1910.09.23

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 13.

Τῆς 23 Σεπτεμβρίου 1910

(Πέμπτη)

Προεδρία προσωρινὴ κ. Ἀθ. Κατριβάνου.

(Γενομένης ἀπαρτίας ὥρᾳ 11 π. μ. παρόντων 190 Βουλευτῶν, προσέρχονται καὶ ὀμνύουσιν ἐπὶ τοῦ Ἱεροῦ Εὐαγγελίου τὸν νενομισμένον ὅρκον οἱ βουλευταὶ κ. κ. Δ. Κατσᾶνος, Χ. Βοσυνιώτης καὶ Ν. Παπαλέξης).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξακολούθησις τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Μεσσηνίας. Ὁ κ. Ψηλογαλάνης ἔχει τὸν λόγον.

§2Ι. Γ. ΨΗΛΟΓΑΛΑΝΗΣ. Σφόδρα λυποῦμαι, Κύριοι, ἀναγκαζόμενος νὰ λάβω τὸ πρῶτον τὸν λόγον ἐνώπιον τοῦ ἐθνικοῦ συνεδρίου τούτου ἐπὶ ὑποθέσεως, ἥτις, ὅσον καὶ ἂν ἐνέχῃ γενικώτερον χαρακτῆρα, ἀποβλέπει ἐμὲ ἀτομικῶς, ἀφορᾷ δὲ καὶ τὸν συνάδελφόν μου κ. Παπατσώρην ἐπίσης προσωπικῶς. Ἡ ἄδικος μομφή, ἥτις ἀπεδόθη κατὰ τῆς ἐκλογῆς ἡμῶν, βεβαιωθῆτε, βαρέως μὲ ἐτάραξεν, ἰδίᾳ δὲ μὲ ἔθλιψε καὶ συνεκλόνισε τοσοῦτον, ὥστε μετὰ δυσχερείας ἀνέβην τὸ βῆμα τοῦτο. Ἐγὼ προελθὼν Βουλευτὴς ἐκ νοθείας ἐκλογικῆς, ἐγώ, κύριοι ἐνιστάμενοι; Ἐγώ, ὁ ὑπὲρ πάντα ἄλλον ἀνέκαθεν ὑπέρμαχος τῆς ἁγνότητος καὶ τῆς ἐλευθερίας τοῦ φρονήματος τοῦ λαοῦ, ὁ ἐξαρτῶν πάντοτε τὴν ἀνόρθωσιν τῆς χώρας ἐκ τῆς γνησίας καὶ ἀνεπηρεάστου θελήσεως τοῦ λαοῦ; Εἶναι βλασφημία, εἶναι ὕβρις πᾶσα κατ’ ἐμοῦ μομφή. Οὐδέποτε ἐφανταζόμην νὰ ἀκούσω τοιαύτην ὕβριν ἐναντίον μου. Πόθεν ἔχετε τὴν ἐκλογικὴν νοθείαν κατ’ ἐμοῦ; Ἐπειδὴ εἴς τινας ἄλλας κάλπας ἐν ἑνὶ τμήματι ἐκλογικῷ οὐδεμία εὑρέθη λευκὴ ψῆφος καὶ εὑρέθησαν πλεονάζοντα σφαιρίδια, ἕπεται ἐντεῦθεν ὅτι διεπράχθη νοθεία ἐπ’ ὠφελείᾳ ἡμῶν; Ποῖος εἶναι αὐτὸς ὁ δῆμος, εἰς ὃν ἡμεῖς ἠγωνιζόμεθα; Ὁ δῆμος Ἐράνης, εἰς τὸν ὁποῖον καλῶς γινώσκουσιν οἱ καθ’ ἡμῶν ἐνιστάμενοι, ὅτι οὐδεμίαν ἔχουσι θέσιν. Ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω ἐν ὀλίγοις, ὅτι ὁ δῆμος Ἐράνης σύγκειται ἀπὸ ἱκανὸν πληθυσμόν, μεμορφωμένον, λίαν ἀνεπτυγμένον, περιλαμβάνοντα πολλοὺς διακεκριμένους ἐπιστήμονας καὶ λογίους, τὰ μάλιστα φιλελεύθερον, καὶ φιλοπρόοδον, ἄκρως δὲ ζηλότυπον τῶν δικαιωμάτων καὶ τῆς φιλοτιμίας αὑτοῦ. Οὗτος εἶδε τὴν φιλοτιμίαν αὑτοῦ προσβληθεῖσαν ἐκ τοῦ ἀντιπάλου ἡμῶν συνδυασμοῦ, διότι οὐδένα ἐκεῖθεν οὗτος ἔλαβε συνυποψήφιον. Ἐντεῦθεν δὲ καὶ ἐκ φρονήματος πεποιθήσεων καὶ ἰδεῶν ἠγέρθη κατ’ αὐτοῦ ὀργή, μῖσος, ἀγανάκτησις, καὶ ὅλοι οἱ ἐκεῖ ἐκλογεῖς ἤθελον παντοιοτρόπως νὰ ἐκδηλώσωσι τὴν ἀγανάκτησίν των. Εἶναι θαῦμα μάλιστα πῶς εὑρέθησαν σφαιρίδια λευκὰ εἰς τὰς κάλπας τῶν ἀντιπάλων μας. Μικρά τις δύναμις ὑπελείπετο εἰς αὐτοὺς ἐκεῖ φίλων ὡρισμένου τινὸς συντρόφου των, ἀλλὰ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ διατεθῇ καὶ ἡ μικρὰ δύναμις αὕτη εἰς τὰς κάλπας αὐτῶν ὅλων, διότι οἱ πλεῖστοι ἐξ αὐτῶν ἦσαν ἄγνωστοι, καὶ τὸ κατ’ αὐτῶν φρόνημα τοῦ λαοῦ εἶχεν ἐξαφθῆ, ἡ δὲ ὀργὴ κατ’ αὐτῶν, συνεπίκουρος, εἶχε κορυφωθῆ εἰς τὸ ἔπακρον ἐν τῷ δήμῳ Ἐράνης. Αὐτὰ λέγω, Κύριοι, ἵνα ἐννοήσητε ποία ἦτο ἡ θέσις ἡμῶν ἀπέναντι τῆς τῶν ἀντιπάλων.

§3Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ.............

§4Ι. ΨΗΛΟΓΑΛΑΝΗΣ. Ἐπειδὴ μὲ διέκοψεν ὁ κ. Κουμουνδοῦρος, εὑρίσκομαι εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ εἴπω, ὅτι οὐδαμῶς ἐπεζητήσαμεν νὰ διαπράξωμεν ἐνταῦθα νέαν ἐκλογήν, ὡς ἄλλοι διὰ πλαγίων πονηρῶν μεθόδων ἐπεζήτησαν καὶ ἐντὸς καὶ ἐκτὸς τοῦ περιβόλου τούτου. Ἐννοούμεθα, καὶ εἶναι περιττὸν νὰ εἴπω πλείονα. Εἰς τὸν δῆμον Ἐράνης δὲν εἴχετε ἢ ἀσθενεστάτην δύναμιν, καὶ ὀφείλετε νὰ τὸ εἴπητε, διότι ἄλλως τὸ ὁμολογεῖ ἡ ἀλήθεια τῶν πραγμάτων, δὲν πιστεύω δὲ νὰ τὴν ἀρνηθῆτε. Καὶ ἀπορεῖτε, διότι δὲν ἐλάβετε ὅσας ψήφους καὶ ἡμεῖς; Ἐγώ, γνωρίζετε πολὺ καλά, ὅτι μόνος ἐκτιθέμενος εἰς τὰς ἐκλογὰς ἄλλοτε ὅλως λαϊκὸς καὶ λυσσωδῶς πολεμούμενος ὑφ’ ὅλων τῶν κομμάτων, εἰς τὸν δῆμον Ἐράνης εἶχον τόσας συμπαθείας, ὥστε οὐδέποτε ἔλαβον ὀλιγωτέρας τῶν 1000 ψήφων. Καί, ἐὰν τότε ἐλάμβανον ὑπὲρ τὰς 1000 ψήφους κατὰ τὰς προηγηθείσας ἐκλογάς, δὲν ἦτο ἑπόμενον, ἀφοῦ εἶχον τὴν συνδρομὴν ὅλων τῶν συνυποψηφίων μου, ὅλων τῶν ἐκεῖ ἐπιρροῶν, ὅλων τῶν ἰσχυόντων πολιτικῶν παραγόντων, δὲν ἦτο ἑπόμενον νὰ ἔχω τριακοσίας ἐπὶ πλέον ἤδη ψήφους; Τὸ ἀποτέλεσμα τοῦ δήμου Ἐράνης δι’ ἐμὲ ἦτο ἁγνόν, ἁγνότατον. Ἀλλά, διὰ νὰ μὴ σᾶς ἀπασχολῶ, εἰσέρχομαι ἀμέσως εἰς τὴν ἔκθεσιν τοῦ κ. εἰσηγητοῦ, ἣν ἔχω ἀνὰ χεῖρας, καὶ καθ’ ἣν 13 μέλη τοῦ τμήματος προτείνουσι τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς. Μεταξὺ τῶν 13 τούτων ἐν τῇ ἐκθέσει ταύτῃ φέρεται ὄνομα, καταλαβὸν ἐπιφανῆ θέσιν ἐν τῇ Πολιτείᾳ, τὸ ὄνομα τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἀττικῆς βουλευτοῦ κ. Ῥάλλη. Ἐὰν ὁ κ. Ῥάλλης, ὃν σέβομαι καὶ ἐκτιμῶ διὰ τὰ πολλὰ αὐτοῦ πλεονεκτήματα, εἶχε τὴν εὐκαιρίαν νὰ μελετήσῃ ὁ ἴδιος τὴν ἐκλογὴν Μεσσηνίας, καὶ ἰδίᾳ τὴν ἔκθεσιν τοῦ εἰσηγητοῦ καὶ τὸν τρόπον καὶ τὰς μεθόδους τῶν ὑπολογισμῶν αὐτοῦ, δὲν ἀμφιβάλλω ὅτι μὲ τὴν χαρακτηρίζουσαν αὐτὸν εὐθυδικίαν ἤθελεν ἀπορρίψει τοιαύτην ἔκθεσιν. Ὑπολογίζει αὕτη, ὅτι δὲν ἔλαβον ἀναλόγους ψήφους οἱ ἀντίπαλοι ἡμῶν εἰς τὸν δῆμον Ἐράνης καὶ ἐντεῦθεν ἄγεται εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι πρέπει νὰ ἀκυρωθῇ ἡ ἐκλογή. Πόθεν, Κύριοι, τοῦτο τὸ ἐξάγει; Ἐκ τίνος λογικῆς; Ἐκ τίνος νόμου, ἐκ τίνος δικαίου κἂν λόγου; Πρωτίστως λέγει μίαν ἀνακρίβειαν, ὅτι μόνον εἰς τὰς κάλπας τῶν ἀντιθέτων μας εὑρέθησαν πλεονάζοντα σφαιρίδια. Τοῦτο, ἂν καὶ ἀδιάφορον, εἶναι ἀκριβές. Πλεονάζοντα σφαιρίδια εὑρέθησαν καὶ ἀφῃρέθησαν καὶ εἰς τὰς κάλπας ἡμῶν ἕνεκα τῆς ἀταξίας τῶν ψηφοφορησάντων ἐκλογέων, εἰς ἄλλας μὲν 100, εἰς ἄλλας 60, εἰς ἄλλας ὀλιγώτερα ἢ περισσότερα. Ὥστε σχεδὸν καὶ κατὰ τοῦτο εἰς τὴν ἀναλογίαν ἔρχονται καὶ αἱ κάλπαι τῶν ἀντιπάλων μας. Δὲν δέχομαι, Κύριοι, παντάπασι τὸν ἰσχυρισμόν, ὃν ἀποκρούει καὶ ὁ κ. εἰσηγητής, ὅτι τὰ πλεονάζοντα σφαιρίδια ἐρρίφθησαν ὑπὸ φιλικῆς χειρὸς εἰς τὰς κάλπας. Ἂς δεχθῶμεν τοῦτο ὡς γεγονός, ὅτι ἐρρίφθησαν ὑπὸ ἐχθρικῆς χειρὸς εἰς τὸ ὄχι. Ἀλλ’ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει τί ὤφειλε νὰ πράξῃ ὁ κ. εἰσηγητής, διὰ νὰ εἶναι ἐν τῷ δικαίῳ καὶ τῷ πρέποντι; Ἀφοῦ θεωρεῖ καὶ πολὺ ὀρθῶς, ὡς ἀκύρους τὰς ψήφους τὰς πλεοναζούσας, ὡς προϊὸν νοθείας τοῦ φρονήματος τῶν ἐκλογέων, ἕπεται ἐκ τούτου ὅτι πρέπει νὰ καταλήξῃ εἰς τὸ συμπέρασμα τῆς ἀκυρώσεως τῆς ἐκλογῆς, ἵνα διορθώσῃ τὸ γενόμενον κακόν; Ἀφοῦ ἦσαν ἄκυροι αἱ πλεονάζουσαι ψῆφοι αὐταί, δὲν ἠδύναντο νὰ φέρωσι κανὲν ἀποτέλεσμα. Δέχεσθε ὡς γεγονὸς ἀναμφισβήτητον ὅτι αἱ ψῆφοι αὗται ἐρρίφθησαν εἰς τὸ ὄχι καὶ πλεονάζουσιν εἰς αὐτό. Δὲν ἦτο δύσκολον νὰ ἐπανορθώσητε τὸ γενόμενον ἀδίκημα. Ἡ ἄκυρος ψῆφος μὴ ἔχουσα κανὲν ἀποτέλεσμα ἀπορρίπτεται ὡς ἄχρηστος, δὲν συνεπάγεται ὅμως ἀκυρότητα τῆς ἐκλογῆς, οὔτε κατὰ νομικὸν ἀξίωμα, οὔτε κατὰ λογικόν τινα ὅρον, οὔτε κατὰ τὸ δίκαιον ἐν γένει. Ἀφοῦ ἦσαν ἄκυροι αἱ πλεονάζουσαι ψῆφοι αὐταί, πρέπει νὰ ἐξαιρεθῶσι τῶν καλπῶν, ἵνα παραμείνωσιν εἰς αὐτὰς αἱ ἔγκυροι τοῦ ναὶ ἀμείωτοι. Ἔλθετε καὶ κάμετε τὸν ὑπολογισμόν, καί, ἂν αἱ κάλπαι εἰς τὸ ναὶ φέρωσιν ὡρισμένας ψήφους, ταύτας προσθέσατε εἰς τὸ ἀποτέλεσμα τῶν ὑποψηφίων, καὶ μὴ ἀφαιρεῖτε αὐτάς, ἀφοῦ δεδομένον ἔχετε ὅτι αἱ πλεονάζουσαι ψῆφοι ὑπάρχουσιν εἰς τὸ ὄχι ὅλων τῶν καλπῶν. Δὲν ἦτο δὲ δύσκολον εἰς τὸν κ. εἰσηγητὴν νὰ εὕρῃ τὴν λύσιν ταύτην ἀνατρέχων εἰς προηγουμένην ἐποχήν, ὅτι παρόμοιόν τι συνέβη. Εἴς τινα ἐκλογὴν τοῦ ἀειμνήστου Θρασυβούλου Ζαΐμη ἐγένετό ποτε νοθεία ὑπὸ ἐχθρικῆς χειρὸς ῥιφθέντων σφαιριδίων πλεοναζόντων, κατόπιν δέ, ὅτε ἡ Βουλὴ ἐπείσθη ἀκραδάντως περὶ τούτου, δὲν ἐδυσκολεύθη νὰ θεωρήσῃ ἀκύρους ταύτας καὶ νὰ μὴ τὰς ἀφαιρέσῃ ἀπὸ τὸ ἀποτέλεσμα τοῦ ναί· καὶ οὕτως ὑπολογίσασα εἰσήγαγε τὸν ἀείμνηστον Ζαΐμην ἐντὸς τοῦ Κοινοβουλίου, ὡς ἔδει νὰ τὸν φέρῃ. Ἂν δὲ οὕτως ὑπελόγιζεν ὁ κ. εἰσηγητής, καὶ πάλιν τὸ ἀποτέλεσμα θὰ ἦτο ὑπὲρ ἡμῶν μὲ πολλὴν πλειονοψηφίαν. Ἀλλ’ ἀτυχῶς δὲν ἠδυνήθη διὰ τῆς ὀρθῆς μεθόδου ταύτης νὰ εὕρῃ τὴν ποθουμένην λύσιν, διότι ἔβλεπεν ὅτι, καὶ ὅλας τὰς ψήφους καὶ πλείονας ἀκόμη ἂν ἔδιδεν εἰς τοὺς ἀντιπάλους ἡμῶν, κατὰ πολλὰς ἑκατοστύας πάλιν θὰ ὑστέρουν ἡμῶν. Ἐὰν διεπράχθη πλημμέλημά τι, ἐὰν ἐπλήγη τις ἐξ αὐτοῦ, ὁ κ. εἰσηγητής, ἀντὶ νὰ θεραπεύσῃ τὴν πληγὴν ταύτην, σᾶς λέγει: φονεύσατε δύο ἀθώους, δύο γνησίους ἀντιπροσώπους τοῦ Μεσσηνιακοῦ λαοῦ. Ἀπορῶ εἰς ποίαν Ἀκαδημίαν ἢ κολλέγιον ἐσπούδασε τοιαύτην χειρουργικὴν θεωρίαν ὁ κ. εἰσηγητής, ὥστε ἐναντίον τοῦ νομίμου, τοῦ δικαίου καὶ τοῦ πρέποντος νὰ προτείνῃ τὴν ἀποπομπὴν δύο γνησιωτάτων ἀντιπροσώπων τῆς θελήσεως τοῦ λαοῦ. Τίς ἔδωκεν εἰς αὐτὸν τὸ δικαίωμα νὰ ἀφαιρέσῃ τὰς γνησίας 1500 ψήφους ἀπὸ τὰς κάλπας ἡμῶν ἀπὸ τοῦ ναί, ἀφοῦ ἐξ αὐτοῦ ἀφῃρέθησαν ἄλλαι πλεονάζουσαι, ῥιφθεῖσαι εἰς τὸ ὄχι, καὶ νὰ μᾶς ἐκτοπίσῃ ἐντεῦθεν; Ἐν τίνι δικαίῳ, ἐν τίνι τρόπῳ καὶ ἐν τίνι προφάσει ἐτόλμησε νὰ ποιήσηται τὴν ἀφαίρεσιν ταύτην καθαρῶν δι’ ἁγνοτάτων λευκῶν ψήφων ἀπὸ τὰς κάλπας ἡμῶν; Ἂν τοιαύτην, Κύριοι, μέθοδον ἐφαρμόσῃ καὶ οἱοσδήποτε ἄλλος, καὶ ἂν ἡ Βουλὴ ἐδέχετο ταύτην, βεβαίως οὐδεὶς ἐξ ἡμῶν δύναται νὰ ἵσταται ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Τῷ ἐφάνη παράδοξον, ὅτι εἶχε μηδὲν ἡ κάλπη ἑνός, δύο ἢ τριῶν. Ἀλλὰ καὶ μηδὲν ὤφειλε νὰ ἔχῃ, ἀφοῦ δὲν εἶχεν οὔτε ἀντιπρόσωπον οὔτε εὕρισκε νὰ διορίσῃ εἰς τὸν δῆμον ἐκεῖνον. Ἀλλά, ἐνῷ τὸν ταράσσει τόσον πολὺ αὐτὸ τὸ μηδὲν μιᾶς ἢ δύο ἐκ τῶν καλπῶν τῶν ἀντιπάλων ἡμῶν, διατί δὲν ἀποβλέπει εἰς τὸ μηδέν, τὸ ὁποῖον βλέπετε εἰς κάλπας ἐκλογικῶν τμημάτων ἄλλων νομῶν, τοῦ νομοῦ Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας, τοῦ νομοῦ Ἀρκαδίας; διατί δὲν ἀποβλέπει εἰς τὸ μηδὲν τοῦ δήμου Ἀλιφήρας τοῦ νομοῦ Μεσσηνίας, τὸ ὁποῖον ὑπάρχει εἰς τὰς κάλπας τοῦ ἰδικοῦ μας συνδυασμοῦ; Ἐν τούτοις οὔτε ἡμεῖς οὔτε τις τῶν ἀποτυχόντων συναδέλφων μας παρεπονέθη, διότι εἴχομεν τὴν ὑπερηφάνειαν αὐτήν... νὰ ὁμολογῶμεν, ὅτι ἐκεῖ δὲν εἴχομεν εἰμὴ ὀλίγας ψήφους.

§5ΣΠ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Εἰς κανένα δῆμον δὲν ἔχετε μηδέν. Ὅστις σᾶς ἐπληροφόρησε, σᾶς ἠπάτησε. Παρακαλῶ τὸν κ. εἰσηγητὴν νὰ φέρῃ τὰ Πρακτικά.

§6ΙΩ. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Δὲν τὸν ἠπάτησαν. Εἶναι γεγονὸς ὅτι ὁ σύντροφός μας Βίκτωρ Νικολόπουλος εἰς τὸ αʹ τμῆμα τοῦ δήμου Ἀλιφήρας εἶχε μηδέν. Ὑποθέτω ὅτι θὰ τὸ ἠξεύρῃ ὁ κ. εἰσηγητής.

§7Ι. ΨΗΛΟΓΑΛΑΝΗΣ. Τὰ Πρακτικὰ τῆς ἐκλογῆς εἶναι ἐδῶ καὶ τὸ ἀναφέρουσι. Ζητεῖ ὁ κ. εἰσηγητὴς τὴν ἀκύρωσιν τοῦ τμήματος τοῦ δήμου Ἐράνης ἐπὶ τῷ λόγῳ τῆς νοθείας ἕνεκα τῶν πλεοναζουσῶν ψήφων. Ἀλλὰ τὸ αἰτεῖ λέγων, ὅτι ἡ νοθεία ἐγένετο ἐπ’ ὠφελείᾳ τῶν ἐπιτυχόντων βουλευτῶν Ἰ. Ψηλογαλάνη καὶ Μ. Παπατσώρη καὶ ἐπὶ βλάβῃ τῶν ἐπιλαχόντων, δηλαδὴ κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ μᾶς ἀποδίδηται ἀκόμη καὶ ἐνοχή τις ἐπὶ τῇ νοθείᾳ ταύτῃ.

§8ΑΛ. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι.

§9Ι. ΨΗΛΟΓΑΛΑΝΗΣ. Καθ’ ὃν τρόπον ἐκφράζεται, ὅτι ἐπ’ ὠφελείᾳ ἡμῶν ἐγένετο ἡ νοθεία, αὐτὸ ἐμμέσως ὑποδηλοῦται.

§10ΑΛ. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Οὔτε ὑπόνοια κἄν τοιαύτη ἐρρίφθη ἐν τῇ αἰθούσῃ.

§11Ι. ΨΗΛΟΓΑΛΑΝΗΣ. Ἄν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὸ τεκμήριον τοῦ νόμου, τὰ πλεονάζοντα σφαιρίδια ἀφαιροῦνται ἀπὸ τοῦ ναί, διότι ὁ νόμος ἔχει ὑπ’ ὄψει ὅτι κυρίως ἐπ’ ὠφελείᾳ τῶν ὑποψηφίων, εἰς τὰς κάλπας τῶν ὁποίων εὑρέθησαν, ἦτο δυνατὸν νὰ ῥιφθῶσιν. Ἀλλ’ ἡμεῖς τὸ τεκμήριον αὐτὸ τὸ μὴ ἀσάλευτον δὲν τὸ θέλομεν ὑπὲρ ἡμῶν. Ζητοῦμεν νὰ τὸ παραλείψῃ ἐντελῶς καὶ νὰ δώσῃ ὅλας τὰς λευκὰς ψήφους, τὰς ὁποίας ἔσχον εἰς τὰς κάλπας οἱ ἀντίπαλοι, καὶ νὰ ὑπολογίσῃ ἀντ’ αὐτῶν. Ἀλλ’ ἀντὶ τούτου ὁ κ. εἰσηγητὴς κάμνει μόνος του τὴν ἐκλογὴν κατ’ ἄλλον τρόπον, κατ’ ἄλλην μέθοδον ὅλως ἰδιάζουσαν, διὰ τὴν ὁποίαν ἠπόρησα πῶς καὶ πόθεν τὴν ἐφεῦρε, κάμνει μόνος του τὴν ἐκλογήν. Ὑποκαθίστησιν ἑαυτὸν εἰς τὰ δικαιώματα τῶν ἐκλογέων τοῦ δήμου Ἐράνης καὶ ἀντιποιούμενος τὰς ψήφους αὐτῶν ἀρχίζει νὰ ὑπολογίζῃ μέσους ὅρους, ἀφαιρῶν ὅλας τὰς γνησίας λευκὰς ψήφους τῶν καλπῶν ὑμῶν ἄνευ λόγου τινός. Ἀλλὰ καὶ κατὰ μέσον ὅρον, Κύριοι, ἂν ὑπολογίσητε μεταξὺ τῶν ἄλλων καλπῶν τῶν συντρόφων τῶν ἐπιλαχόντων, θέλετε ἴδει ὅτι αὐτοὶ δὲν ἠδύναντο νὰ ἔχωσι κατὰ μέσον ὅρον 200 ψήφους λευκὰς εἰς τὸ ναὶ ἢ ἔστω καὶ 250 καὶ ταύτας ἀκόμη, τὰς ὁποίας δὲν εἶναι εὔλογον νὰ τὰς προσθέσητε, ἀλλά, καὶ ἂν προσθέσητε ταύτας, πάλιν οὐδαμῶς μᾶς πλησιάζουσι, πάλιν ἑκατοστύας ψήφων ὑπερέχομεν. Ἀλλὰ πῶς δὲν ἐκάμετε κατὰ τὴν αὐτὴν μέθοδον τὸν ὑπολογισμόν, ὥστε νὰ προβῆτε εἰς τὴν ἐκτόπισιν ὅλων τῶν ἄλλων; Ἀφοῦ ἀφῃρέσατε τὰς ψήφους ἡμῶν ἀπὸ τοῦ δήμου Ἐράνης, διατί δὲν ἀφαιρεῖτε αὐτὰς ἀπὸ ὅλας τὰς ἄλλας κάλπας, καὶ τοῦ κ. Οἰκονομοπούλου καὶ τοῦ κ. Σπέντζα κ.λ.π.; Βεβαίως, διότι δὲν θέλετε περὶ ἄλλων νὰ ἐνδιαφέρησθε, ἐνῷ, ἂν ἀφαιρέσητε καὶ ἐκείνων τὰς ψήφους ἀπὸ τὸ ναί, θὰ ἔχητε καὶ αὐτοὺς μειονεκτοῦντας ὡς πρὸς τὸ ποσὸν τῶν ψήφων, τὰς ὁποίας ἔχουσι τρεῖς καὶ τέσσαρες ἐπιλαχόντες.

§12ΙΩ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ἐπηρεάζει καὶ ἄλλους;

§13Ι. Γ. ΨΗΛΟΓΑΛΑΝΗΣ. Μάλιστα.

§14Ι. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ποῖοι εἶναι οἱ ἐπιτυχόντες, τῶν ὁποίων τὸ ἀποτέλεσμα ἐπηρεάζεται μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν τῶν ψήφων τοῦ δήμου Ἐράνης;

§15Ι. Γ. ΨΗΛΟΓΑΛΑΝΗΣ. Ὁ κ. Σπέντζας, ὁ κ. Οἰκονομόπουλος.

§16Ι. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ὁ κ. Χριστόπουλος, ὁ κ. Παπαλέξης.

§17Ι. Γ. ΨΗΛΟΓΑΛΑΝΗΣ. Αὐτοὶ ἔρχονται κατόπιν. Ἐγὼ προβαίνω περισσότερον καὶ ὑπολογίζω τὸν ἔχοντα τὰς πλείονας ψήφους κ. Σπέντζαν. Ἄν ἀπὸ τὴν κάλπην τοῦ κ. Σπέντζα ἀφαιρέσητε κατὰ τὴν μέθοδον τοῦ κ. εἰσηγητοῦ τὰς 1476 ψήφους, τὰς ὁποίας ἔλαβεν ἐν τῷ δήμῳ Ἐράνης, μένει ἔχων σύνολον ψήφων ἀντὶ 15839, ἃς ἔχει μένει μὲ 14363, καὶ τότε τὸν ὑπερτερεῖ ὁ κ. Μισυρλῆς, ὅστις ἔχει ἄνευ τοῦ ἀποτελέσματος τοῦ δήμου Ἐράνης 14495. Ἐπίσης τὸ αὐτὸ γίνεται καὶ μὲ τὸν κ. Λιμπερόπουλον καὶ μὲ τὸν κ. Μανωλόπουλον· δὲν ὑπολογίζω ὅλας τὰς κάλπας, διότι θὰ ἦτο κουραστικὸν νὰ σᾶς ἀπασχολῶ μὲ ἀριθμούς, ἀλλὰ θέλω νὰ σᾶς καταδείξω τὸ ἄτοπον, εἰς ὃ θὰ κατέληγε παρόμοιος παράνομος, ἐκτροπότατος ὑπολογισμός. Ἐν τούτοις δὲν προτείνεται ἡ ἀκύρωσις τῆς ἐκλογῆς διὰ τοὺς ἄλλους, ἀλλὰ προτείνεται ἡ ἀποπομπὴ μόνον ἡμῶν τῶν δύο. Πόθεν, κύριε εἰσηγητά, ἐξάγετε τὸ ἀκατανόητον τοῦτο πόρισμά σας; Ἐγὼ φρονῶ, ὅτι, ἂν τὰ μέλη τοῦ τμήματος, τὰ ὑπογράψαντα τὴν ἔκθεσιν ἐν καλῇ πίστει πρὸς τὰ ἀνακριβῶς εἰσηγηθέντα, ἐμελέτων ὅλα τὰ ἔγγραφα τῆς ἐκλογῆς καὶ τὸν τρόπον, καθ’ ὃν ὑπολογίζει ὁ κ. εἰσηγητὴς τὰς ψήφους, βεβαιότατα οὐδὲν τῶν μελῶν θὰ συνεφώνει μετ’ αὐτοῦ.

§18ΣΠ. ΡΑΓΚΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ἂν ἀφαιρεθῇ ὁλόκληρον τὸ ἀποτέλεσμα τοῦ δήμου Ἐράνης ἀπὸ τὴν κάλπην τοῦ κ. Σπέντζα, ἐπηρεάζεται τὸ ἀποτέλεσμα ὡς πρὸς αὑτόν;

§19Ι. Γ. ΨΗΛΟΓΑΛΑΝΗΣ. Βεβαίως ἔρχεται τρίτος ἢ τέταρτος ἐπιλαχών.

§20Ν. ΔΑΓΡΕΣ. Ἂν ἀφαιρεθῇ τὸ ἀποτέλεσμα τοῦ δήμου Ἐράνης ἀπὸ ὅλας τὰς κάλπας ὅλου τοῦ συνδυασμοῦ, τὸ ἀποτέλεσμα θὰ εἶναι αὐτό, τοῦ ὁποίου λίαν ἀξιεπαίνως εἰσηγήθη ὁ κ. εἰσηγητής.

§21Δ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Μεταβαλλόμεθα κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον εἰς τμῆμα ἐκλογικόν.

§22Ι. Γ. ΨΗΛΟΓΑΛΑΝΗΣ (πρὸς τὸν κ. Ράγκον). Μοὶ ἐζητήσατε, κύριε συνάδελφε, μίαν πληροφορίαν.

§23Σ. ΡΑΓΚΟΣ. Σᾶς ἠρώτησα ἄν, ἀφαιρουμένου τοῦ ἀποτελέσματος ὁλοκλήρου τοῦ δήμου Ἐράνης, ἐπηρεάζεται τὸ ἀποτέλεσμα ὡς πρὸς τὸν κ. Σπέντζαν· ἔρχεται ἐπιτυχὼν ἢ ἐπιλαχών;

§24ΣΠ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἔρχεται 28ος ἐπιτυχών.

§25Ι. ΨΗΛΟΓΑΛΑΝΗΣ. Πῶς ἔρχεται ἐπιτυχών, ἀφοῦ τὸν ὑπερτεροῦσι κατὰ τὸν ἀριθμόν, καὶ αὐτὸν τὸν κ. Οἰκονομόπουλον, οἱ ἐκτὸς τοῦ περιβόλου τούτου ἐπιλαχόντες;

§26Ι. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ (πρὸς τὸν κ. Σ. Κουμουνδοῦρον). Ἄν εἶσθε δίκαιοι, τότε πρέπει νὰ ἀκυρώσητε τὴν ἐκλογὴν δι’ ὅλους. Διατί τάχα μόνον διὰ τὸν κ. Ψηλογαλάνην καὶ τὸν κ. Παπατσώρην;

§27Ι. Γ. ΨΗΛΟΓΑΛΑΝΗΣ. Κατὰ τὴν ἐκλογήν, τὴν ὁποίαν ἔκαμε μόνος του ὁ κ. εἰσηγητής, δυνατὸν νὰ ἔχῃ θέσιν ὁ κ. Σπέντζας, εἴτε 27ος, εἴτε 28ος, εἴτε ὁποιανδήποτε ἠθέλησε νὰ τῷ δώσῃ ὁ κ. εἰσηγητής. Ἀλλὰ κατὰ τὰ πράγματα καὶ τοὺς ἀριθμοὺς ὁ κ. Σπέντζας μειονεκτεῖ τριῶν ἄλλων ἐπιλαχόντων εἰς τὴν ἐκλογὴν κατὰ τὴν μέθοδον τοῦ κ. εἰσηγητοῦ.

§28ΗΛ. ΠΑΠΑΗΛΙΟΥ. Ἐπιτυχόντων ἄνευ τοῦ ἀποτελέσματος τοῦ δήμου Ἐράνης, οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ καταλάβωσι τὴν θέσιν τοῦ κ. Σπέντζα, ἀλλὰ τὴν θέσιν τοῦ κ. Παπατσώρη καὶ τὴν ἰδικήν σας.

§29Ι. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Τότε καὶ ὁ κ. Σπέντζας εἶναι ἐπιλαχὼν καὶ ὀφείλετε νὰ τοῦ ἀκυρώσητε τὴν ἐκλογήν.

§30Ι. Γ. ΨΗΛΟΓΑΛΑΝΗΣ. Εἶναι σαφὲς τὸ πρᾶγμα, Κύριοι, καὶ ἀνεπίδεκτον ἀντιρρήσεως. Ὁ κ. Σπέντζας ἔχει 15839 ψήφους εἰς τὸ ὁλικὸν ἀποτέλεσμα· ἂν τῷ ἀφαιρέσητε 1476 τοῦ δήμου Ἐράνης, μένει κατὰ τὴν μέθοδον τοῦ κ. εἰσηγητοῦ μὲ ψήφους 14363.

§31Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Τὰς ψήφους αὐτάς, τὰς ὁποίας ἀφαιρεῖτε ἀπὸ τὸν κ. Σπέντζαν, τὰς ἔλαβεν ἢ εἶναι εἰκονικαί;

§32Ι. Γ. ΨΗΛΟΓΑΛΑΝΗΣ. Τὰς ἔλαβεν· εἶναι ἀναντίρρητον.

§33Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Τότε πῶς θὰ ἀφαιρεθῶσιν;

§34Ι. Γ. ΨΗΛΟΓΑΛΑΝΗΣ. Εἶναι ψῆφοι γνησιώταται. Δὲν τὰς ἀφαιρῶ ἐγώ, ἀλλ’ ἡ μέθοδος τοῦ κ. εἰσηγητοῦ, ἡ πρωτοφανὴς καὶ πρωτάκουστος. Ὁ κ. Σπέντζας εἰς τὰ Φιλιατρὰ καὶ εἰς τὸν δῆμον Ἐράνης λατρεύεται· αὐτὸ εἶναι γνωστὸν καὶ εἶναι περιττὸν νὰ σᾶς τὸ εἴπω καὶ εἶναι ἀναμφίβολον ὅτι ἠδύνατο νὰ λάβῃ καὶ ἔλαβε πράγματι λευκὰς τὰς 1476 ψήφους, τὰς ὁποίας ὁ κ. εἰσηγητὴς ἂν τῷ ἀφαιρέσῃ, τὸν φέρει ἐκτὸς τῆς Βουλῆς καὶ φέρει ἀντ’ αὐτοῦ ἐντὸς τῆς Βουλῆς τὸν κ. Λιμπερόπουλον μὲ ψήφους 14176, καὶ ἄλλους ἐπιλαχόντας ἀμέσως μετὰ τοῦτον, τὸν κ. Μισυρλῆν, τὸν κ. Μανωλόπουλον.

§35ΑΛ. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Θέλετε νὰ μάθητε ἂν εἶναι πραγματικαί; Ὁ κ. Σπέντζας εἰς τὸ βʹ ἐκλογικὸν τμῆμα ἔλαβεν 778, ἐνῷ ἐψηφοφόρησαν 748, ἤτοι ἔλαβε πλέον τῶν ψηφοφορησάντων εἰς τὸ ναὶ τριάκοντα ψήφους. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ: εἶναι πραγματικαὶ αὐταί;

§36Ι. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Ἐλάβετε σεῖς διὰ καλπονοθεύσεως· αὐτὴ εἶναι ἡ ἀπάντησις.

§37Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν ἐντρέπεσθε νὰ τὸ λέγητε;

§38Ι. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ἐκεῖνος ὁ κουμπάρος σας μὲ τὴν κουμπούραν.

§39Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Αὐτὸς ἐκάθητο, διὰ νὰ σώσῃ τὴν κάλπην μου, καὶ θὰ τὸ ἀποδείξω. Περιμείνατε νὰ μᾶς ἀκούσητε.

§40ΙΩ. ΨΗΛΟΓΑΛΑΝΗΣ. Εἶναι περιττὸν νὰ ἐξάπτηται ἀγρίως ὁ κ. Βουλευτὴς κατὰ τοῦ κυρίου Σπέντζα. Εἶναι βέβαιον ὅτι ὁ κ. Σπέντζας ἔλαβε καθαρὰς 1476 ψήφους. Τίς, Κύριοι, δύναται νὰ ὑποτεθῇ διαπράξας νοθείαν εἰς τὸν δῆμον Ἐράνης, ἔνθα μεγίστην ἐπικράτησιν εἴχομεν ἡμεῖς καὶ ὁ κ. Σπέντζας; Ἡμεῖς εἴχομεν τὸ συμφέρον νὰ διαπράξωμεν τοιαύτην νοθείαν ἢ οἱ ἀντίθετοι ἡμῶν; Ἡμεῖς τοὐναντίον εἴχομεν τὸ συμφέρον νὰ περιφρουρήσωμεν τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου τούτου διὰ τῆς ἁγνοτέρας λάμψεως. Μᾶλλον οἱ ἐχθροὶ ἡμῶν θέλοντες νὰ ἱκανοποιήσωσιν ὁπωσδήποτε τοὺς ἀντιθέτους προσέτρεξαν εἰς τὸ μέσον τοῦτο, καὶ δι’ αὐτὸ εἰς τὰς κάλπας ἡμῶν εὑρέθησαν πλεονάζοντα σφαιρίδια, τὰ ὁποῖα ἀφῃρέθησαν ἀπὸ τοῦ ναί. Εὐτυχῶς αἱ κάλπαι ἡμῶν περιεφρουροῦντο ὑπὸ ἀντιπροσώπων, καὶ δὲν σᾶς ἐπέτρεψαν νὰ κάμητε εἰς αὐτὰς μεγάλην χύσιν σφαιριδίων, ἐν τούτοις μᾶς ἔρριψαν ἀρκετὰ εἰς τὸ ὄχι, ὧν ἀφαιρεθέντων ἀπὸ τοῦ ναὶ τῶν καλπῶν ἡμῶν ἀπέμειναν ὅσα ὀρθῶς τὸ Πρωτοδικεῖον Καλαμῶν ὑπελόγισεν, ὡς καὶ οἱ ἐνταῦθα λογισταὶ ὑπελόγισαν εὑρόντες ἀκριβέστατον τὸν λογαριασμὸν τοῦ Πρωτοδικείου, τὸ ὁποῖον δικαίως μᾶς ἀνεκήρυξεν ἐπιτυχόντας. Ἐάν, κύριε Εἰσηγητά, ἐλαμβάνετε τὴν καλωσύνην νὰ μελετήσητε τὴν ἀγόρευσιν τοῦ ἀειμνήστου νομοδιδασκάλου Καλλιγᾶ κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς ἐκλογῆς Καλαβρύτων, ἠθέλετε φωτισθῆ ποῖον εἶναι τὸ δίκαιον καὶ τί ἔπρεπε νὰ πράξητε. Ἀντὶ τούτου ὅμως σεῖς ἐδημιουργήσατε νέους νόμους, νέας μεθόδους, νέους κανόνας δικαίου, παραδόξους, ὅσον καὶ ἐκτρόπους, καὶ κατεσκευάσατε νέαν ἐκλογὴν κατὰ τὸν ἰδιαίτερον καὶ αὐθαίρετον τρόπον τὸν ἰδικόν σας. Κατὰ τὸν τρόπον τοῦτον ἀμφιβάλλω ἂν δύναται νὰ σταθῇ οἱαδήποτε ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ἐκλογή, ὅταν εἰς τὰ τμήματα, εἰς τὰ ὁποῖα ἔχετε ὑπεροχήν, ἐπέλθῃ ἡ μέθοδος τοῦ κ. εἰσηγητοῦ καὶ σᾶς ἀφαιρέσῃ τὰς λευκάς σας ψήφους. Αὐτὸ ὅμως ζητεῖ παρ’ ὑμῶν ἐναντίον ἡμῶν μόνον ὁ κ. εἰσηγητής, ὁ ὁποῖος, καὶ ἱεροδικαστὴς ἂν ἦτο, δὲν θὰ ἔκρινε κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ μᾶς παραπέμψῃ ἀθώους ὄντας καὶ καταφανῶς πλειονοψηφοῦντας εἰς τὸ auto-da-fé—, ἐνῷ οὐδεμίαν ἐπράξαμεν ἀδικίαν, οὐδὲν πλημμέλημα, οὐδέν, οὐδὲ τὸ ἐλάχιστον παράπτωμα, ἀλλ’ ἔχομεν ὑπὲρ ἡμῶν τὴν γνησίαν ἔκφρασιν ἀβιάστου θελήσεως τῶν ἐκλογέων μας. Τίνα σχέσιν εἴχομεν μὲ τὴν διεξαγωγὴν τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Ἐράνης μακρὰν αὐτοῦ ἱστάμενοι, εἰς ἄλλον δῆμον παραμένοντες, εἰς τὴν πρωτεύουσαν τῆς ἐπαρχίας, ἐὰν ἐκεῖ διεπράχθη πλημμέλεια ὑπό τινος ἐκλογέως εἴτε φίλου εἴτε ἐχθροῦ ἡμῶν; Σεῖς ὠφείλετε μᾶλλον νὰ ἐξουδετερώσητε τ’ ἀποτελέσματα τοιαύτης πλημμελείας, οὐχὶ ν’ ἀδικήσητε ἡμᾶς, ν’ ἀδικήσητε ὁλόκληρον λαόν, ὁ ὁποῖος ἐξέφρασε τὴν δυσαρέσκειάν του μετὰ πείσματος ἐναντίον τῶν ἀντιπάλων μας, διότι βεβαίως εἶχεν αἰσθανθῆ, ὅτι περιεφρονήθη, ἀλλὰ καὶ εἶχε πράγματι δυσμενέστατον τὸ φρόνημα πρὸς τὰς ἰδέας τῶν ἀντιπάλων μας. Βεβαιωθῆτε, Κύριοι, ὅτι τοσοῦτον ἐπλήγη ἡ φιλοτιμία μου, τὸ πρῶτον εἰσερχομένου ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ, ὥστε δὲν δύναμαι οὔτε νὰ ὁμιλήσω κατὰ κανονικὴν σειρὰν ἀδιάκοπον, οὔτε ἄνευ συγκινήσεως. Ἀφ’ ἧς ἔμαθον ὅτι ἀποδίδεται ἡμῖν ἡ ἄδικος συκοφαντία, ὅτι προσερχόμεθα Πληρεξούσιοι Βουλευταὶ εἰς τὴν Συνέλευσιν δι’ ἐκλογικῆς νοθείας, βεβαιωθῆτε ὅτι ἀπὸ τῆς στιγμῆς ἐκείνης δὲν ἡσύχασα. Εἶμαι τοσοῦτον τεταραγμένος, ὥστε δὲν ἠμπορῶ νὰ ἔχω τὴν εὐκρίνειαν τῶν λέξεων, τὰς ὁποίας ἐκφέρω.

§41Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Οὐδεὶς εἶπεν, ὅτι ἀνεμίχθητε ποτὲ ὑμεῖς.

§42ΙΩ. ΨΗΛΟΓΑΛΑΝΗΣ. Βεβαίως τοῦτο δὲν ἐλέχθη, ὑπεστηρίχθη ὅμως ὅτι ἐγένετο νοθεία ὑπὲρ ἡμῶν δῆθεν ἐπ’ ὠφελείᾳ ἡμῶν καὶ βλάβῃ ἄλλων, καὶ ὑποτίθεται, ὅτι ἐκεῖνος, τὸν ὁποῖον ὠφελεῖ ἡ νοθεία, διέπραξε τὴν πρᾶξιν ταύτην κατὰ τὴν πρόληψιν is fecit, cui prodest, ἐφ’ ἧς στηρίζεται, φρονῶ, καὶ τὸ τεκμήριον τοῦ νόμου, καθ’ ὃ τὰ πλεονάζοντα σφαιρίδια ἀφαιροῦνται ἀπὸ τοῦ ναί. Περιττόν, Κύριοι, ν’ ἀπασχολήσω ὑμᾶς περισσότερον. Νομίζω, ὅτι διὰ τῶν ὀλίγων ἐνδείξεων, τὰς ὁποίας παρέσχον, ἔχετε πεισθῆ περὶ τοῦ ἀβασίμου τῶν κατὰ τῆς ἐκλογῆς μας ἐνστάσεων καὶ ὅτι ἔχουσι πεισθῆ καὶ ὅλα τὰ μέλη τοῦ τμήματος, τὰ ὁποῖα ἐν καλῇ τῇ πίστει ὑπέγραψαν τὴν ἔκθεσιν κατὰ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς μας καὶ οὕτω κατὰ τὴν ἄκυρον γνώμην τοῦ κ. εἰσηγητοῦ ἀπεφάνθησαν ὡς ἀπεφάνθησαν. Δὲν ἀμφιβάλλω ὅτι ἡ δικαιοσύνη ὁλοκλήρου τῆς αἰθούσης ταύτης θὰ μᾶς ἀναγνωρίσῃ ἐγκύρους καὶ γνησίους ἀντιπροσώπους τοῦ νομοῦ Μεσσηνίας πλειονοψηφοῦντας κατὰ πολλὰς ἑκατοντάδας ψήφων τῶν ἐπιλαχόντων. Μόνον, Κύριοι, διὰ τῆς παμψηφίας ὁλοκλήρου τοῦ Σώματος δύναται νὰ ἱκανοποιηθῇ ἡ τρωθεῖσα ἀδίκως φιλοτιμία ἡμῶν, τὸ πρῶτον εἰσερχομένων εἰς τὸ Κοινοβούλιον τοῦτο, ὅτε μᾶς ἀποδίδεται ὅτι ἠθελήσαμεν δῆθεν νὰ ἐπωφεληθῶμεν γενομένης νοθείας, ἥτις ἀνωμαλίαν τινὰ ἀβλαβῆ καὶ ἐπουσιώδη ἐπενεγκοῦσα οὔτε τροποποιεῖ οὔτε μεταβάλλει οὔτε ἀλλοιοῖ ποσῶς τὴν γνησίαν καὶ ἐλευθέραν θέλησιν τοῦ Μεσσηνιακοῦ λαοῦ, καθ’ ἣν δικαίως σεμνυνόμεθα ὅτι ἐσμὲν νομιμώτατοι καὶ γνησιώτατοι Πληρεξούσιοι Βουλευταὶ τοῦ ὑπερηφάνου λαοῦ τούτου τῆς Μεσσηνίας καὶ ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ διατελῶμεν ἐν τῇ αἰθούσῃ μετὰ πάντων ὑμῶν ἀντιπρόσωποι τοῦ ἔθνους. Ἀταράχως δὲ νῦν μετὰ ψυχικῆς γαλήνης ἐν τῷ δικαίῳ ἡμῶν ἀπεκδεχόμεθα νόμιμον καὶ δικαίαν τὴν ἀπόφασιν τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως ὑπὲρ τοῦ κύρους τῆς νομίμου, γνησίας καὶ ἐγκυροτάτης ἐκλογῆς ἡμῶν.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Παπαηλιοῦ ἔχει τὸν λόγον.

§44ΗΛ. ΠΑΠΑΗΛΙΟΥ. Κύριοι Βουλευταί, ξένος ἐγὼ τῆς πολιτικῆς διαμάχης τῆς ἐν τῷ νομῷ Μεσσηνίας καὶ ξένος τελείως πρὸς τὰ πρόσωπα, διότι, ἂν θελήσητε νὰ ἐξετάσητε, ἴση γνωριμία μὲ συνδέει μὲ τὰ πρόσωπα τοῦ ἑνὸς συνδυασμοῦ καὶ τοῦ ἑτέρου, ἀλλ’ ὡς ψυχρὸς δικαστής, ὅστις ἔσχε τὴν τιμὴν νὰ γίνῃ εἰσηγητὴς τοῦ πρώτου τμήματος καὶ εἰς τὸν ὁποῖον ἔλαχεν ὁ κλῆρος νὰ εἰσηγηθῇ τὴν ἐκλογὴν ταύτην, παρετήρησα ὅτι διὰ τὴν ἐκλογὴν Μεσσηνίας εἶχον ὑποβληθῆ ἐκ μέρους ἐπιλαχόντων Βουλευτῶν ἐνστάσεις κατὰ τοῦ κύρους αὐτῆς. Αἱ ἐνστάσεις αὗται περιστρέφονται εἰς νοθείαν γενομένην ἐν τῷ δήμῳ Ἐράνης κατὰ τοῦ συνδυασμοῦ τῶν κ. Κουμουνδούρου κ. λ. π. καὶ ὑπὲρ τοῦ συνδυασμοῦ τῶν κυρίων Σπέντζα–Κεφαλᾶ, Παπατσώρη, Ψηλογαλάνη. Εἶχον ἐντεῦθεν ἐπιτακτικὸν καθῆκον νὰ ἐξετάσω ἂν καὶ κατὰ πόσον αἱ ἐνστάσεις αὗται ἐστηρίζοντο ἐπὶ τῆς ἀληθείας, ἐν τῷ μεταξὺ ὅμως προσῆλθε πρὸς ἐμὲ ὁ ἀξιότιμος κ. Σπ. Κουμουνδοῦρος καὶ μοὶ ἐνεχείρισε τηλεγράφημα τοῦ ἐπιλαχόντος κ. Μισυρλῆ, διὰ τοῦ ὁποίου ἐπληροφορεῖτο ὁ κ. Κουμουνδοῦρος, ὅτι τὸ Πρωτοδικεῖον ἔκαμε λάθος κατὰ τὴν ἄθροισιν τῶν ψήφων τοῦ κ. Μισυρλῆ χιλίων ψήφων. Τὸ τμῆμα δὲν ἠδύνατο ἀδιαφόρως νὰ παρίδῃ τὴν τοιαύτην παράκλησιν ἢ τὴν τοιαύτην ἀπαίτησιν τοῦ ἐπιλαχόντος Βουλευτοῦ καὶ πρὸς τοῦτο παμψηφεὶ ἐγνωμοδότησεν ὅπως κληθῶσι λογισταί, οἱ ὁποῖοι νὰ ἐξελέγξωσι τὰς πράξεις τῆς διαλογῆς τῶν διαφόρων καλπῶν ἀπ’ ἀρχῆς μέχρι τοῦ τέλους τοῦ νομοῦ Μεσσηνίας, ἁπάντων τῶν ὑποψηφίων.

§45ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εὑρέθη αὐτὸ τὸ λάθος;

§46ΗΛ. ΠΑΠΑΗΛΙΟΥ. Βεβαιότατα εὑρέθη, καὶ εὑρέθη εἰς μεγάλην κλίμακα. Ἐκλήθησαν λογισταὶ τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου, τοὺς ὁποίους ἐπέβλεπον ὁ ἴδιος. Ἐγένετο πίναξ εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς, ἐκ τοῦ ὁποίου προέκυψε τὸ ἑξῆς ἀποτέλεσμα (ἀναγινώσκει): «Ὁ κ. Μερλόπουλος ἔρχεται πρῶτος ἐπιτυχὼν μὲ ψήφους 19778, Κ. Κουμουνδοῦρος δεύτερος μὲ ψήφους 18726...», καί, διὰ νὰ μὴ ἀπασχολῶ μὲ ὀνόματα καὶ ἀριθμοὺς τὴν Βουλήν, εἰκοστὸς δεύτερος ἔρχεται ὁ κ. Ἰω. Ψηλογαλάνης μὲ ψήφους 15061, εἰκοστὸς ἕβδομος ὁ κ. Παπατσώρης μὲ ψήφους 14722 καὶ τελευταῖος ἐπιτυχὼν ὁ κ. Παπαλέξης μὲ ψήφους 14687. Πρῶτος δὲ ἐπιλαχὼν ὁ κ. Μανωλόπουλος διὰ ψήφων 14681, δεύτερος ὁ κύριος Λιμπερόπουλος διὰ ψήφων 14666 καὶ τρίτος ὁ κ. Μισυρλῆς διὰ ψήφων 14375. Διὰ τοῦ ἀποτελέσματος αὐτοῦ μετεβλήθη ἡ σειρά, καὶ ὁ κ. Παπατσώρης ἔρχεται εἰκοστὸς ἕβδομος, ἐνῷ διὰ τῆς ἀποφάσεως ἤρχετο εἰκοστὸς τέταρτος. Προέκυψαν καὶ ἄλλαι τινὲς διαφοραὶ ἀνάξιαι λόγου. Ἐμελέτησα τὰς ἐνστάσεις, ὅσον ἀφορᾷ τὴν νοθείαν ἐν τῷ δήμῳ Ἐράνης, ἤκουσα τὰ παράπονα τῶν ἐνισταμένων, τὰ ὁποῖα συνίστανται εἰς τὰ ἑξῆς: Ὁ κ. Λιμπερόπουλος παραπονεῖται ὅτι ἐν τῷ δήμῳ Ἐράνης οὐδεμίαν λευκὴν ψῆφον ἔλαβεν· ὁ κ. Μισυρλῆς ἐπίσης παραπονεῖται ὅτι ἐν τῷ δήμῳ Ἐράνης οὐδεμίαν λευκὴν ψῆφον ἔλαβεν. Ἐπίσης ὁ κ. Μανωλόπουλος παραπονεῖται ὅτι διὰ τῆς ἀφαιρέσεως ἐκ τοῦ ναὶ πλεοναζουσῶν ψήφων ἀπέμεινεν ὥστε νὰ ἔχῃ μηδέν.

§47Ι. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Ὁ κ. Μανωλόπουλος δὲν ἔχει μηδέν.

§48ΗΛ. ΠΑΠΑΗΛΙΟΥ. Ἔχει ψήφους. Ἀλλὰ λέγω περὶ τίνος παραπονεῖται. Ἐξήτασα ἐπισταμένως νὰ ἴδω ἂν καὶ κατὰ πόσον τὸ τοιοῦτον ἦτο ἀληθὲς καὶ εὗρον ὅτι ὄντως ὁ ἀξιότιμος κ. Μισυρλῆς ἐν τῷ πρώτῳ ἐκλογικῷ τμήματι τοῦ δήμου Ἐράνης ἔλαβεν εἰς μὲν τὸ ναὶ 128 ψήφους, εἰς δὲ τὸ ὄχι 780 ἐπὶ 777 ψηφοφορησάντων.

§49Ι. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Δὲν σᾶς κάμνει καμμίαν αἴσθησιν αὐτὸς ὁ ἀριθμός, ὅπως τὸν ἀναγινώσκετε;

§50ΗΛ. ΠΑΠΑΗΛΙΟΥ. Τὴν αἴσθησιν ὅτι εὑρέθησαν 131 σφαιρίδια περιπλέον, τὰ ὁποῖα ἀφῃρέθησαν καὶ ἄφησαν μηδὲν εἰς τὸν κ. Μισυρλῆν· τὴν αἴσθησιν ὅτι συνέβη νοθεία εἰς τὸ τμῆμα ἐκεῖνο. Διότι ἡ ἀντίκρουσις ἡ γενομένη ἐν τῷ τμήματι, ὅτι αἱ 131 ψῆφοι, αἱ ὁποῖαι εὑρέθησαν περιπλέον, ἐρρίφθησαν ὑπὸ φιλικῆς χειρός, δὲν ἦτο ἱκανὴ νὰ μὲ πείσῃ, κύριε Σπέντζα, ὅτι ἐρρίφθησαν ὑπὸ τοῦ ἀντιπροσώπου τοῦ κ. Μισυρλῆ, διότι διὰ τῆς ἀφαιρέσεως τῶν πλεοναζουσῶν ψήφων θὰ εὑρίσκετο τοὐλάχιστον ἡ ψῆφος ἐκείνου, ὁ ὁποῖος ἔρριψε τὰς ψήφους. Ἐπίσης παρετήρησα ὅτι ὁ κ. Λιμπερόπουλος ἔλαβεν εἰς τὸ πρῶτον ἐκλογικὸν τμῆμα ψήφους εἰς τὸ ναὶ 125, εἰς δὲ τὸ ὄχι 779 ἐπὶ 777 ψηφοφορησάντων, ἤτοι εὑρέθησαν ἐν τῇ κάλπῃ του πλεονάζοντα σφαιρίδια 127. Τὰ 127 ταῦτα σφαιρίδια ἀφῃρέθησαν καὶ ἀπέμεινεν εἰς τὸ ναὶ τῆς κάλπης τοῦ κ. Λιμπεροπούλου μηδέν, ἐνῷ εἰς τὸ δεύτερον τμῆμα εἰς τὴν κάλπην τοῦ κ. Λιμπεροπούλου εἰς μὲν τὸ ναὶ εὑρέθη μηδέν, εἰς δὲ τὸ ὄχι 800 ἐπὶ 748 ψηφοφορησάντων, τουτέστιν εἰς τὸ ὄχι εὑρέθησαν 52 πλεονάζοντα σφαιρίδια τῶν ψηφοφορησάντων. Τὰ 52 ταῦτα σφαιρίδια εὑρέθησαν εἰς τὸ ὄχι, καὶ οἱ λέγοντες ὅτι ἦτο δυνατὸν ὁ κ. Λιμπερόπουλος ἐν τῷ τμήματι τούτῳ νὰ λάβῃ μηδὲν ἐλησμόνησαν ὅτι ἀποτείνονται πρὸς πολιτευομένους, οἱ ὁποῖοι γνωρίζουσιν ὅτι καὶ τυχαῖαι πολλάκις κάλπαι ἔλαβον λευκὰς ψήφους καὶ ὄχι μηδέν.

§51Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κατὰ λάθος.

§52ΗΛ. ΠΑΠΑΗΛΙΟΥ. Καὶ δὲν λαμβάνουσιν ὑπ’ ὄψιν των οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι ὅτι λέγοντες ὅτι δὲν εἶχε κανένα φίλον ὁ κ. Λιμπερόπουλος, ὅτι εἰς κάλπας φιλικάς των εὑρέθησαν τοιοῦτοι εἰς τὸ ὄχι (ἀναγινώσκει): «Εἰς τὴν τοῦ κ. Ζαρειφοπούλου εἰς τὸ τμῆμα, εἰς τὸ ὁποῖον ἔλαβεν ὁ κ. Λιμπερόπουλος μηδέν, εὑρέθησαν 170 μαῦραι ψῆφοι, εἰς τὴν τοῦ κ. Καπετανάκη, ὁ ὁποῖος ἦτο εἰς αὐτὸν τὸν συνδυασμόν, ἀντίθετος τοῦ κ. Λιμπεροπούλου, εὑρέθησαν 127 μαῦραι ψῆφοι, εἰς δὲ τὴν τοῦ κ. Καραπαύλου εὑρέθησαν 125 κλπ., δηλαδὴ εἰς τὰς κάλπας, αἱ ὁποῖαι ἀνήκουσιν ἐν τῷ αὐτῷ συνδυασμῷ μετὰ τοῦ κ. Σπέντζα καὶ Κεφαλᾶ. Καὶ ἔρχονται ἐνταῦθα οἱ ἀντικρούοντες τὴν ἀπόφασιν τοῦ τμήματος νὰ εἴπωσιν ὅτι τὸ μηδὲν ἐκεῖνο προέρχεται, διότι δὲν ἔχει κανένα φίλον ἐν τῷ δήμῳ Ἐράνης! Καὶ ἔχουσι τὴν ἀξίωσιν νὰ γίνωσι ταῦτα πιστευτὰ ἐκ μέρους ἀνθρώπων πολιτευομένων!

§53Α. ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Ἀντιμάχονται πρὸς τὸν κ. Λιμπερόπουλον.

§54ΗΛ. ΠΑΠΑΗΛΙΟΥ. Πρὸς ὁλόκληρον τὸν συνδυασμὸν ἀντεμάχοντο.

§55Α. ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Σᾶς ἐρωτῶ: οἱ κ. κ. Πονηρόπουλος καὶ Κουμουνδοῦρος ἔλαβον λευκὰ σφαιρίδια ἢ ὄχι;

§56ΗΛ. ΠΑΠΑΗΛΙΟΥ. Βεβαίως ἔλαβον.

§57Σ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν ἠρώτησα αὐτό, κύριε εἰσηγητά· μὴ ἀπαντᾶτε.

§58ΗΛ. ΠΑΠΑΗΛΙΟΥ. Καὶ ὅτε, Κύριοι, ταῦτα οὕτως ἔχουσιν ἐν τῷ τμήματι τούτῳ, εἶναι δικαία ἡ ἐναντίον τοῦ εἰσηγητοῦ καὶ τοῦ τμήματος ἐπίθεσις, ὅτι ἔκριναν μεροληπτικῶς τὰ πράγματα; Ἀλλὰ μήπως ἐν τῷ δευτέρῳ τμήματι δὲν συνέβησαν ὅ,τι συνέβη ἐν τῷ πρώτῳ τμήματι; ὁ κ. Ἀγριόπουλος ἀνήκων ἐν τῷ συνδυασμῷ τοῦ κ. Κουμουνδούρου ἔλαβε μηδὲν διὰ τῆς ἀφαιρέσεως 115 ψήφων. Εἰς τὸν κ. Κοκκέβην ἀρχαῖον πολιτευόμενον, καταγόμενον ἐκ τῆς ἐπαρχίας ἐκείνης, ἀπέμεινε μηδὲν διὰ τῆς ἀφαιρέσεως 112 ψήφων. Εἰς τὸν κ. Μισυρλῆν ἀπέμεινε μηδὲν ἐν τῷ τμήματι ἐκείνῳ διὰ τῆς ἀφαιρέσεως 131 ψήφων.

§59Α. ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Δὲν ἀπέμεινε μηδέν.

§60ΗΛ. ΠΑΠΑΗΛΙΟΥ. Ὁμιλῶ περὶ τοῦ πρώτου τμήματος· ὅταν δὲν προσέχητε, μὴ μὲ διακόπτετε.

§61Α. ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Δὲν ἀπέμεινε μηδέν, σᾶς ἐπαναλαμβάνω.

§62ΗΛ. ΠΑΠΑΗΛΙΟΥ. Ἀπέμεινε νὰ ἔχῃ μηδὲν ἐν τῇ κάλπῃ του διὰ τῆς ἀφαιρέσεως 131 ψήφων. Ὁ κ. Ἰωάννης Νικολαΐδης ἀνήκων καὶ αὐτὸς εἰς τὸν αὐτὸν συνδυασμὸν ἀπέμεινε νὰ ἔχῃ μηδὲν εἰς τὴν κάλπην του διὰ τῆς ἀφαιρέσεως 148 ψήφων. Καὶ ἐν τῷ δευτέρῳ τμήματι ἀπέμεινε νὰ ἔχῃ μηδὲν ἐν τῇ κάλπῃ διὰ τῆς ἀφαιρέσεως 139 ψήφων. Ἐπίσης ἐν τῷ δευτέρῳ τμήματι ὁ κ. Μισυρλῆς ἀπέμεινε νὰ ἔχῃ μηδὲν διὰ τῆς ἀφαιρέσεως 107 ψήφων. Ὁ κ. Παπαλέξης ἐν τῷ δευτέρῳ τμήματι ἀπέμεινε νὰ ἔχῃ μηδὲν διὰ τῆς ἀφαιρέσεως 131 ψήφων. Ὁ κ. Παπαθανασόπουλος ἀπέμεινε νὰ ἔχῃ μηδὲν διὰ τῆς ἀφαιρέσεως 239 ψήφων, καὶ ὁ κ. Σκιαδᾶς ἀπέμεινε νὰ ἔχῃ μηδὲν ἐν τῇ κάλπῃ του διὰ τῆς ἀφαιρέσεως 426 πλεοναζουσῶν ψήφων. Δὲν ἠδυνήθησαν ὅμως νὰ μὲ ἀντικρούσωσι κατὰ τοῦτο, καὶ δὲν ἠδυνήθησαν, διότι τὰ πράγματα λαλοῦσι, καὶ ἐκεῖ ὅπου τὰ πράγματα λαλοῦσι, καὶ ἐκεῖ ὅπου εἰσὶ καταφανῆ τὰ πράγματα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνατραπῶσι. Πῶς ἔτυχεν αἱ κάλπαι αἱ ἀνήκουσαι εἰς τὸν συνδυασμὸν τὸν ἀντίθετον τῶν ἰσχυόντων ἐν Ἐράνῃ ν’ ἀπομείνωσι μὲ μηδὲν εἰς τὸ ναὶ διὰ τῆς ἀφαιρέσεως πλεοναζουσῶν ψήφων, καὶ πῶς ἔτυχεν αἱ κάλπαι αἱ ἀνήκουσαι εἰς τὸν συνδυασμὸν τοῦ κ. Κουμουνδούρου νὰ ἔχωσι μηδὲν εἰς τὰς κάλπας των; Τὰς συμπτώσεις ταύτας δὲν ἠδυνήθησαν νὰ ἐξηγήσωσιν· ἡ σύμπτωσις αὕτη ἔπρεπεν, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, νὰ κάμῃ ἐντύπωσιν εἰς τὸ τμῆμα, νὰ κάμῃ ἐντύπωσιν εἰς τὸν δικαστὴν ἐκεῖνον τὸν ψυχρῶς καὶ ἀμερολήπτως ἐξετάζοντα τὰ πράγματα καὶ νὰ εἴπῃ μὲ καθαρὰν συνείδησιν, ὅτι ἐν τῷ δήμῳ Ἐράνης συνέβη νοθεία, ὅτι αἱ πλεονάζουσαι αὗται ψῆφοι, ἤτοι αἱ ἀφαιρεθεῖσαι αὗται ψῆφοι νοθεύουσι τὸ ἀποτέλεσμα τοῦτο, καὶ διὰ τῆς πράξεως ταύτης δὲν ἐκδηλοῦται τὸ ἀληθὲς τῶν ἐκλογέων τοῦ Μεσσηνιακοῦ λαοῦ φρόνημα, δὲν ἀπεστάλησαν ἐνταῦθα οἱ γνήσιοι τοῦ Μεσσηνιακοῦ λαοῦ ἀντιπρόσωποι. Τὰ γεγονότα ταῦτα μὲ ἤγαγον εἰς τὸ συμπέρασμα νὰ ἀναγράψω ἐν τῇ ἐκθέσει μου, ὅτι εἶναι τόσον σαφῆ καὶ κτυπητά, ὥστε ἐν τῇ συγκεκριμένῃ ταύτῃ περιπτώσει ἀνατρέπουσι τὸ τεκμήριον τοῦ νόμου, καθ’ ὃ αἱ πλεονάζουσαι ψῆφοι πρέπει νὰ ἀφαιρῶνται ἐκ τοῦ ναί, διότι ὑποτίθεται ὅτι ῥίπτονται ὑπὸ φιλικῆς χειρός, ἀλλὰ τὸ τεκμήριον αὐτὸ τοῦ νόμου σταματᾷ καὶ ἀνατρέπεται εὐθὺς ὡς καὶ ἡ λογικὴ καὶ τὰ πράγματα ἀποδείξωσι τὸ ἐναντίον. Δὲν εἶναι ἰσχυρὸν τὸ τεκμήριον νὰ μᾶς καθηλώσῃ εἰς τοῦτο, ὅτι πρέπει πάντως νὰ ἀφαιρῶνται ἐκ τοῦ ναὶ αἱ πλεονάζουσαι ψῆφοι, ἀλλ’ αἱ ἑκάστοτε περιστάσεις δέον νὰ μᾶς δίδωσι τὸ ἐνδόσιμον, νὰ μᾶς δίδωσι τὴν πεποίθησιν, ὅτι αἱ ψῆφοι αὗται ἐρρίφθησαν εἰς τὸ ναὶ ἢ εἰς τὸ ὄχι. Καὶ ἐνταῦθα ἀπομένει εἴς τινα ἡ ἀμφιβολία ὅτι αἱ ψῆφοι αἱ πλεονάζουσαι, μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν μάλιστα τῶν ὁποίων ἀπομένει μηδὲν εἰς τὰ ναὶ πλείστων καλπῶν, ἐρρίφθησαν ὑπὸ ἐχθρικῆς χειρὸς εἰς τὸ ὄχι; Ἀλλ’ εὑρέθησαν, λέγει, πλεονάζοντα σφαιρίδια καὶ εἰς τὰς κάλπας τῶν ἀντιθέτων καὶ εἰς τὰς κάλπας τῶν ἰσχυρῶν, καὶ βροντοφωνεῖ ἐνταῦθα ὁ κ. Μερλόπουλος: ἄρα ἡ αὐτὴ ἐχθρικὴ χεὶρ ἔρριψε καὶ τὰ σφαιρίδια ταῦτα; Ἐὰν ὑπῆρχεν ἐκεῖ ἱκανὴ ἐχθρικὴ χεὶρ νὰ πράξῃ ὅ,τι ἔπραξαν οἱ φίλοι σας πρὸς τοὺς ἀντιθέτους ὑμῶν, βεβαίως βεβαιωθῆτε ὅτι καὶ ἀπὸ σᾶς θὰ ἀφῃροῦντο τόσα σφαιρίδια, ὥστε ν’ ἀπομείνῃ μηδὲν εἰς τὰ ναὶ τῶν καλπῶν σας, ἑπομένως θὰ ὑπῆρχε βεβαίως τότε ἡ πρόθεσις νὰ σᾶς καλπονοθεύσωσιν. Ἀλλὰ τὰ πλεονάζοντα ταῦτα σφαιρίδια δὲν ἐρρίφθησαν ὑπὸ ἀντιθέτου χειρὸς εἰς τὸ ὄχι, ἀλλ’ ἀσφαλῶς ὑπὸ φιλικῆς εἰς τὸ ναί· τὰ 14 ἢ τὰ 33 ἢ τὰ 70 σφαιρίδια, τὰ ὁποῖα εὑρέθησαν πλεονάζοντα, ὅτε ἐπὶ 1525 ψηφοφορησάντων εὑρίσκονται νὰ εἶναι εἰς τὸ ναὶ 1300 καὶ πλέον. Δὲν ἦτο λογικὸς ὁ εἱρμός, τὸν ὁποῖον μετεχειρίσθητε λέγοντες ὅτι καὶ τὰ πλεονάζοντα εἰς τὰς κάλπας ὑμῶν σφαιρίδια ἐρρίφθησαν ὑπὸ ἐχθρικῆς καὶ ἐκεῖνα χειρός· ὄχι, δὲν ἐρρίφθησαν ὑπὸ ἐχθρικῆς χειρός, ἐρρίφθησαν ὑπὸ φιλικῆς χειρός. Καὶ ὑπερημύνθησαν, Κύριοι, ὅτι ἐν τῷ δήμῳ Ἐράνης δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ καλπονόθευσις, διατί;

§63Α. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν ἐρρίπτοντο τὰ πλεονάζοντα σφαιρίδια εἰς τὰς κάλπας ὑπὸ ἐχθρικῆς χειρός, ἡ κάλπη τοῦ κ. Σπέντζα δὲν θὰ εἶχεν εἰς τὸ ναὶ 878 ψήφους ἐπὶ 748 ψηφοφορησάντων, ἤτοι ἐπὶ πλέον 130. Ἡ κάλπη τοῦ κ. Κεφαλᾶ δὲν θὰ εἶχε ψήφους 797 εἰς τὸ ναὶ ἐπὶ ὁλικοῦ ἀριθμοῦ ψηφοφορησάντων 748, ἤτοι ἐπὶ πλέον εἰς τὸ ναὶ καταδήλως ἐκ τῆς ἀριθμητικῆς καὶ τῆς μαθηματικῆς ἐπιστήμης ἀποδεδειγμένως 50 ψήφους. Ἄρα αἱ πλεονάζουσαι ψῆφοι ἐρρίφθησαν εἰς τὸ ναί.

§64ΗΛ. ΠΑΠΑΗΛΙΟΥ. Ἀλλ’ ἐπεκαλέσθησαν, διὰ νὰ ἀποδείξωσιν ὅτι δὲν ἐγένετο νοθεία, καὶ τὴν ἔκθεσιν τοῦ δικαστικοῦ ἀντιπροσώπου, καὶ ὅτι ὁ δικαστικὸς ἀντιπρόσωπος ἐν τῷ δευτέρῳ τμήματι τοῦ δήμου Ἐράνης ἐν τῇ ἐκθέσει του ἀναφέρει ὅτι οὐδὲν συνέβη γεγονός. Ἐσταμάτησαν ὅμως μέχρι τοῦ μέρους ἐκείνου, κατὰ τὸ ὁποῖον ὁ ἀξιότιμος δικαστικὸς ἀντιπρόσωπος λέγει ὅτι οὐδὲν συνέβη ἀξιοσημείωτον γεγονός. Δὲν ἐπροχώρησαν ὅμως καὶ περαιτέρω νὰ ἴδωσιν, ὅτι ὁ δικαστικὸς ἀντιπρόσωπος ἀναφέρει ὅτι (ἀναγινώσκει): «Κατὰ τὴν ἐνεργηθεῖσαν τῇ 8ῃ Αὐγούστου 1910 ψηφοφορίαν πρὸς ἐκλογὴν Βουλευτῶν τοῦ ἐν τῷ δήμῳ Ἐράνης Βʹ τμήματος τῆς ἐπαρχίας Τριφυλίας, εἰς ὃ παρέστην ὡς ἀντιπρόσωπος τῆς δικαστικῆς ἀρχῆς, οὐδὲν ἀξιοσημείωτον γεγονὸς ἔλαβε χώραν, εἰμὴ ὅτι, ὡς ἐμφαίνεται ἐκ τῶν σχετικῶν Πρακτικῶν, εἰς τὰς κάλπας 11 ὑποψηφίων κατὰ τὴν διαλογὴν εὑρέθησαν εἰς τὸ ὄχι ψῆφοι περισσότεραι τῶν ψηφοφορησάντων ἐκλογέων, συνῳδὰ δὲ τῷ νόμῳ ἀφῃρέθησαν αἱ πλεονάζουσαι ἐκ τῶν ψήφων τοῦ ναί». Τὸ ὅτι ἀφῃρέθησαν τόσαι πλεονάζουσαι ψῆφοι, ὥστε νὰ ἀπομείνωσι μηδενικὰ εἰς τὰς κάλπας ἐκείνας, δὲν τὸ ἐθεώρησεν ὁ ἀξιότιμος ἀντιπρόσωπος ἀξιοσημείωτον γεγονός, καὶ λέγει ὅτι οὐδὲν ἀξιοσημείωτον γεγονὸς συνέβη, ἀλλὰ λέγει ἁπλούστατα, ὅτι ἀφῃρέθησαν ἀπὸ ἕνδεκα κάλπας τόσα σφαιρίδια, ὥστε νὰ ἀπομείνῃ μηδέν.

§65ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποῖος ἦτο δικαστικὸς ἀντιπρόσωπος;

§66ΗΛ. ΠΑΠΑΗΛΙΟΥ. Ὁ κ. Σιγάλας.

§67Σ. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗΣ. Ἂν αὐταὶ αἱ ψῆφοι ἦσαν λευκαί, μετεβάλλετο τὸ ἀποτέλεσμα;

§68ΙΩ. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Ναὶ σᾶς λέγει ὁ κ. Παπαηλιοῦ· ἐγὼ ὅμως σᾶς λέγω ὄχι.

§69ΕΥΣΤ. ΒΕΡΡΟΙΩΤΗΣ. Ἐπειδὴ δὲν ἀντελήφθην, τὸ λάθος τοῦ κ. Μισυρλῆ τί ἔγινεν;

§70ΗΛ. ΠΑΠΑΗΛΙΟΥ. Τὸ λάθος τοῦ κ. Μισυρλῆ φέρεται κατὰ τὴν ἀπόφασιν μὲ 13000 ψήφους, καὶ κατὰ τὸ ἐξαγόμενον τῶν λογιστῶν μὲ 14375, ἑπομένως ὑπάρχει λάθος 700–800 ψήφων.

§71ΕΥΣΤ. ΒΕΡΡΟΙΩΤΗΣ. Ἀναφέρει ἡ ἀπόφασις ἀριθμὸν ψήφων;

§72ΗΛ. ΠΑΠΑΗΛΙΟΥ. Ἡ πρώτη ὄχι, ἀλλ’ ἡ δευτέρα.

§73ΙΩ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ἡ ἀπόφασις ἡ κοινοποιηθεῖσα δὲν ἀναφέρει ἀριθμούς.

§74ΙΩ. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Ὑπάρχει δευτέρα ἀπόφασις.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε.

§76Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Μὴ ἐπιτρέπετε τοιαύτας διακοπάς.

§77ΗΛ. ΠΑΠΑΗΛΙΟΥ. Τὸν ἔλεγχον καὶ τὸν ἀκριβῆ ὑπολογισμὸν τῶν ψήφων, τὸν ὁποῖον ἔκαμα καὶ τὸν ὁποῖον εἶχον ὑποχρέωσιν νὰ κάμω, παρεξήγησαν οἱ ἀξιότιμοι προαγορεύσαντες καὶ φαίνεται ὅτι δὲν κατέγιναν νὰ μελετήσωσι τὴν τελευταίαν αἰτιολογίαν τῆς ἐκθέσεως. Ἀφῃρέθησαν αἱ ψῆφοι αἱ ῥιφθεῖσαι εἰς τὸ ναὶ ἀπὸ πασῶν τῶν καλπῶν εἰς τὸν δῆμον Ἐράνης, διότι τὸ τμῆμα ἐπείσθη, ὅτι ἐν τῷ δήμῳ Ἐράνης συνέβη νοθεία, διὰ νὰ γνωσθῇ διὰ τῆς ἀφαιρέσεως μέχρι τοῦ μέρους ἐκείνου, εἰς τὸ ὁποῖον συνέβη νοθεία, ποῖον εἶναι τὸ φρόνημα τοῦ Μεσσηνιακοῦ λαοῦ, καὶ διὰ τῆς ἀφαιρέσεως τοῦ δήμου Ἐράνης προκύπτει, ὅτι δύο ἐκ τῶν ἐπιλαχόντων ἔρχονται ἐπιτυχόντες, ὁ κ. Μισυρλῆς καὶ ὁ κ. Λιμπερόπουλος, δύο δὲ τῶν ἐπιτυχόντων ἔρχονται ἐπιλαχόντες, ὁ κ. Ψηλογαλάνης καὶ ὁ κ. Παπατσώρης. Δὲν ἀφῄρεσα τὰς ψήφους ταύτας, διὰ νὰ σταματήσω ἕως ἐκεῖ· ἐγένετο ἡ ἐργασία αὕτη, ὅπως σᾶς εἶπον, διὰ νὰ ἴδωμεν μέχρι τοῦ δήμου Ἐράνης, εἰς τὸ ὁποῖον ἐπείσθη τὸ τμῆμα ὅτι ἐγένετο νοθεία, ποῖον εἶναι τὸ φρόνημα τοῦ Μεσσηνιακοῦ λαοῦ, καὶ διὰ τῆς ἀφαιρέσεως τῶν ψήφων τούτων ἔχομεν τὸ ἑξῆς ἀποτέλεσμα: μέχρι τοῦ 24ου ἐπιτυγχάνουσι καὶ οἱ ἐπιτυγχάνοντες μετὰ τῶν ψήφων τοῦ δήμου Ἐράνης· 25ος ἔρχεται ὁ Λιμπερόπουλος διὰ ψήφων 14,466, 26ος ὁ κ. Μισυρλῆς διὰ ψήφων 14,375 καὶ 27ος ὁ κ. Σπέντζας, ἀποτυγχάνουσι δὲ οἱ κ. κ. Ψηλογαλάνης καὶ Παπατσώρης. Ἐγένετο δὲ ἡ ἐργασία αὕτη μὲ τὴν προϋπόθεσιν, ἐκ μέρους τοῦ τμήματος καὶ τὴν πεποίθησιν ὅτι ἐν τῷ δήμῳ Ἐράνης ἐγένετο νοθεία.

§78ΙΩ. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Διὰ τὸν Μανωλόπουλον δὲν λέγετε τίποτε.

§79ΗΛ. ΠΑΠΑΗΛΙΟΥ. Ἔρχεται πρῶτος ἐπιλαχὼν ἐκτὸς τῶν ψήφων τοῦ δήμου Ἐράνης μὲ ψήφους 14,268, ἐνῷ σεῖς ἔρχεσθε μὲ 14,369 ψήφους.

§80Ν. ΓΑΡΔΙΚΙΩΤΗΣ. Λέγετε διὰ τῆς ἐκθέσεως· ἀφαιρεῖτε τὸ σύνολον τῶν ψήφων, τὰς ὁποίας ἔλαβεν ὁ κ. Ψηλογαλάνης καὶ Παπατσώρης ἐν τῷ ναὶ εἰς τὸ τμῆμα τοῦ δήμου Ἐράνης, καὶ λέγετε ὅτι ἀποτυγχάνουσι, τώρα τί εἴδους νοθεία ἐγένετο; Εἶναι πλαστὰ τὰ Πρακτικά;

§81ΗΛ. ΠΑΠΑΗΛΙΟΥ. Τὰς ψήφους, τὰς ὁποίας ἔλαβον οἱ κ.κ. Παπατσώρης καὶ Ψηλογαλάνης, τὰς ἔλαβον πράγματι.

§82Ν. ΓΑΡΔΙΚΙΩΤΗΣ. Πῶς θὰ ἀφαιρεθῶσιν ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει;

§83Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐπαναλάβετε πάλιν τὴν ἐξέλεγξιν, τὴν ὁποίαν ἐκάμετε, διότι δὲν σᾶς ἐνόησαν.

§84ΗΛ. ΠΑΠΑΗΛΙΟΥ. Τὸ ἐπαναλαμβάνω διὰ τοὺς μὴ ἐννοήσαντας. Δὲν ἀφαιρῶ τὰς ψήφους τοῦ ναί, ἵνα τὰς ἀφήσω κατὰ μέρος, νὰ μὴ τὰς ὑπολογίσω· τὰς ἀφαιρῶ, διὰ νὰ ἴδω, ἀφαιρέσει τοῦ τμήματος ἐκείνου τοῦ νομοῦ, εἰς τὸ ὁποῖον δεχόμεθα ἡμεῖς ὅτι ἐγένετο νοθεία, ποῖον ἦτο τὸ φρόνημα καὶ τίνες ἐπηρεάζοντο ἐκ τῶν λοιπῶν δήμων τοῦ νομοῦ. Διότι τίνα λόγον νὰ κάμω περὶ τοῦ κ. Σπέντζα, ὁ ὁποῖος καὶ τῇ ἀφαιρέσει τῶν ψήφων ἐκείνων ἔρχεται ἐπιτυχών; ἢ τοῦ κ. Παπαλέξη ἢ τοῦ κ. Μοσχούλα ἢ τοῦ κ. Χριστοπούλου; Θὰ κάμω λόγον περὶ τῶν ὑποψηφίων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι, ἀφαιρέσει τῶν ψήφων ἐκείνων, ἔρχονται ἐπιλαχόντες, καὶ θὰ συγκρίνω, ἂν καὶ κατὰ πόσον ἡ ψηφοφορία ἐν τῷ δήμῳ Ἐράνης, μὲ τὴν προϋπόθεσιν ὅτι ἐγένετο νοθεία, ἐπηρεάζει τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς.

§85Ν. ΓΑΡΔΙΚΙΩΤΗΣ. Αἱ λευκαὶ ψῆφοι εἶναι σωσταί;

§86ΗΛ. ΠΑΠΑΗΛΙΟΥ. Μάλιστα· τὰς ἔλαβον τὰς λευκὰς ψήφους.

§87Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν τίνι δικαιώματι τὰς ἀφαιρεῖτε;

§88ΗΛ. ΠΑΠΑΗΛΙΟΥ. Δὲν τὰς ἀφαιρῶ.

§89Α. ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Κύριε Παπαηλιοῦ, ὁ κ. Ψηλογαλάνης σᾶς λέγει ὅτι, ἀφοῦ παραδέχεσθε τὸ ποσὸν τῶν λευκῶν ψήφων ὡς γνήσιον, διατί δὲν κάμνετε τὴν ἀντίθετον ἐργασίαν; Τουτέστιν, ἀντὶ νὰ ἀφαιρέσητε τὰς γνησίας λευκὰς ψήφους, διατί δὲν προσθέτετε ἀντιθέτως ἐκείνας, τὰς ὁποίας ἐνδεχόμενον νὰ ἔλαβον οἱ ἐνιστάμενοι, ἵνα ἴδητε ἂν ἐπέρχεται ἀλλοίωσις εἰς τὸ ἀποτέλεσμα; Τὸν τρόπον τῆς ἐργασίας σας ἀποδοκιμάζει ὁ κ. Ψηλογαλάνης.

§90ΗΛ. ΠΑΠΑΗΛΙΟΥ. Πρῶτον δὲν ἔχω ἀνάγκην νὰ μοὶ ὑποδεικνύητε σεῖς ποῖον ἦτο τὸ καθῆκόν μου καὶ ποία ἡ ἐργασία μου. Ἐγὼ σᾶς ἐξήγησα διατί ἔκαμα τὴν ἐργασίαν αὐτήν. Ἤθελον νὰ ἴδω ἄν, ἀφαιρουμένων τῶν ψήφων τοῦ τμήματος ἐκείνου τῆς Μεσσηνίας, εἰς τὸ ὁποῖον ὑποτίθεται ὅτι ἐγένετο νοθεία, εἰς τὸ ὁποῖον τὸ τμῆμα ἐπείσθη ὅτι ἐγένετο νοθεία, ποῖον ἦτο τὸ φρόνημα τοῦ Μεσσηνιακοῦ λαοῦ καὶ τίνες ἐκ τῶν ἐπιτυχόντων ἐπηρεάζοντο. Ὑπάρχει τούτου σαφέστερον; Δὲν τοῖς ἀφαιρῶ τὰς ψήφους καὶ δὲν τοῖς λέγω ὅτι δὲν τὰς ἔλαβον, ἐνῷ τὰς ἔλαβον· τὰς ἀφαιρῶ ὅμως διὰ νὰ συγκρίνω ποῖον ἦτο τὸ φρόνημα καὶ διὰ νὰ ἴδω, παρακολουθῶν τὰ ἀποτελέσματα, ἂν ἐπηρεάζετο τὸ ἀποτέλεσμα τῶν ἐπιτυχόντων ἐκ μέρους τῶν κ. κ. Λιμπεροπούλου, Μισυρλῆ καὶ Μανωλοπούλου, καὶ διὰ νὰ προσθέσω μετέπειτα εἰς μὲν τοὺς κ. κ. Ψηλογαλάνην καὶ Παπατσώρην τὰς ψήφους, τὰς ὁποίας ὄντως ἔλαβον ἐν Ἐράνῃ, καὶ τὰς ψήφους, τὰς ὁποίας θὰ ἐλάμβανον ὁ κ. Λιμπερόπουλος καὶ Μισυρλῆς, ἐὰν δὲν ἐγίνετο νοθεία, τὴν ὁποίαν δέχεται τὸ τμῆμα ὅτι ἐγένετο. Ἐν ᾗ περιπτώσει παρακολουθήσητε τὰ ἀποτελέσματα ὅλων τῶν τμημάτων, θὰ παρατηρήσητε ὅτι ὁ συνδυασμὸς τοῦ κ. Κουμουνδούρου ἔδωκε μελανὰς ψήφους εἰς τὸν ἀντίθετον συνδυασμὸν ἐν τῷ δήμῳ Ἐράνης 363, 373 καὶ οὕτω καθεξῆς.

§91Ι. ΨΗΛΟΓΑΛΑΝΗΣ. Τὰς ἔδωκαν οἱ ἐκλογεῖς καὶ ὄχι ὁ συνδυασμός.

§92ΗΛ. ΠΑΠΑΗΛΙΟΥ. Μάλιστα· ἑπομένως ὑπῆρχον ἐκλογεῖς πλέον τῶν 358, οἱ ὁποῖοι σᾶς ἐμαύρισαν. Λοιπόν, ὅτε εὑρίσκονται 373, 363 ἐκλογεῖς, οἱ ὁποῖοι ῥίπτουσι μαῦρα εἰς τὰς κάλπας ὑμῶν, πῶς ἔχετε τὴν ἀξίωσιν σεῖς νὰ εἴπωμεν ὅτι τὰς ψήφους, ἂν δὲν διενηργεῖτο νοθεία ἐν τῷ δήμῳ ἐκείνῳ, δὲν θὰ τὰς ἐλάμβανεν ὁ Λιμπερόπουλος, ὁ ὁποῖος ἔλαβε μηδέν; Ἄρα, ἂν προστεθῶσιν εἰς τὴν κάλπην τοῦ Λιμπεροπούλου, ὁ ὁποῖος ἔλαβεν, ἀφαιρέσει τοῦ δήμου Ἐράκης, 14,462, τριακόσιαι ψῆφοι, δὲν ἔρχεται ὁ Λιμπερόπουλος μὲ 14,766 εἰς ἐποχὴν καθ’ ἣν ὁ Παπατσώρης ἔχει ἐν ὅλῳ ψήφους 14,722; Ἀλλ’ ἠθέλησαν, Κύριοι, νὰ σᾶς εἴπωσι: διατί δὲν ἐγένετο λόγος περὶ τοῦ ἐπηρεασμοῦ τοῦ Μοσχούλα, περὶ ἐπηρεασμοῦ τοῦ Παπαλέξη; πῶς νὰ γίνῃ λόγος περὶ τῶν ἀποτελεσμάτων καὶ τῶν καλπῶν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἔλαβον μηδὲν ἐν τῷ δήμῳ ἐκείνῳ; Νὰ γίνῃ λόγος περὶ Μοσχούλα, ὁ ὁποῖος ἔλαβε μηδέν, διατί; Νὰ γίνῃ λόγος ὅτι ἐπηρεάζεται ὁ ὑποψήφιος ἐκεῖνος, ὅστις, καίτοι ἔλαβε μηδέν, ἐπέτυχεν; Αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἐζήτησε χθὲς ὁ κ. Μερλόπουλος ὑποθέτω ὅτι δὲν εἶναι ὀρθόν. Τὸ τμῆμα λοιπὸν ἐπείσθη, ὅτι διὰ τῆς νοθείας τῆς γενομένης ἐν τῷ δήμῳ Ἐράνης δὲν ἐξεδηλώθη τὸ ἀληθὲς καὶ σαφὲς φρόνημα τοῦ Μεσσηνιακοῦ λαοῦ, διότι δύο ἢ τρεῖς ἐκ τῶν ἐπιλαχόντων, ἐὰν δὲν συνέβαινε νοθεία, ἔχουσι τὸ εὔλογον παράπονον, ὅτι θὰ ἦσαν μεταξὺ ἡμῶν σήμερον, καί, διὰ νὰ εὑρεθῇ τὸ γνήσιον φρόνημα τοῦ Μεσσηνιακοῦ λαοῦ, τὸ τμῆμα ἐπρότεινε νὰ ἀκυρωθῇ ἡ ἐκλογὴ ἐν τοῖς δύο τμήμασι τοῦ δήμου Ἐράνης, διὰ νὰ ἐπαναληφθῇ καὶ ἐκδηλωθῇ τὸ ἀληθὲς φρόνημα αὐτοῦ.

§93Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Πόσοι εἶναι ἐν τῷ καταλόγῳ ψηφοφόροι ἐκεῖ;

§94ΗΛ. ΠΑΠΑΗΛΙΟΥ. 2800 σχεδόν.

§95Ι. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Οἱ ὀλιγώτεροι ἐκ τῶν ὅσοι ἐψήφισαν εἰς τὸ τμῆμα ἐκεῖνο εἶναι οἱ ψηφίσαντες κατ’ αὐτὴν τὴν ἐκλογήν.

§96ΗΛ. ΠΑΠΑΗΛΙΟΥ. Ἀλλὰ δὲν ἐγένετο μόνον ἔνστασις, καὶ δὲν εἶναι ἀληθὲς ὅτι δὲν ἐπελήφθη ἡ δικαστικὴ Ἀρχή, διότι ἔχω ἔγγραφον τοῦ ἀνακριτοῦ Κυπαρισσίας, ὁ ὁποῖος λέγει, ὅτι ἕνεκα ὑποβληθείσης μηνύσεως παρακαλεῖ νὰ τῷ σταλῶσι τὰ Πρακτικὰ καὶ πᾶν σχετικὸν μὲ τὸν δῆμον Ἐράνης, καθόσον ἐνεργεῖ ἀνάκρισιν πρὸς ἀνακάλυψιν τῆς νοθείας ταύτης.

§97Ι. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Δι’ αὐτό, ἐνῷ ἔχει παρέλθει ὅλος ὁ Σεπτέμβριος, δὲν δύναται νὰ περατώσῃ τὴν ἀνάκρισιν.

§98ΗΛ. ΠΑΠΑΗΛΙΟΥ. Διότι δὲν ἔχει τὰ Πρακτικά, δὲν ἔχει τὰ στοιχεῖα, τὸ σῶμα τοῦ ἐγκλήματος. Ταῦτα εὑρίσκονται ἐνταῦθα (ἀναγινώσκει): «Κατηγγέλθησαν ἐκλογικαὶ παραβάσεις, καὶ παρακαλῶ νὰ μοὶ ἀποσταλῶσι τὰ Πρακτικά, διὰ νὰ ἴδῃ ἡ ἀνάκρισις ἂν καὶ κατὰ πόσον αἱ ἐκλογικαὶ αὗται παραβάσεις συνέβησαν». Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου ἠθέλησαν νὰ μὲ ψέξωσιν, ὅτι ἀπέδωκα εἰς τὸν δῆμον Ἐράνης μομφὴν καὶ ὅτι ἠθέλησα διὰ τῆς ἐκθέσεώς μου νὰ ἐκθέσω ὁλόκληρον δῆμον. Εὑρέθη συνάδελφος εὐτυχῶς, ὁ ὁποῖος μοὶ εἶπεν ὅτι ἐν τῷ δήμῳ Ἐράνης καὶ ἄλλοτε ἐγένοντο τοιαῦται νοθεῖαι, καὶ ὅτι ὁ δῆμος οὗτος εἶναι συνηθισμένος εἰς τοιαύτας νοθείας. Ἀνέτρεξα εἰς τὰ Πρακτικὰ τῆς Συνελεύσεως τοῦ 1862 καὶ εἶδον, ὅτι ἡ Συνέλευσις τότε παμψηφεὶ ἠκύρωσε τὸν δῆμον Ἐράνης.

§99Ι. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Διὰ κανένα Ὀθωνιστήν.

§100ΗΛ. ΠΑΠΑΗΛΙΟΥ. Θὰ σᾶς ἀναγνώσω τὸ σχετικὸν μέρος (ἀναγινώσκει): «...Διὰ ταῦτα ἀποφαινομένη παμψηφεί, ἐκτὸς τοῦ ἀσθενοῦντος Ζ. Βάλβη, κηρύττει τακτικὴν καὶ ἔγκυρον τὴν ψηφοφορίαν τῶν δήμων Κυπαρισσίας, ἄκυρον τὴν ψηφοφορίαν καὶ διαλογὴν τῶν ἕξ δήμων Ἐράνης, Φλεσιάδος κλπ. ἐπὶ τῷ σκοπῷ νὰ μὴ ὑπολογισθῶσιν εἰς οὐδένα τὰ πλαστὰ ψηφοδέλτια τῶν καλπῶν τῶν δήμων τούτων κλπ. Ἀριθ.16, σελ. 140)». Καὶ ἡ Συνέλευσις παμψηφεὶ ἀκυροῖ τὴν ἐκλογὴν ὅσον ἀφορᾷ ὁλόκληρον τὸν δῆμον Ἐράνης δι’ ἅπαντας. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον αὗται, ἀξιότιμοι συνάδελφοι, αἱ ἐνστάσεις, αἱ ὁποῖαι ὑπεβλήθησαν κατὰ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς Μεσσηνίας, ὑπάρχουσι καὶ ἐνστάσεις ἀφορῶσαι τὰ προσόντα δύο ἐκ τῶν ἐπιτυχόντων Βουλευτῶν. Ἐν τῷ νομῷ Μεσσηνίας ἐξετέθησαν μεταξὺ τῶν ἄλλων καὶ οἱ κύριοι Μποῦτος καὶ Ντολιόπουλος. Κατ’ αὐτῶν ὑπεβλήθη ἔνστασις ἐκ μέρους τοῦ Ἀλκιβιάδου Δηλιγιάννη, τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖ ἀντίγραφον τοῦ ἀποσπάσματος τοῦ μητρώου τῶν ἀρρένων, καὶ ἐκ τούτου ἀποδεικνύεται, ὅτι ὁ μὲν Ἰ. Μποῦτος ἐγεννήθη κατὰ τὸ 1889, ὑπέκυψεν εἰς κλήρωσιν τὸν Ἀπρίλιον καὶ προσέρχεται τὸν προσεχῆ Ὀκτώβριον νὰ ὑπηρετήσῃ ὡς κληρωτός. Εἰς τὴν ἔνστασιν αὐτὴν οὐδεμία ἀντίκρουσις ἐδόθη. Τὸ ἀπόσπασμα μητρώου, τὸ ὁποῖον προσήχθη, κατὰ τὴν ἰδικήν μου γνώμην ἀποτελεῖ πλήρη ἀπόδειξιν, διότι εἶναι ἀπόσπασμα τοῦ μητρώου τῆς τελευταίας δεκαετίας, καὶ ταῦτα συντάσσονται κατὰ τὴν γεννητήριον πρᾶξιν καὶ οὐχὶ ἐπὶ τῇ βάσει δηλώσεων, διὰ νὰ ἀμφισβητηθῇ ἡ δήλωσις ὅτι δὲν ἐγένετο εἰλικρινής. Ἄρα κατὰ τὴν γνώμην μου ὁ ἐπιτυχὼν αὐτὸς Βουλευτὴς δὲν κέκτηται τὰ ὑπὸ τοῦ Συντάγματος ἀπαιτούμενα προσόντα. Καὶ ναὶ μὲν εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἡ Βουλὴ ἐλαυνομένη ἐκ τῆς πεποιθήσεως ὅτι ἡ ἀναγραφομένη ἐν τῷ Συντάγματι ἡλικία εἶναι ὑπερβολικὴ καὶ παρασυρομένη ὑπὸ τῆς κοινῆς γνώμης, ἡ ὁποία ἐκδηλοῦται ἑκάστοτε διὰ τῆς ἐκλογῆς Βουλευτῶν μὴ ἐχόντων τοιαύτην ἡλικίαν, ἐπεκύρωσε τοιαύτας ἐκλογάς, ὑποθέτω ὅμως, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συμβῇ τὸ ἴδιον καὶ ἐπὶ τῆς προκειμένης περιστάσεως ἐπὶ πασιφανοῦς ἀποδείξεως ἀνηλικότητος. Ὑποθέτω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατόν, διότι, ὅταν ἡ Πολιτεία δὲν ἐμπιστεύηται εἴς τινα νὰ διαχειρίζηται τὴν ἰδίαν αὐτοῦ περιουσίαν καὶ καθιστᾷ ἐπίτροπον εἰς αὐτόν, δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ Βουλὴ νὰ ἐπιτρέψῃ εἰς ἐκεῖνον νὰ διαχειρίζηται τὰ συμφέροντα τῆς Πολιτείας διὰ τῆς ψήφου καὶ τῆς γνώμης του. Ἐκτὸς τούτου ὑπεβλήθη ἔνστασις καὶ ἐναντίον τοῦ κ. Ντολιοπούλου ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι δὲν ἔχει τὰ ὑπὸ τοῦ Συντάγματος ἀπαιτούμενα προσόντα, καὶ περὶ αὐτοῦ προσάγεται πιστοποιητικὸν ὅτι ἐγεννήθη κατὰ τὸ 1887 καὶ ὅτι ἑπομένως ἄγει τὸ 23ον ἔτος τῆς ἡλικίας του. Κατὰ τῆς ἐνστάσεως ταύτης ἐγένετο ἀντίκρουσις ὅτι οὗτος ἔχει φύλλον πορείας, καὶ πραγματικῶς ὁ διευθυντὴς τοῦ στρατολογικοῦ γραφείου Καλαμῶν ἐκδίδει διαταγὴν διὰ τὸν κ. Ντολιόπουλον. Ἀλλὰ διὰ τῆς προσαχθείσης ταύτης διαταγῆς πορείας ἐπιρρωννύεται ἡ ἔνστασις.

§101ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ψηφοφορία, ψηφοφορία.

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πέντε εἶναι ἐγγεγραμμένοι διὰ νὰ ὁμιλήσωσιν. Ἕπεται ὁ κ. Σπέντζας.

§103Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Νὰ γίνῃ ψηφοφορία, κύριε Πρόεδρε.

§104ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Μετὰ μεσημβρίαν.

§105Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν δὲν εἶναι ἄλλος νὰ ὁμιλήσῃ, ζητῶ ἐγὼ τὸν λόγον.

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὰς πέντε, παρακαλῶ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις. (Γίνεται διακοπὴ ὥρᾳ 12 καὶ 25′ τῆς μεσημβρίας. Ἐπαναλαμβάνεται δὲ ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 4 καὶ 20′ μ.μ.). Μετὰ μεσημβρίαν.

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ συνεδρίασις. Ὁ κύριος Σπέντζας ἔχει τὸν λόγον.

§108Ι. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Κατόπιν τῶν λεχθέντων ἐπὶ τῆς ἐπιδίκου ἐκλογῆς δὲν θὰ ἐπιχειρήσω νὰ ἀπασχολήσω ἐπὶ πολὺ τὴν Βουλὴν κατατριβόμενος εἰς τὰς λεπτομερείας καὶ εἰς τὰ καθέκαστα τῆς ἐκλογῆς ταύτης. Θὰ προσπαθήσω νὰ ἀποσείσω τὸ ἐπιρριφθὲν ἄγος εἰς τὴν ἰδιαιτέραν μου πατρίδα, εἰς τὸν δῆμον τῆς Ἐράνης, λαμβάνων ὡς ἐπιχειρήματα αὐτὰ ταῦτα, διὰ τῶν ὁποίων ἠθέλησαν νὰ ἐπιρρίψωσι τὸ ἄγος τοῦτο εἰς αὐτὸν τὸν δῆμον, εἰς τὸν ὁποῖον τοσοῦτον σκαιῶς ἐρρίφθησαν κατὰ τὴν προεκλογικὴν ἐνέργειαν τῶν καταρτισμῶν τῶν συνδυασμῶν. Ἐπέπρωτο καὶ μετὰ τὴν ἐκλογὴν νὰ διασύρηται ὑβριζόμενος ὡς καλπονοθευτής. Ἀμέσως μόλις ἐγνώσθησαν τὰ ἀποτελέσματα τοῦ δήμου καὶ εἰς τὸν ἐγχώριον ἐκεῖ τύπον καὶ εἰς τὸν ἐν τῇ πρωτευούσῃ διάφοροι καταγγελίαι ἐπὶ νοθείᾳ, ἐπὶ καλπονοθεύσει, ἐπὶ παρανομίᾳ διετυποῦντο. Ἐὰν ἐρωτήσητε τοὺς καταγγέλλοντας ταῦτα ποίαν ἀπόδειξιν τῶν ἰσχυρισμῶν των τούτων ἔχουσι, δὲν θὰ σᾶς ἀπαντήσωσιν, ἀλλὰ θὰ σᾶς φέρωσι τοὺς ἀριθμοὺς ἐπὶ τῶν ἀποτελεσμάτων. Ἀντιτάσσετε εἰς αὐτοὺς τὰ ἐπίσημα Πρακτικά, ἀντιτάσσετε τὴν ἔκθεσιν τῶν δικαστικῶν ἀντιπροσώπων, καὶ αὐτοὶ ἀδιαφοροῦντες ἀπορρίπτουσιν αὐτά. Ἔχομεν τὰ ἐπίσημα Πρακτικά, διὰ τῶν ὁποίων βεβαιοῦται ἡ νοθεία. Ἐνίστανται, ὅτι διὰ τῶν πλεοναζουσῶν ψήφων ἔρριψαν εἰς τὸ ὄχι τῆς κάλπης των καὶ κατώρθωσαν νὰ ἀφαιρεθῶσιν αἱ ψῆφοι, τὰς ὁποίας ἔλαβον εἰς τὸ ναί. Ἀλλ’ εἰς τὰς κάλπας ἐκείνων, εἰς τὰς ὁποίας οὐδεμία εὑρέθη ψῆφος εἰς τὸ ναί, δὲν ἔχω τίποτε νὰ σᾶς εἴπω. Καὶ ὅταν τοὺς ἐρωτᾶτε: «σᾶς ἔρριψαν πλεοναζούσας ψήφους εἰς τὸ ναὶ καὶ σᾶς ἀφήρεσαν ἀπὸ τὸ ναὶ ἄλλας· εἰς αὐτὰς τὰς κάλπας, εἰς τὰς ὁποίας οὐδεμία εὑρέθη λευκὴ ψῆφος, ποίαν νοθείαν μετῆλθον;» σιωπῶσιν.

§109Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν θὰ ἀπαντήσωμεν τίποτε.

§110Π. ΙΑΤΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε.

§111Ι. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Καὶ ἐὰν ἀπαντᾶτε, ἀπαντᾶτε ἄνευ ἀποδείξεων, ἀπαντᾶτε ὡς ἀπαντῶσιν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι οὐδὲν ἔχουσιν ἐπιχείρημα ἢ ἐπικαλοῦνται ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα δὲν δύνανται νὰ ἀποδειχθῶσιν. Εἰς τὸν δῆμον τοῦτον εἶναι εἴτε πεντὰς εἴτε δεκὰς ἴσως καλπῶν, αἱ ὁποῖαι εἰς τὸ ναὶ οὐδεμίαν ἔλαβον ψῆφον. Καὶ δὲν ἔλαβον, διότι δὲν εἶχον νὰ λάβωσι. Καὶ δὲν εἶχον νὰ λάβωσι, διότι εἶναι βεβαιωμένον, ὅτι δὲν ἔλαβον. Δὲν τοῖς ἔρριψαν πλεοναζούσας ψήφους εἰς τὸ ὄχι, διὰ νὰ ἀφαιρεθῶσιν ἐκεῖθεν. Ἄρα παρουσίασεν ἡ κάλπη των ὅ,τι πραγματικῶς ἔλαβον. Καί, ὅταν ἔχητε τοῦτο δεδομένον, ὀφείλετε νὰ ἐξετάσητε τὰς κάλπας τὰς κατηγορουμένας ὅτι ἔλαβον πλεοναζούσας ψήφους, ἂν ἐρρίφθησαν αὗται ὑπὸ ἐχθρικῆς χειρός. Θὰ λάβω ὑπ’ ὄψιν μου, ἵνα μὴ μακρηγορῶ, τὰς κάλπας, ὅσας ἐν τῇ ἐκθέσει του ὁ κ. εἰσηγητὴς τοῦ τμήματος ἀναφέρει· τοῦ κ. Μισυρλῆ καὶ τοῦ κ. Λιμπεροπούλου. Εἰς τὴν κάλπην τοῦ κ. Μισυρλῆ, εἰς τὸ πρῶτον ἐκλογικὸν τμῆμα τοῦ δήμου ἐκείνου, εὑρέθησαν εἰς τὸ ὄχι 780 ψῆφοι, εἰς τὸ ναὶ 777, δηλαδὴ εὑρέθη ἀκριβῶς ὁ ἀριθμὸς τῶν ψηφισάντων πλέον τριῶν ψήφων εὑρεθεισῶν εἰς τὸ ὄχι, εὑρέθησαν εἰς τὸ ναὶ 125. Ποῖος τὰς ἔρριψεν εἰς τὸ ναὶ τὰς 125; Διατί λέγετε ὅτι εὑρέθησαν 125 εἰς τὸ ναὶ καὶ κατόπιν λαμβάνετε τὸ σύνολον τοῦ ὄχι καὶ προσθέτοντες αὐτὰς ἐξάγετε τὸ συμπέρασμα ὅτι ἐρρίφθησαν πλεονάζουσαι εἰς τὸ ὄχι; Πῶς ἦτο δυνατὸν ἀριθμὸς ἀκριβὴς τῶν ψηφισάντων νὰ εὑρίσκηται εἰς τὸ ὄχι, καὶ κατόπιν νὰ λέγητε ὅτι ἐρρίψατε σεῖς εἰς τὸ ὄχι, διὰ νὰ ἀφαιρέσητε αὐτὰς ἀπὸ τοῦ ναί; Ἀναμφισβητήτως αἱ ψῆφοι αἱ ῥιφθεῖσαι εἰς τὸ ναὶ εἶναι αἱ ψῆφοι αἱ ῥιφθεῖσαι κατὰ νοθείαν ὑπὸ ἐχθρικῆς χειρός.

§112Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν εἴχομεν φίλους ἐκεῖ. Πῶς θὰ ἐκάμνομεν τὴν νοθείαν;

§113Ι. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Τί φίλοι σᾶς χρειάζονται, διὰ νὰ κάμητε τὴν νοθείαν; εἰς τὸ δεύτερον ἐκλογικὸν τμῆμα τοῦ ἰδίου ὑποψηφίου ἐψήφισαν 748· εὑρέθησαν εἰς τὸ ὄχι 800, εἰς τὸ ναὶ δὲ εὑρέθησαν 45, καὶ λέγετε ὅτι ἐρρίψατε σεῖς τὰς πλεοναζούσας εἰς τὸ ὄχι καὶ ἀφῃρέθησαν ἐκ τοῦ ναί. Δὲν δέχονται, Κύριοι, ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πραγματικῶς συνέβη, τὸ νὰ μὴ ἔχωσι καμμίαν ψῆφον εἰς τὸ ναὶ καὶ νὰ ἔχωσιν ἐπὶ πλέον ῥιφθείσας εἰς τὸ ὄχι ἐκ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ψηφισάντων. Ἔπειτα ἡ κάλπη τοῦ κ. Λιμπεροπούλου εἰς τὸ πρῶτον τμῆμα ἔλαβεν εἰς τὸ ὄχι 779 ἐπὶ ψηφισάντων 777. Ἔλαβεν ἀκριβῶς τὸν ἀριθμὸν τῶν ψηφισάντων εἰς τὸ ὄχι. Ἀλλ’ ἔχει ψήφους καὶ εἰς τὸ ναί. Ποῖος ὅμως δύναται νὰ ἰσχυρισθῇ λογικῶς σκεπτόμενος ὅτι αἱ ψῆφοι αὗται δὲν ἐρρίφθησαν ὑπὸ ἐχθρικῆς χειρὸς εἰς τὸ ναὶ καὶ ὅτι δὲν εἶναι ἀκριβῶς ὁ ἀριθμὸς τῶν ψηφισάντων ὁ ἀριθμὸς τῶν ψήφων, ἃς εὗρον εἰς τὸ ὄχι; Ἐν τῷ δευτέρῳ ἐκλογικῷ τμήματι ἔλαβεν οὗτος εἰς τὸ ναὶ μηδέν. Τὸ μηδὲν ἦτο τὸ γνήσιον ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς του, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐννοηθῇ ὅτι ἐγένετο ἀφαίρεσις ἐκ τῆς κάλπης τοῦ μεταφερομένου τοῦ ναὶ εἰς τὸ ὄχι ἢ ἀντιθέτως. Εἶναι γνωστὴ ἡ δύναμις τῶν ἀντιπάλων μας εἰς τὸν δῆμον ἐκεῖνον.

§114Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἡ ψῆφος τοῦ κ. Βορρέ, φίλου μου, δὲν ἔπεσεν εἰς τὸ ναὶ μιᾶς τῶν ἰδικῶν μας καλπῶν; Δὲν ἔπεσε κατὰ λάθος ἑνὸς γέροντος ἢ ἑνὸς μεθυσμένου; Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηρίξητε τοιαῦτα ἐνώπιον νοημόνων καὶ σοβαρῶν ἀνθρώπων;

§115Ι. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Τὸν κ. Βορρὲν τὸν ἔχετε κομματικὸν φίλον;

§116Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ναί.

§117Ι. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Μόνον προσωπικόν.

§118Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὁ κ. Βορρὲς θὰ μάθῃ ὅ,τι λέγετε καὶ θὰ σᾶς διαψεύσῃ τηλεγραφικῶς.

§119Π. ΛΑΓΟΠΑΤΗΣ. Ἀφοῦ παρίστατο ὁ κ. Βορρὲς εἰς τὴν κάλπην τοῦ κ. Κουμουνδούρου, φαντάζεσθε ὅτι θὰ εἶχε τὴν ἔλλειψιν συνειδήσεως νὰ ἀποδέχηται μὲν τὴν ἀντιπροσωπείαν τοῦ κ. Κουμουνδούρου, νὰ τὸν μαυρίζῃ δέ.

§120Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πρέπει νὰ γνωρίζητε εἰς ποῖον τῶν τμημάτων ἐψήφιζον οἱ τοῦ στοιχείου Β, διότι εἶναι δυνατὸν ὁ κ. Βορρὲς νὰ εἶναι ἀντιπρόσωπος εἰς ἓν τῶν τμημάτων καὶ νὰ ψηφίζῃ εἰς ἕτερον.

§121Ι. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Ἐπιτρέψατέ μοι νὰ σᾶς τὸ ἐξηγήσω.

§122Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δύο κάλπαι, ἡ ἰδική μου καὶ ἡ τοῦ κ. Οἰκονομοπούλου, ἔλαβον εἰς τὸ ναί, ἡ μὲν ἰδική μου 398, ἡ δὲ τοῦ κ. Οἰκονομοπούλου 400. Ὁ κ. Βορρές, ὁ ὁποῖος εἰλικρινῶς μᾶς ὑπεστήριζε, πῶς ἦτο δυνατὸν νὰ μὴ ἔχῃ τὴν φιλοτιμίαν νά.... (Θόρυβος).

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε.

§124Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Γίνεται συζήτησις, ἐξ ἧς πρόκειται νὰ διασαφηνισθῶσι τὰ πράγματα. Ὅταν λέγωνται πράγματα, ἅτινα δὲν δύνανται λογικῶς νὰ ὑποστηριχθῶσιν, ὀφείλομεν ἡμεῖς νὰ τὰ σαφηνίσωμεν, ὅταν ὁ ἀγορεύων δίδῃ τὴν ἄδειαν. Εἶναι περιττὸν νὰ συντελῆτε νὰ καλύπτηται ἡ ἀλήθεια διὰ τῆς μεθόδου τοῦ Προέδρου, καὶ γνωρίζετε διατί τὰ λέγω αὐτά.

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀποδίδετε μομφὴν εἰς ἐμέ; Ἐγὼ ἔχω καθῆκον ν’ ἀπαγορεύω τὰς διακοπάς, ὅταν δὲν τὰς θέλωσιν οἱ ἀγορεύοντες.

§126Ι. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Ὁ κ. συνάδελφος ἐρωτᾷ τί ἐγένετο ἡ ψῆφος τοῦ ἀντιπροσώπου του εἰς τὴν κάλπην τοῦ κ. Μισυρλῆ. Λέγω καὶ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ὁ ἀντιπρόσωπός του ἐκεῖνος ἐνδιεφέρετο μόνον διὰ τὴν κάλπην τοῦ κ. συναδέλφου καὶ δι’ οὐδεμίαν ἄλλην ἐκ τοῦ συνδυασμοῦ του. Ἐὰν εἶναι κουμπάρος τοῦ κ. συναδέλφου, εἶναι καὶ ἐξάδελφος ἰδικός μου, δὲν ἦτο δὲ δυνατὸν νὰ ψηφίσῃ πέρα τῆς κάλπης τοῦ κ. Κουμουνδούρου, ἀλλ’ ἐψήφισε τὸν ἰδικόν μας συνδυασμόν.

§127Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Θὰ τὸ διαψεύσῃ. Γνωρίζω δὲ εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι εἰς πᾶσαν ἐκλογὴν μὲ ἐρωτᾷ ποῖον νὰ ψηφίσῃ, καὶ τὸν ἀφήνω ἐλεύθερον.

§128Ι. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Συνέβη εἰς σᾶς, λέγω. Ὅπως καὶ ὁ ἀντιπρόσωπος τοῦ κ. Οἰκονομοπούλου, ὅπως ὁ ἀντιπρόσωπος τοῦ κ. Κουμουνδούρου. Σᾶς λέγω ὅλους αὐτούς, διὰ νὰ κάμητε οἱανδήποτε χρῆσιν θέλετε, διὰ νὰ ἀκουσθῇ πανταχόθεν. Αὐτοὶ ἦσαν φίλοι ἰδικοί μας, ἐψήφισαν δὲ μόνον τὰς κάλπας ἐκείνας, διὰ τὰς ὁποίας ἐνδιεφέροντο. Ἐντεῦθεν τὸ παράδοξον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον λέγετε: «μὰ δὲν εὑρέθησαν αἱ ψῆφοι τῶν ἀντιπροσώπων μας εἰς τὰς κάλπας μας!» Ἀντιπροσώπους εἴχετε ἐκ τοῦ κόμματος τοῦ ἰδικοῦ μας, ἐνδιαφερομένους μόνον διὰ τὰς κάλπας, τὰς ὁποίας ἀντεπροσώπευον, καὶ ὄχι κομματικούς. Ἐντεῦθεν δὲ εἶναι αἱ ψῆφοι, τὰς ὁποίας ἔλαβον οἱ σύντροφοί σας ἐκεῖνοι, οἵτινες εἶχον ἀντιπροσώπους ἐκ τοῦ κόμματος τοῦ ἰδικοῦ μας, καὶ ἐντεῦθεν ἡ γυμνότης τῶν καλπῶν ἐκείνων, αἵτινες δὲν εἶχον ἀντιπροσώπους νὰ διορίσωσιν.

§129Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν εἶχεν οὔτε ὁ κ. Κοκκέβης.

§130Ν. ΔΑΓΡΕΣ. Πῶς ἔλαβον οἱ σύντροφοί σας 400 μαύρας;

§131Ι. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Θέλετε νὰ σᾶς τὸ εἴπω ἐγώ; Ἐὰν ἠδυνάμην νὰ φαντασθῶ, ὅτι θὰ εὑρισκόμην πρὸ τῆς δυσαρέστου αὐτῆς καταστάσεως, βεβαιωθῆτε, ὅτι θὰ προέτρεπον τοὺς συμπολίτας μου νὰ δώσωσιν ἀριθμὸν ψήφων εἰς ὅσους ἔδωκαν μηδέν. Ἀλλὰ δύνασθε νὰ δώσητε σεῖς ἐκείνας, τὰς ὁποίας αὐτοὶ διὰ τῆς χειρός των ἔρριψαν. Δώσατε εἰς τὸν κ. Μισυρλῆν, εἰς τὸν κ. Λιμπερόπουλον τὰς ψήφους τὰς εὑρεθείσας εἰς τὰς κάλπας των. Ποῖον θὰ εἶναι τὸ ἀποτέλεσμά σας; Ἀμετάβλητον. Τί πλέον τούτου θέλετε νὰ δώσητε; Ἐκτὸς ἐὰν ἀκολουθοῦντες τὴν τακτικὴν τοῦ τμήματος ἐξαγάγητε ἀριθμὸν ψήφων εἰς τὸν μέσον ὅρον τῶν ψήφων, ἃς ἔλαβον οἱ τοῦ συνδυασμοῦ ὑποψήφιοι.

§132ΣΠ. ΡΑΓΚΟΣ. Ἐπειδὴ εἴπετε περὶ τοῦ τμήματος, σᾶς ἐρωτῶ: σεῖς καὶ οἱ σύντροφοί σας πόσας ψήφους ἐλάβετε; 400; 200; 100; Αἱ μαῦραι τῶν συντρόφων σας δὲν ἔπρεπε κατὰ φυσικὸν κανόνα νὰ εὑρεθῶσιν εἰς τὸ ναὶ τῶν ἀντιπάλων σας;

§133ΑΝΤ. ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Εὑρέθησαν.

§134ΣΠ. ΡΑΓΚΟΣ. Διατί νὰ μὴ εὑρεθῶσιν εἰς ὅλους;

§135Ι. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Πῶς θὰ εὑρεθῶσιν εἰς ὅλους;

§136ΣΠ. ΡΑΓΚΟΣ. Ὄχι ὅλαι· μέρος, 50, 25.

§137Ι. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Δώσατε, Κύριοι, τὰς ψήφους αὐτάς, τὰς ὁποίας διὰ τῆς χειρός των ἔλαβον, καὶ οὐδὲν θὰ ἔχητε ἀποτέλεσμα. Νομίζω λοιπόν, ὅτι ἐφ’ ὅσον δὲν μεταβάλλεται τὸ ἀποτέλεσμα, ἐφ’ ὅσον δὲν δύναται κατὰ τὴν φράσιν τῆς ἐκθέσεως νὰ χαρακτηρισθῶσιν ὡς οὐσιώδεις αἱ μεταβολαὶ αὐταί, νομίζω, ὅτι εἶναι περιττὸν νὰ ματαιοπονῶμεν συζητοῦντες ἐπὶ βάσεως μὴ ἀσφαλοῦς, ἐπὶ βάσεως μὴ σταθερᾶς.

§138ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δικαῖος ἔχει τὸν λόγον.

§139ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἀπών.

§140ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πονηρόπουλος.

§141ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Παραιτεῖται.

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καντιάνης.

§143ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Παραιτεῖται.

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Πετροπουλάκης.

§145Δ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐγὼ ἐπ’ ὀλίγον θὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλήν, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ δεύτερον ζήτημα, τὸ ζήτημα τῆς ἡλικίας. Κατηγορήθη, κύριοι συνάδελφοι, τὸ Σῶμα ἡμῶν, ὅτι παρενόμησεν ἐπικυρῶσαν ἐκλογάς, ὅτι ἔκρινεν οὐχὶ μὲ τὴν συνείδησιν αὑτοῦ, ἀλλὰ κατὰ τὸ προσωπικὸν ἐνδιαφέρον. Κατηγοροῦνται σήμερον μετὰ δριμύτητος παρανομίαι. Ἐξυβρίσθησαν χθὲς ἀπὸ τῆς αἰθούσης ταύτης τὰ κόμματα, εἰς τὰς ὕβρεις ἀπήντησεν ἡ ὀργὴ τῶν ὑβρισθέντων, ἀντηλλάγησαν τέλος φράσεις, αἱ ὁποῖαι δὲν ἔπρεπε νὰ ἀκουσθῶσιν ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης. Εἶμαι ὑποχρεωμένος, κ. συνάδελφοι, ἐπειδὴ καὶ ἐγὼ μεταξὺ τῶν κατηγορηθέντων ἐπὶ παρανομίᾳ καὶ ὑβρισθέντων περιλαμβάνομαι, καθ’ ὅσον καὶ ὑπὲρ τοῦ κύρους τῶν ἐκλογῶν εἶμαι καὶ προϊὸν τῶν κομμάτων τυγχάνω, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀμυνθῶ οὐχὶ βεβαίως ἀνταποδίδων τὰς ὕβρεις, νὰ ἀμυνθῶ ἐξ ἄλλου δικαιολογῶν τὴν ψῆφόν μου, τὴν ὁποίαν ἔδωκα, καὶ τὴν ὁποίαν μέλλω νὰ δώσω, ὅτι εἶμαι ἀπόρροια πεποιθήσεως καὶ μόνον καὶ συνειδήσεως. Ὡμολόγησα, Κύριοι, ὅτι εἶμαι προϊὸν τῶν κομμάτων, ἀλλὰ μὴ τὰ κόμματα δὲν ἀποτελοῦνται ἀπὸ Ἕλληνας πολίτας; Καί, ἐὰν οἱ ἀξιότιμοι κ. συνάδελφοι εἰσῆλθον ἐδῶ διὰ τῆς λαϊκῆς θελήσεως, ἡμεῖς διὰ τίνος εἰσήλθομεν; Ἐὰν οἱ ἐκ Θεσσαλίας ἀξιότιμοι κ. συνάδελφοι προυτάθησαν ὑπὸ τῶν διαφόρων πολιτικῶν συλλόγων, μὴ τὰ κόμματα τὰ διευθυνόμενα ὑφ’ ἡμῶν δὲν εἶναι καὶ αὐτὰ πολιτικοὶ σύλλογοι; Μὴ ἡμεῖς δὲν λογοδοτοῦμεν εἰς αὐτά; καὶ ἐκεῖνα δὲν ἐπιβλέπουσιν ἡμᾶς, δὲν παρακολουθοῦσι τὴν δρᾶσιν ἡμῶν; καὶ ἐν γένει δὲν ἀπαρτίζονται ἀπὸ πολίτας Ἕλληνας; Ποία εἶναι ἡ διαφορά, Κύριοι, ἐν Ἑλλάδι μεταξὺ τῶν κομμάτων καὶ τῶν πολιτικῶν συλλόγων; Ἀπὸ τίνας ἀποτελοῦνται τὰ κόμματα καὶ ἀπὸ ποίους οἱ πολιτικοὶ σύλλογοι; Ἀπὸ τοὺς αὐτοὺς καὶ τῶν αὐτῶν φρονημάτων, ἐγὼ λέγω. Δὲν ἐπαιρόμεθα, Κύριοι, ἐνταῦθα ἐπὶ πατραγαθίᾳ, ὅπως μᾶς κατηγόρησαν. Ἄν ὁ πάππος μου—ὡς καὶ οἱ πατέρες τόσων ἄλλων ἀξιοτίμων συναδέλφων—ἐπώλησε μέγα μέρος τῆς περιουσίας του ὁπλίσας ἐξ ἰδίων σῶμα καὶ ἐφονεύθη μεταβὰς εἰς Κρήτην εἰς τὸ πεδίον τῆς μάχης, βεβαίως ἔπραξε τὸ καθῆκόν του, ἀλλὰ συγχρόνως ἀφῆκεν εἰς τὸν πατέρα μου καὶ κατ’ ἀκολουθίαν καὶ εἰς ἐμὲ ὡς κληρονομίαν χρέη καὶ ὑποχρεώσεις δυσβαστάκτους. Δὲν ζητοῦμεν παρ’ ὑμῶν διὰ ταῦτα προνόμια, μὴ ἀρνεῖσθε ὅμως καὶ εἰς ἡμᾶς τὸν πατριωτισμόν, μὴ ἀρνεῖσθε τὴν συναίσθησιν τοῦ καθήκοντός μας, μὴ μᾶς κατηγορεῖτε ὅτι παρανομοῦμεν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ παρασυρόμενοι ἀπὸ ποταπὰ ἐλατήρια. Ἀλλὰ πρὸ παντὸς μὴ μᾶς ὑβρίζετε.

§146Σ. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗΣ. Μὲ συγχωρεῖτε· δὲν τὰ εἴπομεν αὐτά.

§147Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Πρόκειται περὶ τοῦ κύρους τῆς ἰδικῆς σας ἐκλογῆς;

§148Δ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Δὲν ἐπιτρέπω διακοπάς. Πρόκειται περὶ τῆς ἡλικίας τῶν ὑπὸ κρίσιν Βουλευτῶν.

§149Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Ἐγὼ σᾶς ἐκτιμῶ πολύ.

§150Δ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Εὐχαριστῶ, ἀλλ’ εἶπον, ὅτι οὐδεμίαν ἐπιτρέπω διακοπήν.

§151Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Δὲν ἠμπορῶ νὰ ἀκούω...

§152Δ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ ὁμιλήσητε μετ’ ἐμέ.

§153Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Καὶ τὸ δικαίωμα νὰ ἀποσυρθῶ.

§154Δ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Δικαίωμά σας καὶ αὐτό. Δὲν ἀνεχόμεθα, Κύριοι, ὅτι εἰς σᾶς καὶ μόνον ἀνήκει τὸ μονοπώλιον τοῦ πατριωτισμοῦ· εἴμεθα καὶ ἡμεῖς πατριῶται, καὶ ἐδιδάχθημεν παιδιόθεν νὰ πονῶμεν τὸν τόπον· ἐγαλουχήθημεν καὶ ἀνετράφημεν καὶ ἐμεγαλώσαμεν μὲ μίαν ἐντολὴν καὶ μὲ μίαν κληρονομίαν, νὰ ἀγαπῶμεν τὴν πατρίδα καὶ νὰ σεβώμεθα τοὺς κειμένους νόμους. Ἐὰν ὑμεῖς, Κύριοι συνάδελφοι, ἠθέλετε νὰ κτυπήσητε τὰ κόμματα, ἔπρεπε νὰ κτυπήσητε ταῦτα, ὅτε ἦσαν ἐν τῇ ἰσχύϊ αὑτῶν, ὁπότε ἀσφαλῶς οἱ πλεῖστοι ἐξ ὑμῶν θὰ ἦσθε ὀπαδοὶ καὶ θεράποντες τῶν κομμάτων· τότε ἔπρεπε νὰ κτυπήσητε τὰ κόμματα· καὶ θὰ σᾶς ἐθεώρουν ἥρωας καὶ θὰ σᾶς ἀνεγνώριζον ὡς τοιούτους, ἂν ἠθέλετε κτυπήσει τὰ κόμματα, ὅτε ταῦτα ἦσαν ζῶντα καὶ δρῶντα καὶ οὐχὶ τώρα, ὁπότε ζῶσι μέν, ἀλλὰ ζῶσιν ἐν ἀδρανείᾳ. Ἤθελον νὰ κτυπήσητε τὸν Ἕκτορα ὡς Ἀχιλλεῖς καὶ ὄχι ὡς Ἀχαιοί. Ἤδη ἔρχομαι εἰς τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον μὲ ἔφερεν εἰς τὸ βῆμα. Ἔρχομαι, Κύριοι συνάδελφοι, νὰ δικαιολογήσω τὴν ψῆφον, τὴν ὁποίαν ἔδωκα καὶ θέλω δώσει ὑπὲρ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς τῶν ἀνηλίκων συναδέλφων. Ἐφ’ ὅσον ὁ καθορισμὸς τοῦ Σώματος δὲν ἔχει δοθῆ, ἓν ἐκ τῶν δύο ἀσφαλῶς θὰ συμβῇ, ἢ θὰ εἶναι τοῦτο Ἀναθεωρητικὴ Βουλὴ ἢ Συντακτικὴ Συνέλευσις. Ἐὰν προϋποθέσω, ὅτι τὸ Σῶμα ἡμῶν θὰ εἶναι Ἀναθεωρητικὴ Βουλή, ἀσφαλῶς θὰ ἐσκεπτόμην τώρα, ἂν ἔπρεπε νὰ δώσω ἐπικυρωτικὴν ἢ ἀκυρωτικὴν ψῆφον εἰς τοὺς ἀνηλίκους συναδέλφους μου, θὰ ἐσκεπτόμην, λέγω, διότι μία ἐκ τῶν ἀναθεωρητέων διατάξεων δυνατὸν νὰ εἶναι καὶ ἡ ἀφορῶσα τὴν ἡλικίαν, καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἴσως ἴσως ἡ ἐπικυρωτικὴ ἀπόφασις δύναται νὰ δικαιολογηθῇ ὡς προδικαστικὴ ἀπόφασις μιᾶς σοβαρωτέρας ἀποφάσεως, μεταγενεστέρας καὶ τελεσιδίκου. Ἐὰν δ’ ὅμως προϋποθέσω ὅτι τὸ Σῶμα ἡμῶν θὰ εἶναι Συντακτικὴ Συνέλευσις, ἀνενδοιάστως θὰ ἐψήφιζον ὑπὲρ τῆς ἐκλογῆς τῶν ἀνηλίκων· διότι φρονῶ ὅτι δὲν ὑπάρχει νόμου διάταξις, ἐπὶ τῆς ὁποίας νὰ στηριχθῇ ἡ κρίσις ἡμῶν. Ναὶ μὲν δέχομαι τὴν γνώμην τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου καὶ συμπολίτου μου κ. Κουλουμβάκη, ὅτι τὸ Σύνταγμα καὶ οἱ κείμενοι νόμοι ἐξακολουθοῦσι λειτουργοῦντες καὶ ὑπάρχοντες μέχρις ἀναθεωρήσεως αὐτῶν, ἀλλ’ οἱ ὑπάρχοντες νόμοι, οὐχὶ οἱ ἀνύπαρκτοι—πάντοτε κατὰ τὴν κρίσιν μου.—Καὶ ἐρωτῶ: ὑπάρχει νόμος καθορίζων τὰ προσόντα τοῦ Πληρεξουσίου; Δὲν ἦτο δυνατὸν κατὰ τὴν κρίσιν μου, κ. συνάδελφοι, νὰ ὑπάρξῃ τοιοῦτος νόμος, διότι ὁ θεσμοθέτης ἠθέλησε νὰ ἀφήσῃ πλῆρες καὶ ἀπόλυτον τὸ δικαίωμα τῆς ἐκλογῆς εἰς τὸν κυρίαρχον Ἑλληνικὸν λαόν. Αὐτοὶ εἶναι οἱ λόγοι, οἱ ὁποῖοι μὲ πείθουσι νὰ ψηφίσω ὑπὲρ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς τῶν ἀνηλίκων συναδέλφων, αὐτοὶ εἶναι οἱ λόγοι, οἱ ὁποῖοι μὲ ἔπεισαν νὰ ψηφίσω καὶ ὑπὲρ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς τοῦ ἀποπεμφθέντος ἐκ Λαρίσης συναδέλφου. Τοῦτο λέγων βεβαίως εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δηλώσω ὅτι καὶ τὴν γνώμην τῶν ἄλλων σέβομαι, σέβομαι ὅμως πρὸ πάντων τῆς πλειονοψηφίας τῆς Βουλῆς τὴν γνώμην καὶ οὐδέποτε ἐννοῶ νὰ χαρακτηρίσω τὰς ἀποφάσεις αὐτῆς ὡς παρανόμους. Ἐὰν οἱ κ. κ. συνάδελφοι νομίζωσιν ὅτι ἡ πλειονοψηφία τῆς Βουλῆς παρενόμησεν ἢ παρανομεῖ, ἔχουσιν ὑποχρέωσιν νὰ ἀπέλθωσι τῆς αἰθούσης ταύτης· ἐγὼ τοὐλάχιστον τοῦτο θὰ ἔπραττον, καὶ θὰ διεμαρτυρόμην πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ θὰ ἐζήτουν θέσιν καὶ δρᾶσιν οὐχὶ ἐν τῷ περιβόλῳ τούτῳ, ἀλλ’ ἐκτὸς τῆς Βουλῆς.

§155Μ. ΠΑΠΑΤΣΩΡΗΣ. Ἀποτείνονται, Κύριοι, πρὸς τὴν ἀντιπροσωπείαν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, μικροὶ καὶ ἀσθενεῖς, οἱ Πληρεξούσιοι τοῦ νομοῦ Μεσσηνίας Παπατσώρης καὶ Ψηλογαλάνης, ὧν ἡ ἀκύρωσις τῆς ἐκλογῆς ἐπιζητεῖται ὑπὸ τῶν ἐνισταμένων Λιμπεροπούλου καὶ Μισυρλῆ καὶ τῶν ὑποστηριζόντων αὐτοὺς ἰσχυρῶν πατρώνων· οἱ μικροί, λέγω, καὶ ἀσθενεῖς Παπατσώρης καὶ Ψηλογαλάνης ἀπευθύνονται πρὸς τὴν ἀντιπροσωπείαν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ ἐπιζητοῦσι δικαιοσύνην ἄκραν καὶ ἀμερόληπτον. Εἶναι μὲν ἀσθενεῖς, διότι τὸ πρῶτον εἰσέρχονται εἰς τὴν Βουλὴν ταύτην, δὲν ἔχουσι γνωρίμους οὔτε περιεβλήθησαν μὲ ὑπουργήματα, ὡς οἱ ἐνιστάμενοι καὶ οἱ πάτρωνες αὐτῶν, ἀλλ’ εἶναι ἰσχυρότατοι, διότι ὡπλίσθησαν μὲ τὸ δικαίωμα τοῦ λαοῦ, διότι ὡπλίσθησαν μὲ τὴν ἐντολὴν τὴν ὑψίστην ἐκείνην τοῦ κυριάρχου Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἰδιαίτατα δὲ τοῦ νομοῦ Μεσσηνίας. Ζητοῦσιν ὅμως, Κύριοι, καὶ ἀμφισβητοῦσι τὸ κῦρος τῆς ἐκλογῆς προτάσσοντες πρὸ ὑμῶν νοθείαν, ἀντὶ νὰ προτάσσωσι πρὸ ὑμῶν διὰ τὴν ἀποτυχίαν τῶν προσφιλῶν των συναδέλφων τὰ σφάλματα τῆς καταρτίσεως τοῦ συνδυασμοῦ, ἀντί, λέγω, νὰ προτάσσωσι πρὸ ὑμῶν τὴν τυραννικὴν ἐκείνην ὀλιγαρχίαν, τὴν ὁποίαν ἠθέλησαν νὰ ἐξασκήσωσιν ἐπὶ τοῦ φρονήματος τοῦ λαοῦ τῆς ἐπαρχίας τῆς Τριφυλίας, προτάσσουσι πρὸ ὑμῶν ἀοριστίας καὶ ἀβεβαιότητας καὶ ἐκζητοῦσι νὰ ἀποπέμψητε ἐκ τῆς αἰθούσης ταύτης τοὺς γνησιωτέρους τῶν Πληρεξουσίων τῆς Συνελεύσεως ταύτης, Παπατσώρην καὶ Ψηλογαλάνην, καὶ λέγουσι ταῦτα, διότι πρὸ τῆς καταρτίσεως τοῦ ἡμετέρου συνδυασμοῦ τοῦ μικροῦ καὶ ἀσθενοῦς τόσον ὁ ἡγέτης τοῦ μεγάλου συνδυασμοῦ κ. Κουμουνδοῦρος, ὅσον καὶ οἱ ἕτεροι τῆς ἐπαρχίας Ὀλυμπίας, μετ’ ἀλλήλων συζητοῦντες, ἐβάσιζον τὴν ἐπιτυχίαν μὲ πλειονοψηφίαν ὑπὲρ τὰς 12000 ψήφους, ἀλλ’ ὑπελόγιζον, ἐννοεῖται, χωρὶς τὴν θέλησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Καὶ εἶναι, μὰ τὴν ἀλήθειαν, ἄπορον πῶς λέγουσι Βουλευταὶ καὶ Πληρεξούσιοι ἐνταῦθα: διατί νὰ μὴ λάβωσι καὶ οἱ κ. κ. Μανωλόπουλος, Λιμπερόπουλος καὶ Μισυρλῆς ὅσας ἔλαβον ψήφους οἱ κ. κ. Κουμουνδοῦρος καὶ Πονηρόπουλος; Καὶ εἶναι ἄπορον πῶς προεξοφλοῦσι τὴν γνώμην καὶ πῶς ἐτάζουσι καρδίαν καὶ νεφροὺς τῶν ἐκλογέων τῆς ἐπαρχίας Τριφυλίας! Καὶ εἶναι ἄπορον τῇ ἀληθείᾳ πῶς ἰσχυρίζονται ὅτι ἐν τῷ δήμῳ Ἐράνης εἶχον κόμμα, ἀφοῦ οὐδένα ἐκ τῶν ὑποψηφίων ἐκ τοῦ δήμου Ἐράνης προσέλαβον, καὶ οὐ μόνον ἐκ τοῦ δήμου Ἐράνης, ἀλλ’ οὔτε ἐκ τῶν ὀρεινῶν δήμων καὶ δὴ ἐκ τοῦ δήμου Δωρίου, ἔνθα καὶ κατάγομαι. Περιεφρόνησαν λοιπὸν διττῶς τὴν ἐπαρχίαν Τριφυλίας, ἀπέκλεισαν τοὺς ὀρεινοὺς δήμους, ἀπέκλεισαν τοὺς πεδινούς, καὶ ἐζήτουν πλειονοψηφίαν μετὰ τὴν δοθεῖσαν ὑπόσχεσιν τῶν ἰσχυρῶν τῆς ἡμέρας ἐκείνης, Πονηροπούλων, Ἀναστασοπούλων, Κοκκέβηδων καὶ λοιπῶν ὑποψηφίων, πλειονοψηφίαν 5000 ψήφων! Καὶ ἡ ἐτυμηγορία τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ τῆς 8 Αὐγούστου ἀπήντησε πρὸς αὐτοὺς μὲ ἀποτέλεσμα 1800 ψήφων ὁ τελευταῖος τοῦ μικροῦ καὶ ἀσθενοῦς συνδυασμοῦ ἡμῶν ἀπὸ τὸν πρῶτον τοῦ μεγάλου καὶ ἑνωτικοῦ συνδυασμοῦ. Καὶ μετὰ τὴν ἐτυμηγορίαν ταύτην ἐμφανίζονται ἐνώπιον τοῦ Κοινοβουλίου τούτου καὶ ἐπιζητοῦσι τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς τοῦ ἀσθενοῦς Παπατσώρη, τοῦ ἀσθενοῦς Ψηλογαλάνη, ἀλλ’ ἐντίμου Πληρεξουσίου, καὶ ὡς ἐπιχειρήματα φέρουσι νοθείαν! Παρετήρησα δέ, Κύριοι, μετὰ λύπης μου, ὅτι ὁ εἰσηγητὴς τοῦ τμήματος εἰς τὴν ἐκλογὴν Ἀρκαδίας, ἐνῷ ἐπρόκειτο περὶ μιᾶς ψήφου, ὑπελόγιζε καὶ ἄλλας ψήφους, αἵτινες ἀφῃρέθησαν ἀπὸ τὸν κ. Δηλιγιάννην· ἀλλὰ διὰ τὸν δυστυχῆ Παπατσώρην, διὰ τὸν δυστυχῆ Ψηλογαλάνην, λαϊκοὺς ὑποψηφίους, οὐδεμίαν ψῆφον ὑπελόγισε, καίτοι ὑπολείπονται 200 εἰσέτι. Δὲν ὑπάρχει λοιπὸν διὰ τὸν Παπατσώρην οὔτε διὰ τὸν Ψηλογαλάνην δικαιοσύνη, δὲν ὑπάρχει, λέγω, ἀλήθεια καὶ πράγματα δι’ αὐτούς, ἀλλ’ ὑπάρχουσιν ὑπολογισμοὶ ἀόριστοι, ἀβάσιμοι καὶ θεωρίαι καὶ ὑπόνοιαι; Ἀλλ’ αἱ ὑπόνοιαι, Κύριοι, ἐκεῖναι εἶναι ἐπιτετραμμένον εἰς ὑμᾶς ἀπευθυνόμεναι νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν καὶ νὰ ἐξετασθῶσιν ὑφ’ ὑμῶν ὡς ἔχουσαι ἀληθείας; Βεβαίως ὄχι, διότι καὶ ἡ ἀριθμητικὴ αὐτὴ ἀκόμη ἄρδην ἀνατρέπει τοὺς συλλογισμούς, ἄρδην ἀνατρέπει τὰς ὑπονοίας καὶ τὰς θεωρίας ταύτας; Καὶ ὅτε, λέγω, ζητοῦσι διὰ μεθόδων καὶ ὑπονοιῶν νὰ ἀποπέμψητε ἐκ τοῦ Κοινοβουλίου τούτου τοὺς γνησιωτέρους Πληρεξουσίους, ἐπιτρέψατέ μοι, Κύριοι, νὰ εἴπω, ὅτι τὸ τοιοῦτον εἶναι πραξικόπημα, ἐπιτρέψατέ μοι, Κύριοι, νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι αὐτὸ ἀποτελεῖ τυραννίαν, ὅτι αὐτὸ ἀποτελεῖ κατάχρησιν τοῦ δικαιώματος ὑμῶν! Ζητεῖτε νὰ ἀποστερήσητε ἐκ τοῦ λαοῦ τῆς ἐπαρχίας Τριφυλίας δύο Πληρεξουσίους, τοὺς ὁποίους ἐξέλεξεν ὄχι ἐπὶ τῇ βάσει ἄλλων ὑποσχέσεων, ἀλλ’ ἐπὶ τῇ ὑποσχέσει πρὸς τὸν λαόν, ἵνα προασπίσωσι τὰ δίκαια αὐτοῦ, ὁπόταν ταῦτα καταπατῶνται ἐνώπιον τοῦ ἐθνικοῦ τούτου Κοινοβουλίου. Καὶ λέγω ταῦτα, Κύριοι, διότι μετὰ λύπης μου παρατηρῶ, ὅτι ἡ ἔκθεσις τοῦ εἰσηγητοῦ εἶναι τόσον ἀνακριβής, εἶναι τόσον ἀναληθής, ὥστε καὶ πρὸς τὴν Ἀριθμητικὴν αὐτὴν δὲν συμβιβάζεται. Καὶ δὲν συμβιβάζεται, Κύριοι, διότι, ἂν λάβητε ὑπ’ ὄψιν τ’ ἀποτελέσματα τοῦ δήμου Ἐράνης ὡς πρὸς τοὺς ἐπιλαχόντας, θὰ ἴδητε ὅτι ὁ Παπατσώρης οὗ ζητεῖται ἡ ἀποπομπὴ ἐντεῦθεν, ὑπερτερεῖ τοῦ μὲν Λιμπεροπούλου 182 ψήφους, τοῦ δὲ Μισυρλῆ 352, τοῦ δὲ Μανωλοπούλου 118. Πρὸ τῆς προσθέσεως δὲ τῶν 200 ψήφων ἐρωτῶ ὑμᾶς ἂν ὁ πληρεξούσιος Παπατσώρης, τοῦ ὁποίου ἀφαιροῦνται 200 ψῆφοι μὲ τὰς 182, κατὰ τὰς ὁποίας ὑπερτερεῖ τὸν Λιμπερόπουλον, καὶ τὰς 352, κατὰ τὰς ὁποίας ὑπερτερεῖ τὸν Μισυρλῆν, εἶναι γνήσιος Πληρεξούσιος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἀνῆκε δὲ εἰς λαϊκὸν συνδυασμὸν ἢ ὄχι; Ἀπαντήσατέ μοι, Κύριοι. Ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς καὶ ἡ ἀπόφασις τοῦ Δικαστηρίου καὶ τὰ ἀποτελέσματα ῥητῶς καθορίζουσι γνήσιοι Πληρεξούσιοι ἵνα κατέχωσι τὴν ἕδραν ταύτην εἶναι ὁ Ψηλογαλάνης καὶ ὁ Παπατσώρης, οὐχὶ ὁ Λιμπερόπουλος, οὐχὶ ὁ Μισυρλῆς. Ἐὰν οἱ ἰσχυροὶ ἐστενοχωρήθησαν διὰ τὴν ἀποτυχίαν τοῦ προσφιλοῦς των Μισυρλῆ, ἂς ἐννοήσωσιν, ὅτι δι’ αὐτοὺς μὲν ἤχησε πενθίμως ὁ κώδων τῆς ὀγδόης Αὐγούστου, διὰ δὲ τὸν Παπατσώρην καὶ τὸν Ψηλογαλάνην ἤχησε χαρμοσύνως. Ἐὰν δὲ ζητῆτε καὶ τὰ στοιχεῖα τῆς Ἀριθμητικῆς νὰ μεταβάλητε, ἐὰν καὶ κατὰ τὴν ἔκθεσιν τοῦ εἰσηγητοῦ, ὅστις ἐπὶ τῇ βάσει ὑπονοιῶν, ὡς ἀπὸ μηχανῆς, ζητεῖ ν’ ἀκυρώσῃ ἐκλογὰς καὶ χρίσῃ Βουλευτάς, ἐὰν ληφθῇ ὁ μέσος ὅρος, καὶ ὁ μέσος ὅρος διὰ τοὺς ἀποτυχόντας Βουλευτὰς δὲν εἶναι σωτηρία, διότι καὶ ὁ μέσος ὅρος ἀποτυχόντας φέρει αὐτούς. Καὶ ἐρωτῶ· εἶναι ἐπιτετραμμένον πλέον νὰ σκεφθῆτε περὶ ἀκυρώσεως τῆς ἐκλογῆς τοῦ Παπατσώρη καὶ τοῦ Ψηλογαλάνη, διότι, ἐπιτρέψατέ μοι, Κύριοι, νὰ εἴπω ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον δὲν ἐπεθύμουν, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δὲν ἔπρεπε νὰ συμβῇ, ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον δὲν ἤθελον, τουτέστιν ὅτι οἱ ἰσχυροὶ οἱ προστατεύοντες τὸν Μισυρλῆν, παρακαλοῦντες τὴν Βουλὴν παρακαλοῦντες τοὺς Πληρεξουσίους ἵνα ἀκυρώσωσι τὴν ἐκλογήν, διότι ἀπέτυχεν ὁ Μισυρλῆς μὲ 400 ψήφους, δὲν ἔπρεπε νὰ κατέλθωσι μέχρις αὐτοῦ τοῦ σημείου, ὥστε νὰ ζητῶσιν ἐπὶ πίνακι τὴν κεφαλὴν τῶν δύο γνησιωτέρων Πληρεξουσίων. Ἔπρεπε ν’ ἀφήσωσι τὸν Λιμπερόπουλον νὰ τραπῇ εἰς τὸν στρατῶνα, ἵνα γυμνάσῃ τοὺς στρατιώτας, οὐχὶ νὰ ζητῶσι παρ’ ὑμῶν τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς, διότι διὰ τούτου σφαγιάζουσι τὸ λαϊκὸν φρόνημα. Ἐὰν ἡ ἡμέρα τῆς 8ης Αὐγούστου πενθίμως ἤχησε διὰ τοὺς ἰσχυροὺς τῆς ἡμέρας, ἔχω τὴν πεποίθησιν ἀσφαλῆ, στηριζόμενος εἰς τὸ εὐγενὲς φρόνημα τοῦ λαοῦ τοῦ δήμου Ἐράνης, ὅτι πενθιμώτερον θὰ ἠχήσῃ, ἐὰν ἀκυρώσητε τὴν ἐκλογήν, καὶ ἐὰν τὸ δίκαιον διαιρέσητε, ὡς συνηθίσατε νὰ διαιρῆτε, εἰς δίκαιον ἐπιεικείας καὶ δίκαιον αὐστηρότητος. (Χειροκροτήματα).

§156ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἰατρόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§157ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἀρκεῖ, κύριε Πρόεδρε· ἂς προβῶμεν εἰς τὴν ψηφοφορίαν. Ὁ κ. Ἰατρόπουλος παραιτεῖται.

§158Π. ΙΑΤΡΟΠΟΥΛΟΣ. Παραιτοῦμαι.

§159ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι καὶ ἄλλοι ἐγγεγραμμένοι. Ἕπεται ὁ κ. Χατζηγιάννης.

§160ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Παραιτεῖται καὶ αὐτός.

§161ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν παραιτεῖται, ἀλλὰ ζητεῖ τὸν λόγον.

§162Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριοι, ὑπεβλήθη πρότασις ὑπογεγραμμένη ὑπὸ 15 συναδέλφων κατὰ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς τῶν δύο ἀνηλίκων Βουλευτῶν Μεσσηνίας κ. κ. Ντολιοπούλου καὶ Μπούτου. Ἡ Βουλὴ λέγει ὅτι ἐφωτίσθη ὅσον ἀφορᾷ τὸ κῦρος τῶν ἐκλογῶν τῶν δύο συναδέλφων κ. κ. Παπατσώρη καὶ Ψηλογαλάνη. Περὶ αὐτῶν δὲν ποιοῦμαι λόγον. Ἀλλ’ ὅμως περὶ τῶν δύο ἄλλων συναδέλφων, περὶ τῶν ὁποίων μόνον μνείαν ἐποιήσατο ὁ κ. Πετροπουλάκης, παρακαλῶ νὰ μοὶ ἐπιτρέψητε ἐπ’ ὀλίγον νὰ ἀπασχολήσω ὑμᾶς, συμπληρῶν κατὰ τὸ δυνατὸν τὸν κ. Πετροπουλάκην. Ὁμολογῶ, ὅτι προσωπικός μου πόθος ἦτο νὰ μὴ ἀνέλθω τὸ βῆμα, πρὸς ὃ εὐέλπιδα νῦν στρέφονται τὰ βλέμματα ὁλοκλήρου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἵνα ὁμιλήσω τὸ πρῶτον ἐπὶ θέματος μᾶλλον προσωπικοῦ. Ἀλλὰ δύναμαι νὰ βεβαιώσω, ὅτι τοῦτο πράττω, οὐχὶ διότι συνδέομαι προσωπικῶς μετὰ τῶν συναδέλφων, ὧν ἡ ἐκλογὴ κεῖται ὑπὸ τὴν ψῆφον ἡμῶν· μάλιστα τὸν κ. Μποῦτον οὔτε κἂν γνωρίζω προσωπικῶς. Ἀλλ’ ἀνῆλθον τὸ βῆμα χάριν τῆς δικαιοσύνης καὶ μόνον τῆς δικαιοσύνης, διότι ἔχω ἀκράδαντον πεποίθησιν ὅτι, ὅταν ἡ Συνέλευσις ψηφίζῃ ὑπὲρ τοῦ κύρους τῶν ἀνηλίκων Βουλευτῶν, ἔστω καὶ ἂν ἀκόμη εἶναι ἀποδεδειγμένον, ὅτι δὲν ἔχουσι συμπεπληρωμένον τὸ 30ὸν ἔτος τῆς ἡλικίας αὑτῶν, βεβαίως πράττει ἔργον δίκαιον, ἔργον σύμφωνον πρὸς τὴν θέλησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Οὐδενὸς τὴν ἀντίληψιν διαφεύγει τὸ γεγονός, ὅτι οἱ θεσμοὶ τότε μόνον δύνανται ν’ ἀποβῶσι καρποφόροι εἴς τινα τόπον, ὅταν συμβαδίζωσι μετὰ τῶν λαϊκῶν φρονημάτων, ὅταν εἶναι ἀπόρροια τῶν σκέψεων τοῦ λαοῦ, καὶ ὄχι ὅταν ἀντιγράφωνται ἐκ ξένων θεσμῶν καὶ εἶναι ἄντικρυς ἀντίθετοι πρὸς τὰ φρονήματα τοῦ λαοῦ, ἐφ’ οὗ μέλλουσι νὰ ἐφαρμοσθῶσιν. Εἰς τὴν Ἑλλάδα συμβαίνει ὄντως τι λίαν παράδοξον. Πάντες, ὁσάκις πρόκειται ἢ πολίτευμα ἢ νόμον νὰ συντάξωμεν, ἁπλούστατα λαμβάνομεν καὶ μεταφράζομεν ξένους θεσμούς, ἔχοντες τὴν ἀξίωσιν νὰ ἐφαρμοσθῶσιν οὗτοι καὶ ἐν Ἑλλάδι, ἐν ᾗ διάφοροι ἰδέαι καὶ ἤθη βασιλεύουσιν. Οὐδέποτε ἐψυχολογήσαμεν τίνες νόμοι καὶ πῶς καὶ πότε δύνανται νὰ ἐφαρμοσθῶσιν. Καὶ τὸ Σύνταγμα τοῦ 1864, παρὰ τὰς διαμαρτυρίας αὐτοῦ τούτου τοῦ εἰσηγητοῦ, τοῦ ἀειμνήστου Σαριπόλου, ὅστις καὶ ἐν τῷ μετέπειτα ἐκδοθέντι συγγράμματι αὑτοῦ περὶ τοῦ Συνταγματικοῦ Δικαίου καὶ πάλιν ἐτόνισεν ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ ὁρισθῇ τὸ 30ὸν ἔτος ὡς ὅριον ἡλικίας τῶν ἀντιπροσώπων, ἐθέσπισεν ἐν ἄρθρῳ 70 τὴν ἡλικίαν τῶν 30 ἐτῶν. Οὐδεὶς βεβαίως ἀγνοεῖ, ὅτι ἡ χώρα ἡμῶν κεῖται εἰς τμῆμα τῆς Γῆς μᾶλλον μεσημβρινόν, καὶ ὅτι ἄλλαι χῶραι βορειότεραι ἔχουσι ψηφίσει ἡλικίαν διὰ τοὺς ἀντιπροσώπους πολὺ κατωτέραν ἢ ἡμεῖς ἐν Ἑλλάδι, ἐν ᾗ ἡ ἀνάπτυξις εἶναι πρωιμωτέρα τῆς τῶν βορείων λαῶν. Ἐν Ἀγγλίᾳ δὲν ὑπῆρχεν ὡρισμένη ἡλικία διὰ τοὺς ἐν τῇ Βουλῇ τῶν Κοινοτήτων ἀντιπροσώπους καὶ μόνον ὅτε ἐξελέγη Βουλευτὴς βρέφος εἰς ἡλικίαν τεσσάρων μόνον μηνῶν, διότι ἦτο τέκνον λόρδου, τότε καὶ μόνον ὡρίσθη ἐν Ἀγγλίᾳ ἡ ἡλικία τοῦ 21ου ἔτους διὰ τοὺς ἀντιπροσώπους. Καὶ ὁ Φὸξ καὶ ὁ Πὶττ εἰσῆλθον εἰς τὴν Βουλὴν ἄγοντες τὸ 19ον ἔτος τῆς ἡλικίας αὐτῶν, ἀλλ’ ἐγένοντο δεκτοὶ καὶ μόνον δικαίωμα νὰ ψηφίσωσι δὲν εἶχον, μέχρις οὗ ἐνηλικιώθησαν. Ἀλλά, Κύριοι, ἐν Ἑλλάδι τί συμβαίνει; Ἀπὸ τῆς ψηφίσεως τοῦ Συντάγματος τοῦ 1864 μέχρι σήμερον οὐδεμία Βουλὴ ὑπάρχει μὴ ἀριθμήσασα μεταξὺ τῶν μελῶν αὑτῆς ἀντιπρόσωπον μὴ ἔχοντα συμπεπληρωμένον τὸ 30ὸν ἔτος. Καὶ ἡ Βουλὴ, εὐλαβουμένη τὴν θέλησιν τοῦ λαοῦ, σχεδὸν πάντοτε, πλήν τινων ἐξαιρέσεων, ἐπεκύρωσε τὴν ἐκλογὴν αὐτῶν. Δὲν θέλω νὰ εἴπω, ὅτι ἐντεῦθεν ἐδημιουργήθη κοινοβουλευτικὸν ἔθιμον, κατὰ τὸ ὁποῖον ἐπιτρέπεται ἡ εἴσοδος εἰς τὸ Κοινοβούλιον ἀνδρῶν νεωτέρων τοῦ 30οῦ ἔτους, ἀλλὰ θέλω νὰ εἴπω, ὅτι αὐτὰ τὰ πράγματα ἀριδήλως μαρτυροῦσιν, ὅτι ἡ θέλησις τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ εἶναι ἀκριβῶς ἀντίθετος πρὸς τὸ ξηρὸν γράμμα τοῦ ἄρθρου 70οῦ τοῦ Συντάγματος. Καὶ ἂν πάλιν ἤρχετό τις, ὅστις θὰ ἔλεγεν ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ παραβιάσωμεν δι’ ἐθίμου τὸ γραπτὸν ἄρθρον τοῦ Καταστατικοῦ ἡμῶν Χάρτου, θὰ ἀπήντων, ὅτι ἴσως θὰ εἶχεν ἡ ἀντίρρησις αὕτη τὸ εὔλογον, ἐὰν προέκειτο περὶ Βουλῆς ἁπλῆς. Ἀλλὰ τί εἶναι ἡ σημερινὴ Βουλή; Εἶναι Βουλὴ κληθεῖσα κατὰ τὰς διατάξεις αὐτοῦ τοῦ Συντάγματος; Βεβαίως ὄχι· λέγουσιν ὅμως ὅτι βίᾳ ἠναγκάσθησαν νὰ παραβιάσωσι τὰς διατυπώσεις τοῦ ἄρθρου 107ου περὶ δευτέρας Βουλῆς, ὅτι προέβησαν εἰς τοῦτο βιασθέντες ὑπὸ δυνάμεως ἐξωτερικῆς. Ἀλλ’ ἐρωτῶ, ἠναγκάσθησαν ὑπὸ τοῦ στρατοῦ, ἐνεργοῦντος ἁπλῶς καὶ μόνον κατὰ τὰς ἰδίας αὑτοῦ πεποιθήσεις, κατὰ τὴν ἰδίαν θέλησιν, κατὰ τὴν ἰδίαν ἐνέργειαν; Ὄχι, πιστεύω. Ὅταν ὁ στρατὸς ἐξανίσταται ἔν τινι χώρᾳ, χωρὶς νὰ διερμηνεύῃ τὸ γενικὸν φρόνημα, τότε δὲν δύναταί τις νὰ εἴπῃ, ὅτι ἡ χώρα ἐκείνη διατελεῖ ἐν ἐπαναστάσει, ἀλλ’ ἴσως ἐν στάσει καταληγούσῃ εἰς στρατοκρατίαν. Ἀλλὰ τί συνέβη παρ’ ἡμῖν; Ὁ λαὸς ἐχειροκρότησε τὴν πρᾶξιν τοῦ στρατοῦ, καὶ ὁ στρατὸς πᾶν ὅ,τι ἔπραξε, τὸ ἔπραξεν ὡς ἐντολοδόχος τοῦ συναγερθέντος λαοῦ καὶ ὡς ὄργανον τοῦ πανδήμως ἐκδηλωθέντος κατὰ τὴν τὴν 14ην Σεπτεμβρίου 1909 πανελληνίου φρονήματος. Καὶ ἐνῷ κατὰ Φεβρουάριον τοῦ 1910 ἡ ἐπιφυλακὴ τοῦ στρατοῦ κατήργησε τὸ ἄρθρον 107 τοῦ Συντάγματος, καὶ ἐνῷ ἦλθεν οὕτως αὐτὴ ἡ διπλῆ Βουλή, χωρὶς νὰ τηρηθῶσιν οἱ τύποι, οἱ ἀναγραφόμενοι ἐν τῷ Καταστατικῷ Χάρτῃ, ἦλθε, κατὰ τὰς ἐκλογὰς τῆς 8ης Αὐγούστου αὐτὸς ἀπ’ εὐθείας ὁ κυρίαρχος λαὸς καὶ συνεπλήρωσε τὸ ἔργον ἐκεῖνο καὶ κατέδειξεν ἐμπράκτως, ὅτι καταργεῖ καὶ τὸ ἄρθρον 70ὸν τοῦ Συντάγματος, ὅπερ ἀπαγορεύει νὰ ἀντιπροσωπεύωνται αἱ ἐπαρχίαι δι’ ἀνδρῶν νεωτέρων κατὰ τὴν ἡλικίαν τῶν 30 ἐτῶν. Τὸ ἓν συμπλήρωμα τοῦ ἄλλου. Καὶ ὅτε εἴμεθα πεπεισμένοι, ὅτι νομίμως, κατὰ τὴν ὥραν ταύτην καὶ ἐν τῷ συνεδρίῳ τούτῳ, ἀντιπροσωπεύομεν τὴν θέλησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, παρὰ τὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου 107 τοῦ Συντάγματος, πρέπει πάλιν νὰ εἴμεθα πλέον πεπεισμένοι καὶ συνεπεῖς πρὸς τὴν συνείδησιν ἡμῶν, ὅτι ψηφίζομεν τοὺς ἀνηλίκους χωρὶς οὐσιαστικῶς νὰ παραβιάζωμεν τὸ καταλυθὲν ἤδη ἐν τῇ ἐθνικῇ συνειδήσει 70ὸν ἄρθρον τοῦ Συντάγματος, ἀλλ’ ὅτι εὐλαβούμεθα τὴν ζῶσαν θέλησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Θέλω νὰ εἴπω ὅτι, οὐχὶ διότι ἕως τώρα καὶ ἐν τῷ συνεδρίῳ τούτῳ ἐγένοντο δεκτοὶ καὶ ἄλλοι ἀνήλικοι, ὅπως, ἐπὶ παραδείγματι, καὶ ἐγώ, ἀλλὰ μόνον καὶ μόνον διότι εἴμεθα ἀκριβεῖς τηρηταὶ τῆς θελήσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, δὲν πρέπει νὰ ἀποτελέσωμεν ἄδικον ἐξαίρεσιν διὰ τὰς ἐκλογὰς εἰδικῶς τῶν δύο ἀνηλίκων τοῦ νομοῦ Μεσσηνίας. Ἐὰν δὲ τυχὸν ἡ Βουλὴ ἐξανίσταται, διότι ὁ κ. Μποῦτος δὲν ἔχει κἂν συμπληρώσει τὴν ἀστικὴν αὑτοῦ ἡλικίαν, ὅπερ δὲν μοὶ φαίνεται ἀκριβές, νομίζω, ὅτι εἶναι δίκαιον, ὅτι εἶναι σύμφωνοι πρὸς τὴν συνείδησιν ἡμῶν, ἐὰν ποιησώμεθα διάκρισιν μεταξὺ τῶν κ. κ. Ντολιοπούλου καὶ Μπούτου, διότι ὁ κ. Ντολιόπουλος εἶναι βέβαιον ὅτι πρὸ πολλοῦ ἔχει συμπεπληρωμένην τὴν ἀστικὴν αὑτοῦ ἡλικίαν. Ὑποβάλλω λοιπὸν πρότασιν περὶ διακρίσεως τῶν ἐκλογῶν τῶν δύο ἀνηλίκων κατὰ τὴν ψηφοφορίαν περὶ τοῦ κύρους αὐτῶν.

§163ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Διὰ ποῖον λόγον; Τὸ Σύνταγμα ἔθεσεν ὅριον, κάτω τοῦ ὁποίου δὲν δυνάμεθα νὰ φθάσωμεν.

§164Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἀκριβῶς τὸν λόγον, περὶ οὗ μὲ ἐρωτᾶτε, ἀνέπτυξα δι’ ὅσων μέχρι τοῦδε εἶπον.

§165Δ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Κύριε συνάδελφε, εἴδετε τὸν ἐκλογικὸν κατάλογον;

§166Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Τίνα, παρακαλῶ;

§167Δ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Τοῦ νομοῦ Μεσσηνίας.

§168Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐὰν θέλητε, μὲ βοηθεῖτε.

§169Δ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Θὰ ἴδητε ὅτι ὁ κ. Μποῦτος εἶναι ἐγγεγραμμένος 22 ἐτῶν.

§170Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὁ κ. Μποῦτος εἶναι καὶ ἐπιστήμων.

§171Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐγὼ εἶμαι ὑπὲρ τοῦ κ. Μπούτου. Δὲν μὲ ἐνοήσατε. Ἐγὼ συνηγορῶ ὑπὲρ ἀμφοτέρων, τοῦ κ. Ντολιοπούλου καὶ τοῦ κ. Μπούτου. Ἀλλὰ λέγω, ὅτι, ἐὰν τυχὸν ἡ Βουλὴ νομίζῃ ὅτι δὲν ἔχει ὅλα τὰ προσόντα ὁ κ. Μποῦτος, διότι τυχὸν πιστεύει ὅτι δὲν ἔχει εἰσέτι συμπληρώσει οὗτος οὐδὲ τὴν ἀστικὴν αὑτοῦ ἡλικίαν, τότε παρακαλῶ νὰ γίνῃ διάκρισις μεταξὺ τῶν δύο, διότι δὲν συμβαίνει τὸ αὐτὸ καὶ ὡς πρὸς τὸν κ. Ντολιόπουλον. Ἐὰν νομίζῃ ἡ Βουλὴ ὅτι καὶ ὁ κ. Μποῦτος εἶναι ἄξιος νὰ ἀντιπροσωπεύσῃ τὸν νομὸν Μεσσηνίας, τότε εὐχαρίστως θὰ ἴδω, ὅτι θὰ συμφωνήσῃ πρὸς τὴν γνώμην μου. Ἐγὼ θὰ ὑπερψηφίσω αὐτοῦ ἀπὸ πεποιθήσεως.

§172ΣΠΥΡ. ΜΗΛΙΟΣ. Ἐπὶ ἕνα μῆνα συζητοῦντες ἐνταῦθα δύο τινὰ ἐδώκαμεν εἰς τὸν λαὸν συμπεράσματα νὰ συναγάγῃ, ὅτι ἐπιβραδύνομεν τὰς ἐργασίας τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως, ἐκ τῆς ὁποίας αὐτὸς ἀναμένει τὸ φάρμακον, τὴν πανάκειαν, ἵνα θεραπευθῇ, καὶ ὅτι ἡ πατρὶς εὑρίσκεται ἐν μεγάλῳ κινδύνῳ. Τὸ μὲν πρῶτον συμπέρασμα δύναται ἀσφαλῶς νὰ συναγάγῃ ἐκ τῶν συζητήσεων· τὸ δεύτερον ἐκ τῶν λόγων, τοὺς ὁποίους κατ’ ἐπανάληψιν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἐδήλωσεν ἐν τῇ Βουλῇ. Καὶ ἐπὶ μὲν τοῦ πρώτου ἐρωτῶ: Τίνες οἱ πταίοντες; Ἡμεῖς οἱ νέοι, οἱ ἄπειροι, οἱ μὴ ἔχοντες γνώσεις συνταγματολογικάς, οἱ μὴ ἔχοντες γνώσεις νομικάς, ἢ ὑμεῖς οἱ παλαιότεροι, οἱ ὁποῖοι ἔχετε τὴν ὑποχρέωσιν νὰ μᾶς χρησιμεύσητε ὡς διδάσκαλοι;

§173ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ θέματος, παρακαλῶ.

§174ΣΠΥΡΟΣ ΜΗΛΙΟΣ. Ἐπὶ τοῦ θέματος εἶμαι, κύριε Πρόεδρε. Ἔχομεν ἐδῶ ἕνα μῆνα συζητοῦντες καὶ οὐδεὶς ἕτερος ὑπέστη αὐτὴν τὴν ἐπιτίμησιν, τὴν ὁποίαν ὑφίσταμαι ἐγὼ ὑφ’ ὑμῶν. Ἐπὶ δὲ τοῦ δευτέρου ἐρωτῶ πάντας τοὺς ἀρχηγοὺς τῶν κομμάτων τῶν παλαιῶν καὶ τῶν νέων, καὶ ἐκείνων ἀκόμη, τὰ ὁποῖα σχηματίζονται: Εἶναι ἀληθῆ ὅσα ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἐπανειλημμένως ὑπεδήλωσε διὰ τὸν κίνδυνον τῆς πατρίδος; Καὶ πῶς οὐδεὶς ἐξ αὐτῶν δὲν ἔλαβε τὸν λόγον νὰ τὰ διαψεύσῃ; Καὶ ἀφοῦ τοῦτο δὲν ἐγένετο, δίδεται ναὶ ἢ οὐ εἰς τὸν λαὸν τὸ δικαίωμα νὰ πιστεύσῃ, ὅτι ὄντως εἶναι ἀληθῆ; Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἐρωτῶ πάντας ὑμᾶς: Μένει καιρός, ὅτε ἡ πατρὶς χάνεται, νὰ συζητῶμεν περὶ ἐκλογῶν, καθ’ ὃν τρόπον συζητοῦμεν; Μένει καιρὸς νὰ σκεπτώμεθα, ὅτι δυνάμεθα νὰ ἐνεργήσωμεν ἐκλογάς, ἀφοῦ οἱ ἐχθροὶ θὰ κατέχωσι τὴν πατρίδα; Ἠκυρώσατε τὴν ἐκλογὴν Λαρίσης· ὁ κίνδυνος εἶναι ἄφευκτος· τίς θὰ ἐνεργήσῃ τὰς ἐκλογάς; Κύριοι Πληρεξούσιοι, εἶναι καιρὸς νὰ λήξῃ ἡ συζήτησις τῶν ἐκλογῶν καὶ νὰ μᾶς καθοδηγήσητε πῶς θὰ ἀναστηλώσωμεν τὴν πατρίδα. Διὰ τῆς αὐτῆς μεθόδου καὶ διὰ τῶν αὐτῶν συζητήσεων, ἢ δι’ ἄλλου τινὸς μέσου, τὸ ὁποῖον πάντες τὸ ἀντιλαμβάνεσθε, ἀλλ’ οὐδεὶς ἔχει τὴν αὐταπάρνησιν νὰ τὸ κάμῃ, θυσιάζοντες τὰ ἀτομικά μας συμφέροντα ἀπέναντι τοῦ συμφέροντος τῆς πατρίδος. Αὐτὰ εἶχον νὰ εἴπω καὶ προκαλῶ πάλιν τοὺς ἀρχηγοὺς τῶν κομμάτων ἐπὶ τῶν δηλώσεων τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ νὰ ἐκφέρωσι τὴν γνώμην των.

§175ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν εἶναι καιρός.

§176ΣΠΥΡΟΣ ΜΗΛΙΟΣ. Εἶναι καιρός, διότι, ὅταν κινδυνεύωμεν μέχρι τοῦ σημείου τοῦ νὰ καταστραφῶμεν, ὅπως ἡ Πολωνία, σᾶς ἐρωτῶ: Πῶς δύνασθε νὰ ἔχητε σθένος νὰ συζητῆτε περὶ τῶν ἐκλογῶν Ἀρκαδίας, Λαρίσης, Μεσσηνίας καὶ λοιπῶν; Ἐγὼ τοὐλάχιστον δὲν τὸ ἀντιλαμβάνομαι. (Χειροκροτήματα).

§177ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει ἄλλος τις τὸν λόγον; Κηρύσσω περατωμένην τὴν συζήτησιν.

§178Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ πάντως θὰ ὁμιλήσω, καὶ ἂν παραιτηθῇ τοῦ λόγου ὁ κ. Ἰατρόπουλος.

§179ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι. Ψηφοφορία. Ἄξιοι! ἄξιοι!

§180ΣΠΥΡΟΣ ΜΗΛΙΟΣ. Δὲν δυνάμεθα νὰ συζητῶμεν πλέον αὐτὰ τὰ πράγματα.

§181ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρῶτον θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλὴν καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τοὺς 24 Βουλευτὰς καὶ ἔπειτα θὰ ἔλθῃ τὸ ζήτημα καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τοὺς κ. κ. Παπατσώρην καὶ Ψηλογαλάνην καὶ τρίτον καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ἀνηλίκους.

§182Κ. ΚΑΛΟΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω ὅτι καλλίτερον εἶναι νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ πρῶτον περὶ τῶν δύο ὑποψηφίων, τῶν ὁποίων ἐν γένει προσβάλλεται ἡ ἐκλογή.

§183ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἄξιοι! ἄξιοι! Νὰ τελειώσωμεν.

§184ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, τὸ ζήτημα αὐτὸ ἐλύθη εἰς τὰς ἄλλας ἐκλογάς. Ὅ,τι ἔγινεν ἐκεῖ, θὰ γίνῃ καὶ ἐδῶ.

§185Κ. ΚΑΛΟΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω τὴν γνώμην μου. Νομίζω ὅτι εἶναι κανονικώτερον νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ περὶ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς ἐν γένει, διότι ὑπάρχουσι πολλοὶ συνάδελφοι, οἵτινες ἔχουσι δεδηλωμένην τὴν γνώμην τῆς κυρώσεως τῆς ἐκλογῆς ἀδιακρίτως τῶν προσώπων. Ἀλλά, ἂν χωρισθῇ τὸ ζήτημα, φρονῶ ὅτι πρῶτον πρέπει νὰ ἀποφανθῇ ἡ Βουλὴ περὶ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς τῶν προσώπων ἐκείνων, τῶν ὁποίων προσβάλλεται ἡ ἐκλογὴ καθόλου, καὶ ἔπειτα νὰ ἐρωτηθῇ περὶ τῶν προσώπων ἐκείνων, τῶν ὁποίων προσβάλλεται ἡ ἐκλογὴ ὡς πρὸς ἓν τμῆμα.

§186ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὰ τὰ ζητήματα ἐλύθησαν εἰς τὰς ἄλλας δύο ἐκλογάς.

§187ΑΛ. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ζήτημα εἶναι ζήτημα Κανονισμοῦ. Ὁ Κανονισμὸς λέγει ὅτι ἡ Βουλὴ ἀποφαίνεται πρῶτον περὶ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς ἐν γένει καὶ κατόπιν περὶ τῆς ὑπάρξεως τῶν προσόντων. Πῶς δυνάμεθα νὰ μεταβάλωμεν τὸν Κανονισμόν, τὸν ὁποῖον προχθὲς ἐφηρμόσαμεν ἐν τῇ ἐκλογῇ Λαρίσης; Ἐὰν θέλητε καθ’ ἑκάστην ὑπὸ τὸ πρόσχημα τῆς προστασίας τῶν νόμων καὶ τῶν ἐλευθεριῶν νὰ κουρελιάζωμεν τὰ πάντα, πράξατέ το.

§188ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τοὺς κ. κ. Βουλευτὰς καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τοὺς 24, ἂν εἶναι ἔγκυρος ἡ ἐκλογή.

§189ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἄξιοι, ἄξιοι.

§190ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τώρα ἔρχεται τὸ ζήτημα καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τοὺς κ. κ. Μ. Παπατσώρην καὶ Ι. Ψηλογαλάνην. Ὑπάρχει πρότασις ὑποβεβλημένη ὑπὸ 30 Βουλευτῶν. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τοὺς κ. κ. Ι. Ψηλογαλάνην καὶ Μ. Παπατσώρην λέγουσι ναί, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν ὄχι.

§191Κ. ΔΕΣΤΟΥΝΗΣ. Παρακαλῶ νὰ ἀναγνωσθῶσι τὰ ὀνόματα τῶν ὑπογραψάντων.

§192ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. (Γίνεται ἡ ἀνάγνωσις τοῦ καταλόγου κατὰ τὴν σειρὰν αὐτοῦ).

§193ΙΩ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ὄχι· δὲν θὰ ἀρχίσητε οὕτω. Κατὰ τὸν Κανονισμὸν θὰ ἀρχίσητε ἀπὸ τοὺς ὑπογράψαντας· οὕτω λέγει ὁ Κανονισμός.

§194ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Νὰ ἀναγνωσθῶσι τὰ ὀνόματα τῆς προτάσεως.

§195Ι. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ὁ κ. Ἰατρόπουλος δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ψηφίσῃ, διότι πρόκειται περὶ τῆς ἐκλογῆς του.

§196ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι· ἐπεκυρώθη ἡ ἐκλογή του.

§197Ι. ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ποιοῦμαι τὴν δήλωσιν, ὅτι ψηφίζω ναί, διότι δὲν ἠδυνήθην νὰ πεισθῶ, ὅτι ἡ λαβοῦσα χώραν νοθεία δύναται νὰ ἐπηρεάσῃ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς.

§198Μ. ΓΑΛΑΝΟΣ. Φρονῶν ὅτι τὸ ἀποτέλεσμα δὲν ἀλλοιοῦται, ἀκυρουμένης τῆς ἐκλογῆς, ψηφίζω ναί.

§199Δ. ΧΡΥΣΟΣΤΑΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ ὅλοι κατὰ κόμμα ψηφίζομεν ἐνταῦθα καὶ ὄχι κατὰ συνείδησιν, λέγω ναί. (Χειροκροτήματα).

§200Σ. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗΣ. Δηλῶ, ὅτι ἐπικυρωθείσης τῆς ἐκλογῆς Ἀρκαδίας, ὅπου ἐγένετο ἡ αὐτὴ νοθεία, ψηφίζω ναί.

§201ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ ψηφοφορία. (Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν, ὡς ψηφολεκτῶν, τῶν βουλευτῶν κ. κ. Σπ. Ῥάγκου καὶ Ν. Γαρδικιώτου, καὶ εἶτα ἡ διαλογὴ κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον ψηφοφορίας:)

§202ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψήφισαν ἐν ὅλῳ 250, ἐξ ὧν ἠρνήθησαν ψῆφον 4, 128 ἐψήφισαν εἰς τὸ ναὶ καὶ 118 εἰς τὸ ὄχι. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς αἰθούσης καὶ τῶν θεωρείων). Τώρα ἔρχεται ἡ πρότασις διὰ τοὺς δύο κ. κ. Σ. Ντολιόπουλον καὶ Περ. Μποῦτον, ἀνηλίκους. Αὕτη ὅμως ἀπεσύρθη καὶ διὰ τοῦτο θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλὴν δι’ ἀναστάσεως.

§203ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἄξιοι, ἄξιοι. (Θόρυβος).

§204ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§205ΑΝΤ. ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Ζητῶ νὰ χωρισθῇ ἡ ἐκλογὴ αὐτῶν.

§206ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπεσύρθη ἡ πρότασις καὶ ἐπεκυρώθη ἡ ἐκλογή.

§207ΕΥΣΤΡ. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Διὰ τοὺς 4 ἐχωρίσθη τὸ ζήτημα εἰς δύο ζητήματα διὰ τοὺς 2 καὶ 2, ἀφοῦ δὲ ἐχωρίσθη εἰς 2, ἤδη ζητοῦμεν νὰ χωρισθῇ καὶ τὸ δεύτερον εἰς δύο.

§208ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπεκυρώθη ἡ ἐκλογή. (Θόρυβος).

§209Ν. ΞΗΡΟΣ. Δὲν δύναται νὰ ἀποσυρθῇ ἡ πρότασις. Πρέπει νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή.

§210ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἠρωτήθη δι’ ἀναστάσεως. Τώρα ἔρχεται ἡ ἐκλογὴ Σπετσῶν. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς Σπετσῶν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν.

§211ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἄξιοι, ἄξιοι. (Παρατεταμένος θόρυβος).

§212ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς Τρικκάλων παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν.

§213ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἄξιοι, ἄξιοι.

§214ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Τώρα ἔρχεται ἡ ἐκλογὴ Ὕδρας. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς Ὕδρας παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἐν τῇ Βουλῇ ἐξακολουθεῖ ἐν τούτοις θόρυβος καὶ ζωηραὶ συζητήσεις μετ’ ἀντεγκλήσεων διεξάγονται ἐν τῇ αἰθούσῃ). Ἔχομεν ἤδη τὴν ἐκλογὴν Φθιώτιδος καὶ Φωκίδος. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς Φθιώτιδος καὶ Φωκίδος παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν.

§215ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἄξιοι, ἄξιοι.

§216ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἔχομεν τώρα τὴν ἐκλογὴν Νέων Ψαρῶν. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν.

§217ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἄξιοι, ἄξιοι. (Θόρυβος καὶ ἀντεγκλήσεις).

§218ΑΝΔΡ. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ. Εἶμαι ἐγγεγραμμένος νὰ ὁμιλήσω διὰ τὴν ἐκλογὴν τῶν Ψαρῶν. Τί κατάστασις εἶναι αὐτή! Ζητῶ τὸν λόγον. Εἶμαι ἀπὸ προχθὲς ἐγγεγραμμένος ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς ταύτης.

§219ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ ἠρώτησα τὴν Βουλήν.

§220ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐπεκυρώθη ἡ ἐκλογή.

§221Θ. ΚΑΝΑΡΗΣ. Δὲν ἐπεκυρώθη.

§222ΑΝΔΡ. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ. Ἐκτὸς ἐὰν ζητῆτε νὰ ὑφαρπάσητε τὴν ἐκλογὴν. Ἐπεκυρώθησαν ὅλαι αἱ ἄλλαι ἐκλογαὶ καὶ ἐφθάσατε εἰς τὴν ἐκλογὴν τῶν Νέων Ψαρῶν; Ἡμεῖς δὲν ἠκούσαμεν τίποτε. Αὐτὸ εἶναι λαθροχειρικόν. Δὲν αἰσχύνομαι νὰ εἴπω τὴν λέξιν, διότι αὐτὴ εἶναι ἡ ἀλήθεια.

§223Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Πῶς λέγετε ὅτι ἐπεκυρώθη, κύριε Πρόεδρε, καὶ ἡ ἐκλογὴ Μεσσηνίας, ἀφοῦ ὅλη ἡ πτέρυξ ἐκεῖ διαμαρτύρεται; (Θόρυβος καὶ ἀντεγκλήσεις).

§224ΑΝΔΡ. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ. Αὐτὸ εἶναι λαθροχειρικόν.

§225Θ. ΚΑΝΑΡΗΣ. Πῶς ἐφθάσατε εἰς τὰ Νέα Ψαρά;

§226ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφθάσαμεν, ἀφοῦ ἐπεκυρώθησαν αἱ ἄλλαι ἐκλογαί.

§227Ι. ΣΤΑΪΚΟΣ. Θὰ γεννήσητε ζητήματα, κύριε Πρόεδρε.

§228ΑΝΔΡ. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ. Θὰ μὲ ἀναγκάσητε νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι εἶναι κακῆς πίστεως τὸ Προεδρεῖον. Ἔχω πρότασιν ὀνομαστικῆς κλήσεως ὑπογεγραμμένην ὑπὸ 50 Βουλευτῶν. (Ἀντεγκλήσεις καὶ θόρυβος).

§229ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφοῦ ἐπιμένετε, θὰ συζητηθῇ.

§230Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ὑπεβλήθη πρότασις ἐκ μέρους τοῦ εἰσηγητοῦ τῆς ἐκλογῆς Μεσσηνίας.

§231ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὴν ἀπέσυρεν.

§232Π. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ὁ κ. εἰσηγητὴς διαμαρτύρεται.

§233ΗΛ. ΠΑΠΑΗΛΙΟΥ. Δὲν τὴν ἀπέσυρα.

§234ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἀπεφάνθη.

§235ΑΝΤ. ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Ὁ κ. Παπαηλιοῦ διαμαρτύρεται, ὅτι δὲν ἀπέσυρε τὴν πρότασιν.

§236ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Ψαρῶν τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Χατζηκυριάκος.

§237ΑΝΔΡ. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Ψαρῶν πολλαὶ ὑπεβλήθησαν ἐνστάσεις, αἵτινες δύνανται νὰ διαιρεθῶσιν εἰς δύο...

§238ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐπεκυρώθη.

§239ΑΝ. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ. Ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Ψαρῶν πολλαὶ ὑπεβλήθησαν ἐνστάσεις...

§240Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐπεκυρώθη.

§241ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι· ὁ κ. Χατζηκυριάκος εἶχε ζητήσει τὸν λόγον.

§242ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐπεκυρώθη.

§243ΑΝ. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ. Ποία ἐπεκυρώθη; Ἡ βοὴ καὶ ὁ πάταγος; Καὶ θέλετε νὰ ἀντιπροσωπεύσητε νέας ἰδέας καὶ διὰ τοιούτων βοῶν καὶ πατάγων θέλετε νὰ ἐπικυρώσητε ἐκλογάς!

§244ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶχον ζητήσει τὸν λόγον ὁ κ. Χατζηκυριάκος καὶ ὁ κ. Ναπολέων Κανάρης, καὶ σήμερον ἠρώτησα ἂν θὰ ὁμιλήσῃ τις. Ἀλλ’ ἕνεκα τοῦ μεγάλου θορύβου δὲν κατωρθώθη νὰ συνεννοηθῶμεν.

§245ΑΝ. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ. Ἔλεγον, κύριοι Βουλευταί, ὅτι ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Ψαρῶν ὑπάρχουσι πολλαὶ ἐνστάσεις, αἵτινες δύνανται νὰ διαιρεθῶσιν εἰς δύο κατηγορίας· τούτων αἱ μὲν ἀφορῶσι τὸ νόμιμον τῆς ἐκτελέσεως τῆς ἐκλογῆς ταύτης, αἱ δὲ τὰ προσόντα τοῦ ἐκ τῶν ἐκλεγέντων κ. Πὼπ.

§246Α. ΚΑΦΕΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τὸν κ. Πὼπ ὁμιλεῖτε; Ἡμεῖς ἔχομεν τὸν κ. Μποῦτον.

§247ΙΩ. ΣΤΑΪΚΟΣ. Ἔχομεν τὴν ἐκλογὴν Φθιώτιδος· τί κάθησθε καὶ λέγετε;

§248ΑΝΔΡ. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ. Αἱ ἐνστάσεις, Κύριοι, αἱ ὑποβληθεῖσαι ἐπὶ τοῦ νομίμου τῆς ἐκτελέσεως τῆς ἐκλογῆς, βεβαίως δὲν ἐνέχουσι τὴν σημασίαν τῆς ἑτέρας τῶν ἐνστάσεων, ἥτις ἀφορᾷ τὰ προσόντα τοῦ κ. Πὼπ, διότι αὗται μόνον λόγον εἶχον, ἵνα μειώσωσι τὴν σοβαρότητα τῆς ὑπὸ συζήτησιν ἐνστάσεως, τὴν ὁποίαν θέλω ἀναπτύξει ἐνώπιον ὑμῶν. Τὰ Ψαρά, Κύριοι, ἀπὸ τοῦ πρώτου ἔτους τῆς ἀνεξαρτησίας, ἤτοι ἀπὸ τοῦ 1822, ἀπήλαυον προνομίου ἐξαιρετικοῦ παρ’ ὅ,τι ἀπήλαυον αἱ ἄλλαι ἐπαρχίαι. Ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ προνομίου τούτου καὶ κατ’ αὐτὸ κατὰ τὰ διαρρεύσαντα ἔκτοτε μέχρι σήμερον ἔτη, ἐξελέγησαν Βουλευταὶ πάντες ἐκεῖνοι, οἵτινες εἶχον τὴν καταγωγὴν ἐκεῖθεν. Σήμερον παρουσιάζεται τὸ πρωτοφανὲς γεγονὸς διὰ τὴν ἱστορίαν τῆς ἐκλογῆς ταύτης, ὅτι ἀνὴρ ξένος πρὸς τὸν τόπον ἐκεῖνον, οὐδένα δεσμὸν ἔχων πρὸς αὐτὸν ἐξελέγη ἐκ τῆς ἐπαρχίας ταύτης. Καὶ θέλομεν νὰ ἐξετάσωμεν κατὰ πόσον ὁ Κύριος οὗτος ἔχει δικαίωμα νὰ ἀντιπροσωπεύσῃ τοὺς Ψαριανούς. Διὰ νὰ ἐρευνήσωμεν τοῦτο, ὀφείλομεν νὰ ἀνατρέξωμεν εἰς τὴν ἱστορίαν τῆς ἐκλογῆς ταύτης, καὶ θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε ἱστορικῶς νὰ παρακολουθήσω τὴν ἐκλογὴν τῶν Ψαρῶν.

§249Α. ΚΑΦΕΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Αἱ ἐν τῷ μεταξὺ ἐκλογαὶ ἐπεκυρώθησαν;

§250ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.

§251Α. ΚΑΦΕΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀνεγνώσθησαν ὀνόματα ἀνακηρυσσομένων Βουλευτῶν; Ἀνεγνώσθησαν 26 ὀνόματα Βουλευτῶν Τρικκάλων καὶ ἄλλα τόσα Βουλευτῶν Φθιώτιδος καὶ Φωκίδος, διὰ νὰ ψηφίσῃ ἡ Βουλὴ τὸ κῦρος αὐτῶν διὰ βοῆς;

§252ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅλαι αἱ ἐκλογαὶ ἐπεκυρώθησαν.

§253Α. ΚΑΦΕΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Πῶς ἐπεκυρώθησαν; Ἄνευ ὀνομάτων δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπικυρωθῶσιν ἐκλογαί. Δὲν ἀνεγνώσθησαν τὰ ὀνόματα ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐξελέγησαν ἐκ Τρικκάλων ἢ ἐκ Φθιώτιδος καὶ Φωκίδος· ἀφοῦ τοιοῦτόν τι δὲν ἐγένετο, δὲν εἴμεθα ἐν τάξει, καὶ δὲν δύνασθε νὰ προχωρήσητε εἰς τὴν ἐκλογὴν Ψαρῶν. Ἔμεινεν ἐκκρεμὲς τὸ ζήτημα τοῦ κ. Μπούτου καὶ ἐζητήθη ψηφοφορία ἀπὸ τὴν Βουλήν. Καὶ ἐν τῷ μεταξὺ φθάνομεν εἰς τὰ Ψαρά. Πῶς εἶναι δυνατὰ αὐτὰ τὰ πράγματα; Ἂν βεβαιώσητε ἐπὶ λόγῳ τιμῆς, ὅτι ἀνεγνώσατε ὀνόματα Βουλευτῶν εἰς τοὺς νομοὺς αὐτοὺς καὶ εἶτα ἐπεκυρώσατε τὰς ἐκλογάς, τότε νὰ συνεχίσητε.

§254Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τί λέγει ὁ κ. Πρόεδρος ἐπ’ αὐτῶν, τὰ ὁποῖα καταγγέλλει ὁ κ. Βουλευτής; Προεκλήθη συζήτησις ἐπὶ τῶν ἐκλογῶν αὐτῶν ναὶ ἢ ὄχι;

§255ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ εἶπον, ὅτι ὑπεβλήθη πρότασις εἰς τὸ Προεδρεῖον, τὴν ὁποίαν κατόπιν ἀπέσυραν οἱ ὑποβαλόντες καὶ ἐγὼ τότε δι’ ἀναστάσεως ἠρώτησα τὴν Βουλὴν ὡς πρὸς τοὺς ἀνηλίκους, καὶ ἡ Βουλὴ ἀπεφάνθη ὅτι εἶναι ἔγκυρος ἡ ἐκλογὴ αὐτῶν. Ἀνήγγειλα τότε τὸ ἀποτέλεσμα εἰς τὴν Βουλήν.

§256Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τῶν ἄλλων ἐκλογῶν τί ἐγένετο;

§257ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τώρα, ἂν θέλητε νὰ ἐπαναφέρητε τὸ ζήτημα, ἐγὼ δὲν ἔχω ἀντίρρησιν.

§258Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τῶν ἄλλων ἐκλογῶν, αἱ ὁποῖαι εἶναι εἰς τὸ σῶμα τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, προεκαλέσατε τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς;

§259ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα· ἠρώτησα ἂν ἔχει τις τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Σπετσῶν, καὶ ἡ Βουλὴ ἀπήντησεν: ἄξιοι, ἄξιοι. Τὸ ἴδιον ἐγένετο ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Ὕδρας καὶ ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Φθιώτιδος καὶ Φωκίδος. Τώρα ἦλθε τὸ ζήτημα τῆς ἐκλογῆς Ψαρῶν, καὶ ὁ κ. Χατζηκυριάκος εἶχεν ἐγγραφῆ νὰ ὁμιλήσῃ.

§260ΙΩ. ΣΤΑΪΚΟΣ. Εἶναι 50 τὰ ὀνόματα τῶν Βουλευτῶν τῶν δύο νομῶν. Τὰ ἀνεγνώσατε;

§261ΕΜ. ΡΕΠΟΥΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἂν ἡ Βουλὴ ἐθεώρησεν, ὅτι ἀθρόαι ἐψηφίσθησαν πᾶσαι αἱ ἐκλογαί, ἔχει καλῶς. Ἄλλως θέλετε σταματήσει ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Ὕδρας, ἔνθα γνωρίζετε ὅτι θὰ προεβάλλετο παρομοία ἔνστασις, ὡς ἡ ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Ψαρῶν, διότι δὲν γνωρίζω ἂν ὁ κ. Πὼπ εἶναι εἰς τὴν κατηγορίαν αὐτήν. Γνωρίζω ὅμως ὅτι δύο Βουλευταὶ Ὕδρας δὲν ἔχουσι τὸ προσὸν τῆς πατρόθεν καταγωγῆς ἐξ Ὕδρας καὶ πρὸς τοῦτο θέλω ἐπικαλεσθῆ μαρτυρίαν ἐντίμου συναδέλφου ἐξ Ὕδρας, τοῦ κ. Κουντουριώτου.

§262Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἐγώ, Κύριοι, θὰ ἐκφέρω τὴν γνώμην μου ὡς ἀντελήφθην τῶν πραγμάτων ἱστάμενος πολὺ πλησίον τῶν ἐνταῦθα γενομένων.

§263ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Καὶ ἡμεῖς δὲν ἤμεθα μακράν.

§264Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Διότι κατεῖχον τὴν πρώτην θέσιν εἰς τὴν αʹ σειρὰν τῶν ἐδωλίων.

§265Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Σᾶς παρακαλῶ· πρέπει νὰ ἔχητε ὑπ’ ὄψει ὅτι, ἂν ὑπάρξῃ μία βεβαίωσις ἐκ μέρους τοῦ Προεδρείου περὶ τοῦ ὅτι ὁμαλῶς προέβησαν τὰ πράγματα, δὲν δυνάμεθα νὰ ἐπανέλθωμεν.

§266Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Παρακαλῶ. Τώρα, ὅτε ἐγένετο ἡσυχία, πρέπει νὰ παρακαλέσωμεν τὸν κ. Πρόεδρον νὰ βεβαιώσῃ περὶ τοῦ ἂν ἐτηρήθη ὁ Κανονισμός. Ἐν τῇ περιπτώσει, καθ’ ἣν ἠθέλετε προσέλθει μάρτυς, ἀναμφισβητήτως ἠδύνατο νὰ προκύψῃ ἑτέρα μαρτυρία ἀντίθετος, καὶ τοῦτο δὲν θὰ ἦτο ὀρθόν. Ἑκατὸν φορὰς δύναται νὰ βεβαιώσῃ τὸ Προεδρεῖον, ὅτι ἐψηφίσθησαν μία πρὸς μίαν αἱ ἐκλογαί, αἱ μετὰ τὴν τοῦ νομοῦ Μεσσηνίας. Διακοσίας φορὰς θέλω βεβαιώσει ἐγώ, ὅτι αἱ ἐκλογαὶ αἱ μετὰ τὴν τῆς Μεσσηνίας δὲν ἐψηφίσθησαν.

§267Ι. ΣΤΑΪΚΟΣ. Τὸ Προεδρεῖον παρεβίασε τὰς ὑποχρεώσεις του.

§268Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἀλλοίμονον, ἂν φθάσωμεν εἰς τοιαύτην κατάστασιν, ὥστε ἐκ συναρπαγῆς νὰ ψηφίζωνται ἐκλογαί, εἴτε νόμιμοί εἰσιν εἴτε παράνομοι.

§269Π. ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ. Διὰ τὸν Μποῦτον δὲν ἐψηφίσθη τίποτε· ὁ κ. Πρόεδρος δὲν εἶναι ἐν τῇ ἀληθείᾳ.

§270Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἐγὼ θέλω ἐκθέσει τὰ πράγματα ὡς ἀντελήφθην αὐτῶν, χωρὶς νὰ ἔχω ἐνδιαφέρον τι, ἵνα ἀποκρύψω τὸ γενόμενον, οὔτε νὰ συμπαθήσω πρὸς τοὺς μὲν ἢ τοὺς δέ, οὓς δὲν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ γνωρίζω οὔτε ποῦ ἀνήκουσιν, οὔτε τίνες εἰσί. Λοιπὸν ἰδοὺ πῶς ἐγὼ ἀντελήφθην τῶν πραγμάτων. Ἐζητήθη τὸ κῦρος τῆς ἐκλογῆς ὡς πρὸς τοὺς δύο, περὶ ὧν πρόκειται. Κατόπιν ἠρώτησεν ὁ κ. Πρόεδρος διὰ τοὺς ἀνηλίκους. Ἠγέρθη συζήτησις νὰ χωρισθῇ τὸ ζήτημα, καὶ βεβαίως, ἐφ’ ὅσον εἰς τοῦτο ἐπέμενέ τις τῶν κυρίων Βουλευτῶν, ἦτο ἐν τῷ Κανονισμῷ, διότι πρόκειται περὶ δύο προσώπων, ἅτινα βεβαίως δὲν ἔχουσι τὴν αὐτὴν ἡλικίαν. Ἐκεῖ ἐστάθη ἡ συζήτησις. (Χειροκροτήματα). Παρακαλῶ· εἶναι περιττὰ τὰ χειροκροτήματα.

§271ΑΝΤ. ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Ἐγὼ ἤμην ὁ ζητήσας τὸν χωρισμόν.

§272Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἐγὼ ἠγέρθην μὲ τὸν Κανονισμὸν ἀνὰ χεῖρας, ἵνα εἴπω ὅτι πρόκειται περὶ συνθέτου ζητήματος, καὶ εὐθὺς ὡς συνεζητεῖτο ὁ χωρισμὸς καθῆκον εἶχε τὸ Προεδρεῖον νὰ προβῇ εἰς αὐτόν. Ἀλλ’ ἐν τῷ μεταξὺ ἀκούω τὸν κ. Πρόεδρον ἀναγγέλλοντα, ὅτι ἐψηφίσθησαν ὅλαι αἱ ἐκλογαί.

§273Α. ΚΑΦΕΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ ἐκφρασθῇ μομφὴ κατὰ τοῦ Προεδρείου.

§274Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἂν πρόκειται νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὴν ἐποχὴν τοῦ ἀειμνήστου ἐκείνου — δὲν θέλω νὰ ἀναφέρω τὸ ὄνομα, διότι ἀπέθανεν—ὅστις ἀφήρπαζε τὴν γνώμην τῆς Βουλῆς, ἂν πρόκειται νὰ ἀντικαταστήσητε—θὰ τὸ εἴπω —τὸν Ζάρκον, κάλλιον θέλετε πράξει νὰ κατέλθητε τοῦ Προεδρείου. (Εὖγε, εὖγε).

§275ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἂν θέλητε νὰ ἐπανέλθῃ ἡ Βουλή, ἐγὼ δὲν ἔχω ἀντίρρησιν.

§276Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἀλλοίμονον εἰς τὴν Βουλὴν αὐτήν, ἂν ἡ τελευταία πρᾶξις τῶν ἐξελέγξεων τῶν ἐκλογῶν εἶναι τοιαύτη πλαστογραφία ἀκατονόμαστος, οὐδέποτε γενομένη εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Κοινοβούλιον. Πρέπει νὰ συνέλθωμεν, καὶ νὰ ἐπανέλθωμεν ἐκεῖ ὅπου ἐστάθημεν εἰς τὴν διαίρεσιν τοῦ ζητήματος, ἂν αὕτη ζητῆται.

§277ΙΩ. ΣΤΑΪΚΟΣ. Κύριοι Πληρεξούσιοι, δὲν θὰ σᾶς ἀπασχολήσω διὰ φωνῶν, διότι τὸ ζήτημα δὲν ἀφορᾷ οὔτε ἐμὲ οὔτε ἄλλον τινὰ προσωπικῶς. Εἶναι ζήτημα ἀφορῶν τὴν ὁλομέλειαν τῆς Συνελεύσεως. Ὁ κ. Πρόεδρος δὲν δύναται νὰ ἀρνηθῇ, ὅτι ἐβεβαίωσε τὴν Συνέλευσιν, ὅτι ἐπεκυρώθησαν αἱ ἐκλογαὶ ὅλαι αἱ μετὰ τὴν ἐκλογὴν Μεσσηνίας, ἐνῷ δὲν εἶχε λυθῆ ἀκόμη τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ διαιρεθῇ ὅσον ἀφορᾷ τοὺς δύο ἀνηλίκους τοῦ νομοῦ Μεσσηνίας. Φρονῶ λοιπὸν ὅτι ἐγένετο παραβίασις τοῦ Κανονισμοῦ ἐκ μέρους τοῦ κ. Προέδρου. Ἀλλὰ μὲ ὅλην τὴν ἐπιμονὴν ἡμῶν ὅπως ἐπανέλθωμεν εἰς τὸ ζήτημα, ὁ κ. Πρόεδρος ἐξακολουθεῖ νὰ θεωρῇ τὰς ἐκλογὰς ὅλου τοῦ Κράτους ἐπικυρωθείσας καὶ μάλιστα διὰ τῶν ὀργάνων τῆς Βουλῆς ἠθέλησε νὰ παραλάβῃ καὶ τὸν κώδωνα καὶ νὰ κλείσῃ καὶ τὰ βιβλία καὶ ἐκήρυξε τὴν λύσιν τῆς συνεδριάσεως.

§278ΠΕΡ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐπιτρέπετε μίαν διακοπήν;

§279ΙΩ. ΣΤΑΪΚΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ. Δὲν ἐπιτρέπω διακοπάς, ἵνα μὴ παρατείνω τὴν ἀγόρευσιν καὶ κουράσω ὑμᾶς. Ἀλλά, ἂν ἐπιμένητε σᾶς ἐπιτρέπω. Δὲν μὲ ἐνδιαφέρει. Ἀφοῦ ἐλύθη ἡ συνεδρίασις ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου — τὸ ὁποῖον δὲν εἶχε δικαίωμα νὰ κάμῃ, διότι διὰ τὴν λύσιν τῆς συνεδριάσεως ἔπρεπε νὰ ζητήσῃ τὴν ἄδειαν τῆς Βουλῆς—, νομίζω ὅτι ἐπιβάλλεται, χάριν τῆς ἀξιοπρεπείας τοῦ Σώματος, χάριν τῆς ἀξιοπρεπείας ὅλων ἡμῶν, νὰ προκαλέσωμεν τὴν ψῆφον τῆς Συνελεύσεως κατὰ τοῦ κ. Προέδρου. (Θόρυβος).

§280ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι. (Θόρυβος).

§281ΕΤΕΡΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ναί, ναί. (Θόρυβος).

§282Δ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Ὅ,τι ἐγένετο, ἐγένετο ἐκ κακῆς ἀντιλήψεως τοῦ κ. Προέδρου, οὐχὶ ἐκ κακῆς προθέσεως, δι’ αὐτὸ δὲν δεχόμεθα τὴν πρότασιν περὶ ἀποδοκιμασίας.

§283Π. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι...

§284ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ. Μετὰ τὴν ἐπικύρωσιν τῆς ἐκλογῆς Μεσσηνίας, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τοὺς Βουλευτὰς Ψηλογαλάνην καὶ Παπατσώρην, ἦλθε τὸ ζήτημα τῆς ἀνηλικότητος τῶν ἑτέρων δύο Βουλευτῶν Μεσσηνίας, Ντολιοπούλου καὶ Μπούτου. Περὶ αὐτοῦ μοὶ εἶχε δοθῆ μία πρότασις, ἡ ὁποία ἀνεκλήθη. Μοὶ τὴν ἔφερεν ὁ εἰσηγητής. Ἀλλ’ ἦλθον ἕτεροι Κύριοι, οἱ ὁποῖοι τὴν ἀνεκάλεσαν. Μετὰ τὴν ἐρώτησίν μου πρὸς τὴν Βουλήν, ὁμολογῶ ὅτι εἷς τῶν κ. κ. Βουλευτῶν εἶπεν, ὅτι πρέπει νὰ χωρισθῇ τὸ ζήτημα περὶ τῶν δύο ἀνηλίκων. Ἀλλὰ πολλοὶ ἕτεροι ἐφώναζον «ἄξιοι, ἄξιοι», καὶ ἡ Βουλὴ ἐφάνη, ὅτι ἀπεφαίνετο ὑπὲρ τῆς παραδοχῆς αὐτῶν. Κατόπιν ἠρώτησα τὴν Βουλὴν καὶ περὶ τῶν λοιπῶν ἐκλογῶν, ἂν θέλει τὴν ἐπικύρωσιν, καὶ πάντες ἔλεγον ναί. Ἤδη, ἂν ἡ Βουλὴ ἐπιθυμῇ νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὸ ζήτημα τῶν ἀνηλίκων, οὐδεμίαν ἔχω ἀντίρρησιν.

§285ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§286ΕΤΕΡΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§287Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, τὰ Σώματα τὰ κοινοβουλευτικὰ συζητοῦσι καὶ καταλήγουσιν εἰς ἀποφάσεις. Περὶ τοῦ ἂν ἐλήφθη ἀπόφασις ἢ δὲν ἐλήφθη, ἁρμόδιον εἶναι νὰ βεβαιώσῃ τὸ Προεδρεῖον. Ὅτε τὸ Προεδρεῖον βεβαιοῖ, ὅτι ἐλήφθη ἀπόφασις, δὲν ὑπάρχει πλέον ζήτημα ἄλλο ἢ ζήτημα μομφῆς κατὰ τοῦ Προεδρείου. Ἀλλ’ ἡ ἀπόφασις εἶναι ἀπόφασις.

§288ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ὑπῆρξε κακὴ πρόθεσις.

§289Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἰδοὺ πῶς καὶ ἐγὼ ἀντελήφθην τῶν πραγμάτων. Ὁ συνάδελφος κ. Παπαγεωργίου ἐζήτησε τὸν χωρισμὸν τοῦ ζητήματος. Εἰς τοῦτο ἐπέμεινα καὶ ἐγώ. Ἀκολούθως ὁ κ. Πρόεδρος ἐβεβαίωσε τὴν Συνέλευσιν, ὅτι ἐπεκυρώθησαν ἅπασαι αἱ ἐκλογαί.

§290ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐκ κακῆς ἀντιλήψεως.

§291Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἡ βεβαίωσις τοῦ κ. Προέδρου εἶναι ὑποχρεωτικὴ διὰ τὸ Σῶμα, ἐκτὸς ἂν ὁ κ. Πρόεδρος ὁμολογήσῃ πρὸς τὴν Συνέλευσιν ὅτι κατὰ πλάνην ἐνόμισεν ὅτι ἐπεκυρώθησαν πᾶσαι αἱ ἐκλογαί, ὅτε θέλομεν ἐπανέλθει εἰς τὸ ζήτημα τοῦ χωρισμοῦ τῶν ἀνηλίκων Βουλευτῶν Μεσσηνίας.

§292ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Τὸ ὡμολόγησεν αὐτό.

§293ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγώ, Κύριοι, σᾶς ἀνεκοίνωσα πῶς συνέβη τὸ πρᾶγμα. Δὲν ἔχω δὲ ἀντίρρησιν, ἂν θέλῃ ἡ Βουλή, νὰ ἐπανέλθῃ.

§294Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ὄχι νὰ ἐπανέλθῃ· ἐὰν δὲν ἐλήφθη ἀπόφασις, δὲν ἐπανέρχεται ἡ Βουλή. Σεῖς ὡμολογήσατε, ὅτι κατὰ πλάνην ἀνεκοινώσατε ἀπόφασιν.

§295ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θεωρῶ ἀναγκαῖον νὰ ἐπανέλθῃ ἡ Βουλή, διότι, ὅταν ἀμφισβητῆται τὸ ἀποτέλεσμα τῆς δι’ ἀναστάσεως ψηφοφορίας, ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ ζητήσω τὴν ψηφοφορίαν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως κατὰ τὸ ἄρθρον 59 τοῦ Κανονισμοῦ, τὸ ὁποῖον λέγει (ἀναγινώσκει): «Ὅταν ἡ Βουλὴ ψηφίζῃ δι’ ἀναστάσεως, ὁ Πρόεδρος συμβουλευόμενος τοὺς Γραμματεῖς ἀπαγγέλλει τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ψηφοφορίας, ἥτις, ἐὰν ὁ Πρόεδρος κρίνῃ τοῦτο ἀναγκαῖον ἢ ἂν ἀμέσως μετὰ τὴν ἀπαγγελίαν 15 Βουλευταὶ τὸ ζητήσωσιν, ἐπαναλαμβάνεται δι’ ὀνοματικῆς κλήσεως». Ὁ κ. Παπαγεωργίου, ὁ ὁποῖος ἐζήτησε τὸν χωρισμὸν τοῦ ζητήματος, ἔχει τὸν λόγον.

§296Α. ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Συνεχίζω ἀπὸ ἐκεῖ, ὅπου ἀναμφισβητήτως ἐσταματήσαμεν. Ἐγερθεὶς ἀπὸ τῆς θέσεώς μου ἐζήτησα, κύριε Πρόεδρε, ἅμα τῇ ἐπικυρώσει τῆς ἐκλογῆς τῶν κ. κ. Ψηλογαλάνη καὶ Παπατσώρη, ἵνα χωρισθῇ τὸ ζήτημα ὡς πρὸς τοὺς ἑτέρους δύο Βουλευτὰς Μεσσηνίας, τῶν ὁποίων ἡ ἀνηλικότης ἀμφισβητεῖται ἢ μᾶλλον τῶν ὁποίων τὰ κατὰ τὸ Σύνταγμα προσόντα ἀμφισβητοῦνται. Καὶ ἐζήτησα τὸν χωρισμὸν διὰ τὸν λόγον ὅτι ὁ μὲν εἷς τούτων ἀναμφισβητήτως ἔχει συμπληρώσει τὸ 21ον ἔτος τῆς ἡλικίας του καὶ ἔχει τοὐλάχιστον τὸ δικαίωμα τοῦ ἐκλέγειν, ἐνῷ ὁ ἕτερος δὲν ἔχει οὔτε αὐτὸ τὸ προσόν, ἅτε μὴ συμπληρώσας οὔτε τὸ 21ον ἔτος τῆς ἡλικίας του.

§297ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Πῶς τὸ γνωρίζετε;

§298Α. ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Παρεῖλκεν ἐντελῶς ἡ ἐξήγησις αὕτη. Τὸ διατί ἐζήτησα τὸν χωρισμὸν δὲν ἤμην ὑπόχρεος νὰ τὸ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλήν. Ἦτο δικαίωμά μου ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ προερχόμενον. Ἵνα μὴ παρεξηγηθῶ ὅμως, εἶπον ὡς ἐκ περισσοῦ καὶ τὸν λόγον, δι’ ὃν ὑπέβαλον τὴν πρότασίν μου. Δὲν ὑποστηρίζω ὅτι ὁ εἷς δὲν ἔχει συμπεπληρωμένον τὸ 21ον ἔτος τῆς ἡλικίας του, ἂν καὶ δύναταί τις εὐπροσώπως νὰ ὑποστηρίξῃ τοῦτο διὰ τὸν λόγον ὅτι, καὶ ἂν ἐκληρώθη ὡς στρατιώτης κατὰ τὸ τρέχον ἔτος, εἶναι γνωστὸν εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι καὶ ἄκροις δακτύλοις ἥψαντο τῶν νόμων, ὅτι ὁ τὴν 31ην Δεκεμβρίου γεννηθεὶς θεωρεῖται ὡς γεννηθεὶς τὴν 1ην Ἰανουαρίου τοῦ οἰκείου ἔτους. Ὁ κ. Πρόεδρος ἂς προτάξῃ ὅντινα ἐκ τῶν δύο θέλει. Ἐγὼ προτείνω νὰ ἐρωτηθῇ πρῶτον ἡ Βουλὴ διὰ τὸν κ. Ντολιόπουλον, ὁ ὁποῖος καὶ κατὰ τὴν σειρὰν τῆς ἐπιτυχίας εἶναι πρῶτος.

§299ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§300ΣΠ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὁ κ. εἰσηγητὴς ἔφερε πιστοποιητικὸν ἐπίσημον, διὰ τοῦ ὁποίου βεβαιοῦται ἡ ἡλικία.

§301ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλὴν δι’ ἀναστάσεως ἂν παραδέχεται τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τοῦ κ. Ντολιοπούλου. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τοῦ κ. Ντολιοπούλου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τοῦ βουλευτοῦ κ. Μπούτου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἀνεγνωρίσθησαν ὅθεν βουλευταὶ τοῦ νομοῦ Μεσσηνίας οἱ κ.κ. Παν. Μερλόπουλος, Κωνστ. Α. Κουμουνδοῦρος, Π. Κασίμης, Σ. Ντολιόπουλος, Π. Ἰατρόπουλος, Σπυρίδων Α. Κουμουνδοῦρος, Γ. Καντιάνης, Χ. Δικαῖος, Ἀντ. Παπαγεωργίου, Π. Καράπαυλος, Ἠλίας Π. Μαυρομιχάλης, Παναγιώτης Σάκκης, Ἰωάννης Σπέντζας, Παναγιώτης Φλέσσας, Ἀλέξ. Δ. Πονηρόπουλος, Α. Πετρομανιάτης, Δημ. Ἀναστασόπουλος, Εὐστ. Κοκκέβης, Μ. Δαζέας, Νικόλαος Δαγρές, Ι. Ψηλογαλάνης, Περικλ. Μποῦτος, Μ. Παπατσώρης, Γ. Οἰκονομόπουλος, Θεόδ. Μοσχούλας, Ν. Παπαλέξης καὶ Ν. Χριστόπουλος. Ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Σπετσῶν τὸ τμῆμα προτείνει τὴν ἐπικύρωσιν. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἐπικύρωσιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἀναγνωρίζονται ὅθεν νόμιμοι βουλευταὶ οἱ κ. κ. Νικόλ. Λεωνίδας, Ἰωάν. Λεωνίδας, Γεώργ. Μπούμπουλης καὶ Ἰάσων Μπούμπουλης. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τοῦ νομοῦ Τρικκάλων, τῆς ὁποίας τὸ τμῆμα προτείνει τὴν ἐπικύρωσιν, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἀνακηρύσσονται ὅθεν βουλευταὶ τοῦ νομοῦ Τρικκάλων οἱ κ. κ. Γεώργ. Χατζηδημητρίου, Ν. Γαρδικιώτης, Χρ. Τεγόπουλος, Δημ. Μπούσδρας, Μιχ. Δημάκης, Χρ. Ἀλαμανῆς, Κωνστ. Σταμούλης, Μ. Κοτρῶτσος, Α. Ἀθανασίου ἢ Βαβυλόπουλος, Γεώργ. Καραϊσκάκης, Ἀλέξ. Γιαννούσιος Τάκης, Παυσ. Ζωγλοπίτης, Βασίλ. Γρίβας, Ἀχ. Δ. Ἔξαρχος, Γεώργ. Ράμμος, Χρ. Καρᾶς, Π. Ἀκριβὸς ἢ Παπαποστόλου, Δημήτριος Κουκουλέτσος, Κωνστ. Παπακυρίτσης, Ἀντ. Καπάλας, Θεόδ. Φίλιος, Ἰωάν. Θεοδωρόπουλος, Γεώργ. Σπυρόπουλος καὶ Ἀπ. Ἀλεξανδρῆς.

§302Α. ΚΑΦΕΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς τοῦ κ. Μπούτου εἶχον νὰ λάβω τὸν λόγον. (Θόρυβος).

§303Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν δύνασθε νὰ ἐπανέλθητε εἰς τὸ ζήτημα αὐτό. Ἡ ἐκλογὴ ἐπεκυρώθη, καὶ τὸ ἀποτέλεσμα ἀνεκοινώθη εἰς τὴν Βουλήν.

§304ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐκλογὴ Ὕδρας. Ζητεῖ τις τὸν λόγον;

§305Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Δὲν πρόκειται νὰ προσβληθῇ τὸ κῦρος τῆς ἐκλογῆς Ὕδρας, ἀλλ’ ἐπιθυμοῦμεν, ἡ Βουλὴ νὰ ἐκφράσῃ γνώμην ἐπὶ ζητήματος, τὸ ὁποῖον γεννᾶται ἐκ τῆς ἐκλογῆς Ὕδρας. Δύο ἐκ τῶν κ. κ. συναδέλφων ἐκλεγέντες ἐν Ὕδρᾳ δὲν κατάγονται πατρόθεν ἐξ Ὕδρας, οἱ κ.κ. Βερβενιώτης καὶ Κυριαζόπουλος. Τοῦτο δύνανται νὰ βεβαιώσωσιν οἱ ἐκεῖθεν καταγόμενοι συνάδελφοι, οἱ κ. κ. Κουντουριώτης καὶ Τσαμαδὸς κατ’ ἐπανάληψιν ἐκλεγέντες, ὡς καὶ ὁ κ. Βασιλείου. Καὶ ἐρωτῶ περὶ τούτου τὸν κ. Βασιλείου ἂν ἔχουσιν οὗτοι πατρόθεν ἐξ Ὕδρας τὴν καταγωγήν.

§306Κ. ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ. Οὐδείς ποτε ἐσκέφθη νὰ ἀμφισβητήσῃ τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς Ὕδρας ὡς πρὸς τοὺς κ. κ. Βερβενιώτην καὶ Κυριαζόπουλον. Ἀλλ’ οἱ γονεῖς των δὲν ἦσαν Ψαριανοί. Ὁ κ. Βερβενιώτης κατάγεται, ὡς καὶ τὸ ὄνομα αὐτοῦ δεικνύει, ἐκ τῶν ἡρωικῶν Βερβαίνων.

§307Π. ΒΕΡΒΕΝΙΩΤΗΣ. Κατάγομαι ἐξ Ὕδρας καὶ ὁ πατήρ μου καὶ ἡ μήτηρ μου ἦσαν Ψαρικνοί, ὡς καὶ ὁ πάππος μου.

§308Κ. ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ. Εἴμεθα σύμφωνοι. Λέγω ὅτι ὁ πατήρ σας καὶ ἡ μήτηρ σας, ὡς καὶ ὁ πάππος σας, κατάγονται ἐξ Ὕδρας, ἀλλ’ ὁ πρόπαππος ὑμῶν κατάγεται ἐκ Βερβαίνων.

§309Δ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Ὑπὸ τοῦ προβαλλομένου ὑφ’ ὑμῶν λόγου προτείνεται ἔνστασις ἀκυρότητος τῆς ἐκλογῆς Ὕδρας;

§310Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ὄχι.

§311Δ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Τότε τί συζητεῖτε;

§312Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Προέβαλον τοῦτον, διότι εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον θὰ γεννήσῃ τὴν ἀνάγκην τῆς ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς.

§313Δ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε. Ἡ Βουλὴ δὲν ἔρχεται νὰ λύσῃ ἀκαδημαϊκὰ ζητήματα.

§314Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Μὲ ἀντιλαμβάνεσθε, κύριε συνάδελφε, διατί τὸ προέβαλον. Ἐγὼ προκαλῶ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς, ἥτις θὰ εἶναι ἐπικυρωτική, ἵνα ἐπακολουθήσῃ ἡ συζήτησις τῆς ἐκλογῆς Ψαρῶν.

§315ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει ἕτερός τις τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Ὕδρας;

§316Γ. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἄξιοι, ἄξιοι· δὲν ὑπάρχει ἔνστασις.

§317ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς Ὕδρας παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἀνακηρύσσονται ὅθεν ὡς νόμιμοι Βουλευταὶ οἱ κ. κ. Π. Βερβενιώτης, Δ. Α. Τομπάζης, Κ. Π. Κυριαζόπουλος, Ι. Δ. Κουντουριώτης, Ν. Β. Τσαμαδὸς καὶ Ι. Α. Μᾶνος. Τώρα ἔρχεται ἡ ἐκλογὴ Φθιώτιδος καὶ Φωκίδος. Ἔχει τις τὸν λόγον ἐπ’ αὐτῆς; Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς Φθιώτιδος καὶ Φωκίδος παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἀνακηρύσσονται ὅθεν ὡς νόμιμοι βουλευταὶ οἱ κ. κ. Ἀθ. Εὐταξίας, Ι. Τσιριμῶκος, Ν. Ξηρός, Ι. Παπαλουκᾶς, Ν. Βελέντζας, Ν. Χατζίσκος, Σ. Σομμαρίπας, Ν. Σιμόπουλος, Κ. Λιδωρίκης, Ν. Κρίτσας, Χ. Εὐταξίας, Θ. Παπαιωάννου, Μ. Γαλανός, Α. Μαρλᾶς, Ι. Δημοκωστούλας, Ν. Γαζῆς, Μ. Λιδωρίκης, Ι. Δελμοῦζος, Δ. Κρεμεζῆς, Γ. Ἀγαθοκλῆς, Χ. Γαρδίκης καὶ Ν. Δεστερλῆς. Τώρα ἔρχεται ἡ ἐκλογὴ Νέων Ψαρῶν. Ὁ κ. Χατζηκυριάκος ἔχει τὸν λόγον.

§318Α. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ. Διακοπεὶς πρότερον, κύριοι συνάδελφοι, ἐπὶ τῆς ἀγορεύσεώς μου ἐχώρισα ὑμῖν τὰς ἐνστάσεις τὰς ὑποβληθείσας κατὰ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς Ψαρῶν εἰς δύο. Τὴν μίαν ἔνστασιν τὴν ὑποβληθεῖσαν λόγῳ τοῦ μὴ νομίμου τῆς ἐκτελέσεως τῆς ἐκλογῆς ταύτης καὶ εἰς τὴν ἑτέραν ἔνστασιν τὴν ἀφορῶσαν εἰς τὰ προσόντα ἑνὸς ἐκ τῶν ἐκλεγέντων βουλευτῶν, τοῦ κ. Γ. Πὼπ. Ἐτόνισα ὅτι ἡ σοβαρότης ἔγκειται εἰς τὴν ἔνστασιν ταύτην, ἥτις εἶναι πρωτοφανὴς διὰ τὴν ἱστορίαν τῆς ἐκλογῆς τῶν Ψαριανῶν. Ἀπὸ τῆς ἀνεξαρτησίας τοῦ Βασιλείου οὐδέποτε ἐξέθηκεν ὑποψηφιότητα οὐδ’ ἐξελέγη ποτὲ Βουλευτὴς Ψαρῶν μὴ Ψαριανός, καὶ θὰ προκαλέσω πάντα, ὅστις δύναται νὰ μοὶ ἀναφέρῃ παράδειγμά τι κατὰ τὸν μακρὸν τοῦτον χρόνον, κατὰ τὸν ὁποῖον οὐ μόνον εἰς τὰ Ψαρά, ἀλλὰ καὶ εἰς τὰς ἄλλας προνομιακὰς νήσους, τὴν Ὕδραν καὶ τὰς Σπέτσας, ἐξελέγησαν Βουλευταὶ μὴ καταγόμενοι ἐκ τῶν νήσων τούτων. Ἐπειδὴ δὲ ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Φθιώτιδος καὶ Φωκίδος ὑπέβαλεν ἐρώτημα ὡς πρὸς τοὺς βουλευτὰς κ. κ. Βερβενιώτην καὶ Κυριαζόπουλον, ὅτι οὗτοι δὲν κατάγονται ἐξ Ὕδρας, θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ νὰ τῷ ἀπαντήσω ὅτι τὸ προβληθὲν ἐπιχείρημα ἦτο πολὺ σαθρόν, διότι πρέπει νὰ σημειώσητε ὅτι ὑπάρχει μεγίστη διαφορὰ μεταξὺ τῶν Ψαριανῶν καὶ τῶν κατοίκων τῶν νήσων Ὕδρας καὶ Σπετσῶν. Τοῦτο δὲ καταφαίνεται εὐθὺς ἀμέσως διὰ τῶν ἑκάστοτε ψηφισμάτων τῶν Συνελεύσεων, τὰ ὁποῖα, ἐνῷ ὁμιλοῦσι περὶ τῶν Βουλευτῶν Ὕδρας καὶ Σπετσῶν, κατωτέρω ὁμιλοῦσι περὶ τῶν Βουλευτῶν Ψαριανῶν, διότι αἱ νῆσοι Ὕδρα καὶ Σπέτσαι δὲν ἔσχον τὸ ἀτύχημα, τὸ ὁποῖον ἔσχον τὰ Ψαρά, νὰ καταστραφῶσι καὶ οἱ κάτοικοι νὰ χάσωσι τὴν πατρίδα αὐτῶν. Αἱ νῆσοι Ὕδρα καὶ Σπέτσαι ἐξακολουθοῦσι νὰ ἀποτελῶσι δήμους ἐπὶ τοῦ πατρίου ἐδάφους, ὅπου καὶ ὑπῆρχον. Ἐκεῖ ὑπάρχουσι τὰ μέσα, διὰ τῶν ὁποίων δύναταί τις νὰ ἀποκτήσῃ τὰ προσόντα τῆς ἰθαγενείας. Ἐγὼ δὲν λέγω ὅτι ὁ κ. Βερβενιώτης δὲν κατάγεται ἐξ Ὕδρας, ἀφοῦ ἀπὸ τοῦ προπάππου αὐτοῦ εἶναι ἐγκατεστημένοι ἐν Ὕδρᾳ. Οὐδὲ ὁ κ. Κυριαζόπουλος, ὅστις εἶναι ἀπὸ ἑβδομηκονταετίας ἐγκατεστημένος ἐκεῖ, ἐνῷ ἀρκεῖ ἁπλῆ δεκαετὴς ἐγκατάστασις, ἵνα ἀποκτήσῃ τις τὴν ἰθαγένειαν.

§319Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Διετής.

§320Α. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ. Δεκαετὴς διὰ τοὺς ἀλλοεθνεῖς, πενταετὴς δὲ διὰ τοὺς ὁμοεθνεῖς.

§321Κ. ΖΑΒΙΤΣΑΝΟΣ. Τί ἐννοεῖτε ἰθαγένειαν;

§322Α. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ. Ἐγκατάστασιν. Εἰς τὰ Ψαρά, ὅπως σᾶς ἔλεγον, Κύριοι, εἶναι πολὺ διάφορον τὸ ζήτημα. Οἱ Ψαριανοὶ ἀπολέσαντες τὴν πατρίδα αὑτῶν εὑρίσκοντο ἐγκατεσπαρμένοι εἰς τὴν Ἑλλάδα, καὶ τοῖς ἐδόθη τόπος τις, ὅπως συνοικισθῶσιν. Ἐκεῖ δὲ δὲν συνοικίσθησαν ἐντελῶς, διότι ἐλάχιστοι ἔμειναν αὐτόθι. Πῶς θέλετε δὲ μὴ Ψαριανὸς ν’ ἀποκτήσῃ τὴν Ψαριανὴν ἰθαγένειαν, ἵνα εἴπωμεν οὕτω; Δὲν ὑπάρχει δῆμος Ψαρῶν, ἀλλὰ δῆμος Ψαριανῶν, οὐδὲ δύνασθε νὰ μᾶς ἀποδείξητε μέσον, διὰ τοῦ ὁποίου ν’ ἀποκτήσῃ τις τὴν δημοτικότητα τοῦ Ψαριανοῦ, ἐφ’ ὅσον δὲν εἶναι ἐκ καταγωγῆς Ψαριανός. Ἐπανερχόμενος εἰς τὸ θέμα, θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ ἀφηγηθῶ ὑμῖν τὴν ἱστορίαν τῶν προνομίων τούτων, ἐξ ἧς καταφαίνεται ποῖον προνόμιον ἐδόθη εἰς τοὺς ἐκλογεῖς καὶ ἐκλεξίμους τῶν νήσων τούτων, ἵνα καταδειχθῇ, ἂν ὁ κ. Πὼπ εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ ἐκτεθῇ καὶ νὰ ἐκλεγῇ Βουλευτὴς εἰς τὰ Ψαρά. Τὸ πρῶτον ψήφισμα, τὸ ὁποῖον παραχωρεῖ τὸ προνομιακὸν τοῦτο δικαίωμα, εἶναι τὸ ψήφισμα τοῦ 1822, τοῦ ἐπικαλουμένου πρώτου ἔτους τῆς ἀνεξαρτησίας, καὶ θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ἀναγνώσω τὸ ψήφισμα τοῦτο, τὸ ὁποῖον ἀναφέρει περὶ τῶν ἐκλογῶν τῶν παραστατῶν κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην. Ἐν ἄρθρῳ 3 λέγει: «ἑκάστη ἐπαρχία ἔχουσα ἀριθμὸν κατοίκων ἥττονα τῶν 25000 ἀνὰ ἕνα παραστάτην κλπ...». Ἐν ἄρθρῳ 4 λέγει: «Ἡ νῆσος Ὕδρα τρεῖς παραστάτας κλπ...». Κατὰ τὸ 1822 ὑφίστατο ἀκόμη ἡ νῆσος τῶν Ψαρῶν, ἡ ὁποία κατεστράφη εἰς τὸ 1824. Τοῦτο τὸ δικαίωμα ἐνήσκησαν καθ’ ὅλας τὰς Συνελεύσεις αἱ νῆσοι μέχρι τοῦ 1843, ὁπότε κατὰ τὸ νέον Σύνταγμα ἀνεθεωρήθησαν αἱ διατάξεις αὗται. Καὶ ἐξεταστέον πῶς ἐνησκήθησαν τὰ δικαιώματα ταῦτα. Ἐν τῇ ἐκθέσει του ὁ κ. εἰσηγητὴς θέλει ν’ ἀποδείξῃ, ὅτι τὸ προνόμιον τοῦτο καὶ κατὰ τὴν πρώτην ταύτην περίοδον ἀφεώρα μόνον τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐκλεξίμων, καὶ διατείνεται ὅτι ἡ πέμπτη παράγραφος τοῦ αὐτοῦ νόμου, ἡ ὁποία ἀναφέρεται εἰς τὰ προσόντα τῶν παραστατῶν, εἶναι γενική, καὶ ἑπομένως θὰ ἀναφέρηται καὶ εἰς τὴν παράγραφον ταύτην. Καὶ θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. εἰσηγητὴς εἰς τὴν ἔκθεσίν του ταύτην, τὴν ἀφορῶσαν τὸ ψήφισμα τοῦ 1822, νὰ τῷ κάμω μίαν προσθήκην. Λέγει ἐν τῇ ἐκθέσει του ὁ κ. εἰσηγητής: «Ἐκ τοῦ ὡς ἄνω ψηφίσματος τοῦ 1822, ὅπερ, ἐν ᾧ ἀποτελεῖ πλῆρες ἐκλογικὸν σύστημα, διὰ μὲν τῆς § δʹ ἀπονέμει τὸ προνόμιον διὰ τῆς μόνης περικοπῆς: «Ἡ νῆσος Ὕδρα τρεῖς παραστάτας νὰ ἐκλέγῃ, δύο ἡ νῆσος Σπετσῶν, καὶ δύο ἡ νῆσος Ψαρῶν», διὰ δὲ τῆς εʹ καθορίζονται τὰ προσόντα τῶν παραστατῶν ὁλοκλήρου τοῦ Βασιλείου, ἐξ οὗ ἀκολουθεῖ, ὅτι οὐδὲν ἰδιαίτερον προσὸν ἀπῃτήθη διὰ τοὺς παραστάτας τῶν ἀπολαυουσῶν τὸ προνόμιον νήσων». Καὶ σταματᾷ ὁ κ. εἰσηγητής, καὶ προσθέτει ἐδῶ: ἀφοῦ τὸ προσόν, τὸ ὁποῖον ἀπῃτήθη, εἶναι γενικόν. Καὶ ποῖον εἶναι τὸ γενικὸν προσόν; Τὸ νὰ εἶναι Ἕλληνες καὶ νὰ εἶναι αὐτόχθονες. Νομίζω δέ, ὅτι θὰ εἶχον πολὺ ὀλίγον νὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν καὶ πολὺ εὐκόλως νὰ ἀποδείξω τὸ ζήτημα τοῦτο μὲ δύο λέξεις, ἀρκεῖ νὰ ἀναμνησθῆτε, ὅτι εἰς ἕκαστον ἐκλογικὸν νόμον τὸ πρώτιστον προσὸν τοῦ ἐκλεξίμου εἶναι τὸ νὰ εἶναι ἐκ τῆς ἐπαρχίας, ἐξ ἧς ἐκλέγεται. Λάβετε οἱονδήποτε ἐκλογικὸν νόμον καί, ἂν δὲν εὕρητε εἰς τὴν πρώτην αὐτοῦ παράγραφον τοῦτο, τότε δύνασθε νὰ ἔχητε ἀλλοίαν γνώμην. Πῶς λοιπὸν ὁ κ. εἰσηγητὴς ἰσχυρίζεται ἐνταῦθα, ὅτι τὸ προνόμιον ἀφορᾷ μόνον εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐκλεξίμων, ἐνῷ ὑπάγεται εἰς τὸν γενικὸν νόμον τῶν ἐκλογῶν, ὅτι οἱ ἐκλέξιμοι πρέπει νὰ εἶναι ἐκ τῆς ἐπαρχίας, κατωτέρω δὲ ἐν τῷ ψηφίσματι ἐκείνῳ ἀναφέρονται καὶ τὰ προσόντα, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ἔχῃ της, ἵνα εἶναι αὐτόχθων, ἵνα ἀποκτήσῃ τὴν ἰθαγένειαν; Δὲν νομίζω ὅτι δύναται οὐδὲ ἡ ἐλαχίστη νὰ ὑπάρξῃ ἀμφιβολία περὶ τῆς ἐννοίας τοῦ ψηφίσματος τούτου. Μόνον ὁ ἐκ προκαταλήψεως θέλων νὰ ἀναγνώσῃ ἄλλως τὰς λέξεις δύναται νὰ ἐξαγάγῃ ἀλλοῖον συμπέρασμα. Πᾶς τις, καὶ μαθητὴς δημοτικοῦ σχολείου, δύναται νὰ ἐξαγάγῃ τὸ συμπέρασμα, τὸ ὁποῖον θέλει νὰ ἐξαγάγῃ. Δὲν θεωρεῖται δὲ ἀτέλεια τοῦ νόμου τούτου, καὶ οἱ πατέρες ἡμῶν ἦσαν ἀρκετὰ ἐχέφρονες καὶ ἀρκετὰ νοήμονες, ὥστε νὰ μὴ περιττολογῶσιν ἐν τοῖς νόμοις αὐτῶν, δὲν θεωρεῖται, λέγω, ἀτέλεια τοῦ νόμου, ἂν ἡ φρασεολογία του εἶναι ὀλίγον τι ἁπλῆ, ἀλλ’ ὅμως πολὺ σοφή. Τὸ προνόμιον λοιπὸν τοῦτο ἢ μᾶλλον τὸ δικαίωμα τοῦτο ἀπέμεινεν ἀπὸ τοῦ 1822 μέχρι τοῦ 1843 ἐνασκούμενον κατὰ τὰς διαφόρους τότε γενομένας Συνελεύσει, ἐν Ἄστρει, Τροιζῆνι, Ἄργει, κατὰ τὰς ὁποίας ἐξελέγοντο καὶ δύο Βουλευταὶ Ψαριανοί. Τὸ 1843, ὁπότε συνῆλθεν ἡ Συνέλευσις τῆς 3 Σεπτεμβρίου, ἡ ὁποία ἐθέσπισε τὸ Σύνταγμα τοῦ 1843, ἐπανέρχεται ὑπὸ συζήτησιν τὸ θέμα τοῦτο τῶν προνομίων.

§323ΑΛ. ΚΑΝΑΡΗΣ. Σᾶς ἀναφέρω καὶ τοῦτο, ὅτι μετὰ τὸ ἔτος 1843 οἱ Ψαριανοὶ ἦσαν διεσπαρμένοι εἰς ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα· ὅτι τόπος εἰδικὸς διὰ τὴν ἐκλογὴν τῶν Πληρεξουσίων Ψαριανῶν δὲν ὑφίστατο κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, καὶ ὅτι διὰ Διατάγματος πρὸ τῶν ἐκλογῶν τῆς Συνελεύσεως, ὡρίσθη ὡς τόπος ἐκλογῆς ἡ Σῦρος, ὁπότε δὲν δύναται νὰ ἐπικαλεσθῇ ὁ κ. εἰσηγητὴς τὸ ἐδάφιον 4ον περὶ αὐτοχθονισμοῦ.

§324ΑΝΔΡ. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ. Τὸ ζήτημα τοῦ αὐτοχθονισμοῦ τὸ ἔχει τὸ ψήφισμα, καὶ μόνον μαθητὴς δημοτικοῦ σχολείου δύναται νὰ ἑρμηνεύσῃ ἄλλως τὸ ζήτημα. Δὲν ἠδύνατο νὰ περιλάβῃ διάταξιν περὶ τῶν δύο νήσων, ἀφοῦ ἔχει γενικὴν διάταξιν, θὰ ἦτο περιττολογία νὰ ἐπανέλθῃ ἐν τῷ ἄρθρῳ καὶ νὰ ἀναφέρῃ ὅ,τι ἀναφέρεται ἐν τῷ συνόλῳ. Λοιπόν, Κύριοι, μέχρι τοῦ 1843 ἐνησκεῖτο τὸ δικαίωμα τοῦτο, ἵνα οἱ Ψαριανοὶ ἐκλέγωσι Ψαριανούς, ὅτε δὲ κατὰ τὸ 1843 ἐπανῆλθε τὸ ζήτημα τῆς ἐκλογῆς τῶν Ψαριανῶν Βουλευτῶν, τότε ἡ νῆσος δὲν ὑφίστατο πλέον. Εἶχε γίνει πυρίφλεκτος ἀπὸ τὰς τουρκικὰς φλόγας. Ἡ Συνέλευσις ἐκείνη ἐρχομένη ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου διετήρησε τὸν τύπον τοῦ πρώτου ψηφίσματος τοῦ 1822, ἀναφέρεται καὶ ἐπικυρώνει τὸ ψήφισμα τοῦ 1822, διότι ἤθελε νὰ κρατήσῃ τὰ δικαιώματα ταῦτα ἀναλλοίωτα, ὅπως ἐνησκοῦντο ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας τῆς ἀνακηρύξεως τοῦ Βασιλείου, μὲ μόνην τὴν διαφορὰν ὅτι, ἐπειδὴ πλέον δὲν ἠδύνατο νὰ ὁμιλήσῃ περὶ Ψαρῶν, ὡμίλει περὶ Βουλευτῶν Ψαριανῶν ἢ μᾶλλον περὶ ἐκλογῆς Ψαριανῶν.

§325Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν ἀναγινώσκετε καὶ τὰ κείμενα;

§326ΑΝΔΡ. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ. Τὰ κείμενα εἶναι ἁπλούστατα (ἀναγινώσκει): «Διὰ τὰς νήσους Ὕδρας καὶ Σπετσῶν διατηρεῖται ὁ διὰ τοῦ περὶ ἐκλογῆς παραστατῶν ΙΖʹ νόμου τοῦ 1822 ἔτους ὁριζόμενος ἀριθμὸς τῶν Βουλευτῶν. Τὸ αὐτὸ δικαίωμα διατηρεῖται καὶ ὑπὲρ τῶν ἐν Ἑλλάδι Ψαριανῶν, ἀλλ’ ἐπὶ τῷ ὅρῳ νὰ συνοικισθῶσιν ἐντὸς τοῦ Κράτους πρὸ τῆς λήξεως τῆς πρώτης Βουλευτικῆς Συνόδου». Ἐδῶ ὑπάρχει λάθος· πρόκειται περὶ Περιόδου καὶ οὐχὶ περὶ Συνόδου. Λοιπὸν οἱ Ψαριανοὶ ἔλαβον καὶ πάλιν τὸ δικαίωμα νὰ ἐκλέγωσι δύο Βουλευτάς, ὑπὸ τὸν ὅρον νὰ συνοικισθῶσιν ἐντὸς τῆς πρώτης Βουλευτικῆς Περιόδου ἐντὸς τοῦ Κράτους. Ἐπειδὴ τοῦτο δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ εὐθὺς ἀμέσως καὶ ἐπέκειντο ἐκλογαί, εὑρίσκομεν ἓν ψήφισμα τῆς αὐτῆς Συνελεύσεως, τὸ ὁποῖον διατάσσει: «Ἅρθρον 25ον. Εἰς τοὺς δήμους Κρανιδίου καὶ Ἑρμιόνης ἡ διαλογὴ τῶν ψήφων θέλει γενῇ εἰς τὴν πρωτεύουσαν τοῦ πρώτου δήμου, οἱ δὲ Ψαριανοὶ θέλουν συνέλθει διὰ τὴν πρώτην Περίοδον εἰς τὴν Ἑρμούπολιν διὰ τὴν ἐκλογὴν τῶν Βουλευτῶν αὐτῶν». Ὥστε βλέπετε, ὅτι καὶ πάλιν τὸ προνόμιον τοῦτο ἀπενεμήθη ὡς ἦτο καὶ κατὰ τὸ 1822. Δὲν εὑρίσκω δὲ τὸν λόγον πῶς ἡ Συνέλευσις τοῦ 1843 ἠδύνατο νὰ ἀποβλέψῃ μόνον εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν Βουλευτῶν καὶ νὰ ἀλλάξῃ τὸ προηγούμενον καθεστώς. Διότι, διὰ νὰ ἐξετάσωμεν τὴν ἔννοιαν τοῦ ψηφίσματος τούτου, ὀφείλομεν νὰ καταφύγωμεν εἰς δύο σκέψεις: ἢ νὰ ἀποδείξωμεν ἀμέσως ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἰσχυριζόμεθα, ἢ νὰ ἀποδείξωμεν ὅτι τὸ ἀντίθετον δὲν δύναται νὰ ἔχῃ ὑπόστασιν· καὶ ὁ μὲν κ. εἰσηγητής, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἰσχυρίζεται, οὐδόλως δύναται καὶ νὰ τὸ ἀποδείξῃ, διότι ἰσχυριζόμενος, ὅτι τὸ ψήφισμα ἀφορᾷ μόνον εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐκλεξίμων, οὐδαμῶς δύναται νὰ τὸ ἀποδείξῃ, διότι ἔχετε τὸν γενικὸν νόμον τῆς ἰθαγενείας, ὅτι ὁ Βουλευτὴς πρέπει νὰ εἶναι ἐκ τῆς ἐπαρχίας, ἐξ ἧς ἐκλέγεται, τὸ ὁποῖον δὲν εἶχον ἀνάγκην οἱ ἐν τῇ Συνελεύσει τοῦ 1843 νὰ περιλάβωσιν ἐν τῷ ψηφίσματι. Ἐὰν ὅμως οἱ ἐν τῇ Συνελεύσει τοῦ 1843 ἐσκέπτοντο ὅτι ὤφειλε τὸ προνόμιον τοῦτο, τὸ ἀπὸ τοῦ 1822 ἐνασκούμενον, νὰ περιορισθῇ κατὰ τοῦτο, οὕτως ὥστε οἱ ἐκλέξιμοι νὰ μὴ εἶναι Ψαριανοί, ἀλλ’ οἱοιδήποτε ἄλλοι, τότε βεβαίως θὰ ἔκαμνον μνείαν. Ἀλλ’ ἀφοῦ οὐδαμοῦ ποιοῦνται μνείαν περὶ τοῦ περιορισμοῦ τούτου, ὑποθέτω ὅτι εἶναι περιττὴ πᾶσα ἄλλη ἀπόδειξις ὅτι ἐφρόνουν ὅτι τὸ προνόμιον ἔπρεπε νὰ μείνῃ ὡς εἶχε μέχρι τότε, διότι δὲν ἤθελον νὰ τὸ ἀλλοιώσωσι. Τοῦτο ἀποδεικνύεται καὶ ἐκ τῶν συζητήσεων τῶν γενομένων κατὰ τὴν Συνέλευσιν τοῦ 1843, καὶ θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ νὰ σᾶς ἀναγνώσω τὴν ἀγόρευσιν τοῦ ἀειμνήστου Σπ. Τρικούπη, ὅστις τότε, γινομένης συζητήσεως, ἂν τὸ προνόμιον ἔπρεπε νὰ τεθῇ ἐντὸς τοῦ Συντάγματος ἢ νὰ τεθῇ εἰς τὸν περὶ ἐκλογῆς Βουλευτῶν νόμον, ἠγόρευσεν ἐπὶ τοῦ προκειμένου καὶ ἐζήτησε τὸ προνόμιον νὰ τεθῇ ἐντὸς τῶν ἄρθρων τοῦ Συντάγματος. Εἰς τὰς ἀγορεύσεις δὲ ταύτας θὰ κατίδητε καὶ ποία ἦτο ἡ ἔννοια τοῦ προνομίου καὶ πῶς ἐσκέπτοντο οἱ ψηφίσαντες καὶ πάλιν κατὰ τὸ 1843 τὴν ἀνανέωσιν τῶν προνομίων τούτων. Διότι, ὡς εἶπον καὶ ἀνωτέρω, ἐὰν δὲν δυνηθῶσι νὰ ἀποδείξωσιν, ὅτι διὰ τοῦ ψηφίσματος τοῦ 1843 δὲν ἀπέβλεπον μόνον εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐκλεξίμων, πρέπει νὰ ἀποδείξωσιν ὅτι ἤθελον νὰ ἀλλοιώσωσι τὸ καθεστώς. Διὰ τῆς ἀγορεύσεως δὲ ταύτης ἀποδεικνύεται ὅτι ἤθελον νὰ παραδώσωσι τὸ προνόμιον ὡς τὸ παρέλαβον, διότι λέγει τὰ ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Ὁ πληρεξούσιος τῶν Ἀθηνῶν εἶπεν ὅτι πρέπει νὰ ἐξαλειφθῇ ὁ περὶ τῶν ναυτικῶν νήσων παράγραφος ἀπὸ τὸ Σύνταγμα καὶ παραπεμφθῇ τὸ περιεχόμενον αὐτοῦ εἰς τὸν περὶ ἐκλογῆς νόμον. Ὁ Εἰσηγητὴς ἐξήγησε διὰ ποῖον λόγον ἐτέθη ὁ παράγραφος οὗτος εἰς τὸ Σύνταγμα. Τῳόντι, ἀφοῦ ὁ πληθυσμὸς ἐτέθη εἰς τὸ Σύνταγμα, ὡς βάσις τῆς ἐκλογῆς, δὲν ἠμπορεῖ νὰ παραπεμφθῇ τὸ ζήτημα τοῦτο εἰς τὸν περὶ ἐκλογῆς νόμον, διότι εἶναι δικαίωμα ἐξαιρετικόν, καὶ τὸ τοιοῦτον θὰ τὸ καταργήσῃ ὁ περὶ ἐκλογῆς νόμος, διότι ὀφείλει ἡ ἐπιτροπὴ νὰ ὁδηγηθῇ ἀπὸ τὸν πληθυσμόν. Εἶναι λοιπὸν τὸ περὶ οὗ ὁ λόγος δικαίωμα ἐκτὸς τοῦ περὶ ἐκλογῆς νόμου καὶ πρέπει ν’ ἀποσπασθῇ προηγουμένως κ. λ. π. (Πρακτ. 1843 σελ. 321 καὶ ἑξῆς). Δύναται λοιπὸν νὰ ὑπάρξῃ ἀμφιβολία ὅτι τὸ προνόμιον δὲν ἀφορᾷ μόνον τοὺς ἐκλογεῖς, ἀλλὰ καὶ τοὺς παραστάτας, ἀφοῦ λέγει, ὅτι ἀναγνωρίζει τοὺς παραστάτας ὡς...

§327ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἐπειδὴ ἡ ὥρα εἶναι προκεχωρημένη, θὰ σᾶς παρακαλέσωμεν νὰ ἀναβάλητε δι’ αὔριον.

§328ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ, τὴν συνεδρίασιν δὲν λύουσιν οἱ κ. κ. Βουλευταί. Ἐὰν ζητῆται ἡ διακοπὴ τῆς συνεδριάσεως, νὰ προκαλέσητε τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς.

§329ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει ἡ Βουλὴ νὰ διακόψωμεν ἐπὶ μίαν ὥραν καὶ νὰ ἐπανέλθωμεν;

§330ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§331ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τότε νὰ προχωρήσωμεν.

§332Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἅμα ὁ ῥήτωρ δηλοῖ ὅτι εἶναι κεκοπιακώς, εἴθισται νὰ γίνεται διακοπή.

§333Ν. ΚΡΙΤΣΑΣ. Αὔριον.

§334ΑΝΔΡ. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ. Βεβαίως, εἶμαι σύμφωνος.

§335ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ἀγορεύων δηλοῖ ὅτι δὲν δύναται νὰ προχωρήσῃ.

§336Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἀνέκαθεν ἐπεκράτησεν, ὁσάκις ὁ ἀγορεύων δηλοῖ, ὅτι εἶναι κεκοπιακώς, νὰ δίδηται ἡ διακοπὴ ἐξ ἁβρότητος· πῶς θὰ γίνῃ ἐξαίρεσις; Αὐτὸ γνωρίζομεν ἐδῶ ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι παρακαθήμεθα τόσα ἔτη.

§337ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (δεξιόθεν). Αὔριον, αὔριον.

§338ΙΩ. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Λείπουσι τὰ τρία τέταρτα τῆς Βουλῆς· πῶς θὰ ἐξακολουθήσωμεν; Ἐν τίνι δικαιώματι ἐπιμένουσιν οἱ Κύριοι; Θὰ ὁμιλήσωσι καὶ ἄλλοι.

§339Ν. ΚΑΝΑΡΗΣ. Δὲν εἶναι ἀπαρτία, κύριε Πρόεδρε. (Ἐνταῦθα ὑποβάλλεται ἔνστασις περὶ μὴ ἀπαρτίας ὑπογεγραμμένη ὑπὸ πολλῶν Βουλευτῶν).

§340ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ ὑπαρχούσης ἀπαρτίας, λύεται ἡ συνεδρίασις. (Ὥρα 9 καὶ 50′ μ. μ.)