1911.05.17

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 91.

Τῆς 17 Μαΐου 1911.

(Τετάρτη)

Προεδρία κ. Ν. Α. Στράτου.

(Ἀναγνωσθέντος τοῦ καταλόγου περὶ ὥραν 5.50′ μ. μ.

ἡ Βουλὴ εὑρέθη ἐν ἀπαρτίᾳ, παρόντων 187 Βουλευτῶν. Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ Πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλήν: 1) Ὁ Παναιγειρατικὸς σύλλογος «Πρόοδος» ἐκφράζει τὴν γνώμην ὅτι μετὰ τὴν ἐν τῇ Βουλῇ συζήτησιν ἔπρεπεν ἡ Ἑνιαία νὰ εἶχε κηρυχθῆ ἔκπτωτος· 2) Ὁ ἐκ Κερκύρας ἀπόστρατος ἐπιλοχίας Ἱερώνυμος Βλάχος ὑποβάλλει αἴτησιν θεραπείας προσγενομένων ἀδικημάτων καὶ παραγκωνισμῶν· 3) Ὁ ἐκ Καλαμῶν ἀπόστρατος ἀνθυπολοχαγὸς Ἡ. Δρακουλάκος διαμαρτύρεται διὰ τὴν μὴ προαγωγὴν τοῦ ἀδελφοῦ του Παναγιώτου ἐνωμοτάρχου· 4) Ὁ δικηγορικὸς σύλλογος Κερκύρας αἰτεῖται τὴν μὴ ἐπιψήφισιν τῆς προτάσεως νόμου τῶν κ. Βουλευτῶν Κερκύρας· 5) Οἱ κάτοικοι Κορακιάνας αἰτοῦνται ἐπιψήφισιν τῆς προτάσεως νόμου τῶν κ. Βουλευτῶν Κερκύρας· 6) Οἱ κάτοικοι Αἰγίου αἰτοῦνται, ὅπως παύσῃ ἡ καταδίωξις τῶν ὀφειλετῶν τοῦ Δημοσίου· 7) Ὁ κτηματικὸς σύνδεσμος Κυμαίων διαμαρτύρεται κατὰ τοῦ τελώνου τῶν ὑποστηρίξαντος τοὺς κατασκευάσαντας τεχνητὸν οἶνον· 8) Ὁ πρώην δημοδιδάσκαλος Ν. Ψωμᾶς παθὼν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ ζητεῖ σύνταξιν· 9) Ὁ σύλλογος τῶν ἐν Ἀττικῇ δημοδιδασκάλων συνιστᾷ, ὅπως ἀπονεμηθῇ σύνταξις εἰς τὸν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ παθόντα δημοδιδάσκαλον Ψωμᾶν· 10) Οἱ κάτοικοι Κουλουμίου ζητοῦσιν ἀνέγερσιν δημοτικοῦ σχολείου· 11) Ἡ ἐν Ἀθήναις ἀδελφότης τῶν τυπογράφων ζητεῖ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου τῆς κυριακῆς ἀργίας καὶ διὰ τὴν τάξιν τῶν τυπογράφων· 12) Ὁ Δ. Ἀγγιεὺς παραπονεῖται διὰ τὴν παράνομον ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ναυτικῶν κατάταξιν τοῦ υἱοῦ του Ναθαναήλ, ὄντος Βρεττανοῦ ὑπηκόου· Ὁ βουλευτὴς κ. Μ. Δαζέας ὑποβάλλει τροπολογίας ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 107 ὡς καὶ ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ Συντάγματος· Ὁ βουλευτὴς κ. Ἀ. Βούτσης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τῶν ἄρθρων 107 καὶ 108 τοῦ Συντάγματος. (Θέλουσιν ἐκτυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ). (Ὅρα Παράρτημα Βʹ Ἀναθεωρ. Βουλῆς). Ὁ κ. Κλάδης ζητεῖ τὴν ἄδειαν παρὰ τῆς Βουλῆς, ὅπως ὁμιλήσῃ ἐπὶ ἐπείγοντος ἀντικειμένου. Δέχεται ἡ Βουλή;

§2ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§3Δ. ΚΛΑΔΗΣ. Ἐζήτησα παρ’ ὑμῶν τὴν ἄδειαν, κύριοι Βουλευταί, ὅπως κάμω λόγον περί τινος δημοσιευθέντος, ὡς λεχθέντος ὑπό τινος τῶν κ. Ὑπουργῶν. Εἶμαι τῆς γνώμης ὅτι διὰ τὰ λεγόμενα ἐκτὸς τῆς αἰθούσης ταύτης δὲν προσήκει νὰ γίνηται λόγος ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης. Ἀλλ’ ἐπειδὴ ῥητῶς καὶ κατηγορηματικῶς ἡ δημοσιεύσασα ταῦτα ἐφημερὶς βεβαιοῖ ὅτι αὐτολεξεὶ ἐλέχθησαν ταῦτα ὑπὸ Ὑπουργοῦ, καίτοι οὐδὲ καὶ πόρρωθεν ἐγὼ πιστεύω ταῦτα, νομίζω ὅτι χάριν τῆς ἀξιοπρεπείας τοῦ Σώματος, ἐν τῇ ἀξιοπρεπείᾳ τοῦ ὁποίου ἐνυπάρχει καὶ ἡ ἀξιοπρέπεια τοῦ Ἑλληνικοῦ ἔθνους, τὸ ὁποῖον ἀντιπροσωπεύομεν ἐνταῦθα, νομίζω, λέγω, ὅτι, ἂν ὄχι εἰς ἕκαστος τῶν κ. Ὑπουργῶν, ἀλλὰ πάντως εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ἐπιβάλλεται ἡ ἐπίσημος διάψευσις.

§4ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Τί εἶναι αὐτά;

§5Δ. ΚΛΑΔΗΣ. Καθόσον γενομένου λόγου περὶ τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς, ἀναφέρει ὁ συντάκτης ὁ λαβὼν συνέντευξιν, ὅτι Ὑπουργὸς εἶπε (ἀναγινώσκει): «διότι δὲν εἶναι ἡ Βουλὴ αὕτη καὶ ὑπὸ ἔποψιν ποιοῦ εἰς τὸ ὕψος τῆς θέσεώς της.... δὲν ἀνταπεκρίθη εἰς τὰς προσδοκίας οὐδενὸς κλπ.». Αὐτὰ ἀναφέρονται ὅτι ἐλέχθησαν ὑπὸ Ὑπουργοῦ καὶ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ διαψευσθῶσιν.

§6ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποία ἐφημερὶς εἶναι αὐτή;

§7Δ. ΚΛΑΔΗΣ. Τὸ «Σκρίπ».

§8ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Λυποῦμαι, διότι ἀνεύθυνα δημοσιεύματα προυκάλεσαν τὸν ἀξιότιμον Βουλευτὴν Ζακύνθου ν’ ἀνέλθῃ τὸ βῆμα καὶ ἀπασχολήσῃ τὴν Βουλὴν δι’ ἐκφράσεις καὶ ἐκδηλώσεις, αἱ ὁποῖαι εἶναι προφανὲς ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προέρχωνται ἐξ οὐδενὸς μέλους τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλ’ οὐδ’ ἐξ οὐδενὸς μέλους, πιστεύω, τῆς Βουλῆς, τῆς πλειονοψηφίας τοὐλάχιστον τῆς Βουλῆς, ἡ ὁποία ἀκριβῶς ἀντίθετον ἔχει γνώμην περὶ τῆς ἀξίας τοῦ Σώματος καὶ περὶ τῆς ἀξίας τοῦ ἔργου, τὸ ὁποῖον διεξήγαγε καὶ διεξάγει ἀπὸ τόσων μηνῶν ἐνταῦθα. Περὶ τῆς συνθέσεως τοῦ Σώματος μόνον οἱ ἐχθροὶ τοῦ ἀγῶνος, τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκομεν, δύνανται νὰ ἐκφρασθῶσι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον. (Χειροκροτήματα).

§9Γ. ΠΩΠ. Κύριε Πρόεδρε, ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ ὑπάρχει ἀναμφισβητήτως καὶ μειονοψηφία, ἡ ὁποία, ὁσονδήποτε μικρὰ καὶ ἂν εἶναι, δὲν δύναται προκειμένου περὶ τοῦ καταρτισμοῦ καὶ τῆς ποιότητος τῆς Βουλῆς παρὰ νὰ εἶναι ἀπολύτως σύμφωνος πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Ἑπομένως παρεῖλκεν ὁ περιορισμός, τὸν ὁποῖον ἔκαμεν ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, διότι, καὶ ἂν ὑπῆρχε περίστασις, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἠδύνατο νὰ ἀντιπροσωπεύσῃ τὰς ἰδέας πάντων τῶν εὑρισκομένων ἐνταῦθα ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, θὰ ἦτο ἀναμφισβητήτως ἡ περίστασις αὕτη. (Χειροκροτήματα).

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§11ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἡ ὑποβολή, Κύριοι, τοῦ νομοσχεδίου περὶ συστάσεως τῶν δήμων συνεπάγεται, κατ’ ἀναπόφευκτον ἀνάγκην, τὴν ἀναβολὴν τῶν ἐπικειμένων δημοτικῶν ἐκλογῶν, διότι θ’ ἀπαιτήσῃ χρόνον ἡ προπαρασκευαστικὴ ἐργασία πρὸς τὴν σύστασιν τῶν νέων δήμων. Τούτου ἕνεκα ὑποβάλλω σχέδιον νόμου, διὰ τοῦ ὁποίου ἡ ἐκλογὴ ἡ μέλλουσα νὰ ἐνεργηθῇ τὴν πρώτην Κυριακὴν προσεχοῦς Ἰουλίου, ἀναβάλλεται ἐπὶ ἓν ἔτος. (Ἐπιδοκιμασίαι καὶ διαμαρτυρίαι).

§12ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Εἶναι πολύ.

§13ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Θὰ ἔλειπον οἱ ψίθυροι ἐκ μέρους τῶν κυρίων Βουλευτῶν, ἐὰν δὲν ἔλειπεν ἡ ὑπομονή. Πάντως ἡ ἀναβολὴ δὲν ἠδύνατο νὰ τεθῇ ἐπ’ ἀόριστον. Ἡ Κυβέρνησις ὤφειλε ν’ ἀναγνωρίσῃ ἓν ἔσχατον ὅριον ἀναβολῆς, ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ὅμως λαμβάνεται πρόνοια, ὅπως διὰ Β. Διατάγματος προκαλουμένου τῇ προτάσει τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου δύναται νὰ ὁρισθῇ καὶ πρὸ τῆς παρόδου ἔτους ἡ ἐκλογή, πάντως ὅμως δημοσιευομένου τοῦ Διατάγματος πρὸ 60 ἡμερῶν (ἐπιδοκιμασίαι γενικαί).

§14ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Καλῶς, καλῶς.

§15ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Χαίρω ὅτι ἡ γενομένη πρόνοια ἱκανοποιεῖ τὴν ἐπιθυμίαν τῆς Βουλῆς. Μοὶ ἐδόθη ἄλλοτε ἀφορμὴ νὰ δηλώσω πρὸς τὴν Βουλὴν ὅτι προκειμένου περὶ τῆς Ἀστυνομίας τῆς χώρας ἡ Κυβέρνησις ἐσκέπτετο νὰ μετακαλέσῃ ξένους ὀργανωτάς. Τὸ ζήτημα τῆς Ἀστυνομίας ἀπετέλεσε καὶ αὐτὸ ἓν τῶν μᾶλλον δυσλύτων προβλημάτων ἐν Ἑλλάδι, ἂν δ’ ὑπῆρξε δύσλυτον πρὸ ἐτῶν πολλῶν, ὅτε ἐπετρέπετο νὰ ὑπάρχῃ στενωτέρα πως ἀντίληψις τῆς ἐννοίας, τὴν ὁποίαν περιελάμβανεν ἡ Ἀστυνομία, τὸ πρόβλημα κατέστη πολλῷ μᾶλλον δύσλυτον σὺν τῇ προόδῳ, διότι ἀνάλογοι τῶν προόδων μιᾶς χώρας εἶναι καὶ αἱ ἀστυνομικαὶ ἀνάγκαι, ἀνάλογον εἶναι καὶ τὸ πολυσχιδές, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἔχῃ ἡ ἀστυνομικὴ ὑπηρεσία. Ἐνταῦθα ἐθεώρησαν ὅτι ἤρκει μία καὶ μόνη δύναμις, εἷς καὶ μόνος ὀργανισμός, ἵνα περιλάβῃ τὴν ἀντίληψιν πασῶν τῶν ἀναγκῶν, ὅσαι προϋποτίθενται ἐν τῇ ἀποστολῇ τῆς Ἀστυνομίας. Ὁ νόμος ὁ ἀρχικὸς ὁ περὶ τῆς Ἀστυνομίας τοῦ 1833, ὁ ἀναθέσας τὴν Ἀστυνομίαν εἰς τοὺς δήμους, ὑπῆρξε πράγματι, πρέπει νὰ τὸ ὁμολογήσωμεν, κατὰ θεωρίαν ὀρθός, διότι διεχώρισε τὰ καθήκοντα τῆς τοπικῆς Ἀστυνομίας ἀπὸ τῶν καθηκόντων τῆς γενικῆς Ἀστυνομίας καὶ ἀνέθηκε τὰ πρῶτα εἰς τοὺς δήμους, ἵνα ἀναθέσῃ τὰ δεύτερα εἰς τὴν Χωροφυλακήν. Ἀλλ’ ἡ ἐξέλιξις τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ θεσμοῦ τῆς τοπικῆς Ἀστυνομίας ὑπῆρξε τοιαύτη, ὥστε νὰ χρεοκοπήσῃ αὕτη καὶ παταγωδῶς νὰ καταλυθῇ κατὰ τὸ 1893. Ἀνεξαρτήτως δὲ τῶν ἐλαττωμάτων, ἅτινα ἠδύνατό τις ν’ ἀνεύρῃ καὶ εἰς τὴν ἀρχικὴν λειτουργίαν τοῦ θεσμοῦ τῆς στρατιωτικῆς Ἀστυνομίας, ἅτινα δυστυχῶς κατόπιν ηὐξήθησαν καὶ ὑπερεπλεόνασαν, πρέπει νὰ ὁμολογήσωμεν ὅτι ὁ θεσμὸς ἐκεῖνος κατέστησεν αἰσθητὴν τὴν ἀντίληψιν τῆς Ἀστυνομίας εἰς τὴν κοινὴν γνώμην ἐν Ἑλλάδι, διότι τὴν Ἀστυνομίαν εἴχομεν ἀσύλληπτον ἐν τῇ διανοίᾳ τοῦ Ἕλληνος πολίτου μέχρι τότε, διότι δυστυχῶς οὐδέποτε εἶχεν αἰσθανθῆ αὐτὴν ἐν τῇ ἀληθεῖ ἐννοίᾳ καὶ ἀποστολῇ ἡ κοινωνία. Ἐν τῇ περαιτέρω ἐξελίξει, ἴσως ἢ μᾶλλον κυριώτατα διὰ τὴν κατάργησιν τοῦ θεσμοῦ τοῦ Ἀρχηγείου τῆς Χωροφυλακῆς κατὰ τὸ 1895, ἀλλ’ ἴσως καὶ διότι τὸ περιβάλλον ἐπέδρασε περισσότερον εἰς τὰ ὄργανα τῆς Ἀστυνομίας, ὥστε καὶ αὐτὰ σὺν τῷ χρόνῳ νὰ φθαρῶσιν, ἴσως καὶ δι’ ἄλλους λόγους ἡ στρατιωτικὴ Ἀστυνομία ἔπεσε καὶ αὐτή, ἤ, καὶ ἂν δὲν ἔπεσε, πάντως θὰ κατηργεῖτο, διότι ἡ Πολιτεία εἶχε τὴν ὑποχρέωσιν ν’ ἀφαιρέσῃ ἀπὸ τοῦ στρατοῦ τὰ καθήκοντα τὰ ἀστυνομικά, ἵνα δυνηθῇ οὗτος νὰ ἐπιδοθῇ εἰς τὰ ἔργα του. Τὰ καθήκοντα τὰ ἀστυνομικὰ ἀνετέθησαν κατόπιν εἰς τὴν Χωροφυλακήν. Ποῖον εἶναι τὸ καθεστὼς ὑπὸ ἔποψιν Ἀστυνομίας τὸ γνωρίζομεν πάντες, ἀλλὰ πρὶν ἢ θελήσωμεν νὰ κρίνωμεν αὐτό, εἶναι καλὸν νὰ γνωρίσωμεν, καὶ βεβαίως γνωρίζει πᾶς ἐξ ἡμῶν, ὅτι, ἂν ἐμεριμνήσαμεν ἑκάστοτε περὶ τῆς ὀργανώσεως σώματος ἐκπληροῦντος τὰ χρέη τὰ ἀστυνομικά, οὐδέποτε ὅμως ἐμεριμνήσαμεν καὶ περὶ τῆς νομοθεσίας τῆς ἀστυνομικῆς, ἐφθάσαμεν δὲ νὰ ἔχωμεν καὶ σήμερον ἐν ἰσχύϊ μόνους νόμους ἀστυνομικοὺς τοὺς νόμους τοὺς ἀπὸ τῆς συστάσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ Βασιλείου! Φαντάζεται δὲ ἡ Βουλὴ πῶς δύναται νὰ λειτουργήσῃ ἐν παραδείγματι ἀγορανομία ἐν Ἑλλάδι, ὅτε τὴν ἀγορανομίαν καθορίζει τὸ Διάταγμα τοῦ 1835 ἐν ἐποχῇ, κατὰ τὴν ὁποίαν αἱ καταπληκτικαὶ πρόοδοι τῆς κοινωνίας καὶ τῆς ἐπιστήμης ἐπιτάσσουσι τὴν συνεχῆ μεταβολὴν τῶν νόμων τῶν ἀγορανομικῶν. Ἐνῷ δὲ οὕτως ἀφ’ ἑνὸς ἐγκατελείψαμεν τὰ τῶν κανονισμῶν τῶν ἀστυνομικῶν, ἐξ ἄλλου συνεσωρεύσαμεν πάντα τὰ ἀστυνομικὰ καθήκοντα εἰς ἓν καὶ τὸ αὐτὸ σῶμα. Ἐὰν δ’ ἐξετάσητε ποῖα ἀστυνομικὰ καθήκοντα ἐκπληροῖ τὸ ὑφιστάμενον σῶμα τῆς Χωροφυλακῆς, οὐδὲ ἕν κείμενον θὰ εὕρητε ἐκτὸς αὐτοῦ. Ἔχετε Ἀστυνομίαν τῆς ὑπαίθρου χώρας, Ἀστυνομίαν τῆς ἀγορανομίας, Ἀστυνομίαν τῆς ὑγείας, Ἀστυνομίαν ἀκόμη κατὰ μέγα μέρος τῶν δασῶν, ἔχετε τὴν Ἀστυνομίαν τῶν εἰσπράξεων τοῦ Δημοσίου, ἔχετε καὶ τὴν Ἀστυνομίαν τοῦ λαθρεμπορίου, οὕτως ὥστε οὐδὲν σχεδὸν ἀπομένει ἀστυνομικὸν καθῆκον ἐκτὸς αὐτῶν, ἔχετε δὲ προσέτι ἀνατεθειμένην εἰς αὐτὸ τὸ σῶμα καὶ τὴν φρούρησιν τῶν φυλακῶν! Ὑπὸ τὸ βάρος ὅμως τοιούτου ὄγκου δὲν μοὶ φαίνεται ὅτι εἶναι ἱκανὸν νὰ δύναται ν’ ἀνταποκρίνηται εἰς τὰς ἀξιώσεις τῆς κοινωνίας οἱονδήποτε σῶμα ἀστυνομικόν. Ἂν ἀλλαχοῦ δὲν συμβαίνουσιν ἀστυνομικαὶ παρεκτροπαί, τοῦτο ὀφείλεται βεβαίως καὶ εἰς τὴν μόρφωσιν τῶν ἀστυνομικῶν ὀργάνων, ἀλλ’ ὀφείλεται ταυτοχρόνως καὶ εἰς τὴν ἀστυνομικὴν μόρφωσιν τῆς κοινωνίας. Ὅπου ἀπαιτεῖται δύναμις ἀριθμοῦ ἀστυνομικῶν ὀργάνων ἵνα ἐπιβάλῃ τὸν νόμον καὶ τὴν τάξιν, ἄνευ δὲ τοιαύτης δυνάμεως ἡ ἐξουσία εἰς οὐδὲν λογίζεται, ἐκεῖ δυσκόλως δύναται ν’ ἀνταποκριθῇ οἱαδήποτε Πολιτεία εἰς τὰς δαπάνας καὶ τοὺς ἄλλους ὅρους ἐπαρκείας, ὥστε νὰ κρατῇ πάντοτε τὸ κῦρος καὶ τὴν ἐπιβολὴν τῆς ἐξουσίας ἀμείωτον. Ἡ ἀστυνομικὴ ἐξουσία πρέπει νὰ ἐμπνέῃ τὸν φόβον καὶ τὸν σεβασμὸν κατὰ τὴν ἐμφάνισιν αὐτῆς εἰς τοὺς πολίτας αὕτη εἶναι ἡ πρώτη καὶ μεγίστη αὐτῆς δύναμις. Ἀνεξαρτήτως ὅμως τῶν τοιούτων ἐλλείψεων, αἵτινες ἔγκεινται ἐν τῷ κοινωνικῷ ἡμῶν ὀργανισμῷ καὶ τῷ πολιτικῷ ὀργανισμῷ, ἴσως καὶ ἐν τῷ Ἑλληνικῷ χαρακτῆρι, ἀνεξαρτήτως τούτων ὑπῆρξε καὶ ἄλλη, μεγαλειτέρα ἔλλειψις, ἡ τῶν ὀργανισμῶν τῆς ἀστυνομικῆς ὑπηρεσίας. Οἱ ἀστυνομικοὶ ἰδίως κανονισμοὶ δέον νὰ ὦσιν ὅσον τὸ δυνατὸν λεπτολόγοι καὶ ἀκριβολόγοι. Ἀλλαχοῦ τὸ ἀστυνομικὸν ὄργανον ἐνεργεῖ οὕτως ἢ ἄλλως, διότι γνωρίζει ὅτι αὐτὴν τὴν κίνησιν ὀφείλει νὰ ἐκτελέσῃ, οὕτως ὁρίζει ὁ κανονισμὸς νὰ κινηθῇ, εἶναι σαφῶς, σαφέστατα ἀναγεγραμμένα τὰ ἔργα τῆς ἐνεργείας του, ἐνῷ ἐν Ἑλλάδι δὲν ἔχετε ἢ τοὺς νόμους τοὺς ὑφισταμένους ἀπὸ τῆς συστάσεως τοῦ Βασιλείου, νόμους στοιχειώδεις, οὔτε δὲ λεπτομερεῖς κανονισμοὺς οὔτε ἄλλας ὁδηγίας. Καὶ ἐκ τῶν ἐλλείψεων τούτων προέρχεται ἡ ἐμφάνισις τῶν συχνῶν παρεκτροπῶν. Ἡμεῖς ὅμως πρὶν ἢ ἐπιχειρήσωμεν οἱανδήποτε ῥιζικὴν λύσιν τοῦ ζητήματος τοῦ ἀστυνομικοῦ, ἐνόμισαμεν ὅτι ἔδει ἄλλην ν’ ἀκολουθήσωμεν ὁδόν, διότι ἔχομεν τὴν ἕξιν ἀντὶ νὰ συντάσσωμεν νομοσχέδια ἐπὶ ποδός, νὰ θέλωμεν νὰ βεβαιῶμεν πρὸ παντὸς τὴν στερεότητα τοῦ ἐδάφους, ἐπὶ τοῦ ὁποίου στηριζόμεθα καὶ ἐφ’ οὗ θὰ στηρίξωμεν τὰς νομοθετικὰς μεταρρυθμίσεις, καὶ σήμερον ἀντὶ νὰ ἔλθωμεν νὰ ὑποβάλωμεν εἰς τὴν Βουλὴν οἱονδήποτε νομοσχέδιον, εἴτε ὀργανωτικὸν τῆς ἀστυνομίας εἴτε κανονιστικὸν τῆς ἀστυνομικῆς ὑπηρεσίας εἴτε ἄλλο, πρὶν ἢ ἐπιχειρήσωμέν τι, ἀρκούμεθα νὰ ἐκθέσωμεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ἣν ἔχομεν γνώμην περὶ τοῦ συνόλου τῆς ἀστυνομικῆς ὑπηρεσίας καὶ τοῦ τρόπου τῆς ἐνεργείας αὐτῆς, νομίζοντες ὅτι καθῆκον ἔχομεν νὰ ἐπιχειρήσωμεν πρὸ παντὸς τὴν ὀργάνωσιν τῆς ὑφισταμένης Χωροφυλακῆς, εἰς ἣν ἔχουσιν ἀνατεθῇ πάντα τὰ ἀστυνομικὰ καθήκοντα. Προκειμένου περὶ μέτρων τινῶν ἀγορανομικῶν θὰ ὑποβληθῇ νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλήν, ἀλλὰ πρὶν ἢ θίξωμεν τὴν σύνθεσιν τῆς Ἀστυνομίας, ὅπως ἄλλως ῥυθμίσωμεν τὰ κατ’ αὐτήν, εἴχομεν καθῆκον νὰ καλέσωμεν εἰδικοὺς ὀργανωτὰς τοῦ σώματος τῆς Χωροφυλακῆς, τὰ πορίσματα τῆς μελέτης τῶν ὁποίων θέλουσιν ὁδηγήσει ἡμᾶς ἀσφαλέστερον εἰς τὴν λύσιν τοῦ προβλήματος, διότι ἐν πάσῃ περιπτώσει, οἱοσδήποτε ἂν θὰ ἦτο ὁ ἀστυνομικὸς ὀργανισμός, οὐδεὶς δύναται ν’ ἀρνηθῇ ὅτι ἀπαραίτητος ἀνάγκη ἐν Ἑλλάδι εἶναι ἡ ὀργάνωσις τοῦ σώματος τῆς Χωροφυλακῆς, καὶ ἂν τουτέστι δὲν ἤθελε θεωρηθῇ σκόπιμον καθ’ ὅλα τὸ ὑφιστάμενον ἀστυνομικὸν σύστημα. Πρὸς τὴν πρόσκλησιν ξένων ὀργανωτῶν εἰργάσθη ἡ Κυβέρνησις, ὑποβάλλω δὲ σχέδιον νόμου, κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ ὁποίου, ἐὰν μοὶ δοθῇ ἀφορμή, θέλω ἐκθέσει καὶ εὐρύτερον τὰς γενικωτέρας σκέψεις τῆς Κυβερνήσεως. Ἐλπίζω ὅμως ὅτι ἡ Βουλὴ οὐδεμίαν ἀντίρρησιν θὰ ἔχῃ, ἵνα ψηφίσῃ τὸ ἀπαραιτήτως ἀναγκαῖον τοῦτο νομοσχέδιον, διότι δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ ἀντίρρησις διὰ τὴν ἀνάγκην τῆς ὀργανώσεως τοῦ σώματος τῆς Χωροφυλακῆς, διότι μέχρι τοῦδε ἡ Χωροφυλακὴ ἀφέθη εἰς τὴν ἀφ’ ἑαυτῆς καὶ δι’ ἑαυτῆς μόνον ὀργάνωσιν, καὶ ἐνῷ ἀφ’ ἑνὸς διαμαρτυρόμεθα διὰ τὰς ἀτελείας αὐτῆς, ἀφ’ ἑτέρου πρέπει νὰ ὁμολογήσωμεν ὅτι πᾶν ἀγαθόν, ὅπερ ἐκτήσατο, ἐκτήσατο δι’ ἑαυτῆς καὶ ἐξ ἑαυτῆς, ἱκανῶς μέχρι τοῦδε προαχθεῖσα κατὰ ποιόν. Μοὶ εἶχε δοθῇ ἐπίσης ἀφορμὴ εἰς προηγουμένην συνεδρίασιν, ἵνα ἐκθέσω δι’ ὀλίγων καὶ τὰς σκέψεις τῆς Κυβερνήσεως ὡς πρὸς τὴν ἀγροτικὴν ἀσφάλειαν. Εἶπον καὶ τότε ὅτι κατὰ τὴν προσωπικήν μου τοὐλάχιστον γνώμην, λέγω δὲ προσωπικήν, διότι δὲν πρόκειται περὶ ἐμφανίσεως νομοσχεδίου σήμερον λύοντος ῥιζικῶς τοῦτο ἢ ἐκεῖνο τὸ ζήτημα, ὁπότε ἡ γνώμη τοῦ Ὑπουργοῦ δὲν εἶναι δυνατὸν ἢ νὰ εἶναι γνώμη τῆς Κυβερνήσεως, κατὰ προσωπικὴν γνώμην, ἣν ἔχω μορφώσει ἐκ τῆς μικρᾶς μου πείρας, καθ’ ὃν χρόνον ἐρχόμεθα νὰ ἐνισχύσωμεν τὴν κοινοτικὴν αὐτενέργειαν διὰ τῆς μεταβολῆς τοῦ συστήματος τῆς δημοτικῆς διοικήσεως, δὲν μοὶ φαίνεται ὅτι εἶναι ὀρθὸν ν’ ἀφαιρέσωμεν ἀπὸ τὰς κοινότητας ὄχι κἂν τὸ δικαίωμα, ἀλλὰ τὴν ὑποχρέωσιν, ὑποχρέωσιν στοιχειώδη, ὅπως αὗται διορίζωσι τοὺς φύλακας τῶν κτημάτων αὑτῶν. Εἶναι δ’ ἀληθές, καὶ ἡ Βουλὴ ἀποκομίζει καὶ ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν ἀκριβῶς αὐτὴν τὴν διαμαρτυρίαν, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς τελείως ἀπογοητευμένος ἐκ τῆς μέχρι τοῦδε ἐφαρμογῆς τοῦ θεσμοῦ τῆς Ἀγροφυλακῆς, ὅπως διερρυθμίσθη τελευταῖον ὑπὸ τῆς Βουλῆς, οὐδεμίαν βλέπει πλέον ἄλλην διέξοδον, πλὴν τῆς τοῦ καθορισμοῦ καὶ τῆς καταστάσεως εἰδικοῦ σώματος Ἀγροφυλακῆς ἐξαρτωμένου ἀπὸ τῆς Κυβερνήσεως. Ἴσως ἡ γνώμη αὕτη εἶναι ὀρθή, ἴσως πλανῶνται οἱ οὕτω νομίζοντες, ἐγὼ δ’ ἐπαναλαμβάνω ὅτι δὲν φρονῶ οὕτως. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἡ Κυβέρνησις εἶχεν ὑποχρέωσιν νὰ μελετήσῃ πρῶτον τὰς πλημμελείας ὑφισταμένου νόμου, ὅπως ἀσφαλίσῃ καλλίτερον τὴν ἁγνὴν ἐκλογὴν τῶν ἀγροφυλάκων ὑπ’ αὐτῶν τῶν κτηματιῶν, νὰ μὴ παραλείψῃ ὅμως ἐξ ἄλλου καὶ τὴν ὑποχρέωσιν, τὴν ὁποίαν ὑπέχει, ὅπως ἔλθῃ καὶ αὐτὴ ἐπίκουρος διὰ δημοσίας δυνάμεως εἰς τὴν Ἀγροφυλακὴν πρὸς κρείττονα ἐξασφάλισιν τῶν κτημάτων. Διὰ τοῦτο ὑποβάλλω δύο νομοσχέδια. Διὰ τοῦ ἑνὸς νομοσχεδίου ἐπιζητεῖται — τὸ ἂν ἐπιτυγχάνεται θὰ κρίνῃ ἡ Βουλὴ — ἡ ἄρσις τῶν πλημμελειῶν ἐκείνων, διὰ τῶν ὁποίων εἰσχωρεῖ ὁ κομματισμός, ἵνα μὴ εἴπω ὁ δημαρχισμός, εἰς τὴν ἐκλογὴν τῶν ἀγροφυλάκων· διότι, ὡς εἶπον καὶ ἄλλοτε, ἐκλογὴ ἀγροφυλάκων σήμερον δὲν γίνεται πραγματική. Ἡ ἐκλογὴ τῶν ἀγροφυλάκων, ὡς ἔχει σήμερον ὁ νόμος, ἐνεργεῖται ὑπὸ τοῦ δημάρχου πλαστογραφοῦντος τὰ ψηφοδέλτια τῶν κτηματιῶν, καὶ συμβαίνει ὅτι, ἐνῷ ὁ δήμαρχος ἐκλέγει τοὺς ἀγροφύλακας, πλαστογραφῶν, καθ’ ὃν τρόπον ἔχει ὀργανωθῆ ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ τῆς ἐκλογῆς, τὴν ψῆφον τῶν ἐκλογέων κτηματιῶν, ἀνατίθεται εἰς αὐτὸν τοῦτον τὸν δήμαρχον μετὰ δύο δημοτικῶν συμβούλων καὶ ἡ ἐποπτεία τῆς Ἀγροφυλακῆς. Οὕτως ὥστε Γιάννης κερνᾷ καὶ Γιάννης πίνει. Ἐννοεῖται ὅτι εἶναι πολὺ φυσικόν, ἐὰν συμβῇ καὶ διαλάθῃ τις διὰ τῆς ἐκλογῆς ἀγροφύλαξ ἐξ ἐκείνων, τοὺς ὁποίους δὲν θέλει ὁ δήμαρχος, ἔχει τὴν δύναμιν οὗτος μετὰ τῶν συμβούλων ν’ ἀποπέμψῃ αὐτόν, ἐὰν δ’ ἀφ’ ἑτέρου εἰσχωρήσωσι τὰ στοιχεῖα ἐκεῖνα, ὑπὸ τὴν πίεσιν τῶν ὁποίων μαρτυρεῖ ὁ κτηματικὸς κόσμος, νὰ μὴ δύνανται ν’ ἀποπεμφθῶσι, δεδομένου ὅτι πᾶσα ἡ ἐξουσία τοῦ ἐποπτικοῦ συμβουλίου ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὸν δήμαρχον καὶ δύο δημοτικοὺς συμβούλους. Διὰ τοῦτο διὰ τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ὑποβάλλω, ἀπομακρύνεται ἐξ ὁλοκλήρου ὁ δήμαρχος ἀπὸ τοῦ ἐποπτικοῦ συμβουλίου, ὡς καὶ ἀπὸ τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς τῆς ἐκλογῆς, εἰσάγονται δὲ εἰς τὸ ἐποπτικὸν συμβούλιον δύο ἀντιπρόσωποι τῶν κτηματιῶν. Τὸ νομοσχέδιον θὰ μελετηθῇ ὑπὸ τῆς Βουλῆς, ἐννοεῖται δ’ ὅτι εἴμεθα διατεθειμένοι νὰ δεχθῶμεν οἱανδήποτε συμπλήρωσιν πρὸς μείζονα ἐξασφάλισιν τοῦ ἐπιζητουμένου σκοποῦ. Ἀλλ’ ἐνῷ ἐξασφαλίζομεν τοιουτοτρόπως τὴν ἐκλογὴν τῶν ἀγροφυλάκων ἁγνὴν καὶ εἰλικρινῆ, ἐξ ἄλλου δὲν δυνάμεθα νὰ παρίδωμεν καὶ τὴν ὑποχρέωσιν τῆς Πολιτείας, ἐφ’ ὅσον θεωρεῖται ἀνεπαρκὴς ἡ δύναμις τῶν ἀγροφυλάκων, τὴν ὑποχρέωσιν πρὸς ἐνίσχυσιν τῆς ἀγροτικῆς Ἀστυνομίας. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ὁ ὑφιστάμενος νόμος περὶ Ἀστυνομίας προνοεῖ καὶ περὶ τῆς συμπράξεως τῶν κατὰ τόπους ἀστυνομικῶν Ἀρχῶν μετὰ τῶν ἀγροφυλάκων. Ἀλλὰ παρακαλῶ νὰ πιστεύσητε ὅτι ἐγώ, ὡς δὲ ἤκουσα καὶ ἄλλοι πρὸ ἐμοῦ Ὑπουργοί, δὲν κατώρθωσα νὰ ἴδω τὴν σύμπραξιν ταύτην πραγματοποιουμένην διὰ πολλοὺς λόγους. Πρῶτον διότι ἡ Ἀστυνομία εἶναι ἀνεπαρκὴς δι’ ἔλλειψιν δυνάμεως, ἀνεπαρκὴς δ’ ἐπὶ τοσοῦτον, ὥστε ἡ Κυβέρνησις εὑρίσκεται εἰς σκέψιν περὶ τοῦ μέτρου, τὸ ὁποῖον ὀφείλει νὰ λάβῃ ἐπικειμένης τῆς ἀποχωρήσεως, διὰ τὴν λῆξιν τῆς θητείας αὐτῶν, 1300 χωροφυλάκων κληρωτῶν, οἵτινες ὑπηρετοῦσιν εἰς τὴν Ἀστυνομίαν· διότι ἐλλείπει ἤδη ἐκ τῆς δυνάμεως τῆς Ἀστυνομίας ὁ ἀριθμὸς 700 ἄλλων ἐθελοντῶν τοῦ παρελθόντος ἔτους, οὕτως ὥστε, ἐὰν ὑποτεθῇ ὅτι μεταβαίνουσιν εἰς τὰς ἑστίας των καὶ οἱ 1300 κληρωτοί, οἱ ὑπηρετοῦντες σήμερον εἰς τὴν Ἀστυνομίαν ὡς χωροφύλακες, θὰ ὑπολειφθῇ δύναμις 4.000 ἀνδρῶν μόνον, ἀμφιβάλλω δὲ ἂν θ’ αὐξηθῇ αὕτη κατὰ 100 ἢ 200 ἀκόμη ἐθελοντὰς μέχρι τῆς ἐποχῆς, καθ’ ἣν κατὰ τὸν νόμον ἔδει νὰ ὑπάρχῃ δύναμις συμπεπληρωμένη 5.500 ἀνδρῶν. Σημειωτέον ὅτι ἐκ τῶν 4.000 ἀνδρῶν περὶ τοὺς 650 ἀσχολοῦνται εἰς διαφόρους ἄλλας ὑπηρεσίας, εἰς φρούρησιν φυλακῶν, εἰς εἰσπράξεις, εἰς καταδιώξεις λαθρεμπόρων καὶ λοιπά.

§16Ι. ΠΑΤΣΟΥΡΑΚΟΣ. Καὶ εἰς τὴν φρούρησιν τῆς Βουλῆς ἀκόμη.

§17ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Παντοῦ. Ἐννοεῖται λοιπὸν ὅτι δι’ αὐτὴν τὴν ἀνεπάρκειαν τοῦ ἀριθμοῦ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔρχηται ἐπίκουρος ἡ πεζὴ δύναμις τῆς χωροφυλακῆς εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς ἀγροτικῆς Ἀστυνομίας. Διὰ τοῦτο ὑποβάλλω σχέδιον νόμου περὶ αὐξήσεως τῆς δυνάμεως τῆς ἐφίππου χωροφυλακῆς. Ἡ ἔφιππος χωροφυλακὴ δὲν ἔχει σήμερον ἄνδρας πολλούς, καὶ διὰ τοῦτο, ὁσάκις τὸ Ὑπουργεῖον εὑρέθη εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ μεταθέσῃ τινάς, μετὰ δυσχερείας κατώρθωσε νὰ διαθέσῃ δύο ἢ τρεῖς ἐκεῖ, ὅπου ἐπιτακτικὴ παρίστατο ἡ ἀνάγκη διὰ λόγους διατηρήσεως τῆς ἀσφαλείας τῆς ὑπαίθρου χώρας.

§18Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Πρέπει νὰ ληφθῇ μέριμνα καὶ περὶ τῶν ἐδῶ ὑπηρετούντων τοιούτων, διότι αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι πρέπει νὰ εἶναι σιδηροῖ, ἵνα ἀντέχωσιν.

§19Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Καὶ αὐτό, τὸ ὁποῖον λέγει ὁ κ. συνάδελφος, εἶναι ἐπίσης ἀληθές, ὅτι ἡ ἐνταῦθα ὑπηρετοῦσα δύναμις εἶναι τόσον ὀλίγη καὶ τόσον πολὺ πιέζεται ἀπὸ τῶν πολλῶν ὑποχρεώσεων, τὰς ὁποίας ἔχει, ὥστε μὲ προκαλεῖ νὰ δηλώσω ὅτι εἶναι ζήτημα ἂν θὰ μείνωσι μετὰ τὴν λῆξιν τῆς θητείας των καὶ πάντες ἐκεῖνοι οὐ μόνον οἱ ἀνήκοντες εἰς τὴν ἔφιππον ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν πεζὴν χωροφυλακήν, καὶ οἵτινες δὲν εἶναι κληρωτοί. Ἐν τῷ νομοσχεδίῳ περὶ ἐφίππου χωροφυλακῆς ἐπισυνάπτω καὶ πίνακα λεπτομερῆ περὶ τῆς ἀπαιτουμένης δαπάνης διὰ τὸν ἀριθμὸν τῶν 300 ἀνδρῶν, μέχρι τοῦ ὁποίου αὐξάνεται ἡ δύναμις τῆς ἐφίππου χωροφυλακῆς, καὶ ἥτις δύναμις τῶν 300 ἀνδρῶν δὲν θὰ ἐπιζητηθῇ ἀμέσως εὐθὺς ὁλόκληρος, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν τοῦτο.

§20Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Περὶ τῶν συλλήπτρων λαμβάνεται καμμία μέριμνα;

§21Ε. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Τροποποιοῦμεν τὴν ὑφισταμένην διάταξιν περὶ συλλήπτρων, χωρὶς ὅμως νὰ ἐπαναφέρωμεν τὴν προϋφισταμένην διάταξιν, ἀλλὰ καὶ χωρὶς μὴ ἐπαναφέροντες τὴν διάταξιν ἐκείνην νὰ ἔχωμεν τὴν ἀξίωσιν νὰ ἐμμείνωμεν εἰς τὴν διάταξιν τοῦ νομοσχεδίου. Ἀλλ’ ἐγὼ ἔχω τὴν γνώμην ὅτι, ἐὰν ἡ Βουλὴ πεισθῇ ὅτι πρέπει νὰ ἐπαναφέρωμεν τὴν καταργηθεῖσαν περὶ συλλήπτρων διάταξιν, θὰ ἦτο πολὺ ὀρθοτέρα ἡ λύσις, τὴν ὁποίαν ἔχει τὸ νομοσχέδιον, διότι τροποποιεῖται κατὰ τρόπον ἀσφαλίζοντα μὲν περισσότερον καὶ τὸ συμφέρον, τὸ ὁποῖον θὰ ἔχωσιν οἱ ἀγροφύλακες διὰ τὴν καταδίωξιν τῶν ποιμνίων, ἀλλ’ ἐξασφαλίζοντα ὁπωσδήποτε καὶ τοὺς ποιμένας ἀπὸ ἐνδεχομένας ὑπερβασίας τῶν ἀγροφυλάκων καὶ χωροφυλάκων. Συμπληρωτικὸν ὅμως τῶν δύο τούτων νομοσχεδίων ἐθεώρησα καὶ ἕτερον νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου τροποποιεῖται ἡ διάταξις τοῦ νόμου ᾼΨΟʹ περὶ βοσκῆς ζώων. Ὁ νόμος τοῦ 1887 ἐμερίμνησε δι’ αὐστηροτάτων διατάξεων ἐκεῖ ὅπου ἀπαγορεύεται ὑπὸ τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου ἡ βοσκὴ ζώων νὰ ἐπιτρέπηται μόνον εἰς συνεχῆ ἔκτασιν 2.000 στρεμμάτων δηλουμένην ὑφ’ ἑνὸς ἰδιοκτήτου, διότι προκειμένου περὶ τοιαύτης ἐκτάσεως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παρεμποδίσῃ ἕνα ἰδιοκτήτην ἀπὸ τοῦ νὰ θελήσῃ νὰ εἰσαγάγῃ ποίμνια εἰς αὐτήν, ἀφοῦ ἡ ἔκτασις ἐγγυᾶται περὶ τοῦ ἀβλαβοῦς εἰς τοὺς γείτονας κτηματίας. Ἀλλ’ ἐπῆλθεν ὁ νόμος ᾼΨΟʹ τοῦ 1889 Ἡ πρόθεσις τοῦ νόμου τούτου ἦτο ὅπως ὁπωσδήποτε φανῇ εὐεργετικὴ καὶ εἰς τοὺς κτηματίας μικρῶν ἐκτάσεων, οἵτινες θέλουσι νὰ ἐνοικιάζωσιν αὐτὰς εἰς ὡρισμένην περιοχήν, ὅταν τὸ δημοτικὸν συμβούλιον δὲν ἀφήνῃ τοιαύτην περιοχὴν κατ’ ἐξαίρεσιν διὰ βοσκὴν ποιμνίων, ὅπως δὲ ἐξ ἄλλου μειώσῃ τὸν διωγμόν, τὸν ὁποῖον φαίνεται ὅτι περιεῖχεν ὁ νόμος τοῦ 1887. Ὁ νόμος τοῦ 1889 ὁρίζει ὅτι δύνανται οἱ ἰδιοκτῆται 200 μόνον στρεμμάτων νὰ δηλώσωσι τοῦτο, ἵνα ἐπιτρέψωσιν εἰς τὴν περιοχὴν αὐτῶν τὴν βοσκὴν τῶν ποιμνίων. Ἀλλ’ ἐννοεῖται ὅτι ἡ διάταξις αὕτη ἔδωκεν ἀφορμὴν εἰς πλείστας καταχρήσεις, διότι εἰς περιοχὴν 200 στρεμμάτων εἶναι ἀδύνατον νὰ γίνῃ βοσκὴ ἄνευ ὑπερβασιῶν, χωρὶς τὰ ζῶα νὰ εἰσέρχωνται εἰς τὰ κτήματα ἄλλων κτηματιῶν. Ἐσκέφθην νὰ ὁρίσω πρὸς τοῦτο ἔκτασιν χιλίων στρεμμάτων, τὴν ἐκτείνω ὅμως εἰς μόνον 500 στρέμματα, ἔχων ὑπ’ ὄψει καὶ μικρὰς περιφερείας μικρῶν συνοικισμῶν, ὅπου, ἐὰν ἐτίθετο ὅριον ἐκτάσεως 1000 συνεχῶν στρεμμάτων, θὰ ἐσήμαινεν ἡ διάταξις αὕτη τελείαν ἀπαγόρευσιν καὶ εἰς τοὺς ἰδιοκτήτας τῶν μικρῶν τούτων περιοχῶν νὰ διαθέτωσι τὰ κτήματά των ἀβλαβῶς εἰς βοσκήν, ἀφοῦ δὲν ὑπάρχουσιν ἄλλα γειτνιάζοντα κτήματα μὴ διατεθειμένα, ἐνῷ ἐξ ἄλλου θὰ ἦτο καταπιεστικὸν ἴσως διὰ τοὺς ποιμένας. Ὑποβάλλω καὶ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἐν συνδυασμῷ μετὰ τῶν ἄλλων. Ἐπίσης ὑποβάλλω σχέδιον νόμου περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου περὶ ταμείου ἐπαρχιακῆς καὶ δημοτικῆς ὁδοποιΐας. Τὸ ταμεῖον διατηρεῖται, διότι εἶναι ἀνάγκη νὰ διατηρηθῇ, ἀλλά, ὡς εἶπον καὶ ἄλλοτε πρὸς τὴν Βουλήν, τὸ ταμεῖον ἐκεῖνο δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λειτουργήσῃ κατὰ τὸ ἔτος τοῦτο, δεδομένου ὅτι κατὰ τὸ ἐκτελεστικὸν Διάταγμα αὐτοῦ ἡ ἐπιτροπὴ συνιστᾶται τὴν 1 Ἰανουαρίου 1912. Τούτου ἕνεκα μάλιστα εὑρέθην εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ μὴ ἐκδώσω καὶ τὸ Β. Διάταγμα τὸ κανονίζον τὰ τῆς συντάξεως τῶν καταλόγων καὶ τῆς εἰσφορᾶς τοῦ φόρου ἢ τῆς προσωπικῆς ἐργασίας, παρ’ ἑνὸς ἑκάστου τῶν Δήμων. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου πρῶτον λύονται αἱ χεῖρες τῆς διοικήσεως, ὥστε νὰ δύναται νὰ τεθῇ εἰς λειτουργίαν τὸ ταμεῖον ἐκεῖνο ἐντὸς τοῦ ἔτους. Δεύτερον λαμβάνεται πρόνοια —διότι παρετήρησα ὅτι εἶχε διαλάθει τὸν νομοθέτην ἡ πρόνοια— περὶ τοῦ τρόπου, καθ’ ὃν ἤθελε φορολογηθῆ ἡ κατηγορία τῶν ἐπαρχιῶν τῶν μὴ ὑφισταμένων ἀμέσους φόρους, διότι ἐν τῷ νόμῳ ὁρίζεται ὅτι ἡ προσωπικὴ ἐργασία καὶ ἡ εἰσφορὰ ἑκάστου ὁρίζεται ἀναλόγως τῶν ἀμέσων φόρων, τοὺς ὁποίους τελεῖ οὗτος εἰς τὸ Κράτος, ἐνῷ εἰς τὴν Ἑπτάνησον, ἐπὶ παραδείγματι, δὲν ἔχετε ἀμέσους φόρους, δὲν ἔχετε δὲ τρόπον καθορισμοῦ τῆς εἰσφορᾶς παρ’ ἑνὸς ἑκάστου πολίτου. Ἐπίσης δι’ ἑτέρας τροποποιήσεως, ἣν θέλετε ἴδει ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, ἵνα μὴ καταπονήσω τὴν Βουλὴν ἐκθέτων ταύτην τὴν στιγμὴν πάσας τὰς διατάξεις, τροποποιεῖται καὶ ἡ διάταξις ἡ περὶ τῶν περιφήμων ἀγυιῶν τῶν ὁδῶν, αἱ ὁποῖαι πλειστάκις ἀπησχόλησαν τὴν Βουλήν, αἱ ὁποῖαι ἀπεκόπησαν ἀπὸ τῆς ὑποχρεώσεως τοῦ Δημοσίου πρὸς συντήρησιν, καὶ ἐδόθησαν ἐξ ὁλοκλήρου εἰς τοὺς δήμους ἀφαιρεθεῖσαι καὶ ἐκ τῆς ὑποχρεώσεως, ἣν ὑπέχει τὸ Ταμεῖον. Διὰ τῆς τροποποιήσεως ὑπάγονται καὶ αὗται εἰς τὴν συντήρησιν τοῦ ταμείου περὶ ἐπαρχιακῆς καὶ δημοτικῆς ὁδοποιίας. Εἰσάγω καὶ σχέδιον νόμου περὶ μικρᾶς, τυπικῆς, ἀλλ’ ἀναγκαιοτάτης τροποποιήσεως διὰ τὴν διασάφησιν ἀσαφείας τινός, ἥτις παρουσίασεν ἐμπόδια ἐν τῷ νόμῳ περὶ προσόντων καὶ μονιμότητος τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν. Παρουσιάσθη ζήτημα, κατὰ τὸ ὁποῖον ὁμολογῶ ὅτι ἦτο σχεδὸν ἀδύνατον νὰ ἐξευρεθῇ λύσις ὡς ἐκ τῆς ἀσαφείας καὶ τῆς ἐλλείψεως, τὴν ὁποίαν ἔχει ὁ νόμος, ζήτημα ἀναγόμενον εἰς τὰ τῆς ἀπολύσεως τμηματάρχου διὰ κατάργησιν θέσεως. Ὑποβάλλω νομοσχέδιον τροποποιοῦν τὸν νόμον ἐκεῖνον. Ἐπίσης ὑποβάλλω καὶ τρία νομοσχέδια κυρώσεως συμβάσεων τῆς Γενικῆς Διευθύνσεως τῶν Ταχυδρομείων καὶ τηλεγράφων μετ’ ἀτμοπλοϊκῶν ἑταιρειῶν (χειροκροτήματα). (Ἰδὲ Παράρτημα Β. Ἀναθεωρητικῆς Βουλῆς).

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τὴν νομοθετικήν. Αʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀναγραφῆς ἐν τῷ εἰδικῷ προϋπολογισμῷ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1911 πιστώσεως ἐκ δραχμῶν ὀκτὼ χιλιάδων, ἀριθ. 8,000». (Ψηφίζεται τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον). Ἐπαναλαμβάνεται ἤδη ἡ ψηφοφορία ἐπὶ τῆς τροποποιήσεως εἰς τὸ ἄρθρον 95 τοῦ Συντάγματος καὶ συζήτησις περὶ τῶν ἀναθεωρητέων διατάξεων τοῦ Συντάγματος.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καφετζόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§24Α. ΚΑΦΕΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τῆς τροπολογίας, ἡ ὁποία...

§25Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Δὲν ἔχει ἀρχίσει ἡ ψηφοφορία; Πῶς δίδετε τὸν λόγον;

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔθηκα θέμα;

§27Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Εἰς ἄλλους εἰς ὁμοίαν περίστασιν δὲν ἐπετρέψατε νὰ ὁμιλήσωσι.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφ’ ὅσον δὲν ἔθηκα θέμα...

§29Α. ΚΑΦΕΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν πρόκειται περὶ ἀγορεύσεως, ἀλλὰ πρόκειται περὶ καλλιτέρας γλωσσικῆς διατυπώσεως τῆς τροπολογίας μου, ὥστε μηδεμία νὰ παραλείπηται ἀμφιβολία.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀκριβῶς αὐτὸ θ’ ἀνεκοίνουν καὶ ἐγώ.

§31Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Πρόκειται νὰ δώσητε ἀφορμὴν νὰ λάβωσιν ἄλλοι τὸν λόγον.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι. Ἀφήσατε τὴν Βουλὴν νὰ ἐργασθῇ.

§33Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Τὴν ἀφήνω ἐγὼ καὶ ἐπιθυμῶ νὰ ἐργάζηται.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὴν παρεμποδίζετε πρὸς τὸ παρόν.

§35Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Δὲν εἶμαι ἐγὼ ὑπαίτιος, ἀλλὰ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι δὲν θέλουσι νὰ ἐργασθῇ.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καφετζόπουλος προτείνει τὴν ἑξῆς διαρρύθμισιν τῆς τροπολογίας του, ἐφ’ ἧς πρόκειται νὰ ψηφίσωμεν. Καὶ διὰ τοῦτο ἔδωκα εἰς αὐτὸν τὸν λόγον, ἵνα ἀνακοινώσῃ τὴν διαρρύθμισίν του, ὅπως ἡ Βουλὴ ἐν ἐπιγνώσει πληρεστέρα προβῇ εἰς τὴν ἐπιψήφισιν. Ἡ προτέρα τροπολογία τοῦ κ. Καφετζοπούλου διατυποῦται ὡς ἑξῆς: «τὰ πολιτικὰ ἐγκλήματα δικάζονται ὑπὸ τῶν ἐνόρκων, ὡσαύτως τὰ τοῦ τύπου ἐκτὸς ἐὰν ἀφορῶσι τὸν ἰδιωτικὸν βίον τῶν μὴ δημοσίων ἢ ἰδιωτικῶν ὑπαλλήλων ἢ αἱρετῶν ἀντιπροσώπων».

§37Σ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἀρξαμένης τῆς ψηφοφορίας ἐπὶ ὡρισμένου θέματος οὐδεμία τροπολογία ἐπιτρέπεται, διότι θὰ προκληθῇ συζήτησις.

§38Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Παρεμποδίζετε τὰς ἐργασίας τῆς Βουλῆς, κ. συνάδελφε.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὴν διασκευὴν τὴν φράσεως ἀνεκοίνωσα καθ’ ὃ εἶχον καθῆκον, διότι προκειμένου νὰ ψηφίσῃ ἡ Βουλὴ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως καὶ ἔχουσα ὑπ’ ὄψει καὶ ἄλλην διασκευὴν τῆς φράσεως δύναται ν’ ἀποφανθῇ διαφορετικώτερον.

§40Σ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Νομίζω ὅτι τοῦτο εἶναι τὸ θέμα, διὰ τὸ ὁποῖον δὲν ἀπῃτεῖτο παρατήρησις. Ἔχετε ὅλην τὴν ἐξουσίαν νὰ εἴπητε ὅτι τοῦτο ἀντίκειται εἰς τὸν Κανονισμόν.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καφετζόπουλος, ἐὰν ἤθελεν ἀπορριφθῇ ἡ τροπολογία, περὶ τῆς ὁποίας θὰ ψηφίσωμεν μετ’ ὀλίγον, δύναται νὰ ὑποβάλῃ ἄλλην κατόπιν.

§42ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἄλλο ζήτημα.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἵνα προλάβω τὴν ἐπέκτασιν τῆς συζητήσεως, ἀνεκοίνωσα ταύτην ἐκ τῶν προτέρων.

§44Γ. ΠΩΠ. Ἄλλως τε ἡ ἔννοια παραμένει ἡ αὐτή. Ἡ φρασεολογία μεταβάλλεται. Καὶ ὁ κ. Βουλευτὴς Ἀττικῆς, ἐνῷ ἐψηφίζετο τὸ Σύνταγμα, ἀφῄρει λέξεις ἢ προσέθετε φράσεις.

§45Σ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἀρξαμένης τῆς ψηφοφορίας εἴχομεν κεκλεισμένον τὸ στόμα.

§46Γ. ΠΩΠ. Πρόκειται περὶ φρασεολογίας.

§47Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Πρόκειται περὶ προσθήκης ἀτόπου.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν πρόκειται περὶ προσθήκης, ἀλλὰ περὶ μεταβολῆς τῆς φράσεως, «τῶν μὴ ἀσκούντων δημοσίαν ὑπηρεσίαν» κατὰ τὸν ἑξῆς τρόπον· «ἐκτὸς ἐὰν ἀφορῶσι τὸν ἰδιωτικὸν βίον τῶν μὴ δημοσίων ἢ ἰδιωτικῶν ὑπαλλήλων δι’ αἱρετῶν ἀντιπροσώπων». Ἀνεκοίνωσα καὶ ταύτην τὴν τροπολογίαν. Ἤδη, ἂν δὲν ὑπάρχωσιν ἀντιρρήσεις, δύνανται νὰ ἑνωθῶσιν αἱ τροπολογίαι. Ἐὰν ὑπάρχωσιν ἀντιρρήσεις, βεβαίως θὰ ψηφίσωμεν ἐπὶ τῆς τροπολογίας ὡς εἶχεν ὑποβληθῆ, καὶ ἔπειτα ἐπὶ τῆς τροπολογίας τῆς ἄλλης τῆς ἀποτελούσης ζήτημα ἀνεξάρτητον.

§49Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Χάριν οἰκονομίας χρόνου θὰ παρεκάλουν νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία αὕτη ἡ λεκτικῶς μόνον, ὡς ἐλέχθη, διαφέρουσα τῆς πρώτης καὶ νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ δι’ ἀναστάσεως, ἵνα κερδίσωμεν τὴν ὥραν τῆς ψηφοφορίας.

§50Σ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Αὐτὸ θ’ ἀποτελέσῃ προηγούμενον.

§51Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Καὶ τί θὰ γίνῃ ἡ πρώτη πρότασις;

§52Α. ΚΑΦΕΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Τὴν ἀποσύρω.

§53Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Δὲν δύνασθε, διότι ἀπερρίφθη δι’ ἀναστάσεως.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐκρίθη ἀμφίβολον τὸ ἀποτέλεσμα. Τὸ Πρακτικὸν λέγει τάδε· «γενομένης διπλῆς δι’ ἀναστάσεως ψηφοφορίας ἐπὶ τῆς πρώτης τροπολογίας τοῦ κ. Καφετζοπούλου ἐκρίθη τὸ ἀποτέλεσμα ἀμφίβολον καὶ ὡρίσθη ὀνομαστικὴ κλῆσις», διότι δὲν ἠδυνάμην νὰ ἀναλάβω τὴν εὐθύνην, ὅτι δι’ ἀναστάσεως ἐγένετο δεκτὴ ἡ τροπολογία. Ἐπειδὴ ἤδη ὑπάρχουσιν ἀντιρρήσεις οὐσιαστικαὶ ἐπὶ τῆς συγχωνεύσεως τῶν προτάσεων ἢ μᾶλλον τῆς φραστικῆς διατυπώσεως τῆς πρώτης, δὲν δυνάμεθα ἢ νὰ ψηφίσωμεν τὴν πρώτην.

§55Α. ΚΑΦΕΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Δηλῶ ὅτι ἀποσύρω τὴν πρώτην καὶ ὑποβάλλω δευτέραν, τὴν ὁποίαν ζητῶ νὰ θέσητε εἰς ψηφοφορίαν.

§56Γ. ΤΣΑΞΙΡΗΣ. Ἀρξαμένης ψηφοφορίας δὲν εἶναι δυνατὸν τοῦτο.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ ἐγείρωμεν συζητήσεις ἐπὶ τοῦ τρόπου τῆς θέσεως τοῦ ζητήματος; Τοῦτο γινώσκει καλῶς τὸ Προεδρεῖον, ἐξεδήλωσα δὲ πρὸς τοὺς κυρίους Βουλευτὰς ὅτι προέτεινα τὴν συγχώνευσιν πρὸς ἐξοικονόμησιν χρόνου. Ὥστε, ἐὰν εἶναι δυνατόν, μὴ γεννᾶτε ζητήματα ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, διότι τοῦτον γνωρίζω καλλίτερον πολλῶν ἐκ τῶν παρατηρησάντων κυρίων Βουλευτῶν.

§58Γ. ΤΣΑΞΙΡΗΣ. Ἐπαναλαμβάνω τὴν ἐρώτησιν· ἀρξαμένης τῆς ψηφοφορίας δύναται νὰ γίνῃ νέα τροπολογία;

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει μόνον ματαιωθεῖσα ψηφοφορία ἐξ ἐλλείψεως ἀπαρτίας καὶ ἐπίκειται ἡ ἐπανάληψις τῆς ψηφοφορίας.

§60Π. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἀπαγορεύεται, ἵνα μὴ καθιερώσωμεν προηγούμενον, ἀρξαμένης ψηφοφορίας νὰ γίνεται νέα τροπολογία.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βουλευτὴς Ἀχαΐας καὶ Ἤλιδος δύναται ν’ ἀποσύρῃ τὴν πρότασίν του, ὅταν θέλῃ.

§62Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ὥστε εἶναι νέα πρότασις, ὄχι μεταβολὴ φράσεως;

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μεταβολὴ φράσεως. Τί θέλετε νὰ κάμῃ ὁ κ. Βουλευτής, ἀφοῦ δὲν δύνασθε νὰ δώσητε ἄλλην λύσιν καὶ ἀφοῦ εἶσθε τὸ αἰώνιον ὄχι;

§64Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Τὸ αἰώνιον ὄχι ἔχω δικαίωμα νὰ τὸ λέγω. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον δὲν ἔχετε δικαίωμα νὰ λέγητε, εἶναι ὅτι γνωρίζετε τὸν Κανονισμὸν κάλλιον παντὸς ἄλλου. Δύνασθε νὰ τὸν γνωρίζητε, ἀλλ’ ὄχι καὶ νὰ τὸ λέγητε. Τοῦτο εἶναι τὸ προσῆκον.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχετε τὴν ἀξίωσιν ν’ ἀναγνωρίζῃ ὁ Πρόεδρος ὅτι γνωρίζει τὸν Κανονισμὸν ὀλιγώτερον παντὸς ἄλλου Βουλευτοῦ;

§66Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἐὰν ἀποσυρθῇ ἡ πρότασις τοῦ κ. Βουλευτοῦ, ὑπάρχει ἡ ἰδική μου.

§67ΕΠ. ΣΟΥΛΤΑΝΗΣ. Ἡ πρώτη πρότασις περιλαμβάνει τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους, ἡ δευτέρα περιλαμβάνει τοὺς δημοτικοὺς καὶ αἱρετοὺς ἀντιπροσώπους. Ἄρα διαφέρει.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ἐπεξήγησις.

§69Δ. ΚΛΑΔΗΣ. Ὁπωσδήποτε τὸ ζήτημα δύναται νὰ λύσῃ ἡ Βουλὴ ἁρμοδίως. Ἡ γνώμη ἑνὸς δὲν θὰ ἐπικρατήσῃ τῆς γνώμης πάντων.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι γνώμη ἑνός, ἀλλὰ πλειόνων. Λοιπὸν θέλω ἐρωτήσει τὴν Βουλὴν ἂν δέχεται τὴν συγχώνευσιν τῶν προτάσεων κατὰ πρῶτον λόγον. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν συγχώνευσιν τῶν προτάσεων παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται πολλοί). Ἀντιθέτως. Οἱ μὴ παραδεχόμενοι τὴν συγχώνευσιν τῶν προτάσεων παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ κατὰ συνέπειαν παρεδέχθη, καὶ τίθεται εἰς ψηφοφορίαν ἡ πρότασις ὡς ἔχει: «Τὰ πολιτικὰ ἐγκλήματα δικάζονται ὑπὸ τῶν ἐνόρκων, ὡσαύτως τὰ τοῦ τύπου ἐκτὸς ἐὰν ἀφορῶσι τὸν ἰδιωτικὸν βίον τῶν μὴ δημοσίων ἢ ἰδιωτικῶν ὑπαλλήλων ἢ αἱρετῶν ἀντιπροσώπων.» (Γενομένης δὶς δι’ ἀναστάσεως ψηφοφορίας προέκυψεν ἀποτέλεσμα ἀμφίβολον).

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ διατάξω ὀνομαστικὴν κλῆσιν. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν λέγουσι ναί, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν ὄχι. Παρακαλοῦνται νὰ προσέλθωσιν ὡς ψηφολέκται οἱ κύριοι Σ. Παπαχατζῆς καὶ Δ. Γκλαβᾶς. (Ἐνεργεῖται ἡ ψηφοφορία κατὰ τὸ ἑξῆς πρωτόκολλον:)

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει τις μὴ ψηφοφορήσας;

§73ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὁ κ. Πὼπ.

§74Γ. ΠΩΠ. Ἐγὼ λέγω ναί.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κηρύσσεται περατωμένη ἡ ψηφοφορία.

§76Δ. ΚΛΑΔΗΣ. Ἐγὼ ἐνδιαφέρομαι νὰ εἶναι ἀπαρτία χάριν τῆς πατρίδος μου.

§77Γ. ΠΩΠ. Ὁπωσδήποτε «τὸ δὶς ἐξαμαρτεῖν οὐ Βουλευτοῦ σοφοῦ».

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γενομένης διαλογῆς, προέκυψεν ὅτι: Ἐψήφισαν ἐν ὅλῳ 213· ἐκ τούτων 96 εἶπον ναί, 107 ὄχι, καὶ 10 ἠρνήθησαν ψῆφον. Αἱ ἀρνητικαὶ ψῆφοι ἐθεωρήθησαν κατὰ τῆς προτάσεως. Ἡ πρότασις ἀπερρίφθη διὰ πλειονοψηφίας 21 ψήφων. Κατὰ συνέπειαν τὸ ἄρθρον 95 τοῦ Συντάγματος παραμένει ἄθικτον καὶ ἀτροποποίητον.

§79Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Αἰσθάνομαι τὴν ἀνάγκην νὰ εἴπω πρὸς τὴν Βουλὴν ὅτι, καθ’ ἃ ἐδηλώθη ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ σχετικοῦ ἄρθρου τὴν προηγηθεῖσαν τῆς ψηφοφορίας, ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ ὀργανικοῦ νόμου θέλει ἀνταποκριθῆ ἐν μεγάλῳ μέτρῳ πρὸς τὴν ἀξίωσιν ὅπως ἀδικήματά τινα τοῦ τύπου καθ’ ὡρισμένης κατηγορίας δημοσίων ὑπαλλήλων μὴ ὑπάγωνται εἰς τὴν συνήθη δικαιοδοσίαν, ἡ ὁποία ἐδείχθη ὡς μὴ ἐπαρκής, ἀλλ’ εἰς δικαιοδοσίαν δυναμένην νὰ δικάζῃ ταῦτα κατὰ τρόπον ἀνταποκρινόμενον πρὸς τὴν κοινὴν γνώμην.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 101.

§81Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἐπὶ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, κ. Πρόεδρε, ἔχω ζητήσει τὸν λόγον.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ὁρίσατε.

§83Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλήν, κ. Πρόεδρε, ἐὰν θέλῃ νὰ προταχθῇ τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 3 νομοσχέδιον «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τῆς Ποινικῆς Δικονομίας». Διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου κανονίζονται οὕτω πως αἱ σχέσεις, ὥστε μέγας ἀριθμὸς φυλακισμένων καὶ κρατουμένων ἤδη ἐν ταῖς φυλακαῖς θ’ ἀπολυθῇ ψηφιζομένου τοῦ νομοσχεδίου, θ’ ἀπαλλαγῇ δὲ τὸ Δημόσιον ἀπὸ ἔξοδα διατροφῆς. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ εἶναι ἀναγεγραμμένον εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν, ἐγένοντο δὲ τροποποιήσεις ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης. Θὰ παρακαλέσω νὰ προταχθῇ, δὲν ἔχει δὲ μεγάλην συζήτησιν κατόπιν τῆς παραδοχῆς τῶν τροπολογιῶν.

§84Ε. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δύναται νὰ προταχθῇ, ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ συζήτησις, διότι ἐγένοντο δεκταὶ αἱ τροπολογίαι.

§85Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἐγὼ εἶμαι ἐγγεγραμμένος καὶ παραιτοῦμαι τῆς συζητήσεως. Εἶναι λίαν ἐπεῖγον τὸ πρᾶγμα, διότι πρόκειται νὰ ἐξέλθωσιν οἱ φυλακισμένοι.

§86Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Νὰ προταχθῇ, κ. Πρόεδρε. Πᾶσαι αἱ τροπολογίαι εἶναι ἀνατυπωμέναι.

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρέπει νὰ σταλῇ τὸ ἀντίτυπον, διὰ νὰ ἴδω, ἂν ὑπάρχει καμμία διαφορὰ ἐδῶ. Παραδέχεται ἡ Βουλή, ὅπως προταχθῇ τὸ περὶ οὗ ὁ λόγος νομοσχέδιον;

§88ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τῆς Ποινικῆς Δικονομίας». Ἔχει ἐγγραφῆ ὁ κ. Γόντικας, ὁ ὁποῖος παραιτεῖται. Ὁ κ. Δ. Γκλαβᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§90Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Παραιτοῦμαι.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μάρκου καὶ ὁ κ. Π. Λαγοπάτης ἀπόντες. Ὁ κ. Δ. Κλάδης.

§92Δ. ΚΛΑΔΗΣ. Παραιτοῦμαι.

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λαμπρακάκης.

§94ΕΠ. ΛΑΜΠΡΑΚΑΚΗΣ. Θὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου.

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1 περιλαμβάνονται αἱ τροποποιήσεις τῶν διαφόρων ἄρθρων. Ὁ κ. Πετρομανιάτης ἔχει τόν λόγον.

§96Α. ΠΕΤΡΟΜΑΝΙΑΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ ἄρθρον 237 λέγει ὅτι (ἀναγινώσκει): «Ἐπὶ κακουργημάτων τιμωρουμένων μὲ εἱρκτὴν κλπ. τὸ Συμβούλιον τῶν Πλημμελειοκῶν ὑποχρεοῦται νὰ διατάξῃ τὴν δι’ ἀξιοχρέου ἐγγυήσεως προσωρινὴν ἀπόλυσιν». Νομίζω ὅτι εἰς τὴν Ἑλλάδα διὰ τὰ κακουργήματα, τὰ ὁποῖα τιμωροῦνται μὲ εἱρκτήν, δὲν πρέπει νὰ ἐπιτρέπηται προσωρινὴ ἀπόλυσις λόγῳ ἐγγυήσεως. Μόνον εἰς τὰ ξένα Κράτη τὰ προηγμένα εἰς τὸν πολιτισμὸν δύναται νὰ εἴπῃ τις ὅτι δύνανται ν’ ἀποφυλακισθῶσιν οἱ κατηγορούμενοι δι’ ἀξιοχρέου ἐγγυήσεως, εἰς τὴν Ἑλλάδα ὅμως, εἰς τὴν ὁποίαν δὲν ἔχει παγιωθῆ ἔτι ἡ δημοσία τάξις, ἡ δημοσία ἀσφάλεια, νομίζω ὅτι ἡ ἀποφυλάκισις δὲν θὰ ἐξυπηρετήσῃ ταύτην. Πρὸς ἀπόδειξιν τοῦ λόγου μου ἐπιτρέψατέ μοι νὰ φέρω ἓν παράδειγμα. Φαντασθῆτε, ἐὰν αὐτουργός τις διαπράττῃ τὸ ἔγκλημα τοῦ βιασμοῦ, ὅπερ τιμωρεῖται δι’ εἱρκτῆς, ἐὰν οὗτος ἤθελεν ἀποφυλακισθῆ, ποίαν ἀφορμὴν ἤθελε δώσει εἰς διάπραξιν μεγαλειτέρων ἐγκλημάτων, διότι ἤθελεν ὑποθάλψει τὸ ἀδίκημα τῆς αὐτοδικίας καὶ ἐκδικήσεως, διότι ἐν Ἑλλάδι τὰ ζητήματα τῆς οἰκογενειακῆς τιμῆς δὲν ἐξετάζονται ὡς εἰς ἄλλας χώρας. Διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι οἱ ἐγκληματίαι, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐτιμωροῦντο δι’ εἱρκτῆς, ἐὰν ἤθελον ἀπολυθῆ δι’ ἐγγυήσεως, νομίζω ὅτι τοῦτο εἰς πολλὰς περιπτώσεις ἤθελε γίνει αἰτία μεγαλειτέρων ἐγκλημάτων παρ’ ὅτι ἤθελεν ἐξυπηρετηθῆ ἡ δημοσία τάξις. Διὰ τοῦτο ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ἐὰν δὲν θὰ ἤθελε συμφωνήσει, ὅπως μὴ ἐπιτρέπηται ἡ ἀπόλυσις δι’ ἐγγυήσεως, νὰ καταστήσῃ τοὐλάχιστον τὴν διάταξιν ταύτην δυνητικὴν καὶ ἀφήσῃ ταύτην εἰς τὸ Δικαστήριον, ὅπως εἰς ὡρισμένας μόνον περιπτώσεις ἐπιτρέπῃ τὴν ἀποφυλάκισιν καὶ ὄχι νὰ καταστήσῃ ταύτην ὑποχρεωτικήν.

§97Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Ἡ διάταξις αὕτη εἶναι ὑποχρεωτικὴ βεβαίως, ἀλλὰ διὰ τῶν ἐγγυήσεων, αἱ ὁποῖαι λαμβάνονται διὰ τοῦ νομοσχεδίου, εἶναι ἀπολύτως βέβαιον ὅτι οὐδεὶς κίνδυνος ὑπάρχει. Ἡμεῖς ἐλάβομεν ὑπ’ ὄψιν τὴν διαφορὰν τὴν κοινωνικὴν καὶ ἐγκληματικὴν καὶ δικαστικὴν ἔν τινι μέτρῳ τῶν καθ’ ἡμᾶς πρὸς τὰ ἀλλαχοῦ, καὶ διὰ τοῦτο ὑπήρξαμεν αὐστηρότεροι ἢ ὅσον ἐν Γαλλίᾳ, Γερμανίᾳ καὶ Ἰταλίᾳ, ὅσον ἀφορᾷ τὴν διατύπωσιν τοῦ ἄρθρου τούτου. Εἶναι ὑποχρεωτική, ἀλλά, ἂν θελήσητε νὰ ἐξελέγξητε ἐπισταμένως τὸ νομοσχέδιον, θὰ ἴδητε ὅτι ἐξασφαλίζει τελείως ἀπὸ τοὺς κινδύνους, τοὺς ὁποίους ὑμεῖς ὑπονοεῖτε· διότι εἰς τὰς περιπτώσεις, κατὰ τὰς ὁποίας ἡ ἀπόλυσις δι’ ἐγγυήσεως ἤθελε δυσχεράνει τὴν ἀνακάλυψιν τοῦ ἀδικήματος, εἰς αὐτὴν τὴν περίστασιν τὸ Συμβούλιον ὀφείλει διὰ δεδικαιολογημένου βουλεύματος ν’ ἀπορρίψῃ τὴν περὶ ἀπολύσεως αἴτησιν. Ὅταν ἀπὸ τοιούτου κινδύνου ἀσφαλισθῶμεν, ἡ προφυλάκισις ἀπομένει πλέον πρὸς τὸν σκοπὸν νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν προσαγωγὴν τοῦ κατηγορουμένου κατὰ τὴν ὥραν τῆς δίκης. Ἀλλὰ τοῦτο ἐξασφαλίζεται τελείως διὰ τῆς ἐγγυήσεως. Μένει ὅμως καὶ ἡ ἄποψις, τὴν ὁποίαν ἐθίξατε. Ὅτι συμβαίνει πράγματι εἰς ὡρισμένου εἴδους ἀδικήματα ἡ προφυλάκισις νὰ χρησιμεύῃ συγχρόνως καὶ ὡς μέσον προφυλάξεως τοῦ κατηγορουμένου ἀπὸ τῶν ἀντεκδικήσεων. Διὰ τοῦτο δίδομεν εἰς τὸ Συμβούλιον, τὸ ὁποῖον ἐπιτρέπει τὴν δι’ ἐγγυήσεως ἀπόλυσιν, τὸ δικαίωμα νὰ τάξῃ ὡρισμένους ὅρους, ἐν οἷς δύναται νὰ εἶναι καὶ ἐκεῖνος, καθ’ ὃν ὑποχρεοῦται νὰ μὴ μένῃ ὁ κατηγορούμενος μετὰ τὴν ἀπόλυσίν του εἰς τὸν τόπον τοῦ ἀδικήματος, ἀλλ’ ἀλλαχοῦ. Ὥστε βλέπετε ὅτι ἐλήφθησαν πάντα τὰ μέτρα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐπεβάλλοντο, καὶ πᾶσαι αἱ ἐγγυήσεις.

§98Ε. ΛΑΜΠΡΑΚΑΚΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§99Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἄς τὸ κάμωσιν. Ἀρκεῖ νὰ προσέλθωσι.

§100Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Ἀφοῦ ἐτέθη ἡ κατωτέρα βάσις, ἡ γνώμη μου εἶναι, ὅπως τεθῇ καὶ ἡ ἀνωτέρα βάσις μέχρι 100–300 διὰ τὸν ἑξῆς λόγον: Διότι θὰ ἔλθῃ στιγμή, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ Γ ἢ ὁ Δ, ὁ ὁποῖος παρέχει ἐγγύησιν χρηματικήν, θὰ δίδῃ εὐκόλως καὶ λόγῳ τῶν κοινωνικῶν του σχέσεων καὶ λόγῳ τῆς ἐπιρροῆς του τὰς 800 δραχμὰς καὶ θὰ ἀπέρχηται, ἐνῷ ὁ ἄλλος, ὁ ὁποῖος θὰ εἶναι οἰκονομικῆς ὑποστάθμης κατωτέρας τοῦ Α. καὶ Β. πλουτοκράτου, θὰ ἔλθῃ στιγμή....

§101Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐταὶ αἱ σκέψεις ἀπησχόλησαν καὶ ἐμέ. Ἐν τούτοις ἀπὸ νομικῆς ἀπόψεως κατακρίνεται ὁ καθορισμὸς τοῦ ἀνωτάτου ὁρίου. Δὲν εἶναι δυνατὸν τοῦτο.

§102Α. ΘΕΟΔΩΡΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, συμμερίζομαι τὰς προσθήκας τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Μεσσηνίας Βουλευτοῦ ὅσον ἀφορᾷ τὸν κίνδυνον, τὸν ὁποῖον συνεπάγεται τὸ νομοσχέδιον ἕνεκα τῆς καθιερουμένης ὑποχρεωτικῆς ἀπολύσεως δι’ ἐγγυήσεως. Ἡ παρατήρησις, τὴν ὁποίαν ἔφερεν ὁ κ. Ὑπουργός, ὅσον ἀφορᾷ τὰς περιπτώσεις ἐκείνας, κατὰ τὰς ὁποίας διατρέχει κίνδυνον ἡ δημοσία ἀσφάλεια ἢ μᾶλλον ὁ κατηγορούμενος κινδυνεύει ἀπὸ τὰς ἀντεκδικήσεις, ὅτι αὐτὰ προλαμβάνονται, διότι ἀφίεται εἰς τὸ Δικαστήριον νὰ ὁρίσῃ τόπον διαμονῆς διὰ τὸν κατηγορούμενον εἰς ἄλλο μέρος, νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ἀρκοῦσα ἐγγύησις, καθόσον κίνδυνοι δύνανται καὶ ἄλλως νὰ ὑπάρχωσι. Διὰ τοῦτο θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργός, ν’ ἀφήσῃ πάντοτε εἰς τὸ συμβούλιον τὴν ἐξουσίαν ν’ ἀποφαίνηται, ὅπως εἰς τὴν περίπτωσιν, κατὰ τὴν ὁποίαν ὑπάρχει κίνδυνος ἀντεκδικήσεων. Ἐννοῶ πάντοτε ἠτιολογημένως καὶ εἰς πᾶσαν περίπτωσιν νὰ ἐπιτρέπῃ καὶ νὰ μὴ ἐπιτρέπῃ τὸ συμβούλιον τὴν ἀπόλυσιν. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν παράκλησιν αὐτήν.

§103Α. ΒΟΥΤΣΗΣ. Φρονῶ ὅτι ἐν τῷ ἄρθρῳ 208 ἠδύνατο νὰ δοθῇ εἰς τὸν εἰσαγγελέα καὶ τὸν ἀνακριτήν, ἀφοῦ ἐδόθη εἰς αὐτοὺς τὸ δικαίωμα τῆς φυλακίσεως, νὰ δοθῇ, λέγω, καὶ τὸ δικαίωμα τῆς ἀποφυλακίσεως, χωρὶς νὰ ἀναφέρηται εἰς τὸ συμβούλιον τῶν Πλημμελειοδικῶν. Ἐπὶ πλέον, κ. Ὑπουργέ, φρονῶ ὅτι πρέπει νὰ ληφθῇ πρόνοια ἀπὸ τῆς ἐκδόσεως τοῦ βουλεύματος μέχρι τῆς ὁριστικῆς ἀποφάσεως. Τὸ συμβούλιον ἀποφαίνηται διὰ τὴν ἀποφυλάκισιν δι’ ἐγγυήσεως. Ἐν τῷ μεταξύ, ἐὰν ἡ ἐλευθερία αἴρηται αὐτοδικαίως, δὲν δύναται τὸ συμβούλιον ν’ ἀπολύσῃ προσωρινῶς.

§104Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι τὸ συμβούλιον τῶν Πλημμελειοδικῶν.

§105Α. ΒΟΥΤΣΗΣ. Καὶ τοὐλάχιστον πενταετία ἀπὸ τοῦ ἀδικήματος τοῦ διαπραχθέντος· ὄχι τριετία.

§106Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι· ἀρκετὰ εἶναι πέντε ἔτη.

§107Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εὑρίσκω, Κύριοι, ἢ ἀνεπαρκῆ ὅσα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς εἰς ἀπόκρουσιν τῶν παρατηρήσεων τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου κ. Πετρομανιάτου. Ὁ κ. Πετρομανιάτης προέβαλε τὸν ἐνδεχόμενον κίνδυνον διαταράξεως τῆς δημοσίας τάξεως εἰς περίπτωσιν ἐφαρμογῆς τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 237, τουτέστι τῆς ἀποφυλακίσεως εἰς περίπτωσιν κακουργήματος τιμωρουμένου δι’ εἱρκτῆς. Ἀλλὰ δι’ ὅσων εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς νομίζω ὅτι δὲν αἴρεται ὁ κίνδυνος διαταράξεως τῆς τάξεως. Καὶ εἶναι μὲν ἀληθὲς ὅτι τὸ νομοσχέδιον προνοεῖ περὶ ἐκτοπίσεως τοῦ κατηγορουμένου, περὶ προσδιορισμοῦ τοῦ τόπου, εἰς τὸν ὁποῖον εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ παραμένῃ· ἀλλὰ τοῦτο δὲν αἴρει τὸν κίνδυνον τῆς διαταράξεως τῆς τάξεως, διότι ὁ ἐμπνεόμενος ἀπὸ αἴσθημα ἀντεκδικήσεως δὲν θὰ δυσκολευθῇ παντάπασι ν’ ἀνεύρῃ τὸν κατηγορούμενον ὁπουδήποτε καὶ ἂν παραμένῃ, καὶ ἐκεῖ ὅπου τὸ συμβούλιον τῷ προσδιώρισε τόπον διαμονῆς. Ὡς δ’ ἔχει διατυπωθῆ τὸ ἄρθρον ὑποχρεοῦται τὸ συμβούλιον νὰ δεχθῇ τὴν αἴτησιν περὶ ἀποφυλακίσεως δι’ ἐγγυήσεως, καὶ μίαν καὶ μόνον ἐξαίρεσιν εἰσάγει τὸ νομοσχέδιον, δηλαδὴ τῆς περιπτώσεως ἐκείνης, κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ συμβούλιον θέλει κρίνει ὅτι ἡ ἀπόλυσις τοῦ κατηγορουμένου ἐπὶ ἐγγυήσει εἶναι δυνατὸν νὰ δυσχεράνῃ τὴν ἀνακάλυψιν τῆς ἀληθείας. Διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ συναινέσῃ εἰς τὴν ἀλλοίαν διατύπωσιν τῆς διατάξεως ταύτης, ἐὰν δὲν ἤθελε συναινέσει εἰς τὴν παντελῆ διαγραφὴν τῆς διατάξεως ἐκ τοῦ νομοσχεδίου, τὴν ὁποίαν εὑρίσκω ὡς ἄγαν ὑπερβολικὴν ἐν σχέσει πρὸς τὰ ἤθη τὰ Ἑλληνικὰ καὶ νεωτερισμὸν λίαν ἐπικίνδυνον, νεωτερισμὸν τὸν ὁποῖον πολὺ ταχέως, ἔχω τὴν γνώμην, θὰ ἔλθῃ ἡ Βουλὴ αὐτὴ ἢ ἄλλη ἵνα καταργήσῃ διὰ κοινῆς βοῆς· ἢ εἰς περίπτωσιν, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ ἡ Βουλὴ κατὰ συνέπειαν δὲν ἤθελεν ἀποδεχθῆ τὴν ἀπάλειψιν τῆς τοιαύτης διατάξεως ἀπὸ τοῦ νομοσχεδίου, τῆς ἄγαν τολμηρᾶς, νὰ δεχθῇ τὴν παρεμβολὴν ἄλλης διατάξεως ἐν αὐτῷ τῷ ἄρθρῳ 237, διότι, ὡς ἔχει διατυπωθῆ τὸ ἄρθρον 237, προκύπτει τὸ ἑξῆς πόρισμα, ὅτι ἡ κρίσις τοῦ συμβουλίου θὰ περιορισθῇ ὄχι ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου αὐτοῦ, ἐὰν ἡ ἀπόλυσις ἐπὶ ἐγγυήσει τοῦ κατηγορουμένου διὰ κακουργήματα τιμωρούμενα δι’ εἱρκτῆς εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ δυσχεράνῃ τὴν ἀνακάλυψιν τῆς ἀληθείας....

§108Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαιότατα.

§109Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν τὸ συμβούλιον δὲν ἤθελεν εὕρει ὅτι ἡ ἀπόλυσις δυσχεραίνει τὴν ἀνακάλυψιν τῆς ἀληθείας, εἶναι ὑποχρεωμένον ν’ ἀπολύσῃ ἐπὶ ἐγγυήσει τὸν κατηγορούμενον.

§110Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ποῖον λόγον ἔχει ἡ προφυλάκισις; Πρόκειται νὰ ἐξασφαλίσῃ, ἀλλά, ἀφοῦ ἐξασφαλίζεται διὰ τῆς ἐγγυήσεως, διατί νὰ παρατείνηται ἡ προφυλάκισις; Ἡ ὑποδικία εἶναί τι τερατῶδες, ἐκτὸς ἐὰν ὑποτεθῇ ὅτι καταδικάζεταί τις εἰς ὑπερορίαν. Πανταχοῦ ἐθεωρήθη καὶ θεωρεῖται ἡ ὑπερορία ὡς ποινή. Τὴν ἄλλην παρατήρησιν θεωρῶ πρακτικῆς ἀντιλήψεως, τὴν παρατήρησιν τῶν ἀντεκδικήσεων. Ἐὰν ἐξετάσητε ἀπὸ θεωρίας τὸ πρᾶγμα, εἶναι ὄνειδος τὸ νὰ κρατῇ τὸ Κράτος προφυλακισμένον τινὰ διότι δὲν δύναται νὰ προλάβῃ τὰς ἀντεκδικήσεις. Ἀλλ’ αὐτὸ ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν ὡς ἐνδεχόμενον. Ἐφ’ ὅσον δὲν δυνάμεθα νὰ συντηρήσωμεν τὴν δημοσίαν τάξιν λέγομεν ὅτι τὸ συμβούλιον δύναται νὰ λάβῃ προφυλακτικὰ μέτρα καὶ νὰ εἴπῃ· σὲ ἀπολύω προσωρινῶς ἐπὶ ἐγγυήσει, ἀλλὰ δὲν δύνασαι νὰ διαμένῃς ἐν Μεσσηνίᾳ π. χ...

§111Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τοῦτο δὲν παρέχει ἀρκετὴν ἀσφάλειαν. Νομίζω ὅτι ἡ ἐκτόπισις τῶν κατηγορουμένων ἀπὸ τόπου, ὅπου ἔχουσι τὴν κατοικίαν των, δὲν παρέχει ἀρκετὴν ἐγγύησιν ὅτι δὲν θέλει διασαλευθῆ ἡ δημοσία τάξις, ὅτι ἡ ἀπόλυσίς των δὲν θὰ γίνῃ ἀφορμὴ νέων ἀδικημάτων ἐξ ἀντεκδικήσεων προερχομένων. Ἐγὼ δὲν ἀρνοῦμαι ὅτι ἡ προφυλάκισις ἔχει τὸν σκοπὸν ὄχι νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν ἀπονομὴν τῆς δικαιοσύνης καὶ νὰ διευκολύνῃ τὴν ἀνεύρεσιν τῆς ἀληθείας. Ἀλλ’ ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τῶν σχετικῶν διατάξεων τῆς Ποινικῆς Δικονομίας προέκυψε καὶ ἕτερον ἀγαθόν, τὸ ἀγαθὸν τῆς προλήψεως νέων ἀδικημάτων ἀναποφεύκτων ἐκ τῆς παραμονῆς τοῦ κατηγορουμένου ἐν ἐλευθερίᾳ. Τὸ ἀγαθὸν δὲ τοῦτο, τὸ ὁποῖον ἔχομεν ἤδη κεκτημένον ἐκ τῆς Ποινικῆς Δικονομίας, τὸ ἀνατρέπομεν, διότι παρέχομεν τὴν εὐκολίαν πρὸς διάπραξιν νέων ἀδικημάτων. Καὶ ἐγὼ ἀπὸ θεωρίας ἐξετάζων τὸ πρᾶγμα συνομολογῶ ὅτι, ὅταν ἐκλίπῃ ὁ λόγος τῆς συσκοτίσεως τῶν πραγμάτων εἰς περίπτωσιν ἀδικήματός τινος, ἐπιβάλλεται ὑποχρεωτικῶς νὰ μὴ κρατήσῃ ἐν προφυλακίσει τὸν κατηγορούμενον ἡ Πολιτεία, ἀλλὰ πραγματοποιοῦντες τοῦτο δημιουργοῦμεν ἕνα ἄλλον μέγαν κίνδυνον κοινωνικόν, τὸν κίνδυνον τῶν ἀντεκδικήσεων. Δὲν ἦτο πρέπον νὰ ἐφελκύσῃ τοῦτο τὴν προσοχὴν τοῦ νομοθέτου οὕτω νομοθετοῦντος; Καὶ διὰ τοῦτο φρονῶ ὅτι εἶναι ἄγαν τολμηρὰ ἡ διάταξις ἡ εἰσαχθεῖσα ἐν τῷ νομοσχεδίῳ καὶ συμπεραίνω ὅτι εἰς περίπτωσιν, καθ’ ἣν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἤθελε νὰ ἐπιμείνῃ καὶ ἡ Βουλὴ ἤθελεν εὕρει ὅτι ὀρθῶς ἐσκέφθη ὁ κ. Ὑπουργὸς οὕτω σκεφθείς, τοὐλάχιστον νὰ συναινέσῃ ὁ Ὑπουργός, διότι εἶναι ἀναγκαῖον, ὥστε εἰς τὴν κρίσιν τοῦ συμβουλίου νὰ ὑπαχθῇ καὶ ἡ περίπτωσις αὐτὴ τῶν ἐνδεχομένων ἀδικημάτων ἐκ τῆς ἀπολύσεως τοῦ κατηγορουμένου ἐπὶ ἐγγυήσει, διότι, ὡς ἔχει διατυπωθῇ τὸ ἄρθρον, τὸ συμβούλιον ὑποχρεοῦται τοῦτο καὶ μόνον νὰ ἐξετάσῃ ἂν δὲν διακινδυνεύει ἡ ἀνακάλυψις τῆς ἀληθείας ἐκ τῆς ἀπολύσεως τοῦ κατηγορουμένου. Ὅταν δὲ πείθηται ὅτι δὲν διακυνδυνεύει, ἔχει ὑποχρέωσιν ν’ ἀπολύσῃ τὸν κατηγορούμενον δεχόμενον τὴν ἐγγύησιν. Διὰ τοῦτο λέγω ὅτι ὀρθὸν θὰ ἦτο—καὶ νομίζω ὅτι ὁ κ. Θεοδωρίδης ὑπέβαλε παρομοίαν παρατήρησιν—, ὅπως περιληφθῇ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ἡ τοιαύτη διάταξις, ἡ ἐπιτρέπουσα εἰς τὸ συμβούλιον καὶ τοῦτο νὰ ἐξετάσῃ οὐχὶ μόνον ἂν δὲν ὑπάρχει κίνδυνος συσκοτισμοῦ τῶν πραγμάτων ἐκ τῆς ἀπολύσεως τοῦ κατηγορουμένου, ἀλλὰ καὶ κίνδυνος διαπράξεως τῆς δημοσίας τάξεως διὰ νέων ἀδικημάτων.

§112Δ. ΚΛΑΔΗΣ. Βεβαίως πικρὰ πεῖρα θὰ ἠνάγκασε τοὺς κυρίους Μερλόπουλον καὶ Πετρομανιάτην νὰ ἐκφράσωσι τοὺς φόβους, τοὺς ὁποίους ἐξέφρασαν περὶ τῆς χρησιμότητος τῆς διατάξεως ταύτης διὰ τὴν ἀντεκδίκησιν, ἀλλ’ ἡ αἰτιολογία τῆς προφυλακίσεως καὶ τῆς ποινῆς δὲν εἶναι μήπως ὁ κατηγορούμενος κάμῃ ἀντεκδίκησιν καὶ διὰ τοῦτο πρέπει νὰ φυλακισθῇ, ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον εἰς τὸ συμβούλιον ἔχει ἀπονεμηθῇ περισσοτέρα εὐθύνη καὶ δικαιοδοσία ν’ ἀποφανθῇ ἂν εἶναι ἔνοχος ὁ κατηγορούμενος, διατί ν’ ἀρνηθῶμεν τὴν κρίσιν καὶ τὴν εὐθυκρισίαν εἰς τὸ συμβούλιον τοῦ ν’ ἀποφανθῇ αὐτὸ ἂν εἶναι ἀπολυτέος ὁ κατηγορούμενος ἢ ὄχι ἐπὶ ἐγγυήσει; Νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν αἱ ἀντιρρήσεις ἀπέναντι τῆς ἐκπεφρασμένης θελήσεως τῆς Βουλῆς.

§113Π. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Μετὰ τὰς τροποποιήσεις, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο ἀποδεκταί, ἤδη θεωρῶ κατ’ ἀρχὴν ψηφιστέον τὸ νομοσχέδιον μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι ἤθελον, ὅπως ἡ προφυλάκισις ἐκλείψῃ ἀπὸ πάντα τὰ πλημμελήματα.

§114ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὂχι, ὄχι.

§115Π. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ἄρθρον 228 θεωρεῖ περιττὴν τὴν ἐπέμβασιν τοῦ συμβουλίου πλέον. Ἀρκεῖ ἡ γνωμοδότησις, ὅταν μείνωσι σύμφωνοι ὁ εἰσαγγελεὺς καὶ ἀνακριτής. Εἶναι περιττὸν πλέον νὰ προσφύγωσιν εἰς τὸ συμβούλιον καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ διαγραφῇ αὐτό.

§116Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Καὶ ἐγώ.

§117ΗΡ. ΒΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κατόπιν τῆς παραγραφῆς, ἡ ὁποία εἶναι λίαν σύντομος, θὰ διατρέξωμεν τὸν κίνδυνον, ἵνα οἱ κατηγορούμενοι εἰς βαθμὸν κακουργήματος ἀπέλθωσιν εἰς Ἀμερικὴν καὶ ἔρχωνται μετὰ δεκαετίαν ἐκεῖθεν ὡς ἀθῷοι περιστεραί.

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἄλλος τις ζητῶν τὸν λόγον; Ἡ συζήτησις ἐπερατώθη. Ὁ κ. Γόντικας ἀποσύρει τὴν τροπολογίαν του.

§119Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Ἔγιναν πᾶσαι δεκταὶ καὶ περιελήφθησαν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ. (Ψηφίζονται εἶτα τὰ ἄρθρα 2,3 εἰς γʹ συζήτησιν, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον).

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δραγούμης ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ καταργήσεως τοῦ νόμου ΒΤΚʹ τοῦ 1895 καὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου 15 τοῦ ἀστικοῦ νόμου τῆς 29 Ὀκτωβρίου 1856». (Ὅρα Παράρτημα Β. Ἀναθ. Βουλῆς).

§121ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Κύριοι Βουλευταί, εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἀνηγγέλθη ὁ θάνατος τῆς Α. Β. Ὑψηλότητος τοῦ πρίγκιπος Ἰωάννου τοῦ Slesvig — Holstein Sonderbourg Glusksbourg θείου τοῦ Βασιλέως. Ὁ μεταστὰς συνεδέθη πρὸς τὴν ἱστορίαν τοῦ τόπου λαβὼν κατὰ τὸ ἔτος 1867 διὰ νόμου τὴν μεγάλην πολιτογράφησιν καὶ διετέλεσε κατὰ τὴν πρώτην ἀπουσίαν τοῦ Βασιλέως εἰς Εὐρώπην, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, ἐπὶ μακροὺς μῆνας Ἀντιβασιλεὺς ἐν Ἑλλάδι δώσας καὶ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τὸν ὅρκον. Νομίζω ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος θὰ διερμηνεύσῃ τὸ φρόνημα τῆς Βουλῆς, ἐὰν διαβιβάσῃ τὰ συλλυπητήρια τοῦ Σώματος ἐπὶ τῷ θανάτῳ τοῦ μεταστάντος καὶ ζητήσῃ τὴν ἄδειαν τῆς Βουλῆς, ὅπως διακόψῃ τὴν συνεδρίασιν πρὸς ἔνδειξιν πένθους.

§122Σ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἀληθῶς ὁ μεταστὰς ἀντιβασιλεὺς ἄλλοτε τῆς Ἑλλάδος ἀπεδείχθη κατὰ τὸ ἔτος, καθ’ ὃ ἀντεβασίλευσε, καλοκαγαθώτατος ἀνήρ, προσηνέστατος καὶ ἀληθῶς κατάλληλος ἀντιβασιλεὺς Ἑλλήνων ἁπλῶν, ἀφελῶν καὶ καλοκαγάθων.

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐκπροσωπῶν τὴν γνώμην τῆς Βουλῆς, βεβαίως θέλω ἐκφράσει τῇ συναινέσει αὐτῆς τὰ συλλυπητήρια τοῦ Σώματος ὅπου δεῖ. Ἐπίσης, ἐὰν ἡ Βουλὴ συναινῇ, νὰ λυθῇ ἡ συνεδρίασις εἰς ἔνδειξιν πένθους.

§124ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. (Λύεται ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 8 μ. μ.).