1910.03.06

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 26.

τῆς 6 Μαρτίου 1910.

(Σάββατον).

Προεδρία κ. Ν. Τσαμαδοῦ.

(Γενομένης ἀπαρτίας ὥρᾳ 5 καὶ 30′ μ. μ., παρόντων Βουλευτῶν 92, ἀναγινώσκονται καὶ διορθωθέντα ἐπικυροῦνται τὰ Πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίρρησις κατὰ τῶν Πρακτικῶν;

§2Θ. ΠΑΠΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Κατὰ τὸν ἄρτι ψηφισθέντα νόμον «περὶ κυριακῆς ἀργίας» ἐν ἄρθρῳ 2 μεταξὺ τῶν ἄλλων περιλαμβάνεται καὶ ὅτι «Τὰ ζαχαροπλαστεῖα καὶ γαλακτοπωλεῖα μένουσιν ἀνοικτὰ τὴν Κυριακὴν ἀπὸ τῆς 9 π. μ. μέχρι τῆς 1 μ. μ. καὶ ἀπὸ τῆς 6 μ. μ. μέχρι τοῦ μεσονυκτίου». Τὸ εἶδος τοῦ ἐμπορίου τῶν γαλακτοπωλῶν εἶναι εἶδος τὸ ὁποῖον διὰ τοῦ χρόνου πάσχει μεγάλην φθοράν, ἡ δὲ παρεμπόδισις τῆς ἐνασκήσεως τοῦ ἐπαγγέλματός των δύναται οὐ μόνον νὰ ἐπιδράσῃ ἐπισφαλῶς ἐπ’ αὐτῶν ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν κοινωνίαν, διότι, ὡς γνωστόν, κατὰ τὰς πρωινὰς ὥρας διανέμεται τὸ γάλα καὶ εἰς τὰς οἰκίας καὶ εἰς τὰς Πρεσβείας καὶ εἰς τὰ Νοσοκομεῖα καὶ τὰ ἄλλα καταστήματα. Ἡ παρεμπόδισις ἤγειρε φοβερὰς διαμαρτυρίας εἰς τὴν τάξιν τῶν γαλακτοπωλῶν, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται εἰς μεγάλην ταραχήν. Ἤδη εὑρίσκονται πρὸ νόμου, ἀλλὰ θὰ παρεκάλουν, ἐὰν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξαιρεθῶσι τῆς κυριακῆς ἀργίας οἱ γαλακτοπῶλαι κατὰ τὰς πρωινὰς ὥρας, νὰ δοθῇ τουλάχιστον ἐπίσημος ἑρμηνεία ὅτι εἶναι ἐπιτετραμμένον εἰς αὐτοὺς νὰ διανέμωσι κατὰ τὰς πρωινὰς ὥρας τῆς Κυριακῆς τὸ γάλα χωρὶς νὰ ὑπόκεινται εἰς ποινάς· τὴν τοιαύτην δ’ ἑρμηνείαν θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Πρόεδρον ἐπισήμως ἵνα διὰ τῶν Πρακτικῶν δώσῃ, μήπως ἐν καιρῷ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου ὑπὸ τῶν ἀστυνομικῶν ὀργάνων γεννηθῶσιν ἀμφισβητήσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ εἶναι ἐπιβλαβεῖς εἰς αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους. Φρονῶ ὅτι εἶναι δικαία καὶ νόμιμος καὶ ὀρθὴ ἡ παρατήρησις αὕτη καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ δηλώσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τί ἐνόησε· ν’ ἀποκλείσῃ ἐντελῶς τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς τῆς ἐργασίας των; Νὰ μὴ δύνανται νὰ διανέμωσι τὸ γάλα ἢ μετέλθωσι τὸ ἐπάγγελμά των; Διότι τὸ γάλα, ἐὰν μείνῃ μίαν ἢ δύο ὥρας, εἶναι ἐντελῶς ἄχρηστον καὶ ἐπιβλαβὲς εἰς τὴν ὑγείαν.

§3Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ παρατήρησις τοῦ κ. Βουλευτοῦ φαίνεται ὀρθοτάτη. Ὁ νόμος «περὶ κυριακῆς ἀργίας» δὲν ἀποβλέπει εἰς τὴν παρεμπόδισιν τῆς μεταφορᾶς τῶν προϊόντων εἰς τοὺς πελάτας· προϋποθέτει ὑποδοχὴν πελατῶν ἐν τῷ καταστήματι κατὰ τὰς ὥρας τὰς ἀπηγορευμένας. Ἑπομένως ἡ ἑρμηνεία τὴν ὁποίαν ζητεῖ ὁ κ. συνάδελφος εἶναι ἑρμηνεία ἐπιβαλλομένη καὶ καλὸν εἶναι νὰ γένηται αὕτη, ὅπως μὴ ἐν τῷ μέλλοντι ὑπάρξῃ ἄλλη ἐξήγησις.

§4ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Πρωθυπουργός). Προφανῶς ἄλλη εἶναι ἡ ἔννοια τῆς διατάξεως· δὲν παρεμποδίζει ἡ διάταξις αὕτη τὴν ἐνέργειαν τῆς ἀποστολῆς τοῦ γάλακτος ἀπὸ πρωίας εἰς τὰς οἰκίας· παρεμποδίζει τὸ ἐπάγγελμα τοῦ γαλακτοπώλου πρὸς ὑποδοχὴν πελατῶν. Τοῦτο δὲ θὰ κανονισθῇ διοικητικῶς.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ Ἐστενογραφημένα Πρακτικὰ λέγουσι· «Τὰ ζαχαροπλαστεῖα καὶ γαλακτοπωλεῖα μένουσιν ἀνοικτὰ τὴν Κυριακὴν ἀπὸ τῆς 9 π. μ. μέχρι τῆς 1 μ. μ. καὶ ἀπὸ τῆς 5 μ. μ. μέχρι τοῦ μεσονυκτίου».

§6Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν πρόκειται περὶ τούτου.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Περὶ αὐτῶν περὶ ὧν διαμαρτύρεται ὁ κ. Παππαϊωάννου.

§8Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ νόμος ἔχει καλῶς ὡς ἐψηφίσθη ὑπὸ τῆς Βουλῆς καὶ ὡς ἐδημοσιεύθη ἐν τοῖς Πρακτικοῖς· ἀλλὰ πρόκειται νὰ ἑρμηνεύσωμεν τί θὰ συμβῇ εἰς τὰς ὥρας τὰς πρωινὰς μέχρι τῆς ἐνάτης. Λέγομεν λοιπὸν ὅτι ἀπὸ τῆς πρωινῆς μέχρι τῆς ἐνάτης θὰ ἐπιτρέπηται ἡ κατ’ οἶκον μεταφορὰ—τοῦτο μόνον—καὶ ὅτι ἡ Βουλὴ τοιαύτην ἑρμηνείαν δίδει κατόπιν τῶν λεχθέντων ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ν’ ἀναγραφῇ ἐν τοῖς Πρακτικοῖς.

§10Θ. ΠΑΠΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Ν’ ἀναγραφῇ ἐν τοῖς Πρακτικοῖς ὅτι, καὶ ἂν τὸ κατάστημα ἀνοίξῃ πρὸς διανομὴν, νὰ μὴ ὑπόκειται εἰς ποινάς.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ Πρακτικὰ κυροῦνται ὡς διωρθώθησαν.

§12Δ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Μοὶ φαίνεται ὅτι ἡ τοιαύτη δήλωσις θὰ εἶναι ἐντελῶς ἀτελὴς καὶ θὰ ὑποβάλλῃ αὐτοὺς τοὺς καταστηματάρχας καὶ τοὺς γαλακτοπώλας εἰς πολλὰς ποινὰς καὶ πολλοὺς περιορισμοὺς τοῦ ἐπαγγέλματός των, τὸ ὁποῖον ἔχουσι καὶ διὰ τὸ ὁποῖον πληρώνουσιν ἐπιτήδευμα καὶ οὐ μικροὺς φόρους, διότι θὰ ἐπιτρέπηται εἰς τὸν ἑκάστοτε χωροφύλακα νὰ λέγῃ εἰς τὸν γαλακτοπώλην· «ἔχεις ἀνοικτὸν τὸ κατάστημα· δὲν σοὶ ἐπιτρέπω νὰ δώσῃς γάλα». Ποίαν διανομὴν ἐννοεῖ ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀττικῆς συνάδελφος; Τὴν διανομὴν τοῦ γάλακτος ἣν κάμνουσιν αὐτοὶ ἀμέσως ἢ διὰ τῶν ὑπηρετῶν εἰς τὰς διαφόρους οἰκίας τῶν πλουσίων καὶ ἐν γένει; Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει τὸ κατάστημα θὰ εἶναι ἀνοικτόν, διότι θὰ πηγαινοεισέρχωνται διάφοροι ἄνθρωποι καὶ ὁ χωροφύλαξ θὰ τῷ εἴπῃ ὅτι πρέπει νὰ εἶναι κλειστὸν τὸ κατάστημά του καὶ δὲν ἐπιτρέπεται νὰ πωλῇ γάλα. Λοιπὸν πρέπει νὰ δοθῇ ἑρμηνεία εἰς αὐτὴν τὴν διάταξιν. Θ’ ἀπαγορεύσωμεν εἰς αὐτοὺς κατὰ τὸ διάστημα τῆς πρωΐας—ὅτε, ὡς ἠξεύρετε, γίνεται ἡ διανομὴ καὶ εἶναι τὸ γάλα ἀναγκαιότατον—ν’ ἀνοίγωσι τὰ καταστήματά των ἐντὸς τῶν ὁποίων κατοικοῦσι μὲ τοὺς ὑπηρέτας των; Ἐὰν πρόκειται βεβαίως νὰ εἰσέλθωσιν ἄνθρωποι καὶ διαμείνωσιν ἐν τῷ καταστήματι καὶ νὰ πίωσι γάλα ἢ νὰ πάρωσι τὸν καφέν των μὲ τὸ γάλα, τότε βεβαίως αὐτὸ ἀπαγορεύεται, καὶ πρέπει ν’ ἀπαγορεύηται· ὁσάκις ὅμως πρόκειται νὰ δώσωσι γάλα πρὸς διανομὴν εἰς τὰς διαφόρους οἰκίας, πρέπει νὰ ἔχωσι κλειστὸν τὸ κατάστημά των ἢ νὰ τὸ ἔχωσιν ἀνοικτόν; Βεβαίως πρέπει νὰ τὸ ἔχωσιν ἀνοικτόν, διὰ νὰ δώσωσι γάλα εἰς τὰς διαφόρους οἰκίας, διότι ἄλλως θὰ εἶναι ἀδύνατος ἡ διανομὴ γάλακτος.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀκριβῶς αὐτὸ ἐννοοῦμεν· νὰ μὴ δέχωνται πελάτας.

§14Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Οἱ Κύριοι εἶναι ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν καὶ δὲν γνωρίζουσι τὰς ἐδῶ συνηθείας. Ἐν Ἀθήναις ὑπάρχουσι μεγάλα καταστήματα τὰ ὁποῖα διανέμουσι κατ’ οἶκον δι’ ἰδίων φορείων, δι’ ἰδίων ὑπαλλήλων τὸ γάλα. Περὶ τούτου πρόκειται· ν’ ἀνοίξωσιν ἐκείνην τὴν ὥραν, διὰ νὰ εἰσέλθωσιν καὶ κάμωσι τὴν διανομήν, ὄχι πρὸς πώλησιν.

§15Δ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Εἶναι ὀλίγοι οἵτινες λαμβάνουσιν οὕτω τὸ γάλα. Οἱ πλούσιοι βεβαίως οὕτω τὸ λαμβάνουσιν· ἀλλ’ ἐκεῖνοι οἵτινες εἶναι πτωχοί, δὲν ἔχουσι κανένα ὑπηρέτην νὰ τὸ λάβωσιν, οὔτε εἶναι ὑποχρεωμένοι οἱ ὑπηρέται τοῦ γαλακτοπωλείου νὰ τὸ μεταφέρωσι, θὰ στερηθῶσι βεβαίως γάλακτος. Πρέπει λοιπὸν νὰ μένωσιν ἀνοικτὰ ἐφ’ ὅσον δίδουσι γάλα εἰς οἱουσδήποτε ἀνθρώπους.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ ἤδη πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς· Ὁ πρόεδρος τοῦ Παμμεσσηνιακοῦ συλλόγου τῶν λειτουργῶν τῆς μέσης ἐκπαιδεύσεως ὑποβάλλει ὑπόμνημα περὶ τῶν ἐπενεκτέων τροποποιήσεων εἰς τὰ ὑποβληθέντα ἐκπαιδευτικὰ νομοσχέδια· Ὁ πρόεδρος τῶν δημοδιδασκάλων Κορινθίας παρακαλεῖ, ὅπως ἐπιψηφισθῶσι τὰ ἐκπαιδευτικὰ νομοσχέδια· Ὁ λαὸς τῆς Ἀνδρούσης παρακαλεῖ, ὅπως μὴ ἐπιψηφισθῶσι τὰ ἐκπαιδευτικὰ νομοσχέδια· Ὁ ἐκ Σάμου φοιτητὴς Ἐμμ. Βασμανώλης παρακαλεῖ, ὅπως μεταξὺ τῶν ἐκ τῆς ὑποδούλου Ἑλλάδος φοιτητῶν τοῦ Ἐθνικοῦ Πανεπιστημίου διὰ τὴν ἀτελῆ ἐγγραφὴν περιληφθῶσι καὶ οἱ ἐκ Σάμου τοιοῦτοι· Ἐπιτροπὴ τῶν κατοίκων τῶν χωρίων τῶν δήμων Φερῶν καὶ Ὀρμινίου παρακαλεῖ τὴν Βουλήν, ὅπως ἐπιψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον περὶ ἀναγκαστικῆς ἀπαλλοτριώσεως τῶν τσιφλικίων· Ἐπιτροπὴ τῶν κτηματιῶν Γαργαλιάνων παρακαλεῖ, ὅπως ἐπιψηφισθῇ ἡ σταφιδικὴ σύμβασις· Οἱ δημοδιδάσκαλοι Κορίνθου παρακαλοῦσιν, ὅπως ἐπιψηφισθῶσι τὰ ἐκπαιδευτικὰ νομοσχέδια· Ὁ πρόεδρος τοῦ δικηγορικοῦ συλλόγου Καλαμῶν παρακαλεῖ, ὅπως ἐπιψηφισθῇ νομοσχέδιον περὶ μὴ ὁριστικῶν ἀποφάσεων· Οἱ κάτοικοι τοῦ χωρίου Μαυρομματίου τοῦ δήμου Παμίσου παρακαλοῦσιν, ὅπως ἐπιψηφισθῇ ἡ σταφιδικὴ σύμβασις. Οἱ δημοδιδάσκαλοι Μεγαρίδος παρακαλοῦσιν, ὅπως ἐπιψηφισθῶσι τὰ νομοσχέδια περὶ δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως· Οἱ δημοδιδάσκαλοι τοῦ δήμου Θουρίας παρακαλοῦσιν, ὅπως ἐπιψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως· Ὁ σύλλογος τῶν δημοδιδασκάλων τοῦ νομοῦ Τρικκάλων παρακαλεῖ, ὅπως ἐπιψηφισθῶσι τὰ ἐκπαιδευτικὰ νομοσχέδια· Οἱ ἐν Ἀθήναις κουρεῖς ὑποβάλλουσιν αἴτησιν περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου «περὶ κυριακῆς ἀργίας»· Οἱ κάτοικοι τῆς Βονίτσης παρακαλοῦσιν, ὅπως ἐν ταῖς πρωτευούσαις τῶν ἐπαρχιῶν ἱδρυθῶσιν ἡμιγυμνάσια· Οἱ πρόεδροι τῶν ἐν Πύργῳ Σωματείων καὶ Συλλόγων ὑποβάλλουσι διὰ ψηφίσματος διαφόρους γνώμας ἐπὶ τῆς σταφιδικῆς συμβάσεως· Ὁ δικηγορικὸς σύλλογος Ναυπλίου ὑποβάλλει ψήφισμα περὶ διατηρήσεως τοῦ Γυμνασίου του. Ὁ λαὸς τῆς πόλεως Ναυπλίου διαμαρτύρεται διὰ τὴν μὴ τροποποίησιν τοῦ νόμου «περὶ κυριακῆς ἀργίας» ὡς πρὸς τὴν καθημερινὴν ἔκδοσιν τῶν ἐφημερίδων καὶ παρακαλεῖ τὴν Βουλήν, ὅπως διὰ νομοσχεδίου τροποποιήσῃ τὸν νόμον. Ἐπιτροπὴ τῶν κατοίκων τῆς πόλεως Πύλου παρακαλεῖ, ὅπως περιληφθῇ καὶ ἡ Πύλος εἰς τὸ περὶ ἀνεγέρσεως φυλακῶν νομοσχέδιον· Οἱ λειτουργοὶ τῆς μέσης ἐκπαιδεύσεως τοῦ νομοῦ Τριφυλίας παρακαλοῦσιν, ὅπως ἐπιψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον «περὶ ἐποπτικοῦ συμβουλίου τῆς μέσης ἐκπαιδεύσεως», ἀπορριφθῇ δὲ τὸ «περὶ ὀργανώσεως τῆς μέσης ἐκπαιδεύσεως». Πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως ἔχει τὸν λόγον ὁ κ. Δ. Κατσάνος.

§17Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ. Ὑποβάλλω μίαν πρότασιν διὰ τῆς ὁποίας πρὸς ἀποπεράτωσιν τοῦ ὑδραγωγείου Παραβόλας δὲν ζητῶ οὔτε χρήματα τοῦ Δημοσίου οὔτε χρήματα τοῦ ταμείου τῆς ὁδοποιίας, ἔχων ὑπ’ ὄψει μου ὅτι, καίτοι ἀνήκουσιν εἰς τοὺς δήμους ταῦτα, ἀπαιτοῦνται διατυπώσεις, καὶ ἐπὶ τέλους, ὅπως καὶ ἂν ἔχῃ τὸ πρᾶγμα, πρόκειται νὰ πληρωθῶσιν ἐκ τοῦ δημοσίου ταμείου. Λαμβάνων ὑπ’ ὄψιν μου τὰς περιστάσεις ζητῶ, ἵνα διὰ νόμου φορολογηθῇ αὐτὸ τοῦτο τὸ χωρίον, ἵνα ἀποπερατώσῃ τὸ ὑδραγωγεῖον, διὰ τὸ ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις ἔχει δαπανήσει μέχρι τοῦδε περὶ τὰς 50.000 δραχμῶν. Κατὰ τὸ 1900 ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Κερκύρας ἐδαπάνησε 15.000 δραχμῶν· κατόπιν ἐπεσκευάσθη εἰς δύο περιστάσεις, ἀλλ’ ὁ ἁρμόδιος μηχανικὸς ἔκρινεν ὅτι ἔπρεπε νὰ συνταχθῇ καὶ νέος προϋπολογισμὸς ἐπὶ νέων βάσεων. Ἀλλὰ καὶ αὐτὴ ἡ μέθοδος τῶν θεομηνιῶν καὶ τῶν λοιπῶν συμπληρωτικῶν προϋπολογισμῶν παρῆλθεν, ὥστε νὰ μὴ ἀρκέσῃ τὸ ποσὸν αὐτό, καὶ ὑπολείπεται ἓν ποσὸν 6.000 καὶ ἐπειδὴ εὑρίσκω ὅτι αἱ περιστάσεις εἶναι δύσκολοι διὰ τὸ δημόσιον ταμεῖον ὑποβάλλω πρότασιν νόμου διὰ τῆς ὁποίας ζητῶ νὰ φορολογηθῇ αὐτὴ αὕτη ἡ κοινότης, ἡ ὁποία θὰ ὠφεληθῇ ἐκ τοῦ ὑδραγωγείου τούτου. Νομίζω ὅτι οὐδεμίαν ἀντίρρησιν θὰ ἔχῃ τοιαύτη πρότασις.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ τυπωθῇ καὶ θὰ διανεμηθῇ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 300).

§19Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ. Καὶ ν’ ἀναγραφῇ ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τὴν νομοθετικήν. Βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἱδρύσεως εἰδικοῦ ἀρχαιολογικοῦ ταμείου».

§21Μ. ΚΑΒΑΛΙΕΡΑΤΟΣ. Ἔχω πρότασιν περὶ παραπομπῆς τῶν ἀναγραφομένων ἐν τῇ ἀρχῇ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως νομοσχεδίων εἰς εἰδικὴν ἐπιτροπήν, διότι, ἐὰν ὑπάρχωσι νομοσχέδια τὰ ὁποῖα δέονται μελέτης ἐπισταμένης καὶ πολλῆς προσοχῆς, εἶναι τὰ ἀρχαιολογικά. Ὀλίγας παρατηρήσεις ἐπ’ αὐτῶν θὰ ἐπιφέρω, διὰ νὰ πείσω τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως.

§22ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Εἶναι περιττὸν νὰ μὲ πείσητε. Δύνασθε νὰ ὑποβάλητε τὴν πρότασίν σας.

§23Μ. ΚΑΒΑΛΙΕΡΑΤΟΣ. Τὴν ὑπέβαλον ἤδη.

§24ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Νὰ πείσητε τοὺς ἄλλους· ἐγὼ δὲν θὰ πεισθῶ.

§25Μ. ΚΑΒΑΛΙΕΡΑΤΟΣ. Τὸ γνωρίζω. Οὔ με πείσεις κἂν μὲ πείσῃς! Τὸ ἀναγεγραμμένον πρῶτον ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει μεταξὺ τῶν πόρων αὐτοῦ ἔχει καὶ «εʹ) τὰ ἐκ τῆς πωλήσεως τῶν πολλαπλῶν καὶ ἀχρήστων διὰ τὰ Μουσεῖα τοῦ Κράτους νομισμάτων καὶ ἄλλων ἀρχαίων εἰσπραττόμενα». Δὶς μέχρι τοῦδε εἰσήχθη εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον περὶ πωλήσεως τῶν ἀχρήστων — διότι ἀνταλλαγὴ μόνον ἐπιτρέπεται τῶν νομισμάτων κατὰ τοὺς κειμένους νόμους —, ἐνῷ δὲ δὶς ὑπεβλήθη, δὶς ὑπὸ τῆς Βουλῆς ἀπεκρούσθη. Καὶ τοὐλάχιστον τὰ νομοσχέδια τὰ εἰσαχθέντα ὑπὸ τῶν τότε Ὑπουργῶν τῆς Παιδείας κ. Στεφανοπούλου καὶ Στάη εἶχον καὶ διατάξεις αἱ ὁποῖαι ἐξησφάλιζον πᾶσαν ἐγγύησιν ὅτι θὰ πωληθῶσι τὰ πράγματι πολλαπλᾶ νομίσματα, καὶ θὰ πωληθῶσιν εἰς τιμὰς συμφερούσας, ἀφοῦ ἤθελε προκληθῆ δημόσιος καθ’ ὅλον τὸν κόσμον διαγωνισμός. Σήμερον διὰ μιᾶς ἁπλῆς διατάξεως εἰσάγεται ὡς πόρος εἰς τὸ ἀρχαιολογικὸν Μουσεῖον τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον θὰ φέρῃ ἡ πώλησις πολλαπλῶν νομισμάτων. Ἀλλὰ πρὸ παντὸς πρέπει νὰ ἐξετασθῇ τίνα θὰ θεωρῶνται πολλαπλᾶ νομίσματα καὶ τίς θὰ εἶναι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θὰ καθορίζῃ ἐκ τῶν πολλαπλῶν αὐτῶν νομισμάτων ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἶναι διὰ τὸ Μουσεῖόν μας ἄχρηστα. Δὲν ὑπάρχει Κράτος εὐρωπαϊκὸν τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει καὶ νόμον περὶ πωλήσεως τῶν πολλαπλῶν νομισμάτων τῶν Μουσείων του. Ἀλλ’ οἱ νόμοι αὐτοὶ περιέχουσι τοιαύτας διατάξεις, ὥστε ἐξασφαλίζουσι καθ’ ὅλα τὰ σημεῖα τὰ συμφέροντα αὐτῶν. Ἐν Γερμανίᾳ, ὅταν πρόκειται νὰ πωληθῶσι πολλαπλᾶ νομίσματα, ὄχι μόνον προσδιορίζει τὸ ποσὸν καὶ τὸ εἶδος αὐτῶν εἰδικὴ ἐπιτροπὴ ἐξ ἀρχαιολόγων, ἀλλὰ καὶ δύο ἔτη πρὸ τῆς δημοπρασίας δημοσιεύεται κατάλογος μὲ φωτοτυπικὰς τὰς εἰκόνας τῶν νομισμάτων, διὰ νὰ λάβῃ γνῶσιν ὅλος ὁ ἀρχαιολογικὸς καὶ φιλάρχαιος κόσμος περὶ τοῦ εἴδους καὶ τῆς ἀξίας αὐτῶν, κατόπιν δ’ ἐνεργεῖται παγκόσμιος διαγωνισμὸς διὰ πλειοδοτικῆς δημοπρασίας, ἐνῷ ἡμεῖς διὰ μιᾶς ἁπλῆς διατάξεως τοῦ νομοσχεδίου τούτου πωλοῦμεν τὰ πολλαπλᾶ νομίσματα χωρὶς νὰ φαίνηται κἂν οὔτε τίς τὰ πωλεῖ οὔτε πῶς θὰ τὰ πωλήσῃ.

§26ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Συζητεῖτε ἐπὶ τῆς οὐσίας τοῦ νομοσχεδίου;

§27Μ. ΚΑΒΑΛΙΕΡΑΤΟΣ. Μάλιστα.

§28ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω ὅτι κατὰ ταύτην τὴν ὥραν τοιαῦτα πράττοντες οὐδὲν ἄλλο δεικνύετε εἰμὴ ὅτι ἐπιθυμεῖτε νὰ μὴ περατωθῶσι τὰ ἔργα τῆς Βουλῆς.

§29Μ. ΚΑΒΑΛΙΕΡΑΤΟΣ. Νὰ μὴ περατωθῶσιν;

§30ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Μάλιστα· δυστυχῶς τοῦτο πράττετε.

§31Μ. ΚΑΒΑΛΙΕΡΑΤΟΣ. Ἀπορῶ πῶς ὑμεῖς, ὁ τόσον ἀπρὶξ ἐχόμενος τῶν πραγμάτων περὶ τῶν ὁποίων καὶ κατ’ αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἀσχολοῦμαι, δὲν κατανοεῖτε τὴν σοβαρότητα τῶν παρατηρήσεων τὰς ὁποίας ἐπιφέρω, ἀλλ’ ἐπιμένετε.

§32ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ὑποβάλετε πρότασιν περὶ παραπομπῆς καὶ ἔπειτα εἰσέρχεσθε εἰς τὴν οὐσίαν.

§33Μ. ΚΑΒΑΛΙΕΡΑΤΟΣ. Ὑπέβαλον προηγουμένως. Μὴ ἐπιμένετε. Πρέπει ν’ ἀναβληθῶσιν.

§34ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ν’ ἀναβληθῶσι τὰ νομοσχέδια.

§35Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Εἶναι ἴσως τὸ καλύτερον ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον προέτεινεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, διότι τὰ νομοσχέδια ταῦτα οὐδεμίαν παρέχοντα ἐγγύησιν ὡς πρὸς τὴν ἀρχαιολογικὴν ὑπηρεσίαν καὶ ἀκραιφνῆ διαχείρισιν τῆς ἀρχαιολογικῆς ἑταιρείας ἀναμφισβητήτως δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπιψηφισθῶσιν ἐν τῇ Βουλῇ ἄνευ παραπομπῆς των εἰς ἐπιτροπήν. Ἔχω τὴν αὐτὴν γνώμην μετὰ τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ ἐκ Κεφαλληνίας, παρακαλῶ δὲ καὶ ἐγὼ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ δεχθῇ τὴν ἀναβολὴν τῶν νομοσχεδίων καὶ τὴν παραπομπὴν αὐτῶν εἰς ἐπιτροπήν, ὅπως ἐντὸς δύο ἡμερῶν ἡ ἐπιτροπὴ ὑποβάλῃ τὴν ἔκθεσίν της.

§36ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ὅταν ἔλθωσιν εἰς συζήτησιν τὰ νομοσχέδια, τότε ἀποφαινόμεθα περὶ τῆς παραπομπῆς αὐτῶν εἰς ἐπιτροπήν.

§37Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Νομίζω ὅτι καλὸν εἶναι νὰ παραπεμφθῶσιν ἀπὸ σήμερον εἰς τὴν ἐπιτροπήν, νὰ ταχθῇ δὲ προθεσμία σύντομος εἰς τὴν ἐπιτροπήν, ὅπως προσαγάγῃ τὴν ἔκθεσίν της.

§38ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐγὼ θὰ εἶμαι πρόθυμος νὰ ἐγκαταλείψω τὰ νομοσχέδια ταῦτα καὶ ἴσως καὶ ἄλλα.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ὀργανώσεως τῆς κεντρικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως». Ὁ κ. Καβαλιεράτος ἔχει τὸν λόγον.

§40Μ. ΚΑΒΑΛΙΕΡΑΤΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, εἶμαι καὶ ἐναντίον τῆς ἀρχῆς καὶ ἐναντίον τῶν λεπτομερειῶν τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, διότι παρουσιάζει τοῦτο τὸ κεφαλαιῶδες ἁμάρτημα, ὅτι περιλαμβάνει ἐδῶ τὸ σύστημα τὸ ὁποῖον περιλαμβάνουσι πάντα τὰ ὑποβληθέντα μέχρι τοῦδε εἰς τὴν Βουλὴν ὀργανωτικὰ τῶν διαφόρων ὑπηρεσιῶν νομοσχέδια, τὸ σύστημα δηλαδὴ τῆς ἐξ ἐνέδρας ἐκκαθαρίσεως τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῆς Παιδείας, ἐκκαθαρίσεως τελουμένης κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ φαίνηται πλέον σαφῶς ὅτι πρόκειται περὶ προγραφῆς ὑπαλλήλων τῶν ὁποίων τὰ ὀνόματα ἔχουσι γίνει πρὸ ἑβδομάδων γνωστὰ διὰ τοῦ τύπου. Ἀλλὰ δὲν ἔχει τοῦτο μόνον τὸ κεφαλαιῶδες ἁμάρτημα· ἔχει καὶ τὸ οὐσιῶδες ἐλάττωμα ὅτι δὲν φροντίζει περὶ τῆς τύχης τοὐλάχιστον τῶν ὑπαλλήλων ἐκείνων τοὺς ὁποίους θὰ ῥίψῃ εἰς τὸν δρόμον ἡ ἐκκαθάρισις, ὅσην καὶ ἂν ἔχωσιν ὑπηρεσίαν, ἐλάττωμα τὸ ὁποῖον δὲν ἀπαντᾷ εἰς τὰ ἄλλα τὰ ἐξ ἴσου δολοφονικὰ νομοσχέδια. Ἔχει ἐπὶ πλέον καὶ τὴν στοιχειώδη παράλειψιν ὅτι, ἐνῷ προνοεῖ περὶ τῆς διευθύνσεως τοῦ ἀρχαιολογικοῦ τμήματος, δὲν φροντίζει περὶ τῆς τύχης τοῦ προϊσταμένου τοῦ τμήματος τούτου σήμερον. Αὐτὰ εἶναι τὰ κεφαλαιώδη ἁμαρτήματα.

§41Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Τίνα ἐννοεῖτε;

§42Μ. ΚΑΒΑΛΙΕΡΑΤΟΣ. Ἐννοῶ τὸν Γενικὸν ἔφορον τῶν ἀρχαιοτήτων. Τί γίνεται αὐτός; Ἐν τῷ νομοσχεδίῳ λέγετε ὅτι τὸ δεύτερον τμῆμα διευθύνεται ὑπὸ ἐφόρου τῶν ἀρχαιοτήτων ἔχοντος δεκαετίαν τοὐλάχιστον ἐν τῇ δημοσίᾳ ὑπηρεσίᾳ.

§43Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Καταργεῖται.

§44Μ. ΚΑΒΑΛΙΕΡΑΤΟΣ. Ὄχι διὰ τοῦ κειμένου νόμου.

§45Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Διὰ τοῦ ἄλλου. Οὔτε θὰ ὑπάρξῃ ἀντίρρησις.

§46Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ σχετίζεται μὲ τὸ νομοσχέδιον τὸ ἄλλο.

§47Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἀναμφισβητήτως.

§48Μ. ΚΑΒΑΛΙΕΡΑΤΟΣ. Τὰ ἄλλα νομοσχέδια ἐγκατελείφθησαν.

§49ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Θὰ παρεντεθῇ διάταξις.

§50Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τί προτείνετε ὑμεῖς;

§51Μ. ΚΑΒΑΛΙΕΡΑΤΟΣ. Ἐγὼ προτείνω νὰ ληφθῇ μέριμνα περὶ τῆς τύχης τῶν ὑπαλλήλων οἱ ὁποῖοι θ’ ἀπολυθῶσιν ὡς ἀνεπαρκεῖς καὶ ἀκατάλληλοι καὶ οἱ ὁποῖοι ἔχουσι τοὐλάχιστον δεκαπενταετίαν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ, πρᾶγμα διὰ τὸ ὁποῖον ἐμερίμνησαν καὶ τὰ ἄλλα νομοσχέδια, καὶ δεύτερον νὰ ὁρισθῇ τί θὰ γίνῃ τὸ σήμερον διευθύνον τὸ ἀρχαιολογικὸν τμῆμα Γενικὸς ἔφορος τῶν ἀρχαιοτήτων. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον αὐτὰ τὰ ἐλαττώματα. Ὅτε ἀνέγνωσα τὸ τέταρτον ἄρθρον, τὸ ὁποῖον ἀποβλέπει εἰς τὰ προσόντα τῶν διοριστέων ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῆς Παιδείας, ἐδίστασα πρὸς στιγμὴν νὰ παραδεχθῶ ὅτι ὁ συντάκτης τοῦ ἄρθρου τούτου εἶναι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως. Ἐνόμισα ὅτι τὸ ἔκοψε Παρισινὸς ῥάπτης, διότι παρατηρῶ ὅτι καὶ εἰς τὰ ἓξ τμήματα τίθενται προσόντα τοιαῦτα, ὥστε νὰ νομίζῃ τις ὅτι πρόκειται περὶ κουστουμίων, περὶ ἐνδυμασιῶν, αἱ ὁποῖαι ἐκόπησαν καὶ ἐρράφησαν κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ προσαρμόζωνται εἰς τὰ σώματα ὡρισμένων προσώπων.

§52Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ἔχω διαφόρους τροπολογίας νὰ ὑποβάλω.

§53Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Νὰ τὰς ὑποβάλητε, διὰ νὰ γνωρίζωμεν περὶ τίνος πρόκειται.

§54Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τοῦ τρίτου τμήματος περιορίζεται εἰς τοῦτο· «διδάκτωρ τῆς φιλολογίας ἢ τῶν φυσικῶν ἐπιστημῶν καὶ τῶν μαθηματικῶν ἔχων πενταετῆ ὑπηρεσίαν γυμνασιάρχου ἢ καθηγητοῦ Γυμνασίου ἢ ἰσοβάθμου θέσεως ἀνεγνωρισμένης Σχολῆς ἢ διατελέσας ἐπιθεωρητὴς τῆς μέσης ἐκπαιδεύσεως». Τοῦ τετάρτου διαγράφεται ἡ τελευταία φράσις «ἐπὶ τριετίαν τοὐλάχιστον ἐν τῇ Ἑσπερίᾳ». Προκειμένου περὶ τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Παιδείας πρέπει νὰ ὑπάρχῃ καὶ τὸ προσὸν τῆς γνώσεως μιᾶς ξένης γλώσσης.

§55Α. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὅταν ἔχῃ σπουδάσει τις ἐν τῇ Ἑσπερίᾳ, βεβαίως θὰ εἶναι κάτοχος μιᾶς ξένης γλώσσης.

§56Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἴδομεν καὶ τὰ φῶτα τῆς Ἑσπερίας!

§57Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν τῷ ἄρθρῳ 10 ἀναγράφεται ὅτι ἐντὸς δέκα ἡμερῶν ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ παρόντος νόμου τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον τῇ προτάσει τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν προβαίνει εἰς τὴν διὰ Β. Διατάγματος ἀπόλυσιν τῶν ὑπαλλήλων ἐκείνων τοῦ Ὑπουργείου μέχρι βαθμοῦ γραμματέως βʹ τάξεως. Διαγράφεται ἡ λέξις «μέχρι» καὶ τίθεται «ἀπὸ τοῦ βαθμοῦ τμηματάρχου αʹ τάξεως». Ἐν τῷ αὐτῷ δὲ ἄρθρῳ ἡ φράσις «οἱ οὕτω διοριζόμενοι τμηματάρχαι λαμβάνονται ἐκ τῶν ἐχόντων τὰ κατὰ τὸ ἄρθρον 4 προσόντα» ἀντικαθίσταται διὰ τῆς φράσεως «οἱ οὕτω διοριζόμενοι τμηματάρχαι αʹ τάξεως λαμβάνονται ἐκ τῶν ἐχόντων τὰ κατὰ τὸ ἄρθρον 4 προσόντα, ὡς καὶ ὁ σχολικὸς ἰατρός».

§58Μ. ΚΑΒΑΛΙΕΡΑΤΟΣ. Περὶ γραμματέων δὲν λαμβάνετε πρόνοιαν. Ἐὰν μείνῃ ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου ὡς ἔχει, δύναται ὁ Ὑπουργὸς νὰ λάβῃ ἕνα ἄνθρωπον μὴ ἔχοντα ἀπολυτήριον Ἑλληνικοῦ σχολείου ἄνευ προσόντων καὶ νὰ τὸν διορίσῃ.

§59Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Οὐδεμίαν ἔχω δυσκολίαν νὰ ὁρίσω προσόντα καὶ δι’ αὐτούς.

§60Α. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Καὶ προσόντα καὶ διαγωνισμὸν καθ’ ὃν χρόνον μάλιστα ἔχομεν πληθώραν διδακτόρων, οἱ ὁποῖοι ζητοῦσι τοιαύτας θέσεις, νομίζω ὅτι πρέπει, ἀφοῦ ἐτέθη τὸ προσὸν τοῦ πτυχίου τοῦ Πανεπιστημίου, νὰ τεθῇ καὶ ὁ διαγωνισμός, καὶ ὄχι μόνον διαγωνισμὸς κατὰ τὴν εἰσαγωγὴν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, ἀλλὰ καὶ κατὰ τὴν προαγωγήν. Ὁ διαγωνισμὸς θὰ εἶναι ὁ πραγματικὸς φραγμὸς ἐκείνων οἱ ὁποῖοι θέλουσι νὰ εἰσέρχωνται ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ ἄνευ προσόντων, καὶ τὸ ἐλατήριον τὸ ὁποῖον θὰ κινῇ πολλοὺς νὰ ἐργάζωνται περισσότερον.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐπιτρέπεται ν’ ἀγορεύητε, διότι ἀγορεύει ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως.

§62Α. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Δὲν ἔχω σκοπὸν ν’ ἀγορεύσω, ἀλλὰ θέλω νὰ συντομεύσω τὴν συζήτησιν.

§63Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἔχω τὴν γνώμην ὅτι προκειμένου περὶ θέσεων τοιούτων ὁ διαγωνισμὸς εἶναί τι χρήσιμον. Ὁ διαγωνισμὸς θὰ βεβαιώσῃ προσόντα φιλολογικά, ἀλλ’ εἷς ὑπάλληλος ἐν τοιαύτῃ ὑπηρεσίᾳ ἔχει καὶ ἀνάγκην ἄλλων προσόντων. Ἔχει ἀνάγκην προσόντων διοικητικῶν, καὶ προσόντων εὐρυτέρων τῶν διοικητικῶν.

§64Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Πρὸ παντὸς διοικητικῶν.

§65Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν νομίζω δ’ ὅτι οἱ διαγωνισμοὶ ἀπέδωκαν πάντοτε καὶ εἰς πάσας τὰς θέσεις καρποὺς χρησίμους, ἀγλαούς. Εἶναι γνωστὸν ὅτι μεταξὺ δύο διαγωνιζομένων δύναται ὁ εἷς νὰ ἔχῃ ἀντίληψιν εὐρυτάτην, ἐγκυκλοπαιδικὴν μόρφωσιν, νοῦν πρακτικόν, καὶ ὁ ἕτερος ἀρκεῖ νὰ ἔχῃ μνήμην μόνον, ἵν’ ἀπομνημονεύσῃ ὡρισμένας σελίδας τὰς καθοριζομένας ἐν τῷ προγράμματι τοῦ διαγωνισμοῦ ἢ τοῦ νόμου, ἵνα ὁ ὀλιγώτερον ἔχων νοῦν, ὀλιγωτέραν αὐτενέργειαν καὶ κρίσιν φανῇ ἀνώτερος τοῦ ἄλλου. Νομίζω ὅτι ἐπὶ τοιούτων θέσεων ἀρκεῖ τὸ προσὸν τὸ ὁποῖον θέτω. Εἶναι δὲ οἱ νόμοι ἢ καὶ ἡ ἄδικος ὑποψία ἡ ὁποία παρακολουθεῖ πάντοτε τὸν Ὑπουργὸν παρ’ ἡμῖν καὶ ἰδίως κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη.

§66Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀδικώτατα.

§67Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ γνώμη μου εἶναι ὅτι προκειμένου περὶ τοιούτων ὑπαλλήλων ἔπρεπε ν’ ἀφεθῇ ἐλευθέρα ἡ ἐκλογὴ τοῦ Ὑπουργοῦ, διότι δύνανται νὰ ὑπάρξωσι διὰ τοιαύτας θέσεις ἐπιστήμονες ἄνδρες ἔχοντες ὑπερτάτην ἀξίαν καὶ στερούμενοι τῶν προσόντων. Ὑποθέτω ὅτι ὁ μακαρίτης Βικέλας, ὁ ὁποῖος ὡς ὑπάλληλος τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως θὰ ἦτο ἄριστος, δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν οὔτε γραφεὺς νὰ γίνῃ.

§68Μ. ΚΑΒΑΛΙΕΡΑΤΟΣ. Πῶς...

§69Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν θὰ προέτεινον ἐγὼ τοιοῦτό τι, ἵνα μὲ ἀντικρούσητε. Ἀλλ’ ὑπάρχουσι καὶ ἄλλοι, οἱ ὁποῖοι, ἂν καὶ δὲν εἶναι Βικέλαι, ἔχουσιν ὅμως γνώσεις καὶ ἱκανότητα μεγάλην. Παραδείγματος χάριν ὁ κ. Σβορῶνος δὲν δύναταί τις νὰ ὑποστηρίξῃ ὅτι δὲν εἶναι πρώτης τάξεως ἐπιστήμων, ἀλλ’ ὑμεῖς ἔχετε τὴν γνώμην ὅτι δὲν εἶναι. Ἀλλ’ ὑπάρχουσι πολλοὶ καὶ ἐν τῷ Ἐσωτερικῷ, πλειότεροι δὲ καὶ ἐν τῷ Ἐξωτερικῷ, οἱ ὁποῖοι κατατάσσουσιν αὐτὸν μεταξὺ τῶν ἀρίστων ἐπιστημόνων.

§70Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Πάντες οὗτοι εἶναι σπουδαῖοι ἄνδρες, ἀλλὰ τὸ κακὸν εἶναι ὅτι ὁ εἷς προσπαθεῖ νὰ βγάλῃ τὰ μάτια τοῦ ἄλλου.

§71Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχετε δίκαιον καί, ἐπειδὴ μὲ διακόπτετε, ἐπιτρέψατέ μοι νὰ σᾶς εἴπω τὴν γνώμην μου, διότι βεβαίως διὰ τῶν σελίδων τοῦ νομοσχεδίου καὶ τῶν συζητήσεων ἐπ’ αὐτοῦ περὶ αὐτοῦ πρόκειται. Βεβαίως ἕκαστος ζητεῖ νὰ φάγῃ τὸν ἄλλον. Ὁ ἐρχόμενος νέος ζητεῖ νὰ φάγῃ τὸν πρὸ αὐτοῦ, ἀλλὰ καὶ ὁ πρὸ αὐτοῦ φοβούμενος τὸν κατόπιν ἐρχόμενον προσπαθεῖ νὰ φάγῃ αὐτόν.

§72Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ τὸν ἔχῃ τεταπεινωμένον.

§73Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐξ αὐτοῦ ἐν τῇ ἀρχαιολογικῇ ὑπηρεσίᾳ ἐπῆλθεν ἡ γνωστὴ διατάραξις. Τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὴν δυσπιστίαν τῆς Πολιτείας ἐπὶ τὴν ἀκριβῆ ἐκτίμησιν τῶν ἀτόμων. Καὶ βεβαίως εἴδομεν ὑπαλλήλους ἔχοντας ἀξίαν ἐπιστημονικὴν καὶ διοικητικὴν οἱ ὁποῖοι κατέστησαν τὴν θέσιν αὐτῶν δυσχερῆ, διότι ἀκριβῶς φοβούμενοι ἀπὸ τοὺς ὄπισθεν ἐρχομένους προσπαθοῦσι νὰ τοὺς ἀποπνίξωσιν ἐκ τῶν προτέρων, ἵνα μὴ αὐτοὶ ἀποπνιγῶσιν. Αὐτὴ εἶναι ἀκριβῶς ἡ ὑπόθεσις, αὐτὴ εἶναι δυστυχὴς ἡ εἰκών, καὶ εἰς τὴν εἰκόνα αὐτὴν προσπαθοῦμεν νὰ φέρωμεν διὰ διαφόρων μέσων τακτικωτέραν τινὰ κατάστασιν καὶ νὰ προλάβωμεν ὅσον εἶναι δυνατὸν εἰς τὸ μέλλον ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα δὲν προλαμβάνονται διὰ τῶν νόμων, ἀλλὰ διὰ τῆς ἀνατροφῆς τῶν προσώπων, νὰ φέρωμεν ὅσον τὸ δυνατὸν ὀλιγώτερα κακὰ ἐκείνων τὰ ὁποῖα συμβαίνουσι. Καὶ ἐπανέρχομαι εἰς τὸ θέμα. Δι’ αὐτὸ νομίζω ὅτι εἶναι προτιμότερον νὰ μὴ θέσωμεν τὸν διαγωνισμόν. Οἱ διαγωνισμοὶ—καὶ θὰ ηὐχόμην νὰ μὴ ὑπάρχωσι διαγωνισμοί, ἂν δὲ ἔθηκα διαγωνισμὸν ἐνταῦθα, τὸ ἔπραξα, διότι ἐγνώριζον τὴν ἐπικρατοῦσαν γνώμην—οἱ διαγωνισμοὶ δὲν ἔπρεπε νὰ τεθῶσιν. Οἱ διαγωνισμοὶ λειτουργοῦσιν εἰς τὴν ναυτικὴν καὶ τὴν στρατιωτικὴν σχολὴν καὶ εἰς πολλὰ ἄλλα σημεῖα, ἀλλὰ δὲν νομίζω ὅτι παράγουσι τοὺς ἀγαθοὺς καρπούς. Διότι ὁ διαγωνισμὸς δὲν δύναται ν’ ἀποδείξῃ διὰ τὴν στρατιωτικὴν ἢ ναυτικὴν σχολὴν ἄλλο τι ἢ ὅτι ὁ διαγωνιζόμενος ἀπεμνημόνευσε τὰ μαθηματικά. Δύναταί τις νὰ εἶναι ἄριστος μαθηματικὸς καὶ ἀκατάλληλος στρατιώτης. Ἴσως δέ, διότι εἶναι μαθηματικός, θὰ εἶναι τελείως ἀκατάλληλος στρατιώτης. Δυστυχῶς ἡ δυσπιστία ἐπὶ τοὺς διευθύνοντας τὰς διαφόρους ὑπηρεσίας τοῦ Κράτους ἐκπηγάζουσα καὶ ἐκ τοῦ πολιτεύματος θέλοντος ἔλεγχον καὶ ἐκ τῆς παρ’ ἡμῖν καταστάσεως ἀναγκάζει ἡμᾶς νὰ λάβωμεν μέτρα καὶ νὰ καταφύγωμεν εἰς τὸν διαγωνισμόν. Ὑπάρχουσι καὶ σημεῖα εἰς τὰ ὁποῖα νομίζω ὅτι ὁ διαγωνισμὸς δὲν εἶναι ἀναγκαῖος καὶ θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ μὴ δεχθῇ τὸν διαγωνισμὸν τοῦτον. Καθ’ ὅσον δ’ ἀφορᾷ εἰς τὴν ὑπερβολὴν τὴν ὁποίαν εὑρίσκουσιν οἱ κ. συνάδελφοι μεταξὺ τῶν προσόντων τοῦ γνωρίζοντος ξένας γλώσσας νομίζω ὅτι εἶναι ὀρθὴ ἡ προτίμησις τῶν γνωριζόντων ξένας γλώσσας διὰ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως, τοῦ ὁποίου σκοπὸς εἶναι νὰ φέρῃ εἰς ἐπικοινωνίαν τὰ ἀλλαχοῦ συμβαίνοντα πρὸς ἡμᾶς καὶ τὰ παρ’ ἡμῖν συμβαίνοντα ἔξω τῆς Ἑλλάδος. Οἱ ὑπάλληλοι τοῦ Ὑπουργείου τούτου πρέπει νὰ γνωρίζωσι ξένας γλώσσας, δὲν γνωρίζω δὲ Ὑπουργεῖον ἀλλαχοῦ, καὶ ἰδίως εἰς τὰ Κράτη ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται ὑπὸ ὁμοίας μεθ’ ἡμῶν περιστάσεις, τὰ ὁποῖα νὰ μὴ ἔχωσι γλωσσομαθεῖς ὑπαλλήλους. Τοῦτο δὲ παρέχει μίαν δύναμιν μεγίστην εἰς τὰ Κράτη ἐκεῖνα, διότι, ἐνῷ τὴν στιγμὴν αὐτὴν τὰ παρ’ ἡμῖν πράγματα εἶναι ἐντελῶς ἄγνωστα, ἄλλοι κατορθώνουσιν ἔχοντες γλωσσομαθεῖς ὑπαλλήλους ἀποστέλλοντες αὐτοὺς εἰς τὸ Ἐξωτερικόν, τυπώνοντες ἐκθέσεις τῶν παρ’ αὐτοῖς γινομένων εἰς ξένας γλώσσας, κατορθώνουσι νὰ φθάσωσιν εἰς ἀποτελέσματα λίαν ἐπωφελῆ διὰ τὸ Κράτος των. Λυποῦμαι, διότι δὲν ἔχω εἰς χεῖράς μου, διότι τὸ ἔδωκα εἴς τινα συνάδελφον, τὸ τελευταῖον φυλλάδιον τοῦ παιδαγωγικοῦ δελτίου τοῦ ἐκδιδομένου σχεδὸν ὑπ’ αὐτοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γαλλίας, ἔχοντος δὲ ἡμιεπίσημον χαρακτῆρα καὶ περιέχοντος τὰς ἑξῆς πληροφορίας διὰ Κράτος γειτονικόν, τοῦ ὁποίου δὲν θέλω οὔτε τὸ ὄνομα ν’ ἀναφέρω, διότι μὲ πονεῖ πολύ.

§74Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Τῆς Βουλγαρίας.

§75Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν τὸ ἀναφέρω. Ἀναγιγώσκει τις ἐν τῷ δελτίῳ τούτῳ ὅτι τὸ Κράτος αὐτὸ ἐντὸς τριακονταετίας κατώρθωσε δι’ ἐνδελεχοῦς προσπαθείας καὶ τῶν μεγάλων πόρων τοὺς ὁποίους διέθεσε, διὰ τοῦ ὠργανωμένου ἐπιστημονικοῦ συστήματος ἐν τῇ ἐκπαιδεύσει νὰ ἡγῆται πάντων τῶν ἀνατολικῶν Κρατῶν κατὰ τὴν ἐκπαίδευσιν—αὐτολεξεὶ—καὶ τινων τῶν μεγάλων δυτικῶν Κρατῶν. Ἡμεῖς δέ, ἐνῷ ἔχομεν στοιχεῖα ἐν τῇ ἐκπαιδεύσει ἡμῶν τὰ ὁποῖα δυνάμεθα νὰ παραδίδωμεν μεθ’ ὑπερηφανείας εἰς τὴν ἐκτίμησιν τῶν ἐκτὸς τοῦ Κράτους ἡμῶν, οὐδεμίαν δίδομεν πληροφορίαν.

§76Κ. ΑΙΓΙΑΛΕΙΔΗΣ. Ἐπιτρέψατέ μοι νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ἡ πληροφορία ὅτι ἡ Βουλγαρία ἡγεῖται τῶν ἀνατολικῶν Κρατῶν δὲν εἶναι ἀληθής.

§77Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀκριβῶς αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγετε εἶπον καὶ ἐγώ.

§78Κ. ΑΙΓΙΑΛΕΙΔΗΣ. Αὐτὰ γράφονται, διὰ νὰ τύχωσιν εὐφήμου μνείας εἰς τὸ Ἐξωτερικὸν καὶ δὲν ἔπρεπε νὰ τὰ λέγητε ὑμεῖς.

§79Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀκριβῶς αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγετε ἔρχεται εἰς ἐπίρρωσιν τῶν λόγων μου, διότι, ἐνῷ δὲν εἶναι ἀκριβῆ τὰ γραφόμενα, κατορθώνουσιν ἐκεῖνοι ν’ ἀποπλανῶσι τὴν ξένην γνώμην τοιαύτας μεταδίδοντες εἰδήσεις, ὅτι ἔχουσιν ὠργανωμένας ὑπηρεσίας. Ἡμεῖς δὲ εἴμεθα ἀκόμη ἀξιοκατάκριτοι, διότι ἔχοντες νὰ ἐπιδείξωμεν καλὰ στοιχεῖα τὰ κρατοῦμεν ἄγνωστα, ἐνῷ ἐκεῖνοι ἔχουσιν ἐκθέσεις, τὰς ὁποίας διασπείρουσι πανταχοῦ. Ἡμεῖς δὲν φροντίζομεν νὰ καταστήσωμεν γνωστὰ πράγματα οἷα ὅτι ἡμεῖς ἔχομεν τύπον σχολείων δημοτικῶν τὸν ὁποῖον δὲν ἔχουσιν οὔτε αὐτοὶ οὔτε ἄλλα ἀνεπτυγμένα Κράτη, ὅτι ἡμεῖς ἔχομεν ποσοστὸν δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως ἱκανῶς προηγμένον καὶ ὅμως εἰς τὴν διεθνῆ στατιστικήν, τὴν ὁποίαν δὲν γράφουσιν αὐτοί, ἀλλ’ ἡ διεθνὴς ἐπιτροπὴ ἡ συνελθοῦσα εἰς συνεδριάσεις, ἡμεῖς μὲν φερόμεθα ὅτι ἔχομεν 3% ἐκπαίδευσιν, ἐνῷ ἔχομεν 9 καὶ 10 καὶ 11%, ἄλλοι δὲ φέρονται ὅτι ἔχουσιν 8%. Ἐὰν εἴχομεν ὑπηρεσίαν ὠργανωμένην καὶ στατιστικὰς καὶ ἐκθέσεις εἰς ξένας γλώσσας, δὲν θὰ ἐβλέπομεν τοιαῦτα. Καί, ἐνῷ ἐκ τρίτου ἐξεδόθη ἡ στατιστικὴ καὶ συνεπληρώθησαν αἱ ἐλλείψεις πάντων τῶν Κρατῶν, ἡμεῖς παριστάμεθα εἰς τὴν εὐρωπαϊκὴν ἀντίληψιν ὅτι εὑρισκόμεθα κάτω καὶ τῆς τελευταίας κλίμακος. Καὶ δὲν θὰ συνέβαινε τοῦτο, ἐὰν δὲν ἐπεμένομεν εἰς τὸ σφάλμα μας ν’ ἀφήνωμεν νὰ διοικώμεθα ὑπὸ τῆς τοιαύτης ὑπηρεσίας μὲ τοιαύτας ἐλλείψεις. Ὅταν δὲ οἱ ἄλλοι παρίστανται πανταχοῦ παρόντες, ἔστω καὶ μὲ ψευδῆ ἐνδύματα, καὶ ἡμεῖς ἀπουσιάζομεν γεννῶνται αἱ κρίσεις αἱ σφαλεραί, χάνομεν ὀλίγον κατ’ ὀλίγον τὴν εὐμένειαν τῶν ξένων λαῶν. Μὴ λησμονῶμεν δὲ τὸ ἀρχαῖον ῥητόν· «φύσει τὰ τῶν ἀπόντων τοῖς παροῦσιν». Ὅταν δὲ ἡμεῖς εἴμεθα πάντοτε ἀπόντες, οἱ δὲ ἄλλοι παρόντες τὰ παρόντα καὶ τὰ πάντα ἀνήκουσιν εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἔχουσι τὴν τέχνην καὶ αἰσθάνονται τὴν ὑποχρέωσιν τὴν ἐθνικὴν νὰ ὑπηρετῶσι κατὰ τοιοῦτον τρόπον τὸ Κράτος των.

§80Κ. ΑΙΓΙΑΛΕΙΔΗΣ. Δὲν ἐσκόπουν νὰ λάβω τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, ἀφοῦ κοινῇ ἀποφάσει τῆς Βουλῆς ἐθεωρήθη ὅτι εἶναι ἐκ τῶν ἐπειγόντων καὶ πρέπει νὰ ψηφισθῇ, ἐσχημάτισα ὅμως τὴν γνώμην ῥίψας ἐπιπολαίως ἓν βλέμμα ἐπί τε τῶν νομοσχεδίων τῶν ἄλλων καὶ ἐπὶ τούτου ὅτι τὰ νομοσχέδια ταῦτα, ὡς καὶ τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν, συνετάχθησαν κατὰ τρόπον τοιοῦτον ὥστε ν’ ἀποσκοπῶσιν εἰς τὴν θεραπείαν προσωπικῶν ἀπαιτήσεων.

§81Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δι’ οὐδένα ἐνδιαφέρομαι.

§82Κ. ΑΙΓΙΑΛΕΙΔΗΣ. Δὲν ἐννοῶ ὑμᾶς. Γνωρίζετε ποίαν γνώμην ἔχω περὶ ὑμῶν καὶ νομίζω ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ μὲ διακόψητε, διὰ νὰ μὴ παράσχητε τὴν ὑπόνοιαν ὅτι μετέβαλον γνώμην. Εἶπον ὅτι καὶ ὁ ἐπιπολαίως ῥίψας βλέμμα ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου πείθεται ὅτι εἰς προσωπικὰ ἀποσκοπεῖ. Καὶ τῳόντι, ἐὰν λάβητε ὑπ’ ὄψιν ὡρισμένα ἄρθρα καὶ παραβάλητε ταῦτα πρὸς ἕτερα ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου, θὰ ἴδητε ὅτι εἴς τινα τμήματα διὰ τὸν προϊστάμενον αὐτῶν ἀπαιτεῖται κατὰ τὸ νομοσχέδιον ὡς προσὸν τὸ πτυχίον ὡρισμένης σχολῆς τοῦ Πανεπιστημίου, ἐνῷ διὰ τοὺς τμηματάρχας ἑτέρων τμημάτων δὲν ἀπαιτεῖται τοιοῦτο προσόν, τοιοῦτο πτυχίον. Δὲν κατώρθωσα νὰ ἐννοήσω διατί διὰ τοὺς μὲν εἶναι χρήσιμον, διὰ τοὺς δὲ δὲν εἶναι ἀναγκαῖον τὸ πτυχίον τοῦ Πανεπιστημίου. Καί, ἀφοῦ θεωρεῖ τὸ τοιοῦτο χρήσιμον ὁ κ. Ὑπουργός, πῶς πρὸς ὀλίγου ἔλεγεν ὅτι δὲν εἶναι μόνον χρήσιμοι αἱ γνώσεις αἱ ἐγκυκλοπαιδικαὶ αἱ παντοῖαι, ἀλλὰ χρειάζεται καὶ διοικητική τις ἱκανότης, τὴν ὁποίαν ὅμως, καθὰ ὀρθῶς εἶπεν, ἀδυνατεῖ νὰ δώσῃ μόνον τὸ δίπλωμα; Ταῦτα ἀποδεικνύουσιν ὅτι, ἐνῷ τοιαύτην γνώμην ἔχετε περὶ τῶν ἀπαιτουμένων προσόντων διὰ τὴν διοίκησιν μιᾶς ὑπηρεσίας, βεβαίως δὲ περὶ διοικήσεως πρόκειται, ὅτε ὁμιλεῖτε περὶ τμηματάρχου, ἐνῷ, λέγω, τοιαύτην γνώμην ἔχετε, ἐν τούτοις ἐπιμένετε ἀξιοῦντες τὸ δίπλωμα, τὸ ὁποῖον καθορίζετε ὡς μόνον προσὸν πρὸς ἀπόδειξιν τῆς διοικητικῆς ἱκανότητος τοῦ κατόχου.

§83Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἔχω δυσκολίαν νὰ τὸ διαγράψω.

§84Κ. ΑΙΓΙΑΛΕΙΔΗΣ. Ἐπίσης πρὸς ἐπίρρωσιν καὶ ὑποστήριξιν τῆς γνώμης ὅτι πρόκειται περὶ θεραπείας προσωπικῶν ἀπαιτήσεων ἀναφέρω καὶ ταῦτα· ὑπάρχει διάταξις ἐν τῷ νομοσχεδίῳ καθ’ ἣν ἀποκλείονται οἱ μὲν τῶν ὑπαλλήλων ἀπὸ τοῦ νὰ λαμβάνωσιν ἐπιμίσθια δι’ ὑπηρεσίας τὰς ὁποίας προσφέρουσιν εἴτε ὡς διοικητικοὶ ὑπάλληλοι εἴτε ἐν ἄλλαις δημοσίαις θέσεσι καὶ ὑπάρχει ἄλλη διάταξις δι’ ἧς ἐξαιροῦνται ἄλλοι ὑπάλληλοι τῆς ἀπαγορεύσεως ταύτης καὶ ἐπιτρέπεται νὰ λαμβάνωσιν ἐπιμίσθια ὑπηρετοῦντες εἴτε διευθύνοντες ἄλλας ὑπηρεσίας. Ὅτε δὲ ταῦτα ὑπάρχουσιν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ εἶναι ἀπόδειξις ὅτι τοῦτο συνετάχθη ὑπὸ ἀνθρώπων οἱ ὁποῖοι πρὸ παντὸς ἐφρόντισαν ὄχι διὰ τὸ συμφέρον τῆς ὑπηρεσίας, ἀλλ’ ἵνα θεραπεύσωσι τὰ ἴδιά των συμφέροντα. Ἰδοὺ ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον ἐζητήσαμεν νὰ παραπεμφθῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς ἐπιτροπήν, διότι ἐν ταῖς ἰδιαιτέραις συζητήσεσιν αἵτινες γίνονται ἐν ταῖς ἐπιτροπαῖς δύναται νὰ ἐξονυχισθῇ καὶ ἐξετασθῇ καλύτερον τὸ νομοσχέδιον. Διὰ τοῦτο καὶ τώρα ὀρθὸν θὰ ἦτο, ὅπως πρὶν ἢ προβῆτε εἰς συζήτησιν μελετήσητε πληρέστερον, κ. Ὑπουργέ, τὸ νομοσχέδιον, διὰ νὰ ἴδητε κατ’ ἰδίαν ὑμεῖς τὰ ψεκτά, καὶ ἔχω τὴν πεποίθησιν ὅτι μετὰ τοιαύτην μελέτην ἀρτιώτερον θέλετε φέρει τὸ νομοσχέδιον. Καὶ ταῦτα μὲν καθ’ ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὸ νομοσχέδιον, ἀλλ’ ἕνεκα τῆς διακοπῆς τὴν ὁποίαν ἔκαμα πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἀγορεύοντα καὶ ἡ ὁποία ἔδωκεν ἀφορμὴν εὔλογον νὰ εἴπῃ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἶπεν, ἀληθῆ καὶ ἀκριβέστατα, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ φέρω παρατηρήσεις τινὰς εἰς τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι ἄλλοι λαοὶ καὶ ἄλλα Κράτη πέριξ ἡμῶν τὰ πάντα μετέρχονται καὶ διὰ μέσων παντοίων, δι’ ὑπηρεσιῶν τὰς ὁποίας ἐπίτηδες ἔχουσιν ὀργανώσει, ἐμφανίζονται πανταχοῦ παρόντες, διαφημίζοντες ἑαυτοὺς καὶ τὰ κατ’ αὐτοὺς καὶ ἐπωφελούμενοι τῆς ἀπραξίας ἡμῶν προσπαθοῦσιν ἀντιστάσεως μὴ οὔσης καὶ οἱονεὶ ἐρήμην δικαζομένων ἡμῶν νὰ παραστήσωσιν ἑαυτοὺς ἐνώπιον τῆς εὐρωπαϊκῆς κοινῆς γνώμης ὡς πρωτοστατοῦντας ἐν τῇ Ἀνατολῇ εἰς πρόοδον καὶ πολιτισμόν. Ἀλλ’ ἂν οἱ ἄλλοι τοιαῦτα πράττουσι καὶ οὕτως ἐργάζονται πράξατε τὸ αὐτὸ καὶ ὑμεῖς· ὀργανώσατε εἰδικὰς καὶ καταλλήλους ὑπηρεσίας, δείξατε δι’ αὐτῶν τὰ ἔργα καὶ τὴν πρόοδον τὴν ὁποίαν ἐπετέλεσε τὸ Κράτος καὶ ὁ λαὸς καὶ ἐμφανίσατε ἐνώπιον ὅλου τοῦ κόσμου τὸν ἔσω καὶ ἔξω Ἑλληνισμὸν ὁποῖος πράγματι εἶναι παρουσιάζοντες τὰ ἔργα αὐτοῦ, πραγματικὰς ἀληθείας καὶ ὄχι ψεύδη ὅπως ἐκεῖνοι. Τὰ Κράτη ὅμως ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ὑπηνίχθη ὁ κ. Ὑπουργός, ὅταν πρόκειται νὰ κάμωσιν οἰκονομίας, δὲν σπεύδουσι νὰ εὕρωσι ταύτας εἰς τὰς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως, ἐνῷ ὑμεῖς παρουσιάσατε νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου, ὡς εἴπετε, ἐπιτυγχάνεται οἰκονομία 100,000 δραχ. εἰς τὰς δαπάνας τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως.

§85ΑΝ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ποῖον νομοσχέδιον ἐννοεῖτε;

§86Κ. ΑΙΓΙΑΛΕΙΔΗΣ. Δὲν ἐνθυμοῦμαι ἀκριβῶς· αὐτὸ θὰ τὸ ἴδωμεν. Ἀλλὰ χθὲς ἀγορεύοντες εἴπετε μεταξὺ τῶν ἄλλων ὅτι δι’ αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου ἐπέρχεται οἰκονομία 100.000 δραχμῶν.

§87Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε· ὅτε λέγετε πράγματα τὰ ὁποῖα ὀφείλονται εἰς σφαλερὰν ἀντίληψιν, θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς δώσω μίαν πληροφορίαν· ὁλόκληρος ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Ὑπουργείου τῆς Παιδείας φθάνει εἰς τὰς 80 περίπου χιλιάδας δραχμῶν· δὲν ἔχετε ἀνάγκην νὰ σᾶς εἴπω ἀκριβῶς τὸν ἀριθμόν, θὰ ἦτο παράδοξον δὲ δι’ Ὑπουργεῖον τοῦ ὁποίου ὁ προϋπολογισμὸς ὁλόκληρος φθάνει εἰς 80,000 νὰ γίνωσιν οἰκονομίαι 100,000 δρ., οὔτε ἦτο δυνατὸν ἐγὼ νὰ εἴπω τοιοῦτό τι ἐκτὸς ἂν ὑποθέτητε ὅτι δύναμαι νὰ λέγω παραλογισμούς.

§88Κ. ΑΙΓΙΑΛΕΙΔΗΣ. Ὄχι, ὄχι. Ἀλλά ...

§89ΑΝ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ. Ἐκεῖνο διὰ τὸ ὁποῖον ἐφρόντισα, ἔχων ὑπ’ ὄψει μου τὰς περιστάσεις καὶ τὰς ἀνάγκας νὰ μὴ ὑπερβῶμεν τὸν πραγματικὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Ὑπουργείου, οὐχὶ τὸν φαινομενικόν, διότι ἐν τῷ Ὑπουργείῳ ἐκείνῳ συμβαίνει τι παράδοξον· ἐνῷ ὑπάρχει ἀριθμός τις ὑπαλλήλων, καὶ ἵνα μὴ ἀπασχολῶ τὴν Βουλὴν ἐπιτρέψατέ μοι νὰ σᾶς δώσω ἀριθμούς...

§90Κ. ΑΙΓΙΑΛΕΙΔΗΣ. Τὰ εἴπετε καὶ χθὲς αὐτά· εἶναι ἄλλως τε καὶ γνωστά.

§91Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. ... Ὑπάρχει ἀριθμός τις, ὁ ὁποῖος ἀναφέρεται ἐν τῷ προϋπολογισμῷ, τὸ πλεῖστον τῆς ὑπηρεσίας τελεῖται δι’ ἐκτάκτων ὑπαλλήλων· ἔλαβον ὑπ’ ὄψιν τί ἐξώδευεν ὁ προϋπολογισμὸς ἐκεῖνος, ποσὸν φερόμενον ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως, ἔλαβον ὑπ’ ὄψιν πόσον φέρεται ἐξ ἄλλων πηγῶν καὶ προσεπάθησα νὰ μὴ ὑπερβῶ ἐκεῖνο. Βεβαίως, ἂν ἡ οἰκονομικὴ κατάστασις ἐπέτρεπεν, ἦτο πολὺ ὀρθὸν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἴπετε, ὅτι οὐδεμίαν οἰκονομίαν ἔπρεπε νὰ κάμωμεν εἰς τὴν ἐκπαίδευσιν, πρὸ παντὸς εἰς τὸ κέντρον αὐτῆς, ἐκεῖ ὅπου δίδεται ὁ παλμὸς καὶ ἡ κίνησις ὅλης τῆς ἐκπαιδεύσεως. Δύναμαι νὰ σᾶς βεβαιώσω ὅτι δὲν ἐνδιαφέρομαι διὰ κανὲν πρόσωπον.

§92Κ. ΑΙΓΙΑΛΕΙΔΗΣ. Τὸ εἶπον καὶ τὸ ἐπανέλαβον καὶ εἶναι περιττὸν νὰ τὸ βεβαιώσητε.

§93Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐνδιαφέρομαι μόνον νὰ εὕρω πρόσωπα ἱκανὰ ἵν’ ἀνταποκριθῶσιν εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου ἐκείνου καὶ ὅπου εἶναι δυνατὸν ἀφῆκα πᾶσαν εὐρύτητα εἰς τὴν ἐκλογήν, εἶμαι δὲ πρόθυμος νὰ δεχθῶ πᾶσαν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν ἐκ τῆς συζητήσεως θὰ ἐθεώρουν χρήσιμον εἰς αὐτὴν τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου. Οὐδὲ φίλους ἔχω νὰ εἰσαγάγω ἐκεῖ, οὐδ’ εἶναι δυνατὸν νὰ φαντασθῆτέ ποτε ὅτι Ὑπουργὸς ὅστις ἦλθε...

§94Κ. ΑΙΓΙΑΛΕΙΔΗΣ. Ὁμιλεῖτε κατὰ τοιοῦτον τρόπον ὥστε εἶναι δυνατὸν νὰ δυσαρεστηθῇ κανεὶς καθ’ ὃν τρόπον ὁ παλαιὸς Ἀθηναῖος ἀκούων διαρκῶς περὶ τοῦ Ἀριστείδου ὅτι εἶναι δίκαιος.

§95Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Οὐδεὶς ἀπαιτεῖ νὰ εἶναι δίκαιος, οὐδεὶς ἀπαιτεῖ νὰ εἶναι Ἀριστείδης, ἀλλ’ ἡ κατηγορία τὴν ὁποίαν ἀπεδώκατε, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς ἀπερισκέπτως ἀφέθη εἰς τὰς ἐμπνεύσεις τοῦ ἑνὸς καὶ τοῦ ἄλλου καὶ ὅτι δὲν ἐμελέτησε μόνος τὸ νομοσχέδιον εἶναι πολὺ βαρυτέρα τῆς ἄλλης. Σᾶς βεβαιῶ ὅτι ἐμελέτησα τὸ νομοσχέδιον καὶ τὸ γνωρίζω, καὶ τὸ γνωρίζω μόνον ὑπὸ τὴν ἔποψιν τὴν ὁποίαν ἐσημείωσα εἰς τὴν Βουλήν. Δὲν θέλετε νὰ ψηφίσητε καὶ τοῦτο; Θέλετε νὰ τὸ παραπέμψητε ὅπως καὶ τὰ ἄλλα εἰς ἐπιτροπήν; Δύνασθε νὰ τὸ κάμητε.

§96Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Νὰ παραπεμφθῇ καὶ αὐτὸ εἰς ἐπιτροπήν, κύριε Πρόεδρε.

§97Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ παραπεμφθῇ.

§98Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν εἶναι τρόπος αὐτὸς μὲ τὸν ὁποῖον γίνεται ἡ συζήτησις. Προτείνω νὰ παραπεμφθῇ καὶ αὐτὸ εἰς ἐπιτροπήν.

§99Κ. ΑΙΓΙΑΛΕΙΔΗΣ. Παρακαλῶ...

§100ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐζητήσαμεν νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἐπιτροπήν.

§101Κ. ΑΙΓΙΑΛΕΙΔΗΣ. Ἐγὼ ὡμίλουν περὶ ὅλης τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου καὶ ὄχι περὶ τῆς διοικήσεως αὐτοῦ.

§102ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον παρεπέμφθη εἰς ἐπιτροπήν, ἀφοῦ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ συζήτησις.

§103Κ. ΑΙΓΙΑΛΕΙΔΗΣ. Πολὺ καλά.

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον παρεπέμφθη εἰς ἐπιτροπὴν καθὼς καὶ πᾶσα τροπολογία. Βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ὀργανώσεως τῆς κεντρικῆς ὑπηρεσίας τοῦ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργείου».

§105Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχω νὰ κάμω μίαν παρατήρησιν. Διὰ τοῦ ψηφιζομένου νομοσχεδίου τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν διαιρεῖται εἰς δύο διευθύνσεις, ὁρίζεται δ’ ὅτι οἱ ἐπὶ πενταετίαν ὑπηρετήσαντες ἐν τῷ Ὑπουργείῳ εἰς οἱανδήποτε θέσιν τῆς διευθύνσεως δὲν δύνανται νὰ παραμένωσι πλέον ἐν τῇ κεντρικῇ ὑπηρεσίᾳ καὶ μετατίθενται εἰς ἐξωτερικὰς ὑπηρεσίας, παραδόξως ὅμως, ἐνῷ τοιαύτη ὑγιὴς διάταξις ὑπάρχει ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, ἡ διάταξις αὕτη ἀναιρεῖται δι’ ἑτέρας διατάξεως κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ πενταετία ἄρχεται ὑπολογιζομένη ἀπὸ τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ νόμου. Τοῦτο δὲν εἶναι ὀρθόν, διότι, ἐὰν εἶναι ὀρθὴ ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου, ἀναμφισβητήτως πρέπει νὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ διὰ τοὺς ἤδη ὑπηρετοῦντας, οὐδεὶς δὲ λόγος ὑπάρχει ὅπως θεωρηθῇ ὅτι οὗτοι ἀπολαύουσι προνομίου τινὸς καὶ δύνανται ἐπ’ ἄπειρον νὰ μένωσιν εἰς τὰς θέσεις τῆς κεντρικῆς ὑπηρεσίας ἐπὶ ζημίᾳ τῶν ἄλλων, οἵτινες οὐδέποτε δύνανται νὰ πλησιάσωσιν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον. Διότι βεβαίως ἡ ἐλπὶς ἡ ὁποία δίδεται εἰς αὐτοὺς διὰ τοῦ νομοσχεδίου, ὅτι μετὰ πενταετίαν θὰ δυνηθῶσι νὰ πλησιάσωσι, δὲν εἶναι πραγματική, καθόσον πολὺ πιθανὸν οἱ παραμένοντες ἐν τῷ Ὑπουργείῳ καὶ κατορθώσαντες νὰ περιληφθῇ καὶ ἐν τῷ παρόντι νομοσχεδίῳ τοιαύτη διάταξις νὰ κατορθώσωσι μετὰ παρέλευσιν χρονικοῦ τινος διαστήματος νὰ καταργηθῇ ἐντελῶς ὁ νόμος αὐτός. Παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν, ἀφοῦ ἐδέχθη ὡς ὀρθὴν τὴν ἀνάγκην τῆς ἀπομακρύνσεως μετὰ πενταετίαν, νὰ δεχθῇ ὅπως ἡ πενταετία ἀρχίσῃ ἐφαρμοζομένη ἀπὸ σήμερον, ἀπὸ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου.

§106Δ. ΚΑΛΛΕΡΓΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Ἂς ψηφισθῇ εἰς δευτέραν ἀνάγνωσιν καὶ θὰ μελετηθῇ τὸ ζήτημα εἰς τὴν γʹ ἀνάγνωσιν.

§107Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ ζήτημα εἶναι πολὺ σπουδαῖον, οὐδεμίαν δ’ ἔχω ἀντίρρησιν νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς βʹ ἀνάγνωσιν· μόνον ὑπέβαλον ταύτην τὴν γνώμην, ὅπως ἀκριβῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν κατὰ τὴν γʹ ἀνάγνωσιν, ἐὰν νομίζῃ ὅτι εἶναι ὀρθὴ ἡ παρατήρησις αὕτη, ὑποβάλῃ τὰς ἀναγκαίας τροποποιήσεις.

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ψηφίζονται εἶτα τὰ ἄρθρα 1–13). Ἄρθρον 14 (ἀναγινώσκεται).

§109Δ. ΚΑΛΛΕΡΓΗΣ. Ἔχω ἐπ’ αὐτοῦ μίαν τροπολογίαν· «Πρωτοκολλητὴς ἐπὶ μισθῷ ὑπουργικοῦ γραμματέως βʹ τάξεως διορίζεται ὁ ἔχων ἑξαετῆ ὑπηρεσίαν ἐν τῇ κεντρικῇ διπλωματικῇ ὑπηρεσίᾳ».

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 14, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ψηφίζονται εἶτα τὰ λοιπὰ ἄρθρα ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου). Βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τῶν προξενικῶν νόμων».

§111Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Παρατηρῶ ὅτι διὰ τοῦ ἄρθρου 7 τοῦ νομοσχεδίου ἀποκλείονται τῶν θέσεων τῶν Γενικῶν προξένων οἱ μὴ ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ διατελοῦντες. Ἡ ἀρχὴ αὕτη, ἡ ὁποία ἐφαρμόζεται εἴς τινα μόνον Κράτη, δὲν δύναται νὰ ψηφισθῇ παρ’ ἡμῖν, καὶ διὰ τοῦτο μέχρι τοῦδε οὐδεὶς ἐσκέφθη ὅπως ἀπαγορεύσῃ τὸν διορισμὸν τῶν ἐκτὸς τῆς ὑπηρεσίας εὑρισκομένων εἰς τὰς θέσεις τῶν Γενικῶν προξένων. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ μὴ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν διάταξιν ταύτην, ἡ ὁποία δὲν δύναται νὰ ὠφελήσῃ τὴν ὑπηρεσίαν, διότι δὲν δύναται νὰ μὴ παραδεχθῇ τις ὅτι πολλάκις διὰ τὰς θέσεις Γενικῶν προξένων εὑρίσκεται εἰς τὴν ἀνάγκην ἡ ὑπηρεσία νὰ καταφεύγῃ ἐκτὸς αὐτῆς.

§112Δ. ΚΑΛΛΕΡΓΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Δὲν κλείομεν τὴν θύραν διὰ τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου εἰς τοὺς ἐκ τῆς δικαστικῆς ὑπηρεσίας εἰσερχομένους εἰς τὸν προξενικὸν κλάδον, ἀλλὰ μόνον περιορίζομεν τὸν ἀριθμὸν τῶν τοιούτων, καὶ πράττομεν τοῦτο, ἵνα μὴ ἀπογοητεύωνται οἱ ὑπάλληλοι οἱ κατέχοντες τὰς διαφόρους κατωτέρας προξενικὰς θέσεις καὶ τείνοντες ὅπως ἀνέλθωσι καὶ αὐτοὶ καὶ καταλάβωσι τὴν θέσιν τοῦ Γενικοῦ προξένου, τὴν ἀνωτάτην δι’ αὐτοὺς βαθμίδα. Αἱ θέσεις ἐν ὅλῳ τῶν Γενικῶν προξένων εἶναι δέκα, ἐκ τούτων δὲ δύο δύνανται νὰ καταλαμβάνωνται ἐκ προσώπων μὴ προερχομένων ἐκ τῆς ὑπηρεσίας, ἐὰν τοιαῦτα πρόσωπα ἤθελον θεωρηθῆ ὑπὸ τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ ἄξια νὰ καταλάβωσι τὰς θέσεις ταύτας. Τὰς λοιπὰς θέσεις ἀφήνομεν διὰ τοὺς ἐκ τῆς προξενικῆς ὑπηρεσίας προερχομένους, καὶ τοῦτο, ὡς εἶπον, ἵνα μὴ καὶ οἱ ὑπάλληλοι οὗτοι, οἱ ὁποῖοι ἄλλως τε ὡς ἐκ τῆς ὑπηρεσίας αὐτῶν θὰ ἔχωσιν ἀρκετὴν πεῖραν, ἀπογοητεύωνται.

§113ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἴσως εἶναι καλὸν ἐπὶ δέκα θέσεων Γενικῶν προξένων ἄνευ διακρίσεως τῶν κατηγοριῶν νὰ μείνῃ ἐλευθερία ἐκλογῆς τεσσάρων ἔξω τῆς ὑπηρεσίας. Τὰ πράγματα ἀποδεικνύουσιν ὅτι δὲν ἐγένετό ποτε μείζων χρῆσις τοῦ δικαιώματος τούτου. Εἶμαι εἴπερ τις καὶ ἄλλος ὑπὲρ τῆς γνώμης τοῦ προσλαμβάνειν ἔξωθεν τοὺς Γενικοὺς προξένους, γινώσκων δὲ τὴν ἱστορίαν τῶν μέχρι τοῦδε γενομένων δύναμαι νὰ εἴπω ὅτι οὐδέποτε ἐφθάσαμεν νὰ προσλάβωμεν εἰς ἀνωτέραν ἀναλογίαν Γενικοὺς προξένους εἰς τὴν ὑπηρεσίαν. Οἱ ὑπάρχοντες ἀνήκουσιν εἰς σειρὰν ὁλόκληρον ἐτῶν. Ὅταν ἔχητε ἐπὶ δέκα θέσεων τέσσαρας δυναμένους νὰ προσληφθῶσιν ἔξωθεν, ἔχετε ἐπαρκῆ ἀναλογίαν.

§114Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν τὸ παρελθὸν διδάσκῃ ὅτι οὕτως ἐγίνετο καὶ ὅτι εἰς εὐρύτερον κύκλον οἱ ἑκάστοτε Ὑπουργοὶ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν ἐτράπησαν μέσην τινὰ ὁδὸν διορίζοντες καὶ ἐκ τῆς ὑπηρεσίας καὶ ἔξωθεν, δὲν βλέπω ἀληθῶς τὴν ἀνάγκην νὰ μεταβάλωμεν τὰ πράγματα, ἀλλὰ ν’ ἀφήσωμεν καὶ εἰς τὸ μέλλον νὰ βαδίσωσιν οἱ Ὑπουργοὶ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν ὅπως καὶ μέχρι τοῦδε. Τίς ὁ λόγος νὰ περιορίσωμεν εἰς δύο μόνον τοὺς ἔξωθεν προσληφθησομένους; Ἐγώ, καθ’ ὅσον γνωρίζω, οἱ ἑκάστοτε Ὑπουργοὶ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν ἀπηυθύνθησαν εἰς πρόσωπα ἔξω τῆς ὑπηρεσίας, καὶ θ’ ἀναφέρω ἕνα, τὸν ὁποῖον πάντες γνωρίζομεν καὶ πάντες ἐκτιμῶμεν, τὸν ἐν Κωνσταντινουπόλει πρεσβευτὴν τῆς Ἑλλάδος. Αὐτὸς ἐστρατολογήθη ἔξωθεν, καὶ ἐν τοσούτῳ ἔδειξεν ἀρετὰς τοιαύτας προξενικὰς καὶ διπλωματικάς, ὥστε ἡ πατρὶς ἐνεπιστεύθη εἰς αὐτὸν τὴν ὑψίστην τῶν διπλωματικῶν θέσεων. Διατί νὰ ἐμποδίσωμεν τὸν Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν ν’ ἀπευθυνθῇ ἔξωθεν πρὸς ἀνεύρεσιν ὑπαλλήλων ἱκανῶν ν’ ἀντιπροσωπεύσωσι τὸ Κράτος ὡς Γενικοὶ πρόξενοι, νὰ μὴ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ διορίσῃ τούτους, ἀλλὰ νὰ τῷ λέγωμεν ὅτι «μόνον δύο τοιούτους δύνασαι νὰ διορίσῃς»;

§115ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τέσσαρας.

§116Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ δύναται ὁ Ὑπουργὸς ν’ ἀνεύρῃ τοιούτους ἱκανοὺς ἔξωθεν, ἵνα διορίσῃ καὶ τοὺς δέκα.

§117Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Τότε καταργήσατε τὸ προξενικὸν σῶμα.

§118Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ τὸ καταργήσωμεν, τοὐναντίον τοῦτο ἐξυγιάζεται καὶ ἰσχυροποιεῖται διὰ τῆς εἰσαγωγῆς εὐρώστων στοιχείων ἔξωθεν. Διὰ ταῦτα ἐξοβελιστέα φαίνεται ἡ διάταξις αὕτη.

§119Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συμφωνήσῃ ἡ Βουλὴ εἰς τοιαύτην τινὰ πρότασιν. Ὅ,τι ἐγίνετο μέχρι τοῦδε δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξακολουθήσῃ. Ἐὰν ἀκολουθήσωμεν τὴν γνώμην τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἀττικῆς, πρέπει νὰ καταργήσωμεν τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν, πρέπει νὰ καταργήσωμεν τὸν διαγωνισμόν. Ἐὰν ἐπείσθη ἡ Κυβέρνησις ὅτι ἐκ τῆς στρατολογίας, τὴν ὁποίαν ποιεῖται, τοῦ προσωπικοῦ αὐτῆς δὲν ἔχει πρόσωπα νὰ δώσῃ διὰ τὴν τάξιν τῶν Γενικῶν προξένων καὶ τῶν πρεσβευτῶν, νὰ καταργήσῃ τὸ σύστημα τῆς τοιαύτης στρατολογίας, δὲν εἶναι ὅμως οὔτε ὀρθὸν οὔτε δίκαιον, ἀπογοητεύοντες τοὺς ὑπαλλήλους ἐκείνους οἱ ὁποῖοι εἰσῆλθον διὰ διαγωνισμοῦ καὶ ἀπέβλεπον εἰς ἀνωτέρας θέσεις, ν’ ἀδικηθῶσι, καὶ θ’ ἀδικηθῶσιν, ἐὰν ἀφήσωμεν τὴν ἐλευθερίαν τῆς ἔξωθεν εἰσαγωγῆς τοῦ ἀνωτέρου προσωπικοῦ, ἡ ὁποία κρατεῖ μέχρι τῆς στιγμῆς ταύτης· δὲν ἔχομεν δὲ τὰ ἀποτελέσματα τὰ λαμπρά, τὰ ὁποῖα ἐξήγγειλεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς, διότι μία ἐξαίρεσις δὲν ἀποτελεῖ τὸν κανόνα. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον προτείνει ὁ κ. Πρωθυπουργός, ὅπως δηλαδὴ τέσσαρας θέσεις, ἔστω καὶ πέντε, δύναται ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ συμπληροῖ δι’ ἀνθρώπων ἐκ τῶν ἔξω τῆς ὑπηρεσίας, αὐτὸ νομίζω ὅτι δύναται νὰ γίνῃ· ἡ ἀπόλυτος ἐλευθερία εἰς στιγμὴν ἀνορθώσεως νομίζω ὅτι δὲν θὰ εἶναι συντελεστικὴ διὰ τὴν βελτίωσιν τῆς ἐξωτερικῆς ἡμῶν ὑπηρεσίας.

§120Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐγὼ τοὐλάχιστον οὐδεμίαν εἶχον δυσκολίαν ν’ ἀποδεχθῶ τὴν γνώμην τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἐὰν δὲν ἐφοβούμην ὅπως μὴ δι’ αὐτῆς συμβῇ τὸ ἀντίθετον ἀπὸ τὸ ποθούμενον. Διότι φοβοῦμαι ὅτι ἡ διάταξις κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ὁρισθῇ ὅτι 4 ἢ 5 θέσεις ἐκ τῶν 10 θὰ καταλαμβάνωνται ἐξ ἀνθρώπων ἐκτὸς τῆς ὑπηρεσίας, ἀντὶ νὰ θεωρηθῇ ὡς ἐνδεικτική, θὰ κρατήσῃ ὡς κανὼν καὶ οἱ Ὑπουργοὶ θὰ διορίζωσι διαρκῶς τοὺς ἡμίσεις ἐκ τῶν Γενικῶν προξένων ἐκτὸς τῆς ὑπηρεσίας, ἐνῷ σήμερον δὲν ὑπάρχει τοῦτο. Σήμερον πολὺ ὀλιγώτεροι ἐκ τῶν ἡμίσεων διορίζονται ἐκ τῶν ἐκτὸς τῆς ὑπηρεσίας.

§121Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἀποκλείονται οἱ ἐκ τῆς ὑπηρεσίας.

§122Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὡς ἐκ τούτου φρονῶ ὅτι ὀρθότερον εἶναι νὰ παραμείνωμεν εἰς τὴν διάταξιν τοῦ νόμου, ἥτις κατὰ τὴν ὁμολογίαν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως οὐδὲν μέχρι τοῦδε ἔδειξε τὸ πλημμελές. Νομίζω δ’ ὅτι καὶ τὸ λεχθὲν ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ὕδρας δὲν εἶναι ὀρθόν, ὅτι δηλαδὴ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει πρέπει νὰ καταργήσωμεν τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν. Δὲν εἶναι ὀρθόν, διότι ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ὕδρας μελετήσας ταύτην τὴν στιγμὴν τὸ νομοσχέδιον δὲν ἀνέγνω ὅτι πράγματι διὰ τούτου καταργεῖται ὁ διαγωνισμός, τὸν ὁποῖον εἶπεν· ὥστε κατὰ τὸ ἐπιχείρημά του τοῦτο πρέπει νὰ ἐξαλειφθῇ ἡ διάταξις περὶ περιορισμοῦ τοῦ δικαιώματος τοῦ Ὑπουργοῦ ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὸν διορισμὸν τῶν Γενικῶν προξένων.

§123Δ. ΚΑΛΛΕΡΓΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Δὲν καταργεῖται, ἀλλ’ ἀφομοιοῦται.

§124Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἀκριβῶς δὲ ἤθελον νὰ παρατηρήσω καὶ ταῦτα προκειμένου περὶ τῆς καταργήσεως τοῦ διαγωνισμοῦ. Ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὸν γραμματέα τῶν Προξενείων νομίζω ὅτι τὰ προξενικὰ καθήκοντα εἶναι κυρίως καθήκοντα δικαστικά, ὅτι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι κάλλιον παντὸς ἄλλου δύνανται νὰ ἐκπληρώσωσι ταῦτα εἶναι βεβαίως ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐξεπλήρωσαν καθήκοντα δικαστικὰ ἢ δικηγορικά, διότι οἱ ἀκόλουθοι τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν δὲν ἔχουσι μόρφωσιν δικαστικήν. Δυνατὸν νὰ ἔχωσι γνώσεις νομικάς, ἀλλὰ μόρφωσιν δικαστικήν, ἡ ὁποία ἀπαιτεῖται διὰ τὴν καλὴν ἐκπλήρωσιν τῶν προξενικῶν καθηκόντων, δὲν ἔχουσι, καὶ διὰ τοῦτο φρονῶ ὅτι ὀρθὸν ἤθελεν εἶναι νὰ ἐξαλειφθῇ ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 8, κατὰ τὴν ὁποίαν καταργεῖται ἡ διάταξις τοῦ ἤδη ἰσχύοντος νόμου, καὶ καθ’ ἣν ἠδύναντο οἱ δικηγόροι οἱ ὑπηρετήσαντες ἐφ’ ὡρισμένον χρόνον νὰ διορισθῶσι κατόπιν διαγωνισμοῦ εἰς θέσεις γραμματέων Προξενείων, τοσοῦτο μᾶλλον, καθόσον, ὡς ἤκουσα—διότι δὲν γνωρίζω περὶ αὐτῶν τῶν πραγμάτων—παρ’ ἀνθρώπων οἱ ὁποῖοί εἰσιν ἁρμόδιοι, ὁ νόμος οὗτος ἢ μᾶλλον ἡ διάταξις αὕτη τοῦ νόμου ἐπέτυχε, δὲν ἔδειξε κανὲν σύμπτωμα ἀνάγκης καταργήσεως αὐτῆς. Ἴσως θὰ ἦτο ἀνάγκη ν’ ἀπαιτηθῶσι καὶ περισσότερα προσόντα, καὶ εἰς τοῦτο δὲν θὰ ἤμην ἀντίθετος. Νομίζω ὅμως ὅτι ἡ διάταξις αὕτη δὲν πρέπει νὰ καταργηθῇ, ἀλλὰ νὰ συμπληρωθῇ.

§125Δ. ΚΑΛΛΕΡΓΗΣ. Ἡ διάταξις κατὰ τὴν ὁποίαν εἰσήρχοντο ὡς γραμματεῖς Προξενείων οἱ ἔχοντες ἄδειαν τοῦ δικηγορεῖν καὶ διετῆ δικηγορικὴν ὑπηρεσίαν καταργεῖται, διότι σήμερον ἔχουσι σχεδὸν τὰ αὐτὰ προσόντα καὶ οἱ ἀκόλουθοι καὶ οἱ γραμματεῖς Προξενείων. Καὶ οὕτω δὲν ὑπάρχει καμμία μεταξὺ αὐτῶν διαφορά. Τὸ μόνον ἄτοπον εἶναι ὅτι ἡ διάφορος προέλευσις τῶν προξενικῶν καὶ διπλωματικῶν ὑπαλλήλων ἐδημιούργησεν ἀντιζηλίαν, ὅπως συνέβη καὶ ἐν τῷ στρατῷ μεταξὺ τῶν ἀξιωματικῶν τῶν ἐξερχομένων ἐκ τῆς Σχολῆς τῶν Εὐελπίδων καὶ τῶν τῆς Σχολῆς τῶν Ὑπαξιωματικῶν. Ἐν τῷ μέλλοντι θὰ εἰσέρχωνται πλέον ἐκ μιᾶς καὶ τῆς αὐτῆς θύρας καὶ μὲ τὰ αὐτὰ προσόντα πάντες οἱ ὑπάλληλοι εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ οὕτω δὲν θὰ ὑπάρχῃ πλέον ἡ ἀντιζηλία ἡ παρατηρουμένη σήμερον μεταξὺ τῶν ἐξερχομένων ἐκ τοῦ προξενικοῦ καὶ τοῦ διπλωματικοῦ σώματος. Δὲν καταργεῖται λοιπὸν διὰ τοῦ νομοσχεδίου ὁ διαγωνισμός, ἀλλ’ ἀφομοιοῦται, καὶ οὕτω καὶ οἱ τῆς προξενικῆς καὶ οἱ τῆς διπλωματικῆς ὑπηρεσίας θὰ εἰσέρχωνται εἰς τὸν κλάδον ἐκ τῆς αὐτῆς καὶ μόνης θύρας, θὰ εἶναι δὲ κατάλληλοι ὅπως καταλαμβάνωσι καὶ θέσεις ἐν τῇ Ἀνατολῇ.

§126Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Τὸ κακὸν ἐδημιούργησεν ὁ νόμος τοῦ 1909, ὁ ὁποῖος κατήργησε τὰ προσόντα τοῦ προγενεστέρου νόμου, ἀλλ’ ὀρθότερον εἶναι νὰ κατηργεῖτο αὐτός, ὁ ὁποῖος ἐδημιούργησε τὸ κακόν, παρὰ νὰ καταργηθῇ ἡ διάταξις ἡ καλή.

§127ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ σφάλμα νομίζω ὅτι κεῖται ἐν τῷ νόμῳ ἐκείνῳ, ὅστις ἔπλασε τὰς δύο θύρας πρὸς εἴσοδον εἰς τὴν ὑπηρεσίαν. Ὁ ὀργανισμὸς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν ὁ πρότερον ἀπὸ τοῦ ἔτους 1890 ἰσχύων, ἰσχύων δὲ κατὰ τὰ ἄλλα καὶ σήμερον, ἔπλαττεν ὑπηρεσίας ἐξωτερικῆς σύνολον ἀποτελούμενον ἐκ τριῶν κλάδων, τοῦ κεντρικοῦ, τοῦ διπλωματικοῦ καὶ τοῦ προξενικοῦ, πάντας δὲ τοὺς ὑπαλλήλους ἄνευ διακρίσεως παρεσκεύαζεν εἰς τὴν διὰ τῆς αὐτῆς ὁδοῦ εἴσοδον καὶ εἰς τοὺς τρεῖς τούτους κλάδους κατὰ τρόπον τοιοῦτον ὥστε νὰ ἐξαναγκάσῃ προκαταρκτικῶς εἰς τὴν προξενικὴν ὑπηρεσίαν πάντα ἀποβλέποντα εἰς προσδοκίαν περαιτέρω προόδου. Κατὰ τοῦτον τὸν τρόπον κατηργεῖτο ἡ μεταξὺ προξενικῶν καὶ μὴ προξενικῶν διάκρισις, κατηργεῖτο ἡ ἀριστοκρατία, ἡ κακῶς ἐννοουμένη ἀριστοκρατία, ἥτις τοὺς προξενικοὺς ἔβλεπε μετά τινος περιφρονήσεως, πάντες δὲ οἱ ὑπάλληλοι τῆς ἐξωτερικῆς ὑπηρεσίας ἐγίνοντο ὁμοταγεῖς καὶ ἀντεστοίχουν αἱ διάφοροι τάξεις πρὸς ἀλλήλας. Ὑπῆρχε δὲ τοῦτο τὸ μέγα ἀγαθόν, ὅτι πάντως ὑπεχρεοῦντο νὰ ὑπηρετήσωσι προξενικῶς ἐν ταῖς ἀνατολικαῖς χώραις ἐφ’ ὡρισμένον χρόνον, καὶ μόνον ἐπ’ ἀποδοχῇ ὑποβιβασμοῦ κατὰ βαθμὸν νὰ ἔρχωνται πρότερον εἰς τὴν κεντρικὴν καὶ διπλωματικὴν ὑπηρεσίαν, πρᾶγμα ὅπερ ἠνάγκαζεν ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ αὐτοὺς νὰ παραμένωσιν εἰς τὰ Προξενεῖα. Τοῦτο δυστυχῶς ἡ ἄνοιξις διπλῆς εἰσόδου κατήργησε, καὶ δὲν δυνάμεθα μὲν νὰ εἴπωμεν ὅτι δὲν εἰσήχθησαν ἱκανοὶ προξενικοὶ ὑπάλληλοι διὰ τῆς δευτέρας θύρας, διότι εἰσήχθησαν ἀρκετοί, ἀλλ’ ἀκριβῶς οἱ ἐκ τούτων δόκιμοι δὲν εἶναι δυνατὸν κατὰ τὴν νέαν μέθοδον νὰ χρησιμοποιηθῶσιν εἰς τὴν διπλωματικὴν ὑπηρεσίαν, ἐνῷ ἄλλοι ἐξ αὐτῶν στεροῦνται καὶ ἐκείνων τῶν εἰδικῶν προσόντων ὧν ἐξαιρετικῶς χρήζει ἡ ὑπηρεσία αὕτη. Διὰ τοῦτο ἐπανερχόμενον τὸ νομοσχέδιον τοῦτο εἰς τὴν ἑνιαίαν εἴσοδον νομίζω ὅτι πράττει τὸ συμφέρον εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, καταργεῖ δὲ καὶ τὰς διακρίσεις εἰς πληβείους προξενικοὺς καὶ πατρικίους διπλωματικοὺς ἢ κεντρικοὺς ὑπαλλήλους, καὶ ἔχομεν κέρδος ἐκ τῆς ἐπανόδου εἰς τὴν ἀφομοίωσιν πάντων διὰ τῆς αὐτῆς κλίμακος εἰσερχομένων κατόπιν διαγωνισμοῦ εἰς τὴν ἐξωτερικὴν ὑπηρεσίαν. Νομίζω ὅτι τοῦτο πρέπει νὰ ἐπικροτηθῇ.

§128Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Ἀκριβῶς ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ θέματος ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐκ Μεγαρίδος μὲ παρεξήγησε· δι’ ἐκεῖνο δὲ τὸ ὁποῖον εἶπεν, ὅτι δὲν ἀνέγνωσα τὸ νομοσχέδιον, ἀποδεικνύεται ὅτι αὐτὸς δὲν ἐνεβάθυνεν εἰς τὴν ἔννοιαν τοῦ νομοσχεδίου, διότι ἡ κατάργησις τῶν ἐξετάσεων διὰ τοὺς γραμματεῖς τῶν Προξενείων δὲν ἀποδεικνύει καὶ κατάργησιν τοῦ διαγωνισμοῦ, διότι, ὡς ὀρθῶς ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου παρετήρησε, καταργοῦνται μόνον αἱ δύο τάξεις, τῶν πατρικίων καὶ τῶν πληβείων, καὶ θὰ ὑπάρχῃ εἷς καὶ μόνος τρόπος εἰσόδου εἰς τὴν διπλωματικὴν καὶ τὴν προξενικὴν ὑπηρεσίαν. Καὶ ἐπανερχόμενος εἰς τὸ πρῶτον θέμα, τὸ ὁποῖον προυκάλεσε τὴν συζήτησιν τοῦ περιορισμοῦ, τῆς δεσμεύσεως δηλαδὴ τῶν χειρῶν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν τοῦ νὰ δύναται νὰ λαμβάνῃ ἔξω τῆς ὑπηρεσίας πρόσωπα εἰς τὰ ὁποῖα ν’ ἀναθέτῃ τὴν διεύθυνσιν τῶν Γενικῶν Προξενείων, λέγω ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν τεσσάρων εἶναι ὑπεραρκετός, ἀλλὰ νὰ μὴ γίνῃ διάκρισις μεταξὺ δικαστικῶν καὶ ἄλλων προσώπων· διότι σήμερον τί παρατηροῦμεν; Τέσσαρες ἐκ τῶν πρώην πρωτοδικῶν κατέχουσι θέσεις προξένων καὶ Γενικῶν προξένων· ἐὰν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἐξακολουθήσωμεν καὶ εἰς τὸ μέλλον, οἱ νέοι ὑπάλληλοι οἱ εἰσελθόντες διὰ τοῦ διαγωνισμοῦ καὶ ἀποβλέποντες εἰς ἀνωτέραν θέσιν θ’ ἀπολέσωσι πᾶσαν ἐλπίδα προαγωγῆς, διότι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν πάντοτε θὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ δικαιολογῇ τὴν ἔξωθεν εἰσαγωγὴν ἀνωτέρων ὑπαλλήλων, ἰσχυριζόμενος ὅτι οἱ στρατολογούμενοι δυνάμει τῶν κειμένων νόμων δὲν εἶναι ἱκανοὶ νὰ καταλάβωσι τὰς θέσεις ταύτας. Καὶ θὰ εἶναι μάλιστα εἰς θέσιν νὰ ἰσχυρίζηται ὅτι εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ λάβῃ τὸν μὲν ἐκ τοῦ δικαστικοῦ κλάδου, τὸν δὲ ἐκ τῶν ἄλλων πολιτῶν, τῶν οὐδεμίαν ἐχόντων γνῶσιν τῆς ὑπηρεσίας. Δὲν εἶναι δὲ ἡ ὑπηρεσία τόσον ἁπλῆ ὅσον νομίζουσί τινες ἐνταῦθα. Ἐκεῖνο δὲ τὸ ὁποῖον προβλέπεται διὰ τοῦ διαγωνισμοῦ καὶ τῶν ἐξετάσεων τοῦ γραμματέως Προξενείου δὲν εἶναι ἄνευ λόγου καὶ ἄνευ σοφίας νενομοθετημένον, διότι, διὰ νὰ ἔχῃ τις τὸ δικαίωμα ὅπως προσέλθῃ εἰς ἐξετάσεις πρὸς κατάληψιν θέσεως γραμματέως Προξενείου, ἔπρεπε νὰ ἔχῃ καὶ διετῆ ὑπηρεσίαν δικηγορικήν, διότι ἡ διετὴς ὑπηρεσία θὰ εἶχε καταστήσει αὐτὸν ἐντελῶς ἐνήμερον πρὸς τὰ καθήκοντα αὐτοῦ τὰ δικαστικά, καὶ τοῦ προξένου ἡ ὑπηρεσία εἶναι ἀκριβῶς καὶ κυρίως δικαστική, διότι καὶ συμβολαιογράφος εἶναι καὶ εἰρηνοδίκης καὶ πλημμελειοδίκης. Ἀλλὰ δὲν δύναμαι νὰ καταπολεμήσω καὶ τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον ἰσχυρίζεται σήμερον ὅτι ἕνεκα τῆς τοιαύτης διακρίσεως εἴχομεν καθημερινῶς ἀρνήσεις ἐκ μέρους τῶν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν ὑπαλλήλων νὰ μεταβαίνωσιν εἰς τὴν προξενικὴν ὑπηρεσίαν. Λοιπὸν ὀρθῶς κατὰ τὰς σκέψεις τῆς Κυβερνήσεως κανονίζεται σήμερον ὁ τρόπος τῆς νέας στρατολογίας τῶν προξενικῶν καὶ διπλωματικῶν ὑπαλλήλων. Ἀλλὰ πρὸς Θεοῦ ἂς μὴ δεχθῇ ἡ Κυβέρνησις ν’ ἀφήσῃ ἀδεσμεύτους τὰς χεῖρας τοῦ Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν, ἵνα μὴ παραστῶμεν καὶ ἐν τῷ μέλλοντι μάρτυρες τῆς εἰσόδου ἰδίᾳ εἰς τὴν προξενικὴν ὑπηρεσίαν ἄλλων ἢ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι διὰ τοῦ διαγωνισμοῦ καὶ τῶν ὡρισμένων προσόντων εἰσῆλθον εἰς τὴν ὑπηρεσίαν. Ἂν νομίζῃ ὅτι ὁ διαγωνισμὸς καὶ τὰ προσόντα δὲν εἶναι ἐπαρκῆ ἐχέγγυα, ἂς ἐξευρεθῇ ἄλλο σύστημα ἢ ἂς ἀνατεθῇ εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἡ μέριμνα περὶ τοῦ τρόπου τῆς καταλλήλου ἐκλογῆς τῶν Γενικῶν προξένων μόνον ἐκ τῶν μὴ ἀνηκόντων εἰς τὴν ὑπηρεσίαν.

§129ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Εἶμαι ἀνέκαθεν κεκηρυγμένος ὑπὲρ τῶν προσόντων καὶ τοῦ διαγωνισμοῦ, τῶν ὁποίων τὰ λαμπρὰ ἀποτελέσματα εἶναι καταφανῆ παρ’ ἡμῖν τόσον εἰς τὸν προξενικὸν ὅσον καὶ εἰς τὸν δικαστικὸν κλάδον. Οὐδεὶς δύναται ν’ ἀρνηθῇ ὅτι μετὰ τὴν καθιέρωσιν τῶν προσόντων καὶ τοῦ διαγωνισμοῦ ἐν Ἑλλάδι οἱ εἰσελθόντες εἴς τε τὴν προξενικὴν καὶ τὴν δικαστικὴν ὑπηρεσίαν εἶναι ἀσυγκρίτῳ τῷ λόγῳ ἀνώτεροι ἐκείνων οἱ ὁποῖοι εἰσήρχοντο πρότερον εἰς αὐτάς. Ἐνῷ δ’ εἶμαι ὑπὲρ τῶν προσόντων καὶ τοῦ διαγωνισμοῦ, προβαίνω ἔτι περαιτέρω καὶ ζητῶ νὰ καθιερωθῇ, ὅπως καὶ εἰς ἄλλας χώρας, καὶ δεύτερος διαγωνισμὸς προαγωγικός, ἵνα μὴ οἱ εἰσερχόμενοι εἰς τὴν ὑπηρεσίαν παραιτῶνται πλέον πάσης μελέτης καὶ πάσης βελτιώσεως, ὅπως συνήθως συμβαίνει παρ’ ἡμῖν. Ἀλλά, μολονότι ἔχω τοιαύτας ἰδέας, ἐν τούτοις συμφωνῶ μετὰ τοῦ προαγορεύσαντος ὅτι, προκειμένου περὶ ἀνωτέρων προξενικῶν καὶ διπλωματικῶν ὑπαλλήλων πρέπει νὰ γίνηται καὶ παρ’ ἡμῖν ὅ,τι γίνεται καὶ εἰς ἄλλας χώρας, δηλαδὴ νὰ προσφεύγῃ ἡ ὑπηρεσία καὶ εἰς ἄλλους κλάδους, ὡς εἰς τὸν πολιτικόν, εἰς τὸν δημοσιογραφικὸν καὶ εἰς τὸν δικαστικόν. Καὶ ἡ πεῖρα ἡμῶν αὐτῶν μαρτυρεῖ ὁπόσον ηὐδοκίμησαν ὡς Γενικοὶ πρόξενοι καὶ πρεσβευταὶ ἄνδρες στρατολογηθέντες ἐκ τῆς πολιτικῆς, ἐκ τῆς δημοσιογραφίας καὶ ἐκ τῆς δικαστικῆς ὑπηρεσίας. Δὲν νομίζω δ’ ὅτι πρέπει νὰ καθιερώσωμεν προσόντα καὶ διαγωνισμόν, προκειμένου περὶ τοιούτων θέσεων. Βεβαίως οἱ δυνάμενοι νὰ καταλάβωσι τὰ ἀξιώματα ταῦτα ἐκ τῶν εἰσελθόντων εἰς τὴν ὑπηρεσίαν δυνάμει προσόντων καὶ διαγωνισμοῦ δὲν ἀποκλείονται ἐξ αὐτῶν, ἀλλὰ πρέπει νὰ εἶναι αὐτὰ προσιτὰ καὶ εἰς τοὺς ἄλλους.

§130Γ. ΖΩΓΡΑΦΟΣ. Προκειμένου περὶ Γενικῶν προξένων εἶμαι καὶ ἐγὼ τῆς γνώμης ὅτι πρέπει ν’ ἀφήσωμεν ποιάν τινα ἐλευθερίαν εἰς τὸν Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν, οὐχὶ ὅμως γενικῶς ἀλλὰ δι’ ὡρισμένας περιστάσεις, τουτέστι διὰ τοὺς Γενικοὺς προξένους ἐν Τουρκίᾳ. Δὲν βλέπω διὰ τίνα λόγον ν’ ἀποκλείσωμεν τοὺς ὑπαλλήλους οἱ ὁποῖοι ὑπηρέτησαν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ ἀπὸ τῆς προαγωγῆς εἰς τοιαύτας θέσεις ἐν τῇ λοιπῇ Εὐρώπῃ.

§131ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Δὲν τοὺς ἀποκλείομεν.

§132Γ. ΖΩΓΡΑΦΟΣ. Βεβαίως τοὺς ἀποκλείομεν, διότι θὰ ἐξαναγκάζηται ὁ Ὑπουργὸς νὰ ὑποκύπτῃ εἰς ἀξιώσεις καὶ εἰσάγῃ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν ἐκείνους οἱ ὁποῖοι δὲν ἔπρεπε νὰ εἰσάγωνται. Διὰ τοῦτο λέγω ὅτι καλῶς ἔπραξεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ δεσμεύσῃ τὰς χεῖρας τοῦ Ὑπουργοῦ καὶ ἀποκλείσῃ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι δὲν ὑπηρέτησαν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν, ὁμολογῶ ὅμως ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ ἐξαίρεσις διὰ τὴν Τουρκίαν, διότι ἐκεῖ ἐνδέχεται νὰ ἔχωμεν ἀνάγκην ὑπαλλήλων τοὺς ὁποίους δὲν δύναται νὰ δώσῃ ἡ ὑπηρεσία.

§133ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Θὰ ληφθῶσι ταῦτα ὑπ’ ὄψιν κατὰ τὴν γʹ συζήτησιν.

§134Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἵνα μὴ ἐπανερχώμεθα, κ. Πρόεδρε, κατὰ τὴν συζήτησιν τῶν ἄρθρων, παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν, ἐὰν εὐαρεστῆται, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τροπολογίαν ἀφορῶσαν εἰς τοὺς ἀμίσθους προξένους. Καθὼς γνωρίζει ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν, διὰ τοῦ τελευταίως ψηφισθέντος νόμου οἱ ἄμισθοι πρόξενοι ἐστερήθησαν πάσης ἀπολαβῆς καὶ κατ’ ἀνάγκην τὸ Ὑπουργεῖον ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν θὰ στρατολογῇ ἤδη τοὺς ἀμίσθους προξένους ἐκ τῶν ἐν ταῖς διαφόροις πόλεσιν ἐγκατεστημένων ἐμπόρων καὶ ἄλλων, οἵτινες οὐχὶ σπανίως ἔχουσιν ἀντίθετα συμφέροντα πρὸς τὴν ὑπηρεσίαν. Τοῦτο δὲν νομίζω ὅτι δύναται νὰ ὠφελήσῃ. Ἐὰν ἡ ὑπηρεσία θέλῃ νὰ διατηρήσῃ ἀμίσθους προξένους ἀξίους τῆς ὑπηρεσίας, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ δεχθῇ τὴν τροπολογίαν ταύτην διὰ τῆς ὁποίας παρέχεται εἰς τοὺς ἀμίσθους προξένους ὅ,τι παρείχετο εἰς αὐτοὺς διὰ τοῦ καταργηθέντος τελευταίως νόμου. Σημειωτέον δ’ ὅτι ὁ νόμος περὶ ναυτιλιακῶν δικαιωμάτων ἠλάττωσε πολὺ τὰ δικαιώματα ταῦτα τῶν ἀμίσθων προξένων. (Ψηφίζεται εἶτα ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου καὶ τὰ ἄρθρα 1–8, ἀναγινώσκεται δὲ τὸ ἄρθρον 9).

§135ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 9 ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Φίλιππα. Θὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν κατὰ τὴν γʹ συζήτησιν. (Ψηφίζεται εἶτα τὸ ἄρθρον 9 καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 10). Ὁ κ. Κουντουριώτης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 10.

§136Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, διὰ τοῦ ἄρθρου 10 παρὰ τὸ διπλωματικὸν πρακτορεῖον Καΐρου καθίσταται καὶ προξενικὸν γραφεῖον. Τοῦτο θεωρῶ ὡς πολυτέλειαν, δὲν εὑρισκόμεθα δὲ εἰς περιστάσεις τοιαύτης οἰκονομικῆς εὐεξίας ὥστε νὰ δυνάμεθα νὰ ἱδρύωμεν πολλαπλᾶς θέσεις, τῶν ὁποίων ἡ δαπάνη δὲν εἶναι βεβαίως μικρά. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δύναται νὰ πράξῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶναι νὰ ἐνισχύσῃ τὸ διπλωματικὸν πρακτορεῖον δι’ ἑνὸς ἢ δύο ὑπαλλήλων, ἐὰν ἔχῃ ἀνάγκην, ἀλλὰ παρὰ τὸν διπλωματικὸν πράκτορα νὰ ἐγκαταστήσῃ καὶ πρόξενον εἶναι ὡς νὰ λέγῃ εἰς τὸν πράκτορα «σὲ θέλω νὰ ἔχῃς τὴν θέσιν τοῦ διπλωματικοῦ πράκτορος, ἀλλὰ νὰ μὴ πράττῃς τίποτε, νὰ ἔχῃς τὴν θέσιν, νὰ μισθοδοτῆσαι καὶ νὰ μὴ κάμνῃς τίποτε ἄλλο ἢ ν’ ἀντιπροσωπεύῃς τὴν Ἑλλάδα εἰς τὰς ὑποδοχὰς καὶ τὰ γεύματα». Ἐὰν αὐτὸς εἶναι ὁ προορισμὸς τοῦ διπλωματικοῦ πράκτορος, τότε ὀρθῶς ζητεῖται ἡ ἵδρυσις καὶ προξενικοῦ γραφείου, ἀλλὰ δὲν νομίζω ὅτι τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος ἀντέχει εἰς τὴν πληρωμὴν θέσεων ἀμεριμνομερίμνης. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ μὴ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν διάταξιν ταύτην, διότι εἶναι διάταξις πολυτελείας, καὶ κατὰ τὴν στιγμὴν ταύτην δὲν ἐπιτρέπεται εἰς ἡμᾶς ἡ πολυτέλεια. Νὰ τροπολογήσωμεν τὴν διάταξιν καὶ νὰ ἐνισχύσωμεν, ἂν θέλωμεν, τὸ διπλωματικὸν πρακτορεῖον. Τίνα εἶναι τὰ μεγάλα ζητήματα τὰ ἀνατεθειμένα εἰς τὸ διπλωματικὸν πρακτορεῖον ἐκεῖνο; Τὸ ζήτημα τῆς ἰθαγενείας κυρίως καὶ τῆς προστασίας τῶν ἐμπορικῶν ἡμῶν συμφερόντων· περὶ αὐτῶν ἔχει ν’ ἀσχοληθῇ γενικῶς ὁ διπλωματικὸς πράκτωρ· δὲν πρόκειται νὰ καταγίνῃ οὔτε μὲ τὰ διεθνῆ ζητήματα οὔτε μὲ ἄλλα ἐθνικὰ ζητήματα, διὰ τὰ ὁποῖα ὑπάρχει ὁ πρεσβευτὴς τῆς Κωνσταντινουπόλεως καὶ ἄλλαι ἡμῶν Πρεσβεῖαι. Διὰ τῆς προσθήκης καὶ γραφείου προξενικοῦ, ἐπαναλαμβάνω, καθίσταται ὁ διπλωματικὸς πράκτωρ Καΐρου πρεσβευτὴς καὶ ἑπομένως ἡ ὑπηρεσία ἡ προξενική, διὰ τῆς ὁποίας ἐπιφορτίζεται μέχρι σήμερον, δὲν θὰ τὸν ἐνδιαφέρῃ εἰς τὸ μέλλον καὶ δὲν θὰ ἔχῃ ἄλλο τι νὰ πράττῃ παρὰ νὰ διασκεδάζῃ καὶ νὰ ἐπιχειρῇ ἀρχαιολογικὰς ἐκδρομάς.

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατὰ τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν. (Γίνονται δεκτὰ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου, ὡς ἐτροποποιήθησαν ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν, ὡς καὶ σύνολον αὐτοῦ εἰς βʹ συζήτησιν. Ψηφίζεται εἶτα εἰς αʹ συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον «περὶ συστάσεως Σχολῆς Ναυτικοῦ Πυροβολικοῦ»)

§138ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ὑποβάλλω νομοσχέδιον περὶ βοηθημάτων. Τὰ βοηθήματα εἰς ἀγωνιστὰς καὶ ἄλλους παρασχόντας ὑπηρεσίας δὲν ἐπιτρέπεται πλέον νὰ χορηγῶνται καθ’ ὃν τρόπον τελευταίως ἐχορηγοῦντο· εἶναι δὲ καὶ ἀνάγκη ν’ ἀναθεωρηθῇ ἡ νομοθεσία ἡ κατ’ αὐτά, ὥστε νὰ φθάσωμεν νὰ κόψωμεν τὰς πηγὰς τῆς παροχῆς βοηθημάτων διαιωνιζομένων. Ὑπεβλήθη λοιπὸν νομοσχέδιον κατ’ ἀπομίμησιν τοῦ κατὰ τὸ ἔτος 1883 ψηφισθέντος, περιλαμβάνον καὶ τὰς προηγουμένας κατηγορίας καὶ τὰς ἑπομένας, καὶ πρὸ πάντων ἑρμηνεῦον διατάξεις αἵτινες κακῶς δυστυχῶς ἔδωκαν ἀφορμὴν εἰς εὐεργετήματα οὐχὶ ἐκ τοῦ νόμου προερχόμενα ἀλλ’ ἐκ τῆς οὐχὶ πάντοτε ἀμέμπτου χρηστότητος τῶν χειριζομένων τὴν ἐφαρμογὴν τῶν νόμων. Εἶναι παρακολούθημα τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦτο. Θέλω δὲ ὑποβάλει κατ’ αὐτὰς καὶ τὸ περὶ συνδρομῶν εἰς σωματεῖα νομοσχέδιον. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 301).

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ παραχωρήσεως προνομίου ἐφερεύσεως ἀμυντικῆς τορπίλλης εἰς τὸν ἀξιωματικὸν τοῦ Πολ. Ναυτικοῦ κ. Δημ. Θ. Μπακόπουλον».

§140Α. ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Εἶναι εὐχάριστον, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ὑπάρχουσιν ἐν τῷ Ναυτικῷ ἀξιωματικοὶ καταγινόμενοι εἰς μελέτας ὅπως βελτιώσωσι τὸν κλάδον εἰς τὸν ὁποῖον ἀνήκουσιν. Εἷς τῶν ἀξιωματικῶν αὐτῶν εἶναι καὶ ὁ κ. Μπακόπουλος, ὁ ὁποῖος πραγματικῶς εἰργάσθη καὶ ἐργάζεται καθὼς καὶ ἄλλοι ἀξιωματικοί, καὶ δίκαιον εἶναι νὰ τῷ δοθῇ τὸ προνόμιον τὸ ὁποῖον ζητεῖ. Ἀλλ’ ὑποθέτω ὅτι δὲν θὰ εἶναι ὀρθόν, λογικόν, τὸ προνόμιον αὐτὸ νὰ ἐκτείνηται καὶ μέχρι τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν, διότι ὁ ἐν λόγῳ κ. Μπακόπουλος εἶναι ἀξιωματικὸς τοῦ Ναυτικοῦ, ὑπηρέτησε καὶ ὑπηρετεῖ ἐν αὐτῷ ἀπὸ εἴκοσι ἐτῶν, ἐσπούδασε δι’ αὐτὸν ἀκριβῶς τὸν λόγον καὶ ἐβελτίωσε τὴν ὑπηρεσίαν αὐτὴν ἢ μᾶλλον ἓν ὅπλον τὸ ὁποῖον ἀνήκει εἰς αὐτήν. Ὑποθέτω λοιπὸν ὅτι τὸ Ἑλληνικὸν Ναυτικόν, ἂν κρίνῃ ὅτι τὸ μηχάνημα αὐτό, ἡ τορπίλλη, εἶναι κατάλληλον διὰ τὴν ὑπηρεσίαν του, θὰ δύναται νὰ τὸ κατασκευάζῃ ἐν τῷ Ναυστάθμῳ χωρὶς νὰ πληρώνῃ διὰ τὸ προνόμιον, ἐνῷ ὁ ἐφευρέτης δύναται νὰ πωλήσῃ κάλλιστα τὸ μηχάνημά του ὅπου θέλει ἀλλαχοῦ.

§141ΑΘ. ΜΙΑΟΥΛΗΣ. Προκειμένου περὶ ἔργων ἅτινα περιποιοῦσι τιμὴν εἰς τὸ ἡμέτερον ναυτικὸν καὶ τοὺς ἀξιωματικοὺς αὐτοῦ, πρέπει νὰ ψηφίζωνται ἄνευ οὐδεμιᾶς ἀντιρρήσεως.

§142ΣΠ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Οὐδεμίαν ἔχω ἀμφιβολίαν ὅτι ὁ κ. Μπακόπουλος θέλει κάμει ὅ,τι εἶναι δυνατὸν ὑπὲρ τῆς πατρίδος του καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ Ναυτικοῦ προσφέρων τὴν τορπίλλην του εἰς τὴν εἰδικὴν ὑπηρεσίαν. Δι’ αὐτὸ ν’ ἀναγνωσθῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς αʹ ἀνάγνωσιν καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι κατὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν θὰ φέρῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τὰς δεούσας τροποποιήσεις. (Γίνεται δεκτὸν εἰς αʹ ἀνάγνωσιν).

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐγγείου φορολογίας τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν».

§144ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Δὲν ἠξεύρω, Κύριοι, ἂν ἐπιμένουσιν οἱ ζητοῦντες τὴν ἀναβολήν. Ἐὰν ἐπιμένωσι, θέλει ἀναβληθῆ, ἀλλὰ παρακαλῶ τοὺς συναδέλφους νὰ εἶναι ἕτοιμοι ὅπως συζητήσωμεν τὸ νομοσχέδιον κατὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο εἶναι προωρισμένον νὰ ὠφελήσῃ, εἰδικῶς δὲ διὰ τὴν Θεσσαλίαν εἶναι νομοσχέδιον ἀποτελοῦν τὴν ἀρχὴν τῆς συνδρομῆς τοῦ Κράτους τῆς ἐπιπροσθέτου ὅπως φθάσωμεν εἰς τὴν διεξαγωγὴν τοῦ ἔργου τοῦ ἀρξαμένου διὰ τῆς μελέτης τῆς ἀφορώσης εἰς τὴν λύσιν τοῦ ζητήματος ὅπερ τοσοῦτο ταράττει σήμερον τὴν χώραν.

§145ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ τὸ τάξῃ ὡς πρῶτον.

§146ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τὸ πρῶτον μάλιστα.

§147ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἀλλὰ καὶ τὸ νομοσχέδιον περὶ δανείου νὰ ὁρισθῇ καὶ αὐτὸ ἐκ τῶν πρώτων.

§148ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Καὶ αὐτὸ ἐκ τῶν πρώτων.

§149ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ διοικήσεως τοῦ λιμενικοῦ ταμείου Καλαμῶν». (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν ὡς καὶ τὸ ἄρθρον 1 αὐτοῦ). Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται).

§150ΣΠ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Νὰ γραφῶσι μέλη τῆς ἐπιτροπῆς καὶ ὁ πρόεδρος τοῦ Πρωτοδικείου καὶ ὁ διευθυντὴς τοῦ Ὑποκαταστήματος τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης.

§151Κ. ΦΛΕΣΣΑΣ. Κύριοι Βουλευταί, φρονῶ ὅτι οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι δὲν εἶναι πρέπον νὰ λαμβάνωσι μέρος εἰς τὴν διαχείρισιν τῶν λιμενικῶν ταμείων, διότι τὰ λιμενικὰ ταμεῖα δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἐπηρεάζωνται ἀπὸ τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους. Ὁ ἔφορος, ὁ τελώνης καὶ αὐτὸς ὁ νομάρχης δὲν ἐννοῶ διατί νὰ εἶναι μέλη τῆς λιμενικῆς ἐπιτροπῆς.

§152ΕΠ. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἀντιπροσωπεύουσι τὸ Δημόσιον.

§153Κ. ΦΛΕΣΣΑΣ. Νὰ θέσητε ἐμπόρους.

§154ΕΠ. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Ὑπάρχουσι τόσοι ἄλλοι ἐν τῷ νομοσχεδίῳ οἱ ὁποῖοι παρέχουσιν ἐγγυήσεις· εἶναι τρεῖς ἀντιπρόσωποι τοῦ δήμου Καλαμῶν καὶ πέντε ἀντιπρόσωποι τοῦ ἐμπορικοῦ συλλόγου.

§155ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἡ πλειονοψηφία εἶναι εἰς τὸν τόπον.

§156Κ. ΦΛΕΣΣΑΣ. Δὲν θὰ ἔχητε συμβούλους ποτὲ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον.

§157ΕΠ. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Δέχομαι τὴν τροπολογίαν τὴν ὁποίαν ὑπεβάλετε μετὰ τοῦ κ. Κουμουνδούρου.

§158ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ὁ τελώνης βεβαίως πρέπει νὰ εἶναι, ἀλλ’ ὁ ἔφορος δύναται νὰ λείψῃ, διότι ὁ τελώνης σχετίζεται ἀπ’ εὐθείας πρὸς τὰς ἐργασίας τοῦ λιμένος.

§159Κ. ΦΛΕΣΣΑΣ. Ἀδιαφορῶ, ἀλλὰ δὲν θὰ καταρτισθῇ ποτε συμβούλιον κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον.

§160ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ὅταν ἔχητε τὰ πρόσωπα τῆς τροπολογίας σας, ἔχετε ἀντιπροσώπους τοῦ λιμένος ἀρίστους.

§161ΕΠ. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Ἐν τῇ τελευταίᾳ παραγράφῳ τοῦ ἄρθρου 2 ἔχω μίαν προσθήκην (ἀναγινώσκει)· «Ἐκλέγονται δὲ ἐντὸς 10 ἡμερῶν ἀπὸ τῆς πρὸς τοῦτο προσκλήσεως τοῦ νομάρχου. Παρελθούσης τῆς δεκαημέρου προθεσμίας, ἡ ἐπιτροπὴ θεωρεῖται νομίμως συγκεκροτημένη ἀπὸ τῶν ὑπαρχόντων μελῶν αὐτῆς». (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2, ὡς ἐτροποποιήθη, ὡς καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου).

§162ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ ͵ΓΥΛΖʹ (3437) τοῦ 1909 νόμου περὶ προσόντων τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων».

§163Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ἐφρόνουν ὅτι τὸ νομοσχέδιον θ’ ἀπεσύρετο, ὅπως ἐδήλωσεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως χθές, σήμερον ὅμως τὸ βλέπω καὶ πάλιν ἀναγεγραμμένον ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει. Καὶ χθὲς ἀνέπτυξα τοὺς λόγους ἕνεκα τῶν ὁποίων θεωρῶ ὅτι τὸ νομοσχέδιον δὲν πρέπει νὰ ψηφισθῇ, διότι νομίζω ὅτι εἶναι ἄτοπον, καθόσον, ἐφ’ ὅσον ὁ νόμος περὶ δικαστικῶν ὑπαλλήλων ὁ ἀποκεντρωτικός, ὁ πράγματι μέλλων νὰ δώσῃ νέαν ζωήν, δὲν ἐφηρμόσθη, ὥστε νὰ καταδειχθῶσιν αἱ ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς αὐτοῦ ἐλλείψεις, νομίζω ὅτι εἶναι ἄτοπον, πρὶν ἴδωμεν τὰ ἀποτελέσματα τοῦ νόμου ἐκείνου, νὰ ἔλθωμεν ν’ ἀνατρέψωμεν πᾶν ὅ,τι ἡ Βουλὴ μετὰ πολλῆς προσοχῆς ἔπραξεν.

§164ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Αὐτὸ ἀνεβλήθη.

§165Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ἀνεβλήθη, ἀλλὰ τὸ βλέπω πάλιν ἀναγεγραμμένον. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ζητεῖται ἡ ἀνατροπὴ τῶν προσόντων, τὰ ὁποῖα ὁ νόμος ὁ τελευταῖος ἐκανόνισεν. Ἐγὼ ἐνόμιζον ὅτι χθὲς ἀπεσύρθη ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, διότι ἐνθυμοῦμαι ὅτι, ὅτε ὑπέβαλον πρότασιν περὶ ἀναβολῆς, ὅπως τοὐλάχιστον παραπεμφθῇ εἰς ἐπιτροπήν, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐγερθεὶς εἶπεν ὅτι ἀποσύρει τὸ νομοσχέδιον.

§166Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Δὲν εἶπεν αὐτό, ἀλλ’ ὅτε ἐζήτησα ἐγὼ τὸν λόγον εἶπεν ὅτι ἀναβάλλεται.

§167Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ἐγὼ ἐπιμένω, διότι νομίζω ὅτι εἶναι ἐπιζήμιον ν’ ἀνατρέψωμεν πράγματα τὰ ὁποῖα ἡμεῖς αὐτοὶ ἐνομοθετήσαμεν. Διατί ν’ ἀνατρέψωμεν προσόντα τὰ ὁποῖα ἀκόμη δὲν ἐφηρμόσθησαν, ἵνα ἴδωμεν ἂν ταῦτα ἐνομοθετήθησαν καλῶς ἢ κακῶς; Ζητῶ λοιπὸν ἐν πάσῃ περιπτώσει νὰ παραπεμφθῇ εἰς ἐπιτροπήν, ἵνα ἐκεῖ πάντες οἱ ἔχοντες ἀντιρρήσεις, καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ παρισταμένου, δυνηθῶμεν νὰ φθάσωμεν εἰς ἀποτέλεσμά τι, καί, ἂν ἔχῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπιχειρήματα σοβαρώτερα, νὰ τὰ δεχθῶμεν. Διὰ τοῦτο ἐπιμένω καὶ κατὰ τὴν ἑσπέραν ταύτην εἰς τὴν πρότασιν τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον χθές, ὅπως παραπεμφθῇ εἰς ἐπιτροπήν.

§168Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἡ ἐπιμονὴ τοῦ κ. Βουλευτοῦ Κορινθίας, ὅσον ἀφορᾷ τοὐλάχιστον εἰς τὴν μίαν βάσιν τοῦ νομοσχεδίου δὲν δικαιολογεῖται. Διότι τὸ νομοσχέδιον δύο ἔχει σκοπούς, πρῶτον ὅπως ἐξισώσῃ, ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὸν προβιβασμόν, τὰς θέσεις τῶν πρωτοδικῶν πρὸς τὰς θέσεις τῶν προέδρων...

§169ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπεβλήθη πρότασις περὶ ἀναβολῆς τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου· δὲν νομίζετε ὅτι πρέπει ν’ ἀποφανθῇ ἡ Βουλὴ ἐπ’ αὐτῆς;

§170Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐπὶ τῆς προτάσεως ταύτης ἔχω τὸν λόγον.—Ὁ σκοπός, ὡς εἶπον, τοῦ νομοσχεδίου εἶναι διττός· ἀφ’ ἑνὸς νὰ ἐλαττωθῶσι τὰ ἀπαιτούμενα διὰ τὸν προβιβασμὸν ἔτη, ὡς ἐν τῷ νόμῳ τῷ ἰσχύοντι ἀναγράφονται, ἀφ’ ἑτέρου δὲ νὰ ἐξομοιωθῶσιν ὡς πρὸς τὸν προβιβασμὸν αἱ θέσεις τῶν πρωτοδικῶν πρὸς τὰς τῶν προέδρων τῶν πρωτοδικῶν. Ὁ κ. Βουλευτὴς Κορινθίας κυρίως ἔχει ἀντιρρήσεις ὡς πρὸς τὴν ἐξίσωσιν τῶν θέσεων τῶν πρωτοδικῶν πρὸς τὰς θέσεις τῶν προέδρων, ἀλλ’ ἀκριβῶς ἐν τούτῳ ἔχει ἄδικον, διότι εἶναι ἀναμφισβήτητος ἀνάγκη νὰ ληφθῇ νομοθετικὴ πρόνοια περὶ τούτου, κακῶς δ’ ἐν τῷ νόμῳ ἀνεγνωρίσθησαν τὰ προσόντα ταῦτα, καὶ τότε ἔφερον πρῶτος ἐγὼ ἀντιρρήσεις καὶ ἔλεγον ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν ν’ ἀπαιτῆται, ἵνα προβιβασθῇ πρωτοδίκης τις εἰς ἐφέτην, νὰ γίνῃ κατ’ ἀνάγκην πρόεδρος, διότι ἡ θέσις τοῦ προέδρου ἀπαιτεῖ ἰδιάζοντά τινα προσόντα, τὰ ὁποῖα δύναται νὰ μὴ ἔχῃ εἷς ἄριστος διὰ τὴν θέσιν τοῦ ἐφέτου, καὶ οὕτω πως θὰ ὑπάρξῃ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν ζημία ἐκ τοῦ ὅτι δὲν θὰ προάγωνται εἰς ἐφέτας ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θὰ δύνανται νὰ προάγωνται, θὰ προάγωνται δὲ κατ’ ἀνάγκην εἰς προέδρους τῶν πρωτοδικῶν, ἵνα μὴ ἀδικῶνται, ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ εἶναι ἱκανοὶ διὰ θέσεις προέδρων. Καὶ ὡς πρὸς τοῦτο εἶμαι συμφωνότατος πρὸς τὴν διατυπουμένην ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ἀρχήν, ἀλλὰ νομίζω ὅτι ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὴν ἐλάττωσιν τῶν ἐτῶν ὑπηρεσίας διὰ τὸν προβιβασμὸν δέον ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ μὴ ἐπιμείνῃ καὶ βλέπω μετ’ εὐχαριστήσεως ὅτι δὲν ἐπιμένει, νομίζω δ’ ὡς ἐκ τούτου ὅτι δὲν ἔχω λόγον νὰ ἐξακολουθήσω.

§171Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Ἀφοῦ ἡ Βουλὴ νομίζει ὅτι εἶναι ἀρκετὸς ὁ χρόνος, ἐγὼ δὲν ἐπιμένω, ἀλλὰ τοῦτο μόνον ἀντελήφθην ἐκ τῆς μελέτης τοῦ νόμου, ὅτι θὰ καταντήσῃ νὰ μὴ ἔχῃ τὸ Ἀνώτατον Δικαστικὸν Συμβούλιον παρὰ μόνον στενώτατον κύκλον ἐντὸς τοῦ ὁποίου νὰ περιορίζηται διὰ τὴν ἐκλογὴν τῶν ἀνωτέρων δικαστικῶν ὑπαλλήλων. Καὶ τοῦτο θὰ αἰσθανθῶσι μίαν ἡμέραν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι φωνάζουσι, διότι θὰ ἔλθῃ ἡμέρα νὰ ἴδωμεν ἐπὶ τῆς κορυφῆς τῆς δικαιοσύνης ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ εἶναι ἱκανοί. Διαβεβαιῶ δὲ τὸν κ. Βουλευτὴν ὅτι, ἂν αὐτὸς δὲν ἔχει λόγους προσωπικοὺς ν’ ἀποκρούῃ τὸ νομοσχέδιον, νὰ πιστεύσῃ, καὶ πρέπει νὰ πιστεύσῃ, ὅτι καὶ ἐγὼ δὲν ἔχω λόγους προσωπικοὺς νὰ ὑποστηρίζω τὸ νομοσχέδιον τοῦτο.

§172Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Πιστεύω αὐτό, ἀλλ’ ἔχετε πεπλανημένας ἰδέας.

§173ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γκότσης ἔχει τὸν λόγον.

§174ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἀναβάλλεται.

§175Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Πῶς ἀναβάλλεται; Ἀπεφάσισεν ἡ Βουλὴ νὰ τὸ ἀναβάλῃ; Ἡ γνώμη τοῦ κ. Ὑπουργοῦ δὲν εἶναι γνώμη τῆς Βουλῆς· ὁ κ. Ὑπουργὸς ὑπέβαλεν ἓν νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον υἱοθετεῖ ἡ Βουλή.

§176ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Μὴ ματαιοπονεῖτε, διότι βλέπετε ὅτι ἡ γνώμη τῆς Βουλῆς εἶναι ἀντίθετος.

§177ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τὸ ἀπέσυρεν.

§178Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Τί ζητεῖ τὸ νομοσχέδιον; Νὰ δύνανται καὶ ἐκ τῶν πρωτοδικῶν νὰ λαμβάνωνται καὶ ἐφέται.

§179Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ εἶναι ἀνατροπὴ τοῦ νόμου τὸν ὁποῖον ἐψηφίσαμεν. Ἀκόμη δὲν ἐφηρμόσθη καὶ ἄνευ λόγου τὸν μεταβάλλομεν.

§180Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Ὑμεῖς εὑρίσκετε ὅτι εἶναι ἀνατροπὴ εἷς πρωτοδίκης ὑπηρετήσας ἐπὶ δεκαετίαν νὰ δύναται νὰ γίνῃ ἐφέτης;

§181Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ Βουλὴ πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἔκρινεν ἄλλως.

§182ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἱκετεύω νὰ ἐγκαταλείψωμεν τὸ νομοσχέδιον, διὰ νὰ προχωρήσωμεν. Σᾶς παρακαλῶ νὰ ἐπιτρέψητε εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ τηρήσῃ εἰς τὴν ἐργασίαν ταύτην τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν, διότι πᾶν γινόμενον ἐναντίον τούτου καθιστᾷ ἀδύνατον τὴν πρόοδον τῶν ἐργασιῶν μας.

§183ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ καταργήσεως καὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ νόμου ͵ΓΦΜΖʹ τοῦ 1910 καὶ τῆς Ποινικῆς Δικονομίας». (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν τὸ νομοσχέδιον). Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§184Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Εἶναι ἀνάγκη νὰ διαγραφῶσιν ἐκ τοῦ ἄρθρου 1 οἱ ἀριθμοὶ 257 καὶ 273.

§185Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Μάλιστα· νὰ διαγραφῶσιν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1, ὡς ἐτροποποιήθη, ὡς καὶ τὸ ἄρθρον 2 καὶ 3 καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς γʹ συζήτησιν).

§186ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συντάξεως δικαστικῶν ὑπαλλήλων».

§187Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Ἔχετε μίαν τροπολογίαν μου, τὴν ὁποίαν δὲν ἐδώκατε νὰ διανεμηθῇ καὶ εἶμαι ὑπόχρεος νὰ τὴν ἀναπτύξω. Ἡ Κυβέρνησις εἰς πάντα τὰ νομοσχέδια τὰ ὁποῖα ὑπέβαλε πρὶ ἐκκαθαρίσεως, κατόπιν τῶν ὁποίων θέλει βεβαίως προκύψει ἡ περίπτωσις τῆς ἐφαρμογῆς τῶν νόμων περὶ συντάξεως, ἠθέλησε πάντοτε ν’ ἀπονείμῃ σύνταξιν καὶ νὰ βοηθήσῃ τοὺς ὑπαλλήλους ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἔχουσι δεκαετῆ ὑπηρεσίαν· ἐξαιρετικῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης ἔχει ἐν τῷ συζητουμένῳ νομοσχεδίῳ δεκαπενταετῆ ὑπηρεσίαν.

§188ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Καὶ διὰ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ὡς καὶ τῶν Οἰκονομικῶν τὴν δεκαπενταετῆ ὑπηρεσίαν ἐν τῇ ἐκκαθαρίσει παρεδέχθημεν. Σᾶς παρακαλῶ νὰ μὴ ἐπιμείνητε εἰς τοῦτο τὸ ζήτημα, διότι ἐπεκτείνομεν τὸν κύκλον τῶν συνταξιούχων κατὰ τρόπον ἀφόρητον. Ἤδη ἡ δεκαπενταετὴς ὑπηρεσία μετὰ τὰς γενομένας ἐκκαθαρίσεις φέρει πλῆθος συνταξιούχων καὶ τῶν οἰκογενειῶν αὐτῶν.

§189Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Νομίζω ὅτι τὸ ἔργον τῆς ἐκκαθαρίσεως δημιουργεῖ καὶ καθιστᾷ ἀδικίας κατὰ τοιοῦτον τρόπον ἐφαρμοζόμενον, δηλ. ἂν δὲν ληφθῇ πρόνοια περὶ ἐκείνων οἵτινες θὰ ἐξέρχωνται τῆς ὑπηρεσίας καὶ ἴσως θὰ ἐξέρχωνται καί τινες οἱ ὁποῖοι θὰ ἠδύναντο νὰ παράσχωσι τὰς καλυτέρας ὑπηρεσίας εἰς τὸ Κράτος. Τὸ ἔργον τῆς ἐκκαθαρίσεως θὰ εἶναι ἄδικον, ἂν δὲν λάβῃ πρόνοιαν ἡ Πολιτεία περὶ ἐκείνων οἵτινες συνέδεσαν τὴν τύχην αὑτῶν μετὰ τῆς ὑπηρεσίας, ἀπέβλεπον εἰς ἓν μέλλον καὶ παρέσχον ἱκανὰ ποσὰ ἐκ τῶν ἰδίων μισθοδοσιῶν εἰς τὸ ταμεῖον τῶν συντάξεων· νομίζω ὅτι θὰ πράξῃ ἀδικίας ἡ Πολιτεία, ἂν δὲν λάβῃ περὶ αὐτῶν πρόνοιαν. Νομίζω ὅτι τὸ διάστημα τῆς δεκαετίας δὲν εἶναι ἱκανὸν ὥστε νὰ φοβίσῃ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως περὶ διαταράξεως τῶν οἰκονομικῶν τοῦ Κράτους. Διότι βεβαιωθῆτε ὅτι μὲ τὴν δεκαπενταετίαν τὴν ὁποίαν θέτετε πολλοὺς ἀνθρώπους θ’ ἀδικήσητε μεταξὺ τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων, οἵτινες ἐδέχθησαν νὰ παράσχωσι τὰς ὑπηρεσίας αὑτῶν. Ἐγὼ λοιπὸν φρονῶ ὅτι οἱ εἰσαγγελεῖς οἱ ὁποῖοι ἐπὶ 12 ἔτη παρέσχον τὰς ὑπηρεσίας αὑτῶν—εἶναι δίκκιον νὰ λαμβάνωσι τοὐλάχιστον 150 δραχμάς.

§190ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Αἱ περιστάσεις φέρουσιν εἰς τὸ νὰ στενοχωρῆταί τις διότι βλέπει ἄνδρας οὑτωσὶν ἀπομακρυνομένους τῆς ὑπηρεσίας, ἀλλ’ ἡ ἀνάγκη τῶν πραγμάτων ἄγει ἡμᾶς εἰς τοῦτο καὶ ἐκτιμῶντες τὴν ἀνάγκην ταύτην, ἀποβλέποντες δὲ καὶ εἰς τὸ μέλλον πρέπει νὰ συγκρατήσωμεν ἡμᾶς αὐτοὺς καὶ νὰ ἐμμείνωμεν εἰς τὰ προτεινόμενα.

§191Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Νομίζω ὅτι δὲν εἶναι δίκαιον νὰ τοὺς πετάξωμεν εἰς τοὺς δρόμους ἀπέναντι τῶν ὑπηρεσιῶν τὰς ὁποίας παρέσχον· ἐγὼ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ ὑποτροπολογία μου, διότι νομίζω ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ εἶναι τὰ πρόσωπα τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ προπορευθῶσιν εἰς τὸ ἔργον τῆς ἐκκαθαρίσεως καὶ συνιστῶ εἰς τὴν εὐμένειαν τῆς Κυβερνήσεως τὴν ὑποτροπολογίαν μου.

§192Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§193Δ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Ἔχω ὑποβάλει μίαν ἄλλην τροπολογίαν, κύριε Πρόεδρε, ἔχω δὲ καὶ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τὸν λόγον. Καὶ οἱ λόγοι οἱ ὁποῖοι προυκάλεσαν τὴν ὑποβολὴν τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου ἦσαν λόγοι ἐπιεικείας, λόγοι φιλανθρωπίας, ὡς εἶπον οἱ προλαλήσαντες συνάδελφοι, ὅπως μὴ ῥιφθῶσιν εἰς τοὺς δρόμους οἱ ἀπολυόμενοι ἕνεκεν ἀνεπαρκείας ὑπάλληλοι· ἀλλ’ οἱ λόγοι αὐτοί, οἱ ὁποῖοι ἐπιβάλλουσι τὴν τοιαύτην ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, συντρέχουσι καὶ ὅσον ἀφορᾷ εἰς ἐκείνους τοὺς ἀπολυθησομένους ὑπαλλήλους οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν ὑπηρεσίαν ὑπερδεκαετῆ· δὲν βλέπω δὲ τὸν λόγον διατί τὴν εὐεργετικὴν ταύτην διάταξιν, τὴν ὁποίαν θεωρεῖ καλὸν ἡ Πολιτεία νὰ θεσπίσῃ ὑπὲρ τῶν ὑπαλλήλων τῶν ἐχόντων ὑπηρεσίαν δεκαπενταετῆ, νὰ μὴ τὴν ἐπεκτείνωμεν καὶ δι’ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἔχουσι δεκαετῆ ὑπηρεσίαν. Οἱ αὐτοὶ λόγοι συντρέχουσι. Καὶ διὰ τοῦτο φρονῶ ὅτι ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης θὰ δεχθῇ τὴν τοιαύτην τροπολογίαν τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ κ. Βουλευτὴς Πατρῶν.

§194ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο φέρει καὶ τὴν ὑπογραφὴν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, οἱ δὲ Ὑπουργοὶ τῶν Οἰκονομικῶν εἶναι γνωστὸν ὅτι ὀλίγην τρυφερότητα δεικνύουσιν, ὅταν ἡ ἀνάγκη πιέζῃ. Παρακαλῶ τοὺς κυρίους συναδέλφους νὰ προσέξωσιν εἰς τοῦτο, ὅτι δὲν εἶναι αὐθαιρέτως εἰλημμένος ὁ ὅρος τῶν δεκαπέντε ἐτῶν. Εἶναι ὁ ὅρος ὁ περιεχόμενος ἐν τῷ νόμῳ περὶ συντάξεων. Καθὼς ὁ νόμος περὶ συντάξεων εἰς τὸν ἀποθνήσκοντα μετὰ δεκαπενταετῆ ὑπηρεσίαν δίδει σύνταξιν, οὕτω καὶ ὁ νόμος οὗτος εἰς τὸν μὴ θνήσκοντα τὸν φυσικὸν θάνατον ἀλλ’ ἀποκοπτόμενον ἀπὸ τῆς ὑπηρεσίας μετὰ συμπλήρωσιν δεκαπενταετίας δίδει αὐτὸ ἐκεῖνο ὅπερ εἰς τὰς χήρας καὶ τὰ ὀρφανὰ τοῦ ἀποθνήσκοντος παραχωρεῖ ὁ περὶ συντάξεως νόμος. Θέλω παρακαλέσει τοὺς κυρίους συναδέλφους νὰ μὴ ἐπιμείνωσιν. Ἡ παροῦσα Κυβέρνησις ἀπ’ ἀρχῆς ἐπὶ τοῦ θέματος τῶν πολιτικῶν συντάξεων τῶν ἀπονεμομένων κατόπιν ἐκκαθαρίσεως παρεδέχθη τὴν δεκαπενταετίαν, καὶ μόνον ταύτην θέλει δεχθῆ ἐπὶ πάντων τῶν νομοσχεδίων τῶν σχετιζομένων πρὸς τὴν ἐκκαθάρισιν, ἀναγνωρίζουσα ἐν ταὐτῷ ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ μεταβαίνῃ καὶ εἰς τὰς οἰκογενείας ἡ σύνταξις.

§195Θ. ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τοὺς λειτουργοὺς τῆς μέσης ἐκπαιδεύσεως ὑπάρχει δεκαετία.

§196ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Εἶναι ἀποφασισμένον νὰ γίνῃ καὶ ἐκεῖ ἡ διόρθωσις, διότι συνέβη παράλειψις.

§197ΠΡΟΕΔΡΟΣ. (Πρὸς τὸν κ. Κρεμεζῆν). Ἡ τροπολογία σας θ’ ἀναγνωσθῇ.

§198Δ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Ἡ τροπολογία μου ἀφορᾷ εἰς τὴν διόρθωσιν ἑνὸς ἀτόπου, μιᾶς ἀνισότητος, ἡ ὁποία σήμερον ὑπάρχει μεταξὺ τῶν προέδρων καὶ τῶν εἰσαγγελέων τῶν Πρωδικῶν ἀφ’ ἑνὸς καὶ τῶν ἀντεισαγγελέων, εἰσαγγελέων καὶ ἐφετῶν ἀφ’ ἑτέρου. Ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὰ ἀνώτερα δικαστικὰ πρόσωπα, τοὺς εἰσαγγελεῖς τῶν Ἐφετῶν, τοὺς ἀντεισαγγελεῖς καὶ ἐφέτας, ἐθεσπίσθη εἰς παλαιοτέραν ἐποχὴν διάταξις καθ’ ἣν ἐπιτρέπεται εἰς αὐτοὺς ν’ ἀποχωρήσωσιν ἔχοντες ὑπηρεσίαν ὑπερτριακονταπενταετῆ.

§199ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἡ τροπολογία οὐδεμίαν σχέσιν ἔχει πρὸς τὸ νομοσχέδιον.

§200Δ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Περὶ συντάξεως.

§201ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Περὶ συντάξεως ναί· ἀλλ’ εἶναι πολλοὶ περὶ συντάξεως. Ἐνταῦθα πρόκειται περὶ συντάξεως τῶν ἀπερχομένων ἐκ τῆς ὑπηρεσίας καὶ δὲν πρόκειται περὶ κανονισμοῦ τῶν ἐτῶν τῆς ἀποχωρήσεως κατὰ τρόπον ὥστε πάντες νὰ ἔχωσι τὰ αὐτά. Τοῦτο ἀνήκει εἰς ἄλλον νόμον ἐν ᾧ θέλει θεσπισθῆ ὅ,τι ζητεῖτε. Δι’ αὐτὸ παρακαλῶ, ὅπως μὴ ἐπιμείνητε.

§202Δ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Εἶναι ἐνδεχόμενον μεταξὺ τῶν ἀπολυθησομένων εἰσαγγελέων ἢ πρωτοδικῶν νὰ ὑπάρχωσι καί τινες ἔχοντες ὑπηρεσίαν ὑπὲρ τὰ 35 ἔτη. Αὐτοὶ οἱ εἰσαγγελεῖς τῶν Πρωτοδικῶν, οἱ πρόεδροι τῶν Πρωτοδικῶν, οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν ἰσόβαθμον θέσιν πρὸς τοὺς ἐφέτας καὶ τοὺς ἀντεισαγγελεῖς τῶν Ἐφετῶν καὶ κατὰ βαθμὸν καὶ κατὰ ποιὸν καὶ κατὰ μισθόν, εἶναι ὀρθὸν αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι θ’ ἀπολυθῶσι νὰ μὴ λάβωσι σύνταξιν οἵαν θὰ λάβωσιν ἐκεῖνοι οἱ ἐφέται ἢ οἱ ἀντεισαγγελεῖς τῶν Ἐφετῶν οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν ὑπηρεσίαν ὑπὲρ τὰ 35 ἢ τὰ 40 ἔτη; Βεβαίως εἶναι ἄνισον, εἶναι ἄτοπον. Θὰ δώσωμεν τὸ δικαίωμα εἰς αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους νὰ παραπονῶνται, οἱ ὁποῖοι ὑπηρέτησαν τὴν πατρίδα καὶ δὲν ἀπολαύουσι τῶν αὐτῶν εὐεργετημάτων τὰ ὁποῖα ἔχουσι καὶ οἱ ἄλλοι.

§203ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Δὲν εἶναι ἡ προσήκουσα ὥρα.

§204Δ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Δὲν πρόκειται περὶ πολλῶν, κύριε Πρόεδρε.

§205ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Καὶ περὶ ἑνὸς ἂν πρόκειται, δὲν εἶναι ἡ θέσις ἐνταῦθα. Δι’ αὐτὸ σᾶς παρακαλῶ, ὅπως μὴ ἐπιμείνητε. Εἴμεθα μάλιστα καὶ εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν, ὅτε εἶναι καὶ ἀπολύτως ἀπαράδεκτον. Ἠδύνασθε νὰ ὑποβάλητε τοῦτο καὶ ἐπὶ τοῦ ἰατροδικαστικοῦ νομοσχεδίου. Δὲν ὑπάρχει λόγος.

§206Δ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Δύο λέξεις θὰ προσθέσω.

§207ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ναί· ἀλλὰ δὲν κατορθώνομεν νὰ τελειώσωμεν.

§208ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μοσχούλας ἔχει τὸν λόγον.

§209ΑΝΔΡ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κάθισε κάτω. Πάντοτε διὰ συντάξεις!

§210Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Οὔτε ἐμποδίζω κανένα οὔτε θέλω νὰ μὲ ἀποκλείσωσι τοῦ νὰ ὁμιλήσω. Λοιπὸν παρακαλῶ νὰ μὴ μοὶ κάμωσι παρατήρησιν καὶ γνωρίζω τὰς περιστάσεις. Δύο λέξεις θέλω νὰ εἴπω.

§211Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Λοιπόν, κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον, διὰ νὰ εὐχαριστηθῇ ὁ κ. Στεφανόπουλος.

§212Α. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν πρόκειται περὶ ἐμοῦ. Ἔχομεν νομοσχέδια μεγαλυτέρας σπουδαιότητος.

§213Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Δὲν θέλομεν νὰ μᾶς διδάξητε τὰ καθήκοντά μας.

§214Α. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν λέγω αὐτό· λέγω ὅτι ἔχομεν ἄλλα νομοσχέδια μεγαλυτέρας σπουδαιότητος.

§215Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Τοῦτο εἶναι δικαίωμά μας.

§216ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε. Ὁρίσατε, Κύριε.

§217Δ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Ἔχομεν νόμους, Κύριοι, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι δίκαιον νὰ ἔχωσιν ἰσχὺν μόνον δι’ ὀλίγα πρόσωπα δικαστικὰ καὶ νὰ μὴ ἔχωσιν ἰσχὺν δι’ ἄλλα πρόσωπα δικαστικὰ τῆς αὐτῆς ἀξίας, τῆς αὐτῆς θέσεως, τοῦ αὐτοῦ βαθμοῦ, τῆς αὐτῆς ποιότητος. Δὲν βλέπω τὸν λόγον διατί νὰ κάμνωμεν τοιαύτας ἐξαιρέσεις καὶ νὰ παρεμβάλλωνται σήμερον προσκόμματα προκειμένου περὶ συντάξεως μεταξὺ τῶν αὐτῶν δικαστικῶν προσώπων. Ἔχομεν τὸν νόμον τοῦ 1883, ὁ ὁποῖος ῥητῶς καὶ σαφῶς λέγει· «Τὰ μέλη τοῦ Ἀρείου Πάγου καὶ τῶν Ἐφετείων, οἱ παρ’ αὐτοῖς εἰσαγγελεῖς καὶ ἀντεισαγγελεῖς κλπ.». Διατί, Κύριοι, νὰ γίνηται ἐξαίρεσις διὰ τοὺς ἀρεοπαγίτας ἢ τοὺς ἐφέτας; Διότι συνέπεσεν αὐτοὶ νὰ ἔχωσι τὰ μέσα νὰ προαχθῶσιν εἰς τὴν θέσιν τοῦ προέδρου ἢ τοῦ πρωτοδίκου; Διὰ τοῦτο πρέπει νὰ γίνῃ ἐξαίρεσις καὶ ν’ ἀφήνωμεν τοὺς προέδρους καὶ εἰσαγγελεῖς μὲ τοιοῦτον παράπονον ν’ ἀπέλθωσι τῆς ὑπηρεσίας; Φρονῶ ὅτι πρέπει νὰ ἐξισωθῶσι καὶ οἱ τοιοῦτοι. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ν’ ἀποδεχθῇ τὴν τροπολογίαν μου.

§218Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως δὲν πρέπει νὰ φοβίζῃ ἡ ἰδέα ὅτι διὰ τῆς ἀπονομῆς συντάξεων τὸ δημόσιον ταμεῖον θὰ ἐπιβαρυνθῇ ἐπὶ πλέον. Διότι, ἐὰν ἀνατρέξωμεν εἰς ὅσα ἐψηφίσθησαν ἀπὸ τῆς παρελθούσης Συνόδου μέχρι σήμερον, θ’ ἀποδειχθῇ ὅτι τὸ Κράτος δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ θέσῃ χεῖρα ὄχι μόνον ἐπὶ τῶν συντάξεων, ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τῶν θέσεων, τὰς ὁποίας δημιουργοῦσα ἐμοίρασε. Διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι καὶ ἐν τούτῳ πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ ὑποχωρήσῃ, οὐχὶ μόνον διότι δὲν πρόκειται περὶ ἐπιβαρύνσεως μεγάλης τοῦ δημοσίου ταμείου, ἀλλὰ διότι πρόκειται περὶ ἀπονομῆς δικαιοσύνης. Καθ’ ἣν στιγμὴν ὑπεχρεώθημεν βίᾳ νὰ ψηφίσωμεν καὶ ἐψηφίσαμεν, ὅπως ἡ φοίτησις ἐν τῷ Πανεπιστημίῳ θεωρηθῇ ὡς χρόνος ὑπηρεσίας, νομίζω ὅτι ἀρνούμεθα δικαιοσύνην νὰ μὴ ἀποδώσωμεν σύνταξιν εἰς τοὺς θεωρηθέντας παρανόμως καὶ σκανδαλωδῶς ὡς ἀνεπαρκεῖς εἰσαγγελεῖς τῶν Ἐφετῶν. Φρονῶ, κ. Πρόεδρε, ὅτι ἐν ταῖς ἀποφάσεσι τῆς Βουλῆς πρέπει νὰ κρατῇ δικαιοσύνη καὶ ἡ δικαιοσύνη πρέπει νὰ κρατήσῃ ἐν τούτῳ. Ὅταν δ’ ἔλθῃ ἡ ὥρα κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς συνερχόμενος θὰ ἴδῃ ὅτι τὸ χρῆμα αὐτοῦ τὸ ἱερὸν ἐσπαταλήθη εἰς διανομήν...

§219ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Κολλύβων.

§220Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. .. πράγματι κολλύβων, τότε βεβαίως ἡ Πολιτεία θὰ ἐξαναγκασθῇ νὰ φροντίσῃ καὶ περὶ τούτου.

§221Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§222Κ. Ν. ΠΑΠΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον λέγει ὅτι ἡ σύνταξις ἡ ἀπονεμομένη εἰς τοὺς ἀπολυθέντας δὲν μεταβαίνει εἰς τὴν χήραν καὶ εἰς τὰ ὀρφανά.

§223ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἀπὸ τῆς λέξεως «μὴ» καὶ κάτω διαγράφεται. Ὥστε ἡ σύνταξις μεταβαίνει εἰς τὴν χήραν καὶ τὰ ὀρφανά. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν καὶ ἄρθρον μόνον).

§224ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ βιβλίου ἐγγραφῆς ἀνακοπῶν καὶ ἐφέσεων». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀκολούθως ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1 καὶ 2). Ἄρθρον 3 (ἀναγινώσκει)· «Ἑκάστη ἐγγραφὴ γίγνεται ἐπὶ τοῦ πρὸς τοῦτο ὡρισμένου δι’ ἑκάστην ἀνακοπὴν ἢ ἔφεσιν δελτίου τοῦ βιβλίου καὶ ἐπί τε τοῦ στελέχους καὶ τοῦ παραρτήματος τοῦ δελτίου, ἀντὶ καταβολῆς παρὰ τοῦ ἀνακόπτοντος κατηγορουμένου ἐπὶ ἀποφάσεων Πλημμελειοδικῶν δραχμῶν δύο, ἐπὶ ἀνακοπῶν δὲ καὶ ἐφέσεων κατ’ ἀποφάσεων Πταισματοδικῶν δραχμῆς μιᾶς, τοῦ δὲ λιπομάρτυρος ἐπὶ μὲν ἀποφάσεως Κακουργιοδικῶν δραχ. δύο, ἐπὶ ἀποφάσεως Πλημμελειοδικῶν δραχμῆς μιᾶς καὶ ἐπὶ ἀποφάσεως Πταισματοδικείων λεπτῶν πεντήκοντα, λόγῳ δικαιώματος ἐγγραφῆς. Τὸ παράρτημα ἑκάστου δελτίου ἀποκόπτεται ἐξ αὐτοῦ καὶ προσαρτᾶται ἐπὶ τῆς ἀνακοπῆς ἢ ἐφέσεως, σημειοῦται δὲ ἐν τῇ περὶ ἐγχειρίσεως αὐτῆς συντασσομένῃ ἐκθέσει ὁ αὔξων ἀριθμὸς καὶ ἡ χρονολογία τῆς ἐγγραφῆς καὶ ἡ γενομένη προσάρτησις τοῦ παραρτήματος».

§225Α. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω ὅτι ἡ φορολογία ἡ ἐπιβαλλομένη εἰς τὸν κατηγορούμενον εἶναι βαρεῖα καὶ πρέπει νὰ μετριασθῇ εἰς τὸ ἥμισυ, ἡ φορολογία δὲ τῶν λιπομαρτύρων εἶναι ἀδικαιολόγητος.

§226Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Διαγράφεται.

§227Ν. ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τῶν λιπομαρτύρων.

§228Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ θὰ τεθῇ τὸ ἥμισυ διὰ τοὺς κατηγορουμένους.

§229ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 3, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 4 (ἀναγινώσκει)· «Ἀνακοπαὶ ἐρήμην δικασθέντων κατηγορουμένων, ἐκπροθέσμως ἐγχειριζόμεναι, ὑποβάλλονται, ἐπὶ ποινῇ ἀπαραδέκτου, εἰς πληρωμὴν παραβόλου δραχ. πέντε (5), ἐὰν ἀπευθύνωνται κατ’ ἀποφάσεων Πταισματοδικείου, καὶ εἰς δραχ. δέκα, ἐὰν ἀπευθύνωνται κατ’ ἀποφάσεων Πλημμελειοδικείου. Τὸ παράβολον εἶναι διπλάσιον, ἐὰν ἡ τοιαύτη ἀνακοπὴ εἶναι δευτέρα. Τὸ παράβολον εἰσπράττεται διὰ διπλοτύπου εἰσπράξεως, μνημονευομένου καὶ προσαρτωμένου εἰς τὴν περὶ ἐγχειρίσεως ἐκπροθέσμου ἀνακοπῆς ἔκθεσιν. Λογίζονται ἐκπρόθεσμοι αἱ ἀνακοπαὶ αὗται ὁσάκις ἐγένοντο μετὰ παρέλευσιν ἑνὸς μηνός, ἐὰν ἀπευθύνωνται κατ’ ἀποφάσεων τῶν Πλημμελειοδικῶν, δεκαπέντε δὲ ἡμερῶν, ἐὰν ἀπευθύνωνται κατ’ ἀποφάσεων Πταισματοδικείων, ἀπὸ τῆς ἐπιδόσεως τῆς ἀποφάσεως, μὴ παρεκτεινομένης τῆς προθεσμίας λόγῳ ἀποστάσεως».

§230Α. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κατ’ ἀναλογίαν πρέπει νὰ μετριασθῇ εἰς τὸ ἥμισυ.

§231Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Αὐτὸ ἐτέθη διὰ τὰς ἐρημοδικίας.

§232ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Αὐτὸ θὰ μᾶς ἀπαλλάξῃ ἀπὸ τὰς ἐρημοδικίας.

§233Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Ὑπάρχει καὶ ἄλλο ἀντάλλαγμα κατωτέρω.

§234Θ. ΠΑΠΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Δὲν πρόκειται νὰ περιορισθῶσιν αἱ ἐρημοδικίαι, ἀλλ’ αἱ ἐκπρόθεσμοι ἀνακοπαί. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ πληρώνωσιν ὡς παράβολον δέκα δραχμάς; Εἶναι βαρεῖα ἡ φορολογία καὶ πρέπει νὰ περιορισθῇ εἰς πέντε δραχμάς.

§235ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 4, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀκολούθως ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 5–10).

§236Ι. ΦΙΛΙΟΣ. Εἶναι γνωστὸν ὅτι πάντες οἱ δικηγόροι καταθέτουσι τὰ ἐπιδοτήρια τῶν ἀνακοπῶν καὶ ἐφέσεων εἰς τοὺς οἰκείους ὑπογραμματεῖς, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐντεταλμένοι εἰς τὴν καταχώρισιν αὐτῶν. Ὁ ὑπογραμματεὺς τοῦ Ἐφετείου Λαρίσης ὑπέπεσεν εἰς παράπτωμα καταχρασθεὶς τὰ παράβολα, τὰ ὁποῖα οἱ δικηγόροι του τῷ παρέδιδον, γενομένης δ’ ἐξελέγξεως ἀπὸ τὸν εἰσαγγελέα τῶν ἐφετῶν ηὐτοκτόνησε, διότι δὲν ἠδύνατο ν’ ἀγοράσῃ τὰ χαρτόσημα, διὰ νὰ ἐγγράψῃ τὰς ἀνακοπὰς καὶ τὰς ἐφέσεις. Συνεπείᾳ τούτου ὁ εἰσαγγελεὺς ἐσφράγισε τὸ γραφεῖον καὶ αὐτὰ εἶναι ἐκπρόθεσμα. Δι’ αὐτὸ προτείνω, ὅπως ἐντὸς ἑνὸς μηνὸς ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ νόμου οἱ δικηγόροι δύνανται νὰ ἐγγράψωσιν αὐτάς.

§237Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Αὐτὸ μόνον;

§238Ι. ΦΙΛΙΟΣ. Μάλιστα.

§239Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Ἀφοῦ δὲν εἶναι ἐξ ὑπαιτιότητος, τότε δέχομαι τὴν τροπολογίαν. (Γίνεται δεκτὴ ἡ τροπολογία τοῦ κ. Φιλίου ὡς ἄρθρον 11, καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἀκροτελεύτιον ἄρθρον λαβὸν τὸν ἀριθμὸν 12).

§240ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἀκροτελεύτιον ἄρθρον 12 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀκολούθως ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς γʹ ἀνάγνωσιν). Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 14.

§241Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Ἀναβάλλεται, ὡς ἐπίσης καὶ τὸ ἑπόμενον ὑπ’ ἀριθμὸν 15.

§242ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 16.

§243ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Εἶναι εἰς τὴν ἐπιτροπήν. Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 17 ἀποσύρω, διότι νομίζω ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν τοιούτου εἴδους νομοσχέδια περιέχοντα παραχωρήσεις νὰ ψηφίζωμεν σήμερον.

§244Δ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Εἶναι εὐεργετικόν.

§245ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον τὸ ἀποσύρω, διότι εἶναι πολὺ εὐεργετικόν. Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 18 ἀναβάλλεται. Ἑπομένως ἐρχόμεθα εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 19.

§246Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Ἡ Κυβέρνησις εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ λάβῃ πρόνοιαν διὰ τοὺς καθυστεροῦντας τοὺς φόρους, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀφεθῶσιν οἱ φορολογούμενοι ἕρμαιον καὶ ν’ ἀνατρέχωσιν εἰς χρήσεις παλαιὰς πρὸ τριακονταετίας.

§247ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Σᾶς βεβαιῶ ὅτι μετὰ πάσης προσοχῆς θ’ ἀποβλέψω, ὅπως μὴ γίνῃ καταδίωξις, καθόσον ἔχω ἐνδείξεις προγενεστέρου νόμου, ὁ ὁποῖος περιλαμβάνει ὁμοίας διατάξεις. Μετὰ σκέψεως πολλῆς ἀπεφάσισα ν’ ἀποσύρω τὸ νομοσχέδιον, διότι νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ἡ κατάλληλος στιγμὴ νὰ ψηφίζωμεν τοιούτου εἴδους νομοσχέδια.

§248Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Καταλληλοτέρα ὥρα δὲν εἶναι, ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις δὲν χάνει τὸν καιρὸν νὰ ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον. Πρέπει ὅμως νὰ γνωσθῇ τίνες εἶναι ἐκεῖνοι οἵτινες συνετέλεσαν ν’ ἀποσυρθῇ νομοσχέδιον διευκολύνον τὴν φορολογίαν τῶν πτωχῶν τῶν χρεωστούντων 10 ἢ 20 δρ. Εἶναι ἐκεῖνοι οἵτινες ἤθελον ν’ ἀναγραφῇ ἡ πίστωσις, οἵτινες ἐπεθύμουν νὰ γίνῃ δεκτὸν τὸ σύστημα τῆς ἀνανεώσεως τῶν χρεῶν, διότι διὰ τοῦ μέτρου αὐτοῦ θὰ διετηρεῖτο τὸ κονδύλιον τῶν 50.000 δρ., τὸ ὁποῖον ῥοκανίζουσιν ἀσυνειδητότατα.

§249ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Σᾶς διαβεβαιῶ ὅτι οὐδεὶς συνετέλεσεν εἰς τὸ ν’ ἀποσυρθῇ, εἰμὴ μόνον ὁ Ὑπουργός. Ἡ συμβουλὴ τῆς ὑπηρεσίας ἦτο νὰ γίνῃ δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον ὡς ἐτροποποιήθη, ἀλλ’ ἐγὼ σταθμήσας ὡρίμως τὰ πράγματα ἐνόμισα ὅτι ὤφειλον κατὰ ταύτην τὴν ὥραν νὰ μὴ ἀναλάβω τὴν εὐθύνην ταύτην. Ὥστε κατ’ ἐμοῦ πρέπει νὰ ἔχητε παράπονον.

§250ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 19. Αʹ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀναστολῆς τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου ͵ΓΦΙΑʹ τῆς 4 Ἰανουαρίου 1910 περὶ μονοπωλίου τῆς σακχάρεως». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον). Αʹ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ἀπὸ 27 Νοεμβρίου 1909 ἐξ ἄρθρων 11 συμβάσεως μεταξὺ 1) τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου, 2) τῆς ἐν Ἀθήναις ἑδρευούσης «Προνομιούχου Ἑταιρείας πρὸς προστασίαν τῆς παραγωγῆς καὶ τῆς ἐμπορίας τῆς σταφίδος» καὶ 3) τῆς ἐν Πάτραις ἑδρευούσης Σταφιδικῆς Τραπέζης, καὶ περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου ͵ΓΠʹ (3080) τῆς 17 Ἰουλίου 1905». (Ψηφίζεται τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον εἰς αʹ ἀνάγνωσιν. Ἀκολούθως ψηφίζεται εἰς γʹ ἀνάγνωσιν τὸ νομοσχέδιον «περὶ ἀντικαταστάσεως τῶν κερματικῶν γραμματίων δι’ ἀργυρῶν κερμάτων καὶ περὶ περιορισμοῦ καὶ ἀντικαταστάσεως τῶν χαλκίνων κερμάτων καὶ ἀναχωνεύσεως τῶν ἐκ νικελίου»). Γʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ δανείου δραχμῶν χρυσῶν 240.000.000, κατ’ ἀνώτατον ὅρον, περὶ ἄρσεως τῆς ἀναγκαστικῆς κυκλοφορίας καὶ περὶ τροποποιήσεως τῶν ὅρων τοῦ διὰ τοῦ νόμου ͵ΒΦΙΘʹτῆς 26 Φεβρουαρίου 1898 περὶ Διεθνοῦς Ἐλέγχου κυρωθέντος κανονισμοῦ τῶν ἐν αὐτῷ ἀναφερομένων χρεολυτικῶν καὶ παγίων εἰς χρυσὸν δημοσίων δανείων». Ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου ἔχει τὸν λόγον ὁ κ. Εὐταξίας.

§251ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. (Ὄρα Παράρτημα). (Ψηφίζεται τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχήν)

§252ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§253ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1 ἐν τῇ βʹ παραγράφῳ γίνεται παραπομπὴ εἰς 8ον ἄρθρον, διορθωτέον εἰς 9ον, ἐν τῷ τέλει δὲ τῆς προτελευταίας παραγράφου τοῦ ἄρθρου 2 νὰ προστεθῶσι τὰ ἑξῆς (ἀναγινώσκει)· «εἴτε συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 42 τῆς ὑπὸ τοῦ νόμου ͵ΒΨΝΔʹ τῆς 8 Ἀπριλίου 1900 κυρωθείσης συμβάσεως εἴτε καθ’ οἱονδήποτε ἄλλον ἀνάλογον τρόπον». Καὶ ἐν τῇ παραγράφῳ 2 τοῦ ἄρθρου 10 μετὰ τὰς λέξεις «συνομολογηθῇ ἓν μόνον δάνειον» νὰ προστεθῶσι τὰ ἑξῆς (ἀναγινώσκει)· «ὑπὸ τὸν τύπον καὶ ὑφ’ οὓς ὅρους ἐπιτρέπεται νὰ συνομολογηθῇ τὸ ἐν τοῖς ἀνωτέρω ἄρθροις προβλεπόμενον δάνειον». (Γίνεται δεκτὸν καὶ κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ Πρωθυπουργοῦ).

§254ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν νόμων περὶ προσόντων τῶν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ὑπαγομένων ὑπαλλήλων καὶ περὶ μονιμότητος αὐτῶν». (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχήν, ὡς καὶ κατ’ ἄρθρον). Ἐπὶ τοῦ συνόλου τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Νέγρης.

§255Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ὁμολογουμένως τὸ νομοσχέδιον τοῦτο εἶναι ἐκ τῶν καλυτέρων τὰ ὁποῖα παρουσίασεν ἡ Κυβέρνησις τὴν σήμερον, λαμβάνω δὲ τὸν λόγον, ἵνα παρακαλέσω τὸ κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν ν’ ἀναθεωρήσῃ τὸ ἰδικόν του ἐπὶ τῇ βάσει τούτου, διότι ἔχει μεγάλην διαφοράν. Νομίζω ὅτι ἡ σύστασις τὴν ὁποίαν κάμνω εἶναι πολλοῦ λόγου ἀξία καὶ συνιστῶ ταύτην εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν.

§256ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Βʹ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ τῶν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ Οἰκονομικῶν Ὑπουργῶν, ὡς ἀντιπροσώπων τοῦ Δημοσίου, καὶ τοῦ Παναγιώτου Σ. Παμπούκη, ὡς ἀντιπροσώπου διευθυντοῦ καὶ ἰδιοκτήτου τοῦ ἐν Ἀθήναις «Ἑλληνικοῦ Λυσσιατρείου Παμπούκη» συμβάσεως περὶ τοῦ τρόπου τῆς συντηρήσεως καὶ λειτουργίας τοῦ ἱδρύματος τούτου».

§257ΕΠ. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Μεθ’ ὅσα ἐρρήθησαν κατὰ τὴν παρελθοῦσαν συνεδρίασιν περὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἦλθον εἰς συνεννόησιν μετὰ τοῦ διευθυντοῦ τοῦ Λυσσιατρείου κ. Παμπούκη, καὶ κατὰ ταύτην ἐπέφερα τροποποιήσεις τινάς, τὰς ὁποίας ὑποβάλλω ἐγγράφως, ἵνα τυπωθῶσι καὶ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν κατὰ τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 302). (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον).

§258ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γʹ συζήτησις τῆς προτάσεως νόμου «περὶ συντάξεως τραυματιῶν τοῦ πολέμου τοῦ 1897 ἀξιωματικῶν καὶ ἀνθυπασπιστῶν».

§259Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Ἀντὶ τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ νομοσχεδίου ἐκείνου θὰ ψηφισθῇ ἡ τροπολογία τοῦ κ. Λιμπρίτου. Τὸ δεύτερον θὰ εἶναι τὸ τοῦ νομοσχεδίου καὶ τρίτον ἄρθρον θὰ εἶναι ἡ τροπολογία τοῦ κ. Στεφανίδου.

§260ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπῆρχε πρότασις νόμου ἡ ὁποία συνεχώνευσε δύο προηγουμένας προτάσεις νόμου. Ἐγένετο συζήτησις καὶ παρῃτήθητε ταύτης.

§261Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ὄχι· δὲν παρῃτήθην. Εἶπον ὅτι ἀντὶ τοῦ ἄρθρου 1 θὰ τεθῇ ἡ τροπολογία τοῦ κ. Λιμπρίτου. Τὸ δεύτερον ἄρθρον θὰ τεθῇ ὡς ἔχει, προταθὲν ὑπὸ τοῦ κ. Καρπετοπούλου. Ὡς ἄρθρον 3 θὰ εἶναι ἡ τροπολογία τοῦ κ. Στεφανίδου.

§262ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται ὡς ἄρθρον 1 ἡ τροπολογία τοῦ κ. Λιμπρίτου). (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, ὡς καὶ τὸ ἄρθρον 2). Ἄρθρον 3 (ἀναγινώσκεται ὡς ἄρθρον 3 ἡ τροπολογία τοῦ κ. Στεφανίδου).

§263Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Παρακαλῶ νὰ προστεθῇ «καὶ ὁπλιτῶν». (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 3, ὡς ἐτροποποιήθη, ὡς καὶ τὸ σύνολον τῆς ἀνωτέρω προτάσεως νόμου).

§264ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Παρακαλῶ ν’ ἀναγνωσθῶσι κατ’ αἴτησιν τῶν κ. συναδέλφων αἱ ὑπ’ ἀριθμὸν 32, 65 καὶ 66 προτάσεις νόμου.

§265ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις τῆς προτάσεως νόμου «περὶ προσθήκης ἐδαφίου εἰς τὸ ἄρθρον 15 τοῦ ͵ΓΥΙΔʹ (3414) νόμου περὶ Γενικοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ Ταμείου. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὴ κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον εἰς αʹ ἀνάγνωσιν). Αʹ συζήτησις τῆς προτάσεως νόμου «περὶ ἐπιβολῆς εἰδικοῦ δημοτικοῦ φόρου διὰ τὴν ἀγροφυλακήν». (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὴ κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον εἰς αʹ ἀνάγνωσιν).

§266ΑΛ. ΣΚΟΥΖΕΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 36 εἶναι εἰς βʹ ἀνάγνωσιν· πρόκειται περὶ τοῦ δήμου Ἀθηναίων.

§267Γ. ΛΑΝΑΡΑΣ. Ὄχι· ἔχω ἀντιρρήσεις.

§268ΑΛ. ΣΚΟΥΖΕΣ. Πρόκειται περὶ τοῦ δήμου Ἀθηναίων· τί ἔχει νὰ κάμῃ ὁ κ. Λαναρᾶς;

§269ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προεκτάσεως τοῦ σχεδίου τῆς πόλεως Ἀθηνῶν καὶ προαστείων». (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον).

§270Γ. ΛΑΝΑΡΑΣ. Ἔχω τὸν λόγον ἐπ’ αὐτοῦ. Πῶς ἔγινε δεκτόν;

§271ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὴν γʹ ἀνάγνωσιν.

§272Γ. ΛΑΝΑΡΑΣ. Θὰ καταργηθῇ ἡ ἐλευθερία τοῦ λόγου; Θίγονται συμφέροντα σπουδαιότατα.

§273ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις τῆς προτάσεως νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ ͵ΓΤϞʹ νόμου τοῦ 1909 περὶ τροποποιήσεως τῶν νόμων ͵ΒΤΜΘʹ τοῦ 1895 καὶ ͵ΓϞΗʹ τοῦ 1905 περὶ στοιχειώδους ἢ δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως». (Γίνεται δεκτὴ κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον εἰς αʹ ἀνάγνωσιν). Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ὑποβάλλει νομοσχέδιον «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ ἀποσβεστικῆς παραγραφῆς διατάξεων τοῦ ἰσχύοντος δικαίου». Οἱ κ. Ἀλ. Πονηρόπουλος, Ξ. Μαυρομμάτης καὶ Φ. Μοσχούλας ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου «περὶ προσθήκης δευτέρας παραγράφου εἰς τὸ ἄρθρον 1 τοῦ νόμου ᾼΡΜΒʹ τῆς 19 Μαρτίου 1884». Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑποβάλλει τὰ ἑξῆς νομοσχέδια· 1) «περὶ διαθέσεως χρημάτων τοῦ λιμενικοῦ ταμείου Αἰτωλικοῦ διὰ τὴν συμπλήρωσιν τοῦ ὑδραγωγείου τῆς πόλεως Αἰτωλικοῦ» καὶ 2) «περὶ κυρώσεως τῆς ἀπὸ 6 Μαρτίου 1910 συμβάσεως διὰ τὴν τροποποίησιν τοῦ ἄρθρ. 3 τῆς ἀπὸ 12 Ἰουνίου 1906 συμβάσεως μεταξὺ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῶν Ἑταιρειῶν τῶν Τροχιοδρόμων Ἀθηνῶν καὶ περιχώρων καὶ τῆς Γενικῆς Ἑταιρείας τῶν Τροχιοδρόμων Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς τῆς κυρωθείσης διὰ τοῦ νόμου ͵ΓΡΟʹ τῆς 11 Ἰουλίου 1906». Ὁ κ. Ἀθ. Τ. Μπασιᾶς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τῆς ἀρχαιολογικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Κράτους». Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν ὑποβάλλει σχέδιο νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ νόμου ͵ΓΥΠΘʹ (ὑπ’ ἀριθ. 3489) περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τῶν νόμων ᾼΦΕʹ περὶ ὀργανισμοῦ τῶν πληρωμάτων τοῦ στόλου καὶ τῆς κατωτέρας ἐκπαιδεύσεως ἐν τῷ πολεμικῷ Ναυτικῷ καὶ τοῦ νόμου ͵ΓΦΛΑʹ (ὑπ’ ἀριθ. 3531) περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ ᾼΥϞΔʹ νόμου τῆς 28 Μαΐου 1887 περὶ ναυτικῆς στρατολογίας». Ὁ κ. Ν. Μαρκέτης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ ͵ΓΥΛΖʹ νόμου τοῦ 1909 περὶ δικαστικῶν ὑπαλλήλων». (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 303–309). Λύεται ἡ συνεδρίασις (ὥρα 9 καὶ 30′ μ. μ.)