1911.05.26

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 98.

Τῆς 26 Μαΐου 1911.

(Πέμπτη)

Προεδρία κ. Ν. Α. Στράτου.

(Ἀναγνωσθέντος τοῦ καταλόγου ὥρα 10 καὶ 40′ π. μ.

προεδρεύοντος τοῦ Ἀντιπροέδρου κ. Θ. Παπαϊωάννου ἡ Βουλὴ εὑρέθη ἐν ἀπαρτίᾳ παρόντων 184 Βουλευτῶν). Τὰ Πρακτικὰ θέλουσιν ἀναγνωσθῆ μετὰ μεσημβρίαν.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλήν. 1) Οἱ καπνέμποροι Πατρῶν αἰτοῦνται φορολογίαν τῶν μηχανοποιήτων σιγαρέττων. 2) Ὁ Σύνδεσμος ἀλληλοβοηθείας Σύρου ζητεῖ ὅπως ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν τὸ ὑπόμνημα τοῦ Ἐργ. Κέντρου Ἀθηνῶν· 3) Ὁ Κτηματικὸς Σύλλογος «Παλαιὰ Οἰχαλία» ὑποβάλλει ἀναφορὰν περὶ κατασκευῆς μιᾶς γεφύρας ἐπὶ τοῦ χειμάρρου «Τζαμίλ»· 4) Οἱ κάτοικοι Λιχάδος ζητοῦσι βοήθημα διότι κατεστράφησαν τὰ προϊόντα των· 5) Οἱ ἐν τῷ νοσοκομείῳ τῶν φυλακῶν Αἰγίνης κρατούμενοι κατάδικοι ζητοῦσιν ὅπως ληφθῇ πρόνοια περὶ βελτιώσεως τῆς θέσεώς των· 6) Ὁ Γεωργ. Σύνδεσμος Φαρσάλων ζητεῖ διακανονισμὸν τῶν σχέσεων ἰδιοκτητῶν καὶ καλλιεργητῶν· 7) Ὁ Ἡγούμενος Μ. Σπηλαίου διαψεύδει τὸ γραφὲν ὅτι ἐμήνυσε τὸν Ἐπίσκοπον Πατρῶν· 8) Ὁ Δικηγ. Σύλλογος Λεβαδείας παρακαλεῖ ὅπως ἀνασταλῇ ἡ ἔναρξις τοῦ περὶ ἐπιδόσεως ποιν. δικογράφων νόμου μέχρι τέλους Ἰανουαρίου καὶ 9) Αἱ τηλεφωνήτριαι ζητοῦσιν αὔξησιν μισθοῦ. Ὁ βουλευτὴς Ἀρκαδίας κ. Δ. Χηνιάδης ὑποβάλλει πρότασιν νόμου περὶ διορθώσεως τῶν ἄρθρων 22 καὶ 23 τοῦ ͵ΓΡΜΒʹ (3142) νόμου περὶ ἐπιτηδευμάτων. (Θέλει ἐκτυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ). (Ὅρα Παράρτημα Βʹ Ἀναθεωρ. Βουλῆς τεῦχος Αʹ). Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τοῦ κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου. Ἐπὶ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως ὁ κ. Δογάνης ἔχει τὸν λόγον.

§2Ι. ΔΟΓΑΝΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§3ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν ὑπάρχουσι μερικαὶ ἀναφοραὶ ἀπευθυνόμεναι εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἐπειδὴ θὰ εὑρεθῶ εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἀπουσιάσω ὀλίγην ὥραν, θὰ παρακαλέσω ὑμᾶς, κύριε Πρόεδρε, ὅπως εὐαρεστούμενος ἐρωτήτητε τὴν Βουλήν, ἂν συναινεῖ νὰ προταχθῶσιν αὗται, ἵνα παρίσταμαι κατὰ τὴν συζήτησίν των, διότι εἶναι πιθανὸν νὰ λείπω.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συναινεῖ ἡ Βουλή;

§5ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ αἰτήσεως τοῦ Η. Τσακραλῆ περὶ ἀποζημιώσεως ὑπὸ τῆς ἑταιρείας Σ.Π.Α.Π. ὁ κ. Γκλαβᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§7Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Οἱ πολῖται βεβαίως εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ ἀπευθύνωνται κατ’ ἀρχὴν πρὸς τοὺς ἀδικοῦντας αὐτούς, καὶ ἐφ’ ὅσον οἱ ἀδικοῦντες δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεραπεύσωσι τὴν ἀδικίαν, τῆς ὁποίας ἐγένοντο πρόξενοι, φυσικὰ οἱ πολῖται ἀπευθύνονται πρὸς τὸ κυρίαρχον Σῶμα, τὴν ἐθνικὴν ἀντιπροσωπείαν. Ὁ ἀναφερόμενος πρὸς τὴν Βουλὴν τῶν Ἑλλήνων λέγει τὸ ἑξῆς, ὅτι, ἐνῷ εἰς τὴν ἑταιρείαν Σ.Π.Α.Π παρέδωκεν εἰς τὰς Πάτρας ἓν βυτίον ἐλαίου τελείως ἐσφραγισμένου καθ’ ὅλα, ἵνα τὸ μεταφέρῃ εἰς τὴν Ἀχαγιάν, ἀπὸ Πάτρας δὲ εἰς τὴν Ἀχαγιὰν εἶναι ἡμισείας ὥρας διάστημα μὲ τὸν σιδηρόδρομον, ὅταν τὸ παρέλαβεν ἐκεῖ ἔλειπον 45 ὀκάδες ἐλαίου. Παρεπονέθη, καὶ τῷ εἶπον ὅτι τὸ λάδι ἐχύθη. Ἐπῆγαν λοιπὸν καὶ παρετήρησαν εἰς τὸ μέρος ὅπου ἦτο τὸ βυτίον καὶ δὲν ἔχει χυθῆ σταγών. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι τὸ ἀδίκημα αὐτὸ δυνατὸν νὰ καταδιώκηται ποινικῶς, δυνατὸν ὁ ἀδικηθεὶς νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ τραπῇ εἰς τὴν δικαστικὴν ὁδόν. Ἀλλ’ ὅταν ὁ πτωχὸς πολίτης πάσχῃ καὶ πένεται, θὰ ἦτο βεβαίως προτιμότερον νὰ μὴ κάμῃ διαφόρους ἄλλας κινήσεις, καὶ νὰ ἀφήσῃ τὸ πρᾶγμα ὅπως ἔχει, μήπως τυχὸν μαζὶ μὲ τὸ λάδι χάσῃ καὶ τὰ δικαστικὰ ἔξοδα. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐν τῇ διακρινούσῃ αὐτὸν ἀντιλήψει ἀναφορικῶς πρὸς τοὺς πτωχοὺς ἀνθρώπους, νὰ συστήσῃ τρόπον τινὰ ἔστω καὶ ἱκετευτικῶς πρὸς τὴν ἑταιρείαν αὐτὴν νὰ ἀποζημιώσῃ αὐτὸν τὸν ἄνθρωπον, διότι θὰ εἶναι ἔγκλημα νὰ ὑποστῇ αὐτὴν τὴν ζημίαν.

§8Α. ΚΑΦΕΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγώ, κύριε Ὑπουργέ, θὰ συστήσω τὴν ἀναφορὰν τοῦ συμπολίτου μου, διότι πρόκειται περὶ ἑνὸς πτωχοῦ ἀνθρώπου, ὁ ὁποῖος κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἐμπαίζεται καθ’ ἡμέραν ἀπὸ τὴν ἑταιρείαν, ἡ ὁποία λέγει ὅτι οὐδεμίαν ὑποχρέωσιν ἔχει διὰ πᾶσαν τοιαύτην ζημίαν. Ἐν τούτοις εἶναι ἀποδεδειγμένον ὅτι εἰς τὸ βαγόνιον, εἰς τὸ ὁποῖον εἶχεν ἐναποτεθῆ τὸ βυτίον, δὲν ὑπῆρχε σταγών, καὶ κατὰ συνέπειαν πρόκειται περὶ κλοπῆς, ἡ ὁποία διεπράχθη ἀπὸ ὑπαλλήλους καὶ ὄργανα τῆς ἑταιρείας. Φρονῶ λοιπὸν ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ ὑποδειχθῇ εἰς τὴν ἑταιρείαν νὰ παύσῃ νὰ συμπεριφέρηται κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον εἰς τοὺς πολίτας, οἱ ὁποῖοι πληρώνουσι τόσα φορτωτικὰ καὶ ἄλλα ἔξοδα.

§9Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Καὶ ἐγώ, κύριε Πρόεδρε, τὴν αὐτὴν παράκλησιν ἔχω νὰ κάμω, καὶ θὰ παρακαλέσω ὅπως ἐπέμβῃ ὁ κύριος Ὑπουργὸς ἵνα μὴ βασανίζηται αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος δικαστικῶς.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Σπάρτης περὶ ἀνασυστάσεως τηλεγραφικῆς ὑποδιευθύνσεως, ὁ κ. Κουτούπης ἔχει τὸν λόγον. Ἀπών. Ὁ κ. Κουλουμβάκης.

§11Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη τέλος πάντων διὰ τὴν πόλιν ἐκείνην, ἥτις ὑπῆρξεν ἄλλοτε ἰδιαιτέρα πρωτεύουσα τοῦ Ἑλληνισμοῦ, καὶ ἥτις συγκεντροῖ καὶ ἤδη πλείστους καὶ σπουδαιοτάτους ἐπισκέπτας ἐξ ὅλων τῶν μερῶν τοῦ κόσμου, καὶ ἥτις ἐπὶ πλέον ἔχει καὶ ἐκείνη τὰς συναλλαγάς της καὶ τὰς ἀνάγκας της, ἀφοῦ στερεῖται πάσης ἄλλης συγκοινωνίας, νὰ μὴ στερῆται τοὐλάχιστον τῆς τηλεγραφικῆς, καὶ νομίζω ὅτι καὶ διά τινα ὑπερβολὴν ἀκόμη ἔπρεπε νὰ δοθῇ εἰς αὐτὴν τοὐλάχιστον ἡ τηλεγραφικὴ συγκοινωνία, ἀφοῦ ἐπαναλαμβάνω, εἶναι ἀποκεκλεισμένη καὶ δὲν ἔχει ἄλλην συγκοινωνίαν.

§12Ι. ΛΙΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ἵνα λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Σπάρτης, ἵνα προαγάγῃ τὸ τηλεγραφεῖον Σπάρτης εἰς τηλεγραφικὴν ὑποδιεύθυνσιν, διότι εἶναι ὀλίγοι ὑπάλληλοι σήμερον εἰς τὸ τηλεγραφεῖον Σπάρτης, οἱ ὁποῖοι ἐκτελοῦσι καὶ τὴν ταχυδρομικὴν ὑπηρεσίαν καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀρκέσωσι. Λάβετε ὑπ’ ὄψιν ὅτι ἔρχονται ἐπιταγαὶ ἐξ Ἀμερικῆς εἰς τὸ Ταχυδρομεῖον Σπάρτης 5,000,000 δρ. κατ’ ἔτος, δὲν ἔχει δὲ τοῦτο παρὰ τρεῖς ὑπαλλήλους. Πλὴν τούτου εἶναι 16 γραμμαὶ εἰς τὸ τηλεγραφεῖον Σπάρτης, καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν καὶ τὸ τηλεγραφεῖον νὰ λειτουργήσῃ μὲ τὸ ὑπάρχον προσωπικόν, καὶ τὰ τηλεγραφήματα καθυστεροῦνται, τὸ δὲ ταχυδρομεῖον, μεθ’ ὅλην τὴν ἐπιμέλειαν τῶν ὑπαλλήλων λειτουργεῖ μέχρι τῆς μεσημβρίας, μετὰ μεσημβρίαν δὲ δὲν δέχεται ἐπιστολάς, διότι δὲν ἐπαρκεῖ τὸ προσωπικόν. Διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ἵνα προαγάγῃ τὸ γραφεῖον τοῦτο εἰς τηλεγραφικὴν ὑποδιεύθυνσιν, δεδομένου ὅτι ὁ ἐμπορικὸς καὶ δικηγορικὸς Σύλλογος Σπάρτης ἔχουσιν ὑποβάλει τοιαύτην εὐχὴν εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἵνα προαχθῇ τοῦτο τὸ ἀπὸ ἁπλοῦ γραφείου εἰς ὑποδιεύθυνσιν.

§13ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Θὰ παρακαλέσω ὑμᾶς, κύριε Πρόεδρε, ὅπως διαβιβασθῶσιν αἱ ἀναφοραὶ αὗται προσωπικῶς πρὸς ἐμέ, διότι, ἐὰν συμβαίνῃ ἐν τοῖς γραφείοις τῆς Βουλῆς νὰ χάνωνται αἱ ἀναφοραί, εἶναι πολὺ πιθανώτερον νὰ μὴ περιέρχωνται αὗται εἰς χεῖρας τοῦ Ὑπουργοῦ, οὕτω δὲ νὰ χάνωνται ὑποθέσεις διαφόρων πολιτῶν.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ δημάρχου Δωριέων ἐπὶ αἰτήσεως τῆς κοινότητος Γραβιᾶς τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Λαζαρῆς.

§15Δ. ΛΑΖΑΡΗΣ. Παρακαλῶ, ν’ ἀναβληθῇ.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Νεζεροῦ ζητούντων ἀποξήρανσιν τῆς λίμνης Ἀσκουρίδος. Ὁ κ. Βλάχος ἔχει τὸν λόγον, ἀλλ’ εἶναι ἀπών. Ὁ κ. Οἰκονόμου.

§17Δ. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ (Ὅρα Παράρτημα).

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Λευκάδος περὶ διαρρυθμίσεως ἁλυκῶν τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Σκιαδαρέσης.

§19ΑΝΑΣΤ. ΣΚΙΑΔΑΡΕΣΗΣ. Αἱ πλουτοφόροι ἁλυκαὶ τῆς Λευκάδος πρόκειται νὰ καταστραφῶσι, διότι παρὰ τὰς ἁλυκὰς ταύτας ἐκβάλλει ὁ Ξηροχείμαρρος Βάρδας. Ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ἀφ’ ἧς κατεσκευάσθησαν αἱ ἁλυκαὶ ἐκεῖναι, ἐλαμβάνετο πάντοτε πρόνοια περὶ διαρρυθμίσεως τῆς κοίτης τοῦ ξηροποτάμου τούτου, ἰδίᾳ δὲ περὶ τῆς κατ’ ἔτος ἐκχώσεως τῶν ἐξωτερικῶν τάφρων, αἵτινες προασπίζουσι τὰς ἁλυκάς. Ἀπό τινων ὅμως ἐτῶν ἔχει ἐγκαταλειφθῇ ἐντελῶς καὶ ἡ ἐργασία αὕτη, ἐγερθείσης διαφωνίας μεταξὺ τῶν ἐνοικιαστῶν τῶν ἁλυκῶν καὶ τοῦ Δημοσίου περὶ τοῦ τίς εἶναι ὑπόχρεως εἰς τοῦτο· συνεπείᾳ τῆς διαφωνίας ταύτης ἐγκαταλειφθεῖσαι ἐχώθησαν αἱ τάφροι, καὶ ὑπερεξεχείλισεν ἐπανειλημμένως ὁ Βάρδας, ὅστις ὄχι μόνον τὰς ἁλυκάς, πρόκειται νὰ καταστρέψῃ, ἀλλὰ καὶ πάντα τὰ κτήματα, τὰ κείμενα παρὰ τὰς ἁλυκάς, διὰ τοῦτο οἱ κάτοικοι τῆς Λευκάδος καταφεύγουσιν, ὄχι πρώτην ἤδη φορὰν ἀλλὰ διὰ δεκάτην ἴσως, προσφερθέντες πολλάκις καὶ ἄλλοτε ἀλλ’ εἰς ὦτα μὴ ἀκουόντων, καὶ ζητοῦσιν ὅπως ληφθῇ πρόνοια περὶ τοῦ κτήματος αὐτοῦ τοῦ Δημοσίου τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ καταστραφῇ πρὸς μεγάλην ζημίαν τοῦ Κράτους, ἀλλὰ καὶ τῆς Λευκάδος, ἥτις παραχωρήσασα τὰς ἁλυκάς της εἰς τὸ Δημόσιον ἐκράτησε ποσοστόν τι δι’ ἑαυτήν. Δέον ἄλλως τε, ταχίστη νὰ ληφθῇ μέριμνα ὅπως διασωθῶσι καὶ ἄλλα πολύτιμα κτήματα Λευκαδίων ἰδιωτῶν, διότι ὁ χείμαρρος οὗτος, διερχόμενος διὰ μέσου τῆς πεδιάδος Λευκάδος, καταστρέφει τὸ πλεῖστον τοῦ ἐλαιῶνος, ἐπὶ ἀνυπολογίστῳ ζημίᾳ καὶ τῶν ἰδιωτῶν καὶ τοῦ Κράτους. Ἐὰν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ληφθῇ ἄμεσος φροντὶς περὶ τῆς διευθετήσεως τῆς κοίτης τοῦ ξηροποτάμου Βάρδα, τοὐλάχιστον νὰ ληφθῇ πρόνοια περὶ ἐκχώσεως τῶν τάφρων τῶν ἁλυκῶν, διότι γνωρίζω, καὶ ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως ἀκόμη, ὅτι ὁ κίνδυνος εἶναι μέγας καὶ ἄμεσος.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπανερχόμεθα εἰς τὴν πρώτην ἀναφορὰν τοῦ ἐμπορικοῦ συλλόγου Μεσσήνης ἐπὶ τῆς ὁποίας τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Κάβουρας.

§21Δ. ΚΑΒΟΥΡΑΣ. Ὁ ἐμπορικὸς σύλλογος Μεσήνης, κύριοι Βουλευταί, παρακαλεῖ τὸν κύριον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ἵνα ἐξαντλήσῃ τὴν ἐπιρροήν του, εἰ δυνατόν, καὶ μεταβληθῇ ἡ σταφιδικὴ σύμβασις ἢ τροποποιηθῇ τὸ 6 ἄρθρον αὐτῆς κατὰ τὸ ὁποῖον, ἐν περιπτώσει ἀνεπαρκείας τῆς παραγωγῆς, ἔχει τὸ δικαίωμα ἡ ἑταιρεία μονομερῶς κατὰ τὸ γράμμα μόνον τῆς συμβάσεως, κατὰ τὴν γνώμην μου, νὰ κανονίζῃ τὴν εἰσφορὰν εἰς χρῆμα ἢ εἰς εἶδος. Ἐπειδὴ ὅμως, ὡς ἐκ τῆς κακῆς διατυπώσεως τοῦ ἄρθρου, δὲν ἀναγνωρίζεται τὸ δικαίωμα εἰς τὸν Ὑπουργόν, τὸ ὁποῖον ἀναμφισβητήτως κατὰ τὴν γνώμην τὴν ἰδικήν μου ἔχει, νὰ ἐπεμβαίνῃ δηλαδή, καὶ ἐπιφέρῃ γνώμην ἐὰν πράγματι πρόκειται περὶ ἀνεπαρκείας τῆς παραγωγῆς ἢ ὄχι, καὶ ἑπομένως ἂν πρέπει νὰ κανονισθῇ ἡ εἰσφορὰ εἰς εἶδος ἢ εἰς χρῆμα, ἐπῆλθον διάφοροι παρεξηγήσεις καὶ ἐπιστεύθη καὶ πιστεύεται ὅτι ἕνεκα συμφερόντων διαφόρων ἡ ἑταιρεία, κακῇ τῇ πίστει, ἐκανόνιζεν εἰς χρῆμα τὴν εἰσφοράν, ἐνῷ ἔδει νὰ κανονίσῃ ταύτην εἰς εἶδος, ἵνα καταρρίψῃ τὰς τιμάς. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ νὰ ἐξαντλήσητε, κύριε Ὑπουργέ, τὴν ἐπιρροήν σας καὶ μεταβληθῇ τὸ 6ον ἄρθρον τῆς συμβάσεως καὶ ὁρισθῇ ὅτι ἐκ συνενοήσεως μετὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν κανονίζεται ἡ εἰσφορὰ εἰς χρῆμα ἢ εἰς εἶδος. Νομίζω δ’ ὅτι, ἐὰν ἡ ἑταιρεία εἶναι ἐν καλῇ πίστει, οὐδεμίαν θὰ φέρῃ ἀντίρρησιν, διότι, κατὰ τὴν κρίσιν μου, ὁ Ὑπουργὸς ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ παρεμβῇ, ἀλλ’ οὐχ ἧττον πρέπει τοῦτο καὶ ῥητῶς νὰ δηλωθῇ. Ἐν περιπτώσει δὲ κατὰ τὴν ὁποίαν κακῶς κριθῇ ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀνεπάρκεια, ἐνῷ ὑπάρχει τοιαύτη, ἡ ἑταιρεία οὐδὲν ἔχει νὰ ζημιωθῇ οὔτε τὸ ἐμπόριον, διότι ἐπιτρέπεται κατ’ ἄρθρον ἕτερον τῆς συμβάσεως, νὰ πωλήσῃ ἡ ἑταιρεία κατὰ τὸ αὐτὸ ἔτος, ἐκ τοῦ παρακρατουμένου ποσοῦ, ἀντὶ ὡρισμένης ὅμως τιμῆς. Ἑπομένως νομίζω, ὅτι θὰ ἀρθῶσι πολλὰ παράπονα τῶν σταφιδικῶν πληθυσμῶν καὶ παρεξηγήσεις αἱ ὁποῖαι μέχρι τοῦδε ἐγίνοντο, ἐὰν ἡ ἑταιρεία δεχθῇ, καὶ νομίζω ὅτι θὰ δεχθῇ, τὴν κατὰ τὰ ἀνωτέρω τροποποίησιν τοῦ 6ου ἄρθρου τῆς συμβάσεως.

§22Α. ΠΕΤΡΟΜΑΝΙΑΤΗΣ. Συνιστῶ καὶ ἐγώ, κύριε Πρόεδρε, τὴν ἀναφορὰν ταύτην τοῦ ἐμπορικοῦ συλλόγου Μεσσήνης, καὶ παρακαλῶ, ὅταν γίνῃ ἀναθεώρησις τῆς συμβάσεως, νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν.

§23Φ. ΒΑΚΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Συνιστῶ καὶ ἐγὼ τὴν ἀναφορὰν ταύτην τοῦ ἐμπορικοῦ συλλόγου Μεσσήνης καὶ θὰ παρακαλέσω τὸν κύριον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ προνοήσῃ περὶ τῶν ἐν αὐτῇ ἀναφερομένων, διότι προφανῶς τὸ ἄρθρον τοῦτο τῆς συμβάσεως, περὶ τοῦ ὁποίου πρόκειται, δὲν ἔχει τὴν ἔννοιαν τὴν ὁποίαν θέλει ἡ ἑταιρεία νὰ ἀποδίδῃ εἰς αὐτό. Ἐκ τῆς ἐλευθερίας ταύτης τῆς ἑταιρείας, τοῦ νὰ κανονίζῃ σχεδὸν αὐτοβούλως τὴν εἰς εἶδος ἢ χρῆμα φορολογίαν, μεγάλως ζημιοῦνται οἱ σταφιδοπαραγωγοὶ καὶ ἕνεκεν τούτου, δύναταί τις εἰπεῖν, ἡ Μεσσηνία ἀπὸ τῆς συστάσεως τῆς ἑταιρείας δὲν ἀπήλαυσε τιμῶν ἱκανοποιητικῶν. Διὰ τοῦτο ὁ ἐμπορικὸς σύλλογος Μεσσήνης ὑπέβαλε τὴν ἀναφορὰν ταύτην πρὸς τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἣν παρακαλῶ καὶ ἐγὼ θερμῶς ὅπως λάβῃ ταύτην ὑπ’ ὄψιν καὶ ἐνεργήσῃ τὰ δέοντα.

§24Ε. ΜΠΑΡΔΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγὼ συνενῶ τὴν παράκλησίν μου πρὸς τὸν κύριον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ παρακαλῶ αὐτὸν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀναφορὰν ταύτην.

§25Α. ΘΕΟΔΩΡΙΔΗΣ. Τὸ ἄρθρον αὐτὸ τῆς συμβάσεως, τὸ ἕκτον, ἔγινε τῳόντι ἀφορμὴ σκανδάλων μεγάλων, δικαίως δ’ ἐπέσυρε τὴν προσοχὴν τοῦ ἐμπορικοῦ συλλόγου Μεσσήνης. Δὲν γνωρίζω ἂν τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον συνιστᾷ ὁ σύλλογος οὗτος, εἶναι τὸ καταλληλότερον· ἀναντιρρήτως ὅμως τὸ ἄρθρον ἔχει ἀνάγκην τροποποιήσεως, καὶ πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐπιδιώξῃ συνεννόησιν μετὰ τῆς ἑταιρείας, ὅπως τὸ ἄρθρον αὐτό, τὸ ὁποῖον, ὡς εἶπον, ἐγένετο ἀφορμὴ κακοῦ καὶ ἐξέθεσε τὴν ἑταιρείαν εἰς τὰ ὄμματα τοῦ σταφιδικοῦ κόσμου, τροποποιηθῇ καὶ παύσῃ ἡ ἐλευθερία αὐτὴ τὴν ὁποίαν ἡ ἑταιρεία ἰσχυρίζεται, καὶ κατ’ ἐμὲ ἀντιποιεῖται, ὅτι ἔχει, τοῦ ν’ ἀποφαίνηται ἑκάστοτε κατὰ τὴν ἀρχὴν τῆς ἐσοδείας ἀπόφασιν ὅλως ἀνεξέλεγκτον περὶ τοῦ ἂν εἶναι ἡ ἐσοδεία ἐπαρκὴς ἢ ὄχι καὶ ἐν περιπτώσει καθ’ ἣν κρίνῃ ταύτην μὴ ἐπαρκῆ, νὰ λαμβάνῃ εἰς χρῆμα τὸν φόρον. Εἶπον ὅτι ἀντεποιήθη, τοῦ δικαιώματος τούτου ἡ ἑταιρεία καὶ ἔχω ἀκράδαντον περὶ τούτου πεποίθησιν. Παρεξήγησις συνέβη ὑπὸ τοῦ Κράτους τῶν ἰδίων αὑτοῦ δικαιωμάτων, διότι τὸ Κράτος ἐνόμισεν ἑαυτὸ ἀφωπλισμένον ἀπέναντι τῶν ὑπερβασιῶν τῆς ἑταιρείας· τὸ Κράτος δὲν ἀντελήφθη καλῶς τῶν πραγμάτων καὶ δὲν ἀντετάχθη ἐγκαίρως κατ’ αὐτῆς καὶ ὡς ἔπρεπε. Σημειώσατε ὅτι τὸ δικαίωμα αὐτὸ δὲν ἐδόθη εἰς τὴν ἑταιρείαν χάριν ἰδίων αὐτῆς χρηματικῶν συμφερόντων, καὶ ἀπόδειξις εἶναι τὸ ἑξῆς, ὅτι ἐν ᾗ περιπτώσει, λέγει τὸ ἴδιον ἄρθρον, δὲν προβῇ ἡ ἑταιρεία εἰς τὴν εἰρημένην ἀπόφασιν καὶ ἡ ἐσοδεία εἶναι ἐπαρκής, δύναται τὸ ἴδιον τὸ Κράτος νὰ προβῇ εἰς τοῦτο, νὰ εἴπῃ δηλαδὴ δὲν ἐπιτρέπω τὴν παρακράτησιν εἰς χρῆμα, τὴν θέλω εἰς εἶδος. Ὁ νομοθετικὸς σκοπὸς ὁ ὁποῖος ἐγέννησε τὸ ἄρθρον τοῦτο εἶναι τὸ συμφέρον τὸ γενικώτερον, νὰ μὴ πιέζηται ἡ κατανάλωσις μὲ ὑπερμέτρους τιμάς, τοῦτο δὲ ἀντίκειται καθ’ ὁλοκληρίαν εἰς τὴν θεμελίωσιν τῆς ἀποφάσεως τῆς ἑταιρείας μόνον εἰς τὸ ἀτομικόν της συμφέρον, ὥστε νὰ λέγῃ, ἐπειδὴ μὲ συμφέρει πάντοτε ἡ εἰς χρῆμα φορολογία, καθόσον θὰ λαμβάνω 115 δραχμὰς διὰ τὴν σταφίδα, ἐνῷ τὸ παρακράτημα εἶναι δρ. 40, δικαιοῦμαι καὶ νὰ τὸ ἀποφασίζω, εἴτε περὶ ἐπαρκοῦς εἴτε περὶ ἀνεπαρκοῦς ἐσοδείας πρόκειται. Ἀληθῶς, ἐν τῇ συμβάσει περιέχεται ἡ φράσις «κατὰ τὴν κρίσιν τῆς ἑταιρείας», ἀλλ’ εἶναι ἁπλῶς τρόπος τοῦ λέγειν τοῦτο καὶ οὐχὶ ἀλήθεια. Τοῦτο, τὸ κατὰ τὴν κρίσιν τῆς ἑταιρείας, δὲν δύναται νὰ ἀναιρέσῃ τὴν ἀρχὴν τοῦ δικαίου, ὅτι τὰ συναλλάγματα ἑρμηνεύονται κατὰ τὴν καλὴν πίστιν, ἑρμηνεύονται ἐπὶ τῷ τέλει τοῦ νὰ διατηρηθῶσι, νὰ ἔλθωσιν εἰς ἀποτέλεσμα καὶ ὄχι νὰ ματαιωθῶσιν, ἐνῷ ἡ ἑρμηνεία τὴν ὁποίαν δίδει ἡ ἑταιρεία ἀποτελεῖ ματαίωσιν τῆς συμβάσεως. Διατί; Διότι ἐνῷ ἔχομεν ἀρκετὴν ἐσοδείαν οὐχ ἧττον ἔρχεται ἡ ἑταιρεία καὶ λαμβάνει χρῆμα ἀντὶ σταφίδος: διὰ τοῦ τρόπου τούτου ματαιώνει τὴν παρακράτησιν καὶ ἐπιφέρει ἔκπτωσιν τιμῶν, ἐνῷ σκοπὸς τῆς συμβάσεως εἶναι ἡ διατήρησις αὐτῶν. Ἰδοὺ λοιπὸν ἡ τῆς συμβάσεως ματαίωσις. Οὐδέποτε εἰς τὴν διάνοιαν τῶν συνταξάντων τὴν σύμβασιν καὶ συνομολογησάντων αὐτὴν μὲ τὸ Κράτος ὑπῆρχε τοιοῦτό τι, καθόσον ἡ ἑταιρεία ἀνελάμβανε εἰς βάρος της τὸ πλεόνασμα καὶ δὲν τῇ ἐπετρέπετο νὰ δημιουργῇ τοιοῦτο. Φρονῶ λοιπὸν ὅτι ἐκτὸς τῆς μερίμνης τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις δύναται νὰ λάβῃ, ἐὰν ἐπέλθῃ μεταρρύθμισις τῆς συμβάσεως, ὅπως ἡ ἑταιρεία μὴ ἔχῃ μόνη τὸ δικαίωμα τοῦτο τῆς ἀποφάσεως, ἀλλὰ συμμετέχῃ καὶ τὸ Κράτος, ὅπως ἐκ συμφώνου καὶ ἀναλόγως τῶν περιστάσεων ἀποφαίνεται, ἐὰν πρέπει νὰ γίνῃ ἢ δὲν πρέπει νὰ γίνῃ παρακράτησις....

§26Λ. ΜΠΕΛΛΟΣ. Τὸ Κράτος ἔπρεπε νὰ εἶναι μόνον.....

§27ΑΡ. ΘΕΟΔΩΡΙΔΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν θέλει σκεφθῆ περὶ τῶν μεταρρυθμίσεων τῆς συμβάσεως. Ἐκτὸς ὅμως τῶν τροποποιήσεων, ἐπαναλαμβάνω ὅτι τὸ Κράτος δὲν πρέπει νὰ θεωρήσῃ αὐτὸ καὶ ἤδη ἀφωπλισμένον ἐκ τῆς συμβάσεως, ὡς εἶναι σήμερον. Ἔχομεν, Κύριοι, ῥητὴν διάταξιν ἐν τῇ συμβάσει κατὰ τὴν ὁποίαν, πᾶσα διαφωνία περὶ τὴν ἑρμηνείαν τῆς συμβάσεως, ὑπάγεται εἰς τὸ Ἐφετεῖον Ἀθηνῶν. Τὸ Κράτος λοιπόν, ἐπὶ τοῦ προκειμένου, θὰ εἴπῃ εἰς τὴν ἑταιρείαν, ὅταν βλέπει ὅτι αὕτη ἀλλοῖα παριστάνει τὰ πράγματα καὶ ὅτι δὲν εὑρίσκεται ἐν τῷ δικαίῳ, ὅτι τὸ Ἐφετεῖον Ἀθηνῶν, θὰ λύσῃ τὴν διαφωνίαν περὶ τοῦ ἂν ἡ περίστασις εἶναι ὅπως τὸ παρακράτημα δοθῇ εἰς χρῆμα, ἢ εἰς εἶδος. Βεβαίως, ὅταν ἐνώπιον τοῦ Ἐφετείου παρουσιασθῇ τὸ Κράτος καὶ ἐκθέσῃ τὰ πράγματα εἰλικρινῶς, ὡς ἔχουσι, καὶ καταδείξῃ τὴν κακοπιστίαν τῆς ἑταιρείας, εἶναι ἀδύνατον νὰ μὴ δικαιωθῇ. Αὐτὸ πρέπει νὰ γίνῃ, κύριε Ὑπουργέ, ὅταν πρόκειται περὶ κακοπιστίας τῆς ἑταιρείας καὶ εἶσθε πεπεισμένος περὶ ταύτης καὶ ὄχι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔπραξεν ἄλλοτε εἷς προκάτοχός σας, καὶ τὸ ὁποῖον καὶ ἄλλοτε ἔλαβον ἀφορμὴν νὰ οἰκτείρω ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, καθόσον ὁ ἀντιπρόσωπος τοῦ Κράτους, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, καίτοι πεπεισμένος ὅτι ἡ ἑταιρεία, ἐναντίον τῆς ἀληθείας, ἐζήτει νὰ παραστήσῃ τὴν ἐσοδείαν ἀνεπαρκῆ καὶ νὰ λάβῃ τὸ παρακράτημα εἰς χρῆμα, ἠναγκάσθη νὰ πτήξῃ πρὸ τῆς ἑταιρείας. Τόσον δὲ ἦτο πεπεισμένος, ὥστε ἐπὶ πολὺ προσεπάθει, διὰ τῶν τριῶν συμβούλων τῶν ἀντιπροσωπευόντων τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν εἰς τὴν ἑταιρείαν, νὰ ἀναστείλῃ τὰς ὁρμὰς αὐτῆς, καὶ τὰς ἀνέστειλε κατορθώσας ἵνα τὸ παρακράτημα γίνῃ εἰς χρῆμα μόνον μετὰ τὴν ἐξαγωγὴν 200.000.000 καὶ ὄχι ἐξ ἀρχῆς τοῦ ἔτους, ὅπως ἐζήτει ἡ ἑταιρεία, ἤτοι νὰ λάβῃ ὅλον τὸ παρακράτημα εἰς χρῆμα. Ἀλλὰ διὰ νὰ ἐπιτύχῃ τοῦτο κατέφυγε καὶ εἰς αὐτὴν τὴν κωλυσιεργίαν. Ἠπείλησε δηλαδὴ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὡς ἔλεγεν ὁ ἴδιος, ὅτι θὰ ἠμπόδιζε τοὺς τρεῖς συμβούλους νὰ μετάσχωσι τῆς συνεδρίας τοῦ συμβουλίου καὶ θὰ ἐματαίωνε τὴν ἀπαρτίαν, ὅτε θὰ ἔχανε τὸ δικαίωμα ἡ ἑταιρεία νὰ κάμῃ τὴν δήλωσιν αὐτήν. Τοιοῦτόν τι φρονῶ δὲν ἔπρεπε νὰ κάμῃ τὸ Κράτος· ἀξιοπρεπέστερον θὰ ἦτο, ἀντὶ νὰ μεταχειρίζεται τοὺς συμβούλους, νὰ καταφύγῃ εἰς τὸ Ἐφετεῖον Ἀθηνῶν. Θὰ λέγῃ λοιπὸν ἑκάστοτε εἰς τὴν ἑταιρείαν: σὺ ζητεῖς νὰ πιέσῃς τὴν παραγωγήν, ἀλλ’ ἐγώ, τὸ Κράτος, ὡς ἀντιπρόσωπος αὐτῆς θὰ φέρω τὸ ζήτημα ἐνώπιον τοῦ Δικαστηρίου, θὰ εἴπω τοὺς λόγους τοὺς ὁποίους ἔχει τὸ Κράτος φρονοῦν ὅτι δὲν ὑπάρχει περίστασις νὰ γίνῃ τὸ παρακράτημα εἰς χρῆμα καὶ ὅ,τι ἀποφασίσῃ τὸ Δικαστήριον, ἔχει καλῶς. Ἀλλὰ καὶ τὴν αἴτησιν τοῦ συλλόγου Καλαμῶν θεωρῶ ὀρθήν, καθόσον τὸ Κράτος δύναται, προκειμένης συζητήσεως μετὰ τῆς ἑταιρείας περὶ τροποποιήσεων τῆς συμβάσεως, δύναται, λέγω, νὰ ζητήσῃ νὰ λάβῃ αὐτὸ τὸ δικαίωμα τοῦτο, τὸ ὁποῖον εἶναι κυριαρχικόν, διότι ἀνάγεται εἰς δικαίωμα φορολογικόν. Ἐὰν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν ἔχῃ γνώμην περὶ τοῦ ὅτι ἡ φορολογία θὰ γίνῃ οὕτω, ἀπεκδύεται τὸ Κράτος τοῦ ὑψίστου δικαιώματος, τοῦ νὰ ὁρίζῃ τοὺς φόρους. Εἶναι δυνατὸν νὰ φαντασθῶμεν ὅτι τὸ Κράτος, ἄνευ ὑποβιβασμοῦ του, ἀπεκδύεται τοῦ δικαιώματος τούτου καθ’ ὁλοκληρίαν; Ἀδύνατον. Φρονῶ λοιπὸν ὅτι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον τὰ πράγματα δεικνύουσιν, εἶναι ὅτι τὸ Κράτος ὀφείλει νὰ κρατήσῃ τὸ δικαίωμα τοῦτο καὶ τὸ ἐκράτησε καὶ πρέπει νὰ τὸ ἐξασκήσῃ καὶ νὰ μὴ παραδίδεται ἑκάστοτε εἰς τὴν αὐθαίρετον θέλησιν τῆς ἑταιρείας.

§28Δ. ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι δικαία ἡ αἴτησις ἡ ὑποβληθεῖσα ἐκ μέρους τοὺς συλλόγου τῶν Καλαμῶν· τὸ μόνον τὸ ὁποῖον θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν εἶναι, ἀφοῦ δὲν δύναται νὰ τροποποιήσῃ τὴν σύμβασιν, ἐνόσῳ τὸ ἕτερον τῶν συμβαλλομένων μερῶν δὲν συναινέσει, νὰ ἐπεμβῇ, διότι ἐκ τῆς ἐπεμβάσεως ταύτης εἶναι δυνατὸν νὰ πεισθῇ ἡ ἑταιρεία. Ὡς δὲ ὀρθῶς παρετήρησεν ὁ κ. Κάβουρας, δὲν ἔχει νὰ ζημιωθῇ ἡ ἑταιρεία, διότι εἰς περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἤθελε λάβει τὸν φόρον εἰς χρῆμα, θὰ ὑπάρχῃ ἐλάττωσις, καὶ ἀνυψουμένων τῶν τιμῶν, θὰ δύναται νὰ πωληθῇ ἡ σταφὶς εἰς τὴν τιμὴν τῶν 160 δραχμῶν. Πρέπει νὰ μάθουν οἱ κ. Βουλευταὶ ὅτι ἐγένετο παράβασις κατάφωρος ὑπὸ τῆς ἑταιρείας διότι ἐνῷ ἦτο πλεισμονὴ παραγωγῆς ἐν τούτοις αὕτη ἤθελε τὸν φόρον εἰς χρῆμα καὶ ἀποτέλεσμα ἦτο νὰ ἐλαττωθῶσι καταπληκτικῶς αἱ τιμαί. Φρονῶ λοιπὸν ὅτι εἰς περίπτωσιν, καθ’ ἣν δὲν μᾶς βοηθεῖ τὸ γράμμα τῆς συμβάσεως, ὥστε νὰ μὴ δυνάμεθα νὰ μεταρρυθμίσωμεν τὴν σύμβασιν, νομίζω ὅτι μία ἐπιβαλλομένη ἐνέργεια ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν εἶναι νὰ παραστήσῃ ὅτι εἶναι αὐθαίρετον, κατὰ τὴν κρίσιν τῆς ἑταιρείας, τὸ νὰ ῥυθμίζεται τὸ ποσοστόν.

§29Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἀνεκίνησεν ἡ ἀναφορὰ τοῦ ἐμπορικοῦ συλλόγου Μεσσήνης δὲν εἶναι οὔτε τοπικοῦ ἐνδιαφέροντος οὔτε μικρᾶς σημασίας. Ἐνδιαφέρει ὅλην ἐν γένει τὴν σταφιδοπαραγωγὴν καὶ εἶναι ὡς ἐκ τούτου ἄξιον τῆς προσοχῆς καὶ τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἰδιαιτέρως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Ὀφείλω νὰ εἴπω εὐθὺς ἀμέσως ὅτι δὲν συμμερίζομαι ἐξ ὁλοκλήρου τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ ἐμπορικὸς σύλλογος Μεσσήνης, διότι δὲν ζητεῖ ἄλλα τι ἢ μὴ τὴν μεταβολὴν τοῦ ἄρθρου 6 τῆς συμβάσεως μετὰ τῆς Προνομιούχου ἑταιρείας ἐπὶ τῷ σκοπῷ ὅπως εἰς τὸ μέλλον καθορισθῇ παγίως καὶ ἀμετακλήτως ἡ μεταβολὴ τῆς εἰσφορᾶς καὶ τοῦ φόρου εἰς εἶδος. Δὲν νομίζω ὅτι τὸ πρᾶγμα εἶναι εὔλογον. Ἀληθῶς πρόκειται περὶ μεταβολῆς συμβατικῶν διατάξεων καὶ ἡ μεταβολὴ αὕτη δὲν νομίζω ὅτι δύναται νὰ γίνῃ μονομερῶς ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν νομίζω ὅτι δύναται νὰ ἐπιβληθῇ μονομερῶς ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, διότι τὸ ἄρθρον 6 τῆς συμβάσεως εἶναι τόσον ῥητὸν καὶ κατηγορηματικὸν ἐν τῇ ἐκφράσει καὶ τῇ ἐννοίᾳ αὐτοῦ, ὥστε δὲν δύναται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ οἰκειοποιηθῇ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον ἡ σύμβασις δὲν ἀπένειμεν εἰς αὐτόν. Κατὰ τὸ ἄρθρον 6 τῆς συμβάσεως, εἰς τὴν κρίσιν τῆς ἑταιρείας καὶ μόνης ἀπόκειται νὰ προσδιορίσῃ τοῦτο. Ἑπομένως πρέπει νὰ μεταβληθῇ ὁ φόρος εἰς χρήματα ἢ ἐξ ὁλοκλήρου ἢ ἔν τινι μέτρῳ, καὶ μόνον εἰς τὴν περίπτωσιν καθ’ ἣν ἡ ἑταιρεία ἤθελε παραλείψει νὰ λάβῃ ἀπόφασιν τοιαύτην δύναται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἀναπληρῶν τὴν ἑταιρείαν, νὰ λάβῃ παρομοίαν ἀπόφασιν. Φρονῶ ἐντεῦθεν ὅτι τὸ νόημα τοῦ ἄρθρου 6 εἶναι σαφές, διότι δὲν δύναται νὰ ἐμφιλοχωρήσῃ δισταγμός τις ὅτι τὸ δικαίωμα ἀνήκει ἀποκλειστικῶς εἰς τὴν ἑταιρείαν· ὥστε πρόκειται περὶ μεταβολῆς διατάξεως συμβατικῆς, ἡ ὁποία δὲν δύναται νὰ ἐπέλθῃ ἢ κοινῇ συνεννοήσει τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τῆς Προνομιούχου ἑταιρείας. Ὁ κ. Θεοδωρίδης ὑπέδειξε μέσον δι’ οὗ θὰ δύναται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἐξαναγκάσῃ τὴν ἑταιρείαν εἰς ὑποχωρήσεις, καὶ ὑπέδειξε τὸ μέσον τῆς προσφυγῆς εἰς τὸ Ἐφετεῖον προκειμένου περὶ ἀμφισβητουμένου ζητήματος· ἀλλ’ ὡς εἶπον, δὲν θεωρῶ τὸ ζήτημα τοιοῦτο, καὶ ἐὰν ἡ ὑπόθεσις ἤθελεν ὑπαχθῆ εἰς τὸ Ἐφετεῖον Ἀθηνῶν, τοῦτο θὰ ἀποφαίνεται ἀνενδοιάστως ὅτι μένει ἀκέραιον τὸ δικαίωμα τοῦ προσδιορίζειν τὴν καταβολὴν τοῦ φόρου εἰς χρῆμα, εἴτε ἐν ὅλῳ εἴτε ἐν μέρει, εἰς τὴν ἑταιρείαν. Δὲν εἶναι οὗτος ὁ τρόπος ὁ δυνάμενος νὰ ἀγάγῃ ἡμᾶς εἰς τὸ εὐκταῖον ἀποτέλεσμα, ἀλλ’ ἄλλος. Ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 6 ἐνομοθετήθη ἐκ κοινῆς συνεννοήσεως, τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Προνομιούχου ἑταιρείας, ὁ δὲ σκοπὸς δι’ ὃν καθωρίσθη ἡ καταβολὴ τοῦ φόρου καὶ τῆς εἰσφορᾶς εἰς χρῆμα εἶναι οὗτος: προεῖδον οἱ συμβαλλόμενοι τὴν περίπτωσιν, καθ’ ἣν ἡ ἐτησία παραγωγὴ δὲν ἤθελεν ἐπαρκεῖ εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς καταναλώσεως, καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, ἐὰν ἐδικαιοῦτο ἡ ἑταιρεία, ἢ καὶ ἐὰν ὑπεχρεοῦτο, νὰ ἀφαιρέσῃ ἐκ τῆς παραγωγῆς, κατὰ τὴν ἐξαγωγήν, τὴν εἰσφορὰν καὶ τὸν φόρον εἰς εἶδος, ἤθελεν ἐπὶ τοσούτῳ μειωθῆ τὸ ὅλον τῆς παραγωγῆς καὶ ἡ ἐξαγωγὴ εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν ἤθελεν ὑπολειφθῆ ἀπὸ τὸ σύνηθες ὅριον εἰς τὸ ὁποῖον ἔφθανε καὶ ἤθελε βαρυνθῆ ἡ κατανάλωσις, ἥτις θὰ ἐπλήρωνε τιμὰς πολὺ ἀνωτέρας ἀπὸ τὰς συνήθεις. Τοῦτο θὰ ἀπέβαινεν ἐπὶ ζημίᾳ τῆς παραγωγῆς, ὅπως συνέβη κατὰ τὸ ἔτος 1900, ὅτε ἡ παραγωγὴ ὑπῆρξεν ἐλαχίστη. Αὕτη εἶναι ἡ ἀφετηρία τῆς διατάξεως, ἵνα, κατὰ τὰ ἔτη μικρᾶς παραγωγῆς μὴ ἐπαρκούσης εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς καταναλώσεως, μὴ ἐπιβαρυνθῇ ἡ κατανάλωσις, αὐξηθῶσι δὲ αἱ τιμαὶ εἰς ὑπερβολικὸν σημεῖον, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον θὰ ἀπέβαινεν ἐπὶ ζημίᾳ αὐτῆς τῆς παραγωγῆς. Ἐνομοθετήθη ὅθεν ὑπὸ τῶν συμβαλλομένων, ἵνα ἡ ἑταιρεία, κατὰ τὴν ἰδίαν κρίσιν ἐκτιμῶσα τὴν παραγωγὴν σχετικῶς πρὸς τὰς ἀνάγκας τῆς καταναλώσεως, προσδιορίσῃ τὴν καταβολὴν εἰς εἶδος τῆς εἰσφορᾶς καὶ τοῦ φόρου εἰς χρῆμα, εἴτε ἐν ὅλῳ εἴτε ἐν μέρει. Ἀλλ’ ἐὰν ἀποβλέψωμεν καὶ ἴδωμεν τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ μέτρου τούτου, ὁσάκις ἐφηρμόσθη, καὶ δὴ κατὰ τὸ ἔτος 1907, θὰ ἴδωμεν ὅτι ἀντίθετα ἀποτελέσματα ἔσχεν ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐπεδίωξεν ὁ νομοθέτης καὶ οἱ συμβαλλόμενοι διὰ τῆς τοιαύτης διατάξεως τῆς συμβάσεως. Ἐντεῦθεν λοιπὸν νομίζω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἀντλεῖ πᾶν μέσον πειθοῦς, πᾶν μέσον εὐλόγου ἐπιβολῆς εἰς τὴν ἑταιρείαν χάριν τοῦ σκοποῦ, διὰ τὸν ὁποῖον ἐνομοθετήθη ὁ ὅρος τῆς συμβάσεως, ἀφοῦ οὗτος δὲν ἐπιτυγχάνεται, τοὐναντίον δὲ ἡ ἀκριβὴς ἐφαρμογὴ τοῦ μέτρου ἄγει εἰς ἀντίθετον ἀποτέλεσμα, τὸ ὁποῖον πιέζει τὴν κατανάλωσιν καὶ ἀποβαίνει καὶ ἐπὶ ζημίᾳ τῆς παραγωγῆς. Ἔχει τὸ μέσον ὁ κ. Ὑπουργὸς ἵνα πείσῃ τὴν ἑταιρείαν, ἢ καὶ νὰ ἐξαναγκάσῃ πιθανὸν αὐτήν, εἰς τὸ νὰ προέλθῃ εἰς νέας συνεννοήσεις πρὸς διακανονισμὸν τοῦ ζητήματος κατὰ τρόπον ἐξυπηρετοῦντα τὸ συμφέρον καὶ τῆς καταναλώσεως καὶ τῆς παραγωγῆς. Ποῖον δὲ εἶναι τὸ συμφέρον τῆς καταναλώσεως καὶ τῆς παραγωγῆς; Ἡ διατήρησις τιμῶν εὐλόγων τὰς ὁποίας εὐχαρίστως θὰ ἀπεδέχετο ἡ κατανάλωσις, τὰς ὁποίας εὐχαρίστως θὰ ἐθεώρει ἱκανοποιητικὰς ἡ παραγωγή.

§30Α. ΚΑΦΕΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Ποῖος ὁ τρόπος τοῦ ἐξαναγκασμοῦ;

§31Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ σκοπός, διὰ τὸν ὁποῖον ἐνομοθετήθη ἡ διάταξις, διότι ἔχομεν ὑπ’ ὄψει τὰ ἀποτελέσματα τῶν ἐτῶν ἐκείνων εἰς τὰ ὁποῖα ἐφηρμόσθη ἡ διάταξις.

§32Α. ΚΑΦΕΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸς δὲν εἶναι ἐξαναγκασμός.

§33Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ὁ ἐξαναγκασμὸς ὁ ἐκ τοῦ συμφέροντος ἀπορρέων, διότι προέκυψαν ἀντίθετα ἀποτελέσματα ἐκείνων τὰ ὁποῖα ἐπεδίωξαν οἱ συμβαλλόμενοι. Δὲν νομίζω ὅτι ἐξαναγκασμός τις δύναται νὰ ἐπιτευχθῇ διὰ τῆς ὑποβολῆς τοῦ ἀμφισβητουμένου ζητήματος εἰς τὸ Ἐφετεῖον Ἀθηνῶν, διότι ἡ διάταξις τῆς συμβάσεως εἶναι τόσον σαφὴς καὶ τόσον προφανής, ὥστε οὐδεμία ὑπάρχει ἐλπὶς ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, φέρων τὸ ζήτημα εἰς τὸ Ἐφετεῖον, ὡς εἰς διαιτητικὸν Δικαστήριον, θὰ δυνηθῇ νὰ ἐπιτύχῃ τὴν ἀναγνώρισιν τῶν ἀξιώσεων τὰς ὁποίας προβάλλομεν. Τὴν μεταβολὴν δέ, Κύριοι, τῆς συμβάσεως, ἐὰν ἤθελεν ἐπιτευχθῆ, καὶ δύναται νὰ ἐπιτευχθῇ, καθ’ ὃν τρόπον ὑποδεικνύω πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, τὴν μεταβολήν, λέγω, τῆς συμβάσεως θὰ ἐπεθύμουν οὐχὶ καθ’ ὃν τρόπον ὑποδεικνύει ὁ ἐμπορικὸς Σύλλογος Μεσσήνης, διότι ἡ τοιαύτη σύμβασις τῆς Κυβερνήσεως μετὰ τῆς προνομιούχου ἑταιρείας θὰ ἀπέληγεν εἰς ἀποτελέσματα ἀντίθετα πρὸς ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐπεδίωκεν ὁ νομοθέτης τοῦ νόμου τοῦ 1895 καὶ τὰ συμβαλλόμενα μέρη. Ὁ σκοπὸς θὰ ἐπετυγχάνετο, ἐὰν συμμετεῖχεν ἐν τῇ ἀποφάσει, τὴν ὁποίαν λαμβάνει κατὰ νόμον ἡ ἑταιρεία, προκειμένου περὶ καταβολῆς τῆς εἰσφορᾶς καὶ τοῦ φόρου, ἐὰν συμμετεῖχε, λέγω, καὶ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὡς ὁ κυρίως ἐνδιαφερόμενος πρὸς κανονισμὸν τοῦ ζητήματος, διότι ἡ νομοθέτησις, ὡς εἶπον, τῆς διατάξεως ταύτης ἀφορᾷ καὶ εἰς τὸ συμφέρον καὶ τῆς καταναλώσεως, ἀλλὰ καὶ τῆς παραγωγῆς καὶ πρώτιστα τῆς παραγωγῆς. Τίς δὲ εἶναι ὁ φυσικὸς κηδεμὼν τῶν σταφιδοπαραγωγῶν; Εἶναι αὐτὴ ἡ Κυβέρνησις, αὐτὸς ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος ἐστερήθη, ἐξ ἀβλεψίας τῆς Κυβερνήσεως, ἑνὸς δικαιώματος, τὸ ὁποῖον εἶναι συμφυὲς πρὸς τὴν ἰδιότητα αὐτοῦ, ὡς Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ὡς κηδεμόνος καὶ προστάτου τῶν συμφερόντων τῆς σταφιδοπαραγωγῆς. Λοιπὸν θὰ ἐπεθύμουν, Κύριοι, τὴν μεταρύθμισιν τῆς συμβάσεως κατὰ τοιαύτην ἔννοιαν, ὥστε ἐν τῷ μέλλοντι, ὁσάκις ἐκ τῶν πληροφοριῶν, τὰς ὁποίας καὶ ἡ Κυβέρνησις θὰ εἶχεν, ἀλλὰ καὶ ἡ ἑταιρεία, περὶ τῆς προσδοκωμένης παραγωγῆς, καθορισθῇ περίπου τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον προσδοκᾶται νὰ φθάσῃ ἡ παραγωγή, ἀπὸ κοινοῦ, λέγω, ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν μετὰ τῶν διοικούντων τὴν ἑταιρείαν νὰ καθορίζωσι τὴν καταβολὴν τοῦ φόρου καὶ τῆς εἰσφορᾶς εἴτε εἰς εἶδος εἴτε εἰς χρῆμα, εἴτε εἰς εἶδος ἐν μέρει καὶ ἐν μέρει εἰς χρῆμα, καὶ τότε μόνον θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτευχθῇ ὁ σκοπὸς διὰ τὸν ὁποῖον ἀρχῆθεν ἐνομοθετήθη ἡ τοιαύτη διάταξις.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἑτέρου ἀντικειμένου...

§35Α. ΚΑΦΕΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ ἰδίου θέματος.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶσθε ἐγγεγραμμένος.

§37Φ. ΒΑΚΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι πολὺ σπουδαῖον τὸ ζήτημα.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ δώσωμεν μίαν ἐξήγησιν. Οἱ κύριοι Μερλόπουλος καὶ Πολυζωγόπουλος ἔλαβον τὸν λόγον, ἐνῷ δὲν ἦσαν ἐγγεγραμμένοι, διότι ἐδήλωσαν ὅτι εἶχον ζητήσει τὸν λόγον, ἀλλὰ κατὰ λάθος παρελείφθησαν. Ἂν συνέβη καὶ διὰ σᾶς τὸ ἴδιον, λάβετε τὸν λόγον.

§39Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Τέλος πάντων ἂς δοθῇ ὑπὸ αὐτὴν τὴν δικαιολογίαν ὁ λόγος καὶ εἰς τὸν κ. Καφετζόπουλον.

§40Α. ΚΑΦΕΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως, κύριοι Βουλευταί, θὰ ἦτο εὐκταῖον ὅπως ἐπιτευχθῇ μία γενικὴ ἀναθεώρησις τῆς συμβάσεως περὶ Προνομιούχου ἑταιρείας· ἀλλὰ τοῦτο βεβαίως δὲν εἶναι δυνατόν, ἐφ’ ὅσον ἔχομεν δεδομένον ὅτι εἰς τὴν τοιαύτην ἀναθεώρησιν θὰ φέρῃ ἀντίρρησιν ἡ Ἑνιαία. Δὲν πρόκειται λοιπὸν περὶ τῆς ἀναθεωρήσεως τῆς συμβάσεως. Φρονῶ ὅμως ὅτι, ἐκ τῶν κειμένων διατάξεων τῆς συμβάσεως, κέκτηται δικαίωμα ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὅπως εἰς τὴν δεδομένην αὐτὴν περίπτωσιν, ἣν συζητοῦμεν, ἐὰν ἔχῃ ἀντίθετον γνώμην πρὸς τὴν ἑνιαίαν, περὶ τῆς ἐπιβολῆς τῆς παρακρατήσεως εἰς χρῆμα ἢ εἰς εἶδος, νὰ φέρῃ τὸ ζήτημα ἐνώπιον τοῦ Ἐφετείου Ἀθηνῶν. Δὲν ἀποδέχομαι ποσῶς τὴν γνώμην τοῦ κ. Μερλοπούλου, ὁ ὁποῖος ἐστήριξεν αὐτὴν εἰς τὸ γράμμα τῆς συμβάσεως καθ’ ὃ εἰς τὴν ἀποκλειστικὴν καὶ ἀνεξέλεγκτον κρίσιν τῆς ἑταιρείας ἐναπόκειται, ἐὰν πρέπει τὸ παρακράτημα νὰ ὁρίσῃ αὕτη εἰς εἶδος ἢ εἰς χρῆμα. Ὡς γνωστὸν ὅλαι αὐταὶ αἱ ἀμφοτεροβαρῆ βάσιν ἔχουσαι συμβάσεις εἶναι συμβάσεις, ὡς λέγομεν, καλῆς πίστεως, καὶ ὅταν εἶναι συμβάσεις καλῆς πίστεως τὸ «κατὰ τὴν κρίσιν τοῦ ἑνὸς τῶν συμβαλλομένων μερῶν» τεθειμένον ἐν τῇ συμβάσει βεβαίως προϋποτίθησιν ὅτι εἶναι ὑπὸ τὴν κρίσιν δικαίου ἀνδρός, ἀγαθοῦ ἀνδρός. Ἐὰν ὑποθέσωμεν καὶ λάβωμεν ὑπ’ ὄψει τὸν δικαιολογητικὸν λόγον, ὁ ὁποῖος ὤθησε τὸν νομοθέτην εἰς τὸν καθορισμὸν τῆς διατάξεως αὐτῆς καὶ ὅστις εἶναι ἡ περίπτωσις τῆς ἀνεπαρκείας τῆς παραγωγῆς—ἐὰν λ. χ. ἡ ἐσοδεία δὲν εἶναι ἀνεπαρκής, ἡ δὲ ἑταιρεία ζητεῖ ἐν τούτοις ὅπως τὸ παρακράτημα γίνῃ εἰς χρῆμα, νομίζω ὅτι, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, δικαιοῦται καὶ ὀφείλει ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἐπιβάλῃ εἰς τὴν ἑταιρείαν νὰ δεχθῇ τὸ παρακράτημα εἰς εἶδος, ἢ μέρος εἰς εἶδος καὶ μέρος εἰς χρῆμα. Δύναται δὲ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἐὰν ἔχῃ ἀντιθέτους πληροφορίας τῶν τῆς ἑταιρείας περὶ τῆς ἀνεπαρκείας τῆς παραγωγῆς, καὶ κατὰ συνέπειαν ἀντίθετον γνώμην πρὸς τὴν ληφθεῖσαν ὑπὸ τῆς ἑταιρείας ἀπόφασιν, νὰ διατάξῃ τὰ τελωνεῖα νὰ μὴ λαμβάνωσιν ὑπ’ ὄψιν τὰς ἀποφάσεις τῆς ἑταιρείας. Βεβαίως θὰ προκληθῇ ζήτημα ἀμφισβητήσεως, καὶ τὸ ζήτημα τοῦτο θὰ ἔλθῃ νὰ τὸ λύσῃ τὸ Ἐφετεῖον Ἀθηνῶν, ὅπερ ὁρίζεται ἐν τῇ Συμβάσει ὡς τὸ διαιτητικὸν Δικαστήριον τὸ ὁποῖον θὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του, ἐὰν ὑπάρχει ζήτημα ἀνεπαρκείας, θὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του τὰς παρατηρήσεις τῆς Ἑνιαίας καὶ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ βεβαίως θὰ κρίνῃ ἐὰν αὕτη ἐφήρμοσε τὴν διάταξιν κατὰ τὴν κρίσιν τοῦ ἀγαθοῦ ἀνδρός. Ἰδοὺ λοιπὸν ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχομεν ἐκ τῆς συμβάσεως τὸ δικαίωμα νὰ ζητήσωμεν τὴν ἀναθεώρησιν αὐτῆς, τὴν ὁποίαν αὕτη δὲν θὰ δεχθῇ, πῶς δυνάμεθα, ὁπόταν βλέπῃ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν αὐθαίρετόν τινα ἐνέργειαν τῆς Ἑνιαίας, νὰ φέρωμεν ταύτην ἐνώπιον τῆς Δικαιοσύνης. Φρονῶ λοιπὸν ὅτι καὶ σήμερον, ὡς ἔχει ἡ σύμβασις, δύναται ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ κάμῃ ἔφεσιν τῆς ἀποφάσεως ἐνώπιον τοῦ Ἐφετείου Ἀθηνῶν, καὶ τὸ Ἐφετεῖον νὰ ἀποφαίνηται, ἐὰν εἰς τὴν συγκεκριμένην ταύτην περίπτωσιν ὑπάρχει ἡ ἀνεπάρκεια τῆς παραγωγῆς ἢ ὄχι, καὶ κατὰ συνέπειαν ἐὰν εἶναι νόμιμος ἡ ἐνέργεια τῆς ἑταιρείας ἢ ὄχι.

§41Α. ΧΟΪΔΑΣ. Ἐνθυμεῖσθε πῶς προεκλήθη αὐτὴ ἡ τροποποίησις τῆς Συμβάσεως;

§42Α. ΚΑΦΕΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἐγένετο τροποποίησις· εἶναι ἡ ἀρχικὴ Σύμβασις. Ὁ μακαρίτης Πεσματζόγλου μεταξὺ τῶν κυριωτέρων ὅρων αὐτοῦ ἔθεσε καὶ τοῦτο, τὸ νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα ἡ ἑταιρεία νὰ κρίνῃ περὶ τῆς ἐσοδείας ἀνεξελέγκτως κατὰ τὴν κρίσιν της· ἀλλὰ τοῦτο δὲν ἀποκλείει εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν τὸ δικαίωμα νὰ κάμῃ ἔκκλησιν εἰς τὸ Ἐφετεῖον, ἵνα λυθῇ δικαστικῶς ἂν ἡ ἐνέργεια αὕτη εἶναι κρίσις ἀγαθοῦ ἀνδρός. Ἐπίσης δὲν ἀποκλείεται ὅπως ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐξαναγκάσῃ τὴν ἑταιρείαν ν’ ἀποταθῇ αὕτη εἰς τὸ Ἐφετεῖον Ἀθηνῶν, διατάσσων τὰ διάφορα τελωνεῖα, εἰς ἃ ἐνεργεῖται ἐξαγωγὴ σταφιδοκάρπου, νὰ μὴ συμμορφῶνται πρὸς τὰς ἀποφάσεις τῆς Ἑνιαίας, φερ’ εἰπεῖν ἐὰν αὕτη ἀπεφάσισε νὰ ὁρίσῃ τὸ παρακράτημα εἰς χρῆμα νὰ ζητῇ δελτία, ἢ ἐν τῇ ἐναντίᾳ περιπτώσει νὰ ζητῇ χρηματικὰς ἐγγυήσεις.

§43Α. ΧΟΪΔΑΣ. Δὲν εἶμαι σύμφωνος ὡς πρὸς τὸν τρόπον τὸν ὁποῖον προτείνουσιν οἱ κύριοι Θεοδωρίδης καὶ Μερλόπουλος, καὶ νομίζω ὅτι εἶναι ματαιοπονία, ἀφοῦ ἅπαξ δέχεσθε ὅτι διὰ τῶν τεχνητῶν μέτρων θὰ λυθῇ τὸ σταφιδικὸν ζήτημα, νὰ προκαλεῖται ἡ παρέμβασις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, διότι ὄντως ματαίως θὰ παρεμβῇ παρὰ τῇ ἑταιρείᾳ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐφ’ ὅσον ἡ ἑταιρεία δὲν νομίζει ὅτι εἶναι συμφέρον της νὰ τροποποιήσῃ τὴν σύμβασιν. Ἅπαξ ἐδέχθημεν, καὶ δέχονται οἱ πλεῖστοι τῶν συναδέλφων οἱ ὁποῖοι ἔλαβον τὸν λόγον ἐπ’ αὐτοῦ, ὅτι διὰ τῶν τεχνητῶν μέτρων θὰ ἐνισχυθῇ καὶ θὰ σωθῇ ἡ παραγωγή, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι ἑκάστοτε νὰ ὑποχωρῶμεν εἰς τὰς ἀξιώσεις τῆς ἑταιρείας· ἀπόδειξις ὅτι καὶ κατὰ τὸ παρελθόν, ὁσάκις ἡ ἑταιρεία ἐζήτησε μεταρρύθμισιν τῆς ἀρχικῆς συμβάσεως, ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι ἀπειλεῖται διὰ χρεοκοπίας, ἀμέσως ἡ αἴτησίς της ἐγένετο δεκτή. Τὸ ζήτημα πρέπει νὰ λυθῇ κατὰ βάσιν, ὅπως καὶ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τοῦ προκληθέντος ἐκ τῆς ἀναφορᾶς τοῦ Πανεγειρατικοῦ Συλλόγου. Δεχόμεθα ὅτι τὰ τεχνητὰ μέτρα εἶναι ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα θὰ σώσωσι τὴν παραγωγήν; Εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ὑποχωρῶμεν εἰς τὰς ἀξιώσεις τῆς ἑταιρείας. Ἐγὼ βεβαίως δὲν συμφωνῶ, πάντοτε δὲ ὑπεστήριξα ὅτι τὰ μέτρα ταῦτα ἐδημιούργησαν κατάστασιν οἱονεὶ ἀναρρώσεως παρατεινομένης.

§44Λ. ΚΟΡΟΜΗΛΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Πάντες οἱ παραλαλήσαντες συνεφώνησαν ὅτι τὸ γράμμα τοῦ ἄρθρου εἶναι ῥητόν, καὶ ὅτι ἐδόθη ἀποκλειστικῶς εἰς τὴν ἑταιρείαν τὸ δικαίωμα νὰ κανονίζῃ πότε θὰ ὁρίσῃ τὸν φόρον εἰς εἶδος καὶ πότε εἰς χρῆμα. Βεβαίως ὑπάρχουσι μικρόταται ἐσοδεῖαι, καθ’ ἃς εἶναι ἀνάγκη νὰ ὁρισθῇ ἡ καταβολὴ τοῦ φόρου εἰς χρῆμα, καὶ ὑπάρχουσιν πλουσιώταται ἐσοδεῖαι, κατὰ τὰς ὁποίας ὁ φόρος πρέπει νὰ ὁρισθῇ εἰς εἶδος. Τὰ δύο ἄκρα εἶναι σαφῆ· σημεῖον ἔνθα δύναται νὰ ὑπάρξῃ ἀμφισβήτησις εἶναι ὁσάκις αἱ ἐσοδεῖαι εἶναι μέτριαι. Ἐκεῖ, μεταξὺ τῆς ἄκρας ἀφορίας καὶ τῆς μεγάλης ἐσοδείας, ἐκεῖ ὑπάρχει συμφέρον τῆς ἑταιρείας πάντοτε νὰ ἐπιβάλλῃ τὸν φόρον εἰς χρῆμα. Δὲν εἶναι καθόλου ὀρθόν, τὸ λεχθὲν ὑπό τινων ἐκ τῶν προλαλησάντων, ὅτι πολλάκις δὲν θὰ συμφέρῃ εἰς τὴν ἑταιρείαν νὰ ἐπιβάλῃ τὸν φόρον εἰς χρῆμα. Ἑπομένως ἡ μεταβολὴ τοιαύτης διατάξεως, ἡ ὁποία δύναται νὰ ζημιώσῃ τὴν ἑταιρείαν, θὰ εὕρῃ ἀντίστασιν, καὶ ἀντίστασιν μεγάλην ἐκ μέρους τῆς ἑταιρείας, θὰ εἶναι δὲ πολὺ δύσκολον, θὰ εἶναι δυσκολώτερον νὰ μεταβληθῇ ἡ σύμβασις αὕτη ἢ ἄλλαι συμβάσεις τὰς ὁποίας κατώρθωσεν ἡ Κυβέρνησις νὰ μεταβάλῃ. Ὡς πρὸς τὸ ζήτημα λοιπὸν τῆς ἀρχῆς βλέπω δυσχερεστάτην τὴν ἐπίτευξιν συνεννοήσεως μετὰ τῆς ἑταιρείας. Ἀλλ’ ἐν τῇ ἐκτελέσει τοῦ ἄρθρου τούτου τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ἐπέτυχε πάντοτε νὰ ἐπιβάλῃ τὴν γνώμην του, τελευταίως δὲ κατώρθωσέ τι ἀληθῶς δυσχερέστερον. Διότι κατὰ τὴν ἐσοδείαν τοῦ 1910–1911, ἥτις ἦτο καταφώρως μικρά, τὸ Ὑπουργεῖον ἤγαγε τὴν Ἑταιρείαν νὰ ἐπιβάλῃ τὸν φόρον εἰς εἶδος. Ἔχει δὲ βεβαίως τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, μολονότι ἀπεξενώθη παντὸς δικαιώματος,—καὶ εἶναι ἀπορίας ἄξιον πῶς ἐψηφίσθη τοιαύτη σύμβασις, πῶς ἐπετράπη νά μὴ ἔχῃ γνώμην ὡς Κυβέρνησις περὶ τοῦ τρόπου, καθ’ ὃν θὰ ἐπεβάλλετο ἡ φορολογία τῆς σταφίδος,—ἔχει λέγω, τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ἐν τούτοις μέσα ἵνα ἐπιβάλληται εἰς τὴν Ἑταιρείαν, καὶ τὸ ἀπὸ τοῦ 1907 παρελθὸν ἀπέδειξε τοῦτο. Νομίζω μάλιστα ὅτι, ἀφ’ ἧς στιγμῆς ὀργανωθῇ ἡ ὑπηρεσία, περὶ τῆς ὁποίας ἤδη ὡμίλησα, ἡ ὑπηρεσία, ἡ ὁποία θὰ εἶναι τεχνικὴ ὑπηρεσία, τῆς παρακολουθήσεως τῶν ἐργασιῶν τῆς Ἑταιρείας, ἡ Κυβέρνησις θὰ ἔχῃ ἀκόμη περισσότερα μέσα, ἵνα ἐπιβάλληται εἰς τὴν Ἑταιρείαν, διότι θὰ παρακολουθῇ ἐγγύτατα τὴν λειτουργίαν αὐτῆς καὶ θὰ γνωρίζῃ καὶ τὴν παραγωγὴν ἀκριβέστερον αὐτῆς.

§45Α. ΚΑΦΕΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν ᾗ περιπτώσει δὲν εἰσακουσθῇ ἡ γνώμη τῆς Κυβερνήσεως;

§46Λ. ΚΟΡΟΜΗΛΑΣ. Δύναται νὰ ἔχῃ πᾶν μέσον ἡ Κυβέρνησις νὰ προβῇ εἰς οἱονδήποτε μέτρον, ἵνα εὑρεθῇ τὸ δίκαιον.

§47Γ. ΚΑΤΣΙΜΠΙΡΗΣ. Μετὰ τὰς δηλώσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὄντως τὸ πρᾶγμα διαφωτίζεται, διότι ὅλοι γνωρίζομεν καὶ οὐδεὶς εἶναι ὁ ἀγνοῶν ὅτι μονομερῶς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λυθῇ μία σύμβασις. Ἐν τούτοις ὅμως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶπεν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὅλοι αἰσθανόμεθα καὶ ὅλοι ἐλπίζομεν, ὅτι πάντοτε ἀγρύπνως ἡ Κυβέρνησις θέλει παρακολουθεῖ τὴν δρᾶσιν τῆς Ἑταιρείας. Ἐν τῇ ἀγρύπνῳ αὐτῇ ἐνασκήσει τοῦ ἐλέγχου ἐπὶ τῆς Ἑταιρείας, βεβαίως ἡ Κυβέρνησις θὰ εἶναι ἱκανὴ νὰ ἐπιβάλλῃ τὸ πρέπον· τὸ πρέπον τοῦτο ἀπεκδεχόμεθα, ὁ δὲ σταφιδικὸς πληθυσμὸς μετ’ ἀνακουφίσεως ἀληθῶς βλέπει ὅτι σήμερον θὰ ἱδρυθῇ εἰδικὴ ὑπηρεσία, ὥστε οὔτε ἡ Ἑταιρεία νὰ συκοφαντῆται, οὔτε τὸ Κράτος ν’ ἀπατᾶται ὑπὸ τῆς Ἑταιρείας, καὶ τὰ δικαιώματα τῶν σταφιδικῶν πληθυσμῶν ἀπεμπολῶνται καὶ οὗτοι πένωνται. Διὰ τοῦτο μετ’ εὐγνωμοσύνης, ἐγὼ τοὐλάχιστον, ἤκουσα τοὺς λόγους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἐπὶ τοῦ σοβαρωτάτου τούτου ζητήματος.

§48Θ. ΠΕΤΡΑΛΙΑΣ. Προκειμένου περὶ Προνομιούχου ἑταιρείας δὲν ὑπάρχει δευτέρα γνώμη ὅτι αὕτη ἀπὸ τῆς ἱδρύσεώς της παρέσχε πλείστας ὑπηρεσίας εἰς τὴν σταφιδοπαραγωγήν. Ἀτυχῶς ὅμως τελευταίως πέριξ τῆς Ἑταιρείας συνεσπειρώθησαν διάφορα ὄντα καὶ διάφοροι ἅρπυιαι, αἱ ὁποῖαι πράττουσιν ὅσα ἀληθῶς καταγγέλλονται. Διὰ τοῦτο λίαν προσεχῶς ἐπιφυλάττομαι, ὅπως ἐκθέσω ἐν τῇ Βουλῇ γεγονότα, ἐκ τῶν ὁποίων ἡ Βουλὴ θέλει φρίξει.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν χαλκουργῶν Πατρέων «περὶ μὴ φορολογίας τοῦ ἀκατεργάστου χαλκοῦ», ὁ κ. Γκλαβᾶς.

§50Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ἐπὶ τοῦ ἑξῆς, ἐφ’ ὅσον βεβαίως πρόκειται νὰ συνεχίσῃ τὸν βίον τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ κατὰ τὴν μέλλουσαν Σύνοδον, ἄλλως συνιστῶ τοῦτο εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Μέχρι τοῦδε, Κύριοι, νόμοι προστατευτικοὶ ἐγένοντο δι’ ὡρισμένα ἄτομα, ἐκ τοῦ ὁποίου μέτρου προήρχετο ζημία καὶ εἰς τὸ Δημόσιον, διότι ἀτελῶς εἰσήγετο ἡ πρώτη ὕλη, καὶ εἰς τοὺς λοιποὺς πολίτας ἐπαγγελματίας τοῦ αὐτοῦ εἴδους, ζημία, διότι ἦτο ἀδύνατον νὰ συναγωνισθῶσι καὶ εἰς τὸ ἐμπόριον ἐν γένει. Ἤδη οἱ χαλκουργοὶ Πατρῶν ζητοῦν ὥστε ἡ πρώτη ὕλη, ὁ ἀκατέργαστος χαλκός, νὰ εἰσάγηται ἀτελῶς, ἢ νὰ ὁρισθῇ τέλος ὀλιγώτερον τοῦ σημερινοῦ. Σημειωτέον ὅτι ἡ ἐγχωρία αὕτη βιομηχανία δὲν δύναται νὰ συναγωνισθῇ μὲ τὰς Εὐρωπαϊκὰς ἀγοράς, διότι ἡ πρώτη ὕλη, ὁ χαλκός, εἰσαγομένη ἐκ τῆς Εὐρώπης εἰς τὴν χώραν ἡμῶν εἶναι ἐπιβεβαρημένη μὲ πολὺ μεγάλον δασμόν.

§51Λ. ΚΟΡΟΜΗΛΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Εἶναι ἀτελὴς ὁ ἀκατέργαστος χαλκός. Εἶναι ἡ τάξις 68 τοῦ δασμολογίου.

§52Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Ὁ λευκοσίδηρος.

§53Λ. ΚΟΡΟΜΗΛΑΣ. Ὁ ἀκατέργαστος χαλκός.

§54Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Ὁ λευκοσίδηρος.

§55Λ. ΚΟΡΟΜΗΛΑΣ. Ὁ χαλκός. Ὁ λευκοσίδηρος δὲν εἶναι χαλκός. Ὁ ἀκατέργαστος χαλκὸς εἰσέρχεται ἀτελής· περίεργον πρᾶγμα!

§56Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Ὑποθέτω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ἐνεφιλοχώρησε παρεξήγησις. Οἱ χαλκουργοὶ Πατρῶν ζητοῦσι τὴν ἀτέλειαν τοῦ εἰσαγομένου ἀκατεργάστου λευκοσιδήρου, ζητοῦσι δὲ ταύτην, διότι φορολογεῖται πολὺ ἐλαφρῶς ὁ ἔξωθεν εἰσαγόμενος κατειργασμένος λευκοσίδηρος. Τοῦτο ἐμποδίζει τὴν ἀνάπτυξιν τῆς βιομηχανίας των, ἡ ὁποία εὑρίσκεται ἐν τῇ ἀναπτύξει της, καὶ διότι χρήζει κάποιας ὑποστηρίξεως. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα καὶ τὸ κρίνῃ εὐμενῶς.

§57Λ. ΚΟΡΟΜΗΛΑΣ. Ὁμιλεῖτε περὶ ζητήματος περὶ τοῦ ὁποίου δὲν πρόκειται. Φαίνεται ὅτι δὲν ἀνεγνώσατε τὴν ἀναφορὰν τῶν Πατρέων χαλκουργῶν.

§58Θ. ΠΕΤΡΑΛΙΑΣ. Δὲν δύναμαι ἢ νὰ συνηγορήσω θερμῶς ὑπὲρ τῆς ἀναφορᾶς τῶν φίλων μας χαλκουργῶν Πατρῶν, τὴν ὁποίαν ἀνέγνωσα. Ἐν τούτοις μὲ ὅλην τὴν χωρήσασαν παρεξήγησιν μεταξὺ τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τοῦ κ. Γκλαβᾶ ὀφείλω νὰ δηλώσω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἤθελε μικράν τινα παρακέντησιν, διότι ὀφείλει νὰ ἐνθυμηθῇ ὅτι εἶχεν ὑποσχεθῆ τὴν μετατροπὴν καὶ τὴν ἐπὶ τὸ δικαιότερον διασκευὴν τοῦ δασμολογίου. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸν ὅπως, σὺν τῇ διαρρυθμίσει τῆς σχετικῆς φορολογίας τοῦ χαλκοῦ, μᾶς δηλώσῃ ὅτι θέλει μετατρέψει τὸ δασμολόγιον, ὅπως παύσῃ ἡ ἀγρία φορολογία τοῦ ἐργατικοῦ λαοῦ.

§59Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἀπηύθυνε πρὸς ἐμὲ τὴν σύστασιν εἰπὼν ὅτι οἱ Βουλευταὶ πρέπει νὰ ἀναγινώσκωσι τὰς ἀναφορὰς πρὶν ἢ λάβωσιν ἐπ’ αὐτῶν τὸν λόγον, δὲν εὑρίσκεται ἐν τῇ ἀκριβείᾳ. Τὴν ἀναφορὰν ἀνέγνωσα, ἀλλὰ νομίζω ὅτι ἠδύναντο οἱ χαλκουργοὶ Πατρῶν νὰ ὑποπέσωσιν εἰς γλωσσικὸν λάθος, τὸ ὁποῖον ἡμεῖς δυνάμεθα νὰ διορθώσωμεν.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἰδοὺ τί λέγει ἡ ἀναφορὰ (ἀναγινώσκει) «Ζητοῦμεν τὴν ἀτέλειαν τοῦ εἰσαγομένου ἀκατεργάστου χαλκοῦ».

§61Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Πολὺ καλά. Δυνάμεθα ἡμεῖς, οἱ περισσότερον μορφωμένοι, νὰ διορθώσωμεν τὴν ἀναφορὰν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι ἀνεπτυγμένοι.

§62Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Ὅταν, Κύριοι, μία τάξις ἐπαγγελματικὴ ἀπευθύνηται πρὸς τὴν Βουλὴν καὶ ἐν ταυτῷ εἰς τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν προϋποτίθεται ὅτι ζητεῖ τὴν ἀτέλειαν πάσης ὕλης, ἡ ὁποία ἀποβλέπει εἰς τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν ἔργων αὐτῆς καὶ ἰδίᾳ εἰς τὴν ἐλάττωσιν τοῦ δασμοῦ, τοῦ περισσότερον φορολογουμένου εἴδους. Ὅταν λοιπὸν θέλωμεν νὰ παίξωμεν μὲ τὰς λέξεις καὶ ὅταν παίζῃ μὲ τὰς λέξεις ἡ ὑπηρεσία τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν θέλουσα νὰ εἴπῃ, ὅτι, ἐφ’ ὅσον βεβαίως οἱ ἄνθρωποι ἐκεῖνοι ἀπευθύνονται καὶ λέγουσι χαλκὸν καὶ ἐφ’ ὅσον ὁ χαλκὸς δὲν φορολογεῖται, πρόκειται περὶ ἄλλης ὕλης, ἡ ὁποία βαρύνεται, εἶναι ἄλλο τοῦτο ζήτημα.

§63Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Εἶναι γλωσσικὸν σφάλμα.

§64Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Λαμπρά! Τὸ ζήτημα εἶναι τὸ ἑξῆς, Κύριοι. Πρέπει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ σκεφθῇ νὰ ἐλαττώσῃ τὸν δασμὸν τῆς ὕλης τὴν ὁποίαν κατεργάζονται οἱ χαλκουργοί; Ἰδοὺ τὸ ζήτημα. Μὴ θέλομεν νὰ παίξωμεν μὲ τὰς λέξεις! δὲν ἐννοεῖται χαλκός! ἐννοεῖται λευκοσίδηρος ἢ ἄλλο! Αὐτὰ εἶναι κομπογιανιτισμός, εἶναι ἐμπειρισμὸς ἀνθρώπων κακῆς πίστεως, οἱ ὁποῖοι βεβαίως δὲν δύνανται νὰ εἴπωσιν ὅτι ἵστανται εἰς τὸ ὕψος τῆς περιωπῆς των, ὅταν τοιαῦτα λέγωσιν.

§65Θ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Ἡ ἀναφορὰ ἀπ’ ἀρχῆς μέχρι τέλους ὁμιλεῖ περὶ χαλκοῦ.

§66Θ. ΠΕΤΡΑΛΙΑΣ. Ἀπορῶ πῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶπεν ὅτι εἶναι ἀτελὴς ὁ χαλκός· ὁ χαλκὸς πληρώνει δέκα δραχμάς.

§67Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Εἶναι εἰς πλάκας καὶ εἶναι μπακεταρισμένος καὶ πληρώνει φόρον. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ αὐτοῦ. (Θόρυβος).

§68Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Ἡ Βουλὴ κατὰ τὴν πρωϊνὴν συνεδρίασιν μετεβλήθη ὄχι εἰς ἐκεῖνο τὸ Σῶμα, τὸ ὁποῖον ὠνειροπόλει ὁ λαός, ἀλλὰ εἰς κάτι τι ἄλλο, καὶ δυστυχῶς παρατηρῶ ὅτι ἐξακολουθεῖ καὶ τώρα, διότι καθ’ ἣν στιγμὴν συζητοῦμεν τὰ ἱερώτατα τοῦ λαοῦ, δυστυχῶς παρατηρεῖται εἷς συναγελασμὸς καὶ οὐδὲν πλέον.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι βαρυτάτη ἡ φράσις. Μεταξὺ τῶν Βουλευτῶν εἶσθε καὶ σεῖς.

§70Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Λοιπὸν παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἐφ’ ὅσον ἤθελεν ἔλθει εἰς συνεννόησιν μετὰ τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἂν δύναται ἐν ὀνόματι τῆς Ὑπουργικῆς ἀλληλεγγύης νὰ δηλώσῃ ἂν σκέπτεται ἡ Κυβέρνησις λίαν προσεχῶς, ἢ πότε τέλος πάντων, νὰ μεταρρυθμίσῃ ἐπὶ τὸ ἀνακουφιστικώτερον τὸ δασμολόγιον, διότι εἶναι βαρυτάτη ἡ φορολογία, ἡ ὁποία εἶναι ἐπιβεβλημένη εἰς τὴν ἔντιμον αὐτὴν τάξιν τὴν ἐπαγγελματικήν, τὴν ἐντίμως ἐργαζομένην.

§71Λ. ΚΟΡΟΜΗΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι γνωστὸν ὅτι ὑπάρχει συνεστημένη πρὸ καιροῦ ἐπιτροπὴ πρὸς ἀναθεώρησιν τοῦ δασμολογίου, ἡ ὁποία περιλαμβάνει μεταξὺ τῶν ἄλλων καὶ τὸν Διευθυντὴν τοῦ Χημικοῦ Ἐργαστηρίου ὡς Πρόεδρον αὐτῆς, ἵνα μελετήσῃ ἐπιστημονικῶς τὸ δασμολόγιον καὶ ἴδῃ κατὰ τίνα τρόπον δύναται νὰ μεταρρυθμίσῃ τοῦτο δικαιότερον. Ἡ ἐργασία αὕτη ἀπαιτεῖ χρόνον πολὺν καὶ μελέτην ὅλων τῶν ἀντικειμένων, τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ κανονισθῶσι. Πρόκειται διὰ τῆς μελέτης αὐτῆς νὰ ἀρθῶσι τὰ ἄδικα, τὰ ὁποῖα μέχρι τοῦδε ὑπῆρχον εἰς τὴν φορολογίαν· δὲν εἶναι ἔργον οὔτε μιᾶς ἡμέρας, οὔτε ἑνὸς μηνός. Ἂν θέλετε τὸ δίκαιον πρέπει ν’ ἀφήσητε τὴν ἐπιτροπὴν νὰ ἐργασθῇ. Λέγω πάλιν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπον πρὸ καιροῦ, ὅτι, ὅταν ἡ Κυβέρνησις ἀνέλαβε τὴν ἀρχήν, εὗρε τὴν ἐπιτροπὴν αὐτὴν ἀκόμη μὴ συνελθοῦσαν, ἐνῷ ἔληγε μετὰ ἕνα μῆνα ὁ χρόνος τῆς διαρκείας, καὶ ἐν ἐκ τῶν πρώτων ἔργων, εἰς τὰ ὁποῖα προέβη ἦτο νὰ καλέσῃ αὐτὴν ἵνα ἄρξηται τῶν ἐργασιῶν της. Ὥστε ἡ ἐργασία τοῦ δασμολογίου χωρὶς νὰ ἀμελήσῃ καθόλου ἡ Κυβέρνησις ἐβράδυνεν ἐπὶ ἓν ἔτος σχεδόν, διότι δὲν εἶχε συνέλθει ἡ ἐπιτροπή. Ἐγὼ ἔκαμον τὴν ἐπιτροπὴν νὰ συνέλθῃ· ἐξακολουθεῖ ἡ ἐργασία καὶ βεβαίως τὸ ἀποτέλεσμα θὰ εἶναι νὰ ἀπονεμηθῇ δικαιοσύνη ὑπὲρ τῶν φορολογουμένων.

§72Θ. ΠΕΤΡΑΛΙΑΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀνήγγειλεν ὅτι ὑπάρχει ἐπιτροπή...

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔληξεν ἡ συζήτησις.

§74Ι. ΜΑΜΑΗΣ. Τὸν λόγον.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶσθε ἐγγεγραμμένος, κύριε Μαμάη!

§76Ι. ΜΑΜΑΗΣ. Θὰ ὁμιλήτω περὶ ζητήματος ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐθαλασσοπνίγησαν τὰ πράγματα, ἐνῷ ἐπρόκειτο διὰ τῆς εὐθείας ὁδοῦ νὰ πείσωμεν καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ὅτι δὲν ἔχουσιν οὕτω τὰ πράγματα, ἀλλ’ ὅτι πρόκειται περὶ ἐλαχίστου πράγματος, τὸ ὁποῖον θὰ ἠδύνατο νὰ διορθώσῃ καὶ ἄνευ τῆς ἀναθεωρήσεως τοῦ δασμολογίου, διότι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ λαμβάνουσι τὸν χαλκὸν ὄχι μὲ μεγάλον φόρον. Ἀλλ’ ὁ φόρος αὐτός, ὅσος καὶ ἂν εἶναι, ἐμποδίζει τὸν ἐμπορικὸν συναγωνισμόν, διότι ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ ἔρχονται τὰ σκεύη αὐτά, τὰ ὁποῖα δὲν πληρώνουσι τέλος, ὅπως πληρώνουσι τὰ ἄλλα βιομηχανικὰ προϊόντα τοῦ τόπου μας ἐδῶ. Λοιπὸν πρόκειται περὶ μιᾶς ἐλαχίστης ἐλαττώσεως τοῦ φόρου, περὶ 50–60 λεπτῶν τὴν ὀκᾶν. Εἶναι πολὺ ὀλίγον αὐτὸ τὸ ὁποῖον ζητοῦσιν.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ καταδίκου Π. Κανέλλου αἰτοῦντος Βασιλικὴν χάριτα. Ὁ κ. Γκλαβᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§78Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Πρόκειται περὶ τοῦ Π. Κανέλλου ἐκ Πατρῶν, ὁ ὁποῖος τελευταίως κατεδικάσθη, ἀλλὰ περὶ τοῦ ὁποίου ἡ δικαιοσύνη τῆς πατρίδος ἀπεφάνθη διὰ συστάσεως τοῦ εἰσαγγελέως τῶν ἐν Πάτραις Ἐφετῶν μετὰ τὴν καταδίκην πρὸς ἀπονομὴν Βασιλικῆς χάριτος. Ἀλλ’ ἐκτὸς τοῦ ὅτι συντρέχει ὁ λόγος αὐτός, συντρέχει καὶ ἕτερος, μᾶλλον οὐσιώδης λόγος σπουδαιότερος, λίαν ἀνησυχητικὸς τόσον διὰ τὴν ὑγείαν αὐτοῦ ὅσον διὰ τὴν ὑγείαν τῶν λοιπῶν καταδίκων. Προσεβλήθη ἐκ φυματιώσεως· ἀπεφάνθη ὁ ἰατρὸς ὅτι ὄντως προσεβλήθη. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ συστήσῃ εἰς τὴν Βασιλικὴν χάριν τὸν ἀτυχῆ αὐτὸν κατάδικον, διότι ἐκτὸς τοῦ ὅτι αὐτὸς διατρέχει τὸν κίνδυνον ὅτι θ’ ἀποθάνῃ, εἴτε ἔξω εἴτε ἐντὸς τῶν φυλακῶν εἶναι, τρέχουσι τὸν αὐτὸν κίνδυνον καὶ οἱ λοιποὶ κατάδικοι καὶ φρονῶ ὅτι ἡ πολιτεία ἔχει δικαίωμα νὰ τιμωρῇ ἀλλ’ ὄχι καὶ νὰ ἐκδικῆται, ἀφοῦ βεβαιοῦται κατόπιν τῆς συστάσεως τοῦ εἰσαγγελέως καὶ κατόπιν τῆς γνώμης τοῦ ἰατροῦ, ὅτι πάσχει ἀπὸ φθίσιν καλπάζουσαν. Παρακαλῶ νὰ ὑποβάλητε διάταγμα. Περὶ Π. Κανέλου πρόκειται καὶ ὄχι Κανάλλα ὡς ἀναγράφεται ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει ἐκ λάθους.

§79Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Ἡ μόνη δήλωσις τὴν ὁποίαν ἔχω νὰ κάμω εἶναι ὅτι, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀσθένειαν, τὴν ὁποίαν εἶπεν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτής, ἐκ τῆς ὁποίας βεβαιοῖ ὅτι πάσχει ὁ κατάδικος, θὰ ληφθῇ ἡ προσήκουσα πρόνοια καὶ ὑπὲρ αὐτοῦ καὶ ὑπὲρ ἐκείνων μεθ’ ὧν συνδιαιτᾶται. Αὐτὸ εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἐντὸς τῆς ἡμέρας. Ὅσον ἀφορᾷ ὅμως τὴν ἀπονομὴν Βασιλικῆς χάριτος ...

§80Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Τί νὰ τὸ κάμητε τὸ πτῶμα, κύριε Ὑπουργέ; Ἡ πολιτεία τόσον τερατώδης εἶναι;

§81ΘΡ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Ἂς ἀποθάνῃ εἰς τὸ σπίτι του, ἂν εἶναι πράγματι ἀσθενής.

§82Α. ΚΑΦΕΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγὼ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἀκριβῶς διὰ τὸν δεύτερον λόγον καὶ οὐχὶ ἂν κακῶς κατεδικάσθη. Μόνον διότι πάσχῃ ἐκ φυματιώσεως πρέπει νὰ τύχῃ προστασίας.

§83Θ. ΠΕΤΡΑΛΙΑΣ. Δὲν πρόκειται περὶ ἐγκληματίου κἆν, κύριε Πρόεδρε· πρόκειται περὶ ἀνθρώπου, ὅστις περιεπλάκη εἰς ὑπόθεσιν εἰς τὴν ὁποίαν ἴσως καὶ νὰ μὴ εἶχε γνῶσιν. Κατεδικάσθη ὡς συνεργός. Ἀτυχῶς ὅμως πολὺ ἀτυχεῖς περιστάσεις συνηγόρησαν εἰς τὸ νὰ καταδικασθῇ εἰς πολυετῆ φυλάκισιν, ἂν δὲν ἀπατῶμαι εἰς πενταετίαν. Ὁ ἄνθρωπος πάσχει ἀπὸ καλπάζουσαν φθίσιν, ὡς ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας εἶπεν.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐντὸς ὀλίγου χρόνου ἔπαθεν;

§85ΘΑΝ. ΠΕΤΡΑΛΙΑΣ. Ἦτο ἐμπαθής. Καὶ αὐτὸς δὲν εἶναι ὁ αὐτουργὸς ἀλλὰ συνεργός, ἢ μᾶλλον τὴν ἔπαθεν ἀπὸ κουταμάραν· κατεδικάσθη ὡς συνεργὸς κλοπῆς πραγμάτων ἑνὸς καταστήματος· οἱ κυριώτεροι ἔνοχοι κατεδικάσθησαν. Ἐπατάχθη τὸ ἔγκλημα· αὐτὸς δὲ κατεδικάσθη ἐπὶ ἁπλαῖς ὑπονοίαις ὅτι ἦτο αὐτός· τὸν ἐπῆρε, κατὰ τὸ δὴ λεγόμενον, τὸ ῥεῦμα καὶ κατεδικάσθη εἰς πενταετῆ φυλάκισιν.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ αἰτήσεως τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τοῦ Σωματείου «Ἅγιοι Ἀνάργυροι» περὶ χωρισμοῦ ἐνορίας ὁ κ. Γκλαβᾶς ἔχει τὸν λόγον. (Θορυβώδεις ἀναφωνήσεις θαυμαστικαί: ἆ! ἆ! πάλιν; πάλιν;)

§87Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Δι’ αὐτὸ εἶπον ὅτι εἶναι συναγελασμός, κύριε Πρόεδρε!

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι βαρεῖα ἡ φράσις.

§89Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Τί βαρεῖα; Ἐλησμονήσαμεν τὴν ἀποστολήν μας! Εἶναι περίεργον πρᾶγμα! Ἐγὼ δὲν δύναμαι νὰ τὸ ἐννοήσω. Εἴμεθα Βουλευταί ἢ δὲν εἴμεθα; ἢ εἴμεθα παιδιὰ καὶ παίζομεν τὶς ἀμάδες ἀπέξω καὶ τὸ κλωτσοσκοῦφι; Ἐὰν δὲν εἴμεθα Βουλευταί, ὁ λαὸς θὰ μᾶς σαρώσῃ πάλιν, ἐὰν εἴμεθα θὰ μᾶς στείλῃ πάλιν. Ἐστάλη ἀναφορὰ πρὸς τὴν Βουλήν, διὰ τῆς ὁποίας ζητοῦσι τὴν διαίρεσιν μιᾶς ἐνορίας ἐκεῖ καὶ ἀπετάθημεν, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν, πρὸς τὸν ἅγιον ἐπίσκοπον Πατρῶν. Δυστυχῶς ὅμως ὁ ἅγιος ἐπίσκοπος δὲν ἠθέλησε— δὲν γνωρίζω ἀπὸ ποίου πνεύματος κινούμενος—νὰ διακελεύσῃ τὰ ὀρθά. Ὑπάρχει μία ἐκκλησία λεγομένη «Ἅγιοι Ἀνάργυροι» καὶ εἶμαι καὶ ἐγὼ πρόεδρος τοῦ Συλλόγου ἐκείνου, ὁ ὁποῖος διέπει τὰ τῆς ἐκκλησίας αὐτῆς, αὐτὴ δὲ ἐξαρτᾶται μέχρι τοῦδε οἰκονομικῶς καὶ ἐκκλησιαστικῶς ἀπὸ ἑτέραν ἐκκλησίαν, τὸν ἅγιον Παντοκράτορα. Σημειωτέον δὲ ὅτι ἡ ἐνορία τῶν Ἁγίων Ἀναργύρων περιλαμβάνει 500 ἢ 600 οἰκογενείας, ἀπέχει δὲ πλέον τῶν 20 καὶ 25 λεπτῶν τὸ ἕν ἄκρον ἀπὸ τὸ ἕτερον, διὰ νὰ πηγαίνωσιν εἰς τὸν Παντοκράτορα. Λοιπὸν τὸ κέντρον τῆς ἐνορίας πρέπει νὰ εἶναι οἱ Ἅγιοι Ἀνάργυροι· σημειωτέον δὲ ὅτι δὲν ἔχει νὰ ζημιωθῇ ἡ ἄλλη ἐκκλησία, ὁ Παντοκράτωρ, πρῶτον διότι ἡ ἐκκλησία εἶναι ἀδιαίρετος—ὁ Θεὸς εἶναι εἷς—καὶ δεύτερον διότι οἰκονομικῶς εὑρίσκεται ἐν καλῇ καταστάσει ὁ ἕτερος ναός.

§90Ν. ΞΗΡΟΣ. Οἱ παπάδες;

§91Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Οἱ παπάδες ὅπου καὶ ἂν εὑρίσκωνται θὰ καρπῶνται ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ καρπῶνται, ἀλλὰ λόγῳ τῶν ἐνοριτῶν, οἱ ὁποῖοι καὶ ζητοῦσιν τοῦτο. Θὰ εἶναι καὶ ἀπὸ τὴν πολιτείαν καὶ ἀπὸ τὴν ἐκκλησίαν ὄχι πρᾶγμα ἀγαθὸν νὰ μὴ τοὺς υἱοθετήσῃ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ζητοῦσιν αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι. Λοιπὸν παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἵνα διὰ τοῦ Β. Ἐπιτρόπου τῆς Ἱ. Συνόδου συστήσῃ πρὸς τὴν Ἱ. Σύνοδον —διότι δυστυχῶς μέχρι τοῦδε ὁ ἐπίσκοπός μας δὲν ἠθέλησε νὰ τὸ πραγματώσῃ—νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν δικαίαν πραγματικῶς αἴτησιν ταύτην.

§92ΑΠ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Τὴν διαίρεσιν τῆς ἐνορίας;

§93Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Μάλιστα.

§94ΑΠ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Θὰ γίνῃ αὕτη διὰ τοῦ νόμου· εἶναι ὑποχρεωτικὴ πλέον.

§95Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Τέλος πάντων νὰ σταλῇ νὰ τὴν λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ἡ Σύνοδος καὶ οὕτω πως ἐκδώσῃ τὸ πόρισμα αὐτῆς.

§96Π. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Μετὰ τὰς δηλώσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ εἶναι περιτὸν νὰ λάβω τὸν λόγον.

§97Α. ΚΑΦΕΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Λαμβάνω τὸν λόγον διὰ νὰ ἐνισχύσω τὸν ἀξιότιμον συμπολίτην μου καὶ διὰ νὰ τοῦ ἀποδείξω ὅτι οὐδεμία σατανικὴ ὑστεροβουλία ὑπάρχει, ὅπως εἶπε πρίν· ὅτι κἄποια παρεξήγησις ἐνεφιλοχώρησεν εἰς τὴν ἀνάγνωσιν τῆς ἀναφορᾶς, ὅτι εὑρίσκεται ἐν τῷ δικαίῳ ὁ κ. ἀξιότιμος Βουλευτὴς καὶ ὅτι ὁ Σύλλογος, τοῦ ὁποίου προΐσταται, δικαίως αἰτεῖται τὸν χωρισμὸν τῆς ἐκκλησίας, διότι ἔχει πλέον τῶν 500 ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι ἐκκλησιάζονται ἐκεῖ καὶ δύνανται νὰ ἀποτελέσωσι πράγματι ἰδίαν ἐκκλησίαν αὐθύπαρκτον. Λοιπὸν φρονῶ ὅτι δίκαιον εἶναι νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν τὰ δίκαια τῶν συμπολιτῶν μας, οἱ ὁποῖοι δὲν ζητοῦσι τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ χωρισθῇ καὶ ἐνισχυθῇ ἡ ἐκκλησία αὐτή, ἡ ὁποία ἔχει ἀνάγκην ἀνακαινισμοῦ καὶ τελειοποιήσεως.

§98Θ. ΠΕΤΡΑΛΙΑΣ. Τὸ ζήτημα ὑποθέτω ὅτι ἐξηντλήθη κατόπιν τῶν λεχθέντων.

§99Γ. ΚΑΤΣΙΜΠΙΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἀναφορὰ αὐτὴ εἶναι ὑπὸ πολλῶν ὑπογεγραμμένη; διότι ἐγὼ ἀνήκω ἐκεῖ.

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἔχετε τὸν λόγον. Ἐξακολουθεῖ ὁ κ. Πετραλιᾶς.

§101Θ. ΠΕΤΡΑΛΙΑΣ. Ἕν μόνον σημεῖον θὰ θίξω ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ῥιφθέντας ὑπαινιγμοὺς τοῦ ἀξιοτίμου φίλου μου καὶ ἀγαπητοῦ συναδέλφου κ. Γκλαβᾶ διὰ τὴν διαγωγὴν τοῦ σεβασμιωτάτου Πατρῶν Ἀντωνίου. Λυποῦμαι πολὺ μὴ εὑρεθεὶς πρὸ πέντε ἡμερῶν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ.

§102Δ. ΚΛΑΔΗΣ. Δὲν ἔγινε συζήτησις.

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν πρόκειται περὶ τοῦ ἐπισκόπου.

§104Θ. ΠΕΤΡΑΛΙΑΣ. Ἐν τούτοις ὅμως κατήγγειλε τὸν ἐπίσκοπον Πατρῶν.

§105Δ. ΚΛΑΔΗΣ. Οὐδεὶς ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἀναφέρῃ τὸν ἀρχιερέα.

§106Θ. ΠΕΤΡΑΛΙΑΣ. Μὲ συγχωρεῖτε. Εἶπεν ὅτι ἡγούμενός τις ἐτόλμησε νὰ καταγγείλῃ τὸν ἀρχιερέα, λίαν δὲ ὀρθῶς ὁ πρόεδρος τῆς Βουλῆς ἀπέρριψε τὴν ἀναφορὰν ταύτην ὡς ἀνευλαβῆ. Ἀλλοίμονον, Κύριοι, ἐὰν καθαπτώμεθα τῆς θρησκείας.

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχετε τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς; Ἐπ’ αὐτῆς θὰ ὁμιλήσητε. Τί σχέσιν ἔχουσιν οἱ Ἡγούμενοι;

§108Θ. ΠΕΤΡΑΛΙΑΣ. Ἐπανέρχομαι εἰς τὰ ἐσκαμμένα. Λοιπόν, ἐπαναλαμβάνω, νὰ συστήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐκκλησιαστικῶν νὰ λάβῃ μέριμναν καὶ νὰ φροντίσῃ, διότι πρόκειται περὶ ἄνω τῶν πεντακοσίων οὐχὶ κατοίκων, ὡς λέγει ὁ κ. Γκλαβᾶς, ἀλλὰ πεντακοσίων οἰκογενειῶν. Εἶναι εἰς ἕν μέρος τῆς πόλεως ὅπου δὲν ὑπάρχει οὐδεμία ἄλλη ἐκκλησία πλησίον καὶ ἔχουσιν ἐγκαταλειφθῆ εἰς τὸ ἔλεος τοῦ Κυρίου. Ἀπορῶ πῶς οἱ προπαγανδισταὶ δὲν κατώρθωσαν νὰ δημιουργήσωσι .... Ὀφείλω νὰ συστήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐκκλησιαστικῶν, ἵνα μὴ ἐπανέλθω δριμύτερον.

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Φωτήλας εἶναι ἀπών. Ὁ κ. Ι. Δογάνης ἐπίσης εἶναι ἀπών. Ἡ συζήτησις ἐπερατώθη. Ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς τῶν ὑπογραμματέων καὶ γραφέων τοῦ Πρωτοδικείου τῆς εἰσαγγελίας Μεσολογγίου, περὶ ὑπαγωγῆς εἰς τὸ ἄρθρον 88 τοῦ Συντάγματος.

§110Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν ἔχει οὐδένα λόγον ἡ συζήτησις.

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. Ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου Λαμίας, περὶ πληρώσεως κενῶν θέσεων δικαστῶν, τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ν. Ξηρός.

§112Ν. ΞΗΡΟΣ. Ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν σοβαρῶς τὴν αἴτησιν τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου Λαμίας, διότι τὸ Πρωτοδικεῖον Λαμίας, τὸ ὁποῖον εἶναι ἓν ἐκ τῶν πρωτευόντων ἐπαρχιακῶν δικαστηρίων ὑπὸ ἔποψιν ὕλης, ἔχει ἀνάγκην νὰ συμπληρωθῇ, διότι, ὡς ἐκ τῆς μεταθέσεως τοῦ δικαστοῦ Κοντοπούλου εἰς τὸ Πρωτοδικεῖον Ἀθηνῶν, τῆς ἀπασχολήσεως ἑτέρου Πρωτοδίκου εἰς τὸ Στρατολογικὸν Γραφεῖον καὶ ἑτέρου δικαστοῦ ὡς ἀνακριτοῦ, ἀπέμεινε τὸ δικαστήριον μὲ δύο δικαστάς, μὲ τὸν πρόεδρον καὶ μὲ ἕνα δικαστήν, οἱ ὁποῖοι κατὰ φυσικὸν λόγον δὲν δύνανται νὰ ἐπαρκέσωσι παρ’ ὅλην τὴν φιλοπονίαν των, διότι λαμβάνουσι τετράκις τῆς ἑβδομάδος μέρος εἰς τὸ Κακουργιοδικεῖον καὶ δὶς εἰς τὸ Πλημμελειοδικεῖον, ἡ δὲ πολιτικὴ ἐργασία εἶναι πάρα πολλὴ καὶ σοβαρά. Θὰ παρακαλέσω προσέτι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ἐπειδὴ καὶ τὸ πινάκιον τῶν ποινικῶν ὑποθέσεων εἶναι πάρα πολὺ βεβαρημένον, ἐὰν ἦτο δυνατὸν ἐκ τοῦ Πρωτοδικείου Ναυπλίου, εἰς τὸ ὁποῖον ἔχει συμπληρωθῆ ὁ ἀριθμὸς τῶν δικαστῶν καὶ ἐλάχισται ὑποθέσεις ὑπάρχουσιν, ὡς ἐκ τοῦ χωρισμοῦ τοῦ Πρωτοδικείου Κορίνθου, νὰ ζητήσῃ τὴν ἀπόσπασιν ἐξ αὐτοῦ δύο ἢ τριῶν δικαστῶν, εἴτε ἐξ ἄλλου δικαστηρίου εἰς τὸ ὁποῖον εἶναι ἀρκετὸς ἀριθμὸς δικαστῶν, καὶ νὰ τοὺς ἀποστείλῃ εἰς τὸ Πρωτοδικεῖον Λαμίας ὅπου χηρεύουσιν αἱ θέσεις καὶ αἱ ἐργασίαι εἰσὶ πολλαί. Εἶναι ἀνάγκη ἐπιτακτικὴ νὰ συμπληρωθῇ τὸ δικαστήριον.

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Τσιριμῶκος ἔχει τὸν λόγον.

§114Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Πιστεύω, ὅτι ἀπεχώρησε καὶ ἕτερος ἐκ τῶν ἐκεῖ δικαστῶν καὶ δι’ αὐτὸ ἰδιαιτέρως συνιστῶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ἀφοῦ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὸ ψήφισμα τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου Λαμίας, νὰ κάμῃ ὅ,τι εἶναι δυνατόν, ὅπως θεραπεύσῃ τὰ παράπονα τῶν ἐκεῖ κυρίων δικηγόρων.

§115Σ. ΣΟΜΜΑΡΙΠΑΣ. Καὶ πρὸ τοῦ ὑποβληθέντος ψηφίσματος εἶχον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ὅπως θεραπεύσῃ τὰ παράπονα τῶν δικηγόρων Λαμίας. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ὑπεσχέθη τότε, ὅτι θέλει θεραπεύσει αὐτά, ἀλλὰ μέχρι σήμερον δὲν ἐγένετο τίποτε. Ὁ εἷς ἐκ τῶν δικαστῶν ἀπεχώρησεν, ὁ ἕτερος εἶναι ἀπησχολημένος μὲ τὰ στρατολογικὰ τὸ δὲ πινάκιον ἔχει ἐπιβαρυνθῆ πάρα πολύ. Δι’ αὐτὸ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ὅπως σπεύσῃ καὶ συμπληρώσῃ τὸ δικαστήριον.

§116Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Τὰ παράπονα τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου, τὰ ὁποῖα διετύπωσαν οἱ κύριοι Βουλευταί, εἶναι βάσιμα, ὅπως εἶναι βάσιμα καὶ τὰ παράπονα τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου Λαμίας. Εἰς τὸ νομοσχέδιον περὶ δικαστικῶν ὑπαλλήλων, τὸ ὁποῖον ἐψηφίσθη εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν, μεταρρυθμίζονται διατάξεις τινὲς τοῦ ὑπάρχοντος νόμου, διὰ τῶν ὁποίων μεταρρυθμίσεων θὰ καταστῇ δυνατὸς ὁ προβιβασμὸς ἐμμίσθων παρέδρων εἰς Πρωτοδίκας, καὶ Πρωτοδικῶν εἰς Προέδρους Πρωτοδικείου, καὶ Προέδρων Πρωτοδικῶν εἰς Ἐφέτας. Ὑποθέτω, ὅτι μετ’ ὀλίγας ἡμέρας θὰ ἔχωμεν νέαν νομοθεσίαν διὰ τῆς ὁποίας θὰ συμπληρωθῶσιν ὅλα τὰ κενά.

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν καταδίκων Ρίου τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Α. Καφετζόπουλος.

§118Α. ΚΑΦΕΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ διαγραφῇ.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διαγράφεται.

§120Π. ΒΟΥΡΛΟΥΜΗΣ. Κατὰ τὴν τελευταίαν ἐπίσκεψίν σας, κ. Ὑπουργὲ τῆς Δικαιοσύνης, εἰς τὰς φυλακὰς Ρίου θὰ ἀντελήφθητε, ὑποθέτω, τὰ παράπονα τῶν καταδίκων Ῥίου, τὰ σχετιζόμενα πρὸς τὴν διαγωγὴν τοῦ ὀψοπώλου. Δὲν γνωρίζω, ἐὰν τὰ εἰς τρεῖς σελίδας ἐκτιθέμενα εἶναι ἀληθῆ· ἐὰν εἶναι ἀληθῆ, τότε οἱ κατάδικοι ἐκεῖνοι, οἱ κεκλεισμένοι ἐντὸς τῆς τρώγλης αὐτῆς, δὲν λαμβάνουσι τὴν κατάλληλον τροφήν. Θὰ σᾶς παρακαλέσω, κ. Ὑπουργέ, νὰ λάβητε πρόνοιαν.

§121Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὀφείλω νὰ καταστήσω γνωστὸν εἰς τὴν Βουλὴν τὸ ἀκόλουθον. Ὅτι ἀπὸ τοῦ παρελθόντος Δεκεμβρίου, πρὶν ὑποβληθῇ ἡ ἀναφορὰ διὰ τὸ ὀψοπωλεῖον Ῥίου, εἶχον ἀναγνώσει εἰς ἐφημερίδα τῶν Πατρῶν παράπονα τοιαῦτα, ἐκεῖθεν δὲ λαβὼν ἀφορμὴν διέταξα νὰ ἐνεργηθῶσιν ἀνακρίσεις διὰ νὰ βεβαιωθῶ, ἐὰν ἔχωνται ἀληθείας τὰ παράπονα αὐτῶν. Δυστυχῶς τὸ συμπέρασμα τῆς ἀνακρίσεως ὑπῆρξε καταφατικόν, διότι ἐβεβαιώθη, ὅτι τὰ παράπονα τῶν καταδίκων ἦσαν ἀκριβῆ καὶ ἐζήτησα νὰ ἐπιτύχω διόρθωσιν τοῦ πράγματος. Ἐζήτησα τὸ συμβόλαιον, τὸ ὁποῖον εἶχεν ὁ ὀψοπώλης μετὰ τοῦ δημοσίου, παρετήρησα δέ, ὅτι ὑπῆρχον τοιοῦτοι ὅροι, οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦσι τρόπον τινὰ διδασκαλίαν πρὸς τὸν ὀψοπώλην διὰ νὰ καταπιέζῃ τοὺς καταδίκους καὶ νὰ εἰσπράττῃ χρήματα χωρὶς νὰ δίδῃ λόγον εἰς οὐδένα. Ἐννοεῖται, ὅτι τοιαύτη σύμβασις ἐξήγειρε τὴν ἀγανάκτησίν μου. Ἡ σύμβασις αὐτὴ ἐγένετο πρὸ τῆς ἐμῆς Ὑπουργίας, κατὰ τινα δὲ νόμον εἰδικόν, τὰ ἔσοδα ἐξ ἐνοικιάσεως τοῦ ὀψοπωλείου τῶν φυλακῶν τῶν φρουρίων διατίθενται ὑπὲρ τοῦ ἀπομαχικοῦ ταμείου. Παρέστησα ὅπου δεῖ τὸ ἀνώμαλον τοῦ πράγματος καὶ τὴν ἀνάγκην νὰ καταργηθῇ μία τοιαύτη σύμβασις, ἡ ὁποία ἐνέχει τὰ σπέρματα τῆς ἐκβιάσεως τῶν καταδίκων πρὸς ὄφελος τοῦ ὀψοπώλου, ὅστις πάλιν ὑπέρογκον καταβάλλει μίσθωμα. Πρὸ δύο ἡμερῶν νέον ἔγγραφον ἀπηύθυνα καὶ συνέστησα ἰδιαιτέρως τὸ πρᾶγμα εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ἐλπίζω δὲ νὰ καταλυθῇ ἡ σύμβασις. Ὑπάρχει σκέψις νὰ μὴ γίνῃ πλέον νέα ἐνοικίασις, ἀλλὰ νὰ ἀφεθῇ ἐλευθέρα ἡ εἰσαγωγὴ τῶν τροφίμων ὑπὸ τὴν ἐπίβλεψιν τῶν ἐκεῖ ἀρχῶν.

§122Θ. ΠΕΤΡΑΛΙΑΣ. Δὲν δύναμαι παρὰ νὰ συγχαρῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης ὄχι μόνον διὰ τὴν φροντίδα, ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν ἀνάγνωσιν ὄχι μόνον τῶν Ἀθηναϊκῶν, ἀλλὰ καὶ τῶν ἐπαρχιακῶν ἐφημερίδων, ἐνῷ ἕτεροι προκάτοχοί του οὔτε τὰς ἑλληνικὰς ἐφημερίδας, κατὰ τὴν ἐποχὴν τῆς σκοτεινοτάτης φαυλοκρατίας, ἀνεγίνωσκον. Ἐκαυχῶντο μάλιστα ὅτι δὲν ἀνεγίνωσκον οὔτε ἑλληνικὰς ἐφημερίδας.

§123Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Ἔχουσιν ὑποβληθῆ πλεῖσται ὅσαι ἀναφοραὶ καπνοεργατῶν διαφόρων σωματείων διαφόρων πόλεων. Ἐπειδὴ ἡ ὥρα ἔχει παρέλθει καὶ εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ μὴ φθάσωμεν εἰς τὴν ὑπ’ ἀριθμὸν 29 ἀναφορὰν τῶν καπνοεργατῶν Σύρου, παρακαλῶ νὰ προταχθῇ αὕτη καὶ νὰ προκληθῇ δήλωσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ὑποσχεθέντος πρὸ δύο μηνῶν, ὅτι θὰ ὑποβάλῃ νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου θὰ φορολογοῦνται τὰ μηχανοποίητα σιγαρέτα.

§124Γ. ΚΑΤΣΙΜΠΙΡΗΣ. Ἐκ μέρους τῶν ἁπανταχοῦ καπνεργατῶν τῆς Ἑλλάδος ἔχουσιν ὑποβληθῆ τοιαῦται αἰτήσεις, πρέπει δὲ νὰ γίνῃ μία συζήτησις, διότι κοινὸς πόθος ὅλων ἡμῶν εἶναι ἡ βελτίωσις αὐτῶν.

§125Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Μάλιστα. Ἀλλὰ πρὸ παντὸς πρέπει νὰ προηγηθῶσιν αἱ δηλώσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ἐὰν θὰ φορολογηθῶσι τὰ μηχανοποίητα σιγαρέτα.

§126Λ. ΚΟΡΟΜΗΛΑΣ. (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Γενομένου λόγου τότε περὶ τῶν μηχανοποιήτων σιγαρέτων εἶπον, ὅτι θὰ ὑποβάλω νομοσχέδιον· πρέπει ὅμως νὰ συναινέσῃ καὶ ὁ ἔλεγχος, διότι νέα φορολογία, ἔχουσα τὸν τύπον τῆς καταναλώσεως, εἶναι φορολογία νέα τοῦ καπνοῦ. Ἐλπίζω, ὅπως κατὰ τὰς ἀρχὰς τῆς ἑπομένης ἑβδομάδος, ὑποβάλω νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον θὰ ἱκανοποιῇ κάπως τοὺς πόθους ἐκείνων.

§127Θ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Ὅσον ἀφορᾷ διὰ τὸ σιγαρόχαρτον;

§128Λ. ΚΟΡΟΜΗΛΑΣ. Θὰ ληφθῇ πρόνοια. Οἱ ἐργάται ὑπελόγιζον τὸ σιγαρόχαρτον εἰς μῆκος, τὸ ὁποῖον δὲν εἶχε καὶ τὸ ἀπαιτούμενον πλάτος. Θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν, ἐὰν συναινῇ, νὰ ψηφισθῇ εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν τὸ νομοσχέδιον περὶ δανείου μετὰ μεσημβρίαν, πρὸ τῶν ἐπερωτήσεων.

§129ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν, συναινεῖ νὰ ἔλθῃ τὸ ἀπόγευμα πρῶτον εἰς συζήτησιν τὸ ζήτημα τοῦ δανείου;

§131ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§132ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§133Σ. ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐζητήσαμεν τὸν λόγον, οἱ συνάδελφοί μου καὶ ἐγώ, ἔχοντες ὑπ’ ὄψιν μας τελευταίαν δήλωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς 27 Μαρτίου, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶπεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀπεφάσισε νὰ φορολογήσῃ τὰς σιγαροποιητικὰς μηχανὰς κατὰ τρόπον ὠφέλιμον καὶ διὰ τοὺς ἐργάτας τῶν χειροποιήτων σιγαρέττων καὶ διὰ τὸ Δημόσιον Ταμεῖον. Ἐπ’ αὐτῆς τῆς δηλώσεως λαβόντες ἀφορμὴν ἐκ τῶν τηλεγραφικῶν ἀναφορῶν ὅλων τῶν πόλεων τῆς Ἑλλάδος ὅπου ὑπάρχουσιν ἐργοστάσια, ἐζητήσαμεν τὸν λόγον. Ἐπειδὴ τὸ ζήτημα εἶναι σπουδαιότατον καὶ δὲν λύεται ἐκ τοῦ προχείρου θὰ παρακαλέσω, ἐὰν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συζητηθῇ τοῦτο ἀμέσως, ὅπως πρέπει, νὰ ἀναβληθῇ διὰ τὴν προσεχῆ συνεδρίασιν, διὰ νὰ ἔλθωσιν οἱ συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι ἐζήτησαν τὸν λόγον καὶ νὰ ἀνατάμωμεν τὸ ζήτημα. Εἶναι πρέπον νὰ ἀναβληθῇ, διὰ νὰ φωτισθῇ ἡ Βουλὴ καὶ ὁ κ. Ὑπουργός.

§134Λ. ΚΟΡΟΜΗΛΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Διατὶ νὰ γίνῃ δὶς ἡ συζήτησις; Τώρα, ἂν θέλετε ἠμπορεῖτε νὰ λάβητε τὸν λόγον.

§135Σ. ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ. Πρόκειται περὶ δύο χωριστῶν θεμάτων· περὶ ἐλαττώσεως τοῦ ποσοῦ τοῦ παρεχομένου σιγαροχάρτου διὰ τὴν βιομηχανίαν τῶν μηχανοποιήτων σιγαρέττων, καὶ περὶ φορολογίας τῶν μηχανοποιήτων σιγαρέττων δι’ εἰδικοῦ προσθέτου φόρου καταναλώσεως. Τὸ πρῶτον εἶναι διοικητικῆς πρωτοβουλίας καὶ ἔπρεπε νὰ ἔχῃ λυθῆ ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἤδη. Τὸ δεύτερον ἔχει ἀνάγκην εὐρυτάτης συζητήσεως καὶ μακρᾶς ἐρεύνης. Διὰ τοῦτο θὰ ἐπιφυλαχθῶμεν νὰ τὸ συζητήσωμεν.

§136Γ. ΚΑΤΣΙΜΠΙΡΗΣ. Καλὸν εἶναι, κ. Πρόεδρε, νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις μέχρι τῆς στιγμῆς, κατὰ τὴν ὁποίαν, ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ προσαγάγῃ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς μέτρα, τὰ ὁποῖα ὄντως θὰ ἀνταποκρίνωνται εἰς τοὺς πόθους τοῦ ἐργατικοῦ κόσμου καὶ τῶν καπνοπωλῶν. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ Βουλὴ νὰ ἐκβιάσῃ τὴν συζήτησιν πρὶν ἢ ἑτοιμάσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν τὰ νομοσχέδιά του, διότι ὄντως εἶναι σοβαρώτατον τὸ ζήτημα καὶ οἱ ἐργάται καὶ ἡ Βουλὴ καὶ οἱ ἐργοστασιάρχαι καὶ οἱ καπνοπῶλαι θέλουν νὰ γίνῃ τι, τὸ ὁποῖον νὰ φέρῃ τὴν ἰσότητα, διότι εἶναι ὄντως πρόοδος εἰς ἕνα τόπον ἡ εἰσαγωγὴ μηχανημάτων...

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὕτως εἰσέρχεσθε εἰς τὴν οὐσίαν, δὲν συζητεῖτε ἐπὶ τῆς ἀναβολῆς, κύριε Βουλευτά.

§138Γ. ΚΑΤΣΙΜΠΙΡΗΣ. ..... ἀλλ’ ἡ πρόοδος πρέπει νὰ συμβαδίζῃ συμφώνως πρὸς τὰς κοινωνικὰς ἀνάγκας τὰς ὁποίας ἡ Πολιτεία πρέπει σπουδαίως νὰ ὑπολογίζῃ. Διὰ ταῦτα ἔχομεν πεποίθησιν ἡμεῖς, οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν ἐργατικῶν σωματείων, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ἐξαιρετικῶς δὲ ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν.....

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνω ὅτι συζητεῖτε ἐπὶ τῆς οὐσίας· περιμείνατε τότε ὅταν ἔλθῃ ἡ συζήτησις τῆς οὐσίας.

§140Γ. ΚΑΤΣΙΜΠΙΡΗΣ. Νὰ ὁρισθῇ τότε ἡμέρα, ἵνα ἡ Βουλὴ εἶναι προπαρεσκευασμένη καὶ μελετήσῃ τὸ ζήτημα.

§141Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Διὰ νὰ ὁρισθῇ ἡμέρα πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἐπερώτησις.

§142Γ. ΚΑΤΣΙΜΠΙΡΗΣ. Παρακαλοῦμεν λοιπόν, εἰ δυνατόν, καὶ συνιστῶμεν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ συντάμῃ τὴν ὑποβολὴν τοῦ νομοσχεδίου, διότι εἶναι γνωστὸν ὅτι ὅλοι οἱ καπνοπῶλαι, οἱ ἰδιοκτῆται καὶ μιᾶς ἔστω σιγαροποιητικῆς μηχανῆς, καὶ ὅλοι οἱ ἐργάται, ζητοῦν τὴν πρόταξιν τοῦ νομοσχεδίου καὶ διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ὑποβάλῃ τὸ νομοσχέδιον.

§143Θ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐδήλωσεν ὅτι ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν θὰ ὑποβάλῃ σχετικὸν νομοσχέδιον. Δὲν γνωρίζομεν κατὰ πόσον τὸ νομοσχέδιον ἀνταποκρίνεται καὶ πρὸς τὰς δηλώσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, τὰς γενομένας προγενεστέρως, καὶ τοὺς πόθους τῶν ἐργατῶν· ἀπέναντι ὅμως τῶν δηλώσεων τοῦ κ. Ὑπουργοῦ μοὶ φαίνεται, ὅτι ἐπιβάλλεται ἡ σημερινὴ ἀναβολὴ τῆς συζητήσεως τῆς ἀναφορᾶς διὰ δέκα ἡμέρας, μέχρι τῆς ἐρχομένης Δευτέρας.

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συναινεῖ ἡ Βουλὴ νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις μέχρι τῆς ὑποβολῆς τοῦ νομοσχεδίου;

§145ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§147ΕΜ. ΜΠΕΝΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Γεωργίας). Λαμβάνω τὴν τιμήν, κύριοι Βουλευταί, νὰ ὑποβάλω τὰ ἑξῆς νομοσχέδια: 1) Περὶ συστάσεως ἐν τῷ Κράτει, νομαρχιακῶν κτηνιατρικῶν περιφερειῶν, καὶ διορισμοῦ νομοκτηνιάτρου. 2) Περὶ ἱδρύσεως ἐν Ἀθήναις, κτηνιατρικοῦ μικροβιολογικοῦ ἐργαστηρίου. 3) Περὶ μετακλήσεως ἀλλοδαπῶν γεωπόνων καὶ δασολόγων. 4) Περὶ ἀποστολῆς εἰς Ἑσπερίαν, ὑποτρόφων τῆς Κυβερνήσεως πρὸς σπουδὴν τῆς Δασολογίας. 5) Περὶ ὑλοτομίας ἢ συλλογῆς καὶ φορολογίας τῶν καυσοξύλων. 6) Περὶ κατωτέρου προσωπικοῦ τῆς ὑπηρεσίας τῶν δασῶν. 7) Περὶ τῆς ἐξελέγξεως τῶν αἰτήσεων ἀδείας μεταλλευτικῶν ἐρευνῶν, τῶν στηριζομένων εἰς τὰ πρὸ τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου ΓΦΚΔʹ (ὑπ’ ἀριθ. 3524) «περὶ μεταλλείων» ὑποβεβλημένας αἰτήσεις παραχωρήσεως μεταλλείων. (Χειροκροτήματα). (Ὄρα Παράρτημα Β. Ἀναθ. Βουλῆς Τεῦχος Αʹ).

§148Α. ΣΚΙΑΔΑΡΕΣΗΣ. Καὶ τὰ ἐργατικά, κ. Ὑπουργέ;

§149ΕΜ. ΜΠΕΝΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Θὰ ὑποβάλωμεν τὸ περὶ σχολῆς καὶ μετὰ ταῦτα, θὰ εἶναι τὰ ἐργατικά.

§150Γ. ΣΧΙΝΑΣ. Τὸ περὶ κανονισμοῦ τῶν σχέσεων τῶν καλλιεργητῶν πρὸς τοὺς ἰδιοκτήτας ἐν Θεσσαλίᾳ, δὲν θὰ τὸ ὑποβάλητε;

§151ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Βουρβούρων, περὶ ἱδρύσεως σχολείων, τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Γρηγορίου.

§152Θ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Συνίστημι ἐνθέρμως, τὴν ἀναφορὰν ταύτην, πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Παιδείας καὶ παρακαλῶ αὐτὸν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ μελετήσῃ ἐπισταμένως ταύτην, διότι τότε θὰ ἀναγνωρίσῃ τὴν σπουδαιότητα τῆς αἰτήσεως τοῦ λαμπροῦ αὐτοῦ χωρίου, τῶν Βουρβούρων. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ θὰ παρακαλέσω αὐτόν, ὅπως εἰ δυνατὸν φέρῃ νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου νὰ καταργῆται ὁ πολυτελὴς καὶ ἑνιαῖος τύπος τῆς ἀνεγέρσεως διδακτηρίων, ὁ ὁποῖος εἶνε ἴσως τὸ μόνον ἐμπόδιον τὸ ὁποῖον παρακωλύει τὴν ἵδρυσιν τῶν ἐκπαιδευτηρίων, τῶν ὁποίων τόσην μεγάλην ἀνάγκην ἔχει τὸ Κράτος.

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ καταδίκου Παπαμικρούλη τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Πετρομανιάτης.

§154Α. ΠΕΤΡΟΜΑΝΙΑΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, οὐσιαστικῶς φαίνεται ὅτι ἔχει δίκαιον ὁ κατάδικος αὐτός. Κατηγορεῖτο μετὰ τριῶν ἄλλων καὶ κατεδικάσθη εἰς φυλάκισιν τριῶν ἐτῶν. Οἱ συγκατηγορούμενοί του ἔκαμον ἀνακοπὴν καὶ κατεδικάσθησαν εἰς ἕξ μῆνας. Καὶ αὐτὸς ἤγειρε τοιαύτην, ἀλλὰ δὲν ἐπαρουσιάσθη κατὰ τὴν συζήτησιν, λόγῳ εὐλόγου κωλύματος, καὶ ἡ ἀνακοπή του δὲν ἐγένετο δεκτή. Ἐποιήσατο καὶ δευτέραν ἀνακοπὴν καὶ ἐνῷ, μέχρι τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, ἐγίνοντο δεκταὶ αἱ δεύτεραι ἀνακοπαί, ἡ ἀνακοπὴ αὐτοῦ ἀπερρίφθη κατὰ πλειονοψηφίαν. Ἤδη ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν γνωρίζω τί θὰ κάμῃ, διότι εἶναι πρὸ ἀποφάσεως ὁριστικῆς καὶ τελεσιδίκου. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ παρακαλέσω εἶναι, ἐπειδὴ οὐσιαστικῶς φαίνεται ὅτι ἔχει δίκαιον, νὰ συστήσῃ εἰς τὴν Α. Μεγαλειότητα, ὅπως δοθῇ χάρις εἰς αὐτὸν χάριν τῆς Δικαιοσύνης καὶ τῆς Φιλανθρωπίας.

§155Α. ΠΕΡΡΩΤΗΣ. Τὸ αὐτὸ θὰ παρεκάλουν καὶ ἐγώ, κ. Πρόεδρε. Βεβαίως πρόκειται περὶ πλημμελοῦς διατυπώσεως, διότι δὲν συντρέχει λόγος περὶ ἀναθεωρήσεως· ἀλλ’ ἐπειδὴ κατ’ οὐσίαν ἔχει δίκαιον ὁ ἄνθρωπος, καλὸν θὰ ἦτο νὰ συστηθῇ ἡ ἀπονομὴ χάριτος.

§156Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἐμελέτησα τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν. Πράγματι ὁ κατάδικος οὗτος εἶχεν ἀσκήσει ἀνακοπήν, ἡ ὁποία ὅμως ἀπερρίφθη ἐξ ὑπαιτιότητος αὐτοῦ μὴ μεριμνήσαντος ἐγκαίρως νὰ καταβάλῃ τὸ προσῆκον παράβολον. Τὸ δικαστήριον εὑρίσκετο ἐν ἀπολύτῳ τάξει, ἀπορρῖψαν τὴν ἀνακοπὴν διὰ τὴν ἔλλειψιν αὐτήν. Ἐν τούτοις τὸ γεγονὸς εἶναι ὅτι κατεδικάσθη εἰς μεγάλην ποινὴν κατ’ ἀντίθεσιν πρὸς τοὺς συγκατηγορουμένους του οἱ ὁποῖοι κατεδικάσθησαν εἰς μικροτέραν ποινήν, καὶ ἠθέλησα νὰ ἐξακριβώσω μήπως ἦτο δυνατὴ διόρθωσίς τις. Τηλεγραφικῶς ἐζήτησα πληροφορίας καὶ ἔλαβον τοιαύτας. Ἐκ τούτων ὅμως προκύπτει, ὅτι, ὡς ἔχουσι τὰ πράγματα, ἀδικία τις δὲν ἐγένετο, διότι οὗτος εἶχεν ὑποπέσει καὶ εἰς ἄλλα ἀδικήματα. Στρατιώτης ὤν, εἶχε καταδικασθῆ εἰς ἑνὸς ἔτους φυλάκισιν ὡς λιποτάκτης· ἐπίσης εἶχε καταδικασθῆ καὶ εἰς τρίμηνον φυλάκισιν δι’ ἄλλην πρᾶξιν, διὰ τὴν ὁποίαν ἐδικάσθη, καὶ οὕτω ἔφερεν ἐπὶ τῆς ῥαχεώς του τὰς δύο ταύτας ποινάς. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν τελευταίαν, τὴν ἐρήμην ἐπιβληθεῖσαν, ἀφοῦ οὕτως ἔχουσι τὰ πράγματα, παρήγγειλα τὸν εἰσαγγελέα, ἐὰν συντρέχουσιν οἱ ὅροι τῆς συγχωνεύσεως, νὰ συγχωνευθῇ ἡ ποινὴ ἐκείνη, ὥστε καὶ ἀδίκως, ἂν ὑποτεθῇ ὅτι ἐπεβλήθη αὕτη νὰ μὴ εἶναι εἰς βάρος του. Ἤδη αὐτὸς εὑρίσκεται εἰς τὰς φυλακὰς, ὄχι ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῆς τῆς ποινῆς, τῆς ἐρήμην ἐπιβληθείσης, ἀλλὰ τῶν ἄλλων ποινῶν διὰ τὰς ὁποίας εὑρίσκεται ἐν ἀπολύτῳ τάξει πρὸς τὴν δικονομίαν, ἀλλ’ οὐχὶ πρὸς τὸν ποινικὸν νόμον.

§157Α. ΠΕΡΡΩΤΗΣ. Ἔχει πλέον τοῦ ἔτους εἰς τὰς φυλακάς.

§158Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς εἶπον ὅτι ὡς λιποτάκτης εἶχε καταδικασθῆ εἰς ἑνὸς ἔτους φυλάκισιν, καὶ δι’ ἄλλην πρᾶξιν εἰς τρεῖς μῆνας· ὥστε ἡ φυλάκισις αὐτοῦ ἐξακολουθεῖ.

§159ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἀναφορᾶς γονέων Ἀρσακειάδων ἐκ Πατρῶν, ὅπως αἱ ἐξετάσεις γίνωσιν ἐκεῖ· τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Πετραλιᾶς.

§160Θ. ΠΕΤΡΑΛΙΑΣ. Πρόκειται περὶ προσφιλεστάτων ὄντων, γενικῆς πτώσεως αὐτὴν τὴν φορὰν καὶ ὄχι δοτικῆς, διότι πρόκειται περὶ Ἀρσακειάδων. (Ἱλαρότης). Λοιπὸν ὀφείλω νὰ ἐκφράσω τὰς θερμοτάτας εὐχαριστίας τῶν γονέων Πατρῶν πρὸς τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως, διὰ τὴν ταχίστην ἄρσιν τῆς γενομένης σκέψεως, ὅπως αἱ Ἀρσακειάδες ἐξετασθῶσιν ἐδῶ καὶ μὴ μεταβῇ ἐπιτοπίως ἡ ἐξεταστικὴ ἐπιτροπή. Καὶ πάλιν συγχαίρω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως διότι ἐξεπλήρωσε τοὺς πόθους τῶν προσφιλῶν τούτων ὄντων. Αὐτὰ εἶχον νὰ εἴπω. Λέγω καὶ πάλιν γενικῆς καὶ ὄχι δοτικῆς πτώσεως, προκειμένου περὶ Ἀρσακειάδων (Ἱλαρότης).

§161ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς τῶν καραγωγέων Βόλου ὁ κ. Ἀποστολίδης.

§162Π. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν εἶναι τόσον πολυάσχολος βεβαίως, ὥστε δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μεριμνήσῃ περὶ αἰτημάτων τὰ ὁποῖα ἐξαρτῶνται μὲν ἐκ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ ὑπουργείου του, ἀλλ’ ὁπωσδήποτε θεωροῦνται ὡς μὴ ἀπαιτοῦντα τὴν ταχεῖαν αὐτῶν διεκπεραίωσιν. Μεταξὺ τῶν αἰτημάτων αὐτῶν εἶναι καὶ ἡ βελτίωσις τῶν οἰκοδομημάτων τῶν χρησιμευόντων ὡς τελωνεῖα. Πρὸ ἡμερῶν ἐγένετο λόγος ἐνταῦθα περὶ τοῦ τελωνείου Πειραιῶς, καὶ ὅλοι ἠκούσαμεν τὰς ἐλλείψεις καὶ τὰς δυσχερείας τὰς ὁποίας ἀπαντῶσιν οἱ ἐκτελωνίζοντες ἐμπορεύματα ἐν Πειραιεῖ. Μετὰ λύπης δύναμαι νὰ εἴπω ὅτι αἱ αὐταὶ δυσχέρειαι, ἂν μὴ χείρονες, ἀπαντῶσιν ἐν τῷ τελωνείῳ Βόλου. Ἀρκεῖ νὰ ἀναφέρω ὅτι τὸ τελωνεῖον αὐτό, τὸ ὁποῖον παρελάβομεν ἀπὸ τῆς Τουρκικῆς Διοικήσεως, ἐξακολουθεῖ νὰ μένῃ τὸ αὐτό, καὶ ὁσάκις μεταβαίνω ἐκεῖ διὰ τὴν ἐργασίαν μου βλέπω ἀκόμη τὰ αὐτὰ κλεῖθρα τὰ ὁποῖα ἦσαν ἐπὶ Τουρκοκρατίας. Ἐγένοντο μερικαὶ προσθῆκαι καὶ ἐγένοντο εἰς βάρος τοῦ λιμενικοῦ ταμείου, ἐνῷ ὑπάρχει νόμος ῥητὸς ὅπως τὰ χρήματα τοῦ λιμενικοῦ ταμείου μὴ δαπανῶνται δι’ ἄλλα ἔργα πλὴν τῶν λιμενικῶν· μόλον τοῦτο τὸ δημόσιον εὗρε τρόπον νὰ δαπανῶνται καὶ διὰ τὸ τελωνεῖον. Ἀλλὰ καὶ οὕτως αἱ βελτιώσεις ἐγένοντο ἀνεπαρκεῖς. Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὁ ὁποῖος λόγῳ τοῦ βίου του τοῦ τε ἰδιωτικοῦ καὶ τοῦ δημοσίου, εἶδε πολλά, εἶναι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζῃ ὅτι σήμερον εἰς τὰ τελωνεῖα, τὸ κυριώτερον τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἔχωσι ταῦτα εἶναι αἱ σιδηροδρομικαὶ γραμμαί, αἱ ὁποῖαι φέρουσι τὰ ἐμπορεύματα εἰς τὰς διαφόρους ἀποθήκας, συγχρόνως δὲ καὶ τὰ βαροῦλκα, ὥστε τὰ ἐμπορεύματα νὰ φορτώνωνται καὶ ἐκφορτώνωνται: ἄνευ κινδύνου πτώσεως εἴτε ἐν τῇ ξηρᾷ εἴτε ἐν τῇ θαλάσσῃ. Δυστυχῶς βαροῦλκα τοιαῦτα δὲν ὑπάρχουσι, καὶ ἡ ὑπάρχουσα ἀταξία ἠνάγκασε τοὺς ἐμπόρους τοῦ Βόλου νὰ ἔλθουν εἰς συμφωνίαν, δι’ ἑνὸς εἴδους ἐργολαβίας, πρός τινα ἐκεῖ, ὁ ὁποῖος νὰ ἀναλάβῃ τὴν ἐκφόρτωσιν καὶ τὴν μεταφορὰν τῶν διαφόρων ἐμπορευμάτων εἰς τὸ τελωνεῖον ἐπὶ ὡρισμένῳ τιμήματι. Ὁ ἐργολάβος οὗτος, εἰς τὸν ὁποῖον ἡ ἐπιχείρησις αὕτη ἤρχισε νὰ δίδῃ σπουδαῖα ποσά, ἐπέβαλε καὶ τὴν ὑπηρεσίαν του, δηλ.: πᾶς ὁ ἐκτελωνίζων ἐμπορεύματα εἶναι ὑποχρεωμένος διὰ τῶν ἁμαξίων τοῦ ἐργολάβου αὐτοῦ νὰ τὰ μεταφέρῃ ἐκ τοῦ τελωνείου, εἰς τὰς ἀποθήκας τῶν ἐμπόρων ἢ τὸν Σιδηροδρομικὸν Σταθμόν, καὶ οὕτω οἱ ἄλλοι καραγωγεῖς ἔμειναν ἄνευ ἐργασίας. Τοῦτο ἐδικαιολογήθη κατόπιν ὑπὸ τῶν ἀξιοτίμων ἐμπόρων τοῦ Βόλου, ὑποστηριξάντων ὅτι τὸ κέρδος αὐτό, τὸ ἐκ τῆς ἐργασίας τῆς ἀποβιβάσεως καὶ ἐπιβιβάσεως καθὼς καὶ τῆς ἀποστολῆς τῶν ἐμπορευμάτων εἰς τὰς ἀποθήκας, θὰ χρησιμεύῃ ὡς βοήθημα ὑπὲρ τῆς ἐμπορικῆς σχολῆς. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι οὐδεὶς λόγος δικαιολογεῖ τὴν τοιαύτην φορολογίαν ἐπὶ ἐμπορευμάτων, οὔτε οἱ διάφοροι ἐπαγγελματίαι πρέπει νὰ ἀποκλεισθῶσιν ἀπὸ τῆς ἐλευθέρας ἐνασκήσεως τοῦ ἐπαγγέλματός των, λόγῳ τοῦ ὅτι τὰ χρήματα ταῦτα, τὰ ἐκ τοῦ ἀποκλεισμοῦ των προερχόμενα, χρησιμεύουσι διὰ τὴν ἐμπορικὴν σχολήν. Κατὰ συνέπειαν, παρακαλῶ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ὅπως ἀναθέσῃ εἰς τὸν τελώνην Βόλου ἢ εἰς ἄλλον κατάλληλον ὅπως γίνῃ μία μελέτη ἐπὶ τοῦ τελωνείου Βόλου πρὸς συμπλήρωσιν, διότι τὸ τελωνεῖον Βόλου τὸ ὁποῖον ἄλλοτε εἶχεν εἰσπράξεις 600,000 ἤδη ἔχει 5,000,000 δραχμῶν, αἱ εἰσπράξεις δὲ αὗται εἶναι ἱκαναὶ νὰ φιλοτιμήσωσι τὴν κυβέρνησιν νὰ λάβῃ πρόνοιαν περὶ τακτοποιήσεως τῆς ὑπηρεσίας αὐτοῦ, καὶ τοιουτοτρόπως καὶ οἱ καραγωγεῖς αὐτοὶ νὰ ἔχουν τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἐκτελοῦν τὸ ἔργον των.

§163Γ. ΤΣΑΞΙΡΗΣ. Νομίζω ὅτι ἁγιώτατον εἶναι τὸ πρόσχημα τὸ ὁποῖον δίδει ὁ ἐμπορικὸς σύλλογος Βόλου· ἐν τούτοις νομίζω ὅτι ὁ σκοπὸς δὲν ἁγιάζει τὰ μέσα. Δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ καθιερωθῇ ὡρισμένον μονοπώλιον ἐπὶ βλάβῃ ἄλλων ἐπαγγελματιῶν, ἄνευ εἰδικοῦ νόμου. Δὲν δύναμαι δὲ καὶ ἐγὼ παρὰ νὰ συστήσω, μετὰ τοῦ ἀξιοτίμου προλαλήσαντος καὶ νὰ παρακαλέσω τὸν κύριον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως μεριμνήσῃ περὶ τῆς λήψεως τῶν μέτρων ἐκείνων τὰ ὁποῖα ἐσύστησεν ὁ προλαλήσας, καὶ τὰ ὁποῖα εἶναι ἀναγκαιότατα.

§164ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἀναφορᾶς Ἑλλήνων ἐκ Tihorets-Kaja τῆς Ρωσσίας, διαμαρτυρομένων διότι κατὰ τὴν ἑορτὴν τοῦ Βασιλέως δὲν τοῖς ἐπετράπη ἡ ὕψωσις τῆς Ἑλληνικῆς σημαίας. Ὁ κ. Χαριτᾶτος. Ἀπών. Διαγράφεται· Ἐπὶ ἀναφορᾶς ὑπαξιωματικῶν τοῦ Ναυτικοῦ ζητούντων σύνταξιν. Ὁ κ. Γκίνης.

§165ΓΚΙΝΗΣ. Παρακαλῶ ν’ ἀναβληθῇ διότι δὲν εἶναι παρὼν ὁ κ. Ὑπουργός.

§166ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων τοῦ δήμου Φελλίας παραπονουμένων κατὰ τῆς δασονομικῆς ὑπηρεσίας. Ὁ κ. Φικιώρης.

§167Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν παρερμηνεύουσα τοὺς νόμους περὶ ὑλοτομίας, κατατυραννεῖ τοὺς χωρικούς. Δι’ ὅλων τῶν μέχρι τοῦδε νόμων περὶ ὑλοτομίας ἐξῃρέθησαν, οὐ μόνον τοῦ φόρου ἀλλὰ καὶ αὐτῆς τῆς ἀδείας ὑλοτομήσεως, δένδρα κείμενα ἐν κήποις καὶ ἀμπέλοις· παραδόξως ὅμως ἡ ὑπηρεσία παρερμηνεύουσα ὅλως αὐθαιρέτως τὸν νόμον τοῦτον, ὅπως ἀφήσῃ ἀτελῆ τὴν ὑλοτομίαν τῶν εἰς κήπους καὶ ἀμπέλους εὑρισκομένων δένδρων, ἀπαιτεῖ βεβαίωσιν ὅτι τὰ δένδρα εἶναι ἐντὸς λαχανοκήπων. Ποῦ εὗρε τὴν ἑρμηνείαν αὐτήν, ὅτι κήπους ἐννοεῖ ὁ νόμος τοὺς λαχανοκήπους, δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω. Κήπους ἐννοεῖ ὁ νόμος πᾶσαν περιοχὴν καλλιεργουμένην πρὸς φύτευσιν ἢ πρὸς παραγωγὴν ὄχι μόνον κηπουρικῶν εἰδῶν ἀλλὰ καὶ παντὸς ὀπωροφόρου ἢ μὴ δένδρου. Πλὴν τούτου ἀπαιτεῖ βεβαίωσιν ὅτι οἱ κῆποι οὗτοι εἶναι περιπεφραγμένοι, καὶ μάλιστα διὰ τοίχου· τοῦτο οὐδαμοῦ τοῦ νόμου ἀπαντᾷ καὶ ἐν τούτοις τὰ ὄργανα τῆς δασικῆς ὑπηρεσίας ἐπιμένουν εἰς τὴν ἑρμηνείαν αὐτήν. Πρὸς τούτοις ἐπιμένουν νὰ ὑπάρχῃ βεβαίωσις ὅτι ὁ λαχανόκηπος εἶναι πλησίον τῶν πόλεων καὶ κωμοπόλεων. Τοιουτοτρόπως ὑποκατεστάθησαν εἰς νομοθέτας καθ’ ὁλοκληρίαν διὰ τῆς τοιαύτης ἑρμηνείας. Ἐκτὸς τούτου, κατὰ τοὺς ἰσχύοντας διὰ τὴν ὑλοτομίαν νόμους, τὰ καυσόξυλα δὲν ὑπάγονται εἰς φορολογίαν πλὴν εἰς ὡρισμένας περιστάσεις, ὡς ὅταν μεταφέρωνται πρὸς πώλησιν ἐκτὸς τοῦ οἰκείου δασαρχείου ἢ ὅταν πωλῶνται εἰς ἐργοστάσια ὡς καύσιμος ὕλη. Καὶ ἐνταῦθα οἱ δασικοὶ ὑπάλληλοι θέλουν νὰ φορολογήσουν ὅλα τὰ καυσόξυλα ἀνεξαιρέτως, ἐνῷ ῥητῶς οἱ νόμοι ὁρίζουν ὅτι ὅταν συλλέγωνται καὶ μεταφέρωνται ξύλα, χαμαὶ κείμενοι ξηροὶ κλάδοι καὶ δένδρα κτλ. πρὸς οἰκιακὴν χρῆσιν δὲν ὑπάγονται εἰς φορολογίαν. Οὕτως οἱ κάτοικοι τοῦ δήμου Φελλίας πιέζονται φοβερὰ ἀπὸ τοὺς δασονόμους καὶ δασοχωροφύλακας, διότι ἐν τῷ δήμῳ ἐκείνῳ ὑπάρχουν πολλὰ ὀπωροφόρα δένδρα εἰς κήπους, ὅπως ὁ νόμος ἐννοεῖ τοὺς κήπους, διότι κῆπος εἶναι ἔκτασις γῆς ὁ ὁποῖος σκάπτεται καὶ καλλιεργεῖται πρὸς φύτευσιν καὶ παραγωγὴν δένδρων οἱωνδήποτε. Γίνεται, τοιαύτη καταπίεσις ἐκεῖ, ὥστε δὲν θὰ πιστεύσητε, ὅτι μεταξὺ τῶν αἰτίων τῆς μεταναστεύσεως εἶναι καὶ ἡ καταπίεσις αὕτη, διότι δὲν δύνανται οἱ χωρικοὶ νὰ ξυλευθῶσιν ἢ νὰ κόψωσιν ἓν δένδρον ἀπὸ τὸ κτῆμά των. Δι’ αὐτὸ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως λαμβάνων ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀναφορὰν ταύτην τῶν δημοτῶν Φελλίας, συστήσῃ εἰς τὰ ὄργανα τῆς δασικῆς ὑπηρεσίας νὰ παύσωσι τοῦ λοιποῦ, παρερμηνεύοντα τὸν νόμον, νὰ πιέζωσι τοὺς πολίτας, διότι εἶναι πολὺ ἄδικον. Καὶ ἂν ἔτι δὲν ὑπῆρχε νόμος περὶ τῆς ἀτελείας ταύτης, ἤθελον παρακαλέσει νὰ ψηφισθῇ περὶ αὐτῆς νόμος. Ὑπάρχει δὲ καὶ ἐγκύκλιος τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν ἀπὸ τοῦ 1896, δι’ ἧς δίδεται ἑρμηνεία ὅτι ἀπαλλάσσονται πάσης φορολογίας καὶ τὰ ἐξ ἀγρίων δένδρων προερχόμενα δι’ οἰκιακὴν χρῆσιν καυσόξυλα, ἀλλὰ τὰ ὄργανα τῆς δασικῆς ὑπηρεσίας λησμονήσαντα τὴν ἐγκύκλιον αὐτὴν τοῦ 1896 ἐξακολουθοῦσι νὰ τυραννῶσι τοὺς χωρικούς.

§168Λ. ΚΟΡΟΜΗΛΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Θὰ μελετήσω τὸ ζήτημα.

§169ΝΙΚ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τοῦ ἀξιοτίμου ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ὑπουργοῦ, ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς τῶν συμπολιτῶν μου κατοίκων τοῦ δήμου Φελλίας τῆς ἐπαρχίας Λακεδαίμονος, καθόσον οὗτοι ἐκ τῆς παρερμηνείας, τοῦ νόμου περὶ δασῶν, ἥτις γίνεται ὑπὸ τοῦ κ. Δασάρχου καὶ τῶν ὑπαλλήλων τούτου, ὑφίστανται τοιαύτας πιέσεις ὥστε συγκινεῖται πᾶς τις ἀναγινώσκων τὴν μακράν των ἀναφορὰν δι’ ὧν περιγράφουσι ταῦτα. Καὶ ἐλάχιστα τῶν ἐν αὐτῇ ἀναφερομένων ἂν εἶναι ἀληθῆ, δικαιολογοῦσιν ἀρκούντως τὴν ἐπέμβασιν τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ. Οὐδεὶς ἀξιοῖ, ὅτι δὲν πρέπει νὰ προστατευθῶσι τὰ δάση, ἀλλὰ καὶ οὐδεὶς δύναται ν’ ἀρνηθῇ ὅτι δὲν πρέπει νὰ καταπιέζωνται οἱ πολῖται διὰ παρερμηνείας τοῦ νόμου, ὡς ἐπὶ τοῦ προκειμένου συμβαίνει. Ἐν τῇ ὑπὸ συζήτησιν μακροσκελεῖ ἀναφορᾷ, κ. Ὑπουργέ, θὰ ἀναγνώσητε πῶς ἑρμηνεύεται ὁ νόμος διὰ τὰ ἐν αὐτῇ ζητήματα καὶ ἰδίᾳ εἰς τὸν χαρακτηρισμὸν τῶν κήπων. Καὶ ἵνα πεισθῆτε, ὅτι παρερμηνεύεται ὁ νόμος γνωρίζω ὑμῖν, ὅτι τὴν 1 Αὐγούστου 1909 τὸ τότε ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον, εἶχεν ἐκδώσει ἐγκύκλιον ἑρμηνευτικὴν τῆς λέξεως κῆπος, καὶ κατὰ ταύτην, «κῆπος εἶναι τόπος κατὰ τὸ μᾶλλον ἢ ἧττον μικρᾶς ἐκτάσεως προωρισμένος πρὸς καλλιέργειαν φυτῶν καὶ ὀπωροφόρων δένδρων καὶ ἰδίως λαχανικῶν, ἀσχέτως ἂν οὗτος κεῖται ἐντὸς ἢ ἐκτὸς πόλεων καὶ χωρίων». Ἐπειδὴ δὲ ὁ κῆπος συμπίπτει ἐνίοτε μὲ τὸ περιβόλιον πρὸς ἀληθῆ χαρακτηρισμὸν δέον νὰ γίνεται αὐτοψία καὶ ἐκ ταύτης νὰ κανονίζηται ἂν εἶναι κῆπος ἢ περιβόλιον. Ἐνῷ οὕτω χαρακτηρίζεται ὁ κῆπος, ὁ ἐν τῷ δήμῳ Φελλίας δασάρχης χαρακτηρίζει, ὡς κήπους μόνον τοὺς λαχανοκήπους τοὺς κειμένους ἐντὸς τῶν χωρίων, κατὰ τὴν ἀναφορὰν τῶν κατοίκων, τοὺς δὲ μὴ τοιούτους ὑπάγει εἰς τὴν κλάσιν τῶν ἰδιοκτήτων δασῶν, οἱ δὲ κύριοι τούτων πληρώνουσι τὸ ½ τοῦ φόρου, ὅπερ εἶναι ἄδικον. Καὶ ἂν μὲν τὴν αὐτοψίαν ἐξετέλει ἀξιωματικός, εἶμαι βέβαιος ὅτι δὲν θὰ ἐγίνετο παρερμηνεία, ἀλλὰ τοῦτο δὲν γίνεται διότι ταύτην ἐκτελοῦσι χωροφύλακες, οἱ ὁποῖοι ὑποπίπτουσιν εἰς σφάλματα ἐξ ἐσφαλμένης ἀντιλήψεως καὶ οὐχὶ ἐξ ἄλλων λόγων, καὶ διὰ τοῦτο τὰ δίκαια παράπονα τῶν κατοίκων. Παρακαλῶ ὅθεν τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ὑπουργὸν νὰ μελετήσῃ τὴν ἀναφορὰν τῶν συμπολιτῶν μου καὶ προσέλθῃ αὐτὸς ἀρωγός, διότι αἱ πιέσεις εἶναι τοιαῦται, ὥστε ἐκφράζονται μὲ πόνον πρωτοφανῆ καὶ ὡς κατάδικοι ὁδηγούμενοι εἰς τὴν λαιμητόμον. Αἱ λέξεις τῆς ἀναφορᾶς «νὰ σωθῶμεν ἀπὸ τὴν δασικὴν ὑπηρεσίαν» εἶναι πλέον ἢ χαρακτηριστικαὶ τῶν ὅσων ὑφίστανται.

§170ΕΜ. ΜΠΕΝΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Θὰ ἐξετάσω σοβαρῶς τὸ ζήτημα, κ. Βουλευτά, καὶ βεβαιωθῆτε ὅτι θὰ προστατεύσω τοὺς συμπολίτας ὑμῶν· ἀλλὰ παρακαλῶ νὰ μοὶ δώσητε τὴν ἣν ἐπικαλεῖσθε ἐγκύκλιον.

§171ΝΙΚ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Δὲν ἦτο δυνατόν, ἢ τοιαύτην ἀπάντησιν νὰ δώσῃ ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργός, διὸ καὶ τὸν εὐχαριστῶ ἐξ ὀνόματος τῶν συμπολιτῶν μου. Δυστυχῶς ὅμως δὲν δύναμαι νὰ δώσω αὐτῷ τὴν ἐγκύκλιον, διότι τοιαύτην δὲν ἔχω ἐν πρωτοτύπῳ, ἀλλ’ ἐν ἀντιγράφῳ ληφθέντι ἀπὸ τὸ ὑπὸ τὴν διεύθυνσίν του Ὑπουργεῖον, ὅπερ ἓν καὶ μόνον ἀντίτυπον ἔχει, εὑρισκόμενον εἰς τὸ γραφεῖον τοῦ ἀρίστου ὑπαλλήλου κ. Σπηλιοπούλου.

§172ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις, ἵνα ἐπαναληφθῇ μετὰ μεσημβρίαν. Μετὰ τὴν διακοπήν. (Ὥρα 4 50′ μ.μ.) (Τὴν ἕδραν τοῦ Προέδρου καταλαμβάνει ὁ ἀντιπρόεδρος κ. Θ. Πέρρος):

§173ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ συνεδρίασις. Ὁ κ. Γραμματεὺς παρακαλεῖται νὰ ἀναγνώσῃ τὰ Πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ Πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§174ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀποφάσει τῆς Βουλῆς ληφθείσῃ τὴν πρωίαν, πρῶτον ἀντικείμενον εἶναι ἡ γʹ. συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐγκρίσεως προσθέτου συμβάσεως μετὰ τῶν Τραπεζῶν καὶ Τραπεζιτῶν, οἵτινες ὑπέγραψαν τὴν ἀπὸ 3]16 Ἰουλίου 1910 σύμβασιν περὶ προκαταβολῆς 40 ἑκατομμυρίων δραχμῶν χρυσῶν καὶ δανείου 150 ἑκατομμυρίων». Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§175Λ. ΚΟΡΟΜΗΛΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὑποβάλλω τροπολογίας εἰς τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον. Μετὰ τὸ «ἐάν», εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς δευτέρας παραγράφου τοῦ ἄρθρου πρώτου, προστίθεται «καθ’ οἱονδήποτε τρόπον» καὶ οὕτω ἡ φράσις ἔχει ὡς ἑξῆς «ἐὰν καθ’ οἱονδήποτε τρόπον μὴ γίνῃ χρῆσις τῆς αἱρέσεως διὰ τὸ ὅλον τοῦ δανείου μέχρι τῆς 31 Δεκεμβρίου 1911 παρατείνεται τὸ ἐπὶ τοῦ ὑπολοίπου τοῦ δανείου δικαίωμα αἱρέσεως μέχρι τοῦ χρόνου καθ’ ὃν τὸ Κράτος ἤθελε λάβει ἀνάγκην τούτων». Τοῦτο τὸ «καθ’ οἱονδήποτε τρόπον» περιλαμβάνει τὸ δικαίωμα τῆς Κυβερνήσεως ἵνα αὐτὴ ἐμποδίσῃ τὴν αἵρεσιν.

§176ΣΤ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐὰν δηλαδὴ ἡ Κυβέρνησις δηλώσῃ ὅτι δὲν ἔχει ἀνάγκην δὲν ἔχουσιν οὐδὲν δικαίωμα.

§177Λ. ΚΟΡΟΜΗΛΑΣ. Πρὸς τούτοις προστίθεται δευτέρα παράγραφος ἡ ἑξῆς· «ἐν ᾗ περιπτώσει ἡ Κυβέρνησις ἤθελεν ἐν τῷ μέλλοντι κρίνει πρόσφορον νὰ ἀκυρώσῃ ὁριστικῶς τὸ ὅλον ἢ μέρος τοῦ μὴ ἐκδοθησομένου ἐντὸς τοῦ ἔτους 1911 τμήματος τοῦ δανείου, καταργεῖται τὸ ἐπ’ αὐτοῦ δικαίωμα αἱρέσεως τοῦ ἑτέρου τῶν συμβαλλομένων μερῶν, τῆς Κυβερνήσεως δυναμένης νὰ ὑποσχεθῇ ὅτι θὰ ἀποταθῇ κατὰ προτίμησιν εἰς αὐτό, ἐὰν ἐντὸς δύο ἐτῶν ἀπὸ τῆς ἀκυρώσεως ἤθελε λάβει τὸ κράτος ἀνάγκην δανείου ἐξωτερικοῦ». Τοῦτο δὲ εἶναι διὰ δύο ἔτη, δηλαδὴ περίπου θὰ λείψῃ τὸ δικαίωμα τοῦτο ἕξ μῆνας μετὰ τὸ δικαίωμα τὸ ὁποῖον εἶχον πρὶν οἱ ἀνάδοχοι. Βλέπετε ὅτι ὄχι μόνον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον προεῖπον χθὲς θὰ κερδίσωμεν, ἀλλὰ καί τι πλέον, διότι Κυβέρνησις λαμβάνει τὸ δικαίωμα ἵνα ἀκυρώσῃ τὸ δάνειον, ἐὰν συνάψῃ νέον ἐξωτερικὸν δάνειον ὑπὸ καλλιτέρους ὅρους. Πλὴν τούτου προστίθεται ἐν τέλει τοῦ ἄρθρου 2 «Ἐπιτρέπεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἐὰν ἤθελε κρίνει τοῦτο σκόπιμον, νὰ προβῇ εἰς τὴν ἔκδοσιν τοῦ δανείου τῶν 150 ἑκατομμυρίων καὶ ἄνευ παρεμβάσεως τῆς Διεθνοῦς Οἰκονομικῆς Ἐπιτροπῆς». Τοῦτο τὸ δικαίωμα εἶχε πάντως ἡ Κυβέρνησις· ἀλλὰ καλλίτερον εἶνε νὰ λεχθῇ ῥητῶς. Ἐν τέλει τίθεται ὅτι «ἡ ἰσχὺς τοῦ παρόντος νόμου ἄρχεται ἅμα τῇ ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως δημοσιεύσει». (Ψηφίζεται εἶτα τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον εἰς γʹ ἀνάγνωσιν).

§178ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἐπερωτήσεων Ὁ κ. Π. Καραπᾶνος ἔχει τὸν λόγον.

§179Π. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐν τῷ τύπῳ, κύριε Πρόεδρε, ἀνεκινήθη ζήτημα θίγον τὴν ἀξιοπρέπειαν τῆς Γερμανικῆς Ἀρχαιολογικῆς σχολῆς, ἱδρύματος τὸ ὁποῖον ὁμολογουμένως ὑφίστας ὑπηρεσίας προσφέρει εἰς τὰς ἀρχαιολογικὰ ἐν γένει ἐρεύνας παρ’ ἡμῖν, ἰδίως δὲ τὸ πρόσωπον τοῦ διευθυντοῦ τῆς Ἀρχαιολογικῆς Γερμανικῆς σχολῆς κυρίου Δαῖρπφελδ, τοῦ διαπρεποῦς ἀρχαιολόγου. Ἐρρίφθησαν ὑπαινιγμοὶ ὅτι ἐν ταῖς ἀποσκευαῖς τοῦ κ. Δαῖρπφελδ, εὑρέθησαν ἀρχαιότητες. Τὸ ζήτημα ὁμολογουμένως ὁ τύπος τὸ διεπραγματεύθη ἐπὶ σειρὰν ἡμερῶν καὶ ἤρξατο λαμβάνον μορφὴν ἀνώμαλον, ἂν ὄχι μορφὴν σκανδάλου. Διὰ τοῦτο ἐνόμισα ὅτι ἐπεβάλλετο ν’ ἀπευθύνω ἐπερώτησιν πρὸς τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως καὶ ζητήσω παρ’ αὐτοῦ ἐπισήμους πληροφορίας περὶ τοῦ τί ἀκριβῶς συμβαίνει ἐπὶ τῆς προκειμένης ὑποθέσεως. Ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶχε τὴν καλωσύνην ν’ ἀπαντήσῃ, ἀλλὰ θὰ ἐπεθύμουν καὶ προφορικῶς ν’ ἀπαντήσῃ ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεώς μου, ὅπως ἀποδοθῇ τὸ δίκαιον ὅπου δεῖ.

§180Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Ἐπισήμως ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει γνῶσιν περὶ καταχρήσεως ἢ ἀποκρύψεως ἀρχαίων ἐκ μέρους τοῦ διευθυντοῦ τῆς Γερμανικῆς σχολῆς κ. Δαῖρπφελδ, διότι οὐδεμία αἰτίασις ὑπὸ ἀρχῆς οἱασδήποτε ἐγένετο ἐν τῷ Ὑπουργείῳ πρὸς τοῦτο. Ἀλλὰ τὸ ἀρχαιολογικὸν συμβούλιον παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ ἀσχοληθὲν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῇ διαταγῇ μου, ἀπεφάνθη ὁμοψήφως ὅτι οὐδεμία ὑπόνοια ὑπάρχει περὶ τοῦ κ. Δαῖρπφελδ, σχετικῶς πρὸς τὰς περιέργως κυκλοφορησάσας φήμας. Ἡ περὶ κ. Δαῖρπφελδ, ἄλλως τε γνώμη τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ὑπερτέρα πάσης τοιαύτης.

§181Β. ΜΙΧΑΛΕΑΣ. Ἐγγράφως εἶχον ὑποβάλει ἐπερώτησιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως εὐαρεστηθῇ νὰ καταθέσῃ ὅλα τὰ σχετικὰ ἔγγραφα τῆς δίκης τῆς λαβούσης χώραν ἐν Ἀμερικῇ μεταξὺ τῶν ἀμερικανικῶν ἀρχῶν καὶ τῆς ὑπερωκεανίου Ἑλληνικῆς ἑταιρείας· ἐν τούτοις ταῦτα δὲν κατετέθησαν.

§182Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Ἔχετε δίκαιον, θὰ κατατεθῶσιν.

§183Β. ΜΙΧΑΛΕΑΣ. Ὥστε δὲν λαμβάνω τὸν λόγον. Ἀναμένω.

§184ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χρυσοστάλης «περὶ τοῦ ἱερομονάχου Ἀμβροσίου Δήμου.»

§185Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Τὸ ἐρώτημα, ὅπερ ὑπέβαλον πρὸς τὸν ἔντιμον ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως κ. Ὑπουργὸν πρὸ τριῶν ὁλοκλήρων μηνῶν, καὶ ἐφ’ οὗ στεροῦμαι εἰσέτι ἀπαντήσεώς του, ἀφορᾷ ὑπόθεσιν μεγάλης σημασίας, ὄχι τόσον ἴσως διὰ τὸ πρόσωπον τὸ ἀποτελοῦν τὸ θῦμα τῆς ὑποθέσεως ταύτης, ὅσον διὰ τὴν ἀγριότητα καὶ τὰ σκάνδαλα, ἅτινα ἐγκλείει ἡ ἀντιχριστιανικὴ καὶ μοχθηρὰ καὶ πλήρης καλογηρικῶν παθῶν ὑπόθεσις αὕτη. Ἰδοὺ πῶς ἔχει ἡ ὑπόθεσις αὕτη· ὁ συμπολίτης μου ἱερομόναχος καὶ ἱεροδιάκονος, ὁ ὁποῖος πολὺς ὡς ἐκ τῶν παθημάτων του καταστάς, Ἀμβρόσιος Δῆμος, πρὸ 15 ἐτῶν ἐκάρη μοναχὸς ἐν τῇ μονῇ τῆς Χίου. Ἐκεῖθεν ἔλαβεν ἀπολυτήριον μοναχοῦ ὑπογεγραμμένον ὑπὸ τοῦ ἡγουμενοσυμβουλίου καὶ προσεπικεκυρωμένον νομίμως, δυνάμει τοῦ ὁποίου ἐγκατεστάθη εἰς τὴν ἐν Εὐβοίᾳ μονὴν Μακρυνόρης. Ἐκεῖθεν πάλιν, ἐπειδὴ ἤθελε ν’ ἀναπτύξῃ τὰς θεολογικάς του γνώσεις, ἐζήτησε θέσιν παρά τινι μονῇ πλησίον τῶν Ἀθηνῶν καὶ λαβὼν ἀπολυτήριον ὑπογεγραμμένον ὑπὸ τοῦ ἡγουμενοσυμβουλίου τῆς μονῆς ἐκείνης, κεκυρωμένον ὑπὸ τοῦ ἀρχιεπισκόπου Χαλκίδος, κατετάγη δυνάμει αὐτοῦ ὡς μοναχὸς εἰς τὴν ἐνταῦθα ἱερὰν μονὴν Πετράκη. Ἐν τῇ καταβιώσει του ὅμως παρὰ τῇ μονῇ ταύτῃ περιῆλθον εἰς τὴν ἀντίληψίν του πολλὰ σκάνδαλα διαπραττόμενα εἰς βάρος τῆς μονῆς αὐτῆς. Ἔβλεπεν οὗτος ὅτι ἡ διοικοῦσα τὴν μονὴν ἐκείνην ἐπιτροπή, τὸ ἡγουμενοσυμβούλιον, ἔβαινε κατὰ κρημνῶν καὶ διῴκει κατὰ τὸ «ἐμβᾶτε σκύλοι ἀλέστε καὶ ἀλεστικὰ μὴ δίδεται». Προετίμησε τότε, ἀντὶ νὰ παρίσταται ὡς ἁπλοῦς θεατὴς τῶν τελουμένων ἀτασθαλιῶν εἰς βάρος τῆς μονῆς, προὐτίμησε νὰ λάβῃ ἐνεργὸν μέρος πρὸς κατάπαυσιν αὐτῶν, νὰ καυτηριάσῃ αὐτὰς διὰ τοῦ τύπου, ἐνθαρρυνόμενος πρὸς τοῦτο καὶ ὑπὸ τῶν περισσοτέρων μοναχῶν τῆς μονῆς ἐκείνης, ὑπὸ τὴν ἐνθάρρυνσιν δ’ αὐτῶν τῶν μοναχῶν ἐνθουσιασθεὶς ὁ καλὸς αὐτὸς μοναχός, καθὸ ἔχων οὕτω ἐπικούρους πρὸς τὸ ἔργον του καὶ αὐτοὺς οἵτινες ὡς ἐγγραμματώτεροι αὐτοῦ τὸν ἐνεθάρρυναν, ἀπεφάσισε νὰ πρωτοστατήσῃ εἰς τὴν ἀνόρθωσιν τῶν κακῶς βαινόντων πραγμάτων τῆς Μονῆς. Αὐτὸς τότε, μὲ τὸ θάρρος τούτων, ἐνθουσιᾷ πολὺ πλειότερον καὶ ἡ ἄδολος καὶ χριστιανικωτάτη καρδία πάλλει ἐξ ἐνθουσιασμοῦ εὐγενοῦς. Βλέπει ὅτι αὐτός, δύναται νὰ περισώσῃ τὴν κατασπαταλωμένην περιουσίαν τῆς μονῆς καί, χωρὶς κἂν νὰ ἀναλογισθῇ ὅτι εἷς ἁπλοῦς ἱερομόναχος μικρὸς αὐτός, βάλλων ἐναντίον ἰσχυρῶν ἡγουμένων καὶ ἄλλων ὑψηλῶν ἐν ἀξιώματι πολιτικῶν καὶ κληρικῶν προσώπων θὰ κατασυνετρίβετο καὶ μάλιστα εἰς τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ὅπου τὸ δίκαιον κατὰ κανόνα πλέον ἀνῆκε τοῖς ἰσχυροτέροις, ἀναλαμβάνει ἀγῶνα. Ἁρπάζει τὴν πέναν καὶ διατριβογραφεῖ ἐν ἐφημερίσι καὶ ὑπομνήματα συντάσσει, καὶ σκάνδαλα ἐπὶ σκανδάλων εἰς βάρος τῆς Μονῆς Πετράκη διαπραττόμενα εἰς φῶς φέρει. Ἀλλ’ ἀκριβῶς ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ταύτης ἄρχονται τὰ βάσανα τοῦ νέου αὐτοῦ Σεβάχ–θαλασσινοῦ, διότι μαίνεται πλέον τὸ ἡγουμενοσυμβούλιον τῆς μονῆς ἐναντίον τοῦ προεπτοῦς αὐτοῦ μοναχίσκου καὶ ἡ Ἱερὰ σύνοδος, ὡς ἄλλη Ἡρωδιὰς, τὴν κεφαλὴν ἐπὶ πίνακι ἐζήτει τοῦ μοναχοῦ αὐτοῦ, τοῦ ὁποίου καὶ τὴν διαγραφὴν ἀπὸ τοῦ μοναχικοῦ κλήρου τὸ ἡγουμενοσυμβούλιον προέτεινε καὶ ἡ Ἱερὰ σύνοδος ἐνέκρινεν ἀνεξελέγκτως καὶ ἐναντίον παντὸς νόμου καὶ τῶν ἱερῶν κανόνων τῆς Ἐκκλησίας.

§186Λ. ΜΠΕΛΛΟΣ. Πρὸ πόσου καιροῦ.

§187Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Πρὸ ὀκταετίας. Καὶ χωρὶς κἂν νὰ κοινοποιήσωσι τὴν ἐκ τῆς Μονῆς διαγραφήν του, μίαν μαύρην πρωίαν ἐπέταξαν τὸν φιλελεύθερον καὶ φιλόχριστον Ἀμβρόσιον, ἐκ τοῦ ἐν τῇ Μονῇ Πετράκη κελίου του, ἔξω εἰς τὰς ὁδοὺς ὡσὰν ἀδέσποτον κῦνα. Μὴ ἀρκεσθεῖσα εἰς τὴν τιμωρίαν αὐτὴν ἡ Ἱερὰ Σύνοδος καὶ ἀπὸ καλογηρικοῦ μίσους ἐμπνεομένη, μίσους ἀνταξίου τῆς ἐποχῆς τῆς ἱερᾶς ἐξετάσεως, ἐπέβαλεν εἰς τὸν Ἀμβρόσιον καθαίρεσιν, ἐκ τοῦ ἱεροδιακόνου ἀξιώματος, καὶ δεκαπενταετῆ ἐξορίαν· καὶ ἐπειδὴ μεθ’ ὅλα ταῦτα ὁ Ἀμβρόσιος ἐξηκολούθει νὰ κεραυνοβολῇ διὰ τοῦ τύπου τὰ σκάνδαλα τῆς Μονῆς καὶ τὰς παρανομίας τῆς Μητροπόλεως κατηγορήθη τότε ὡς θέλων δῆθεν νὰ δολοφονήσῃ τὸν Σεβ. Μητροπολίτην.

§188Χ. ΠΕΤΡΕΑΣ. Τίνες πράξεις τῷ ἀπεδόθησαν.

§189Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Ὅτι κατήγγειλε τὰς ἀτασθαλίας, αἱ ὁποῖαι συνέβαινον ἐν τῇ μονῇ, ὅτι προσέβαλε τῆς Μητροπόλεως τὴν ἔγκρισιν τὴν παράνομον καὶ λοιπά, καὶ εἰς τὸ τέλος ἡ τοῦ δολοφόνου κατηγορία. Συλλαμβάνονται τότε μεθ’ ἑνὸς ἄλλου ἁγίου γέροντος μοναχοῦ, προφυλακίζονται ὑπὸ τοῦ τότε εἰσαγγελέως Μπενῆ–Ψάλτη ἐξ ἧς ὅμως προφυλακίσεως ἐξέρχονται ἀθωότεροι περιστερᾶς καὶ λευκότεροι τῆς χιόνος· διότι οὐδὲν ἀπολύτως, οὐδὲν τὸ ἐνοχοποιητικὸν κατ’ αὐτῶν ἀπεκαλύφθη. Ἕνεκεν ὅλων τούτων τῶν σκανδάλων, τῶν ἀναφερθέντων, καὶ ἄλλων πολλῶν παρασιωπηθέντων, λόγῳ εὐλόγων λόγων, δὲν τολμᾷ ἡ Ἱερὰ Σύνοδος ν’ ἀπαντήσῃ εἰς τὸ ἐρώτημά μου, οὔτε τὰ ἔγγραφα τὰ παρ’ ἐμοῦ ζητηθέντα νὰ προσκομίσῃ ἐνταῦθα, διότι ἐκ τῶν ἐγγράφων αὐτῶν ὡς διάβολοι θὰ ἀναπηδήσωσιν αἱ παρανομίαι αὐτῆς.

§190Δ. ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ποῦ εὑρίσκεται τώρα;

§191Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Ἐδῶ· κάποιος συγγενής του τὸν συντηρεῖ. Λυποῦμαι, κύριοι Βουλευταί, κατάκαρδα, ὄχι τόσον διὰ τὰ δεινοπαθήματα ταῦτα τοῦ ἀτυχοῦς αὐτοῦ καὶ ῥηξικελεύθου συμπολίτου μου, ὁ ὁποῖος δὲν ἐδίστασε καὶ κάλπην ὑποψηφίου Βουλευτοῦ νὰ ἐκθέσῃ εἰς τὰς παρελθούσας βουλευτικὰς ἐκλογὰς καὶ ὀλίγου δεῖν θὰ ἐπετύγχανε καὶ θὰ εἰσήρχετο ἐδῶ καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου θὰ διεξετραγώδει τὰ πολλὰ τρωτά, τὰ πολλῷ πολύτρωτα τοῦ κλήρου μας, λυποῦμαι, λέγω, ὄχι τόσον δι’ αὐτὸν τὸν ἀτυχῆ ὃν ὁ Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης, μεταχειρίζεται ὡς ἡ γαλῆ τὸν ποντικόν, ἀλλὰ λυποῦμαι, καὶ λυποῦμαι ὁλοψύχως διὰ λογαριασμὸν τῆς Ἱερᾶς ἡμῶν Συνόδου ὡς χριστιανὸς καὶ τέκνον αὐτῆς, διότι δὲν τὴν ἤθελον ἱσταμένην τόσον χαμηλά. Δὲν ἤθελον αὐτὴν μνησικακοῦσαν, ἀλλ’ ἀμνηστεύουσαν, δὲν ἤθελον αὐτὴν καθοδηγουμένην εἰς τὰς ἐργασίας της ὑπὸ σφοδρῶν ἀνθρωπίνων παθῶν, ἀλλὰ τὴν ἤθελον ἀκολουθοῦσαν τὸ μέγα ῥῆμα τοῦ Χριστοῦ μας, ὅπερ ὁ Θεάνθρωπος ἀφῆκεν ὡς δόγμα εἰς τοὺς ἀνθρώπους κατὰ τὴν τελευταίαν του ὑπέρθεον ὁμιλίαν ἐπὶ τοῦ Ὄρους τῶν Ἐλαιῶν πρὸς τοὺς Μαθητὰς, καὶ τὸ ῥῆμα αὐτό, τὸ ὁποῖον ἅπαντες ὀφείλομεν νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει, εἶναι τὸ «Ἀγαπᾶτε ἀλλήλους». Οὕτως ἤθελον ἐγὼ συσκεπτομένην καὶ ἀποφασίζουσαν τὴν Ἱερὰν ἡμῶν Σύνοδον, ἤθελον αὐτὴν νὰ ἵσταται ἐκεῖ ὡς φάρος τηλαυγής, ἐξ οὗ ἡμεῖς τὰ τέκνα της νὰ φωτιζώμεθα καὶ νὰ διδασκώμεθα τὴν ἀλληλεγγύην, καὶ τὴν ἀμοιβαίαν ἀγάπην, καὶ ὄχι τὸν ἀλληλοσπαραγμὸν τὴν ἀλληλομισίαν καὶ τὴν μνησικακίαν. Ὁ Θεάνθρωπος ἡμῶν ἐπὶ τοῦ Σταυροῦ στενάζων συνεχώρει τοὺς σταυρωτάς του λέγων τὸ ἀθάνατον ἐκεῖνο «Πάτερ, ἄφες αὐτοῖς οὐ γὰρ οἴδασι τί ποιοῦσιν», ἐνῷ αὐτοὶ οἱ Ἅγιοι Συνοδικοί, οἱ ἀναγνωριζόμενοι ὑπὸ τῆς Ἐκκλησίας καὶ ὑφ’ ἡμῶν ὡς ἀντιπρόσωποι τοῦ Θεοῦ ἡμῶν ἐπὶ τῆς γῆς, δὲν ἀμνηστεύουσι, δὲν συγχωροῦσιν ἕνα Μοναχὸν ταλανιζόμενον δυστυχῶς ἐξ ὑπαιτιότητος αὐτῶν μεταξὺ φθορᾶς καὶ ἀφθαρσίας.

§192Ι. ΦΟΥΡΙΔΗΣ. Τὸ Καλογηρικὸν μῖσος εἶναι γνωστόν.

§193Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Ταῦτα εἶχον ἐπὶ τοῦ παρόντος νὰ εἴπω μὲ τὴν ἐπιφύλαξιν — ἐὰν τὸ δίκαιον δὲν μᾶς ἀποδοθῇ — νὰ ἐπανέλθω ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ τοῦ σπουδαιοτάτου. Ἤδη ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἀρκοῦμαι νὰ ἀποτείνω θερμὴν παράκλησιν πρὸς τὸν Σεβασμιώτατον Μητροπολίτην, διὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν, ὅπως εὐαρεστηθῇ ἐκεῖνος καὶ διατάξῃ τὴν εἴς τινα Μονὴν τοῦ Κράτους ἐγκατάστασίν του, καὶ παύσωσι τὰ περαιτέρω βάσανα τοῦ δυστυχοῦς αὐτοῦ, νὰ παύσῃ δὲ καὶ αὐτὴ ἡ ἀνιαρὰ καταστᾶσα ὑπόθεσις, διότι ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἐπανάληψις τῆς συζητήσεως ταύτης ἐν τῇ ὑποθέσει ταύτῃ καὶ ἡμᾶς, οἱ ὁποῖοι θὰ συμμετάσχωμεν τῆς συζητήσεως ταύτης, θὰ λυπήσῃ, ἀλλὰ καὶ τὸ γόητρον τῆς Ἐκκλησίας, ὑπὲρ τοῦ ὁποίου ὅλοι ἐνδιαφερόμεθα, θὰ μειώσῃ.

§194Ι. ΒΕΡΡΟΙΟΣ. Ποίαν ἡλικίαν ἔχει;

§195Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Εἶναι νεώτατος, τεσσαρακοντούτης περίπου.

§196Θ. ΣΚΑΣΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, ὁ ἔντιμος ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργός, ἀπαντῶν εἰς ἐπερώτησιν ἔγγραφον, ἣν ἀπὸ τῆς 29ης Ἰανουαρίου εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω αὐτῷ, κατέθηκεν εἰς τὴν Βουλὴν κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς 15 Φεβρουαρίου καὶ τῆς 1 Μαρτίου καὶ τῆς 12 Μαρτίου, ὅσα ἠδυνήθη νὰ περισυλλέξῃ ἔγγραφα σχετικὰ πρὸς ζήτημα δι’ ὃ ἐγένετο ἡ ἐπερώτησις αὕτη. Οὐδόλως, κύριοι βουλευταί, παραγνωρίζω τὸ δυσχερὲς τῆς πλήρους ἱκανοποιήσεως τῆς αἰτήσεώς μου, συνισταμένης εἰς τὴν προσαγωγὴν τῶν προϋπολογισμῶν καὶ ἀπολογισμῶν τῶν ἐτῶν 1909 καὶ 1910 εἴκοσι καὶ ἑνὸς τῶν κυριωτέρων ἐν Ἀθήναις καὶ Πειραιεῖ λειτουργούντων φιλανθρωπικῶν ἱδρυμάτων, οὐδὲ ὑποτιμῶ τὸ παράπαν τὴν σημασίαν, ἣν ὁ ἔντιμος ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸς ἀπέδωκεν εἰς τὸ αἴτημά μου τοῦτο. Καθῆκον δ’ ἐμοῦ θεωρῶ, ἀφοῦ προηγουμένως ἐμελέτησα τὰ ὑποβληθέντα ἔγγραφα, ἵνα ἐκθέσω πρὸς ὑμᾶς τὰς εἰλικρινεῖς ἐντυπώσεις μου, ὅπως ἁρμόζει εἰς τὴν εὐγένειαν τοῦ περιβάλλοντος τούτου καὶ εἰς τὴν σοβαρότητα τοῦ θέματος. Πρὶν ἤ, κύριοι Βουλευταί, ἀναπτύξω τὰς κρίσεις καὶ γνώμας μου ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου θὰ παρακαλέσω ὑμᾶς, ὅπως μετὰ προσοχῆς παρακολουθήσητε τὴν ἁπλῆν τῶν γεγονότων ἀφήγησιν, ἵνα ἐκτιμήσητε δεόντως οὐχὶ πλέον τὸν βαθμὸν τοῦ ὑπὸ τοῦ Κράτους ἐξασκουμένου ἐπὶ τῶν φιλανθρωπικῶν ἱδρυμάτων ἐλέγχου, ἀλλ’ ἐὰν ὑπῆρξέ ποτε σκιά, ἴχνος κἂν ἐλέγχου τῆς διαχειρίσεως πολλῶν δεκάδων ἑκατομμυρίων, χρημάτων ὄντως ἱερῶν, ἀνηκόντων ἐξ ὁλοκλήρου εἰς τὰς ἀπόρους λαϊκὰς τάξεις, τῶν ὁποίων τὰς ποικίλας κοινωνικὰς ἀνάγκας ἔχουσι προορισμὸν νὰ θεραπεύσωσιν. Ὅπως πεισθῆτε, κύριοι Βουλευταὶ περὶ τούτου, ἀρκεῖ νὰ σᾶς εἴπω τοῦτο μόνον. Ὁλόκληρα τὰ ἀρχεῖα τῆς Νομαρχίας καὶ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀρχῶν ἐντεταλμένων ἀπὸ τριακονταετίας τὴν ἐπίβλεψιν τῆς τε λειτουργίας καὶ διαχειρίσεως εἰκοσάδος ὅλης ἱδρυμάτων, ὁλόκληρα, λέγω, τὰ ἀρχεῖα ἀποτελοῦσι τὰ ἔγγραφα ταῦτα!! Ἱδρυτὴς δὲ καὶ ταξινόμος τῶν ἀρχείων τούτων, ἃς μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω, ὅτι ἐδέησε νὰ καταστῶ ἐγὼ αὐτὸς διὰ τῆς ἀπὸ 29 Ἰανουαρίου ἐπερωτήσεώς μου. Εἶνε ἀληθές, κύριοι Βουλευταί, ὅτι ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, πολὺ πρὸ τῆς ἐνάρξεως τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς, ἀπηύθυνεν ἐγκύκλιον πρὸς τοὺς κ. κ. Νομάρχας τοῦ Κράτους ζητῶν τὴν ἀποστολὴν τῶν προϋπολογισμῶν καὶ ἀπολογισμῶν πάντων τῶν ἐν Ἑλλάδι φιλανθρωπικῶν καταστημάτων· ἀλλ’ εἶνε ἐπίσης ἀληθὲς ὅτι οἱ κύριοι οὗτοι ἐκώφευσαν εἰς τὴν ἐντολὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Ἔδει νὰ ποιήσωμαι τὴν σχετικὴν ἐπερώτησιν, ἔδει, κύριοι Βουλευταί, ἐγὼ προσωπικῶς καὶ κατ’ ἐπανάληψιν νὰ συνεργασθῶ οὕτως εἰπεῖν ἐν τῇ περισυλλογῇ τῶν σχετικῶν ἐγγράφων, ὅπως κατορθωθῇ οὐχὶ ἐκ τῶν ἀρχείων, διότι τοιαῦτα παντάπασιν οὔτε ὑπάρχουσιν, οὔτε ὑπῆρχον, ἀλλ’ ἐκ τῶν ἱδρυμάτων ἀπ’ εὐθείας νὰ ζητηθῶσι καὶ εὑρεθῶσί τινα τῶν ζητηθέντων ἐγγράφων. Ὁμολογῶν τοιαῦτά τινα, κύριοι Βουλευταί, θὰ ἤμην ἀνακόλουθος πρὸς ὅσα ἀνωτέρω ὑπεσχόμην, ἐὰν δὲν ὡμολόγουν συγχρόνως ὅτι ἡ κατάστασις αὕτη οὐδ’ ἐπ’ ἐλάχιστον εὐθύνει τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν, πολλῷ δὲ μᾶλλον τὸν ἔντιμον ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργόν, ὅστις ὅλως αὐθορμήτως, ἐν τῇ διακρινούσῃ αὐτὸν τοῦ καθήκοντος ἐπιτελέσει, ἐπεζήτησε τὴν τακτοποίησιν τοῦ ζητήματος τούτου εὐθὺς ἀπὸ τῶν πρώτων ἡμερῶν τῆς ὑπουργίας αὐτοῦ. Ἴδωμεν τώρα, κύριοι, ὁποῖα εἶναι τὰ πορίσματα τὰ ἐκ τῶν ἐγγράφων τούτων ἐξαγόμενα. Πρὸς ἀκριβεστέραν διαβάθμισιν τῶν πραγμάτων δέον νὰ διαιρέσωμεν τὰ φιλανθρωπικὰ ἱδρύματα εἰς τρεῖς μεγάλας κατηγορίας. Αον). Ἱδρύματα φιλανθρωπικὰ διατηροῦντα τὸν τύπον τῶν ἰδιωτικῶν φιλανθρωπικῶν καταστημάτων. Βον). Ἱδρύματα φιλανθρωπικὰ, διοικούμενα ὑπὸ ἀδελφάτων καὶ ἐφοριῶν καὶ Γον). Ἱδρύματα Δημοτικά. Κατὰ τὰ μέχρι τοῦδε, ἐπὶ τῶν τῆς Αης καὶ Βας κατηγορίας ἱδρυμάτων, τὸ δικαίωμα τοῦ Κράτους εἶναι ἀπόλυτον, ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὴν ἐπίβλεψιν τῆς διαχειρίσεως καὶ λειτουργίας αὐτῶν. Ἐπὶ δὲ τῶν ἱδρυμάτων τῆς Γης κατηγορίας τὸ δικαίωμα τοῦ Κράτους εἶνε ἀπόλυτον καὶ ἐπ’ αὐτὴν τὴν διαχείρισιν αὐτῶν, νομίμως καὶ πραγματικῶς ἐξασκούμενον διὰ τοῦ οἰκείου Νομάρχου. Λοιπόν, κύριοι Βουλευταί, ἐπὶ τοσοῦτον ἡ ἐνοχὴ τοῦ Κράτους εἶναι μεγαλειτέρα, ἐφ’ ὅσον αἱ μεγαλείτεραι ἀταξίαι παρατηροῦνται ἀκριβῶς εἰς τὰ ἱδρύματα ἐκεῖνα ἐπὶ τῶν ὁποίων τὸ Κράτος εἶχε δικαίωμα οὐ μόνον ἁπλῆς ἐπιβλέψεως, ἀλλὰ πραγματικῆς ἐπεμβάσεως ἐπὶ τὴν διαχείρισιν αὐτῶν, τουτέστιν ἐπὶ τῶν δημοτικῶν φιλανθρωπικῶν ἱδρυμάτων. Ἔτι δὲ πλέον, διότι ἐν πλήρει γνώσει τῆς καταστάσεως ταύτης διετέλουν οἱ μέχρι χθὲς κυβερνήσαντες τὴν χώραν. Ὅτι δὲ ἐν ἐπιγνώσει ταύτης διετέλουν, ἀρκούντως μαρτυρεῖ ἥ τε ἔκθεσις τοῦ τμηματάρχου τῆς Δημοσίας Οἰκονομίας κ. Λιακοπούλου, ἡ δημοσιευθεῖσα ἐν ἔτει 1898 παρὰ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, ὡς καὶ ἡ ἐπακολουθήσασα ταύτην ἐγκύκλιος τοῦ τότε Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ἀξιοτίμου κ. Θεοτόκη. Ἰδού, Κύριοι, τί ἔλεγεν ὁ τότε τμηματάρχης τῆς Δημοσίας Οἰκονομίας: (Ἀναγινώσκει). Ἡ τοιαύτη ἀθλία κατάστασις, εἰς ἣν περιῆλθον τὰ τῆς διευθύνσεως καὶ διαχειρίσεως τῶν φιλανθρωπικῶν ἡμῶν ἱδρυμάτων ἀπέσπασαν, κύριοι Βουλευταί, ἀπὸ καρδίας τοῦ μεγάλου ἐθνικοῦ εὐεργέτου, τοῦ ἀειμνήστου Ἀνδρέου Συγγροῦ, κραυγὴν ὀδύνης, ἣν κατὰ τὴν ἱερὰν στιγμὴν τῆς συντάξεως τῆς διαθήκης αὐτοῦ ἐπισημότατα ἀπηύθυνε πρὸς αὐτὸ τὸ ἐπίσημον Κράτος. Αὐτὸς ὁ μεγαλείτερος τῶν ἱδρυμάτων τούτων εὐεργέτης γράφει ἐπὶ λέξει τὰ ἑξῆς· (Ἀναγινώσκει). «Ἐξετάζων καὶ μελετῶν τὰ τῆς διαχειρίσεως τῶν διαφόρων κληροδοτημάτων ἐν Ἑλλάδι εὑρίσκω μετὰ λύπης αὐτὴν συνεχῶς σφαλεράν, ὅτι βαθμηδὸν μειοῦται ὁσημέραι κατὰ πολὺ καὶ μετ’ ἀνησυχίας προσβλέπω εἰς τὸ μέλλον αὐτῶν». Εἶναι αὕτη ἐντολή, εἶναι, λέγω, ἐπιταγὴ ἐξερχομένη ἐκ τοῦ στόματος ἐκείνου, αἱ μεγάλαι τοῦ ὁποίου δωρεαὶ ἔχυσαν νέον αἷμα, νέαν ζωὴν εἰς τοὺς φθισιῶντας ὀργανισμοὺς τῶν ἡμετέρων φιλανθρωπικῶν ἱδρυμάτων, εἶναι, Κύριοι, ἡ ὑστάτη συμβουλὴ καὶ θέλησις ἐκείνου, ἄνευ τῆς συνδρομῆς τοῦ ὁποίου τὰ πλεῖστα τῶν ἱδρυμάτων τούτων θὰ εἶχον κλείσει τὰς θύρας τῆς φιλανθρωπίας, ὡς ἐκ τῆς ἀστόχου διαχειρίσεως τῶν διοικητικῶν αὐτῶν Συμβουλίων. Ἔλθωμεν τώρα, κύριοι Βουλευταί, ἐπὶ τὰ πράγματα μᾶλλον συγκεκριμένως, ἐξετάσωμεν τὴν διαχείρισιν καὶ λειτουργίαν ἑνὸς ἑκάστου τῶν κυριωτέρων τούτων ἱδρυμάτων, ἀρχόμενοι ἀπὸ τῆς Αʹ κατηγορίας, τουτέστιν ἀπὸ τῶν φιλανθρωπικῶν ἐκείνων καταστημάτων, ὧν ἡ δημιουργία ὀφείλεται εἰς τὴν πρωτοβουλίαν ἀτόμων, ἅτινα ἐν ζωῇ ἔτι καὶ νῦν διατελοῦντα, διευθύνουσι προσωπικῶς τὰ ἔργα τῆς πρωτοβουλίας αὐτῶν καὶ ὡς τοιαῦτα ἀναφέρω τὸ Φθισιατρεῖον καὶ τὴν Πολυκλινικήν. Ἡ περιουσία τῶν ἱδρυμάτων τούτων εἶναι 693,265, τὰ δὲ ἐτήσια ἔξοδα 194,867. Εὐκόλως ἐννοεῖτε, κύριοι Βουλευταί, ὅτι τὰ ἱδρύματα ταῦτα, ἅτινα φιλότιμος καὶ φιλεύσπλαγχνος μέριμνα ἐδημιούργησεν, ἅτινα πληροῦσι τοσαύτας καὶ τηλικαύτας ἀνάγκας, διευθυνόμενα προσωπικῶς παρ’ ἐκείνων, οἵτινες ἐμόχθησαν ὅπως φέρωσιν αὐτὰ εἰς πέρας καὶ ἀκμήν, εὐκόλως, λέγω, ἐννοεῖτε, ὅτι ἐπιβλεπόμενα μετὰ στοργῆς καὶ μερίμνης μητρικῆς, μετὰ οἰκοκυρωσύνης ἀξιοθαυμάστου ὡς ἂν ἐπρόκειτο περὶ τοῦ ἰδίου αὐτῶν οἴκου εἰσὶ πρότυπα διαχειρίσεως καὶ λειτουργίας. Εἶναι ὅμως καὶ ταῦτα προωρισμένα νὰ εἰσέλθωσιν εἰς τὴν χορείαν τῶν κάτωθι κατηγοριῶν τὴν στιγμήν, καθ’ ἥν, δι’ οἱονδήποτε λόγον, ἤθελεν ἐκλείψει ἡ ἐποπτεία τῶν ἱδρυτῶν. Ἡ βʹ. κατηγορία, Κύριοι, περιλαμβάνει τὰ ἱδρύματα ἐκεῖνα, ἅτινα διοικοῦνται δι’ ἰδίων ὀργανισμῶν ὑπὸ ἀδελφάτων ἢ ἐφοριῶν. Ἡ περιουσία ἑπτὰ τῶν κυριωτέρων ἐκ τῶν ἱδρυμάτων τούτων ἀνέρχεται εἰς 19,213,104 δραχ. τὰ δὲ ἐτήσια αὐτῶν ἔξοδα 1,350,659. Τὰ πλεῖστα τῶν ἱδρυμάτων τούτων δημοσιεύουν ἐκτάκτους λογοδοσίας, φερούσας τυπικόν τινα ἔλεγχον, πράγματι ὅμως οὐδεὶς οὐδέποτε ἠσκήθη οὐσιαστικὸς ἔλεγχος. Διὰ τοῦτο ἐλλείμματα, οὐδέποτε δὲ περισσεύματα ἐξηρτήθησαν ἐκ τῆς καλῆς ἢ κακῆς διαχειρίσεως τῶν ἀδελφάτων, καὶ εἴδομεν, κύριοι Βουλευταί, εἰς ἕν τῶν καλλιτέρων παρ’ ἡμῖν Νοσοκομείων, ὡς τοῦ Εὐαγγελισμοῦ ἐλλείμματα 120,000 δραχ. κατὰ τὸ ἔτος 1906 καὶ 80,000 κατὰ τὸ ἔτος 1907 ἐκλιπόντα ὡς διὰ μαγείας, ἅμα τῇ ἀναλήψει ἐσχάτως τῆς διοικήσεως παρὰ νέας ἐφορίας, ἧς κυριώτερον μέλος ἀπετέλεσε, διότι νῦν δὲν ἀποτελεῖ, ἀγνοῶ διὰ τίνας λόγους, ὁ ἔντιμος συνάδελφος ἡμῶν ὁ ἐξ Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας κ. Ἀθανασάκης. Δὲν ἐπιθυμῶ, κύριοι Βουλευταί, διὰ τοῦ παραδείγματος ὅπερ ἀνέφερα, νὰ ἐμβάλω ἀμφιβολίας εἰς τὴν ψυχὴν ὑμῶν περὶ τῆς χρηστῆς τοῦ νοσοκομείου τούτου διοικήσεως. Ἄλλο χρηστὴ διοίκησις καὶ ἄλλο ἐπιτυχὴς διοίκησις. Καὶ ἵνα πείσω ὑμᾶς ὅτι ἐπιτυχῶς ἔτι καὶ νῦν δὲν διοικεῖται τὸ κατάστημα ἐκεῖνο, ἐπιτρέψατέ μοι νὰ σᾶς ἀναγνώσω αὐτὴν τὴν ἔκθεσιν τοῦ Διοικ. Συμβουλίου πρὸς τὴν Α. Μ. τὴν Βασσίλισσαν, τὴν Ὑψηλὴν προστάτιδα τοῦ ἱδρύματος τούτου. Ἰδοὺ τί λέγει ἡ ἔκθεσις αὕτη: (ἀναγινώσκει). Καὶ ὅτε τοιαῦται ἐλλείψεις παρατηροῦνται, κύριοι Βουλευταί, ἐν τῷ περιβλέπτῳ τούτῳ ἱδρύματι, τὸ ὁποῖον ἡ μεγάλη φιλάνθρωπος καρδία τῆς ἡμετέρας σεπτῆς Βασιλίσσης ἵδρυσεν, ὡς ἀληθὲς κόσμημα τῆς πρωτευούσης, ὁποῖαι ἀταξίαι φαντάζεσθε ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ συμβαίνωσιν εἰς τὰς διαχειρίσεις τῶν τοιούτων λοιπῶν φιλανθρωπικῶν καταστημάτων καὶ μάλιστα ἐκείνων, τὰ ὁποῖα οὔτε προϋπολογισμὸν οὔτε ἰσολογισμὸν τακτικῶς δημοσιεύουσι καὶ τῶν ὁποίων ἡ περιουσία ὑπερβαίνει τὰ 19 ἑκατομ. δραχμῶν; Καὶ δὲν ὑπῆρξε παράλειψις στοιχειώδους καθήκοντος τῆς Πολιτείας ὁ μὴ διακανονισμὸς τοῦ ζητήματος; Καὶ δὲν εἶναι ἀπόλυτον καὶ ἀπαραβίαστον τὸ δικαίωμα τοῦ Κράτους ἵνα τοιούτους ὀργανισμούς, δεσμεύοντας τὸν ἔλεγχον καὶ τὴν ἄμεσον ἐπίβλεψιν οὐ μόνον τῆς Πολιτείας ἀλλὰ καὶ αὐτῶν τούτων τῶν Διοικητικῶν ἀδελφάτων, νὰ ἀκυρώσῃ διὰ μιᾶς διαταγῆς, ὡς ἀντιβαίνοντας εἰς τὰς θεμελιώδεις ἀρχὰς τοῦ Δημοσίου Δικαίου; Ἀλλά, κύριοι Βουλευταί, δὲν εἶναι μόνον ἡ μὴ σκόπιμος διαχείρισις, διὰ τὴν ὁποίαν τὸ Κράτος ὑπέχει εὐθύνην· ὑπέχει εὐθύνην καὶ διὰ τὴν μὴ ἀκραιφνῶς φιλάνθρωπον λειτουργίαν ἐνίων τῶν ἱδρυμάτων τούτων, τὰ ὁποῖα, εἴτε ἐλλείψει ἐπαρκοῦς κατ’ ἀριθμὸν ἐπιστημονικοῦ προσωπικοῦ ἀναλόγου πρὸς τὴν σωρείαν τῶν εἰς αὐτὰ νοσηλευομένων ἢ προστρεχόντων ἀπόρων ἀσθενῶν, εἴτε ἐλλείψει πνεύματος καθαρῶς φιλανθρωπικοῦ μὴ μετέχοντος, ὡς δέν, ὀφείλει τοῦ ἐπιχειρηματικοῦ, ἐκτρέπονται τοῦ σκοποῦ καὶ προορισμοῦ αὐτῶν.

§197Ι. ΒΕΡΡΟΙΟΣ. Ποῖα τὰ τακτικὰ ἔσοδα τοῦ Εὐαγγελισμοῦ ἐτησίως;

§198Θ. ΣΚΑΣΗΣ. Ὁ Εὐαγγελισμὸς ἔχει περιουσίαν 5 ἑκ. 717,000 κατὰ τὴν λογοδοσίαν τοῦ 1909· ἔχει τακτικὰ ἔσοδα 331 χιλ. καὶ ἔξοδα 336 χιλ., ὥστε κατὰ τὸν τελευταῖον ἀπολογισμὸν ἔχει ἰσοζύγιον σχεδὸν ἐν ἀντιθέσει πρὸς τοὺς λοιπούς, οἵτινες παρουσίασαν ἐλλείμματα. Πῶς, κύριοι Βουλευταί, δύναμαι νὰ ἐννοήσω τὴν ἐξάσκησιν τῆς φιλανθρωπίας ἐπωφελῶς διὰ τοὺς ἀσθενεῖς, ὅταν εἰς ἕνα καὶ μόνον διευθυντὴν κλινικῆς, ἔχει ἀνατεθῆ ἡ διάγνωσις καὶ ἡ καθημερινὴ ἐπίσκεψις καὶ ἡ θεραπεία 50 ἀσθενῶν ἐσωτερικῶν ἀπόρων;

§199Κ. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Ἀφαιρεῖτε τὸ παράρτημα τοῦ Φθισιατρείου;

§200Θ. ΣΚΑΣΗΣ. Ὁ Εὐαγγελισμὸς ἔχει διὰ τὸ παθολογικὸν τμῆμα 45 κλίνας δωρεάν, 25 ἐπὶ πληρωμῇ καὶ 25 διὰ φθισικούς, τὸ ὅλον 95, καὶ ἄλλας τόσας περίπου διὰ τὸ χειρουργικὸν τμῆμα. Πῶς δύναμαι λοιπὸν νὰ ἐννοήσω τὴν φιλανθρωπίαν, ὅταν εἰς ἕνα καὶ μόνον διευθυντὴν ἔχει ἀνατεθῆ ἡ καθημερινὴ ἐπίσκεψις καὶ θεραπεία καὶ ἡ διάγνωσις τόσων ἀσθενῶν καὶ ὅστις ἔχει καὶ τὴν ἐξωτερικὴν αὐτοῦ πελατείαν;

§201Ι. ΒΕΡΡΟΙΟΣ. Πόσους βοηθοὺς ἰατροὺς ἔχει;

§202Θ. ΣΚΑΣΗΣ. Δὲν ἐξετάζω τοῦτο, διότι ὁ βοηθὸς διαταγὰς μόνον ἐκτελεῖ τοῦ προϊσταμένου. Εἶναι δυνατὸν νὰ φαντασθῇ τις ὅτι τοιαύτη γιγαντιαία καὶ ὑπὲρ πάντα φυσικὸν νόμον ἐργασία, διὰ τοὺς πάσχοντας δύναται νὰ ἐκτελεσθῇ εὐσυνειδήτως καὶ ἐπωφελῶς; Καὶ δὲν ὀφείλει τὸ Κράτος νὰ θέσῃ φραγμὸν διὰ νόμου εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν κλινῶν, τὰς ὁποίας ἄνευ ζημίας τῶν ἐμπιστευομένων τὴν ζωὴν τῶν ἀσθενῶν δύναται εἷς ἕκαστος διευθυντὴς κλινικῆς νὰ διευθύνῃ; Πῶς δύναμαι νὰ ἐννοήσω τὴν φιλανθρωπίαν, ὅταν τὰ κεφάλαια τῶν Νοσοκομείων διατίθενται ἢ μέλλουσι νὰ διατεθῶσι πρὸς ἀνέγερσιν νέων περιπτέρων, οὐχὶ πρὸς στεγασμὸν τῶν ἀπόρων, ἀλλὰ πρὸς εἴσπραξιν νοσηλείων, μεταβαλλομένου οὕτω τοῦ ἱδρύματος ἀπὸ φιλανθρωπικοῦ εἰς καθαρῶς κερδοσκοπικόν, παρὰ τὸν ῥητὸν σκοπὸν δι’ ὃν ἱδρύθη; Πῶς δύναμαι νὰ ἐννοήσω τὴν φιλανθρωπίαν, ὅταν ἱδρύματα μέχρι τινὸς ἀπολύτως φιλανθρωπικὰ μεταβάλλονται εἰς οἰκοτροφεῖα, ὡς τὸ Πτωχοκομεῖον, δι’ ἐπισήμων κανονισμῶν ἀναγγελλόμενα ὡς τοιαῦτα; Πῶς δύναμαι νὰ μὴ ἐρωτήρω πῶς τὸ ἵδρυμα τοῦτο κατήντησεν οὕτω, ὅταν ἀπολογισμὸν μὲν ἔχωσι νὰ δημοσιεύσωσιν ἀπὸ τοῦ 1905 εἰς δὲ τοὺς τελευταίους προϋπολογισμοὺς πάντα τὰ ἀναγραφόμενα κονδύλια εἶναι στρογγύλα;

§203Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ποῖον ἔχει νὰ δημοσιεύσῃ ἀπολογισμὸν ἀπὸ τοῦ 1905;

§204Θ. ΣΚΑΣΗΣ. Τὸ Πτωχοκομεῖον.

§205Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ὄχι· ἔχει δημοσιεύσει καὶ κατὰ τὸ 1907, διότι κατὰ τὸ ἔτος 1908 ὡμίλησα ἐπὶ ζητήματος ἀφορῶντος τὸ Πτωχοκομεῖον, ὅτε ἐπρόκειτο νὰ πωληθῇ τὸ οἰκόπεδον.

§206Θ. ΣΚΑΣΗΣ. Ἄλλο τὸ νὰ δίδῃ σημείωσιν χειρόγραφον τῶν προϋπολογισμῶν, καὶ ἄλλο τὸ νὰ δημοσιεύῃ προϋπολογισμοὺς καὶ ἀπολογισμούς. Εἴδετε ποτὲ ὑμεῖς προϋπολογισμὸν ἔχοντα ὅλα τὰ κονδύλια στρογγύλα;

§207Κ. ΑΛΑΒΑΝΟΣ. Προϋπολογισμὸς εἶναι ἢ ἀπολογισμός;

§208Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατόν. Προϋπολογισμὸς θὰ εἶναι.

§209Θ. ΣΚΑΣΗΣ. Προϋπολογισμὸς ἐξόδων. Πῶς δύναμαι νὰ ἐννοήσω τὴν φιλανθρωπίαν, ὅταν βλέπω, εἰς τὴν ἀληθῶς μὲν οἰκοκυρικὴν διαχείρισιν τοῦ Ἀμαλιείου Ὀρφανοτροφείου, τὰ ἐτήσια περισσεύματα ὑπερβαίνοντα τὰς 100 χιλιάδας, τὰς δὲ θύρας αὐτοῦ μετὰ μεγίστης δυσχερείας ὑποχωρούσας πρὸς εἴσοδον ὀρφανῶν; Ἐδοκίμασέ τις ἐξ ὑμῶν νὰ εἰσαγάγῃ ὀρφανήν τινα; Πῶς δύναμαι νὰ ἐννοήσω τὴν φιλανθρωπίαν, ὅταν εἰς μὲν τὴν διαχείρισιν τοῦ Ὀρφανοτροφείου Χατζῆ–Κώστα βλέπω τὴν ἀνωτέρω διοίκησιν πολυτελεστάτην, μὲ μισθοὺς ὑπερόγκους καὶ μὲ θέσεις περιττάς, θέσεις ἀργομίσθων, ὡς ἐκείνην, ἣν τέως κατεῖχεν εἷς τῶν τμηματαρχῶν τοῦ Ὑπουργείου τῆς Παιδείας; Ὅσον δὲ διὰ τὴν λειτουργίαν αὐτοῦ, εἶναι τοῖς πᾶσι γνωστὸν ὁποία εἶναι ἡ μόνη ὁδὸς διὰ νὰ εἰσέλθῃ ὀρφανόν τι ἐν τῷ ἱδρύματι τούτῳ. Πότε τὸ Κράτος ἐπὶ πάντων τούτων ἐξήσκησε πραγματικὸν ἔλεγχον; Καὶ ὑπὸ ποίων; καὶ κατὰ τίνων; Τίνες δὲ εἶναι οἱ ὑπεύθυνοι τῆς τοιαύτης ἐκτροπῆς ἀπὸ τοῦ σκοποῦ, δι’ ὃν ἱδρύθησαν τὰ φιλανθρωπικὰ αὐτὰ ἱδρύματα; Εἶναι λοιπὸν τὰ ἀδελφᾶτα ἀνεύθυνα νομικὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα φεουδαρχικῶς διαχειρίζονται περιουσίαν, ἥτις εἶναι προωρισμένη διὰ τοὺς πτωχούς; Τί δὲ νὰ εἴπω περὶ τῆς Γʹ κατηγορίας τῶν δημοτικῶν ἱδρυμάτων, τῶν ἐξαρτωμένων ἐκ τοῦ δήμου, τῶν διοικουμένων κατὰ τύπους δυνάμει ἑνὸς προϋπολογισμοῦ ἐγκρινομένου εἰς τὸ τέλος τοῦ ἔτους δι’ ὃ συνετάχθη; Ἐπὶ τίνων βασιζόμενος ἰδίων στοιχείων νὰ κρίνω περὶ τῶν ὑπερόγκων ποσῶν τῶν κονδυλίων τῆς διατροφῆς τῶν ἀρρώστων, ὅταν δὲν ὑπάρχωσι πίνακες τῆς κινήσεως αὐτῶν; Πῶς θέλετε νὰ μὴ ἀπορήσω ὅταν βλέπω εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ νοσοκομείου «Ἐλπίδος» κονδύλιον 20 χιλιάδων δραχμῶν διὰ μισθοὺς νοσοκόμων, ὅταν εἰς ἀσυγκρίτως μεγαλείτερον Νοσοκομεῖον, ὡς εἶναι ὁ «Εὐαγγελισμὸς» βλέπω μόνον 25 χιλιάδας; Πῶς νὰ μὴ ἐξαναστῇ ἡ συνείδησίς μου, ὅταν βλέπω εἰς τὸν αὐτὸν προϋπολογισμὸν κονδύλιον διὰ μισθοδοσίαν τοῦ κατωτέρω προσωπικοῦ δραχμὰς 13 χιλ. 440 ἐνῷ διὰ τὸν «Εὐαγγελισμὸν» 12,880; ἤτοι κατὰ χιλίας δραχμὰς περισσότερον διὰ τὸ δημοτικὸν Νοσοκομεῖον, μεθ’ ὅλας τὰς σπατάλας καὶ τὰς γενναιοδωρίας, τὰς ὁποίας ἀνέφερον περὶ τοῦ Νοσοκομείου «Εὐαγγελισμός».

§210Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Ἐκεῖ πᾶσα ψυχὴ λαϊκὴ καταφεύγει καὶ εἶναι ἡ ἄμυνα καὶ σωτηρία.

§211Θ. ΣΚΑΣΗΣ. Θὰ ὁμιλήτω καὶ περὶ αὐτοῦ.

§212Θ. ΠΕΤΡΑΛΙΑΣ. Ἡμεῖς ἐστείλαμεν συμπολίτας μας εἰς τὰ φιλανθρωπικὰ αὐτὰ ἱδρύματα καὶ ἐστάθη ἀδύνατον νὰ εἰσαχθῶσιν. Ἐξεδιώχθησαν δίκην κυνῶν.

§213Θ. ΣΚΑΣΗΣ. Πῶς νὰ δικαιολογήσω κονδύλιον 20,000 χιλιάδων δρ. διὰ φάρμακα, ὅταν ἐγὼ ὁ ἴδιος γνωρίζω, ὅτι πολλάκις δεσμεύονται αἱ χεῖρες τῶν διευθυνόντων τὰς κλινικὰς αὐτοῦ, ἐλλείψει φαρμάκων, ὄχι εἰδικοτήτων φαρμακευτικῶν, φαρμάκων λέγω, ἀπαραιτήτων σήμερον πρὸς ἐπιστημονικὴν τῶν ἀρρώστων θεραπείαν; Ἀλλὰ μήπως παρ’ ὅλην τὴν ἐπιστημονικὴν ἱκανότητα τῶν διευθυνόντων σήμερον τὰς διαφόρους ἐν αὐτῷ κλινικὰς ἀξιοτίμων καθηγητῶν, μήπως, λέγω ἡ λειτουργία αὐτοῦ ἀνταποκρίνεται εἰς τὰς δαπάνας ταύτας ἢ εἰς τὰς νεωτέρας τῆς ἐπιστήμης ἀπαιτήσεις; Παρ’ ὅλην τὴν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου ἁρμοδιότητα μου, θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἀπήντα εἰς ὑμᾶς ὁ ἔντιμος ἐπὶ τῆς Παιδείας Ὑπουργὸς διὰ τῶν εἰς χεῖρας αὐτοῦ ἐκθέσεων τῶν διευθυνόντων τὰς κλινικάς, διὰ τῶν ὁποίων τὸ Νοσοκομεῖον τοῦτο χαρακτηρίζεται, ἀληθὴς σταῦλος, ἐντὸς τοῦ ὁποίου, πρὸς αἶσχος τῆς ἑλληνικῆς Πολιτείας, στεγάζονται αἱ σπουδαιότεραι διδακτικαὶ κλινικαὶ τοῦ Ἐθνικοῦ ἡμῶν Πανεπιστημίου. Ποῖοι δὲ εἶναι οἱ τρόφιμοι αὐτοῦ, καὶ πόσοι οἱ πραγματικῶς ἐν αὐτῷ νοσηλευόμενοι, καὶ ἐπὶ πόσον χρόνον νοσηλεύονται, καὶ πῶς καταλαμβάνονται αἱ κλῖναι καὶ ἐπὶ πόσον χρόνον, μόνον οἱ ὁπωσδήποτε ἐν αὐτῷ ὑπηρετήσαντες εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἐκτιμήσωσι. Τί δὲ νὰ εἴπω τέλος, κύριοι Βουλευταί, περὶ τοῦ ἑτέρου δημοτικοῦ ἱδρύματος τοῦ στερουμένου ὀργανισμοῦ καὶ διοικουμένου διὰ παμπαλαίου τινὸς κανονισμοῦ μὴ ἐφαρμοζομένου, τοῦ εὐφήμως καλουμένου Βρεφοκομείου, πράγματι δὲ ἀληθοῦς βρεφοκτονείου; Τί νὰ εἴπω περὶ τῆς σωρείας τῶν ἐν αὐτῷ διωρισμένων ἰατρῶν καὶ λοιποῦ ἀνωτέρου προσωπικοῦ, ὅταν τὸ ἵδρυμα τοῦτο στερεῖται φαρμάκων καὶ σπαργάνων πρὸς περιτύλιξιν τῶν νεογνῶν; Ὅταν ἡ ἐπίσημος αὐτοῦ στατιστικὴ ἀναγράφει 44% θανάτους, ἡ δὲ ἀνεπίσημος ἀναβιβάζει τοὺς θανάτους εἰς πολὺ μεγαλείτερον ἀριθμόν; Ὅταν παρ’ ὅλας τὰς ἐρεύνας μου ἐν κατώρθωσα νὰ ἀνεύρω οὐδὲ ἕνα ἐξελεγχθέντα ἀπολογισμὸν τοῦ καταστήματος τούτου;

§214Θ. ΠΕΤΡΑΛΙΑΣ. Ἐξωδίκως εἶχον ἀκούσει τελευταίως, παρὰ διαπρεποῦς ἐπιστήμονος, ὅτι ἡ θνησιμότης ἐν Ἰταλίᾳ καὶ δὴ ἐν Νεαπόλει ἐν τοῖς βρεφοκομείοις, εἶναι πολὺ μεγαλειτέρα τόσον τοῦ βρεφοκομείου Πατρῶν ὅσον καὶ τῶν Ἀθηνῶν 90%.

§215Θ. ΣΚΑΣΗΣ. Δὲν εἶναι ἀληθῆ.

§216Θ. ΠΕΤΡΑΛΙΑΣ. Δὲν ἔκαμον εἰδικὰς σπουδάς.

§217Θ. ΣΚΑΣΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, ὀφείλομεν νὰ ὁμολογήσωμεν ὅτι ἡ διαχείρισις καὶ ἡ λειτουργία τῶν παρ’ ἡμῖν φιλανθρωπικῶν καταστημάτων εἶναι ζήτημα λίαν σοβαρόν, εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἡ ἀνόρθωσις ὀφείλει νὰ ἀνορθώσῃ. Κακοδιοικοῦνται Νοσοκομεῖα καὶ σπαταλῶνται χρήματα ἱερὰ προωρισμένα διὰ τὰς ἀπόρους λαϊκὰς τάξεις. Εἶναι καθῆκον τῆς Βουλῆς καὶ τῆς Κυβερνήσεως νὰ λάβῃ μέτρα νομοθετικά, εἴτε συνιστῶσα εἰδικὸν γραφεῖον ἐλέγχου τῆς διαχειρίσεως καὶ λειτουργίας ὅλων ἐν γένει τῶν φιλανθρωπικῶν ἱδρυμάτων καὶ σωματείων, ἐγκαθιστῶσα τοῦτο εἰς τὸ τμῆμα τῆς Δημοσίας Οἰκονομίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, εἴτε συνιστῶσα ἑνιαίαν διαχείρισιν καὶ λειτουργίαν τῶν φιλανθρωπικῶν ἱδρυμάτων δι’ ἱδρύσεως ἑνὸς μεγάλου Συμβουλίου Φιλανθρωπίας κατὰ τὸ σύστημα Assistance Publique τῆς Γαλλίας καὶ τῆς Congregazione di Carità τῆς Ἰταλίας. Οὕτω μόνον, κύριοι Βουλευταί, θὰ καταργηθῶσι τὰ πολυώνυμα καὶ πολυσχιδῆ ἀδελφᾶτα, αἱ δαπανηραὶ διοικήσεις, θὰ ἐκλείψωσι τὰ ἰδιοτελῆ συμφέροντα καὶ αἱ φιλικαὶ συγκαταβάσεις, θὰ ἐλέγχωνται οἱ ἰσολογισμοὶ καὶ ἀπολογισμοί, θὰ ὑπάρξῃ δὲ ἑνιαία καὶ σκόπιμος καὶ ὑπεύθυνος διαχείρισις. Οὕτω καὶ μόνον θ’ ἀναστηλωθῇ ἡ πρὸς αὐτὰ ἐμπιστοσύνη τῶν πλουσίων καὶ μεγαθύμων εὐεργετῶν, οὕτω μόνον θ’ ἀποδώσωμεν καὶ ἡμεῖς τὰ φιλανθρωπικὰ ἱδρύματα εἰς ἐκεῖνον, εἰς ὃν δικαιώματι ἀνήκουσιν, εἰς τὸν λαόν. Εὐχῆς δὲ ἔργον ἤθελεν εἶσθαι ἐὰν ἡ Κυβέρνησις συνήνει εἰς τὴν ἐκλογὴν μεγάλης ἐπιτροπῆς ἐκ Βουλευτῶν καὶ διοικητικῶν ὑπαλλήλων, εἰς ἣν νὰ ἀνατεθῇ τὸ μέγα ὄντως ἔργον τῆς ἐξελέγξεως, τῆς μέχρι τοῦδε διαχειρίσεως τῶν Φιλανθρωπικῶν Καταστημάτων, καὶ τῆς ὑποβολῆς τῶν σκέψεων αὐτῆς πρὸς συστηματοποίησιν καὶ εὔρυθμον λειτουργίαν τῆς παρ’ ἡμῖν δημοσίας φιλανθρωπίας. (Χειροκροτήματα παρατεταμένα.

§218Γ. ΠΩΠ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ τὸν λόγον. Κύριοι συνάδελφοι, ἐπληροφορήθην ἐλθὼν πρὸ μικροῦ εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ἐψηφίσθη εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν καὶ εἰς τὸ σύνολον τὸ περίφημον δάνειον τῶν 150,000,000. Ἐψηφίσθη ὑποβληθείσης καὶ τροπολογίας, τὴν ὁποίαν ἐγὼ δὲν γνωρίζω, ἀλλ’ ὡς ἔμαθον ἐπίσης λίαν οὐσιώδους. Ἀσχέτως πρὸς τὸ κατ’ οὐσίαν, τὸ καθαρῶς κοινοβουλευτικὸν ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἀφίεται εἰς τὴν κρίσιν ἑνὸς ἑκάστου ἐξ ἡμῶν, ἔχομεν καὶ ῥητὸν ἄρθρον τοῦ κανονισμοῦ, τὸ ὁποῖον λέγει: «Τὸ δὲ μετὰ τὴν τρίτην κατ’ ἄρθρον συζήτησιν συναρμολογηθὲν σχέδιον, τυπούμενον κατὰ τὰ ἀνωτέρω, ἀναγινώσκεται εἰς τὴν Βουλὴν πρὸ τῆς ἐπὶ τοῦ συνόλου ψηφοφορίας». Τὸ νομοσχέδιον ὑπέστη τὴν τροπολογίαν, ἣν ὑπέστη, καὶ ἐψηφίσθη εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν καὶ ἐν τῷ συνόλῳ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης γνωρίζει πῶς καλοῦνται ἐν τῷ δικαστηρίῳ αἱ ἐκδικάσεις ὑποθέσεων πολιτικῆς μορφῆς, κατὰ τὰς ὁποίας ὁ ἕτερος τῶν ἀντιδίκων δὲν εὑρίσκεται ἐκεῖ, καίτοι εἶναι γνωστὸν ὅτι θὰ ἠδύνατο νὰ παρίσταται ἐὰν ἐγκαίρως θὰ ἐπληροφορεῖτο ἢ κατ’ ἄλλο τι σύστημα ἐπρόκειτο νὰ διεξαχθῇ ἡ συζήτησις.

§219Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Κλεψιδικία.

§220Θ. ΠΕΤΡΑΛΙΑΣ. Αὐτὸ λέγεται κλεψιδικία.

§221Γ. ΠΩΠ. Οἱ κύριοι συνάδελφοι, οἱ παριστάμενοι ἐν τῷ κοινοβουλίῳ καὶ ἰδιαζόντως ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, ὁ ὁποῖος ἐπὶ μακρὰν σειρὰν ἐτῶν παρέμεινεν ὡς βουλευτὴς ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, γνωρίζει ὡσαύτως τί ἐγίνετο κατὰ τὸ παρελθόν. Ἡμεῖς ἀναμφισβητήτως ἔχομεν τὴν πεποίθησιν, ὅτι ἄνευ πρακτικοῦ ἴσως ἀποτελέσματος θὰ ἦσαν αἱ παρατηρήσεις ἡμῶν, καὶ δὲν ἐπρόκειτο νὰ μὴ ψηφισθῇ τὸ δάνειον. Ἀλλὰ καὶ δὲν δυνάμεθα νὰ παραδεχθῶμεν καὶ νὰ ἀφήσωμεν ἀπαρατήρητον τὸ γεγονός. Βεβαίως ἀπὸ τῆς χθεσινῆς ἑσπέρας εἴχομεν τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἐννοήσωμεν, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ ἀποδίδωμεν σημασίαν οὔτε εἰς τοὺς κοινοβουλευτικοὺς τύπους, οὔτε εἰς τοὺς κανονισμούς, διότι ὁμολογῶ, Κύριοι, ὅτι ἀπὸ τῆς χθεσινῆς ἑσπέρας ἐγὼ αἰσθάνομαι, ὅτι εὑρίσκομαι οὐχὶ ἐν τῷ κοινοβουλίῳ, ἀλλ’ ἐν οἴκῳ ἀλλοτρίῳ, καὶ μᾶλλον οὐχὶ τὴν ἄσκησιν δικαιώματος, ἀλλὰ τὴν ὑμετέραν ξενίαν ἐπιζητῶν. Καὶ αἰσθάνομαι εἰλικρινῶς, ὅτι εἶνε μεγίστη πρὸς ἐμὲ παροχὴ ὅτι μοὶ ἐπιτρέπεται νὰ ἀνέλθω καὶ νὰ ὁμιλήσω καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, τὸ ὁποῖον κατέστη βωμὸς ξενίας ἐν τῷ οἴκῳ ὑμῶν.

§222ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι δά! ...

§223Ν. ΒΑΡΘΗΣ. Πολὺ ὡραῖα. Τί ὄχι δά; Πάρα πολὺ ὡραῖα.

§224Γ. ΠΩΠ. Κύριοι συνάδελφοι, ὅταν αὔριον τὴν ἑσπέραν ψηφίσητε τὸ ψήφισμα, τὸ ὁποῖον εἴδετε ῥιπτόμενον πρὸ τριῶν ἡμερῶν ἔξω τῆς Βουλῆς καὶ μετὰ τρεῖς ἡμέρας ἐρχόμενον ἐνώπιον αὐτῆς, διὰ νὰ λάβωμεν καὶ ἡμεῖς γνῶσιν, θὰ ἴδητε, ὅτι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον λέγω ἐγώ, εἶναι τὸ ἀκριβές, καὶ ἴσως ἐγὼ δὲν θὰ καταχρασθῶ ἐπὶ μακρὸν τῆς ξενίας ταύτης, τὴν ὁποίαν θὰ ἔχητε τὴν καλωσύνην νὰ μοὶ παράσχητε, καὶ δὲν θὰ μὲ εὕρῃ ἐπὶ μακρὸν ἐπὶ τοῦ βωμοῦ τούτου τοῦ Ξενίου Διός, τοῦ οἴκου ὑμῶν ἡ προστασία. Ἀλλὰ πρὶν ἢ νομιμοποιηθῇ ἡ κατάστασις αὕτη τῆς δημιουργίας ὁμοίας διεξαγωγῆς τοῦ κοινοβουλευτικοῦ πολιτεύματος, ἔχω ἁπλῆν, ἁπλουστάτην ὑποχρέωσιν, νὰ παρατηρήσω τοῦτο μόνον, ὅτι κατὰ 24 ὥρας ἐσπεύσατε νὰ δημιουργήσητε κοινοβουλευτικὸν σύστημα, τὸ ὁποῖον ἄνευ διαμαρτυρίας οὐδεμιᾶς ἀπὸ τῆς αὔριον θὰ ἔχητε εἰς τὴν διάθεσίν σας, διότι ἀπὸ τῆς αὔριον θὰ εἶσθε ἀπόλυτοι κύριοι, δικτάτορες, ἐν τῇ χώρᾳ ταύτῃ.

§225ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπεβλήθη καμμία πρότασις; Διότι ἐγὼ δὲν ἤμην εἰς τὴν συνεδρίασιν.

§226Γ. ΠΩΠ. Πρότασις οὐδεμία ὑπεβλήθη. Οὔτε κἂν αἴτησις ἀναψηλαφίσεως τοῦ δεδικασμένου ὅπερ προβάλλεται. Ἁπλῆ διαμαρτυρία καὶ σκέψις. Ἀφίεται εἰς τὴν εὐθυδικίαν καὶ τὴν κρίσιν ὑμῶν ἡ παράγραφος αὕτη τοῦ κανονισμοῦ περὶ τῆς ψηφίσεως τοῦ συνόλου.

§227ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφίσθη πλέον τὸ νομοσχέδιον. Ἐκ τῶν ὑστέρων οὐδεμίαν ταῦτα ἔχουσι σημασίαν.

§228Γ. ΠΩΠ. Ἐπὶ τοῦ δεδικασμένου. Ἡμεῖς οὔτε ἀναψηλάφισιν ζητοῦμεν!

§229ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ δεδικασμένου;

§230Θ. ΠΕΤΡΑΛΙΑΣ. Ἴσως νὰ μή ἐξεπληρώθησαν οἱ τύποι καὶ λυπηρὸν ὅτι δὲν ἐξεπληρώθησαν, ἀλλὰ πρὸ τῆς ἐπειγούσης ἀνάγκης....

§231ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, κύριε Πετραλιᾶ, νὰ συμπληρώσητε τὰς μελέτας σας ἐπὶ τοῦ κανονισμοῦ ὀλίγον.

§232Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ὑποθέτω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ἀπεδόθη μία μομφὴ κατὰ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ Προεδρείου καὶ ἔπρεπε, κατὰ τὴν γνώμην μου, κατ’ ἄλλον τινὰ τρόπον, μᾶλλον προσήκοντα, τοὐλάχιστον διὰ τὴν φιλοτιμίαν ὑμῶν, νὰ δοθῇ μία ἀπάντησις εὐπρόσωπος.

§233ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ δὲν εὑρίσκομαι ἀκριβῶς πρὸ οὐδεμιᾶς μομφῆς, διότι δὲν παριστάμην. Δὲν γνωρίζω περὶ τίνος πρόκειται.

§234Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Καὶ ὅμως, καίτοι δὲν παρίστασθε, ὅτε ἠκούσατε τὰ λεχθέντα ἀπηντήσατε κατὰ ἕνα τρόπον...

§235ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπήντησα κατὰ τὸν τρόπον, ὁ ὁποῖος προσήκει, ὅταν γίνεται συζήτησις περὶ νομοσχεδίου ψηφισθέντος πλέον.

§236Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Δὲν γίνεται συζήτησις περὶ νομοσχεδίου ψηφισθέντος ἤδη, ἀλλὰ γίνεται συζήτησις ἢ ἀπαγγέλλεται μομφὴ διὰ τὸν τρόπον κατὰ τὸν ὁποῖον ἐψηφίσθη τὸ νομοσχέδιον.

§237ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑπῆρξεν ἀπόφασις τῆς Βουλῆς τὴν πρωίαν περὶ τούτου;

§238Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἡ ἀπόφασις, ἡ ὁποία ἐλήφθη τὴν πρωίαν δὲν ἦτο ἡ ἀπόφασις, ἡ ὁποία ἔπρεπε νὰ ληφθῇ, διότι εἶναι πασίγνωστον ὅτι ὑπάρχουσιν οἱ ἀντιπολιτευόμενοι τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἐν ἀπουσίᾳ αὐτῶν ἐλήφθη τόσον σοβαρὰ ἀπόφασις, καὶ ἐλήφθη ἡ ἀπόφασις, καίτοι εἴχομεν προαγγείλει ἀπὸ τῆς ἑσπέρας τῆς χθεσινῆς ὅτι κατὰ τὴν τρίτην συζήτησιν θὰ λάβωμεν τὸν λόγον καὶ θὰ ἐπαναλάβωμεν τὰς γνώμας ἡμῶν πλατύτερον καὶ εὐρύτερον.

§239ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπειδὴ ἡ Βουλὴ ἔλαβεν ἀποφάσεις δὲν δύνασθε νὰ ἐλέγξητε τὰς ἀποφάσεις τῆς Βουλῆς ἐκ τῶν ὑστέρων.

§240Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἡ Βουλὴ ἔλαβεν ἀποφάσεις, αἱ ὁποῖαι εἶναι μὴ προσήκουσαι εἰς τὴν κοινοβουλευτικὴν εὐπρέπειαν.

§241ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ ἀνακαλέσητε τὴν φράσιν σας, διότι ἄλλως σᾶς ἀνακαλῶ εἰς τὴν τάξιν.

§242Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἀνακαλῶ καὶ ἐγὼ εἰς τὴν κοινοβουλευτικὴν τάξιν καὶ εἰς τὴν τάξιν τῆς πολιτικῆς εὐπρεπείας καὶ τὸ Προεδρεῖον καὶ τοὺς εἰσηγητὰς τῆς πλειονοψηφίας, διότι λαμβάνουσιν ἀποφάσεις, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀποφάσεις μὴ προσήκουσαι εἰς τὴν πολιτικὴν εὐπρέπειαν.

§243ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ποῖον ἀνακαλεῖτε εἰς τὴν τάξιν;

§244Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ὑμᾶς καὶ τοὺς εἰσηγητὰς τῆς πλειονοψηφίας.

§245ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς ἀνακαλῶ καὶ αὖθις εἰς τὴν τάξιν καὶ θὰ γραφῇ ἡ ἀνάκλησις εἰς τὰ πρακτικά, διὰ τὴν δευτέραν ἀνευλάβειάν σας.

§246Ι. ΠΑΤΣΟΥΡΑΚΟΣ. Νὰ εἴπητε ὑμεῖς ἐὰν ἐξ ὑφαρπαγῆς δὲν ἐψηφίσθη ἢ ὄχι.

§247ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὀφείλετε νὰ παρίστασθε εἰς τὰς συνεδριάσεις τῆς Βουλῆς. Ὅταν δὲν παρίστασθε, ἀμελοῦντες τὸ καθῆκόν σας, δὲν ἔχετε δικαίωμα νὰ παραπονῆσθε. Ἦσθε παρόντες τὸ πρωΐ; Ναὶ ἢ ὄχι;

§248Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Λέγω ὅτι τοιαῦται ἀνακλήσεις εἰς τὴν τάξιν, εἶναι τιμὴ ὑπὲρ τῆς πολιτικῆς ἠθικῆς καὶ ὑπὲρ τῆς εὐπρεπείας καὶ ὑπὲρ τῶν πολιτικῶν ἐλευθεριῶν τοῦ τόπου.

§249ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακαλεῖσθε καὶ πάλιν εἰς τὴν τάξιν, διότι ὑβρίζετε τὴν Βουλήν. Δηλῶ δὲ εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι θὰ ὑποβάλω τὴν προσεχῆ Δευτέραν πρότασιν περὶ αὐξήσεως τῆς πειθαρχικῆς ἐξουσίας τοῦ Προέδρου, διὰ νὰ μὴ ἐπικρατήσῃ ἡ ἀναρχία ἐνταῦθα. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα).

§250Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἀλλὰ καὶ ἡμεῖς θὰ μεταφέρωμεν τοὺς ἀγῶνας ἀλλαχοῦ καὶ θὰ σᾶς διδάξωμεν ὅτι δὲν δύνασθε νὰ παίζητε μὲ τὰ ἱερώτερα τοῦ τόπου ἐπ’ ἄπειρον.

§251ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λυποῦμαι, κύριε Βουλευτά, διότι δὲν ἐμελετήσατε τὸν Κανονισμὸν μιᾶς μεγάλης Δημοκρατίας, κατὰ τὸν ὁποῖον, ἐὰν εἰσήρχεσθε ἐντὸς τῆς Βουλῆς διὰ νὰ προκαλῆτε ταραχάς, θὰ ἀπεβάλλεσθε διὰ χειροκροτημάτων ὑπὸ τῆς Βουλῆς.

§252Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Πλανᾶσθε.

§253Ν. ΒΑΡΘΗΣ. Στερεῖσθε τῶν ἰδιοτήτων. Δὲν εἶσθε ἀμερόληπτος.

§254ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἔχετε τὸν λόγον. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Μέρμηγκας. Σεῖς δὲν εἶσθε ἄξιος νὰ μοῦ δώσητε μαθήματα εὐπρεπείας. Ἀνακαλεῖσθε εἰς τὴν τάξιν. Ὁ κ. Μέρμηγκας ἔχει τὸν λόγον.

§255Γ. ΠΩΠ. Πιθανὸν νὰ ἐγενόμην ἀφορμὴ παρεξηγήσεώς τινος καὶ ἐπιθυμῶ ἡ παρεξήγησις αὐτὴ νὰ ἀρθῇ. Ἐγὼ ἀνελθὼν ἐπὶ τοῦ βήματος ἐκείνου οὔτε μομφὴν κατὰ τοῦ Προεδρείου διετύπωσα, οὔτε μομφὴν κατὰ τῶν εἰσηγητῶν τῆς πλειονοψηφίας, διότι δὲν ὑπῆρχε λόγος νὰ διατυπώσω μομφήν. Ἐγὼ ἐξήγησα τοὺς λόγους διὰ τοὺς ὁποίους ἀνῆλθον ἐκεῖ, καὶ ὑποθέτω, ὅτι ἐκ τῆς ἐντυπώσεως τῶν παρατηρήσεων, τὰς ὁποίας διετύπωσα, δὲν ἔπρεπεν ἴσως νὰ προκληθῇ τὸ μετὰ ταῦτα ἐγερθὲν ἐπεισόδιον. Ἡ Κυβέρνησις ἦτο ἐλευθέρα νὰ πράξῃ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔπραξε καὶ ἐγὼ ἀφῆκα εἰς τὴν ἱστορίαν τὴν κοινοβουλευτικὴν καὶ εἰς τὸν Κανονισμὸν τὸν χαρακτηρισμὸν αὐτῆς. Συνεπῶς δύνασθε νὰ συνεχίσητε τὸ ἔργον μὴ νομίζοντες ὅτι ἡ σκέψις ἡ ἐμὴ ἦτο νὰ ὑποβάλω πρότασιν οἵαν δήποτε.

§256ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δι’ ὑμᾶς οὐδεμία ὑπῆρξεν αἰτίασις, διότι ἐπράξατε ὅ,τι ἔπρεπεν. Ἐγὼ εὑρέθην ἐν τῇ ἐκτελέσει τοῦ ἔργου μου καὶ ἠρώτησα, ἐὰν ὑπάρχει πρότασις οἷα δήποτε καὶ εἴπετε ὄχι. Σᾶς εἶπον, ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἐπανερχώμεθα ἐπὶ ἐψηφισμένων. Ἐὰν ἄλλοι ἐσυνείθισαν νὰ προκαλῶσιν ἐπεισόδια τὰ ἐπεισόδια βαρύνουσιν ἐκείνους.

§257Κ. ΜΕΡΜΗΓΚΑΣ. Ἕν γεγονὸς προέκυψε βέβαιον ἐκ τῆς ἀναδιφήσεως τοῦ ζητήματος τούτου τῶν φιλανθρωπικῶν καταστημάτων, ὅτι πλημμέλεια ὑπάρχει ἐν αὐτοῖς πολλὴ πλημμέλεια διοικητική τε καὶ ἐπιστημονική. Ἤδη, ἐκ στόματος τοῦ ἄρτι κατελθόντος συναδέλφου ἠκούσατε λεπτομερείας περὶ τούτων. Εἰς συμπλήρωσιν αὐτῶν δύναμαι ν’ ἀναγνώσω ὑμῖν περικοπὰς ἐκ δημοσιεύματος ἀναφερομένου εἰς ἐποχὴν προηγουμένην ἡμῶν κατὰ πενταετίαν. Τὸ δημοσίευμα τοῦτο ἐξεδόθη ὑπὸ τοῦ Ἀδελφάτου, ὅπερ διεδέχθη τὴν προτέραν διοικητικὴν ἐπιτροπήν. Πρόκειται περὶ τοῦ δημοτικοῦ Βρεφοκομείου Ἀθηνῶν. Ἐν τῷ δημοσιεύματι τούτῳ ἀναγράφονται λεπτομέρειαι, αἵτινες γεννῶσι τὴν φρίκην διὰ τὴν τότε κατάστασιν τοῦ ἱδρύματος τούτου. Ἡ ὅλη κατάστασις τῶν φιλανθρωπικῶν ἡμῶν ἱδρυμάτων δύναται νὰ χαρακτηρισθῇ διὰ τοῦ ἐπιθέτου πλημμελής. Ὅτε δὲ τοῦτο εἶναι τοσοῦτον βέβαιον, γεννᾶται τὸ ἐρώτημα, ἂν τὸ ζήτημα εἶναι ἄξιον, ὅπως ἐπισύρῃ τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς καὶ τῆς Κυβερνήσεως. Τὴν ἀπάντησιν δύναμαι νὰ τὴν παράσχω, λέγων ναί. Ὅταν τις ὁμιλῇ περὶ ἐλλείψεων καὶ πλημμελειῶν ἀναγομένων εἰς τὴν ὑγιείαν τῶν πολιτῶν, κινδυνεύει νὰ θεωρηθῇ ὅτι ὁμιλεῖ περὶ πραγμάτων ἥκιστα σοβαρῶν, ἀναξίων ὅπως προκαλέσωσι τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Βουλῆς. Ἐὰν κατήγγελλέ τις ὅτι πολίτης τις ἐκακοποιήθη ὑπὸ τῶν ὀργάνων τῆς ἐξουσίας θὰ ἐξηγείρετο ἴσως σύμπασα ἡ Βουλή, ἐνῷ, ὅταν ἀποδεικνύεται ὅτι μυριάδες ἀνθρωπίνων ὑπάρξεων, παραδιδόμεναι τελείως ἀνυπεράσπιστοι εἰς τὰς χεῖρας τῶν ἐντεταλμένων τὴν ἀνακούφισιν καὶ σωτηρίαν αὐτῶν, δέχονται βλάβην ἐκεῖθεν, ὁπόθεν μόνον προστασίαν καὶ ὑποστήριξιν ἐδικαιοῦντο νὰ προσδοκῶσιν, οὐδεὶς δίδει τὴν προσήκουσαν προσοχήν. Ἀλλὰ τὸ ζήτημα τοῦτο, τὸ περὶ τῶν φιλανθρωπικῶν ἱδρυμάτων, ἀποτελεῖ μέρος τοῦ ὅλου, δηλαδὴ τοῦ μεγάλου ζητήματος τῆς δημοσίας ὑγιείας. Ὀφείλομεν, τιθέντες τὸν δάκτυλον ἐπὶ τὴν πληγήν, νὰ δείξωμεν τὴν κατάστασιν τῆς δημοσίας ὑγιείας ὁποία εἶναι, τὸ ἀξιοθρήνητον δηλ. αὐτῆς. Ἡ μέχρι τοῦδε ὑπὸ τὴν ἔποψιν ταύτην ὑπὸ τῆς Πολιτείας δειχθεῖσα ἀβελτερία, εἶναι τοσαύτη, ὥστε εἶναι ζήτημα ἂν ἐπιτρέπεται νὰ ὀνομαζώμεθα Κράτος πεπολιτισμένον. Ἡ χολέρα εὑρίσκεται ἐπὶ θύραις, ἡμεῖς δ’ ὑποχρεούμεθα ν’ ἀντεπεξέλθωμεν κατ’ αὐτῆς διὰ μέτρων, ἅτινα ἁρμόζουσι μόνον εἰς Φελλάχους, διὰ τοῦ συστήματος τῶν ἀρχεγόνων καθάρσεων, διὰ σπασμωδικῶν μέτρων, παρασκευαζομένων τῇ χορηγίᾳ ἐκτάκτων πιστώσεων, αἵτινες πολλάκις ὑπερβαίνουσι τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον, ἂν ἅπαξ ἀνεγράφετο καὶ ἐχρησιμοποιεῖτο δεόντως συμφώνως πρὸς νέαν, ἤδη ἀπαιτητὴν καταστᾶσαν νομοθεσίαν, θὰ ἤρκει ὅπως διορθώσῃ τὴν κατάστασιν ἅπαξ διὰ παντός. Ἐπιθυμῶ, Κύριοι, νὰ ἐξάρω ὅλως ἰδιαζόντως τὸ ζήτημα τοῦτο τὸ σοβαρώτατον, τὸ τοσοῦτον σοβαρόν, ὥστε δι’ ἐμὲ ν’ ἀποτελῇ ἕνα τῶν κυριωτάτων σκοπῶν τῆς παρουσίας μου ἐν τῇ Βουλῇ. Ἐὰν ἔμελλε νὰ ἴδω, ὅτι προχωρεῖ καὶ τὸ λοιπὸν ἔργον ἡμῶν ἀλλὰ χωρὶς νὰ ληφθῇ νομοθετικὴ πρόνοια περὶ τῆς δημοσίας ὑγιείας, δὲν θὰ ἐδίσταζον νὰ ἄρω τὴν ἐμπιστοσύνην καὶ ὑποστήριξίν μου ἀπὸ τῆς Κυβερνήσεως. Διότι δὲν εἶναι μόνον ζήτημα ὑγιείας ὀλίγων ἀτόμων, διὰ τὰ ὁποῖα εὑρίσκεται πάντοτε πρόχειρος ἡ φράσις «μόνον διὰ τοὺς ἀσθενεῖς θὰ φροντίζωμεν;» ἀλλὰ ζήτημα τῆς ὑποστάσεως ἡμῶν ὡς πεπολιτισμένου Κράτους. Ἐνῷ περὶ μεταρρυθμίσεων τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας καὶ τῶν ἄλλων τοιούτων μεριμνῶμεν μετὰ σπουδῆς, ἀλλ’ ὀλιγωροῦμεν τελείως τῆς ὑγειονομικῆς ἡμῶν ὀργανώσεως. Δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ Κράτος χωρὶς ὠργανωμένης δημοσίας ὑγιεινῆς. Πᾶσα προσπάθεια ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, πρὸς πρόχειρον διόρθωσιν ἀποβαίνει εἰς μάτην ἐφ’ ὅσον δὲν ὑπάρχει τὸ θεμέλιον, καὶ τὸ θεμέλιον τοῦτο εἶναι ἡ ὑγειονομικὴ νομοθεσία. Ἐπικαλοῦμαι τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, ἐλπίζω δ’ ὅτι αὕτη δὲν θ’ ἀφήσῃ νὰ παρέλθῃ χρόνος πολὺς ἕως ἂν ὑποβάλῃ τὸ νομοσχέδιον περὶ δημοσίας ὑγιεινῆς.

§258ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Τὸ ζήτημα τῆς δημοσίας ὑγείας ἐν γένει καὶ εἰδικῶς τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον προεκάλεσε τὴν συζήτησιν ταύτην, δὲν ἦτο δυνατὸν παρὰ νὰ προκαλέσῃ τὴν προσοχὴν ἡμῶν. Ὡς πρὸς τὴν δημοσίαν ὑγιεινὴν πρέπει νὰ ὁμολογηθῇ ὅτι, αὐτὴ αὕτη ἡ ὑγειονομικὴ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν ἔχει παρασκευάσει νομοθετικὴν ἐργασίαν, ἀλλ’ ἔχω ἴσως τὸ ἐλάττωμα τὸ πολιτικὸν νὰ μὴ δύναμαι νὰ προβαίνω εἰς σύνταξιν νομοσχεδίων ἐπὶ τοῦ γόνατος πρὶν βασανίσω αὐτά, μήτε ν’ ἀποδέχωμαι καὶ νὰ υἱοθετῶ ἀμελετήτως τὰ ὑπὸ τῆς ὑπηρεσίας παρασκευαζόμενα. Ἡ Βουλὴ ἔχει ὑπ’ ὄψιν καὶ ἐργασίαν ὑποβληθεῖσαν νομοθετικήν, ἔστω καὶ μικράν, καὶ ἐργασίαν, ἥτις ἐξεδηλώθη ὅτι θὰ ὑποβληθῇ εἰς αὐτήν. Πιθανόν, προκειμένου περὶ τοῦ ζητήματος τὸ ὁποῖον ἤδη μᾶς ἀπασχολεῖ, νὰ ὑπῆρξε καί τις παράλειψις ἐμοῦ ἐν ἄλλῃ τινὶ ὥρᾳ. Καθ’ ἣν στιγμὴν ἠγόρευον ὑποβάλλων τὸ νομοσχέδιον περὶ συστάσεως τῶν δήμων ἐλησμόνησα νὰ δηλώσω ὅτι, τοῦτο συνδέεται ἀναποσπάστως πρὸς τὴν διοίκησιν τῶν φιλανθρωπικῶν καταστημάτων· ἀλλὰ καὶ ὅτι, κατὰ τὴν ἀντίληψιν τὴν ἡμετέραν, εἶναι ἀνάγκη εἰδικῆς νομοθετικῆς προνοίας περὶ τῶν φιλανθρωπικῶν καταστημάτων, τοῦτο δύναμαι νὰ τὸ δηλώσω. Ὅτε μοὶ ἐγένετο μάλιστα ἡ πρώτη ἐπερώτησις ὑπὸ τοῦ συναδέλφου κ. Σκάση, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, διὰ τῆς ὁποίας μοὶ ἐζητήθησαν ὡρισμέναι πληροφορίαι, ἀπήντησα ὅτι πρὶν ἢ μοὶ δοθῇ ἀφορμὴ ὑπὸ τῆς Βουλῆς διὰ τῆς αἰτήσεως πληροφοριῶν, εἶχον ἐγὼ ζητήσει διὰ τῆς ὑπηρεσίας σχετικὰς πληροφορίας, ὄχι μόνον διὰ νὰ ἴδω ποία ἦτο ἡ κατάστασις τῶν φιλανθρωπικῶν ἱδρυμάτων, ἀλλὰ διὰ νὰ συλλέξω ὅλα ἐκεῖνα τὰ ἀναγκαῖα στοιχεῖα, ἐπὶ τῶν ὁποίων θὰ ἠδυνάμην νὰ στηρίξω νομοθετικὴν ἐργασίαν θετικήν, ἵνα μὴ στηριχθῶ εἰς ἀοριστολογήματα. Ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῆς δημοσίας ὑγιεινῆς ἐν γένει ἐπιπροσθέτως λέγω τοῦτο· ὅτι ἐνῷ ἔχω τὴν συνδρομὴν τοῦ Ἰατροσυνεδρίου, ἐκάλεσα καὶ ἐκ Κωνσταντινουπόλεως τὸν ἐκεῖ ἀντιπρόσωπον τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, ὅπως καὶ μετ’ αὐτοῦ μελετήσωμεν τὰ ἐνδεικνυόμενα μέτρα χάριν τῆς δημοσίας ὑγείας καὶ σώσωμεν τὴν χώραν ἐκ τῶν ἀπειλουμένων ἐπιδημιῶν χολέρας καὶ πανώλους καὶ ἄλλων νόσων, αἵτινες ἀπειλοῦσιν ἡμᾶς. Ἀνεξαρτήτως ὅμως τούτου τὸ ζήτημα τῆς δημοσίας ὑγείας μελετᾶται ἐπὶ εὐρυτάτων βάσεων διότι περιλαμβάνει ἀκόμη καὶ θέματα ἄλλα, ὡς τὸ τῆς ἀγρονομίας, διότι ὅταν ὁμιλῶμεν περὶ δημοσίας ὑγείας δὲν πρέπει νὰ ἀντιλαμβανώμεθα τὸ ζήτημα ὑπὸ μίαν περιωρισμένην ἔννοιαν, ἀλλ’ ἐν ὅλῃ τῇ εὐρύτητι, ἣν προσλαμβάνει ἡ ἐπιβαλλομένη εἰς τὴν Πολιτείαν περὶ ταύτης μέριμνα. Δύναται λοιπὸν νὰ εἶναι βεβαία ἡ Βουλὴ ὅτι, ἂν δὲν εἶδε μέχρι τοῦδε νὰ εἰσαχθῶσι τοιαῦτα νομοσχέδια, δὲν τὰ εἶδεν ὄχι διότι δὲν ἐμελετήθη ἢ δὲν μελετᾶται τὸ ζήτημα, ἢ διότι δὲν εἶναι παρεσκευασμένος ὁ Ὑπουργός, ἀλλὰ διότι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν συνειθίζει νὰ ὑποβάλῃ νομοσχέδια παρὰ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐν τῇ ἰδίᾳ του γνώμῃ καὶ πεποιθήσει νομίζει ἐπαρκῆ, ἴσως πεποιθήσει σφαλερᾷ, διότι βεβαίως δὲν ἔχω τὸν ἐγωϊσμὸν νὰ νομίζω ὅτι αἱ μελέται μου ἐμφανίζουσι τὸ τέλειον, ἀλλὰ δὲν ἐσυνείθισα νὰ ἐμφανίζω παρὰ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα στηρίζονται ἐπὶ πεποιθήσεως μορφουμένης ὑπὸ τῶν πραγμάτων. Πρέπει δὲ νὰ γνωρίζῃ ἡ Βουλὴ ὅτι, ὅ,τι κυρίως ἐλλείπει ἀπὸ τὰς ὑπηρεσίας, εἶναι πάντοτε τὰ στοιχεῖα, ἄνευ τῶν ὁποίων οὐδεμία μελέτη δύναται νὰ εἶναι ἀσφαλής, διότι ὅλαι στηρίζονται ἐπὶ ἰδεῶν μόνον καὶ προσωπικῶν ἀντιλήψεων καὶ εἰκασιῶν, διότι ἀτυχῶς τοιοῦτος ὑπῆρχεν ὁ ὀργανισμὸς τῶν ὑπηρεσιῶν ἡμῶν. Πρὸς συλλογὴν τῶν στοιχείων ἐκείνων πρέπει νὰ ὁμολογήσητε ὅτι ἀπαιτεῖται χρόνος. Ἂν δὲ λάβητε ὑπ’ ὄψιν ὅτι πολλαὶ ὑπηρεσίαι εἴτε διὰ τὴν κεκτημένην ὄχι ταχύτητα, ἀλλὰ βραδύτητα, εἴτε δι’ ἄλλας ἀτελείας, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κινῶνται μετὰ μείζονος σπουδῆς, ὅτι δὲ καὶ αἱ διοικητικαὶ ὑπηρεσίαι, ὅσον καὶ ἂν κινῶνται καὶ λειτουργῶσι καλῶς, ἔχουσιν ἀνάγκην νὰ προσφεύγωσιν εἰς ἄλλας ἀρχὰς τοπικὰς παρὰ τῶν ὁποίων θὰ ζητήσωσι τὰ ἀναγκαῖα στοιχεῖα, αἱ δὲ τοπικαὶ ἀρχαὶ εἶναι ὅλως διόλου ἀσυνήθεις εἰς τοιούτου εἴδους ἐργασίας, ταῦτα ἂν λάβητε ὑπ’ ὄψιν καὶ τὸ ἐλάττωμα τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ μὴ ὑποβάλλῃ νομοσχέδια ὅπως ὅπως συντεταγμένα, παρακαλῶ νὰ συγχωρήσητε αὐτὸν διὰ τὴν μὴ ὑποβολὴν καὶ τῶν πρὸς προστασίαν τῆς δημοσίας ὑγείας.

§259Κ. ΜΕΡΜΗΓΚΑΣ. Τὸ παράπονον ἡμῶν κατὰ τῶν Βουλῶν καὶ τῶν Κυβερνήσεων τοῦ τόπου αὐτοῦ, συγκεντροῦται εἰς τοῦτο· ὅτι οὐδέποτε ἐμερίμνησαν περὶ τῆς δημοσίας ὑγείας, ἥτις ἀποτελεῖ τὸ ἔρεισμα καὶ τὴν κρηπῖδα παντὸς πεπολιτισμένου Κράτους. Ἀπαιτοῦμεν παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τὴν δήλωσιν, ὅτι ταχέως θὰ ὑποβάλῃ τὴν σχετικὴν νομοθετικὴν ἐργασίαν. Εἴμεθα 53 ἰατροὶ Βουλευταί, ἕτοιμοι ὅπως παράσχωμεν πᾶσαν συνδρομὴν εἰς τὸ ἔργον τοῦτο ἴσως δὲν λέγω ὑπερβολὴν ἂν βεβαιώσω ὅτι καὶ τῶν ἄλλων συναδέλφων μου ἀντιπροσωπεύω τὴν γνώμην ἐν ᾧ διακηρύττω, ὅτι ἡ κυριωτάτη ἡμῶν βουλευτικὴ ἐπιθυμία εἶναι νὰ ἴδωμεν, πρὶν ἢ ἀπέλθωμεν ἐντεῦθεν, ψηφιζόμενα τὰ ὑπὲρ τῆς δημοσίας ὑγείας μέτρα. Διότι εὑρισκόμεθα εἰς κατάστασιν ἀπελπιστικήν. Ἡμεῖς δὲν ζητοῦμεν βελτίωσιν τῆς θέσεως τῶν ἰατρῶν, ἀλλὰ περιορισμὸν τῶν νόσων, περιορισμὸν τῆς ἀθλιότητος τοῦ βίου συμπάντων τῶν κατοίκων τοῦ βασιλείου τούτου. Δέκα χιλ. ἐλευθέρων Ἑλλήνων ἀποθνήσκουσιν κατ’ ἔτος ἐκ φυματιώσεως, ἡ εὐλογία κατέστη ἐνδημικὴ ἐν Πειραιεῖ καὶ ἐν Ἀθήναις, καὶ ὁ κοιλιακὸς τύφος τοσοῦτον ἀπειλητικός, ὥστε οὐδὲ ποτήριον ὕδατος δύναταί τις νὰ πίῃ ἀκινδύνως καὶ ἀφόβως. Ἡ πρὸς τὴν ὑγειονομικὴν ὀργάνωσιν ἀπαιτουμένη δαπάνη ἔχει ὑπολογισθῆ εἰς 200,000 δρ. περίπου, ὄχι πολὺ περισσότερα τοῦ ποσοῦ ὅπερ δαπανᾷ τὸ Κράτος δι’ ἐκτάκτους πιστώσεις κατὰ τοῦ ἑκάστοτε ἐμφανιζομένου κινδύνου τῆς χολέρας καὶ τῆς πανώλους.

§260ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ὀφείλω νὰ προσθέσω καὶ μίαν ἐπεξήγησιν κατόπιν τῶν λεχθέντων ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ. Δὲν πρόκειται μόνον περὶ τοῦ ζητήματος τῆς δαπάνης, διότι διακρίνω καὶ ἐγὼ τὰ μέτρα τῆς δημοσίας ὑγείας καὶ τῆς ἀμύνης κατὰ τῶν ἔξωθεν ἀπειλούντων τὴν χώραν κινδύνων, ἅτινα εἶναι εὐκολώτατα ὑπὸ ἔποψιν νομοθετικήν. Ἀλλ’ ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῆς ὀργανώσεως ἐσωτερικῆς ὑπηρεσίας ἰατρικῆς, ὁμολογῶ καὶ ὑποθέτω ὅτι καὶ οἱ κύριοι συνάδελφοι θὰ συνομολογήσωσι, ὅτι δὲν εἶναι τόσον εὔκολα ἐν τῇ ἐφαρμογῇ, ὅσον θεωροῦνται σήμερον. Διότι ἐφαρμογὴ μιᾶς ὑπηρεσίας ἀγορανομικῆς εἰς τὸ Κράτος προϋποθέτει ὀργάνωσιν.

§261Κ. ΜΕΡΜΗΓΚΑΣ. Ἀπὸ 60 ἐτῶν λέγονται αὐτά.

§262ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Ἀπὸ 60 ἐτῶν ὑπῆρχον δημοτικοὶ ἰατροί· ἀλλὰ θὰ παρεκάλουν τὸν κ. συνάδελφον νὰ εἴπῃ, ἂν ἔβλεπε τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν ὑποβάλλοντα νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου νὰ ἐνισχύῃ τὴν θέσιν τῶν δημοτικῶν ἰατρῶν, θὰ ἐπεδοκίμαζε τὴν τοιαύτην ἐνέργειαν;

§263Κ. ΜΕΡΜΗΓΚΑΣ. Ὁ τμηματάρχης δὲν ἔχει ἰδέαν ἰατρικῆς.

§264ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Διότι ὁ τμηματάρχης δὲν πρέπει νὰ εἶναι ἰατρός· αὐτὴ ὅμως εἶναι λεπτομέρεια. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐφελκύει τὴν προσοχὴν ὑμῶν εἶναι τοῦτο· ὅτι, κατὰ τὴν ἐμὴν γνώμην τὸ νομοσχέδιον, περὶ οὗ εἴπετε, εἶναι πλήρως συντεταγμένον ἀπὸ ἀπόψεως ἰατρικῆς, ἀπὸ ἀπόψεως ὅμως διοικητικῆς καὶ πολιτικῆς ὄχι.

§265Κ. ΜΕΡΜΗΓΚΑΣ. Τὸν ἱδρῶτα ἡμῶν θέλομεν. Θὰ τὸ θέσωμεν ζήτημα πολιτικῆς ἐμπιστοσύνης. Ὅλα τὰ δικαστικὰ νομοσχέδια περὶ ἐπιδόσεως ποινικῶν δικογράφων κλπ. ἔδει νὰ τεθῶσιν εἰς δευτέραν μοῖραν, ὅταν ἐν μέσαις Ἀθήναις ἀποθνήσκουσιν 10,000 ἐκ φυματιώσεως. Νομίζετε ὅτι πίνετε ἀφόβως ποτήριον ὕδατος;

§266ΕΜΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Σᾶς εἶπον ὅτι ἔχετε δίκαιον εἰς τοῦτο· περὶ τῶν ποτηρίων ὅμως ὕδατος καὶ ἐδωδίμων, θὰ εἰσαχθῇ νομοσχέδιον ἀγορανομικόν. Τὸ ζήτημα εἶπον ἤδη ὅτι εἶναι πολλαπλοῦν. Εὔκολον εἶναι εἰς πάντα Ὑπουργὸν ν’ ἀποπλανᾷ εἰσάγων νομοσχέδια. Ἐγὼ ὅμως δὲν θὰ εἶχον τὴν συνείδησίν μου ἀναπεπαυμένην, ἂν εἰσῆγον τοιοῦτο νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον θὰ ἐψήφιζεν ἡ Βουλή, ὅταν γνωρίζω ὅτι ἀπαιτεῖται διοικητικὴ ὀργάνωσις πρὸς ἐφαρμογὴν τοῦ ὁλοκληρωτικοῦ συστήματος τοῦ νομοσχεδίου. Παρακαλῶ τὸν κ. συνάδελφον νὰ ἔχῃ ὑπομονὴν καὶ θὰ λάβῃ ἀφορμὴν νὰ ἴδῃ καὶ τὰ περὶ τῆς δημοσίας ὑγιεινῆς μέτρα τῆς Κυβερνήσεως.

§267ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λυμπερόπουλος.

§268Ι. ΛΙΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Μετὰ τὰς δηλώσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ παραιτοῦμαι.

§269ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παρασκευόπουλος.

§270Γ. ΠΑΡΑΣΚΕΥΟΠΟΥΛΟΣ. Προκειμένου, κύριοι Βουλευταί, περὶ τῶν εὐαγῶν καὶ φιλανθρωπικῶν ἐν γένει ἱδρυμάτων, νομίζω ὅτι ἐπιβάλλεται μεγαλειτέρα προσοχὴ εἰς τὴν ἐξέτασιν τῶν τυχὸν ἐλλείψεων καὶ ὄχι μόνον εἰς τὴν μεγαλοποίησιν αὐτῶν, ἀλλ’ ἐπιβάλλεται ἐπίσης καὶ ἡ ἔξαρσις τῶν μεγάλων ὑπηρεσιῶν, ἃς ταῦτα προσφέρουσιν εἰς τὴν Ἑλληνικὴν κοινωνίαν. Οἱ κ. Συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι τὸ θέμα τοῦτο ἔθιξαν, καίτοι εἰδικοί, καίτοι ἰατροί, δὲν μᾶς ἀνέπτυξαν τὸ ζήτημα κυρίως ὑπὸ ἰατρικὴν ἔποψιν, ἀλλ’ ὑπὸ διοικητικὴν καὶ διαχειριστικήν. Καὶ προκειμένου περὶ τῆς διαχειριστικῆς ἀπόψεως ἔχω τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσω εἰς τοὺς κ. κ. συναδέλφους ὅτι πάντες οἱ ἀπολογισμοὶ τῶν δημοτικῶν ἱδρυμάτων ἔχουσιν ὑποβληθῆ ἐκ μέρους τοῦ Ἀδελφάτου ἀπὸ πολλοῦ καὶ ἐντὸς τῶν νομίμων προθεσμιῶν καὶ εὑρίσκονται ὑπὸ ἐξέλεγξιν εἰς τὸ δημοτικὸν συμβούλιον. Περιέμενον ἀπὸ τοὺς κ.κ. Συναδέλφους νὰ μᾶς ἐκθέσωσιν ἐν στατιστικαῖς πληροφορίαις τὴν κίνησιν τῶν ἀρρώστων, τὴν θνησιμότητα αὐτῶν, τὴν εἰσαγωγὴν τῶν ἀσθενῶν ἢ βρεφῶν ἐν τῷ βρεφοκείῳ, διὰ νὰ καταδειχθῇ τίς ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀσθενῶν ἢ ἐκθέτων, τὸν ὁποῖον τὰ δημοτικὰ ταῦτα φιλανθρωπικὰ ἱδρύματα ξενίζουν. Ἔχω προχείρως ἐδῶ ἓν σημείωμα κατὰ τὸ ὁποῖον, κατὰ τὸ 1909 εἰς τὸ δημοτικὸν νοσοκομεῖον «Ἐλπὶς» – τὸ ὁποῖον καθὼς γνωρίζετε δὲν εἶναι νοσοκομεῖον προωρισμένον νὰ νοσηλεύῃ ἀριθμὸν ἀσθενῶν ὡρισμένον, ὅπως εἶναι ὁ «Εὐαγγελισμός», τὸ Φθισιατρεῖον, τὰ ὁποῖα ἔχουν ὡρισμένας κλίνας καὶ νοσηλεύουν ὡρισμένον ἀριθμὸν ἀσθενῶν, ἀλλ’ εἶνε ἓν νοσοκομεῖον πανελλήνιον εἰς τὸ ὁποῖον φιλοξενοῦνται ὄχι μόνον ἄρρωστοι ἀλλὰ καὶ τυφλοί, καὶ ἠλίθιοι καὶ ἀνίατοι καὶ παράφρονες καὶ γέροντες καὶ πειναλέοι, εἰσερχόμενοι καθ’ ἑκάστην κατὰ δεκάδας — εἰς τὸ νοσοκομεῖον λοιπὸν τοῦτο κατὰ τὸ 1909 ἐνοσηλεύθησαν ἐν ὅλῳ ἀσθενεῖς 2426 ἐκ τούτων ἐξῆλθον 1905, ἀπεβίωσαν 364 καὶ ἐναπελείφθησαν 157. Αὐταὶ εἶναι αἱ ἐπίσημοι πληροφορίαι.

§271Θ. ΣΚΑΣΗΣ. Αὐταὶ αἱ 2000 ἀσθενῶν πόσας ἡμέρας ἔμειναν ἐν τῷ νοσοκομείῳ;

§272Γ. ΠΑΡΑΣΚΕΥΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐκ τῶν ἀσθενῶν τούτων ἐξ Ἀθηνῶν προέρχονται 260, ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν 1624, ἀλλοδαποὶ — ἐκ τῶν ὁποίων πλεῖστοι ἐκ τῆς δούλης Ἑλλάδος — 536, ἡ ἐν γένει δὲ θνητότης τοῦ ἱδρύματος τούτου εἶναι 15%. Δὲν πιστεύω τοιαύτη θνητότης νὰ παρουσιάζεται εἰς πολλὰ νοσοκομεῖα Εὐρωπαϊκά. Ἡ ἡμερησία δαπάνη δι’ ἕκαστον ἄρρωστον ἀνέρχεται εἰς δρ. 3.30, αἱ ἡμέραι νοσηλείας 24.

§273Θ. ΣΚΑΣΗΣ. Ὥστε 50,000.

§274Γ. ΠΑΡΑΣΚΕΥΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλ’ ἐπειδή, ὡς εἶναι γνωστὸν εἰς πάντας, τὸ ἵδρυμα δὲν ἐπαρκεῖ σήμερον εἰς τὰς προϊούσας ἀνάγκας τοῦ Ἑλληνικοῦ κόσμου, ἡ παροῦσα δημοτικὴ ἀρχὴ ἐπέτυχε τὴν ἀνίδρυσιν νέου νοσοκομείου δημοτικοῦ, τὸ ὁποῖον δὲν πιστεύω ὁ κ. Σκάσης νὰ θεωρῇ ὡς νοσοκομεῖον τὸ ὁποῖον δὲν θὰ ἐκπληρώσῃ τὸν μέγαν φιλανθρωπικὸν προορισμόν του.

§275Θ. ΣΚΑΣΗΣ. Αὐτὸ δὲν ἔχει σχέσιν. Μὴ ἐγείρετε τοιαύτην συζήτησιν, ἡ ὁποία δύναται ν’ ἀπασχολήσῃ ὁλόκληρον συνεδρίασιν.

§276Γ. ΠΑΡΑΣΚΕΥΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι γνώμη σας. Τὸ νοσοκομεῖον αὐτὸ θ’ ἀποτελέσῃ μνημεῖον ἀΐδιον τῆς δράσεως τῆς παρούσης δημοτικῆς ἀρχῆς ὅταν ἀποπερατωθῇ, καὶ λίαν προσεχῶς θὰ τελεσθῶσι τὰ ἐγκαίνια αὐτοῦ κατὰ τὰ ὁποῖα ἐλπίζω ὅτι θὰ δοθῇ ἀφορμὴ εἰς τοὺς κ. συναδέλφους νὰ ἐπισκεφθῶσιν αὐτό.

§277Θ. ΠΕΤΡΑΛΙΑΣ. Ὅλα τὰ δημοτικὰ ἔργα, τὰ συντελεσθέντα μέχρι σήμερον καὶ μέλλοντα νὰ συντελεσθῶσι, θὰ ἀποτελέσωσι μνημεῖον ἀΐδιον τῆς δράσεως τοῦ δημάρχου.

§278Γ. ΠΑΡΑΣΚΕΥΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ταῦτα μὲν τὰ ὀλίγα περὶ τοῦ δημοτικοῦ νοσοκομείου. Ἀλλ’ ὡς γνωρίζετε, ὑπάρχει καὶ δημοτικὸν μαιευτήριον, τὸ ὁποῖον γνωρίζει πολὺ καλὰ ὁ κ. Μέρμηγκας πῶς ἄριστα λειτουργεῖ. Διὰ τὸ μαιευτήριον δαπανῶνται 20 χιλ. δραχμαὶ κατ’ ἔτος, ἐνοσηλεύθησαν δὲ κατὰ τὸ 1909,240 γυναῖκες, ἀπεβίωσε μία, ἐγεννήθησαν βρέφη 207, ἀπεβίωσαν δύο, ἐγεννήθησαν νεκρὰ 6, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, ἡ θνητότης δὲ αὐτῶν θὰ εἶναι ὑπὸ τὸ μηδέν. Ἡ δαπάνη εἶναι 20 χιλιάδων δραχμῶν. Προσθέτω ἐπίσης ὅτι ἡ δημοτικὴ Ἀρχὴ ἀπὸ τῆς ἱδρύσεως τῆς «Σωτηρίας» τοῦ νέου φθισιατρείου, χορηγεῖ ἐτησίως 15 χιλ. δραχμῶν. Νοσηλεύονται δὲ ἐκεῖ προερχόμενοι ὄχι μόνον ἐκ τῆς πόλεως τῶν Ἀθηνῶν ἀλλὰ καὶ ἐξ ὅλων τῶν ἐπαρχιῶν ἄρρωστοι, νοσηλευόμενοι μὲ ἀπαράμιλλον φιλοστοργίαν καὶ ἐπιστημονικὴν τελειότητα. Προκειμένου ἤδη περὶ τοῦ βρεφοκομείου, καὶ διὰ τὸ ἵδρυμα αὐτὸ ἡ παροῦσα δημοτικὴ ἀρχὴ ἔλαβε τοιαύτην πρόνοιαν, τὴν ὁποίαν ὁ κ. Σκάσης ἀπηξίωσε νὰ τονίσῃ. Τὸ δημοτικὸν βρεφοκομεῖον ἔχει προϋπολογισμὸν ἐτήσιον 160 χιλιάδων, εἰς τὸ κατάστημα δὲ αὐτὸ εἰσάγονται βρέφη ἐξ ὅλων τῶν ἐπαρχιῶν τῆς Ἑλλάδος καὶ ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ ἀκόμη. Τὸ πλεῖστον μέρος τῶν εἰσαγομένων ἐκθέτων προέρχεται ἐκ τῆς πόλεως Πειραιῶς. Ἡ παροῦσα δημοτικὴ ἀρχὴ πρὸ ἑνδεκαετίας ἀκόμη, εὐθὺς ὡς ἀνέλαβε τὴν διεύθυνσιν τοῦ ἱδρύματος τούτου, κατέβαλε πᾶσαν προσπάθειαν ὅπως πείσῃ τὴν τότε Κυβέρνησιν ἵνα ὑποχρεωθῇ ὁ Δῆμος Πειραιῶς νὰ καταβάλλῃ εἰς τὸ βρεφοκομεῖον ἀνάλογον ἀποζημίωσιν ἀπέναντι τοῦ ἐκ Πειραιῶς εἰσαγομένου ἀριθμοῦ τῶν ἐκθέτων. Ἄν ἑπομένως ὁ ἐτήσιος προϋπολογισμὸς τοῦ βρεφοκομείου ἀνέρχεται εἰς 160.000, φυσικὰ ὁ δῆμος Πειραιῶς ἔπρεπε νὰ χορηγῇ εἰς τὸν δῆμον Ἀθηναίων ποσὸν 50 χιλιάδων. Τί ἐχορήγει τότε καὶ τί σήμερον; Τρεῖς χιλιάδας κατὰ τὰ πρῶτα ἔτη, κατόπιν μίαν χιλιάδα, σήμερον δὲ οὔτε ὀβολόν! Σημειώσατε δὲ ὅτι ἐκ Πειραιῶς προέρχονται βρέφη ὄχι μόνον γεννώμενα ἐν Πειραιεῖ, ἀλλὰ ἕνεκα τῆς μεγάλης κινήσεως τοῦ λιμένος Πειραιῶς καὶ τοῦ κινητοῦ πληθυσμοῦ αὐτοῦ ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν καὶ ἐκ τοῦ Ἐξωτερικοῦ ἀκόμη πλεῖστα προέρχονται διευθυνόμενα εἰς Ἀθήνας. Ἀτυχῶς ὁ δῆμος Πειραιῶς δὲν ἔστερξε νὰ προσέλθῃ, ὡς ὤφειλεν, ἐπίκουρος εἰς τὸν δῆμον Ἀθηναίων, ἠναγκάσθη δὲ ἐν τέλει τὰ ἔκθετα βρέφη τὰ γεννώμενα ἐν Πειραιεῖ νὰ τὰ συντηρῇ ὅπως, ὅπως παρέχων ταῦτα εἰς θηλαστρίας ἐπὶ μηνιαίᾳ ἀμοιβῇ 15–20 δραχμῶν. Σημειώσατε ὅτι ὁ ἀριθμὸς τούτων εἶναι ἐλάχιστος, διότι, ἂν δὲν ἀπατῶμαι 28 ἕως 30 συντηροῦνται ἐν Πειραιεῖ, τὰ δὲ ὑπόλοιπα ἔρχονται εἰς τὸ βρεφοκομεῖον Ἀθηνῶν ῥιπτόμενα εἰς τὴν βρεφοδόχον. Ἀλλὰ τὸ ἵδρυμα αὐτό, Κύριοι, εἶχεν ὁμολογουμένως οὐσιωδεστάτας ἐλλείψεις ἄλλοτε. Ἐπιτραπήτω μοι νὰ προσθέσω ὅτι ἄλλοτε, πρὸ δώδεκα ἐτῶν ἡ ταφὴ τῶν ἀποθνησκόντων ἐκθέτων δὲν ἐγίνετο κἂν δι’ ἱερέως, οὐδὲ ἐτοποθετοῦντο τὰ νεκρὰ βρέφη ἐντὸς φερέτρων, ἀλλ’ ἐρρίπτοντο εἰς λάκκους εἰς τὸ νεκροταφεῖον τὸ ἓν ἐπὶ τοῦ ἄλλου ἄνευ ἱερέως! Ἡ παροῦσα δημοτικὴ ἀρχὴ ἐφρόντισεν ὅπως θάπτωνται ἀνθρωπινώτερον, ὅπως ὅλοι οἱ ἄνθρωποι.

§279Ι. ΜΑΜΑΗΣ. Πρῶτα ἔπρεπε νὰ ὑπάγῃ νὰ ἴδῃ διὰ τὴν διαχείρισιν, καὶ ἔπειτα...

§280Γ. ΠΑΡΑΣΚΕΥΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ διαχείρισις, κ. συνάδελφε, εὑρίσκεται κάτω εἰς τὸ κατάστημα καὶ εἶναι εἰς τὴν διάθεσιν παντός. Τὸ ἀδελφᾶτον, ἐνῷ ἄλλοτε τὸ γάλα ἐπρομηθεύετο διὰ δημοπρασίας — ἂν εἶναι δυνατὸν νὰ προμηθεύηται γάλα διὰ βρέφη διὰ δημοπρασίας....

§281Ι. ΜΑΜΑΗΣ. Διὰ νὰ τὸ δέχεται μὲ 40 λεπτὰ τὴν ὀκᾶν ἀφοῦ ἔχει 70;

§282Γ. ΠΑΡΑΣΚΕΥΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ἀδελφᾶτον ἠναγκάσθη νὰ προμηθεύηται τὸ γάλα ἀπ’ εὐθείας ἐκ τοῦ μαστοῦ τῆς ἀγελάδος, αἱ ὁποῖαι ὁδηγοῦνται ἐντὸς τοῦ προαυλίου τοῦ καταστήματος καὶ ἀμέλγονται ἐνώπιον τῆς ὑπηρεσίας αὐτοῦ καὶ οὕτω ἡ οὐσιωδεστέρα τροφὴ ἔκτοτε δίδεται γνησία καὶ ἀνόθευτος εἰς τὰ βρέφη. Ἀλλ’ εἰς τὸ κατάστημα τὰ ἔκθετα δὲν παραμένουσι μέχρις ὡρισμένης ἡλικίας καὶ κατόπιν νὰ ἐξέρχωνται, ὅπως ἴσως θὰ ἐπερίμενέ τις νὰ ἀκούσῃ, καὶ νὰ εἰσέρχωνται τὰ μὲν ἄρρενα εἰς τὸ ὀρφανοτροφεῖον Χατζῆ– Κώστα, κατὰ τὸν διέποντα τὰ καταστήματα ταῦτα κανονισμόν, τὰ δὲ θήλεα εἰς τὸ Ἀμαλίειον, ἀλλὰ παραμένουσιν ἐντὸς αὐτοῦ ἐπὶ πολλὰ ἔτη· πολλὰ ἄρρενα μάλιστα καὶ μέχρι τοῦ 15 ἔτους καὶ θήλεα ἐπίσης· τοσοῦτον δὲ εἶναι τοῦτο ἀληθές, ὥστε τὸ κατάστημα προῆλθε καὶ εἰς ἀποκατάστασιν ἐξ ἐκθέτων ὀρφανῶν θηλέων, ἓν τῶν ὁποίων συνεζεύχθη κτηματίαν, ἄλλο σπογγαλιέα, τρίτον ξυλουργόν, καὶ ἄλλο ἕνα ἰατρόν. Ἐνῷ ἂν ὑπῆρχε μία ἀλληλουχία διοικήσεως, μία ἀλληλοβοήθεια, μεταξὺ τῶν τριῶν αὐτῶν ἱδρυμάτων καὶ τὰ ἔκθετα εἰς ὡρισμένην ἡλικίαν νὰ ἐξέρχωνται ἐκ τοῦ βρεφοκομείου καὶ νὰ εἰσέρχωνται τὰ μὲν εἰς τὸ Χατζῆ–Κώστειον, τὰ δὲ εἰς τὸ Ἀμαλίειον, θὰ ἐξυπηρετεῖτο τελείως ὁ σκοπὸς ὁ φιλανθρωπικὸς τῶν ἱδρυμάτων αὐτῶν. Πολλὰ δὲ τῶν ἐκθέτων μένοντα ἐκεῖ ἔχουν ἀνάγκην στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως, ἀλλὰ τοιαύτη πῶς ἐχορηγεῖτο ἄλλοτε; Τὰ ὀρφανὰ δὲν εἶχον καθίσματα καὶ ἐκάθηντο ἐπὶ σοφράδων. Διὰ τοῦτο ἡ παροῦσα δημοτικὴ ἀρχὴ ἠναγκάσθη νὰ προμηθευθῇ τραπέζας καὶ ἐδώλια μαθητικὰ διὰ νὰ ἠμπορέσῃ νὰ ἐπιφέρῃ τὴν σχετικὴν βελτίωσιν εἰς τὴν παροχὴν τῆς στοιχειώδους ταύτης παιδεύσεως.

§283Θ. ΣΚΑΣΗΣ. Ἡμεῖς δὲν ἀρνούμεθα τὰς μεγάλας ἀνάγκας τοῦ βρεφοκομείου, ἀλλ’ ἐνῷ ὑπάρχουν τοιαῦται, ἡ διοίκησις τοῦ ἱδρύματος εἶναι πολυτελεστάτη. Τὸ προσωπικὸν εἶναι πολὺ ἀνώτερον τοῦ ἀναγκαιοῦντος.

§284Γ. ΠΑΡΑΣΚΕΥΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὸ βρεφοκομεῖον τοῦτο, κ. συνάδελφε, ὑπάρχουσιν ἓξ μόνον ἰατροί. Τί εἶναι ὁ ἀριθμὸς τῶν ἓξ ἰατρῶν ἐπισκεπτομένων 500 ἔκθετα ἐξ ὧν 400 ἐξωτερικὰ καὶ 100 ἐσωτερικά;

§285Θ. ΣΚΑΣΗΣ. Ἐπισκέπτονται τὰ ἐξωτερικὰ ἔκθετα;

§286Γ. ΠΑΡΑΣΚΕΥΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα, τακτικώτατα. Ἕκαστος ἰατρὸς εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ ἐπισκέπτηται τὸ τμῆμά του, διότι ἡ διεύθυνσις διῄρεσε τὴν πόλιν εἰς τμήματα καὶ ἕκαστος ἰατρὸς ἐπισκέπτεται τὸ τμῆμα του, συντάσσων κατὰ μῆνα τὴν ἔκθεσίν του.

§287Δ. ΚΛΑΔΗΣ. Ἠμπορεῖ νὰ πληρώνωνται χωρὶς νὰ πηγαίνουν νὰ ἐπισκέπτωνται;

§288Γ. ΠΑΡΑΣΚΕΥΟΠΟΥΛΟΣ. Τοιαῦτα ἐν ὀλίγοις ἐνόμισα καθῆκόν μου νὰ ἐκθέσω πρὸς ὑμᾶς, κ. Βουλευταί. Ἐν τούτοις ἡ Κυβέρνησις, νομίζω, ὀφείλει νὰ μεριμνήσῃ ὄχι μόνον περὶ τῆς διοικήσεως τῶν φιλανθρωπικῶν καταστημάτων, ἀλλὰ καὶ περὶ τῆς ἐξευρέσεως πόρων πρὸς συντήρησιν αὐτῶν, διότι αἱ ἀνάγκαι τῶν φιλανθρωπικῶν τούτων ἱδρυμάτων, ἕνεκα τῆς συρροῆς εἰς αὐτὰ ἐξ ὅλων τῶν σημείων τοῦ δούλου καὶ ἐλευθέρου Ἑλληνισμοῦ, εἶναι μέγισται, δὲν πρέπει δὲ ἀδίκως νὰ δυσφημῶνται τὰ ἱδρύματα ταῦτα, ἵνα μὴ μαραίνηται ὁ ζῆλος καὶ ἡ ἀγαθὴ ὑπὲρ αὐτῶν προαίρεσις τῶν ἁπανταχοῦ φιλανθρώπων.

§289ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Διομήδης.

§290Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Θέλω νὰ τονίσω τὸ ἑξῆς· ὅτι ἡ κυριωτέρα αἰτία ἕνεκα τῆς ὁποίας τὰ διάφορα νοσοκομεῖα καὶ ἄλλα φιλανθρωπικὰ καταστήματα ἐν Ἀθήναις διευθύνονται κακῶς, εἶναι ἡ πεπαλαιωμένη νομοθεσία μας καὶ ἐκεῖνο τὸ ἄρθρον τοῦ δημοτικοῦ νόμου τὸ ὁποῖον ὁρίζει ὅτι ἡ διεύθυνσις αὐτῶν γίνεται ὑπὸ τῶν ἀδελφάτων τὰ ὁποῖα ἐκπορεύονται ἐκ τῶν σπλάγχνων τῶν δημοτικῶν ἀρχῶν. Πρὸς τούτοις ὑπάρχει καὶ γενικὴ διάταξις ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου εἰς τὸ Διάταγμα περὶ καθηκόντων τῶν Νομαρχῶν τὸ ὁποῖον δίδει μίαν γενικὴν καὶ ἀόριστον ἐποπτείαν ἐπὶ τῶν φιλανθρωπικῶν καταστημάτων, εἰς τὸν νομάρχην. Ὅταν εἰσήχθη παρ’ ἡμῖν ὁ νόμος ὁ δημοτικός, ἦτο φυσικὸν νὰ ἀνατεθῇ ἡ μέριμνα καὶ ἡ διεύθυνσις τῶν φιλανθρωπικῶν δημοτικῶν ἱδρυμάτων εἰς τὰ ἀδελφάτα, διότι ὁ νόμος ἐκεῖνος εἶχεν ὑπ’ ὄψει μόνον στοιχειώδεις ἀνάγκας τῶν τότε κοινωνιῶν· ἐν τῷ μεταξὺ ὅμως οἱ δῆμοι ἀνεπτύχθησαν καὶ αἱ ἀνάγκαι αὐτῶν ἐπολλαπλασιάσθησαν, καὶ προσέτι ἡ διοίκησις αὐτῶν τῶν καταστημάτων κατέστη πολυπλοκωτάτη ἀπαιτοῦσα ἰδίαν ἐμπειρίαν καὶ ἀποκλειστικὴν ἀφοσίωσιν εἰς αὐτά. Ἐν τούτοις ἡμεῖς μένομεν εἰς τὴν ἀρχὴν ὅτι τὰ ἀδελφάτα διαχειρίζονται τὰ καταστήματα αὐτά. Ἀποτέλεσμα τῆς νομοθεσίας αὐτῆς ὑπῆρξεν ὅτι ἡ διαχείρισις ὅλων αὐτῶν τῶν καταστημάτων, δὲν εἶναι ἐπιτυχής. Ἀρκεῖ μία ἐπιθεώρησις τοῦ Ὑπορυγοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν εἰς τὰ διάφορα καταστήματα, ἰδίως δὲ τολμῶ νὰ συστήσω εἰς τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν ἐπιθεώρησιν εἰς τὸ κατάστημα τῆς ὁδοῦ Πειραιῶς, εἰς τὸ βρεφοκομεῖον, διότι, ἰδίως ἐκεῖ, ἡ κατάστασις τοῦ βρεφοκομείου εἶναι ὀδυνηρά. Δὲν θέλω νὰ μεμφθῶ οὐδένα, ἀλλὰ τὸ βρεφοκομεῖον ἔχον ἰδίαν περιουσίαν, οὐ τὴν τυχοῦσαν, θὰ ἠδύνατο νὰ φέρῃ ἀποτελέσματα πολὺ ἀγαθώτερα. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι ὁσηνδήποτε ἐποπτείαν καὶ ἂν θελήσητε νὰ ἐνασκήσητε δὲν θὰ φέρῃ αὕτη κατ’ οὐσίαν πολὺ διάφορα ἀποτελέσματα. Ἡ διαχείρισις τῶν καταστημάτων αὐτῶν θὰ εἶναι πάντοτε πλημμελὴς ἕνεκα τῆς κατὰ βάσιν ἐσφαλμένης ἀρχῆς ἐκ τῆς ὁποίας ἐκπορεύεται, καὶ δι’ αὐτὸ ὡς μόνον τρόπον τῆς βελτιώσεως θεωρῶ τὴν μεταρρύθμισιν τῆς κειμένης νομοθεσίας ἀναφορικῶς πρὸς τὴν διοίκησιν τῶν καταστημάτων τούτων καὶ τὴν δημιουργίαν νομοθεσίας συμφωνούσης πρὸς τὰς ἀνάγκας τῆς σημερινῆς καταστάσεως.

§291Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἐφηρμόσθη ἡ νομοθεσία αὕτη ποτέ;

§292Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Δὲν ὑπάρχει νομοθεσία, ὑπάρχει τὸ διάταγμα περὶ ἀδελφάτων καὶ ἓν μοναδικὸν ἄρθρον εἰς τὸ διάταγμα περὶ τῶν καθηκόντων καὶ δικαιωμάτων τῶν Νομαρχῶν. Εἶναι δυνατὸν ὅμως ἡ προϊσταμένη διοικητικὴ ἀρχὴ νὰ ἔχῃ τὰ ἀπαιτούμενα φῶτα διὰ νὰ δύναται νὰ ἐπεμβαίνῃ ἁρμοδίως καὶ μετὰ γνώσεως βαθείας τῶν ζητημάτων εἰς ὅλα τὰ λεπτομερῆ καὶ εἰδικὰ ζητήματα;

§293Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἐγὼ ἀπαντῶ ναί· αὐτὸ θὰ εἴπῃ ἐποπτεία, νὰ ἐμβαίνῃ μέσα, νὰ γνωρίζῃ τί γίνεται, καί, ἂν εἶναί τι παράνομον, νὰ τὸ παραπέμπῃ εἰς τὸν εἰσαγγελέα.

§294Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ἐγὼ ἀπαντῶ ὅτι δὲν εἶναι πολλάκις ζήτημα εἰσαγγελέως, εἶναι ζήτημα πολὺ λεπτότερον, καὶ τὸ ὁποῖον ἀπαιτεῖ πολλὰ πράγματα. Ὅταν λέγῃ ὁ νόμος ὅτι ὁ Νομάρχης πρέπει νὰ ὑπάγῃ εἰς τὰ διάφορα καταστήματα καὶ νὰ τὰ ἐποπτεύῃ, νομίζετε ὅτι ὁ Νομάρχης ἔχει καιρόν, ἔχει τὰ μέσα νὰ φωτισθῇ κατὰ πόσον οἱ διάφοροι ἰατροί, οἱ ὁποῖοι εἶναι εἰς τὸ βρεφοκομεῖον, ἐπιμελοῦνται τὰ διάφορα βρέφη, τὰ ὁποῖα τρέχουσι δεξιὰ καὶ ἀριστερά; Καὶ δύναται ὁ νομάρχης νὰ τρέξῃ εἰς ὅλας τὰς συνοικίας τῶν Ἀθηνῶν καὶ τῶν περιχώρων, ἵνα εὕρῃ κατὰ πόσον οἱ διάφοροι ἰατροὶ πραγματικῶς κάμνουν τὸ καθῆκόν τῶν καλά;

§295Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ζήτημα ἰατρικὸν ἢ ζήτημα διοικήσεως εἶναι;

§296Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Κυρίως ἡ ἐποπτεία ἡ διοικητικὴ περιορίζεται εἰς τὴν οἰκονομικὴν ἐποπτείαν; Ἀλλὰ δὲν εἶναι ἡ οἰκονομικὴ ἐποπτεία ἐκείνη ἡ ὁποία λείπει, οὔτε εἶναι ἡ οἰκονομικὴ διαχείρισις, ἡ ὁποία εἶναι ἡ πλημμελεστέρα. Δυσκόλως ἐγὼ τοὐλάχιστον νομίζω θὰ εὕρητε λάθη προφανῆ εἰς ταύτην. Ἡ πλημμέλεια ὅμως, ἡ ὁποία ἰσχυρίζομαι ἐγὼ ὅτι κυρίως ὑπάρχει εἶναι πολὺ σπουδαιοτέρα, τῆς κακῆς οἰκονομικῆς διαχειρίσεως καθόσον ἀφορᾷ τὴν οὐσιαστικὴν διαχείρισιν τῶν ἀνατεθειμένων εἰς τὰ ἀγαθοεργὰ αὐτὰ καταστήματα ἔργων, δηλ. τὴν ὑγείαν τῶν εἰς αὐτὰ προσφευγόντων.

§297Γ. ΚΟΡΟΜΗΛΑΣ. Πλημμελὴς εἶναι ἡ οὐσιαστικὴ διαχείρισις, ἡ διαχείρισις τουτέστιν ἡ ἀποβλέπουσα τὴν ὑγείαν.

§298Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἡ ἄλλη εἶναι χειροτέρα.

§299Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Δὲν φρονῶ τοιοῦτόν τι.

§300Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Νὰ σᾶς εἴπω διατὶ δὲν γίνεται τοιοῦτος ἔλεγχος. Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν φοβεῖται μὴ προσκρούσῃ εἰς τὰς Ὑψηλὰς προστασίας αὐτῶν τῶν ἱδρυμάτων, αἱ ὁποῖαι δὲν γνωρίζουν τί γίνεται, διότι ἄλλοι εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι τὰ διαχειρίζονται.

§301Α. ΔΙΟΜΗΔΗΣ. Ἀρκεῖ μία ἐπίσκεψις εἰς τὰ διάφορα ἀγαθοεργὰ καταστήματα, ἵνα πεισθῇ τις ὅτι ἡ διαχείρισις αὐτῶν ἔχει πλημμελῶς.

§302Γ. ΚΟΡΟΜΗΛΑΣ. Κύριοι Βουλευταί, ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὡμίλησε, καὶ μᾶς ὑπεσχέθη περὶ νομοσχεδίου διὰ τὴν ὑγείαν ἐν γένει τῶν πόλεων τῆς Ἑλλάδος. Νομίζω, ὅτι τὸ κύριόν μας θέμα πρὸς συζήτησιν εἶναι νὰ ἐξετάσωμεν ἐὰν εἶναι δυνατόν, καὶ ἐκ τῶν ὧν οὐκ ἄνευ, ἡ ὑποβολὴ καὶ ἐπιψήφισις καὶ ἑτέρου νομοσχεδίου, δι’ οὗ νὰ προστατεύηται ἡ περιουσία ἡ ὁποία προσφέρεται ἢ συλλέγεται διὰ φιλανθρωπικοὺς σκοπούς, νὰ χρησιμοποιεῖται ὄντως διὰ τοὺς ἀναξιοπαθοῦντας καὶ ἀξίους φιλανθρωπίας, οὐχὶ δὲ διὰ τοὺς εὐσάρκους ὅπως γίνωσι πολύσαρκοι. Νὰ ἐξετάσωμεν ἐὰν γίνωνται ἢ μὴ καταχρήσεις εἰς τὰ Φιλανθρωπικὰ λεγόμενα ἱδρύματα, καὶ νὰ προσπαθήσωμεν νὰ ἄρωμεν τὸ τοιοῦτον ἄτοπον. Δὲν εἶναι ὁ σκοπὸς ἡμῶν ἐπὶ τοῦ παρόντος, ὡς ἔχει τεθῇ τὸ ὑπὸ συζήτησιν θέμα, νὰ συζητῶμεν ὁπόσοι ἀσθενεῖς ἐνοσηλεύθησαν εἰς τὸ Αʹ. νοσοκομεῖον, ἢ ὁπόσοι εἰσῆλθον καὶ ὁπόσοι ἐξῆλθον, ἀλλ’ ἐὰν παρεσχέθησαν αἱ δέουσαι περιποιήσεις, καὶ ἐὰν ἐδαπανήθησαν ὅσα ἔπρεπε νὰ δαπανηθῶσιν, ἢ ἐδαπανήθησαν ὑπερπλείονα, δι’ ἄλλους σκοποὺς μᾶλλον ἢ δι’ οὕς εἶναι προωρισμένα. Ἡ Βουλή, ὄντως, εἶναι κεκμηκυῖα, καὶ κατὰ τοιαύτην ὥραν, πρὸς ἐκτενῆ συζήτησιν τόσον σοβαροῦ ζητήματος, ὅπερ εἶναι ἕν τῶν οὐσιωδεστέρων· ἀλλ’ ἅπαξ τεθέντος ὑπὸ συζήτησιν, ὀφείλομεν νὰ ἐντείνωμεν τὰς δυνάμεις μας, διότι ὅταν ὑγεία δὲν ὑπάρχῃ εἰς μίαν χώραν, ὅταν ἡ ἐπίσημος Πολιτεία καὶ αἱ ἐκτελεστικαὶ ἐξουσίαι, δὲν φροντίζωσι διὰ τὴν ὑγείαν τῶν κατοίκων, ὅταν τὰ φιλανθρωπικὰ ἱδρύματα ἄλλους σκοποὺς ἐξυπηρετῶσιν ἢ τοὺς τῆς φιλανθρωπίας, καὶ ὡς τοιαῦτα καχεξίας παντοίας μᾶλλον ἀναπτύσσουσι, φυσικῶς ἡ τοιαύτη χώρα δέον ν’ ἀναμένῃ τὴν ἐξ ὅλων τῶν μερῶν καθολοκληρίαν διάλυσιν αὐτῆς ἐκ παραλύσεως. Σήμερον, Κύριοι Συνάδελφοι, συγκριτικῶς μόνον θὰ εἴπω ἀριθμούς τινας, μεταξὺ φιλανθρωπικοῦ ἱδρύματος, τὸ ὁποῖον ὄντως ἐκπληροῖ τὸν προορισμόν του, ὃν θὰ χάσῃ καὶ τοῦτο ταχέως, ἐὰν ἡ ἐπίσημος Πολιτεία δὲν τὸ περιφρουρήσῃ, ὡς καὶ πᾶν ἄλλο, δι’ εἰδικοῦ νόμου, καὶ δύναμαι τοῦτο νὰ τὸ εἴπω πρὸς ἔπαινον τῆς ἱδρυτρίας, (καίτοι ἐπὶ ξένου ἐδάφους) ἥτις ἐποπτεύει αὐτοῦ, εἶναι ἡ κ. Σλῆμαν. Τούτου τὰς δαπάνας θὰ συγκρίνω πρὸς τὰς ἑτέρου, βασιζόμενος ἐπὶ τῶν ἐκθέσεων ἑνὸς ἑκάστου τούτου, ὅπως ἴδωμεν ὁποίου εἴδους καταχρήσεις, ὁποίου εἴδους οὐσιώδεις παρατυπίαι, καὶ ὁποίου εἴδους....ἂς μὴν εἴπω τὴν λέξιν ὡς ἀπάδουσαν εἰς τὴν ἀξιοπρέπειαν τῆς Βουλῆς, συμβαίνουσιν ἢ μὴ ἐν τοῖς ἄλλοις. Τὸ πρῶτον εἶναι τὸ Φθισιατρεῖον, τὸ ὁποῖον ἔχει Ἰατροὺς 3, Διευθυντὰς 2, Ὑποδιευθυντὰς 2, Νοσοκόμους 6, Βοηθοὺς 6, καὶ οἱ ἀσθενεῖς τρέφονται καὶ περιποιοῦνται ἐκεῖ σήμερον, ὡς δεῖ. Γνωρίζετε δ’ ἅπαντες, ὁποίου εἴδους καὶ ὁποίας ποσότητος τροφῆς, ὁποίου εἴδους φαρμάκων καὶ ὁπόσην ἀνάγκην λαμβάνουσιν οἱ ἀπὸ τὴν νόσον αὐτὴν προσβεβλημένοι, ὁποίου εἴδους καθαριότης, ἀσηψία καὶ ἀντισηψία εἶναι ἐπιβεβλημένη, οὐ μόνον διὰ τὴν προφύλαξιν τῶν νοσηλευόντων καὶ ἐπισκεπτομένων, ἀλλὰ καὶ δι’ αὐτοὺς τούτους τοὺς πάσχοντας, ἐν τοιούτοις ἱδρύμασιν. Εἰς τὸ πρῶτον, αὐτὸ νοσοκομεῖον, ἐνοσηλεύθησαν κατὰ τὸ ἔτος 1909 ἀσθενεῖς 202, εἰς δὲ τὸ ἕτερον 81 καὶ οἱ πλεῖστοι τῶν 81 τούτων εἰκονικοί.

§303Ι. ΒΕΡΡΟΙΟΣ. Ποῖον εἶναι τὸ πρῶτον καὶ ποῖον τὸ δεύτερον; Καὶ πῶς νομίζετε ὅτι ἦσαν εἰκονικοὶ ἀσθενεῖς;

§304Γ. ΚΟΡΟΜΗΛΑΣ. Τὸ πρῶτον, εἶπον ὅτι εἶναι τὸ Φθισιατρεῖον· τὸ δὲ δεύτερον ἔχετε μικρὰν ὑπομονήν, καὶ θὰ τὸ μάθητε. Τὸ πῶς εἰκονικοί; Εὐκολώτατον, καὶ δὴ δι’ Ἰατρούς. Ἐν ταῖς λογοδοσίαις τοῦ δευτέρου λέγουσιν, εἰσῆλθον ἀσθενεῖς τόσοι, ἀπέθανον τόσοι, ἰάθησαν τόσοι, χωρὶς ποσῶς ν’ ἀναφέρωσι, ὡς εἶχον καὶ ἔχουσι τὴν ὑποχρέωσιν, οὔτε τὰ ἀρχικὰ στοιχεῖα τοῦ τε ὀνόματος καὶ ἐπωνύμου τῶν εἰσερχομένων, νοσηλευομένων καὶ ὁπωσδήποτε ἐξερχομένων οὔτε τὴν ἡλικίαν, οὔτε τὰς νόσους, ἐξ ὧν καὶ ἀπέθανον, ἀλλ’ οὔτε κἂν πατρίδα ἢ ἐθνικότητα ἢ ἐπάγγελμα τῶν εἰσερχομένων· πλὴν καὶ ἡ ἀναφερομένη θνησιμότης, ἐν 10% κατ’ ἔτος περίπου, τοιούτων ἀσθενῶν μαρτυροῦσι τὴν εἰκονικότητα. Τὸ μὲν πρῶτον μὲ τοὺς 202 κλπ. ἐδαπάνησε διὰ μισθοὺς Δρ. 11,603, τὸ δὲ δεύτερον μὲ προσωπικὸν ἔχον ὡς ἑξῆς: Ἰατροὺς— Εἷς, ἐπισκεπτόμενος τοὺς πάσχοντας δὶς ἤ τρὶς τῆς ἑβδομάδος. Διευθυντὰς— Μίαν καὶ τρόφιμον γενικῶς. Ὑποδιευθυντὰς— Οὐδὲ εἷς Νοσοκόμους— Εἷς Βοηθοὺς— Δύο Ἐδαπάνησε διὰ μισθοὺς 6,877 καὶ 40)00 διὰ τὸ ἀκριβές. Τρόφιμα τὸ πρῶτον. Διὰ τοὺς 202 ἀσθενεῖς Δρχ. 28,854 Τὸ δεύτερον διὰ τοὺς 81 ἀσθενεῖς 30,301,80)00. Ἱματισμόν, τὸ πρῶτον διὰ τοὺς αὐτοὺς 474,65 τὸ δεύτερον 5354,20.

§305Ι. ΒΕΡΡΟΙΟΣ. Ποῖον εἶναι τὸ δεύτερον;

§306Γ. ΚΟΡΟΜΗΛΑΣ. Δείξατε μικρὰν ὑπομονήν.

§307Ι. ΒΕΡΡΟΙΟΣ. Καὶ πῶς δικαιολογοῦνται τὰ ἔξοδα;

§308Γ. ΚΟΡΟΜΗΛΑΣ. Δὲν ὑπάρχει δικαιολόγησις,

§309Ι. ΒΕΡΡΟΙΟΣ. Ποῖον εἶναι τὸ δεύτερον;

§310Γ. ΚΟΡΟΜΗΛΑΣ. Θὰ σᾶς τὸ εἴπω. Ὁ ἀκόλουθος πίναξ, ληφθεὶς ἀπὸ τὰς ἐντύπους λογοδοσίας τριῶν Φιλανθρωπικῶν ἱδρυμάτων, τὸν ὁποῖον πᾶς δύναται νὰ παρατηρήσῃ, δεικνύει ἐν γενικαῖς γραμμαῖς, κατὰ πόσον ἀνταποκρίνονται, πολλὰ τοιαῦτα, εἰς τὸν σκοπὸν δι’ ὧν ἱδρύθησαν.— Ἰδοὺ τὶ ἐμφαίνεται ἐξ αὐτοῦ. Ἐξ ἐκθέσεων τῶν κατὰ 1909 πεπραγμένων τῶν Νοσοκομείων:

Ἐν τῷ 1ῳ Νοσοκομείῳ νοσηλεύονται φυματικοὶ παθολογικοί. Ἐν τῷ 3ῳ Νοσοκομείῳ νοσηλεύονται παθολογικοί τε καὶ χειρουργικοί. Ἐν τῷ 2ῳ Νοσοκομείῳ νοσηλεύονται περιπατητικοί. Ἐὰν συγκρίνωμεν καὶ ὑποθέσωμεν ὅτι τὸ δεύτερον νοσοκομεῖον μὲ τοὺς 81 ἀσθενεῖς του, ὡς λέγει, ἐδαπάνα ἀναλόγως πρὸς τὰς τοῦ Φθισιατρείου, ἔπρεπε τὸ δεύτερον νὰ ἐδαπάνα περὶ τὰς 20,000 δραχ. καὶ μόνον, ἀντὶ 60,000 ἤτοι περὶ τὰς 40,000 ἐπὶ πλέον. Ἐὰν θελήσωμεν νὰ κάμωμεν τοιαύτην σύγκρισιν τῶν ἐν γένει φιλανθρωπικῶν ἱδρυμάτων, ἂς μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω, ὅτι πᾶς τις θὰ ἴδῃ, ὁπόση μεγάλη σπατάλη γίνεται.

§311Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ. Πόσας ἡμέρας ἀσθενῶν ἔχει τὸ Φθισιατρεῖον, καὶ πόσας ἡμέρας ἀσθενῶν ἔχει τὸ ἄλλο νοσοκομεῖον;

§312Δ. ΚΛΑΔΗΣ. Ποῖον εἶναι τὸ ἄλλο;

§313Γ. ΚΟΡΟΜΗΛΑΣ. Ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, κ. Νεγροπόντης, φαίνεται ὅτι γνωρίζει πολὺ καλὰ τὸ ἄλλο, δι’ ὃ τὸ κατονομάζει, εἶναι τὸ Ἄσυλον τῶν Ἀνιάτων.

§314Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ. Παρακαλῶ νὰ ὁρίσητε τὰς ἡμέρας.

§315Γ. ΚΟΡΟΜΗΛΑΣ. Πάνυ εὐχαρίστως. Τὸ πρῶτον νοσοκομεῖον μὲ 202 ἀσθενεῖς ἔχει ἡμέρας νοσηλείας 20.334, τὸ δὲ δεύτερον μὲ 81, δῆθεν ἀσθενεῖς, ἔχει ἡμέρας νοσηλείας 28,614. Τοῦτο εἶναι πρωτότυπον, κύριοι Βουλευταί, τὸ ὁποῖον παρατηρεῖται ἐν μέσαις Ἀθήναις, ὅπερ εἰς οὐδὲν νοσοκομεῖον τοῦ κόσμου παρετηρήθη ποτὲ οὔτε παρατηρεῖται οὔτε παρατηρηθήσεται παρόμοιόν τι.

§316Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Εἶναι ἄσυλον ἀνιάτων· αὐτοὶ νοσηλεύονται διαρκῶς.

§317Γ. ΚΟΡΟΜΗΛΑΣ. Μὲ τὴν διαφοράν, ὅτι εἰσέρχονται, ἐξέρχονται, ἀποθνήσκουσι περισσότερον ἢ εἰς ἄλλα νοσοκομεῖα καὶ συνεπῶς μένουσιν ὡσαύτως πολλαὶ ἡμέραι ἄνευ νοσηλείας ἀσθενῶν.

§318Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Καταλαμβάνουσι τὰς θέσεις των ἄλλοι.

§319Γ. ΚΟΡΟΜΗΛΑΣ. Τὰ ἄσυλα τῶν ἀνιάτων, κύριε Πρόεδρε, ποτὲ εἰς κανὲν μέρος τοῦ κόσμου δὲν δίδουσι 366 περίπου διαρκεῖς νοσηλείας δι’ ἕκαστον ἀσθενῆ. Ἐδῶ ἔχομεν 366 περίπου ἡμέρας νοσηλείας δι’ ἕκαστον ἀσθενῆ νοσηλευόμενον ἐκεῖ. Ἀλλὰ μὴ εἰς τὰ ἄλλα νοσοκομεῖα αἱ κενούμεναι θέσεις δὲν καταλαμβάνονται συχνότεραν ἢ εἰς τὰ ἄσυλα τῶν ἀνιάτων, ἀπὸ ἄλλους ἀσθενεῖς; Νομίζετε ὅτι μεταξὺ ἀνιάτων —ὡς ἐννοεῖται σήμερον— καὶ φυματικῶν (πλὴν τῶν παθόντων τὴν καλπάζουσαν μορφὴν) καρκινωματικῶν, οὓς τὸ ἀδελφᾶτον δὲν δέχεται εἰς τὸ ἄσυλόν του, ὑπάρχει διαφορὰ χρόνου νοσηλείας; Τοὐναντίον οἱ τοιοῦτοι καὶ ἄφθονοι εἶναι καὶ πολλοῦ χρόνου ἀνάγκην νοσηλείας ἔχουσιν.

§320Π. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Εἶναι τόσαι ἄλλαι ἀπόψεις, κύριε συνάδελφε, ἀπὸ τὰς ὁποίας ἠδύνασθε νὰ ἐξετάσητε τὸ ζήτημα τῆς διοικήσεως τῶν φιλανθρωπικῶν ἱδρυμάτων, ὥστε βεβαίως ἡ Βουλὴ ἔπρεπε ν’ ἀσχοληθῇ ἐπ’ αὐτοῦ ἐπὶ μακρόν. Ἀλλ’ ὑμεῖς ἀκριβῶς τὸ περιωρίσατε εἰς τὴν στενὴν ἰατρικὴν ἄποψιν.

§321Γ. ΚΟΡΟΜΗΛΑΣ. Ὑπὸ ἰατρικὴν ἔποψιν, κ. Καραπᾶνε, δὲν τὸ ἐξετάζω καθ’ ὁλοκληρίαν, ἀλλ’ ὑπὸ διοικητικὴν καὶ διαχειριστικὴν τῆς περιουσίας τῆς προσφερομένης πρὸς φιλανθρωπίαν, μέγα μέρος τῆς ὁποίας ἀποτελεῖται ἀπὸ τὰ παρεχόμενα ὑστερήματα βιοπαλαιστῶν καὶ πεινώντων, πρὸς ἀνακούφισιν καὶ ἴασιν ἢ εὐθανασίαν ἀναξιοπαθούντων. Ἐὰν εἶπόν τινα ἰατρικά, τοῦτο ἔπραξα, διότι δὲν μοὶ ἦτο ἐπιτετραμμένον νὰ μὴ ἀπαντήσω εἰς τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον, κ. Νεγροπόντην, οὔτε ν’ ἀφήσω τὸν κ. Πρόεδρον ἐν πλάνῃ. Συζητῶ γενικῶς ἤτοι ὡς εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς εἶπον, ὅτι πρέπει τὰ πρὸς φιλανθρωπίαν προσφερόμενα χρήματα χρησιμοποιῶνται πρὸς τὸν τοιοῦτον σκοπὸν καὶ οὐχὶ δι’ ἄλλους. Τὸ περὶ ὑγιεινῆς ἀπόψεως καὶ τὸ περὶ διαφόρων ἰατρῶν, δὲν ἔθιξα καθ’ ὁλοκληρίαν. Δὲν θέλω, κύριοι συνάδελφοι, ν’ ἀναζητήσω λεπτομερῶς τὸ ἀρχικὸν αἴτιον τῆς τοιαύτης ἢ τοιαύτης κακῆς διοικήσεως καὶ διαχειρίσεως, ὡς καὶ τὸν τρόπον τῆς ἄρσεως τούτου, κατὰ τοιαύτην ὥραν, εἰς ἄλλην ἴσως εὐκαιρίαν τοῦτο πράξω.

§322Δ. ΚΛΑΔΗΣ. Σᾶς ἀκούομεν εὐχαρίστως, κύριε συνάδελφε· σεῖς δὲν ἀπησχολήσατε ποτὲ τὴν Βουλήν. Ἀλλ’ εἶναι τὸ ζήτημα τῆς σκοπιμότητος.

§323Χ. ΠΕΤΡΕΑΣ. Προσωπικῶς ἔτυχε νὰ ἐπισκεφθῶ τὸ νοσοκομεῖον αὐτό, τὸ Ἄσυλον τῶν ἀνιάτων, καὶ ἔμεινον κατενθουσιασμένος, ὁ δὲ νομάρχης Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας, τὸν ὁποῖον γνωρίζετε, ἐξέφρασε τόσους ἐπαίνους ὅσους περὶ οὐδενὸς ἄλλου ἐξέφρασε.

§324Γ. ΚΟΡΟΜΗΛΑΣ. Ἄς τὸ πιστεύσω, κύριε συνάδελφε· οὐδέποτε ὅμως, οὐδεὶς καὶ δὴ ἐπίσημος εἶναι ἐκεῖνος, ὅστις ἐπισκεπτόμενος καὶ μετὰ προειδοποίησιν τοιαῦτα ἱδρύματα, δὲν θὰ μείνῃ κατενθουσιασμένος ἢ καὶ δὲν θὰ ἐκφρασθῇ ἐν κύκλῳ ἐνθουσιωδῶς ἀνεξαρτήτως τῆς ἐντυπώσεως.

§325Χ. ΠΕΤΡΕΑΣ. Ὁ νομάρχης, κ. Παπαμιχαλόπουλος εἶναι γνωστός, κ. συνάδελφε, καὶ διακρίνεται ἀπὸ ὅλους τοὺς νομάρχας· δὲν εἶναι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἐπαινεῖ ἐν οὐ προσήκοντι.

§326Γ. ΚΟΡΟΜΗΛΑΣ. Δὲν μὲ ἐπηρεάζουν αἱ μετακινήσεις τινῶν. Τὸν κ. Παπαμιχαλόπουλον γνωρίζω πρὸ 25ετίας, ἀλλ’ ὑμεῖς αὐτὸς ἀξιότιμε Συνάδελφε, θεωρεῖτε ὅτι τὰ ἐν γένει φιλανθρωπικὰ καταστήματα ἐν Ἑλλάδι λειτουργοῦσιν ὡς ἔδει νὰ λειτουργῶσι; Συνεπῶς φοβεῖσθε, μή ἐὰν συζητήσωμεν ἐκτενῶς περὶ αὐτῶν καὶ ψηφίσωμεν θεσμόν, ὡς εἶναι εἰς πάντα τὰ κράτη, θὰ διαταράξωμεν τὴν σήμερον λειτουργίαν των καὶ θὰ γίνωμεν πρόξενοι βλάβης; Ἐπαναλέγω ὅτι τὸ ὑπὸ συζήτησιν θέμα εἶναι ἐὰν δαπανῶνται ὅσα πρέπει νὰ δαπανῶνται διὰ φιλανθρωπίαν ὡρισμένου ἀριθμοῦ ἀναξιοπαθούντων ἢ τὰ διπλάσια, τριπλάσια καὶ πλέον, ἅτινα χρησιμοποιοῦνται πρὸς ἐξυπηρέτησιν ἄλλων σκοπῶν, ἐκτὸς τοῦ δι’ ὃν ἔχουσι προορισθῆ.

§327Δ. ΚΛΑΔΗΣ. Ὄχι νὰ τὰ βελτιώσωμεν.

§328Γ. ΚΟΡΟΜΗΛΑΣ. Ἔφερα λοιπὸν τὸν παραλληλισμὸν τῶν δύο νοσοκομείων καὶ δὲν ἠθέλησα νὰ συγκρίνω τὰ σήμερον φθισιατρεῖον, μὲ ἄλλα φιλανθρωπικὰ ἱδρύματα, τὸ ὁποῖον βεβαίως ἤθελε προξενήσῃ κατάπληξιν. Τούτων ἕνεκεν, σχετικῶς πρὸς ἐκεῖνο τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον ἐδήλωσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὅτι μελετᾷ καὶ θὰ εἰσαγάγῃ εἰς τὴν Βουλήν, περὶ ὑγιεινῆς κλπ., νομίζω ὅτι πρέπει νὰ εἰσαγάγῃ καὶ ἕτερον, ὅπως ἡ ἐν γένει διοίκησις καὶ διαχείρισις τῶν φιλανθρωπικῶν ἱδρυμάτων ἀνατεθῇ εἰς ἓν σῶμα ἴδιον, τὸ ὁποῖον νὰ φέρῃ ἅπασαν τὴν εὐθύνην καὶ οὐχὶ ἀδελφάτα, αὐτοχειροτόνητα, ἀνεύθυνα καὶ οὐσιαστικῶς ἀνεξέλεγκτα, νὰ διαχειρίζωνται ἑκατοντάδας χιλιάδων δραχμῶν. Διότι οἱ κατὰ καιροὺς ὑπάλληλοι οἱ ὡς ἐξελεγκταὶ τῆς περιουσίας τῶν φιλανθρωπικῶν ἱδρυμάτων, διοριζόμενοι γνωρίζετε ἐὰν ἔχωσιν εἰδικότητά τινα περὶ τὰ τοιαῦτα. Ὑπογράφουσι τοὺς παρουσιαζομένους αὐτοῖς ἀπολογισμούς, ἰσολογισμοὺς καὶ προϋπολογισμούς, ὡς τοῖς τοὺς παρουσιάζουσιν οὐχὶ πῶς λειτουργεῖ καὶ ἂν δαπανῶνται ὅσα λέγονται διὰ τοὺς φιλανθρωπικοὺς σκοπούς, ἀλλ’ οὔτε κἂν ποῦ κεῖται τὸ ἵδρυμα ἐνίοτε γνωρίζουσιν. Νομίζω ὅτι εἶναι ἓν τῶν σοβαρωτέρων ζητημάτων, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ συζητήσῃ καὶ λύσῃ ἡ σήμερον Κυβέρνησις, διότι οἱαδήποτε ἄλλη δὲν θὰ ἔχῃ οὔτε τὴν αὐτὴν εὐκαιρίαν, οὔτε τὸν ἀπαιτούμενον χρόνον, οὔτε ἴσως τοιαύτην ἰσχύν, ὥστε νὰ θίξῃ τὰ κακῶς ἐν τούτοις κείμενα. Ἐφιστῶ ὅθεν τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, καὶ τὸν παρακαλῶ, νὰ μεριμνήσῃ, χωρὶς νὰ ἐπηρεασθῇ καὶ περὶ τῶν φιλανθρωπικῶν ἱδρυμάτων, καὶ ἂς εἴμεθα βέβαιοι ἅπαντες ὅτι ἀφ’ ἧς στιγμῆς τοιοῦτον νομοσχέδιον, ὅπερ δέον νὰ ὀνομασθῇ προστατευτικὸν τῶν ἀναξιοπαθούντων βιοπαλαιστῶν, ὑποβληθῇ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἀρχίσῃ ἡ συζήτησίς του. Ἀπὸ τὴν στιγμὴν ἐκείνην τὰ 9 δέκατα τῶν σήμερον διοικητῶν καὶ διαχειριστῶν καὶ διευθυντῶν θ’ ἀποσυρθῶσιν καὶ θὰ μείνωσιν ἐκεῖ οἱ φιλάνθρωποι διὰ τὴν φιλανθρωπίαν, (Χειροκροτήματα).

§329ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν ὅτι, τὴν καταρτισθεῖσαν ἐπιτροπὴν πρὸς μελέτην τοῦ συστήματος φορολογίας ἐπὶ τῶν ἀμβύκων κτλ., ἀποτελοῦσιν οἱ ἑξῆς κ. Βουλευταί· 1) Ι. Καναβός, 2) Ι. Ἀκρίδας, 3) Σ. Θεοδωρόπουλος, 4) Α. Χριστόπουλος, 5) Ι. Μπουρνιᾶς, 6) Δ. Κούζης, 7) Γ. Κοσόνας, 8) Ἀν. Βάρβογλης, 9) Θ. Γρηγορίου, 10 Ἐμ. Κυταριόλος, 11) Δ. Λαζαρῆς, 12) Ι. Μαμάης, 13) Δ. Γαλαβᾶς, 14) Ι. Δογάνης, 15) Ν. Κάραλης, 16) Ἀγ. Σκιαδαρέσης, 17) Β. Πουλιάσης, 18) Σωκρ. Καβαλλιεράτος, 19) Ν. Χαριτᾶτος, 20) Γ. Μουσούρης, 21) Κ. Ἀλαβάνος, 22) Ν. Καμπάνης, 23) Π. Πετροπουλάκης, 24) Ἀγ. Σχλῆμαν, 25) Π. Ἀποστολίδης, 26) Β. Ζησιμόπουλος, 27) Δ. Κάβουρας, 28) Ν. Γαρδικιώτης, 29) Λ. Βαβυλόπουλος, 30) Ν. Ξηρὸς καὶ 31) Θ. Παπαϊωάννου. Ὑπὸ τῶν Βουλευτῶν Λακωνίας κ. Ν. Γ. Πετροπουλάκη, Κ. Μέρμηγκα, Ε. Κουλουμβάκη, Ν. Φουρίδου, Γ. Οἰκονόμου, Π. Πετροπουλάκη καὶ Ν. Πετρέα ὑποβάλλεται πρότασις νόμου «περὶ ἀδείας πρὸς σύναψιν δανείου παρὰ τῆς λιμενικῆς ἐπιτροπῆς Γυθείου κλπ.» τυπωθησομένη πρὸς διανομήν. Ὑπὸ τοῦ βουλευτοῦ Φθιώτιδος καὶ Φωκίδος κ. Ν. Ξηροῦ ὑποβάλλονται τροπολογίαι ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμβατικοῦ τόκου, τοκογλυφίας καὶ αἰσχροκερδίας», τυπωθησόμεναι πρὸς διανομήν. Ὑπὸ τοῦ βουλευτοῦ Αἰτωλίας καὶ Ἀκαρνανίας κ. Ἰ. Κ. Φαρμάκη ὑποβάλλεται πρότασις νόμου «περὶ ἐκποιήσεως ἐκκλησιαστικῶν λιβαδίων κλπ. ἐν Ναυπακτίᾳ», τυπωθησομένη πρὸς διανομήν. Ὑπὸ τοῦ βουλευτοῦ Ἀργολίδος καὶ Κορινθίας κ. Α. Σωτηριάδου ὑποβάλλεται τροπολογία ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συμβατικοῦ τόκου», τυπωθησομένη πρὸς διανομήν. (Ἰδὲ ἐν Παραρτήματι Βʹ Ἀναθεωρ. Βουλῆς, Τεῦχος Αʹ) Παρακαλῶ νὰ κυρωθῶσι τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως, ὡς καὶ τῆς παρούσης, ἤτοι τῆς 25 καὶ 26 Μαΐου. (Ἀναγινώσκονται καὶ κυροῦνται ταῦτα).

§330ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. (ὥρᾳ 8 καὶ 30 τῆς νυκτός).