθῇ νὰ δώσῃ ἀναδρομικὴν δύναμιν εἰς τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 4. Καὶ ἐγὼ δὶς διέτρεξα ἔσχατον κίνδυνον ἀπὸ τὴν γνωστὴν διεύθυνσιν τῶν τοιούτων αὐτοκινήτων. Ἡ θρασύτης, ἡ ἀναίδεια, ἡ ἀδιαφορία καὶ ἡ κυνικὴ ἀπάθεια ἐνίων κατόχων αὐτοκινήτων προκαλεῖ ὄχι ἀγανάκτησιν, ἀλλὰ κατακλυσμὸν θυμοῦ, ὅπως διὰ παντὸς μέσου ἐπιτεθῇ τις κατὰ τῶν ὀνταρίων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ὁ Θεὸς ἢ ὁ διάβολος τὰ ἐπροίκισε διὰ τοῦ χρήματος. Δὲν δύναμαι νὰ ἐξιστορήσω γεγονός, τὸ ὁποῖον συνέβη εἰς ἐμὲ τὸν ἴδιον, διότι παρ’ ὅλην τὴν σοβαρότητά του, δὲν δύναται νὰ λεχθῇ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, τοῦτο μόνον πρέπει νὰ βεβαιώσω, ὅτι ἂν ἦτο δυνατὸν νὰ πράξω κατὰ τὴν στιγμὴν ἐκείνην, ὅ,τι δήποτε, οὔτε ὁ διάβολος οὔτε ὁ Θεὸς θὰ μὲ ἠμπόδιζον νὰ τὸ πράξω. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργόν, ἐὰν νομίζῃ ὀρθὰς τὰς συστάσεις μας, νὰ δώσῃ ἀναδρομικὴν δύναμιν εἰς τὴν διάταξιν ταύτην, ὄχι διότι ὑπάρχει ἐλπὶς νὰ περισταλῇ ἡ ἀναίδεια αὐτῶν τῶν ὀνταρίων, ἀλλὰ διὰ νὰ δοθῇ ἕν μάθημα εἰς τοὺς μέλλοντας πλουτοκράτας καὶ τὰ μέλη αὐτὰ τῆς παρδαλῆς δράσεως. (Ψηφίζεται εἶτα τὸ ἄρθρον 4 καὶ τὰ ἄρθρα 5–12 τοῦ νομοσχεδίου καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 13).

§132ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 13 τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ἀραβαντινός.

§133Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Νομίζω, κ. Πρόεδρε, ὅτι τὸ ἄρθρον 13 ἐφ’ ὅσον δύναται νὰ ὑποτεθῇ ὅτι ἔχει τὴν ἔννοιαν, ὅτι δὲν ἀναλαμβάνει τοὺς κινδύνους καὶ τὴν εὐθύνην διὰ τὰς ἐκ τῶν αὐτοκινήτων ζημίας τὸ Δημόσιον καὶ οἱ Δῆμοι, τῶν αὐτοκινήτων τὰ ὁποῖα χρησιμοποιοῦσιν εἰς τὰς ὑπηρεσίας των, νομίζω, ὅτι εἶναι ἐντελῶς ἄδικον, παράλογον καί, τολμῶ νὰ εἴπω, δὲν εἶναι οὐδ’ ἠθικόν, νὰ περιληφθῇ τοιαύτη διάταξις ἐν τῷ νόμῳ. Δὲν ὑπάρχει οὐδεὶς λόγος διὰ τὴν ἀστικὴν τοὐλάχιστον εὐθύνην νὰ τεθῶσιν εἰς κρείσσονα μοῖραν οἱ Δῆμοι καὶ τὸ Δημόσιον. Ἐὰν θέλωμεν μάλιστα νὰ ἐπιδράσωμεν παιδαγωγικῶς ἐπὶ τὴν κοινωνίαν, πρέπει αἱ ἐκ τοῦ νόμου ἀποζημιώσεις νὰ ἐπιβληθῶσι καὶ εἰς τοὺς Δήμους, καὶ νὰ μάθωσιν οὗτοι, ὅτι, ἐὰν θέλωσι νὰ χρησιμοποιῶσι καλλίτερα μέσα συγκοινωνίας, πρέπει νὰ ὑποβάλλωνται καὶ εἰς τὰς ἀποζημιώσεις τῶν ἐκ τούτων ζημιῶν. Εἰς περίστασιν κατὰ τὴν ὁποίαν δυνάμεθα νὰ παραπονεθῶμεν, διότι ἡ Κυβέρνησις μόνον διὰ τοὺς κινδύνους τοὺς ἐκ τῶν αὐτοκινήτων ἐμερίμνησε καὶ ὄχι καὶ διὰ τοὺς ἐκ τῶν ἄλλων αἰτίων, ἰδίᾳ ἐπικινδύνων ἐπιχειρήσεων, προερχομένους, ὅταν τοιοῦτον παράπονον δικαιούμεθα ν’ ἀπευθύνωμεν κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, πρέπει αὕτη νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τοὐλάχιστον τὴν μικρὰν ἀξίωσιν, ὅπως μὴ ἀπαλλαγῶσι τῆς εὐθύνης τὸ Δημόσιον καὶ οἱ Δῆμοι.

§134ΘΡ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Αἱ διατάξεις τοῦ κοινοῦ Ἀστικοῦ Δικαίου θὰ εἶναι ἐν ἰσχύι, προκειμένου περὶ τῶν ἀκινήτων τῶν δημοσίων καὶ τῶν δημοτικῶν ὑπηρεσιῶν, περὶ ὧν τὸ ἄρθρον τοῦτο, οὐχὶ ὅμως καὶ αἱ ἰδιαίτεραι ἀστικαὶ εὐθῦναι, τὰς ὁποίας καθιεροῖ τὸ νομοσχέδιον.

§135ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 14 μετὰ τὰς ἐξηγήσεις τοῦ κ. Πετμεζᾶ παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἡ ψήφισις τοῦ συνόλου, κύριοι Βουλευταί, ἀναβάλλεται, ἵνα τεθῶσιν αἱ τροπολογίαι ἐπὶ τοῦ πρώτου ἄρθρου. Δευτέρα συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «Περὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου 271 τοῦ Ποινικοῦ νόμου».

§136Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ἔχει καὶ τὰς τροπολογίας, κύριε Πρόεδρε;

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης πρὸ τῆς πρώτης κατ’ ἄρθρον ἀναγνώσεως. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 1 καὶ 2 τοῦ νομοσχεδίου ὡς καὶ τὸ σύνολον αὐτοῦ εἰς βʹ ἀνάγνωσιν). Δευτέρα συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τῆς καθ’ ὑπέρβασιν τοῦ ὁρισθέντος ἀριθμοῦ εἰσαγωγῆς ἐν τῷ στρατιωτικῷ Σχολείῳ τῶν Εὐελπίδων νέων ἐπιτυχόντων εἰς τὰς εἰσιτηρίους ἐξετάσεις». (Ἀναγινώσκεται τὸ μόνον ἄρθρον). Ὁ κ. Ἀραβαντινὸς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου.

§138Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ἡ προτεινομένη μεταρρύθμισις τοῦ ὑπάρχοντος νόμου δικαιολογεῖται ἐν τῇ ἐκθέσει ὡς μέλλουσα ν’ ἀποδώσῃ δικαιοσύνην εἴς τινας διαγωνισθέντας, καὶ ὡς ὑπαγορευομένη ἀπὸ τὸ συμφέρον τῆς ὑπηρεσίας. Παρετηρήθη ὅτι θὰ εἶναι σκληρόν, μαθηταί, οἵτινες διηγωνίσθησαν καὶ ἐπέτυχον, νὰ μὴ εἰσέλθωσιν εἰς τὴν Σχολὴν τῶν Εὐελπίδων, διότι ἕτεροι μαθηταὶ οἱ ὁποῖοι ἔλαβον μέρος εἰς τὸν διαγωνισμὸν προεκρίθησαν μόνον καὶ μόνον ὡς γνωρίζοντες ξένας γλώσσας. Ἡ τοιαύτη δικαιολόγησις τῆς προτάσεως νόμου τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἀχαΐας καὶ Ἤλιδος Συναδέλφου, ἐὰν ἤθελε κριθῇ ποτε βάσιμος, ἔπρεπε νὰ σημαίνῃ τὴν δικαιολόγησιν καὶ τοῦ μέτρου, ὅπως εἰσαχθῶσιν εἰς τὴν Σχολὴν τῶν Εὐελπίδων καὶ ὅλοι οἱ μαθηταί, οἱ ὁποῖοι εἰς τὰ εἰδικὰ μαθήματα ἐδείχθησαν ἀνώτεροι ἐκείνων οἵτινες εἰσῆλθον ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἐπιτυχίας εἰς τὰς ξένας γλώσσας.

§139Λ. Θ. ΡΟΥΦΟΣ ΚΑΝΑΚΑΡΗΣ. Τρεῖς μόνον εἶναι οἱ ἐπιτυχόντες εἰς τὰς ξένας γλώσσας.

§140Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ἐὰν πρόκειται νὰ ἀποκατασταθῇ ἡ δικαιοσύνη, πρέπει νὰ ἐκβληθῶσιν οἱ τρεῖς, οἱ ὁποῖοι ἐπέτυχον εἰς τὰς ξένας γλώσσας, διὰ νὰ ἔλθουν οἱ τρεῖς ἄλλοι, οἱ πρῶτοι ἐκ τοῦ καταλόγου τῶν ἐπιτυχόντων, οἱ πρῶτοι ἐκ τῶν ἀποκλεισθέντων. Ἐφ’ ὅσον παραμένουν εἰσηγμένοι οἱ τρεῖς, οἱ ἐπιτυχόντες εἰς τὰς ξένας γλώσσας, τότε ἡ ὕπαρξις αὐτῶν ἀδικεῖ, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν σκέψεων ὑμῶν, ἀδικεῖ καὶ τοὺς ἄλλους, οἱ ὁποῖοι ἐπέτυχον, οἱ ὁποῖοι ἔλαβον τὰς βάσεις ἐπιτυχίας πλὴν τῶν ξένων γλωσσῶν.

§141ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἔχουσιν ἀνωτέρας βαθμολογίας εἰς τὰ ἄλλα μαθήματα;

§142Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Μάλιστα. Ὀφείλω νὰ εἴπω ὅτι ἐγὼ δὲν εὑρίσκω δεδικαιολογημένην τὴν μεταβολὴν τῆς σειρᾶς εἰσαγωγῆς ἀπολύτως. Νομίζω ὅτι μόνον συμφέρον εἶναι, νὰ μείνῃ ὡς ἔχει ἡ κατάστασις. Ἐὰν ὅμως πρόκειται δι’ εἰδικοῦ νόμου ν’ ἀποκατασταθῇ τὸ δίκαιον ἐπὶ τῇ βάσει τῶν σκέψεων τῶν διὰ τῆς τροπολογίας εἰσαγομένων, τότε, λέγω, πρέπει νὰ ἐκβληθῶσιν οἱ τρεῖς τελευταῖοι εἰσελθόντες, ἵνα εἰσέλθωσιν οἱ ἄλλοι, οἱ ὁποῖοι ἐπέτυχον πρὸ αὐτῶν εἰς τὰ εἰδικὰ μαθήματα.

§143Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ ζήτημα τὸ υἱοθέτησεν ἡ Κυβέρνησις καὶ θὰ τὸ ἀναπτύξω κατόπιν.

§144Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ἢ ὅλοι οἱ ἀποκλεισθέντες ὑπὸ τὸ κράτος τοῦ παλαιοῦ νόμου, ὅσοι ἐπέτυχον πρὸ τῶν τριῶν τελευταίων εἰσαχθέντων, δικαιοῦνται νὰ εἰσέλθωσιν ἢ δὲν ὑπάρχει οὐδεὶς λόγος νὰ μεταβάλωμεν τὸν νόμον, ἵνα εἰσέλθωσιν εἰς τὴν Σχολὴν τῶν Εὐελπίδων μόνον οἱ τρεῖς ἐξ αὐτῶν. Αὐτὸ εἶναι τὸ δίκαιον. Ἐγὼ εἶμαι ἐναντίος οἱασδήποτε τροπολογίας καὶ κηρύσσομαι ἀπολύτως ἐναντίος τῆς τροπολογίας ἡ ὁποία ἐγένετο ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἐπιτρέπεται ἡ εἰσαγωγὴ καὶ πάντων τῶν ὡς ἀλλοδαπῶν διαγωνισθέντων, διότι συνάδελφός τις μὲ ἐπληροφόρησεν, ὅτι δὲν ἐπέτυχον πάντες οἱ ὡς ἀλλοδαποὶ διαγωνισθέντες ἀλλ’ ἐπέτυχον μόνον 10.

§145ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Πρόκειται περὶ μόνον τῶν ἐπιτυχόντων.

§146Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, Κύριοι, ὁμιλῶ περὶ τοῦ δικαίου καὶ ζητῶ τὸ δίκαιον ἐξ ἴσου νὰ ἐφαρμοσθῇ. Διότι ἄλλως θὰ ὑποτεθῇ ὅτι ἡμεῖς αὐτοὶ εἰσάγομεν διακρίσεις, ἡμεῖς τροποποιοῦμεν τὰ πράγματα κατ’ αὐθαίρετον βούλησιν καὶ ὅτι δημιουργοῦμεν προνομιούχους θέσεις διὰ τρία μόνον πρόσωπα.

§147Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Οἱ τρεῖς οἱ ὁποῖοι ἐπέτυχον ἐκβαλόντες τοὺς τρεῖς τελευταίους, εἰσῆλθον ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νόμου, λόγῳ τῆς ἐπιδόσεώς των εἰς ξένας γλώσσας, οἱ δὲ τρεῖς τελευταῖοι μεταξὺ τῶν εἴκοσι ἐπιτυχόντων, οἱ ἐκβληθέντες, οἱ τρεῖς οὗτοι προτείνεται νὰ εἰσαχθῶσιν εἰς τὴν σχολὴν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ δικαίου, διότι, ὡς ἐδήλωσα προχθὲς εἰς τὴν Βουλήν, πρόκειται νὰ εἰσαγάγω εἰς αὐτὴν νομοσχέδιον περὶ τροποποιήσεως τῆς σχετικῆς διατάξεως τοῦ νόμου ὥστε τοῦ λοιποῦ νὰ μὴ λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν ἡ ἐπίδοσις εἰς ἄλλας ξένας γλώσσας πλὴν μιᾶς, τῆς Γαλλικῆς.

§148ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κουλουμβάκης.

§149Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἐπειδή, κύριοι Βουλευταί, δὲν λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν ἡ βαθμολογία ἐπὶ τῶν ξένων γλωσσῶν εἰσάγονται τρεῖς, ἐπειδὴ λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν ἡ βαθμολογία ἐπὶ τῶν ξένων γλωσσῶν, διὰ τοῦτο εἰσέρχονται εἰς τὸ σχολεῖον ὁ 18ος, 19ος καὶ 20ος, δὲν εἰσέρχονται δὲ εἰς τὸ σχολεῖον ὁ 24ος, 25ος καὶ 26ος· οἵτινες, ἐὰν δὲν ἐλαμβάνετο ὑπ’ ὄψιν ἡ βαθμολογία ἐπὶ τῶν ξένων γλωσσῶν, θὰ εἰσήρχοντο ἐκεῖνοι καὶ δὲν θὰ εἰσήρχετο ὁ 18ος, 19ος καὶ 20ος. Αὐτὸς εἶναι ὁ τραγέλαφος. Δὲν ἔχω ἐλαχίστην ἀντίρρησιν, ὅπως εἰσέλθωσιν ὁ 21ος, 22ος καὶ 23ος εἰς τὸ σχολεῖον, διότι εἶναι καταφανῶς δικαία ἡ αἴτησις αὐτῶν, καὶ ἡ ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς πρότασις, ὅσον ἀφορᾷ τούτους. Τὸ πρᾶγμα ὅμως ἀπὸ τῆς ἀπόψεως ἀπὸ τῆς ὁποίας κυρίως πρέπει νὰ ἐξετασθῇ ὑπὸ τῆς Βουλῆς εἶναι τοῦτο, ὅτι τὸ σήμερον ἀναγνωριζόμενον δίκαιον δὲν ἀνεγνωρίζετο πρότερον, δὲν ἀνεγνωρίζετο κατὰ τὸ διάστημα τῶν ἐξετάσεων, διότι φαίνεται ἔπρεπε ὁ 18ος, 19ος καὶ 20ος νὰ εἰσέλθωσιν εἰς τὸ σχολεῖον τῶν Εὐελπίδων. Νομίζω ὅτι εἶναι ὁ κ. Μεσσαλᾶς, ὁ Καλλίνσκης, καὶ ὁ κ. Βακκᾶς υἱὸς πλουσιωτάτου τινὸς ἐκ Ῥωμουνίας, ὅστις ἀφικόμενος ἐνταῦθα ἔχει ἐπαξίως τοῦ πλούτου του καὶ τῶν κόπων διὰ τῶν ὁποίων ἀπέκτησε θέσιν κοινωνικήν, θέσιν φαίνεται πολὺ ὑψηλὴν εἰς τὰς ἡγέτιδας τάξεις εἰς τὰς ὁποίας ἀνήκει καὶ ὁ Καλλίνσκης καὶ ὁ Μεσσαλᾶς, καὶ διὰ τοῦτο δὲν ἀνεγνωρίζετο εἰς τοὺς τρεῖς ἑπομένους τὸ δίκαιον, διότι ὁ Μεσσαλᾶς, ὁ Καλλίνσκης καὶ ὁ Βακκᾶς θὰ διακινδυνεύσωσι...

§150Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Πῶς θὰ διακινδυνεύσωσι;

§151Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἐὰν γίνῃ ἔλεγχος τῆς βαθμολογίας ἀνεξαρτήτως τῶν ξένων γλωσσῶν, αἵτινες νὰ μὴ ληφθῶσιν παντάπασιν ὑπ’ ὄψιν, ἂν κριθῇ ἡ σειρὰ τῆς ἐπιτυχίας των ἀνεξαρτήτως τοῦ βαθμοῦ ἐπὶ τῶν ξένων γλωσσῶν.

§152Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὁ νόμος σαφῶς ὁρίζει ὅτι αἱ ξέναι γλῶσσαι λαμβάνονται ὑπ’ ὄψιν εἰς τὴν βαθμολογίαν.

§153Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἀλλ’ ὁ νόμος ὁ τιθέμενος νῦν καὶ λαμβάνει καὶ δὲν λαμβάνει ὑπ’ ὄψιν τὰς ξένας γλώσσας· λαμβάνει ὑπ’ ὄψιν τὰς ξένας γλώσσας διὰ νὰ γίνωσι μαθηταὶ τοῦ σχολείου οἱ τρεῖς.

§154Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Φρονεῖτε ὅτι διὰ νόμου ἠδύνασθε νὰ τοὺς ἀποκλείσετε εἰσελθόντας δυνάμει τοῦ κειμένου νόμου; Ἀλλὰ βεβαίως, κατόπιν ἐκείνων τὰ ὁποῖα εἴπετε προχθές, ὅτι δυνάμεθα νὰ ἐκδώσωμεν ἀπόφασιν δικαστικήν, δύνασθε νὰ τὸ εἴπητε.

§155Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Καὶ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἶπον προχθὲς ἦσαν ὀρθότατα καὶ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα λέγω σήμερον εἶναι ὀρθότατα, διότι στηρίζονται εἰς μίαν συνέπειαν στηριζομένην ἐπὶ τοῦ δικαίου. Καὶ τὰ στηρίζω ἀκόμη ἐπὶ τούτου, ὅτι ὑπεχρεοῦτο ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ἐπιβλέψῃ, ὅπως ἐνεργηθῶσιν αἱ ἐξετάσεις κατὰ κείμενον Βασιλικὸν Διάταγμα, τὸ ὁποῖον ἀναγράφει διατάξεις ῥητάς, κατηγορηματικάς, σαφεῖς, καὶ ἐν τούτοις τὸ Διάταγμα ἐκεῖνο κατερρακώθη, καὶ τοῦ Διατάγματος ἐκείνου ἐγένοντο παραβάσεις πλεῖσται ὅσαι· ἑκάστη διάταξις αὐτοῦ ὑπέστη μίαν τοὐλάχιστον παράβασιν. Πρὸ τῶν ἐξετάσεων ἤρχισεν ἡ παράβασις, διότι τὸ Διάταγμα ὁρίζει ῥητῶς ὅτι αἱ ἐξετάσεις ἄρχονται τῇ 10ῃ Αὐγούστου καὶ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν τὰς ὥρισε τὴν 10ην Σεπτεμβρίου. Τὸ Διάταγμα ὥριζε τοῦτον τὸν τρόπον τῶν ἐξετάσεων, αἱ ἐξετάσεις ἐγένοντο κατ’ ἄλλον τρόπον. Καὶ κατηγγέλθησαν ταῦτα πάντα ἐν πάσῃ λεπτομερείᾳ, ἐν πάσῃ ἀκριβείᾳ, πρὸς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ μελετᾷ τὰ πράγματα καὶ βραδύνει, καὶ μένει ἀναποφάσιστος ἐπὶ ἡμέρας πολλάς, καὶ ἐπὶ τέλους ἔρχεται νὰ ἀφήσῃ τοὺς τρεῖς ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ξένων γλωσσῶν, νὰ εἰσαγάγῃ καὶ ἄλλους τρεῖς οὐχὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ξένων γλωσσῶν. Αὐτὰ εἶναι τὰ ἀποτελέσματα· καὶ ἐφ’ ὅσον κατηγγέλθησαν, καὶ ἐφ’ ὅσον εἶναι γνωστότατον εἰς ὅλους τοὺς ἐξεταζομένους μάλιστα, ὅτι ὑπῆρξαν μαθηταὶ ἐρωτηθέντες παραδείγματος χάριν, ποῖον εἶναι τὸ ὑποκείμενον τοῦ «δοκεῖ» καὶ ἀπήντησαν τὸ «ὦ ἄνδρες Ἀθηναῖοι», ἐφ’ ὅσον εἶναι πασίγνωστον ὅτι οἱ αὐτοὶ μαθηταὶ παρηγγέλθησαν νὰ χαράξωσι διάμετρον καὶ ἐχάραξαν ἐφαπτομένην, καὶ ἐφ’ ὅσον παραβάσεις τοιαῦται πλεῖσται ὅσαι, ῥηταί, σαφεῖς, ἐξηκριβωμέναι κατηγγέλθησαν πρὸς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, νομίζω ὅτι εἶχεν ὑποχρέωσιν, ἵνα ἀποκαταστήσῃ τὸ δίκαιον ἐκεῖ ὅπου ἀκριβῶς ὑπῆρχε, νὰ ἀκυρώσῃ τὰς ἐξετάσεις ἐκείνας, αἵτινες, ἐπαναλαμβάνω, τὸ τονίζω, τὸ ἐπαναλέγω διὰ μυριοστὴν φοράν, διεξήχθησαν κατὰ τρόπον τὸν ὁποῖον δὲν παρουσίασε τὸ ἁμαρτωλὸν παρελθόν. Δὲν ὑπῆρξε μία διάταξις, λέγω, τοῦ Διατάγματος, ἡ ὁποία δὲν ὑπέστη καταπάτησιν καὶ ἐρχόμεθα σήμερον ἐπὶ τῇ βάσει τοιούτων σοφιστειῶν, τοιούτων διλημμάτων, τοιούτων τριλημμάτων, ὡς εἶπεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐξ Ἀργολίδος, νὰ εἰσάγωμεν τοιαύτας προτάσεις, ὅπως ἀσφαλίσωμεν τὰς προτέρας ἐπιθυμίας καὶ ἐπεκτείνωμεν αὐτὰς καὶ περαιτέρω. Αὐτὰ εἶναι τὰ πράγματα τὰ ἀληθῆ, αὐτὸ εἶναι τὸ δίκαιον· τὸ δίκαιον ἀπήτει τοῦτο κυριώτατα, τὴν ἀκύρωσιν τῶν ἐξετάσεων, διότι δὲν ἐπιτρέπεται νὰ εἶναι μαθηταὶ τοῦ Σχολείου τῶν Εὐελπίδων ἐκεῖνοι, οἵτινες ἔπρεπε νὰ ἀρχίσωσι τὰς ἐξετάσεις των τὴν 10 Αὐγούστου καὶ ἤρχισαν τὰς ἐξετάσεις τὴν 10 Σεπτεμβρίου. Χάριν αὐτῶν ἐγένετο τὸ πρᾶγμα. Δὲν ἐπιτρέπεται νὰ εἶναι μαθητὴς τοῦ Σχολείου τῶν Εὐελπίδων ἐκεῖνος, ὅστις εἶπεν ὅτι ὑποκείμενον τοῦ «δοκεῖ» εἶναι τὸ «ὦ ἄνδρες Ἀθηναῖοι», δὲν ἐπιτρέπεται νὰ εἶναι μαθητὴς τοῦ Σχολείου τῶν Εὐελπίδων ἐκεῖνος, ὅστις χαράσσει ἐφαπτομένην ἀντὶ διαμέτρου. Καὶ δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον ἐνώπιον τῆς Βουλῆς νὰ λέγηται ὅτι λαμβάνομεν ὑπ’ ὄψει τὰς ξένας γλώσσας, ἀλλὰ καὶ δὲν τὰς λαμβάνομεν, ἐπιφυλασσόμεθα ὅμως εἰς τὸ μέλλον νὰ πράξωμεν τοῦτο, νὰ πράξωμεν ἐκεῖνο, νὰ πράξωμεν τὸ ἄλλο. Ἡ συνήθης τακτικὴ τῆς Ἀνορθώσεως καὶ ἐν τούτῳ. Αἱ ὑποσχέσεις!

§156Ν. ΡΟΥΣΗΣ. Καὶ τὰ πράγματα.

§157ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἡ ψήφισις τοῦ συνόλου ἀναβάλλεται, γενομένης δεκτῆς τροπολογίας.

§158ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Πλείονες ἢ ὅσους ἀπαιτεῖ ὁ Κανονισμός, ζητοῦσι τὴν πρόταξιν τῆς ὑπ’ ἀριθμὸν 79 προτάσεως νόμου «περὶ συντάξεως τῶν ἀρχικελευστῶν βʹ τάξεως τοῦ Βασ. Ναυτικοῦ» τὴν ὑποβληθεῖσαν ὑπὸ τῶν κ.κ. Γκίνη καὶ Διομήδη».

§159Γ. ΠΩΠ. Δίκαιον.

§160ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ὄχι, κ. Πρόεδρε.

§161ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, Ὄχι.

§162Γ. ΠΩΠ. Ἅμα δὲν θέλει ἡ Κυβέρνησις!

§163Ι. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Τὸ περὶ παραγραφῆς, κύριε Πρόεδρε.

§164ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ἡ ὑπ’ ἀριθμ. 67 πρότασις νόμου «περὶ παρατάσεως τοῦ χρόνου τῆς διετοῦς παραγραφῆς τοῦ ἄρθρου 9 τοῦ νόμου ͵ΓΥΛΓʹ (ὑπ’ ἀριθ. 3433) τοῦ ἔτους 1909 περὶ βραχυπροθέσμων παραγραφῶν».

§165Α. ΣΚΙΑΔΑΡΕΣΗΣ. Δὲν δύναται νὰ ψηφισθῇ ἀπόψε αὐτό.

§166Ν. ΒΑΡΘΗΣ. Τὸ περὶ ἀναστολῆς τῶν ποινῶν;

§167Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Δύνανται νομίζω κατὰ σειρὰν νὰ ψηφισθῶσιν ἤδη εἰς δευτέραν κατ’ ἄρθρον ἀνάγνωσιν τὸ περὶ παρατάσεως τοῦ χρόνου τῆς παραγραφῆς, ἐπίσης καὶ τὸ περὶ προσόντων τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων. Ἐπίσης δύναται εἰς πρώτην κατ’ ἄρθρον ἀνάγνωσιν νὰ ψηφισθῇ τὸ χθὲς κατ’ ἀρχὴν ψηφισθὲν περὶ ἀναστολῆς καὶ μετατροπῆς τῶν ποινῶν. Αὐτὰ τὰ τρία.

§168ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἀναγνωσθῇ ἡ πρότασις νόμου περὶ ἀναστολῆς καὶ μετατροπῆς τῶν μέχρι τῆς ἰσχύος τοῦ ἀναθεωρηθέντος Συντάγματος ἐπιβεβλημένων ποινῶν, ὑπ’ ἀριθμὸν 74, ἤτοι: «74 βʹ συζήτησις τῆς προτάσεως νόμου συμπληρωτικοῦ τοῦ ͵ΓΩΜʹ τῆς 25 Ἰουλίου 1911 περὶ ἀναστολῆς τῆς ἐκτελέσεως τῆς ποινῆς» εἰς πρώτην κατ’ ἄρθρον συζήτησιν. Ἄρθρον μόνον (ἀναγινώσκεται). Ὁ κ. Γόντικας ἔχει τὸν λόγον.

§169ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ἀφήνετε εἰς τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν;

§170Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Σᾶς παρακαλῶ. Δὲν ἔλαβον τὸν λόγον ἐγὼ διὰ νὰ ὑποστηρίξω ὥστε νὰ μεταβληθῇ κατὰ τοῦτον ἢ ἐκεῖνον τὸν τρόπον. Ἀκριβῶς συμφώνως πρὸς τὸ πνεῦμα τῆς τροπολογίας τοῦ νόμου αὐτοῦ ὡς ὑπεβλήθη, ἐπ’ αὐτοῦ ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω μίαν ἰδίαν τροπολογίαν, ἡ ὁποία ἐτυπώθη καὶ διενεμήθη εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τῆς ὁποίας βεβαίως γνῶσιν ἔχουσιν οἱ κύριοι Βουλευταί. (ὄχι, ὄχι). Διενεμήθη ἀπὸ χθές. Ἀκριβῶς, λέγω, ἐπὶ τῆς βάσεως αὐτῆς, ἐπὶ τῆς ὁποίας στηρίζεται ἡ τροπολογία ἡ ὑποβληθεῖσα παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Κεφαλληνίας Βουλευτοῦ, στηρίζεται καὶ ἡ ἡμετέρα μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι πρακτικῶς προβλέπω, κατὰ τὴν γνώμην μου, ὥστε νὰ μὴ ἐπέλθωσι τὰ ἄτοπα τὰ ὁποῖα ἐπῆλθον ἐκ τοῦ ἰσχύοντος νόμου καὶ ἐκ τῶν ὁποίων ἀτόπων προῆλθεν ἡ ἀνάγκη ἤδη ὅπως ψηφίσωμεν νέαν τροπολογίαν τοῦ ἤδη ἰσχύοντος νόμου, διότι καὶ τότε ἐνθυμοῦμαι ὅτι ἔλαβον τὸν λόγον, διὰ νὰ ὑποστηρίξω, ὅτι ὁπωσδήποτε θὰ παρουσιασθῶσιν ἄτοπα τινα, ἀλλὰ ἡ Βουλὴ ὅλη ἐφώναζε νὰ μὴ φέρωμεν προσκόμματα εἰς τὸν νόμον αὐτόν, προκειμένου νὰ ἐξέλθωσιν ἀθρόοι οἱ κατάδικοι. Τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι ὅτι δὲν ἐξῆλθον ἀθρόοι.

§171Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰξεύρετε πόσοι ἀπεφυλακίσθησαν δυνάμει τοῦ νόμου μέχρι τῆς 20 Ὀκτωβρίου κατὰ τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἔχω; Ἀπεφυλακίσθησαν 490.

§172Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Βεβαίως εἶναι ἀληθέστατον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ὅτι ἐξῆλθον τόσοι κατ’ ἀριθμόν, εἶναι ἀνάγκη ὅμως νὰ ἀναγνωρισθῇ ὅτι ἐπιβάλλεται νὰ ψηφισθῇ νέα τις τροποποίησις τοῦ νόμου· τοῦτο ἀποδεικνύει, ὅτι ὑπῆρχον καὶ ὑπάρχουσι καὶ ἄλλοι, οἱ ὁποῖοι ἔπρεπε νὰ ἐξέλθωσι τῶν φυλακῶν καὶ δὲν ἐξῆλθον. Λαμβάνεται μία πρόνοια διὰ τῆς τροπολογίας, ἡ ὁποία ὑπεβλήθη καὶ ψηφίζεται ἤδη, καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ προσέξῃ εἰς τοῦτο, διότι κατὰ τὴν γνώμην μου πρακτικῶς εἰς τὰ ἴδια ἀποτελέσματα θὰ καταλήξωμεν, νὰ μὴ ἀπαιτῆται ὁμοψηφία. Δεύτερον λαμβάνεται πρόνοια, ὥστε πᾶσα καταδίκη εἰς ἐπανορθωτικὴν ποινὴν φυλακίσεως, καὶ τονίζω τοῦτο, ἐπιβληθεῖσα πρὸ τῆς παρόδου τοῦ πρὸς παραγραφὴν χρόνου νὰ μὴ λαμβάνηται ὑπ’ ὄψει ἢ ἡ ἐπανορθωτικὴ φυλακή. Νομίζω ὅτι τοῦτο δύναται νὰ θεραπευθῇ διὰ τῆς τροπολογίας, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον. Ὑποθέσατε ὅτι εἷς πρὸ τριετίας κατεδικάσθη τρὶς καὶ τετράκις ἐπὶ πλημμελήματι εἰς δύο ἐτῶν, εἰς τριῶν ἐτῶν, εἰς ἑνὸς ἔτους, εἰς ἕξ μηνῶν φυλάκισιν, ἐν ὅλῳ εἰς τεσσάρων ἐτῶν, παρῆλθεν ὅμως ἀπὸ τῆς ἐκτίσεως τῆς ποινῆς τῶν τριῶν ἐτῶν, τῶν δύο ἐτῶν, τῶν ἕξ μηνῶν, τρία ἔτη, ὁ τοιοῦτος κατάδικος κατὰ τὸν νόμον, τὸν ὁποῖον ψηφίζομεν, ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἐξέλθῃ ἀπὸ τὰς φυλακὰς ἀφοῦ ἀποφασίσῃ τὸ Δικαστήριον, ἐὰν ὅμως ὑπάρχῃ εἷς, ὁ ὁποῖος κατ’ αὐτὸ τὸ χρονικὸν διάστημα κατεδικάσθη, ἀλλ’ εἰς ὀλιγωτέραν ποινήν, εἷς π. χ. ἐπὶ ἀποπείρᾳ ἀναιρέσεως, ὁ ὁποῖος κατεδικάσθη εἰς 15 μηνῶν φυλάκισιν αὐτὸς δὲν δύναται νὰ ἐξέλθῃ, διότι ἀπαιτεῖται, λόγῳ τοῦ κακουργήματος, νὰ ἔχῃ παρέλθει ὁ πρὸς παραγραφὴν χρόνος τῶν ἑπτὰ ἐτῶν, συνεπῶς ὁ πλειότερον καταδικασθεὶς καὶ μεγαλειτέραν ποινὴν ἐκτίσας θὰ δύναται νὰ ἐξέλθῃ τῶν φυλακῶν, ἐκεῖνος ὅμως ὁ ὁποῖος δι’ ἁπλῆν ἀπόπειραν ἄνευ ἀποτελέσματος κατεδικάσθη εἰς 15 μηνῶν φυλάκισιν δὲν δύναται νὰ ἐξέλθῃ τῶν φυλακῶν. Βλάπτει τοῦτο, ἐὰν τὸ προσθέσωμεν; Ἔχομεν τὴν ἐγκληματικὴν ποινὴν καὶ λέγομεν ὅτι ὁ εἰς τὴν ἐγκληματικὴν ποινὴν καταδικασθεὶς δὲν ἀπολύεται, ὁ εἰς τὴν ἐπανορθωτικὴν ποινὴν καταδικασθεὶς τυγχάνει τοῦ εὐεργετήματος τούτου. Θεραπεύεται τοῦτο, ἐὰν ἀποδεχθῶμεν ὅτι ἀπὸ τῆς ἀπολύσεως παρῆλθε τριετία, ἔχει δηλαδὴ ὁλόκληρον τὸν χρόνον τῆς παραγραφῆς, τὸν ὁποῖον θέλετε ὑμεῖς. Περὶ ἐπανορθωτικῆς ποινῆς πρόκειται νὰ μὴ ὠφελῶνται οἱ ἐπὶ πλημμελήματι καταδικασθέντες, οἱ ὁποῖοι ἴσως κατεδικάσθησαν εἰς φυλάκισιν πολλῶν ἐτῶν καὶ κατὰ διαφόρους περιστάσεις. Ἔχει ὑποβληθῆ καὶ ἄλλη τροπολογία πρὸς διευκόλυνσιν τῆς ὑπηρεσίας. Ἤκουσα παράπονα καὶ γίνονται καθ’ ἑκάστην τοιαῦτα, διότι δὲν μεταφέρονται οἱ κατάδικοι ἀπὸ μίαν φυλακὴν εἰς ἑτέραν, ἐμποδίζεται δὲ ὁ Ὑπουργὸς ὅπως διατάξῃ τὴν μεταφορὰν ἀπὸ τὸν νόμον. Ἤδη δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν ὅτι αἴτησις εἰσάγεται εἰς τὸ Δικαστήριον, εἰς τὸ ὁποῖον κρατεῖται ὁ κατηγορούμενος. Ἐπίσης καὶ εἰς τὸν εἰσαγγελέα, ὁ ὁποῖος κανονίζει τὴν πληρωμήν. Τοῦτο λύει τὰς χεῖρας τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, ὥστε νὰ διατάξῃ τὴν μεταφορὰν ὅπου ἡ ἐφορία ἐγνωμοδότησε καὶ τὸ συμφέρον τοῦ καταδίκου ἀπαιτεῖ. Ἐὰν τοῦτο γίνῃ, δύνανται νὰ μεταφερθῶσι κατάδικοι, ὅταν θελήσῃ ἡ ὑπηρεσία νὰ τοὺς μεταφέρῃ. Αὐτὰ ἔσχον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω, νομίζω δέ, ὅτι ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς δώσῃ προσοχὴν εἰς τὴν τριετίαν θὰ θεραπεύσῃ ἓν ἄτοπον.

§173Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν βλέπω οὐδὲν ἄτοπον.

§174Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἐὰν ἐπειθόμην παρά τινος οἱουδήποτε ὅτι βλάπτει κατά τι εἰς τὴν σκέψιν καὶ πρότασιν τὸ νὰ θέσωμεν τριετίαν, ἐγὼ θὰ ὁμολογήσω τὴν πλάνην μου. Ἐπίσης ὑπάρχει τροπολογία περὶ τοῦ νόμου ͵ΓΩΙΗʹ. Καὶ ἐκεῖ νομίζω ὅτι ἡ ὁμοψηφία δὲν εἶναι ἀπαραίτητος, νομίζω ὅτι ἐὰν ἐγκρίνῃ ἡ Βουλὴ δύναται νὰ γίνῃ κατὰ πλειονοψηφίαν. Τοῦτο νομίζω ὅτι εἶναι πρακτικόν. Ἐν τέλει σας λέγω ὅτι ὅταν ἔλθῃ ἡ ἄλλη Βουλὴ θὰ εὑρεθῇ εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ζητήσῃ πάλιν τροποποίησιν ἕνεκεν τῶν ἀτόπων, τὰ ὁποῖα θὰ παρουσιασθῶσιν, ἐὰν δὲν γίνῃ τοῦτο δεκτόν.

§175Π. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Εὑρίσκω ἐπιτακτικὴν τὴν ἀνάγκην ὅπως τροποποιήσῃ ἡ Βουλὴ τὸν νόμον τοῦτον, ἀλλά, διὰ νὰ μὴ εὑρεθῶμεν πάλιν εἰς τὴν αὐτὴν ἀνάγκην, καλὸν εἶναι νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ἡ Βουλὴ τὴν τροπολογίαν τοῦ συναδέλφου κ. Γόντικα. Ἐπὶ πλέον, κύριε Ὑπουργέ, θὰ σᾶς παρακαλέσω καὶ τοῦτο· ὑπάρχουσι πολλοί, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι καταδικασθῆ ἀπὸ τὰ δύο Στρατοδικεῖα, διατί δὲ ἡ δικαιοσύνη νὰ χωρίζηται, καὶ ἄλλη μὲν δικαιοσύνη νὰ εἶναι διὰ τοὺς πολιτικοὺς καὶ καὶ ἄλλη διὰ τοὺς στρατιωτικούς. Ὅταν δεχθῶμεν ὅτι ἡ δικαιοσύνη εἶναι ἑνιαία, τότε πρέπει νὰ τύχωσι καὶ ἐκεῖνοι τοῦ εὐεργετήματος ἐκείνου, τοῦ ὁποίου τυγχάνουσι καὶ ἄλλοι. Ἐγὼ λέγω τοῦτο καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον νὰ ἐρωτήσῃ τὴν Βουλήν.

§176Δ. ΒΙΝΙΕΡΑΤΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ἐπειδὴ χρειάζονται ὅταν παρουσιάζωνται αἰτήσεις πολλὰ πιστοποιητικά, καὶ χρειάζονται πολλὰ χρήματα εἰς τοὺς καταδίκους, οἱ ὁποῖοι μένοντες ἐπὶ 15 ἔτη εἰς τὰς φυλακὰς δὲν ἔχουσι τὰ χρήματα διὰ τὰ πιστοποιητικά, ἔχει δὲ γνῶσιν ὁ κ. Ὑπουργός, διότι καθ’ ἡμέραν ὑποβάλλονται αἰτήσεις, ἤθελον παρακαλέσει αὐτόν, ἐπαναλαμβάνω, νὰ καταστήσῃ γνωστὸν εἰς τοὺς εἰσαγγελεῖς ὅτι δὲν πρέπει οἱ κατάδικοι νὰ παρουσιάζωσι τὰ πιστοποιητικά, ἀλλ’ οἱ ἴδιοι οἱ εἰσαγγελεῖς νὰ φροντίζωσι περὶ τῶν πιστοποιητικῶν αὐτῶν.

§177Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Τὸ ζήτημα ὅπερ θίγει ὁ κ. Βουλευτής, εἶναι ὁμολογουμένως οὐσιῶδες, ἀλλὰ δὲν εἶναι ζήτημα, ἐπὶ τοῦ ὁποίου δύναται νὰ γίνῃ νομοθετικὴ παρέμβασις. Πρόκειται περὶ τῶν ὅρων καὶ τῶν προϋποθέσεων καὶ τῶν στοιχείων, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων ὁ δικαστὴς θὰ σχηματίσῃ τὴν ἰδίαν αὐτοῦ πεποίθησιν περὶ τῆς συνδρομῆς τῶν οὐσιαστικῶν καὶ τυπικῶν προϋποθέσεων τοῦ νόμου, διὰ νὰ ἀποφανθῇ ὑπὲρ ἢ κατὰ τῆς ἀπολύσεως. Ποῖα στοιχεῖα θὰ ζητήσῃ δὲν εἶναι δυνατὸν οὔτε ὁ νόμος νὰ τὰ ἀναφέρῃ, οὔτε ἡ προϊσταμένη ἀρχὴ νὰ τὰ ὑποδείξῃ. Αὐτὸ ἐξαρτᾶται ἀπὸ τῆς συνειδήσεως τοῦ δικαστοῦ. Δύναται μάλιστα τὸ πρᾶγμα, ἡ περὶ τούτου κρίσις, νὰ διαφέρῃ παρὰ τῷ Α ἢ Β δικαστηρίῳ ἢ τῷ Α ἢ Β δικαστῇ, ἀναλόγως τῶν ὅρων ἐπὶ τῶν ὁποίων ἕκαστος σχηματίζει τὴν ἰδίαν αὐτοῦ πεποίθησιν. Ἐκεῖνο, εἰς τὸ ὁποῖον ἐνόμισα ὅτι ἠδυνάμην νὰ παράσχω ὁδηγίας εἰς τοὺς εἰσαγγελεῖς, εἶναι ὅτι ἐν περιπτώσει καθ’ ἣν πρόκειται περὶ πτωχῶν καταδίκων αὐτὴ ἡ εἰσαγγελικὴ ἀρχὴ νὰ μεριμνᾷ διὰ τὴν προσαγωγὴν τῶν στοιχείων ἐκείνων τῶν ἀναγκαιούντων εἰς τὴν κατηγορίαν εἴτε διὰ νὰ ἀποκρούσῃ τὴν αἰτουμένην ἀναστολήν, εἴτε διὰ νὰ συνηγορήσῃ ὑπὲρ τῆς ἀναστολῆς, διότι ὅμοιον καθῆκον ἔχει καὶ ὑπ’ αὐτὴν τὴν ἔποψιν. Περὶ τούτου διετύπωσα ἐγκύκλιον δὲν θὰ παραλίπω δὲ νὰ ἐπαναλάβω καὶ πάλιν τὸ πρᾶγμα. Σημειώσατε ὅτι καὶ προσφυγαὶ μεμονωμέναι γενόμεναι εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ἔτυχον τοιαύτης ὑποδοχῆς. Ἐπηκολούθησαν ἔγγραφα εἰς τοὺς εἰσαγγελεῖς ὑπομνηστικὰ τῶν καθηκόντων αὐτῶν, ὅπως ἐξ ἴσου μεριμνῶσι περὶ τῆς ἀπορρίψεως ἢ τῆς ἀποδοχῆς· διότι ἑκάτερον τούτων συνηγορεῖ ὑπὲρ τοῦ δικαίου καὶ συμπίπτει πρὸς τὰ εἰσαγγελικὰ καθήκοντα. Αὐτὴν μόνην τὴν δήλωσιν εἶχον νὰ κάμω καὶ τὴν πρόσθετον δήλωσιν ὅτι θὰ μεριμνήσω, ὥστε νὰ καταστῶσιν αἱ ἀρχαὶ αὗται περισσότερον γνωσταὶ εἰς τὰς δικαστικὰς καὶ εἰσαγγελικὰς ἀρχάς.

§178ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις τῆς προτάσεως αὐτῆς νόμου θὰ ἀναβληθῇ δι’ αὔριον, διότι κατὰ τὸ Σύνταγμα ἔπρεπε νὰ μεσολαβήσωσι δύο ἡμέραι.

§179Θ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅπως περιλάβῃ καὶ τὴν πρότασιν περὶ ἐπεκτάσεως καὶ ἐπὶ τῶν στρατιωτικῶν καταδίκων.

§180Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἡ πρότασις αὕτη νὰ κηρυχθῇ κατεπείγουσα, διότι ἄλλως θὰ συζητηθῇ μεθαύριον.

§181ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει κηρυχθῆ κατεπείγουσα.

§182Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἂς γραφῇ εἰς τὰ Πρακτικὰ ὅτι ἡ Βουλὴ ἐκήρυξε κατεπείγουσαν τὴν πρότασιν.

§183ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὰ ἔχει κηρυχθῆ ἤδη κατεπείγουσα. Δευτέρα συζήτησις τῆς προτάσεως νόμου περὶ παρατάσεως τοῦ χρόνου τῆς διετοῦς παραγραφῆς τοῦ ἄρθρου 9 τοῦ νόμου ΓΥΛΓʹ (3433) τοῦ ἔτους 1909 περὶ βραχυπροθέσμων παραγραφῶν (ἀναγινώσκεται ἡ πρότασις).

§184Σ. ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Θὰ παρακαλέσω νὰ διαταχθῇ ἡ δημοσίευσις ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως, διότι ἡ προθεσμία λήγει αὐτὸν τὸν μῆνα.

§185Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν σημαίνει τίποτε. Παρακαλῶ, ἂς προστεθῇ: «Ἡ ἰσχὺς τοῦ παρόντος νόμου ἄρχεται ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως αὐτοῦ ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει τὸ σύνολον θὰ ψηφισθῇ αὔριον.

§186ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον μόνον, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἡ ψήφισις τοῦ συνόλου ἀναβάλλεται δι’ αὔριον. Δευτέρα συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τῆς προτάσεως νόμου περὶ προσόντων τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων (ἀναγινώσκεται ἡ πρότασις). Ὁ κ. Ἀραβαντινὸς ἔχει τὸν λόγον.

§187Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Δὲν ἠδυνήθην, κύριοι Βουλευταί, νὰ ἐννοήσω τὴν αἰτιολογίαν τῆς ἐκθέσεως τῆς ἐπιτροπῆς, εἰς ἣν παρεπέμφθη ἡ πρότασις νόμου περὶ προσόντων τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων ὡς εἶχε τὸ πρῶτον συνταχθῆ. Ἡ ἐπιτροπὴ ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν τὴν πρότασιν νόμου περὶ προσόντων τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων καὶ εὗρεν ὅτι εἶναι δικαία ἡ πρότασις αὕτη, ὡς αἴρουσα ἀδίκημα προσγενόμενον εἰς ὡρισμένην τάξιν δικαστικῶν ὑπαλλήλων καὶ συνέστησε τὴν ψήφισιν τῆς προτάσεως. Οὐδὲν ἀδίκημα προσεγένετο εἰς δικαστάς, οἵτινες κατὰ τὰ ἄλλα ἦσαν ἀξιώτατοι δικασταί, διὰ τὸν λόγον ὅτι κατέλαβον τὴν θέσιν τοῦ εἰσαγγελέως τῶν Πρωτοδικῶν. Ἡ θέσις αὕτη καὶ τιμητικωτάτη εἶναι καὶ μὲ αὐτενέργειαν προικοδοτεῖ τὸν κατέχοντα αὐτήν, καὶ μὲ ὡρισμένας εἰδικὰς ὠφελείας, συνάμα δὲ καὶ μὲ τὸ δικαίωμα νὰ προαχθῶσιν εἰς εἰσαγγελεῖς τῶν Ἐφετῶν. Νομίζω, ὅτι ἐφ’ ὅσον οὐδὲν ἀδίκημα προσεγένετο, οὐδένα λόγον ἔχει ἡ πρότασις αὕτη νὰ ψηφισθῇ. Λίαν ἐνδεχόμενον εἶναι ἤδη διὰ τῆς συζητουμένης προτάσεως νὰ ἀδικήσωμεν τοὺς δικαστὰς ἐκείνους, οἵτινες δὲν ἀπήλαυσαν οὔτε τῶν ἠθικῶν οὔτε τῶν τιμητικῶν, οὔτε τῶν περιουσιακῶν ὠφελειῶν, τῶν συνδεομένων πρὸς τὴν θέσιν τοῦ εἰσαγγελέως, καὶ οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ παραγκωνισθοῦν διὰ τῆς εὐχερείας, ἣν παρέχει ἡ πρότασις νόμου καὶ ὑπὸ τὴν μορφὴν ὑπὸ τὴν ὁποίαν ἐποιήσατο ταύτην δεκτὴν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ἀπὸ τοὺς εἰσαγγελεῖς, οἵτινες πιθανὸν νὰ ἦσαν καλοὶ δικασταὶ ὅταν εὑρίσκοντο εἰς τὸν δικαστὸν κλάδον, ἀλλ’ ἀναντιρρήτως, δὲν ὑπάρχει οὐδεμία ἀμφισβήτησις, ὅτι ἀπεμακρύνθησαν πλέον τῶν δικαστικῶν των καθηκόντων, ὅτι ἠσχολήθησαν περὶ ἔργα διάφορα τῶν ἔργων τοῦ δικαστοῦ καὶ ἑπομένως εὑρίσκονται ἐν μειώσει προσόντων, ἵνα προαχθῶσι. Ἡ δικαιοσύνη ἀπαιτεῖ, ἐὰν θέλουν οἱ κύριοι αὐτοὶ νὰ ἐπανέλθουν εἰς τὰς τάξεις τὰς δικαστικάς, τοῦθ’ ὅπερ ἀποτελεῖ ἄρσιν ἑνὸς συστήματος τὸ ὁποῖον ἐγκαινιάσθη πρὸ ὀλίγων μόλις ἐτῶν, πρὸς τὸ συμφέρον τῆς εἰσαγγελικῆς ὑπηρεσίας—καὶ ἤδη ὑπονομεύομεν τὴν εἰσαγγελικὴν ὑπηρεσίαν διὰ τῆς τοιαύτης προτάσεως, διότι θὰ τὴν στερήσωμεν καλῶν εἰσαγγελέων, ἀρίστων εἰσαγγελέων, χωρὶς νὰ προικοδοτήσωμεν τὸ σῶμα τὸ δικαστικὸν ἀπὸ καλοὺς δικαστάς—ἡ δικαιοσύνη λέγω, ἀπαιτεῖ, ἐὰν θελήσητε ἡ τροπολογία αὕτη ἵνα μὴ φέρῃ, ὡς καὶ δὲν πρέπει νὰ φέρῃ, ἀδικίαν τινὰ εἰς τὸ σῶμα τῶν δικαστῶν, ὅπως εἰς τὴν τρίτην σειρὰν εἰς τὴν φράσιν «εἰς ἣν συνυπολογίζεται» τεθῇ ἓν «δὲν», «εἰς ἣν δὲν συνυπολογίζεται ὡς ὁμοιόβαθμος κ.λ.π.», διότι ἄλλως πάλιν δύνασθε νὰ ἐπικαλεσθῆτε, ὡς ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, τὸ ἐπιεικὲς δίκαιον, ἀλλὰ τοῦτο εἶναι δίκαιον ὑπὲρ προσώπων οὐχὶ ὑπὲρ τοῦ Κράτους καὶ τῶν συμφερόντων τῆς Πολιτείας καὶ τῆς δικαστικῆς ἐξουσίας.

§188ΚΩΝ. ΖΑΒΙΤΣΑΝΟΣ. Ἔχω νὰ παρατηρήσω, ὅτι διὰ τῆς ὑποβαλλομένης προτάσεως νόμου δὲν πρόκειται βεβαίως νὰ καλυφθῇ ἀδίκημα, τὸ ὁποῖον ἐγένετο, ἢ νὰ ἐπανορθωθῇ, ὡς παρετήρησεν ὁ κ. προλαλήσας, ἀλλὰ πρόκειται ἀφ’ ἑνὸς νὰ ἐξετασθῇ, ἂν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ὑπηρέτησαν εἰς τὸν κλάδον τὸν δικαστικὸν ἀπώλεσαν τὰ οὐσιαστικὰ προσόντα, διότι ὑπηρέτησαν ὡς εἰσαγγελεῖς, ἐφ’ ὅσον εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι οὐδὲν ἐκ τῶν προσόντων τῶν οὐσιαστικῶν ἀπώλεσαν, καὶ ὅτι διατηροῦσιν ὅλα τὰ προσόντα, ὅπως ἀποκτήσωσι θέσιν δικαστοῦ. Οὐδεὶς ὑπάρχει λόγος, ὅπως μὴ ἐπανέλθωσιν. Ἤθελον πλειοδοτήσει, καὶ εἰς τοῦτο ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, ὅτι δὲν ὑπάρχει δηλαδὴ λόγος νὰ μὴ καταλήξωμεν εἰς τὸ συμπέρασμα τὸ ἑξῆς. Τὰ προσόντα τῶν ἀντεισαγγελέων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐπέτυχον διὰ διαγωνισμοῦ εἶναι τοιαῦτα, ὥστε ὑπαγορεύουσι τὴν ἑξῆς διάταξιν· ἡ ὑπηρεσία αὐτῶν ὡς εἰσαγγελέων νὰ ὑπολογίζηται διὰ τὴν μετάθεσιν εἰς τὴν θέσιν τοῦ πρωτοδίκου.

§189Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Δὲν τὸ δεχόμεθα.

§190Κ. ΖΑΒΙΤΣΑΝΟΣ. Αὐτὸ ἤθελον νὰ ὑποβάλω.

§191Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει εἰς τὰ πρότερον ὑπ’ ἐμοῦ λεχθέντα προσθέτω καὶ τὸ ἑξῆς, ὅτι πρέπει εἰς τὴν τελευταίαν φράσιν νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ διατύπωσις ἡ προταθεῖσα ὑπὸ τοῦ κ. Ρακτιβάν, «πρὸς τοῦτο ἀναγράφονται εἰς τὸν πίνακα τῶν κατ’ ἐκλογὴν προτεινομένων δικαστῶν».

§192Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Εἶναι ὑπερβολικόν.

§193Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Οἱ ἄριστοι βεβαίως θὰ προαχθῶσι μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ ὁ συμπατριώτης σας, δι’ ὃν ἐνδιαφέρεσθε, καὶ τὸν ὁποῖον ἄλλως καὶ ἐγὼ ἐκτιμῶ.

§194ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον μόνον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ψηφίζεται καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου).

§195ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀτελείας τοῦ εἰσαγομένου πρὸς μεταποίησιν καὶ ἐξαγωγὴν σίτου κλπ.)

§196Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Παρακαλῶ νὰ ἀναβληθῇ δι’ αὔριον, διότι ἀπουσιάζει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Ἐπίσης παρακαλῶ, ἐὰν ἡ Βουλὴ δὲν ἔχῃ ἀντίρρησιν, νὰ συζητηθῶσι κατὰ προτίμησιν τὰ ἑξῆς νομοσχέδια· τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 18, συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ κυρώσεως ἀκτινοτηλεγραφικῆς συμβάσεως κλπ. Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 20, συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐξόδων τοῦ Ταμείου τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 37, συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου περὶ διδακτικῶν βιβλίων, τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 47, συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου περὶ χορηγίας ἐκτάκτου πιστώσεως 5,000 πρὸς συνδρομὴν παθόντων ἐκ σεισμῶν τῶν χωρίων Σκλείθρου κ.λ.π., τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 48, συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου περὶ κυρώσεως συμβάσεως μεταξὺ τῆς γενικῆς διευθύνσεως τῶν Ταχυδρομείων κλπ. καὶ ἡ ὑπ’ ἀριθμὸν 7 τῶν προτάσεων νόμων περὶ πληρωμῆς τῶν ἡμερομισθίων τῶν ἐργατῶν κ.λ.π.

§197ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 33 νομοσχέδιον;

§198Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Καὶ αὐτό.

§199ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως ἀκτινοτηλεγραφικῆς συμβάσεως τῆς διομολογηθείσης ἐν Βερολίνῳ τῷ 1906». (Ψηφίζεται τὸ νομοσχέδιον).

§200ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου ΓΩΝΒʹ τῆς 25 Ἰουνίου 1911». (Ψηφίζεται τὸ νομοσχέδιον).

§201ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ΓΣΔʹ νόμου περὶ διδακτικῶν βιβλίων». (Ψηφίζεται τὸ νομοσχέδιον).

§202ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 47 ἀναβάλλεται πρὸς στιγμήν. Πρώτη συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως ἀτμοπλοϊκῆς συμβάσεως μεταξὺ τῆς γενικῆς διευθύνσεως τῶν Ταχυδρομείων καὶ Τηλεγράφων καὶ τῶν ἰδιοκτητῶν τοῦ ὑπὸ Ἑλληνικὴν σημαίαν ἀτμοπλοίου «Πειραιεύς».

§203ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἄς προταχθῇ, παρακαλῶ, ἡ ὑπ’ ἀριθ. 7 πρότασις νόμου.

§204ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις τῆς προτάσεως νόμου «περὶ πληρωμῆς τῶν ἡμερομισθίων τῶν ἐργατῶν καὶ περὶ διαδικασίας τῶν ἐξ ἡμερομισθίων ἀξιώσεων.»

§205Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐκ τῆς ἐπιγραφῆς, παρακαλῶ νὰ σβεσθῇ τὸ δεύτερον μέρος «καὶ περὶ διαδικασίας τῶν ἐξ ἡμερομισθίων ἀξιώσεων», διότι θὰ ψηφισθῶσι τὰ 3 πρῶτα ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου. Ὅ,τι δ’ ἀφορᾷ τὰ τῆς διαδικασίας θ’ ἀποσυρθῇ, ὡς εἶναι σύμφωνος καὶ ὁ ὑποβαλὼν τὴν πρότασιν, διότι ἡ Κυβέρνησις προτίθεται νὰ ὑποβάλῃ ἰδικόν της νομοσχέδιον περὶ τῆς διαδικασίας.

§206Σ. ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον ἔχει διπλῆν βάσιν, περὶ τῆς πληρωμῆς τῶν ἡμερομισθίων καὶ ἑτέραν βάσιν περὶ τῆς διαδικασίας.

§207ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 1ον (ἀναγινώσκεται).

§208Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ἀναντιρρήτως πρέπει πάντες οἱ ἐργάται νὰ περιληφθῶσιν εἰς τὸ νομοσχέδιον. Ἐφ’ ὅσον τίθεται οἱ ἐργάται ἁλιεῖς, δύναται νὰ ὑποτεθῇ, ὅτι δὲν περιλαμβάνονται οἱ ἐργάται σπογγαλιεῖς. Πρέπει νὰ περιληφθῶσι καὶ οὗτοι, διότι εἶναι σπουδαιότατον τὸ πρᾶγμα.

§209Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν λέγει ἰχθυαλιεῖς, λέγει ἁπλῶς ἁλιεῖς καὶ ἑπομένως περιλαμβάνονται καὶ οὗτοι. (Μεθ’ ὃ ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 1, 2 καὶ 3).

§210Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τὰ λοιπὰ ἀποσύρονται.

§211Σ. ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κάμνω τὴν δήλωσιν, ὅτι ἀποσύρω τὰ λοιπὰ ἄρθρα, διότι ἡ Κυβέρνησις ἐδήλωσεν, ὅτι θὰ εἰσαγάγῃ ἴδιον νομοσχέδιον.

§212ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον τῶν τριῶν ἄρθρων παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§213Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Διὰ νὰ μὴ λάβω τὸν λόγον ἐπιφυλάσσομαι νὰ ὁμιλήσω εἰς τὴν γʹ ἀνάγνωσιν, διότι τὰ τρία ταῦτα ἄρθρα δύνανται νὰ θεραπεύωσιν ἀνάγκας ἄλλων χωρῶν, ἐλάχιστα ὅμως τῶν ἐργατῶν ἐν Ἑλλάδι καὶ πολὺ ὀλιγώτερον τὰς ἐλλείψεις, αἱ ὁποῖαι εἰδικῶς παρουσιάζονται ἐν Ἑλλάδι. Θὰ παρακαλέσω ὅμως νὰ γίνῃ γνωστὸν ἐκ τῶν προτέρων, πότε θὰ συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον, ἵνα μὴ συζητηθῇ καθ’ ὃν τρόπον συνεζητήθη σήμερον.

§214Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τὸ Σάββατον.

§215Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Καὶ αὔριον, ἀρκεῖ νὰ ὁρισθῇ ἀπὸ τοῦδε.

§216ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατὰ πρότασιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, ἂν ἡ Βουλὴ συναινῇ, νὰ ψηφίσωμεν κατ’ ἀρχὴν τὴν πρότασιν νόμου τοῦ κ. Ῥακτιβὰν «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 985 τῆς Πολ. Δικονομίας». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄν ἡ Βουλὴ συναινῇ νὰ καταρτίσω ἐπιτροπὴν διὰ νὰ παραπέμψω τὴν πρότασιν.

§217ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§218ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 13. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παραχωρήσεως ἐθνικῶν γαιῶν πρὸς καλλιέργειαν καπνοῦ.

§219ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Στράτος ἔχει τὸν λόγον.

§220Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐγώ, κύριοι Βουλευταί, δὲν εἶμαι κατ’ ἀρχὴν ἐναντίος τῆς παροχῆς διὰ συμβάσεως εἰς ἑταιρείας μεγάλων ἐκτάσεων ἐθνικῶν γαιῶν, κυρίως μάλιστα συνόλου συνεχομένων ἐθνικῶν γαιῶν, δυναμένων νὰ ἀποτελέσωσι τὰ λεγόμενα ὑποστατικά, διότι νομίζω ὅτι ἄνευ τοιούτων παραχωρήσεων δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ βελτιωθῶσι τὰ τῆς γεωργίας ἐν τῇ ἡμετέρᾳ χώρᾳ, οὕτως ὥστε καὶ αὔξησις τῶν προσόδων τοῦ Δημοσίου νὰ ἐπέλθῃ, ἀλλὰ καὶ ἡ ὑποδειγματικὴ καλλιέργεια εἰς ὅλα τὰ περίχωρα χρησίμως νὰ συντελεσθῇ. Ἂν ὅμως δὲν εἶμαι ἐντελῶς ἀντίθετος κατ’ ἀρχὴν τοῦ τοιούτου μέτρου—τοὐναντίον μάλιστα εἶμαι ἐνθουσιώδης ὑποστηρικτὴς τῆς τοιαύτης θεωρίας, διὰ τῆς ὁποίας ἐφαρμοζομένης ἤθελον εἰσαχθῆ εἰς τὴν ἡμετέραν χώραν ἐπιστημονικοὶ τρόποι καλλιεργείας διὰ μεγάλων κεφαλαίων συντελουμένης— εἶμαι ὅμως ἀντίθετος τοῦ παρόντος νομοσχεδίου διὰ τὸν ἑξῆς κυριώτατον λόγον, ἐκτὸς τῶν ἄλλων λεπτομερειῶν. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου λαμβάνεται πρόνοια περὶ παροχῆς 10,000 στρεμμάτων ἐθνικῶν γαιῶν εἴτε συγκεντρωμένων, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις συναινέσῃ εἰς τοῦτο, εἴτε κατ’ ἐκτάσεις 500 στεμμάτων καθ’ ἑκάστην τῶν καπνοπαραγωγῶν ἐπαρχιῶν. Τὰ τῆς καπνοπαραγωγῆς, Κύριοι, ἐν Ἑλλάδι, δὲν ἔχουσι μελετηθῆ ἐπαρκῶς, πρὶν δὲ ληφθῶσι μέτρα περὶ χρησιμοποιήσεως χρημάτων ἐξωτερικῶν ἢ ἐντοπίων πρὸς ἀνάπτυξιν αὐτῆς ἔπρεπε νὰ γένηται ἐξέτασις καὶ διοικητικὴ ἀνάκρισις ἐπὶ τῶν ἀτελειῶν τῆς καπνοπαραγωγῆς ἐν Ἑλλάδι. Μόνον δὲ μετὰ τοιαύτην γεωργικὴν καὶ διοικητικὴν ἀνάκρισιν, τότε καὶ μόνον, ἠδύναντο νὰ εἰσαχθῶσι τοιαῦτα νομοσχέδια. Νομίζω ὅτι λίαν προχείρως ἐπιλαμβανόμεθα τοῦ πράγματος εἰσάγοντες νομοσχέδιον τεῖνον εἰς αὔξησιν τοῦ παραγομένου ποσοῦ. Σήμερον εὑρισκόμεθα ἐν ὑπερπαραγωγῇ.

§221Ε. ΜΠΕΝΑΚΗΣ. Καὶ κακοπαραγωγῇ.

§222Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Καὶ τὰ δύο. Δὲν ἀμφισβητῶ ὅτι κακὴ εἶναι ἡ ποιότης ἡ παραγομένη...

§223Γ. ΣΧΙΝΑΣ. Καὶ ἡ συσκευὴ κακίστη.

§224Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἀλλὰ καὶ ἂν οἱ ὅροι τῆς καλλιεργείας καὶ τῆς συσκευῆς εἶναι κακοί, ὑπάρχει καὶ ἕτερον κακὸν τὸ ὁποῖον ἔχει συμβῆ ἐν Ἑλλάδι, εἰς βάρος τῆς καπνοπαραγωγῆς, ὅτι ἐγένετο μεγίστη ἐπέκτασις χαρακτηρισμοῦ τῶν καπνοπαραγωγῶν τόπων καὶ δὲν περιωρίσθη ἡ παραγωγὴ εἰς τοὺς τόπους, οἵτινες πραγματικῶς δύνανται νὰ εὐδοκιμήσωσιν ὡς καπνοπαραγωγοί, ἀλλ’ ἐπεξετάθη διὰ Β. Διαταγμάτων εἰς πλείστους τόπους, οἵτινες δὲν δύνανται νὰ παράγωσιν εἰ μὴ κακίστης ποιότητος καπνόν. Ἡ ποιότης δ’ αὕτη εἶναι ἡ ὑποτιμῶσα τὰς τιμάς. Ἔχομεν λοιπὸν καὶ τὴν κακὴν ποιότητα καὶ τὴν μεγάλην ποσότητα. Καὶ ἡ Θεσσαλία, ἀλλὰ καὶ ἡ Αἰτωλοακαρνανία βρίθουσι μεγίστων ποσοτήτων καπνοῦ, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καταναλωθῶσιν. Φθάνει ἡ καπνοπαραγωγὴ εἰς 7,500,000 κατὰ μέσον ὅρον ἐτησίως ὀκάδων, ἡ κατανάλωσις ἐν τῷ τόπῳ εἶναι ὀκάδων 1,150,000, γίνεται δ’ ἡ ἐξαγωγὴ τῶν μᾶλλον καλῶν ποιοτήτων εἰς Αἴγυπτον, τριῶν ἕως τριῶν καὶ ἡμίσεως ἑκατομμυρίου, καὶ ἄλλου ἑνὸς καὶ ἡμίσεως ἑκατομμυρίου εἰς Ὀλλανδίαν, κυρίως τῶν κακῶν ποιοτήτων. Ἄλλαι τινὲς ποσότητες διανέμονται εἰς τὰ διάφορα μονοπώλια Αὐστριακὰ καὶ Γαλλικά, κατόπιν ἐναγωνίων προσπαθειῶν. Πάντοτε δὲ κατ’ ἔτος μένουν ἐντὸς τοῦ τόπου ἓν ἑκατομμύριον περίπου ὀκάδων ἐνυποθηκευμένον. Πέρυσιν οἱ καπνοπαραγωγοὶ ἐν Αἰτωλοακαρνανίᾳ εὑρίσκοντο ἐν μεγίστῃ οἰκονομικῇ καχεξίᾳ, διότι εὑρίσκοντο ἕνεκεν τῆς ἀζητησίας τοῦ καπνοῦ ὑπόδουλοι τῶν ἐμπόρων τῶν Ἀθηνῶν, οἱ ὁποῖοι ὥριζον τὰς τιμὰς ὡς αὐτοὶ ἤθελον. Σήμερον λοιπόν, ἐὰν ἐφαρμοσθῇ ἡ τελευταία διάταξις τοῦ νομοσχεδίου, πρόκειται νὰ αὐξήσωμεν περὶ τὰς 500,000 ὀκάδων τὴν ἀπόδοσιν τοῦ καπνοῦ, ἐὰν δὲ ἐφαρμοσθῇ ἡ τελευταία διάταξις τοῦ ἄρθρου 9 καὶ πλείονες ἑταιρεῖαι λάβωσι μέρος, θὰ πολλαπλασιάσωμεν τὴν καπνοπαραγωγὴν κατὰ τόσας πεντακοσιάδας χιλιάδων ὀκάδων ὅσαι ἑταιρεῖαι θὰ ἱδρυθῶσι. Νομίζω λοιπὸν ὅτι τοιαύτη αὔξησις τῆς ἀποδόσεως τοῦ καπνοῦ ἀποτόμως γινομένη θέλει συντελέσει εἰς τὴν καταστροφὴν τῶν μικροκαλλιεργητῶν τοῦ καπνοῦ. Τώρα ὁμολογῶ ὅτι τὸ νομοσχέδιον θέλει νὰ λάβῃ μέτρα τινὰ καὶ λαμβάνει τὸ ἀμυντικὸν σύστημα τῆς παραγωγῆς, τὸ ὁποῖον ἔχομεν ἐν Ἑλλάδι ἐφαρμόσει διὰ τῆς συμβάσεως μετὰ τῆς προνομιούχου ἑταιρείας, δηλαδὴ ἀφ’ ἑνὸς καθιστᾷ ὑποχρέους τὰς ἑταιρείας νὰ ἐξαγοράζωσι τὰ προσφερόμενα εἰς αὐτὰς ποσὰ τοῦ καπνοῦ, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ὑποχρεοῖ τὰς ἑταιρείας νὰ προβαίνωσι καὶ εἰς δάνεια πρὸς τοὺς καλλιεργητάς, ἐκτὸς τῶν ἄλλων ἐνεχυρούχων δανείων τῶν μετὰ τὴν καλλιέργειαν συντελουμένων. Ἐξετάσωμεν τώρα ποῖαι εἶναι ἀσφάλειαι αἱ ὁποῖαι δίδονται εἰς τοὺς καλλιεργητάς. Τὸ πρῶτον ἀμυντικὸν ἔργον κατὰ τῆς ἑταιρείας ματαιοῦται ἐκ διατάξεως τὴν ὁποίαν ἔχει τὸ νομοσχέδιον, διότι δίδει τὸ δικαίωμα εἰς τὴν ἑταιρείαν, ἵνα ἀγοράζῃ τὰ καπνὰ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς τιμῆς τὴν ὁποίαν καθορίζει τὸ Διοικητικὸν αὐτῆς Συμβούλιον.

§225Ε. ΜΠΕΝΑΚΗΣ. Εἶναι ἐλεύθεροι νὰ πωλήσωσι κατὰ βούλησιν.

§226Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Τὸ γνωρίζω, μὴ νομίζετε ὅτι δὲν τὸ εἶδον. Βεβαίως δὲν εἰσάγομεν μονοπώλιον, ἐὰν εἰσήγομεν μονοπώλιον τότε βεβαίως δὲν θὰ ὑπῆρχε τοιαύτη ἐλευθερία. Ἀλλ’ ὅταν δίδετε τὸ δικαίωμα νὰ γίνῃ παραγωγὴ 500,000 περιπλέον, εἶναι λίαν εὐνόητον ὅτι προκαλεῖτε τὸν συναγωνισμὸν εἰς βαθμὸν ἀποτέλεσμα τοῦ ὁποίου θὰ εἶναι ἡ κατάπτωσις τῶν τιμῶν. Αὐξάνει ἡ ὑπερπαραγωγὴ χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ ἡ ἄμυνα. Τὸ ἀμυντικὸν μέτρον θὰ ἦτο πλῆρες, ἐὰν ἡ τιμὴ τὴν ὁποίαν ἦτο ὑποχρεωμένη νὰ προσφέρῃ ἡ ἑταιρεία εἰς τοὺς καπνοπαραγωγούς, ἵνα ἐξαγοράσῃ τὸ προϊόν των, ὡρίζετο κατόπιν πραγματογνωμοσύνης ἢ τιμολογίου, τὸ ὁποῖον θὰ ἐκύρου ἡ Κυβέρνησις ἔχουσα τὸν ἔλεγχον ἐπ’ αὐτῆς, ὡς ἔχει καὶ ἐπὶ τῆς Προνομιούχου ἑταιρείας. Ἀλλ’ ἐὰν τοιουτοτρόπως ἀφίνετε εἰς τὴν ἑταιρείαν νὰ εἴπῃ μεθαύριον, ὅτι ὁρίζει τιμὴν τοῦ καπνοῦ 1 δραχμὴν κατ’ ὀκᾶν καὶ νὰ θέση οὕτω βάσιν ἀγορᾶς, ἡ ὁποία ἐξευτελίζει τὸ προϊόν, δημιουργεῖτε ἐλάττωμα, τὸ ὁποῖον καθιστᾷ ἀμέσως τὴν ἐκ τοῦ νόμου προνοουμένην ἄμυναν κατὰ τῆς ὑπερπαραγωγῆς καὶ ὑπὲρ τῶν παραγωγῶν ματαίαν. Δεύτερον ζήτημα. Προνοεῖται ἡ παροχὴ δανείων ὑπὸ τύπον προκαταβολῶν καλλιεργείας. Ἀλλὰ τὸ ποσὸν τῶν προκαταβολῶν ὁρίζεται εἰς τὸ ⅓ τοῦ μετοχικοῦ κεφαλαίου, δηλαδὴ εἰς 700,000 δραχμάς, ἐννοεῖται δὲ ὅτι προκειμένου περὶ ἑταιρείας, ἡ ὁποία θὰ ἤθελε νὰ ἐργασθῇ σωφρόνως δὲν θὰ ἦτο ὀρθὸν νὰ ἐπιβληθῇ εἰς αὐτὴν ἡ ὑποχρέωσις, ὅπως παρέχῃ εἰς δάνεια μεῖζον μέρος τοῦ ⅓ τοῦ μετοχικοῦ κεφαλαίου, διότι δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπαρκέσῃ εἰς τὰς ἄλλας ἐπιχειρήσεις. Ἀλλὰ 700,000 δραχμῶν, αἱ ὁποῖαι θέλουσι διανεμηθῆ εἰς 18 καπνοφόρους ἐργασίας, κατὰ τί θέλουσι συντελέσει εἰς τὴν βελτίωσιν τῆς καλλιεργείας; Αἱ 700,000 αὗται δραχμῶν θέλουσιν ἐξυπηρετήσει καλλιεργητὰς παράγοντας 7,000,000 ὀκάδων κατ’ ἔτος, θέλουσι δὲ διανεμηθῆ εἰς 18 καπνοφόρους ἐπαρχίας, κατ’ ἀναλογίαν μὲν πάντως, ὡς λέγει τὸ νομοσχέδιον, τῆς παραγωγῆς ἑκάστης, ἀλλὰ κατὰ ποικιλίαν πάντως, ἡ ὁποία θὰ κυμαίνηται ἀπὸ 20–50,000 δραχμῶν. Τώρα δύναμαι νὰ ἐρωτήσω κατὰ τί θέλει συντελέσει εἰς τὴν βελτίωσιν τῆς καλλιεργείας ἡ διανομὴ τῶν 700,000 δραχμῶν τούτων; Εἰς τίποτε εἶναι σταγὼν ἐν τῷ ὠκεανῷ, 50,000 δραχμαὶ διανεμόμεναι εἰς ἐπαρχίαν, ἡ ὁποία παράγει 500 ἢ 600,000 ὀκάδας καπνοῦ—διότι αἱ καπνοφόροι ἐπαρχίαι παράγουσιν ὄγκον ὀκάδων—εἶναι σταγὼν ἐν τῷ ὠκεανῷ διὰ τὴν καλλιέργειαν ταύτην. Φρονῶ προσέτι ὅτι ἡ ὑποχρέωσις αὕτη, ἡ ὁποία ἐπιβάλλεται εἰς τὴν ἑταιρείαν, εἶναι κυρίως εὐεργέτημα τῆς ἑταιρείας, διότι ἐπιβάλλεται εἰς τὴν ἑταιρείαν ἡ ὑποχρέωσις νὰ τοκίζῃ πρὸς 6% τὰ χρήματά της.

§227Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Διὰ τὴν Ἑλλάδα δὲν εἶναι πολὺ μεγάλον εὐεργέτημα νὰ δανείζῃ τις πρὸς 6%.

§228Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ σπουδαίου ποσοῦ περὶ 3–4 ἑκατομμυρίων, δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία.

§229Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἀφορᾷ λοιπὸν τὸ ποσὸν καὶ ὄχι τὸν τόκον.

§230Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία περὶ τούτου, ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ σπουδαίου ποσοῦ. Ἀλλὰ προκειμένου περὶ ποσοῦ 700,000 τοκιζομένου πρὸς 6%, δὲν ὁρίζομεν τίποτε ἄλλο, εἰμὴ καθιστῶμεν ἀμέσως προσοδοφόρον τὸ κεφάλαιον πρὸς 6%, μὲ δάνεια, τὰ ὁποῖα εἶναι ἐνεχυριοῦχα, καὶ τῶν ὁποίων ἡ εἴσπραξις εἶναι ἀσφαλής, διότι θὰ ἔχῃ ὡς ἐνέχυρον τὸν καπνόν. Ἀλλὰ κάμνομεν καὶ ἓν ἄλλο, ὅτι ἐν ᾗ περιπτώσει ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ἐπὶ τρίμηνον μόνον ὑψώσῃ τὸν τόκον τῆς προεξοφλήσεως πέρα τῶν 6%, δικαιοῦται ἡ ἑταιρεία, ὡς λέγει τὸ νομοσχέδιον, νὰ αὐξήσῃ τὸν τόκον πρὸς 8%. Σᾶς εἶπον ὅτι ἐγὼ εἶμαι ὑπὲρ τῆς ἀρχῆς τῶν τοιούτων συμβάσεων, ἀλλ’ ὑπάρχουσιν ἀτέλειαι, αἱ ὁποῖαι πρέπει νὰ γίνωσι γνωσταί, ὥστε, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἐπιμείνῃ εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, νὰ ληφθῶσιν αὗται ὑπ’ ὄψιν κατὰ τὴν συζήτησιν. Ἐπίσης ὀφείλομεν νὰ ἀποβλέψωμεν εἰς τοῦτο τὸ κύριον γεγονός. Ἡ ἑταιρεία ἡ ἀναλαμβάνουσα τοιαύτην διαχείρισιν καπνοπαραγωγῆς καὶ κεφαλαίου τί θέλει διακινδυνεύσει; Οὐδέν. Ἡ ἑταιρεία θέλει ἔχει τὰ ἑξῆς ὠφελήματα. Κεφάλαιον 700,000 δραχμῶν θέλει καταστήσει εὐθὺς ἐξ ὑπαρχῆς τοκοφόρον πρὸς 6% μὲ πλήρη ἀσφάλειαν, τὸ δὲ ὑπόλοιπον ποσὸν θέλει χρησιμοποιήσει εἰς ἀγορὰν καπνῶν ἢ εἰς καλλιέργειαν. Ἐὰν τὸ χρησιμοποιήσῃ εἰς ἀγορὰν καπνῶν, ἐννοεῖτε ὅτι ἡ ἑταιρεία προβαίνει εἰς μίαν ἀσφαλεστάτην ἐμπορικὴν ἐπιχείρησιν, διότι ἔχουσα κεφάλαιον 1,400,000 δραχμῶν πρὸς διάθεσιν εἰς τὴν καπνοπαραγωγήν, θὰ πραγματοποιήσῃ τιμὰς οἵας θέλει αὐτή· ἀλλὰ δὲν θὰ πραγματοποιήσῃ μόνον τιμὰς οἵας θέλει αὐτή, ἀλλὰ θὰ κανονίσῃ αὐτὴ καὶ μόνη μονοπωλιακῶς τὰς τιμὰς τῆς ἀγορᾶς τῶν καπνῶν ἐν Ἑλλάδι. Ἡ ἑταιρεία, ἡ ὁποία θὰ δύναται νὰ παρέχῃ 1,400,000 δραχμῶν πρὸς ἀγορὰν καπνῶν, θὰ γίνηται ἐτησίως κάτοχος 700,000 ὀκάδων πρὸς 2 δραχμὰς τὴν ὀκᾶν, διότι αὕτη εἶναι ἡ μέση τιμή, καθὼς δύνανται περὶ τούτου νὰ μαρτυρήσωσι καὶ οἱ ἀξιότιμοι Βουλευταὶ οἱ ἀντιπροσωπεύοντες καπνοφόρους ἐπαρχίας. Ἡ ἑταιρεία αὕτη θὰ ἔχῃ εἰς τὴν διάθεσίν της κατ’ ἔτος 1,200,000 ὀκάδων καπνοῦ, ἐκ τῶν ὁποίων τὰς 300,000 παρήγαγεν ἐκ γῆς, δι’ ἣν οὐδὲν σχετικὸν ὁρίζεται διὰ τοῦ νομοσχεδίου. Λοιπὸν ἡ ἑταιρεία αὕτη θὰ εἶναι προνομιοῦχος ἐν τῇ ἀγορᾷ καὶ αὕτη θὰ δύναται νὰ κανονίσῃ τὰς τιμὰς τῆς ἐξωτερικῆς πωλήσεως τοῦ προϊόντος τούτου. Ἐὰν συσταθῶσι δύο ἢ τρεῖς ἑταιρεῖαι, τότε παραδίδεται ἡ τύχη τῆς παραγωγῆς, βελτιουμένης βεβαίως κατὰ ποιότητα, ἀφ’ οὗ λαμβάνονται μέτρα πρὸς μετάκλησιν ξένων καπνοφυτειῶν, τότε λέγω, θὰ περιπέσῃ ὁλόκληρος ἡ καπνοπαραγωγὴ τῆς χώρας εἰς ἑταιρείας ἐκ κεφαλαιούχων. Ἀλλ’ οἱ μικροὶ καλλιεργηταὶ οἱ ἀποζῶντες ἤδη διὰ τῆς μικρᾶς καπνοφυτείας, μοιραίως θὰ γίνωσι τότε ἐπίμορτοι καλλιεργηταί, διότι βεβαίως θὰ εἶναι ἀδύνατον εἰς τούτους νὰ ἀντεπεξέλθωσι κατὰ τῶν ἑταιρειῶν τούτων. Εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὅτι ὑποχρεοῦται ἡ ἑταιρεία νὰ κάμῃ ἀποθήκας. Βεβαίως ὑποχρεοῦται, ἀλλ’ ἡ ὑποχρέωσις αὕτη τῆς ἑταιρείας εἶναι ἐντελῶς περιττὸν νὰ τεθῇ ὡς συμβατικὴ ὑποχρέωσις.

§231Μ. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Δυνητική.

§232Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Εἶναι συνέπεια αὐτῆς ταύτης τῆς φύσεως τῆς ἐπιχειρήσεως, τὴν ὁποίαν θὰ ἀναλάβῃ ἡ ἑταιρεία· διότι ἑταιρεία, ἡ ὁποία ἀναλαμβάνει νὰ χορηγήσῃ δάνεια ἐνεχυριοῦχα, βεβαίως πρέπει νὰ ἔχῃ συστήσει ἀποθήκας, ἐντὸς τῶν ὁποίων θὰ τοποθετήσῃ τὸν καπνόν, τὸν ὁποῖον θὰ λαμβάνῃ ὡς ἐνέχυρον. Καὶ ποῦ ἠθέλετε νὰ τοποθετήσῃ τὸν καπνόν; Εἰς ἀεροπλάνα; Βεβαίως εἰς ἀποθήκας. Ἐν ταῖς ἀποθήκαις θέλει γίνεσθαι κατὰ πρῶτον λόγον ἡ ἀποθήκευσις τῶν ὀκάδων τοῦ καπνοῦ τῶν λαμβανομένων ὡς ἐνεχύρων, καὶ κατὰ δεύτερον λόγον τῶν λοιπῶν παραγωγῶν, οἱ ὁποῖοι ὑποχρεοῦνται νὰ καταβάλλωσιν ἐνοίκιον ὁριζόμενον καὶ τοῦτο ὑπὸ τῆς ἑταιρείας, κατ’ ἀνώτατον ὅρον δὲ μέχρις ἑνὸς λεπτοῦ. Τὸ νομοσχέδιον ὁμιλεῖ ἐπίσης περὶ ἀσφαλείας πυρός, τῆς ὁποίας τὰ ἀσφάλιστρα ὑποχρεοῦνται νὰ καταβάλλωσι κατὰ τὸ νομοσχέδιον πάλιν οἱ καλλιεργηταί, ἐπ’ ὠφελείᾳ τῆς ἑταιρείας, ἥτις θὰ συστήσῃ προφανῶς τμῆμα πυρασφαλείας. Ταῦτα εἶναι πρόχειροι παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας προχείρως σήμερον κατήρτισα, διότι δὲν ἦτο δυνατὸν μὴ λαβόντος τοῦ νομοσχεδίου μείζονα δημοσιότητα νὰ εἰσέλθωσιν εἰς τὰ γραφεῖα καὶ τὰς ἀκοὰς ἡμῶν αἱ παρατηρήσεις τῶν γινωσκόντων κάλλιον τὰ πράγματα λόγῳ τοῦ ἐπαγγέλματος, τὸ ὁποῖον ἐξασκοῦσιν εἴτε ὡς καπνέμποροι εἴτε ὡς καλλιεργηταί· εἶναι, λέγω, αὐταὶ πρόχειροι παρατηρήσεις πείρας ἀντιπροσωπευτικῆς τοιούτων πληθυσμῶν καὶ γενικωτέρων τινῶν γνώσεων. Νομίζω ὅτι εἶναι πιθανὸν νὰ εὑρεθῶσι καὶ ἕτεραί τινὲς ῥιζικώτεραι ἔτι παρατηρήσεις. Ἐπίσης νομίζω ὅτι τὸ ἄρθρον 9, κατὰ τὸ ὁποῖον εἰς τὴν ἑταιρείαν, μεθ’ ἧς ἤθελε τὸ πρῶτον συνομολογηθῆ τοιαύτη σύμβασις, δύναται νὰ παραχωρηθῇ ἀποκλειστικὸν προνόμιον ἐπὶ μίαν δεκαετίαν, κωλυομένης φυσικὰ πάσης ἄλλης, τὸ ἄρθρον τοῦτο ἐγκαθιστᾷ πλέον ἐν Ἑλλάδι τὸ μονοπώλιον τοῦ καπνοῦ, ἄνευ τῶν ὠφελειῶν, τὰς ὁποίας δύναται νὰ ἀπεκδέχηται τὸ κράτος ἐκ τοῦ μονοπωλίου τούτου. Καὶ ἐὰν μὲν πλείονες τῆς μιᾶς ἑταιρείας μετάσχωσι τῆς ἐπιχειρήσεως ταύτης θέλομεν καταστρέψει τοὺς μικροὺς καλλιεργητάς, ἐὰν ὅμως μία ἑταιρεία ἀναλάβῃ τὴν ἐπιχείρησιν ταύτην ἐπὶ μίαν δεκαετίαν, βεβαίως δὲν θέλει ἐπέλθει καταστροφή, διότι ἡ ὑπερπαραγωγὴ θέλει περιορισθῆ εἰς 500,000 ὀκάδων, ἀλλ’ ἡ ἑταιρεία θέλει καταλήξει εἰς μίαν μονοπωλιακὴν διαχείρισιν τῆς πωλήσεως καὶ ἐκμεταλλεύσεως τοῦ καπνοῦ, χωρὶς τὸ κράτος νὰ ἔχῃ τὰ ὠφελήματα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα δύναται νὰ ἀπεκδέχηται, ἐὰν ὑπερηφάνως καὶ ἐλευθέρως διεπραγματεύετο πρὸς μίαν ἑταιρείαν τὴν μονοπώλησιν τοῦ προϊόντος τούτου, ἐκ τοῦ ὁποίου δύναται μεγάλα οἰκονομικὰ ἀποτελέσματα ὑπὲρ τῆς χώρας νὰ ἀρυσθῇ. Νομίζω λοιπὸν ὅτι, ἐὰν ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ὡς ἔχει, θὰ ἐμποδίσῃ πᾶσαν σκέψιν ἐν τῷ μέλλοντι περὶ μονοπωλήσεως τοῦ καπνοῦ, διότι οἱαδήποτε σύμβασις περὶ μονοπωλήσεως τοῦ καπνοῦ καὶ τῶν ἐκ ταύτης ὠφελημάτων τοῦ Κράτους θὰ προσκόψῃ εἰς τὸ προνόμιον, τὸ ὁποῖον ἐπὶ μίαν δεκαετίαν δίδεται εἰς τὴν ἑταιρείαν ἥτις θέλει ἀναλάβει τὰ δικαιώματα τὰ ὑπὸ τοῦ νομοσχεδίου καθοριζόμενα. Ἡ πρότασίς μου εἶναι ἡ ἑξῆς. Τὸ νομοσχέδιον εἶναι μία καλὴ πρόθεσις, ἀλλὰ νομίζω ὅτι εἶναι πρόωρον ἐν τῷ παρόντι. Ἐν ᾗ περιπτώσει ἡ Κυβέρνησις θέλει νὰ λύσῃ τὰ τοῦ ζητήματος τῆς καπνοπαραγωγῆς κατὰ τρόπον αἴσιον καὶ κατὰ τρόπον συμφέροντα εἰς τὸν τόπον, εἶναι δὲ μέγα τὸ συμφέρον τὸ ἐκ τῆς καπνοπαραγωγῆς ὡς ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἀναγνωρίζει, ὡς ἐπίσης καὶ ὁ κ. ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας Ὑπουργὸς ἀναγνωρίζει δυνάμενος νὰ γινώσκῃ ἐκ τῆς ἐν ἄλλῃ χώρᾳ διατριβῆς του ποῖα εἶναι τὰ κέρδη, τὰ ὁποῖα ἀρύεται ἡ χώρα ἐκείνη ἐκ τῶν Ἑλληνικῶν καπνῶν καλῶς ἐκμεταλλευομένη ταῦτα, ἐάν, λέγω, ἡ Κυβέρνησις θέλῃ συμφερόντως νὰ κανονίσῃ τὰ πράγματα, θὰ εἶναι καλὸν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ν’ ἀποσυρθῇ, νὰ κανονισθῇ δὲ διὰ Διατάγματος μία ἐπιτροπὴ ἀνακριτική, εἰς τὴν ὁποίαν νὰ μετάσχωσι καὶ γεωπόνοι καὶ ἔμποροι καὶ βουλευταί, οἵτινες νὰ ἐνεργήσωσιν εὐρυτάτην ἀνάκρισιν τοῦ ζητήματος τῆς καπνοπαραγωγῆς. Εἰς τὴν μέλλουσαν δὲ Βουλήν, ὅταν σὺν Θεῷ ἐπανέλθωμεν, ὅσοι ἐπανέλθωμεν, δύναται νὰ ὑποβληθῇ νομοσχέδιον στηριζόμενον ἐπὶ τοιαύτης ἀνακρίσεως, ἵνα λύσωμεν τὰ ζητήματα τοῦ καπνοῦ. Ἐν ᾗ περιπτώσει ὅμως ἡ Κυβέρνησις ἐπιμένῃ νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο...

§233ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ κυβέρνησις ἀναμένει νὰ φωτισθῇ ἐκ τῆς συζητήσεως.

§234Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Εἰς αὐτὸ ἀσχολοῦμαι ἤδη εὐχαρίστως, ἐν ᾗ περιπτώσει ἡ Κυβέρνησις ἐπιμένῃ νὰ ψηφισθῇ τοῦτο τὸ νομοσχέδιον, θὰ προέτεινον, ἐὰν μὲν ὑπάρχῃ ἑταιρεία δυναμένη νὰ ἀναλάβῃ τὸ ἔργον τοῦτο, νὰ συνομολογηθῇ σύμβασις μετ’ αὐτῆς καὶ ὑποβληθῇ ἡ σύμβασις πρὸς ψήφισιν εἰς τὴν Βουλήν, ὅπως συζητήσωμεν περὶ ταύτης, ἐν ᾗ δ’ ὅμως περιπτώσει δὲν ὑπάρχει ἑταιρεία, τότε νὰ μελετηθῇ παρ’ ἐπιτροπῆς τῆς Βουλῆς τὸ νομοσχέδιον ἐπισταμένως, ἀφ’ οὗ δ’ ἐξονυχισθῇ δεόντως καὶ ψηφισθῇ, νὰ ἀποτελέσῃ τὴν βάσιν διακηρύξεως διεθνοῦς δημοπρασίας, ἵνα οὕτω τὸ Κράτος παράσχῃ τὰ ἐκ τοῦ νόμου προνόμια καὶ ὠφελήματα εἰς κεφαλαιούχους κατόπιν διαγωνισμοῦ, ἐξ οὗ καὶ τοῦτο θὰ καρπωθῇ τὰ κατὰ τὸ δυνατὸν μείζονα ὠφελήματα. Ταῦτα εἶχον νὰ εἴπω.

§235ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ προέτεινον τοῦτο, νὰ παραπεμφθῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς ἐπιτροπὴν ἀπαρτισθησομένην ἐκ τῶν εἰδικωτέρων, ἡ ὁποία νὰ τὸ μελετήσῃ καὶ τὸ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν δι’ ἐκθέσεώς της. Ἐὰν δὲ εἶναι δυνατὸν νὰ καταρτισθῇ νομοσχέδιον, δι’ οὗ νὰ ἐπιδιώκηται δημόσιος συναγωνισμός, νὰ γίνῃ καὶ τοῦτο. Ἐν ᾗ δὲ περιπτώσει ἡ κοινοβουλευτικὴ αὕτη ἐπιτροπὴ καταλήξῃ εἰς τὸ συμπέρασμα νὰ καταρτίσωμεν ἄλλην ἐπιτροπὴν διὰ Διατάγματος, ἡ ὁποία νὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα, τότε θὰ συζητήσωμεν ἐπὶ τούτου. Παρακαλῶ δὲ τὸν κ. Πρόεδρον ἵνα εἰς τὴν ἐπιτροπὴν περιλάβῃ πάντας τοὺς ἔχοντας τὴν καλωσύνην νὰ μετάσχωσιν αὐτῆς.

§236ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§237ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον παραπέμπεται εἰς ἐπιτροπὴν κατ’ ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς. Τὴν ἐπιτροπὴν θὰ τὴν ἐκλέξῃ ἡ Βουλὴ ἀπ’ εὐθείας;

§238ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι· ὁ κ. Πρόεδρος.

§239ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπιφυλάσσεται ὁ Πρόεδρος νὰ ἐκλέξῃ τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς. Ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου τοῦ κ. Ῥακτιβὰν κατήρτισα ἐπιτροπὴν ἐκ τῶν κ. κ. Κ. Ῥακτιβάν, Α. Μιχαλακοπούλου, Θρ. Πετμεζᾶ, Ι. Δογάνη, Α. Πετρομανιάτη, Μ. Μπουφίδου, Ι. Παπαλουκᾶ, Ι. Μπουρνιᾶ καὶ Π. Ἠλιοπούλου. Βʹ. συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ δικηγόρων». Ἐπὶ τῆς ἀρχῆς εἶναι πολλοὶ ἐγγεγραμμένοι.

§240Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Ἐπὶ τῆς ἀρχῆς εἶναι πολλοὶ ἐγγεγραμμένοι ἀλλὰ διὰ τὴν γʹ ἀνάγνωσιν.

§241ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ζητεῖ τις τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου; Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 1.

§242Θ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Τὸ ἄρθρον 1 παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ διατυπωθῇ συμφώνως πρὸς τὸ νέον καθεστώς. Νὰ μὴ γίνεται ἡ κρίσις τοῦ τίτλου τῶν διδακτόρων.

§243Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Μάλιστα. (Ψηφίζεται εἶτα τὸ ἄρθρον 1 καὶ τὰ ἄρθρα 2–34 τοῦ νομοσχεδίου καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 35).

§244ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 35 τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Νέγρης.

§245Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ λάβω τὸν λόγον, κύριοι συνάδελφοι, ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου, καθόσον εὑρίσκω τοῦτο ἐντελῶς ἀντισυνταγματικόν, καὶ ἀπορῶ πῶς ἦτο δυνατὸν νὰ διατυπωθῇ τοιοῦτο ἐκ μέρους δικηγόρου. Κύριοι, ἡ σύνταξις εἶναί τι παρόμοιον πρὸς κτῆμα. Ἐκ τοῦ μισθοῦ του ἕκαστος ὑπάλληλος καταθέτει ποσόν τι καὶ σχηματίζει κεφάλαιον, τὸ ὁποῖον τῷ ἀνήκει, ὅπως εἰς ἕκαστον ἀνήκει ἡ οἰκία του· εἶναι ὡσὰν νὰ λέγωμεν εἴς τινα ἔχοντα κτῆμα: ἐφ’ ὅσον ἔχεις κτῆμα δὲν σοῦ ἐπιτρέπομεν νὰ δικηγορῇς, τὸ ἴδιον συμβαίνει καὶ ἐνταῦθα: ἔχεις κτῆμα τὴν σύνταξίν σου δὲν θὰ τὸ καρποῦσαι.

§246Ι. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ὁ δικηγόρος εἶναι δημόσιος ὑπάλληλος.

§247Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ἡ σύνταξις εἶναι κτῆμα, τὸ ὁποῖον ἀποκτᾷ ὁ ὑπάλληλος εὐθὺς ὡς ἀπαλλάσσεται τῆς ὑπηρεσίας. Τὴν ὥραν κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν λαμβάνει μισθόν, ἔχομεν δικαίωμα νὰ στερήσωμεν αὐτὸν τῆς συντάξεως τὴν ὁποίαν δικαιοῦται νὰ καρπῶται; Εἶναι ἀναμφισβήτητον Κύριοι, ὅτι πρόκειται περὶ ἀφαιρέσεως κτήματος, περὶ καταπατήσεως φανερᾶς τοῦ Συντάγματος, τελουμένης παρὰ τοῦ δικηγορικοῦ Σώματος.

§248Θ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Εὑρίσκω ὅτι οὐδὲν ἀντισυνταγματικὸν ἔχει ἡ διάταξις, ἡ ὁποία ἐγένετο μάλιστα δεκτὴ καὶ ἐκ μέρους τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου Ἀθηνῶν. Ἡ διάταξις αὕτη τοῦ νομοσχεδίου προβλέπει περὶ καθεστῶτος ἀπὸ τοῦ 1911 καὶ ἐφεξῆς.

§249Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι ἡ σύνταξις εἶναι κτῆμα ἀποκτώμενον ἐντὸς ὡρισμένης προθεσμίας. Εὐθὺς ὡς ἡ προθεσμία λήξῃ, τὸ κτῆμα ἀνήκει εἰς τὸν ὑπάλληλον καὶ οὐδεὶς δικαιοῦται νὰ στερήσῃ αὐτὸν τούτου.

§250Θ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Ὀφείλω νὰ δώσω μίαν ἐξήγησιν εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. συνάδελφον ἐξ Ἀττικῆς. Ἡ σύνταξις δὲν εἶναι περιουσία, τὴν ὁποίαν ἀποκτᾷ ὁ ὑπάλληλος, δι’ ἰδίας ἀποταμιεύσεως. Ἀλλ’ ὁ δημόσιος ὑπάλληλος, ὡς πρόσωπον, τὸ ὁποῖον ὑπηρέτησε τὸ Κράτος ἐπὶ ὡρισμένον χρόνον, δικαιοῦται νὰ λάβῃ παρὰ τοῦ Κράτους χρηματικὴν σύνταξιν ἐν τῷ μέτρῳ ἐκείνῳ, τὸ ὁποῖον ἐπιτρέπεται εἰς τὸ Κράτος, ἀναλόγως τῆς οἰκονομικῆς αὐτοῦ θέσεως. Τούτου τεθέντος πρόκειται περὶ τοῦ ἑξῆς ἀτόπου, τὸ ὁποῖον δημιουργεῖ ἡ ἀντίθετος ἐκδοχὴ τοῦ κ. συναδέλφου. Εἶναι ὀρθόν, πρόσωπον τὸ ὁποῖον ἀπέκτησε κῦρος ἐν τῇ δικαστικῇ ὑπηρεσίᾳ νὰ ἐγκαταλείπῃ ταύτην, πολλάκις ἀκμαῖον ἔτι, καὶ νὰ δικηγορῇ λαμβάνον συγχρόνως καὶ σύνταξιν παρὰ τοῦ Κράτους;

§251Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Δὲν συμφωνῶ καθόλου μὲ τὴν γνώμην τοῦ κ. συναδέλφου ἐξ Ἀττικῆς, ὅτι ἡ σύνταξις εἶναι δικαίωμα, τὸ ὁποῖον λαμβάνει ὁ ὑπάλληλος κατόπιν καταθέσεων. Εἶναι γνωστὸν εἰς πάντας ὅτι τὸ Κράτος πληρώνει πολὺ πλείονα ἑκατομμύρια ἐκείνων τὰ ὁποῖα θὰ ἐλάμβανε, καθ’ ἣν περίπτωσιν ἐκράτει ἰδιαιτέρως τὸ ποσὸν τῶν κρατήσεων. Ἡ σύνταξις εἶναι ἐν μέρει δωρεά, τὴν ὁποίαν παρέχει ἡ Πολιτεία εἰς τὸν ὑπάλληλον, μόνον διὰ νὰ τοῦ ἐξασφαλίσῃ τὸ γῆρας, εἰς περίπτωσιν δὲ καθ’ ἣν δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη τῆς ἐξασφαλίσεως αὐτῆς τοῦ γήρατος, ἡ Πολιτεία κάμνει μίαν ἀνοησίαν νὰ παρέχῃ ἐκ τοῦ ὑστερήματός της. Τόσον εἶναι τοῦτο ἀληθές, ὥστε εἰς τὴν νομοθεσίαν ὑπάρχει νόμος, ὅτι ὁ συνταξιοῦχος καθ’ ἣν περίπτωσιν διορισθῇ εἰς ἄλλην θέσιν, χάνει τὴν σύνταξιν, διότι λαμβάνει μισθόν.

§252Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Διακόπτεται.

§253Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Διακόπτεται, διότι λαμβάνει μισθόν. Ἡ Πολιτεία, ἡ ὁποία καταρτίζει τὸν δικαστικὸν ὑπάλληλον δαπάναις της, ὥστε νὰ γίνῃ καὶ καλὸς δικηγόρος νὰ κερδίζῃ, βεβαίως δὲν ἔχει κανένα λόγον νὰ τοῦ δώσῃ σύνταξιν. Εἶναι ἀρκετὰ καλὸν τὸ κεφάλαιον, τὸ ὁποῖον τοῦ ἔδωκε, ὥστε νὰ τὸν καταστήσῃ ἱκανὸν νὰ κερδίζῃ διὰ τοῦ δικηγορικοῦ ἐπαγγέλματος, εἰς περίπτωσιν καθ’ ἣν ἤθελεν ἐξασκήσει τοῦτο. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον οἱ λόγοι οὗτοι, οἱ οἰκονομικοί, διὰ τοὺς ὁποίους δὲν πρέπει νὰ λάβῃ ὁ δικηγορῶν δικαστὴς σύνταξιν. Ὑπάρχουν καὶ ἄλλοι λόγοι, διότι πολλοὶ θὰ μεταχειρισθοῦν τὸν τίτλον, ἵνα προσελκύσουν πελατείαν, θὰ ἀφήνουν τὰς θέσεις των, ἵνα ἐξασκήσουν τὸ ἐπάγγελμα καὶ ἡ Δικαιοσύνη θὰ μείνῃ μὲ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θὰ εἶναι ἀνίκανοι νὰ ἐξασκήσωσι τὸ δικηγορικὸν ἐπάγγελμα. Μὲ τὴν κακὴν δὲ τακτικήν, ἡ ὁποία ἐξακολουθεῖ, νὰ ἔχωμεν τὰς ἀνωτέρας δικαστικὰς θέσεις προσιτὰς μόνον εἰς τοὺς ἀνήκοντας εἰς τὴν ἱεραρχίαν τῆς Δικαιοσύνης καὶ νὰ μὴ εἰσάγωμεν ἔξωθεν τὰ καλὰ στοιχεῖα, θὰ καταντήσωμεν νὰ χάσωμεν τοὺς καλούς μας δικαστάς· ἀλλά, Κύριοι, ἀγνοεῖτε ποία εἶναι ἡ ἐπίδρασις τοῦ δικαστοῦ; Δὲν νομίζετε ὅτι εἶναι ἐπικίνδυνος ἡ ἐπίδρασις, τὴν ὁποίαν ἐξασκεῖ ὁ δικαστὴς ἐπὶ τοῦ συναδέλφου του; Εἷς ἀρειοπαγίτης σήμερον παραιτούμενος καὶ ἐξασκῶν τὸ δικηγορικὸν ἐπάγγελμα, δὲν νομίζετε ὅτι ἔχει προνομιοῦχον θέσιν παρὰ τοῖς πρώην συναδέλφοις του; Βεβαίως δὲν δύναται κανεὶς διὰ τὸν λόγον τοῦτον νὰ θέσῃ ἀπαγορευτικὴν διάταξιν δι’ ἕνα πρώην δικαστὴν νὰ ἐξασκῇ δικηγορικὸν ἐπάγγελμα, ἀλλ’ ὅσον περισσότερον προάγει οὗτος τὴν θέσιν του, τόσον περισσότερον ἐξυπηρετεῖ τὸν σκοπόν, τὸν ὁποῖον ἔχει ἡ Πολιτεία. Διὰ τῆς ἀμοιβῆς τὴν ὁποίαν τοῦ δίδει ἡ Πολιτεία, δύναται ὁ δικαστὴς νὰ παραμένῃ, ἂν ἔχῃ τὴν δύναμιν νὰ ἐργάζηται ἀκόμη. Τὸ ἐπάγγελμα τοῦ δικηγόρου εἶναι βαρύτερον τοῦ ἐπαγγέλματος τοῦ δικαστοῦ. Ὁ δικηγόρος ἐκτὸς τοῦ κόπου τὸν ὁποῖον πρέπει νὰ καταβάλλῃ διὰ τὴν ὑπόθεσιν, πρέπει νὰ καταβάλλῃ καὶ κόπον πρὸς εὕρεσιν τῆς ὑποθέσεως, ἐνῷ ὁ δικαστὴς ἡσύχως δύναται νὰ ἐργάζηται, ὁπόταν θέλῃ. Ἐγὼ θὰ ἐπεθύμουν καὶ ἄλλας ἀπαγορευτικὰς διατάξεις περισσοτέρας, διὰ νὰ μὴ στερήσωμεν τὴν Δικαιοσύνην καλῶν ὀργάνων καὶ διὰ νὰ μὴ εἰσαγάγωμεν τὴν συναλλαγὴν μεταξὺ τῶν δικαστῶν.

§254Α. ΧΡΙΣΤΙΔΗΣ. Ὀφείλω νὰ δηλώσω, Κύριοι, ὅτι εἶμαι συνταξιοῦχος, καὶ τὸ δηλῶ διότι δὲν θέλω νὰ ἐρωτηθῶ περὶ τούτου· καὶ θὰ ἐκφράσω τὴν λύπην μου, διότι οἱ μέχρι τοῦδε ὁμιλήσαντες συνάδελφοι ἐξέφερον τὴν λέξιν ἐπάγγελμα προκειμένου περὶ δικηγορικῶν ἐργασιῶν. Ὅλοι γνωρίζετε τί ἐστὶν ἐπάγγελμα καὶ τί ἐπιτήδευμα· δὲν εἶναι δὲ ἐπιτετραμμένον νὰ λέγῃ τις, ὅτι εἷς ἐπιστήμων καὶ μάλιστα ἐπιστήμων νομικός, ἔχει τὸ ἐπάγγελμα τοῦ νομομαθοῦς· ὅταν, Κύριοι, δίδῃ τις γνώμην ἐπιστημονικὴν δὲν ἐνασκεῖ ἐπάγγελμα ὑπὸ τὴν στενὴν ἔννοιαν τοῦ ἐπαγγέλματος καὶ ἐπιτρέψατέ μοι νὰ μειονοψηφήσω πρὸς τοὺς ἀντιφρονοῦντας πρὸς ἐμέ. Καὶ ἔχω τὴν ἰδέαν, ὅτι μετὰ μίαν συζήτησιν ἐπιστημονικὴν θὰ ἀνεύρωμεν ὅτι ἡ λέξις ἐπάγγελμα δὲν πρέπει νὰ λέγηται διὰ τὸν δικηγόρον. Εἷς καὶ μόνος, Κύριοι, εἶπεν ἐν τῇ ἀρχαιότητι ὅτι, ὅστις ἐκφωνεῖ λόγους συνεχῶς καὶ κάμνει ἀναφορὰς δύναται νὰ θεωρηθῇ ἐπαγγελματίας καὶ αὐτὸς εἶναι ὁ μέγας ῥήτωρ τῆς ἀρχαιότητος. Σπουδάζει τις, Κύριοι, τὴν ἐπιστήμην τὴν Νομικήν, δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν μὲ τὴν Πολιτείαν, μένει εἰς τὸν οἶκόν του, ζῇ ὅπως θέλει καὶ ἡ Πολιτεία ὀφείλει νὰ τὸν ἀνεχθῇ, ἐφ’ ὅσον δὲν προσβάλλει ἄλλα δικαιώματα. Προσέρχεταί τις καὶ τὸν συμβουλεύεται περὶ ὑποθέσεώς του τινός, ἀλλὰ μήπως ὑπόθεσις εἶναι μόνον ἐκείνη, ἡ ὁποία θὰ εἰσαχθῇ εἰς τὰ Δικαστήρια; Καὶ ἐρωτῶ ὅτι, ἐὰν δώσῃ αὐτὸς ὁ νομικὸς ἐπιστήμων τὴν γνώμην του τὴν ἐπιστημονικήν, εἶναι ἐπαγγελματίας; Εἶναι ἐπιστήμων καὶ ἂν ἐν τῇ πρακτικῇ ἐφαρμογῇ ἔρχεται νὰ δώσῃ γνώμην εἶναι τοῦτο ἐπάγγελμα δικηγορικόν, ἢ ἄλλως ὁσάκις σᾶς δίδει τις τὰς ἐπιστημονικὰς συμβουλάς του; ἀγνοοῦμεν ὅτι ἐπάγγελμα θὰ εἰπῇ τις ὅτι εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον μετέρχεταί τις κατ’ ὁμοιόμορφόν τινα τρόπον καὶ ἐρωτῶ ἐν τῇ δικηγορικῇ ἐργασίᾳ ὑπάρχει τι ὁμοιόμορφον; Πολὺ ἐπεθύμουν, Κύριοι, ὅπως ἐκ τῶν συναδέλφων πάντες οἱ δικηγόροι μὲ παρακολουθήσωσι διὰ νὰ ἐννοήσωσιν, ἂν ἐγὼ σφάλλω. Ἡ Πολιτεία, Κύριοι, θέλουσα νὰ ἔχῃ Δικαιοσύνην ἐν τῷ τόπῳ ἐδημιούργησε τὰ πρόσωπα τὰ ἀπονέμοντα τὴν Δικαιοσύνην καὶ τὰ πρόσωπα τὰ διευκολύνοντα τὴν Δικαιοσύνην, ὁσάκις οἱ ἰδιῶται δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ παραστῶσιν ἐνώπιον τοῦ Δικαστηρίου καὶ τοῦτο δὲν θὰ παραταθῇ. Ἡ πρόοδος σήμερον ἔν τε τῇ κοινωνικῇ καὶ ἐπιστημονικῇ ἐξελίξει ἐπιβάλλει ἄλλο τι, τὸ ὁποῖον θὰ γίνῃ μετ’ ὀλίγα ἔτη, ἀλλὰ δὲν ἦλθεν ἀκόμη ἡ ἐποχὴ ἐκείνη, ὅπως ἐξωτερικεύσῃ καὶ διαμορφώσῃ διὰ νόμου τουτέστι ὅ,τι ἐπιβάλλει ἡ σημερινὴ καθόλου πρόοδος. Ἀλλὰ ποίαν θέσιν ἔχει, Κύριοι, ἡ Πολιτεία ἤδη ἀπέναντι τῶν δικηγόρων; Ὑπῆρξεν ἐποχή, καθ’ ἣν ὁ δικηγόρος ἐλάμβανε μέρος εἰς τὸ Δικαστήριον, ἦτο πάρεδρος καὶ μετὰ τῶν δικαστῶν ἐξέδιδεν ἀποφάσεις καὶ ἐθεωρεῖτο ἀναπληρωτικὸν μέλος τοῦ Δικαστηρίου. Σήμερον λοιπὸν ὁ δικηγόρος ἐτέθη ἐκτὸς ὅλου αὐτοῦ τοῦ κύκλου τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ δικαίου καὶ τῆς ἀπονομῆς τῆς Δικαιοσύνης· ὁ δικηγόρος σήμερον μόνον παρίσταται ὡς ἓν πρόσωπον τὸ ὁποῖον συντάσσει κατ’ οἶκον τὰς προτάσεις τοῦ ἐντολέως του καὶ ἐν τῷ Δικαστηρίῳ τὰς ἀναπτύσσει ἐπιστημονικῶς, καὶ οἱ δὲ ἐπιφανεῖς δὲν καταδέχονται, κἂν νὰ παρουσιασθῶσι καὶ ἂς μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ τὸ εἴπω ὅτι ἐν τῷ Πρωτοδικείῳ, καὶ ἐν τῷ Εἰρηνοδικείῳ, εἰς ἃ μεταβαίνει ὁ βοηθός των μόνον, ὁ ὁποῖος μόλις γνωρίζει νὰ μεταβῇ εἰς τὸ Δικαστήριον τοῦ Πρωτοδικείου καὶ τοῦ Εἰρηνοδικείου, ἵνα δώσῃ τὸ παρὼν καὶ νὰ δώσῃ καὶ τὰς προτάσεις, τουτέστι ὅπως εἴπῃ: «παρὼν καὶ μὲ διορίζει». Ὅπως, Κύριοι, ταῦτα κατανοηθῶσι ἠδύνατο νὰ μεταβληθῇ ὁ ὀργανισμὸς τῶν Δικαστηρίων. Ἐγείρεται λοιπὸν τὸ ζήτημα ἐν αὐτῇ τῇ θέσει τῆς καλῶς ἐννοουμένης ἰδιότητος τοῦ δικηγόρου, ἂν δύναται νὰ θεωρηθῇ ὅτι ἡ Πολιτεία ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ τοῦ κανονίσῃ τὸν βίον τὸν ἐπιστημονικόν. Ἀπήτησεν ἡ Πολιτεία, εἶναι ἀληθές, ὅτι διὰ τὴν καλὴν διεξαγωγὴν τῶν ὑποθέσεων καὶ διὰ τὴν εὐταξίαν καὶ τάξιν, εἶναι σκόπιμον καὶ εἶπεν ὅτι «αὐτὰ τὰ πρόσωπα θέλω νὰ λαμβάνωσι διορισμόν τινα παρ’ ἐμοῦ», καὶ τὸ ἐδέχθησαν οἱ δικηγόροι, διότι αὐτὴ ἦτο ἡ ἀντίληψις, τότε καὶ εἶπον: «πολὺ καλά, ἂς μᾶς διορίζῃ ἡ Πολιτεία». Καὶ ἐρωτᾶται διατὶ τοὺς ὑπήγαγε, Κύριοι, εἰς τὴν ἔννοιαν, τὴν ὁποίαν ἔχει ὁ πραγματογνώμων; ἡ ἀπάντησις εἶναι λογική, τὸ διέταξε διότι ἠθέλησε νὰ τοὺς ὑπαγάγῃ εἰς ἐκεῖνο τὸ σημεῖον, ὥστε νὰ ἔχῃ ἐπίβλεψιν καὶ προλαμβάνῃ πᾶσαν κακὴν πρόθεσιν ἐκ μέρους τινῶν. Ἀφοῦ εἶναι δυνατὸν νὰ συμβῶσι καὶ τοιαῦτα ἄτοπα, ἡ Πολιτεία ὀφείλει νὰ λαμβάνῃ πρόνοιαν. Δὲν εἶναι δὲ τῆς ἐποχῆς, Κύριοι, τῆς σημερινῆς ὁ θεσμὸς αὐτός. Τὴν ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν, Κύριοι, ἐθεσπίσθη αὐτὸς ὁ θεσμός, δὲν εὑρίσκετο ἡ Πολιτεία εἰς ἣν κατάστασιν σήμερον εὑρίσκεται· ἦτο εἰς ἄλλην κατάστασιν καὶ εἶπεν ἡ Πολιτεία ὅτι ὁ δικηγόρος ὅστις θὰ δώσῃ τὰς ἐπιστημονικὰς συμβουλὰς του θέλω νὰ δώσῃ ἕνα ὅρκον. (Διάλογοι). Ἐπιθυμῶ, Κύριοι, ἕν τόσον σπουδαῖον ζήτημα, τὸ ὁποῖον δι’ ἐπιστημονικῆς συζητήσεως θὰ κριθῇ, πρέπει ν’ ἀχθῇ εἰς εὐρύτερον κύκλον, τοῦ συνήθους καὶ νὰ συζητηθῇ ὡς ἡ ἔννοια αὐτοῦ τοῦ ζητήματος ἐπιβάλλει, καὶ αἱ διακοπαὶ νὰ γίνωνται ἐπικαίρως καὶ ἕκαστος ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι αἰσθάνονται ὅτι δύνανται νὰ συζητήσωσι τὸ ζήτημα τοῦτο καὶ νὰ τὸ ἀναλύσωσι, νὰ ἑτοιμασθῶσι νὰ καταλάβωσι τὸ βῆμα εὐθὺς μετ’ ἐμέ. Εἶπον, Κύριοι, ὅτι ὁ δικηγόρος δὲν εἶναι ἐπαγγελματίας, ἀλλ’ ὅτι εἶναι ἐπιστήμων, ὅτι δίδει τὰς συμβουλὰς του κατ’ ἐλευθέραν βούλησιν.

§255Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 5 ὁμιλεῖτε πάντοτε.

§256Α. ΧΡΙΣΤΙΔΗΣ. Μάλιστα.

§257Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Περὶ τῶν συντάξεων ὅπου λέγει τὸ ἄρθρον 35 νὰ μᾶς εἰπῆτε τὴν γνώμην σας.

§258Α. ΧΡΙΣΤΙΔΗΣ. Μάλιστα. Καὶ ἐγείρεται τὸ ζήτημα· πῶς θὰ ἔλθῃ ἡ Πολιτεία νὰ θεσμοθετήσῃ, ὅτι ἐὰν συμπέσῃ τὸ ἄτομον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον δὲν ἔγινεν εὐθὺς μετὰ τὰς σπουδὰς δικηγόρος, ἀλλὰ μετὰ ὑπηρεσίαν τινὰ καὶ ἐκτάκτως νὰ ἔχῃ σύνταξιν, δὲν πρέπει νὰ ἔχῃ τὴν σύνταξίν του διοριζόμενος δικηγόρος; Διότι τότε δὲν δύναται νὰ παρέχῃ ὅλα ἐκεῖνα τὰ ἐχέγγυα, τὰ ὁποῖα ἀπαιτεῖ ὁ σύμβουλος ὁ νομικός, ὅταν καλῆται παρ’ ἑνὸς πολίτου; Καὶ δικαιολογεῖται ὁ κ. Νέγρης, ὁ ὁποῖος κατηγορεῖ ὅλον τὸ σύστημα περὶ συντάξεων;

§259Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ συμπεράνητε τώρα ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ καὶ θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ συνεχίσητε τὴν ἀγόρευσίν σας κατὰ τὰ λοιπὰ εἰς τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν (Διάλογοι).

§260ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ῥήτωρ δηλοῖ ὅτι δὲν δέχεται καμμίαν διακοπήν. Παρακαλῶ τοὺς κυρίους συναδέλφους νὰ μὴ διακόπτωσιν αὐτόν.

§261Α. ΧΡΙΣΤΙΔΗΣ. Καὶ σᾶς λέγω· πῶς θέλετε νὰ στερήσητε ἓν πρόσωπον κεκτημένου δικαιώματος, τὸ ὁποῖον συνέπεσεν ἐν τῷ βίῳ του νὰ ἔχῃ ὑπηρεσίαν, καὶ διότι θέλει νὰ δικηγορήσῃ νὰ τῷ στερήσητε τὴν σύνταξίν του; καὶ εἶναι δίκαιον νὰ νομίζητε ὅτι, ὅταν ἔχῃ καὶ τὴν σύνταξιν καὶ ἐνασκῇ καὶ τὸ εἶδος αὐτό, τοῦ δίδειν συμβουλὰς δικηγορικὰς καὶ τοῦ ὑπογράφειν καὶ δικαστικὰ ἔγγραφα, ἅπερ ἀποτελοῦσι γνωμοδοτήσεις;

§262ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἀσκεῖ ἐπάγγελμα.

§263Α. ΧΡΙΣΤΙΔΗΣ. Δὲν τὸ δέχομαι, καὶ ἔλθετε, παρακαλῶ, νὰ ὑποστηρίξητε ὑμεῖς ὅτι εἶναι ἐπάγγελμα. Θὰ λάβητε, Κύριοι, τὴν ἀπάντησιν ὅτι, ὅταν ὁ ὑπάλληλος συνεβλήθη μετὰ τῆς Πολιτείας ἐμίσθωσε τὴν ἐργασίαν του, καὶ ὅταν ἐμίσθωσε τὴν ὑπηρεσίαν του, τῷ εἶπεν ἡ Πολιτεία: «Σὲ δέχομαι νὰ μοὶ προσφέρῃς τὴν ὑπηρεσίαν σου ἐφ’ ὅσον κρίνω τὰ προσόντα σου ἀντάξια αὐτῆς τῆς ὑπηρεσίας καὶ θὰ σὲ ἀμείψω δι’ αὐτοῦ τοῦ ποσοῦ». Ὁ ὑπάλληλος ἐβίωσεν ἐπὶ πολὺν χρόνον —καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ ἱστορία τῶν ὑπαλλήλων — ἀλλ’ ὑπῆρξεν ἐποχὴ κατὰ τὴν ὁποίαν ἐσκέφθη ἡ Πολιτεία νὰ λάβῃ πρόνοιάν τινα καὶ τῷ προετοιμάσῃ ἄνετον ὁπωσδήποτε τὸν βίον αὐτοῦ, ἀφ’ ἧς ἀποχωρήσῃ τῆς ὑπηρεσίας. Εἶπεν αὐτῷ ὅτι, «ἵνα ἐπιτευχθῇ τοῦτο δέον νὰ ἐναποταμιεύῃς τι κατὰ μῆνα, ὅπως τὸ λάβῃς ὅταν ἀποχωρήσῃς ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν. Αὐτὸ δὲ θὰ κατατεθῇ εἰς τὴν Τράπεζαν δι’ ἐμοῦ, ἐμὲ δὲ νὰ διορίσῃς διαχειριστήν· καὶ ἐγὼ θὰ τὸ δίδω εἰς τὴν Τράπεζαν καὶ τὸ προστατεύω διὰ νὰ εὑρεθῇ μετὰ παρέλευσιν ἐτῶν, ὥστε σὺ ἐξερχόμενος τῆς ὑπηρεσίας νὰ ἔχῃς τὰ πρὸς τὸ ζῇν»; Καὶ ὁ ὑπάλληλος τὸ ἐδέχθη. Καὶ εἶναι ἡ πρώτη τακτικὴ αὐτή, Κύριοι, καὶ ἀπηρτίσθη τότε ἓν ταμεῖον ἰδιαίτερον τῶν συντάξεων, τὸ ὁποῖον δὲν ἦτο ἡνωμένον μὲ τὸ ταμεῖον τὸ δημόσιον. Καὶ ἐρωτῶ, δὲν εἶναι τὸ ποσὸν τοῦτο περιουσία τοῦ καταθέσαντος ὑπαλλήλου; Ἀναντιρρήτως ναί. Ἐπίσης ἡ Πολιτεία ἐδέχθη, Κύριοι, εἰς ἄλλην ἐποχὴν διὰ τὴν καλλιτέραν διαχείρισιν τῶν καταθέσεων καὶ ἀσφαλεστέραν, τὸ ταμεῖον αὐτὸ τῶν συντάξεων νὰ τὸ ἔχῃ ἡ Πολιτεία ἡνωμένον μὲ τὸ δημόσιον ταμεῖον καὶ ὁ ὑπάλληλος τὸ ἐδέχθη· διὰ νὰ ἔχῃ δὲ πλήρη τὴν ἀμοιβήν του ἀναλόγως πρὸς τὴν ὑπηρεσίαν καὶ τοὺς ὅρους τοῦ συμβολαίου, τὸ ὁποῖον συνῆψε μετὰ τῆς ὑπηρεσίας, δεχθεὶς νὰ ὑπηρετήσῃ αὐτὴν ὡς ὑπάλληλος καὶ ἀφῆκε μέρος τοῦ μισθοῦ του διὰ νὰ εὑρεθῇ, ὅταν θὰ ἀποχωρήσῃ τῆς ὑπηρεσίας καὶ ὅταν ἀποχωρήσῃ νὰ ζητήσῃ ἐν δικαιώματι αὐτό, ἀνατοκιζόμενον καὶ κατὰ τὴν συμφωνίαν, τὴν ὁποίαν συνῆψε μετὰ τῆς Πολιτείας. Καὶ ἐρωτῶ· αὐτὸ δὲν ἀνάγεται, Κύριοι, εἰς τὰ ἀντικείμενα τὰ περιουσιακά; Δὲν εἶναι περιουσία, ἡ ὁποία δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀφαιρεθῇ ἀπὸ αὐτὸν τὸν ὑπάλληλον; Ἀπαντῶ καὶ πάλιν «Ναί». Καὶ ἔρχεται ἄλλο ἐρώτημα καὶ λέγω: Ἐπιδιώκοντες διὰ τῆς ἀπαγορεύσεως τῶν συνταξιούχων πρὸς τὸ δικηγορεῖν ὅταν κατέλθητε κάτω εἰς τὴν κοινωνίαν, δὲν θὰ ἴδητε ὅτι ἀναγκάζει τοὺς δικηγόρους τοῦτο εἰς τοιοῦτον τρόπον νὰ φθάνωσι συναγωνιζόμενοι, ὥστε νὰ ἐκπληρῶσιν ἔν τισιν οὕτως τὸ καθῆκόν των, ὥστε νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν μετὰ δύο–τρία καὶ πέντε ἔτη νὰ γίνῃ ἡ συζήτησις τῆς ὑποθέσεως; Ἀλλὰ καὶ τὸν ἀριθμὸν τῶν δικηγόρων θέλοντες νὰ ὁρίσητε δὲν ἀδικεῖτε τὴν Πολιτείαν λέγοντες, ὅτι αἱ αὐταὶ ὑποθέσεις θὰ ὑπάρχωσι καὶ μετὰ πέντε ἢ πλείονα ἔτη; Δὲν νομίζετε, ὅτι, ὅπως ἐπὶ τοῦ ποινικοῦ μέρους κατεῖδεν ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης καὶ ἔφερε τόσους εὐεργετικοὺς νόμους, ὥστε νὰ περιορίσῃ τὰ ἐγκλήματα καὶ νὰ ἔχωμεν τὸ ἥμισυ μετὰ ἓν καὶ δύο ἔτη, θὰ ἔλθῃ πάλιν Ὑπουργός, εἴτε ὁ αὐτὸς εἴτε ἄλλος, καὶ νὰ εἴπῃ: τακτοποιῶ τὰς συμβάσεις κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ μὴ γίνωνται δίκαι; Καὶ δὲν σκέπτεσθε καὶ σεῖς ὅτι θὰ εὑρεθῶσι δικασταὶ οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ ἐκδίδωσι πέντε ἀποφάσεις ἐπὶ τῆς αὐτῆς ὑποθέσεως, ἀλλὰ θὰ ἐκδίδωσι μίαν ἢ δύο; Καὶ δὲν νομίζετε σεῖς ὅτι ὑπάρχουσι σήμερον συμβάσεις ἐπὶ τῶν ὁποίων δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ δοθῇ μία καὶ μόνη λύσις; Καὶ δὲν νομίζετε ὅτι θὰ εὑρεθῇ Ὑπουργὸς νὰ ζητήσῃ τόσα προσόντα παρὰ τῶν δικηγόρων, ὥστε ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι δὲν δύνανται νὰ ἐπιβληθῶσιν ἐν τῇ κοινωνίᾳ διὰ τῆς ἐπιστημονικῆς των καταρτίσεως, νὰ μὴ δύνανται νὰ ζήσωσιν ὡς δικηγόροι; Εἶμαι τῆς γνώμης, Κύριοι, ὅτι δὲν πρέπει νὰ θίξητε, οὔτε τὸ ζήτημα τῆς συντάξεως, οὔτε τὸ τῆς ἐλευθερίας τοῦ δικηγορεῖν, ἀλλὰ νὰ ζητήσητε ἀπὸ τὸν δικηγόρον νὰ βελτιωθῇ κατὰ τὸ στάδιον τῶν σπουδῶν του, καὶ νὰ εὑρίσκηται εἰς τὸ ὕψος τῆς ἀποστολῆς του καὶ νὰ τοῦ ζητήσητε καὶ ἐγγύησιν ἵνα, ὅταν ὁ δικαστὴς ἐκ σφάλματος τῶν δικηγόρων κρίνῃ, ὅτι εἶναι ἐφικτὸν ν’ ἀποζημιοῦται ὁ ἀδικηθείς, νὰ καταψηφίζῃ ἀποζημίωσιν καὶ προσέτι νὰ ληφθῇ πρόνοια πρὸς τοῦτο διὰ νόμου, ὥστε αὐτὸ τὸ δικαστήριον νὰ τιμωρῇ τὸν δικηγόρον, ὅταν τὸ δίκαιον ἀπόλλυται ἐκ σφάλματος τούτου. Εἶπον τὰ ὀλίγα ταῦτα καὶ ἐπιφυλάσσομαι εἰς τὴν γʹ ἀνάγνωσιν νὰ εἴπω πᾶν ὅ,τι εἶναι ἀναγκαῖον καὶ συνᾷδον πρὸς ἓν ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἐπὶ τοσοῦτον θίγει τὴν κοινωνίαν καὶ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐπὶ τοσοῦτον κατηνάλωσαν τὸν βίον των, ἵνα καταστῶσι γνῶσται τοῦ δικαίου. Ἐὰν δὲ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον ὡς ἔχει, θὰ ἔλθῃ ὥρα καθ’ ἣν πανηγυρικῶς θὰ καταργηθῇ. (Χειροκροτήματα).

§264Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Κύριοι Βουλευταί. Τὸ ζήτημα παρουσιάσθη ὑπὸ μορφήν, ἡ ὁποία δὲν εἶναι ἐκείνη, τὴν ὁποίαν ἐπαρουσίασα ἐγώ. Ἐπαρουσιάσθη ὅτι δὲν πρέπει παλαιοὶ δικαστικοὶ ὑπάλληλοι νὰ γίνωνται δικηγόροι. Περὶ τούτου θὰ συζητήσωμεν καὶ ἂς εὕρῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς πᾶν μέτρον, τὸ ὁποῖον κρίνει ἀναγκαῖον, ὅπως ἐμποδίσῃ αὐτούς. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον συνεζήτησα ἐγὼ εἶναι, ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀφαιρέσωμεν τὴν σύνταξιν τῶν δικαιούχων. Κατὰ τὴν γνώμην μου δὲν δυνάμεθα. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Λακωνίας εἶπεν ὅτι δὲν εἶναι ἡ καταβολή, μόνον ἰδική του, ὅτι συνεισφέρει καὶ τὸ Δημόσιον, καὶ ἀποδεικνύων τοῦτο εἶπεν, ὅτι σήμερον τὸ Δημόσιον πληρώνει ἑκατομμύρια δραχμῶν, ἐνῷ ὁ καταβάλλων πληρώνει ὀλίγα. Ἀλλ’ ὑπενθυμίζω εἰς τὸν κ. συνάδελφον τὸ ἑξῆς: ὅτι δυστυχῶς εἰς τὰς ἀρχὰς τὸ Δημόσιον εἶχε κανονίσει τὰ τῆς συντάξεως κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε ἡ σύνταξις νὰ δίδεται μετὰ 15 ἔτη καὶ αἱ καταβολαὶ ἦσαν 6 ἢ 6½%, εἶναι δὲ ἀναμφίβολον ὅτι οἱ πρῶτοι συνταξιοῦχοι κατώρθωσαν νὰ καρπωθῶσι τὰς καταβολὰς τῶν νῦν συνταξιούχων. Εἰς τοῦτο δὲν πταίουν οἱ συνταξιοῦχοι, ἀλλὰ πταίει ὁ κανονισμὸς τῶν συντάξεων· αὐτοὶ κατέβαλον ὅ,τι ἔπρεπε νὰ καταβάλωσιν, ἰδίως δὲ οἱ καταβάλλοντες τὸ 9% καὶ ἀποχωροῦντες τῆς ὑπηρεσίας 60 ἐτῶν δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι λαμβάνουσιν ὅ,τι κατέβαλον.

§265Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Νομίζετε ὅτι, ἐὰν ἐφηρμόζοντο αἱ ἀρχαὶ τῆς ἀσφαλείας μὲ τόκον πολὺ περισσότερον ἀπὸ ἐκεῖνον, τὸν ὁποῖον κανονίζουσιν αἱ ἀσφάλειαι, ὁ ὑπάλληλος τοῦ Κράτους θὰ ἠδύνατο νὰ λαμβάνῃ τὴν σύνταξιν τὴν ὁποίαν λαμβάνει σήμερον ἐκ μέρους τοῦ Κράτους;

§266Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ὄχι.

§267Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Δίδει σήμερον ὁ ὑπάλληλος 9%, ἀλλ’ ἔχει καὶ κἄτι τι. Εἰς περίπτωσιν, καθ’ ἣν ἀποθάνῃ μεταβιβάζεται ἡ σύνταξις εἰς τὰ τέκνα του καὶ ἐπὶ μακρὸν ἡ σύνταξις δὲν ἀφορᾷ τὴν προσωπικὴν σύνταξιν μόνον, ἀλλὰ παρέχει καὶ ἀσφάλειαν εἰς περίστασιν ἀτυχήματος, τὸ ὁποῖον συμβαίνει κατόπιν. Ἐὰν ὑπολογίσητε ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὑπολογίζει ἡ ἀσφάλεια, θὰ φθάσητε εἰς λυπηρότατα συμπεράσματα διὰ τὸ Κράτος σχετικῶς μὲ ὅσα λαμβάνουσιν οἱ ὑπάλληλοι ἀπέναντι τῶν ἐλαχίστων τὰ ὁποῖα καταθέτουσιν ἐκ τοῦ μισθοῦ των.

§268Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ἡ ἀσφάλεια δὲν ἔχει νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα λαμβάνει τὸ Δημόσιον. Τὸ Δημόσιον λαμβάνει ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ὅσοι ἀποθάνωσι πρὶν φθάσωσι τὸ 25 ἔτος τῆς συντάξεώς των χάνουσι τὴν καταβολήν των πρὸς ὠφέλειαν τῶν ἄλλων. Τοῦτο δὲν ὑπάρχει εἰς τὴν ἀσφάλειαν, ὡς ἐκ τούτου δὲ ἡ ἀσφάλεια δὲν δύναται νὰ δώσῃ παρὰ ὀλιγώτερα, τὰ ὁποῖα δίδει μία τοιαύτη συμφωνία μεταξὺ συμβαλλομένων, διότι ὁπωσδήποτε ἡ σύνταξις κατ’ ἀρχὴν ἔχει συμβληθῆ μεταξὺ αὐτῶν, καὶ ἔχουσιν ἕν εἰδικὸν ταμεῖον ὑπὸ τοὺς ὅρους αὐτούς. Ὁ συνταξιοῦχος σήμερον λαμβάνει ἐκ τοῦ συστήματος αὐτοῦ καὶ ἐκ τοῦ μηχανισμοῦ αὐτοῦ πολὺ περισσότερα ἐκείνων, τὰ ὁποῖα εἶναι δυνατὸν νὰ δώσῃ μία ἀσφάλεια. Λοιπόν, Κύριοι, ὅπως συμπεραίνω σήμερον, καθὼς λειτουργεῖ τὸ ταμεῖον τῶν συντάξεων, βεβαίως ὁ ὑπάλληλος ἀντιπροσωπεύει ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον παρέχει εἰς τὸ Δημόσιον. Αὐτὸ εἶναι τὸ κτῆμά του, περὶ αὐτοῦ συζητοῦμεν, νομίζω δὲ ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται νὰ τὸ ἀφαιρέσωμεν.

§269ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ 35 ἄρθρον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀκολούθως ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 36, 37 καὶ 38). Ἄρθρον 39 (Ἀναγινώσκει).

§270Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Θὰ συνηγόρουν ὑπὲρ τῆς τροπολογίας τῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία καὶ αὐτὴ προτείνει ὅπως, ὅταν δὲν ὑπάρχωσι τρεῖς δικηγόροι τότε νὰ εἶναι δεκτοὶ οἱ δικολάβοι.

§271ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ τροπολογίαι θὰ γίνουν δεκταὶ εἰς τὴν γʹ ἀνάγνωσιν. (Ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 39 καὶ 40). Ἄρθρον 41.

§272ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 41 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). (Ψηφίζεται τὸ 41, 42 καὶ ἀναγινώσκεται τὸ 43).

§273Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἀπαλειφθῇ ἡ δευτέρα παράγραφος, διότι ἀφοῦ ἐπὶ τόσα ἔτη διεβιώσαμεν ὑπὸ τὸ καθεστὼς τῆς ἀπαγορεύσεως ἐργολαβίας δίκης, πρέπει νὰ μὴ ἐπιτρέψωμεν ἤδη τοιαύτην.

§274Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Ἀφήσατε νὰ ἴδητε πρῶτον, ἐὰν θὰ μείνῃ τὸ ἄρθρον.

§275ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 43 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). (Ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 43, 44, 45, 46, 47, καὶ ἀναγινώσκεται τὸ 48).

§276Σ. ΛΑΣΚΑΡΗΣ. Νομίζω ὅτι εἶναι ἀνάγκη, ὅπως μὴ ἀπαγορευθῇ ἡ δικηγορία εἰς τοὺς ἐκτάκτους καθηγητὰς τοῦ Καποδιστριακοῦ Πανεπιστημίου, διότι ἄλλως δὲν θὰ δυνηθῶμεν νὰ ἔχωμεν ἐκτάκτους καθηγητὰς ὅπως πρέπει, λαμβάνοντας μόνον 200 δρ., ἀφοῦ ὡς δικηγόροι θὰ κερδίζωσι πολὺ περισσότερα.

§277Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Πολὺ ὀρθόν.

§278ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 48 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 49 (ἀναγινώσκεται).

§279Α. ΠΕΤΡΟΜΑΝΙΑΤΗΣ. Νομίζω ὅτι ἡ ἀπαγόρευσις τοῦ δικηγόρου νὰ ἐξασκῇ ἐμπορικὰς ἐπιχειρήσεις εἶναι λίαν αὐστηρά.

§280ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἆ! ἆ!

§281Α. ΠΕΤΡΟΜΑΝΙΑΤΗΣ. Μόνον εἰς τοὺς Ὁμηρικοὺς χρόνους ἐθεωρεῖτο ὅτι ὁ ἔμπορος ἦτο ἐπάγγελμα ἀναξιοπρεπές. Ἐὰν ὑπάρχῃ δικηγόρος, ὅστις ἐμπορευόμενος καταπίπτει καὶ ἐξευτελίζεται ὑπάρχει γενικὴ διάταξις καθ’ ἣν τιμωρεῖται μετερχόμενος ἀναξιοπρεπῶς τὸ ἐπάγγελμά του. Ὅταν ἔχητε τοιαύτην γενικὴν διάταξιν, τί θέλετε ἄλλην;

§282ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 49 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 49 καὶ τὰ λοιπὰ τοῦ νομοσχεδίου, ὡς καὶ τὸ σύνολον). Ἡ ἐπιτροπὴ περὶ τύπου καὶ ἐξυβρίσεων ἐν γένει ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της.

§283Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Παρακαλῶ καὶ τὴν τελευταίαν τῶν προτάσεων.

§284ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τῆς προτάσεως νόμου «περὶ ἀπαλλαγῆς ἀπὸ ἐμμέσου δημοτικοῦ φόρου τῶν μεταφερομένων ἀπὸ δήμου εἰς δῆμον ἐλαιῶν πρὸς ἔκθλιψιν καὶ ἐπαναφορὰν τοῦ ἐλαίου. (Ψηφίζεται ἡ πρότασις).

§285ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. (Λύεται ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 8 καὶ 30′ μ. μ.).