1911.03.12

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 48.

τῆς 12ης Μαρτίου 1911.

(Σάββατον)

Προεδρία κ. Νικολάου Α. Στράτου.

(Ἀναγνωσθέντος τοῦ καταλόγου ὥρᾳ 5 καὶ 10′ μ. μ. ἡ Βουλὴ εὑρέθη ἐν ἀπαρτίᾳ παρόντων 193 Βουλευτῶν).

Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ Πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Μερλόπουλος, τοῦ ὁποίου ἠκυρώθη ἐν μέρει ἡ ἐκλογή, ἐξελέχθη εὐτυχῶς καὶ πάλιν. Κατ’ ἐμὴν γνώμην, στηριζομένην εἰς τὴν τάξιν ἡ ὁποία τηρεῖται ἐν τῇ Βουλῇ πάντοτε, ὁσάκις Βουλευτής, τοῦ ὁποίου ἠκυρώθη ἡ ἐκλογή, ἐπιτυγχάνει καὶ πάλιν, πρέπει νὰ ὁρκίζηται καὶ πάλιν. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν ν’ ἀποφανθῇ ἂν συμφωνεῖ πρὸς τὴν γνώμην ταύτην.

§2ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Βεβαίως, βεβαίως.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὥστε ὁ κ. Μερλόπουλος παρακαλεῖται νὰ προσέλθῃ νὰ ὁρκισθῇ. Παρακαλεῖται ἐπίσης καὶ ὁ βουλευτὴς Ζακύνθου κ. Καῖσαρ Ζέζας νὰ προσέλθῃ, ὅπως ὁρκισθῇ. (Προσέρχονται καὶ δίδουσι τὸν νενομισμένον ὅρκον οἱ βουλευταὶ κ. κ. Π. Μερλόπουλος Μεσσηνίας καὶ Καῖσαρ Ζέζας Ζακύνθου).

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ ἐπίσης πρὸς τὴν Βουλήν· 1) Τηλεγραφικὴ ἀναφορὰ τῶν κατοίκων Καρδιτσομαγούλας καταγγέλλει διαρπαγὴν 400 στρεμμάτων γαιῶν Ζαππείων· 2) Ὁ Κτηματικὸς Σύλλογος Σικυωνίων ζητεῖ προσθήκην εἰς τὸ ἄρθρον 17 τοῦ Συντάγματος, ὅπως μὴ θεωρῆται ἀφαίρεσις ἰδιοκτησίας ἢ ἀναγκαστικὴ ἐκρίζωσις τῶν σταφιδαμπέλων· 3) Ὁ ἀγωνιστὴς Ν. Φωτάκης Καπετανάκης ζητεῖ ἐπαναφορὰν αὐτοῦ εἰς τὴν σύνταξιν, ἐξ ἧς ἐξέπεσε, μετ’ ἀποδόσεως καὶ τῶν καθυστερουμένων δόσεων αὐτῆς· 4) Γονεῖς μαθητῶν ἐξ Ἀμφίσσης ζητοῦσι τὴν ἀνάκλησιν τοῦ Ἑλληνοδιδασκάλου Σταματίου· 5) Ὁ ἐν Ἅγ. Ματθαίῳ ὁμώνυμος Σύλλογος ζητεῖ ἀποστολὴν θειικοῦ χαλκοῦ· 6) Ὁ λαὸς τῆς κωμοπόλεως Λάκκου ζητεῖ τὴν δωρεὰν παροχὴν τῆς μέσης ἐκπαιδεύσεως· 7) Ὁ λαὸς Μεσσηνίας ζητεῖ νὰ μὴ τροποποιηθῇ τὸ 16ον ἄρθρον τοῦ Συντάγματος· 8) Ὁ σύλλογος παντοπωλῶν Τυρνάβου ζητεῖ νὰ μὴ μεταρρυθμισθῇ τὸ 16ον ἄρθρον τοῦ Συντάγματος· 9) Οἱ κάτοικοι Σοφάδων παρακαλοῦσιν, ὅπως τροποποιηθῶσιν ἄρθρα τινὰ τοῦ νομοσχεδίου τῆς δεκάτης· 10) Ὑπόμνημα τοῦ πρώην Ἐφόρου Γ. Καθαρίου ἐν σχέσει πρὸς τὴν ἐκκαθάρισίν του· 11) Οἱ ἐν Μαγνησίᾳ Ἕλληνες ζητοῦσι προστασίαν σχετικῶς μὲ τὸν κατ’ αὐτῶν διενεργούμενον ἀποκλεισμόν· 12) Ἀναφορὰν πολιτῶν ὑπὲρ τῶν ἐν ταῖς φυλακαῖς κρατουμένων τροχιοδρομικῶν ὑπαλλήλων· 13) Αἴτησιν τῶν κατοίκων τοῦ χωρίου Χαλίλης τοῦ δήμου Σπερχειάδος τῆς Φθιώτιδος πρὸς λῆψιν μέτρων κατὰ πλημμυρῶν ἐκχειλίζοντος χειμάρρου. Συνιστᾷ αὐτὴν ὁ βουλευτὴς κ. Τσιριμῶκος· 14) Ὑπὸ τοῦ βουλευτοῦ κ. Ῥ. Χατζηρήγα ὑποβάλλεται προσθήκη ἄρθρου εἰς τὸ νομοσχέδιον περὶ Διαθηκῶν, τυπωθησομένη πρὸς διανομήν· 15) Ὁ βουλευτὴς Λακωνίας κ. Ἰ. Φουρίδης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ 18ου ἄρθρου τοῦ Συντάγματος, τυπωθησομένην πρὸς διανομήν· 16) Ὑπὸ τῶν βουλευτῶν κ. κ. Κ. Περιβολιώτου, Ν. Βρ. Βάρθη, Α. Σκιαδαρέση, Β. Μιχαλέα, Π. Κουμαντάρου, Πελ. Ἠλιοπούλου, Ἐλ. Σπετσιέρη. Π. Ἀποστολίδου, Ν. Γαρδικιώτου, Ε. Κουλουμβάκη, Ν. Δελακοβία, Λ. Περιστέρη, Γ. Σταυροπούλου, Σπ. Φορέστη κλπ. ὑποβάλλεται πρότασις νόμου «περὶ ἐκτελέσεως τῶν μέχρι τοῦδε ὑπὸ τῶν ἑλλ. Δικαστηρίων ἐπιβεβλημένων ποινῶν». (Ἰδὲ Παράρτημα Βʹ Ἀναθεωρητικῆς Βουλῆς). Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τὴν νομοθετικήν. Πρῶτον ἀντικείμενον αὐτῆς· «ψηφοφορία ἐπὶ τῆς ἀρχῆς εἰς γʹ συζήτησιν τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου περὶ ἐπιδόσεως τῶν ποινικῶν δικογράφων καὶ τῶν κατὰ τὰς ποινικὰς δίκας ἐρημοδικιῶν». Ἐπὶ τῆς ἀρχῆς ἐζητήθη ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως. Παρακαλῶ νὰ προσέλθωσιν ὡς ψηφολέκται ὁ κ. Βάρθης καὶ ὁ κ. Γκλαβᾶς. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου λέγουσι ναί, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν ὄχι. Ἄρχεται ἡ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπιδόσεως τῶν ποινικῶν δικογράφων καὶ τῶν κατὰ τὰς ποινικὰς δίκας ἐρημοδικιῶν». (Περατωθείσης τῆς ψηφοφορίας ἄρχεται ἡ διαλογὴ κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον).

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει τις ἐκ τῶν κ. Βουλευτῶν μὴ ψηφίσας;

§6ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Οὐδείς. (Ἡ ψηφοφορία κηρύσσεται περατωμένη. Ἄρχεται ἡ διαλογή, μεθ’ ἥν ὁ κ. Πρόεδρος ἀναγγέλλει τὸ ἀποτέλεσμα).

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψήφισαν ἐν ὅλῳ 212. Ὑπὲρ τῆς παραδοχῆς τῆς ἀρχῆς 178, κατὰ τῆς ἀρχῆς 30 καὶ τέσσαρες ἠρνήθησαν ψῆφον. Κατὰ συνέπειαν τὸ νομοσχέδιον γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν εἰς γʹ ἀνάγνωσιν. (Ἄρχεται μετὰ τοῦτο ἡ κατ’ ἄρθρον συζήτησις). Ἄρθρον πρῶτον (ἀναγινώσκεται).

§8Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον ἐγένετο κατ’ ἀρχὴν δεκτὸν εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν, ἐκ διαδόσεων δὲ ἤκουσα ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης σκοπεῖ νὰ φέρῃ τροπολογίας τινὰς ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Ἐπεθύμουν, πρὶν ἢ ἀρχίσωμεν τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου, νὰ ἐγνωρίζομεν τὰς τροπολογίας αὐτάς, ὅπως λάβωμεν μέρος εἰς τὴν συζήτησιν. Ἐὰν δὲ αἱ τροπολογίαι τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης εἶναι οὐσιώδεις καὶ μεταβάλλωσιν οὐσιωδῶς τὰς διατάξεις, τὰς ἐν τῷ προσχεδίῳ διατυπουμένας, ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ στέρξῃ, κατὰ τὴν τρίτην τοὐλάχιστον ἀνάγνωσιν, νὰ παραπεμφθῇ εἰς ἐπιτροπὴν μετὰ τὴν παραδοχὴν τοῦ νομοσχεδίου κατ’ ἀρχήν. Εἶναι πολὺ λογικὸν αὐτό, τὸ ὁποῖον λέγω, καὶ πολὺ χρήσιμον εἰς τὴν συναρμολογίαν τοῦ νομοσχεδίου, ἐὰν αἱ τροποποιήσεις αὗται εἶναι οὐσιώδεις. Ἐὰν θέλητε νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον ὡς ἔχει, τότε εἶναι περιττὴ ἡ πρότασίς μου, καὶ τὴν ἀποσύρω· ἄλλως δέ, προτείνω, ὅπως ἐξετασθῶσιν αἱ τροπολογίαι συντόμως ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς, ἵνα συναρμολογηθῶσιν. Ἐὰν δὲ αἱ τροπολογίαι δὲν εἶναι οὐσιώδεις, καίτοι εἶναι σύμφωνος πρὸς τὸν Κανονισμὸν ἡ πρότασίς μου, τότε προχωρῶ εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Διὰ τοῦ ἄρθρου τούτου, κύριοι Βουλευταί, τοῦ πρώτου, μεταρρυθμίζονται τὰ ἄρθρα 145, 146, 163 καὶ 274 τῆς ἰσχυούσης Ποινικῆς Δικονομίας, καθ’ ἃ «ἡ κλήτευσις ἐπὶ πταισμάτων γίνεται πρὸ 24 τοὐλάχιστον ὡρῶν, ἐπὶ δὲ πλημμελημάτων πρὸ τριῶν τοὐλάχιστον ἡμερῶν πρὸ τῆς ἡμέρας τῆς εἰς τὸ ἀκροατήριον εἰσαγωγῆς». Διὰ τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ἄρθρον 145 παρατείνει τὴν προθεσμίαν τῆς κλητεύσεως καὶ ὡς πρὸς τὰ πταίσματα ἀπὸ 24 ὡρῶν εἰς τρεῖς ἡμέρας καὶ ὡς πρὸς τὰ πλημμελήματα ἀπὸ τρεῖς ἡμέρας εἰς 8. Ἀλλ’ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἤθελον παρατηρήσει ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 145 τῆς Ποινικῆς Δικονομίας, εἶναι εἰς τὸ τέλος τῆς τελευταίας παραγράφου. Δίδει τὸ δικαίωμα εἰς τὸν κλητῆρα νὰ ἐπιδίδῃ τὸ κλητήριον θέσπισμα, ὅταν δὲν εὑρίσκῃ τὸν κατηγορούμενον, εἰς ἕνα τῶν συγγενῶν, ὄχι ὅμως συγγενῆ ἡλικίας κατωτέρας τῶν 16 ἐτῶν. Δὲν γνωρίζω κατὰ τίνα τρόπον θέλει διαγινώσκει τὴν ἡλικίαν τοῦ πρὸς ὃν ἤθελον παραδίδοσθαι τὰ δικόγραφα. Θὰ κυττάζῃ τούτους εἰς τὰ δόντια ἢ θὰ ἔχῃ τὰς ληξιαρχικὰς πράξεις;

§9Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Νομίζω ὅτι λέγει τὸ ἄρθρον.

§10Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἰδοὺ τί λέγει τὸ ἄρθρον (ἀναγινώσκει): «ἐξαιρουμένων ἐκ τούτου τῶν παίδων ἡλικίας κατωτέρας τῶν 14 ἐτῶν κατὰ τὴν ἀνεξέλεγκτον τοῦ δικαστικοῦ κλητῆρος ἀντίληψιν». Ἀνεξέλεγκτος λοιπὸν ὁ κλητὴρ μεταβαίνει ἐκεῖ ἐπὶ τόπου νὰ ἐπιδώσῃ τὸ δικόγραφον καὶ ἔχων συμφέρον νὰ ξεφορτώνηται τὰ δικόγραφα, τὰ ὁποῖα φέρει μεθ’ ἑαυτοῦ, βεβαίως θὰ ἐπιδίδῃ τὰ δικόγραφα εἰς οἱονδήποτε καὶ θὰ πιστοποιῇ: «μετέβην εἰς τὴν οἰκίαν τοῦ κατηγορουμένου, εὗρον ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος κατὰ τὴν ἀντίληψίν μου εἶναι ἄνω τῶν 16 ἐτῶν». Μοὶ φαίνεται ὅτι εἶναι περιττὸς ὁ ὁρισμὸς τῆς ἡλικίας, διότι ὁ δικαστικὸς κλητήρ, καὶ γνωρίζομεν τοὺς δικαστικοὺς κλητῆρας, τοὺς καταγινομένους εἰς τὴν ἐπίδοσιν τῶν δικογράφων, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διαγινώσκῃ τὴν ἡλικίαν τῶν παίδων, ἐκτὸς ἂν εἰσαχθῇ νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου ἤθελεν εἰσαχθῆ κρανιοσκοπία ἐν Ἑλλάδι, ὥστε νὰ γνωρίζῃ ὁ κλητὴρ ποίαν ἡλικίαν ἔχουσιν ἐκεῖνοι, τοὺς ὁποίους ἤθελε συναντήσει. Ἡ δευτέρα δὲ παρατήρησις, τὴν ὁποίαν ἤθελον λάβει τὴν τιμὴν νὰ ἀπευθύνω πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης....

§11Α. ΚΑΦΕΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Τί προτείνετε;

§12Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ δὲν ἔχω ὑποχρέωσιν νὰ προτείνω. Ἐγὼ ἔχω τὴν τιμὴν νὰ παρατηρῶ τὰ ἄτοπα τοῦ νομοσχεδίου. Ἄλλοι εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι προτείνουσι τὰς διορθώσεις. Τὸ δικαίωμα τὸ ἰδικόν μου εἶναι νὰ παρατηρῶ, καί, ἐὰν αἱ παρατηρήσεις μου κριθῶσι λογικαὶ καὶ τὰς δεχθῆ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, θὰ κολακεύωμαι νὰ πιστεύω ὅτι ἐφάνην χρήσιμος εἰς τὴν βελτίωσιν τοῦ νομοσχεδίου. Ἐὰν δ’ αἱ παρατηρήσεις μου κριθῶσι παράλογοι καὶ ἀπορριφθῶσι, τότε οὐδὲν θὰ ἔχω παράπονον, διότι ἐγὼ ἀποτελῶ μέλος τῆς ἐλαχίστης μειονοψηφίας, ἡ ὁποία μετρεῖται εἰς τοὺς δακτύλους, καί, μειονοψηφίας, ἡ ὁποία δὲν εὑρίσκεται εἰς συνεννόησιν μεταξύ της. Θέλω δὲ παρατηρήσει καὶ ἐπὶ τῆς δευτέρας παραγράφου τοῦ ἄρθρου 2, ἤτοι τοῦ πρώτου ἄρθρου τῆς Ποινικῆς Δικονομίας, τοῦ περιεχομένου ἐν τῷ 1 ἄρθρῳ τοῦ νομοσχεδίου, καὶ θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ ἀναγνώσω τὴν δευτέραν ταύτην παράγραφον. Ἴδετε ἂν εἶναι ἐφαρμόσιμος, καὶ ἀπευθύνομαι ἰδιαιτέρως εἰς τοὺς ἐν ταῖς ἐπαρχίαις ζῶντας, καὶ ἀπευθύνομαι εἰς τούτους, διότι ἐκεῖνοι γνωρίζουσι τὰς συνθήκας, ὑπὸ τὰς ὁποίας ζῶσιν οἱ ἐπαρχιῶται, διότι οἱ ἐν Ἀθήναις ἀξιότιμοι συνάδελφοι ἴσως ὑπερβαίνουσιν ἡμᾶς τοὺς ἐν ἐπαρχίαις βιοῦντας κατὰ τὰς ἐπιστημονικὰς γνώσεις καὶ τὸ πολύγλωσσον, ἀλλὰ διάγουσι τὸν βίον των ἐν τοῖς γραφείοις μελετῶντες τὰ διάφορα βιβλία, καὶ ὅταν θέλωσι λάβει τὴν τιμὴν νὰ ἀνακοινώσωσι πρὸς ἡμᾶς κανὲν βιβλίον ἐπιστημονικὸν τί γράφει, διότι οὐδεὶς τῶν Γάλλων ἢ Γερμανῶν ἐπιστημόνων ἦλθε νὰ ἐξετάσῃ τὰς συνθήκας, ὑφ’ ἃς ζῶσιν ἐν Ἑλλάδι, καὶ ἰδίως οἱ κατοικοῦντες τὸν νομὸν Ἀρκαδίας, ἐξ οὗ προερχόμεθα καὶ ἐγὼ καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης. Τὴν στιγμὴν ταύτην, καθ’ ἣν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ὁμιλῶ πρὸς ὑμᾶς, πολλοὶ χωρικοί, πολλοὶ συνοικισμοὶ τοῦ νομοῦ Ἀρκαδίας ἀποδημοῦσι πανοικεὶ εἰς τὰ παραχειμάσια, οἱ τόποι δέ, εἰς τοὺς ὁποίους παραχειμάζουσιν, εἶναι ἄγνωστοι καὶ εἰς τὸν ἱερέα καὶ εἰς τὸν πάρεδρον. Θὰ σᾶς παρακαλέσω λοιπὸν νὰ ἀκούσητε τὴν βʹ παράγραφον τοῦ ἄρθρου τούτου, καί, ἂν νομίζητε ὅτι δύναται νὰ ἐφαρμοσθῇ, ψηφίσατέ την, ἂν δὲ ψηφίσητε χωρὶς νὰ δύναται νὰ ἐφαρμοσθῇ, ἐγὼ ἐκτελῶ τὸ καθῆκόν μου καὶ διατυπῶ μίαν εὐχήν. Ἂν λαμβάνω μέρος εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου, τὸ κάμνω ὄχι διότι ἔχω προσωπικὸν ἐνδιαφέρον, ἀλλὰ διότι ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ζῶ ἐν τῷ μέσῳ τῶν συμπολιτῶν μου διαρκῶς, καὶ ὅταν θὰ βλέπω αὐτοὺς ὁδηγουμένους εἰς τὰς φυλακάς, χωρὶς νὰ ἔχωσιν ἀπολογηθῆ ἐν τῷ Δικαστηρίῳ, νὰ ἔχω τὸ δικαιολόγημα ὅτι τὸ ἐπ’ ἐμοὶ ἐπολέμησα τὸ νομοσχέδιον ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ, ἀλλὰ μονὰς ὢν δὲν ἠδυνήθην νὰ μεταπείσω τοὺς συναδέλφους τοὺς 361 τῆς διπλῆς Βουλῆς. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον ὁμιλῶ. Ἀκούσατε λοιπὸν πῶς ἔχει ἡ βʹ παράγραφος (ἀναγινώσκει): «Ἀρνουμένου τοῦ τε καλουμένου καὶ τῶν συνοίκων ἢ ὑπηρετῶν νὰ παραλάβωσι τὸ κοινοποιούμενον ἔγγραφον ἢ μηδενὸς ἐκ τῶν τελευταίων τούτων ἐν τῇ οἰκίᾳ εὑρεθέντος, κολλᾷ τοῦτο εἰς τὴν θύραν τῆς οἰκίας αὐτοῦ»· ἕως ἐδῶ ἔχει καλῶς. Κατωτέρω διὰ τοῦ ἄρθρου τούτου, τὸ ὁποῖον θέλετε ἀκούσει, νομοθετεῖται ἡ ἀγγαρεία ἐν Ἑλλάδι, ἐπιβάλλεται ἡ ἀγγαρεία εἰς τὸν ἱερέα, εἰς τὸν δημοδιδάσκαλον ἢ τὸν πάρεδρον, νὰ παραλαμβάνῃ τὰ δικόγραφα τῶν κατηγορουμένων ἐπὶ ποινῇ προστίμου, καὶ τί ἄλλο; Νὰ εἰδοποιῇ τὸν κατηγορούμενον, τοῦ ὁποίου πρέπει νὰ γνωρίζῃ τὸ μέρος, εἰς τὸ ὁποῖον διαιτᾶται, χωρὶς δὲ νὰ ἐφαρμόζηται ἐν Ἑλλάδι ὁ νόμος περὶ διαβατηρίων, νὰ γνωρίζῃ τουτέστι ὁ ἱερεὺς ἢ ὁ πάρεδρος ποῦ μετέβη ὁ συγχώριός του, ἀλλὰ συγχρόνως νὰ εἰδοποιῇ καὶ τὸν Εἰσαγγελέα ἐπὶ ποινῇ ὅτι εἰδοποίησε τὸν κατηγορούμενον. Εἶναι προσωπικὴ τοῦτο ἀγγαρεία, ναὶ ἢ ὄχι; Ἐν τίνι δικαιώματι ἐπιβάλλεται ὑποχρέωσις τοιαύτη εἰς τὸν ἱερέα, τὸν δημοδιδάσκαλον ἢ τὸν πάρεδρον; Ἀκούσατε, παρακαλῶ, τί λέγει τὸ ἄρθρον (ἀναγινώσκει): «ἀντίγραφον δὲ αὐτοῦ ὑπὸ τοῦ κλητῆρος γενόμενον παραδίδει οὗτος εἰς τὴν ἀστυνομικὴν ἀρχὴν ἢ εἰς τὸν διδάσκαλον ἢ εἰς τὸν εἰδικὸν πάρεδρον ἢ εἰς τὸν πρόεδρον τοῦ κοινοτικοῦ συμβουλίου ἢ εἰς τὸν ἱερέα τοῦ τόπου τῆς ἐπιδόσεως καὶ συντάσσει ἔκθεσιν ὑπογραφομένην ὑπ’ αὐτοῦ καὶ τοῦ παραλαμβάνοντος, ὑποβαλλομένην δὲ εἰς τὴν καλοῦσαν Ἀρχὴν καὶ ἐπισυναπτομένην εἰς τὴν δικογραφίαν πρὸς πληροφορίαν τοῦ δικάζοντος πταισματοδίκου. Οἱ πρὸς οὓς ἐγένετο ἡ παράδοσις αὕτη ὀφείλουσι νὰ εἰδοποιήσωσιν ἀμελλητί», νὰ πάρῃ δηλ. ὁ παπᾶς τὰ ῥάσα του καὶ νὰ τρέξῃ νὰ τὸν εὕρῃ. «Παράλειψις τῆς ὑποχρεώσεώς των ταύτης μόνην συνέπειαν ἔχει τὴν τιμωρίαν τῶν παραβατῶν διὰ προστίμου δραχμῶν 10», δηλ. εἴτε εἰδοποιηθῇ ὁ κατηγορούμενος εἴτε δὲν εἰδοποιηθῇ, μίαν συνέπειαν ἔχει ἡ παράβασις αὕτη τοῦ εἰδικοῦ παρέδρου, τοῦ ἱερέως, νὰ τιμωρηθῇ διὰ δεκαδράχμου προστίμου, ὁ δὲ κατηγορούμενος δικάζεται ἐρήμην. «Φυλαττομένων τῶν διατάξεων τῶν ἄρθρων τοῦ Ποινικοῦ Νόμου, ἐὰν συντρέχῃ περίπτωσις» κτλ. Παρακαλῶ, κύριοι συνάδελφοι, νὰ σκεφθῆτε ἂν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ διάταξις αὕτη, τὴν ὁποίαν ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ σᾶς ἀναγνώσω. Πρῶτον ἐν τίνι δικαιώματι ἡμεῖς ἐδῶ ἐπιβάλλομεν ἀγγαρείαν εἰς τοὺς ἱερεῖς, εἰς τοὺς εἰδικοὺς παρέδρους καὶ τοὺς προέδρους τῶν κοινοτήτων, τρία πρόσωπα ἄγνωστα, τὰ ὁποῖα ὑποχρέωσιν ἔχουσι νὰ μεριμνῶσι διὰ τὰ τῆς θρησκείας, διὰ τὰ κοινοτικὰ συμφέροντα καὶ ὁ πάρεδρος νὰ ὑπογράφῃ κανὲν ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον τῷ στέλλει ὁ δήμαρχος ἐκεῖ διὰ τὰς δηλώσεις; Καὶ ἂν εἶναι ἀγράμματος εἴτε ὁ πάρεδρος εἴτε ὁ πρόεδρος τῆς κοινότητος καὶ συνήθως οἱ ἱερεῖς, ποῖος θὰ γράφῃ αὐτὴν τὴν ἀλληλογραφίαν, νὰ εἰδοποιῇ τὸν κατηγορούμενον τὸν ἀποδημοῦντα καὶ τὸν Εἰσαγγελέα; Οἱ κάτοικοι τοῦ δήμου Φαλάνθου διαχειμάζουσιν εἰς τὴν Πύλον, εἰς τὸ Ναύπλιον, εἰς τὴν Ἠλείαν, διαχειμάζουσιν εἰς τὰ τέσσαρα σημεῖα τοῦ ἑλληνικοῦ ὁρίζοντος· οἱ συμπολῖται μάλιστα τοῦ κ. Ἀλεξάκη καὶ εἰς τὴν Ἀλάσκαν μεταβαίνουσιν. Ἀλλ’ ἐν τίνι δικαιώματι, παρακαλῶ, ἐπιβάλλετε τὴν ἀγγαρείαν εἰς τὰ πρόσωπα αὐτά; Ἀλλὰ πλὴν τούτου, Κύριοι, εἶναι δυνατὸν ὁ πάρεδρος, ὁ ἱερεύς, ὁ πρόεδρος τῆς κοινότητος νὰ εἰδοποιῶσι τοὺς κατηγορουμένους, τῶν ὁποίων τὸ ἐνδιαίτημα τὸ χειμερινὸν ἀγνοοῦσι; Καὶ εἶναι εἰς κατάστασιν νὰ γράψωσιν εἰς τὸν εἰσαγγελέα ἀναφοράς, νὰ τὰς στέλλωσι διὰ τοῦ ταχυδρομείου; Ἐγὼ τὸ θεωρῶ ἀνεφάρμοστον, καὶ ὄχι μόνον ἀνεφάρμοστον, ἀλλὰ καὶ ἐπικίνδυνον καὶ διὰ τὴν δικαιοσύνην καὶ διὰ τοὺς κατηγορουμένους. Ταῦτα εἶχον νὰ παρατηρήσω διὰ τὸ ἄρθρον 145 τῆς Ποινικῆς Δικονομίας. Δὲν ἠξεύρω ἂν ὁ κ. Πρόεδρος θελήσῃ νὰ ὁμιλήσω καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων τριῶν ἄρθρων τῆς Ποιν. Δικονομίας.

§13Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἓν εἶναι τὸ ἄρθρον.

§14Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ τὸν Κανονισμὸν τὰ νομοσχέδια συζητοῦνται κατ’ ἄρθρον. Καὶ εἶναι μὲν βέβαιον ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης τὸ νομοσχέδιον τοῦτο συνέπτυξεν εἰς ὀλίγα ἄρθρα, ἀλλ’ ἕκαστον τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου πραγματεύεται περὶ πολλῶν ἄρθρων τῆς Ποιν. Δικονομίας. Ὡμίλησα ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 145. Ἔχομεν καὶ τὸ 146, τὸ ὁποῖον ὁρίζει τὸν τρόπον τῆς κοινοποιήσεως τῶν ποινικῶν δικογράφων. Καὶ κατὰ τὴν κρίσιν μου ἔπρεπε νὰ καθορισθῇ ὁ τρόπος τῆς ἐπιδόσεως τῶν ποινικῶν δικογράφων, διότι μέχρι τῆς στιγμῆς ταύτης ἐπίδοσις ποινικῶν δικογράφων δὲν γίνεται εἴτε δι’ ἔλλειψιν κλητήρων εἴτε δι’ ἔλλειψιν τῶν μέσων τῆς συγκοινωνίας. Καλῶς λοιπὸν ἔπραξεν ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ κανονίσῃ διὰ τοῦ ἄρθρου τὸν τρόπον τῆς ἐπιδόσεως· ἂν ὅμως εἶναι δυνατὴ ἡ ἐφαρμογὴ ἢ ὄχι τοῦ νομοσχεδίου τούτου θὰ φανῇ ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ ἑπομένου νομοσχεδίου, διὰ τοῦ ὁποίου αὐξάνονται τὰ ὄργανα τὰ ἐντεταλμένα τὴν ἐπίδοσιν τοιούτων δικογράφων. Ἐν τέλει ὅμως τοῦ ἄρθρου τούτου παρατηρῶ μίαν διάταξιν, τὴν ὁποίαν παρακαλῶ τὸν Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ διαγράψῃ. Ὑποθέσατε, Κύριοι, ὅτι κλητήρ τις μεταβαίνει εἴς τι χωρίον πρὸς ἐπίδοσιν διαφόρων ποινικῶν δικογράφων, καὶ εἴτε ἐξ ἀδυναμίας εἴτε ἐκ προθέσεως δὲν ἐπιδίδει τὰ δικόγραφα ταῦτα, συντάσσονται ὅμως ἐπιδοτήρια καὶ δίδονται ἐπιδοτήρια τύποις ἔγκυρα· γνωρίζετε ὅμως πάντες ὑμεῖς οἱ ἐν ταῖς ἐπαρχίαις βιοῦντες ὅτι πολλάκις οἱ κλητῆρες ὄχι μόνον τὰ ποινικὰ ἐπιδοτήρια, ἀλλὰ καὶ τὰ ἐπιδοτήρια τῶν δικογράφων τῶν πολιτικῶν Δικαστηρίων κατορθώνουσι νὰ ὑπογράφωσιν οἱ μάρτυρες ἐν λευκῷ. Εἶναι τοῦτο ἀληθὲς ἢ ὄχι; Ὑποθέσατε λοιπὸν ὅτι μεταβαίνει κλητήρ τις ἔν τινι χωρίῳ καὶ ἐκεῖ δὲν εἶναι δυνατόν, ὅσα ἐπιδοτήρια ἔχει, τόσους μάρτυρας νὰ εὕρῃ, ἀλλὰ προσκαλεῖ δύο χωρικούς, ὑπογράφει τὰ ἐπιδοτήρια ἐν λευκῷ, χωρὶς ὁ κατηγορούμενος νὰ λάβῃ γνῶσιν. Ἔρχεται ἡ δίκη, δικάζεται ἐρήμην ὁ κατηγορούμενος, λαμβάνει γνῶσιν ὅτι ἐδικάσθη ἐρήμην, ἀνακόπτει τὴν ἀπόφασιν καὶ προσβάλλει τὸ ἐπιδοτήριον ὡς πλαστόν. Ἡ πλαστότης αὕτη οὐδεμίαν ἔχει ἐπιρροὴν ἐπὶ τῆς προόδου τῆς δίκης. Τοῦτο ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν κρίσιν τοῦ Δικαστηρίου, ἐνῷ κατὰ τὰ μέχρι τοῦδε κρατοῦντα παραπέμπεται εἰς τὸν εἰσαγγελέα νὰ λύσῃ τὸ ζήτημα τῆς πλαστογραφίας. Ἰδοὺ λοιπὸν πῶς ἔχει τὸ ἄρθρον (ἀναγινώσκει): «Ἡ προσβολὴ τῆς ἐπιδόσεως ὡς πλαστῆς δὲν ἐμποδίζει τὴν πρόοδον τῆς ποιν. δίκης ἐφ’ ὅσον κατὰ τὴν κρίσιν τοῦ Δικαστηρίου δύναται αὕτη νὰ προχωρήσῃ». Ἐκ τῆς διατάξεως ταύτης, κύριε Ὑπουργέ, πρέπει νὰ παραιτηθῆτε, διότι γνωρίζετε τὰς συνεπείας τοῦ προσβάλλοντος ἔγγραφα ὡς πλαστὰ ψευδῶς. Ὁ νόμος ἀπαγγέλλει ὄχι μόνον τὰς ποινὰς ψευδοῦς μηνύσεως, ἀλλὰ εἰς τὰ πολιτικὰ δικόγραφα ἀπαγγέλλει καὶ χρηματικὰς ποινάς. Δὲν εἶναι δυνατὸν λοιπὸν ὁ κατηγορούμενος ἐνώπιον τοῦ Πταισματοδικείου ἢ τοῦ Πλημμελειοδικείου νὰ προσβάλλῃ ἔγγραφα ὡς πλαστὰ ψευδῶς. Καὶ εἰς ἄλλην συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ ἐκθέσω εἰς τὴν Βουλὴν περὶ ποίου εἴδους καταγίνονται τὰ διάφορα Πλημμελειοδικεῖα τοῦ Κράτους· περὶ παρανόμου ὑλοτομίας, διὰ τρία φορτία καυσόξυλα, μεταξὺ τῶν ὁποίων εὑρέθη ἓν χλωρὸν καὶ ἀπὸ χρήσιμον ἐλάτην! Αὐταὶ εἶναι αἱ συνήθεις ὑποθέσεις. Σοβαρὰς ὑποθέσεις εὐτυχῶς δὲν ἔχομεν, ἰδίως ἐν τῷ Πρωτοδικείῳ, ἐν τῷ ὁποίῳ ἔχω τὴν τιμὴν νὰ δικηγορῶ. Θὰ εἶναι λοιπὸν πολὺ ῥιψοκίνδυνον εἰς τὸν κατηγορούμενον ψευδῶς νὰ προσβάλῃ ἐπιδοτήριά τινα ὡς πλαστά, ὅσον ῥιψοκίνδυνος εἶναι ἡ ἀπόρριψις τῆς ἐνστάσεως περὶ πλαστογραφίας τοῦ ἐπιδοτηρίου ἀπὸ μέρους τοῦ Δικαστηρίου. Μὴ περιορίζετε, παρακαλῶ, κύριε Ὑπουργὲ τῆς Δικαιοσύνης, τὰ μέσα τῆς ὑπερασπίσεως, διότι τὸ Δικαστήριον, ἐὰν θέλῃ, εἶναι εἰς θέσιν νὰ ματαιώσῃ τὰς ἐνεργείας τοῦ κατηγορουμένου, ὁσονδήποτε καὶ ἂν θέλῃ οὗτος νὰ καταδολιευθῇ τὴν δικαιοσύνην. Ἀλλά, ἐὰν ὁ κατηγορούμενος ὁ προσαγόμενος ἐνώπιον τοῦ Δικαστηρίου εἶναι ἀθῷος, διατί νὰ περιστείλητε, παρακαλῶ, κύριε Ὑπουργὲ τῆς Δικαιοσύνης, τὰ μέσα τῆς ὑπερασπίσεως; μήπως ὀλίγοι ἀθῷοι στενάζουσιν ἐν ταῖς φυλακαῖς; Καὶ περὶ τῶν ἀθῴων πρόκειται. Ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ἐνόχους, ἐὰν καταδικασθῶσιν οὗτοι πέντε ἡμέρας περισσότερον, δὲν ἐχάθη ὁ κόσμος. Ἀλλ’ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι προσάγονται ἐνώπιον τοῦ Δικαστηρίου, εἶναι ἀθῷοι. Κατὰ τὴν στατιστικὴν τῶν Ποινικῶν Δικαστηρίων τοῦ Κράτους, τὴν ὁποίαν εἴτε ὑμεῖς εἴτε ἄλλος ἐκ τῶν κυρίων συναδέλφων ἀνέγνωσε πρό τινων ἡμερῶν ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς, ἀριθμοῦνται κατὰ χιλιάδας αἱ ἀθωωτικαὶ ἀποφάσεις. Καὶ τοῦτο δὲν εἶναι δυσάρεστον, ὅπως τινὲς ἐκ τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων εἶπον ἐν τῇ Βουλῇ. Κατ’ ἐμὲ εἶναι πολὺ εὐχάριστον. Εἶναι δέ, κύριε Ὑπουργέ, εὐχάριστον, διότι αἱ πλεῖσται ὑποθέσεις αἱ εἰσαγόμεναι εἰς τὰ Πλημμελειοδικεῖα εἶναι τελείως ἀβάσιμοι. Ὅταν πηγαίνωσιν οἱ δασοφύλακες καὶ εὑρίσκωσι τὴν στέγην τῆς οἰκίας καὶ δὲν βλέπωσιν ἐσφραγισμένα καὶ συντάσσωσι πρωτόκολλον παρανόμου ὑλοτομίας, τὸ Δικαστήριον βεβαίως θὰ ἀθωώσῃ τὸν κατηγορούμενον. Τοιαῦται εἶναι δυστυχῶς αἱ πλεῖσται τῶν ὑποθέσεων, καὶ δι’ αὐτὸ βλέπετε εἰς τὰ Πλημμελειοδικεῖα νὰ ἀθωῶνται εἰς συνεδριάσεις ὅλαι σχεδὸν αἱ εἰσαγόμεναι ὑποθέσεις. Αὐτὰ δὲν τὰ ἀνέγνωσα, Κύριοι, εἰς τὰ βιβλία· τὰ εἶδον ἰδίοις ὄμμασι, διότι τὰ βιβλία δὲν τὰ λέγουσιν αὐτά. Ἐὰν τοὺς ἀριθμοὺς αὐτοὺς τῆς στατιστικῆς σας τοὺς ἐξελέγξητε ὄχι κατὰ τὸ ἀποτέλεσμα τῶν διαφόρων ἀποφάσεων, ἀλλὰ κατὰ τὴν ὕλην ἑκάστης ὑποθέσεως, ἐὰν ἦτο δυνατὸν νὰ εἴχετε στατιστικὴν ὁποίου εἴδους ἀδίκημα ἀφορᾷ ἑκάστη ποινικὴ ἀπόφασις, εἴτε καταδικαστικὴ εἴτε ἀθωωτική, θὰ ἐβλέπετε τὸ κῦρος τῶν λόγων μου ἀπρόσβλητον, διότι αὐτά, σᾶς εἶπον, εἶναι τῆς ἀντιλήψεώς μου, δὲν ἐξάγονται ἐκ συγγραφέων οὔτε Γερμανῶν οὔτε Λατίνων, διότι δυστυχῶς δὲν γνωρίζω οὔτε Γερμανικὰ οὔτε Λατινικά. Ἤθελον λοιπὸν σᾶς παρακαλέσει νὰ παραιτηθῆτε τῆς διατάξεως αὐτῆς περὶ πλαστογραφίας καὶ ἀφήτητε τὸν νόμον ὅπως ἔχει. Ἀλλὰ προβάλλει ἐν τέλει τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ καὶ μίαν ἄλλην διάταξιν. Λέγει: «Κατὰ τῶν ἀρνουμένων νὰ παραλάβωσι τὸ κοινοποιούμενον ἔγγραφον ἢ νὰ ὑπογράψωσι τὸ ἀποδεικτικὸν ἀπαγγέλλεται χρηματικὴ ποινὴ μέχρι 50 δραχμῶν». Ἡ διάταξις αὕτη, ἐὰν νομοθετηθῇ, θὰ εἶναι ἓν μέσον χρηματισμοῦ τῶν δικαστικῶν κλητήρων, ὅπως ἦτο μέσον χρηματισμοῦ τῶν κατωτέρων ὀργάνων τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας διὰ τὰ σύλληπτρα τῶν διαφόρων ζώων ἐπὶ τῇ παραβάσει τοῦ νόμου περὶ ποιμνιοβοσκῆς. Θὰ μεταβαίνῃ ὁ κλητὴρ εἰς ἓν χωρίον νὰ ἐπιδώσῃ διάφορα ἔγγραφα, θὰ συντάσσῃ ἐκθέσεις, καὶ θὰ λαμβάνῃ τοὺς εὐπορωτέρους, ὅτι ὁ δεῖνα ἠρνήθη νὰ παραλάβῃ τὸ δικόγραφον, καὶ ὕστερον θὰ τὰ παρουσιάζῃ καὶ θὰ τοῖς λέγῃ: Μοῦ δίδετε τὰ τσαρούχια μου ἢ νὰ τὰ στείλω εἰς τὸν Εἰσαγγελέα; Μὴ φαίνεται εἰς ὑμᾶς παράδοξον αὐτό, κύριε Ὑπουργέ. Αὐτὰ συμβαίνουσιν. Αὐτὰ εἶχον νὰ παρατηρήσω, Κύριοι, ἐν τῷ πρώτῳ ἄρθρῳ τοῦ νομοσχεδίου, ἐν τῷ ὁποίῳ συμπεριλαμβάνονται τέσσαρα ἄρθρα τῆς Ποινικῆς Δικονομίας, τὸ ἓν μάλιστα διχάζεται, εἰς 146 καὶ 146 δίς. Μεγάλην εὐχαρίστησιν δὲ ἤθελον αἰσθανθῆ, ἐὰν ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς συνῄνει εἰς τὸ νὰ ἀναγνωρίσῃ τὰς παρατηρήσεις μου αὐτὰς ὡς ὀρθάς, διότι αἱ παρατηρήσεις μου αὗται, ἐπαναλέγω, οὐδένα ἄλλον σκοπὸν ἔχουσι παρὰ τὴν προστασίαν τῶν ἀδικουμένων, ἀγομένων ἐνώπιον τῆς δικαιοσύνης, καὶ οὐδεὶς ἐξ ὑμῶν δύναται νὰ βεβαιώσῃ καὶ μαρτυρήσῃ ὅτι δὲν ὁδηγοῦνται ἐνώπιον τῆς δικαιοσύνης πολῖται ἀθῷοι. Περὶ τούτου ἔχομεν τὸ δεδικασμένον τῆς Βουλῆς, διότι πρὸ ἡμερῶν διὰ χειροκροτημάτων ἐψήφισεν ἡ Βουλὴ νομοσχέδιον περὶ ψευδῶν μηνυτῶν, ἐνῷ ἅπαντας τοὺς ὁμιλήσαντας κατ’ αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου ἐπίσης ἐχειροκρότησε παταγωδῶς.

§15Γ. ΜΟΥΣΟΥΡΗΣ. Δὲν θὰ ὑποβάλω, κύριοι Βουλευταί, ὡς ἔπραξεν ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας, παρατηρήσεις ἐπὶ ὅλων τῶν ἐδαφίων τοῦ πρώτου ἄρθρου τοῦ νομοσχεδίου τούτου, ἀφοῦ μάλιστα προβλέπω ὅτι ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης δὲν εἶναι διατεθειμένος νὰ δεχθῇ τροποποιήσεις, αἱ ὁποῖαι προσβάλλουσι ῥιζικῶς τὴν βάσιν τοῦ νομοσχεδίου, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀντίθετοι πρὸς τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον θέλει νὰ εἰσαγάγῃ. Ὑποβάλλω ὅμως μίαν τροπολογίαν ἐν σχέσει μὲ ὡρισμένην τοῦ νομοσχεδίου διάταξιν, διότι φρονῶ ὅτι πρέπει νὰ ἐξαλειφθῇ τελείως ἡ διάταξις αὕτη, διότι, ἐνῷ μέχρι σήμερον προκειμένου περὶ τῶν κοινοποιήσεων εἰς τοὺς εὑρισκομένους εἰς τὰς φυλακάς, οὐδέποτε ἐγεννήθη ζήτημα ἐσφαλμένης κοινοποιήσεως, ἤδη μετὰ τὴν προσθήκην αὐτὴν εἰς τὸ νομοσχέδιον πλείστους ἔχομεν κινδύνους νὰ ἔχωμεν ἀκυρότητα κοινοποιήσεων, νὰ ἔχωμεν ζητήματα προκειμένου περὶ κοινοποιήσεων, περὶ τῶν ὁποίων οὐδέποτε ἐγεννήθη ζήτημα. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ὁρίζεται ὅτι: «Ἐὰν ὁ κληθεὶς εὑρίσκεται φυλακισμένος, ἐγχειρίζεται τὸ δικόγραφον εἰς αὐτὸν ἐν τῇ φυλακῇ, ὁπότε σύνοικοι θεωροῦνται οἱ μετ’ αὐτοῦ συγκρατούμενοι, ὁ ἐπιστάτης καὶ ὁ ὑπεπιστάτης τῶν φυλακῶν». Διὰ τῆς διατάξεως ταύτης, κύριοι Βουλευταί, ἀναγνωρίζονται σύνοικοι τοῦ κρατουμένου ἐν ταῖς φυλακαῖς. Ἀλλὰ κατὰ τὰς διατάξεις τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας καὶ τὰς διατάξεις ἀκριβῶς τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ἐψηφίσθη ἤδη κατ’ ἀρχήν, εἰς συνοίκους γίνεται κοινοποίησις τότε μόνον, ὅταν ὁ πρὸς ὃν ἡ κοινοποίησις δὲν εὑρίσκεται εἰς τὸν τόπον, εἰς τὸν ὁποῖον ἐνεργεῖται αὕτη. Ἀλλὰ ὁ φυλακισμένος οὐδέποτε ἀπουσιάζει τοῦ τόπου, εἰς τὸν ὁποῖον ἐνεργεῖται ἡ κοινοποίησις, διότι ἀναγκαστικῶς ὁ φυλακισμένος εὑρίσκεται εἰς τὰς φυλακάς, ἀπὸ τὰς ὁποίας δὲν δύναται νὰ ἐξέλθῃ.

§16ΕΜ. ΚΥΤΑΡΙΟΛΟΣ. Ἐὰν ἀρνηθῇ;

§17Γ. ΜΟΥΣΟΥΡΗΣ. Παρακαλῶ, μὴ διακόπτετε. Ποῖος ὁ λόγος νὰ ἀναγράψωμεν διάταξιν περὶ συνοίκων, προκειμένου περὶ κοινοποιήσεως, ἡ ὁποία δὲν δύναται νὰ ἐνεργηθῇ εἰς συνοίκους; Ἐκτὸς τοῦ ὅτι τοῦτο εἶναι εἷς νομικὸς σολοικισμός, ἔχομεν καὶ πλείστους ὅσους κινδύνους καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὸ κῦρος τῆς κοινοποιήσεως, διότι δὲν ὁρίζει ἐπὶ τέλους τί θὰ ἐνεργηθῇ, ἐν ᾗ περιπτώσει, ὁ πρὸς ὃν ἡ κοινοποίησις ἀρνεῖται νὰ παραλάβῃ τὸ κοινοποιούμενον δικόγραφον. Μέχρι τοῦδε οὐδέποτε ἐγεννήθη ζήτημα, διότι ἐπεκράτησεν ἐν τῇ πρακτικῇ, ἂν ὁ φυλακισμένος ἠρνεῖτο νὰ παραλάβῃ τὸ κοινοποιούμενον πρὸς αὐτὸν δικόγραφον, νὰ κολλᾶται εἰς τὴν θύραν τοῦ δωματίου, εἰς τὸ ὁποῖον ἦτο ἐγκαθειργμένος. Ἤδη διὰ τῆς διατάξεως αὐτῆς δὲν δύναται νὰ ἐφαρμοσθῇ πλέον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐφηρμόζετο κατ’ ἀναλογίαν τῆς διατάξεως τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας, καθ’ ἥν, ἐν ᾗ περιπτώσει ἀρνεῖται ὁ πρὸς ὃν ἡ κοινοποίησις νὰ παραλάβῃ αὐτό, τοιχοκολλᾶται εἰς τὴν θύραν τῆς κατοικίας του. Ἡ πρακτικὴ ἐθεώρησεν ὅτι κατοικίαν ἔχει τὸ δωμάτιον, εἰς τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται ἐγκαθειργμένος καὶ κατὰ συνέπειαν ὅτι τὸ δικόγραφον, ἀρνουμένου αὐτοῦ νὰ παραλάβῃ τοῦτο, πρέπει νὰ τοιχοκολληθῇ εἰς τὴν θύραν τοῦ δωματίου του. Ἤδη διὰ τῆς γενομένης τροποποιήσεως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐνεργηθῇ ἡ κοινοποίησις αὕτη, καὶ ἑπομένως, ἐὰν ὁ φυλακισμένος ἀρνῆται νὰ παραλάβῃ τὸ δικόγραφον, δὲν ἔχομεν διάταξιν ἐν τῷ νόμῳ, καθ’ ἣν θὰ ἐνεργηθῇ ἡ πρὸς αὐτὸν κοινοποίησις. Καὶ εἶναι μὲν ἀληθές, ὅτι κατόπιν ἡ διάταξις ὁρίζει ὅτι: «ὁ ἐπιστάτης ἢ ὁ ὑπεπιστάτης τιμωρεῖται μὲ χρηματικὴν ποινὴν δραχμῶν 50 κατ’ ἐλάχιστον ὅρον, ἐὰν ἀρνηθῇ νὰ παραλάβῃ τὸ δικόγραφον ἢ ὑπογράψῃ τὸ ἐπιδοτήριον». Ἀλλ’ ἐνῷ ἡ διάταξις τιμωρεῖ τὸν ἐπιστάτην, ἐν ᾗ περιπτώσει ἀρνηθῇ νὰ παραλάβῃ τὸ δικόγραφον, δὲν ὑπάρχει ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τούτῳ διάταξις, καθ’ ἣν νὰ ἐπιτρέπηται ἡ κοινοποίησις εἰς ἄλλο πρόσωπον ἐκτὸς τοῦ πρὸς ὃν ἡ κοινοποίησις, δηλαδὴ εἰς τὸν ἐπιστάτην.

§18Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Εἶναι σαφὲς αὐτό, τὸ ὁποῖον λέγετε.

§19Γ. ΜΟΥΣΟΥΡΗΣ. Διόλου. Ἴσως ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης εἶχεν εἰς τὴν διάνοιαν αὐτοῦ τὸ ἑξῆς σύστημα κοινοποιήσεως. Ἐν ᾗ περιπτώσει ὁ φυλακισμένος ἀρνεῖται νὰ παραλάβῃ τὸ δικόγραφον, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δὲν κολλᾶται πλέον, ἀλλὰ παραδίδεται τοῦτο εἰς τὸν ἐπιστάτην ὑποχρεούμενον νὰ τὸ παραλάβῃ καὶ τιμωρούμενον ἐν ᾗ περιπτώσει ἀρνηθῇ νὰ τὸ παραλάβῃ. Ἀλλὰ τοῦτο, λέγω, ἴσως ἦτο ἐν τῇ διανοίᾳ τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ· τοῦτο ὅμως ἀναμφιβόλως δὲν εἶναι ἐν τῇ διατάξει, περὶ τῆς ὁποίας ἤδη πρόκειται, δὲν εἶναι ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, τὸ ὁποῖον θὰ γίνῃ πολὺ ταχέως νόμος τοῦ Κράτους. Καὶ ἂν δὲ ὑποτεθῇ ὅτι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐν τῇ διανοίᾳ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, εἶναι καλλίτερον ἀπὸ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον γίνεται σήμερον, ἐπειδὴ ἤδη μετὰ τοσαύτην συζήτησιν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προβῶμεν εἰς τροπολογίαν καὶ νὰ σκεφθῶμεν πῶς πρέπει νὰ διατυπώσωμεν τὴν διάταξιν ταύτην, φρονῶ ὅτι εἶναι πρακτικώτερον, ἀξιότιμε κύριε Ὑπουργέ, νὰ ἐξαλείψωμεν τελείως τὴν διάταξιν αὐτήν, διότι ἐν τῇ περιπτώσει ταύτῃ θὰ ἐξακολουθήσωσιν αἱ κοινοποιήσεις γινόμεναι ὅπως ἐγίνοντο μέχρι σήμερον. Ἀφοῦ δὲ μέχρι σήμερον οὐδέποτε ἀνεφύη ζήτημα, οὐδέποτε ὑπῆρξε παράπονον, οὐδεμία δυσχέρεια, ὅσον ἀφορᾷ τὸν τρόπον τῶν κοινοποιήσεων, δὲν θὰ ὑπάρξῃ καὶ εἰς τὸ μέλλον, ἐνῷ ἐκ τῆς ἀσαφοῦς αὐτῆς διατάξεως εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξωσιν ἀντιρρήσεις, διότι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, ἐὰν τὸ δικόγραφον, ἀρνουμένου τοῦ πρὸς ὃν ἡ κοινοποίησις, τοῦ φυλακισμένου, νὰ παραλάβῃ αὐτό, παραδοθῇ εἰς τὸν ἐπιστάτην, ὁ φυλακισμένος θὰ δύναται νὰ ἰσχυρισθῇ ὅτι δὲν ἐκοινοποιήθη νομίμως, διότι δὲν ὑπάρχει ὡρισμένη καὶ σαφὴς καὶ κατηγορηματικὴ διάταξις ἐν τῷ νόμῳ ὁρίζουσα, ὅτι ἀρνουμένου αὐτοῦ κοινοποιεῖται τὸ δικόγραφον εἰς τὸν ἐπιστάτην. Ἀλλὰ τοῦτο, τὸ νὰ παραδίδηται τὸ δικόγραφον εἰς τὸν ἐπιστάτην, καὶ κατ’ οὐσίαν δὲν θεωρῶ ὀρθόν, διότι λάβετε ὑπ’ ὄψιν, ὅτι οἱ ἐπιστάται εἶναι καὶ αὐτοὶ ἄνθρωποι τῶν κομμάτων, ὅτι εἶναι ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι μισθὸν ὀγδοήκοντα δραχμῶν κατὰ μῆνα καὶ οἱ ὁποῖοι ἑπομένως δὲν εἶναι τοιαύτης περιωπῆς, ὥστε νὰ ἔχωμεν πλήρη πεποίθησιν, ὅτι οὐδεὶς φόβος ὑπάρχει νὰ ἐξαφανισθῇ τὸ δικόγραφον τὸ προωρισμένον διὰ φυλακισμένον τινὰ παραδιδόμενον εἰς τὸν ἐπιστάτην.

§20Ι. ΜΠΡΙΣΙΜΙΤΖΑΚΗΣ. Δι’ αὐτὸ καταλογίζονται καὶ πεντήκοντα δραχμαὶ εἰς τὸν ἐπιστάτην ὡς πρόστιμον.

§21Γ. ΜΟΥΣΟΥΡΗΣ. Τὸ πρόστιμον τοῦτο δύναται νὰ τὸ πληρώσῃ ὁ ἐπιστάτης. Ἂς ἀφήσωμεν, ὅτι θὰ εὕρῃ δικαιολογίαν πάντοτε ἐνώπιον τῶν Δικαστηρίων ἢ τῶν προϊσταμένων Ἀρχῶν. Ἂς ἀφήσωμεν τοῦτο. Ἀλλὰ θὰ προτιμήσῃ νὰ πληρώσῃ καὶ τὸ πρόστιμον, ὅταν πρόκειται διὰ μιᾶς κοινοποιήσεως νὰ θεωρηθῇ, ὅτι ἐκοινοποίησεν ἐμπροθέσμως εἰς ἕνα κατηγορούμενον ἀγωγήν, δι’ ἧς καλεῖται νὰ ἐμφανισθῇ ἐνώπιον τοῦ Κακουργιοδικείου, διὰ νὰ ἔχῃ ὁ παθὼν τὸ δικαίωμα νὰ παραστῇ ἐνώπιον τοῦ ποινικοῦ Δικαστηρίου κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς δίκης. Ἐξηγοῦμαι. Ὑποθέσατε, ὅτι δικάζεται ποινικὴ δίκη ἐνώπιον τοῦ Κακουργιοδικείου· ὁ παθὼν δὲν ἐφρόντισε νὰ κοινοποιήσῃ τὴν ἀγωγήν, ἐντὸς τῆς νομίμου προθεσμίας, παρῆλθεν αὕτη καὶ δὲν δύναται νὰ κοινοποιήσῃ εἰς τὸν ὑπόδικον κατηγορούμενον· τότε πράττει τὸ ἑξῆς. Συνεννοεῖται μετὰ τοῦ ἐπιστάτου ἢ πληρώνει αὐτόν, καὶ δέχεται νὰ λάβῃ τὸ δικόγραφον καὶ νὰ προχρονολογήσωσι τὸ ἐπιδοτήριον, καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει νὰ γράψῃ ὁ κλητήρ: «ἀρνηθέντος αὐτοῦ παρέδωκα τὸ δικόγραφον εἰς τὸν ἐπιστάτην».

§22Ι. ΓΙΑΜΑΡΕΛΟΣ. Ἤθελον σᾶς ἐρωτήσει, ἂν ἔχετε κανὲν παράδειγμα τοιοῦτον.

§23Γ. ΜΟΥΣΟΥΡΗΣ. Ἀφήσατε νὰ τελειώσω τὸν συλλογισμόν μου. Ἐνῷ λοιπὸν δὲν θὰ δύναται νὰ κοινοποιήσῃ, διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ, διὰ τῆς ἐξαγορᾶς τοῦ ἐπιστάτου, θὰ δύναται νὰ κοινοποιήσῃ δικόγραφον καθ’ ὃν χρόνον δὲν εἶχε δικαίωμα νὰ κοινοποιήσῃ καὶ νὰ παρασταθῇ κατόπιν ὡς πολιτικῶς ἐνάγων. Γνωρίζομεν δὲ καὶ εἶναι γνωστὸν πόση ἀνάγκη ὑπάρχει καὶ ποίαν στενοχωρίαν ἔχουσι πολλάκις οἱ παθόντες, ὅτε ἐμπροθέσμως δὲν ἠδυνήθησαν νὰ κοινοποιήσωσι τὰ δικόγραφα.

§24Ι. ΓΙΑΜΑΡΕΛΟΣ. Ἐγὼ δύναμαι νὰ σᾶς πληροφορήσω, ὅτι προκειμένου περὶ κρατουμένων ἐν ταῖς φυλακαῖς, ὡς ἐκ τῆς ὑπηρεσίας μου γνωρίζω, δὲν ὑπάρχει παράδειγμα κατηγορουμένου νὰ φέρῃ τοιαύτην ἔνστασιν. Δὲν τολμᾷ ὁ κλητὴρ τῆς Εἰσαγγελίας ποτὲ νὰ κάμῃ πλαστὸν ἐπιδοτήριον. Ὁμιλῶ περὶ τῶν φυλακῶν, διότι ἐκεῖ γίνεται ἡ κοινοποίησις.

§25Σ. ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Ὅλα εἶναι πλαστά· εἶναι ἀπορίας ἄξιον πῶς τὰ λέγετε ὑμεῖς αὐτά. Ὅλα αὐτὰ συντάσσονται εἰς τὸ γραφεῖον τῆς Εἰσαγγελίας.

§26Γ. ΜΟΥΣΟΥΡΗΣ. Ὁ ἀξιότιμος διακόψας με νῦν συνάδελφος πρώην εἰσαγγελεὺς πρὸ παντὸς ὡμολόγησεν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον προηγουμένως εἶπον, καὶ τὸν εὐχαριστῶ διὰ τοῦτο, ὅτι μέχρι σήμερον δὲν ἐγεννήθη παράπονον ἐκ μέρους τῶν φυλακισμένων διὰ τὰς πρὸς αὐτοὺς κοινοποιήσεις, καὶ ἀκριβῶς διὰ τοῦτο, κ. συνάδελφε, ἐγὼ εἶπον καὶ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι, ἀφοῦ δὲν ἐγεννήθη, ἀφοῦ δὲν ὑπῆρξε παράπονον ποτέ, ἀκριβῶς διὰ τοῦτο δὲν πρέπει νὰ προβῶμεν εἰς νομοθετικὰς μεταρρυθμίσεις διὰ ζήτημα, διὰ τὸ ὁποῖον δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη νομοθετικῆς μεταρρυθμίσεως. Ἡ διακοπή σας ἀφορᾷ κοινοποίησιν βουλευμάτων, ἀποφάσεων καὶ τὰ λοιπά, ἐνῷ ἐγὼ τὰς ἀνησυχίας μου, ὅτε τὰς διετύπωσα, δὲν εἶχον ὑπ’ ὄψει κοινοποιήσεις δικογράφων ἐκ μέρους τῆς Εἰσαγγελίας προερχομένων, κοινοποίησιν βουλευμάτων, ἀποσπασμάτων καὶ τὰ λοιπά. Εἶχον ὑπ’ ὄψει μου κοινοποίησιν ἐνεργουμένην οὐχὶ ὑπὸ τῆς Εἰσαγγελίας, ἀλλ’ ὑπὸ ἰδιώτου διὰ ἰδιώτου, οὐχὶ διὰ κλητῆρος τῆς Εἰσαγγελίας, ἀλλὰ διὰ κλητῆρος ἀπεσπασμένου εἰς δικηγορικὸν γραφεῖον ἢ ἀνθρώπου ἀποζῶντος ἐκ τῆς ἐργασίας τοῦ ἑνὸς καὶ τοῦ ἄλλου. Καὶ ἀκριβῶς, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι αὐτὴ ἦτο ἡ ἀνησυχία μου, φρονῶ δέ ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη νομοθετικῆς μεταρρυθμίσεως. Λυποῦμαι, κύριοι Βουλευταί, διότι διὰ τῶν διακοπῶν ἐδόθη μεγάλη σημασία εἰς τὸ ζήτημα αὐτό, καὶ τοῦτο δυσχεραίνει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ δεχθῇ τὴν τροπολογίαν μου, ἐνῷ τὸ ζήτημα δὲν εἶναι τίποτε. Ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον προέβην εἰς τὴν ὑποστήριξιν τῆς τροπολογίας μου ταύτης, εἶναι, ὅτι δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ δημιουργήσωμεν ζητήματα, δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ ἔχωμεν ἀνησυχίας καθ’ ἣν ἐποχὴν δὲν ὑπάρχουσι παράπονα, ὅσον ἀφορᾷ τὰς κοινοποιήσεις. Καὶ προκειμένου νὰ ἔχωμεν ἕνα νόμον σόλοικον, ὁ ὁποῖος ἐκτὸς τοῦ κακοῦ τούτου θὰ ἔχῃ καὶ τὸν κίνδυνον νὰ συμβῶσιν ἀταξίαι κατὰ τὴν κοινοποίησιν τῶν δικογράφων, ἀταξίαι τοιαῦται, ὥστε νὰ εὑρεθῇ ὅτι εἰς κατηγορούμενον ἐνώπιον τοῦ Δικαστηρίου ἐκοινοποιήθησαν δικόγραφα χωρὶς νὰ κοινοποιηθῶσι τοιαῦτα, ὅταν ἔχωσι τὰ πράγματα οὕτω, φρονῶ, ὅτι δὲν πρέπει νὰ γεννῶνται μεγάλα ζητήματα περὶ τούτου. Ἀλλ’ ὅτι τὴν συζήτησιν πρέπει νὰ καταπαύσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ὁ ὁποῖος προκειμένου περὶ μιᾶς τοιαύτης τροπολογίας οὐδόλως ἀντικειμένης πρὸς τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου δύναται ν’ ἀποδεχθῇ αὐτήν, διὰ νὰ ἀποφύγῃ τὰ κακά, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀναπόφευκτα ἐκ τῆς ἀναμφισβητήτως ἀπαλειπτέας διατάξεως. (Εὖγε, εὖγε).

§27Π. ΛΑΓΟΠΑΤΗΣ. Ἐν τῷ ἄρθρῳ 145, Κύριοι, τῆς Ποινικῆς Δικονομίας, ὡς τροποποιεῖται διὰ τοῦ νομοσχεδίου, καὶ ἐν παραγράφῳ δευτέρᾳ ἀριθμοῦνται τὰ πρόσωπα, πρὸς τὰ ὁποῖα ὁ κλητὴρ ἐπιδίδει ἀντίγραφον τῆς κλήσεως, εἰς τὴν περίπτωσιν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἤθελεν ἀρνηθῆ νὰ παραλάβῃ αὐτὴν ὁ πρὸς ὃν αὕτη, ἢ ἤθελον εὑρεθῆ ἀπόντα τὰ πρόσωπα, πρὸς τὰ ὁποῖα ὁ κλητὴρ ὀφείλει νὰ ἐπιδώσῃ τὴν κλῆσιν. Ἀναγράφονται δ’ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ κατὰ τὴν ἑξῆς τάξιν: «Πρὸς τὴν ἀστυνομικὴν ἀρχὴν ἢ εἰς τὸν διδάσκαλον ἢ εἰς τὸν εἰδικὸν πάρεδρον ἢ εἰς τὸν πρόεδρον τοῦ κοινοτικοῦ συμβουλίου ἢ εἰς τὸν ἱερέα τοῦ τόπου τῆς ἐπιδόσεως». Εἶναι γνωστόν, ὅτι εἰς ἀνάλογα θέματα τῆς Ποινικῆς Δικονομίας, εἰς τὰ ὁποῖα ἐπίσης ἀναγράφονται περισσότερα τοῦ ἑνὸς πρόσωπα ἁρμόδια νὰ ἐπιτελέσωσι πρᾶξίν τινα, ἐγείρεται τὸ ζήτημα, ἂν ἀναγράφονται τὰ πρόσωπα ταῦτα κατὰ τάξιν προτιμήσεως ἢ ἀφίεται ἡ ἐπιλογὴ αὐτῶν πρὸς τὸν ἔχοντα τὸ δικαίωμα νὰ ἀπευθύνηται πρὸς αὐτὰ ἢ νὰ προκαλῇ τὴν ἐνέργειαν αὐτῶν. Καὶ λύουσι τὸ ζήτημα τοῦτο ἄλλοτε ἄλλως. Ἤθελον ἔχει τὴν γνώμην, ὅτι εἰς τὴν προκειμένην διάταξιν δὲν δύναται νὰ χωρήσῃ ὁμοία ἀμφιβολία, διότι φρονῶ, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης τὸ νομοσχέδιον τὸ συνέταξεν ἐν τῷ πνεύματι, ὅτι, εἰς οἱονδήποτε τῶν προσώπων τούτων καὶ ἂν ἐπιδοθῇ τὸ ἀντίγραφον τῆς κλήσεως, καλῶς ἐπιδίδεται. Ἐὰν τὴν ἑρμηνείαν ταύτην ἀποδέχηται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, καλὸν θὰ ἦτο νὰ ἀνεγράφετο εἰς τὰ Πρακτικὰ πρὸς ἀποφυγὴν συζητήσεων.

§28Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Βεβαιότατα.

§29Π. ΛΑΓΟΠΑΤΗΣ. Ὡς πρὸς τὴν ἐπακολουθοῦσαν διάταξιν ἐν τῇ δευτέρᾳ παραγράφῳ τὴν ἔχουσαν οὕτω: «Παράλειψις τῆς ὑποχρεώσεως των ταύτης μόνην συνέπειαν ἔχει τὴν τιμωρίαν τῶν παραβατῶν διὰ προστίμου δραχμῶν δέκα», ἤθελον παρατηρήσει, ὅτι ὁ ὅρος «μόνην» θὰ ἠδύνατο νὰ ἑρμηνευθῇ ὡς ἀποκλείων καὶ τὴν ἀναβολὴν τῆς δίκης, καὶ ὅτε ἀκόμη ἐπείθετο τὸ Δικαστήριον, ὅτι πράγματι δὲν ἔλαβε γνῶσιν τῆς κλήσεως ὁ κατηγορούμενος.

§30Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐννοεῖται, ὅτι δὲν κωλύεται τὸ Δικαστήριον νὰ προβῇ εἰς τὴν ἀναβολήν. Τοῦτο προκύπτει σαφῶς!

§31Π. ΛΑΓΟΠΑΤΗΣ. Ἀρκοῦμαι εἰς τὴν ἐξήγησιν, τὴν ὁποίαν δίδετε. Εἰς τὸ ἄρθρον 146, τὸ ὁποῖον ἐπίσης διὰ τοῦ πρώτου ἄρθρου τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου τροπολογεῖται, ἔχω παρατήρησίν τινα ἐπὶ τῆς τελευταίας παραγράφου ἐχούσης οὕτω: «Κατὰ τῶν ἀρνουμένων νὰ παραλάβωσι τὸ κοινοποιούμενον ἔγγραφον ἢ νὰ ὑπογράψωσι τὸ ἀποδεικτικὸν ἀπαγγέλλεται χρηματικὴ ποινὴ μέχρι πεντήκοντα δραχμῶν». Παρατηρητέον, ὅτι τὸ ἄρθρον 146, περιλαμβάνεται ἐν τῷ κεφαλαίῳ τῷ ἀναφερομένῳ εἰς τὴν πταισματοδικειακὴν διαδικασίαν. Ἐὰν ἐν τῷ πνεύματι τοῦ νόμου ἤθελεν εἶσθαι, ὅτι τὴν ποινὴν ταύτην θὰ ἀπαγγέλλῃ τὸ δικάζον τὴν κυρίαν πρᾶξιν Δικαστήριον, καὶ τοῦτο ὑποθέτω εἶναι, δὲν ἔχει ὀρθῶς ὁ ὅρος «χρηματικὴ ποινή», διότι τοιαύτην ποινὴν δὲν θὰ δύναται πλέον νὰ ἐπιβάλῃ τὸ Πταισματοδικεῖον, ἀφοῦ πρόκειται περὶ ἐπανορθωτικῆς ποινῆς. Θὰ ἐφρόνουν ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, ὅτι ὀρθότερον ἤθελεν ἔχει τὸ νομοσχέδιον, ἐὰν ἀντὶ τοῦ ὅρου «χρηματικὴ ποινὴ» ἀνεγράφετο ὁ ὅρος «πρόστιμον». Καὶ πρὸς τοῦτο ἔχω ὑποβάλει σχετικὴν τροπολογίαν. Ἀλλ’ ἐπὶ πλέον ἔχω ὑποβάλει καὶ ἄλλην τροπολογίαν, ἥτις ἔχει οὕτω περιλαμβάνουσα καὶ τὴν προηγουμένην «... ἀπαγγέλλεται ὑπὸ τοῦ δικάσοντος τὴν κυρίαν πρᾶξιν Δικαστηρίου πρόστιμον μέχρι πεντήκοντα δραχμῶν». Ἔγραψα Δικαστηρίων ἐν γένει, διότι ἡ διάταξις αὕτη, εἰ καὶ ἀφορᾷ εἰδικῶς τὴν διαδικασίαν τῶν Πταισματοδικείων, ἐφαρμόζεται καὶ εἰς τὴν τῶν Πλημμελειοδικείων δυνάμει ἄλλης διατάξεως τῆς Ποιν. Δικονομίας. Ἐννοεῖται, ὅτι τὸ Πλημμελειοδικεῖον κατὰ τὴν κρατοῦσαν δικονομικὴν ἀρχὴν δύναται νὰ ἐπιβάλῃ ποινὰς κατωτέρας δικαιοδοσίας, ὥστε δὲν μεταβάλλεται τὸ δικονομικὸν καθεστώς. Δὲν ἀναγράφεται ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ὑπὸ τίνος Δικαστηρίου ἀπαγγέλλεται, καί, ἐφ’ ὅσον δὲν ἀναγράφεται ὑπὸ τίνος Δικαστηρίου ἀπαγγέλλεται, τότε κατ’ ἀνάγκην θὰ ἔπρεπε νὰ γίνῃ εἰδικὴ διαδικασία πρὸς ἐπιβολὴν τοῦ προστίμου, ἐὰν δὲ ἡ κυρία δίκη δικάζηται ἐνώπιον τοῦ Πταισματοδικείου, ὁ πταισματοδίκης δὲν θὰ εἶναι ἁρμόδιος νὰ ἐπιβάλῃ τὴν ποινὴν ταύτην, διότι θὰ ἐπρόκειτο περὶ χρηματικῆς ποινῆς, ἥτις ἐξέρχεται τῆς δικαιοδοσίας του, καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἤθελεν εὑρεθῆ ἡ δικαστικὴ ἀρχὴ εἰς τὴν ἀνάγκην τὸν μάρτυρα π. χ. τὸν ἀρνηθέντα νὰ παραλάβῃ τὴν κλῆσιν ἢ κατηγορούμενον νὰ τὸν καλῇ δι’ εἰδικῆς κλήσεως εἰς τὸ Πλημμελειοδικεῖον, ὅτε θὰ ἔχωμεν νέας δίκας καὶ νέας κλήσεις καὶ μάρτυρας καὶ ἔξοδα καὶ ἀπασχολήσεις ἴσως ματαίας κατηγορουμένου, μαρτύρων, δικαστῶν...

§32Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Εἶναι νέον ἀδίκημα, εἶναι ἰδιώνυμον.

§33Π. ΛΑΓΟΠΑΤΗΣ. Θὰ σᾶς παρακαλέσω ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει νὰ λάβητε ὑπὸ σημείωσιν, ὅτι δημιουργεῖτε οὕτω μίαν ματαίαν διαδικασίαν μεγάλην, ἐνῷ θὰ ἦτο κατάλληλος ὁ κρίνων τὴν κυρίαν ὑπόθεσιν νὰ κρίνῃ ἂν ὑπῆρξεν ὑπαιτιότης καὶ εἰς τὸν ἀρνηθέντα νὰ παραλάβῃ τὴν κλῆσιν.

§34Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ τὸ θεωρῶ ὡς μεγαλειτέραν ἐγγύησιν, διότι, ἂν ἀνατεθῇ εἰς τὸ αὐτὸ Δικαστήριον, δύναται νὰ ἔχῃ αὐτὸ πάντα τὰ στοιχεῖα τὰ ἀναγκαῖα, καὶ ἐξοικονομεῖται χρόνος, δύναται ὅμως νὰ προέλθῃ εἰς ὑπερβασίαν τινὰ καὶ εἰς ἀδικήματά τινα.

§35Π. ΛΑΓΟΠΑΤΗΣ. Ἔχω νὰ προσθέσω δύο λέξεις ἐφ’ ὅσων παρετήρησεν ὁ κ. Βουλευτὴς Ἀρκαδίας, ὡς πρὸς τὴν διάταξιν τοῦ νόμου ἐν ἄρθρῳ 146, καθ’ ἣν «ἡ προσβολὴ τῆς ἐκδόσεως ὡς πλαστῆς δὲν ἐμποδίζει τὴν πρόοδον τῆς ποινικῆς δίκης, ἐφ’ ὅσον κατὰ τὴν κρίσιν τοῦ Δικαστηρίου δύναται πᾶς τις νὰ προχωρήσῃ».

§36Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μήπως θὰ διαφωνήσωμεν;

§37Π. ΛΑΓΟΠΑΤΗΣ. Θὰ συμφωνήσωμεν, διὰ νὰ διαφωνήσωμεν. Ἡ διάταξις αὕτη δὲν εἶναι ἢ ἐπανάληψις τοῦ ἄρθρου 321 τῆς Ποινικῆς Δικονομίας, κατὰ τὸ ὁποῖον, ὅταν προσβάλληται ἓν ἔγγραφον ὡς πλαστόν, ἡ δίκη ἀναβάλλεται μόνον, ἐὰν κατὰ τὴν κρίσιν τοῦ Δικαστηρίου τὸ ἔγγραφον τοῦτο ἤθελε θεωρηθῆ ὡς οὐσιῶδες. Κατ’ ἀκολουθίαν κατὰ βάσιν δὲν παρατηρεῖ τις νεωτερισμόν τινα, οὐχ ἧττον ἐν τῇ ἐννοίᾳ αὐτοῦ περιέχει τοῦτον τὸν νεωτερισμὸν καὶ δὴ ἐπὶ τὸ αὐστηρότερον, ὅτι ἡ κλῆσις, τὴν ἐπίδοσιν τῆς ὁποίας βεβαιοῖ τὸ ἐπιδοτήριον, εἶναι πάντως οὐσιώδης. Τοιουτοτρόπως ἔχει ταύτην τὴν διαφορὰν ἀπὸ τοῦ ἄρθρου 321, ὅτι, καὶ ἐνῷ πρόκειται περὶ ἀπολύτως οὐσιώδους ἐγγράφου, τὸ ὁποῖον προσβάλλεται ὡς πλαστόν, ἐν τούτοις κατὰ τὸ νομοσχέδιον δὲν ἐμποδίζει τὴν πρόοδον τῆς δίκης, ἐφ’ ὅσον αὕτη κατὰ τὴν κρίσιν τοῦ Δικαστηρίου δύναται νὰ προχωρήσῃ. Εὑρίσκω ὅτι εἶναι πολὺ αὐστηρὰ ἡ διάταξις αὕτη. Ἴσως τὸ πνεῦμα τοῦ νόμου εἶναι νὰ προλάβῃ τὰς στρεψοδίκως ὑποβαλλομένας ἐνστάσεις, ἀλλά, ἂν τοῦτο εἶναι ἀληθές, ὁ προκαλῶν τὸν νόμον τοῦτον λόγος δὲν εἶναι ἀληθής. Σπανίως ἢ οὐδέποτε ψευδῶς προβάλλεται τοιαύτη ἔνστασις, διότι κατὰ τὴν ποινικὴν δικονομίαν τὰ ἔγγραφα προσβάλλονται μόνον ὡς πλαστὰ καὶ ὄχι ὡς μὴ γνήσια ἁπλῶς, πρέπει δὲ ἡ πλαστογραφία ν’ ἀποδίδηται εἰς ὡρισμένα πρόσωπα, πᾶσα δὲ τοιαύτη ψευδὴς προσβολὴ φέρει τὴν εὐθύνην τῆς ψευδοῦς μηνύσεως...

§38Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ διάταξις ἔχει πρακτικὸν σκοπόν. Πρόκειται νὰ κυρωθῇ δι’ εἰδικῆς διατάξεως ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον συνήθως γίνεται ἐν τῇ πρακτικῇ εἰς περίστασιν, καθ’ ἣν ἐπὶ προσβολῆς ἐπὶ πλαστότητι κατά τινος, ἡ ὁποία δυστυχῶς παρὰ πᾶσαν τὴν φαινομενικὴν ἀλήθειαν γίνεται συχνὰ πρὸς παρέλκυσιν τῆς δίκης, ὁ δὲ κατηγορούμενος ἔχει πάντα τὰ μέσα τῆς ὑπερασπίσεως οὐδένα κίνδυνον διατρέχων. Εἰς αὐτὴν τὴν περίστασιν δύναται μόνον νὰ ἀνοίξῃ ὁδόν.

§39Π. ΛΑΓΟΠΑΤΗΣ. Πάντως.

§40Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δύναται νὰ προχωρήσῃ ἡ δίκη, ὅταν οὐδὲν δικαίωμα τοῦ κατηγορουμένου δὲν παραβιάζηται διὰ τῆς προόδου τῆς δίκης.

§41Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ποῦ θὰ στηριχθῇ ὁ δικαστής;

§42Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα θὰ ἔχῃ.

§43Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Στερεῖται τῶν μέσων τῆς ἀποδείξεως ὁ κατηγορούμενος ἐπὶ πλαστότητι καὶ προσελθών.

§44Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἂν ἄλλοθεν λαβὼν γνῶσιν προσέλθῃ, πάλιν δὲν ἔχει νὰ πάθῃ τι ἡ ὑπεράσπισις. Ἐὰν συνέπεσεν ὁ κατηγορούμενος οὗτος νὰ εἶναι τόσον ἐπιμελής, ὥστε νὰ ἔχῃ προπαρασκευάσει ὑπεράσπισιν ἀρτίαν, ὁ δικαστὴς δὲ πείθηται περὶ τούτου, διατί νὰ μὴ προβῇ ἡ δίκη; Διὰ τοῦτο ἀνατίθεται εἰς τὸν δικαστὴν νὰ κρίνῃ, ἂν εὑρίσκεται πρὸ περιστάσεως, καθ’ ἣν δὲν δικαιολογεῖται ἡ πρόοδος τῆς δίκης, ἢ ἂν εὑρίσκεται πρὸ περιστάσεως, καθ’ ἣν ὁ κατηγορούμενος καὶ ἄλλοθεν λαβὼν γνῶσιν, καὶ οὐχὶ ἐγκαίρως, εὑρίσκεται ὅμως μὲ ἀρτίαν τὴν ὑπεράσπισιν, ὥστε νὰ μὴ δικαιολογῆται ἡ ἀναβολὴ τῆς δίκης. Διατί νὰ μὴ ἀνατίθηται εἰς τὸν δικαστὴν ἡ κρίσις αὕτη;

§45Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Διότι σκοπὸς τῶν νόμων εἶναι ἡ περιστολὴ τῆς δικαστικῆς αὐθαιρεσίας.

§46Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν σεῖς ἀναχωρῆτε ἀπὸ τῆς ἀρχῆς, τὴν ὁποίαν εἶδον ὑποδηλουμένην καὶ ἔκ τινων ἄλλων σημείων, ὅτι οἱ δικασταὶ εἶναι ἐχθροί...

§47Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι ὅλοι.

§48Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ὅτι πρέπει νὰ ἀπευθυνώμεθα πρὸς αὐτοὺς ὡς πρὸς δημίους ἢ πρὸς λωποδύτας, βεβαίως αἱ σκέψεις σας εἶναι ὀρθαί. Ἐγὼ ὅμως νομίζω ὅτι ἡ τῶν νόμων παραφυλακὴ σοφῶς εἶναι ἀνατεθειμένη πρὸς τὸν δικαστήν, καὶ εἶναι ἀδύνατον αἱ ἐκ τοῦ νόμου ἐγγυήσεις νὰ εἶναι τοιαῦται, ὥστε νὰ εἶναι ξέναι πρὸς τὴν κρίσιν τοῦ δικαστοῦ. Προκειμένου περὶ τῆς ἀναβολῆς ἢ τῆς προόδου τῆς δίκης θὰ εἶναι ἀπελπιστικὸν νὰ μὴ ἀναθέτωμεν αὐτὴν εἰς τὸν δικαστήν, ἀφοῦ εἰς αὐτὸν ἀναθέτομεν μετὰ πεποιθήσεως τὴν ὅλην οὐσίαν τῆς ὑποθέσεως, δηλ. τὸ πᾶν.

§49Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Λυποῦμαι ὅτι μὲ παρηρμήνευσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης. Δὲν εἶπον λωποδύτας τοὺς δικαστάς.

§50Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶπον ὅτι τὸ εἴπετε.

§51Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶπον ὅτι σκοπὸς τῶν νόμων εἶναι ἡ περιστολὴ τῆς δικαστικῆς αὐθαιρεσίας. Δὲν δύναταί τις νὰ ἀρνηθῇ ὅτι ἔχομεν καλοὺς δικαστάς, ἀλλ’ ἐνδεχόμενον νὰ ὑπάρχωσι καὶ αὐθαίρετοι δικασταί, ἀπέναντι τῶν ὁποίων θὰ τεθῇ φραγμὸς ὁ νόμος.

§52Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Περιμένω νὰ τελειώσωσιν ὅλοι, διὰ νὰ μὴ ἐπέρχηται ἀπώλεια χρόνου, καὶ θὰ ἀπαντήσω εἰς πάσας τὰς ἀντιρρήσεις. Εἶμαι δὲ τελείως πεπεισμένος ὅτι θὰ ἄρω μερικὰς διαφωνίας, αἱ ὁποῖαι ὑφίστανται ἴσως, διότι αἱ ἐξηγήσεις ἀπὸ μέρους μου δὲν ἐγένοντο πλήρως. Νομίζω ὅτι ἐπείσθη τελείως ἡ Βουλὴ ὅτι οὐδεὶς κίνδυνος ὑπάρχει.

§53Π. ΛΑΓΟΠΑΤΗΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ ἔθετον ὑπὸ τὴν κρίσιν σας τὸν φόβον μου μήπως ἡ διάταξις αὕτη, καθ’ ὃν τρόπον διατυποῦται, δώσῃ κατεύθυνσιν εἰς αὐστηροτέραν τροπὴν τῆς κρίσεως τοῦ δικαστοῦ, ὄχι διότι δὲν ἐμπιστεύομαι εἰς αὐτόν, ἀλλὰ διότι ἡ διάταξις αὕτη εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθῇ ὡς θέτουσα κατ’ ἀρχὴν τὴν μὴ ἀναβολὴν τῆς δίκης καὶ εἰς σπανιωτάτας περιπτώσεις τὴν ἐξαίρεσιν τοῦ κανόνος τούτου, τοσοῦτον μᾶλλον, καθόσον, ὡς προεῖπον, ἡ προσβολὴ τοῦ ἐπιδοτηρίου ὡς πλαστοῦ, ἡ ὁποία πάντως πρέπει νὰ ἀποδίδηται εἰς ὡρισμένα πρόσωπα, ἐπάγεται μεγάλην εὐθύνην διὰ τὸν προσβαλόντα, ὥστε νὰ μὴ ἐπιτρέπηται κατ’ ἀρχὴν τεκμήριον ὅτι ἁπλῶς πρὸς στρεψοδικίαν ἐγένετο ἡ προσβολή.

§54Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Δύναται νὰ ὑπάρχῃ πραγματικὴ πλαστογραφία καὶ ὅμως ἀληθοῦς ταύτης ὑποτιθεμένης οὐδὲν οὐσιαστικὸν κώλυμα νὰ παρουσιάζηται δικαιολογοῦν τὴν μὴ πρόοδον τῆς δίκης. Ὑποθέσατε ὅτι ὁ κλητὴρ πιστοποιεῖ πλαστῶς ὅτι ἐκοινοποίησε τὴν 12ην, ἐνῷ ἐκοινοποίησε τὴν 10ην.

§55Π. ΛΑΓΟΠΑΤΗΣ. Εἶμαι συμφωνότατος, ἂν τοιαύτην προϋπόθεσιν ἔχῃ ἡ σχετικὴ διάταξις.

§56Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν θέλω νὰ εἴπω ὅτι περιλαμβάνονται μόνον αἱ περιστάσεις, κατὰ τὰς ὁποίας στρεψοδίκως ὑποβάλλεται ἡ ἔνστασις, ἀλλὰ καὶ ἐκεῖναι, καθ’ ἃς οὐχὶ οὐσιωδῶς ὑποβάλλεται.

§57Π. ΛΑΓΟΠΑΤΗΣ. Ἀλλοίμονον, ἂν πρόκειται νὰ παγιδεύσωμεν τοὺς κατηγορουμένους. Ἡ παρατήρησίς σας νὰ ἀναγραφῇ εἰς τὰ Πρακτικά. Ὑπολείπεται καὶ ἄλλη τροπολογία, τὴν ὁποίαν ὑπεμνήσαμεν εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅτε ἐλάβομεν τὴν τιμὴν κατὰ τὴν προηγηθεῖσαν συζήτησιν, τὴν Τρίτην, ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου νὰ ὁμιλήσωμεν πρὸς τὴν Βουλήν. Ὑπέβαλον τότε δισταγμούς τινας περὶ τῶν κινδύνων, τοὺς ὁποίους θὰ διατρέχωσι, τοὺς ὁποίους διατρέχουσιν, οἱ καλούμενοι ἐνώπιον τοῦ Πλημμελειοδικείου, ἐφ’ ὅσον δίδεται τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς εἰσαγγελεῖς νὰ καλῶσι καὶ δι’ ἀπ’ εὐθείας κλήσεως. Ὁ κίνδυνος αὐτὸς δὲν σώζεται ἐκ τοῦ ἰσχύοντος νόμου, ὅταν ὑποχρεοῦται πάντως ὁ εἰσαγγελεὺς νὰ διατάσσῃ προανάκρισιν, διότι, ὡς εἶπον, αὕτη δύναται νὰ διεξαχθῇ στοιχειωδῶς, περιωρισμένως, καὶ νὰ ληφθῇ μία κατάθεσις. Πολλάκις δὲ—καὶ ἔσχον ἀφορμήν τινα τελευταῖον— δὲν καλεῖται εἰς ἀπολογίαν ὁ κατηγορούμενος, καὶ ὅταν πρόκειται περὶ σοβαρωτάτου ἐγκλήματος. Π. χ. προχθὲς πολιτευόμενος ἐν Ἀθήναις ἐκλήθη δι’ ἀπ’ εὐθείας κλήσεως ἐνώπιον τοῦ Πλημμελειοδικείου διὰ νόθευσιν τῆς ἐκλογῆς ἐν Αἰγίνῃ.

§58Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Διότι συνέβη μία νομοθετικὴ ἀνωμαλία περιεργοτάτη, αἰρομένη δὲ διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου. Ὅτε εἰσήχθη τὸ νομοσχέδιον τοῦτο καὶ ἐγένετο νόμος τοῦ Κράτους πέρυσιν, ὑπ’ ἐκείνου, ὅστις ἀνεθεώρησε, συνελήρωσε καὶ ἐτροποποίησε τοῦτο, ἐνομίσθη, ὅτι ἔπρεπε νὰ προστεθῇ διάταξις, καθ’ ἣν νὰ καθίσταται ὑποχρεωτικὴ ἡ προεισαγωγικὴ ἀνάκρισις, ἵνα δύναται νὰ συμβαδίσῃ ἀπροσκόπτως καὶ συμπορευθῇ ἀκινδύνως τὸ σύστημα τὸ ἀπαγορεῦον τὴν ἐρημοδικίαν τὴν ἀδικαιολόγητον μὲ τὴν πλήρη ὑπεράσπισιν τοῦ κατηγορουμένου. Ἐσκέφθη τότε ὁ παρασκευάσας τὸ νομοσχέδιον, ἀφοῦ κατήργει τὴν ἀνακοπὴν ὡς δικαίωμα καὶ ὑπεχρέου τὸν κατηγορούμενον νὰ ἔλθῃ, ὅτι ἔπρεπε νὰ τῷ δώσῃ τὰ μέσα τῆς ὑπερασπίσεως, ἄρα ὑποχρεωτικὴν τὴν προεισαγωγικὴν ἀνάκρισιν. Τί ὅμως συνέβη; Ὁ νόμος καταργηθεὶς ὅσον ἀφορᾷ τὸ ὑποχρεωτικὸν τῆς ἐρημοδικίας ἀνέγραψε πάλιν ὡς δικαίωμα, παρέμεινε δὲ ἡ διάταξις ἐκείνη, ἡ ὁποία καθίστα ὑποχρεωτικὴν τὴν προεισαγωγικὴν ἀνάκρισιν. Αἱ εἰσαγγελικαὶ ἀρχαὶ εὑρέθησαν πρὸ αὐτοῦ τοῦ ἀνωμάλου μετὰ τὴν κατάργησιν ταύτην νὰ ἰσχύῃ ἡ προεισαγωγικὴ ἀνάκρισις, ἀπέναντι δηλαδὴ κατὰ τὴν κρίσιν μου ἑνὸς ἐμφανοῦς ἀτόπου τῆς προεισαγωγικῆς ἀνακρίσεως καὶ τῆς ἐπικειμένης ἐρημοδικίας κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν εἰς τὸ ἀκροατήριον. Δὲν ἦτο δυνατὸν οἱ εἰσαγγελεῖς νὰ κάμωσι τὸ ἀτόπημα, τὸ ὁποῖον μᾶς καταγγέλλεται, εἰς περίστασιν, κατὰ τὴν ὁποίαν γνωρίζουσιν ὅτι ἡ προεισαγωγικὴ ἀνάκρισις θὰ εἶναι τὸ πρῶτον βῆμα, τὸ ὁποῖον θὰ διανοίξῃ τὴν ὁδὸν τῆς ἀνακριτικῆς διαδικασίας εἰς τὸν κατηγορούμενον, διότι τότε θὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει του ὅτι καταργεῖ ταύτην τὴν ἀνωμαλίαν, ἵνα μὴ ὁδηγηθῇ ὁ κατηγορούμενος εἰς τὴν ἐρημοδικίαν.

§59Π. ΛΑΓΟΠΑΤΗΣ. Καὶ πάλιν θὰ ἤμην ἠναγκασμένος νὰ ὑποβάλω ὑπὸ τὴν κρίσιν σας μίαν ἀπορίαν. Ἡ προεισαγωγικὴ ἀνάκρισις, καὶ ἂν ὑποτεθῇ ὅτι δὲν παραμένει ἁπλῶς τύπος, ὑφ’ ὃ πνεῦμα ὀρθῶς νῦν γίνεται ἐκ τῆς παρεξηγήσεως, τὴν ὁποίαν εἴπετε, καὶ πάλιν καθ’ ἑαυτὴν οὐδεμίαν ἐγγύησιν παρέχει ὅτι διαγιγνώσκεται καὶ ἐξετάζεται τὸ ἀδίκημα κατὰ τρόπον τοιοῦτον, ὥστε νὰ γνωρίζῃ καλῶς ὁ καλούμενος ἐνώπιον τοῦ Δικαστηρίου, τί κατ’ αὐτοῦ θὰ λεχθῇ, ὥστε νὰ παρασκευάσῃ τὰ μέσα τῆς ὑπερασπίσεως.

§60Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ παραγγέλληται τακτικὴ ἀνάκρισις.

§61Π. ΛΑΓΟΠΑΤΗΣ. Κατὰ κανόνα οἱ εἰσαγγελεῖς —καὶ ὁ κ. Γιαμαρέλος μαρτυρησάτω— πρὸς ταχεῖαν περάτωσιν τῶν δικογραφιῶν προτιμῶσι τὴν προεισαγωγικὴν ἀνάκρισιν, ἐκτὸς τῶν σοβαρῶν ὑποθέσεων, εἴτε ἐκ τῆς πράξεως αὐτῆς εἴτε ἐκ τῶν προσώπων. Ἡ φύσις τῆς προεισαγωγικῆς ἀνακρίσεως, ὡς ἔσχον τὴν τιμὴν καὶ κατὰ τὴν πρώτην μου ὁμιλίαν νὰ ἐκθέσω εἰς τὴν Βουλήν, δὲν εἶναι νὰ ἐξελέγχῃ πάσας τὰς λεπτομερείας τῶν πράξεων τούτων· μάλιστα ἤθελε θεωρηθῆ ὡς ὑπέρβασις τοῦ προορισμοῦ της, ἐὰν ἐξετείνετο ἡ προεισαγωγικὴ ἀνάκρισις καὶ εἰς λεπτομερείας. Ἡ προεισαγωγικὴ ἀνάκρισις εἶναι κεκλημένη νὰ ἐξετάζῃ χονδρομερῶς τὰ πράγματα, χονδρομερῶς καὶ πρόσωπα καὶ πράγματα, νὰ μὴ στρέφηται δὲ καὶ κατὰ τῶν προσώπων κἄν. Καὶ ἂν ὑποτεθῇ ὅτι καλεῖται ὁ πρὸς ὃν ἀποδίδεται ἡ πρᾶξις, δὲν δύναται νὰ ἐξετασθῇ αὐτὸς ὡς κατηγορούμενος, ὡς ἔνοχος· δὲν ἐπιτρέπεται νὰ τῷ ἀπαγγελθῇ κατηγορία. Διὰ τοῦτο εὑρίσκω σολοίκως ἀναγεγραμμένον ἐν τῷ νόμῳ περὶ φανερᾶς ἀνακρίσεως, ὅτι αὕτη ἐκτείνεται καὶ εἰς τὴν προεισαγωγικὴν ἀνάκρισιν, καθ’ ὃν χρόνον ἔπρεπε νὰ εἶναι γνωστὸν εἰς τὸν νομοθετοῦντα, ὅτι εἰς τὴν προεισαγωγικὴν ἀνάκρισιν δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ὑπάρχῃ κατηγορούμενος. Δὲν μὲ λανθάνει ὅτι συχνάκις καὶ οἱ ἀστυνομικοὶ ὑπάλληλοι καὶ οἱ ἄλλοι ἀνακριτικοὶ τοιοῦτοι, θὰ ἤθελον δὲ νὰ προσθέσω καὶ οἱ εἰσαγγελεῖς ἀκόμη, δὲν προσέχουσιν ἢ ἀγνοοῦσι τὰς λεπτομερείας ταύτας καὶ ἐνίοτε ἀπαγγέλλουσι κατηγορίαν ἐν προανακρίσει. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν εἶναι ὀρθόν, δὲν εἶναι νόμιμον. Ἐφ’ ὅσον λοιπὸν ἡ φύσις τῆς προεισαγωγικῆς ἀνακρίσεως κατὰ πᾶν τεκμήριον δὲν ὑπόσχεται παρὰ στοιχειώδη τῆς πράξεως βεβαίωσιν, ἐν τοιαύτῃ δὲ περιπτώσει ἔλλειψιν τῶν μέσων πρὸς ἄμυναν τοῦ κατηγορουμένου, ὑπέβαλον κατὰ τὴν συζήτησιν τροπολογίαν, καθ’ ἣν τουλάχιστον θὰ ἔπρεπε νὰ ἐπιβάλληται εἰς τοὺς εἰσαγγελεῖς νὰ γνωστοποιῶσι κατάλογον μαρτύρων, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐκαλοῦντο ἐνώπιον τοῦ Δικαστηρίου, ἵνα τουλάχιστον ἐκ τῶν μαρτύρων, οἱ ὁποῖοι θὰ καλῶνται, νὰ εἶναι εἰς θέσιν ὁ κατηγορούμενος νὰ συμπεράνῃ τί κατ’ αὐτοῦ θὰ λεχθῇ καὶ τί πρέπει νὰ εἴπῃ. Καὶ τὴν τροπολογίαν ταύτην ἐκ συμφώνου ὑπεβάλομεν μετὰ τοῦ κ. Τσιριμώκου, ἐνόμισα δέ, ὅτι ἡ τροπολογία αὕτη εἶχε ληφθῆ ὑπὸ σοβαρὰν τότε σημείωσιν. Ἄν, ὑπομιμνήσκων ταύτην, ἤθελον εὐτυχήσει νὰ ἐπαναφέρω ὑπὸ τὴν μελέτην τῶν ἁρμοδίων τὴν τροπολογίαν ταύτην, θὰ ἐπεθύμουν νὰ τροπολογήσω τὴν ὑποβεβλημένην τροπολογίαν κατὰ τοῦτο, ὅτι ἀνεγράψαμεν τότε μὲ τὸν κ. Τσιριμῶκον, ὅτι ὁ εἰσαγγελεὺς εἶναι ὑποχρεωμένος εἰς τὸ κλητήριον θέσπισμα, καὶ πρὸς ἀποφυγὴν πολυγραφίας δὲν ἀνεγράψαμεν εἰς ἰδιαίτερον κατάλογον νὰ ἐγγράφῃ τὰ ὀνόματα τῶν κλητευθέντων μαρτύρων, τοὺς ὁποίους, ἐλέγομεν, ὑποχρεοῦται νὰ λαμβάνῃ πάντοτε ἐκ τῶν ἐξετασθέντων μαρτύρων. Κατόπιν δευτέρας σκέψεως μὲ τὸν κ. Τσιριμῶκον εὕρομεν ὅτι τοῦτο εἶναι ἐπικίνδυνον, διότι θὰ ἀπεκλείετο ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει τὸ δικαίωμα ἀπὸ τοὺς εἰσαγγελεῖς νὰ καλῶσι μάρτυρας, τοὺς ὁποίους κατόπιν ἤθελον μάθει, ὡς δυναμένους νὰ καταθέσωσιν οὐσιώδη, καὶ ἐνόμισα ὅτι, ἂν ἤθελε τεθῆ ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς ἡ τροπολογία αὐτή, θὰ ἔπρεπε νὰ ἀπαλειφθῇ ἡ διάταξις, καθ’ ἣν οἱ μάρτυρες λαμβάνονται ὑποχρεωτικῶς ἐκ τῶν ἐξετασθέντων ἐνώπιον τῆς ἀνακρίσεως.

§62Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν θὰ εἶχον ἀντίρρησιν νὰ σᾶς παρατηρήσω, ὅτι αἱ σκέψεις σας εἶναι λογικώταται, παραβλέπουσαι τοῦτο μόνον, ὅτι δὲν ἀνάγεται εἰς τὸν κύκλον τοῦ νομοσχεδίου τὸ ζήτημα αὐτό.

§63Π. ΛΑΓΟΠΑΤΗΣ. Ὑπάρχει ἐλπίς, νομίζετε, νὰ γίνῃ εἰδικὸν νομοσχέδιον;

§64Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπάρχει ἐλπὶς διὰ πολλὰς διατάξεις μεμονωμένας.

§65Π. ΛΑΓΟΠΑΤΗΣ. Εἶχον τὴν τιμὴν πρῶτος ἐγὼ τότε νὰ σᾶς εἴπω εἰς τὴν πρώτην μας ὁμιλίαν, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι τοῦτο θὰ ἔπρεπε νὰ ἀποτελέσῃ ἀντικείμενον ἰδιαιτέρου νομοσχεδίου, ὅτε δὲ εἴχετε τὴν καλωσύνην νὰ μὲ ἐρωτήσητε, ἂν θὰ ἔχω τροπολογίαν τινά, ἐκ τῆς ἐρωτήσεως αὐτῆς ἐνεθαρρύνθην καὶ ἔσχον τὴν ἐντύπωσιν, ἴσως πλανηθείς, ὅτι αἱ γνῶμαί μου ἐλήφθησαν ὑπὸ σημείωσιν καὶ ἀκόμη ἔσχον τὴν ἐντύπωσιν ὅτι μοὶ ὑπεδεικνύετο, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ ὑποβάλω τροπολογίαν καὶ ἐπεκαλέσθην τὴν συνεργασίαν τοῦ κ. Τσιριμώκου καὶ τὴν συνέταξα. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἔχετε αὐτὴν ὑπ’ ὄψει. (Ἰδὲ Παράρτημα Βʹ Ἀναθεωρητικῆς Βουλῆς).

§66Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὴν ἔχω φυλάξει ἤδη.

§67Π. ΛΑΓΟΠΑΤΗΣ. Ἐὰν νομίζητε ὅτι πρέπει ν’ ἀποτελέσῃ ἀντικείμενον ἄλλου νομοσχεδίου, πράξετε ὅπως ὑμεῖς νομίζετε.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λαμπρακάκης ἔχει τὸν λόγον.

§69ΕΠ. ΛΑΜΠΡΑΚΑΚΗΣ. Κατεψήφισα, κύριοι Βουλευταί, τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου ὄχι τόσον διὰ τὸ 1ον ἄρθρον, τὸ ἀφορῶν τὴν ἐπίδοσιν τῶν ποινικῶν δικογράφων, διότι καὶ ἐγὼ αἰσθάνομαι ἐπιτακτικὴν τὴν ἀνάγκην τῆς ἐξασφαλίσεως τῆς ἐπιδόσεως τῶν ποινικῶν δικογράφων, διότι ἄνευ αὐτῆς δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ πάσχῃ ἡ ποινικὴ δικαιοσύνη, ἀλλὰ τὸ κατεψήφισα διὰ τὸ δεύτερον ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ἀφορῶν τὰς ἐρημοδικίας καὶ ἐπὶ τοῦ ὁποίου θὰ ὁμιλήσω, ὅταν ἔλθῃ ἡ σειρὰ τῆς συζητήσεως. Ἀλλὰ καὶ διὰ τὸ ἄρθρον αὐτὸ ἔχω τὴν ἰδέαν, κύριοι Βουλευταί, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ, λαμβανομένης ὑπ’ ὄψιν τῆς ἀπειρίας τῶν ποινικῶν δικογράφων, τὴν ὁποίαν τεραστίως αὐξάνει τὸ συζητούμενον νομοσχέδιον, τὴν αὐξάνει δὲ κατὰ τὸν ἑξῆς τρόπον. Ὁ κλητὴρ ὁ δικαστικὸς εἰς μίαν καὶ μόνην περίπτωσιν ἐπιδίδων τὸ δικόγραφον συντάσσει ἓν καὶ μόνον ἀποδεικτικόν, εἰς τὴν περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν προσωπικῶς τὸ ἐπιδίδει εἰς τὸν ἐγκαλούμενον, ἐνῷ καθ’ ὅλας τὰς ἄλλας περιπτώσεις ὁ κλητὴρ εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ συντάσσῃ τρία ἐπιδοτήρια, ἓν ἐπιδοτήριον τῆς θυροκολλήσεως, ἓν ἐπιδοτήριον τῆς ἐπιδόσεως εἰς τὸν ἱερέα ἢ εἰς τὸν πάρεδρον, δύο ἀντίγραφα τῶν ἐπιδιδομένων δικογράφων, καὶ αὐτὰ ὅλα θὰ συντάξῃ ὁ κλητήρ, δηλαδὴ ἡ ἐργασία τοῦ κλητῆρος τετραπλασιάζεται.

§70Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Πάντοτε γίνεται αὐτό;

§71ΕΠ. ΛΑΜΠΡΑΚΑΚΗΣ. Κατὰ τὰ 9)10, διότι σᾶς διαβεβαιῶ, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι λόγῳ τῆς ἐρημίας τῶν χωρίων καθ’ ὅλας τὰς ἡμέρας τοῦ ἔτους, καὶ ἐκτὸς τῶν ἑορτῶν καὶ λόγῳ τῶν μεγάλων ἀποστάσεων...

§72Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὰς ἑορτὰς γίνονται κυρίως αἱ κοινοποιήσεις καὶ τώρα.

§73ΕΠ. ΛΑΜΠΡΑΚΑΚΗΣ. Ἑορτὴ εἶναι μία ἡμέρα τῆς ἑβδομάδος. Λαμβανομένων, λέγω, ὑπ’ ὄψιν τῶν ἀτελειώτων ἀποστάσεων καὶ τῆς ἐλλείψεως πάσης συγκοινωνίας ἐν ταῖς ἐπαρχίαις ταῖς ἀποκέντροις, τοῦ ποιοῦ τῶν κλητήρων καὶ τοῦ γλίσχρου τῆς ἀμοιβῆς αὐτῶν, νὰ εἶσθε βέβαιος, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι τὰ ἐπιδοτήρια αὐτὰ τοὐλάχιστον εἰς τοὺς ἀγροτικοὺς πληθυσμούς, ἂν ὄχι ὅλα, τοὐλάχιστον τὰ 9)10 θὰ συντάσσωνται κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, διότι οὐδέποτε εὑρίσκει τοὺς καλουμένους προσωπικῶς, καὶ ὁ κλητήρ, ὁ μεταβαίνων εἰς ἓν χωρίον νὰ ἐπιδώσῃ δικόγραφα εἶναι ἠναγκασμένος νὰ συντάξῃ τέσσαρα δικόγραφα. Καὶ δὲν εἶναι μόνος αὐτὸς ὁ λόγος τῆς αὐξήσεως, ἀλλ’ ὑπάρχει καὶ ἄλλος σπουδαιότερος λόγος, τὸν ὁποῖον θὰ ἴδωμεν εἰς τὴν ἄλλην διάταξιν τοῦ νομοσχεδίου. Θέλετε, κ. Ὑπουργέ, νὰ φανῆτε φειδωλὸς εἰς τὴν κίνησιν τῆς διαδικασίας τῶν ποινικῶν ὑποθέσεων; Καὶ εἰς τοῦτο ἔχετε δίκαιον καὶ κατ’ ἀρχὴν θὰ μὲ εὕρητε σύμφωνον, ἀλλὰ φειδωλὸς εἶσθε, ὅτε, προκειμένου νὰ ἀνακοπῇ μία ἀπόφασις, καλεῖτε τὸν μηνυτήν, τὸν κατηγορούμενον, τὸν παθόντα, αὐξάνετε τουτέστι τὰς κοινοποιήσεις κατὰ τρία ἐπὶ πλέον δικόγραφα. Ἀλλὰ δικάζεται ἡ ὑπόθεσις, κύριοι Βουλευταί, διὰ τὸ παραδεκτὸν τύποις τῆς ἀνακοπῆς καὶ τὸ Δικαστήριον δέχεται τὴν ἀνακοπὴν τὴν δικαιολογηθεῖσαν, δὲν δικάζεται ὅμως ἀμέσως ἡ ὑπόθεσις, ἀλλὰ παραπέμπεται νὰ δικασθῇ κατ’ οὐσίαν μετὰ 15 ἡμέρας, ὅτε καὶ τότε ὑποβάλλεται εἰς τέσσαρας νέας κλητεύσεις, αἱ ὁποῖαι δὲν ὑπῆρχον, τουτέστι καλεῖτε καὶ τότε δύο μάρτυρας οὐσιώδεις, τὸν μηνυτὴν καὶ τὸν παθόντα, αὐξάνοντες τουτέστι κατὰ τέσσαρα τὰ δικόγραφα. Καὶ ἐνθυμοῦμαι εἰς μίαν συνεδρίασιν, εἰς τὴν ὁποίαν ἡ κατάστασις τῆς ὑγείας μου μοὶ ἐπέτρεψε νὰ παρευρεθῶ, ὅτι ὁ ἔντιμος βουλευτὴς Κερκύρας κ. Ζαβιτσᾶνος ἔφερε στατιστικὴν πληροφορίαν ὅτι μὲ τὸν ὑφιστάμενον νόμον εἰς ἕκαστον κλητῆρα ἀναλογοῦσι νὰ κοινοποιῇ καθ’ ἑκάστην 100 δικόγραφα, ἂν δὲ εἶχεν ὑπ’ ὄψει ὁ κ. Βουλευτὴς καὶ αὐτὴν τὴν τεραστίαν αὔξησιν, τὴν ὁποίαν δημιουργεῖ τὸ νομοσχέδιον, θὰ ἔλεγε βεβαίως ὅτι ὄχι μόνον 100 δικόγραφα, ἀλλὰ 300 καὶ 350 ἀναλογοῦσι δι’ ἕκαστον κλητῆρα. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ, ἂν μοὶ ἐπετρέπετε νὰ σχετίσω τὰς διατάξεις τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου μὲ τὸ ἄλλο πολὺ σχετικὸν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον νομίζω ὅτι ἔπρεπε νὰ ἀποτελέσῃ μέρος αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου, ἵνα ἡ ἐξέτασις εἶναι πλήρης, ἐρωτῶ: εἶναι δυνατὸν οἱ κλητῆρες αὐτοί, τῶν ὁποίων αὐξάνετε τὸν μισθὸν κατὰ 20 δραχμάς, πρέπει δὲ νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει καὶ τὸ ποιὸν τῶν κλητήρων, ἔστω καὶ ἂν αὐξάνητε τὸν ἀριθμὸν αὐτῶν κατὰ 10 ἢ 20, εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπαρκέσωσιν, ὥστε νὰ ἐξασφαλισθῇ ἡ ἐπίδοσις τῶν ποινικῶν δικογράφων;

§74Δ. ΚΑΒΟΥΡΑΣ. Δὲν αὐξάνουσιν αἱ ἐπιδόσεις· τὰ ἀντίγραφα αὐξάνουσιν.

§75ΕΠ. ΛΑΜΠΡΑΚΑΚΗΣ. Θὰ συντάσσωνται καὶ ἐπιδοτήρια· ποῦ θὰ τὸν εὕρῃ, ἵνα λάβῃ τὴν ὑπογραφήν του;

§76Δ. ΚΑΒΟΥΡΑΣ. Καὶ δι’ ἓν ἐπιδοτήριον αὐτὸ θὰ ἐγίνετο.

§77ΕΠ. ΛΑΜΠΡΑΚΑΚΗΣ. Φρονῶ λοιπόν, Κύριοι, ὅτι τὰ ὄργανα, τὰ ὁποῖα διαθέτει τὸ νομοσχέδιον διὰ τὴν ἀσφαλῆ ἐπίδοσιν τῶν ποινικῶν δικογράφων, κατ’ ἀνάγκην θὰ μᾶς φέρωσιν εἰς τὰ ἑξῆς ἀποτελέσματα: ἢ τὰ ἐπιδοτήρια θὰ συντάσσωνται πλαστῶς ἐκ τῆς ἀνεπαρκείας τῶν προσώπων, ἢ θὰ ἀναγκασθῶμεν λίαν προσεχῶς, ἀλλ’ ἀφοῦ τυραννηθῇ ὁ κόσμος, νὰ καταργήσωμεν παταγωδῶς τὸ νομοσχέδιον τοῦτο γενόμενον νόμον, ὅπως καὶ ἄλλοτε κατηργήθη. Οὐδεμία περὶ τούτου ὑπάρχει ἀμφιβολία. Ὅτι δὲ τοῦτο εἶναι βέβαιον ἐξάγεται καὶ ἐξ αὐτῆς τῆς διατάξεως τῆς συζητουμένης. Τὸ νομοσχέδιον ἀμφιβάλλει περὶ τῆς ἐπαρκείας τῶν προσώπων τῶν μελλόντων νὰ τὸ ἐφαρμόσωσι, δηλαδὴ τῶν δικαστικῶν κλητήρων, διότι αὐτὴ εἶναι ἡ βάσις, καὶ καθιεροῖ ἕνα ὁλόκληρον κυκεῶνα. Ἐπιδίδουσιν οἱ δικαστικοὶ κλητῆρες προσωπικῶς ἢ θυροκολλοῦσι, καὶ καθιεροῖ εἶτα ἐπικουρικὰ πρόσωπα, τοὺς διδασκάλους, τοὺς ἱερεῖς, τοὺς παρέδρους, τοὺς ὁποίους ὑποβάλλει εἰς μίαν ἀγγαρείαν, καὶ ἀγγαρείαν μὲ εὐθύνας. Φαντασθῆτε ὁ ἱερεὺς νὰ ἔχῃ εὐθύνην, διότι δὲν εἰδοποίησε τὸν καλούμενον, καὶ ὅταν δὲν δύναται νὰ τὸν εἰδοποιήσῃ, διότι λείπει ἀπὸ τὸ χωρίον 5, 10 ἡμέρας, νὰ εἶναι ἀρκετὴ ἡ εἰδοποίησις τοῦ ἱερέως. Ἀναγνωρίζον τὴν ἀνεπάρκειαν αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον δημιουργεῖ ὁλόκληρον κυκεῶνα. Ἀναθέτει εἰς τὸν ἀστυνόμον τὴν κοινοποίησιν, ὅταν δὲν ἔχῃ κατοικίαν ὁ κατηγορούμενος. (Διάλογοι). Ὅ,τι, Κύριοι, ὑποστηρίζω, ἀναγνωρίζεται ἐξ αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλὰ καὶ παρ’ ὅλα ταῦτα καὶ παρὰ τὴν ἔλλειψιν τῆς συγκοινωνίας, ἂν ἐπὶ τέλους ἡ Κυβέρνησις ἀναλαμβάνῃ τὴν εὐθύνην νὰ καταρτίσῃ σῶμα δικαστικῶν κλητήρων ἱκανὸν νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν ἐπίδοσιν τῶν ποινικῶν δικογράφων, δὲν θὰ εἶχον ἀντίρρησιν. Ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις αὐξάνουσα κατὰ 110,000 δρ. ἐπὶ πλέον τὴν δαπάνην δὲν δίδει εἰς τοὺς κλητῆρας μισθὸν ἀνάλογον, διότι πρόκειται νὰ ὑποβληθῶσιν εἰς μίαν πολὺ ἐπίμοχθον ἐργασίαν. Διότι τί πρόκειται νὰ κάμωσι; Νὰ ἀναχωρῶσιν ἀπὸ τὰς ἕδρας τῶν πρωτοδικείων καὶ τῶν εἰρηνοδικείων καὶ νὰ ἐπιδίδωσι δικόγραφα εἰς μέρη καὶ 35 ὥρας ἀπέχοντα. Ἀναλαμβάνουσι λοιπὸν πολὺ ἐπίμοχθον ἐργασίαν οἱ δικαστικοὶ κλητῆρες, ἐνῷ ἀμείβονται μὲ 60 δραχ. μόνον μηνιαίως, ὅταν δὲ καλέσητε κλητῆρας νὰ ἀναλάβωσι μὲ 60 δρ., οὐδεὶς θὰ προσέλθῃ νὰ ἀναλάβῃ, τοῦτο δὲ τὸ ἀντελήφθην, διότι ἔρχομαι ἀπὸ τὸν τόπον μου, ὅπου χάριν ἀναρρώσεως μετέβην, καὶ σᾶς βεβαιῶ ὅτι οὐδεὶς θὰ προσέλθῃ, ἐκεῖνοι δέ, τῶν ὁποίων ὁ μισθὸς αὐξάνεται κατὰ 20 δραχ., εἶναι ἀδύνατον νὰ ἀποδεχθῶσι, διότι θὰ σᾶς ἀπαντήσωσιν, ὅτι δι’ εἴκοσι δραχμὰς δὲν πηγαίνουσι νὰ συντριβῶσιν, ἀφοῦ δὲν τοῖς ἐπιτρέπεται νὰ κάμωσιν ἄλλην ἐργασίαν λόγῳ τῆς ἀπειρίας τῶν ποινικῶν δικογράφων, τῆς κολοσσιαίας αὐτῆς ἐργασίας, τὴν ὁποίαν ἐπιβάλλει τὸ νομοσχέδιον. Θέλετε νὰ ἐξασφαλίσητε τὴν ἐπίδοσιν πιστεύοντες ὅτι δύνασθε νὰ μεταβάλητε τὴν Ἑλλάδα εἰς Γερμανίαν, εἰς τὸ πειθαρχικώτερον καὶ μᾶλλον πεπολιτισμένον Κράτος τῆς οἰκουμένης, εἰς τὴν ὁποίαν Γερμανίαν ἐλύθησαν τελείως τὰ ζητήματα τῆς συγκοινωνίας, ἐλύθη τελείως τὸ ζήτημα τῶν καθηκόντων τῶν ὑπαλλήλων, περιωρίσθη ἡ ἐγκληματικότης εἰς μέγαν βαθμόν. Θέλετε νὰ μᾶς μεταβάλητε εἰς Γερμανίαν; μεταβάλετέ μας, ἀλλὰ νὰ ἀναλάβητε τὴν εὐθύνην, νὰ αὐξήσητε τὴν δαπάνην τῶν 110 χιλ. δραχμῶν εἰς πολλὰς ἀκόμη χιλιάδας, διὰ νὰ ἐξασφαλίσητε τὴν ἐπίδοσιν τῶν ποινικῶν δικογράφων. Ἡμεῖς νὰ συγκριθῶμεν πρὸς τὴν Γερμανίαν, εἰς τὴν ὁποίαν τοιοῦτος νόμος ἐψηφίσθη καὶ ἐφηρμόσθη καὶ ἐν τούτοις ἐκρίθη ἄγαν αὐστηρὸς καὶ τραχὺς ἀπὸ τὰ Δικαστήρια;

§78Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Καταργεῖται ἐν Γερμανίᾳ.

§79ΕΠ. ΛΑΜΠΡΑΚΑΚΗΣ. Καὶ ἐθεωρήθη ἀναγκαῖον νὰ ληφθῶσι μέτρα ἐπιεικέστερα...Καὶ θέλομεν ἡμεῖς νὰ ἐφαρμόσωμεν εἰς τὸν ἔρημον αὐτὸν τόπον τὸν μὴ ἔχοντα συγκοινωνίαν, πολιτισμούς, καταλλήλους ὑπαλλήλους; Ἀλλ’ ἐπὶ τέλους, ἂν τοῦτο ψηφισθῇ, ἂς λείψωσιν αἱ συνέπειαι τῆς βʹ διατάξεως τοῦ ἄρθρου, νὰ ἴδωμεν ἂν καὶ ἡμεῖς θὰ προβιβασθῶμεν, ἂν οἱ μάρτυρες θὰ συνηθίσωσι νὰ προσέρχωνται εἰς τὰς δίκας, ὥστε νὰ ἐκλείψῃ τὸ μέγα κακὸν τῶν ἀναβολῶν τῶν δικῶν, καὶ τότε νὰ συζητηθῶσι σοβαρῶς τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα εἶναι λίαν αὐστηρά, τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, τῆς καταργήσεως τοῦ δικαιώματος τῆς ἐρημοδικίας. Φρονῶ λοιπόν, κύριοι Βουλευταί, ὅτι ἄνευ τοιαύτης μεταρρυθμίσεως, δηλαδὴ τοῦ καταρτισμοῦ σώματος ἐπαρκοῦς καὶ οὐχὶ κατὰ τὰς ἀξιώσεις τοῦ νομοσχεδίου, εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐξασφαλισθῇ ἡ Δικαιοσύνη, καὶ οἱ κλητῆρες θὰ συντάσσωσι κατ’ ἀνάγκην ψευδῆ ἐπιδοτήρια, ὁπότε ἀφιεμένου τοῦ ζητήματος εἰς τὴν κρίσιν τοῦ Δικαστηρίου, ὅταν ταῦτα προσβάλλωνται ἐπὶ πλαστότητι, νὰ προχωρῇ ἢ νὰ σταματᾷ. Κατ’ ἀνάγκην, Κύριοι, θὰ ἔχωμεν ὀλέθρια ἀποτελέσματα. Διότι ὁ Δικαστὴς προκειμένου νὰ κρίνῃ πρέπει νὰ ἔχῃ στοιχεῖα· προκειμένου ὅμως περὶ προσβολῆς πλαστῶν δικογράφων, οὐδὲν στοιχεῖον ἔχει, ἵνα κρίνῃ ἐκ τῶν προτέρων. Ἐγὼ ὁ μάρτυς, ὁ κατηγορούμενος προσέρχομαι καὶ προσβάλλω τὸ ἐπιδοτήριον ὡς πλαστόν· τίνα στοιχεῖα ἔχει ὁ Δικαστής, ἵνα κρίνῃ ἐπὶ τῶν λόγων μου; Λοιπὸν δύο τινὰ θὰ συμβῶσιν, ἢ τὸ Δικαστήριον μὴ λαμβάνον ὑπ’ ὄψιν τὴν προσβολὴν ἐπὶ πλαστότητι τοῦ ἐπιδοτηρίου θὰ προχωρῇ καὶ ἀπορριπτομένης τῆς ἀνακοπῆς θὰ καταδικάζηται ἀναπολόγητος ἐντελῶς ὁ κατηγορούμενος, ἢ θ’ ἀναβάλῃ τὴν δίκην. Ἀφοῦ λοιπὸν δὲν εἴμεθα βέβαιοι ὅτι ἐξασφαλίζεται μὲ τὰ μέσα, τὰ ὁποῖα διαθέτει τὸ νομοσχέδιον, ἡ ἐπίδοσις τῶν ποινικῶν δικογράφων, εἶναι ἐπάναγκες, ὅπως ἡ προσβολὴ ἐπὶ πλαστότητι τῶν ἐπιδοτηρίων σταματᾷ τὴν δίκην, διότι ὁ Δικαστὴς οὐδὲν στοιχεῖον ἔχει, ὅπως κρίνῃ περὶ αὐτῆς. Ταῦτα, κύριοι Βουλευταί, εἶχον νὰ εἴπω σχετικῶς μὲ τὴν συζητουμένην διάταξιν. Ἀλλ’ ἐκεῖνο πρωτίστως, τὸ ὁποῖον μὲ ἐνδιαφέρει, εἶναι τὸ δεύτερον μέρος τοῦ νομοσχεδίου τὸ ἀφορῶν τὰς ἐρημοδικίας. Ἐκεῖ θὰ ὁμιλήσω διὰ μακρῶν, ὅταν ἔλθῃ ἡ σειρὰ τῆς συζητήσεώς του, καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι θὰ πεισθῇ ὁ κ. Ὑπουργός, ὅστις ἀποστρέφεται τὰς ἐρημοδικίας ὄχι ὀλιγώτερον ἐμοῦ, ἀλλ’ ὅστις καταργῶν τὸ δικαίωμα τῆς ἐρημοδικίας δημιουργεῖ ἐρημοδικίαν μὲ τὰς χειρίστας συνεπείας.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπὸ τοῦ βουλευτοῦ Τρικκάλων κ. Κ. Παπακυρίτση ὑποβάλλεται τροπολογία ἐπὶ τοῦ 17ου ἄρθρου τοῦ Συντάγματος. (Ἰδὲ Παράρτημα Βʹ Ἀναθεωρητικῆς Βουλῆς).

§81ΑΛ. ΦΩΤΗΛΑΣ. Ἔσχον τὴν τιμὴν ν’ ἀναπτύξω τὰς γνώμας μου ἐπὶ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, ὅτε συνεζητεῖτο κατ’ ἀρχὴν τοῦτο· γνώμας συμπιπτούσας πρὸς τὰς τοῦ νομοσχεδίου διατάξεις, ὅσον τοῦτο ἀφορᾷ τὰς τῶν ποινικῶν δικογράφων ἐπιδόσεις, ἀντιτιθεμένας ὅμως πρὸς τὰς τοῦ ἰδίου νομοσχεδίου, ὅσον τοῦτο ἀφορᾷ τὰς ἐρημοδικίας. Ἤδη δὲν θὰ ἐλάμβανον τὸν λόγον, ἐὰν δὲν εἶχον μερικὰς τροπολογίας, τὰς ὁποίας ἐπιθυμῶ ἐν συντομίᾳ ἐξαιρετικῇ νὰ ὑποβάλω εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης. Τὰς τροπολογίας ταύτας θεωρῶ ἀναγκαῖον δι’ ὀλίγων νὰ ὑποδείξω καὶ νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ν’ ἀποδεχθῇ αὐτάς. Τὸ ἄρθρον 145, κύριοι Βουλευταί, λέγει ὅτι ἡ κλῆσις γίνεται ἐγγράφως καὶ κοινοποιεῖται εἴς τε τὸν κατηγορούμενον καὶ τοὺς μάρτυρας, τρεῖς τοὐλάχιστον ἡμέρας πρὸ τῆς πρὸς ἐμφάνισιν ὡρισμένης. Νομίζω ὅτι ἐν τῇ διατάξει ταύτῃ ἐκ παροράματος παρελείφθη ἡ παρέκτασις τῆς προθεσμίας λόγῳ ἀποστάσεως.

§82Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Εἰς τὸ ἄρθρον 163 θὰ γίνῃ μνεία περὶ αὐτοῦ.

§83ΑΛ. ΦΩΤΗΛΑΣ. Ἐπίσης θὰ παρεκάλουν, ὅπως αὐξηθῇ ἡ προθεσμία. Ὁρίζεται ὅτι ἡ κλῆσις ἐπιδίδεται τρεῖς τοὐλάχιστον ἡμέρας πρὸ τῆς πρὸς ἐμφάνισιν ὡρισμένης. Νομίζω ὅτι τοῦτο δὲν ἔχει καλῶς ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, διότι, ὅπως βλέπομεν κατωτέρω, ὁ κλητὴρ παραδίδει ἀντίγραφον εἰς τὴν ἀστυνομικὴν ἀρχὴν ἢ εἰς τὰ ἄλλα ὁριζόμενα πρόσωπα τοῦ ἐγγράφου, συντάσσει δ’ ἔκθεσιν, τὴν ὁποίαν ὑποβάλλει εἰς τὴν δικάσουσαν ἀρχήν. Πότε θὰ σταλῇ ἡ ἔκθεσις αὕτη; Εἶναι ἐνδεχόμενον, ἂν δὲν ἐπεκτείνωμεν τὴν προθεσμίαν καὶ ἂν δὲν ὁρίσωμεν ὅτι ἡ ἔκθεσις πρέπει νὰ ὑποβάλληται εἰς τὴν δικάζουσαν ἀρχὴν δύο ἡμέρας πρὸ τῆς δικασίμου, εἶναι ἐνδεχόμενον, λέγω, νὰ μὴ πληρώσωμεν τὸν σκοπὸν τῆς διατάξεως τεθειμένης ὅπως πληροφορῆται περὶ τοῦ κατηγορουμένου καὶ τῆς πρὸς αὐτὸν ἐπιδόσεως ἡ καλέσασα ἀρχή. Παρέχομεν δῶρον ἄδωρον πρὸς τοὺς κλητευομένους, διότι πιθανὸν νὰ συνταχθῇ ἔκθεσις ὑπὲρ τοῦ κατηγορουμένου, ἡ ὁποία νὰ ὑποβληθῇ μετὰ τὴν δίκην. Νομίζω λοιπὸν ὅτι ἡ κλῆσις πρέπει νὰ ἐπιδίδηται πρὸ ἕξ ἡμερῶν, ἡ δὲ ἔκθεσις τοῦ κλητῆρος νὰ ὑποβάλληται εἰς τὴν δικάζουσαν ἀρχὴν δύο ἡμέρας πρὸ τῆς δικασίμου.

§84Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Ἔχετε ὑπ’ ὄψει ὅτι πρόκειται περὶ πταισμάτων καὶ ὅτι τώρα ἡ προθεσμία εἶναι 24ωρος;

§85ΑΛ. ΦΩΤΗΛΑΣ. Βεβαίως. Ἀλλ’ ἔχω καὶ ὑπ’ ὄψει ὅτι τὸ πρὶν δὲν ἐπεβάλλετο τοσούτων διατυπώσεων ἡ τήρησις. Κατωτέρω ὁρίζεται ὅτι ἡ κοινοποίησις γίνεται διὰ δικαστικοῦ κλητῆρος, ἐν ἄρθρῳ δὲ 8 τοῦ νομοσχεδίου ὁρίζεται ὅτι πᾶσα διάταξις ἀντικειμένη εἰς τὸν παρόντα νόμον καταργεῖται. Ἀλλὰ πῶς συμβιβάζεται τοῦτο μὲ τὴν διάταξιν τοῦ ἄλλου σχεδίου νόμου περὶ τῶν ἐπιτετραμμένων τὴν ἐπίδοσιν τῶν ποινικῶν δικογράφων προσώπων, καθ’ ἣν ἡ ἐπίδοσις γίνεται καὶ διὰ χωροφυλάκων; Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ δεχθῇ, ὅπως τεθῶσιν ἐν τῇ ὑπὸ συζήτησιν διατάξει ἀντὶ «διὰ δικαστικοῦ κλητῆρος» αἱ λέξεις «διὰ τῶν ἐπιτετραμμένων τὴν ἐπίδοσιν προσώπων».

§86Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐννοεῖται.

§87ΑΛ. ΦΩΤΗΛΑΣ. Κατωτέρω ἀναγράφεται «μηδενὸς ἐκ τῶν τελευταίων τούτων ἐν τῇ οἰκίᾳ εὑρεθέντος». Νομίζω ὅτι τὸ «τελευταίων τούτων» παρέλκει, ἵνα μὴ θεωρηθῇ—ὡς πρέπει νὰ θεωρηθῇ κατὰ γραμματικὴν ἑρμηνείαν—ὅτι αἱ ἑπόμεναι διατυπώσεις λαμβάνουσι χώραν ἐν περιπτώσει ἀπουσίας συνοίκων καὶ ὑπηρετῶν. Κατωτέρω ἀναγράφεται «ἀντίγραφον τοῦ κοινοποιουμένου ἐγγράφου ὑπὸ τοῦ κλητῆρος γενόμενον παραδίδει οὗτος εἰς τὴν ἀστυνομικὴν ἀρχήν, ἢ εἰς τὸν διδάσκαλον, ἢ εἰς τὸν εἰδικὸν πάρεδρον, ἢ εἰς τὸν πρόεδρον τοῦ κοινοτικοῦ συμβουλίου, ἢ εἰς τὸν ἱερέα τοῦ τόπου τῆς ἐπιδόσεως. Νομίζω ὅτι, ὑπαρχούσης ἀστυνομικῆς ἀρχῆς ἔν τινι τόπῳ, δὲν θὰ εἶναι ἀξιοπρεπὲς ν’ ἀναθέσωμεν καθήκοντα τοιαῦτα εἰς τὸν πρόεδρον τοῦ κοινοτικοῦ συμβουλίου καὶ τὰ λοιπὰ ἐν τῷ σχεδίῳ ἀναφερόμενα πρόσωπα, μόνον δ’ ἐν ἐλλείψει ταύτης νὰ ἀναθέτωμεν τοιαῦτα καθήκοντα. Ἐκτὸς δὲ τούτου πρέπει οὐχὶ ἐκλεκτικῶς, ἀλλὰ κατὰ σειράν τινα νὰ ἀνατίθενται τοιαῦτα καθήκοντα προτιμωμένων τῶν ὀλιγώτερον ξένων πρὸς τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην προσώπων. Πρέπει λοιπὸν νὰ κατατάξωμεν τὰ πρόσωπα ταῦτα κατὰ τὴν ἑξῆς τάξιν, πρῶτον ἡ ἀστυνομικὴ ἀρχή, δεύτερον ὁ διδάσκαλος, τρίτον ὁ πρόεδρος τοῦ κοινοτικοῦ συμβουλίου καὶ τέταρτον ὁ ἱερεύς. Εἰδικὸς πάρεδρος εἴς τινα χωρία δὲν ὑπάρχει, ἐκτὸς δὲ τούτου εἶναι γνωστὸν ὅτι οἱ εἰδικοὶ πάρεδροι, ὅπου ὑπάρχουσιν, εἶναι ἐντελῶς ἀγράμματοι, εἶναι πρόσωπα οὐδεμίαν παρέχοντα ἐμπιστοσύνην. Θὰ παρεκάλουν λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν ν’ ἀπαλλάξῃ τοὺς εἰδικοὺς παρέδρους τῶν τοιούτων καθηκόντων ἢ μᾶλλον ν’ ἀπαλλάξῃ τὸν κόσμον ἀπὸ τοὺς εἰδικούς παρέδρους. Προτείνω ὅθεν τὴν διαγραφὴν τῶν λέξεων «εἰδικὸς πάρεδρος». Ἐπίσης θὰ παρεκάλουν συμφώνως πρὸς τὰς τροπολογίας, τὰς ὁποίας ὑπέβαλον, ὅπως θεσπισθῇ ὅτι, ἐὰν δὲν ὑποβληθῶσιν ἐγκαίρως αἱ ἐκθέσεις, ν’ ἀποβάλῃ τὴν ἐκδίκασιν τὸ Δικαστήριον καὶ προβῇ εἰς νέαν κλήτευσιν μαρτύρων καὶ κατηγορουμένων, μὴ δικαιούμενον ἴσως, οὕτως ἀφιεμένου τοῦ νομοσχεδίου, τὸ Δικαστήριον εἰς τοιαύτην ἀναβολὴν ἀναγκαίαν ὡς ἐκ τῆς ἐλλείψεως τῶν ἐπιβαλλομένων ἐκθέσεων. Ἐν ἄρθρῳ 146 ἔχω νὰ παρατηρήσω ταῦτα τὰ ὀλίγα. Ἐν τῇ αʹ παραγράφῳ ὁρίζεται ὅτι «ἐὰν τὸ πρόσωπον τοῦτο δηλώσῃ ὅτι εἶναι ἀγράμματον, ἢ δὲν δύναται νὰ ὑπογράψῃ, ἢ ἀρνῆται νὰ ὑπογράψῃ, ἢ ἐὰν τὸ κοινοποιούμενον ἔγγραφον κολλᾶται εἰς τὴν οἰκίαν τοῦ καλουμένου κατὰ τὸ προηγούμενον ἄρθρον, γίνεται ἐν τῷ ἀποδεικτικῷ μνεία περὶ τούτων προσλαμβανομένου ὑπὸ τοῦ κλητῆρος μάρτυρος, οὗτινος δέον ν’ ἀναφέρηται τὸ ὄνομα καὶ ἐπάγγελμα ἐν τῷ ἀποδεικτικῷ καὶ ὅστις προσυπογράφει αὐτό, ἐὰν γινώσκῃ γράμματα». Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης ν’ ἀπαλείψῃ τὸ τελευταῖον τοῦτο συνῳδὰ τῇ τροπολογίᾳ μου, διότι φοβοῦμαι ὅτι αἱ πολλαὶ αὗται διατυπώσεις θὰ κάμωσι τοὺς κλητῆρας νὰ συντάσσωσι ψευδῆ ἐπιδοτήρια καὶ μὴ προσλαμβάνωσι μάρτυρα. Ἐπίσης κατὰ τὴν περίπτωσιν, καθ’ ἣν θὰ δηλώσῃ ὅτι εἶναι ἀγράμματος, νὰ ἐπαναλαμβάνηται ἡ παράγραφος τοῦ ἄρθρου 145, ἵνα μὴ νομισθῇ ὑπὸ τῶν χωρικῶν, οἵτινες πρὸ παντὸς ἀπασχολοῦσι τὴν Ποιν. Δικαιοσύνην, ὅτι τούτῳ τῷ τρόπῳ ἀπέφυγον τὰς συνεπείας τῆς ἐπιδόσεως. Κατωτέρω ἐν τῷ ἄρθρῳ 146 δὶς ὁρίζεται ὅτι ἡ «ποινὴ αὕτη δύναται νὰ ἐπιβληθῇ καὶ ὑπὸ τοῦ Δικαστηρίου τοῦ ἐκδικάζοντος τὴν ποινικὴν ὑπόθεσιν, ἐν ᾗ περιπτώσει ἤθελεν ἀνακαλυφθῆ ἐπ’ ἀκροατηρίῳ ἡ παράβασις, εἴτε παρίσταται ὁ κλητὴρ εἴτε μή». Τοῦτο νομίζω ὅτι θὰ εἶναι παράβασις τῆς στοιχειώδους διαδικασίας, νὰ δικάζηται δηλαδὴ ὁ κλητὴρ χωρὶς νὰ κληθῇ εἰς ἀπολογίαν. Θὰ παρεκάλουν, ἵνα θεσπισθῇ ὅτι ἔχει ὁ κλητὴρ τὸ δικαίωμα τῆς ἀνακοπῆς ἢ ἄλλως νὰ καλῇ τοῦτον ἡ ἀρχὴ πρὸς ἀπολογίαν.

§88Α. ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Μίαν παράκλησιν ἔχω νὰ ὑποβάλω, κύριε Πρόεδρε, πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης καὶ πρὸς τὴν Βουλήν. Ἡ παράκλησίς μου αὕτη τείνει, ὅπως παράσχῃ εὐκολίαν εἰς τὴν χρῆσιν τῶν μέσων τῆς ὑπερασπίσεως τῶν κατηγορουμένων, χωρὶς ποσῶς νὰ προσκρούῃ εἰς τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου ἢ τὸν ἐπιδιωκόμενον σκοπόν. Τὸ ὅλον νομοσχέδιον, κύριοι Βουλευταί, καθιεροῖ διατάξεις, αἵτινες, νομίζω, παρεμβάλλουσι προσκόμματα εἰς τὴν ὑπεράσπισιν τοῦ κατηγορουμένου· θὰ ἦτο εὐχῆς ἔργον, ἂν διὰ τροποποιήσεων, τὰς ὁποίας ν’ ἀποδεχθῇ ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, παράσχωμεν ὁπωσδήποτε εὐκολίας εἰς αὐτὸν τὸν κατηγορούμενον. Ἡ παρατήρησίς μου εἰς τοῦτο ἀποβλέπει, ὅπως εἰς τὸ βʹ ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου 145, ἐκεῖ ἔνθα λέγει «οἱ πρὸς οὓς ἐγένετο ἡ παράδοσις αὕτη ὀφείλουσι νὰ εἰδοποιήσωσι τὸν κληθέντα ἀμελλητὶ καὶ ν’ ἀναφέρωσι τὰ τῆς εἰδοποιήσεως εἰς τὴν καλέσασαν ἀρχὴν δι’ ἀναφορᾶς ἀνοικτῆς παραδιδομένης εἰς τὴν ταχυδρομικὴν ὑπηρεσίαν ἀτελῶς», συμπεριληφθῇ τροποποίησις, διὰ τῆς ὁποίας τὰ ἁρμόδια πρόσωπα, τὰ ὁποῖα θὰ ἀποστείλωσι τὴν ἀναφορὰν πρὸς τὴν ἀρχήν, νὰ βεβαιῶσιν ἐν τῇ ἀναφορᾷ ταύτῃ καὶ ἂν ὁ κατηγορούμενος ἀπουσιάζει τοῦ τόπου· δηλαδὴ ὁ κλητὴρ ὁ μεταβαίνων πρὸς ἐπίδοσιν εἰς χωρίον τι καὶ εὑρίσκων κλειστὴν τὴν οἰκίαν τοῦ κατηγορουμένου κοινοποιεῖ τὸ ἔγγραφον καὶ εἰδοποιεῖ εἴτε τὸν δήμαρχον εἴτε τὸν ἀστυνόμον τοῦ χωρίου, οἵτινές εἰσιν ὑποχρεωμένοι νὰ εἰδοποιήσωσιν αὐτοὶ τοῦτον, πρὸς ὃν ἡ ἐπίδοσις, καὶ νὰ ὑποβάλωσιν ἔκθεσιν εἰς τὴν καλοῦσαν ἀρχὴν ἐπὶ τῆς τοιαύτης γενομένης εἰδοποιήσεως. Ἐὰν ὅμως ὁ κατηγορούμενος, ὁ πρὸς ὃν ἡ ἐπίδοσις, ἀπουσιάζῃ τοῦ χωρίου, ὡς συνήθως συμβαίνει, καὶ εὑρίσκηται εἴτε ἐν ἑτέρῳ δήμῳ εἴτε εἰς ἄλλην τινὰ ἐπαρχίαν εἴτε ἐν τῷ Ἐξωτερικῷ, δὲν εἶναι ὑποχρεωμένος δυνάμει τοῦ ἐπιψηφισθησομένου νομοσχεδίου νὰ βεβαιώσῃ τοῦτο ἐν τῇ ἀναφορᾷ, ὡς ἐκ τοῦ ὁποίου πολὺ δικαίως τὸ Δικαστήριον θὰ προβῇ εἰς τὴν ἐρήμην ἐκδίκασιν τῆς ὑποθέσεως. Ἐὰν ὅμως, κύριοι Βουλευταί, τὰ ἁρμόδια ταῦτα πρόσωπα βεβαιώσωσιν ἐν τῇ ὑποβαλλομένῃ ἐκθέσει πρὸς τὴν καλοῦσαν Ἀρχήν, ὅτι τὸ πρόσωπον τοῦτο ἀπουσιάζει τοῦ τόπου του, καί, ἂν ὁ κατηγορούμενος ἐρημοδικασθῇ, βεβαίως θὰ ἔχῃ πρόσφορα τὰ μέσα εἰς τὴν κατ’ ἀνακοπὴν δίκην τῆς ἀποδείξεως ὅτι ἔλειπε τοῦ τόπου, ὅπως ἡ ἀνακοπή του γίνῃ δεκτὴ ὑπὸ τοῦ Δικαστηρίου, θὰ εἶναι τοιαύτη βεβαίωσις, δυνάμει τῆς ὁποίας τὸ Δικαστήριον βεβαίως δὲν θὰ δύναται νὰ ἀπορρίψῃ τὴν ἀνακοπὴν αὐτοῦ. Θὰ μοὶ ἀντιτάξητε, κύριοι Βουλευταί, ὅτι δὲν στερεῖται τῶν μέσων τῆς ἀποδείξεως ὁ κατηγορούμενος, ἂν δὲν συμπεριληφθῇ εἰς τὴν ἔκθεσιν ἡ βεβαίωσις τῆς ἀπουσίας του ἐκ τοῦ τόπου. Ἀληθὲς εἶναι, ἀλλὰ καὶ ἐγὼ θὰ ἀντιτάξω, ὅτι τὴν τοιαύτην μὲν βεβαίωσιν θὰ ἔχῃ ἐξ ἐπισήμου ἐγγράφου τὸ Δικαστήριον, ὁ δὲ κατηγορούμενος δὲν θὰ εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ προσκομίσῃ μάρτυρας ὑπερασπίσεως, τοὺς ὁποίους γνωστὸν εἶναι εἰς πάντας ὅτι τὸ Δικαστήριον οὐδέποτε σχεδὸν λαμβάνει ὑπ’ ὄψιν, ὁσάκις μάλιστα εἶναι ἐκ τῶν κατωτέρων κοινωνικῶν τάξεων, ὅπως συνήθως θὰ συμβαίνῃ, ὅταν πρόκειται περὶ χωρικῶν ἐμφανιζομένων εἰς τὰ Δικαστήρια. Ὁ δὲ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης θὰ μοὶ ἀντέταττεν, ὅπως μοὶ ἀντέταξεν, ὅτι τοιαύτη τροποποίησις ἐν τῷ νομοσχεδίῳ θὰ παρεῖχε κίνδυνον καταστρατηγήσεως τοῦ νόμου, δηλαδὴ εἴτε ὁ δήμαρχος, ἡ δημοτικὴ Ἀρχή, εἴτε ὁ ἀστυνόμος εἴτε ὁ ἱερεὺς πιεζόμενοι ὑπὸ τῶν συγχωρίων θὰ ἠδύναντο ἑκάστοτε νὰ βεβαιώνωσιν ἐν τῇ ἐκθέσει των ὅτι ἀπουσιάζει ὁ κατηγορούμενος, ὁ πρὸς ὃν δηλαδὴ ἡ ἐπίδοσις, χωρὶς πράγματι νὰ ἀπουσιάζῃ ἐκ τοῦ τόπου. Καὶ δὲν δύναμαι βεβαίως νὰ ἀντείπω εἰς τοῦτο, ὅτι δυνατὸν νὰ γένηται καὶ τοῦτο. Ἀλλὰ κατὰ τῆς τοιαύτης παρανομίας ὑπάρχει διάταξις τοῦ Ποινικοῦ Νόμου, ἡ ὁποία προβλέπει, καὶ βεβαίως, ἐὰν ὁ δήμαρχος ἐβεβαίου ἐν τῇ ἐκθέσει του, εἴτε ὁ ἀστυνόμος, ὅτι ἀπουσιάζει τοῦ τόπου του ὁ πρὸς ὃν ἡ ἐπίδοσις, καὶ οὗτος δὲν ἀπουσίαζεν, ἡ ποινικὴ καταδίωξις θὰ ἦτο πολὺ εὔκολος, καὶ ἡ εἰσαγγελικὴ Ἀρχὴ ἠδύνατο νὰ εἰσαγάγῃ καὶ τὸν δήμαρχον καὶ τὸν ἱερέα καὶ τὸν ἀστυνόμον εἰς δίκην διὰ τὴν τοιαύτην ψευδῆ βεβαίωσιν· δὲν ἔχομεν ὅμως καὶ διάταξιν ἐξασφαλίζουσαν ἐπίσης τὸν κατηγορούμενον. Συνεπῶς φρονῶ, ὅτι προκειμένου νὰ ἐξασφαλίσωμεν τὸν κατηγορούμενον, ἀφοῦ ἡ καταστρατήγησις τοῦ νόμου ἐξασφαλίζεται διὰ τῆς τοιαύτης αὐστηρᾶς διατάξεως τοῦ Ποινικοῦ Νόμου, θὰ ἦτο πολὺ ὀρθὸν νὰ συμπεριληφθῇ τοιαύτη διάταξις ἐν τῷ νομοσχεδίῳ.

§89Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Πόθεν θὰ λάβῃ τὰς πληροφορίας του ὁ κλητήρ;

§90Α. ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Ὄχι ὁ κλητήρ. Ὁ κλητὴρ θὰ τοιχοκολλήσῃ τὸ ἔγγραφον, θὰ εἰδοποιήσῃ τὸν δήμαρχον ἢ τὸν ἱερέα ἢ τὸν ἀστυνόμον, ὁ δὲ ἱερεὺς εἴτε ὁ δήμαρχος εἴτε ὁ ἀστυνόμος εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ εἰδοποιήσωσι τὸν πρὸς ὃν ἡ εἰδοποίησις περὶ τῆς γενομένης ἐπιδόσεως τῆς κλήσεως κτλ., εἶναι δὲ ὑποχρεωμέναι δυνάμει τοῦ παρ’ ὑμῶν ὑποβαλλομένου νομοσχεδίου νὰ εἰδοποιήσωσι τὴν ἐγκαλοῦσαν Ἀρχὴν περὶ τῆς γενομένης εἰδοποιήσεως. Εἰς τὴν ἔκθεσιν αὐτήν, τὴν ὁποίαν θὰ ὑποβάλωσι ταχυδρομικῶς δι’ ἀτελοῦς ἀναφορᾶς, δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ συμπεριλαμβάνωσι καὶ ἂν ὁ κατηγορούμενος, δηλαδὴ ὁ πρὸς ὃν ἡ ἐπίδοσις, εἶναι ἐν τῷ τόπῳ ἢ ὄχι;

§91Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀφοῦ δὲν ἀποκλείεται εἰς αὐτὸν νὰ τὸ περιλάβῃ ἐν τῷ ἐπιδοτηρίῳ;

§92Α. ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Ἐν τῇ ἐκθέσει.

§93Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν τῇ ἐκθέσει; Ἀλλὰ τρέχομεν τὸν κίνδυνον νὰ μὴ γίνηται ἡ προσήκουσα βεβαίωσις, ὁπότε δὲν εἶναι εὐκολώτερον ὁ κατηγορούμενος, ὅταν ἔλθῃ εἰς τὸ Δικαστήριον, ἐὰν ἔχῃ τὰ μέσα τῆς ἀποδείξεως νὰ βεβαιώσῃ τοῦτο;

§94Α. ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Αὐτὸ προεῖπον, ὅτι ἀκριβῶς τὰ Δικαστήρια δὲν δέχονταί ποτε τοὺς μάρτυρας τῆς ὑπερασπίσεως. Διατί νὰ μὴ παράσχωμεν, ἀφοῦ τόσας διατάξεις εἰς βάρος τοῦ κατηγορουμένου συμπεριελάβομεν, διατί νὰ μὴ συμπεριλάβωμεν καὶ μίαν διάταξιν, ἡ ὁποία νομίζω ὅτι οὐδόλως προσκρούει εἰς τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου;

§95Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τρέχομεν τὸν κίνδυνον νὰ καταστρατηγήσωμεν ὅλον τὸν νόμον.

§96Α. ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Ἐν ᾗ περιπτώσει ὁ δήμαρχος ὑποβάλλει ψευδῆ βεβαίωσιν, δὲν εἶναι ὁ εἰσαγγελεύς, ὁ ὁποῖος δύναται νὰ ὑποβάλῃ κατ’ αὐτοῦ μήνυσιν ἐπὶ ψευδεῖ βεβαιώσει; Δὲν εἶναι ἀρκοῦσα ἐξασφάλισις αὐτὴ ἡ διάταξις τοῦ Ποινικοῦ Νόμου, ἐνῷ ἀπεναντίας ἔχομεν τὸν κατηγορούμενον καθ’ ὁλοκληρίαν ἀπροστάτευτον ἐνώπιον τῆς ποινικῆς δικαιοσύνης, ἀφαιροῦντες ὅλα τὰ μέσα τῆς ὑπερασπίσεως, εἴτε θεμιτὰ εἴτε ἀθέμιτα; Διότι ἡ ἐρημοδικία, ἂν εἶναι μέσον ὑπερασπίσεως, παραδέχομαι ὅμως πολλάκις ὅτι εἶναι μέσον ἀθέμιτον. Συνεπῶς δὲν βλέπω ποῦ δύναται νὰ προσκρούσῃ ἡ τροπολογία αὕτη καὶ ποία θὰ εἶναι ἡ βλάβη τῆς κοινωνίας καὶ τῆς δικαιοσύνης, ἐὰν δεχθῶμεν αὐτήν, ἐὰν παράσχωμεν εἰς αὐτὸν τὸν πτωχὸν κατηγορούμενον τὰ μέσα τῆς ὑπερασπίσεως. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης καὶ τὴν Βουλήν, ὅπως κάμωσιν ἀποδεκτὴν τὴν τροπολογίαν ταύτην ἐν τῷ ἄρθρῳ 145. Εἰς τοῦτο ἰδίως λαμβάνω ἀφορμὴν ἐκ τοῦ νομοῦ τῆς Κεφαλληνίας, ὅπου, καθὼς γνωρίζετε πάντες, οἱ πλεῖστοι ἀπουσιάζουσι τῆς νήσου. Θὰ εἶναι δὲ φοβερὸν νὰ ἀπουσιάζῃ ὁ κατηγορούμενος ἐκ τοῦ χωρίου ἢ τοῦ δήμου καὶ ἐρχόμενος νὰ εὑρεθῇ ἐρημοδικασμένος μὲ μίαν βαρεῖαν ποινήν, ν’ ἀπαιτῶνται δὲ μάρτυρες ὑπερασπίσεως, ἵνα βεβαιώσωσι τὴν ἀπουσίαν του, ἀφοῦ εἶναι βέβαιον ὅτι δὲν θὰ γίνωσί ποτε πιστευτοὶ οὗτοι ὑπὸ τοῦ Δικαστηρίου, ὡς τοῦτο πολλάκις συμβαίνει.

§97Γ. ΜΠΕΝΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης καὶ τὴν Βουλὴν νὰ δεχθῇ, ὅπως εἰς τὸ ἄρθρον 145 εἰς τὴν ἀρχήν, ἐκεῖ ὅπου λέγει: «Ἡ κλῆσις γίνεται ἐγγράφως καὶ κοινοποιεῖται εἴς τε τὸν κατηγορούμενον καὶ τοὺς μάρτυρας τρεῖς τοὐλάχιστον ἡμέρας πρὸ τῆς πρὸς ἐμφάνισιν...», αἱ «τρεῖς ἡμέραι», ἐπειδὴ δὲν εἶναι ἀρκεταὶ εἰς τὸν κατηγορούμενον, ὅπως προστρέξῃ πρὸς ἀνεύρεσιν τῶν μέσων τῆς ὑπερασπίσεως, συνάμα δὲ νὰ κοινοποιήσῃ καὶ κλήσεις μαρτύρων, πολλῷ μᾶλλον, ὅταν συμπέσῃ ὥστε οἱ μάρτυρες, τοὺς ὁποίους θὰ κλητεύσῃ, νὰ κατοικῶσιν εἰς ἄλλο μέρος παρὰ εἰς τὴν ἕδραν τοῦ Δικαστηρίου, ὅπως δεχθῇ, λέγω, ἵνα αἱ «τρεῖς ἡμέραι» τροποποιηθῶσιν εἰς «ὀκτὼ ἡμέρας».

§98Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχετε ὑπ’ ὄψει ὅτι πρόκειται περὶ πταισμάτων;

§99Γ. ΜΠΕΝΟΣ. Μάλιστα.

§100Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχετε ὑπ’ ὄψει ποίαν προθεσμίαν σᾶς καθιεροῖ ἡ Δικονομία;

§101Γ. ΜΠΕΝΟΣ. 24 ὥρας ὁρίζει.

§102Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἤδη δὲν σᾶς ἀρκοῦσιν αἱ τρεῖς ἡμέραι;

§103Γ. ΜΠΕΝΟΣ. Διότι πρόκειται ἀκριβῶς νὰ διορθώσωμεν τὴν ἰσχύουσαν νομοθεσίαν, νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ προσθέσωμεν εἰς ἓν ἕτερον μειονέκτημα. Φρονῶ λοιπὸν ὅτι πρέπει τὸ τριήμερον νὰ τροποποιηθῇ εἰς ὀκταήμερον, λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν ὅτι νῦν δὲν θὰ ἐπιτρέπωνται καὶ ἐρημοδικίαι.

§104Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Καλὰ εἶναι νὰ γίνῃ καὶ εἰκοσαήμερον, ἀλλὰ δὲν εἶναι προσῆκον.

§105Γ. ΜΠΕΝΟΣ. Πλὴν τούτου εἰς τὴν δευτέραν παράγραφον τοῦ ἄρθρου 145, ἵνα μὴ θεωρηθῶ ὡς κωλυσιεργῶν, ἀρκοῦμαι νὰ συστήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τὰς παρατηρήσεις τοῦ κ. Μπακοπούλου, διότι ἐν τῇ πρακτικῇ θέλει ἀποδειχθῇ ὅτι ἡ βʹ παράγραφος τοῦ ἄρθρου τούτου θέλει ἀποβῆ ἀπολύτως ἀνεφάρμοστος. Φρονῶ λοιπὸν ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης πρέπει νὰ λάβῃ ὑπὸ σοβαρὰν ἔποψιν τὰς παρατηρήσεις τοῦ κ. Μπακοπούλου, οὐδ’ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξευρεθῶσι δικαστικοὶ κλητῆρες μὲ τὸν μισθὸν τὸν γλίσχρον, τὸν ὁποῖον παρέχομεν εἰς αὐτούς, ἵνα ἐπιδώσωσι τὰ ποινικὰ δικόγραφα, καὶ οὕτως ἐπαρκέσωμεν εἰς τὰς ἀξιώσεις τῆς βʹ παραγράφου τοῦ ἄρθρου τούτου.

§106Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ἐπίστευσα, Κύριοι, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης εἶχεν ἀποφασίσει νὰ ἐγκαταλείψῃ πλέον τὸ νομοσχέδιον μετὰ τὴν κατ’ αὐτοῦ κατακραυγὴν καὶ ἐντὸς καὶ ἐκτὸς τῆς Βουλῆς. Τὴν γνώμην αὐτὴν ἐμόρφωσα τοσοῦτο μᾶλλον, καθόσον ἀπὸ ἡμερῶν πολλῶν ἐλέχθη ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ εὑρίσκηται ἐν ἀμφιβόλῳ ἡ θέσις αὐτοῦ, μὴ γενομένης τῆς ψηφοφορίας μετὰ τὴν περάτωσιν τῆς συζητήσεως κατ’ ἀρχήν, διότι, ἀφοῦ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἐχαρακτήρισε καὶ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ὡς μέρος τοῦ ὁλοκληρωτικοῦ προγράμματος τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ὡς τοιοῦτον τὸ παρουσίασεν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἐζήτησε τὴν ψῆφον ἐμπιστοσύνης παρ’ αὐτῆς, ὑπ’ αὐτὰς τὰς συνθήκας ἐπίστευον ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐγκατελίμπανε τὴν ψηφοφορίαν ἐπὶ ἑβδομάδα ὁλόκληρον καὶ οὕτω νὰ εὑρίσκηται ἐν ἀμφιβόλῳ ἡ θέσις αὐτοῦ. Ἀλλ’ ἀφοῦ παρ’ ἐλπίδα σήμερον τὸ εἴδομεν πρῶτον πάλιν ἀναγεγραμμένον ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει, καὶ εἴδομεν καὶ τὸ φαινόμενον νὰ ὁμιλήσωσιν ὑπερογδοήκοντα Βουλευταὶ κατ’ αὐτοῦ, εἴκοσι δὲ μόνον νὰ καταψηφίσωσι τὴν ἀρχήν, ἐθεώρουν, ὅτι θὰ εἶναι ματαιοπονία νὰ ἐξακολουθήσω καὶ ἐγὼ συζήτησιν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, ἀφοῦ τέλος πάντων εἶναι οὐχὶ ἐνδεδειγμένον, ἀλλ’ ἀποδεδειγμένον ὅτι οἱ κ. κ. Βουλευταὶ θέλουσιν ὑπερψηφίσει τούτου. Λέγω ὅτι ματαιοπονία εἶναι νὰ ποιήσηταί τις καὶ παρατηρήσεις μόνον, καὶ διὰ τοῦτο θὰ περιορισθῶ εἰς ὀλίγα.

§107Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν μὲ πείσητε ὅτι αἱ παρατηρήσεις σας εἶναι ὀρθαί, θὰ τὰς δεχθῶ.

§108Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Πῶς θὰ σᾶς πείσῃ; Εἶσθε ἀμετάπειστος!

§109Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Καὶ πρῶτον ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ εἰς τὸ αʹ ἐδάφιον καὶ εἰς τὸ τέλος αὐτοῦ: «Ἐὰν ὁ κλητὴρ δὲν εὑρίσκῃ τὸν καλούμενον ἐν τῷ τόπῳ τῆς διαμονῆς ἢ τῆς κατοικίας του, ἐγχειρίζει τὸ ἔγγραφον πρός τινα τῶν συνοίκων αὐτοῦ ἢ ὑπηρετῶν τῆς οἰκίας». Καὶ ὅτε ἐνεχείρισεν εἰς ἕνα τῶν συνοίκων, διὰ τὸ Δικαστήριον εἶναι ἀπόδειξις ὅτι ἐπεδόθη εἰς τὸν κατηγορούμενον ἢ τὸν μάρτυρα τὸ κλητήριον ἢ ἡ κλῆσις, καὶ ἂν δὲν παρουσιασθῇ κατὰ τὴν δίκην δικασθήσεται ἐρήμην. Ἀλλ’ ἐάν, καθ’ ἣν στιγμὴν ἐπιδίδεται εἰς τὸν σύνοικον, ὁ πρὸς ὃν ἡ κλῆσις, εἴτε μάρτυς εἶναι εἴτε κατηγορούμενος, εὑρίσκηται οὗτος ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ, δὲν θὰ ἔχητε μίαν ἐρημοδικίαν κατ’ αὐτοῦ καὶ δὲν θὰ εἶναι ἄδικος ἡ ἐρημοδικία, ἡ ὁποία θὰ ἐπιβαρύνῃ τὸν καλούμενον, ὅστις εὑρίσκεται μακρὰν τῆς πατρίδος του ἢ ἐν τῷ ἐσωτερικῷ ἐν μεμακρυσμένῳ τόπῳ; Καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἐβεβαιοῦτο ἐν τῷ ἀποδεικτικῷ τοῦ κλητῆρος διὰ προσθήκης, ἂν πράγματι εὑρίσκεται εἰς τὸν τόπον του, διότι, ἐὰν τοιοῦτόν τι δὲν γίνῃ, τρέχομεν τὸν κίνδυνον νὰ ἴδωμεν ἀνθρώπους καταδικαζομένους ἐρήμην, χωρὶς κἂν νὰ πταίσωσι, χωρὶς κἂν νὰ λάβωσιν οὐσιαστικῶς γνῶσιν τῆς ἐπιδόσεως τοῦ δικογράφου. Τοῦτο θὰ εἶναι σύνηθες ἰδίᾳ εἰς τὴν ἐπαρχίαν τὴν ἐμήν, ἡ ὁποία εἶναι καὶ ἐπαρχία τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Μένουσιν οἰκογένειαι εἰς τὸν τόπον, μένουσι σύζυγοι· οἱ ἄρρενες κατὰ τὰ 9)10 ἀπουσιάζουσι τὸ πλεῖστον τοῦ ἔτους. Λοιπόν, ἐνῷ εὑρίσκεται ὁ κάτοικος Καρυταίνης ἐν Θεσσαλίᾳ, ἢ εὑρίσκεται ἀκόμη ἐν Ἀμερικῇ, ὡς ἔχομεν καθ’ ἡμέραν παραδείγματα, ἐπιδίδεται ἡ κλῆσις εἰς τοὺς οἰκείους του καὶ αὐτὸς δικάζεται ἐρήμην. Αὐτὸ εἶναι ἄδικον.

§110Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Οἱ οἰκεῖοί του δὲν θὰ γνωρίζωσι ποῦ εἶναι;

§111Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Δὲν γνωρίζουσι καὶ θὰ κάμωσι τοῦτο γνωστὸν εἰς τὸν κλητῆρα.

§112Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ ἔλθῃ ἀπὸ τὴν Θεσσαλίαν νὰ δικασθῇ.

§113Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Πότε θὰ τὸν εἰδοποιήσωσιν εἰς τὴν Θεσσαλίαν;

§114Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχουσι δεκαπέντε ἡμερῶν παράτασιν.

§115Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Πρῶτον εἶναι ζήτημα, ἂν τὸ γνωρίζουσιν οἱ οἰκεῖοι, διότι γνωρίζετε, ὅπως γνωρίζω καὶ ἐγώ, ὅτι κατὰ κανόνα δὲν γνωρίζουσι τὸν τόπον τῆς διαμονῆς οἱ οἰκεῖοι. Τοῦτο εἶναι κατὰ τὰ 9)10 βέβαιον καὶ θετικόν, διότι τρέχουσιν ἀπὸ μέρους εἰς μέρος νὰ ἐξασκήσωσι τὰ διάφορα ἐπαγγέλματα, τὰ ὁποῖα ἔχουσι, καὶ δὲν ἔχουσι μόνιμον διαμονήν, ὅπως εἰδοποιηθῶσιν.

§116Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὥστε φρονεῖτε σεῖς ὅτι δὲν πρέπει νὰ δικάζωνται; Τί νομίζετε;

§117Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Φρονῶ ὅτι δὲν πρέπει νὰ εἶναι ὑποχρεωμένος ὁ κλητὴρ νὰ βεβαιοῖ, ἂν διαμένει ἐν τῷ τόπῳ ἢ ἀποδημεῖ. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἐξασφαλίζεται τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον ἔχει πᾶς πολίτης, νὰ ζητῇ νὰ μὴ ἀδικηθῇ ὑπὸ τῆς Πολιτείας. Ἀλλὰ μετὰ τοῦτο ἔρχομαι εἰς τὸ δεύτερον ζήτημα. Διὰ τοὺς μὴ εὑρισκομένους ἐπιδίδεται εἰς τὴν ἀστυνομίαν, εἰς τὸν εἰδικὸν πάρεδρον, εἰς τὸν ἱερέα ἢ εἰς τὸν διδάσκαλον. Καὶ ἐρωτῶ· ἔχομεν εἰδικοὺς παρέδρους; Ὑπάρχουσιν εἰδικοὶ πάρεδροι, ὅπως ὁ νόμος ἐπιθυμεῖ καὶ τοὺς θέλει; Νομίζω, Κύριοι, ὄχι, διότι ἐκλογαὶ πρὸς ἐκλογὴν εἰδικῶν παρέδρων δὲν γνωρίζω ἄν ποτε ἐγένοντο. Ὁ δὲ νόμος τοὺς ἅπαξ ἐκλεχθέντας δὲν θεωρεῖ μετὰ τὴν ἔκπνευσιν τῆς θητείας των ὑπάρχοντας. Λοιπὸν εἰδικοὶ πάρεδροι δὲν ὑπάρχουσι, καὶ ἡ ἀναγραφὴ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τῶν παρέδρων παρέλκει τελείως. Ἀλλ’ ἔχομεν ἱερεῖς. Δὲν νομίζετε, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι διὰ τῆς διατάξεως, τὴν ὁποίαν ἔχετε ὡς πρὸς τοὺς ἱερεῖς, θὰ ὑποβληθῶσιν οὗτοι εἰς προστριβάς; Δὲν νομίζετε ὅτι δὲν συμβιβάζεται τὸ ἀξίωμα, τὸ ὁποῖον φέρουσι, τὸ ἐκκλησιαστικόν, μὲ τὸ ἔργον, τὸ ὁποῖον ἀνατίθεται εἰς αὐτούς, νὰ τρέχωσι νὰ εὑρίσκωσι μάρτυρας καὶ κατηγορουμένους, νὰ γνωστοποιῶσι καὶ παραδίδωσιν εἰς αὐτοὺς κλητήρια καὶ κλήσεις; Δὲν νομίζετε, ὅτι, ἐνῷ ἔχουσι τὴν ἀγάπην καὶ τὸν σεβασμόν, ὡς ὀφείλουσι νὰ ἔχωσι, τῶν συμπολιτῶν των, θὰ μεταβάλωσι τοὺς συμπολίτας καὶ τὸ ποίμνιόν των εἰς ἐχθρούς; Νομίζετε, ὅτι, ὅπως ἔχει ἡ κατάστασις ἡμῶν γενικῶς, διότι τοῦτο συμβαίνει καὶ θὰ συμβῇ ἀσφαλῶς, δὲν νομίζετε, ὅτι πρέπει νὰ ἀπαλλάξωμεν τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς ἀπὸ τοιαύτας προστριβὰς καὶ τοιαύτην αἰσχύνην; Ἀλλ’ ὅταν ἀξιοῦτε, ὅτι αὐτοὶ εἶναι ὑποχρεωμένοι ἀμελλητὶ νὰ εἰδοποιῶσι τοὺς κατηγορουμένους, πῶς ἐννοεῖτε τὸ ἀμελλητί; Διότι δύναται νὰ παρατάξῃ τις μυρία παραδείγματα τοῦ ἀδυνάτου τοῦ ἀμελλητί. Καὶ πρῶτον, ἐὰν ὁ ἱερεὺς ἐπιμελῆται μιᾶς κηδείας, θὰ φθάσῃ ὁ κλητήρ, θὰ τῷ ἐγχειρίσῃ τὸ δικόγραφον καὶ ἀμελλητὶ θὰ ἀφήσῃ τὴν κηδείαν, θὰ τρέξῃ νὰ ὑπάγῃ νὰ εὕρῃ ποῖον; Τὸν πρὸς ὃν ἡ κλῆσις. Καὶ ποῦ θὰ εὕρῃ αὐτόν; Θὰ εἶναι ἐντὸς τοῦ χωρίου ἢ θὰ εἶναι εἰς ἀπόστασιν δύο ὡρῶν εἰς τὴν ἐργασίαν του ὁ πρὸς ὃν ἡ κλῆσις; Πῶς θέλετε νὰ ὑποχρεώσητε αὐτὸν καὶ νὰ ἐπιβάλητε ποινὴν μάλιστα, ἐὰν δὲν σπεύσῃ νὰ τὸν εὕρῃ; Καὶ πῶς θέλετε αὐτὸν τὸν δυστυχῆ ἱερέα τοῦ Ὑψίστου νὰ ἀφήσῃ τὰ καθήκοντα αὐτοῦ καὶ νὰ τρέχῃ ἀνὰ τοὺς ἀγροὺς, ἀνὰ τὰ ποιμνιοστάσια νὰ εὑρίσκῃ τοὺς καλουμένους ὑπὸ τῆς Δικαιοσύνης; Καί, ἂν δὲν τοὺς εὕρῃ καὶ δὲν ἀναφέρῃ ἐμπροθέσμως, θὰ ἐπιβάλληται καὶ ποινὴ εἰς αὐτόν. Ἐπίσης κινδυνώδη εὑρίσκω τὴν ὑποχρέωσιν τοῦ διδασκάλου, διότι θὰ ἀπομακρύνητε αὐτὸν ἀπὸ τὰ κύρια αὐτοῦ ἔργα. Φοβούμενος τὰς εὐθύνας θὰ ἐγκαταλιμπάνῃ τὸ κύριον αὐτοῦ ἔργον, τὴν ἐπιτήρησιν καὶ ἐπιμέλειαν τῶν τέκνων τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, καὶ θὰ τρέξῃ καὶ αὐτὸς ἀνὰ τὰ ὄρη καὶ τὰ δάση, ἵνα εὕρῃ τοὺς μὴ εὑρισκομένους εἰς τὸ χωρίον καὶ ἐγχειρίσῃ τὰς κλήσεις πρὸς αὐτούς. Φρονῶ, ὅτι μόνον ἡ ἀστυνομία εἶναι ἁρμοδία πρὸς τοιαύτην ἐνέργειαν. Ἀλλ’ ἐρωτᾶται: Ἐπαρκεῖ; Εἶναι ἐπαρκὴς ἡ ἀστυνομία; Γνωρίζετε πάντως, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἡ δύναμις τῆς ἀστυνομίας τῶν ἀγροτικῶν δήμων σύγκειται ἐκ τριῶν χωροφυλάκων, κατὰ κανόνα ἀγραμμάτων, αἱ δὲ ἀποστάσεις τῶν δήμων τῶν ἀγροτικῶν εἶναι τοιαύτη καὶ τηλικαύτη, ὥστε καθίσταται ἀδύνατον καὶ εἰς τὸν κλητῆρα καὶ εἰς τὴν ἀστυνομίαν νὰ ἐπαρκέσῃ εἰς τὰς ἀνάγκας τοῦ νομοσχεδίου. Καὶ ἓν καὶ μόνον παράδειγμα φέρω εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργόν, τὸν δῆμον Θελπούσης τῆς ἐπαρχίας μου, τὸ εἰρηνοδικεῖον τοῦ ὁποίου σύγκειται ἀπὸ δύο δήμους, τὸν δῆμον Τροπαίων καὶ τὸν δῆμον Θελπούσης. Ποῖαι εἶναι αἱ ἀποστάσεις ἀπὸ τῆς ἕδρας τοῦ εἰρηνοδικείου μέχρι τῶν ἄκρων χωρίων τοῦ δήμου Θελπούσης; Εἶναι 8 ὧραι μέχρι Βιδιακίου, εἶναι ἄλλη τόση ἀπόστασις μέχρι Μπέλεσι. Καὶ ἐλέγετε πρότερον εἰς ἕτερον κ. συνάδελφον, ὅτι μόνον τὰς Κυριακὰς γίνονται ἐπιδόσεις.

§118Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶπον μόνον.

§119Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Καὶ εἶναι δυνατὸν νὰ λέγηται τοῦτο, ὅτε τοιαύτην περιφέρειαν ἔχει εἷς δῆμος, νὰ ἐπαρκέσωσι μεταβαίνοντες εἰς τοιαύτην ἀπόστασιν καὶ νὰ εἶναι συνεπεῖς πρὸς αὐτό; Ἡ παράλειψις τῆς ὑποχρεώσεώς των ταύτης μόνην συνέπειαν ἔχει τὴν τιμωρίαν τῶν παραβατῶν διὰ προστίμου 10 δραχμῶν. Ἀλλὰ πῶς θὰ βεβαιοῦται, κύριε Ὑπουργέ, τοῦτο; Ἔχετε ἐν τῷ δευτέρῳ ἐδαφίῳ (ἀναγινώσκει): «Κατὰ τῶν ἀρνουμένων νὰ παραλάβωσι τὸ κοινοποιούμενον ἔγγραφον, ἢ μηδενὸς ἐκ τῶν τελευταίων τούτων ἐν τῇ οἰκίᾳ εὑρεθέντος, κολλᾷ τοῦτο εἰς τὴν θύραν τῆς οἰκίας αὐτοῦ, ἀντίγραφον δ’ αὐτοῦ ὑπὸ τοῦ κλητῆρος γενόμενον παραδίδει οὗτος εἰς τὴν ἀστυνομικὴν ἀρχήν, ἢ εἰς τὸν εἰδικὸν πάρεδρον, ἢ εἰς τὸν ἱερέα τοῦ τόπου τῆς ἐπιδόσεως, καὶ συντάσσει ἔκθεσιν ὑπογραφομένην ὑπ’ αὐτοῦ καὶ τοῦ παραλαβόντος κλ.». Πῶς θὰ βεβαιοῦται τοῦτο; Ἐκ μόνης τῆς ἐκθέσεως τοῦ δικαστικοῦ κλητῆρος, ὅτι ἠρνήθη ὁ Α νὰ παραλάβῃ τὰ δικόγραφα; Μόνον κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ βεβαιοῦται, καὶ τὸ Δικαστήριον θὰ ἔχῃ τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἐπιβάλῃ τὴν ποινήν! Ἀλλοίμονον, ἐὰν τοιοῦτόν τι εἴχετε ὑπ’ ὄψει σας, ὡς ἀποδεικτικὸν μέσον ἀρνήσεως νὰ εἶναι μόνον ἡ βεβαίωσις τοῦ κλητῆρος! Τότε ἀλλοίμονον!

§120Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅτε ὡμίλει ὁ κ. Λαγοπάτης, ἔδωκα ἐξήγησιν, ὅτι πρόκειται περὶ αὐτοτελοῦς ἀδικήματος, τὸ ὁποῖον θὰ δικάζηται καὶ τὸ ὁποῖον θὰ ἀποδεικνύηται ὅπως πάντα τὰ λοιπά. Ἐὰν ἠρνήθη ἑπομένως, δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀποτελῇ μόνον τοῦτο στοιχεῖον.

§121Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ἡ κατηγορία τίνα ἄλλα μέσα ἀποδεικτικὰ θὰ παρουσιάσῃ;

§122Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅσα ἄλλα ἔχει.

§123Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Οὐδὲν ἄλλο ἔχει, οὐδὲ ἦτο δυνατὸν νὰ ἔχῃ. Ἄλλως, ὅταν ἀποκαλύπτηται ἐν τῷ ἀκροατηρίῳ καὶ βεβαιοῦται ἐκ τῆς ἐκθέσεως τοῦ κλητῆρος ὅτι ὁ Α ἠρνήθη νὰ παραλάβῃ, ἔχει δικαίωμα τὸ Δικαστήριον ἀμέσως νὰ ἐπιβάλῃ τὴν ποινὴν αὐτήν. Ὅπως ἔχει τοῦτο, εἶναι κινδυνῶδες. Τοῦτο θὰ ἀνατρέψῃ τὴν κοινωνικὴν ἡσυχίαν, ἐὰν γίνῃ νόμος τοῦ Κράτους. Νομίζω, κ. Ὑπουργέ, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐξακολουθήσω, διότι αἰσθάνομαι ὅτι πάλιν ἐπὶ ματαίῳ θὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν καὶ θὰ κουράσω ἴσως μάλιστα καὶ τὸν ἑαυτόν μου, διότι ἡ ψῆφος τῆς Βουλῆς εἶναι, μεθ’ ὅλας τὰς ἀντιρρήσεις, τὰς ὁποίας ἀπὸ τοῦ βήματος φέρουσιν, ἡ αὐτή, οἵα καὶ πρότερον.

§124Δ. ΚΛΑΔΗΣ. Ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἐπεκτείνῃ τὴν προθεσμίαν τῶν τριῶν ἡμερῶν, ὑποθέτω δὲ ὅτι θὰ τὴν ἐπεκτείνῃ, ἐπειδὴ ὑπάρχουσι χωρία ἀπέχοντα ἀπὸ τὴν ἕδραν τοῦ πταισματοδικείου 12 ὥρας καὶ πλέον.

§125Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶπον περὶ αὐτοῦ.

§126Δ. ΚΛΑΔΗΣ. Πολὺ καλά. Καὶ εἰς τὸ 2ον ἐδάφιον τοῦ αὐτοῦ ἄρθρου 145 ἤθελον παρακαλέσει, ἵνα κατὰ πρῶτον λόγον ἡ ἀστυνομικὴ Ἀρχή, καὶ κατόπιν, μὴ ὑπαρχούσης ταύτης, ἐπιδίδωσι τὰ δικόγραφα οἱ ἀστυνομικοί, οἱ πάρεδροι καὶ οἱ ἄλλοι διὰ τοὺς λόγους, τοὺς ὁποίους ἀνέπτυξε καὶ ἄλλος συνάδελφος, καὶ διὰ τὸν λόγον νὰ μὴ καταστήσωμεν τὸν ἱερέα μισητόν, διότι, ἐὰν τὸ ἀφήσωμεν διαζευκτικῶς, τότε ἠμπορεῖ νὰ προτιμᾷ τὸν διδάσκαλον, καὶ τότε ὁ διδάσκαλος θὰ ἀπασχολῆται ἐπὶ πολύ. Ἐκτὸς ὅμως τούτου ἡ ἀστυνομικὴ Ἀρχὴ ἔχει τὰ μέσα νὰ στέλλῃ εἰς τὸν κατηγορούμενον τὰ κλητήρια διὰ τῶν χωροφυλάκων, ἐνῷ ὁ ἱερεὺς καὶ ὁ διδάσκαλος δὲν ἔχουσι, καὶ θὰ ἴδωμεν ὁ διδάσκαλος νὰ στέλλῃ τοὺς μαθητὰς νὰ διανέμωσι τὰ κλητήρια. Δι’ αὐτὸ θὰ ἐπεθύμουν ἡ ἀστυνομικὴ Ἀρχὴ νὰ προτιμᾶται, καὶ ἐλλείψει ταύτης νὰ ἔρχηται ὁ διδάσκαλος καὶ νὰ ἐξαιρεθῇ ὁ ἱερεύς. Ἀλλ’ ὑπάρχουσι καὶ χωρία, τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουσι καὶ διδάσκαλον καὶ ἀστυνομικὴν Ἀρχήν, παρὰ μόνον πάρεδρον εἰδικόν, ὅστις δὲν ἠξεύρει καὶ γράμματα· τότε τί θὰ γίνῃ; Δι’ αὐτὸ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ περιορισθῶμεν εἰς τὴν ἀστυνομικὴν Ἀρχήν, ἡ ὁποία ἔχει ὄργανα, διὰ τῶν ὁποίων νὰ δύναται νὰ ἀποστέλλῃ τὰ κλητήρια. Τὸ τελευταῖον ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου 145 λέγει, ὅτι ἐπὶ προσώπων μὴ ἐχόντων κατοικίαν γίνεται ἡ ἐπίδοσις κατὰ τὸ ἄρθρον 146, ἀλλ’ ἤθελον νὰ ἤξευρον ἂν εἰς τὸ τελευταῖον ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου 146, ἔνθα ἀναφέρεται περὶ τῶν ἀρνουμένων νὰ λάβωσι τὰ δικόγραφα περιλαμβάνεται καὶ ὁ κατηγορούμενος.

§127Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Φυσικά.

§128Δ. ΚΛΑΔΗΣ. Πολὺ καλά. Ἀλλὰ τοῦτο ἀντιβαίνει εἰς τὴν ἐπιστήμην, διότι ὁ κατηγορούμενος κατ’ οὐδεμίαν ἀρχὴν γραπτοῦ νόμου ὑποχρεοῦται νὰ συμπράττῃ εἰς τὴν καταδίωξιν καὶ καταδίκην του.

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γόντικας.

§130Κ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἐγώ, Κύριοι, μόνον ὀλίγας παρατηρήσεις ἔχω νὰ κάμω πρακτικάς, μᾶλλον ἐμπειρικὰς ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου ἀλλ’ οὐδεμίαν θὰ ἐποίουν προκειμένου περὶ ἐπιδόσεως τῶν δικογράφων, ἂν τὸ σχέδιον τοῦτο τοῦ νόμου δὲν εἰσῆγε κάτι τι τὸ καινοφανές, κάτι τι, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ προξενήσῃ καὶ κακὸν βεβαίως. Διότι μέχρι τοῦδε ἡ ἀνακοπὴ ἐθεωρεῖτο ὡς δικαίωμα καί, ἐφ’ ὅσον ἦτο δικαίωμα, δὲν ἀπεδίδετο μεγίστη προσοχὴ εἰς τὴν δικαιολογίαν τῆς ἐπιδόσεως, διότι τὸ πολὺ πολὺ ὁ κατηγορούμενος θὰ ἐζημιοῦτο 10 ἕως 15 δραχμάς. Σήμερον ὅμως ἡ ἀνακοπὴ δὲν εἶναι δικαίωμα, καὶ προσοχὴ πρέπει νὰ δοθῇ, ὥστε τὰ ὑπὸ τοῦ σχεδίου ἐπιδιωκόμενα νὰ πραγματοποιῶνται ὄντως καὶ νὰ λαμβάνῃ γνῶσιν ὁ κατηγορούμενος. Νομίζω ὅτι τὸ πνεῦμα τῶν διατάξεων τοῦ ἄρθρου 145 τῆς παραγράφου αʹ καὶ βʹ εἶναι ὅτι πρέπει νὰ εἰδοποιῆται πάντως ὁ κατηγορούμενος, ἵνα ἔχων γνῶσιν προσέρχηται εἰς τὸ Δικαστήριον, ὁσάκις καλεῖται. Ἐπιτυγχάνεται τοῦτο δι’ ὅσων ἀναγράφονται ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, ναὶ ἢ ὄχι; Κατὰ τὴν γνώμην μου, ὡς ἔχουσι τὰ πράγματα, δὲν ἐπιτυγχάνεται ἀπολύτως. Καὶ πρῶτον δι’ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπε πρὸ μικροῦ ὁ ἐξ Ἀρκαδίας συνάδελφος, ἂν ὁ κατηγορούμενος ἀπουσιάζῃ ἐκ τῆς οἰκίας του, θὰ ἐγχειρισθῇ εἰς οἰκείους του. Ἂν ὅμως ἀναχωρήσωσιν ὅλοι, π.χ. ἀπὸ τὰ Λαγκάδια πηγαίνωσιν ὅλοι εἰς Σπάρτην, τότε οὐδεὶς σύνοικος θὰ παρουσιασθῇ καὶ ὁ κατηγορούμενος θὰ δικασθῇ ἐρήμην. Ἀνακοπὴν δὲν θὰ δύναται νὰ κάμῃ, διότι δὲν θὰ ὑπάρχῃ ἀνωτέρα βία· συνεπῶς ἐδικάσθη ἀναπολόγητος. Κατόπιν λαμβάνονται προφυλάξεις διὰ τῆς παραγράφου δευτέρας: «Ἀρνουμένου τοῦ τε καλουμένου καὶ τῶν συνοίκων ἢ ὑπηρετῶν νὰ παραλάβωσι τὸ κοινοποιούμενον ἔγγραφον, ἢ μηδενὸς ἐκ τῶν τελευταίων τούτων ἐν τῇ οἰκίᾳ εὑρεθέντος, κολλᾷ τοῦτο εἰς τὴν θύραν τῆς οἰκίας αὐτοῦ, ἀντίγραφον δ’ αὐτοῦ ὑπὸ τοῦ κλητῆρος γενόμενον παραδίδει οὗτος εἰς τὴν ἀστυνομικὴν Ἀρχὴν ἢ εἰς τὸν διδάσκαλον ἢ εἰς τὸν εἰδικὸν πάρεδρον κ.τ.λ.» Φρονῶ ὅτι αἱ προφυλάξεις αὗται δὲν εἶναι σκόπιμοι δημιουργοῦσαι ἁπλῶς μίαν πολυτέλειαν γραφειοκρατείας ἄνευ οὐδενὸς σπουδαίου λόγου. Διὰ τοῦτο ἐγὼ θὰ ἐπροτίμων τὴν ἀπάλειψιν ἐντελῶς τῆς παραγράφου ταύτης, καὶ ἀντὶ τούτου νὰ ἐτίθετο ὥστε ὁ κλητὴρ ἐν περιπτώσει, καθ’ ἣν δὲν εὑρίσκει τὸν ἴδιον τὸν καλούμενον, ὁ ὁποῖος νὰ ὑπογράφῃ ἢ νὰ λαμβάνῃ ὁ ἴδιος προσωπικῶς τὸ ἐπιδιδόμενον δικόγραφον, τότε νὰ εἶναι ὑπόχρεος νὰ ἐπιδίδῃ ἀντίγραφον εἰς τὸν ἱερέα καὶ εἰς τὸν πάρεδρον καὶ νὰ συντάσσῃ τὴν ἔκθεσιν, τὴν ὁποίαν ἀναγράφει ἡ περίπτωσις αὐτή. Ἀλλ’ ἡ ἔκθεσις αὐτὴ νὰ βεβαιοῖ ὅτι ὁ πρὸς ὃν ἡ ἐπίδοσις διαμένει ἐν τῷ τόπῳ. Αὐτὴ θὰ χρησιμεύῃ εἰς τὸ Δικαστήριον νὰ τὸν δικάσῃ ἐρήμην. Οὕτω νομίζω ὅτι πληροῦται πληρέστατα ὁ σκοπός, νὰ ὑποχρεώσωμεν τὸν κλητῆρα, ἐν ᾗ περιπτώσει δὲν τὸ παραλάβῃ ὁ ἴδιος, νὰ τὸ ἐπιδίδῃ ἐν ἀντιγράφῳ εἰς τὸν ἱερέα καὶ τὸν διδάσκαλον, οἱ ὁποῖοι νὰ ἔχωσι τὴν ὑποχρέωσιν εἰς τὴν συντασσομένην ἔκθεσιν νὰ βεβαιῶσιν ἂν ὁ πρὸς ὃν ἡ ἐπίδοσις διαμένει ἐν τῷ τόπῳ. Οὕτω νομίζω ὅτι πληροῦται ὁ σκοπὸς πληρέστατα. Καὶ μίαν ἄλλην ἀκόμη παρατήρησιν ἔχω νὰ κάμω. Εἰς τὸ ἄρθρον 146 τῆς ποινικῆς δικονομίας ἀναφέρεται ὅτι «....προσλαμβάνονται ὑπὸ τοῦ κλητῆρος μάρτυρες», εἰσάγεται δηλαδὴ ἡ τροποποιηθεῖσα τελευταῖον διάταξις τῆς πολιτικῆς δικονομίας, κατὰ τὴν ὁποίαν ἀντὶ γείτονος προσλαμβάνονται μάρτυρες. Τοῦτο, Κύριοι, προκειμένου περὶ ἀνακοπῆς ὅτι δὲν ἔχει δικαίωμα, εἶναι ἐπικίνδυνον, διότι μάρτυρας ὁ κλητὴρ λαμβάνει ὁθενδήποτε. Μεταβαίνει εἰς τὰ χωρία καὶ παρουσιάζει κατόπιν τὰ ἐπιδοτήρια ὑπογραφέντα ὑπὸ μάρτυρος διαμένοντος ἐν τῇ πόλει. Θεωρῶ ὅτι δύναται νὰ διορθωθῇ, ὥστε ὁ μάρτυς νὰ εἶναι κάτοικος τοῦ χωρίου, ὅπου πρόκειται νὰ γίνῃ ἡ ἐπίδοσις. Ἔτι πλέον θέλω ὁ μάρτυς νὰ γνωρίζῃ γράμματα, διότι εἶναι ἀδύνατον εἰς ἓν ὁλόκληρον χωρίον νὰ μὴ γνωρίζῃ κανεὶς γράμματα, τὰ δὲ γράμματα τὰ θέλω, διότι θὰ ὑπογράψῃ, καὶ θὰ ἔχω ἀκόμη μίαν ἄλλην ὑπογραφὴν ἀνθρώπου, τὸν ὁποῖον δύναμαι νὰ καταγγείλω ἐπὶ ψευδεῖ βεβαιώσει, ἐνῷ τώρα ἔχομεν μόνον τὸν κλητῆρα. Ἐπίσης τὴν διάταξιν «κατὰ τῶν ἀρνουμένων νὰ παραλάβωσι τὸ κοινοποιούμενον ἔγγραφον ἢ νὰ ὑπογράψωσι τὸ ἀποδεικτικὸν ἀπαγγέλλεται ποινὴ μέχρι 50 δραχμῶν» θεωρῶ καινοφανῆ, διότι κατὰ τὰς διατάξεις τῆς πολιτικῆς δικονομίας ἐγώ, ὁ πρὸς ὃν ἐπιδίδεται δικόγραφον πολιτικόν, ἔχω σήμερον τὸ δικαίωμα νὰ ἀρνηθῶ τὴν παραλαβὴν αὐτοῦ. Ἡ διάταξις εἶναι καινοφανής, ὥστε πρέπει νὰ ληφθῇ πρόνοια οἱ ἄνθρωποι νὰ μὴ δικάζωνται ἀναπολόγητοι.

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σταμούλης.

§132Κ. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Διατυπώσεις τινὲς ἐπιβάλλονται εἰς τὴν σύνταξιν τοῦ κλητηρίου θεσπίσματος. Ἀλλά, ἐν ᾗ περιπτώσει δὲν τηρηθῶσιν αἱ διατυπώσεις αὗται, ποία θὰ εἶναι ἡ συνέπεια τῆς μὴ τηρήσεως; Καὶ ἤθελον νὰ ἀναγραφῇ ὅτι «ἡ μὴ τήρησις τῶν διατυπώσεων τούτων συνεπάγεται τὴν ἀκυρότητα τοῦ κλητηρίου θεσπίσματος».

§133Κ. ΖΑΒΙΤΣΑΝΟΣ. Θὰ ἑνώσω τὰς συστάσεις μου, κύριε Πρόεδρε, διὰ τὸ ζήτημα τῆς προθεσμίας, τὴν ὁποίαν τάσσει τὸ ἄρθρον 145. Φρονῶ καὶ ἐγὼ ὅτι πρέπει νὰ παρατείνηται ἡ προθεσμία λόγῳ ἀποστάσεως.

§134Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Ἔχει παράτασιν εἰς τὸ ἄρθρον 143.

§135Κ. ΖΑΒΙΤΣΑΝΟΣ. Ὥστε γίνονται αἱ παρατάσεις.

§136Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα.

§137Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐκηρύχθην ὑπὲρ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου, εἰς δὲ τὸ ἄρθρον τοῦτο ἐπίσης κηρύσσομαι ὑπὲρ τῆς διατηρήσεώς του ὡς ἔχει. Ἐφηρμόσθη τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, ὅτε ἦτο νόμος, ἐν πολλοῖς Δικαστηρίοις, ἐφηρμόσθη δὲ καὶ εἰς τὸ Δικαστήριον τῶν Πατρῶν ἐπὶ ἀρκετὸν χρόνον, εἶναι δὲ ἀληθὲς ὅτι μὴ ληφθείσης τότε προνοίας περὶ τοῦ πολλαπλασιασμοῦ τῶν προσώπων, τὰ ὁποῖα θὰ ἐνήργουν τὰς ἐπιδόσεις, αἱ ἐπιδόσεις ἐνηργοῦντο δυσχερῶς, καὶ αἱ δίκαι, αἱ ὁποῖαι εἰσήγοντο ἐνώπιον τοῦ Πλημμελειοδικείου Πατρῶν, ἦσαν εὐάριθμοι. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν ἐθεώρησα ἀτύχημα. Τοὐναντίον, εἶδον ὅτι οἱ δικασταὶ ἠδύναντο νὰ ἐξακριβῶσιν αὐτὰς λεπτομερέστερον καὶ ἀποδώσωσι τὸ δίκαιον καλλίτερον. Ἄλλως τε σήμερον ἔχομεν ὑπὸ συζήτησιν συγχρόνως καὶ τὸ ἕτερον νομοσχέδιον τὸ προνοοῦν περὶ τοῦ πολλαπλασιασμοῦ τῶν προσώπων τῶν ἐπιτετραμμένων τὴν ἐπίδοσιν, εἰς τὸ ὁποῖον δυνάμεθα νὰ ἐπιφέρωμεν ὅλας τὰ παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας κρίνομεν οὐσιώδεις. Τότε δὲ συνδυάζων τὴν διάταξιν, τὴν ὁποίαν περιέχει τὸ νομοσχέδιον, μετὰ τῆς διατάξεως τῆς συγχρόνως κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην καταστάσης νόμου περὶ ὑποχρεωτικοῦ τῆς προεισαγωγικῆς ἀνακρίσεως, εἶδον καὶ ἐπείσθην ὅτι ἐπέρχεται ποιά τις καταστολὴ εἰς τήν, δύναταί τις νὰ εἴπῃ, ἀσέβειαν τῶν κατηγορουμένων, οἵτινες ἠδιαφόρουν τελείως, ὁσάκις ἐλάμβανον κλῆσιν, ὅπως προσέλθωσιν εἰς τὴν ποινικὴν δικαιοσύνην καὶ δώσωσι λόγον τῶν πράξεών των. Ἡ λέξις ἀσέβεια εἶναι ἡ ἐλαφροτέρα, τὴν ὁποίαν δύναταί τις νὰ μεταχειρισθῇ. Ἐλάχιστοι ἐλάμβανον ὑπὸ σοβαρὰν ὄψιν ὅτι κατηγοροῦντο, ὅτι ἐπέκειτο κακόν τι δι’ αὐτούς, ὅτι κατηγορία σημαίνει, ὅτι ἐπίκειται κακόν τι ἐκ μέρους τῆς Πολιτείας διὰ κακόν, ὅπερ ἔπραξεν οὗτος καὶ ὅπερ ἀνταποδίδει ἡ Πολιτεία εἰς τὸν καλούμενον καὶ κατηγορούμενον. Ἡ πρώτη συζήτησις πάντοτε ἐθεωρεῖτο μηδέν. Δὲν εἶναι βεβαίως παράστασις εὐπρόσωπος ἐκ μέρους πολίτου ἀνήκοντος εἰς Κράτος εὔνομον ἀπέναντι τοῦ Κράτους τούτου. Ἡ δευτέρα συζήτησις ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον ἐγίνετο κατὰ τρόπον δεικνύοντα περιφρόνησιν ἐπίσης πρὸς τὴν δικαιοσύνην, ἢ μᾶλλον τάσιν εἰς τὸ ἐνεδρεῦσαι διὰ τὸ ἐπιτυχεῖν ἀπόφασιν, οἵαν ὁ κατηγορούμενος ἤθελεν αὐτήν· διότι ὁμολογῶ, Κύριοι, ὅτι παρέστην εἰς δίκας, κατὰ τὰς ὁποίας κατηγορούμενοι ἐνασκοῦντες δευτέραν ἀνακοπὴν καὶ μὴ ἀρεσκόμενοι εἰς τὰς πρώτας ἀποφάσεις, αἱ ὁποῖαι ἐξεδόθησαν τὴν ἡμέραν ἐκείνην ἀπὸ τοὺς Πλημμελειοδίκας, εὑρίσκοντες ταύτας αὐστηράς, ἀπεσύροντο, ἄφηνον νὰ ἀπορριφθῇ ἡ ἀνακοπή των, διὰ νὰ ἐνασκήσωσι τρίτην, τετάρτην, πέμπτην, μέχρις ὅτου ἐπιτύχωσιν ἐκείνους τοὺς δικαστάς, οἵτινες ἐπιεικῶς εἴτε ἀπὸ φύσεως εἴτε δι’ ἄλλους λόγους ἤθελον δικάσει αὐτούς.

§138Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ τίνα τρόπον;

§139Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ σᾶς εἴπω.

§140ΗΡ. ΒΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ποτὲ δὲν γίνεται αὐτό.

§141Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαιωθῆτε ὅτι ἐδικηγόρησα τοὐλάχιστον ὅσον καὶ ὑμεῖς.

§142ΗΡ. ΒΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πάντες ἐδικηγορήσαμεν καὶ οὐδέποτε ἀπηντήσαμεν τρίτην καὶ τετάρτην ἀνακοπήν, πολλῷ δὲ μᾶλλον, διότι, διὰ νὰ συνταχθῇ ἡ δευτέρα ἀνακοπή, πρέπει ὁ κατηγορούμενος νὰ κρατῆται ἐν φυλακῇ, διότι ἄλλως δὲν συντάσσεται.

§143Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν ἦτο δυνατὸν νὰ προσκομισθῶσι τὰ βιβλία τῶν συζητήσεων, θὰ ἐβλέπετε ὅτι πολλάκις ἀπερρίπτετο ἡ δευτέρα ἀνακοπή, μὴ ἐκφωνοῦντος «παρὼν» τοῦ κατηγορουμένου, ἐγίνετο δὲ ἄλλη μετέπειτα, χωρὶς νὰ γνωσθῇ ὅτι ἡ ἐνασκουμένη ἀνακοπὴ ἦτο ἡ τρίτη. Ἰδοὺ ὁ τρόπος. Ἐκεῖνος βεβαίως, ὁ ὁποῖος προσέρχεται νὰ ὑποστηρίξῃ τὴν τρίτην ἀνακοπήν, δὲν ἔχει τὴν ἀφέλειαν νὰ εἴπῃ ὅτι ἐνήσκησεν ἤδη δευτέραν ἀνακοπήν, ἀλλὰ μετὰ πάροδον μιᾶς, δύο ἑβδομάδων ἐνήσκει ἀνακοπήν, ὡσανεὶ αὐτὴ ἦτο ἡ δευτέρα (ἀντιρρήσεις καὶ διάλογοι ζωηροί). Ἐὰν ἦτο δυνατόν, Κύριοι, ὅλοι ὁμοῦ νὰ συγκεντρωθῆτε εἰς δύο ἢ τρεῖς, διὰ νὰ διεξαγάγω μεθ’ ὑμῶν μίαν διαλογικὴν συζήτησιν, εὐχαρίστως ἤθελον πράξει τοῦτο καὶ ἤθελον δώσει ἀπαντήσεις, ἀλλὰ μὲ διακόπτετε τόσον πολλοί, ὥστε εἶναι ἀδύνατον νὰ διεξαγάγω μεθ’ ὅλων συζήτησιν. Ἡ ἐγγύησις, Κύριοι, ἡ ὁποία προνοεῖται διὰ τοῦ ἑτέρου νόμου τῆς προεισαγωγικῆς ἀνακρίσεως, πρέπει νὰ τεθῇ εἰς πλήρη ἐφαρμογήν, διότι εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅπως εἶπε καὶ σήμερον ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας βουλευτὴς κ. Λαγοπάτης, ὅτι δὲν τηρεῖται ἐπαρκῶς ἐν τῇ πράξει σήμερον ἡ ἐγγύησις αὕτη· ἀλλὰ νομίζω ὅτι, διὰ νὰ τεθῇ εἰς ἐφαρμογήν, δὲν εἶναι ἀνάγκη ἰδιαιτέρου τινὸς νόμου, διότι νόμος ὑπάρχει· εἶναι ζήτημα μιᾶς ὑποδείξεως διοικητικῆς, ὑποδείξεως διὰ τῆς ὁποίας ὁ ἐπιτετραμμένος τὴν ἐφαρμογὴν τῆς διατάξεως ταύτης θὰ κληθῇ εἰς τὸ νὰ ἐφαρμόσῃ ταύτην πιστῶς. Θὰ ἔχωμεν λοιπόν, ἐὰν τοῦτο γίνῃ, ἐὰν πιστῶς ἐφαρμοσθῇ ἡ διάταξις ἐκείνη, καὶ μίαν ἐγγύησιν προκαταρκτικὴν διὰ τὸν κατηγορούμενον, ὁ ὁποῖος θὰ δύναται νὰ λάβῃ, ἐν συνδυασμῷ πρὸς τὸν νόμον τῆς φανερᾶς ἀνακρίσεως, γνῶσιν τῆς κατηγορίας καὶ ἐν καιρῷ νὰ ἀμυνθῇ. Τεθέντος τούτου, ἐξεταστέαι εἶναι παρατηρήσεις τινές, αἱ ὁποῖαι κατὰ τὸ πλεῖστον ἐφάνησαν εὔλογοι. Ἤκουσα μίαν παρατήρησιν, ταύτην, ὅτι τὸ κλητήριον, ὅπερ κατὰ τὸ σχέδιον πρέπει νὰ περιέχῃ ὡρισμένους ὅρους, εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ συνταχθῇ κατὰ τοὺς ὅρους τούτους, καὶ ὑπεβλήθη εὐχή, ὅπως ἀπαγγέλληται ἡ ἀκυρότης διὰ τὴν παράβασιν. Νομίζω, Κύριοι, ὅτι δὲν θὰ ἦτο δεδικαιολογημένη ἡ αὐστηρὰ αὕτη συνέπεια, διὰ πᾶσαν παράλειψιν. Ὑποθέσατε ὅτι τὸ κλητήριον, ὅπερ πρέπει κατὰ τὸ σχέδιον τοῦ νόμου νὰ ἀναφέρῃ συνοπτικῶς τὸ πταῖσμα, συνετάχθη κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ μὴ ἀναφέρηται μὲν συνοπτικῶς τὸ πταῖσμα, ἀλλὰ νὰ εἶναι τελείως βεβαιωμένον εἰς τὸν κατηγορούμενον ὅτι καλεῖται διὰ τὴν ἄλφα ἢ βῆτα πρᾶξιν. Νομίζετε τώρα ὅτι ἡ ἀπονομὴ τῆς ποινικῆς δικαιοσύνης καὶ ὁ σκοπὸς αὐτῆς πληροῦται, ἐὰν ἀπαγγείλωμεν ἀκυρότητας διὰ τοιαύτας ἐπουσιώδεις παραλείψεις, ὡσανεὶ ἐζῶμεν εἰς τὴν παλαιοτάτην ἐκείνην ἐποχὴν τοῦ δικαίου, καθ’ ἣν ἡ παράβασις μιᾶς μόνης τυπικῆς λέξεως ἐκ τοῦ ὅλου τύπου τῆς formula ἐπέφερεν ἀκυρότητα; Δὲν θὰ ἦτο σκόπιμον. Τοὐναντίον θὰ ἐθέτομεν περισσότερους φραγμοὺς καὶ ἐμπόδια εἰς τὴν ἀπονομὴν τῆς δικαιοσύνης, τὴν ἐπιτάχυνσιν τῆς ὁποίας σκοποῦμεν διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Ἤκουσα ἐπίσης ἄλλην τινὰ παρατήρησιν ἀναγομένην εἰς τοῦτο—ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, ὁ κ. Μουσούρης ὑπέβαλε ταύτην—, ὅτι ἀναφέρεται μὲν ἡ ὑποχρέωσις περὶ τῶν ἐπιστατῶν ὡς συνοίκων, ἀλλὰ δὲν ἀναφέρεται τίνες θὰ εἶναι οἱ σύνοικοι, ἐπιστάται κλπ...

§144Γ. ΜΟΥΣΟΥΡΗΣ. Ἡ παρατήρησίς μου συνίστατο εἰς τοῦτο, ὅτι, προκειμένου περὶ κοινοποιήσεως γενομένης εἰς φυλακισμένους, περὶ συνοίκων δὲν δύναται νὰ γίνῃ λόγος, διότι εἰς σύνοικον κοινοποιεῖται τὸ δικόγραφον, ὅταν ὁ πρὸς ὃν ἡ κοινοποίησις εἶναι ἀπών, ὁ πρὸς ὃν δὲ ἡ κοινοποίησις, ὅταν εἶναι φυλακισμένος, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι ἀπὼν τῶν φυλακῶν.

§145Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δυνατὸν νὰ ἀρνηθῇ.

§146Γ. ΜΟΥΣΟΥΡΗΣ. Ὅταν ἀρνηθῇ, τοιχοκολλᾶται.

§147Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζετε ὅτι δὲν ἀντελήφθην τί εἴπετε;

§148Γ. ΜΟΥΣΟΥΡΗΣ. Τὰ συγχύζετε.

§149Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν τὰ ἐσύγχυσα ποσῶς. Ἡ σύγχυσις βεβαίως δὲν ὑπάρχει εἰς τὸ μέρος τὸ ἐμόν. Λέγει, Κύριοι, τὸ νομοσχέδιον, ὅτι: «Ἐὰν ὁ κλητὴρ δὲν εὑρίσκῃ τὸν καλούμενον ἐν τῷ τόπῳ τῆς διαμονῆς ἢ τῆς κατοικίας του, ἐγχειρίζει τὸ ἔγγραφον πρός τινα τῶν συνοίκων αὐτοῦ ἢ ὑπηρετῶν τῆς οἰκίας .... Ἀρνουμένου τοῦ τε καλουμένου καὶ τῶν συνοίκων ἢ ὑπηρετῶν νὰ παραλάβωσι τὸ κοινοποιούμενον ἔγγραφον κλπ.» Ὅταν ἀρνηθῇ λοιπὸν ὁ καλούμενος, εἶναι πρόδηλον, ὅτι δὲν ἀρκεῖ, διὰ νὰ τοιχοκολληθῇ τὸ δικόγραφον, μόνη ἡ ἄρνησις τοῦ καλουμένου, διότι ὁ κλητήρ, ἵνα προβῇ εἰς τὴν τοιχοκόλλησιν, πρέπει νὰ ἔχῃ βεβαιωμένην τὴν ἄρνησιν «τοῦ τε καλουμένου καὶ τῶν συνοίκων». Ποῖοι δὲ εἶναι οἱ σύνοικοι; Ὑπάρχει ἡ γραμματικὴ σημασία τῆς λέξεως, ἡ ὁποία δεικνύει εἰς ἡμᾶς· ἀλλ’ ὁ νόμος δι’ εἰδικῆς διατάξεως ἐθεώρησεν ὡς σύνοικον, καίτοι ἠδύνατο νὰ μὴ εἶναι οὕτως ἀκριβὲς τὸ πρᾶγμα, καὶ τὸν ἐπιστάτην, διότι παρέχει μείζονας ἐγγυήσεις ἀπὸ τοὺς συνοίκους· ὁ σύνοικος ἐνδέχεται νὰ ἀπουσιάσῃ μίαν, δύο, τρεῖς ἡμέρας, ἀλλ’ ὁ ἐπιστάτης τῆς φυλακῆς οὐδέποτε. Καὶ ὄχι μόνον τοῦτο· ἐὰν παρατηρήσητε εἰς δύο διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου, θὰ ἴδητε πόσον αὐστηρότερον εἶναι τὸ νομοσχέδιον διὰ τὸν ἐπιστάτην, ὅπως ἐκπληρώσῃ τὴν ὑποχρέωσιν, τὴν ὁποίαν φοβεῖται ὅτι δὲν θὰ ἐκπληρώσῃ. Λέγει τὸ ἄρθρον δηλαδή: «Κατὰ τῶν ἀρνουμένων νὰ παραλάβωσι τὸ κοινοποιούμενον ἔγγραφον ἢ νὰ ὑπογράψωσι τὸ ἀποδεικτικὸν ἀπαγγέλλεται χρηματικὴ ποινὴ μέχρι 50 δραχμῶν». «Ὁ ἐπιστάτης ἢ ὁ ὑπεπιστάτης τιμωρεῖται μὲ χρηματικὴν ποινὴν δραχμῶν 50 κατ’ ἐλάχιστον ὅρον». Ὑψώνει, βλέπετε, τὴν εὐθύνην τοῦ ἐπιστάτου. Καὶ δικαίως. Διότι αὐτοὶ εἶναι δημόσιοι ὑπάλληλοι καὶ πρέπει νὰ ἔχωσι μείζονα εὐθύνην, καὶ πρέπει ὁ ἐπιστάτης καὶ ὁ ὑπεπιστάτης νὰ ἐκπληρώνωσιν ἀκριβῶς τὸ καθῆκον, τὸ ὁποῖον τοῖς ἀνέθηκεν ὁ νόμος. Ἐγὼ δὲ φρονῶ ὅτι, ἐὰν θὰ ὑπάρξῃ περίπτωσις, καθ’ ἣν δὲν θὰ ἐγερθῶσι παράπονα, θὰ εἶναι ἡ περίπτωσις, αὕτη, καθ’ ἣν ὁ κλητὴρ πρόκειται νὰ παραλάβῃ τὸ δικόγραφον καὶ τὸ δώσῃ εἰς τὸν φυλακισμένον. Τὸ νομοσχέδιον τώρα προνοεῖ, εἰς μὲν τὴν δευτέραν παράγραφον τοῦ ἄρθρου 145, ὅπως τροποποιεῖται, περὶ τῆς περιπτώσεως, καθ’ ἣν ὁ κατηγορούμενος ἔχει κατοικίαν καὶ ἡ κατοικία εἶναι γνωστή, εἰς δὲ τὴν τρίτην παράγραφον περὶ τῆς περιπτώσεως, καθ’ ἣν ὁ κατηγορούμενος δὲν ἔχει κατοικίαν· εἶναι καὶ ἄλλη τις περίπτωσις ἐκτὸς ταύτης, ἐκείνη, διὰ τὴν ὁποίαν δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ γίνῃ πρόνοια διὰ τοῦ νομοσχεδίου, διότι ἐφαρμόζεται ἡ γνωστὴ διαδικασία κατὰ ἀπόντων καὶ φυγοδίκων. Ἔχομεν λοιπὸν δύο περιπτώσεις μόνον ἐν τῷ νομοσχεδίῳ· εἰς τὴν πρώτην εἶναι γνωστὴ ἡ κατοικία τοῦ πρὸς ὃν ἡ ἐπίδοσις· εἰς τὴν δευτέραν δὲν εἶναι. Ἤκουσα τώρα: τί θὰ γίνῃ δι’ ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι παραθερίζουσιν εἰς τὸ ἄλφα μέρος καὶ παραχειμάζουσιν εἰς τὸ βῆτα; Ἀλλὰ τότε εἶναι δύο κατοικίαι. Δὲν ὑπάρχει κανεὶς λόγος, ἐὰν ἡ μία ἐκ τῶν δύο κατοικιῶν δὲν εἶναι ἐπικρατεστέρα, ὥστε νὰ κρίνῃ ὁ δικαστὴς περὶ τῆς μιᾶς μόνον κατοικίας ὡς χαρακτηριστικῆς τοῦ κέντρου τῶν ἰδιαιτέρων ἀτομικῶν καὶ οἰκογενειακῶν ὑποθέσεων. Καὶ αἱ δύο θὰ θεωρηθῶσιν ὡς κατοικίαι, καὶ ὅπου εὑρίσκεται ὁ καλούμενος, ἐκεῖ θὰ μεταβῇ ὁ κλητὴρ πρὸς ἐπίδοσιν.

§150ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Διατί δὲν δίδεται ἡ ἐπίσημος ἑρμηνεία ὅτι εἰς τὴν λέξιν «ἀπόντων» ἐννοεῖται ἡ διαμονὴ τοῦ κατηγορουμένου, ἀλλὰ γεννῶμεν ζητήματα;

§151Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ ποινικὸς δικαστὴς δὲν θὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει τὰ Πρακτικὰ τῆς Βουλῆς· θὰ ἔχῃ τὸν νόμον.

§152Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχετε καμμίαν ἀμφιβολίαν, ὅτι τὸ «ἀπόντων» σημαίνει αὐτό;

§153Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Εἶναι στενοκέφαλος ἴσως ὁ δικαστὴς καὶ τὸ παρερμηνεύει.

§154Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι στενοκέφαλος.

§155Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν ὑπάρχῃ λοιπὸν ἡ κατοικία, Κύριοι, προνοεῖται διὰ τοῦ νομοσχεδίου τί θὰ γίνῃ· πρέπει νὰ λάβῃ γνῶσιν ὁ κατηγορούμενος ἢ οἱ σύνοικοι. Σήμερον τί γίνεται; Εἶναι γνωστὸν πῶς διανέμονται τὰ ποινικὰ δικόγραφα· μεταβαίνει εἷς κλητήρ, λαμβάνει τινὰ ἐξ αὐτῶν καὶ τὰ δίδει εἰς τὸν πρῶτον, τὸν ὁποῖον θὰ συναντήσῃ καθ’ ὁδόν, καὶ ἐκεῖνος ἢ τὰ διανέμει ἢ ὄχι κατὰ τὴν ἀρέσκειάν του.

§156Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ χωρὶς νὰ μεταβῇ.

§157Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχομεν λοιπὸν ἐγγυήσεις μεγαλειτέρας, αἱ ὁποῖαι ἄλλως τε δικαίως προεβλέφθησαν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, διότι ἔπρεπε νὰ προνοηθῶσιν, ἀφοῦ ἡ ἀνακοπὴ σήμερον δὲν θὰ εἶναι ἐπιτετραμμένη ὅπως τὸ πρίν, ὡς δικαίωμα ἁπλῶς. Ποῖα μέτρα λαμβάνονται; Τὸ σχέδιον τοῦ νόμου ἠθέλησε νὰ λάβῃ ὅσον τὸ δυνατὸν διὰ περισσοτέρων ἐξασφαλίσεων γνῶσιν ὁ κατηγορούμενος. Εἶπε λοιπὸν ὅτι ἀποτείνεται ὁ κλητὴρ καὶ εἰς τὴν «ἀστυνομικὴν Ἀρχὴν ἢ εἰς τὸν διδάσκαλον ἢ εἰς τὸν εἰδικὸν πάρεδρον ἢ εἰς τὸν πρόεδρον τοῦ κοινοτικοῦ συμβουλίου ἢ εἰς τὸν ἱερέα τοῦ τόπου τῆς ἐπιδόσεως». Περὶ τίνος πρόκειται; Περὶ τῆς περιπτώσεως καθ’ ἣν ἀρνεῖται ὁ καλούμενος καὶ οἱ σύνοικοι νὰ ὑπογράψωσιν.

§158Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὴν κεκλεισμένην οἰκίαν του;

§159Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Διατί δὲν ἔχετε ὑπομονήν; Ὑμᾶς δὲν διέκοψε κανείς.

§160Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἴπετε δύο περιπτώσεις. Διὰ τὴν τρίτην περίπτωσιν.

§161Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Πρόκειται νῦν περὶ τῆς περιπτώσεως, καθ’ ἣν ἀρνεῖται ὁ καλούμενος καὶ οἱ σύνοικοι νὰ παραλάβωσι τὸ κοινοποιούμενον ἔγγραφον —ἐὰν εἶναι παρὼν καὶ ἀρνῆται.—Ἡ εἰδοποίησις ἐγένετο, ἀφοῦ μετέβη ἐκεῖ ὁ κλητήρ, τὸν εὗρε καὶ δὲν ἠθέλησε νὰ τὸ παραλάβῃ· αἱ ἐγγυήσεις, αἱ ὁποῖαι τίθενται εἰς τὸν νόμον, εἶναι περιτταὶ διὰ τὴν περίπτωσιν. Ἐὰν ὅμως ἀπουσιάζῃ προσωρινῶς ὁ καλούμενος οὐχὶ μακρὰν τοῦ τόπου, ὅπου διαμένει, εὑρίσκωνται δὲ οἱ σύνοικοι, οἱ ἄνθρωποι μετὰ τῶν ὁποίων θὰ συμβιοῖ, καὶ οἵτινες εἶναι οἱ ἐγγύτεροι αὐτῷ, οἱ συγγενεῖς του, αὐτοὶ δὲν εἶναι φυσικώτατον ὅτι θὰ τὸν εἰδοποιήσωσι προφορικῶς; Δὲν ἀρκεῖται εἰς αὐτὴν τὴν πιθανωτάτην εἰδοποίησιν ὁ νόμος, ἀλλ’ ὑποχρεοῖ ὅλα τὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ἔχουσι πολιτικὰ καὶ ἠθικὰ γενικὰ καθήκοντα, νὰ εἰδοποιήσωσιν αὐτόν. Ἀλλ’ ἤκουσα, Κύριοι, μίαν θεωρίαν, ὅτι εἶναι ἀγγαρεία, ἐὰν εἴπητε εἰς τὸν ἀστυνόμον, ἢ εἰς τὸν διδάσκαλον, ἢ εἰς τὸν εἰδικὸν πάρεδρον, ἢ εἰς τὸν ἱερέα νὰ τρέχῃ νὰ ἀσχολῆται, εἰς τὰ τοιαῦτα. Ἀλλ’ ὅλοι αὐτοί, Κύριοι, εἶναι δημόσιοι ὑπάλληλοι. Εἰς τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους πρέπει νὰ ἀναθέτῃ πᾶν πρόσφορον ἔργον ἡ Πολιτεία. Ἀφοῦ αὐτοὶ εἶναι ὑπάλληλοι, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθῇ ἀγγαρεία, ἐὰν ἀναθέσωμεν εἰς αὐτοὺς μίαν ὑποχρέωσιν; Εἶναι ἀγγαρεία, ὅταν ἀναθέτωμεν εἰς τοὺς δημάρχους καθ’ ἑκάστην τόσα καθήκοντα; Ποίου εἴδους θεωρία εἶναι αὕτη, ὅτι πᾶσα ὑποχρέωσις ἐπιβαλλομένη εἰς τοὺς ὑπαλλήλους ἀπὸ τὴν Πολιτείαν μετατρέπεται εἰς ἀγγαρείαν;

§162Π. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν τὸ ἔκαμνον εἰς ὑμᾶς;

§163Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ νομίζετε ὅτι, ἐὰν εἶναί τις δικηγόρος, καὶ ἐπιβάλλῃ εἷς νόμος ὑποχρέωσίν τινα, ὀφείλει νὰ μὴ τὴν ἐκπληρώσῃ ἀρνούμενος καὶ λέγων ὅτι εἶναι ἀγγαρεία; Σᾶς λέγω ὅτι εἶναι πολὺ μικρὰ ἡ ἀντίληψίς σας διὰ τὴν ἐκπλήρωσιν τοῦ δικηγορικοῦ καθήκοντος ὑπὸ τὴν ὄψιν αὐτήν.

§164Δ. ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Μιχαλακόπουλε, θὰ εἶναι δύσκολος.

§165Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν ἓν πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον, φαίνεται, δὲν ἐλάβετε, ὅτι ἡ περίπτωσις, τὴν ὁποίαν προνοεῖ τὸ νομοσχέδιον, εἶναι ἡ περίπτωσις, καθ’ ἣν ὁ κατηγορούμενος δὲν ἔχει συνοίκους ἢ ἔχει κακούς.

§166Δ. ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν ἔχῃ φύγει;

§167Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Λέγει ὁ νόμος. Ἐὰν ἔχῃ κατοικίαν, εἶναι γνωστὸς καὶ ἔχει συνοίκους· ἐὰν δὲν ἔχῃ, θὰ εὑρίσκηταί τις ἐν τῷ τόπῳ ἐκ τῶν ἐν τῷ σχεδίῳ ἀναφερομένων.

§168Δ. ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔφυγεν ἀπὸ τὸν τόπον τῆς κατοικίας.

§169Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ποῦ κατοικεῖ;

§170Δ. ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπέχει δέκα ὥρας· ποῦ θὰ ὑπάγῃ;

§171Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ποῦ;

§172Δ. ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΣ. Πέντε ὥρας μακράν.

§173Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐκεῖ δὲν εἶναι ἡ κατοικία του;

§174Δ. ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἡ διαμονή του.

§175Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τί λέγει ὁ νόμος ἐπὶ προσώπων μὴ ἐχόντων κατοικίαν; Τὸν θεωρεῖτε φερέοικον δηλαδή;

§176Δ. ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχει κατοικίαν καὶ ἔχει διαμονὴν ἄλλην.

§177Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ὑπάγῃ εἰς τὴν κατοικίαν του.

§178Δ. ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΣ. Τί θὰ γίνῃ τότε;

§179Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Λέγει ὁ νόμος. Ἢ ἔχει τις κατοικίαν ἢ δὲν ἔχει· τὸν θεωρεῖτε φερέοικον ἢ ἔχοντα κατοικίαν;

§180Δ. ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχει κατοικίαν καὶ ἔχει διαμονὴν ἀλλοῦ.

§181Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ὑπάγῃ εἰς τὴν κατοικίαν του, ὅπου θὰ εὑρίσκηται ἐν τῷ χωρίῳ εἷς ἐκ τῶν ἀναφερομένων ἐν τῷ νομοσχεδίῳ.

§182Δ. ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ τὸ δώσῃ εἰς τὸν ἱερέα. Ὑποθέσατε, ὅτι πηγαίνει αὔριον, ὅτι πηγαίνει τὴν δευτέραν ἡμέραν ἢ τὴν τρίτην ἢ τὴν τετάρτην ἡμέραν· θὰ μεταβληθῇ εἰς φορητὸν νοσοκομεῖον, ἐὰν πηγαίνῃ τακτικώτατα.

§183Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑμεῖς φαντάζεσθε, ὅτι πρόκειται περὶ ἑνὸς χωρίου, εἰς τὸ ὁποῖον ὅλοι οἱ ἄνθρωποι λείπουσι καὶ μένει μόνον ὁ ἱερεύς. Ἐὰν ὅλοι ἔχωσι μετοικήσει προσωρινῶς, βεβαίως θὰ ἔχῃ μετοικήσει καὶ ὁ ἱερεύς. Ἐὰν μεταβληθῇ ἡ ἕδρα τοῦ δήμου καὶ πάντες μεταβῶσιν εἰς τὴν χειμερινήν, βεβαίως ἐκεῖ θὰ εἶναι καὶ ὁ ἱερεύς. Διατί τότε ὁ κλητὴρ θὰ προτιμήσῃ νὰ μεταβῇ εἰς τὸ μὴ κατοικούμενον χωρίον καὶ ὄχι εἰς τὸ ἄλλο, ὅπου μετέβησαν οἱ κάτοικοι, καὶ ὅπου ἡ συγκοινωνία θὰ εἶναι εὐχερεστέρα; Διότι τὸ δυσχερὲς τῆς συγκοινωνίας ἀναγκάζει τοὺς κατοίκους νὰ ἀλλάσσωσι διαμονήν. Καὶ φυσικὸν εἶναι ὅτι ὁ κλητὴρ θὰ ἐκλέξῃ τὴν εὐκολωτέραν συγκοινωνίαν καὶ ὄχι τὴν δυσκολωτέραν. Δὲν πρέπει νὰ λέγωμεν πράγματα, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συμβῶσι. Δύνασθε νὰ φαντασθῆτε, ὅτι οἱ ἱερεῖς θὰ πλαστογραφῶσιν, ὅτι οἱ κλητῆρες θὰ συνεννοηθῶσι μὲ τοὺς ἀστυνόμους; Ἐὰν φαντάζησθε τοιαῦτα ἐγκλήματα, εἶναι περιττὸν τότε νὰ συζητῶμεν. Μία ἄλλη παρατήρησις ἐγένετο ἀπὸ τὸν κ. Λαγοπάτην, καὶ ἥτις συνίστατο εἰς τὴν ἀπορίαν, ποῖον Δικαστήριον ἐπιβάλλει τὴν ποινὴν τῶν 50 δραχμῶν. Δικαίως ἐξέφρασε τὴν ἀπορίαν του, ἂν τὸ Δικαστήριον, τὸ ὁποῖον θὰ δικάζῃ τὴν κυρίαν δίκην, θὰ δικάζῃ καὶ τὸ ἀδίκημα τὸ δημιουργούμενον νῦν ὑπὸ τοῦ σχεδίου τοῦ νόμου ὡς ἀδίκημα. Εἶναι ζήτημα, Κύριοι, ἂν δημιουργεῖται ὑπὸ τῆς διατάξεως ταύτης ἴδιον εἶδος ἀδικήματος ἢ ἂν δὲν ὑπάγεται εἰς τὰς γενικὰς διατάξεις, εἰς τὴν διάταξιν, κατὰ τὴν ὁποίαν, ἐὰν κληθῇ δημόσιος ὑπηρέτης ἢ ἰδιώτης ὑπὸ τῆς Πολιτείας εἰς συνδρομὴν πρὸς ἐπιτέλεσιν ὡρισμένης πράξεως καὶ ἀρνηθῇ οὗτος νὰ ἐκτελέσῃ αὐτήν, τιμωρεῖται. Ὁπωσδήποτε ὅμως διασαφηνίζεται τὸ πρᾶγμα διὰ τοῦ νομοσχεδίου καὶ εἶναι περιττὸν ἤδη νὰ συζητῶμεν, ἂν ὑπάγεται εἰς τὴν γενικὴν διάταξιν ἢ νῦν τὸ πρῶτον πλάσσεται ὡς ἀδίκημα. Ὁ κ. συνάδελφος εἶπεν, ὅτι δημιουργεῖται ἰδιώνυμον ἀδίκημα. Ἐγὼ δὲν τὸ νομίζω. Ἀλλ’ ἆρά γε θὰ δικάσῃ τὸ Δικαστήριον καὶ διὰ τοῦτο, ὅταν δικάζῃ τὴν ὅλην ὑπόθεσιν; Τοῦτο ἐξαρτᾶται. Ἐφαρμόζονται αἱ γενικαὶ ἀρχαί. Ἐὰν ὑποτεθῇ, ὅτι τὸ πρόσωπον, τὸ ὁποῖον ἔπραξε τὸ ἀδίκημα, εἶναι πρόσωπον δημοσίου ὑπηρέτου, δημοσίου ὑπαλλήλου, τότε δικάζεται ἐπ’ ἀκροατηρίῳ, θὰ δικασθῇ ἀπὸ τὸ ἴδιον Δικαστήριον, καὶ εἶναι ἀδιάφορον ἂν τὸ Δικαστήριον τοῦτο εἶναι τὸ Πταισματοδικεῖον.

§184Π. ΛΑΓΟΠΑΤΗΣ. Δὲν ἔχει ὁμοιότητα αὐτό, διότι τὸ Πταισματοδικεῖον ἔχει δικαιοδοσίαν τότε, ὅταν τὸ ἀδίκημα γεννᾶται ἐν τῷ ἀκροατηρίῳ.

§185Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δυνατὸν νὰ ἀνακαλυφθῇ ἐπ’ ἀκροατηρίῳ, κ. συνάδελφε. Ἐὰν ὑποθέσητε, ὅτι ὁ πταισματοδίκης ἀνακαλύπτει, ὅτι εἷς κλητὴρ δὲν ἐξετέλεσε τὸ καθῆκόν του, δύναται νὰ τὸν τιμωρήσῃ ἀμέσως.

§186Π. ΛΑΓΟΠΑΤΗΣ. Ἐὰν ὑπάγηται εἰς τὴν δικαιοδοσίαν αὐτοῦ.

§187Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν δυνάμεθα νὰ δεχθῶμεν, ὅτι κατηργήθη ὁ κανὼν ὁ λέγων, ὅτι ὁ δικαστὴς τοῦ κυρίου εἶναι καὶ δικαστὴς τοῦ παρεμπίπτοντος, διότι καὶ ἐδῶ τὸ ζήτημα θὰ εἶναι παρεμπῖπτον, ἴσως εἶναι πέρα τῆς δικαιοδοσίας τοῦ δικαστοῦ τοῦ κυρίου, ἐν τούτοις ὀφείλει νὰ τὸ τιμωρήσῃ ὁ δικάζων δικαστής. Ἐὰν ὅμως ὑποθέσωμεν, ὅτι πρόκειται περὶ ἄλλου προσώπου, τὸ ὁποῖον δὲν σχετίζεται μὲ τὴν δημοσίαν ὑπηρεσίαν, ἀναμφισβητήτως θὰ γίνῃ τακτικὴ δίκη. Δὲν νομίζω, ἐγὼ τοὐλάχιστον, ὅτι εἶναι ἰδιώνυμον αὐτὸ τὸ ἀδίκημα.

§188Χ. ΜΕΪΤΑΝΗΣ. Οὕτω πως ἐδήλωσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης.

§189Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Ἴδιον ἀδίκημα.

§190Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τί ἐννοεῖτε λέγοντες ἰδιώνυμον ἀδίκημα;

§191Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον δὲν ἀνάγεται εἰς γενικωτέραν τινὰ κατηγορίαν, π. χ. εἰς τὰ ἀδικήματα κατὰ τῆς ζωῆς, εἰς τὰ ἀδικήματα κατὰ τῆς ἀκεραιότητος τοῦ σώματος.

§192Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀνήκει ὅμως τὸ προβλεπόμενον ὑπὸ τοῦ νομοσχεδίου ἀδίκημα εἰς τὰ ἀδικήματα κατὰ τῆς Πολιτείας, εἰς τὴν ἀπάθειαν πρὸς τὰς δημοσίας ἀρχάς, καὶ πρέπει νὰ κατατάξωμεν ἐκεῖ καὶ τοῦτο. Δὲν δύναται παρὰ νὰ εἶναι προσβολὴ κατὰ τῶν ἀρχῶν τῆς Πολιτείας. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἑτέραν παρατήρησιν, ἥτις ὑπεβλήθη, ὅτι ἡ προσβολὴ τοῦ ἐπιδοτηρίου δέον νὰ σταματᾷ τὴν πρόοδον τῆς δίκης, νομίζω, Κύριοι, ὅτι δὲν δύναταί τις νὰ εἴπῃ ὅτι θὰ ἦτο ὀρθὸν νὰ καθορίσωμεν τὸν κανόνα τοῦτον, διότι τότε εὐχερέστατα πᾶς κατηγορούμενος θὰ προσέβαλλε πάντα τὰ ἐπιδοτήρια ὡς πλαστά.

§193ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὡς πλαστά;

§194Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Λυποῦμαι, διότι εἶσθε δικηγόρος καὶ ἐκπλήττεσθε ὅτι τὸ προσβάλλειν ὡς πλαστὰ τὰ ἐπιδοτήρια εἰς τὸν κατηγορούμενον θεωρεῖται ὡς φυσικὸν μέσον τῆς ἀμύνης· εἰς τὰς πολιτικὰς μάλιστα δίκας εἶναι συχνότατον τὸ φαινόμενον.

§195Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὰς πολιτικὰς ὑποθέσεις σπανίως, εἰς τὰς ποινικὰς ὅμως σπανιώτατα.

§196Μ. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Εἰς τὰς πολιτικὰς σπανιώτατα.

§197Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἤθελον νὰ ἐρωτήσω ὑμᾶς, ὄχι ποσάκις σεῖς προσεβάλετε τὰ ἐπιδοτήρια ὡς πλαστά, ἀλλὰ ποσάκις εἴδετε προσβαλλόμενα αὐτά. Ἐγὼ εἶδον πλείστας ὅσας περιπτώσεις. Ἐγώ, Κύριοι, νομίζω, ὅτι ὅλαι αἱ παρατηρήσεις, αἱ ὁποῖαι προεβλήθησαν, ἄγονται ἀπὸ ἓν πνεῦμα γενικῆς δυσπιστίας πρὸς τοὺς δικαστικοὺς ὑπαλλήλους πάντας καὶ πρὸς τοὺς κλητῆρας, ἀλλ’ ἐὰν τοῦτο τὸ πνεῦμα πρόκειται νὰ διέπῃ ἡμᾶς, καὶ τὰς σκέψεις ἡμῶν καὶ τὰς πράξεις ἡμῶν, πνεῦμα δυσπιστίας πρὸς πάντας τοὺς ὑπηρέτας, πνεῦμα δυσπιστίας πρὸς τοὺς δικαστάς, πνεῦμα δυσπιστίας πρὸς τοὺς δικαστικοὺς λειτουργοὺς ἐν γένει, τότε πρέπει νὰ παραιτηθῶμεν βεβαίως πάσης ὀρέξεως πρὸς μεταρρύθμισιν, πρέπει νὰ ἀρκεσθῶμεν εἰς τὴν νόσον, οἵα εὑρίσκεται νῦν, καὶ νὰ ἀναμείνωμεν τὴν ἐξ ὕψους θεραπείαν, ἡμεῖς δὲ νὰ ἀπαγορεύσωμεν εἰς ἡμᾶς αὐτοὺς περαιτέρω πᾶσαν μέριμναν καὶ πᾶσαν σκέψιν πρὸς βελτίωσιν τῶν κακῶς κειμένων.

§198ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπεβλήθη πρότασις ὑπὸ δέκα συναδέλφων περὶ ἀναβολῆς τῆς συζητήσεως. Ἐπειδὴ κατὰ τὸν Κανονισμὸν τοιαύτη πρότασις εἶναι παρεμπίπτουσα, εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλήν. Ἡ πρότασις εἶναι ὑπογεγραμμένη ὑπὸ τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ε. Γαρουφαλλιᾶ, Ἰ. Μπακοπούλου, Π. Ἠλιοπούλου, Σ. Θεοδωροπούλου, Π. Ἀλεξάκη, Ἐλ. Σπετσιέρη, Γ. Μουσούρη, Δ. Πολυζωγοπούλου, Ἰ. Παπαθανασιάδου καὶ Ἐπαμ. Λαμπρακάκη. Ὁ κ. Ε. Γαρουφαλλιᾶς ἔχει τὸν λόγον πρὸς ὑποστήριξιν τῆς προτάσεως.

§199Ε. ΓΑΡΟΥΦΑΛΛΙΑΣ. Κύριοι Βουλευταί, πραγματικῶς ἐκ τῆς μέχρι τοῦδε συζητήσεως ἀπεδείχθη, ὅτι ἐν τῇ Βουλῇ ἐπὶ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου αἱ γνῶμαι διχάζονται, καὶ ἡ μὲν γνώμη κατὰ τοῦ νομοσχεδίου, καὶ κατ’ ἀρχὴν καὶ ἐπὶ τῶν λεπτομερειῶν αὐτοῦ, ὑποστηρίζεται ὑπὸ τῶν πλειόνων Βουλευτῶν, ἡ δὲ ἀντίθετος γνώμη ὑποστηρίζεται ὑπὸ τοῦ πατρὸς τοῦ νομοσχεδίου, σθεναροῦ προμάχου αὐτοῦ. Δυστυχῶς μέχρι σήμερον οὔτε ἐντεῦθεν οὔτε ἐκεῖθεν κατεβλήθη προσπάθειά τις πρὸς συνδιαλλαγὴν τῶν πραγμάτων.

§200Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν πρόκειται περὶ συνδιαλλαγῆς.

§201Ε. ΓΑΡΟΥΦΑΛΛΙΑΣ. Κατὰ τὴν γνώμην τῶν πολεμίων τοῦ νομοσχεδίου τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ προβλέπεται, ἐὰν καταστῇ ἐφαρμόσιμον, διότι καὶ περὶ τοῦ ἐφαρμοσίμου αὐτοῦ ἱκαναὶ ἀμφιβολίαι προέκυψαν. Ἐὰν καταστῇ ἐφαρμόσιμον, θέλει ἔχει ὀλέθρια ἀποτελέσματα εἰς βάρος αὐτῆς τῆς δικαιοσύνης. Παραλείπω νὰ εἴπω, ὅτι θὰ ἔχῃ ὀλέθρια ἀποτελέσματα εἰς βάρος τῆς πολυπληθεστάτης τάξεως τῶν συμπολιτῶν μας, καὶ ἰδίως τῶν πτωχῶν. Θέλουσιν ὑπερπληρωθῆ αἱ φυλακαὶ ἀπὸ ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι στεροῦνται τοῦ φυσικοῦ δικαιώματος τῆς ἀπολογίας των, αὐτοῦ τοῦ δικαιώματος παντὸς ἀνθρώπου ὡς πολίτου. Θέλουσιν ἐγκαθειρχθῆ εἰς φυλακὰς ῥυπαρὰς καὶ δυσώδεις, περὶ τῶν ὁποίων δὲν ἐλάβετε πρόνοιαν, κύριε Ὑπουργὲ τῆς Δικαιοσύνης, ἀλλ’ ὑπεσχέθητε μόνον, ὅτι θὰ λάβητε πρόνοιαν· θέλουσιν, ἐπαναλαμβάνω, ἐγκαθειρχθῆ ἀθῷοι ἄνθρωποι, στερηθέντες τῶν μέσων τῆς ὑπερασπίσεως. Θέλουσι συμπυκνωθῆ τὰ ὄρη ἀπὸ φυγοδίκους, διότι ὅλοι οἱ ἐρημοδικαζόμενοι θὰ φοβῶνται πλέον νὰ ἀτενίσωσι τὴν δικαιοσύνην, διότι οὐδεμίαν θὰ ἔχωσιν ἐλπίδα περὶ τῆς παραδοχῆς τῆς ἀνακοπῆς των. Θὰ προτιμήσωσι νὰ μένωσιν εἰς τὰ ὄρη φυγόδικοι. Εἶναι δὲ γνωστὸν τοῖς πᾶσιν, ὅτι ὁ φυγόδικος τῆς σήμερον γίνεται ὁ λῃστὴς τῆς αὔριον.

§202Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ τὸ εἶπον αὐτὸ ἀπὸ τὴν πρώτην ἡμέραν.

§203Ε. ΓΑΡΟΥΦΑΛΛΙΑΣ. Καὶ ἐνῷ ἔχομεν, κύριοι Βουλευταί, τοιοῦτον νομοσχέδιον, κατὰ τοῦ ὁποίου ἐξηγέρθη τοσαύτη ἀντίδρασις ἐν τῇ Βουλῇ ὑπ’ ἀνδρῶν πεφωτισμένων, ὑπ’ ἀνδρῶν ἐμπείρων, οἵτινες, ἐὰν δὲν ὑπερβαίνωσι τὸ ἀνάστημα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, δὲν ἀπέχουσιν ὅμως πολὺ κατὰ τὸ ὕψος αὐτοῦ. Καὶ ἐνῷ τοιαύτη ἀντίδρασις ἐξεδηλώθη ἐκ μέρους τῆς Βουλῆς, ἐκ μέρους ὅμως τῆς Κυβερνήσεως οὐδεμίαν παρετήρησα προσοχὴν εἰς τὴν ἐξέγερσιν αὐτήν. Ἡ Κυβέρνησις ἐπιμένει καὶ χθὲς καὶ σήμερον εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ καὶ περιέβαλεν αὐτὸ διὰ ζητήματος ἐμπιστοσύνης. Δὲν πρόκειται ἐπὶ τοῦ παρόντος νὰ συζητήσω, ἂν ἡ Κυβέρνησις καλῶς ἔπραξε καὶ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ νὰ περιορίσῃ τὴν ἐλευθερίαν τῆς γνώμης τῆς Βουλῆς διὰ τῆς μεθόδου τοῦ ζητήματος τῆς ἐμπιστοσύνης. Αὐτὸ εἶναι ἄλλο θέμα. Ἀλλ’ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔχω νὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν, τῆς ὁποίας ἡγεῖται ὁ κ. Πρωθυπουργός, εἶναι νὰ ὑποχωρήσῃ, καὶ ὑποχωροῦσα ἔστω βεβαία ὅτι θὰ ἐξέλθῃ νικήτρια, διότι θὰ ἀποδείξῃ ὅτι σέβεται πρὸ παντὸς ἄλλου αὐτὸ τὸ πρόγραμμα τῶν φιλελευθέρων ἀρχῶν καὶ τὴν ἐλευθερίαν τῆς γνώμης τῆς Βουλῆς. Ἐγώ, Κύριοι, ἐδήλωσα ὅτι εἶμαι κατὰ τοῦ νομοσχεδίου καὶ τὸ θεωρῶ τερατῶδες. Δὲν ἐπεθύμουν δὲ ποτὲ χάριν αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου νὰ ἔλθω εἰς σύγκρουσιν καὶ νὰ ἀκούηται ἡ φωνή μου ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως αὐτῆς, τῆς ὁποίας ἤμην ὀπαδός. Διατί, κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, μᾶς περιάγετε εἰς τοιαύτην στενόχωρον θέσιν; Χθὲς τὴν ἑσπέραν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως προέβη εἰς δηλώσεις, ὅτι μέχρι τοῦ Πάσχα εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη νὰ ἔχωμεν συμπληρώσει τὸ ἔργον τῆς ἀναθεωρήσεως τοῦ Συντάγματος. Καὶ νομίζετε, κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι μετὰ τὰς δηλώσεις αὐτάς, τὰς ὁποίας χθὲς τὴν ἑσπέραν μόλις ἐκάμετε πρὸς τὴν Βουλήν, θεωρεῖτε ἁρμόζον, θεωρεῖτε προσῆκον σήμερον νὰ ἀπασχολήσητε τὴν Βουλὴν ἐπὶ τοιούτων νομοσχεδίων; Διατί δὲν ἐλάβετε ὑπ’ ὄψιν, ἂν ὄχι τὰς παρατηρήσεις τοσούτων πολυαρίθμων φίλων, τοὐλάχιστον τὰς παρακλήσεις μας; Σᾶς παρακαλῶ, κύριε Πρωθυπουργέ, χάριν ἀκριβῶς τοῦ συμφέροντος....

§204ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ὑποθέτω νὰ εἶσθε ἐκ τῶν φίλων μου, ὅταν ἐνθυμηθῆτε ὅτι πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν, πρὸ 7 ἡμερῶν, ἐχαρακτηρίσατε τὴν συμπεριφοράν μου ἐν τῷ ζητήματι τούτῳ ὡς ἀντισυνταγματικὴν καὶ ἀντικοινοβουλευτικήν. Δὲν πιστεύω νὰ νομίζητε ὅτι δύνασθε νὰ ἐξακολουθῆτε προσποιούμενος, ὅπως γίνεται προσποίησις ἐκ μέρους ἄλλων τινῶν, ὅτι εἶσθε φίλος μου, διὰ νὰ καταφέρητε ἀσφαλέστερον τὰ πλήγματα.

§205Ε. ΓΑΡΟΥΦΑΛΛΙΑΣ. Λυποῦμαι ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως μετατοπίζει τὸ ζήτημα ἐπὶ ἄλλου ἐδάφους.

§206ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Προχθὲς ὁ κ. ῥήτωρ ἔλεγεν ὅτι ἦτο ἀντικοινοβουλευτικὴ καὶ ἀντισυνταγματικὴ ἡ συμπεριφορά μου ἐν τῷ ζητήματι τούτῳ. Τότε δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω ποῖοι εἶναι οἱ ἀντιπολιτευόμενοι.

§207Ε. ΓΑΡΟΥΦΑΛΛΙΑΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως μὲ ἐλέγχει, διότι ἐξέφρασα γνώμην, ὅτι ἡ μεταβολὴ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως ἦτο ἀντικοινοβουλευτική.

§208ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν σᾶς ἐλέγχω. Ἀλλά, ἀφοῦ ἡ Ἡμερησία Διάταξις καταρτίζεται ἐν συνεννοήσει τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Βουλῆς, σεῖς ἔρχεσθε νὰ μεμφθῆτε ὡς ἀντισυνταγματικὸν καὶ ἀντικοινοβουλευτικὸν τὸν καταρτισμὸν τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως. Προφανῶς δὲν δύνασθε νὰ ἀξιοῦτε ὅτι εἶσθε φίλος τῆς Κυβερνήσεως. Τοῦτο εἶναι σαφέστατον.

§209ΕΥ. ΓΑΡΟΥΦΑΛΛΙΑΣ. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς μὲ ἤλεγξε, διότι ἐξέφρασα τὴν γνώμην μου, ὅτι ἡ μεταβολὴ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως ἦτο ἀντικοινοβουλευτική. Κατὰ τὴν γνώμην τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ ἡ γνώμη μου δὲν εἶναι ὀρθή. Ἔχω ὅμως τὸν ἐγωισμὸν νὰ ἐπιμένω εἰς τὴν ὀρθότητα τῆς γνώμης μου.

§210ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Σέβομαι τὴν γνώμην σας.

§211Ε. ΓΑΡΟΥΦΑΛΛΙΑΣ. Καὶ ἂν ὑπῆρχε χρόνος ἐπαρκής, ἵνα συζητήσωμεν τὸ θέμα τοῦτο, βεβαίως θὰ κατελήγομεν εἰς τὸ ἀποτέλεσμα νὰ πεισθῆτε περὶ τῆς ὀρθότητος τῆς γνώμης μου.

§212ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἆ! Ἆ!

§213Ε. ΓΑΡΟΥΦΑΛΛΙΑΣ. Ἀλλ’ ἐκτὸς αὐτοῦ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὄχι πλέον δι’ ὑπαινιγμοῦ, ἀλλ’ ἀπεριφράστως καὶ ἀπροκαλύπτως ἐδήλωσεν ὅτι δὲν μὲ θεωρεῖ φίλον του καὶ ὅτι προσποιοῦμαι τὸν φίλον του. Ἂς μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἀποδώσω μετὰ πάσης ἁβρότητος ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀπέδωκεν εἰς ἐμέ. Ἀκριβῶς τὰς δηλώσεις ταύτας τοῦ κ. Προέδρου δέον ν’ ἀποδώσω εἰς τὴν κοινοβουλευτικὴν ἀπειρίαν αὐτοῦ, ἀφοῦ δὲν γνωρίζει τίνες εἶναι φίλοι του καὶ νομίζει ὅτι ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι ἔχομεν τὸ θάρρος τῆς γνώμης μας καὶ ὑποστηρίζομεν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀποβλέπει εἰς τὸ συμφέρον καὶ τοῦ Κράτους καὶ τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, νομίζει ὅτι ἡμεῖς δὲν εἴμεθα εἰλικρινεῖς φίλοι. Ἀλλὰ δὲν θεωρῶ, Κύριοι, προσῆκον νὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν ἐπὶ ζητήματος ὅλως προσωπικοῦ. Ἐπαναλαμβάνω ὄχι πλέον ὡς φίλος τῆς Κυβερνήσεως, ἀφοῦ ἀπεκηρύχθην, ἀλλ’ ὡς πολέμιος, καὶ πολέμιος ἀδιάλλακτος αὐτῆς, ἐπαναλαμβάνω τὴν παράκλησιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ὑποχωρήσῃ ἐν μέρει, διὰ νὰ συνδιαλλάξῃ τὰ πράγματα χάριν τοῦ γοήτρου τῆς Κυβερνήσεως, χάριν τοῦ συμφέροντος τῆς δικαιοσύνης, χάριν τοῦ συμφέροντος τῆς κοινωνίας. Καὶ δι’ αὐτὸ ὑποβάλλω πρότασιν ἀναβολῆς, ὅπως ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου ἐξακολουθήσῃ μετὰ τὴν περάτωσιν τοῦ συνταγματικοῦ ἔργου τῆς Βουλῆς.

§214Γ. ΠΩΠ. Ὑπάρχει αἴτησις ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§215ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀναβολὴν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως....

§216ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ διακόψωμεν τώρα καὶ μετὰ τὴν διακοπὴν νὰ γίνῃ ἡ ψηφοφορία.

§217ΕΥΣΤΡ. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Περὶ διακοπῆς ὑποθέτω ὅτι δὲν δύναται νὰ γίνῃ λόγος, διότι δὲν γνωρίζω πρὸς ποίους κανόνας πολιτικῆς ἀξιοπρεπείας—δὲν θέλω νὰ εἴπω τι βαρύτερον—συμβιβάζεται ἡ διαρκὴς τροπὴ εἰς φυγὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῆς πλειονοψηφίας, ὅταν πρόκειται περὶ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§218ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἐδηλώθη ἐκ μέρους Βουλευτῶν ὅτι ἀφήνομεν ὑμᾶς νὰ κρίνητε, ἂν πρέπει νὰ προχωρήσῃ τώρα ἡ ψηφοφορία ἢ νὰ συνεχισθῇ κατὰ τὴν δεκάτην ὥραν, μετὰ τὴν διακοπήν, ἥτις συνήθως γίνεται κατὰ τὴν ἐνάτην. Ἐν τούτοις μετὰ τὰς παρατηρήσεις σᾶς παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε νὰ γίνῃ τώρα ἡ ψηφοφορία.

§219Γ. ΠΩΠ. Ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου...

§220ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἔχετε τὸν λόγον.

§221Γ. ΠΩΠ. Θὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τῆς ἀναβολῆς.

§222ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν δύνασθε. Ἄρχεται ἡ ψηφοφορία.

§223Γ. ΠΩΠ. Πρόκειται περὶ τῆς διακοπῆς.

§224ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν γίνεται διακοπή. Προσκαλῶ ὡς ψηφολέκτας τοὺς κ. κ. Γαλαβᾶν καὶ Μέρμηγκαν. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως λέγουσι ναί, οἱ μὴ παραδεχόμενοι αὐτὴν λέγουσιν ὄχι. Ἀναγινώσκονται πρῶτον τὰ ὀνόματα τῶν ὑπογραψάντων τὴν πρότασιν περὶ ὀνομαστικῆς κλήσεως. Μεθ’ ὃ ἄρχεται ἡ ψηφοφορία. (Ληξάσης τῆς ψηφοφορίας καὶ γενομένης τῆς διαλογῆς εὑρέθησαν ψηφίσαντες 169 Βουλευταί).

§225ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ ὑπαρχούσης ἀπαρτίας λύεται ἡ συνεδρίασις. (Λύεται ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 10 καὶ 10′ μ. μ.).