1910.02.26

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 20.

τῆς 26 Φεβρουαρίου 1910

(Παρασκευή)

Προεδρία κ. Ν. Τσαμαδοῦ.

(Γενομένης ἀπαρτίας περὶ ὥραν 5 καὶ 30′ μ.μ., παρόντων Βουλευτῶν 97, ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ Πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: Ὁ σύλλογος τῶν καρραγωγέων Μεσσήνης ὑποβάλλει ψήφισμα περὶ διατηρήσεως τοῦ Ταμείου καὶ τῆς Ἐφορίας Μεσσήνης· Ὁ ἐμπορικὸς σύλλογος Μεσσήνης παρακαλεῖ τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως ὑποβάλῃ τάχιστα νομοσχέδιον περὶ διατηρήσεως τοῦ Ταμείου καὶ τῆς Ἐφορίας Μεσσήνης· Οἱ σταφιδοπαραγωγοὶ τοῦ δήμου Ἄριος τῆς ἐπαρχίας Καλαμῶν συνιστῶσι τὴν μὴ ἐπιψήφισιν τοῦ περὶ ἐκριζώσεως τῶν σταφιδαμπέλων νομοσχεδίου· Ἐπιτροπὴ ὑλοτόμων καὶ ξυλεμπόρων Τρικκάλων παρακαλεῖ, ὅπως προταχθῇ καὶ ἐπιψηφισθῇ ἡ πρότασις νόμου περὶ αὐξήσεως τοῦ δασμοῦ τῆς ἐκ τοῦ Ἐξωτερικοῦ εἰσαγομένης ξυλείας· Ὁ λαὸς τῆς ἐπαρχίας Ἄργους ἐν πανδήμῳ συλλαλητηρίῳ διεμαρτυρήθη διὰ τὴν κατάργησιν τοῦ Ταμείου καὶ τῆς Ἐφορίας Ἄργους καὶ τοῦ Τελωνείου Ναυπλίου καὶ παρακαλεῖ νὰ μὴ ἐκτελεσθῇ ὁ νόμος οὗτος, καθόσον θ’ ἀρνηθῶσι τὴν πληρωμὴν φόρων· Ὁ δήμαρχος Γλυππίας ἀναφέρει ὅτι ἐπὶ τῷ ἀκούσματι τῆς ὑπαγωγῆς τοῦ δήμου των εἰς τὸ Εἰρηνοδικεῖον Γερονθρῶν ὁ λαὸς προέβη εἰς συγκρότησιν συλλαλητηρίου πρὸς ἐκδήλωσιν τῆς διαμαρτυρίας του· Ὁ σύνδεσμος τῶν ὑποδηματοποιῶν Μεσσήνης ὑποβάλλει ψήφισμα δι’ οὗ παρακαλεῖ, ὅπως μὴ καταργηθῇ τὸ Ταμεῖον καὶ ἡ Ἐφορία Μεσσήνης· Ὁ πρόεδρος τῆς ἰατρικῆς ἑταιρείας Βόλου παρακαλεῖ, ὅπως ἐπιψηφισθῇ τὸ ἰατρικὸν νομοσχέδιον· Ὁ ἐμπορικὸς σύλλογος Μεσσήνης ὑποβάλλει ψήφισμα περὶ ἐπιψηφίσεως τῆς μετὰ τῆς Προνομιούχου συμβάσεως περὶ ἐκριζώσεως τῶν σταφιδαμπέλων· Ὁ πρόεδρος τῆς Ἰσραηλιτικῆς κοινότητος Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς παρακαλεῖ, ὅπως οἱ Ἰσραηλῖται καταστηματάρχαι ἐξαιρεθῶσι τοῦ νόμου περὶ κυριακῆς ἀργίας, καθόσον οὗτοι, συμφώνως τῷ θρησκεύματι αὑτῶν, ἀργοῦσι κατὰ τὸ Σάββατον· Ὁ δήμαρχος Οἰτύλου ὑποβάλλει αἴτησιν τοῦ συλλόγου «ἡ Φιλοπρόοδος Ἀδελφότης» περὶ συμπληρώσεως τῶν κενωθεισῶν δύο θέσεων διδασκάλων τοῦ Ἑλληνικοῦ σχολείου Ἀρεοπόλεως· Οἱ ἐν Λεβαδείᾳ πρόσφυγες Στενημαχῖται ἱκετεύουσι τὴν Βουλήν, ὅπως λάβῃ πρόνοιαν περὶ τῆς ὁριστικῆς αὐτῶν ἐγκαταστάσεως. Οἱ κάτοικοι Βαρβασαίνης ἱκετεύουσι τὴν Βουλήν, ὅπως ἐπιψηφίσῃ ταχέως τὸ περὶ σταφιδικῆς συμβάσεως νομοσχέδιον. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τὴν νομοθετικήν.

§2ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 1, κύριε Πρόεδρε, ν’ ἀφήσωμεν, ὅταν ἔλθῃ ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργός.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 2. Βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῶν πιστώσεων ἐπὶ τοῦ Γενικοῦ Προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1909 ἐκ δραχμῶν 895.263.52». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον μόνον καὶ σύνολον). Αʹ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ εἰσπράξεως τοῦ ἐγγείου φόρου ἐπὶ τοῦ διυλισμένου ἐλαίου τοῦ παραγομένου ὑπὸ τελείως κατηρτισμένων Ἐλαιουργείων ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ εἰς αὐτὰ εἰσαγομένου ἐλαιοκάρπου». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον). Αʹ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐλαττώσεως τοῦ φόρου ἐπιτηδεύματος τῶν ἐργοστασίων ἀεριόφωτος καὶ ἠλεκτρικοῦ φωτὸς καὶ καταργήσεως τοῦ φόρου ἐπιτηδεύματος τῶν λεμβούχων». Ὁ κ. Πετρίδης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς.

§4Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὅτε συνεζητεῖτο τὸ νομοσχέδιον περὶ φορολογίας τοῦ οἰνοπνεύματος, εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω τότε εἰς τὴν Βουλὴν τὴν γνώμην ὅτι ἔδει νὰ ἐπεκταθῇ ἡ φορολογία ὄχι μόνον ἐπὶ τῆς ἀσετυλίνης καὶ τοῦ οἰνοπνεύματος, φορολογία ἡ ὁποία βαρύνει μόνας τὰς ἐπαρχίας καὶ τὰς λαϊκὰς τάξεις, ἀλλὰ νὰ ἐπεκταθῇ ἐπὶ τῆς φορολογίας τοῦ ἠλεκτρικοῦ φωτὸς καὶ ἐπὶ τοῦ ἀεριόφωτος, ἥτις θὰ ἦτο φορολογία δικαιοτάτη, προκαλοῦσα τὴν εἰσφορὰν καὶ τῶν εὐημερουσῶν τάξεων τῶν πόλεων. Μετ’ ἀπορίας, Κύριοι, βλέπω ὅτι ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἀντὶ νὰ φροντίσῃ νὰ ἐπεκτείνῃ τὴν φορολογίαν εἰς τὰ εἴδη ταῦτα φωτισμοῦ τῆς πολυτελείας, καὶ ἐλαττώσῃ, εἰ δυνατόν, τὴν φορολογίαν τῶν φωτιστικῶν ὑλῶν αἱ ὁποῖαι χρησιμεύουσιν εἰς τὰς ἀπόρους καὶ λαϊκὰς τάξεις, τοὐναντίον βλέπω ὅτι ἡ φορολογία αὕτη διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἐλαττοῦται, ἐπιβάλλεται δὲ φορολογία εἰς τὸν πολὺν λαόν. Φρονῶ ὅτι τὸ νομοσχέδιον δὲν στηρίζεται ἐπὶ βάσεων δικαίων, καὶ ἐκ τούτου λαμβάνω τὸ θάρρος νὰ διαμαρτυρηθῶ, διότι νομίζω ὅτι τὰ φορολογικὰ βάρη πρέπει ἀναλόγως καὶ ἐξ ἴσου νὰ ὑφίσταται ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Ὅτε δὲ ἠθέλησεν ἡ Πολιτεία νὰ ἐπιβάλῃ φορολογίαν ἐπὶ τοῦ οἰνοπνεύματος, τῆς ὕλης δηλαδὴ τῆς πρώτης ἀνάγκης, τὴν ὁποίαν ὁ μικρὸς λαός, ὁ ἐργάτης καὶ καλλιεργητής, μεταχειρίζεται πρὸς φωτισμὸν διὰ τὴν ἐργασίαν του καὶ πρὸς θέρμανσιν, δὲν ἔπρεπεν ἡ Πολιτεία νὰ θελήσῃ νὰ ἐλαττώσῃ φόρον ὁ ὁποῖος ἐπιβάλλεται εἰς ἀνωτάτας κοινωνικὰς τάξεις, οἷοι οἱ ἐν Ἀθήναις διαβιοῦντες καὶ φωτιζόμενοι καὶ θερμαινόμενοι δι’ ἀεριόφωτος καὶ ἠλεκτρικοῦ φωτός. Φρονῶ ὅτι δικαίως διαμαρτύρομαι καὶ φρονῶ ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν θὰ θελήσῃ ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ, ἂν κρίνῃ τὰ πράγματα ἐν πνεύματι δικαιοσύνης, νὰ μειώσῃ τὸν φόρον ὁ ὁποῖος ἐπιβάλλεται ἐν Ἀθήναις καὶ ἐν Πειραιεῖ εἰς τάξεις πλουτοκρατικάς, δυναμένας δ’ εὐχερῶς νὰ ὑποστῶσι τὸ βάρος.

§5ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ὁ φόρος οὗτος δὲν ἔχει τι κοινὸν μετὰ τῆς καταναλώσεως, διότι ἡ κατανάλωσις μένει φορολογημένη ὅπως ὡρίσθη· ἀλλ’ αἴσθημα δικαιοσύνης ἐπιβάλλει εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν Βουλὴν νὰ μετριασθῇ ὁ φόρος, καθ’ ὃν τρόπον προτείνεται, διότι ἦτο τελείως ἄδικος, καί, ἂν ὁ κ. συνάδελφος ἤθελε νὰ ῥίψῃ βλέμμα ἐπὶ τῶν διατάξεων, ἤθελεν ἴδει ὅτι καὶ ῥητῶν βεβαιώσεων αὐτοῦ τοῦ Ὑπουργοῦ, τοῦ ὑποβαλόντος τὸ νομοσχέδιον, ὅστις εἶχεν ἀναγνωρίσει τὸ ἄδικον, κατὰ τὴν ὥραν τῆς ψηφίσεως ἐγένετο παράβασις. Εἶναι δὲ ἡ φορολογία διὰ τὸ κατάστημα τοῦ ἀεριόφωτος τοιαύτη, ὥστε πλησιάζει εἰς καθαρὰν δήμευσιν ἑνὸς καταστήματος ὅπερ ὁλόκληρον ἄνευ ἀποζημιώσεως περιέρχεται εἰς τὸν δῆμον, ὅστις γίνεται κύριος μετὰ τὴν λῆξιν τοῦ προνομίου τοῦ καταστήματος ἄνευ δικαιώματος τούτου νὰ ζητήσῃ ἀποζημίωσιν, ἐνῷ εἶναι ὑπόχρεον νὰ παραδώσῃ τὸ ὅλον καὶ τὰ μηχανήματα εἰς ἀρίστην κατάστασιν. Ὁ φόρος μοὶ φαίνεται δημευτικὸς καὶ πᾶς ὁ μελετῶν τὸ θέμα, ὡς οἱ ἐν τῷ Ὑπουργείῳ, δὲν δύναται ἢ νὰ καταληφθῇ ὑπὸ ἀπορίας πῶς τοιοῦτος φόρος ἐψηφίσθη. Δι’ ὃ λόγον ἐνόμισα ὅτι ὤφειλα νὰ προτείνω τὴν κατάργησιν τοῦ φόρου ἐπὶ τῶν λεμβούχων, κατὰ τὸν αὐτὸν λόγον ἐνόμισα ὅτι ὤφειλον νὰ προτείνω τὴν ἐλάττωσιν τοῦ φόρου ἐπιτηδεύματος τῶν ἐργοστασίων ἀεριόφωτος καὶ ἠλεκτρικοῦ φωτός, μένοντος καὶ μετὰ τὴν ἐλάττωσιν βαρέος.

§6Θ. ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅσον δίκαιον μοὶ φαίνεται νὰ καταργηθῇ ὁ φόρος ἐπιτηδεύματος τῶν λεμβούχων, ὁ ὁποῖος πράγματι ἦτο φόρος ἀδικώτατος, ὅσον δίκαιον μοὶ φαίνεται μετὰ τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως νὰ μειωθῇ ὁ φόρος τῆς ἑταιρείας τοῦ φωταερίου Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς, τοσοῦτον ἄδικον μοὶ φαίνεται νὰ ἐλαττωθῇ ὁ φόρος τῆς ἠλεκτρικῆς ἑταιρείας· διότι εἶναι γνωστὸν εἰς πάντας ὅτι ἡ ἠλεκτρικὴ ἑταιρεία παρέχει τὸν ἠλεκτρισμὸν καὶ πρὸς φωτισμὸν καὶ πρὸς κίνησιν εἰς ὑπερόγκους τιμάς.

§7Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Διότι ἔχει τὸ μονοπώλιον.

§8Θ. ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Διότι ἔχει καὶ τὴν μεγάλην φιλοχρηματίαν, ἡ ὁποία φθάνει μέχρις αἰσχροκερδείας. Πωλεῖ τὰς φωτιστικὰς μονάδας τοῦ ἠλεκτρισμοῦ εἰς δεκαπλασίαν τιμὴν ἀφ’ ὅ,τι τὴν πωλοῦσιν εἰς ἑτέρας χώρας· τὰ κέρδη αὐτῆς εἶναι ὑπέρογκα καί, ἀφοῦ τῇ ἐδώκαμεν μονοπώλιον, νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ τῇ χαρίσωμεν καὶ τὸν φόρον αὐτόν. Διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ δεχθῇ νὰ διαγραφῇ ἀπὸ τοῦ νομοσχεδίου ἡ ἐλάττωσις τοῦ φόρου τῶν ἐργοστασίων ἠλεκτρικοῦ φωτός.

§9ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. συνάδελφον νὰ μὴ ἐπιμένῃ. Ἂν θέλῃ νὰ παραδώσω εἰς αὐτὸν τὰ ἔγγραφα ἐκ τῶν ὁποίων φαίνεται ποῖα εἶναι τὰ κέρδη τῆς ἑταιρείας, εἶμαι βέβαιος ὅτι θέλει πεισθῆ ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐμμείνωμεν εἰς τὸν φόρον τοῦτον.

§10Γ. ΠΑΠΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως, προκειμένου νὰ μειωθῇ ὁ φόρος τοῦ φωταερίου καὶ τοῦ ἠλεκτρικοῦ ῥεύματος, ζητήσωμεν παρὰ τῆς ἑταιρείας ἀνταλλάγματά τινα.

§11ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Γνωρίζω τί θέλετε νὰ εἴπητε· νὰ ζητήσωμεν τὴν ἐλάττωσιν τῆς τιμῆς τοῦ παρεχομένου εἰς Κηφισιὰν καὶ Ἀμαρούσιον ἠλεκτρικοῦ ῥεύματος. Νὰ εἶσθε βέβαιος ὅτι ἄνευ κόπου θὰ ἐπιτύχω τὴν ἐλάττωσιν διὰ τὰς κωμοπόλεις ταύτας. (Ψηφίζεται εἶτα τὸ ἄρθρον μόνον τοῦ σχεδίου νόμου εἰς αʹ συζήτησιν).

§12Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως κατὰ τὴν βʹ συζήτησιν νὰ προσαγάγῃ πᾶσαν πληροφορίαν σχετιζομένην πρὸς τὴν οἰκονομικὴν ὑπόστασιν τῶν καταστημάτων αὐτῶν, τοῦ ἀεριόφωτος καὶ τῆς ἠλεκτρικῆς ἑταιρείας.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σλῆμαν ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ͵ΓΦΞΒʹ τῆς 13 Φεβρουαρίου 1910»· Οἱ κ. Γ. Παππαβασιλείου, Λ. Καλλιφρονᾶς καὶ Κ. Ἰ. Ἀγγελόπουλος ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου «περὶ προσθήκης ἐδαφίου ἐν τῷ ἄρθρῳ 14 τοῦ νόμου ͵ΓΥΙΔʹ (3414) περὶ Γενικοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ Ταμείου»· Οἱ κ. Ἀ. Ἀντωνόπουλος, Λ. Ῥοῦφος Κανακάρης καὶ λοιποὶ Βουλευταὶ ὑποβάλλουσι τροπολογίαν σχετικὴν πρὸς τὸ νομοσχέδιον «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου περὶ ἀσφαλιστικῶν ἑταιρειῶν». (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 219–221). (Ψηφίζονται εἶτα κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον εἰς αʹ συζήτησιν τὰ νομοσχέδια· 1) «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου περὶ ἀσφαλιστικῶν ἑταιρειῶν καὶ 2) περὶ χορηγήσεως ἀδείας τῷ Ὑπουργῷ τῶν Ἐσωτερικῶν περὶ συνάψεως προσθέτου συμβάσεως μετὰ τῆς διαχειριστικῆς ἐπιτροπῆς τοῦ Νηπιακοῦ Ἐπιμελητηρίου Μελᾶ». Ἐπίσης ψηφίζεται εἰς αʹ συζήτησιν ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου περὶ διοικήσεως τοῦ λιμενικοῦ ταμείου Καλαμῶν καὶ τὰ ἄρθρα 1–3, ἀναγινώσκεται δὲ τὸ ἄρθρον 4).

§14Π. ΣΑΚΚΗΣ. Ἤθελον παρακαλέσει τὸν ἀξιότιμον κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργόν, ὅπως μεριμνήσῃ περὶ τῆς διοικήσεως τῶν λιμενικῶν ταμείων, διότι αἱ καταχρήσεις αἵτινες γίνονται ἐν τῇ διαχειρίσει τῶν ταμείων τούτων εἶναι μεγάλαι.

§15ΕΜ. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐμερίμνησε τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν περὶ τοῦ ζητήματος τούτου, διότι ἡ ψήφισις τοῦ χθὲς ψηφισθέντος νομοσχεδίου περὶ λιμένων καὶ ἡ ψήφισις τοῦ σημερινοῦ διὰ τὸν λιμένα Καλαμῶν εἰς τοῦτον τὸν σκοπὸν ἀποβλέπει. (Ψηφίζονται εἶτα τὰ λοιπὰ ἄρθρα καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου).

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συστάσεως γενικοῦ ταμείου τοῦ στρατοῦ».

§17Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἐπεθύμουν, κ. Πρόεδρε, νὰ πληροφορηθῶ ἂν εἰς τὸ ταμεῖον αὐτὸ περιλαμβάνονται καὶ αἱ πληρωμαὶ πρὸς τοὺς χωροφύλακας.

§18Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ ἐπεθύμουν νὰ ἐρωτήσω καὶ ἐγώ.

§19Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Αἱ δαπάναι τῆς Χωροφυλακῆς ἀνάγονται εἰς ἕτερον Ὑπουργεῖον.

§20Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Δὲν σημαίνει εἰς ποῖον Ὑπουργεῖον ἀνάγονται αἱ δαπάναι· οἱονδήποτε Ὑπουργεῖον καὶ ἂν ἐπιβαρύνωσιν, ὁ ἁρμόδιος ταμίας ἐπὶ τῇ βάσει ἐντάλματος θὰ πληρώσῃ. Ἐπειδὴ πρόκειται περὶ δαπανῶν ὁμοίας φύσεως, καλὸν θὰ ἦτο νὰ γίνωνται ὑπὸ τοῦ γενικοῦ ταμείου, χωρὶς νὰ ἐπιβαρύνωνται τὰ ἄλλα ταμεῖα διὰ τῆς ἐργασίας ταύτης.

§21Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Τοῦτο δὲν δύναται νὰ γίνῃ, πρῶτον διότι αἱ δαπάναι τῆς Χωροφυλακῆς βαρύνουσι τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, αἱ δὲ τοῦ στρατοῦ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν καὶ δεύτερον τὸ ταμεῖον αὐτὸ τὸ γενικὸν τοῦ στρατοῦ ἐν περιπτώσει ἐκστρατείας εἶναι ὑποχρεωμένον ν’ ἀκολουθῇ τὸ στράτευμα.

§22Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Καὶ ἂν ὑπάγωνται αἱ δαπάναι εἰς διάφορα Ὑπουργεῖα, τοῦτο δὲν εἶναι σπουδαῖος λόγος ἀποκλείων τὴν τροπολογίαν τὴν ὁποίαν συζητοῦμεν, διότι ἤδη καὶ τὰ πολιτικὰ ταμεῖα πληρώνουσι δαπάνας καὶ τῶν ἑπτὰ Ὑπουργείων. Ἐὰν δὲ πρόκειται τὸ γενικὸν ταμεῖον τοῦ στρατοῦ νὰ παρακολουθῇ ἐν περιπτώσει ἐκστρατείας τὸ στράτευμα, γεννᾶται ἡ ἀπορία· ἡ Χωροφυλακὴ ὁποίαν θέσιν θὰ ἔχῃ; Θὰ παρακολουθῇ καὶ αὕτη τὸ στράτευμα καί, ἂν τὸ παρακολουθῇ, πῶς θὰ πληρώνηται, ἀφοῦ δὲν θὰ πληρώνηται ἀπὸ τὸ ταμεῖον τὸ ὁποῖον θὰ παρακολουθῇ τὸ στράτευμα; (Ψηφίζεται εἶτα ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου καὶ τὰ ἄρθρα 1–6, ἀναγινώσκεται δὲ τὸ ἄρθρον 7).

§23Π. ΣΑΚΚΗΣ. Ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν νὰ δεχθῇ, ὅπως προστεθῇ ἐν τέλει τοῦ ἄρθρου 7 ἡ διάταξις «ὑπόκεινται εἰς τὰς ἐν γένει περὶ ὑπολόγων διατάξεις τοῦ νόμου περὶ δημοσίου λογιστικοῦ».

§24Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως.

§25Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Μάλιστα· νὰ προστεθῇ. (Ψηφίζεται εἶτα τὸ ἄρθρον 7, ὡς ἐτροποποιήθη, τὰ λοιπὰ ἄρθρα ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου).

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως παραγράφου καὶ προσθήκης ἑτέρων ἐν τῷ νόμῳ ͵ΒΥΜΖʹ τῆς 20 Δεκεμβρίου 1896 περὶ συστάσεως θέσεως στρατιωτικοῦ ἀκολούθου παρὰ τῇ ἐν Κωνσταντινουπόλει Β. Πρεσβείᾳ». (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν ὡς καὶ τὰ ἄρθρα 1–2). Ἄρθρον 3 (ἀναγινώσκεται).

§27Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Παρακαλῶ νὰ προστεθῶσιν ἐν τέλει τοῦ ἄρθρου τούτου ὅτι «Αἱ διατάξεις τοῦ παρόντος νόμου ἰσχύουσι καὶ διὰ τοὺς στρατιωτικοὺς ἀκολούθους τοὺς ὑπηρετοῦντας καὶ εἰς τὰς λοιπὰς Πρεσβείας». (Ὅρα ἀνατυπωθὲν νομοσχέδιον ἐν Παραρτήματι, ἀριθ. 223).

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 3, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνεται εἶτα δεκτὸν τὸ σύνολον). Βʹ συζήτησις τῆς προτάσεως νόμου «περὶ συντάξεως τραυματιῶν τοῦ πολέμου τοῦ 1897 ἀξιωματικῶν καὶ ἀνθυπασπιστῶν».

§29Θ. ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως, Κύριοι, δὲν εἶχον τὴν ἁπλότητα νὰ ἐλπίζω, μεθ’ ὅσα εἶπον κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν τῆς προτάσεως ταύτης νόμου, ὅτι ἤθελον ἐπιτύχει ν’ ἀποσυρθῇ αὕτη ἢ νὰ ῥιφθῇ εἰς τὸ τέλος τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, ἀλλὰ σᾶς ὁμολογῶ ὅτι δὲν προσεδόκων οἱ λόγοι μου ἐκεῖνοι νὰ διεγείρωσι τὴν προσοχὴν καὶ νὰ ἐπέλθῃ ἐπεξεργασία τελειοτέρα τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον μᾶς παρουσιάσθη εἰς δύο νέας ἐκδόσεις, διότι, ἂν ἐφοβούμην ὅτι θὰ ἐπήρχετο τὸ ἀποτέλεσμα τοῦτο, βεβαίως θὰ ἐσίγων κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν. Τὸ πρῶτον νομοσχέδιον ἀφεώρα μόνον εἰς τοὺς ἀξιωματικούς....

§30ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Νομοσχέδιον ἢ πρότασις νόμου;

§31Θ. ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Πρότασις νόμου.

§32ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Καὶ ἡ πρώτη καὶ ἡ δευτέρα;

§33Θ. ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα.

§34ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Πῶς τοῦτο;

§35Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ἦσαν δύο προτάσεις νόμου καὶ συνεχωνεύθησαν εἰς μίαν.

§36Θ. ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ τὴν πρώτην πρότασιν νόμου ἐδίδετο αὔξησις συντάξεως μόνον εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς τοὺς τραυματισθέντας ἐν πολέμῳ. Μετὰ τὴν ψήφισιν αὐτῆς εἰς αʹ ἀνάγνωσιν ἐπῆλθεν ἡ πρώτη ἔκδοσις, οὕτως εἰπεῖν, ἐπιδιωρθωμένη, διὰ τῆς ὁποίας προσετίθετο ὅτι δίδεται αὔξησις συντάξεως καὶ εἰς τοὺς ἀνθυπασπιστὰς τοὺς τραυματισθέντας ἐν πολέμῳ. Ἀλλὰ καὶ ἡ πρώτη αὕτη ἔκδοσις μετὰ τὴν πρώτην συζήτησιν ἐνομίσθη ἀνεπαρκὴς καὶ ἐγένετο ἐντελεστέρα ἐπεξεργασία, ἡ ὁποία ἔφερεν εἰς φῶς δευτέραν ἔκδοσιν τελείως ἐπηυξημένην καὶ ἐπιδιωρθωμένην· διότι κατὰ τὴν δευτέραν ταύτην ἔκδοσιν ἐκτὸς τῶν ἀνθυπασπιστῶν, οἱ ὁποῖοι εἶχον εἰσαχθῆ ἵνα λάβωσιν αὔξησιν συντάξεως, προσετέθη ὅτι τὴν αὔξησιν τῆς συντάξεως ταύτης λαμβάνουσι καὶ αἱ χῆραι καὶ τὰ ὀρφανὰ τῶν ἀξιωματικῶν τῶν τραυματισθέντων ἐν πολέμῳ, καὶ οὐ μόνον τῶν ἀπὸ σήμερον ἀποστρατευομένων, ἀλλὰ τῶν ἀπὸ τοῦ πολέμου καὶ ἐντεῦθεν ἀποστρατευθέντων.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχω νὰ σᾶς κάμω τὴν ἑξῆς παρατήρησιν, ὅτι δὲν προσετέθησαν κατόπιν· συνεχωνεύθησαν αἱ δύο προτάσεις εἰς μίαν καὶ διετυπώθη αὕτη ὅπως εἶναι σήμερον ἀκριβῶς διατετυπωμένη. Ὥστε ἐψηφίσθη κατὰ τὴν αʹ ἀνάγνωσιν ὅπως ἀκριβῶς ἔχει σήμερον.

§38Θ. ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχετε δίκαιον· ἔκαμον λάθος. Ἀλλὰ τὸ λάθος αὐτὸ δύναται νὰ μειοῖ τὴν προσοχὴν τὴν ἰδικήν μου εἰς τὴν μελέτην τῶν διαφόρων νομοσχεδίων, ἀφοῦ ταῦτα εἶναι ἀναρίθμητα πλέον, ἀλλὰ δὲν ἐλαττοῖ καὶ τὴν ζημίαν τοῦ δημοσίου ταμείου, καὶ νομίζω ὅτι εἶναι καιρὸς τέλος πάντων ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ σταματήσῃ τὴν ὁρμὴν αὐτήν, ἡ ὁποία ὑπάρχει, εἰς τὸ νὰ διατίθενται τὰ χρήματα τοῦ δημοσίου ταμείου εἰς διαφόρου εἴδους ἀμοιβάς, διότι τὰ χρήματα τοῦ δημοσίου ταμείου θὰ εἰσπραχθῶσι διὰ τοῦ χωροφύλακος, ὁ ὁποῖος θὰ ὁδηγήσῃ εἰς τὰς φυλακὰς ἀναρίθμητον ἀριθμὸν φορολογουμένων, ὅταν οἱ νόμοι τοὺς ὁποίους ἐψηφίσαμεν κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον καὶ οἱ νόμοι τοὺς ὁποίους ψηφίζομεν κατὰ τὴν Σύνοδον ταύτην, ἀλλὰ καὶ οἱ φόροι οἱ ὁποῖοι ἀναμφισβητήτως θὰ ζητηθῶσι κατὰ τὴν προσεχῆ Περίοδον τῆς Βουλῆς, διὰ νὰ ἐπαρκέσωμεν εἰς τὰς δαπάνας αἱ ὁποῖαι ἐσχηματίσθησαν κατὰ τὰς δύο ταύτας Συνόδους, θὰ ὑποχρεώσωσι τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν ἢ νὰ ἐκπατρισθῇ ἢ νὰ εἰσέλθῃ ὅλος εἰς τὰς φυλακὰς μὴ ἔχων νὰ πληρώσῃ τοὺς φόρους τούτους. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἀναχαιτίσῃ τὴν ὁρμὴν ταύτην καί, εἰ δυνατόν, ν’ ἀποσύρῃ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, καὶ ἂς μείνωσιν οἱ τραυματίαι τοῦ πολέμου τοῦ 1897 ἄνευ τῆς ἀμοιβῆς τῆς χρηματικῆς, ἂς τοῖς δώσῃ δὲ ἀπὸ ἓν παράσημον, ἂν δὲν ἔχωσι τοιοῦτο, ἢ ἂς τοὺς προαγάγῃ εἰς τὸ παράσημον, ἵνα ἔχωσιν ἠθικὴν ἀμοιβήν.

§39Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1 ἔχω νὰ ὑποβάλω μίαν τροπολογίαν ἑρμηνευτικὴν τοῦ νόμου περὶ συντάξεων τοῦ ἔτους 1899. Σκοπεῖται διὰ τῆς τροπολογίας μου ταύτης ν’ ἀποδοθῇ τὸ δίκαιον εἰς τὰς οἰκογενείας ἑνὸς ἢ δύο τὸ πολὺ ἀξιωματικῶν συμμετασχόντων τῆς ἐκστρατείας καὶ τοῦ πολέμου τοῦ ἔτους 1897, παθόντων ἐκ τῶν κακουχιῶν τοῦ πολέμου καὶ ἀποβιωσάντων βραδύτερον. Εἶναι ἄδικον νὰ μὴ ὑπαχθῶσιν εἰς τὰς διατάξεις τοῦ διαληφθέντος νόμου αἱ οἰκογένειαι ἐκείνων οἵτινες προσεβλήθησαν μὲν κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ πολέμου ἐκ νόσων ἀποτόκων τῶν κακουχιῶν αὐτοῦ, ἀλλ’ ἔσχον τὴν ἀτυχίαν νὰ παραταθῇ ἡ νόσος αὐτῶν ἐπὶ μακρότερον χρόνον καὶ ν’ ἀποθάνωσι μετὰ τὸ πέρας τῆς ἐκστρατείας. Ἐγγύησις δι’ ἐνδεχομένην καταστρατήγησιν τοῦ νόμου τυγχάνει ἡ γνωμάτευσις τῆς ἁρμοδίας ἐπιτροπῆς, ἥτις κατὰ τὴν ὑποβληθεῖσαν ὑπ’ ἐμοῦ ἑρμηνευτικὴν τροπολογίαν δέον νὰ προϋπάρχῃ, καὶ παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργόν, ὅπως εὐαρεστηθῇ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν τροπολογίαν μου ταύτην, τὴν Βουλὴν δὲ ὅπως εὐαρεστηθῇ νὰ τὴν δεχθῇ.

§40Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ἐγὼ παρ’ ὅλας τὰς παρατηρήσεις τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἀναγκάζομαι νὰ δεχθῶ καὶ τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Στεφανίδου, διότι ἔχω ὑπ’ ὄψει μου ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν τραυματιῶν τοῦ πολέμου καὶ ἡ ἐκ τούτου δαπάνη δὲν εἶναι ἀξία προσοχῆς.

§41ΑΛ. ΚΑΣΣΑΒΕΤΗΣ. Πόσοι εἶναι;

§42Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Πέντε ἕως ἕξ.

§43Θ. ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τοὐλάχιστον πεντακόσιοι. Θὰ εἶναι λυπηρὸν ἂν δὲν ἐτραυματίσθησαν πεντακόσιοι ἀξιωματικοὶ κατὰ τὸν πόλεμον τοῦ 1897.

§44Ε. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Ἐγὼ νομίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι, ἂν δικαιοῦνταί τινες ἀμοιβῆς τινος, τοιοῦτοι εἶναι οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ τραυματισθέντες κατὰ τὸν ἀτυχῆ ἡμῶν πόλεμον. Ἐγὼ τοὐλάχιστον ὁ ἴδιος ἐνοσήλευσα ἀξιωματικὸν τραυματισθέντα καὶ λαβόντα διαμπερὲς τραῦμα κατὰ τὸν πόλεμον, καὶ ὅστις ἤδη πένεται.

§45Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Δὲν ἔχει σύνταξιν αὐτός;

§46Ε. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Τί φθάνει ἡ σύνταξις; Θέλει δύο χιλιάδας δραχμῶν νὰ θεραπευθῇ.

§47Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ἀπαντῶν εἰς τὸν κ. συνάδελφον ἐκ Ναυπλίας παραδέχομαι καὶ ἐγὼ ὅτι κυρία μέριμνα τῆς Βουλῆς πρέπει νὰ εἶναι ἡ οἰκονομία, ἀλλ’ ἔτι κυριωτέρα πρέπει νὰ εἶναι ἡ ἀπόδοσις τῆς δικαιοσύνης καὶ τῆς ἰσότητος. Δὲν δυνάμεθα νὰ εὐνοῶμεν τοὺς μὲν καὶ νὰ εἴμεθα δυσμενεῖς πρὸς τοὺς δέ. Μέχρι τοῦδε μᾶς ὑπεβάλλοντο νομοσχέδια ὑπὲρ τῶν ἀξιωματικῶν καὶ ὑπαξιωματικῶν. Εὐτυχῶς ἡ νέα πρότασις τὴν ὁποίαν ἔφερεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν λαμβάνει πρόνοιαν καὶ διὰ τοὺς ὁπλίτας.

§48Θ. ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι, δὲν λαμβάνει ὑπ’ ὄψιν τοὺς ὁπλίτας.

§49Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Πρέπει νὰ ἐννοήσῃ ἡ Βουλὴ διατί περιελήφθη τὸ ἄρθρον 2 καὶ ὅτι δυστυχῶς, καθὼς γίνεται πάντοτε, μέχρις ὅτου γίνωσι γνωστοὶ οἱ νόμοι τοὺς ὁποίους ψηφίζομεν, οἱ πολῖται ὁτὲ μὲν ὑποβάλλονται εἰς πρόστιμα, ὁτὲ δὲ βλέπουσι παραγραφόμενα δικαιώματα, τὰ ὁποῖα ἡμεῖς ἐψηφίσαμεν ὑπὲρ αὐτῶν, διότι εὑρίσκονται εἰς παντελῆ ἄγνοιαν τῶν ὑφ’ ἡμῶν ψηφιζομένων. Οὕτως εὑρέθησαν πλεῖστοι οἱ ὁποῖοι δὲν εἶχον λάβει γνῶσιν τοῦ νόμου ΓΡΞΒʹ καὶ δὲν ἐζήτησαν ἐν καιρῷ τὰ δικαιώματα τὰ ὁποῖα ἔδιδεν εἰς αὐτοὺς ὁ νόμος οὗτος, καὶ ἔρχεται τὸ ἄρθρον 2 τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου τὸ ὁποῖον εἰδοποιεῖ καὶ τοὺς μὴ λαβόντας γνῶσιν ἐν καιρῷ ὅτι ἔχουσι τὸ δικαίωμα τοῦτο ἀκόμη ἐπὶ ἕξ μῆνας. Καὶ ταῦτα μὲν εἰς ἀπάντησιν τῶν ὅσα ἐλέχθησαν. Ἀλλὰ φοβοῦμαι μήπως παρεξηγηθῇ τὸ ἄρθρον καὶ ἤθελον ζητήσει παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν νὰ δώσῃ τὴν ἑρμηνείαν αὐτοῦ, ὅπως μὴ ὑπάρχῃ ἀμφιβολία, διότι ὑπάρχει φόβος, ὅπως εἶναι διατετυπωμένον, νὰ παρεξηγηθῇ. Φαίνεται ὡς νὰ περιορίζῃ τὸ δικαίωμα τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου μόνον εἰς τοὺς ἀξιωματικούς. Ὑποθέτω ὅτι δὲν εἶναι αὐτὴ ἡ ἔννοια τοῦ νόμου· θὰ ἐννοῆτε ὅτι καὶ οἱ ὁπλῖται δικαιοῦνται ἐπίσης.

§50Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ὁ νόμος ͵ΓΡΞΒʹ δὲν ὁμιλεῖ περὶ ὁπλιτῶν.

§51Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Βεβαίως ὁμιλεῖ.

§52ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, Νομίζω ὅτι ἐνταῦθα, ὅπου πρόκειται περὶ προστασίας νόμου εἰδικῶς καὶ περιωρισμένως συμπτύξαντος εἰς μίαν τὰς δύο προτάσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, εὑρισκόμεθα ἐκτὸς τῆς ὥρας νὰ προτείνωμεν ψήφισιν τοιαύτης τροπολογίας. Ἐὰν ὁ κ. Βουλευτὴς νομίζῃ ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ ἡ ἐπέκτασις καὶ ἐπὶ τοὺς ὁπλίτας, δύναται νὰ φέρῃ πρότασιν νόμου ἰδίαν, ἣν ἴσως τότε δυνηθῇ ν’ ἀποδεχθῇ ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργός· ἢ δύναται καὶ ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς νὰ φέρῃ ἴδιον σχέδιον νόμου. Φρονῶ ὅτι δὲν εἶναι κατάλληλος ἡ στιγμὴ ἐνταῦθα ὅπως ἐπεκταθῶσιν αἱ διατάξεις τῆς ὑπὸ συζήτησιν προτάσεως ἀντὶ ἐπὶ μιᾶς καὶ μόνης δεκάδος ἀξιωματικῶν ἀνεξετάστως καὶ ἐπὶ πάντων τῶν ὁπλιτῶν, ὧν τὸ πλῆθος δὲν εἶναι εὔκολον νὰ ἐξακριβωθῇ. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν κ. Βουλευτὴν ν’ ἀποσύρῃ τὴν πρότασιν αὐτοῦ καί, ἂν θέλῃ, ἂς ὑποβάλῃ εἰδικὴν πρότασιν νόμου διὰ τοῦτο.

§53Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ σεβαστός μοι συνάδελφος καὶ Πρωθυπουργὸς νὰ μὴ ἀποδεχθῶ τὴν γνώμην αὐτοῦ.

§54ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Δὲν προέτεινα ἀπαράδεκτον, ἀλλ’ εἶπον ὅτι εἶναι ἐπιθυμητὸν μετὰ μελέτην καὶ ἐξέτασιν νὰ ψηφίσωμεν τοιαύτην πρότασιν.

§55Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Παραδέχομαι ὅτι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἔχει δίκαιον καὶ ὀφείλει νὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα. Ἀλλ’ εὑρισκόμεθα κατὰ τὴν στιγμὴν ταύτην εἰς βʹ ἀνάγνωσιν, ἐλπίζω δ’ ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν μέχρι τῆς γʹ ἀναγνώσεως θὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα. Θὰ πράξωμεν ἀδίκημα, ἐὰν εὐνοῶμεν, ἐπαναλαμβάνω, τοὺς μέν, διότι ἵστανται ὑψηλά, καὶ εἴμεθα δυσμενεῖς πρὸς τοὺς δέ, διότι ἵστανται χαμηλά. Τοῦτο εἶναι ἀσυγχώρητον καὶ διαμαρτύρομαι.

§56Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἐγὼ διαμαρτύρομαι καὶ διὰ τοὺς χαμηλὰ καὶ διὰ τοὺς ὑψηλὰ ἱσταμένους καὶ λαμβάνω τὸν λόγον, ἵνα ὑποδείξω εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὅτι, ὡς συνετάχθη τὸ νομοσχέδιον, προβλέπει περιστάσεις ὅλως ξένας πρὸς τοὺς μέχρι τοῦδε ψηφισθέντας νόμους, θέλει δ’ ἀνοίξει οἰκονομικὸν λαβύρινθον διὰ τοῦ πολλαπλασιασμοῦ τῶν συντάξεων, διὰ τῆς ἀπονομῆς πρὸς πάντα μετασχόντα τοῦ πολέμου ἀξιωματικόν.

§57Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Πρόκειται περὶ τραυματιῶν καὶ ὄχι περὶ μετασχόντων.

§58Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Οἱ κατὰ τὸν πόλεμον τοῦ 1897 τραυματισθέντες, δηλαδὴ λαβόντες τίνα τραύματα; Ἀμυχάς; Διότι, ἂν περὶ ἀμυχῶν πρόκειται, καὶ ἂν ἀκόμη φθάσωμεν εἰς τὸν ὁρισμὸν ὅτι τραῦμά ἐστι τὸ λῦον τὴν συνέχειαν τῶν ἁπαλῶν μορίων τοῦ σώματος, ὡς λέγουσιν οἱ ἰατροδικασταί, καὶ πάλιν εἰς τὴν ἀμυχὴν φθάνομεν, καὶ πάντες οἱ τραυματισθέντες δικαιοῦνται νὰ λάβωσι σύνταξιν. Ἡ λέξις τραυματισθέντες τίθεται ἀορίστως καὶ ἐν τῇ γενικότητι τῆς ἐννοίας ἡ ἀμυχὴ περιλαμβάνεται εἰς τὸ τραῦμα. Ἐν τῇ νομικῇ ἐπιστήμῃ δὲν ἔχει καθαρισθῇ ἡ διαφορὰ μεταξὺ μώλωπος καὶ τραύματος. Ὅρος μεταξὺ μώλωπος, τραύματος καὶ αἰκίας δὲν ὑπάρχει διαγεγραμμένος.

§59Γ. ΚΟΥΛΟΥΡΗΣ. Καὶ ὅμως ἐδώκατε τὸν ὁρισμόν.

§60Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἀλλ’ ἡμεῖς λέγομεν τραύματα καὶ τὰ μὴ λύοντα τὴν συνέχειαν τῶν ἁπαλῶν μορίων. Πρόκειται λοιπὸν καὶ περὶ τῶν καθ’ οἱονδήποτε τρόπον τραυματισθέντων, ἄρα καὶ ἐκ πτώσεως κλπ., καὶ περὶ τῶν ὑποστάντων τραῦμα μηδεμίαν συνεπαγαγὸν ἀνικανότητα ἢ ἀσθένειαν μιᾶς ἢ τριῶν καὶ πλέον ἡμερῶν. Δὲν ἠξεύρω δὲ ποῦ θὰ φθάσωμεν, ἐὰν δὲν καθορισθῇ ὅτι πρόκειται περὶ τῶν τραυματισθέντων κατὰ τὰς μάχας καὶ ὄχι περὶ τῶν τραυματισθέντων ὁπωσδήποτε καὶ καθ’ οἱονδήποτε τρόπον καθ’ ὅλον τὸ χρονικὸν διάστημα τοῦ πολέμου. Κατὰ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο θὰ δικαιωθῶσιν εἰς σύνταξιν πάντες οἱ μετασχόντες τοῦ πολέμου καὶ ὄχι οἱ παθόντες ἀνικανότητα.

§61Ξ. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Ἂς ὁρισθῇ τοῦτο.

§62Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Δὲν πρόκειται δέ, ὡς εἶπον, περὶ περιπτώσεων περὶ ὧν προέβλεψαν οἱ μέχρι τοῦδε νόμοι. Λέγει τὸ νομοσχέδιον· «ὁπωσδήποτε ἀποστρατευθέντες». Ὄχι δηλαδὴ μόνον ἕνεκα τραύματος ἢ ἀνικανότητος, ἣν ὑπέστησαν ἐν πολέμῳ, ἀλλὰ δι’ οἱονδήποτε λόγον, καὶ ἕνεκεν ὁρίου ἡλικίας ἂν ἀπεστρατεύθησαν. Πάντες ἐνθυμοῦνται τώρα ὅτι κατὰ τὸν πόλεμον τοῦ 1897 πάντες μικροὶ ἢ μεγάλοι ὑπέστησαν τραυματισμούς, ὁποίου εἴδους ἀδιάφορον· οὗτοι πάντες θὰ ζητήσωσι νὰ λάβωσι τὴν σύνταξιν ἥτις ἀναγράφεται ἐν τῷ νόμῳ τούτῳ, δηλαδὴ ἐπὶ πλέον τῆς ἧς δικαιοῦνται ὡς ἐκ τῆς ὑπηρεσίας καὶ δραχ. 3 μηνιαίως δι’ ἕκαστον ἔτος τῆς ἐν τῷ στρατῷ ὑπηρεσίας, συνήθως δὲ ἡ ἀποστρατεία λόγῳ ὁρίου ἡλικίας ἐπέρχεται μετὰ 40 ἢ 35 ἐτῶν περίπου ὑπηρεσίαν. Καὶ ἤθελον νὰ μάθω παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν ἂν ἐκ τῶν στατιστικῶν, τὰς ὁποίας δύναται νὰ ἔχῃ, δύναται νὰ ὁρίσῃ τὸν ἀριθμὸν τῶν τραυματισθέντων κατὰ τὸν πόλεμον, τῶν εἰσελθόντων εἰς τὰ διάφορα θεραπευτήρια καὶ νοσοκομεῖα ἀξιωματικῶν καὶ νοσηλευθέντων ἐπὶ μίαν, δύο ἢ τρεῖς ἡμέρας.

§63Θ. ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εὑρίσκονται αὐτά.

§64Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν ἑτοιμάσῃ τοιοῦτον κατάλογον, θέλει ἴδει ὅτι διὰ τοῦ νομοσχεδίου, ὡς διατυποῦται τοὐλάχιστον, ἀνοίγει μία θύρα δι’ ἧς θὰ πολλαπλασιασθῶσιν αἱ συντάξεις καὶ συγχρόνως οἱ τραυματίαι τοῦ πολέμου μετὰ 14 ἔτη. Ἕνεκα τῶν λόγων τούτων συνιστῶ ν’ ἀποσυρθῇ τὸ νομοσχέδιον, ἐκτὸς ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔχῃ μορφώσει γνώμην ὅτι ὑπάρχει ὡρισμένος ἀριθμὸς ἀληθῶν τραυματιῶν ἀδικηθέντων καὶ μὴ περιληφθέντων εἰς τοὺς νόμους καὶ τότε ν’ ἀναγράψῃ τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου τοιαύτην, ὥστε νὰ λάβωσι σύνταξιν εἰδικῶς ἀνεγνωρισμένοι ὑπὸ τῆς ὑπηρεσίας ὡς παθόντες ἐν τῷ πολέμῳ, μὴ χρησιμεύσῃ δὲ ἡ διάταξις αὕτη ἵνα λάβωσι σύνταξιν πάντες οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ ἀπὸ τοῦ 1897 μέχρι σήμερον ἀποστρατευθέντες, ἀλλὰ καὶ οἱ ἀποστρατευθησόμενοι, διότι καὶ ἡ διαδικασία δι’ ἧς θὰ καθορίζηται τὸ τραῦμα καὶ ἡ διάρκεια τῆς νόσου δὲν εἶναι ἀναγεγραμμένα ἐν τῷ νόμῳ.

§65Σ. ΡΑΓΚΟΣ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μοὶ κάμνει ἐντύπωσιν εἶναι ὅτι, ἐνῷ ἐδώκαμεν συντάξεις ἐπὶ συντάξεων, ἤδη διαμφισβητοῦμεν διὰ συντάξεις αἱ ὁποῖαι πρέπει ν’ ἀπονεμηθῶσιν εἰς ἀξιωματικοὺς τραυματισθέντας. Νομίζω ὅτι ἔχουσιν ἄδικον οἱ κ. συνάδελφοι οἱ κατὰ τοῦ νομοσχεδίου, καθόσον οἱ τραυματισθέντες εἶναι γνωστοί, εἶναι δὲ ὡρισμένος καὶ ὁ ἀριθμὸς αὐτῶν, οὔτε, ὡς φαντάζονται οἱ κ. συνάδελφοι, θ’ ἀναφανῶσιν ἄλλοι ἀξιωματικοὶ οἵτινες θὰ ζητήσωσι συντάξεις.

§66Θ. ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἂς κατατεθῇ ὁ ζητηθεὶς κατάλογος.

§67Σ. ΡΑΓΚΟΣ. Δὲν χρειάζεται ὁ πίναξ. Εἶναι δικαιοτάτη ἡ ἀξίωσις αὐτῶν καὶ παρακαλῶ νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον.

§68Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἡ ἀρχὴ ἡ ὠθήσασα τοὺς κ. συναδέλφους πρὸς ὑποβολὴν τῆς προτάσεως νόμου εἶναι ἀρχὴ ἔλλογος, διότι δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν ἵνα ἡ Πολιτεία, ἥτις ἐμερίμνησε περὶ ἀπονομῆς συντάξεως εἰς τοὺς τραυματίας τοῦ πολέμου, στερήσῃ τῶν συντάξεων ἄτομα ἅτινα δι’ οἱονδήποτε λόγον δὲν ἔτυχε νὰ λάβωσιν σύνταξιν ἀδικούμενα· διότι πάντοτε ἕπομαι εἰς δήλωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν ὅτι πρόκειται περὶ ὡρισμένου ἀριθμοῦ ἀξιωματικῶν, 5 ἢ 6. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι ἐν τούτῳ ἔχει δίκαιον ὁ κ. Βουλευτὴς Ἀττικῆς ὑποστηρίζων ὅτι καθ’ ἣν περίπτωσιν ἔχομεν πρὸ ἡμῶν ἀξιωματικούς τινας καὶ ἀνθυπασπιστὰς μὴ προλαβόντας νὰ λάβωσι σύνταξιν, μεριμνῶμεν δὲ περὶ αὐτῶν εἶναι δίκαιον νὰ μεριμνήσωμεν καὶ περὶ τῶν ὁπλιτῶν ἐκείνων οἵτινες δι’ οἱονδήποτε λόγον δὲν ἠδυνήθησαν νὰ λάβωσι σύνταξιν. Νομίζω πρὸ παντὸς ἀναγκαῖον νὰ μεριμνήσωμεν περὶ τῆς διατυπώσεως τοῦ νομοσχεδίου οὕτως, ὥστε νὰ μὴ προέλθωμεν εἰς καταβαράθρωσιν τοῦ δημοσίου ταμείου. Διότι ἔχομεν πρὸ ἡμῶν γενομένας συζητήσεις ἐνώπιον τῆς Βουλῆς προκαλεσάσας ἔλεγχον τοιοῦτον, ἐξ οὗ ἀπεδείχθη ὅτι αἱ διατάξεις τοῦ νόμου τοῦ 1886, ὅστις λίαν αὐστηρῶς διατάσσει τὰ τοῦ θέματος, τοιουτοτρόπως ἡρμηνεύθησαν ὑπὸ τοῦ νομικοῦ συμβουλίου, ὥστε ὑπεδείχθησαν πρόσωπα τὰ ὁποῖα κατ’ οὐδένα λόγον ἐδικαιοῦντο νὰ λάβωσι συντάξεις, τὰς ὁποίας καὶ ἔλαβον. Διὰ τοῦτο διατυπῶ παρατηρήσεις τινάς, τὰς ὁποίας ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νομίζω ὅτι θὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν, ὥστε κατὰ τὴν τρίτην συζήτησιν νὰ διατυπώσῃ τὸ νομοσχέδιον προσφορώτερον πρὸς τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου. Ἡ πρότασις νόμου, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, περιλαμβάνει τὰς δύο προτάσεις, αἵτινες εἶχον ὑποβληθῆ ἡ μὲν ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἄργους, ἡ δὲ ὑπὸ ὁμάδος συναδέλφων. Καὶ ἡ μὲν πρότασις τῶν κ. συναδέλφων ἐχρησίμευσεν ὡς πρῶτον ἄρθρον, ἡ δὲ τοῦ κ. Καρπετοπούλου ὡς δεύτερον ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου. Ἴδωμεν τί δύναται νὰ προκύψῃ ἐκ τῶν δύο αὐτῶν ἄρθρων. Κατὰ τὸ πρῶτον ἄρθρον δικαιοῦνται νὰ λάβωσι σύνταξιν οἱ ἀποστρατευθέντες καθ’ οἱονδήποτε τρόπον, οὐδεμιᾶς δ’ ἀμοιβῆς τυχόντες. Τί εἶναι ἡ ἀμοιβή; Τοῦτο εἶναι τὸ ἐπικίνδυνον. Ἡ σύνταξις εἶναι ἀμοιβή; Ἐὰν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὴν σύνταξιν τῶν πολιτικῶν ὑπαλλήλων, αὕτη δὲν εἶναι ἀμοιβή, ἀλλ’ ἀπόδοσις τῆς καταβολῆς, ἣν εἰσέφερον εἰς τὸ Κράτος, ὅτε ὑπηρέτουν εἰς αὐτό. Ἐὰν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὰς συντάξεις τῶν στρατιωτικῶν, ἐπειδὴ οὗτοι δὲν εἰσφέρουσι κρατήσεις, ἀποκτῶσι δικαίωμα, ὅπως τύχωσι περιθάλψεως ὑπὸ τῆς Πολιτείας καθ’ ὃν χρόνον δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν ἕνεκα σωματικῆς καταστάσεως νὰ ὑπηρετῶσιν. Ἀλλ’ εἶναι τοῦτο ἀμοιβή; Ὄχι, διότι ὁ νόμος δὲν καθορίζει ἀμοιβὰς. Ἂν ἀφήσωμεν τὴν γενικὴν διατύπωσιν τοῦ πρώτου ἄρθρου, θέλομεν φθάσει εἰς τὸ συμπέρασμα, εἴτε ἔλαβον εἴτε δὲν ἔλαβον σύνταξιν οἱ τραυματισθέντες, νὰ δικαιοῦνται νὰ λάβωσι τὴν πρόσθετον ταύτην σύνταξιν, ἐν συνδυασμῷ δὲ πρὸς τὸ ἄρθρον 2 θὰ ὑπάρχωσι τραυματισθέντες οἵτινες θὰ λαμβάνωσι σύνταξιν διπλασίαν, ἐπειδὴ δὲν ἔλαβον ἀμοιβήν, θὰ λαμβάνωσι καὶ τὴν πρόσθετον. Τοῦτο θὰ εἰσαγάγῃ ἡ νομικὴ ἑρμηνεία τοῦ νομοσχεδίου, ἂν θελήσωμεν νὰ ἐφαρμόσωμεν τοῦτο ὡς ἔχει.

§69Θ. ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸς ἦτο ὁ σκοπός των.

§70Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δὲν ἦτο αὐτὸς ὁ σκοπός. Δὲν ἠξεύρω ἂν θὰ ἦτο τοιοῦτος ὁ σκοπὸς ἐκείνων οἵτινες εἶχον ἐν νῷ νὰ λάβωσι σύνταξιν, ἀλλὰ δὲν ἦτο ὅμως καὶ σκοπὸς τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων, οἵτινες ἐκ παραλλήλου ὑπέβαλον τὰς προτάσεις, νὰ δώσωσι τὴν σύνταξιν διπλασίαν καὶ τὴν πρόσθετον ἀμοιβὴν τῶν τριῶν δραχμῶν, διότι, ἂν ἐσκόπουν νὰ δώσωσι πρὸς ὁπωσδήποτε τραυματισθέντας διπλασίαν σύνταξιν καὶ ἀμοιβήν, τότε ποίας συντάξεως δύνανται νὰ δικαιωθῶσιν αἱ χῆραι τῶν ἀποθανόντων ἐν πολέμῳ ἢ αἱ σύζυγοι τῶν ὑποστάντων ἀκρωτηριασμόν; Βεβαίως μείζονα αὔξησιν. Νομίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν θὰ θελήσῃ νὰ θεραπεύσῃ τὸ ἄτοπον, διότι ἄλλως ἀνοίγεται θύρα διὰ τῆς ὁποίας ἀντὶ ὀλίγων θὰ εἰσέλθωσι πολλοί. Νομίζω ὅτι τὸ πρᾶγμα θὰ ἐθεραπεύετο, ἐὰν ἁπλῶς παρατείνωμεν τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου ͵ΓΡΞΟʹ τοῦ καθορίζοντος διπλασίαν σύνταξιν εἰς τοὺς ἐν πολέμῳ τραυματισθέντας, παρείχετο δ’ ἑξάμηνος προθεσμία πρὸς ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου.

§71ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον προτείνετε εἶναι διπλασιασμός.

§72Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Εἶναι διπλασιασμός, ἀλλ’ ὁ νόμος ͵ΓΡΞΟʹ ὁρίζει τραύματα σπουδαῖα, διὰ τὰ ὁποῖα ἐπιτρέπεται διπλασιασμός. Διὰ τοῦτο λέγω ὅτι ἁπλῆ παράτασις ἐπὶ ἑξάμηνον τοῦ νόμου θέλει θέσει ἡμᾶς ἐν ὁρίῳ δικαιοσύνης. Ἔχομεν νόμον ὅστις καθορίζει αὐστηρὰς διατάξεις εἰς παρομοίαν περίπτωσιν. Δέον λοιπὸν νὰ παρατείνωμεν ἐπὶ ἓξ μῆνας τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου τούτου, ὅπως περιληφθῶσι καὶ ἐκεῖνοι οἵτινες δὲν προέλαβον νὰ λάβωσι τὰς συντάξεις· ἄλλως θὰ παράσχωμεν ἀμοιβὰς ἐν χρόνῳ καθ’ ὃν ἔχουσι παραγραφῆ πλέον τοῦ πολέμου καὶ τὰ τραύματα καὶ ἡ δόξα.

§73ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου δὲν δύναται νὰ κατακριθῇ. Ἴσως θὰ ἦτο προτιμότερον νὰ μὴ εἶχεν ὑποβληθῇ τοιαύτη πρότασις, ἀλλὰ μόνον ἡ πρώτη ἥτις ἀφορᾷ εἰς ἠθικὴν ἀμοιβήν. Ἀλλά, ἀφοῦ αἱ δύο προτάσεις συνεχωνεύθησαν εἰς μίαν, νομίζω ὅτι καταλληλότερον πρὸς τὸ εἶδος τῶν περιστάσεων, αἵτινες νῦν ἐμφανίζονται καὶ αἵτινες βεβαίως δὲν περιλαμβάνονται ἐν τῷ νόμῳ τῷ ἤδη ἐψηφισμένῳ, ὅστις ἀφορᾷ εἰς τραύματα ἐπαγαγόντα ἀνικανότητα, θὰ ἠδύνατο νὰ θεωρηθῇ παραδεκτὸν τὸ νομοσχέδιον, ἂν διεσκευάζετο κατὰ τρόπον μὴ ὑπερβαίνοντα τὸ μέτρον τῆς ὀφειλομένης εὐνοίας τῆς Πολιτείας πρὸς τοὺς ὁπωσδήποτε ἐν τῷ πολέμῳ ἀπὸ τοῦ ἐχθροῦ παθόντας. Διὰ τοῦτο προχείρως ἐνταῦθα διεσκεύασα τροπολογίαν, ἥτις εἶναι δυνατὸν νὰ φέρῃ ἡμᾶς εἰς λύσιν εὐνοϊκὴν τοῦ ζητήματος καὶ περὶ ἧς εἶμαι βέβαιος, ἐρωτήσας πρὸ ὀλίγου τὸν ἔντιμον συνάδελφον, ὅτι οὐδεμίαν ἀντίρρησιν ἔχει ὅπως ὑποβληθῇ (ἀναγινώσκει)· «Οἱ κατὰ τὸν πόλεμον τοῦ 1897 ἐκ βλήματος ἢ ἀγχεμάχου ὅπλου ὑπὸ τοῦ ἐχθροῦ ὁπωσδήποτε παθόντες καὶ ὁπωσδήποτε ἀποστρατευθέντες ἢ ἀποστρατευθησόμενοι ἀξιωματικοὶ καὶ ἀνθυπασπισταί, μὴ τυχόντες δὲ μηδεμιᾶς ἠθικῆς ἢ ὑλικῆς ἀμοιβῆς συνεπείᾳ τοῦ τραύματός των».

§74Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν ὑπάρχωσιν ἔκτοτε.

§75ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ναί, ἀλλὰ δὲν ἔχομεν ὡρισμένον χρόνον διὰ τοῦ ἔκτοτε. Ἂν ὑπάρχει, ἤδη βεβαιούμεθα.

§76Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Νὰ γραφῇ «ἔκτοτε».

§77ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἔστω, «ἔκτοτε».

§78Δ. ΤΕΡΤΙΠΗΣ. Εἴπετε ὅτι ἐκτὸς τῆς κεκανονισμένης συντάξεως λαμβάνουσι καὶ τὸ ἐπίδομα αὐτό· ποίαν ἐννοεῖτε κεκανονισμένην σύνταξιν;

§79ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τὴν ἐκ τοῦ νόμου.

§80Δ. ΤΕΡΤΙΠΗΣ. Ἢ τὴν μετὰ τὸν τραυματισμόν;

§81ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ὄχι.

§82Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Λυποῦμαι ἀληθῶς ὅτι, ἐνῷ ἐλήφθησαν ὑπ’ ὄψιν αἱ τροπολογίαι αἱ ἀφορῶσαι εἰς τὸ ἄρθρον 1, δὲν ἐλήφθησαν ὑπ’ ὄψιν αἱ ἀφορῶσαι εἰς τὸ ἄρθρον 2. Ἐνῷ διὰ τοῦ ἄρθρου 2 ἐπρόκειτο νὰ παραταθῇ ἐπὶ ἕξ μῆνας ἡ ἰσχὺς τοῦ νόμου ͵ΓΡΞΒʹ ὑπὲρ πάντων τῶν στρατιωτικῶν ἀνεξαιρέτως, ὅπως ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶχε παραδεχθῆ, ἤδη κατὰ τὴν διατύπωσιν ἣν ἔχομεν πρὸ ἡμῶν δὲν ἐπεκτείνεται ἡ διάταξις καὶ εἰς τοὺς ὁπλίτας. Ἐλπίζω νὰ διορθωθῇ τὸ λάθος.

§83Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Νὰ τεθῇ «στρατιωτικῶν» ἀντὶ «ἀξιωματικῶν».

§84Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Μάλιστα· δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν.

§85Γ. ΚΟΥΛΟΥΡΗΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπεν «οἱ τραυματισθέντες εἴτε διὰ βλήματος εἴτε δι’ ἀγχεμάχου ὅπλου»· ἀλλὰ γίνεται ἐνίοτε καὶ τραυματισμὸς καὶ ἐμμέσως διὰ τοῦ βλήματος· λόγου χάριν τὸ βλῆμα κτυπᾷ ἐπὶ βράχων, ἀποσπᾷ τεμάχια καὶ τραυματίζει,

§86Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Νομίζω ὅτι χρειάζεται ἰδιαιτέρα προσοχὴ προκειμένου περὶ τοῦ ἄρθρου 2, διότι εὑρισκόμεθα ἐπὶ ἐδάφους ἐντελῶς ἀλλοίου ἀπὸ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μέχρι σήμερον ἐτήρησεν ἡ νομοθεσία. Μέχρι σήμερον εἴχομεν τὰς συντάξεις σχετιζομένας πρὸς τὴν ἀνικανότητα εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκετο τὸ πρόσωπον, εἴτε διότι ἡ Πολιτεία ἐκράτησεν αὐτὸ μέχρις ἐξαντλήσεως τῶν δυνάμεών του ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ αὐτοῦ εἴτε διότι ἐξ ἐκτάκτων περιστατικῶν ἐπῆλθεν ἐν τῇ ἐκτελέσει τῆς ὑπηρεσίας ἀνικανότης, εὑρισκόμεθα δ’ ἐνώπιον προσώπου ἀνικάνου πλέον νὰ ὑπηρετήσῃ καὶ ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ τῆς Πολιτείας παθόντος. Ἤδη δὲν πρόκειται περὶ τούτου· ἤδη πρόκειται περὶ παθήσεως ἣν ὑπέστη τὸ πρόσωπον ἐν πολέμῳ. Πάντες οἱ προηγούμενοι νόμοι εἶχον κακῶς ὁμολογουμένως ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὴν διατύπωσιν καὶ ἐκτέλεσιν τῆς ἀρχῆς εἰς τὴν ὁποίαν ἐστηρίζοντο, ὁπωσδήποτε ὅμως εἶχον ἀρχήν τινα, ἵνα ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος κατέστη ἀνίκανος τύχῃ ἀποζημιώσεως, ὅπως δύναται νὰ ἐξακολουθήσῃ τὸν βίον αὑτοῦ. Ἤδη δὲν πρόκειται περὶ ἀμοιβῆς διὰ πάθησιν ἣν ὑπέστη ἐν καιρῷ πολέμου, πάθησιν ὅμως ἡ ὁποία δὲν ἐπέφερεν ἄλλην βλάβην εἰς αὐτὸν πλὴν τοῦ πόνου. Δὲν ἀποκρούω τὴν ἀρχὴν τῆς ἀμοιβῆς τῶν κατὰ τὸν πόλεμον παθόντων, διότι ἡ ἐν τῷ πολέμῳ πάθησις εἶναι διάκρισις. Ὄχι διότι ἔπαθεν, ἀλλὰ διότι διεκρίθη ἀμείβεται. Θὰ ἐδεχόμην ν’ ἀμειφθῶσιν οἱ ἐν τῷ πολέμῳ παθόντες, ἀλλ’ ἤθελον παρακαλέσει νὰ ἐννοηθῇ καλῶς ὅτι πρόκειται περὶ πράγματος ἐντελῶς διαφόρου, τὸ ὁποῖον στηρίζεται ἐπὶ βάσεως ἐντελῶς ἀλλοίας, καὶ ἐπὶ τῇ βάσει ταύτῃ τῆς ἀντιλήψεως τοῦ πράγματος νὰ γίνῃ διαρρύθμισις τῆς ἀμοιβῆς. Τοιαύτη ὅμως διαρρύθμισις δὲν γίνεται, ὡς ἀπονέμομεν τὰς συντάξεις, διότι ὑποθέσατε ἕνα ὁ ὁποῖος ἔχει ὑπηρετήσει ἐλάχιστα ἔτη καὶ ὁ ὁποῖος ὑπέστη τραῦμα σοβαρώτατον καὶ ἕνα ἄλλον ὁ ὁποῖος ἔχει ὑπηρετήσει πολλὰ ἔτη καὶ ὁ ὁποῖος ὑπέστη τραῦμα ἀσήμαντον. Ποῖον θὰ εἶναι τὸ ἀποτέλεσμα; Ὁ πρῶτος θέλει λάβει 20 δραχμὰς καὶ ὁ ἄλλος 50. Λοιπὸν ἐπαναλαμβάνω, κύριοι Βουλευταί, ὅτι οἱ προηγούμενοι νόμοι εἶχον μίαν βάσιν, τὴν βάσιν τῆς ἀνικανότητος. «Κύριε, ὑπηρέτησα τὸ Κράτος, κατέστην ἀνίκανος ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ αὐτοῦ, δὲν δύναμαι νὰ ζήσω, δός μοι βοήθημά τι». Ὁ ἤδη εἰσαγόμενος νόμος εἶναι ἐντελῶς νέας βάσεως. Ἂν λάβητε ὑπ’ ὄψιν τὸ παράδειγμα τὸ ὁποῖον σᾶς ἀνέφερα ἀνωτέρω, βλέπετε ὅτι ὁ δεύτερος θὰ λάβῃ τριπλασίαν ἀμοιβὴν ἐκείνης τὴν ὁποίαν θὰ λάβῃ ὁ ἄλλος, διότι ἡ ἀμοιβὴ κανονίζεται ἀναλόγως τοῦ χρόνου τῆς ὑπηρεσίας καὶ ὄχι τοῦ τραύματος. Ὑποθέσατε ὅτι ἔλαβε παράσημον εἷς τραυματισθεὶς ἐν πολέμῳ, ἐπειδὴ δ’ ἔλαβε παράσημον δὲν θέλει λάβει σύνταξιν, ἐνῷ εἷς ἄλλος θέλει λάβει σύνταξιν ἀναλόγως πρὸς τὰ ἔτη τῆς ὑπηρεσίας του. Δὲν εἶναι σύστημα ἀμοιβῆς εὔλογον τοῦτο. Δὲν ἀποκρούω τὴν ἀρχὴν τῆς ἀμοιβῆς, ἀλλά, ἂν πρόκειται νὰ εἰσαγάγωμεν τὴν ἀρχὴν ταύτην, πρέπει νὰ τὴν κανονίσωμεν λογικῶς, καὶ ἡ λογικὴ τῆς ἀμοιβῆς εἶναι ὅτι αὕτη θὰ εἶναι ἀνάλογος πρὸς τὴν διάκρισιν καὶ ὄχι πρὸς τὸν χρόνον τῆς ὑπηρεσίας τὴν ὁποίαν θὰ ἔχῃ.

§87Θ. ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, οἱ νόμοι τοὺς ὁποίους ἔχομεν κατὰ τὸ πλεῖστον βάσιν ἔχουσι ξένας νομοθεσίας· αἱ ξέναι αὗται νομοθεσίαι ἀπὸ μακροῦ χρόνου λειτουργοῦσαι ἐν τοῖς Κράτεσιν ἐκείνοις, ἔργα μακρᾶς πείρας, ἐξυπηρετοῦσιν ἀσφαλέστερον τὸν σκοπὸν πρὸς ὃν ἐτέθησαν παρὰ νομοθετήματα εἰκῆ καὶ ὡς ἔτυχεν ἐξ ὑφαρπαγῆς καὶ ἐν μιᾷ στιγμῇ ψηφιζόμενα. Φέρω ὑμῖν ἓν παράδειγμα· στρατιωτικός τις ἐν πολέμῳ ἢ καὶ ἐν τῇ ἐκτελέσει ἄλλης ὑπηρεσίας στρατιωτικῆς ἔλαβεν ὁπωσδήποτε τραῦμά τι· καὶ κατὰ λῃστῶν ἐὰν μάχηται, ὀρθὸν εἶναι νὰ ἐπεκταθῇ εἰς τραυματιζόμενον τὸ εὐεργέτημα, ἐὰν πράγματι ἐπέφερεν εἰς αὐτὸν ἀνικανότητα, δὲν ἐπέτρεψε δ’ εἰς αὐτὸν νὰ συνεχίσῃ τὴν εἰς τὸ στράτευμα ὑπηρεσίαν του, καὶ δίκαιον ν’ ἀπολαμβάνῃ πάντων τῶν δικαιωμάτων τὰ ὁποῖα παρέχει αὐτῷ ἡ ὑπηρεσία παραλλήλως πρὸς τὸν συνάδελφόν του τὸν τραυματισθέντα ἐν πολέμῳ. Παρὰ ταῦτα τὸ τραῦμα δὲν ἀρκεῖ ἵνα ἀποτελέσῃ δικαίωμα, ἀλλὰ δέον νὰ ἐξετασθῇ πῶς ἐλήφθη· ἐμάχετο ὁ τραυματισθεὶς ὡς οἱ ὁδηγοῦντες αὐτὸν ἠξίουν ἢ ἐτραυματίσθη μὴ μαχόμενος ἀλλὰ φυγομαχῶν; Δέον ἑπομένως νὰ τεθῶσι πᾶσαι ἐκεῖναι αἱ διατάξεις ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων θὰ βεβαιοῦται τὸ δικαίωμα εἰς τὸν τραυματίαν· ἔκθεσις σύγχρονος τοῦ σωματάρχου, μνεία ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διαταγῇ τοῦ σώματος, ἰατρικὴ ἔκθεσις τοῦ θεραπεύοντος ἰατροῦ κτλ. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1, ὡς ἐτροπολογήθη, γενομένης δεκτῆς τῆς ἐπ’ αὐτοῦ τροπολογίας τοῦ κ. Μ. Στεφανίδου. Ἐπίσης γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2 ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου).

§88Θ. ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Δὲν θ’ ἀπαντήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν;

§89ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο μετὰ τὰ λεχθέντα πρέπει ν’ ἀναθεωρηθῇ. Ἠκούσαμεν τὰ λεχθέντα καὶ παρακαλῶ νὰ συζητηθῇ εἰς βʹ ἀνάγνωσιν, δὲν θέλει δ’ ἐμφανισθῇ ἄνευ τροποποιήσεως εἰς τὴν τρίτην.

§90Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλήν, ὅπως ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἀπονομῆς συντάξεως εἰς ὡρισμένα πρόσωπα δεχθῇ μόνον τὸ δεύτερον ἄρθρον καὶ ἀπαλείψῃ τὸ πρῶτον. (Ψηφίζεται εἶτα εἰς αʹ συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ νομοσχέδιον «περὶ διορισμοῦ ἀνθυποκτηνιάτρων»).

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τελέσεως σκοπευτικῶν ἀγώνων ὑπὸ τὴν ἐπωνυμίαν «τὰ Ἐλευθέρια».

§92Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Δὲν θέλω ν’ ἀμφισβητήσω τὴν ἀξιοζήλευτον μέριμναν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας περὶ συστάσεως ἀγώνων σκοπευτικῶν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὅμως θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλὴ ν’ ἀμφισβητήσω εἶναι τὸ ἀπὸ πρακτικῆς ἀπόψεως σκόπιμον τοῦ νομοσχεδίου. Διότι φρονῶ ὅτι ἡ σύστασις ἀγώνων δὲν θέλει συντελέσει εἰς τὴν διάδοσιν τῆς σκοπευτικῆς, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον καὶ διὰ τοῦ νομοσχεδίου ἐπιδιώκει ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ τὸ ἔθνος ἐπιζητεῖ σύμπαν. Διότι εἶναι γνωστὸν ὅτι ἡ σκοπευτικὴ ἱκανότης ἀποκτᾶται διὰ τῆς διαρκοῦς ἀσκήσεως, ἀλλ’ ἡ ἄσκησις αὕτη διὰ νὰ γίνηται ἀπαιτεῖ καὶ ὑλικὰ μέσα, ἀπαιτεῖ νέον ὅπλον κατάλληλον πρὸς σκόπευσιν, ἀλλὰ καὶ πρὸ παντὸς φυσίγγια, ἡ δὲ δαπάνη διὰ προμήθειαν φυσιγγίων εἶναι βαρεῖα, ἀμφιβάλλω δὲ ἂν δύναται πᾶς πολίτης Ἕλλην νὰ καταναλώσῃ τοσοῦτο ποσὸν βολῶν, ὥστε νὰ καταστῇ ἄξιος τῶν ἀγώνων τοὺς ὁποίους ἐπιζητεῖ ὁ κ. Ὑπουργὸς διὰ τοῦ νομοσχεδίου. Δὲν γνωρίζω ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν θὰ προετίμα ἵνα τὰ ποσὰ τὰ ὁποῖα διατίθενται διὰ τοῦ νομοσχεδίου κατ’ ἔτος, αἱ 20.000 δραχμῶν, διετίθεντο πρακτικώτερον, συνιστωμένων ἐν ταῖς μεγάλαις πόλεσι καὶ κωμοπόλεσι σκοπευτηρίων, ὅπως ἀσκῶνται οἱ πολῖται εἰς τὴν σκοποβολήν. Διότι τί θὰ κατορθώσωμεν διὰ τῶν ἀγώνων τούτων; Ὅ,τι κατωρθώθη διὰ τῶν ὀλυμπιακῶν καὶ τῶν σκοπευτικῶν ἀγώνων ἐν Ἀθήναις καὶ διὰ νόμου κατασταθέντων. Νομίζω ὅτι ἡ ὠφέλεια τὴν ὁποίαν ἐπιδιώκει τὸ νομοσχέδιον δὲν θὰ ἐπιτευχθῇ, ὅπως δὲν ἐπετεύχθη καὶ ὁ διὰ τῆς σκοπευτικῆς ἑταιρείας ἐν Ἀθήναις ἐνεργούμενος διαγωνισμὸς σκοποβολῆς. Θὰ ἐπεθύμουν τὸ ποσὸν αὐτὸ νὰ διέθετεν εἰς τρόπον ὥστε ὁλόκληρος ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς νὰ ἔχῃ προσιτὰ τὰ μέσα ὅπως διαγωνίζηται καθ’ ὡρισμένην ἐποχὴν τοῦ ἔτους εἰς τὴν σκοποβολὴν ὑπὸ τὴν ἐπίβλεψιν ἢ τὴν ἐποπτείαν ὑπαξιωματικῶν τοῦ στρατοῦ ἐντεταλμένων εἰς τὴν τοιαύτην ἐργασίαν. Διὰ τοῦτο ἐγὼ δὲν ἀποκρούω κατ’ ἀρχὴν τὸ νομοσχέδιον, ἀλλὰ θὰ προέτεινον, ἂν ἦτο δυνατόν, νὰ διαρρυθμισθῇ ἐπὶ τὸ πρακτικώτερον, ὅπως ἐπέλθωσι τὰ ἀγαθὰ ἀποτελέσματα τὰ ὁποῖα ἐπιδιώκει ὁ κ. Ὑπουργός.

§93Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Ἐπαινετὸς εἶναι ὁ πόθος τοῦ συναδέλφου ἵνα ἴδῃ τοὐλάχιστον ἐν ἑκάστῳ δήμῳ ἓν σκοπευτήριον λειτουργοῦν καὶ προμηθευόμενον διὰ τοῦ ποσοῦ τῶν 25 χιλ. δραχμῶν τὰ ἀναγκαῖα πυρομαχικὰ πρὸς λειτουργίαν αὐτοῦ, κατὰ τοιοῦτον τρόπον ὥστε πλείονες νὰ παρασκευασθῶσι σκοπευταί. Ὁμολογῶ ὅτι αἰσθάνομαι δυσκολίαν τινὰ νὰ ἐννοήσω πῶς εἶναι δυνατὸν διὰ ποσοῦ τοσοῦτον εὐτελοῦς νὰ ἱδρυθῶσι τοσαῦτα σκοπευτήρια καὶ νὰ παρέχωνται πυρομαχικὰ εἰς πάντα τὰ σκοπευτήρια ταῦτα. Ὑπάρχουσι διατάξεις ἄλλου νόμου προνοοῦσαι περὶ σκοπευτηρίων καὶ ἰδίως περὶ μαθητικῶν σκοπευτηρίων, τὰ ὁποῖα ἀποδίδουσι καρποὺς ἀρίστους, ἀλλὰ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἔχει ἐντελῶς ἄλλην ἔννοιαν. Ἐν πρώτοις εἶναι ἀδύνατον διὰ τοιούτου ποσοῦ νὰ σχηματίσωμεν σκοπευτήρια ἀνὰ πᾶσαν τὴν Ἑλλάδα, ἀκόμη δὲ δυσχερέστερον νὰ ἐφοδιάζωμεν αὐτὰ διὰ τῶν ἀπαιτουμένων πρὸς λειτουργίαν αὐτῶν πυρομαχικῶν. Εἶναι ἀδύνατον ἐν παντὶ χωρίῳ νὰ λειτουργῇ σκοπευτήριον, ἔχω δὲ πεποίθησιν ὅτι διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου εἰς πλεῖστα χωρία θὰ λειτουργῶσι σκοπευτήρια. Βεβαίως τὰ σκοπευτήρια αὐτὰ δὲν θὰ ἔχωσι τὸν τύπον τῶν ἐπισήμων σκοπευτηρίων, διὰ κτιρίων, γραφείων, προέδρων, γραμματέων, μελῶν καὶ σφραγίδων, θὰ εἶναι σκοπευτήρια ἐντελῶς λαϊκά, τουτέστι δὲν θὰ χρειάζηται δι’ αὐτὰ παρὰ ἓν ὅπλον Μάνλιχερ, εἷς στόχος καὶ φυσίγγια καὶ ὁ σκοπευτής, καὶ διὰ τούτων πρόκειται νὰ μεταδώσωμεν τὴν σκοπευτικὴν εἰς ὅσον τὸ δυνατὸν μεγαλύτερον πληθυσμὸν τοῦ στρατευομένου πληθυσμοῦ, καὶ ὑπὸ τοιούτους ὅρους ἐγένετο τὸ νομοσχέδιον. Ἡ ἔννοια ὑπὸ τὴν ὁποίαν ἐπιθυμεῖ νὰ ἴδῃ λειτουργοῦσαν τὴν σκοπευτικὴν ἐργασίαν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Κορινθίας εἶναι ἀξία ἐπαίνου, ἀνήκει ὅμως εἰς ἄλλον κύκλον ἰδεῶν. Πρόκειται κυρίως διὰ τὰς διατάξεις ἐκείνας διὰ τὰς ὁποίας ἔπαθλον 10.000 δραχμῶν ἀποτελοῦν περιουσίαν τὴν ὁποίαν ὀνειρεύονται χωρὶς νὰ δύνανται νὰ τὴν ἀποκτήσωσι δύναται νὰ ἐξεγείρῃ τὴν ἐπιθυμίαν αὐτῶν καὶ νὰ προκαλέσῃ αὐτοὺς εἰς σχετικὰς δαπάνας ἵν’ ἀποκτήσωσι τοῦτο· πρόκειται περὶ εἴδους λαχείου, ἀλλὰ λαχείου ἠθικοῦ, δύναμαι νὰ εἴπω, ἠθικωτέρου παντὸς ἄλλου λαχείου. Ὅταν ὁ χωρικὸς γνωρίζῃ ὅτι δύναται ἡμέραν τινὰ ν’ ἀποκτήσῃ αὐτὸς ἢ τὸ τέκνον του περιουσίαν ὁλόκληρον, περιουσίαν ἀνωτέραν πάσης ἄλλης ἐν τῷ χωρίῳ του, θὰ δαπανήσῃ ἴσως πολλὰ χρήματα, τὰ ὁποῖα θὰ ἐσπατάλα εἰς μὴ χρησίμους ἀνάγκας, ἵνα προμηθευθῇ τὰ ἀναγκαῖα πυρομαχικά. Δὲν ἔχει δὲ μόνον τὸν σκοπὸν τὸν ἄμεσον νὰ παρασκευάσῃ σκοπευτὰς εἰς Κράτος τὸ ὁποῖον δὲν δύναται νὰ ἔχῃ στρατοὺς μὲ μακρὰν θητείαν, ἀλλὰ σκοπευτὰς ὁμοίους ἐκείνων τοὺς ὁποίους παρεσκεύασαν τὰ Κράτη ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἴσως ἔπρεπε ν’ ἀπομιμηθῶμεν ὡς πρὸς τὸν στρατιωτικὸν ὀργανισμόν, καὶ ἰδίως ἡ Ἑλβετία, περὶ τῆς ὁποίας λέγομεν ὅτι ἔχει ἄριστον στρατιωτικὸν σύστημα, ἄξιον ν’ ἀπομιμηθῶμεν, ἀγνοοῦντες ὅμως ὅτι ἔχει αὐτὸ τὸ στρατιωτικὸν σύστημα, διότι κατ’ αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἔχει 250.000 σκοπευτῶν ἐγγεγραμμένων ὡς ἐπιτυχόντων.

§94Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ἐν Ἑλβετίᾳ ὑπάρχουσι σκοπευτήρια ἀνεγνωρισμένα ὑπὸ τοῦ Κράτους, εἰς τὰ ὁποῖα τὸ Κράτος χορηγεῖ πάντα τὰ μέσα.

§95Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως ὅ,τι λέγει ὁ κ. Βουλευτὴς εἶναι ἀκριβὲς καὶ γνωστὸν εἰς πάντα ἀναδιφήσαντα καὶ τὸ παραμικρὸν βιβλίον πραγματευόμενον περὶ τοιούτου ζητήματος. Σκοπευτήρια ὑπάρχουσιν ἐν Ἑλβετίᾳ καὶ σκοπευτήρια ὑπάρχουσι καὶ ἐδῶ. Ἀλλὰ ποίους καρποὺς ἔφεραν τὰ σκοπευτήρια καὶ αἱ ἑταιρεῖαι αἱ σκοπευτικαὶ αἱ ἀπὸ τόσου χρόνου λειτουργοῦσαι, τῆς ὁποίας τὰ μέλη φροντίζουσι πῶς νὰ γίνωσι σκοπευταὶ χάριν διαφημίσεως; Ἔχετε ἑκατοντάδα σκοπευτῶν; Ἔχετε χιλιάδα κἄν τῶν σκοπευτηρίων τούτων; Πρόκειται περὶ νομοσχεδίου ἐκλαϊκεύσεως ἀκριβῶς τῆς σκοποβολῆς καὶ μετὰ τῆς σκοποβολῆς καὶ τῆς ἐξεγέρσεως τῶν αἰσθημάτων ἐκείνων τὰ ὁποῖα συνδέονται πρὸς τοιαύτην ἐργασίαν· πρόκειται ἐν παντὶ χωρίῳ ν’ ἀρχίσῃ νὰ παρασκευάζηται εἷς σκοπευτὴς τοὐλάχιστον· πρόκειται νὰ γίνῃ ὁμιλία καὶ συζήτησις, πρόκειται δ’ ἐκ τῆς συζητήσεως αὐτῆς νὰ συνηθίσῃ ὁ λαὸς ν’ ἀπασχολῆται εἰς τὴν ἰδέαν ὅτι ἡμέραν τινὰ θὰ λάβῃ τὸ ὅπλον πρὸς ὑπεράσπισιν τῆς πατρίδος· πρόκειται νὰ μεταβάλωμεν τὴν ἀποκοιμηθεῖσαν πατριωτικὴν ψυχολογίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ· πρόκειται νὰ μεταβάλωμεν τὴν ψυχὴν αὐτοῦ τὴν ἐξεγερθεῖσαν πρὸς ὑλιστικὰς θεωρίας καὶ ἀσχολίας· πρόκειται νὰ συνδέσωμεν εἰς τὸ ἰδανικὸν ἐκεῖνο, εἰς τὸ ὁποῖον ἦσαν ἄλλοτε συνδεδεμέναι, τὰς χιλιάδας ψυχὰς τῶν Ἑλλήνων καὶ νὰ μὴ ἀφήσωμεν αὐτὰς διασπωμένας ὑπὸ τῶν ἐγωιστικῶν μόνον σκέψεων, τῶν σκέψεων τῆς ἐπιτηδειότητος καὶ τῆς κατεργαριᾶς! Ὑπὸ τοιαύτην ἔννοιαν ἐνόμισα ὅτι ἔπρεπε νὰ συνταχθῇ τὸ νομοσχέδιον καὶ ὑπὸ τοιαύτην συνετάχθη, ἔχω δὲ τὴν πεποίθησιν ὅτι, ἐὰν λειτουργήσῃ καὶ ἐφαρμοσθῇ ὅπως πρέπει, μετὰ πεντάδα ἢ δεκάδα ἐτῶν θὰ ἴδωμεν κίνησίν τινα τέλος πάντων, κίνησιν στρατιωτικήν, οὐ μόνον ἐκείνων οἱ ὁποῖοι εἶναι ὑπόχρεοι νὰ στρατεύωνται, ἀλλὰ παντὸς Ἕλληνος, διότι, ἐὰν περιορίσωμεν ὑπὸ τοιαύτην ἔννοιαν μόνον τὰς ἰδέας τὰς στρατιωτικάς, ἐὰν δὲν παρασκευάσωμεν ψυχὴν στρατιωτικήν, φρόνημα στρατιωτικόν, ἀνατροφὴν στρατιωτικήν, ὅλοι αὐτοὶ οἱ ὀργανισμοὶ καὶ τὰ ὑλικὰ καὶ αἱ προμήθειαι δὲν ἔχουσι καμμίαν βάσιν· πρέπει δὲ ὁλόκληρον τὸ σύστημα ἡμῶν νὰ τείνῃ πῶς τὸ παιδίον νὰ μάθῃ ἀπὸ τῆς πρώτης ἡλικίας νὰ σπεύδῃ πρὸς σωτηρίαν τῆς πατρίδος του, νὰ παρασκευάσῃ αὐτὸ πρὸς τοὺς κινδύνους καὶ τὰς ὑποχρεώσεις αὐτάς. Ἐὰν δ’ ἀπὸ τῆς τοιαύτης παιδικῆς ἡλικίας δὲν κατορθώσωμεν νὰ ἐμβάλωμεν εἰς τὸ παιδίον τὰς ἰδέας ταύτας, ἐὰν δὲν ἐμπνεύσωμεν τὴν ψυχήν, μὴ ἐλπίζωμεν εἰς ὀργανισμοὺς καὶ προμηθείας καὶ ὑλικά. Κατὰ τὴν στιγμὴν δὲ ταύτην λαμβάνω ἀφορμὴν νὰ ἐνθυμηθῶ τί ἔλεγεν ἐν τῇ ἐκθέσει αὑτοῦ ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐκπαιδεύσεως τῆς Ἰαπωνίας τελευταῖον (ἀναγινώσκει)· «Εἰς τὸ ἐκπαιδευτικὸν ἡμῶν σύστημα, σύστημα μὴ περιοριζόμενον μόνον ἐν τῷ σχολείῳ, ἀλλὰ σύστημα διὰ τὸ ὁποῖον συνεργάζεται πᾶσα ψυχὴ Ἰαπωνικὴ καὶ πᾶσα διακεκριμένη προσωπικότης, ὀφείλομεν τὸν θρίαμβον, καὶ μόνον λαμβάνοντες τὸν παῖδα ἀπὸ τῆς νεανικῆς αὐτοῦ ἡλικίας καὶ συνηθίζοντες αὐτὸν ὅτι εἶναι παράγων ἑνὸς μεγάλου σκοποῦ, ὅτι μίαν ἡμέραν θ’ ἀντιμετωπίσῃ τοὺς μεγάλους κινδύνους, θὰ στερεώσωμεν τὴν φήμην τὴν ὁποίαν ἀπέκτησεν ἡ Αὐτοκρατορία». Τοιαύτην ἔχει ἔννοιαν τὸ νομοσχέδιον. Ἂς μείνωσιν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐπιθυμοῦσι τὰ σκοπευτήρια νὰ ἐργασθῶσιν· ἔχουσι τὰ μέσα ἄφθονα· ἂς μείνωσιν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θέλουσιν ἀγῶνας τάξεως προνομιούχου· εἶναι καὶ ἐκεῖνοι χρήσιμοι· ἔχουσι τὰ μέσα· ἀλλ’ ἂς δώσωμεν ἐπὶ τέλους τὴν ἐλπίδα καὶ εἰς τὸν Ἕλληνα ὅτι δύναται ν’ ἀποκτήσῃ ἓν βραβεῖον ἀγωνιζόμενος, καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι θ’ ἀγωνισθῇ, διότι θὰ ἐπανέλθῃ εἰς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον πρό τινων ἐτῶν ἀκόμη ἔκαμνεν, ὁπότε καθ’ ἕκαστον ἔτος αἱ ἡμέραι τοῦ Πάσχα ἦταν ἡμέραι ἐκγυμνάσεως, σκοποβολῆς, ἀγώνων, τοὺς ὁποίους ἐλησμονήσαμεν. Ὑπὸ τοιαύτην ἔννοιαν ὑπέβαλον τὸ νομοσχέδιον καὶ παρακαλῶ τὸν κ. συνάδελφον νὰ μὴ ἀντιλέξῃ, ἀλλὰ νὰ περιορίσῃ τὴν μέριμναν αὑτοῦ εἰς τὸν κύκλον τῶν ἰδεῶν ἐκείνων αἱ ὁποῖαι δύνανται νὰ ὠφελήσωσιν ἐκεῖ ὅπου περιορίζει τὴν σκοποβολὴν καὶ ὅπου δύναται νὰ ἐργασθῇ, ὅταν ἔλθῃ ὁ κατάλληλος χρόνος.

§96Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ἐγὼ δὲν ἔφερα ἀντίρρησιν κατὰ τοῦ νομοσχεδίου. Ἀπεναντίας ἀπὸ ἀπόψεως ἐθνικῆς ἐπῄνεσα τὴν ἀξιέπαινον μέριμναν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐκπαιδεύσεως, διότι ὁμολογουμένως ὁ σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου εἶναι ἐθνικός, ἀνέπτυξα ὅμως ὅτι θὰ ἦτο προτιμότερον νὰ σκεφθῶμεν πρακτικώτερον περὶ γενικεύσεως τῆς σκοποβολῆς εἰς ὅλον τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, διότι δὲν πρόκειται νὰ πετάξωμεν καὶ τὰς 20.000 καὶ ὁ σκοπὸς νὰ μὴ πραγματοποιηθῇ, διότι ὀφείλομεν νὰ ὁμολογήσωμεν ὅτι τὸ ζήτημα τῆς σκοποβολῆς εἶναι ζήτημα ἀσκήσεως, πραγματικὴ δ’ ἄσκησις γίνεται διὰ τῆς καθημερινῆς καὶ συνεχοῦς προπονήσεως, ἡ ἄσκησις δὲ διὰ νὰ γίνῃ ἀπαιτοῦνται ὅπλα καὶ φυσίγγια.

§97ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ποῦ ἔμαθε νὰ σκοπεύῃ ὁ Κρής, παρακαλῶ;

§98Θ. ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὰ πεδία τῶν μαχῶν.

§99Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ὁ Ἕλλην ὁ πτωχός, ὁ ἀγρότης, εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξοδεύῃ τὴν ἡμέραν πέντε ἢ δέκα φυσίγγια, τὰ ὁποῖα στοιχίζουσι μίαν ἢ δύο δραχμάς, ἵνα ἔλθῃ εἰς τὴν περιωπήν, τὴν ὁποίαν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐκπαιδεύσεως τὸν θέλει, καὶ νὰ διαγωνισθῇ εἰς τοὺς ἀγῶνας; Ἀπὸ τοιαύτης ἀπόψεως ὡμίλησα ὅτι ἦτο δυνατὸν τὸ νομοσχέδιον καταρτιζόμενον καλύτερον νὰ καταστῇ γενικὸν καὶ πρακτικόν, ὅπως ἀποδώσῃ ὁμολογουμένως τοὺς ἀγαθοὺς σκοποὺς τοὺς ἐθνικούς, τοὺς ὁποίους ἐπιδιώκει τοῦτο. Χαίρω δὲ πολὺ ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔλαβεν ἀφορμὴν ν’ ἀναπτύξῃ τὰς γνώμας του, αἱ ὁποῖαι πάντοτε ἠκούσθησαν μετὰ πολλῆς προσοχῆς ἐν τῇ Βουλῇ, διότι εἶναι γνῶμαι ὁμολογουμένως δυνάμεναι ν’ ἀνυψώσωσι τὰ τοῦ ἔθνους, διότι ὁμολογουμένως ὁ τόπος ἡμῶν ἔχει ἀνάγκην ἀγωγῆς ἐθνικῆς, καὶ τοιαύτην ἀγωγὴν πάντες ἐπιδιώκομεν καὶ θὰ ἐπιδιώξωμεν διὰ νομοθετημάτων.

§100ΑΛ. ΣΚΟΥΖΕΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπικροτῶ πάσῃ ψυχῇ τὴν πρότασιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως, ζητοῦντος ν’ ἀνυψώσῃ τὸ φρόνημα τῶν νέων διὰ τῆς ἐξασκήσεως εἰς τὰ τῆς σκοποβολῆς, καὶ νομίζω καὶ ἐγὼ ὅτι πρέπει οὐχὶ διὰ τῶν ὑλιστικῶν θεωριῶν, ἀλλὰ μᾶλλον διὰ τῆς ἀνυψώσεως τοῦ φρονήματος νὰ ἐκγυμνάσωμεν τοὺς νέους καὶ νὰ δώσωμεν εἰς αὐτοὺς τὴν τάσιν τῆς σκοποβολῆς, ἡ ὁποία εἶναι συμπλήρωμα τῆς στρατιωτικῆς του ἀναπτύξεως καὶ προετοιμασίας· νομίζω ὅμως ὅτι ὁ κ. Ὑπουργός, ἐνῷ τὴν ἀρχὴν αὐτὴν ὑποδεικνύει ἐν τοῖς ἄρθροις 1 καὶ 2, ὅταν ἔρχηται ἡ πραγματοποίησις, δηλαδὴ ἐν τῷ ἄρθρῳ 5 τοῦ νομοσχεδίου, λησμονεῖ τὴν ἀρχὴν αὐτήν τῆς ἀνυψώσεως τοῦ φρονήματος καὶ ἐμπίπτει καὶ οὗτος εἰς ὑλιστικὰς θεωρίας. Καὶ ἐξηγοῦμαι. Νομίζω ὅτι ὁ ὁρισμὸς 10.000 δραχμῶν ὡς βραβείου εἰς τὸν πρῶτον νικητὴν δὲν εἶναι ἀνάλογος. Διότι μοὶ ἔτυχε νὰ παρευρεθῶ εἰς ἀγῶνας σκοποβολῆς εἰς διαφόρους χώρας καὶ δὲν ἐνθυμοῦμαι ἂν βραβεῖα τόσης μεγάλης ἀξίας προκηρύσσονται. Προεκηρύσσοντο βραβεῖα ἑκατοντάδων δραχμῶν, χιλίων ἢ δύο χιλιάδων δραχμῶν, ἢ ἀντικείμενα καλλιτεχνικά, τὰ ὁποῖα ἦσαν ἀναμνηστικὰ τοῦ ἔργου εἰς τὸ ὁποῖον ἀφεώρων. Ἀλλ’ ἤθελον ἐννοήσει ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς κηδόμενος τῆς ἐπιτυχίας τοῦ ἔργου ἤθελε τείνει πρὸς τὸ ἰδεῶδες, ἐὰν ἤθελεν ὑποβοηθήσει καὶ διὰ τῆς πρακτικῆς ἀκόμη τὴν ἐξάσκησιν τῶν νέων. Καὶ ἐπειδή, ὡς ἐμφαίνεται ἐκ τοῦ νομοσχεδίου, λαμβάνεται πρόνοια ἀκριβῶς διὰ τοὺς νέους καὶ διὰ τοὺς μαθητάς, οἱ ὁποῖοι πρόκειται νὰ καταταχθῶσιν ἴσως μετ’ ὀλίγον ἐν τῷ στρατῷ, ἢ διατελοῦσιν ἐν ἐφεδρείᾳ τοῦ στρατοῦ, ἤθελον πιστεύσει ὅτι θὰ ἐπετύγχανε τοῦ σκοποῦ του ὁ κ. Ὑπουργός, ἐὰν πρὸς τὸ ἔπαθλον, ἔστω τὸ χιλιόδραχμον ἢ ἐν ἀνάγκῃ καὶ δισχιλιόδραχμον ἢ τὸ ἀντικείμενον καλλιτεχνικῆς ἀξίας, ἔδιδεν εἰς αὐτοὺς τὴν ἐλπίδα καὶ πρακτικῆς τινος ὠφελείας. Καὶ ἐξηγοῦμαι. Ἐὰν ἤθελε λόγου χάριν ὁρίζει ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ὅτι ὁ κερδίσας τὸ πρῶτον βραβεῖον τῆς σκοποβολῆς εἰσερχόμενος εἰς τὸν στρατὸν ἤθελε κερδίσει δύο ἢ τρεῖς μῆνας ἐκ τῆς ὑπηρεσίας του, διότι ἤδη εἰς τὴν σκοποβολὴν ἔδωκε δείγματα ὅτι ἐγυμνάσθη καὶ εἶναι χρήσιμος στρατιώτης. Ἐὰν εἰσερχόμενος εἰς τὸν στρατὸν ἤθελεν εἰσέλθει ἀντὶ μὲ τὸν βαθμὸν στρατιώτου μὲ τὸν βαθμὸν δεκανέως, διότι εἶναι εἰς κατάστασιν αὐτὸς νὰ ὁδηγήσῃ τοὺς ὑπ’ αὐτὸν στρατιώτας εἰς τὴν σκοποβολὴν καὶ εἰς ἄλλας τοιαύτας πρακτικὰς ὠφελείας, αἵτινες νὰ ὑπεκκαύσωσι τὸν ζῆλον καὶ τὸ ἐνδιαφέρον τῶν νέων, ὥστε νὰ γυμνάζωνται εἰς τὴν σκοποβολήν· διότι μοὶ φαίνεται ὅτι τὸ βραβεῖον τῶν δέκα χιλιάδων εἶναι ἀνάλογον πρὸς τὰ ἐπιχειρήματα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὑψηλοτέρου τινὸς ἰδεώδους, τὰ ὁποῖα διὰ τῆς προηγουμένης του ὁμιλίας ἐξέφρασεν. Ἐκτὸς δὲ τούτου μοὶ φαίνεται ὅτι εἰς τὸ ποσὸν τῶν 25.000, τὰς ὁποίας προβλέπει ὡς ἔξοδα, ὅταν 21.000 ἀφιερωθῶσι μόνον ὡς βραβεῖα, δὲν μένουσιν ἢ 4.000 διὰ τὰ ἐπίλοιπα. Ὅστις ἔχει ἐλαχίστην πεῖραν τῆς τελέσεως τοιούτων ἀγώνων, ὡς ἔχομεν παρ’ ἡμῖν τοὺς ἀγῶνας τοῦ 1896 καὶ τοὺς ἀγῶνας τοῦ 1906, θὰ ἴδῃ ὅτι 4.000 καὶ ἐν ἐγκατεστημένοις ἔτι σκοπευτηρίοις δὲν εἶναι ἀρκεταί. Ἤθελον λοιπὸν παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργόν, ἐὰν συμμερίζηται τὰς ἰδέας αὐτάς, κατὰ τὴν βʹ ἢ γʹ ἀνάγνωσιν ν’ ἀναθεωρήσῃ τὸ νομοσχέδιον.

§101Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν ν’ ἀποδεχθῇ τὸ νομοσχέδιον ὅπως ἔχει. Ἐὰν ὑπάρχωσι γενναῖοι δωρηταί, οἱ ὁποῖοι θὰ προσέφερον ἔργα καλλιτεχνικά, βεβαίως οὐδεὶς θὰ τὰ ἠρνεῖτο· ἀλλὰ δὲν νομίζω ὅτι πρέπει νὰ δαπανήσωμεν ποσὸν ἄξιον λόγου δι’ ἔργα τέχνης, διότι εἶναι γνωστὸν ὅτι εἶναι πολυδαπανώτερα τὰ ἔργα τέχνης ἀπὸ τὸ βραβεῖον τὸ ὁποῖον ἐπιθυμεῖ ὁ κ. συνάδελφος, εἶναι δὲ πιθανὸν ὅτι αἱ τάξεις ἐκεῖναι εἰς τὰς ὁποίας προσφέρεται τὸ ἔργον δὲν θὰ ἔχωσιν οὔτε οἴκημα, ἵνα τοποθετήσωσιν αὐτό.

§102Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχω τὴν γνώμην ὅτι ὀρθῶς τὸ νομοσχέδιον ἔχει κατ’ ἀρχὴν καὶ ὅτι ἀναμφισβητήτως ὀρθὰ εἶναι ὅσα ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως πρὸ ὀλίγου εἶπεν, ἀλλὰ θὰ ἐπεθύμουν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο νὰ γίνῃ κάπως λαϊκώτερον, διότι δὲν δύναται ν’ ἀρνηθῇ ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς ὅτι ἔχει τι τὸ περιοριστικὸν· γνωρίζει κάλλιον παντὸς ἄλλου ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι, ἐὰν ὑπάρχῃ ἄσκησις δαπανηρά, αὕτη εἶναι ἡ ἄσκησις τῆς σκοποβολῆς, καὶ μάλιστα θὰ εἶναι δαπανηροτέρα ἔτι σήμερον, ὁπότε τὰ φυσίγγια καὶ τὰ ὅπλα, τὰ ὁποῖα ὁρίζομεν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, εἶναι πολὺ ἀκριβότερα ἐκείνων ἅτινα ἦσαν μέχρι χθὲς ἐν χρήσει.

§103Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁρίζονται δύο ὅπλα ἐν τῷ νομοσχεδίῳ. Ὁ στρατὸς κατ’ αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἔχει δύο ὅπλα. Ἐπὶ τοῦ παρόντος θὰ γυμνάσωμεν καὶ μὲ τὰ δύο.

§104Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, καὶ ἂν ἐπὶ τοῦ παρόντος χρησιμοποιηθῶσι τὰ δύο ὅπλα, ἀφοῦ ὁ σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου εἶναι νὰ ἐξοικειωθῶσιν οἱ μέλλοντες νὰ διαγωνισθῶσιν εἰς τὸ μόνον ὅπλον τὸ ὁποῖον θὰ εἶναι μετ’ ὀλίγον ὁριστικῶς ἐν χρήσει ἐν τῷ στρατῷ, καὶ τοιοῦτο θὰ εἶναι μόνον τὸ νέον ὅπλον, εἶναι δὲ τὰ φυσίγγια τὰ διὰ τὸ ὅπλον τοῦτο λίαν δαπανηρά, θὰ ἐθεώρουν ἀναγκαῖον, ὅπως, εἰ δυνατόν, τεθῇ διάταξις κατὰ τὴν ὁποίαν, ὁσάκις οἱ διευθύνοντες Ἑλληνικὰ σχολεῖα ἀποτείνονται εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον καὶ ζητοῦσι φυσίγγια διὰ τὴν ἐξάσκησιν τῶν μαθητῶν, νὰ χορηγῶνται τὰ φυσίγγια ταῦτα ἐπὶ τῇ ἀξίᾳ αὐτῶν τῇ πραγματικῇ, δηλαδὴ μὲ ὅ,τι στοιχίζουσι ταῦτα εἰς τὸ Δημόσιον. Διότι τὰ φυσίγγια τὰ ὁποῖα ἀγοράζονται ἐν τῇ ἀγορᾷ στοιχίζουσι τὸ διπλάσιον, θὰ εἶναι δ’ ἐντελῶς ἀδύνατον, ἐὰν δὲν ὑποτιμηθῶσι τὰ φυσίγγια, αἱ λαϊκαὶ τάξεις ν’ ἀσκῶνται εἰς τὴν σκοποβολὴν καὶ συνεπῶς ὁ κύριος σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου δὲν θὰ πραγματοποιηθῇ.

§105Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὑπενθυμίζω εἰς τὸν κ. συνάδελφον ἐξ Ἀττικῆς εἶναι ὅτι τὰ σχολικὰ σκοπευτήρια ἔχουσιν εἰδικὸν εἶδος ὅπλου, τὸ ὁποῖον ἔχει ἐξωτερικὴν μορφὴν ὅπλου στρατιωτικοῦ, χρησιμοποιοῦνται δὲ εἰς αὐτὰ φυσίγγια εὐτελεστάτης τιμῆς στοιχίζοντα μόλις ἓν λεπτὸν ἕκαστον. Ἐὰν προμηθευθῇ τις μεγάλην ποσότητα τοιούτων φυσιγγίων, ὑπάρχει ἐλπὶς ἡ τιμὴ αὐτῶν νὰ ἐλαττωθῇ ἔτι πλειότερον. Δὲν νομίζω ὅτι εἰς τὰ σχολικὰ σκοπευτήρια δύναται νὰ γίνῃ χρῆσις ὅπλου Μάνλιχερ λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν ὅτι ἀπαιτεῖται καὶ πεδίον πολλῆς μεγάλης ἐκτάσεως καὶ λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν ἐπίσης ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ δίδωνται εἰς παιδία μικρᾶς ἡλικίας ὅπλα τοιαύτης δυνάμεως. Διὰ τὴν σκοπευτικὴν ἄσκησιν ἀπαιτοῦνται τοιαῦτα ὅπλα τὰ ὁποῖα ἔχουσιν ἀποδεχθῆ τὰ διάφορα Κράτη. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἡμεῖς ἐζητήσαμεν εἶναι ὅπως τὰ σχολικὰ ὅπλα ἔχωσι τὸν μηχανισμὸν καὶ τὴν ἐξωτερικὴν μορφὴν ὅμοια πρὸς τὰ τοῦ ὅπλου τοῦ στρατιωτικοῦ. Εἶναι δυσχερὲς δὲ νὰ φαντασθῇ τις ὅτι ἡ ὑπηρεσία ἡ διαχειριζομένη τὰ πυρομαχικὰ δὲν θὰ δυνηθῇ νὰ παράσχῃ φυσίγγια εἰς τιμὴν εὐτελῆ, λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν ὅτι ἡ σκοπευτικὴ ἄσκησις ἀναπληροῖ ὄχι μόνον ἐλλείψεις, ἀλλ’ ἀναπληροῖ τὴν ἄσκησιν παρὰ τῷ στρατῷ. Ἀκριβῶς δ’ ἔπρεπε νὰ τεθῇ ἓν βραβεῖον μέγα, ὥστε ν’ ἀποφασίζῃ τις νὰ θυσιάζῃ ἄλλο τι ἀναγκαῖον εἰς αὑτόν, διὰ νὰ προμηθευθῇ φυσίγγια διὰ τὴν σκοπευτικὴν ἄσκησιν. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὰς ἄλλας παρατηρήσεις τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἀττικῆς συναδέλφου δηλῶ ὅτι εὑρίσκω αὐτὰς ὀρθὰς καὶ ὑποθέτω ὅτι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι φροντίζουσι περὶ τοῦ στρατοῦ, ὅταν θὰ ἔχωσιν ὑπ’ ὄψει των ὅτι λειτουργεῖ ὁ νόμος καλῶς καὶ ἀποτελεσματικῶς, βεβαίως θὰ δώσωσι προνομιοῦχον τάξιν εἰς τοὺς σκοπευτάς, διότι τοῦτο θ’ ἀποτελῇ καὶ οἰκονομίαν διὰ τὸν στρατὸν ἡμῶν. Νομίζω ὅτι ὅπως ἔχει τὸ νομοσχέδιον πρέπει νὰ ψηφισθῇ καὶ εἰς ἄλλην ἀνάγνωσιν ἐπιφέρομεν τὰς δεούσας τροπολογίας.

§106Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Λειτουργοῦσι σήμερον σχολικὰ σκοπευτήρια κανονικῶς;

§107Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπάρχουσι μέρη τινὰ εἰς τὰ ὁποῖα λειτουργοῦσι πολὺ καλῶς τὰ σκοπευτήρια, τὰ ὁποῖα ἔχουσιν ἱδρυθῆ οὐχὶ δαπάνῃ τοῦ Δημοσίου· τὰ ἀποτελέσματα τῶν σκοπευτηρίων αὐτῶν εἶναι ἄριστα, ἐπειδὴ δὲ εἶχον τὴν εὐτυχίαν νὰ παρακολουθήσω τὰς ἐργασίας ἐπαρχιακοῦ σκοπευτηρίου δύναμαι νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλὴν ὅτι ὑπάρχουσι μαθηταὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ σχολείου ἡλικίας 15 ἐτῶν οἱ ὁποῖοι σήμερον εἶναι πρώτης τάξεως σκοπευταί. Ἑπομένως τὰ σκοπευτήρια αὐτὰ λειτουργοῦσι, θὰ λειτουργῶσι καὶ πρέπει νὰ λειτουργῶσιν.

§108Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Βεβαίως.

§109Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Οὐδεμίαν ἔχω ἀντίρρησιν διὰ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, τοὐναντίον δὲν εὑρίσκω λόγους νὰ ἐπαινέσω τὴν πρόνοιαν τὴν ὁποίαν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας...

§110Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ τῶν Στρατιωτικῶν.

§111Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. .. καὶ τῶν Στρατιωτικῶν ἔλαβεν, ὅπως ἐνισχύσῃ τὴν ἐπίδοσιν ἐπὶ τὴν σκόπευσιν. Ἐζήτησα τὸν λόγον, ἵνα συμπληρώσω ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀπέμεινεν ἐκ τῶν παρατηρήσεων τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου ἐκ Κορινθίας καὶ νὰ μὴ ἀφήσω τὴν Βουλὴν μὲ τὰς ἐντυπώσεις τοῦ κ. συναδέλφου ἐκ Κορινθίας, ὅστις ἐξήγαγε τὸ συμπέρασμα ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐφρόντισε περὶ τοῦ ἐπιστεγάσματος τῆς ἐνθαρρύνσεως τῆς εἰς τὴν σκόπευσιν ἐπιδόσεως καὶ ὄχι περὶ τῶν βάσεων αὐτῆς. Ὁ κ. συνάδελφος ἐκ Κορινθίας εἰδικεύεται περὶ τὰ ἐκπαιδευτικὰ καὶ δικαστικά, ἡ δὲ Βουλὴ ἀκούει μετ’ εὐχαριστήσεως τὰς ἀγορεύσεις του, φαίνεται ὅμως ὅτι ἔχει ἀποστροφὴν πρὸς τοὺς στρατιωτικοὺς νόμους, ἡ ἀποστροφὴ δ’ αὐτὴ δικαιολογεῖ αὐτόν, ὥστε ν’ ἀγνοῇ ὅτι ἡ Βουλὴ ἐψήφισε νόμον ὁ ὁποῖος προνοεῖ διὰ τὴν ἄσκησιν τὴν σκοπευτικήν. Βεβαίως ἡ κατὰ δήμους ἵδρυσις σχολικῶν σκοπευτηρίων εἶναι ἀναγκαία, ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις ἔχει λάβει πρόνοιαν περὶ αὐτοῦ, ἡ δὲ Βουλὴ ἐψήφισε κατὰ τὴν τελευταίαν Σύνοδον νόμον τοιοῦτον. Ὁ νόμος ὁ ψηφισθεὶς εἶναι ὁ ͵ΓΥΒʹ περὶ στρατιωτικῆς προεκπαιδεύσεως, ἐν ἄρθρῳ δὲ 20 λέγει· «Ἐν ταῖς πρωτευούσαις τῶν δήμων ἱδρύονται σκοπευτήρια, ἅτινα ἐφοδιάζονται δι’ ὅπλων, πυρομαχικῶν καὶ λοιπῶν εἰδῶν καὶ ὀργάνων ἐν γένει. Τὰ σκοπευτήρια ταῦτα ἱδρύονται ἐν γηπέδοις τοῦ Δημοσίου κτλ.» Ἐν τοῖς σκοπευτηρίοις τούτοις ἀσκοῦνται πάντες ὑποχρεωτικῶς οἱ ἔχοντες ἡλικίαν 16 μέχρι 19 ἐτῶν, ἐπίσης δὲ καὶ οἱ καλούμενοι ἐκ τῆς ἐφεδρείας τῆς ἐθνοφρουρᾶς κατ’ ἔτος καὶ πᾶς πολίτης, ὑποχρεούμενος μόνον νὰ καταβάλῃ τὸ ἀντίτιμον τῶν φυσιγγίων.

§112Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ διάταξις αὐτὴ ἰσχύει;

§113Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Μάλιστα. Ἐθεώρησα καλὸν νὰ ὑπενθυμίσω εἰς τὸν κ. συνάδελφον ἐκ Κορινθίας τοῦτο. Ὑπάρχει μὲν νόμος διὰ τὰ σκοπευτήρια, ἀλλ’ ἀκόμη αὐτὰ δὲν ἐλειτούργησαν.

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀκολούθως ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1 καὶ 2). Ἄρθρον 3 (ἀναγινώσκει)· «Οἱ ἀγῶνες τελοῦνται διὰ τοῦ ἐν χρήσει στρατιωτικοῦ τυφεκίου· αʹ) Μεταξὺ ὁμάδος ἐκ πέντε σκοπευτῶν, ἐκπροσωπουσῶν δήμους, κοινότητας, ἐκπαιδευτικὰ ἱδρύματα ἢ ἀθλητικοὺς καὶ σκοπευτικοὺς συλλόγους· βʹ) Μεταξὺ ἐλευθέρων σκοπευτῶν».

§115Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐν τῷ ἄρθρῳ 3 φρονῶ ὅτι ἔπρεπε νὰ καθορισθῇ ποῖον ὅπλον πρέπει νὰ εἶναι ἐν χρήσει, τὸ ὅπλον τοῦ πεζικοῦ ἢ τὸ τῶν ἄλλων σωμάτων. Ἐγὼ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ καθορισθῇ ἡ φράσις «διὰ τοῦ ἐν χρήσει στρατιωτικοῦ τυφεκίου».

§116ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τοῦ πεζικοῦ.

§117Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ὅπλον τοῦ πεζικοῦ.

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 3, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀκολούθως ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 4–9 ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς αʹ ἀνάγνωσιν).

§119Σ. ΡΑΓΚΟΣ. Τὸν λόγον ἔχω, κ. Πρόεδρε, ἐπὶ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως.

§120ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Παρακαλῶ νὰ μὴ μεταβάλωμεν τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν κατὰ ταύτην τὴν στιγμήν, διὰ νὰ διεξέλθωμεν τὰ ἀπαραίτητα νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι πολλά.

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 13.

§122ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Παρακαλῶ ν’ ἀναβληθῇ καὶ νὰ ψηφισθῇ τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 85, «περὶ προσόντων, πειθαρχίας καὶ μονιμότητος τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, τῶν Νομαρχιῶν καὶ τῶν Ἀρχειοφυλακείων». Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 8 ν’ ἀναβληθῇ.

§123ΕΠ. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐγώ, κ. Πρόεδρε, δὲν εἶμαι ὁ συντάκτης τοῦ ὑπ’ ἀριθμὸν 85 νομοσχεδίου, δὲν ἔσχον δὲ τὸν ἀπαιτούμενον χρόνον ἵνα μελετήσω αὐτό. Ὡς ἐπληροφορήθην, τὸ νομοσχέδιον τοῦτο συνεζητήθη διὰ μακρῶν κατὰ τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν, ἐπεξειργάσθη ἐν τῇ ἐπιτροπῇ καὶ δὲν ὑπάρχουσι πολλαὶ ἀντιρρήσεις.

§124ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Θὰ εἶναι καλόν, ἐὰν εἶναι δυνατόν, ἐκτὸς ἐὰν ὑπάρχωσιν ἀντιρρήσεις, νὰ συζητηθῇ καὶ ψηφισθῇ κατὰ τὴν ἑσπέραν ταύτην τὸ νομοσχέδιον, κατὰ τὴν τρίτην δὲ συζήτησιν συζητοῦμεν αὐτὸ εὐρέως.

§125Σ. ΓΕΩΡΓΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἔχομεν τὸ σχέδιον νόμου.

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως παρεκάλεσε νὰ ψηφισθῇ ἀπόψε τὸ νομοσχέδιον καὶ κατὰ τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν νὰ φέρωσιν οἱ κ. Βουλευταὶ τὰς παρατηρήσεις των.

§127ΕΠ. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ συνδέεται στενώτατα πρὸς τὸ νομοσχέδιον τῆς ἐκκαθαρίσεως, ἔχει δὲ ἐπεξεργασθῆ ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς καὶ δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις.

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσόντων, πειθαρχίας καὶ μονιμότητος τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, Νομαρχιῶν καὶ τῶν Ἀρχειοφυλακείων». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀκολούθως ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1–14 ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς δευτέραν ἀνάγνωσιν).

§129ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τώρα ἐπανερχόμεθα.

§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 14 ἀναβάλλεται. Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 15. Βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ ΣΙΒʹ νόμου τῆς 1 Ὀκτωβρίου 1852 περὶ διοικήσεως τῶν δημοσίων ἐσόδων καὶ ἐξόδων κλπ.». (Ψηφίζεται τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον). Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 16. Βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος τοῦ ΦΟΗʹ νόμου περὶ ἀδείας πρὸς περιορισμὸν τῆς δικαστικῆς δικαιοδοσίας τῶν ἐν Αἰγύπτῳ προξενικῶν Ἀρχῶν». (Ψηφίζεται τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον). Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 17. Βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐλέγχου τῶν ἀνωνύμων ἑταιρειῶν». Ἀναβάλλεται. Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 18. Βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐπιβολῆς φόρου ἐπὶ τοῦ διὰ τοῦ λιμένος Πατρῶν ἐξαγομένου σταφιδοκάρπου πρὸς ἀποπεράτωσιν καὶ διακόσμησιν τοῦ ἐν Πάτραις ἀνεγειρομένου νέου ναοῦ τοῦ Ἁγίου Ἀνδρέου».

§131ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐπὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 18 ὑποβάλλω τὴν ἑξῆς τροπολογίαν. Ἀντὶ «Ἐπιβάλλεται φόρος λεπτῶν 30 κατὰ χιλιόλιτρον» διατυποῦται ἡ ἀρχὴ τοῦ ἄρθρου οὕτως: «Ἀντὶ τῆς κατὰ τυπικὴν συνήθειαν οἰκειοθελοῦς εἰσφορᾶς ἀπὸ μακροῦ χρόνου μέχρι σήμερον ὑπὸ πάντων τῶν ἐξαγωγέων ἀνελλιπῶς καταβαλλομένης ὑπὲρ τῶν ἐν Πάτραις φιλανθρωπικῶν καταστημάτων τῶν 30 λεπτῶν κατὰ χιλιόλιτρον ἐπὶ τῆς ἐξαγομένης ἐκ τοῦ λιμένος τῶν Πατρῶν σταφίδος ἐπιβάλλεται φόρος λεπτῶν 30 κλπ.». Ὁ δὲ τίτλος νὰ διορθωθῇ οὕτως «ἐξαγομένης κορινθιακῆς σταφίδος».

§132Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Νὰ διασκευασθῇ κατὰ τὰς ὑποδείξεις σας. (Ψηφίζεται τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον).

§133Θ. ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Παρατηρῶ ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ἥτις καθοδηγεῖ τὴν Βουλὴν ἐν τῷ καταρτισμῷ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, δὲν προβαίνει εἰς τὴν συζήτησιν τῶν νομοσχεδίων τὰ ὁποῖα ἔχουσι τὴν μεγαλυτέραν σπουδαιότητα καὶ διὰ τὸ Κράτος καὶ διὰ τὰς ἐργασίας τῆς Βουλῆς, ἀλλ’ ἀφήνει νὰ ψηφίζωνται καὶ ἄλλα νομοσχέδια· διὰ τοῦτο τολμῶ καὶ ἐγὼ νὰ ζητήσω νὰ προταχθῇ πρότασις νόμου, ἡ ὑπ’ ἀριθ. 87, ἀφορῶσα εἰς τὰ προσόντα τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν ὡς καὶ τὴν κατάργησιν θέσεών τινων.

§134ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Περὶ τούτου θέλομεν εὑρεθῆ εἰς τὴν εὐάρεστον θέσιν, ὅτε μετ’ ὀλίγον θέλω καταθέσει τὸ νομοσχέδιον περὶ προσόντων τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν νὰ συζητήσωμεν παραλλήλως. Ἐκ ταύτης τῆς ἀφορμῆς ὅμως ὀφείλω νὰ ποιήσωμαι τὴν δήλωσιν ταύτην πρὸς τὴν Βουλήν. Ἀπὸ τῆς Δευτέρας ἡ Ἡμερησία Διάταξις θέλει καταρτισθῆ κατὰ τρόπον ὥστε τὰ ἀπολύτως ἀναγκαῖα νομοσχέδια νὰ τεθῶσι κατὰ σειρὰν καὶ προτιμηθῶσιν εἰς τὴν συζήτησιν. Νομίζω ὅτι πάντες οἱ Ὑπουργοὶ θέλομεν εὑρεθῆ ἕτοιμοι, ὅπως ψηφισθῶσι τὰ νομοσχέδια ταῦτα, μεθ’ ἃ θέλομεν καταλήγει εἰς τὸν Προϋπολογισμόν. Ἐν δὲ τῷ μεταξὺ πᾶσα ἄλλη πρότασις ἥτις ἤθελε κριθῆ ὑπὸ τῆς Βουλῆς χρήσιμος νὰ ψηφισθῇ, θέλει εὑρεθῆ τρόπος νὰ ψηφισθῇ καὶ αὕτη. Ἡ ἐργασία ἡ ὑπολειπομένη εἶναι πολλή, ἰδίως μετὰ τὴν προσαγωγὴν τῶν νομοσχεδίων τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως, ἐργασίας συστηματικῆς, δι’ ἣν ἐλπίζω ὅτι ἡ Βουλὴ εἶναι ἤδη προδιατεθειμένη καλῶς καὶ ὅτι θέλει συνηγορήσει καὶ θέλει ὑπερψηφίσει ἀναγνωρίζουσα τὸ ὠφέλιμον αὐτῆς. Ἡ ἐργασία ἡ οὕτω συστηματικῶς γενομένη καὶ μετὰ πολλῆς προσοχῆς ἐν πᾶσιν εἶμαι πεπεισμένος ὅτι θέλει ἀποτελέσει ἀφετηρίαν βελτιώσεως τῶν πραγμάτων τῆς ἡμετέρας ἐκπαιδεύσεως.

§135Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ συνεδριάσωμεν τὴν Κυριακήν.

§136ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τὴν Κυριακὴν πρὸ μεσημβρίας, ἡ δὲ Δευτέρα ν’ ἀφεθῇ εἰς ἡμᾶς ἐλευθέρα πρὸς ἐργασίαν.

§137Σ. ΡΑΓΚΟΣ. Διὰ τὰς ὑπολειφθείσας ἐπερωτήσεις θὰ τηρηθῇ ἡ ἀναγραφεῖσα σειρά;

§138ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Μάλιστα.

§139Θ. ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ συνεδριάσωμεν τὴν Κυριακήν, ἀφοῦ ἡμεῖς ἐψηφίσαμεν νόμον περὶ κυριακῆς ἀργίας.

§140ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ὑπάρχει, ὡς βλέπω, συμπολίτευσις καὶ ἀντιπολίτευσις, καὶ παρακαλῶ νὰ ὑποχωρήσωμεν εἰς τὴν ἀντιπολίτευσιν καὶ νὰ μὴ συνεδριάσωμεν τὴν Κυριακήν.

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπανερχόμεθα εἰς τὴν σειρὰν τῶν νομοσχεδίων. Ἀναβάλλονται τὰ ἑξῆς νομοσχέδια· 1) «περὶ ἀνεγέρσεως κτιρίων φυλακῶν»· 2) «περὶ τῆς ὑπὸ ὅρον ἀναστολῆς τῆς ἐκτελέσεως τῶν ποινῶν»· 3) «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ ͵ΓΥΛΖʹ (3437) τοῦ 1909 περὶ προσόντων τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων»· καὶ 4) ἡ πρότασις νόμου «περὶ τῶν ἐπιτετραμμένων τὴν ἐπίδοσιν τῶν ποινικῶν δικογράφων προσώπων». Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 23. Αʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ καταργήσεως τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ ͵ΓΦΜΗʹ νόμου περὶ τροποποιήσεως καὶ καταργήσεως ἄρθρων τῆς Ποινικῆς Δικονομίας».

§142Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Πρέπει ν’ ἀναβληθῇ.

§143ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Αὐτὸ ἐνδιαφέρει ἰδιαιτέρως τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, διότι δὲν ὑπάρχει εὐκολία περὶ τὴν συγκρότησιν τῶν δικαστηρίων, ἐκτὸς ἐὰν παραπεμφθῇ εἰς ἐπιτροπήν.

§144Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Ὄχι. Τὸ ζήτημα εἶναι ἁπλούστατον. Πρέπει νὰ ἰσχύσῃ ἡ διάταξις αὕτη, διὰ νὰ λειτουργήσωσι τὰ Πλημμελειοδικεῖα. Σήμερον ἔχει σταματήσει ἡ λειτουργία τῶν Πλημμελειοδικείων· εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ διάταξις αὕτη ἐν Ἑλλάδι ἢ ἐκεῖ ὅπου ἔχουσιν εἰδικοὺς ἀνακριτάς. Μὴ λαμβάνετε ὑπ’ ὄψιν τὰς Ἀθήνας, ἀλλὰ τὰς ἐπαρχίας.

§145Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Παραδέχομαι τὴν παρατήρησιν, ἀλλὰ δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω διατί εἶναι ἀδύνατον νὰ θεραπευθῇ τὸ κακὸν διὰ τῆς ἀντικαταστάσεως τοῦ ἑνὸς τῶν τριῶν πλημμελειοδικῶν διὰ δικηγόρου. Διατί προτιμᾶτε τούτου τὸν προκατειλημμένον ἀνακριτήν, ὃν ὡς τοιοῦτον παραδέχεται καὶ ὁ νόμος περὶ κακουργιοδικῶν, ὁ ὁποῖος τὸν ἀποκλείει ἀπὸ σύνεδρον; Διατί θέλετε νὰ μὴ ἔχητε ἐμπιστοσύνην κατὰ τὴν ἐκδίκασιν τῶν πλημμελημάτων εἰς τοὺς δικηγόρους; Μήπως ἄλλως τε ἡ πλειονοψηφία δὲν θὰ εἶναι ἐκ τακτικῶν δικαστῶν, ἢ μήπως ὁ τακτικὸς δικαστής, ὁ πρόεδρος, δὲν θὰ ἐκλέγῃ τὸν ἀναπληρωτὴν δικηγόρον; Ἄν ὑπῆρξε κακὴ μέχρι τοῦδε ἡ ἐκλογὴ τοῦ προέδρου, πρέπει ν’ ἀποδοθῇ εἰς πάντας τοὺς δικηγόρους ἡ μομφή; Ἄλλως τε μέχρι σήμερον εἴχετε πέντε μέλη εἰς τὸ Πλημμελειοδικεῖον, δύο δὲ τοὺς ὁποίους ἀνεπλήρουν δικηγόροι· σήμερον, ἀφοῦ ἔχετε τρία μέλη, ἂς ἀναπληροῖ τὸ ἕν δικηγόρος. Ἐπαναλαμβάνω νὰ εἴπω ὅτι θὰ ἔχητε πάσας τὰς ἐγγυήσεις τὰς προερχομένας ἐκ τῆς ἰσοβιότητος, διότι τὴν πλειονοψηφίαν θὰ ἔχωσιν οἱ ἰσόβιοι δικασταί, οἱ τακτικοὶ δικασταί, ἐπὶ πλέον δ’ ἡ ἐκλογὴ τοῦ δικηγόρου θὰ γίνηται ὑπὸ τῶν ἰσοβίων. Ἀλλὰ διατί νομίζετε ὅτι ὁ δικηγόρος, ὅστις θὰ ἐκλεγῇ, ὅπως ἀναπληρώσῃ τὸν κωλυόμενον πλημμελειοδίκην, θὰ εἶναι ὀλιγώτερον ἄξιος ἐμπιστοσύνης ἀπὸ τὸν ἀνακριτήν, ὁ ὁποῖος εἶναι προκατειλημμένος, ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ εἶναι προκατειλημμένος, ὁ ὁποῖος εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι εἰλικρινὴς πρὸς ἑαυτόν, χωρὶς νὰ εἶναι καὶ ἀμερόληπτος; Καὶ ὅτε ἔχομεν ὑπ’ ὄψει ὅτι καὶ ἐν αὐτῇ τῇ Γαλλίᾳ, ἥτις δαπανᾷ ἑκατομμύρια ὅλα διὰ τὴν Δικαιοσύνην της, οἱ δικηγόροι ἀναπληροῦσι τὸν πλημμελειοδίκην, ὅτε ἔχομεν ὑπ’ ὄψει ὅτι παρ’ ἡμῖν δύναται ν’ ἀναπληρώσῃ εἰς τὸ Ἐφετεῖον τὸν κωλυόμενον ἐφέτην δικηγόρος καὶ νὰ γίνῃ εἰσηγητὴς ἐπὶ σπουδαιοτάτων ζητημάτων, ἐπὶ ζητημάτων ἀφορώντων εἰς περιουσιακὰ ζητήματα ὑψίστων συμφερόντων, ἑκατομμυρίων ὅλων πολλάκις, διατί θέλετε ν’ ἀποδείξητε τοιαύτην ἔλλειψιν ἐμπιστοσύνης εἰς τὸν δικηγόρον τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν πρόκειται εἷς νὰ συντρέξῃ κατὰ τὸ ⅓ εἰς τὴν ἐκδίκασιν, τίνος; Μιᾶς παρανόμου ὑλοτομίας ἢ μιᾶς πράξεως ἐκ τῶν συνήθως δικαζομένων ἐν τοῖς Πλημμελειοδικείοις. Δὲν εὑρίσκω τὰ ἐπιχειρήματα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ὀρθά, ὅπως δεχθῶ νὰ καταργηθῇ ἡ διάταξις, ἡ ὁποία ἐθεωρήθη ἀναγκαία ἐγγύησις.

§146ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προβιβασθῇ εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν τὸ νομοσχέδιον, ὥστε νὰ μὴ ἀπολεσθῇ ὁ χρόνος, καὶ κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν νὰ εὕρωμεν τὴν λύσιν τοῦ ζητήματος;

§147Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Σᾶς παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, ἔχω ὑποβάλει πρότασιν νόμου κατὰ τὴν ὁποίαν καταργεῖται ἡ διάταξις ἡ κατ’ ἐμὲ ἐξωφρενικὴ τοῦ ψηφισθέντος κατὰ Νοέμβριον νόμου, κατὰ τὴν ὁποίαν ἀποκλείονται οἱ δικηγόροι τοῦ δικαιώματος τῆς ἀναπληρώσεως εἰς τὸ Πλημμελειοδικεῖον καὶ νομίζω ὅτι διὰ τῆς ἐπιψηφίσεως τῆς προτάσεως ταύτης, ἡ ὁποία ἔχει ὑποβληθῆ πρὸ τριῶν ἡμερῶν, ἀλλὰ τὴν ὁποίαν δὲν βλέπω ἀναγεγραμμένην ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει, δύναται ν’ ἀρθῇ τὸ ἄτοπον.

§148ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἂν ψηφίσωμεν τὸ νομοσχέδιον εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν, δυνάμεθα ἔπειτα ἐν συνεργασίᾳ νὰ συμβιβάσωμεν τὰ πράγματα. Ἔχει δισταγμοὺς καὶ εὐλόγους δισταγμοὺς ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης, διότι τὸ σύστημα τοῦ τακτικοῦ δικαστοῦ εἶναι κρεῖττον τοῦ τῆς διὰ δικηγόρου συμπληρώσεως, ἀλλ’ ἐν ἐλλείψει ἄλλου τρόπου δὲν δύναταί τις ἀπολύτως ν’ ἀποκρούσῃ τὴν ὑμετέραν πρότασιν. Τὸ κατ’ ἐμὲ θὰ προετίμων νὰ μὴ ἀναμιγνύωνται οἱ δικηγόροι εἰς τὰ τῆς δίκης, διότι δὲν εἶναι συνήθως προσεκτικοί, εἴς τινα δὲ μέρη ἡ συμμετοχή των καθίσταται ὀλεθρία.

§149Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ἐν ταῖς ἐπαρχίαις ἀνήκουσι πάντες εἰς κόμματα.

§150ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐγὼ ὡς πρόεδρος δικαστηρίου ἐν ἐπαρχίᾳ συνέβη ν’ ἀντιληφθῶ πράγματα ἀληθῶς τερατώδη μεταξὺ προεδρεύοντος καὶ δικηγόρων, ἐκλεγομένων ὑπ’ αὐτοῦ τοῦ προέδρου. Ἐνῷ οἱ δύο συνεδρεύοντες δικασταὶ ἀληθεῖς ἀδάμαντες — ἀπέθανον καὶ οἱ δύο — ἀνέμενον νὰ ἐρωτηθῶσιν, ὅπως κρίνωσι κατὰ τὸ δίκαιον, ὁ προεδρεύων μετὰ τῶν δύο παρέδρων δικηγόρων ἔπραττον τὰ ἀδικώτατα, οὐδὲ κἂν ἐρωτωμένων τῶν ἄλλων. Ἀλλὰ τοῦτο ὑπῆρξε μοναδικόν. Ἐὰν σήμερον συζητήσωμεν εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν, ἐλπίζω ὅτι ἐν τῇ δευτέρᾳ ἀναγνώσει θὰ εὕρωμεν τὴν λύσιν.

§151Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἀναμφισβητήτως ὁ πρόεδρος θὰ ἐκλέξῃ τὸν δικηγόρον, τὸν ἀρεστὸν αὐτῷ, καὶ ἀντὶ μιᾶς ψήφου θὰ ἔχῃ δύο, ἀλλ’ ἔχομεν ἐξ ἄλλου καὶ τὸ κακόν, τὸ ὁποῖον οὐδεὶς δύναται ν’ ἀμφισβητήσῃ, ὅτι ἡ προκατάληψις τοῦ δικαστοῦ ἐκ τῆς ἀνακρίσεως τὴν ὁποίαν ἐνήργησεν εἶναι ἐπίσης ἐπιβλαβὴς ὅπως εἶναι ἐπιβλαβὲς καὶ τὸ συμβαῖνον εἰς τὴν περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ πρόεδρος θὰ ἔχῃ ἕτοιμον δικηγόρον νὰ τὸν προσκαλέσῃ ἐπὶ τῆς ἕδρας καὶ νὰ κάμῃ ὅ,τι αὐτὸς θέλει, καὶ διὰ τοῦτο πρέπει νὰ προσέξωμεν ὥστε νὰ εὕρωμεν τὸν τρόπον διὰ τοῦ ὁποίου θὰ πολεμήσωμεν τὰ δύο κακά.

§152Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ταῦτα δύνανται νὰ θεωρηθῶσιν ἴσως ὀρθά, ἀλλὰ διατί ἀποκλείονται οἱ ἔμμισθοι πάρεδροι καὶ οἱ ἄμισθοι; Οἱ ἔμμισθοι εἶναι καὶ αὐτοὶ δικηγόροι, ἀλλὰ πάντως δὲν δύναται νὰ ἐπέλθῃ αὐτὴ ἡ κατάχρησις ἐκ μέρους τοῦ προέδρου, διότι ὁ πρόεδρος δὲν θὰ δύναται νὰ ἐκλέξῃ ὅντινα αὐτὸς θέλει, ἀλλὰ θὰ ἐκλέξῃ ἐκεῖνον ὅστις εἶναι διωρισμένος.

§153ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ὁ ἔμμισθος πάρεδρος εἶναι δικαστὴς καὶ βεβαίως δὲν ἔπρεπε ν’ ἀποκλεισθῇ. Ἂς ψηφισθῇ λοιπὸν εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν.

§154ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ψηφίζονται εἶτα τὰ ἄρθρα ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου).

§155ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 24, κύριε Πρόεδρε.

§156ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀντικαταστάσεως τοῦ ἄρθρου 189 τοῦ Ἐμπορικοῦ Νόμου». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον. Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 25. Βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τῶν περὶ ἐπιδόσεως τῶν δικογράφων τῆς ἐφέσεως καὶ ἀναιρέσεως διατάξεων τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§157Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἀληθῶς τὸ νομοσχέδιον ἀναγκαιότατον καὶ ἐπιβεβλημένον ὑπὸ τῆς ἀνάγκης πρὸ πολλοῦ· ἐλήφθη δ’ ἐκ προγενεστέρου νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον εἶχεν ὑποβληθῆ εἰς τὴν Βουλήν, περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας. Ἀλλ’ ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργὸς ἐν τῇ ἀντιγραφῇ τῶν ἄρθρων πρῶτον προσέθηκε τὴν λέξιν «ἢ δικολάβοι». Τὸ νομοσχέδιον εἶχε τόνδε λόγον, ὅτι δύναται νὰ γίνῃ ἡ κοινοποίησις εἰς τὸν δικηγόρον, διότι καὶ τοῦ παραγγέλλοντος τὴν ἐπίδοσιν τὰ συμφέροντα ἐξασφαλίζονται καὶ τοῦ καθ’ οὗ ἡ ἐπίδοσις ἐπίσης. Διότι πρὸς τὸν δικηγόρον ἡ ἐπίδοσις γίνεται ὡς πρὸς δημόσιον ὑπάλληλον, ἔχοντα εὐθύνας, τὰς ὁποίας δὲν ἔχει ὁ δικολάβος. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ νὰ διαγραφῶσιν αἱ λέξεις «ἢ δικολάβοι».

§158Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Πολὺ καλά· νὰ διαγραφῶσιν.

§159Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὑπέβαλον κατὰ τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν τροπολογίαν τὴν ὁποίαν ἐδέχθη ὁ κ. Ὑπουργός, κατὰ τὴν ὁποίαν τὰ δικόγραφα ἐφέσεως καὶ αἰτήσεως ἀναιρέσεως δύναται νὰ ὑπογραφῇ καὶ δικηγόρος μὴ διωρισμένος παρ’ Ἐφέταις ἢ παρ’ Ἀρείῳ Πάγῳ.

§160Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ὁ δικηγόρος τῆς ὑποθέσεως.

§161Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν δύνασθε νὰ κάμητε αὐτὴν τὴν διάκρισιν.

§162Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει μας ὅτι κατὰ τεκμήριον ὁ ὑπογράφων δικόγραφον ἔχει πληρεξουσιότητα, ἀλλὰ τὴν πληρεξουσιότητα πρέπει ὁπωσδήποτε νὰ προσαγάγῃ κατὰ τὴν ἡμέραν καθ’ ἣν συζητεῖται ἡ ὑπόθεσις ἐπ’ ἀκροατηρίῳ. Ἂν δεχθῶμεν γενικῶς αὐτὴν τὴν ἀρχήν, θὰ ἔχωμεν ἀκυρότητας, αἱ ὁποῖαι θὰ προκύψωσιν ἐκ τούτου, καὶ ἀντὶ νὰ διευκολύνωμεν τοὺς διαδίκους θὰ τοὺς ζημιώσωμεν διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον ὅτι θὰ προσφεύγῃ ὁ διάδικος εἰς ἕνα δικηγόρον, θὰ ὑπογράφῃ αὐτὸς καὶ κατὰ τὴν ἡμέραν καθ’ ἣν θὰ πρόκειται νὰ συζητηθῇ θὰ παρασταθῇ ἄλλος δικηγόρος καὶ θὰ προβάλληται ἡ ἀκυρότης ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι δὲν ἐνομιμοποιήθη ἐπὶ τῇ βάσει μιᾶς πληρεξουσιότητος.

§163Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἀρκεῖ ἡ προσαγωγὴ ἀντιγράφου πληρεξουσίου;

§164Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Διὰ τῆς παραστάσεως εἰς τὸ Πρωτοδικεῖον ἐγένετο ὁ δικηγόρος πληρεξούσιος. Αὐτὸς ὁ γενόμενος πληρεξούσιος θὰ δύναται κατὰ τὴν διάταξιν ταύτην νὰ ὑπογράφῃ τὰ δικόγραφα τῆς αἰτήσεως ἀναιρέσεως καὶ τῆς ἐφέσεως. Διότι σήμερον τί συμβαίνει; Ὁ δικηγόρος ἐν Κερκύρᾳ, ὅστις θέλει νὰ κοινοποιήσῃ δικόγραφον ἀναιρέσεως, εἶναι ὑποχρεωμένος ν’ ἀποστέλλῃ τὸ δικόγραφον εἰς Ἀθήνας, διὰ νὰ τὸ ὑπογράψῃ δικηγόρος διωρισμένος παρ’ Ἀρείῳ Πάγῳ, νὰ τῷ τὸ ἐπιστρέψῃ αὐτὸς εἰς Κέρκυραν, ἵνα τὸ κοινοποιήσῃ εἰς τὸν ἀντίδικον τὸν ἐν Κερκύρᾳ. Ταῦτα πάντα διὰ τῆς τροπολογίας μου προλαμβάνονται, δὲν δύναμαι δὲ νὰ ἐννοήσω ποία ζημία θὰ γεννηθῇ.

§165Ν. ΜΑΡΚΕΤΗΣ. Ἄλλως τε ἡ νομολογία παρεδέχθη ὅτι δικηγόρος παρὰ Πρωτοδίκαις δύναται νὰ ὑπογράψῃ ἔφεσιν.

§166ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ τροπολογία τοῦ κ. Ι. Δ. Ῥάλλη ἔχει ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει)· «Ἐν τῷ ἄρθρῳ 3 νομοσχεδίου προστίθεται τὸ ἑξῆς: «Τὸ δικόγραφον τῆς ἐφέσεως καὶ τῆς αἰτήσεως ἀναιρέσεως ὑπογράφει νομίμως ὡς πληρεξούσιος καὶ ὁ παρ’ Ἐφέταις ἢ Πρωτοδίκαις διωρισμένος δικηγόρος».

§167Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Αὐτὸ θὰ δώσῃ ἀφορμὴν εἰς τὰ ἄτοπα τὰ ὁποῖα παρέστησα.

§168Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Τότε νὰ προστεθῇ «τῆς αὐτῆς ὑποθέσεως».

§169Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Τότε εἴμεθα σύμφωνοι.

§170ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1 μὲ τὴν διαγραφὴν τῶν λέξεων «ἢ δικολάβοι» καὶ μὲ τὴν προσθήκην τοῦ κ. Ἰ. Δ. Ράλλη παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ψηφίζονται εἶτα τὰ λοιπὰ ἄρθρα καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου). Βʹ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ εἰδικῶν τινων διατάξεων, ἀναγομένων εἰς τὸν ὀργανισμὸν τῶν δικαστηρίων καὶ τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας». (Ψηφίζεται ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 1).

§171Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ὅτι διὰ τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου τούτου ἀποκλείονται ἀπὸ τῶν δικαστηρίων τοῦ Πειραιῶς ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν μετέρχονται τὸ ἐπάγγελμα τοῦ δικολάβου. Εἶναι βεβαίως κάπως ἀναχρονισμὸς ἐν τοῖς Εἰρηνοδικείοις τοῦ Πειραιῶς νὰ παρίστανται δικολάβοι, ἀλλὰ δὲν πρέπει ν’ ἀφαιρέσωμεν ἀπὸ αὐτοὺς τὴν πελατείαν, τὴν ὁποίαν ἀπὸ μακρῶν ἐτῶν ἀπέκτησαν. Ἑπομένως ἀναμφισβητήτως εἶναι δίκαιον ἡ ἀπαγόρευσις εἰς τοὺς δικολάβους νὰ γίνῃ μόνον διὰ τὸ μέλλον.

§172Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Νομίζω ὅτι ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ καλὸν εἶναι τροπολογουμένης τῆς σχετικῆς διατάξεως νὰ ὁρισθῇ ὅτι εἰς τὰ Εἰρηνοδικεῖα ἐν γένει δύνανται νὰ παρίστανται δικολάβοι, ἐὰν δὲν δικηγορῶσι τρεῖς τοὐλάχιστον δικηγόροι ἀντὶ τῶν πέντε, οἱ ὁποῖοι ἀπαιτοῦνται σήμερον.

§173ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Δὲν εἶναι ἡ θέσις τῆς τροπολογίας ταύτης ἐνταῦθα. Ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὴν παρατήρησιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἀττικῆς θεωρῶ ταύτην ὀρθοτάτην καὶ δίκαιον νὰ διασκευασθῇ τὸ ἄρθρον οὕτως, ὥστε νὰ μὴ ἀποκλεισθῶσιν οἱ σήμερον ὑπηρετοῦντες ἐν τοῖς δικαστηρίοις τοῦ Πειραιῶς δικολάβοι.

§174ΑΘ. Τ. ΜΠΑΣΙΑΣ. Ἀκριβῶς, κύριε Πρόεδρε, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον συμβαίνει διὰ τοὺς δικηγόρους Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς συμβαίνει καὶ ἐν Κεφαλληνίᾳ μεταξὺ Ἀργοστολίου καὶ Ληξουρίου.

§175ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Δὲν εἶναι καθόλου τὸ αὐτό· ἔχω γνῶσιν τοῦ πράγματος ἐξ ἐργασίας ἐκεῖ. (Ψηφίζεται εἶτα τὸ ἄρθρον 1 καὶ τὰ ἄρθρα 2 καὶ 3, ἀναγινώσκεται δὲ τὸ ἄρθρον 4).

§176Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Αὐτὸ τὸ ἄρθρον, κατὰ τὸ ὁποῖον ἡ ἰσχὺς τοῦ νόμου ἄρχεται ἀπὸ τῆς ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως δημοσιεύσεως αὐτοῦ δὲν νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ψηφισθῇ.

§177ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Δὲν ὑπάρχει καὶ λόγος. Νὰ διαγραφῇ. (Διαγράφεται τὸ ἄρθρον 4 καὶ ψηφίζεται τὸ σύνολον).

§178ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις τῆς προτάσεως νόμου «περὶ συστάσεως ἰατροδικαστικῆς ὑπηρεσίας παρὰ τῇ ἐν Ἀθήναις Εἰσαγγελίᾳ τῶν Πλημμελειοδικῶν».

§179Γ. ΠΑΠΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ. Ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τούτῳ ἐπῆλθον τοιαῦται τροπολογίαι, ὥστε ἔγινεν ὅλως νέον νομοσχέδιον. Ἐνῷ ἀρχικῶς ἐπρόκειτο περὶ ἰατρῶν ἐν τῇ Εἰσαγγελίᾳ, προσετέθησαν ἤδη διατάξεις περὶ νεκροσκοπίας ἐν τῷ Πανεπιστημίῳ.

§180ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Θὰ ἐπεθυμεῖτε νὰ παραπεμφθῇ εἰς ἐπιτροπήν. Ἄς ψηφισθῇ εἰς βʹ ἀνάγνωσιν καὶ εἶτα ἂς παραπεμφθῇ εἰς ἐπιτροπήν, ἥτις νὰ φέρῃ τὴν ἔκθεσίν της μέχρι τῆς Τρίτης. (Ψηφίζεται εἶτα ἡ πρότασις νόμου αὕτη κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον εἰς βʹ συζήτησιν).

§181Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω σχέδιον νόμου «περὶ ἐκκαθαρίσεως τοῦ προσωπικοῦ τῆς κεντρικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης». (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 225).

§182ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. Ἀλ. Πονηρόπουλος, Ἰ. Στεφανόπουλος καὶ λοιποὶ ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου περὶ στοιχειώδους ἢ δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως». Ὁ κ. Χ. Βοζίκης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 13 τοῦ ὑποβληθέντος σχεδίου νόμου περὶ τοῦ Ἐθνικοῦ Πανεπιστημίου. Ὁ κ. Ἀ. Ἀναστασίου ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ ἐπαναφορᾶς τῶν καταστραφέντων φραγμάτων καὶ τὴν διευθέτησιν τῆς κοίτης τοῦ χειμάρρου Ξηριᾶ». (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 226–228). Τὸ νομοσχέδιον περὶ κυριακῆς ἀργίας ἀναβάλλεται. Βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐγγείου φορολογίας τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν».

§183Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ. Ν’ ἀναβληθῇ αὐτό, κύριε Πρόεδρε.

§184ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον περὶ ἀροτριώντων κτηνῶν ἔλαβε μορφὴν τοιαύτην, ὥστε πρέπει νὰ εὔχησθε τὸ ταχύτερον νὰ ψηφισθῇ· διότι εὑρέθη τρόπος νὰ δοθῇ εἰς τὸν ἔχοντα κτήνη ἀροτριῶντα ἡ ἐπιλογὴ μεταξὺ τοῦ φόρου τοῦ διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου εὐεργετικῶς βελτιουμένου καὶ ἄλλου φόρου ἔτι μᾶλλον ἀνεκτοῦ. Διὰ τῆς τοιαύτης ἐπιλογῆς δύναταί τις νὰ ἀποκτήσῃ τὸ δικαίωμα παγίως νὰ πληρώνῃ τὸν αὐτὸν φόρον τὸν ἐλαφρόν, ἐλεύθερος νὰ ἔχῃ ζῷα περισσότερα. Τῆς προτάσεως ταύτης ἡ εἰσήγησις ὀφείλεται εἰς τὸν ἔντιμον συνάδελφον κ. Ζωγράφον, ἡ δὲ ὑπὸ τῆς ὑπηρεσίας γενομένη μελέτη ἀπέληξεν εἰς τὸ ἀποτέλεσμα νὰ κριθῇ λίαν ὠφέλιμος. Ἡ θυσία ἡ γινομένη ὑπὸ τοῦ προτιμῶντος ἀντὶ πληρωμῆς τοῦ παγίου φόρου νὰ ἔχῃ ἄδειαν πλειοτέρων ζῴων εἶναι καὶ κατ’ ἄλλον τρόπον πρόξενος ὠφελείας, διότι διὰ τοῦ φόρου τούτου προικίζονται καὶ δύο ταμεῖα εἰδικὰ τῆς Θεσσαλίας, τὸ μὲν δι’ 80.000 δραχμῶν, τὸ δὲ διὰ 200.000.

§185Δ. ΤΕΡΤΙΠΗΣ. Ἐγώ, Κύριοι, κηρύσσομαι κατὰ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου. Δὲν ἐπιθυμῶ τὴν ἐπαναφορὰν τοῦ φόρου αὐτοῦ, ἀφοῦ μόλις πρὸ μηνὸς ἐψηφίσαμεν τὴν κατάργησιν αὐτοῦ, ἀλλ’ ἐν περιπτώσει καθ’ ἣν δὲν ἤθελον εἰσακουσθῆ, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ παραδεχθῇ τὴν τροπολογίαν τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον οἱ ἐκ Θεσσαλίας Βουλευταί, διὰ τῆς ὁποίας παρακαλοῦμεν ἵνα ὁ φόρος ὁ ἐπιβληθησόμενος διατεθῇ ὑπὲρ τοῦ ταμείου τοῦ θεσσαλικοῦ.

§186ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Θ’ ἀπαντήσω εἰς αὐτό. Ἔχω ὑπ’ ὄψει τὴν τροπολογίαν. Ζητεῖτε 913.000 δραχμῶν ἢ 927.000 δραχμῶν, διότι ἡ Θεσσαλία τόσα δίδει. Ἐὰν λάβωμεν τὸ ἔτος 1908, ἔχομεν 927.000· ἐὰν λάβωμεν τὸ 1909 ἔχομεν 913.000· λοιπὸν ζητεῖτέ τι ὅπερ θέλει στερήσῃ τὸ Κράτος τοῦ ἡμίσεος τοῦ ἐσόδου. Νομίζω ὅτι ὀφείλεται ἡ ἀναγνώρισις εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὅτι ὑπὲρ τῶν δύο ταμείων προορίσασα 280.000 δρχ. ἔπραξέ τι τὸ λίαν ὠφέλιμον εἰς τὴν Θεσσαλίαν. Δὲν πρέπει ν’ ἀφαιρέσητε ἀπὸ τοῦ Δημοσίου ἐπὶ πλέον δύναμιν, ὅτε ὑπάρχει τοιαύτη οἰκονομικὴ ἀνάγκη, ὥστε νὰ ἐπιβάλληται νὰ ἐπιμένωμεν ὅπως ἐπανέλθῃ ὁ φόρος οὗτος ὁ κάκιστα καταργηθείς. (Ψηφίζεται εἶτα εἰς βʹ συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον).

§187Δ. ΚΑΛΛΕΡΓΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω σχέδιον νόμου «περὶ ὀργανώσεως τῆς κεντρικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν». Ἐπίσης ἕτερον σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τῶν προξενικῶν νόμων». (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 229–230).

§188ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, καλὸν εἶναι τώρα νὰ σταθῶμεν ἐδῶ, νὰ ψηφισθῶσι δέ τινα νομοσχέδια περὶ ὧν δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις. Οἱ Βουλευταὶ Κεφαλληνίας εἶναι σύμφωνοι νὰ ψηφισθῇ τὸ ὑπ’ ἀριθ. 96 νομοσχέδιον περὶ διοικήσεως τῆς κοινῆς περιουσίας Κεφαλληνίας τροποποιοῦν τὸν ὑπάρχοντα νόμον. Νομίζω ὅτι ἐπιτρέπεται νὰ ψηφισθῇ τοῦτο, διότι διὰ τῆς τροποποιήσεως ταύτης ἀπομακρύνονται τὰ πολιτευόμενα πρόσωπα ἀπὸ τῆς διοικήσεως τῆς μεγάλης ταύτης περιουσίας.

§189ΣΠ. ΡΑΓΚΟΣ. Ὥστε πάλιν ἀνακατεύομεν τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν;

§190ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἠρώτησα ἂν εἶσθε ἐδῶ, ἵνα συζητηθῇ ἡ πρότασις ὑμῶν. Ποία εἶναι;

§191ΣΠ. ΡΑΓΚΟΣ. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 88, δι’ ἧς ἐπιτρέπεται εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ν’ ἀνακαλέσῃ εἰς τὴν ἐνεργὸν ὑπηρεσίαν πάντα ἀξιωματικὸν ἀποστρατευθέντα τῇ αἰτήσει του δι’ ἀρχαιότητα ὑπηρεσίας ἢ παραιτηθέντα κατὰ τὸ ἔτος 1909.

§192Λ. ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Ἐὰν πρόκειται νὰ ψηφισθῇ αὐτό, πρέπει νὰ περιλάβῃ πάντας.

§193Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἀπόντος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν δὲν ἁρμόζει νὰ ψηφισθῇ ἡ πρότασις αὕτη.

§194ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐσχημάτισα ἐπιτροπήν, εἰς τὴν ὁποίαν παρεπέμφθη ἡ πρότασις νόμου περὶ ἰατροδικαστικῆς ὑπηρεσίας παρὰ τῇ Εἰσαγγελίᾳ Ἀθηνῶν, ἐκ τῶν βουλευτῶν κ. Θ. Φαρμμακοπούλου, Ἰ. Δ. Ράλλη, Ἀθ. Τ. Μπασιᾶ, Φ. Μοσχούλα, Ν. Παππαϊωάννου, Ξ. Μαυρομμάτη καὶ Χ. Βοζίκη.

§195Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, διατί νὰ μὴ τηρήσωμεν τὴν σειρὰν τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως; Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 3 διατί νὰ μὴ ψηφισθῇ;

§196ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τοῦτο ὑπέβαλον ἐγὼ καὶ ὡς ἐκ τούτου ἐνδιαφέρομαι διὰ τὴν ψήφισίν του. Ἀλλ’ αὐτὸ ἐψηφίσθη καὶ φαίνεται ὅτι δὲν ἦσθε ἐδῶ.

§197Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Ἐψηφίσθη;

§198ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Βεβαίως.

§199Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἤθελον ὑποβάλει μίαν παράκλησιν εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ὅστις εἶχε τὴν καλωσύνην νὰ δηλώσῃ ὅτι θέλει συναινέσει εἰς τὴν συζήτησιν καὶ ψήφισιν νομοσχεδίων ἅτινα ἤθελον ζητήσει οἱ κ. Βουλευταί. Ἐπειδὴ εἶναι ἀδύνατος ὁ κανονισμὸς τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως κατὰ τοιοῦτον τρόπον, καλὸν εἶναι ἵνα ἕκαστος τῶν κ. Βουλευτῶν ὑποβάλῃ σημείωμα εἰς τὸν κ. Πρόεδρον καὶ ὁ κ. Πρόεδρος συναρμολογήσῃ ταῦτα καὶ ἀναγράφῃ τὰ σχετικὰ νομοσχέδια ἐν τῇ ἀρχῇ καὶ κατὰ σειράν τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως.

§200ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις τῆς προτάσεως νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ νόμου ᾼΦΚΖʹ περὶ διαχειρίσεως τῆς ἐγχωρίου περιουσίας τῆς Κεφαλληνίας καὶ ἱδρύσεως δι’ αὐτῆς φιλανθρωπικῶν καταστημάτων ἐν Κεφαλληνίᾳ». (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον). Συναινέσει τῆς Βουλῆς λύεται ἡ συνεδρίασις (ὥρᾳ 8 καὶ 40′ μ. μ.)