1911.02.10

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 26.

Τῆς 10ης Φεβρουαρίου 1911

(Πέμπτη).

Προεδρία κ. Νικολάου Στράτου.

(Γενομένης ἀπαρτίας ὥρᾳ 4 καὶ 40′ μ.μ. παρόντων 195 Βουλευτῶν, ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ Πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, κύριοι συνάδελφοι, νὰ δίδητε προσοχὴν εἰς τὰς ἀνακοινώσεις τῶν διαφόρων ἀναφορῶν καὶ αἰτήσεων, διότι κατὰ τὸν ἰσχύοντα νῦν Κανονισμόν, ὅστις ἐπιθυμεῖ νὰ λάβῃ τὸν λόγον ἐπὶ οἱασδήποτε ἐπὶ τούτων, δύναται νὰ ζητήσῃ τις αὐτὸν ἀμέσως, ὁπότε θέλει ἐγγραφῆ εἰς τὴν ἀμέσως ἑπομένην ἡμέραν τῶν ἐπερωτήσεων, ἄλλως δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα εἰμὴ μετὰ δεκαπενθήμερον. Παρακαλῶ λοιπὸν νὰ δίδηται ἡ δέουσα προσοχὴ εἰς τὰς ἀνακοινώσεις, ἵνα μὴ ἐπέλθῃ ὕστερον παρεξήγησίς τις. Ἀνακοινῶ εἰς τὴν Βουλήν: 1) Διάφοροι γονεῖς μαθητῶν παραπονοῦνται κατὰ τοῦ ἑλληνοδιδασκάλου Γ. Βουτσαρᾶ ὡς ἀπουσιάζοντος ἀπὸ τοῦ παρελθόντος Δεκεμβρίου καὶ μὴ διδάξαντος ἀπὸ τοῦ Σεπτεμβρίου μέχρι σήμερον πλέον τῶν δύο μηνῶν. 2) Τριάκοντα οἰκογένειαι προσφύγων Καβακλιωτῶν, ἐγκατασταθεῖσαι εἰς Νέαν Φιλιππούπολιν, ζητοῦσιν, ὅπως τοῖς χαρισθῇ τὸ ὑπόλοιπον τοῦ κλήρου τοῦ ἀγορασθέντος ὑπ’ αὐτῶν ἀντὶ δραχμῶν 800. 3) Οἱ δημόται τοῦ δήμου Ἀβίας παρακαλοῦσιν, ὅπως μὴ ἐπιβληθῇ ἔμμεσος φόρος ἐπὶ τῶν εἰσαγομένων εἰς τὸν δῆμον Ἀβίας. 4) Ὁ δικηγορικὸς Σύλλογος Βόλου κηρύσσεται τηλεγραφικῶς ὑπὸ αἵρεσιν κατὰ τῶν δικαστικῶν νομοσχεδίων. (Ἀναγινώσκεται τὸ τηλεγράφημα).

§2Π. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ τυπωθῇ τὸ τηλεγράφημα, ὅπως τὸ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν κατὰ τὴν τρίτην συζήτησιν.

§3Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Νὰ μὴ τυπωθῇ.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει ἡ Βουλὴ νὰ τυπωθῇ;

§5ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ πρότασις τοῦ κ. Π. Ἠλιοπούλου ἀπορρίπτεται. Ὥστε ὑπὸ τὸν ὅρον νὰ παραπεμφθῇ εἰς ἐπιτροπήν, τὸ ἀπαράδεκτον ἀποσύρεται. 5) Οἱ Γ. Ἀρβανίτης καὶ Λ. Πανᾶς, ὑπουργικοὶ γραμματεῖς αʹ τάξεως ἀπολυθέντες, παραπονοῦνται κατὰ τοῦ ἁρμοδίου Συμβουλίου τῆς Ἐκκαθαρίσεως. 6) Ὁ δικηγορικὸς σύλλογος Τρικκάλων ἐν ἐκτάκτῳ συνεδριάσει ἀπεφήνατο κατὰ τῶν δικαστικῶν νομοσχεδίων. 7) Διάφοροι κάτοικοι Λαρίσης παρακαλοῦσιν, ὅπως ἐξασφαλισθῶσι τὰ συμφέροντά των ἀπὸ τὴν «Ἀμοιβαίαν». 8) Ὁ Ἰωάννης Μαλακατὲς ζητεῖ βοήθειαν. 9) Ὁ Ἐπ. Κυπαρίσσης πρώην δήμαρχος Πυλίων ὑποβάλλει ὑπόμνημα περὶ ἀποξηράνσεως νοσογόνου ἰχθυοτρόφου λίμνης καὶ τέλματος ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Πυλίας. 20) Ὁ Λουκᾶς Πετροπουλέας ὑποβάλλει ὑπόμνημα περὶ μεταρρυθμίσεως τῶν διοικητικῶν καὶ δημοτικῶν ἀρχῶν τοῦ Κράτους· 11) Ὁ κατάδικος τῶν φυλακῶν Πύλου Παῦλος Μπακέας ζητεῖ χάριν· 12) Οἱ Παῦλος Μαθιὸς καὶ Βασ. Τηραϊδῆς κατάδικοι τῶν φυλακῶν Παλαμηδείου παραπονοῦνται, ὅτι τοῖς καθυστεροῦνται ταχυδρομικαὶ ἐπιταγαί· 13) Ὁ δήμαρχος Τρικολώνων ὑποβάλλει ψήφισμα τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου, δι’ οὗ παρακαλεῖ, ὅπως ἀπαλλαγῶσιν οἱ κάτοικοι τοῦ δήμου ἐκ τοῦ φόρου τῶν ἀροτριώντων. Εἰσερχόμεθα ἤδη εἰς τὰς ὑπὸ διαφόρων Βουλευτῶν ὑποβληθείσας προτάσεις καὶ τροπολογίας ἐπὶ διαφόρων νόμων. 1) Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Τριγώνης ὑποβάλλει πρότασιν νόμου περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 404 τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας· 2) Ὁ βουλευτὴς Ἄρτης κ. Σ. Σῖμος ὑποβάλλει πρότασιν νόμου περὶ δωρεὰν ἐγγραφῆς τῶν ἐκ Θράκης, Μακεδονίας, Κρήτης, Ἠπείρου, Κύπρου καὶ Μικρᾶς Ἀσίας καταγομένων ἀπόρων φοιτητῶν· 3) Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Τριγώνης ὑποβάλλει νέαν πρότασιν νόμου περὶ συμβατικοῦ τόκου· 4) Ὁ βουλευτὴς κ. Καζαντζῆς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐπιδόσεως τῶν ποινικῶν δικογράφων κλπ.· 5) Ὁ βουλευτὴς κ. Δελακοβίας ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ ὑπολογισμοῦ τοῦ μέχρι τοῦ ἀμετακλήτου τῆς ἀποφάσεως χρόνου τῆς φυλακίσεως ἐν τῇ καταγινωσκομένῃ ποινῇ· 6) Ὁ βουλευτὴς κ. Μπουρνιᾶς ὑποβάλλει πρότασιν νόμου περὶ ἀπαλλαγῆς φόρου τῶν πρὸς οἰκιακὴν χρῆσιν παραγόντων ἐκ μορεῶν καὶ λοιπῶν ὑλῶν οἰνόπνευμα ἀμβύκων· 7) Ὁ βουλευτὴς κ. Σ. Λάσκαρις ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ διαθηκῶν· 8) Ὁ βουλευτὴς κ. Πετρέας ὑποβάλλει ἐπίσης τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ διαθηκῶν· 9) Ὁ βουλευτὴς κ. Χριστίδης ὑποβάλλει πρότασιν περὶ μεταρρυθμίσεων τῶν ἄρθρων 3 ἕως 20 τοῦ Συντάγματος. Πᾶσαι αὗται θέλουσιν ἐκτυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ἰδὲ Παράρτημα Βʹ Ἀναθεωρητικῆς Βουλῆς). Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν διάταξιν τοῦ κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου. Ἡ Βουλὴ θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ νὰ κάμω μίαν ἀνακεφαλαίωσιν, διότι ὁ Κανονισμὸς δὲν περιῆλθεν εἰς γνῶσιν ὅλων τῶν κυρίων συναδέλφων. Πολλοὶ τῶν κυρίων συναδέλφων ὑπέβαλον εἰς τὸ γραφεῖον τῆς Βουλῆς αἰτήσεις, συστάσεις, ἐρωτήσεις καὶ ἐπερωτήσεις. Οἱ πλεῖστοι ἐξ αὐτῶν ὑπέβαλον ἐπερωτήσεις, ὑποθέτω δέ, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ πονηρίας, ἀλλ’ ὅτι πρόκειται περὶ ἀγνοίας. Ἄλλαι εἶχον τὸν ἁπλοῦν τίτλον «συστάσεις», ἄλλαι οὐδένα τίτλον εἶχον. Δι’ ὅλας αὐτὰς τὰς αἰτήσεις κλπ. ἐγένετο ἡ δέουσα παραπομπὴ εἰς τοὺς ἁρμοδίους Ὑπουργούς. Ὅσαι εἶχον τὸν τίτλον «ἐπερώτησις» δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ κριθῶσιν ὑπ’ ἐμοῦ, διότι ἡ Βουλὴ δὲν μὲ ἔταξε κριτήν. Ὑπομιμνήσκω εἰς τοὺς κ. Βουλευτάς, ὅτι δι’ ἕκαστον Βουλευτὴν λαμβάνοντα τὸν λόγον διὰ τὸν κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον θὰ κάμω τὸ ἐρώτημα, ἂν πρόκειται νὰ ὁμιλήσῃ, διὰ νὰ ἐλέγξῃ τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργόν. Ὁ δὲ ἐπὶ τῶν ἐπερωτήσεων ἔλεγχος εἶναι ὁ ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Ἡ ἐπερώτησις σκοποῦσα τὸν ἔλεγχον τῆς Κυβερνήσεως συνίσταται εἰς τὴν ἔρευναν τῶν αἰτίων ἢ τοῦ σκοποῦ κυβερνητικῆς τινος πράξεως ἢ παραλείψεως». Ἐφ’ ὅσον λοιπὸν οἱ ἐγγεγραμμένοι, ὅπως ποιήσωνται ἐπερωτήσεις, δὲν θὰ δηλώσωσιν, ὅτι θὰ ἐνεργήσωσι τοιοῦτον ἔλεγχον, θέλω ἀφαιρεῖ τὸν λόγον ἀπ’ αὐτούς, διότι συστάσεις καὶ αἰτήσεις πληροφοριῶν πρέπει νὰ ὑποβάλλωνται ἐγγράφως.

§7Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἰσχύει ὁ Κανονισμὸς πρὶν διανεμηθῇ;

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἰσχύει. Ὁ κ. Στ. Δραγούμης, ὡς πρόεδρος τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῆς ἀναθεωρήσεως τοῦ Συντάγματος ἔχει τὸν λόγον.

§9Σ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τὴν παρελθοῦσαν Παρασκευὴν 4 Φεβρουαρίου ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἐζήτησε παρὰ τῆς Βουλῆς νὰ ὁρίσῃ προθεσμίαν πενθήμερον εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῆς ἀναθεωρήσεως τοῦ Συντάγματος, ὅπως κατὰ τὸ διάστημα τῆς πενθημέρου ταύτης προθεσμίας κατορθώνουσα νὰ περατώσῃ τὴν ἐργασίαν ἐπὶ τῶν πρώτων εἴκοσιν ἄρθρων τοῦ Συντάγματος, δηλαδὴ τῶν ἀναθεωρητέων ἐξ αὐτῶν, ἐμφανίσῃ τὸ ἔργον αὐτῆς κατὰ τὴν λῆξιν τῆς προθεσμίας, ὅπως καὶ ἡ Βουλὴ δυνηθῇ νὰ ἐπιληφθῇ τῆς συζητήσεως, καθόσον ὁ χρόνος εἶναι στενόχωρος. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς εἶπεν, ὅτι τοῦτο εἶναι τοσοῦτο μᾶλλον ἐφικτόν, καθόσον τὰ ἄρθρα, ἐφ’ ὧν ἔχει νὰ ἀσχοληθῇ ἡ ἐπιτροπή, τὰ ἀναθεωρητέα τοῦ πρώτου κεφαλαίου, εἶναι ὀλίγα, καί, ἂν ἔχῃ τι νὰ προσθέσῃ ἡ ἐπιτροπή, ἐκ τούτου δὲν θέλει κατασταθῆ μέγα τὸ ἔργον. Εὐθὺς τὴν ἐπιοῦσαν κατὰ καθῆκον συνεκλήθη ἡ ἐπιτροπὴ ἐν ὁλομελείᾳ καὶ ἐπελήφθη τῆς ἐξετάσεως τῶν θεμάτων· καὶ προεξετάσασα γενικῶς τὸ πρακτέον ἐξηκολούθησε καθημερινῶς συνεδριάζουσα, πλὴν μιᾶς ἡμέρας, τῆς ἐπιούσης Κυριακῆς, καθ’ ἣν ὑπῆρξε κώλυμα, μέχρι ταύτης τῆς ἡμέρας. Ἐν τούτοις ἡ προθεσμία βεβαίως ἔληξε χθές, καὶ εἶναι ὑπόχρεος ἡ ἐπιτροπὴ νὰ ἐμφανισθῇ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ὅπως δηλώσῃ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐργασίας αὐτῆς. Ἀλλ’ ἡ ἐπιτροπὴ δὲν ἐπεράτωσε τὸ ἔργον αὐτῆς· σήμερον δὲ καὶ πάλιν συνῆλθεν. Ἦτο δὲ βέβαιον ἐκ τῶν προτέρων, ὅτι δὲν ἤθελε δυνηθῆ νὰ περατώσῃ τὸ ἔργον, καίτοι ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι μετὰ πάσης ἀκριβείας καθ’ ἡμέραν συνήρχετο καὶ μετὰ πολλῆς φειδοῦς λόγων σπουδαιότατα συζητοῦσα ἐπὶ θεμάτων, ἅτινα, καίτοι ἔχουσι χαρακτῆρα τοιοῦτον, ὥστε νὰ μὴ δύνανται νὰ προκαλέσωσιν ἐν τῇ Βουλῇ, ὡς εἶπεν ὁ κ. Πρωθυπουργός, μακρὰς συζητήσεις, ἐν τούτοις ἦτο ἀδύνατον νὰ ἐμφανισθῇ ἡ ἐπιτροπὴ ἐνταῦθα μετὰ σπουδαίων ἐφοδίων ἐργασίας, ἂν δὲν συνεζήτει αὐτὰ ἐμπεριστατωμένως. Τὰ ἄρθρα, ὧν ἐπελήφθη ἡ ἐπιτροπή, ἦσαν μετὰ τὰ δύο πρῶτα, ἅτινα ἐτέθησαν μετ’ ἐξέτασιν ἐκτὸς τῆς συζητήσεως, τὸ τρίτον, τὸ πέμπτον καὶ τὸ ἕκτον, ἤτοι τὰ εἰσαχθέντα ἐνταῦθα ἄρθρα διὰ τοῦ ψηφίσματος τῆς Βουλῆς τῆς τελευταίας ἐκτάκτου Συνόδου τῆς τελευταίας Περιόδου καὶ περιεχόμενα ἐν τῷ ὑποβληθέντι εἰς τὴν Βουλὴν σχεδίῳ ὑπὸ τῶν ἓξ Βουλευτῶν τῶν ἀποτελούντων τὴν Κυβέρνησιν, καὶ τὸ ἔνατον ἄρθρον, ὅπερ δὲν περιέχεται μὲν εἰς τὸ ψήφισμα τοῦ βουλευτικοῦ Σώματος ἀλλ’ εἰσήχθη ἐνταῦθα διὰ τῆς προτάσεως, ἣν ἔχομεν ὑπ’ ὄψει. Ταῦτα τὰ τέσσαρα ἄρθρα, ἡ ἐπὶ τούτων συζήτησις καὶ αἱ ἐπ’ αὐτῶν ἀποφάσεις εἶναι ἤδη περατωμέναι. Πλὴν τούτου ἡ ἐπιτροπὴ αὐτεπαγγέλτως ἐπελήφθη τῆς ἐξετάσεως τῆς μακρᾶς καὶ ἐπιμεμελημένης τῶν ἄρθρων ἑνδεκάτου καὶ δωδεκάτου, δηλαδὴ τοῦ περὶ τοῦ δικαιώματος τοῦ συνεταιρίζεσθαι καὶ περὶ τοῦ δικαιώματος τοῦ ἀσύλου καὶ τὰς ἐπὶ τούτου ἀποφάσεις αὐτῆς συνεπλήρωσε σήμερον συζητοῦσα δύο ἡμέρας ἐπ’ αὐτῶν. Ἐκ τούτων ἔχομεν ἤδη ἕτοιμα πρὸς ἐμφάνισιν εἰς τὴν Βουλὴν μετὰ τὴν ὁριστικὴν κατάρτισιν τοῦ κειμένου καὶ τῆς ἐκθέσεως τὰ ἓξ ταῦτα ἄρθρα. Ἀλλ’ ὑπολείπονται ἐκ τῶν ἑπομένων ἄρθρων ἐξεταστέα τὰ ὑπὸ τοῦ ψηφίσματος προταθέντα ἐνταῦθα εἰς ἐξέτασιν ἄρθρα, τὸ 14ον, τὸ 15ον καὶ τὸ 17ον, ὧν τὴν ἐξέτασιν προκαλεῖ ἐν μέρει καὶ ἡ πρότασις ἡ ἐνταῦθα ὑποβεβλημένη, ἔτι δὲ καὶ τὸ δέκατον ὄγδοον ἄρθρον, ὅπερ δὲν θέλει παράσχει δυσχερείας, ὅπερ ὅμως περιλαμβάνεται εἰς τὴν πρότασιν τοῦ ψηφίσματος τοῦ 1910. Κατὰ ταῦτα ἡ ἐπιτροπὴ ἀπαραιτήτως ἔχει ἀνάγκην χρόνου, ὅπως καταρτίσῃ τὸ κείμενον τὸ ὁριστικόν. Ἡ ἔκθεσις ὑπὸ τοῦ κ. εἰσηγητοῦ καταρτίζεται καὶ εἶναι σχεδὸν ἑτοίμη· ἀλλὰ θὰ συζητηθῶσιν ἔτι τὰ τρία ἄρθρα, ἤτοι τὸ 14, τὸ 16 καὶ τὸ 17, ὧν ἡ συζήτησις ἀπαιτεῖ χρόνον, διότι εἶναι σπουδαῖα τὰ ἄρθρα ἀκριβῶς ταῦτα. Ἐκ τοῦ τρόπου, καθ’ ὃν εἰργάσθη ἡ ἐπιτροπή, καὶ ἐκ τῆς σήμερον γενομένης συζητήσεως ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 14, ἥτις ἔθεσε τὴν βάσιν τῆς περαιτέρω ἐπ’ αὐτοῦ ἀσχολίας κατὰ τὴν αὔριον, καὶ τῆς περατώσεως, ὡς ἐλπίζω, τῆς συζητήσεως, πιστεύω, ὅτι δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν περατωμένον τὸ ἔργον ἡμῶν τὸ Σάββατον, νὰ ἐπωφεληθῶμεν τῆς Κυριακῆς, ὅπως κατ’ αὐτὴν συμπληρώσωμεν αὐτό, ἀφοῦ ἀναγνωσθῶσι τὰ ἀναθεωρούμενα ἄρθρα τοῦ Συντάγματος ὑπὸ τοῦ εἰσηγητοῦ, ὡς καὶ ἡ ἔκθεσις, καὶ νὰ προσαγάγωμεν ὅλην τὴν ἐργασίαν ἡμῶν πλήρη, ὥστε νὰ καταρτισθῇ πλήρης περὶ αὐτῶν ἔκθεσις τὴν προσεχῆ Δευτέραν. Ἡ προθεσμία εἶναι ἀπαραίτητος. Ὅση καὶ ἂν ὑποτεθῇ ἡ ἀνικανότης τῶν ἀποτελεσάντων τὴν ἐπιτροπήν, ἐὰν ὑπάρχῃ τυχὸν τοιαύτη ἀνικανότης, ὅση καὶ ἂν ὑποτεθῇ ὅτι ἐγένετο κατανάλωσις χρόνου εἰς λόγους ματαίους, ἦτο ἀδύνατος ἐπὶ τῶν ἄρθρων τούτων ταχυτέρα ἡ ἀνατεθεῖσα εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἐργασία ὑπὸ τὸν ὅρον νὰ εἶναι ἡ ἐργασία αὕτη καλή. Διὰ τοῦτο, ἐλπίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ εὐμενῶς θέλει ἀναγνωρίσει τὴν προθυμίαν τῆς ἐπιτροπῆς καὶ θέλει ἐπιτρέψει αὐτῇ νὰ ἐμφανίσῃ τὴν προσεχῆ Δευτέραν τὸ σχέδιόν της.

§10Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Κατὰ τὸν ἰσχύοντα Κανονισμόν, ὁ ὁποῖος διέπει τὰς ἐργασίας τῆς Ἀναθεωρητικῆς Βουλῆς, εἰς περίπτωσιν καθ’ ἣν ἡ ἐπιτροπὴ πρὸς ἐπεξεργασίαν νομοσχεδίου τινὸς δὲν ἤθελε περατώσει τὴν ἐπεξεργασίαν αὐτοῦ ἐντὸς τῆς ταχθείσης ὑπὸ τῆς Βουλῆς προθεσμίας, ἔχει ἡ Βουλὴ τὸ δικαίωμα ἢ νὰ χορηγήσῃ νέαν προθεσμίαν ἢ νὰ προβῇ εἰς τὴν συζήτησιν τῶν νομοσχεδίων. Ἤθελον παρακαλέσει τὴν Βουλήν, ὅπως τὴν περὶ τούτου ἀπόφασίν της λάβῃ μετὰ τὸ πέρας τοῦ ἐξελεγκτικοῦ ἔργου αὐτῆς.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρὶν εἰσέλθωμεν εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν θὰ ἀποφανθῶμεν.

§12ΑΠ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Καίτοι, κύριοι Βουλευταί, ὁ θεσμὸς τοῦ Ἐποπτικοῦ Συμβουλίου ἐδημιουργήθη ἐπίτηδες, ὅπως περιορίσῃ τὴν ἐνέργειαν τοῦ Ὑπουργοῦ ὡς πρὸς τὰς παύσεις, μεταθέσεις, προαγωγάς, τιμωρίας κλπ., μέχρι τοῦ ν’ ἀπειλῇ αὐτὸν καὶ δι’ εἰδικοῦ Δικαστηρίου ἔτι ἐν περιπτώσει μὴ πραγματοποιήσεως τῶν ἀποφάσεων αὐτοῦ, ἑπομένως δὲν ἔχει πραγματικὴν εὐθύνην ὁ Ὑπουργὸς διὰ τὰς πράξεις τοῦ συμβουλίου, ἐν τούτοις, ἐζήτησα παρὰ τοῦ Ἐποπτικοῦ Συμβουλίου νὰ μοὶ δοθῶσιν οἱ φάκελοι τῶν ὑποθέσεων, ὡς πρὸς τὰς παρανομίας τοῦ συμβουλίου, τὰς ὁποίας κατήγγειλεν ὁ κ. Βουλευτής. Ἐζήτησα τὸν φάκελον ἐπὶ τῇ βάσει τῶν σημειωμάτων τοῦ κ. Βουλευτοῦ. Δὲν ἔλαβον μόνον τὸν φάκελον τῆς ὑποθέσεως Λάμψα, μὴ ζητηθέντα ἀπὸ τὸ γραφεῖον τῆς Δικαιοσύνης, διότι εἶχεν ἐπιληφθῆ τῆς ὑποθέσεως ἡ ἀνάκρισις. Ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς μηνύσεως κατὰ τοῦ σχολάρχου Καλαμπάκας Καραγεώργου, καταγγελθέντος τῷ 1907 δι’ ἀνωμαλίας περὶ τὴν διεύθυνσιν καὶ κακὴν διαγωγήν, ἀνακοινῶ τὰ ἑξῆς κατὰ τὸν φάκελον: Ὁ γυμνασιάρχης Παπαδάκης ὑπέβαλεν ἔκθεσιν, μετὰ τὰς ἀνακρίσεις του, καθ’ ἣν 4 κατέθεσαν κατὰ τοῦ σχολάρχου, ἀλλὰ πλείονες καὶ μᾶλλον εὐυπόληπτοι ὑπέρ. Τὸ τέλος τῆς ἐκθέσεως λέγει, ὅτι οὔτε ἔνδειξις προέκυψε κατ’ αὐτοῦ. Τὸ συμβούλιον, ὑπὸ τὴν προεδρίαν τοῦ κ. Πολίτου, ἔκρινεν ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἐκθέσεως, ὅτι δὲν ὑπῆρχε λόγος τιμωρίας τοῦ διδασκάλου. Ἐπὶ τῆς ὑποβολῆς μηνύσεως κατὰ τοῦ διδασκάλου Πατησίων Σταματιάδου, καταγγελθέντος ὑπὸ τοῦ σχολάρχου του Ἀντ. Λουκιανοῦ ἐπὶ ὑπόπτοις σχέσεσι μὲ μαθητάς, ἀνακοινῶ τὰ ἑξῆς κατὰ τὸν σχετικὸν φάκελον: Ἐνηργήθη μακροτάτη καὶ πλήρης ἀνάκρισις, τὸ δὲ Ἐποπτικὸν Συμβούλιον κατέληξεν εἰς πόρισμα, καθ’ ὃ οὐδὲν πράγματι ἀπεδείχθη ἐκ τῶν καταγγελθέντων· ἀπεδείχθη μόνον, ὅτι παρήκουσεν ὁ διδάσκαλος εἰς διαταγὴν τοῦ σχολάρχου ὡς πρὸς τὴν διδασκαλίαν ἑνὸς μαθήματος καὶ ἐπῆλθεν ἀνωμαλία τις εἰς τὸ σχολεῖον, ἀπεδείχθη ὅμως καὶ ὅτι ὁ σχολάρχης ἦν συκοφάντης. Ὁ Σταματιάδης κατεδικάσθη εἰς 11 δραχ. πρόστιμον. Ἡ ὑπόθεσις ἀνάγεται εἰς τὸ 1908, καὶ οἱ δύο δὲ ἤδη εὑρίσκονται ἐκτὸς ὑπηρεσίας. Ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως τῆς μηνύσεως τοῦ γυμνασιάρχου Παπαδάκη ὁ φάκελος λέγει, ὅτι «ὁ κ. Ἰω. Πατσουράκος, νῦν βουλευτὴς καὶ τότε καθηγητής, κατηγγέλθη τῷ 1909 ὑπὸ τοῦ προϊσταμένου του κ. Παπαδάκη, ὡς ἐξελθὼν τῶν ὁρίων τοῦ πρέποντος, ἀπειλῶν δι’ ἐκδικήσεως τὸν γυμνασιάρχην, συγκρουόμενος ἑκάστοτε πρὸς τὰς ἀποφάσεις τοῦ συμβουλίου τῶν καθηγητῶν κλπ.». Καὶ ὁ κ. Πατσουράκος ἀντικατήγγειλε μετὰ ἕνα μῆνα καὶ πλέον τὸν γυμνασιάρχην, ἐστάλη δὲ πρὸς ἀνάκρισιν εἰς Καρδίτσαν ὁ ἐπιθεωρητὴς κ. Γρατσιᾶτος. Ἡ ἔκθεσίς του λέγει περίπου, ὅτι ὁ κ. Πατσουράκος «δὲν ἐργάζεται μετὰ τοῦ δέοντος ζήλου, ἐρίζει πρὸς τὸν μετριοπαθῆ γυμνασιάρχην, τείνει εἰς τὸ ν’ ἀπουσιάζῃ διαρκῶς, ἐνίοτε δ’ ἀπουσιάζει ἀδικαιολογήτως. Ὁ γυμνασιάρχης δὲν ὑπέγραψε τὰς ἀποδείξεις αὐτοῦ· ὁ κ. Πατσουράκος ἤρχισε νὰ φέρηται σκαιῶς καὶ ἐνώπιον τῶν ἄλλων καθηγητῶν, ἔτι δὲ ὑπεστήριζε μαθητὰς ἀνακαλυφθέντας εἰς ἀπηγορευμένον μέρος κλπ. Ἐν τέλει κατήγγειλε τὸν γυμνασιάρχην ὡς χαρτοπαικτοῦντα ἐπὶ χρήμασι κλπ. Ἡ ἀνάκρισις ἐν τούτοις ἐξηκρίβωσεν ὅτι ὁ γυμνασιάρχης ἦν ἀθῷος. Κατῆλθε δὲ καὶ εἰς τὴν Θεσσαλικὴν δημοσιογραφίαν κατὰ τοῦ γυμνασιάρχου κλπ.». Ὁ κ. Πατσουράκος ἀπελογήθη πρὸς τὸ Ἐποπτικὸν Συμβούλιον ζητῆσαν ἀπολογίαν. Τὸ ἔγγραφον πρὸς ἀπολογίαν ἐστάλη τὴν 1ην Σεπτεμβρίου 1909· δὲν εὑρέθη ὁ κ. καθηγητής, ἀπελύθη δὲ κατόπιν ἐπὶ ἐγκαταλείψει θέσεως. Αἱ πράξεις αὗται ἐγένοντο, ὅτε ἐγὼ δὲν ἤμην Ὑπουργός, τὸ δὲ κ. Πατσουράκον ἐγνώρισα μόλις πρὸ 20 ἡμερῶν. Ὁ βουλευτὴς κ. Πατσουράκος κατήγγειλε πρὸς τούτοις, ὅτι ὁ κ. Λάμπρος ἔλαβεν ὑπουργοῦντος τοῦ κ. Στάη 10,000 ἐκ τοῦ Δωριδείου κληροδοτήματος, διὰ νὰ ἐκδώσῃ βιβλίον τι «Λόγοι ἐκ Βορρᾶ», ὅπερ ἐπώλει κατόπιν ἐπιβαρύνων τοὺς καθηγητάς. Τὸ ἀληθὲς εἶναι ὅτι ἐχορηγήθησαν διὰ Διατάγματος ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου ἐπὶ Στάη 10,000 ἐκ τοῦ Δωριδείου κληροδοτήματος πρὸς ἔκδοσιν βιβλίου ἐπιστημονικοῦ τοῦ κ. Λάμπρου, περὶ τοῦ Δεσποτάτου τῆς Πελοποννήσου. Ἐδόθησαν καὶ εἰς πλείστους ἄλλους καὶ περιφανεῖς ἄνδρας ποσὰ πρὸς ἔκδοσιν χρησίμου καὶ πρωτοτύπου ἐπιστημονικῆς ἐργασίας, πρὸ πάντων ἀναγομένης εἰς τὴν ἐθνικὴν ἡμῶν ἱστορίαν, εἰς δὲ τὸν Σάθαν, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, καὶ δεκάδες χιλιάδων δραχμῶν. Παρὰ τοῦ ἐκδοτικοῦ οἴκου τῆς Λειψίας ἐζητήθησαν διὰ τὴν ἔκδοσιν τοῦ ἔργου περὶ τοῦ Δεσποτάτου τῆς Πελοποννήσου 25,000 μάρκα. Δι’ αὐτὸ περιῆλθεν ἐπὶ ἔτη τὰς βιβλιοθήκας τῆς Εὐρώπης ὁ συγγραφεὺς καὶ ὑπέστη δαπάνας καὶ μόχθους. Εἶναι πολύτιμον τὸ ἔργον, ἡ δοθεῖσα ἐπιχορήγησις ἦν πολλοστὸν τῆς ὅλης δαπάνης, ἡ ἔκδοσις δὲ ἤρχισεν ἐνταῦθα κατ’ αὐτάς, γινομένης τῆς ἐκτυπώσεως ἐν τῷ τυπογραφείῳ τῶν κυρίων Μάϊσνερ καὶ Καργαδούρη. Ὁ κ. Πατσουράκος, ἐκτὸς ὑπηρεσίας εὑρισκόμενος, μοὶ ὑπέβαλεν ἐκ Πειραιῶς πρὸ μηνῶν αἴτησιν περὶ προσηκούσης τοποθετήσεώς του εἰς γυμνάσιον, συνοδευομένην μὲ ἐκδεδομένα καὶ ἀνέκδοτα ἀληθῶς ἀξίας ἔργα αὐτοῦ. Λόγοι ὅμως, ἀπορρέοντες ἐξ ὅσων ἐξέθηκα ἀνωτέρω, παρεκώλυον τὸν ὑπὸ τοῦ συμβουλίου διορισμὸν αὐτοῦ, παρὰ τὴν ἐπιθυμίαν μου. Λυποῦμαι, Κύριοι, δι’ ὅσα ἠναγκάσθην νὰ ἀναφέρω διὰ τὸν κ. Πατσουράκον ἐξ ἐπισήμων ἐκθέσεων. Ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ ἐμοῦ, δὲν θὰ ἐλάμβανον τὸν κόπον νὰ ἀπαντήσω, διότι ἡ ὑπόληψις προσώπων ἐχόντων οὐσιαστικὴν ὑπόστασιν ἐν τῇ κοινωνίᾳ δὲν ἀμαυροῦται δι’ ὀλίγου πηλοῦ, τινῶν δὲ οὔτε διὰ τοῦ μᾶλλον μεμολυσμένου πηλοῦ. Ἐπρόκειτο ὅμως περὶ ἄλλων προσώπων, ὧν ὤφειλον νὰ ὑπεραμυνθῶ ὡς Ὑπουργός. Διότι αἱ προχθεσιναὶ ἐπερωτήσεις εἶχον ἀπήχησιν ἐκτὸς τῆς αἰθούσης ταύτης, μὴ προκύπτουσαν οὐδόλως ἀπὸ τὴν ἀλήθειαν τῶν πραγμάτων.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Λακωνίας ἔχει ζητήσει διὰ σημειώματος αὐτοῦ τὴν κατάθεσιν φακέλων τινῶν, τοὺς ὁποίους προσεκόμισεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας. Κατὰ τὸν Κανονισμὸν τὸν σήμερον ἰσχύοντα, ὁ ὑποβάλλων ἐρώτησιν ἢ σύστασιν Βουλευτὴς μετὰ τὴν ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ παροχὴν πληροφοριῶν δικαιοῦται νὰ προβῇ εἰς νέαν ἐρώτησιν ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ἀντικειμένου. Σήμερον εὑρισκόμεθα εἰς τὸ στάδιον τῶν ἀπαντήσεων εἰς ἐρώτησίν του. Ὁ κ. Πατσουράκος δικαιοῦται νὰ λάβῃ τὸν λόγον ἐπὶ δέκα λεπτὰ τῆς ὥρας. Ἐπειδὴ ὅμως φρονῶ, ὅτι δὲν τῷ ἐπαρκοῦσι, διὰ νὰ ἀναπτύξῃ ὅσα θέλει ἐντὸς δέκα λεπτῶν, δι’ αὐτὸ ἂς ἀναγραφῇ, ἐὰν θέλῃ, διὰ τὴν πρώτην ἡμέραν τοῦ κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου.

§14ΕΥΣΤΡ. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε.

§15ΙΩ. ΠΑΤΣΟΥΡΑΚΟΣ. Εἰς διάστημα 10 λεπτῶν, ἀντιλαμβάνεσθε, κύριοι Βουλευταί, ἂν μοὶ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀμυνθῶ κἂν κατὰ τῶν κατηγοριῶν, τὰς ὁποίας περισυνέλεξεν ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ τὰς ὁποίας ἠκούσατε.

§16ΠΕΛ. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Δύναται ἡ Βουλὴ νὰ παρατείνῃ τὸ δεκάλεπτον.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ μόνον, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ πράξῃ ἡ Βουλὴ εἶναι νὰ θεωρήσῃ, ὅτι ἐπὶ ὑποβεβλημένων ἐπερωτήσεων δὲν ἰσχύει ἡ διάταξις αὕτη τοῦ Κανονισμοῦ.

§18ΕΥΣΤΡ. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Δὲν πρόκειται νομίζω περὶ ζητήματος, ὡς θέτει αὐτὸ ὁ κ. Πρόεδρος, ἀλλὰ πρόκειται περὶ ζητήματος παρεμπίπτοντος, τὸ ὁποῖον ἐγέννησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐπιτρέπεται καὶ εἰς τὸν κ. συνάδελφον καὶ συμπολίτην μου καὶ εἰς πάντας ἡμᾶς νὰ λάβωμεν τὸν λόγον. Ὁ παλαιὸς Κανονισμὸς κατὰ τὸ ἄρθρον 226 λέγει (ἀναγινώσκει): «Ὁ Ὑπουργὸς ὀφείλει ν’ ἀποστείλῃ ἐντὸς ἓξ ἡμερῶν ἀπὸ τῆς εἰς αὐτὸν διαβιβάσεως τῆς αἰτήσεως τοῦ Βουλευτοῦ τὰ ζητούμενα ἔγγραφα καὶ νὰ δώσῃ προφορικῶς ἐν τῇ Βουλῇ τὰς αἰτουμένας πληροφορίας, καὶ ν’ ἀναφέρῃ τοὺς λόγους, δι’ οὓς ἡ κατάθεσις ἐνίων ἢ πάντων τῶν ἐγγράφων καὶ τίνων, ἢ ἡ χορηγία πασῶν ἢ ἐνίων τῶν πληροφοριῶν καὶ τίνων κρίνεται μὴ δυνατή, ἢ μὴ ἐφικτὴ πρὸ τῆς παρόδου ὡρισμένου χρόνου». Ἡ αὐτὴ ἔκφρασις ὑπάρχει καὶ εἰς τὸν τελευταῖον Κανονισμόν, τὸν ὁποῖον ἐψηφίσαμεν καὶ ὁ ὁποῖος πρόκειται νὰ ἰσχύσῃ διὰ τὴν Ἀναθεωρητικὴν Βουλήν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς καταθέτει τὰ ἔγγραφα καὶ δίδει τὰς πληροφορίας ἐκείνας, αἵτινες ἐζητήθησαν παρ’ αὐτοῦ, καὶ λέγει ὁ κ. Ὑπουργὸς ἂν δίδει πάσας τὰς πληροφορίας ἢ ὄχι καὶ διατί οὐχὶ πάσας. Ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν εἶχε δικαίωμα νὰ ἀναλύσῃ ἐνταῦθα ἔγγραφα, νὰ ἀναγνώσῃ ἀποφάσεις, νὰ ἀπαγγείλῃ μομφὰς καὶ νὰ ἀποκαλῇ ἕνα ἀντιπρόσωπον τοῦ ἔθνους «τὸν τυχόντα». Ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ ὑπερέβη ὅλα τὰ ὅρια τοῦ Κανονισμοῦ· ὁ κ. Ὑπουργὸς ἠδίκησε καταφώρως, διότι, ἐὰν ἐπετέθη, ἠθέλησε νὰ ὀχυρωθῇ ὄπισθεν κακῆς ἑρμηνείας τοῦ Κανονισμοῦ καὶ νὰ ἀποφύγῃ τὴν ἀντεπίθεσιν, ἡ ὁποία τῷ ἀξίζει. Νομίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι, ἐὰν μελετήσητε προσεκτικώτερον τὸν Κανονισμόν, θέλετε συμφωνήσει μετ’ ἐμοῦ ὅτι μόνον πληροφορίας αἰτηθείσας εἶχε δικαίωμα ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ δώσῃ σήμερον. Ἐφ’ ὅσον ἐξῆλθε τῶν ὁρίων τῶν αἰτηθεισῶν πληροφοριῶν καὶ προέβη εἰς ἀναπτύξεις θεωριῶν, ἀνέγνωσεν ἀποφάσεις, μεταχειρισθεὶς ἔγγραφα χωρὶς νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει ἀνθρώπινον καθῆκον στοιχειῶδες, τὸ ὁποῖον εἶχε, νὰ μὴ μεταχειρισθῇ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα ἡμεῖς δὲν εἴδομεν, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι δίκαιον νὰ δώσητε τόσον στενὴν ἔννοιαν εἰς τὸ γράμμα τοῦ Κανονισμοῦ καὶ νὰ μὴ μᾶς ἐπιτρέψητε νὰ θέσωμεν τὸν Ὑπουργὸν εἰς τὴν θέσιν, ἡ ὁποία τῷ ἁρμόζει.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ· ἡ θέσις ἡ, ὁποία ἁρμόζει εἰς τὸν Ὑπουργόν, εἶναι θέσις τιμῆς. Εἶπον ὅσα εἶπον πρὸς τὴν Βουλήν, ἔχων ὑπ’ ὄψει μου ἀκριβῶς τὸ σημείωμα τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ, τὸ ὁποῖον ἀκριβῶς ἐζήτησα παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, διὰ νὰ κανονίσω τὴν στάσιν τοῦ Προεδρείου. Ὁ κ. Ὑπουργὸς οὔτε ἐζήτησε παρὰ τοῦ Προεδρείου νὰ καταπαύσῃ ἡ συζήτησις οὔτε ἐζήτησε τὴν πρόοδον τῆς συζητήσεως. Κατῆλθε τοῦ βήματος, χωρὶς νὰ ἔλθῃ εἰς οὐδεμίαν συνεννόησιν πρὸς τὸ Προεδρεῖον. Μόνον ἐγὼ ἐζήτησα παρ’ αὐτοῦ τὸ σημείωμα τῶν πληροφοριῶν τοῦ κ. Βουλευτοῦ.

§20ΕΥΣΤΡ. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἀπεκλήθη ὁ πρῶτος τυχών.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, κύριε Κουλουμβάκη.

§22ΕΥΣΤΡ. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Παρακαλῶ καὶ ἐγώ. Δὲν εἶναι ὁ πρῶτος τυχὼν εἷς συνάδελφός μας.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφ’ ὅσον ἐζητήθη ὁλόκληρος ὁ φάκελος τῶν ἐνεργηθεισῶν ἀνακρίσεων κατὰ τοῦ γυμνασιάρχου, καὶ ἐκ τοῦ φακέλου τούτου προκύπτουν ἀμοιβαῖαι καταγγελίαι μεταξὺ γυμνασιάρχου καὶ κ. Πατσουράκου, δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι θὰ κατετίθετο ὁλόκληρος ὁ φάκελος· Λοιπὸν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀνεκοίνωσε πληροφορίας ζητηθείσας· Κατὰ τὸν Κανονισμὸν τὸν ἰσχύοντα, ἐπὶ τῶν κατατεθεισῶν πληροφοριῶν δύναται ὁ Βουλευτὴς νὰ ὁμιλήσῃ ἐπὶ 10 λεπτὰ τῆς ὥρας. Ἀλλ’ ἀναγνωρίζω καὶ ἐγὼ αὐτὸς ὅτι ὁ κ. Πατσουράκος ἔχει ἀνάγκην πολλῆς ὥρας νὰ ἀπαντήσῃ, διότι ἐκ τῆς ἀνακοινώσεως τῶν περιεχομένων τῶν φακέλων θίγεται οὗτος καὶ ἔχει ἀνάγκην ἀμύνης. Ὑπέδειξα ὅτι κατὰ τὸν Κανονισμὸν δικαιοῦται νὰ ἀναγραφῇ δι’ ἐπερώτησιν τὴν ἀμέσως πρώτην ἡμέραν τοῦ κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου, ὁπότε εἶναι ἐλεύθερος ὁ λόγος καὶ δύναται νὰ γίνῃ γενικὴ συζήτησις. Ἢ, ἂν ἡ Βουλὴ συναινῇ, νὰ θεωρήσῃ διὰ σήμερον ὅτι δὲν δεσμεύεται ὁ λόγος δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι εἶχον ὑποβάλει αἰτήσεις πληροφοριῶν.

§24Γ. ΠΩΠ. Ἐὰν ἐφαρμόσωμεν τὴν ἀρχήν, τὴν ὁποίαν θέτετε τὴν στιγμὴν αὐτήν, εἶναι πιθανὸν ἑκάστην φοράν, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ γεννᾶται ἀμφισβήτησις, νὰ προκαλῆται ἡ ψῆφος τῆς Βουλῆς καὶ νὰ μεταβάλλῃ ὄχι πλέον σειρὰν ἐπερωτήσεων, ἀλλ’ αὐτὰς τὰς βάσεις τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς. Δύνασθε νὰ εὕρητε ἄλλην τινὰ μέσην ὁδόν, διότι ἀληθῶς πρόκειται περὶ ζητήματος, τὸ ὁποῖον εἶναι πολὺ σπουδαῖον. Ἔχετε τὸ ἄρθρον 23 τοῦ Κανονισμοῦ, τὸ ὁποῖον σᾶς λέγει περὶ προσωπικῶν ζητημάτων. Εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Λακωνίας ἐθίχθη προσωπικῶς· δύνασθε συνεπῶς, χωρὶς νὰ προκαλέσητε τὴν Βουλὴν εἰς μεταβολὴν τοῦ Κανονισμοῦ, νὰ ἐπιτρέψητε νὰ ὁμιλήσῃ σήμερον ἐπὶ τοῦ προσωπικοῦ αὐτοῦ ζητήματος, διὰ τὸ ὁποῖον θὰ ἀμυνθῇ καθ’ ὅλην τὴν ἔκτασιν τῆς κατηγορίας, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ὑπάρχει καὶ τὸ 10λεπτον διάστημα, διὰ νὰ ὁμιλήσῃ ἐπὶ τοῦ κυρίου θέματος. Δὲν νομίζετε ὅτι ἡ λύσις αὕτη θὰ ἦτο ἡ μᾶλλον σύμφωνος πρὸς τὴν αὐστηράν τήρησιν τοῦ Κανονισμοῦ;

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος προσπαθεῖ νὰ διευκολύνῃ τὴν θέσιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ, ἀλλὰ δυστυχῶς δὲν ἐστηρίχθη ἐπὶ ἐδάφους στερεοῦ. Τὸ ἄρθρον 23ον, τὸ ὁποῖον ἐπικαλεῖται ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, καὶ νὰ μὲ συγχωρῇ ἡ Βουλὴ διότι τὴν ἀπασχολῶ, διότι πρόκειται περὶ εὐθύνης μου, λέγει τὰ ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Ὁ λόγος εἶναι ἐλεύθερος· ἡ συζήτησις δὲν περατοῦται πρὶν ἢ ἀγορεύσωσι πάντες οἱ ἐγγραφέντες καὶ οἱ ζητήσαντες τὸν λόγον, ἂν δὲν παραιτηθῶσιν αὐτοῦ. Μετὰ τοῦτο ὁ Πρόεδρος κηρύττει ἀποπερατωμένην τὴν συζήτησιν. Τὸν ἀγορεύοντα διαδέχεται πάντοτε ὁ ἀντιλέγων κατὰ τὴν τάξιν τῆς ἐγγραφῆς του, ἐὰν ὑπάρχῃ. Ὁ θέλων, διαρκούσης τῆς συζητήσεως, ν’ ἀπαντήσῃ εἰς λόγον προσωπικὸν ζητεῖ τὴν ἄδειαν τοῦ Προέδρου, ἀλλ’ ὀφείλει νὰ περιορισθῇ εἰς μόνον τὸ προσωπικὸν ζήτημα, μεθ’ ὃ ἐξακολουθεῖ ἡ συζήτησις». Τὸ ἄρθρον αὐτὸ ἀφορᾷ εἰς τὴν συζήτησιν, ἧς μετέχουσι πλείονες, καὶ κανονίζει τὴν τάξιν τῶν ἐγγεγραμμένων. Ἐνταῦθα δὲ πρόκειται περὶ τῆς περιπτώσεως τῆς προβλεπομένης ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 23. Δηλῶ δέ, ἵνα μὴ ἀνησυχήσῃ ἡ Βουλή, ὅτι αὐτό, τὸ ὁποῖον ἐλέχθη ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ Ψαρῶν, δύναται νὰ φέρῃ σύγχυσιν εἰς τὰ ἔργα τῆς Βουλῆς, ὅτι ἡ ἐπερώτησις τοῦ κ. Πατσουράκου, ἡ ὁποία προκαλεῖ σήμερον τὸ ζήτημα, ὡς καὶ ἡ τοῦ κ. Κουτούπη, εἶναι αἱ μόναι, αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουσιν ἐκκρεμεῖς ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ παλαιοῦ Κανονισμοῦ, οὐδεμία δ’ ἄλλη ὑπάρχει. Κατὰ συνέπειαν δὲν θὰ εὑρεθῇ πάλιν εἰς τὴν ἀνάγκην ἡ Βουλὴ νὰ ζητήσῃ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ παλαιοῦ Κανονισμοῦ. Ἑπομένως ὁ κ. Πατσουράκος ἔχει τὸν λόγον. Λοιπὸν μετὰ τὴν τοιαύτην συγκατάθεσιν τῆς Βουλῆς ἔχει τὸν λόγον ἐλεύθερον ὡς ἐκ τοῦ προϊσχύοντος Κανονισμοῦ ὁ κ. Πατσουράκος.

§26Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Πληροφορίας τινὰς ἐζήτησεν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Κερκύρας κ. Ζαβιτσᾶνος, τὰς ὁποίας καταθέτω.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινοῦνται καὶ δύο τροπολογίαι ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐπιδόσεως τῶν ποινικῶν δικογράφων. (Ἰδὲ Παράρτημα Βʹ Ἀναθεωρητικῆς Βουλῆς). Ὁ κ. Πατσουράκος ἔχει τὸν λόγον.

§28ΙΩ. ΠΑΤΣΟΥΡΑΚΟΣ. Καυχῶμαι, κύριοι Βουλευταί, ὅτι κατάγομαι ἀπὸ τὴν Λακωνίαν, ἀπὸ τὴν χώραν δηλονότι ἐκείνην, ἡ ὁποία πιθανὸν κατὰ τὴν στρεβλὴν τῶν πολλῶν ἀντίληψιν νὰ ἐγέννησε δολοφόνους, ἀλλὰ συκοφάντην οὐδένα, οὐδέποτε. Ὅ,τι ἀπὸ τῆς εἰσόδου μου εἰς τὴν ὑπηρεσίαν μέχρι σήμερον εἶχε, κύριοι Βουλευταί, νὰ εἴπῃ ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῆς Ἐκπαιδεύσεως Ὑπουργός, παρὰ τὸν Κανονισμόν, σημειωθήτω, καὶ παρὰ πᾶσαν ἠθικὴν ἀρχήν, τὸ εἶπε, καὶ τὸ ἠκούσατε, καὶ μοὶ ἦτο τοῦτο ἀρκετὴ δικαιολογία. Ἀλλὰ θέλετε ἴδει, κύριοι Βουλευταί, προϊόντος τοῦ χρόνου, καθ’ ὃν θὰ σᾶς ἀπασχολήσω (διότι δὲν δύναμαι νὰ τηρήσω ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον προχθὲς εἶπον, ὅτι ἔχω συνείδησιν ποίαν ἀξίαν ἔχει, καὶ μάλιστα ἐν τῷ συνεδρίῳ τούτῳ, τὸ ῥητὸν «τὸ λακωνίζειν ἐστὶ φιλοσοφεῖν»), τίς θὰ ἐξέλθῃ νικητής, καὶ τίς ἡττημένος. Εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ ἀμυνθῶ κατὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅστις ἐπετέθη κατ’ ἐμοῦ προσωπικῶς, χωρὶς νὰ ἔχῃ δικαίωμα, καὶ διὰ τοῦτο εὐχαριστῶ τὴν Βουλήν, ἡ ὁποία μοὶ ἔδωκε τὸ δικαίωμα τῆς ἀμύνης τὴν ἑσπέραν ταύτην, διὰ νὰ ἴδητε ποῖος ἐκ τῶν δύο, ἐπαναλαμβάνω, θὰ ἐξέλθῃ ἡττημένος. Ἐζήτησα ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον κ. ἐπὶ τῆς Ἐκπαιδεύσεως Ὑπουργόν, Κύριοι—ἠκούσατε τί—τὴν μήνυσιν, καὶ τὰς ἐνεργείας, καὶ τὸ ἀποτέλεσμα τῶν ἐνεργειῶν τοῦ Ἐποπτικοῦ Συμβουλίου κατὰ τοῦ σχολάρχου Καλαμπάκας Καραγεώργου. Ὁ σχολάρχης λοιπὸν ἐκεῖνος ἐν ἔτει 1907—σημειωθήτω ἐνταῦθα ὅτι εἶχεν ἀπολυθῆ καὶ πρὸ ἐτῶν διὰ τὴν αὐτὴν αἰτίαν ὑπουργοῦντος τοῦ ἀξιοτίμου κ. Εὐταξίου— κατηγγέλθη ὅτι εἶχεν ἐν τῷ σχολείῳ ὑπηρέτην διὰ λόγους, τοὺς ὁποίους ἡ δημοσία αἰδὼς ἀπαγορεύει νὰ ἀναφέρω......

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, κύριε συνάδελφε· αἱ ἐκφράσεις σας νὰ εἶναι ὀλίγον ἠπιώτεραι.

§30ΙΩ. ΠΑΤΣΟΥΡΑΚΟΣ. Ἀκούσατε, κύριοι συνάδελφοι, πόσον ἐνδιαφέρει τὸ ζήτημα τοῦτο, διότι πρόκειται περὶ ἀνθρώπου, ὁ ὁποῖος εἶναι ἐντεταλμένος ὑπὸ τῆς Πολιτείας νὰ διαπαιδαγωγῇ τὰ τέκνα μας. Ἀλλ’ ἀκούσατε, σᾶς παρακαλῶ, Κύριοι, τί συνέβη ἐν τῷ μεταξύ. Ποῖος ἐστάλη, διὰ νὰ ἐνεργήσῃ κατ’ αὐτοῦ ἀνακρίσεις; Ἀκούσατε! Ὁ Γυμνασιάρχης Καρδίτσης τότε καὶ νῦν Τριπόλεως κ. Βλάσιος Παπαδάκης. Ἐκεῖνος δηλαδή, ὁ ὁποῖος κατηγγέλθη ὑπ’ ἐμοῦ τὴν 2αν Φεβρουαρίου 1909 —προσέξατε, ἡ κατηγορία τοῦ γυμνασιάρχου κατ’ ἐμοῦ ἐγένετο τὴν 26ην Ἀπριλίου 1909—(Ἀναγινώσκει): «Πρὸς τὸ Ἐποπτικὸν συμβούλιον τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως διὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας. Ἐν Καρδίτσῃ τῇ 2 Φεβρουαρίου 1909. Μήνυσις Ἰωάννου Πατσουράκου καθηγητοῦ τοῦ ἐν Καρδίτσῃ Γυμνασίου Κατὰ Βλασίου Παπαδάκη γυμνασιάρχου τοῦ αὐτοῦ Γυμνασίου ἐπὶ... ἐπὶ...» κ.λ.π. κ.λ.π..... Ἀκούσατε καὶ τί γράφω, διότι ἔχει μεγαλειτέραν σημασίαν ἴσως αὐτὸ ἀπὸ τὰ ἄλλα, διότι τὰ ἄλλα τὰ γνωρίζετε καὶ χωρὶς νὰ σᾶς τὰ ἀναγνώσω (ἀναγινώσκει): «Κύριε Ὑπουργέ. Ἀπὸ δεκαετίας ὑπηρετῶν ὡς καθηγητὴς οὐδέποτε οὐδὲ λέξιν ψυχρὰν ἀντήλλαξα πρὸς οὐδένα τῶν γυμνασιαρχῶν, μεθ’ ὧν συνυπηρέτησα, ὡς δύνανται νὰ μαρτυρήσωσιν οἱ γυμνασιάρχαι κ. κ. Ἰω. Πρωτοπαπᾶς, Γ. Τσιμικάλης, Ν. Βαρβαρρῆγος, Ν. Λάσκαρις καὶ αὐτὸς ὁ κύριος Βλ. Παπαδάκης μέχρι τοῦ παρελθόντος ἔτους. Κατὰ τὰ μέσα ὅμως τοῦ παρελθόντος σχολικοῦ ἔτους περίπου, διότι ἔκαμον πρὸς αὐτὸν φιλικὰς παρατηρήσεις (Σημειώσατε, ὅτι συνετρώγομεν μετὰ τῶν λοιπῶν συναδέλφων καὶ τοῦ κ. γυμνασιάρχου, καθ’ ἅπαν τὸ παρελθὸν ἔτος) διὰ τὰς ἐνόχους σχέσεις του πρὸς τὴν οἰκογένειαν τοῦ ἐκεῖ ἑλληνοδιδασκάλου Βογιατζῆ, γνωστοῦ κερασφόρου, δι’ ἃς εἶχε καὶ τὴν ἐπωνυμίαν «συναυλακάτορας» κτλ., ὡς βοᾷ ἡ ἐνταῦθα κοινωνία, ἐγένετο ἔξω φρενῶν....». — Αὐτὴ εἶναι γυμνὴ ἡ ἀλήθεια καὶ αὐτὰ ἐλάμβανον χώραν ἐν τῇ Καρδίτσῃ, ἐν τῇ πρωτευούσῃ δηλαδὴ τοῦ τότε νομοῦ, Βουλευτοῦ ὄντος ἐν ἰσχύϊ τοῦ ἀξιοτίμου νῦν ἐπὶ τῆς Ἐκπαιδεύσεως Ὑπουργοῦ. (Ἀναγινώσκει): «...Καὶ ἤρχισε, μὴ ἔχων ἄλλο τι, τὴν πολεμικὴν του στηριζομένην εἰς τὸν ἔλεγχον ἰδίᾳ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅστις τυγχάνει συμπολίτης μου...» — Ἦτο τότε Ὑπουργὸς ὁ κ. Στάης καὶ τὰ Κύθηρα ὑπήγοντο εἰς τὴν δικαιοδοσίαν μας—«...διότι μοὶ ἐχορήγει κατ’ ἐπανάληψιν ἀδείας. Ἐσχάτως ὅμως ἡ μῆνίς του ἐγένετο ἀγριωτέρα, διότι ἐγὼ ἐν τῇ πεποιθήσει ὅτι κατὰ πάντα καὶ πάντοτε ἤμην καὶ εἶμαι ἐν τάξει....» — Προσέξατε, κύριε Ὑπουργέ, νὰ ἀκούσητε καλῶς μὲ τί θάρρος ὁμιλοῦσιν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι τὸ μέτωπον ὑψηλά (ἀναγινώσκει): «...ἤλεγξα αὐτόν, ὡς καὶ ὁ συνάδελφός μου κ. Ζουζακίδης, κατ’ ἐπανάληψιν, διότι χαρτοπαικτεῖ ἐπὶ χρήμασι καθ’ ἑκάστην τὴν ἡμέραν μηδεμιᾶς ἐξαιρουμένης ἀπὸ τῆς 4ης μ. μ. ἕως τῆς 8ης, καὶ ἀπὸ τῆς 9ης ἕως τῆς 4ης συνήθως μετὰ τὸ μεσονύκτιον ὥρας, γινόμενος ἀφορμὴ νὰ διασύρηται τὸ Γυμνάσιον καὶ ἐν τῷ Τύπῳ.»— «Πατρὶς» 22 Ἰανουαρίου, «Θεσσαλία» 13 Μαρτίου, «Πανθεσσαλικὴ» 19 Ἀπριλίου, καθὼς καὶ τὸ ἐπὶ τούτῳ Βιβλίον τῆς διδασκομένης ὕλης διὰ τὴν Δευτέραν τάξιν.—«...Ἐπειδὴ λοιπόν, κ. Ὑπουργέ, αἱ σχέσεις μου ἤδη πρὸς αὐτὸν ἐτραχύνθησαν μέχρι τοσούτου, ὥστε νὰ εἶναι ἀδύνατος πλέον ἡ μετ’ αὐτοῦ συνεργασία, παρακαλῶ ὑμᾶς θερμῶς, ὅπως ἐν τῇ ὑπὲρ τῆς ἐκπαιδεύσεως μερίμνῃ ὑμῶν ἐνεργήσητε ὅ,τι δεῖ τόσον χάριν τῆς ἀξιοπρεπείας τοῦ κλάδου, ὅσον καὶ χάριν τοῦ συμφέροντος τῆς μαθητιώσης νεολαίας...». —Ἐκεῖνο δηλαδή, διὰ τὸ ὁποῖον μὲ κατηγόρησεν ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῆς Ἐκπαιδεύσεως Ὑπουργός, εἶχον τὸ θάρρος νὰ τὸ βροντοφωνήσω ἐγὼ ἐν ἀναφορᾷ ἐπισήμῳ ἀποτεινομένῃ πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας καὶ πρὸς τὸ Ἐποπτικὸν Συμβούλιον. (Ἀναγινώσκει): «...Ἐν τῇ πεποιθήσει, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι διατάσσοντες τὰ δέοντα θέλετε πεισθῆ τόσον περὶ τῆς ἀληθείας τῶν ἀνωτέρω, ὅσον καὶ ἄλλων πολλῶν, προτείνω ὑμῖν μάρτυρας τοὺς ἑξῆς:1) τὸν σεβ. Ἐπίσκοπον, 2) τὸν ἀναπληρωτήν του ἱερέα Παπαμιχαλόπουλον, 3) τὸν δημόσιον ταμίαν Γ. Πολυχρονόπουλον, 4) Γ. Βάγιαννην πταισματοδίκην, 5) Σ. Ζουζακίδην καθηγητήν, 6) Σ. Ταμβίσκον Διευθυντὴν τοῦ Τηλεγραφείου, 7) Γ. Τσαρμακλῆν Διευθυντὴν Καπνεργοστασίου, 8) Γ. Χριστοδούλου ταμίαν Ἐθνικῆς Τραπέζης, 9) Ἰω. Κακολούρην τηλεγραφητήν, 10) Λ. Βελλόπουλον Δ. Φ. ἑλληνοδιδάσκαλον, 11) Π. Παπαναούμ. Δ. Φ. ἑλληνοδιδάσκαλον, 12) Ἀθ. Ἀγγελούσην δημοδιδάσκαλον, 13) Β. Σακελλαριάδην δημοδιδάσκαλον, 14) Λ. Σαμαράκην δημοδιδάσκαλον, 15) Δ. Ἀγγελούσην δημοδιδάσκαλον, 16) Λ. Χαραλαμπόπουλον, γεωμέτρην, 17) Ν. Καστάνην γεωμέτρην, 18) Γ. Εὐαγγελόπουλον δικηγόρον, 19) Δ. Μπούσδραν δικηγόρον καὶ ἤδη Πληρεξούσιον, 20) Σ. Μπαϊρακτάρην ἰατρόν, 21) Μαρινόπουλον δημοσιογράφον, συμπολίτας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, 22) Παπανικολάου πρόεδρον τῶν ἐν Καρδίτσῃ Πρωτοδικῶν, καὶ 23) Σάκκην πρωτοδίκην, καθὼς καὶ πᾶσαν τὴν ἐνταῦθα κοινωνίαν. Εὐπειθέστατος, ὁ καθηγητὴς κ.λ.π.». Αὐτὰ ἐγένοντο τῇ 2 Φεβρουαρίου 1909, Κύριοι, καὶ οὐδὲν ἐνηργήθη ἐπ’ αὐτῶν.

§31ΕΥΣΤΡ. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Οὐδέν;

§32ΙΩ. ΠΑΤΣΟΥΡΑΚΟΣ. Οὐδὲν ἀπολύτως. Ἀλλ’ εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ ὅτι δὲν ὑπάρχει τοιαύτη μήνυσις.

§33ΑΠ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Δὲν μοὶ ἐδόθη τοιαύτη μήνυσις.

§34ΙΩ. ΠΑΤΣΟΥΡΑΚΟΣ. Ἀφοῦ δὲν τὴν προσεκομίσατε, δὲν ὑπάρχει ἢ ἀπεκρύβη ἢ ἐξηφανίσθη βεβαίως ὑφ’ ὑμῶν τῶν ἐχόντων τὸ πρὸς τοῦτο συμφέρον.

§35ΑΠ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Ὑπάρχει μήνυσις μετὰ δύο μῆνας.

§36ΙΩ. ΠΑΤΣΟΥΡΑΚΟΣ. Εἶναι ψεῦδος! (Ἀναγινώσκει): «Πρὸς τὸ Ἐποπτικὸν Συμβούλιον....... 20 Ἀπριλίου 1910. Μήνυσις Ἰωάννου Πατσουράκου Δ. Φ. Καθηγητοῦ κατὰ Βλ. Παπαδάκη γυμνασιάρχου Καρδίτσης καὶ ἤδη Κορίνθου, ἐπί..., ἐπί..., ἐπί..., ἐπί...» (γέλωτες). Ἀκούσατε, Κύριοι, μετὰ προσοχῆς, διότι δὲν πρόκειται περὶ παρωνυχίδος· πρόκειται, ὡς ἀντελήφθητε, νὰ ἐξέλθω ἐγὼ ἢ νικητὴς ἢ ἡττημένος. (Ἀναγινώσκει): «Κύριε Πρόεδρε. Τῇ 2 Φεβρουαρίου 1909 κατήγγειλα πρὸς τὸ Σὸν Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας τὸν τότε Γυμνασιάρχην Καρδίτσης καὶ ἤδη Κορίνθου Βλ. Παπαδάκην ἐπί... ἐπί... ἐπί... κ.λ.π. Ὡσαύτως τὴν 26 Μαρτίου τοῦ αὐτοῦ ἔτους δι’ ἐπισήμου ἀναφορᾶς μου, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον πρὸς τὸν Ἐπιθεωρητὴν Γρατσιάτον ἐπὶ ταῖς αὐταῖς πράξεσι—δηλαδὴ ὅτι 1ον ....... κ.λ.π. Μάρτυρας δὲ προέτεινα εἴκοσι τρεῖς, τοὺς ἀρίστους τῶν πολιτῶν, ἐκ πασῶν τῶν κοινωνικῶν τάξεων καὶ πάντας σχεδὸν τοὺς ξένους ὑπαλλήλους κ.λ.π. Ἀτυχῶς ὅμως καὶ πάλιν ὄχι μόνον οὐδέν, ὡς φαίνεται, ἐνηργήθη σοβαρὸν κατ’ αὐτοῦ, ἀλλὰ καὶ ὁ κ. Ἐπιθεωρητὴς οἱονεὶ ἐνισχύων αὐτὸν εἰς τὴν ἀναξίαν διδασκάλου κατωφέρειαν...». Βλέπετε, Κύριε Ὑπουργέ, μετὰ ποίου θάρρους γράφουσιν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι τὸ μέτωπον ἄνευ πηλοῦ! (Ἀναγινώσκει): «...συνέτρωγε, συνέπινε, οὐδ’ ἐπὶ στιγμὴν ἐχωρίζετο ἀπ’ αὐτοῦ πρὸς κοινὸν σκάνδαλον, προσεπάθησε δὲ νὰ ἐπηρεάσῃ καὶ τοὺς ἀνακρινομένους, πρὸ πάντων δὲ τὸν Διδάκτορα τῶν Φυσικῶν ἑλληνοδιδάσκαλον Λ. Βελλόπουλον, ὅτε οὗτος ἀπεριφράστως ὡμολόγησεν εἰς τοῦτον τὰς ἐνόχους σχέσεις τοῦ Γυμνασιάρχου πρὸς τὴν Βογιατζῆ....». Σταματῶ—(γέλωτες). «...Ἐνταῦθα εἶναι ἀνάγκη νὰ προστεθῇ ὅτι ὁ μηνυόμενος γυμνασιάρχης Παπαδάκης διεκήρυσσεν ὅτι δὲν ἔχει τὴν ἀνάγκην...». —Προσέξατε ὅτι τὰ γράφω πρὸς τὸ Ἐποπτικὸν Συμβούλιον, τοῦ ὁποίου πρόεδρος ἦτο ὁ κ. Λάμπρος—«...οὐδενός, διότι ὑποστηρίζεται ἐκθύμως ὑπὸ τοῦ Ἐπιθεωρητοῦ Γρατσιάτου φιλτάτου τοῦ συμπολίτου του καθηγητοῦ ἐν Ἀθήναις Κακριδῆ γαμβροῦ τοῦ κ. Χατζιδάκη». Οὕτω γράφουσιν, ὅσοι ἔχουσι τὸ θάρρος, κύριε Ὑπουργέ. Θὰ σᾶς εἴπω, Κύριοι, ἤδη καὶ διατί κατηγορήθην, διότι τὰ ἀνέγνωσε σιγὰ σιγὰ ὁ κ. Ὑπουργός, διὰ νὰ μὴ τὰ ἀκούσητε ἐξεπίτηδες: Κατηγοροῦμαι λοιπὸν ὅτι ἐγκατέλιπον τὴν θέσιν μου ἄνευ λόγου ἐπὶ ἕνδεκα ἡμέρας! Διὰ τοῦτο μὲ κατήγγειλε, διότι δὲν εἶχεν ἄλλο τι ὁ ἔντιμος ἐκεῖνος Γυμνασιάρχης! Ἀλλ’ ἀκούσατε, καὶ κρίνατε, ἂν τὸ τοιοῦτον εἶναι ἢ ὄχι ψευδὴς πιστοποίησις ἐξ ἐμπαθείας προελθοῦσα! Γνωρίζετε, Κύριοι, τί συνέβη, διὰ νὰ νοήσητε ὅτι πρόκειται περὶ ψευδοῦς κατηγορίας ἐξ ἐμπαθείας; Μετέβην εἰς τὴν θέσιν μου τὴν 9 Ἰανουαρίου, κατέλυσα εἰς τὸ αὐτὸ ξενοδοχεῖον καὶ τὸ παραπλεύρως δωμάτιον ἐκείνου, εἰς τὸ ὁποῖον διέμενε καὶ ὁ Γυμνασιάρχης. Ἠσθένησα ἐπικινδύνως κατὰ τὴν αὐτὴν ἑσπέραν καὶ ἔμεινα κλινήρης ἐπὶ ἕνδεκα, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, ἡμέρας, ὡς ἀποδεικνύει τὸ πιστοποιητικόν, τὸ ὁποῖον εἶχον ὑποβάλει εἰς τὴν ἀπολογίαν καὶ τὴν τρίτην μήνυσίν μου κατὰ τοῦ Γυμνασιάρχου. Εἰς τὸν τόπον μου, Κύριοι, λέγει μία παροιμία «νὰ κροῦς καὶ νὰ φυλάεσαι καὶ νἄχῃς καὶ τὸν νοῦν σου». Ἐνομίσατε, κ. Ὑπουργέ, ὅτι αὕτη μόνον διὰ σᾶς θὰ ἴσχυεν, ἀλλὰ σᾶς προέλαβον καὶ εἶμαι ἐν τάξει (Ἀναγινώσκει): «Ὁ ὑπογεγραμμένος ἰατρὸς βεβαιῶ ὅτι ὁ καθηγητὴς Ἰω. Πατσουράκος πάσχων ἐκ γρίππης ἐνοσηλεύθη ὑπ’ ἐμοῦ ἐπὶ ἑπτὰ ἡμέρας, ἤτοι ἀπὸ τῆς 12 Ἰανουαρίου 1909 μέχρι τῆς 19 ἰδίου μηνός, καθ’ ἃς ἦτο ἀδύνατος ἡ ἐκ τῆς κλίνης του ἀνέγερσις. Ἐν Καρδίτσῃ τῇ 25 Ἰανουαρίου 1909. Ὁ Ἰατρὸς Στέφ. Μπαϊρακτάρης». Μὲ κατήγγειλε δηλαδὴ ὁ Γυμνασιάρχης, ὅτι μετέβην ἐκεῖ τὴν 19 Ἰανουαρίου, καὶ ἐκλήθην εἰς ἀπολογίαν δι’ αὐτό. Εἶναι τοῦτο, κύριε Ὑπουργὲ τῆς Παιδείας, πιστοποίησις ψευδὴς ἐξ ἐμπαθείας; Σᾶς ἐρωτῶ νὰ μοὶ ἀπαντήσητε: εἶναι ἢ δὲν εἶναι ψευδὴς πιστοποίησις;

§37ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν εἶπε τίποτε ὁ Ὑπουργός. Ὁ Ὑπουργὸς ἀνέγνωσεν ὅ,τι τῷ ἔδωκαν.

§38Ι. ΠΑΤΣΟΥΡΑΚΟΣ. Μάλιστα, κ. συνάδελφε. Ἀλλὰ τί τῷ ἔδωκαν τὸ γνωρίζω, διότι συνετάχθη μόλις προχθές. Πιστοποιεῖ προσέτι, ὅτι ἔφυγον ἐκ Καρδίτσης τὴν 18 Δεκεμβρίου καὶ ὄχι τὴν 23 διὰ τὰ Χριστούγεννα. Ἔχω λοιπὸν καὶ αὐτὸ τὸ ἔγγραφον (ἀναγινώσκει):

«ΒΑΣΙΛΕΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

Ἀριθ. Πρωτ. 20502. Ἐν Ἀθήναις τῇ 22 Δεκεμβρίου 1908 Διεκπ. 20278. Πρὸς τὸν κ. Νομάρχην Καρδίτσης· Γνωστοποιοῦμεν ὑμῖν ὅτι ἐχορηγήσαμεν τῷ καθηγητῇ τοῦ ἐν Καρδίτσῃ Γυμνασίου Ἰω. Πατσουράκῳ κανονικὴν ἄδειαν ἀπουσίας πενθήμερον ἀρχομένην ἀφ’ ἧς ἡμέρας ἤθελε ποιήσει χρῆσιν αὐτῆς μετὰ πλήρων ἀποδοχῶν. Τοῦτο ἀνακοινώσατε καὶ τῷ ἁρμοδίῳ γυμνασιάρχῃ. Ὁ Ὑπουργὸς Σ. Στάης Γ. Βενθύλος». Ὥστε καὶ ἐκεῖ ἤμην ἐν τάξει, καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον δὲν ἐτόλμησε νὰ μὲ τιμωρήσῃ τὸ Ἐποπτικὸν Συμβούλιον. Ἐξακολουθῶ τὴν τετάρτην μήνυσίν μου κατ’ αὐτοῦ (ἀναγινώσκει): «Κατὰ τὰς ἀρχὰς Σεπτεμβρίου 1909 τὴν αὐτὴν ὑπέβαλον μήνυσιν κατ’ αὐτοῦ δι’ αὐτῶν τῶν χειρῶν τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς ἐπαναστάσεως κ. Ζορμπᾶ, οὗ τὴν μαρτυρίαν καὶ ἐπικαλοῦμαι. Δι’ ὅλα ὅμως αὐτά, καὶ μεθ’ ὅλα αὐτά, ἅτινα καταισχύνουσι καὶ αὐτὸν τὸν ἀνθρωπισμόν, ἐγὼ μὲν ἠναγκάσθην νὰ ἐγκαταλίπω τὴν θέσιν μου, ἀφ’ ἑνὸς μὲν χάριν τῆς ἕνεκα τοῦ ἐκεῖ ὑγροῦ κλίματος προσβληθείσης ὑγείας μου, ὡς μαρτυροῦσι τρία ἐνόρκως βεβαιωθέντα πιστοποιητικά, ὑποβληθέντα δ’ ἐν καιρῷ εἰς τὴν καθ’ ὑμᾶς ὑπηρεσίαν, ἀφ’ ἑτέρου δέ, ὅπως μὴ εὑρεθῶ εἰς τὴν ἀνάγκην καὶ χειροδικήσω κατ’ αὐτοῦ, ὅστις εἶχεν ἐκ τῆς ἀτιμωρησίας ἀποπτύσει πλέον πάντα χαλινόν, καθόσον δὲν ἠσχύνετο καὶ νὰ συνοδεύσῃ εἰς τὸν δημοτικὸν κῆπον τὴν δι’ ἣν ἐδακτυλοδεικτεῖτο διδασκάλισσαν Βογιατζῆ, αὐτὸς δὲ μετετέθη εἰς τὴν ἰδιαιτέραν του πατρίδα Κόρινθον. Κύριε πρόεδρε, ἵνα μὴ σᾶς κουράσω ἔτι μᾶλλον περὶ τοῦ μηνυομένου, σᾶς παρακαλῶ νὰ λάβητε σοβαρῶς ὑπ’ ὄψιν σας τὰ δύο ταῦτα, ἢ ὅτι ἐγὼ συκοφαντῶ καὶ πρέπει νὰ ἀποσταλῶ εἰς τὸ Κακουργιοδικεῖον, ἢ ὅτι εἶναι μέχρι κεραίας ἀληθῆ τὰ καταγγελλόμενα, καὶ ὁ γυμνασιάρχης αὐτός, ὁ χαρτοπαίκτης καὶ αἰσχρός, καθὼς καὶ ὁ ἐπιθεωρητὴς Γρατσιᾶτος, ὅστις βεβαίως ἐνέχεται εἰς τὴν ἀπόκρυψιν τοιούτων αἰσχῶν, πρέπει νὰ ἀπολυθῶσι. Τονίζω δὲ ἐξαιρετικῶς, κ. πρόεδρε, τοῦτο, διότι νομίζω ὅτι θὰ εἶναι αἶσχος νὰ ἔλθωσι τοιαῦτα αἴσχη εἰς τὴν δημοσιότητα. Εὐπειθέστατος ὁ μηνύων Ἰω. Πατσουράκος Δ. Φ. καθηγητής». Ἀλλ’ ἤδη γεννᾶται τὸ ἐρώτημα: Τίς εἶναι αὐτὸς ὁ ἐπιθεωρητὴς Γρατσιᾶτος; Τίς εἶναι αὐτός, τοῦ ὁποίου ἡ ἔκθεσις ὑπεβλήθη μόλις προχθές, καθ’ ὑπαγόρευσιν, αὐτή, τὴν ὁποίαν, Κύριοι, ἠκούσατε ἀναγνωσθεῖσαν; Εἶναί τις πρώην συνάδελφος, κοινοτάτης καὶ ἱκανότητος καὶ ἀντιλήψεως, ὁ ὁποῖος οὐδὲν ἔργον ἔχει νὰ ἐπιδείξῃ, εἰμὴ μετάφρασιν μιᾶς Ψυχολογίας τοῦ Guido Villa ὑφηγητοῦ τῆς Φιλοσοφίας ἐν τῷ ἐν Ῥώμῃ Πανεπιστημίῳ, τὴν ὁποίαν ἐκβιάζει τοὺς λειτουργοὺς τῆς Μ. Ἐκπαιδεύσεως νὰ τὴν ἀγοράζουν ἀντὶ δραχμῶν δέκα, ἐστερημένος παιδαγωγικῆς μορφώσεως, κεκτημένος ὅμως τὸ σπουδαιότατον προσὸν τοῦτο: τὸ νὰ συντάσσῃ ἐκθέσεις καθ’ ὑπαγόρευσιν τῶν ἐντίμων Λάμπρου καὶ συντροφίας». Ἀπέναντι λοιπὸν αὐτῶν τῶν κακοηθειῶν, τὰς ὁποίας ἐγὼ κατήγγειλα, τί ἀπήντησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Ἐκπαιδεύσεως, ἢ μᾶλλον τί κατηγόρησεν; ὅτι μὲ ἐζήτει τὸ Ἐποπτικὸν Συμβούλιον, διὰ νὰ μὲ...τιμωρήσῃ! Καὶ διατί; δι’ ἐγκατάλειψιν θέσεως! Ἀλλὰ τὸ Ὑπουργεῖον καὶ τὸ Ἐποπτικὸν Συμβούλιον ἐγνώριζον ὅτι ἐγὼ δὲν μετέβην εἰς τὴν θέσιν μου, ὡς μαρτυρεῖ καὶ ἡ ἐν τῷ Ὑπουργείῳ αἴτησίς μου, διότι εἶχον ζητήσει δεκάμηνον ἄδειαν διὰ τὸ ἐξωτερικὸν ἄνευ ἀποδοχῶν πρὸς βελτίωσιν τῶν ἐπιστημονικῶν μου γνώσεων. Ὡς πρὸς τὸ ὅτι λοιπὸν δὲν μὲ ἀνεῦρον, τοῦτο μόνον λέγω, ὅτι εἶναι τόσον γνωστὸς ἐν τῇ Ἰουδαίᾳ ὁ Θεός, ὅσον καὶ ἐγὼ εἶμαι ἐνταῦθα. Ὥστε ψεύδονται, διότι ὑπάρχει ἐν τῷ Ὑπουργείῳ ἡ αἴτησίς μου, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλε μάλιστα ὁ νῦν Γενικὸς Γραμματεὺς τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης κ. Πετρακάκος. Διὰ νὰ μὴ παραπονῆται ὅμως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐκπαιδεύσεως, ἔχω καὶ ἄλλην μήνυσιν ἀπὸ 10 Σεπτεμβρίου 1910, ἀλλ’ ὑποθέτω ὅτι εἶναι περιττὸν νὰ τὴν ἀναγνώσω. Τώρα θ’ ἀμυνθῶ, ἀξιότιμοι κύριοι, καὶ δι’ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπε περαιτέρω ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῆς Ἐκπαιδεύσεως κ. Ὑπουργός, ὅτι δὲν ἔχει δηλαδὴ ἄλλας μηνύσεις ἰδικάς μου κατὰ τοῦ αἰσχροῦ ἐκείνου Γυμνασιάρχου, συνεπῶς ὅτι δὲν ἔχω καὶ αὐτήν. Φυσικώτατον εἶναι. Ἔχω ὅμως καὶ ἐγὼ μίαν μαρτυρίαν, τὴν ὁποίαν σήμερον εὗρον, ὅτε ἀνεγίνωσκον τὴν δικογραφίαν, τὴν μαρτυρίαν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Τζουρᾶ, ὅστις λέγει ἐν τῷ Δικαστηρίῳ: «...ὁ μάρτυς ἐξακολουθεῖ ν’ ἀναφέρῃ ἐξαφανίσεις ἐγγράφων γινομένας τακτικῶς ἐν τῷ Ὑπουργείῳ...».

§39ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὁ κ. Τζουρᾶς ὁμιλεῖ διὰ τὰ δημόσια ἔργα.

§40ΙΩ. ΠΑΤΣΟΥΡΑΚΟΣ. Αὐτὰ τὰ λέγει ὁ κ. Τζουρᾶς, διὰ τὰ δημόσια ἔργα, τὰ ὁποῖα καταγγέλλει, καὶ ἐγὼ τὰ λέγω διὰ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐκπαιδεύσεως, τὸ ὁποῖον διὰ τοῦτο καὶ καταγγέλλω.

§41ΑΠ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Αὐτὰ εἶναι ἔγγραφα τοῦ Ἐποπτικοῦ Συμβουλίου, ὄχι τοῦ Ὑπουργείου.

§42ΙΩ. ΠΑΤΣΟΥΡΑΚΟΣ. Ὄχι, φίλτατε, διότι ὅλα τὰ ἔγγραφα ὑποβάλλονται διὰ τοῦ Ὑπουργείου. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου, ἐγὼ ὑπέβαλον μήνυσιν καὶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῇ 10 Σεπτεμβρίου 1910.

§43ΑΠ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Τότε ἐγὼ δὲν ἤμην Ὑπουργός.

§44ΙΩ. ΠΑΤΣΟΥΡΑΚΟΣ. Ἀλλ’ αὐτὸ δὲν εἶναι δικαιολογία. Ἀλλ’ ἐπειδὴ δυνατὸν νὰ ὑποθέσῃ ἡ Βουλὴ ὅτι διὰ τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ δὲν ἀπήλαυον πολλῆς ἐκτιμήσεως ἐν Καρδίτσῃ ἐν συγκρίσει πρὸς τὸν κ. γυμνασιάρχην, ἀκούσατε τί γράφει ὁ κ. δήμαρχος Καρδίτσης (ἀναγινώσκει): «Ἀριθ. 273 Ἐν Καρδίτσῃ τῇ 5 Φεβρουαρίου 1909 Πρὸς τὸ Σ. Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας. Κύριε Ὑπουργέ· Ἐξωδίκως ἐπληροφορήθην ὅτι ὑπεβλήθη ὑμῖν ἀναφορὰ κατοίκων τοῦ ὑπ’ ἐμὲ δήμου παραπονουμένων κατὰ τοῦ ἐνταῦθα καθηγητοῦ κ. Ἰω. Πατσουράκου. Κύριε Ὑπουργέ· καίτοι θεωρῶ ἀπίστευτον τὸ τοιοῦτον, ἐν τούτοις θεωρῶ καθῆκόν μου, διότι καὶ τὸ ἐνταῦθα Γυμνάσιον εἶναι δημοσυντήρητον, νὰ γνωρίσω ὑμῖν ὅτι ὁ εἰρημένος καθηγητὴς ὄχι μόνον ἵσταται ὑπὲρ πάντα ἄλλον εἰς τὸ ὕψος τῆς ἀποστολῆς του, ἀλλὰ καὶ διὰ τῆς ἱκανότητος καὶ τῆς ἐπιμελείας του ἔχει προσελκύσει, καίπερ ἀκουσίως ὡς ἐκ τῆς ἀσθενείας του ὑπηρετῶν ἐνταῦθα, τὴν ἐκτίμησιν καὶ τὸν σεβασμὸν τῶν γονέων, ὧν εἷς εἶμαι καὶ ἐγώ, καὶ τῶν κηδεμόνων καὶ τῆς κοινωνίας μας ὁλοκλήρου. Εὐπειθέστατος Ὁ δήμαρχος Καρδίτσης Δημ. Λάππας» Ἀλλ’ ἐπειδὴ πιθανὸν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐκπαιδεύσεως νὰ λέγῃ ὅτι καὶ οἱ μαθηταὶ ἦσαν κεκηρυγμένοι ἐναντίον μου, διότι ἐγκατέλειπον συνεχῶς τὴν θέσιν μου, ἀκούσατε καὶ ἄλλο.—Εἶχον ἐγκαταλίπει, σημειώσατε, τὴν θέσιν μου ἀπὸ τοῦ Ἰουνίου, εἶχον ἀπολυθῆ δὲ τὸν Νοέμβριον τοῦ 1909 «ἐπὶ ἐγκαταλείψει τῆς θέσεώς μου», καθ’ ἃ ὡμολόγησεν ἐπισήμως ὁ κ. Ὑπουργός— (ἀναγινώσκει): «Ἐν Καρδίτσῃ 7 Ἰανουαρίου 1910 Γραφεῖα «Σφαίρας» —Πειραιᾶ Τηλεγράφημα. Ἀριθ. Διεκπ. 268 7)1)910 Ἰωάννην Πατσουράκον Πειραιᾶ Ἔτη πολλὰ καὶ εὐτυχῆ. Οἱ μαθηταί σου Βαλταδῶρος, Παραφέστας, Πυργιώτης, Ἰατρίδης, Μίστρας, Ζαρκάδας, Λάππας, Κουτσοκώστας, Οἰκονομίδης, Παπαδημητρίου, Τσούλας, Τσαμαγκίδης, Φλωράκης, Ἰατροῦ......». Καὶ διὰ νὰ μὴ νομισθῇ ἐξ ὅσων εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι καὶ ὁ τύπος ὁ ἐγχώριος εἶχέ τι κατ’ ἐμοῦ, ἀκούσατε τί λέγει, ἀξιότιμοι κύριοι, ὁ «Πρόμαχος», ἐφημερὶς ἐκδιδομένη ἐν Βόλῳ, ἐν τῷ φύλλῳ τῆς 8 Φεβρουαρίου 1909 (ἀναγινώσκει): «......Καὶ σήμερον ἔτι, ὅτε ὁ φιλότιμος καθηγητὴς τοῦ Γυμνασίου μας κ. Πατσουράκος δι’ ἐκθέσεώς του πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον συνιστᾷ τὴν ἀπαλλοτρίωσιν τοῦ χωρίου, ἀφοῦ οὐδεὶς ἄλλος τῶν ἁρμοδίων καὶ ἀναρμοδίων ἐπιστημόνων ἐκινήθη, ἵνα ἡ πόλις μας ἀποκτήσῃ τὰ εὑρήματα ταῦτα. Εἶναι λυπηρὸν τῇ ἀληθείᾳ νὰ βλέπῃ τις τὸν κύκλον τῶν ἐπιστημόνων, ἐξ ὧν ἔδει νὰ ἀπορρέωσι πᾶσαι αἱ καλαὶ πράξεις καὶ σκέψεις, ἀφωσιωμένον εἰς τὸ ἐν τῇ λέσχῃ χαρτοπαίγνιον καὶ μόνον ὡσὰν ὁ προορισμός των περιωρίσθη αὐτοῦ καὶ μόνον, ὡσὰν ἡ κοινωνία μας ἀπέκτησε πάντα καὶ κατ’ οὐδὲν ὑστερεῖ,...», Ἠκούσατε τί εἶπεν ἀκόμη ὁ κ. Ὑπουργὸς περὶ τοῦ γυμνασιάρχου; Εἶπεν ὅτι μετέβαινεν εἰς τὴν λέσχην, ὅπου ἔπαιζεν ὀλίγον χαρτιά! Ἠκούσατε δὲ τί γράφει περὶ λέσχης καὶ ὁ ἐγχώριος τύπος!

§45ΑΠ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Δὲν τὰ εἶπον ἐγώ. Τὰ λέγει ὁ κ. ἐπιθεωρητής.

§46Ι. ΠΑΤΣΟΥΡΑΚΟΣ. Ψευδόμενος βεβαίως. Ἀλλ’ ἐὰν εἶναι ἀληθῆ αὐτά, τὰ ὁποῖα σᾶς εἶπον καὶ θὰ εἴπω, πρέπει ἐντὸς 48 ὡρῶν νὰ τὸν ἀπολύσητε (ἀναγινώσκει τὴν ἐφημερίδα «Θεσσαλίαν» τῆς 14 Μαρτίου 1909): «...ἀλλὰ καὶ ἂν παραδεχθῶμεν ὅτι ἄλλη εἶναι ἡ αἰτία τῆς τιμωρίας τῶν μαθητῶν, θὰ μᾶς ἐπιτρέψωσιν οἱ Κύριοι οὗτοι νὰ τοῖς ὑπενθυμίσωμεν τὴν παροιμίαν «Δάσκαλε, ποῦ δίδασκες καὶ νόμον δὲν ἐκράτεις» καὶ νὰ τοὺς βεβαιώσωμεν ὅτι τὰ διὰ μαθητὰς ἀπαγορευόμενα κέντρα πρωτίστως ἀπαγορεύονται καὶ τοῖς διδάσκουσι, «καὶ δὴ τῷ προϊσταμένῳ αὐτῶν», ἐκτὸς ἄν, θέλοντες νὰ κρυπτώμεθα ὄπισθεν τοῦ δακτύλου μας, νομίζωμεν, ὅτι τὸ ὄνομα τῆς «λέσχης» ἀποκρύπτει τὰ ἐν αὐτῇ πράγματι συμβαίνοντα». Αὐτὰ λέγουσιν αἱ ἐφημερίδες τῆς πατρίδος σας, κύριε Ὑπουργέ, δὲν πιστεύω δὲ νὰ πιστεύητε, ὅτι τὰ ἔγραψα ἐγώ. Ἀκούσατε ἀκόμη ὁ ἀξιότιμος ἐκεῖνος κ. γυμνασιάρχης καθὼς καὶ ὁ ἔντιμος ἑλληνοδιδάσκαλος, περὶ τῆς συζύγου τοῦ ὁποίου κ.λ.π., ἔστειλαν κἄποιαν ἐπιστολὴν εἰς τὴν «Πατρίδα», ἥτις ἐν τῷ φύλλῳ τῆς 10ης Φεβρουαρίου 1909 εἰς ἀπάντησιν ἀνωνύμου κατ’ ἐμοῦ ἐπιστολῆς γράφει τὰ ἑξῆς: «Εἷς μαθητὴς τοῦ Γυμνασίου μᾶς καταγγέλλει ἀπὸ τὴν Καρδίτσαν ἀνωνύμως ὅτι εἷς τῶν καθηγητῶν κρατεῖ διαρκῶς πιστόλι εἰς τὴν ζώνην του. Ἡ συνήθεια τοῦ κ. καθηγητοῦ εἶναι βεβαίως ἄτοπος. Ἂν κρίνῃ ὅμως κανεὶς ἀπὸ τὴν κακογραφίαν καὶ τὰς ἀνορθογραφίας, καταλήγει νὰ παραδεχθῇ ὄχι μόνον ὅτι καλὰ κάμνει ὁ καθηγητὴς ὁπλοφορῶν, ἀλλ’ ὅτι καὶ νὰ μεταχειρισθῇ πρέπει τὸ ὅπλον του κατὰ τοιούτων μαθητῶν.—Αὐτὸ τοὐλάχιστον λέγει ἡ Δικαιοσύνη». Αὐτὰ γράφει ἡ «Πατρὶς» διὰ τὰς ἀνωνύμους ἐπιστολάς, τὰς ὁποίας ἀπέστελλον οἱ ἔντιμοι εἰρημένοι κύριοι συναυλακάτορες! Ἐζήτησαν νὰ κατηγορήσωσιν ἐμοῦ, ὅτι ὡπλοφόρουν, ὡς νὰ ἠρνήθην τὸ τοιοῦτον ἐγώ. (Ἱλαρότης). Θὰ ἴδητε πρὸς τούτοις, κύριε Ὑπουργὲ τῆς Ἐκπαιδεύσεως, ὅτι ἐγὼ παρακατιὼν θὰ σᾶς ἀποδείξω ὅτι δὲν λέγω ὅ,τι λέγω ἤδη, ὀχυρούμενος ὄπισθεν τοῦ ἄρθρου 62 τοῦ Συντάγματος. Ἠκούσατε ὅμως, Κύριοι, προηγουμένως τί εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπισήμως. Ἀνέγνωσεν, ὡς καλῶς ἠκούσατε, Κύριοι, αἴτησίν μου, δι’ ἧς ἐζήτουν νὰ διορισθῶ, συνυποβάλλων καὶ τὰ συγγράμματά μου, διὰ τὰ ὁποῖα μοῦ ἔπλεξε καὶ τὸ ἐγκώμιον, τονίσας ὅτι καὶ τὰ ἀνέγνωσε καὶ τὰ ἀνεγνώρισεν ὅτι εἶναι ἀληθοῦς καὶ ἀρχαιολογικῆς καὶ ἐπιστημονικῆς ἀξίας ἔργα. Αὐτὸ λοιπὸν μοὶ εἶναι ὑπεραρκετόν. Τὰ ἔργα μου δὲ ἐκεῖνα, περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησεν ὁ κ. Ὑπουργός, εἶναι ταῦτα, τὰ ὁποῖα ἐκόμισεν ὁ ἴδιος κ. Ὑπουργὸς ἐνταῦθα, ὡς ἴδετε, ἀξιότιμοι κύριοι: 1ον) Πραγματεία περὶ τοῦ ἀρχαίου Γυθείου, περιέχουσα καὶ 27 ἐπιγραφάς. 2ον) Ἠθογραφία: «Ἡ Μάνη καὶ οἱ Μανιᾶται» ἐξ 80 σελίδων. 3ον) Πραγματεία «Περὶ τῆς ἀρχαίας Λᾶς», ἔργον ἀρχαιολογικὸν πρωτότυπον περιέχον σὺν τοῖς ἄλλοις καὶ 17 ἀνεκδότους ἐπιγραφάς. 4ον) «Αἱ ἀρχαῖαι Αἰγιαί», ἐπίσης ἔργον ἀρχαιολογικὸν ἀποτελούμενον ἐξ 70 σελίδων μὲ πλείστας ἀνεκδότους ἐπιγραφάς. 5ον) «Ἡ φιλοσοφία ἐν τῷ Χριστιανισμῷ», ἔργον γεγραμμένον εἰς τὴν ἀρχαίαν Ἑλληνικήν, καὶ 6ον) «Ἡ λατρεία τοῦ Θείου παρὰ τοῖς ἀρχαίοις Ἕλλησιν» ἐξ 100 σελίδων. Αὐτὰ εἶναι τὰ ἔργα μου, ἐκτὸς τῶν ἄλλων, ἐπὶ τῶν ὁποίων στηριζόμενος ἔχω τὸ καύχημα, Κύριοι, νὰ εἴπω ὅτι ἱστάμην καὶ ἵσταμαι πάντοτε εἰς τὴν θέσιν μου ὑπὲρ πάντα ἄλλον κηφῆνα καὶ ὡς ἐπιστήμων καὶ ὡς ἄτομον. Ἠκούσατε, Κύριοι, τί κατήγγειλε τρεῖς μῆνας μετὰ τὴν κατ’ αὐτοῦ μήνυσίν μου ὁ ἔντιμος γυμνασιάρχης· ἠκούσατε τί καὶ ὁ ἔντιμος κ. Γρατσιάτος ὑποβαλὼν τὴν ἔκθεσίν του καθ’ ὑπαγόρευσιν τοῦ Λάμπρου καὶ συντροφίας μόλις περὶ τὴν προχθεσινὴν ἡμέραν εἰς τὸ Σ. Ἐποπτικὸν Συμβούλιον καὶ κατόπιν προσκλήσεως ἰδιαιτέρας!

§47Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Αὐτὸ νὰ μᾶς τὸ καθαρίσητε.

§48ΕΥΣΤΡ. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Μετὰ τὴν ἐπερώτησίν σας ὑπεβλήθη ἡ ἔκθεσις;

§49Ι. ΠΑΤΣΟΥΡΑΚΟΣ. Δὲν ὑπῆρχε τοιαύτη ἔκθεσις καὶ ὑπεβλήθη πρὸ ὀλίγων μόλις ἡμερῶν καθ’ ὑπαγόρευσιν, εἶπον.

§50Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Καθαρίσατέ το αὐτό.

§51Ι. ΠΑΤΣΟΥΡΑΚΟΣ. Καίτοι δὲν εἶναι εὐχερὲς ἁπτῶς καὶ ἐπισήμως νὰ ἀποδειχθῇ, βλέπετε ὅτι τὸ τονίζω καὶ τὸ καταγγέλλω. Λέγει σὺν τοῖς ἄλλοις ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι συνέβησαν ταῦτα εἰς παρωχημένην ἐποχήν. Ἀλλ’ ἐπιτρέπεται τοιαύτη δικαιολογία, Κύριοι, εἰς Ὑπουργὸν τῆς Ἀνορθώσεως; Ἀλλ’ ἐπιτρέπεται μόνον εἰς αὐτόν, ὁ ὁποῖος εἰς διάστημα ὀλίγων μηνῶν ἤλλαξε τέσσαρας μορφάς, ὁ ὁποῖος, λέγω, ἀπὸ κομματικὸς ἐγένετο Ἰάπων, καὶ ἀπὸ Ἰάπωνος ἀντεπαναστάτης, καὶ ἀπὸ ἀντεπαναστάτης ἐγένετο Φιλελεύθερος! Ἀλλ’ ἐπιτρέπονται σοβαρῶς, λέγω, τοιαῦται δικαιολογίαι; Ἐγὼ τοὐλάχιστον, Κύριοί μου, νομίζω ὄχι. Ἀλλ’ ἂς ἔλθωμεν ἤδη καὶ εἰς ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἀκριβῶς ἐζήτησα ἐγώ. Τί λέγει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐκπαιδεύσεως, τὸν ἐρωτῶ; Γνωρίζει ὅτι διὰ τὰς ἀνακρίσεις κατὰ τοῦ σχολάρχου Καλαμπάκας ἐστάλη ὁ γυμνασιάρχης, περὶ τοῦ ὁποίου ὡμιλήσαμεν «ὄπισθεν»; Ὑπηρετεῖ ὁ σχολάρχης ἐκεῖνος ἐν Καρδίτσῃ ἀκόμη, ἢ ὄχι; Λοιπὸν ἀκούσατε καὶ τὸ ἄλλο τὸ σπουδαιότερον, Κύριοι. Μάρτυς τῆς κατηγορίας, ὁ ὁποῖος τὸν ἐγνώριζεν ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν ὡς κίναιδον, ἦτο καὶ ὁ σχολάρχης ἤδη Καλαμπάκας Σακελλαρίδης. Λοιπὸν μετὰ τὰς ἀνακρίσεις τί νομίζετε ὅτι ἔπραξε τὸ Ἐποπτικὸν Συμβούλιον; Τὸν μὲν σχολάρχην Σακελλαρίδην, μάρτυρα τῆς κατηγορίας, ὁμολογήσαντα—καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ τὸ ἀποκρύψῃ—ὅτι εἶναι καταπύγων, ἀπὸ Καρδίτσης μετέθεσε πρὸς..... τιμωρίαν εἰς Καλαμπάκαν, τὸν δὲ κίναιδον σχολάρχην εἰς..... Καρδίτσαν! Καὶ τοῦτο βεβαίως ὁ κ. Ὑπουργὸς τὸ γνωρίζει ἄριστα. 2ον) Ἐγὼ εἶπον προχθὲς προσέτι, Κύριοι, ὅτι ὁ ἑλληνοδιδάσκαλος Σταματιάδης κατηγγέλθη ὑπὸ τοῦ σχολάρχου Λουκιανοῦ ἐπὶ παιδεραστίᾳ.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ σεβασθῆτε τὴν Βουλήν, κύριε Βουλευτά.

§53Ι. ΠΑΤΣΟΥΡΑΚΟΣ. Καὶ τὸ ἀποτέλεσμα ποῖον ἦτο; Προσέξατέ το καλὰ τοῦτο. Ἐστάλη πρὸς ἐνέργειαν ἀνακρίσεων ὁ γυμνασιάρχης Παπαγεωργίου καὶ ἐβεβαίωσε πάντα ταῦτα, ἀλλ’ ὁ καυχώμενος νὰ λέγῃ ὅτι εἶναι συμπολίτης μου —ψευδόμενος βέβαια, διότι δὲν εἶναι— κ. Πολίτης, ὁ μαλλιαρὸς ἐκεῖνος, κατόπιν — διότι ἐνδιεφέρετο βεβαίως— ἔστειλε δεύτερον ἐπιθεωρητὴν τὸν κ. Κόνδην, καὶ τί, νομίζετε, ἔγραψε, καθ’ ὑπαγόρευσιν βέβαια, ἐκεῖνος; Ὅτι «δὲν ἀποκαλύπτονται ἀσφαλῶς τὰ τοιαῦτα», καὶ τὸν μὲν σχολάρχην Λουκιανὸν ἀπέλυσαν, διότι ἐξεφράσθη εἰς τὸ ἔγγραφόν του ἀνευλαβῶς πρὸς τὸ ἔντιμον συμβούλιον, τὸν δὲ ἑλληνοδιδάσκαλον ἐκεῖνον.... μετέθεσαν μετὰ χρόνον ἱκανὸν εἰς Πύργον! Αὕτη ἦτο ἡ τιμωρία τοῦ Ἐποπτ. Συμβουλίου.

§54ΕΥΣΤΡ. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Καὶ ὁ Λουκιανὸς εἶναι εἰς τὴν δημοσίαν ὑπηρεσίαν.

§55Ι. ΠΑΤΣΟΥΡΑΚΟΣ. Βεβαίως ἐπανῆλθεν.

§56ΑΠ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Βεβαιοῖ τὸ Ἐποπτικὸν Συμβούλιον ὅτι εἶναι ἐκτός.

§57Ι. ΠΑΤΣΟΥΡΑΚΟΣ. Ψευδόμενον. Ἀλλ’ ἀκόμη τί εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός, ἀφοῦ ἀνεδίφησεν ἓν πρὸς ἓν τὰ ἔγγραφα τοῦ αἰσχροῦ ἐκείνου γυμνασιάρχου; Ὅτι ἐγὼ ἐφερόμην σκαιῶς πρὸς τοὺς συναδέλφους. Καὶ ἐγὼ βεβαιῶ τὴν Βουλήν, ὅτι ἦλθεν ἐπανειλημμένως καὶ μὲ παρεκάλεσεν ὁ Ἐπιθεωρητὴς χάριν τῆς κοινωνίας νὰ μεταβῶ νὰ συμφάγωμεν, καὶ νὰ παύσῃ αὐτὸς ὁ διασυρμὸς τοῦ Γυμνασίου, καὶ τῷ εἶπον, ὅτι εἶναι ἀδύνατον μὲ ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι εἶναι δακτυλοδεικτούμενοι ὡς αἰσχροί, νὰ παρακαθίσω. Ἀλλὰ προσέθηκεν ἀκόμη ὁ κ. Ὑπουργὸς περαιτέρω ὅτι ταῦτα λέγω, διότι δὲν μετέθεσε τὸν ἀδελφόν μου ἐνταῦθα. Δὲν εἶναι ἀληθές, Κύριοι, τοῦτο, διὰ νὰ μὴ τὸ εἴπω κακόηθες ψεῦδος· ἐπικαλοῦμαι δὲ τὴν μαρτυρίαν καὶ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ. Μετέβην εἰς τὴν οἰκίαν, κατόπιν συνεννοήσεως καὶ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, καὶ ἐκτὸς τῶν ὑποθέσεων τῆς πατρίδος μου, καὶ εἰδικῶς τοῦ φόρου 4% ἐν Μάνῃ, τὸν παρεκάλεσα, ἂν εἶναι δυνατόν, νὰ ἀποδοθῇ στοιχειώδης δικαιοσύνη εἰς ἀνθρώπους ἀπὸ πολλοῦ διατελοῦντας ἐν διωγμῷ, καὶ οἱ ὁποῖοι ἔχουσι προσφέρει ὑπηρεσίας οὐσιαστικὰς εἰς τὴν πατρίδα. Μοὶ εἶπε δὲ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ὅτι «ἀτυχῶς, ἐὰν ἐζητεῖτε προσωπικὸν πρὸς τὸν κ. Λάμπρον, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ, διότι εἶναι ἐμπαθέστατος, καί....». Καὶ τοιουτοτρόπως ὄχι μόνον δὲν ἀποδίδεται, βλέπετε, ἡ στοιχειώδης δικαιοσύνη ὅπου δεῖ κατ’ ἐπιβολὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ὀχυρουμένου ὄπισθεν τοῦ ὅτι δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο ἢ διεκπεραιωτὴς δῆθεν τῶν ἀποφάσεων τοῦ Ἐποπτικοῦ Συμβουλίου, ἀλλὰ καὶ κατηγορούμεθα ἀσυστόλως ὅτι ζητοῦμεν καὶ ῥουσφέτια!

§58ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω δύο λέξεις, διότι ἐπεκαλέσθητε τὴν μαρτυρίαν μου. Ἡ ἔννοια τῶν λόγων μου, κύριε Βουλευτά, ἦτο ὅτι δὲν εἶναι ἔργον ἐμὸν νὰ ἐπεμβῶ εἰς τὰ καθήκοντα τοῦ προέδρου τοῦ Ἐποπτικοῦ Συμβουλίου. Σᾶς ὑπηνίχθην μάλιστα ὅτι μοὶ ἦτο γνωστὸν ὅτι ἐγένετο πολλὴ ἐνέργεια παρὰ τῷ προέδρῳ τοῦ Ἐποπτ. Συμβουλίου, ὅπως κἄποιος σχολάρχης ἐκ Πειραιῶς, ὁ ὁποῖος μετετίθετο εἰς ἐποχὴν ἀκατάλληλον τοῦ ἔτους, μὴ μετατεθῇ ἐντεῦθεν καὶ ὅτι εἶναι ἀνένδοτος εἰς τοῦτο. Τόσα μόνον εἶπον περίπου.

§59Ι. ΠΑΤΣΟΥΡΑΚΟΣ. Ἀρκοῦμαι. Ἵνα ἴδητε ἀκόμη, Κύριοι, ὅτι ἐγὼ δὲν περιωρίσθην μόνον εἰς τὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα ἀπέστειλα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, παρακαλῶ νὰ ἀκούσητε μετὰ ποίου θάρρους κατηρχόμην καὶ εἰς τὴν δημοσιογραφίαν, ἵνα ἀποκαλύψω ὅ,τι ἐγνώριζον σαπρόν (ἀναγινώσκει): «Ἐφημερὶς «Ἑσπερινή», 15 Νοεμβρίου 1909. Ἐκπαιδευτικά. «Ὁ γράψας κατ’ αὐτὰς ἐν ταῖς «Ἀθήναις» περὶ σωματικῶς καὶ πνευματικῶς ἀνικάνων καθηγητῶν κλπ. παίζων, ὡς φαίνεται, διέστρεψε τὸ ὀρθῶς δημοσιευθὲν καὶ ὑπὸ τῶν λοιπῶν ἐφημερίδων ἔχων ὑπ’ ὄψει του ἢ τὸν γυμνασιάρχην Καρδίτσης Βλ. Παπαδάκην, ὅστις δικαιολογούμενος διὰ τὰς ἐνόχους σχέσεις του πρὸς γνωστὴν ἐκεῖ σύζυγον ἑλληνοδιδασκάλου, δι’ ἃς πλὴν τῆς σκανδαλώδους ἐπὶ χρήμασι χαρτοπαιξίας, τῆς ψευδοῦς πιστοποιήσεως, καὶ ἄλλων πολλῶν, κατηγγέλθη ἐπισήμως καὶ εἰς τὸν ἐπιθεωρητὴν Γρατσιᾶτον καὶ εἰς τὸ Ἐποπτικὸν Συμβούλιον, τὸ ὁποῖον, κατὰ τὴν συνήθειάν του, τὰ «ἐσκέπασεν», ἰσχυρίζετο τοιοῦτόν τι, ἢ τὸν καθηγητὴν τοῦ Πρακτικοῦ Λυκείου Κασδόνην, ὅστις ἀπὸ πολλοῦ ὑφιστάμενος...φρενολογικὴν θεραπείαν ὄχι μόνον δὲν ἀπελύθη, ἀλλὰ καὶ μισθοδοτεῖται, ἢ τὸν γνωστὸν ἐκεῖνον μαλλιαρόν, περὶ τοῦ ὁποίου ὁ μὲν μακαρίτης Φιντικλῆς, ὁσάκις τὸν συνήντα, ἔψαλλε τὸ ἱστορικὸν καταστὰν «ἀπ’ τὰ κόκκαλα βγαλμένη...» νοῶν τὴν ἐκ τῆς ἀρχαιοκαπηλίας περιουσίαν του, ὁ δὲ ἀείμνηστος Κόντος ἔλεγε τὸ διάσημον καταστὰν περὶ αὐτοῦ τοῦτο: «...ἄρτι ἐπαύσατο ἐμβατεύεσθαι...». Πρόθυμος πάντοτε Ἰω. Β. Πατσουράκος Δ. Φ. καθηγητής» Μετὰ καὶ τοῦτο, διατί δὲν ἐτόλμησαν, Κύριοι, νὰ καταγγείλωσι; Δι’ αὐτὸ δὲ ἀκριβῶς, σημειωθήτω, ἐγράφησαν ταῦτα.

§60ΕΥΣΤΡ. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Μίαν διακοπήν, σᾶς παρακαλῶ. Προχθὲς νομίζω, ὅτι σεῖς εἴπετε ὅτι αἱ 10000 δραχ. ἐλήφθησαν διὰ τὴν ἔκδοσιν τοῦ «Δεσποτάτου», δι’ ἄλλας δὲ μελέτας δὲν εἴπετε ὅτι ἔλαβε τὰς 10000 δραχ., ἀλλ’ ὅτι ἐξεβίαζε τοὺς διδασκάλους νὰ πληρώσωσι 4 δραχ. ἕκαστον σῶμα τῆς φυλλάδας του «Ἀναμνήσεις ἐκ τοῦ Βορρᾶ».

§61Ι. ΠΑΤΣΟΥΡΑΚΟΣ. Μάλιστα. Ἐξεβίαζε δέ, εἶπον, διότι οὐδεὶς ἐκ τῶν σχολαρχῶν ἢ τῶν γυμνασιαρχῶν βεβαίως δὲν θὰ ἀπέστελλε τὴν ὑπογραφήν του μόνον, ἀλλὰ ἀπὸ 5–10 ἐκβιάζων καὶ τοὺς γονεῖς καὶ τοὺς μαθητάς. Ὥστε δὲν πρόκειται περὶ διαστροφῆς. Ἐδῶ εἶναι τὰ ἐστενογραφημένα Πρακτικά. Ἐὰν δὲ θέλῃ τις κακῆς πίστεως ὢν νὰ διαστρέψῃ τὴν ἀλήθειαν, τὴν διαστρέφει, ὅταν εἶναι πρὸς τοῦτο διατεθειμένος. Ἤδη ἂς ἔλθωμεν, Κύριοι, σᾶς παρακαλῶ, καὶ εἰς τὸ ζήτημα τοῦ ἐντίμου κ. Λάμπρου. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε λοιπὸν ἐπὶ τούτου, ἀξιότιμοι κύριοι, νὰ ἐπαναλάβω ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον καὶ προηγουμένως εἶπον, ὅτι κατάγομαι ἀπὸ χώραν, ἡ ὁποία πιθανὸν νὰ ἐγέννησε, καὶ πάλιν λέγω, κατὰ τὴν στρεβλὴν ἀντίληψιν τῶν πολλῶν, δολοφόνους, ἀλλ’ οὐδένα ἐγέννησεν συκοφάντην μέχρι σήμερον. Αἰσθάνομαι λοιπόν, Κύριοι, τὴν ὑποχρέωσιν νὰ σᾶς εἴπω ὀλίγα τινὰ ἐπὶ τούτου ἔχων ὑπ’ ὄψει ὅτι τὸ λακωνίζειν εἶναι πάντοτε σοφόν. Ἡ ἀτιμωρησία, ὡς φαίνεται, κύριοι Βουλευταί, κατὰ νόμον φυσικὸν ἀποθρασύνει τοὺς ἐνόχους τῶν ἐγκληματικῶν πράξεων. Τί ἀπήντησε λοιπὸν εἰς τὰς ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἐκτοξευθείσας ὑπ’ ἐμοῦ κατηγορίας τὰς τόσον σαφεῖς καὶ τόσον οὐσιαστικὰς ὁ ἔνοχος; Ὡς ἔνοχος, Κύριοι, ἀπήντησεν ἀκριβῶς. Ἔσχε τὸ θράσος δηλονότι νὰ ζητήσῃ παρὰ τῆς Βουλῆς ὁ ἔνοχος Λάμπρος τί; Νὰ συσταθῇ ἐπιτροπὴ ἐκ Βουλευτῶν, διὰ νὰ ἐξετάσῃ τί; Νὰ ἐξετάσῃ, ἂν ἡ Αὐτοῦ Ἐξοχότης μετέβη εἰς τὴν Α ἢ Β βιβλιοθήκην τῆς Ἀνατολῆς καὶ Δύσεως! Καὶ ποῖος, παρακαλῶ, τὸν ἐξουσιοδότησε πρὸς τοῦτο; Μήπως τὸ Κράτος; Ὄχι βεβαίως. Μήπως ὁ ἀείμνηστος Δωρίδης, ὁ ὁποῖος ἀφῆκε τὸν ἱδρῶτά του δι’ ὡρισμένον σκοπόν; Ὄχι, Κύριοι. Φαντασθῆτε λοιπόν, Κύριοι, θράσος, φαντασθῆτε περιφρόνησιν πρὸς τὸ ἐθνικὸν τοῦτο συνέδριον, τὸ ὁποῖον, ἂν συνεκροτήθη ὡς συνεκροτήθη, συνεκροτήθη μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ συντρίψῃ ἀκριβῶς τοὺς φαύλους, μόνον καὶ μόνον ἵνα πατάξῃ πάντα καταχραστήν, πάντα φαῦλον ὁπουδήποτε εὑρισκόμενον καὶ ὁσονδήποτε ὑψηλὰ ἱστάμενον. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ, ἀξιότιμοι συνάδελφοι, σᾶς παρακαλῶ νὰ μοὶ ἐπιτρέψητε τρία τινὰ νὰ σᾶς ἐρωτήσω: 1ον) Ποῖος τὸν ἐξουσιοδότησεν, ἐπαναλαμβάνω, ἵνα ζητῇ καὶ ῥέστα ἀπὸ τὸ Κράτος, διότι, ὡς φαίνεται, δὲν τῷ ἤρκεσαν αἱ 10000 δραχμῶν; 2ον) Ποῖός ποτε ἐκ τῶν μεγάλων συγγραφέων τῆς νεωτέρας Ἑλλάδος ἔλαβε καὶ ἐλάχιστον ἔστω ποσὸν δι’ ὅμοιον σκοπόν; Μήπως ὁ Παπαρρηγόπουλος; Μήπως ὁ Κόντος; μήπως ὁ Σκλαβοῦνος; μήπως ὁ Ῥήγας Νικολαΐδης; μήπως ὁ Μιστριώτης; Μήπως τις ἄλλος; Ὄχι· οὐδείς. Καὶ τρίτον—σᾶς παρακαλῶ δέ, Κύριοι νὰ προσέξητε πολὺ εἰς τοῦτο—διατί ὁ Κύριος αὐτὸς δὲν ἐζήτει τὸ ποσὸν ἐκεῖνο ἀπὸ τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους, ἀφοῦ, ὡς ἀσεβέστατα ἐν τῇ ἀναφορᾷ του διατείνεται, ἦτο ὑπηρεσία πρὸς τὸ Κράτος; Ἀλλ’ ἐπειδὴ ὁ μεγάτιμος ἐκεῖνος ἀνὴρ ἰσχυρίζεται ὅτι ἔκαμε καὶ συγκατάβασιν, διότι ἐδέχθη τὰς 10,000 δραχμῶν, ἐνῷ τοῦ ἐζήτησαν τὰ ἐν Λειψίᾳ καταστήματα Teubner 27,000 μάρκων, δὲν θὰ ἦτο ἄσχημον νὰ σπεύσωμεν νὰ συμπληρώσωμεν ἡμεῖς, Κύριοι, τὸ αἰτούμενον ποσόν, μήπως...μετανοήσῃ. Δὲν θὰ σᾶς ἀπασχολήσω περισσότερον, Κύριοι, ἐπὶ ζητήματος, ἐπὶ τοῦ ὁποίου σήμερον ἔπρεπε νὰ ἔχῃ τὸν λόγον ὁ Εἰσαγγελεύς. Ἀλλὰ ποῦ εἶναι, κύριοι Ἀνορθωταί, ὁ Εἰσαγγελεύς σας; Ἢ μόνον διὰ τοὺς ἀτυχεῖς τροχιοδρομικοὺς ἐκτελεῖ τὴν ὑπηρεσίαν του; Ποῦ εἶναι, κύριοι Ἀνορθωταί, αἱ κουστωδίαι τῶν χωροφυλάκων; Ἢ μήπως ὑπῆρχον μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ διαπομπεύουν τὸν κ. Λαπαθιώτην; Ἐκεῖ μόνον ἐκτελοῦν τὰ ὑψηλά των καθήκοντα; Ἀλλά, Κύριοι, δὲν θέλω νὰ ἐκταθῶ περισσότερον καὶ δι’ αὐτὸν καὶ μόνον τὸν λόγον προτείνω ἐγὼ νὰ συσταθῇ κοινοβουλευτικὴ ἐπιτροπή, ἡ ὁποία ὅμως νὰ ἐξετάσῃ τρία τινά. Πρῶτον τὰ κατὰ τὴν βιβλιοθήκην Μαρασλῆ, διὰ νὰ μάθῃ τὸ Πανελλήνιον, διατί, ἐνῷ ὁ ἀείμνηστος ἐκεῖνος ἀνὴρ ἐσκόρπιζε ζῶν τὰ ἑκατομμύριά του διὰ τὸ Κράτος, ἐξ αἰτίας αὐτοῦ καὶ μόνον τοῦ κυρίου, ἀποθανών, δὲν ἄφησεν οὔτε ἓν λεπτὸν διὰ τὸ Κράτος. Δεύτερον νὰ συσταθῇ ἡ κοινοβουλευτικὴ ἐκείνη ἐπιτροπή, διὰ νὰ ἐξελέγξῃ εἰς πόσα καὶ ποῖα συνέδρια μετέβη καὶ πόσα ποσὰ ἔλαβεν ἀπὸ τοὺς προϋπολογισμοὺς τοῦ Πανεπιστημίου, τοῦ Κράτους, τῶν Μονῶν, καὶ αὐτοῦ ἀκόμη τοῦ δήμου Ἀθηναίων. Καὶ τρίτον νὰ ἐξελέγξῃ τὰ κατὰ τὴν Ἐθνικὴν Ἑταιρείαν, καθὼς καὶ τὰ βιβλία τῆς ἐπιτροπῆς τῶν Ὀλυμπιακῶν ἀγώνων, ἐκ τῶν ὁποίων θὰ ἀποδειχθῇ, κύριοι Ἀνορθωταί, ἡλίου φαεινότερον, ὁποία κλοπή, ὁποία λωποδυσία ἐτελεῖτο ἐν μέσῳ Κράτει ὑπὸ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ὀχυροῦνται ὄπισθεν τοῦ Διαδόχου τοῦ Θρόνου, τοῦ ὁποίου εἶναι καὶ οἱ πεφιλημένοι Σύμβουλοι, ἐνῷ ὁ κακομοιριασμένος ὁ ῥαγιᾶς ἀγοράζει 60 λεπτὰ τὸ ψωμί, αὐτοὶ δὲ ἔκτισαν μέγαρα καὶ περιφρονοῦν καὶ Κράτος καὶ ἐξουσίαν καὶ λαόν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς αἰθούσης καὶ τῶν ἀκροατηρίων).

§62Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Κατόπιν, κύριοι Βουλευταί, τῶν ἀποκαλύψεων περὶ καταχρήσεων, ἴσως ἡ Βουλὴ εἶναι κουρασμένη.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλετε νὰ διακόψωμεν ἐπὶ 5 λεπτά;

§64ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις ἐπὶ 5 λεπτά. Μετὰ τὴν διακοπήν.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἔχει τὸν λόγον.

§67ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Κύριοι Βουλευταί, θὰ παρακαλέσω νὰ χορηγηθῇ ἡ ζητηθεῖσα παράτασις ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῆς ἀναθεωρήσεως τοῦ Συντάγματος ἄλλων πέντε ἡμερῶν, διότι χθὲς ἔληξαν αἱ πέντε ἡμέραι αἱ δοθεῖσαι τὸ πρῶτον καὶ ζητοῦνται ἄλλαι πέντε μέχρι τῆς Δευτέρας.

§68ΣΤ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Μέχρι τῆς Πέμπτης.

§69ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Μέχρι τῆς Πέμπτης. Ἔχω μόνον νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς ἐπιτροπῆς ὅτι μέχρι τῆς προσεχοῦς Δευτέρας θὰ ἔχωμεν τὴν εἰκοστὴν ἡμέραν ἀπὸ τῆς συστάσεως τῆς ἐπιτροπῆς. Τὸ ἀναφέρω μόνον διὰ νὰ παρακαλέσω καὶ πάλιν τὴν ἐπιτροπήν, ὅπως τὸ ταχύτερον τότε, ἀφοῦ ἀναβάλλεται ἀκόμη διὰ πέντε ἡμέρας ἡ προσκόμισις τοῦ πρώτου μέρους τοῦ Συντάγματος, νὰ εἶναι ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότερα ἄρθρα ἕτοιμα, τὰ ὁποῖα νὰ ὑποβληθῶσιν εἰς τὴν Βουλήν, ἐπὶ τῇ ἐλπίδι ὅτι μετὰ τὴν μακρὰν αὐτὴν ἐξονύχισιν, ἡ ὁποία γίνεται ἐν τῇ ἐπιτροπῇ, ἡ Βουλὴ δὲν θὰ καταναλώσῃ πολὺν χρόνον διὰ τὰ ἄρθρα αὐτά, καὶ ταχέως τὴν ἐργασίαν αὐτὴν θὰ τὴν περατώσωμεν καὶ ἡμεῖς. Αὐτὴν τὴν παράκλησιν ἔχω νὰ κάμω.

§70ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§71ΣΤ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι εἶναι πόθος ὅλων τὸ ταχύτερον νὰ φθάσωμεν εἰς πέρας. Τὰ θέματα εἶναι τοιαῦτα, ὥστε φρονῶ πεποιθότως ὅτι πᾶσα ἐπιτροπή, εὐσυνειδήτως ἐκτελοῦσα τὸ ἔργον αὑτῆς, δὲν δύναται νὰ δώσῃ τὸ ὑποβληθὲν εἰς χρόνον ὀλιγώτερον ἐκείνου, ὃν ἡμεῖς ἐνταῦθα κατηναλώσαμεν καὶ θέλομεν καταναλώσει. Τὰ θέματα εἶναι σπουδαιότατα. Πρὸς ἐπεξεργασίαν δὲ τῶν ἄρθρων, ἅτινα θέλομεν ὑποβάλει — καὶ θέλουσιν εἶναι πλείονα ἢ ὅσα ἦσαν δεδομένα ἐκ προκαταβολῆς —, ἠναγκάσθημεν νὰ ἐγκαταλίπωμεν τὴν ἄλλην ἐργασίαν. Ἐκ τῆς ἐργασίας ταύτης βλάπτεται ἡ ἄλλη ἐργασία, καὶ τοῦτο ἡμᾶς ἐνοχλεῖ, διότι, ἂν δὲν εἴχομεν ταύτην τὴν στενοχωρίαν, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ προχωρήσωμεν ταχύτερον. Ἀλλ’ ὁπωσδήποτε τὴν Δευτέραν θέλομεν καταθέσει τὴν ἔκθεσιν καὶ θέλομεν εὑρίσκεσθαι ἕτοιμοι οὕτως ὥστε καὶ ἡ Βουλὴ νὰ ἐπιληφθῇ τοῦ ἔργου ἀμέσως τὴν ἐπιοῦσαν, ἐάν, ὡς ἐλπίζω, τυπωθῇ καὶ τὸ σχέδιον καὶ ἡ ἔκθεσις ἐντὸς εἴκοσι τεσσάρων ὡρῶν.

§72ΕΛΕΥΘ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἐὰν ἡ ἔκθεσις εἶναι μακρά;

§73ΣΤ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ὄχι. Σύντομος θὰ εἶναι, κύριε Πρόεδρε.

§74ΕΛΕΥΘ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Σύντομος πρέπει νὰ εἶναι καὶ δύναται προφορικῶς νὰ γίνῃ ἀπὸ τοῦ βήματος. Ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς κ. Μέρμηγκας πρὸ ἡμερῶν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου κατήγγειλε γεγονότα τινά, τὰ ὁποῖα ἔκαμον πολλὴν ἐντύπωσιν ἐν σχέσει πρὸς τὴν μεταφορὰν τῶν ἀσθενῶν εἰς τὰ νοσοκομεῖα. Δίδω εἰς ἀπάντησιν πληροφορίας τινὰς σχετικὰς πρὸς αὐτόν, ὅτι ἡ μεταγωγικὴ ὑπηρεσία διέθετε δύο ἀσθενοφόρους ἁμάξας. Αὗται κατεστράφησαν ἀπὸ τοῦ μηνὸς Μαΐου. Ἔκτοτε δὲν ἐλήφθη καμμία πρόνοια πρὸς ἀντικατάστασιν αὐτῶν εἰμὴ μόνον ἐν μηνὶ Ὀκτωβρίῳ. Ἐν μηνὶ Ὀκτωβρίῳ προεκηρύχθη μειοδοτικὴ δημοπρασία διὰ τὴν προμήθειαν τοιούτων· ὡς ἐκ τῶν διατυπώσεων τῶν γνωστῶν μόνον κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Κυριακὴν ἐγένετο καὶ δευτέραν φορὰν πάλιν ἡ μειοδοσία ἡ ὁριστικὴ δι’ αὐτάς. Ἐν τούτοις προκύπτει ἐκ τούτου ὅτι μεταξὺ τοῦ Μαΐου καὶ τοῦ Ὀκτωβρίου ἐνεφιλοχώρησε διάστημά τι, κατὰ τὸ ὁποῖον ὑπάρχει μία εὐθύνη, ἡ ὁποία θέλει ζητηθῆ ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου διὰ τὴν ἐνάσκησιν τοῦ διοικητικοῦ ἐλέγχου, διότι, ἐπαναλαμβάνω, ἀφ’ ἧς κατεστράφησαν αἱ καταστάσαι ἄχρηστοι ἅμαξαι ἐκεῖναι μέχρις ὅτου ληφθῇ πρόνοια ἐνεφιλοχώρησε χρονικὸν διάστημα, τὸ ὁποῖον δὲν δικαιολογεῖται ὅτι δὲν ἐχρησιμοποιήθη, ὅπως ἐκ τῶν ἐνόντων ἐπαρκέσῃ ἡ ὑπηρεσία πρὸς μεταφορὰν τῶν ἀσθενῶν. Δίδεται μόνον ἡ πληροφορία ὅτι εἰς τὰ δύο στρατιωτικὰ νοσοκομεῖα δὲν προσήχθη κανεὶς ἀσθενὴς καὶ μάλιστα ἐκ μηνιγγίτιδος ἢ ἄλλου βαρέος νοσήματος πεζῇ. Σᾶς προσάγω δύο ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα βεβαιοῦσιν ὅτι δὲν προσήχθη τοιοῦτός τις.

§75Κ. ΜΕΡΜΗΓΚΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον.

§76ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἐπίσης πληροφορῶ τὸν ἀξιότιμον Βουλευτὴν ὅτι ὁ διευθύνων τὴν ὑγειονομικὴν ὑπηρεσίαν τῶν δύο ταγμάτων τοῦ μηχανικοῦ—διότι, νομίζω, περὶ ἀσθενοῦς τοῦ μηχανικοῦ πρόκειται—βεβαιοῖ ὅτι δύο στρατιῶται τοῦ μηχανικοῦ παθόντες ἐκ μηνιγγίτιδος, ὁ μὲν κατὰ Ὀκτώβριον, ὁ δὲ κατὰ Ἰανουάριον μετηνέχθησαν εἰς τὸ νοσοκομεῖον ἐπὶ διτρόχου ἁμάξης.

§77Κ. ΜΕΡΜΗΓΚΑΣ. Ἐπὶ κάρρων.

§78ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Εἶναι εὐσχημότερος τρόπος, νομίζω καὶ ἐγώ, νὰ ὀνομάζωνται τὰ κάρρα δίτροχοι ἅμαξαι. Λέγουσι μόνον αἱ ὑπηρεσίαι ὅτι αὐταὶ αἱ δίτροχοι ἅμαξαι ἦσαν ὁπωσδήποτε διεσκευασμέναι πρὸς τοιοῦτον σκοπόν. Ἐκ τῶν μηχανικῶν δὲ ταγμάτων οὐδεὶς εἶναι ἀσθενὴς εἰς τὸ νοσοκομεῖον ἐκ μηνιγγίτιδος. Ἔχω ἐπίσης νὰ δώσω τὴν πληροφορίαν ὅτι ἀσθενοφόροι ἅμαξαι ὑπάρχουσιν εἰς τὴν δευτέραν ἀποθήκην τῆς ὑγειονομικῆς ὑπηρεσίας δέκα. Παρελήφθησαν κατὰ τὸ 1905 ὑπὸ τοῦ τότε διευθυντοῦ τῆς ὑγειονομικῆς ὑπηρεσίας καὶ παρεδόθησαν εἰς τὸν διευθυντὴν τῆς ἀποθήκης αὐτῆς ἄνευ Πρακτικοῦ παραλαβῆς καὶ ἄνευ τινὸς ἐλέγχου περὶ τῆς ἀξίας τῶν παραληφθέντων· μόνον μετά τινα χρόνον ἀνευρέθη ὅτι αὗται δὲν ἦσαν ἄξιαι καὶ ὅτι δὲν κάμνουν μίαν πεντάραν! (Κατάπληξις: φωναί: χάλια, χάλια!) Τώρα ἔχω ἀκόμη νὰ προσθέσω ὅτι οἱ Διοικηταὶ τῶν Σωμάτων εἰς πᾶσαν περίπτωσιν, καθ’ ἣν θὰ ἐπαρουσιάζετο τοιαύτη ἀνάγκη μεταφορᾶς ἀσθενοῦς καὶ δὲν θὰ εἶχον οὔτε δίτροχον τέλος πάντων ἅμαξαν, διὰ νὰ τὸν μεταφέρωσιν ὁπωσδήποτε εὐπρεπῶς, ἠδύναντο νὰ μισθώσωσιν ὄχημα ἀγοραῖον, ὅπως μεταφέρωσι τὸν ἀσθενῆ, διότι οὐδέποτε τὸ Ὑπουργεῖον ἠρνήθη τὴν ἔγκρισιν τοιούτων δαπανῶν. Ἐπαναλαμβάνω ὅτι ἡ εὐθύνη ὅλων τῶν ὑπαιτίων δι’ αὐτὴν τὴν κατάστασιν θέλει ἐλεγχθῆ διοικητικῶς. Καταθέτω δὲ καὶ ὅλα τὰ ἔγγραφα τὰ σχετικὰ πρὸς τὴν προμήθειαν αὐτὴν τῶν δέκα σκευοφόρων ἁμαξῶν, αἱ ὁποῖαι, ἀφοῦ παρελήφθησαν, εὑρέθη μετά τινα χρόνον ὅτι δὲν κάμνουσι τίποτε. (Ψίθυροι: φρίκη!) Κατατίθεται ἀπάντησις εἰς τὴν ἐπερώτησιν τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ Ἀχαΐας καὶ Ἤλιδος κ. Καφετζοπούλου περὶ προαγωγῆς ὑπολοχαγῶν εἰς λοχαγούς. Ἡ ἀπάντησις εἶναι ὅτι κεναὶ θέσεις πρὸς προαγωγὴν δὲν ὑπάρχουσι. Θὰ ὑπῆρχον κεναὶ θέσεις, ἐὰν ἐφηρμόζετο ὁ τελευταῖος Ὀργανισμὸς τοῦ στρατοῦ, ὁ ὁποῖος ὅμως ὡς προϋπόθεσιν τῆς ἐφαρμογῆς τῆς αὐξήσεως τῶν στελεχῶν ὁρίζει τὴν συμπλήρωσιν ὅλων τῶν ἐφοδιασμῶν τοῦ στρατεύματος διὰ τὴν ὑπάρχουσαν δύναμιν, καί, ὅτε ἤθελον συμπληρωθῆ ἐντελῶς ὅλοι οἱ ἐφοδιασμοὶ τοῦ στρατεύματος, τότε θὰ ηὔξανον τὰ στελέχη. Ἑπομένως ὁ ὅρος οὗτος δὲν ἐξεπληρώθη. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ὁ προκάτοχος Ὑπουργὸς προήγαγέ τινας, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νόμου τούτου κρίνων, ἀλλ’ ἐγὼ ἐνόμισα ὅτι δὲν δύναμαι νὰ ἐξακολουθήσω τὸ αὐτὸ σύστημα, διότι εὑρίσκω ὅτι ὁ νόμος εἶναι σαφὴς κατὰ τὴν ἀντίληψίν μου. Δὲν θέλω νὰ ἐπικρίνω τὴν ἐνέργειαν τοῦ προκατόχου μου, ἀλλ’ ἔχω διάφορον ἀντίληψιν, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ ἄρθρου 42 τοῦ νόμου, ἡ ὁποία κατ’ ἐμὲ σαφῶς δέχεται ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γένηται ἡ προαγωγὴ τῆς αὐξήσεως αὐτῆς τῶν στελεχῶν πρὶν ἢ γίνῃ καὶ ἡ συμπλήρωσις τῶν ἐφοδιασμῶν τοῦ στρατεύματος. Κατατίθεται ἀπάντησις εἰς τὴν ἐρώτησιν τοῦ κ. Γκλαβᾶ περὶ τῶν ἀπαιτουμένων προσόντων πρὸς προβιβασμὸν λοχιῶν καὶ ἀρχιπεταλωτῶν. Ἐκ τῆς ἀπαντήσεως θέλει ἴδει ὁ κ. Βουλευτὴς ὅτι λαμβάνονται ὑπ’ ὄψιν μόνον αἱ ποιναὶ τὰς ὁποίας ὑπέστη, προσερχόμενός τις εἰς ἐξετάσεις, κατὰ τὴν τελευταίαν θητείαν. Ἡ θητεία δὲ αὐτοῦ τοῦ περὶ οὗ ὁ λόγος, εἶχεν ἀνανεωθῆ δύο ἢ τρεῖς μῆνας πρὸ τῶν ἐξετάσεων. Ὥστε εἶχε τὸ πλεονέκτημα, τὸ μὴ δίκαιον ἀληθῶς κατ’ οὐσίαν, νὰ μὴ ληφθοῦν ὑπ’ ὄψιν παρὰ μόνον τριῶν μηνῶν ποιναί. Ἐξ ἀφορμῆς τῆς ἐπερωτήσεως θέλω προσαγάγει εἰς τὴν Βουλὴν τροποποίησιν τοῦ νόμου, ὥστε νὰ λαμβάνωνται ὑπ’ ὄψιν ἑνὸς ἔτους ποιναί. Ὡς πρὸς τὸ δεύτερον μέρος τῆς ἐρωτήσεως ἐζητήθησαν αἱ δέουσαι πληροφορίαι παρὰ τοῦ Σώματος, τὸ ὁποῖον προέβη εἰς τὴν κατάταξίν του. Ἐὰν δὲ εἶναι ὀρθὸν ὅτι ἡ κατάταξίς του δὲν εἶναι νόμιμος, τότε βεβαίως θέλει ἀκυρωθῆ ἡ κατάταξίς του καὶ φυσικὰ καὶ ὁ προβιβασμὸς ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἐγένετο μετὰ τὴν ἐξέτασιν, τὴν ὁποίαν ὑπέστη. Ἤδη λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν μετὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῆς εʹ παραγράφου τοῦ ἄρθρου 31 τοῦ νόμου ͵ΓΤΟΔʹ (3374).» Κατὰ τὴν συζήτησιν θέλω δώσει ἐξηγήσεις λεπτομερεῖς περὶ τῆς ἀνάγκης τῆς ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ. Ἐπίσης ὑποβάλλω σχέδιον νόμου «περὶ ἀντικαταστάσεως ἐδαφίων τινῶν τοῦ νόμου ͵ΓΥΛΒʹ (3432) τῆς 5 Ν)βρίου 1909 καὶ περὶ καταρτισμοῦ στελέχους ἀξιωματικῶν ἐφεδρείας τοῦ κατὰ γῆν στρατοῦ τοῦ ͵ΓΥΙʹ τῆς 16 Ν)βρίου 1909». Πρόκειται περὶ διορθώσεως προφανοῦς λάθους, τὸ ὁποῖον κατ’ ἐμὲ ἠδύνατο νὰ ἐπανορθωθῇ καὶ διὰ τῆς λογικῆς ἑρμηνείας. Ἀλλ’ ἡ διοίκησις εὑρέθη ὀλίγον ἄτολμος καὶ δὲν ἠθέλησε νὰ προβῇ εἰς αὐτήν. Ἐπίσης εἰσάγεται νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου ζητεῖται, ὅπως «ἐκτὸς τῶν ὑπὸ τοῦ νόμου περὶ Ὀργανισμοῦ τοῦ Στρατοῦ προβλεπομένων περιπτώσεων, ἐπιτρέπεται ἡ χρησιμοποίησις Ἀξιωματικῶν, Ἀνθυπασπιστῶν καὶ ὁπλιτῶν τοῦ Στρατοῦ, καὶ πρὸς πρόληψιν ἀπειλουμένων καταστροφῶν ὑπὸ τῶν ἀρουραίων καὶ ἀκρίδων εἰς τὰς σπορὰς τῶν κατοίκων τοῦ Βασιλείου κατ’ ἀπόφασιν πάντοτε τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, καὶ δι’ ὡρισμένον χρόνον». Ὁ ὑπάρχων Ὀργανισμὸς τοῦ Στρατοῦ ἀπαγορεύει τὴν πρὸς τοιοῦτον σκοπὸν χρησιμοποίησιν. Εἰσάγω σχέδιον νόμου «περὶ δυνάμεως τοῦ κατὰ γῆν Στρατοῦ κατὰ τὸ ἔτος 1911, διὰ τοῦ ὁποίου ἡ τακτικὴ δύναμις ὁρίζεται διὰ τοῦ νόμου τούτου εἰς 27,621 Ἀξιωματικούς, Ὑπαξιωματικοὺς καὶ στρατιώτας.»

§79Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Συνοδεύεται τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ μὲ πίνακας συνοπτικοὺς πάντοτε τῆς δυνάμεως καθ’ ὅπλον;

§80ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός.). Δὲν συνοδεύεται, ἀλλ’ ὑπόσχομαι νὰ προσαγάγω τοὺς πίνακας κατὰ τὴν συζήτησιν.

§81Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Δύναται νὰ συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ πρὶν ἢ ὑποβληθῇ ὁ Προϋπολογισμός;

§82ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός.). Μάλιστα, μάλιστα. Ἐπίσης εἰσάγω σχέδιον νόμου «περὶ συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως ἄρθρου τοῦ νόμου ᾼΧΚΗʹ τοῦ ἔτους 1887 περὶ ἀποζημιώσεως ὁδοιπορικῶν ἐξόδων τῶν ἀνδρῶν τοῦ κατὰ γῆν Στρατοῦ». Κατὰ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἐπιτρέπεται ἡ πληρωμὴ ὁδοιπορικῶν μόνον ἐπὶ ἕνα μῆνα διὰ τοὺς δυνάμει διαταγῆς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν ἀποστελλομένους ἐντὸς τοῦ ἐσωτερικοῦ δι’ ἔκτακτον ὑπηρεσίαν. Ὀρθῶς δὲ ὁ νόμος προέβλεψεν, ὅπως περιορίσῃ τὸν χρόνον, κατὰ τὸν ὁποῖον δύνανται νὰ πληρώνωνται αὐτὰ τὰ ὁδοιπορικά, διότι συνήθως εἰκάζεται ὅτι ἐντὸς μηνὸς θὰ ἠδύνατο νὰ τελεσθῇ ἡ ὑπηρεσία. Προκειμένου ὅμως περὶ ἀναγκῶν, σχετιζομένων μὲ τὴν ἐκτέλεσιν ὀχυρωματικῶν ἔργων, στρατιωτικῶν ὁδῶν καὶ ἄλλων, τὰ ὁποῖα μακρότατον χρόνον θὰ ἀπασχολῶσι τοὺς ἀποστελλομένους Ἀξιωματικοὺς πρὸς ἐκτέλεσιν τοιούτων ἔργων, ἐπιτρέπεται ἵνα διὰ Βασ. Διατάγματος χορηγῆται μικρόν τι ποσόν, οὐχὶ βεβαίως πέρα τοῦ ἡμίσεος μηνός. Ἐπίσης εἰσάγω σχέδιον νόμου, διὰ τοῦ ὁποίου ζητεῖται, ὅπως τροποποιηθῇ τὸ ἄρθρον 32 τοῦ νόμου ͵ΓΥΒʹ τῆς 5 Ν)βρίου 1909, καὶ τὸ ἄρθρον 135 τοῦ ͵ΓΥΙʹ τῆς 16 Ν)βρίου 1909, ὅπως «ἐπιτραπῇ καὶ παραταθῇ ἡ προθεσμία, ἐντὸς τῆς ὁποίας δύνανται νὰ τεθῶσιν εἰς ἐφαρμογὴν οἱ δύο οὗτοι νόμοι, ὁ περὶ στρατολογίας καὶ ὁ περὶ στρατιωτικῆς προεκπαιδεύσεως», διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θέσῃ εἰς ἐφαρμογὴν ἡ Κυβέρνησις τοὺς νόμους τούτους, ἀφοῦ ἔχομεν ἀνάγκην ἐν τῷ μεταξὺ νὰ ἐπωφεληθῶμεν τῶν φώτων καὶ συμπερασμάτων τῶν μελετῶν τῆς Γαλλικῆς ἀποστολῆς. Ὥστε, ἵνα μὴ καταργηθοῦν οἱ νόμοι, ζητεῖται ἁπλῶς νὰ ἀναβληθῇ ἡ προθεσμία, ὥστε νὰ δοθῇ καιρός. Ἐπίσης εἰσάγω σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 10 Δεκεμβρίου 1910 Β. Διατάγματος, δι’ οὗ ἐχορηγήθη ἔκτακτος πίστωσις δρχ. 13280653,40 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ Προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ ταμείου τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1910».

§83ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Ἐὰν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως δὲν ἔχῃ ἀντίρρησιν, δύναται ἀπόψε, λόγῳ τοῦ ἐπείγοντος, νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ ἀποσπάσεως τοῦ Στρατοῦ πρὸς καταδίωξιν τῶν ἀρουραίων.

§84ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν.

§85Κ. ΜΕΡΜΗΓΚΑΣ. Ὅτε πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ὑπέβαλον τὴν ἐπερώτησίν μου, περιωρίσθην εἰς ἁπλῆν παράκλησιν, ὅπως διορθωθῇ ἡ τέως κρατοῦσα ἀνήκουστος κατάστασις. Σήμερον, μετὰ τὴν προσπάθειαν, ἣν οἱ ἔνοχοι κατέβαλον, ὅπως δικαιολογηθῶσιν ἀπέναντι τοῦ προϊσταμένου των Ὑπουργοῦ, ὀφείλω, ὅπως ἐπέλθω δριμὺς αὐτῶν κατηγορητής. Τοὺς γνωρίζομεν· εἶναι αὐτοὶ ἐκεῖνοι, οἵτινες ἐφρόντισαν πάντοτε νὰ ὀχυρῶνται ὄπισθεν τῶν τυπικῶν φράσεων καὶ δικαιολογιῶν, ἵνα, παρέχοντες ἀπατηλὴν εἰκόνα τῆς καταστάσεως, διαβουκολῶσι τοὺς Ὑπουργούς. Τὸν ἐκλεκτὸν ἀρχηγὸν ἡμῶν καὶ Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ὀφείλομεν νὰ προφυλάξωμεν ἀπὸ τῆς τοιαύτης ἐπιβουλῆς. Τὸ ζήτημα ἔθηκα ἤδη σαφές: «Ὅσοι ἐκ τῶν στρατιωτῶν ἡμῶν προσβληθῶσιν ὑπὸ οἱασδήποτε νόσου βαρείας, ὀφείλουσι νὰ μεταφερθῶσιν εἰς τὸ νοσοκομεῖον εἴτε πεζῇ εἴτε ἐπὶ κάρρων. Εἶναι τοῦτο ἀληθές, ναὶ ἢ οὔ; Ὁ κ. διοικητὴς τῆς ἐνταῦθα Μεραρχίας, δικαιολογῶν, ὡς ἤκουσα, τὴν διαγωγὴν τῆς ὑπὸ τὰς διαταγάς του ὑγειονομικῆς ὑπηρεσίας, εὕρισκεν ἀδικαιολόγητον τὴν ὑπ’ ἐμοῦ ἐξενεχθεῖσαν κατ’ αὐτῆς μομφήν. Θὰ ἦτο πολλῷ ὀρθότερον ἐκ μέρους τοῦ κ. Μεράρχου, ἂν εἰς τὸν ὑφιστάμενόν του ἀρχίατρον, τὸν ὑποβαλόντα πρὸς αὐτὸν τὰς τοιαύτας γελοίας τυπικὰς δικαιολογίας, ὑπεδείκνυεν ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ ἵσταται εἰς τὴν θέσιν αὐτοῦ, ὅταν οἱ βαρέως ἀσθενοῦντες στρατιῶται μεταφέρωνται πεζῇ καὶ ἐπὶ κάρρων. Ὥστε τὸ ἐρώτημα τίθεται οὕτως: ἐὰν ἐξακολουθήσῃ ἀκόμη ἡ κατάστασις αὕτη, ἐὰν οἱ στρατιῶται ἡμῶν συνεχῶς ὑποβάλλωνται εἰς τὴν ἀπάνθρωπον ταύτην δοκιμασίαν....

§86ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε· διέταξα ἀφ’ ὅτου ἔλαβον γνῶσιν τῆς ἐπερωτήσεώς σας, ὅπως χρησιμοποιῶνται ἐπὶ τοῦ παρόντος ἀγοραῖαι ἅμαξαι, καὶ θὰ ἦτο παράδοξον, ἂν συνέβη τοιαύτη παράλειψις.

§87Κ. ΜΕΡΜΗΓΚΑΣ. Χαίρω, ὅτι κατωρθώθη νὰ παρασχεθῇ κατὰ τὸν τρόπον τοῦτον βοήθεια. Νῦν δ’ ὀφείλω νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως τὰ ἑαυτοῦ βλέμματα κατευθύνῃ πρωτίστως ἐπὶ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι διευθύνουσι τὰς ὑπηρεσίας, διότι πλεῖστοι ἐξ αὐτῶν, ὑπολείμματα τοῦ παρελθόντος, ὡς μόνον σκοπὸν τοῦ βίου των ἔχουσι τὴν ἐξυπηρέτησιν ἰδιωτικῶν συμφερόντων, ἐνῷ διὰ τὴν δημοσίαν ὑπηρεσίαν φροντίζουσι μόνον νὰ διατηρῶσι τοὺς τύπους ἐν τάξει. Δι’ αὐτοὺς ἀρκεῖ ὅτι τὸ βιβλίον τῶν νεκροψιῶν τηρεῖται κανονικῶς, ἀδιάφορον δ’ ἂν οἱ ἀποθανόντες στρατιῶται ἠδύναντο ἴσως νὰ σωθῶσι τοῦ θανάτου. Ὁ κ. Ἀρχίατρος τῆς ἐνταῦθα Μεραρχίας ἠδύνατο καὶ ὤφειλεν, ἀντὶ νὰ καταγίνηται εἰς συγγραφὰς περὶ πολέμου—ἀφοῦ κατὰ τὸν πόλεμον τοῦ 1897 δὲν εἶχεν οὐδὲ τὴν περιέργειαν νὰ ἴδῃ καπνὸν μάχης, ἀλλ’ ἔμεινεν ἐν Ἀθήναις—, νὰ φροντίζῃ μᾶλλον, ὅπως ἐξασφαλίσῃ τοὺς στοιχειωδεστέρους τοὐλάχιστον ὅρους τῆς ἰατρικῆς περιθάλψεως τῶν εἰς τὴν μέριμναν αὐτοῦ ἐμπεπιστευμένων στρατιωτῶν. Καὶ ἤδη ἐπί τινος ἄλλου ζητήματος: Τί ἔγιναν αἱ ἀσθενοφόροι ἅμαξαι, τριάκοντα τὸν ἀριθμόν, αἵτινες ἠγοράσθησαν τῷ 1905; Εἶναι ἅμαξαι ἄχρηστοι, παρελήφθησαν χωρὶς ἐπιτροπήν, χωρὶς νὰ ἐξελεγχθῇ ἡ ποιότης αὐτῶν, ἀντὶ 50,000 δρχ., ὡς ἤκουσα.

§88ΙΩ. ΜΠΡΙΣΙΜΙΤΖΑΚΗΣ. Ἑκάστη;

§89Κ. ΜΕΡΜΗΓΚΑΣ. Ὄχι· πᾶσαι ὁμοῦ.

§90ΔΙΟΝ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Ποῖος ἦτο Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν;

§91Κ. ΜΕΡΜΗΓΚΑΣ. Διὰ τὸν Ὑπουργὸν δὲν ἐρωτῶ τόσον, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ Ὑπουργὸς νὰ βλέπῃ τὰ πάντα. Ὁ ἔλεγχός μου ζητεῖ ν’ ἀποκαλύψῃ ποῖοι ἦσαν ἐκεῖνοι, οἵτινες ἐκάλυπτον τὰς ἀνομίας των διὰ τῆς ὑπογραφῆς τῶν Ὑπουργῶν, καὶ οἵτινες πάντοτε ἐφρόντισαν νὰ προβιβάσωσιν ἑαυτοὺς καὶ ἀλλήλους χωρὶς ὅμως νὰ προβιβάσωσι καὶ τὴν ὑπηρεσίαν, δι’ ἣν ἐτάχθησαν. Τὴν ὑπηρεσίαν των οὐ μόνον δὲν ἐτήρησαν οὗτοι ἐν παραλληλισμῷ πρὸς τὴν ἀντίστοιχον ὑπηρεσίαν ἄλλων στρατῶν, ἀλλ’ οὐδὲ κἂν εἰς κατάστασιν δυναμένην νὰ ὀνομασθῇ ἀνθρωπίνην. Ποῖος νόμος θεῖος ἢ ἀνθρώπινος ἐπιτρέπει νὰ ἀποσπῶμεν ἐκ τῶν οἰκογενειῶν αὐτῶν ἀνθρώπους λέγοντες πρὸς αὐτοὺς «Θὰ σᾶς μεταχειρισθῶμεν κατὰ τρόπον, ὥστε νὰ ἐκτεθῆτε εἰς πάντας τοὺς κινδύνους τῶν ἀσθενειῶν καί, ὅταν προσβληθῆτε ὑπ’ αὐτῶν, θὰ σᾶς ῥίψωμεν εἰς τὸ κάρρον, διὰ νὰ σᾶς παραδώσωμεν εἰς τὸ νοσοκομεῖον, ἐὰν ὑπάρχῃ θέσις ἐν αὐτῷ»; Διότι καὶ τοῦτο ὀφείλει νὰ λεχθῇ, ὅτι συνηθέστατα ἀσθενεῖς στρατιῶται ἐπαναστέλλονται ἐκ τοῦ νοσοκομείου εἰς τὸ σῶμά των ἀπαράδεκτοι δι’ ἔλλειψιν θέσεως. Στρατιώτης τῆς Βαρείας Μοίρας Πυροβολικοῦ πρὸ δύο περίπου μηνῶν, νοσήσας σφοδρῶς ἐξαίφνης τὴν νύκτα, ἐστάλη εἰς τὸ νοσοκομεῖον, ἔνθα ὅμως δὲν ἔγινε δεκτός· ἐπανεστάλη καὶ αὖθις ἐν τῇ διαρκείᾳ τῆς νυκτός, εἶτα δ’ ἀπεδείχθη ὅτι ἔπασχεν ἐκ μηνιγγίτιδος. Ἄλλος στρατιώτης τοῦ Ἱππικοῦ πεντάκις ἐστέλλετο εἰς τὸ νοσοκομεῖον καὶ ἀπεπέμπετο ἐπιμόνως, ἕως οὗ τὴν ἕκτην φορὰν ἠρνήθη αὐτὸς οὗτος νὰ προσφύγῃ πλέον εἰς τὸ νοσοκομεῖον. Μετ’ εὐγνωμοσύνης ὁμολογῶ, ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀνεγνώρισε τὴν κατάστασιν ὡς παρέστησα αὐτήν, ἔλαβε δὲ καὶ τὰ μέτρα ἐκεῖνα, ἅτινα δύνανται νὰ ἐπενέγκωσι ταχεῖαν τὴν διόρθωσιν· ἀλλ’ ἀπαιτοῦμεν προσέτι παρ’ αὐτοῦ, ὅπως φυγαδεύσῃ ἀπὸ τῆς δημοσίας ὑπηρεσίας τὴν μέθοδον τῆς συγκαλύψεως, τὴν ὁποίαν τοσοῦτον συστηματικῶς ἐξασκοῦσιν οἱ ἐκ τοῦ παρελθόντος δεδιδαγμένοι αὐτήν. Οὕτω δὲ καὶ προσφέρομεν ἡμεῖς, οἱ ἐκ τῶν διαφόρων ὑπηρεσιῶν τοῦ Κράτους ὁρμώμενοι, θετικὴν ἐκδούλευσιν, ἐὰν παρουσιάσωμεν ἕκαστος τὰ «ἄπλυτα», ὡς λέγομεν, τοῦ οἰκείου κλάδου.

§92ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον νὰ διατάξῃ τὸ γραφεῖον, ὅπως μεταφέρῃ τὴν ἀγόρευσιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ τῶν ἐστενογραφημένων πρακτικῶν καὶ μοὶ τὴν στείλῃ.

§93ΙΩΑΝ. ΜΑΜΑΗΣ. Δὲν λαμβάνετε ὑπ’ ὄψιν τοὺς ἐπιστρέφοντας ἀπὸ τὰ νοσοκομεῖα, οἱ ὁποῖοι φεύγουσιν ὡς ἀναρρωννύοντες καὶ μεταβαίνουσιν εἰς τὰ τάγματά των καὶ ἐκεῖ μεταβάλλονται εἰς ἄλλους ἀσθενεῖς, διότι οἱ ἀνώτεροί των ἐννοοῦσι νὰ τοὺς ἐκγυμνάσωσιν; Οὕτω δὲ δὲν ὑπάρχει στάδιον ἀναρρωννυόντων καὶ συνεπῶς εἶναι ἐπιφοβώτερον τοῦ πρώτου.

§94Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Κύριοι, τὸ θέμα μὲ τὸ ὁποῖον θὰ σᾶς ἀπασχολήσω, θὰ ἠδύνατο νὰ ἀποτελέσῃ ἁπλῆν ἐρώτησιν. Δὲν θέλω ὅμως νὰ ὑπαχθῶ εἰς τὰς διατάξεις τοῦ Κανονισμοῦ καὶ νὰ ἀρκεσθῶ εἰς δέκα λεπτά, καὶ τὴν μετατρέπω, ἔχων πρὸς τοῦτο δικαίωμα, καὶ δύναμαι νὰ τὴν διατυπώσω ὡς ἐπερώτησιν ἀφορῶσαν τοὺς Ὑπουργοὺς πρὸ πάντων τῶν Ἐσωτερικῶν ἀλλὰ καὶ τῆς Δικαιοσύνης, καίτοι ἀναγνωρίζω ὅτι καὶ οἱ δύο δὲν πταίουσι διὰ τὴν παράλειψιν, τὴν ὁποίαν θὰ ἀναφέρω.

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπειδὴ ἐπετράπη πρὶν εἰς τὸν κ. Πατσουράκον νὰ ὁμιλήσῃ πέρα τῶν δέκα λεπτῶν, καθόσον ἡ ἐπερώτησίς του εἶχεν ὑποβληθῆ πρὸ τῆς ψηφίσεως τοῦ Κανονισμοῦ, ἐδήλωσα ὅτι μόνη εἶναι ἡ τοῦ κ. Κουτούπη. Δι’ αὐτὸ δύναται νὰ μετατραπῇ εἰς ἐπερώτησιν καὶ νὰ φθάσῃ εἰς τὰ δέκα λεπτά.

§96Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Καλύπτομαι λοιπὸν ὑπὸ τὰς πτέρυγας τοῦ Κανονισμοῦ. Ἡ Ἠλεκτρικὴ Ἑταιρεία ὀφείλει εἰς τὸ Δημόσιον καὶ τὸ ποσὸν αὐτὸ τὸ ὁποῖον ὀφείλει ἠδύνατο νὰ εἶχεν εἰσπραχθῆ, ἐὰν ἡ ὑπηρεσία ἐδείκνυε μεγαλειτέραν προθυμίαν, ὡς ἐπίσης ἡ Ἠλεκτρικὴ Ἑταιρεία ἦτο δυνατὸν νὰ εἶχε δώσει λόγον ἐν ᾗ περιπτώσει ἡ ἀνάκρισις ἔβαινε μετὰ τῆς προσηκούσης ταχύτητος· ἀλλ’ ἡ ἀνάκρισις, ἡ ὁποία ἐπελήφθη τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς, οὐ μόνον κατὰ τὸ δίμηνον διάστημα, καθ’ ὃ ἐπελήφθη τῆς ὑποθέσεως, δὲν ἐνήργησε τίποτε, ἀλλὰ ἐφρόντισε καὶ νὰ λάβῃ μέτρα, ὅπως μὴ ἀνακοινωθῇ τι εἰς τὸ Δημόσιον, καίτοι ἡ ἀνακοίνωσις τοιούτων ὑποθέσεως οὔτε ἠδύνατο νὰ μείνῃ μυστική, οὔτε βλέπω κατὰ τί ἠδύνατο νὰ παραβλάψῃ τὴν ἀνάκρισιν. Ἐγὼ ἐν τούτοις ηὐτύχησα νὰ ἔχω εἰς χεῖράς μου ὅλα ἐκεῖνα τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ἀπαιτοῦνται καὶ τὰ ὁποῖα ἔχει ἡ ἀνάκρισις εἰς χεῖράς της χωρὶς νὰ θελήσῃ εἰς αὐτὸ τὸ διάστημα νὰ λάβῃ τὰ προσήκοντα μέτρα, ἐνῷ ἐγὼ ἠδυνήθην εἰς τὰς ὀλίγας αὐτὰς ἡμέρας νὰ ἐννοήσω λεπτομερῶς περὶ τίνος πρόκειται. Ἔχω σκοπὸν νὰ ἐνεργήσω ἔλεγχον κατὰ πολλῶν ἑταιρειῶν· ἤρχισα ἀπὸ τὴν ἑταιρείαν τῶν τροχιοδρόμων καὶ θὰ ἐπεκτείνω αὐτὴν ἐναντίον οἱασδήποτε, διότι εἶμαι βέβαιος, ὅτι κατὰ τῶν ἑταιρειῶν οὐδεὶς ἔλεγχος ἐξησκήθη καὶ ὅτι ἀνώνυμοί τινες ἑταιρεῖαι εἶναι ἐλεύθεραι νὰ ἐνασκῶσιν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον κάθε ἄλλο παρὰ ἐπιτρέπεται. Δὲν εἶμαι σύμφωνος μὲ ὅ,τι ἰσχυρίσθη συνάδελφός μου, ὁ ὁποῖος λυποῦμαι διότι ἀπουσιάζει τὴν ἑσπέραν ταύτην, ἢ ἀπουσιάζει συνεχῶς, ὁ ἐξ Ὕδρας κ. Κουντουριώτης, ὁ ὁποῖος διά τινος δημοσιεύματος εἰς τὰς ἐφημερίδας κακίζει ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δὲν θεωροῦσι τὰς ἀνωνύμους ἑταιρείας ὡς φιλανθρωπικὰ καταστήματα, διότι μόνον εἰς ἐκεῖνα κατ’ αὐτὸν δύναται νὰ ἐπεκτείνηται ὁ ἔλεγχος, κατὰ τῶν ἑταιρειῶν ὅμως ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι σκοπὸν ἔχουσι τὸ κέρδος, ὁ ἔλεγχος δὲν ἐπιτρέπεται, καθόσον εἶναι δυνατὸν νὰ παραβλάψῃ τὰ συμφέροντα αὐτῶν· ἐγὼ ὅμως θὰ ἀποδείξω ὅτι διὰ τοῦ θορύβου, ὁ ὁποῖος ἐγένετο καὶ ὁ ὁποῖος θὰ γίνῃ κἄπως εὐρύτερον, εἶναι ἐνδεχόμενον ἡ κοινωνία νὰ ἀπαλλαγῇ ἀπὸ μεγάλας ζημίας, εἰς τὰς ὁποίας θὰ ὑπεβάλλετο, ἐὰν τῆς Ἠλεκτρικῆς Ἑταιρείας ἡ κατάστασις δὲν ἐγίνετο γνωστή. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τὸν ἰσολογισμὸν τῆς ἑταιρείας τοῦ 1909, κατὰ τὸν ὁποῖον τὸ ἐνεργητικόν της ἀνέρχεται εἰς 27,567,872 δραχμάς, καὶ ἡ ἐπιτροπὴ τῶν πραγματογνωμόνων, τῆς ὁποίας ἡ ἔκθεσις εὑρίσκεται εἰς χεῖρας τῆς ἀνακρίσεως, προβᾶσα εἰς ἐκτίμησιν μετὰ μεγίστης ἐπιεικείας εὗρεν ὅτι 13,175,878 πρέπει νὰ ἀφαιρεθῶσιν ἀπὸ τοῦ ποσοῦ αὐτοῦ εἰς τρόπον ὥστε τὸ ἐνεργητικὸν αὐτῆς νὰ ὑπολογισθῇ μετ’ ἐπιεικείας εἰς 14,392,722 δρχ.

§97Π. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Μὲ ποίαν μέθοδον;

§98Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Θὰ τὸ ἀποδείξω λεπτομερῶς. Τὸ ἐνεργητικὸν τῆς ἑταιρείας ἀποτελεῖται ἀπὸ ὀκτὼ—δέκα κεφάλαια, τὰ ὁποῖα θὰ σᾶς ἀναπτύξω ἓν ἕκαστον. Τὸ πρῶτον κεφάλαιον εἶναι ἠλεκτρικοὶ σταθμοὶ καὶ ἐγκαταστάσεις. Ἐν πρώτοις ἠλεκτρικοὶ σταθμοὶ, οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦσι τὸ κύριον μιᾶς περιουσίας μὲ ἐγκαταστάσεις, δὲν πρέπει νὰ γράφωνται συγχρόνως. Ἡ ἐγκατάστασις εἶναι μία ἀπώλεια, ἡ ὁποία γίνεται, ὅπως ἀρχίσῃ μία ἑταιρεία, καὶ ἡ ὁποία πρέπει νὰ ἀποσβεννύηται, διότι δὲν πρέπει βεβαίως νὰ ἐπιβαρύνῃ τὴν χρῆσιν ἑνὸς ἔτους, ἀλλὰ πρέπει ἐπίσης νὰ ἀποσβεννύηται εἰς ὡρισμένην σειρὰν ἐτῶν. Λοιπὸν δι’ αὐτὰ ἀναγράφει 20,207,323. Ἐκ τούτων σημειοῦνται ὅτι τὰ ὑλικὰ καὶ μηχανήματα, τὰ ὁποῖα ἐξεχωρήθησαν εἰς τὴν Ἠλεκτρικὴν Ἑταιρείαν ὑπὸ τῆς ἑταιρείας τῶν ἐργοληψιῶν, ἀντιπροσωπεύουν περιουσίαν ἐξ 1,525,000. Τὸ ποσὸν αὐτό, Κύριοι, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖται ἀπὸ παλαιὰ μηχανήματα καὶ διάφορα ἄλλα ὑλικά, ἐξωγκώθη ὑπερβολικά, διότι ταῦτα εἶναι ἤδη ἐντελῶς ἄχρηστα διὰ τὴν ἑταιρείαν ἢ εἶναι μικρᾶς ἀξίας· τόσον δὲ εἶναι βέβαιον αὐτό, ὥστε ἡ ἑταιρεία ἐφρόντισε νὰ μὴ καταλογίσῃ τὸ ποσὸν αὐτὸ (τοῦ 1½ ἑκατομμυρίου εἰς τὴν κεντρικὴν ἑταιρείαν τοῦ Φαλήρου, ἀλλὰ νὰ κατανείμῃ αὐτὸ εἰς ὅλας τὰς ἑταιρείας, νὰ ἐπιβαρύνῃ δηλαδὴ τὸν κεντρικὸν σταθμὸν μὲ 525,000, τὸ δὲ ἄλλο 1,000,000 νὰ τὸ διανείμῃ εἰς τοὺς σταθμοὺς αὐτῆς Χαλκίδος, Καλαμῶν, Στυλίδος, Ἀργοστολίου, Κηφισίας καὶ τῆς τροχιοδρομικῆς ἑταιρείας τῶν Πατρῶν. Αἱ ἑταιρεῖαι αὐταὶ δὲν ἔλαβον τίποτε ἐκ τοῦ ὑλικοῦ αὐτοῦ, καί, ἐὰν δικαιολογήσωμεν κατά τι τὴν πληρωμὴν τοῦ ποσοῦ, πρέπει νὰ τὴν δικαιολογήσωμεν εἰς τὸ ὅτι ἡ ἑταιρεία θέλουσα νὰ ἔχῃ μονοπώλιον ἐξηγόρασεν ἐκ τῆς παλαιᾶς ἑταιρείας τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον εἶχεν· ἀλλ’ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει τὸ ποσὸν αὐτὸ ἔπρεπε νὰ ἀποσβεσθῇ ὡς καὶ τοῦτο ἓν ἔξοδον ἐγκαταστάσεως. Ἀλλὰ πρέπει νὰ γνωσθῇ ὅτι διὰ τῆς τοιαύτης μεθόδου λῃστεύεται τὸ κοινόν. Κατὰ τὴν ἐκχώρησιν μιᾶς ἑταιρείας εἰς ἄλλην αὐξάνει τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον θὰ δώσῃ ἡ νέα ἑταιρεία εἰς τὴν παλαιάν, καὶ οὕτως οἱ μέτοχοι τῆς παλαιᾶς ἑταιρείας κερδίζουν ὑπερβολικὰ ἀφήνοντες τὴν ζημίαν εἰς τὰ θύματα τῆς νέας ἑταιρείας. Τοῦτο συνέβη εἰς τὴν ἑταιρείαν τῶν τροχιοδρόμων, ἡ ὁποία ἐξηγόρασε τὴν παλαιὰν ἑταιρείαν ἀντὶ 7,000,000 ὅλων, ἐνῷ ἡ ἀξία τῶν ὑλικῶν δὲν ἔφθανε τὰ 3,000,000. Οἱ μέτοχοι τῆς παλαιᾶς ἔλαβον τὰ 4,000,000 καὶ περιμένει ἤδη τὸ Δημόσιον, ὅταν θὰ αὐξηθῶσι τὰ κέρδη τῆς ἑταιρείας, ὅταν φθάσωσι πέρα τῶν 6%, νὰ μετάσχῃ αὐτῶν, ὡς διαλαμβάνει ἡ σύμβασις, ἀλλὰ βεβαίως οὐδέποτε θὰ μετάσχῃ, ἀφοῦ σήμερον δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ δίδῃ καὶ ἐλάχιστον μέρισμα, ἀλλὰ βλέπει τὴν περιουσίαν της ἐλαττουμένην ἀπὸ ἔτους εἰς ἔτος. Τὸ αὐτὸ καὶ ἐδῶ συνέβη. Ἡ ἐξαγορὰ τῆς ἑταιρείας τῶν ἐργοληψιῶν ἀντὶ 1,525,000 ἦτο πολὺ ὑπερβολική, καὶ διὰ τῆς ἐξαγορᾶς αὐτῆς ἐκέρδισαν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἦσαν κατάλληλοι.

§99Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Αὐτὸ δὲν ἀποτελεῖ ἀπάτην;

§100Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Χαρακτηρίσατέ το ὅπως θέλετε.

§101Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀφοῦ ὅλοι οἱ καταναλωταὶ παραπονοῦνται ὅτι διὰ τὸ καταναλισκόμενον φῶς—καὶ ἐν τῇ Βουλῇ πολλάκις ἐγένετο λόγος—κλέπτονται ὑπὸ τῆς ἑταιρείας, ἐν τούτοις ἡ ἑταιρεία ἀφήνεται ὁλονέν.

§102Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Τὸ μονοπώλιον, τὸ ὁποῖον ἔχει ἐξασκήσει, αὐτὸ εἶναι τὸ αἴτιον, κύριε συνάδελφε. Βεβαίως ἡ ἑταιρεία αὐτὴ ἔχει ἐξασκήσει ἓν μονοπώλιον διὰ τῆς ἀλλαγῆς τῶν λαμπῶν κατορθοῖ νὰ κερδίζῃ ὅσα θέλει. Ἡ ἐπιτροπή, ἡ ὁποία συνέστη πρὸς ἐξέλεγξιν, δὲν ἠδυνήθη νὰ ἐξελέγξῃ ὅλους τοὺς σταθμοὺς καὶ περιωρίσθη εἰς τὴν ἐξέλεγξιν τῶν σταθμῶν, οἱ ὁποῖοι ἀντιπροσωπεύουσι περιουσίαν 13,499,000, ἀφήσασα τὰ ἄλλα 7,000,000 εἰς τοὺς ἄλλους σταθμούς. Ἐκ τῶν 13,499,000 τούτων ἡ ἐπιτροπὴ εὗρεν ὅτι μὲ οἱανδήποτε ἐπιείκειαν καὶ μὲ οἱανδήποτε καλωσύνην δὲν ἠδύνατο νὰ ἐκτιμήσῃ τὸ ποσὸν τῆς ἑταιρείας εἰς ποσὸν ἀνώτερον τῶν 7,301,156· ἑπομένως εὑρίσκει ὅτι ἡ ἑταιρεία ἀναγράφει εἰς τὰ βιβλία της περιπλέον ποσὸν 6,198,000 ἀφ’ ὅ,τι ἔπρεπε νὰ ἀναγράφηται.

§103Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ποῖος τὰ ἔχει ἀνακαλύψει αὐτά;

§104Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἐπιτροπὴ συσταθεῖσα, ἡ ὁποία ὑπέβαλε τὴν ἔκθεσίν της εἰς τὴν ἀνάκρισιν.

§105Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Διοικητικοὶ ἢ πραγματογνώμονες;

§106Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἐπιτροπὴ ἐκ πραγματογνωμόνων.

§107Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Δικαστικοὶ πραγματογνώμονες εἰπέτε τα.

§108Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Εἰς τοὺς ἐξελεγχθέντας λοιπὸν σταθμοὺς εὑρίσκεται ὅτι ἀναγράφεται ποσὸν ἐπὶ πλέον 6.198.000, τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ εἶχεν ἀποσβεσθῆ. Ἀλλὰ δὲν ἀρκεῖ τὸ ποσὸν τοῦτο, Ἡ ἑταιρεία ἔχει προβῆ καὶ εἰς ἀναγραφάς, αἵτινες ἀποτελοῦν ἀποκήρυξιν τῆς ἀληθείας, κακοήθειαν τοῦ αἰσχίστου εἴδους. Ἀναγράφονται τόκοι 674.000. Καὶ τὸ ποσὸν αὐτὸ τῶν τόκων, Κύριοι, ἠξεύρετε πόθεν προέρχεται; Ἠγοράσθησαν αἱ μηχαναί, αἱ ὁποῖαι παρέμενον ἕως ὅτου γίνῃ ἐγκατάστασις. Κατὰ τὸ χρονικὸν αὐτὸ διάστημα ἡ ἑταιρεία φυσικὰ ἐπλήρωνε τόκους διὰ τὴν ἀξίαν τῶν μηχανημάτων ἕως ὅτου ἀρχίσῃ ἡ ἐργασία, ἔκρινε δὲ καλὸν νὰ τοὺς προσθέσῃ εἰς τὴν ἀξίαν τῶν μηχανῶν, διότι τόσον ποσὸν ἔκρινεν ἡ ἑταιρεία ὅτι εἶχον ἀξίαν. Ἀλλὰ κατὰ τὸ χρονικὸν αὐτὸ διάστημα οἱ τόκοι αὐτοὶ ἔπρεπε νὰ μὴ εἶχον προστεθῆ, διότι τὰ μηχανήματα, καίτοι δὲν ἐλειτούργουν, πάντως ὅμως ὑπέστησαν φθοράν τινα, διότι τὰ μηχανήματα ὡς νέα, μένοντα ἀργά, ὑφίστανται φθοράν τινα. Ἡ Ἠλεκτρικὴ Ἑταιρεία ἐξεχώρησε τὸ σύμπλεγμα τῶν Ἀθηνῶν εἰς τὴν ἑταιρείαν τοῦ ἀεριόφωτος, καὶ τὸ ποσὸν αὐτὸ ἔπρεπε νὰ ἔχῃ ἴδιον κεφάλαιον ἀποσβέσεως, ἀλλὰ ἐξακολουθεῖ νὰ τὸ ἀναγράφῃ εἰς τὸ ἐνεργητικόν της, ἀνέρχεται δὲ τοῦτο εἰς 1.018.000. Καὶ ἔρχονται τώρα αἱ μετοχαί της, εἰς τὰς ὁποίας ἡ ἐνοχή της εἶναι περισσότερον καταφανὴς παρ’ ὅ,τι εἰς τὰ προηγούμενα κονδύλια. Ἡ ἐν λόγῳ ἑταιρεία ἀναξιόχρεος οὖσα καὶ ἔχουσα νὰ κάμῃ μὲ μίαν ἄλλην συνάδελφόν της, τὴν ἑταιρείαν τῶν τροχιοδρόμων, καὶ μὴ δυναμένη νὰ εἰσπράττῃ εἰς χρήματα τὴν ἐσυνήθισε νὰ πληρώνηται τὸ ῥεῦμά της διὰ μετοχῶν καὶ συνηθίζει νὰ ἀναγράφῃ τὸ ποσὸν εἰς 1.536.000, ἐνῷ εἶναι γνωστόν, ὅτι αἱ μετοχαὶ αὐτῆς τιμῶνται μόνον 532.500, καὶ ἑπομένως ἡ ἑταιρεία ἀναγράφει ποσὸν 1.003.500.

§109ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἐπὶ τῇ βάσει ἐπισήμου ἐκθέσεως ὁμιλεῖτε;

§110Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Μάλιστα. Ἔχω πάντα λόγον νὰ λέγω, ὅτι τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ἔχω εἰς χεῖράς μου, εἶναι ἀκριβῆ, διότι σᾶς εἶπον ὅτι γνωρίζω ὅ,τι καὶ ἡ ἀνάκρισις. Τώρα, πῶς τὸ γνωρίζω, εἶναι ἰδικός μου λογαριασμός. Λοιπὸν ἡ ἑταιρεία ἀναγράφει εἰς τὸ ἐνεργητικόν της ἐκ μετοχῶν 1.536.000, ἐνῷ, ἔχουσα ὑπ’ ὄψει τὴν τιμὴν τῶν μετοχῶν, κατὰ τὸ τέλος τοῦ ἔτους ἔπρεπε νὰ ἀναγράφῃ 532.500, καὶ ἑπομένως, ἐπαναλαμβάνω, ἀναγράφει ἐπὶ πλέον 1.003.500. Τὸ ὑλικόν της εἰς τὰς ἀποθήκας ὑπελογίσθη ὑπὸ τῆς ἑταιρείας κατὰ 20.000 πλειότερον, ἀλλὰ τὸ ποσὸν τοῦτο εἶναι ἀσήμαντον. Ἐπίσης ποσὸν πρὸς ἐξάπλωσιν τῆς ἐγκαταστάσεως καὶ καταναλώσεως, τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ ἀποτελῇ ἰδιαίτερον κεφάλαιον, ἔδει νὰ ὑφίστατο ἀπόσβεσιν εἰς ὀλίγον διάστημα. Ἡ ἑταιρεία συνῆψε δάνειον 10.000.000, καί, ἐπειδὴ ὑπάρχει διαφορὰ μεταξὺ πραγματικῶν καὶ ὀνομαστικῶν εἰσπράξεων, ποσὸν ἐπὶ ἔλαττον 2.132.831, τὸ ποσὸν τοῦτο τὸ ἀναγράφει εἰς τὸ ἐνεργητικόν της ἡ ἑταιρεία, ἐνῷ βεβαίως δὲν δύναται νὰ τὸ περάσῃ ὡς ζημίαν ἅμα τῇ συνάψει τοῦ δανείου, ἀλλὰ πάντως ἔπρεπε νὰ τὸ σημειώσῃ ὡς ἰδιαιτέραν μερίδα, ἡ ὁποία νὰ ὑπόκειται εἰς ἰσχυρὰν ἀπόσβεσιν κατ’ ἔτος καὶ οὐχὶ εἰς τὸ χρονικὸν διάστημα τῶν 50 ἐτῶν, ὡς τοῦτο συμβαίνει διὰ τὸ δάνειον, διότι μετὰ 50 ἔτη τὰ μηχανήματα καὶ τὸ ὑλικόν, τὰ ὁποῖα ἠγοράσθησαν διὰ τοῦ δανείου οὐδεμίαν θὰ ἔχωσιν ἀξίαν. Ὅλαι αἱ ἑταιρεῖαι τὰς τοιούτου εἴδους ἀποσβέσεις πραγματοποιοῦσιν εἰς ἐλάχιστον διάστημα. Ἡ ἑταιρεία ὅμως θέλει νὰ φαίνηται ὅτι ἔχει μεγαλείτερα κέρδη καὶ δίδει μέρισμα εἰς τοὺς μετόχους, ἵνα ἐπιτύχῃ τοὺς σκοπούς, περὶ ὧν θὰ ὁμιλήσω κατωτέρω. Συνεπείᾳ ὅλων τῶν ποσῶν, τὰ ὁποῖα ἀνέφερα, ἡ ἑταιρεία φέρει εἰς τὸ ἐνεργητικόν της 27.567.872, ἐνῷ ἔπρεπε νὰ ἔχῃ ἐνεργητικὸν ἀποσβεσθὲν 13.175.000 καὶ ἑπομένως νὰ ὑπολείπωνται 14.392.000. Πρέπει δὲ νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι διὰ τὴν ἔκπτωσιν τῆς ἀξίας τῶν μετοχῶν, ἡ ὁποία σήμερον εἶναι κατὰ 1.000.000 ὀλιγωτέρα, βεβαίως αὕτη δὲν ἔπρεπε νὰ ἔχῃ σημειωθῆ εἰς τὰς ζημίας, ἀλλά, ὡς συμβαίνει εἰς ὅλας τὰς ἑταιρείας, ἔπρεπε νὰ ἀποτελέσῃ ἰδιαίτερον κεφάλαιον, ὥστε, ἐὰν αἱ μετοχαί, τὰς ὁποίας ἔχει ἡ ἑταιρεία, ὄχι ἰδικάς της ἀλλὰ ξένας, καὶ ἡ ἀξία των αὐξάνει ἢ μειοῦται, νὰ σημειώνῃ τὴν αὐξομείωσιν αὐτῶν καθ’ ἕκαστον ἔτος, ὥστε νὰ ἐπέρχηται ἐξίσωσις. Πάντοτε ὅμως δὲν δύναται, ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει καταπληκτικὴ διαφορά, νὰ σημειώνῃ αὐτὰ εἰς τὸ ἐνεργητικόν της. Καὶ ἐκ τῶν μετοχῶν τούτων ὁ σύμβουλος, δὲν ἠξεύρω δὲ καὶ ποίαν ἄλλην ἐργασίαν ἔχει εἰς τὴν ἑταιρείαν, ὁ κ. Νικολαΐδης, ἔχει λάβει 150.000, τὰς ὁποίας ἔχει καταθέσει εἰς τὴν ἑταιρείαν τῶν τροχιοδρόμων, ὡς ἐγγύησιν, διότι εἶναι σύμβουλος καὶ τεχνικὸς διευθυντὴς αὐτῆς. Ὥστε καὶ τὸ ποσὸν τῶν 150.000 δὲν τὸ ἔχει ἡ ἑταιρεία, διότι εἶναι δυνατὸν κάλλιστα, ἐφ’ ὅσον ὁ κ. Νικολαΐδης καταστῇ ἀναξιόχρεος ἀπέναντι τῆς ἑταιρείας τῶν τροχιοδρόμων, νὰ χάσῃ τὸ ποσὸν αὐτὸ ἡ Ἠλεκτρικὴ Ἑταιρεία. Καὶ ἐννοεῖται, ὅτι ὁ καταθέτων ξένην περιουσίαν ὡς ἐγγύησιν δὲν ἐμπνέει ἐμπιστοσύνην. Εἶναι δὲ γνωστὸν τίνος εἴδους ἄνθρωπος εἶναι, ἀφοῦ ὁμιλῶν εἰς τοὺς πραγματογνώμονας εἶχε, δύναμαι νὰ εἴπω, τὴν ἀναισχυντίαν νὰ ὁμολογήσῃ, ὅτι ἐντὸς πενταετίας αἱ ὁμολογίαι τῆς ἑταιρείας οὐδεμίαν ἀξίαν θὰ ἀντιπροσωπεύωσι καὶ ἑπομένως σκοπίμως ἐδημοσίευσε τοὺς πλαστοὺς ἰσολογισμούς.

§111Ν. ΚΑΛΒΟΚΟΡΕΣΗΣ. Μόνος του τὸ εἶπε;

§112Χ. ΜΕΪΤΑΝΗΣ. Ἐγὼ βλέπω ἐδῶ ἄλλα πράγματα.

§113Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἐγὼ ὁμιλῶ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς γνώμης ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐξήτασαν τὰ βιβλία καὶ ὄχι ἐπὶ τῇ βάσει δημοσιεύσεων. Αἱ ἑταιρεῖαι ἔχουσι συμφέρον νὰ δημοσιεύωσι πράγματα, τὰ ὁποῖα τὸ κοινὸν μετὰ μεγάλης προφυλάξεως πρέπει νὰ ἀποδέχηται. Εἰς τὸ παθητικὸν ἡ ἑταιρεία σημειώνει ὅτι εἶχε κάμει δάνειον, τὸ ὁποῖον φυσικὰ σημειοῦται εἰς τὸ παθητικόν, ἀπὸ τὸ ὁποῖον ἐπραγματοποιήθη ἀπὸ νομισματικὴν διαφορὰν ποσόν τι, τὸ ὁποῖον σημειώνει εἰς τὰ κέρδη καὶ ζημίας. Ἐνήργησεν ἓν δάνειον ἢ ἐπῆρεν ἕν ποσὸν ἑνὸς ἑκατομμυρίου, ὑπάρχει μία διαφορὰ 50.000 καὶ σημειώνει τὸ ποσὸν αὐτὸ εἰς τὰ κέρδη, ἐνῷ ἀντιστοίχως τὴν μείωσιν τῆς ἀξίας τῶν μετοχῶν ἕνεκα τῆς ὑποτιμήσεως τῆς τιμῆς τοῦ φράγκου δὲν σημειώνει εἰς τὰς ζημίας. Καὶ ἐννοεῖται ὅτι αἱ μετοχαί, αἱ ὁποῖαι ἠγοράσθησαν ἀντὶ 1.000.000 δραχμῶν, ἀλλὰ σήμερον, ὅτε τὸ φράγκον εἶναι εἰς ἰσοτιμίαν, τιμῶνται 600.000 ἢ 700.000, ἐξακολουθοῦν ἀναγραφόμεναι μὲ ἀξίαν 1.000000, ἐνῷ ἀντιστοίχως εἰς τὸ παθητικὸν δὲν σημειοῦται ὅ,τι ποσὸν προέκυψεν ἐξ ἐπικαταλλαγῆς. Ἐπίσης, ὅπως ἐξουδετερώσῃ τὴν μείωσιν, ἡ ὁποία ἐπῆλθεν ἐξ ἐπικαταλλαγῆς τῶν δανείων, σημειώνει τοῦτο εἰς τὰ κέρδη, ἵνα δικαιολογῆται τὸ διδόμενον κατ’ ἔτος εἰς τοὺς μετόχους μέρισμα.

§114Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Διενεμήθησαν μερίσματα ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῶν τῶν ὑπολογισμῶν;

§115Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Μάλιστα. Ἕνεκα δὲ τούτου κατωρθώθη νὰ δημοσιευθῶσι διάφοροι ἰσολογισμοὶ μὲ ποσὸν ἀρκετὰ μέγα. Παρέλειψα δὲ νὰ προσθέσω, ὅτι ἡ ἑταιρεία δὲν προσθέτει εἰς τὴν χρέωσιν, ἤτοι τὰς ζημίας δι’ ἀποσβέσεις μηχανῶν 523.000 καὶ λοιπὰς ἀποσβέσεις 434.000, ἑπομένως ποσὸν τόσον, ὥστε, ἀφοῦ ἀφῃρεῖτο ἡ πίστωσις ἀπὸ τῆς χρεώσεως, τὰ κέρδη ἀπὸ τῶν ζημιῶν, νὰ προκύψῃ ζημία 150.000. Ἀντὶ τούτου ὅμως ἡ ἑταιρεία ἀφῄρεσε τὴν χρέωσιν ἀπὸ τῆς πιστώσεως, ὡς ἐλέχθη ἀνωτέρω, καὶ προέκυψε κέρδος 585.000, τὸ ὁποῖον διενεμήθη εἰς τοὺς μετόχους, ἐδικαιολογήθη δὲ καὶ ἀμοιβὴ 30.000 εἰς τοὺς συμβούλους.

§116Α. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Ὑπάρχει ποινικὴ δίκη ἐκκρεμὴς κατὰ τοῦ κ. Νικολαΐδου;

§117Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Εἰς χεῖρας τῆς δικαιοσύνης εὑρίσκεται ἔκθεσις πραγματογνωμόνων.

§118Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Πῶς ἐγένετο καταδίωξις ποινική;

§119Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Δὲν γνωρίζω· ἐν πάσῃ περιπτώσει ἡ ἀνάκρισις ἔχει τὴν ὑπόθεσιν εἰς χεῖράς της.

§120ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Εἶναι καλὸν νὰ περιμείνωμεν τὸ πόρισμα τῆς ἀνακρίσεως.

§121Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἀλλὰ παρατείνεται πολύ, ἐνῷ ἀπειλεῖται κίνδυνος μέγας, διότι ἡ ἑταιρεία πρόκειται νὰ συνάψῃ δάνειον 5.000.000, ἐννοεῖται δέ, ὅτι γνωρίζομεν πῶς ἐνεργεῖ ἡ ἀνάκρισις, καὶ οὐδεμίαν ἔχω ἐμπιστοσύνην εἰς τὴν ἀνάκρισιν.

§122Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Ὄχι δά!

§123Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἔχω πάντα λόγον νὰ μὴ τὴν ἐμπιστεύωμαι, καὶ μὴ ἐκπλήττεσθε, κύριε Ὑπουργέ. Διότι πέρυσιν ἠναγκάσθην ἐγὼ νὰ καταγγείλω ἀνακριτήν, ὅστις παρέλειψε νὰ ἐνεργήσῃ κατὰ καταχραστοῦ ὑπαλλήλου τῆς Στρατιωτικῆς ἑνώσεως. Καί, ἂν δὲν ἐκαλυπτόμην ἀπὸ τὸ ἀξίωμά μου ὡς ἀξιωματικοῦ τοῦ ναυτικοῦ καὶ δὲν ἐφοβούμην νὰ καταγγείλω τὴν παράλειψιν, δὲν θὰ ἐνήργει αὕτη τὸ καθῆκόν της. Ἔχω πάντα λόγον νὰ μὴ ἔχω πεποίθησιν εἰς τὴν ἀνάκρισιν εἰς τὰς τοιούτου εἴδους ὑποθέσεις ἀπὸ διαφόρους ἐπιρροάς.

§124Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν λέγονται αὐτά. Εἶναι μεμονωμένα γεγονότα. Δύνασθε νὰ καταγγείλητε τὴν ὡρισμένην πρᾶξιν, περὶ τῆς ὁποίας ὡμιλήσατε, κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον καὶ οὐχὶ ἐκεῖνον, τὸν ὁποῖον διεγράψατε ἤδη, τουτέστιν ἐπισήμως, ὥστε νὰ ληφθῶσι τὰ κατάλληλα μέτρα, χωρὶς ἀορίστως νὰ ἐπιτίθησθε κατὰ τῆς ἀνακρίσεως. Θὰ σᾶς παρακαλέσω πάλιν ἐκεῖνο τὸ παράδειγμα, τοῦ ὁποίου ἐμνήσθητε, χωρὶς νὰ τὸ ἀναφέρητε, νὰ τὸ καταγγείλητε ἐπισήμως, ἵνα ἐνεργήσω ὅ,τι πρέπει.

§125Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Δύναμαι νὰ παραιτηθῶ.

§126Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν παραιτοῦμαι ἐγὼ τώρα.

§127Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Νὰ ἐξετάσητε τὰς ἀρχάς σας τὰς ἀναφερομένας εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης, τὸν εἰσαγγελέα τῶν Πρωτοδικῶν καὶ Ἐφετῶν.

§128Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν ἐπιθυμῶ νὰ γίνῃ καταγγελία ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, διότι αὐτὸ δὲν θεωρῶ τὸ προσῆκον, νομίζω δέ, ἀφοῦ ἅπαξ ἔλαβον γνῶσιν ἀορίστου αἰτιάσεως κατὰ δικαστικοῦ ὑπαλλήλου ἢ ἀνακριτοῦ ἢ οἱουδήποτε τινος, ὅτι ἔχω τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἐπικαλεσθῶ τὴν ἰδικήν σας ὑποχρέωσιν νὰ καταγγείλητε τὸ πρᾶγμα ἐπισήμως πρὸς ἐμὲ καὶ ὄχι ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, διότι δὲν ἔχω ὑποχρέωσιν οὕτω νὰ ἐνεργήσω ὅ,τι πρέπει ἐναντίον του. Θέλω νὰ ἐντοπίσω τὰ πράγματα εἰς τὰ τρωτὰ σημεῖα. Θέλω νὰ δείξω αὐστηρότητα ἀμείλικτον, τὴν ὁποίαν δεικνύω πρὸς καταδίωξιν τῶν γινομένων παραπτωμάτων.

§129Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Καὶ τοῦ παρελθόντος;

§130Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Μάλιστα, ἐφ’ ὅσον δὲν παρεγράφησαν.

§131Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Θὰ εὑρεθῆτε πρὸ ἀμηχανίας.

§132Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Ἐπιθυμῶ νὰ ἀποτρέψω τὰ ἀδικήματα, ἀλλ’ ἐπιθυμῶ νὰ μὴ γενικεύητε τὴν ἐπίθεσιν ἐκ τῶν ἐπὶ μέρους παραπτωμάτων.

§133Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Διὰ τὸ ἄλλα ζήτημα ἡ ὑπόθεσις ἐπερατώθη καὶ ἐδικάσθη, ἀλλὰ δὲν θὰ ἐδικάζετο, ἐὰν δὲν ἐνήργουν, ὡς ἐνήργησα. Καὶ ἤδη προκειμένου ἡ ἑταιρεία νὰ ἐκδώσῃ δάνειον 5.000.000 καὶ ὁμολογίας ἄλλου τόσου ποσοῦ, νομίζω ὅτι καθίσταται ἀναγκαία ἡ ἐπιτάχυνσις τῆς ἀνακρίσεως, πρὸς τὴν ὁποίαν εἶπον ὅτι δὲν ἔχω ἐμπιστοσύνην—ἀφοῦ πρόκειται ἡ ἑταιρεία νὰ ἐνθυλακώσῃ 10, 000,000—ὅτι θὰ ἐνεργήσῃ μετ’ ἀναλόγου ταχύτητος. Εἴπετε ὅτι πρέπει νὰ περιμένωμεν τὴν ἀνάκρισιν. Σεῖς λοιπὸν μὲ προεκαλέσατε, ὥστε δὲν πταίω ἐγὼ διὰ τὴν κακολογίαν, ἂν εἶναι κακολογία αὕτη.

§134Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Πρέπει νὰ καθορίσωμεν τὰ ὅρια τοῦ κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου. Ἔχω τὴν γνώμην, καὶ ὑποθέτω ὅτι ὁ κ. Βουλευτὴς θὰ εἶναι σύμφωνος ὅτι τὰ ὅρια τοῦ κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου ἐκτείνονται ἐπὶ ὡρισμένων πράξεων καὶ ὡρισμένων προσώπων.

§135Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ὡρισμένα κατήγγειλα.

§136Ν. ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Τὸ νὰ λέγητε ὅτι δὲν ἔχετε ἐμπιστοσύνην εἰς τὴν ἀνάκρισιν δὲν εἶναι εὔλογον οὔτε σύμφωνον πρὸς τὴν Δικαιοσύνην τῆς χώρας. Εἶναι δὲ ἄδικον καὶ ὑπὸ ἔποψιν νομοθετικῆς τάξεως παράτυπον καὶ κατ’ οὐσίαν.

§137Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Πολλὰ εἶναι παράτυπα, ἀλλὰ μὲ τοῦτο δὲν παύουν νὰ εἶναι καὶ ὠφέλιμα, κ. Ὑπουργέ.

§138ΕΥΣΤΡ. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Δὲν εἶναι καθόλου παράτυπον.

§139Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Δὲν ἠξεύρω ἂν ἐτελείωσαν αἱ διαπραγματεύσεις πρὸς ἐξαγορὰν τοῦ Σιδηροδρόμου Κηφισίας· πρόκειται καὶ διὰ τοῦ μέσου αὐτοῦ ἡ ἑταιρεία τῶν Σιδηροδρόμων Κηφισίας νὰ ὑπολογίσῃ ἓν ποσόν, τὸ ὁποῖον δὲν ἠγόρασεν ἡ κατονομαζομένη ἑταιρεία. Καὶ ἐπειδὴ εἰς τὴν Ἑλλάδα εἶναι μερικοὶ προνομιοῦχοι, οἵτινες μετέχουσιν εἰς ὅλας τὰς ἑταιρείας, εἶναι ἐνδεχόμενον ἡ νέα αὕτη ἑταιρεία νὰ ἀποτύχῃ χωρὶς οἱ Κύριοι οὗτοι νὰ ἀπολέσωσι τίποτε, ἀλλὰ μόνον ὁ πτωχὸς λαός, ὅστις ἔχει ἀγοράσει μετοχάς, τὰς ὁποίας οἱ Κύριοι αὐτοὶ θὰ ἔχωσι προλάβει νὰ πωλήσωσι. (Χειροκροτήματα). Καὶ ἔχει καὶ ἄλλην σημασίαν ἡ κατάστασις τῆς ἑταιρείας. Ὡς καὶ ἄλλοτε ἐλέχθη, ἡ ἑταιρεία εἶναι ὀφειλέτις πρὸς τὸ Δημόσιον 850.000 δραχμῶν, τὰς ὁποίας ἔπρεπε νὰ ἔχῃ εἰσπράξει τὸ Δημόσιον.

§140Α. ΚΑΦΕΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Πόσον καιρὸν εἶναι εἰς τὴν ἀνάκρισιν ἐκκρεμὴς ἡ ὑπόθεσις;

§141Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Δύο μῆνας, ἀλλὰ φοβοῦμαι καὶ δύο ἡμερῶν βραδύτητα, διότι κατὰ τὴν κρίσιν μου ἐπαπειλεῖται τοιοῦτος κίνδυνος, ὥστε παράτασις τῆς ἀνακρίσεως ἐπὶ δύο μῆνας εἶναι ὑπερβολική. Ἡ Ἠλεκτρικὴ Ἑταιρεία, καίτοι ἐξεχώρησε τὰ δικαιώματά της, εἶναι ὅμως ἐν μέρει ὀφειλέτις ποσοῦ 850.000 πρὸς τὸ Δημόσιον, διότι ἐπώλει τὸ κοιλοβάτιον 95 λεπτά, ἔπειτα 57 καὶ κατόπιν 27, ἐνῷ ὤφειλεν ὑποχρεωμένη ὑπὸ τῆς συμβάσεως νὰ πωλῇ τὸ κοιλοβάτιον 20% εὐθηνότερον ἀφ’ ὅ,τι τὸ ἐπώλει εἰς οἱανδήποτε ἄλλην ἑταιρείαν, ἑπομένως νὰ τὸ δίδῃ πρὸς τὸ Δημόσιον πρὸς 21 λεπτόν. Τὸ περιστατικὸν τοῦτο ἀπησχόλησε καὶ τὴν ἐπανάστασιν.

§142Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Τί ἐπανάστασιν; Τὸ φωνάζω πρὸ τεσσάρων ἐτῶν.

§143Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἀπησχόλησε τὴν ἐπανάστασιν καὶ ἡ περίπτωσις αὕτη. Ἀπησχόλησε καὶ τὴν ἐπανάστασιν — μὴ σᾶς σκανδαλίζει ἡ λέξις, κύριοι συνάδελφοι — καὶ ὅμως ἡ ὑπόθεσις δὲν ἔχει λήξει καὶ οἱ ὑπαίτιοι, ἂν εἶναι ὑπαίτιοι δημόσιοι ὑπάλληλοι, μένουσιν ἀτιμώρητοι. Αὐτὴ εἶναι ἡ κατάστασις τῆς Ἠλεκτρικῆς Ἑταιρείας· αὐτὸς εἶναι ὁ κίνδυνος, ὁ ὁποῖος ἀπειλεῖ τὸν κοινὸν καὶ τὸ Δημόσιον πρὸς ἀνάληψιν τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον τῷ ὀφείλεται. Νομίζω λοιπὸν ὅτι δύναται νὰ ἐπισπευσθῇ ἡ ἐνέργεια τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως τοὐλάχιστον ἡ ἑταιρεία πληρώσῃ τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον ὀφείλει, εἰς τρόπον ὥστε, ἂν αὔριον ναυαγήσῃ, μὴ παρασύρῃ εἰς τὴν ζημίαν καὶ αὐτὸ τὸ Δημόσιον, δι’ ἓν τόσῳ μέγα ποσόν. (Εὖγε, εὖγε).

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σλῆμαν ὑποβάλλει πρότασιν νόμου περὶ τῆς διοικήσεως τοῦ Ἀχιλλοπουλείου Νοσοκομείου ἐν Βόλῳ. Θὰ τυπωθῇ καὶ θὰ διανεμηθῇ. (Ἰδὲ Παράρτημα Βʹ Ἀναθεωρητικῆς Βουλῆς). Ὑπὸ 10 Βουλευτῶν ἐζητήθη ἡ γενίκευσις ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ κ. Κουτούπη. Ὁ κ. Κουλουμβάκης ἔχει τὸν λόγον.

§145ΕΥΣΤΡ. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργὸν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἂν ἐνεργεῖται κατὰ τῆς Ἠλεκτρικῆς Ἑταιρείας ἀνάκρισις ὑπὸ τῆς ἐν Ἀθήναις ἀνακριτικῆς ἀρχῆς. Ἀπὸ πότε ἡ ἀνάκρισις αὕτη ἤρξατο· ποῖαι πράξεις ἀνακριτικαὶ ἔχουσιν ἐνεργηθῆ, ἂν ἐξητάσθησαν μάρτυρες καὶ πόσοι καί, ἂν εἶναι δυνατόν, πότε ἐξητάσθη ἕκαστος ἐξ αὐτῶν καὶ ἂν ἐνεργήθη πραγματογνωμοσύνη καὶ πότε. Ἐπίσης παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸν ὡς καὶ τὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ πληροφορήσωσι τὴν Βουλὴν ἂν ἠρωτήθη Νομικὸς Σύμβουλος ἢ καὶ ἡ ὁλομέλεια τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου περὶ ἀπαιτήσεως τοῦ Δημοσίου κατὰ τῆς Ἑταιρείας ταύτης περὶ ἐπιστροφῆς χρημάτων ἀχρεωστήτως δοθέντων πρὸς αὐτήν, νὰ κατατεθῶσι δὲ ὅλα τὰ σχετικὰ πρὸς τὴν ὑπόθεσιν ταύτην ἔγγραφα καὶ ἰδιαίτατα αἱ γνωμοδοτήσεις τῶν ἑκάστοτε Νομικῶν Συμβούλων ἢ καὶ ὁλοκλήρου τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου.

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ζητεῖ ἕτερός τις τὸν λόγον; Κηρύσσομεν τὴν συζήτησιν περατωμένην. Ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων τοῦ δήμου Ἀλαγονίας ὁ κ. Δαζέας ἔχει τὸν λόγον.

§147Μ. ΔΑΖΕΑΣ. Σύστασιν ἁπλῆν ἔχω νὰ ἀπευθύνω πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ πρὸς τὴν Βουλὴν ἐλπίζων ὅτι θέλουσιν ἀναγνωρίσει τὸ εὔλογον τῆς συστάσεώς μου. Εἶναι παραδειγματική, κύριοι Βουλευταί, ἡ φιλεργία καὶ φιλονομία καὶ τὸ πνεῦμα τῆς οἰκονομίας καὶ τῆς ἀλληλεγγύης, τὸ ὁποῖον ἐξόχως διακρίνει τοὺς ὀρεινοὺς κατοίκους τοῦ δήμου τῆς Ἀλαγονίας, οἵτινες ἀναφέρονται διὰ τῆς συνιστωμένης ἀναφορᾶς των. Ἐνῷ δὲ ἔχουσι τὰ κοινωνικὰ ταῦτα πλεονεκτήματα, διὰ τῶν ὁποίων εἷς λαὸς δύναται νὰ εὐδαιμονῇ καὶ νὰ προοδεύῃ, αὐτοὶ εἶναι δυστυχεῖς. Ἐξερχόμενοι τῆς πατρίδος των πανταχοῦ καὶ πάντοτε ηὐδοκίμησαν καὶ ηὐτύχησαν, ἐφάνησαν δὲ χρήσιμοι καὶ εἰς τὸ Κράτος, διότι δὲν πρέπει νὰ λησμονῶμεν, ὅτι τὸ μέγαρον, εἰς ὃ στεγάζεται σήμερον τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης, εἶναι δώρημα προερχόμενον ἀπὸ εὐγενὲς καὶ φιλόπατρι τέκνον τῆς Ἀλαγονίας. Ἐνῷ, λέγω, ἐξερχόμενοι τῆς πατρίδος των εὐημεροῦσιν, οἱ μένοντες ὅμως ἐν τῷ τόπῳ ἐκείνῳ εἶναι ἀξιολύπητοι. Εἶναι κατηραμένος τάχα ὁ τόπος, ὥστε νὰ μὴ δύναταί τις νὰ ζήσῃ ἐν αὐτῷ, ἀλλὰ νὰ εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ ἐκπατρίζηται, διὰ νὰ ἴδῃ ἡμέρας καλλιτέρας; Ἡ αἰτία, Κύριοι, ἡ κυριωτέρα τῆς καταστάσεως αὐτῆς, εἶναι ἡ ἔλλειψις παντὸς μέσου συγκοινωνίας μετὰ τοῦ λοιποῦ κόσμου. Ἵνα οὗτοι συγκοινωνήσωσι μετὰ τοῦ ἄλλου κόσμου, πρέπει νὰ θυσιάσωσιν ὅλα τὰ ὠφελήματα τῆς ἐργασίας των, πρέπει νὰ ἐξοδεύωσι πλειότερα παρ’ ὅσα χρειάζονται διὰ τὴν συντήρησιν τῆς οἰκογενείας των, πρέπει νὰ ἐξοδεύωσι δι’ ἀγορὰν καὶ συντήρησιν κτηνῶν, καὶ ἀγορὰν νέων πάλιν κτηνῶν, διότι συχνὰ εἶναι τὰ δυστυχήματα τὰ συμβαίνοντα ἐκ καταπτώσεων εἰς τοὺς κρημνώδεις ἐκείνους τόπους. Κύριοι, ἐγένοντο πολλαὶ συζητήσεις ἐνταῦθα περὶ συγκοινωνίας, περὶ ἀποξηράνσεως ἑλῶν, περὶ σιδηροδρομικῶν γραμμῶν, εἰς ἃς δὲν ἠθέλησα νὰ ἀναμιχθῶ, διότι ἐφρόνουν ὅτι ἦσαν πρόωροι καὶ ματαιόσχολοι ὑπὸ τὰς συνθήκας, ὑπὸ τὰς ὁποίας ἐγένοντο αἱ συζητήσεις ἐκεῖναι. Ἤδη ὅμως νομίζω, ὅτι δικαιοῦμαι νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς τῶν Ἀλαγονίων, διαφέρουσαν οὐσιωδῶς τῶν ἄλλων ζητημάτων, ἀπαιτούντων δαπάνας ὑπερβαινούσας τὰς οἰκονομικὰς δυνάμεις τοῦ Κράτους. Οἱ Ἀλαγόνιοι δὲν ζητοῦσι, Κύριοι, τὸ χρῆμα τοῦ Δημοσίου νὰ διατεθῇ ὑπὲρ αὐτῶν, μολονότι εἶχον τὸ δικαίωμα τοῦτο, διότι ἀφ’ ὅτου συνέστη ὁ νόμος περὶ Ὁδοποιίας ἔχουσι συνεισφέρει ἀνελλιπῶς τοὺς φόρους των, καὶ ἐν τούτοις εἶναι ἐγκαταλελειμμένοι εἰς τὴν τύχην των. Εἶχον τὸ δικαίωμα νὰ ἀξιώσωσι παρὰ τοῦ Δημοσίου, ἵνα ἀνάλογοι δαπάναι καὶ ὑπὲρ αὐτῶν διατεθῶσιν. Ἐν τούτοις οἱ πρακτικοὶ οὗτοι ἄνθρωποι δὲν ζητοῦσι παρ’ ὑμῶν ἢ νὰ τοῖς ἐπιβάλητε καὶ φορολογίαν πρόσθετον, ὑπὸ τὸν ὅρον ὅμως, ὅπως αὕτη διατεθῇ ἀποκλειστικῶς ὑπὲρ αὐτῶν, καὶ κατὰ τρόπον πατρικόν, ἀποτελοῦσα ἓν ἴδιον ταμεῖον, διοικούμενον ἀπὸ ἀνθρώπους τοῦ τόπου. Τοιαύτη εἶναι ἡ ἀξίωσις, τὴν ὁποίαν ἔχουσι, καὶ δὲν ἀμφιβάλλω, ὅτι ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν θέλει μελετήσει καὶ θέλει υἱοθετήσει ἓν σχέδιον νόμου, τὸ ὁποῖον καταθέτω εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς. Τοῦτο βεβαίως δὲν ἔχω τὴν ἀξίωσιν νὰ θεωρηθῇ ἐπίσημον σχέδιον νόμου, ἀλλὰ ὡς σημείωμα διὰ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ἵνα δι’ αὐτοῦ καταρτίσῃ ἀρτιώτερον. Καταλήγων, Κύριοι, τὴν ἑξῆς σύστασιν ἔχω νὰ ἀπευθύνω πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὡς Ὑπουργὸν τῆς Ἀνορθώσεως. Δὲν ἀγνοεῖ βεβαίως ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον, τὸ ὁποῖον διευθύνει, εἶναι ἐκεῖνο, ὅπερ ὡς Ἄτλας φέρει ἐπὶ τῶν ὤμων του τὰ οὐσιαστικώτερα ζητήματα, τῶν ὁποίων τὴν λύσιν ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς προσδοκᾷ ἀπὸ τῆς Ἀνορθώσεως. Καὶ βεβαίως θὰ ἔχῃ τὸ ἀτύχημα νὰ ἀκούσῃ καὶ τὰ πλειότερα καὶ τὰ πικρότερα παράπονα, διότι βεβαίως δὲν δύναται νὰ ἔχῃ τὴν θαυματουργὸν δύναμιν, ὥστε αἴφνης διὰ μαγείας νὰ μεταβάλῃ εἰς παράδεισον τὴν Ἑλληνικὴν χώραν. Ἡ ἀναφορὰ ὅμως αὕτη καὶ τὸ σχέδιον τοῦτο παρέχουσι τὴν εὐκαιρίαν εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, ἵνα διδάξῃ εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν τὸν πρακτικὸν αὐτὸν τρόπον, τὸν ὁποῖον ὀφείλει ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς νὰ ἀκολουθήσῃ διὰ τὴν θεραπείαν τῶν τοπικῶν ἀναγκῶν. Δὲν ἀμφιβάλλω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς θέλει προσπαθήσει ταχέως νὰ καταστήσῃ νόμον τοῦ Κράτους τὸ σχεδίασμα τοῦτο, διὰ νὰ δώσῃ τὸ παράδειγμα, ὅπερ ἁρμόζει νὰ δοθῇ σήμερον εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν.

§148ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θεοδωρόπουλος ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ.

§149ΣΠ. ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δύο λέξεις, κύριε Πρόεδρε, θὰ εἴπω, ἐπειδὴ πρόκειται περὶ ἀξιώσεων τοῦ τόπου ἀκριβῶς, ἐκ τοῦ ὁποίου κατάγομαι. Ἡ Ἀλαγονία εἶναι ἡ Ἑλληνικὴ Ἑλβετία καὶ θὰ καταστῇ θεραπευτήριον τῆς Ἑλλάδος, ἂν ἀποκτήσῃ συγκοινωνίαν, θὰ ἀποκτήσῃ δὲ διὰ τοῦ τρόπου, τὸν ὁποῖον ὑποδεικνύει ὁ κ. συνάδελφος καὶ ὑπὲρ τοῦ ὁποίου συνηγορῶ.

§150ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει πρότασις ἐκ μέρους 10 Βουλευτῶν νὰ γενικευθῇ ἡ συζήτησις. Ἀλλὰ γενίκευσις συζητήσεως κατὰ τὸν νέον Κανονισμὸν μόνον ἐπὶ ἐπερωτήσεως ἐπιτρέπεται οὐχὶ δὲ καὶ ἐπὶ ἀναφορᾶς. Ὁ κ. Θεοδωρόπουλος ὡμίλησε, διότι εἶχεν ἐγγραφῆ. Ὁ κ. Γκλαβᾶς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν καταδίκων.

§151Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Ἀναβάλλω.

§152ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φωτήλας. Ἀπών. Ὁ κ. Γκλαβᾶς ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Κτηματικοῦ συλλόγου.

§153Δ. ΓΚΛΑΒΑΣ. Παραιτοῦμαι.

§154ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἠλιόπουλος,

§155Π. ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Παραιτοῦμαι.

§156ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ξηρός.

§157Ν. ΞΗΡΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, ὁ ἐργολάβος, ὁ ὁποῖος ἔχει ἀναλάβει τὴν κατασκευὴν τῶν πυρείων, παρέχει εἰς τὰ μονοπώλια τοῦ Κράτους αἰσχρὰν ποιότητα τοιούτων, εἰς τὴν Λαμίαν δὲ κατ’ ἀποκοπὴν παρ’ ὅλας τὰς ἀναφοράς, αἱ ὁποῖαι ἐστάλησαν πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, οὐδεμία πρόνοια ἐλήφθη νὰ σταλῶσι πυρεῖα κατάλληλα διὰ τὴν χρῆσιν, δι’ ἣν εἶναι προωρισμένα.

§158Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Περὶ τῶν πυρείων τῆς ἀσφαλείας ὁμιλεῖτε;

§159Ν. ΞΗΡΟΣ. Μάλιστα, τὰ ὁποῖα εἶναι ὄντως τῆς ἀσφαλείας. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ λάβῃ πρόνοιαν διὰ τὸ ζήτημα τοῦτο, διότι ὁ κόσμος πληρώνει καὶ δὲν ἔχει σπίρτα.

§160ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βελλόπουλος ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ.

§161ΗΡ. ΒΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπίσης καὶ ἐγώ, κύριε Πρόεδρε, τὴν αὐτὴν σύστασιν καὶ παράκλησιν ἤθελον νὰ ὑποβάλω πρὸς τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, καθ’ ὅσον ἀπό τινος τὰ μονοπωλιακὰ εἴδη τοῦ Δημοσίου παραδόξως πως παρουσιάζονται οὐχὶ καλῆς ποιότητος. Παραδείγματος χάριν τὸ πετρέλαιον, νομίζω ὅτι δὲν θὰ ὑπάρχῃ ἄλλο αἰσχροτέρου εἴδους. Σᾶς παραδίδω ἓν κυτίον πυρείων, τὸ ὁποῖον ὄζει πετρελαίου· μέχρι τοιούτου σημείου ἔφθασαν τὰ πυρεῖα· εἶναι κυτίον, τὸ ὁποῖον δὲν ἔθιξα. Αὐτὰ τὰ πυρεῖα δίδει ὁ ἐργολάβος. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως ἐξετάσῃ τὸ ζήτημα αὐτὸ καὶ ἐν τέλει νὰ κηρύξῃ ἔκπτωτον τὸν ἐργολάβον, ὁ ὁποῖος παρέχει τοιαῦτα πυρεῖα.

§162Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑΔΗΣ. Ἀπὸ τῆς 5 Φεβρουαρίου 1910 ὑπεβλήθη πρότασις ἁρμοδίως πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐκπαιδεύσεως καὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν ὑπὸ τοῦ τότε καθηγητοῦ τῆς Ἰατρικῆς καὶ διευθύνοντος τὸ Ἀρεταίειον νοσοκομεῖον κ. Μαγγίνα περὶ ἀπολύσεως τοῦ ἐπιμελητοῦ τοῦ νοσοκομείου τούτου. Ἔκτοτε ὅμως, καίτοι ἔτος ὁλόκληρον παρῆλθεν, οὐδεμία ἐνέργεια ἐγένετο, καίτοι, κατὰ τὸ Διάταγμα τὸ ῥυθμίζον τὰ περὶ ἐπιμελητῶν, ὁ οἰκεῖος καθηγητὴς ἔχει τὸ δικαίωμα τῆς προτάσεως, ὡς καὶ τῆς ἀπολύσεως τούτων. Καὶ διὰ μὲν τὸ πρῶτον ὀκτάμηνον, κατὰ τὸ ὁποῖον δὲν ἦτο Ὑπουργὸς ὁ κ. Ἀλεξανδρῆς, οὔτε τὸν λόγον ζητῶ περὶ τούτου, διότι ἄλλος ἦτο ὁ ὑπεύθυνος, καὶ οὔτε νομίζω ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ ἄλλως ἢ ὡς ἐγένετο. Ἀλλ’ ἀπὸ τῆς ἐποχῆς, καθ’ ἣν ἀνέλαβεν ὁ κ. Ἀλεξανδρῆς, ἐπεθύμουν νὰ μάθω διατί δὲν ἐγένετο ἡ ἀπόλυσις τοῦ ἐπιμελητοῦ.

§163ΑΠ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). (Ὅρα Παράρτημα).

§164ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέκα τέσσαρες Βουλευταὶ ἐζήτησαν τὴν γενίκευσιν τῆς ἐπερωτήσεως διὰ τὴν μὴ ἀπόλυσιν τοῦ ἐπιμελητοῦ τοῦ Ἀρεταιείου νοσοκομείου. Ὁ κ. Λιμπερόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§165Ι. ΛΙΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Μαγγίνας, τότε καθηγητὴς καὶ διευθυντὴς τοῦ Ἀρεταιείου νοσοκομείου, προέτεινε τὴν ἀπόλυσιν τοῦ ἐπιμελητοῦ, ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι ἄνευ τῆς ἐγκρίσεώς του ἐκτελεῖ ἐγχειρήσεις. Ἐκ τοῦ διατάγματος τοῦ Κανονισμοῦ τῶν ἐπιμελητῶν ὁ ἐπιμελητὴς ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἐκτελῇ ἐγχειρήσεις, ὁπόταν αἱ περιπτώσεις τῶν ἀρρώστων εἶναι κατεπείγουσαι. Ὑποτεθείσθω ὅτι εἰσέρχεται εἰς τὸ νοσοκομεῖον εἷς ἄρρωστος, ὁ ὁποῖος ἔχει περιεσφιγμένην κήλην. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναμένῃ ὁ ἐπιμελητὴς νὰ ἔλθῃ ὁ καθηγητὴς νὰ τὸν ἐγχειρήσῃ, διότι ἐκ τῆς ἐγκαίρου ἐγχειρήσεως ἐξαρτᾶται ἡ ζωὴ τοῦ ἀρρώστου. Πλὴν τούτου ὁ ἐπιμελητὴς τοῦ Ἀρεταιείου νοσοκομείου διηύθυνε τὸ Ἀρεταίειον τῇ ἐγκρίσει τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας καὶ τῆς Συγκλήτου καθ’ ὃν χρόνον ὁ καθηγητὴς παρῃτήθη, ὅπερ εἶναι ἓν στοιχεῖον, ἀποδεικνῦον, ὅτι ὁ ἐπιμελητὴς ἠδύνατο νὰ ἐκτελῇ ἐγχειρήσεις. Ἐκτὸς αὐτοῦ, Κύριοι, ὁ κ. Μαγγίνας τὰ τελευταῖα ἔτη τῆς καθηγεσίας του, ὡς ἐκ τῆς ἡλικίας του, ἡ ὁποία ὁπωσδήποτε ἦτο προβεβηκυῖα, μὲ ὅλην τὴν σοφίαν, τὴν ὁποίαν ἐπέδειξε κατὰ τὴν ἐξέλιξίν του ὡς διδάσκαλος, καὶ μὲ ὅλας τὰς ὑπηρεσίας, τὰς ὁποίας προσέφερε τόσον εἰς τὸ Πανεπιστήμιον, ὅσον καὶ εἰς τὴν ἰατρικὴν ἐπιστήμην, δὲν ἠδύνατο πλέον, ὡς ἐκ τῆς μεγάλης ἡλικίας, νὰ προβαίνῃ εἰς ἐγχειρήσεις, αἱ ὁποῖαι θέλουσι πολλάκις καὶ σωματικὰς δυνάμεις, καθ’ ὅσον καὶ ἐπὶ δύο ὥρας συμβαίνει νὰ διαρκέσωσι. Διὰ τοῦτο πολλάκις μόνος του ὁ ἐπιμελητὴς καὶ σχεδὸν τῇ σιωπηρᾷ συναινέσει τοῦ καθηγητοῦ ἐξετέλει τὰς ἐγχειρήσεις ταύτας. Βλέπετε λοιπόν, ὅτι καὶ ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ καὶ ἐκ τῆς ἀδυναμίας τοῦ καθηγητοῦ ὤφειλεν ὁ ἐπιμελητὴς νὰ ἐγχειρήσῃ, τοῦτο δὲ ἐπεκύρωσε καὶ τὸ Ὑπουργεῖον, ἐπιτρέψαν εἰς αὐτὸν ἐπὶ τετράμηνον νὰ ἐκτελῇ ἐγχειρήσεις. Μετὰ δὲ τὴν ἀπόλυσιν τοῦ καθηγητοῦ ἡ Πρυτανεία ἐνήργησεν ἀνακρίσεις καὶ ἐδικαίωσε τὸν ἐπιμελητήν. Θεωρῶ λοιπὸν ἄδικον νὰ προβῇ εἰς τὴν παῦσιν τοῦ ἐπιμελητοῦ ἡ ὑπηρεσία, ἐπιμελητοῦ, ὁ ὁποῖος, πρέπει νὰ γνωρίζητε, ὅτι προσέφερεν ὑπηρεσίας εἰς τὸ νοσοκομεῖον. Πλὴν τούτου ὁ κ. Φωκᾶς, ὁ διάδοχος τοῦ κ. Μαγγίνα, ἀπὸ 4 μήνου διευθύνει τὸ Ἀρεταίειον καὶ τὴν κλινικὴν αὐτοῦ τὴν χειρουργικήν, ὄχι μόνον δὲ δὲν ὑπέβαλε πρότασιν ἀπαλλαγῆς τοῦ ἐπιμελητοῦ, ἀλλ’ εἰς ἐμὲ εἶπεν ἰδιαιτέρως, ὅτι τὸν θεωρεῖ ὡς ἕνα τῶν καλλιτέρων ἐπιμελητῶν, τοὺς ὁποίους εὗρεν εἰς τὴν Ἑλλάδα.

§166ΘΡ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Κύριοι Βουλευταί, λαμβάνω τὸν λόγον, διότι αἰσθάνομαι ὅτι ἔχω ὑποχρέωσιν νὰ ὁμιλήσω περὶ ἑνὸς διακεκριμένου ἐπιστήμονος, ὁποῖος εἶναι ὁ ἐπιμελητὴς τοῦ Ἀρεταιείου νοσοκομείου κ. Κοντολέων. Εἶναι ἀνάγκη, κύριοι Βουλευταί, νὰ παραστήσω πρὸς ὑμᾶς ὅτι ἡ παῦσις τοιούτου ἐπιστήμονος ἀπὸ τὸ νοσοκομεῖον, εἰς τὸ ὁποῖον εἶναι διωρισμένος, δὲν θὰ ἦτο πρᾶξις, ἡ ὁποία θὰ ἐτίμα οἱανδήποτε Κυβέρνησιν. Ἡ ἐπερώτησις εἰς αὐτὸ ἀποβλέπει ἀκριβῶς, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶχε τὴν ὀρθὴν ἐκτίμησιν νὰ μὴ τὸν παύσῃ.

§167ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Δύναται νὰ γίνῃ ἀντικείμενον ἐλέγχου ἡ μέλλουσα ἐνέργεια τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας;

§168ΘΡ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Βεβαίως δύναται νὰ γίνῃ.

§169Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ἔχω καὶ ἐγὼ νὰ προσθέσω πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας τὴν σύστασιν, ὅπως μὴ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ἔκθεσιν περὶ τοῦ ἐπιμελητοῦ τοῦ Ἀρεταιείου, γενομένην πρὸ ἔτους, ὑπὸ καθηγητοῦ τελοῦντος ὑπὸ περιστάσεις, τὰς ὁποίας ἀνέπτυξεν ὁ ἔντιμος ἐκ Λακωνίας κ. συνάδελφος. Ἐπειδὴ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ἔθιξε τὸ ζήτημα τῆς παραιτήσεως, τὴν ὁποίαν ἔχει εἰς χεῖράς του, ἔχω τὴν ὑποχρέωσιν νὰ εἴπω ὅτι ἡ παραίτησις αὕτη ἐλήφθη οὐχὶ τῇ ἐλευθέρᾳ θελήσει τοῦ κ. ἐπιμελητοῦ. Ἐλήφθη ἐκ μέρους ἑνὸς Κυρίου, τὸν ὁποῖον δὲν θέλω νὰ ὀνομάσω, ὁ ὁποῖος ἐνόμισεν ὅτι ἠδύνατο νὰ φανῇ εὐάρεστος εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας ἐν ἀγνοίᾳ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἀπετράπη δὲ τῆς πράξεως αὐτῆς, ἡ ὁποία σκοπὸν εἶχεν ἀφ’ ἑνὸς νὰ πλήξῃ ἕνα ἐπιστήμονα ἐπὶ τῇ βάσει ἐκθέσεως παρωχημένης ἐποχῆς, νὰ φανῇ δὲ ἀρεστὸς καὶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας.

§170ΘΩΜ. ΣΚΑΣΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, μοὶ φαίνεται ὅτι τὸ θέμα ἐξετράπη εἰς καθαρῶς οἰκογενειακὸν ζήτημα. Ἐνταῦθα δὲν ἤλθομεν νὰ κρίνωμεν, ἂν ὁ κ. Κοντολέων κατέχει ἐπαξίως, ὡς φρονῶ ὅτι κατέχει, τὴν θέσιν τοῦ ἐπιμελητοῦ, οὔτε νομίζω ὅτι, ἂν παυθῇ, πρόκειται νὰ τῷ ἀποδοθῇ μομφή· διότι πρὸ αὐτοῦ πλεῖστοι ὑπηρέτησαν καὶ ἀπελύθησαν χωρὶς νὰ τοῖς ἀποδοθῇ καμμία μομφή. Ἡ ὑπόθεσις ἀναντιρρήτως ἔχει ὡς ἑξῆς: Ὡς σήμερον μοὶ ἐδόθη ἀφορμὴ νὰ μάθω ἐκ πηγῆς λίαν ἀξιοπίστου, ὑπεβλήθη πρότασις παρὰ τοῦ καθηγητοῦ κ. Μαγγίνα περὶ ἀπολύσεως τοῦ ἐπιμελητοῦ κ. Κοντολέοντος. Ἡ πρότασις αὕτη δὲν ἐξετελέσθη, ἀλλ’ ἀφ’ ἧς ἐποχῆς ὁ καθηγητὴς κ. Φωκᾶς ἀνέλαβε τὴν διεύθυνσιν τοῦ Ἀρεταιείου αὐτὸς ἦτο ἐκεῖνος, ὅστις ὤφειλε νὰ ὑποδείξῃ τοὺς ἐπιμελητάς, καθ’ ὃν τρόπον ἔγινε καὶ δι’ ὅλους τοὺς καθηγητάς, οἵτινες προσκαίρως ἀνέλαβον τὴν διεύθυνσιν εἴτε κλινικῶν εἴτε ἐργαστηρίων. Ὅπως δὲ ὅλαι αἱ συστάσεις τῶν καθηγητῶν ἐκείνων ἐξετελέσθησαν, διὰ τὸν αὐτὸν λόγον καὶ ἡ σύστασις τοῦ κ. Φωκᾶ ἔπρεπε νὰ ἐκτελεσθῇ.

§171ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὁ κ. Φωκᾶς δὲν ὑπέβαλε σύστασιν.

§172ΘΩΜ. ΣΚΑΣΗΣ. Ὑπάρχει σύστασις, ὡς σήμερον μοὶ ὡμολόγησεν αὐτὸς ὁ κ. Φωκᾶς. Τὸν ἠρώτησα τί ζήτημα εἶναι αὐτό, καὶ μοὶ εἶπεν: «εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον δὲν μὲ ἐνδιαφέρει καθόλου· εἶναι ζήτημα, διὰ τὸ ὁποῖον ἐγὼ μὲν ἔκαμα σύστασιν περὶ ἀπολύσεως τοῦ ἐπιμελητοῦ, ὑπάρχει δὲ εἰς χεῖρας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ παραίτησις τοῦ ἰδίου». Ἑπομένως δὲν βλέπω τὸν λόγον διατί δὲν ἀντικαθίσταται. Τίς λόγος ὑπάρχει νὰ μὴ ἀντικατασταθῇ εἷς ἐπιμελητής;

§173Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ὑπάρχει λόγος νὰ συμπληρώσῃ τὴν θητείαν του.

§174ΘΩΜ. ΣΚΑΣΗΣ. Ἢ πρέπει νὰ ἐκτελέσῃ τὴν θητείαν του ἢ πρέπει νὰ ὑπάρχῃ πρότασις ἀπολύσεως.

§175Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας σᾶς βεβαιοῖ ὅτι δὲν ὑπάρχει πρότασις ἀπολύσεως.

§176ΘΩΜ. ΣΚΑΣΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς σᾶς εἶπεν, ὅτι ὁ κ. Φωκᾶς ἐδήλωσεν ὅτι συμφωνεῖ μὲ τὴν πρότασιν τοῦ προκατόχου του. Ὁ κ. Κοντολέων εἶναι εἷς ἐκ τῶν νέων ἐπιστημόνων, οἱ ὁποῖοι θὰ τιμήσωσι μίαν ἡμέραν τὴν ἑλληνικὴν ἐπιστήμην, ἀλλ’ ὑπάρχουσι καθεστῶτα, δὲν πρέπει δὲ νὰ γίνωνται ἐξαιρέσεις διὰ τοὺς μὲν καὶ διὰ τοὺς δὲ τῶν καθηγητῶν. Μὴ λησμονεῖτε δέ, ὅτι ἡ θέσις τοῦ ἐπιμελητοῦ εἶναι κατ’ ἐξοχὴν ἐμπιστευτική, δὲν δύναται δὲ καθηγητὴς νὰ ὑπάρχῃ διευθύνων ἓν ἐργαστήριον ἢ κλινικὴν χωρὶς νὰ ἔχῃ παρ’ αὐτῷ ἕνα ἐπιστήμονα, ὁ ὁποῖος νὰ χαίρῃ ὁλόκληρον τὴν ἐμπιστοσύνην αὐτοῦ.

§177Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. Πρέπει νὰ γνωρίζητε, ὅτι ὁ κ. Φωκᾶς δὲν ἐνδιαφέρεται ν’ ἀπαλλαγῇ τὸ Αἰγινήτειον νοσοκομεῖον ἀπὸ τὸν ἐπιμελητήν του. Ἀλλ’ ἐνδιαφερόμενος δι’ ὅσα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀργολίδος καὶ Κορινθίας συνάδελφος, ὑπεσχέθη εἰς αὐτὸν ὅτι θὰ τὸν ἐτοποθέτει ἐπιμελητὴν εἰς τὸ Πολιτικὸν Νοσοκομεῖον. Θέλει λοιπὸν νὰ φανῇ εὐάρεστος, χωρὶς βεβαίως νὰ γνωρίζῃ κανεὶς καὶ εἰς ποῖον. Ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐκτιμῶν τὴν ἱκανότητά του ὑπεσχέθη εἰς αὐτὸν νὰ τὸν προσλάβῃ εἰς ἄλλην σπουδαιοτέραν ὑπηρεσίαν. Μαθὼν ὅμως ὅτι τὸ ζήτημα τοῦτο θ’ ἀπησχόλει τὴν Βουλὴν ἔκρινε καλὸν νὰ τὰ σκεπάσῃ, ἀπαντῶν δὲ καὶ εἰς ὅσα εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος, ὅτι εἶχε τὸ ἀτύχημα ὁ κ. Κοντολέων νὰ εἶναι ἀνεψιὸς τοῦ κ. Στάη...

§178Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Διατί ἀτύχημα;

§179Θ. ΚΟΥΤΟΥΠΗΣ. ... λέγω ὅτι ἀπέναντι αὐτοῦ ἔχει τοιαύτην ἐπιστημονικὴν ἀξίαν ὁ κ. Κοντολέων, ὥστε ἡ συγγένειά του μὲ ἕνα πρώην πολιτευόμενον δὲν δύναται νὰ μειώσῃ καθόλου τὴν ἀξίαν.

§180ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι ἀτύχημα αὐτό. Ἔχω νὰ κάμω τὴν παρατήρησιν ὅτι χάριν καὶ ἡμῶν τῶν ἰδίων δὲν εἶναι καλὸν ἐφεξῆς νὰ ἐπαναλαμβάνωνται τοιαῦται φράσεις, ὅτι «ἀτύχημα εἶναι νὰ εἶναί τις συγγενὴς πολιτευομένου».

§181Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Ἡ παῦσίς του ἦτο ἀτύχημα, προκληθεῖσα ἐπειδὴ ἦτο συγγενής.

§182ΕΥΣΤΡ. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἐγὼ εἶπον ἁπλῶς ὅτι ἦτο ἀνεψιὸς τοῦ κ. Στάη.

§183ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ ἔκαμον τὴν παρατήρησιν ἕνεκα τῆς φράσεως τοῦ κ. Κουτούπη.

§184Π. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ. Δὲν εἶχεν ἔννοιαν ὑβριστικήν.

§185ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἠξεύρω, διὰ νὰ μὴ παρεξηγηθῇ ὅμως, εἶπον ὅ,τι εἶπον. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Γρηγορίου ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Κυνουρίας.

§186Θ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Καθ’ ὃν χρόνον, κύριε Πρόεδρε, ἀθρόαι ὑποβάλλονται πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ἀναφοραὶ ἐκ διαφόρων ἐπαρχιῶν τοῦ Κράτους περὶ ἀναστολῆς τῆς πληρωμῆς τῶν φόρων, οἱ κατοικοῦντες τὴν ἄγονον καὶ ἐγκαταλελειμμένην ἐπαρχίαν τῆς Κυνουρίας ἐξαιτοῦνται νὰ μὴ παρεμβάλλωνται προσκόμματα εἰς τὴν πληρωμὴν τῶν φόρων. Θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν ὄχι μόνον νὰ λάβῃ τὰ προσήκοντα μέτρα κατὰ τοῦ διὰ τῆς τηλεγραφικῆς ἀναφορᾶς καταγγελλομένου εἰσπράκτορος, ἀλλὰ καὶ νὰ διπλασιάσῃ τοὺς ὑπάρχοντας ἐν Κυνουρίᾳ εἰσπράκτορας, καθ’ ὅσον οἱ δύο ὑπάρχοντες τοιοῦτοι δὲν ἐπαρκοῦσι. Τοιαύτη μάλιστα εἶναι ἡ ἔλλειψις αὐτῶν, ὥστε ἡ ἀπαισία αὐτὴ φυσιογνωμία νὰ θεωρῆται εὐτύχημα, ὅταν ἐμφανίζηται ἐν Κυνουρίᾳ. Ἀλλ’ ἡ ἐμφάνισις αὕτη συμβαίνει τόσον σπανίως, ὥστε οἱ δυστυχεῖς συμπολῖταί μου νὰ ὑποφέρωσι τὰ πάνδεινα ἀναγκαζόμενοι νὰ μεταβαίνωσιν εἰς Τρίπολιν καὶ ἄλλοι νὰ καταβάλλωσι τὰ ὀφειλόμενα εἰς τοὺς διαφόρους ἀστυνομικοὺς σταθμάρχας, ἐκ τῶν ὁποίων εἷς ἔκρινε καλὸν νὰ ἐξαφανισθῇ σὺν ταῖς καταβολαῖς. Πάντες δὲ τούτου ἕνεκα πληρώνουσι χιλιάδας δραχμῶν κατ’ ἔτος εἰς πρόσθετα καὶ τόκους. Ἐλπίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ σπεύσῃ νὰ ἄρῃ τὰ παράπονα ταῦτα.

§187ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Παπαϊωάννου ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Βλαχοκατούνας.

§188Θ. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἐν τῇ περιοχῇ τῶν κτημάτων τοῦ χωρίου Βλαχοκατούνας ὑπάρχει καὶ ἓν κτῆμα τῆς Μονῆς Βυρνακόβης. Τὸ χωρίον τοῦτο ἀποτελεῖται ἀπὸ 120 οἰκογενείας, διεξεδίκησε δὲ τὸ χωρίον τοῦτο τὸ κτῆμα τοῦτο πρὸς τὴν Μονήν, ἀλλ’ ἡττήθη. Ἔκτοτε τὸ χωρίον τοῦτο μένει ὑπόδουλον εἰς τὴν Μονήν, πέρα δ’ αὐτῆς δὲν δύναται νὰ ἐκταθῇ. Ὡς σᾶς εἶπον, τὸ χωρίον τοῦτο ἀποτελεῖται ἐξ 120 οἰκογενειῶν, ἔχει δὲ περὶ τὰς 120,000 κτήνη, καὶ ἐν τούτοις εἶναι ἀδύνατον νὰ συντηρηθῇ· εὑρίσκεται εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ πληρώνῃ ἁδρότατον ἐνοίκιον εἰς τὴν Μονήν. Θέλει λοιπὸν τὸ χωρίον τοῦτο νὰ ἀποκτήσῃ τὴν ἐλευθερίαν του, καὶ τὴν ἐλευθερίαν του ταύτην εἶναι ἕτοιμον νὰ τὴν ἀποκτήσῃ διὰ πληρωμῆς οἱουδήποτε ποσοῦ. Ζητεῖ ὅθεν παρὰ τῆς Βουλῆς νὰ γίνῃ πρὸς αὐτὸ ἡ διευκόλυνσις αὕτη, ἥτις εἶναι δικαιοτάτη, διότι ζητεῖ μόνον καὶ μόνον νὰ τῷ ἀποδοθῇ ἡ ἐλευθερία του, δι’ ἥν, ὡς σᾶς εἶπον, εἶναι ἕτοιμον νὰ καταβάλῃ τὸ ἀντίτιμον. Εὑρίσκεται εἰς τὸ μέσον περικυκλωμένον ἀπὸ τὸ κτῆμα αὐτό, οὐδὲ δρόμους ἔχει, ἀλλ’ οὐδὲ τὸ δικαίωμα ἔχει νὰ κάμῃ τοιούτους. Θὰ παρακαλέσω τὸν ἁρμόδιον κ. Ὑπουργὸν νὰ συντελέσῃ ὅσον ἔνεστι ταχύτερον εἰς τὴν διευκόλυνσιν τῆς πωλήσεως ταύτης, ἀφοῦ εἶναι ἕτοιμον, ἐπαναλαμβάνω, τὸ χωρίον αὐτὸ νὰ πληρώσῃ τόσα, ὅσα θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ πληρωθῶσι διὰ τὴν ἀξίαν αὐτοῦ. Δὲν πρόκειται νὰ ὑποστῇ καμμίαν ζημίαν ἡ Μονή. Τὴν σύστασιν ταύτην ποιοῦμαι καὶ παρακαλῶ νὰ τὴν λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ὁ ἁρμόδιος κ. Ὑπουργός.

§189ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πατσουράκος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ νόμου ͵ΓΨΚΑʹ καὶ εἰδικῶς ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 7.

§190ΕΥΣΤΡ. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Εἶναι ἐνάτη ἡ ὥρα. Νὰ διακόψωμεν.

§191ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ προτείνω ἓν πρᾶγμα. Εἶναι 6–7 ἐπερωτήσεις ἀκόμη. Θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ ἀναβληθῶσιν αἱ ἐπερωτήσεις διὰ τὴν Δευτέραν καὶ νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν νομοθετικὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν. Εἶναι σύμφωνος ἡ Βουλή;

§192ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἐὰν οἱ ζητοῦντες νὰ ἐπερωτήσωσιν, ἐπιμένωσι νὰ προταχθῇ ἡ ἐπερώτησίς των καὶ νὰ μὴ γίνῃ μεταβολὴ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, δὲν θὰ ἤθελον ἡ Βουλὴ νὰ δεχθῇ τοιαύτην μεταβολήν. Ἔχω νὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ μὴ ἐπανέλθωμεν μετὰ τὸ δεῖπνον, διότι ἡ Κυβέρνησις ἔχει Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἐπεῖγον καὶ ἔχει ἀνάγκην χρόνου, ἵνα ἐπαρκέσῃ καὶ εἰς τὰ κοινωνικά της καθήκοντα. Ὥστε νὰ μείνωμεν ἕως τὰς 9, νὰ ἐξαντλήσωμεν τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἐπερωτήσεων, νὰ ψηφίσωμεν δὲ καὶ τὸ νομοσχέδιον περὶ ἀναπληρωματικῶν πιστώσεων καὶ ἓν–δύο ἀκόμη καὶ νὰ τελειώσωμεν.

§193ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν οἱ κ. κ. Πατσουράκος, Γρηγορίου, Λιμπερόπουλος, Φουρίδης καὶ Κλάδης ἀναβάλλουσιν. Ὁ κ. Μπένος ἀναβάλλει;

§194Γ. ΜΠΕΝΟΣ. Δύο λέξεις θὰ εἴπω μόνον.

§195ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἀναβάλλει, ἀναβάλλει.

§196Γ. ΜΠΕΝΟΣ. Δύο λέξεις.

§197ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίσατε.

§198Γ. ΜΠΕΝΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, δὲν θὰ ἀπασχολήσω ποσῶς τὴν Βουλήν. Πρόκειται περὶ τῆς ταχυδρομικῆς συγκοινωνίας Ἀλιβερίου–Χαλκίδος. Οἱ διευθύνοντες τὴν ταχυδρομικὴν ὑπηρεσίαν ἐκεῖ παραμελοῦσιν ἀπολύτως τὴν ὑπηρεσίαν των προφασιζόμενοι τὸν χειμῶνα καὶ δὲν ἀποστέλλουσι τὸν ταχυδρομικὸν φάκελον περιμένοντες τὸν διὰ ξηρᾶς ταχυδρόμον, ὅστις, ὡς φυσικόν, λόγῳ τοῦ χειμῶνος καὶ τῆς χιόνος καθυστερεῖ, δὲν δίδουσι δὲ τοῦτον εἰς τὰ ἀτμόπλοια τὰ ἐκτελοῦντα τὴν γραμμὴν Ἀλιβερίου–Χαλκίδος πεντάκις τῆς ἑβδομάδος, καὶ οὕτως ἐπέρχεται καθυστέρησις τῆς συγκοινωνίας. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν διευθυντήν, θὰ παρακαλέσω....

§199ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Μπένε, ἐπειδὴ παραβαίνετε τὸν Κανονισμόν, δὲν ἔχετε τὸν λόγον. Οἱ κ. κ. Βλάχος καὶ Χριστίδης παραιτοῦνται. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τὴν νομοθετικήν. 1) Αʹ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῶν πιστώσεων ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1910 ἐκ δρχ. 4.288.637.36». (Ἀναγινώσκεται ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ Προϋπολογισμοῦ). «Ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ Προϋπολογισμοῦ συνελθοῦσα σήμερον 10ην Φεβρουαρίου 1911 καὶ εὑρεθεῖσα ἐν ἀπαρτίᾳ, συνεζήτησεν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῶν πιστώσεων ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους τῆς χρήσεως 1910 ἐκ δραχ. 4,288,637 καὶ 36/00, εὑρίσκει τοῦτο δεδικαιολογημένον καὶ προτείνει τὴν ἐπιψήφισιν τούτου ὑπὸ τῆς Βουλῆς».

§200Μ. ΝΕΓΡΟΠΟΝΤΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ἐπειδὴ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν κατὰ τὴν συνεδρίασιν ἐζητήθησαν διάφοροι πληροφορίαι, ἡ δὲ ἐπιτροπὴ ἀπεφάσισεν, ὅπως δεχθῇ τὴν χορηγίαν τῆς ἀναπληρωματικῆς ταύτης πιστώσεως, ἵνα μὴ ἀναβληθῇ ἡ ψήφισις αὐτῆς εἰς αʹ ἀνάγνωσιν, νὰ μᾶς ἀποστείλῃ ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον τὰς ζητηθείσας σήμερον πληροφορίας ἐπὶ τῶν διαφόρων κονδυλίων τῆς πιστώσεως.

§201Λ. ΚΟΡΟΜΗΛΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Λίαν εὐχαρίστως.

§202ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνεται εἶτα δεκτὸν τὸ ἄρθρον μόνον τοῦ νομοσχεδίου ὡς καὶ τὸ σύνολον αὐτοῦ). Τώρα ἔχομεν εἰς αʹ ἀνάγνωσιν τὸ νομοσχέδιον «περὶ χρησιμοποιήσεως τοῦ στρατοῦ εἰς ἀλλοτρίας πρὸς αὐτὸν ὑπηρεσίας». Ἡ Βουλὴ παραδέχεται, ὅπως θεωρηθῇ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο κατεπεῖγον πρὸ τῆς διανομῆς καὶ ἐκτυπώσεως αὐτοῦ καὶ ψηφισθῇ εἰς αʹ ἀνάγνωσιν;

§203ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§204ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Μεθ’ ὃ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον μόνον τοῦ νομοσχεδίου ὡς καὶ τὸ σύνολον αὐτοῦ). Γʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τοῦ χρόνου τῆς ὑπηρεσίας τῶν τυχόντων ἀναβολῆς κατατάξεως κληρωτῶν». Ἄρθρον μόνον (ἀναγινώσκεται). (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον μόνον καὶ σύνολον εἰς γʹ ἀνάγνωσιν). Βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ὑπολογισμοῦ τοῦ μέχρι τοῦ ἀμετακλήτου τῆς ἀποφάσεως χρόνου τῆς φυλακίσεως ἐν τῇ καταγινωσκομένῃ ποινῇ». (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον εἰς βʹ ἀνάγνωσιν). Λύεται ἡ συνεδρίασις. (Λύεται ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 8 καὶ 45′ μ. μ.).