1910.02.24

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 18

τῆς 24 Φεβρουαρίου 1910.

(Τετάρτη).

Προεδρία κ. Ν. Τσαμαδοῦ.

(Γενομένης ἀπαρτίας ὥρᾳ 5 καὶ 20′ μ. μ., παρόντων Βουλευτῶν 95, ἀναγινώσκονται καὶ διορθωθέντα ἐπικυροῦνται τὰ Πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς· Ὁ σύνδεσμος τῶν λαχανοπωροπωλῶν ὑποβάλλει ψήφισμα περὶ κυριακῆς ἀργίας· Ἐπιτροπὴ τῆς πόλεως Ἀγουλινίτσης παρακαλεῖ νὰ ἐπιψηφισθῇ ἡ σταφιδικὴ σύμβασις· Οἱ σταφιδοκτήμονες Ἀγουλινίτσης παρακαλοῦσιν, ὅπως ταχέως ἐπιψηφισθῇ ἡ σταφιδικὴ σύμβασις· Οἱ κάτοικοι Δωτίου ὑποβάλλουσι ψήφισμα περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου περὶ φορολογίας τῶν οἴνων καὶ οἰνοπνευμάτων· Ὁ λαὸς τῆς πόλεως Λεχαινῶν συνελθὼν εἰς συλλαλητήριον παρακαλεῖ τὴν Βουλήν, ὅπως προτάξῃ καὶ ἐπιψηφίσῃ τὴν σταφιδικὴν σύμβασιν· Ὁ λαὸς τοῦ δήμου Ἄργος διὰ τηλεγραφήματος αὐτοῦ ἐκφράζει τὴν ἀγανάκτησίν του διὰ τὰς ἐνεργείας τῆς Προνομιούχου ἑταιρείας πρὸς ἐκρίζωσιν τῶν σταφιδαμπέλων καὶ παρακαλεῖ τὴν Βουλήν, ὅπως μὴ ἐπιψηφίσῃ τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον· Τὸ διοικητικὸν συμβούλιον τῆς ἐν Πειραιεῖ «Ἑνώσεως τῶν φιλελευθέρων» ὑποβάλλει ψήφισμα δι’ οὗ συγχαίρει τοὺς πολιτικοὺς ἡγέτας ἀξιοτίμους κ. Γ. Θεοτόκην, Δ. Ῥάλλην καὶ Σ. Δραγούμην ὡς καὶ τοὺς 150 Βουλευτὰς τοὺς ψηφίσαντας ὑπὲρ τῆς προτάσεως τῆς συγκλήσεως τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως· Οἱ κάτοικοι τῆς κοινότητος Κανδήλας τοῦ δήμου Ὀρχομενοῦ τῆς Μαντινείας ὑποβάλλουσιν αἴτησιν περὶ ἀπαλλαγῆς ἐκ τοῦ φόρου τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν κατὰ τὸ ἔτος 1910· Οἱ ἐν Ἀθήναις ἔγγαμοι ἀξιωματικοὶ τοῦ στρατοῦ τῆς ξηρᾶς ὑποβάλλουσιν αἴτησιν δι’ ἧς παρακαλοῦσιν, ὅπως μὴ ἀφαιρεθῶσι τὰ χορηγούμενα διὰ τὰ τέκνα αὐτῶν δίδακτρα· Διάφοροι ἐπαγγελματίαι τῆς πόλεως Πατρῶν ὑποβάλλουσιν αἴτησιν περὶ τροποποιήσεως τοῦ περὶ κυριακῆς ἀργίας νόμου· Ἡ ἐν Ἀθήναις ἀδελφότης τῶν μαγειροϋπαλλήλων κλπ. «ὁ Σωτὴρ» παρακαλεῖ, ὅπως ἐν τῷ νομοσχεδίῳ περὶ κυριακῆς ἀργίας ληφθῇ πρόνοια καὶ περὶ αὐτῶν· Οἱ κάτοικοι τῆς πόλεως Θηβῶν ὑποβάλλουσιν αἴτησιν δι’ ἧς παρακαλοῦσιν, ὅπως ἐν τῷ ὑπὸ συζήτησιν περὶ κυριακῆς ἀργίας νομοσχεδίῳ περιληφθῇ διάταξις καθ’ ἣν τὰ ἐν τῇ ἀνωτέρω πόλει ἐμπορικά, βιοτεχνικὰ καὶ βιομηχανικὰ καταστήματα ἀνοίγουσι καθ’ ὡρισμένας ὥρας τὰς Κυριακάς· Ἡ ἐπὶ τοῦ Γενικοῦ Προϋπολογισμοῦ τῶν ἐσόδων καὶ ἐξόδων τοῦ Κράτους Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσιν αὑτῆς ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῶν πιστώσεων ἐπὶ τῶν Γενικοῦ Προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1909 ἐκ δραχμῶν 895.263.52. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 194). Ὁ κ. Ν. Γεωργακόπουλος ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ νόμου ͵ΒΨΞΗʹ περὶ ταχυδρομικῆς καὶ τηλεγραφικῆς ὑπηρεσίας». Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑποβάλλει νομοσχέδιον «περὶ διοικήσεως τοῦ λιμενικοῦ ταμείου Καλαμῶν». Ὁ κ. Ἀ. Τ. Μπασιᾶς ὑποβάλλει τροποποιήσεις ἐπὶ τῆς ὑπ’ αὐτοῦ ὑποβληθείσης προτάσεως νόμου «περὶ ἰατροδικαστικῆς ὑπηρεσίας παρὰ τῇ ἐν Ἀθήναις Εἰσαγγελίᾳ τῶν Πλημμελειοδικῶν». (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 196–198). Ὁ κ. Θ. Φαρμακόπουλος ὑποβάλλει τὴν ἑξῆς ἔγγραφον ἐπερώτησιν· «Παρακαλεῖται ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης, ἵνα καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὰ ἔγγραφα περὶ τῆς ἀπολύσεως τοῦ ὑπογραμματέως τοῦ Πρωτοδικείου Λεωνίδου Μακροπούλου, ἤτοι: 1) Τὸ ἀπὸ τοῦ μηνὸς Ἰουνίου 1907 ἔγγραφον τοῦ γραμματέως τοῦ ἐν Ναυπλίῳ Πρωτοδικείου πρὸς τὴν κατὰ τὸν νόμον τοῦ 1905 ἐπιτροπὴν περὶ ἀπολύσεως τοῦ ἐν λόγῳ ὑπογραμματέως, τὰ ἔγγραφα δι’ ὧν εἶχον ἐπιβληθῆ αὐτῷ αἱ δύο πειθαρχικαὶ ποιναί, τὴν ἀπολογίαν αὐτοῦ καὶ τὴν ἀπὸ 12 Ἰουνίου 1907 περὶ ἀπολύσεως αὐτοῦ γνωμοδότησιν τῆς οἰκείας ἐπιτροπῆς· 2) Τὰ ἔγγραφα τῆς κατὰ τὸ 1909 δευτέρας ἀπολύσεως τοῦ εἰρημένου ὑπογραμματέως, ἤτοι τὴν ἀπόλυσιν, τὴν αἴτησιν θεραπείας, τὴν γνωμοδότησιν τοῦ νομικοῦ συμβουλίου, τὴν γνωμοδότησιν τοῦ παρὰ τῷ Ἀρείῳ Πάγῳ Εἰσαγγελέως καὶ ἐν γένει πᾶν ἔγγραφον σχετικόν». Ἐπίσης ὁ κ. Γ. Πολυγένης ὑποβάλλει τὴν ἑξῆς ἔγγραφον ἐπερώτησιν· «Παρακαλῶ τοὺς κυρίους ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ Ἐσωτερικῶν Ὑπουργούς, ὅπως καταθέσωσιν εἰς τὴν Βουλὴν διὰ τὴν αὐριανὴν συνεδρίασιν αὐτῆς (25 Φεβρουαρίου) τὰ ἑξῆς: «1) Τὸ πρὸ πολλοῦ ὑπὸ τῆς ὑπηρεσίας καταρτισθὲν διάγραμμα ὁλοκλήρου τῆς νήσου Σερίφου ἐφ’ οὗ σημειοῦνται ἅπασαι αἱ μέχρι τοῦδε γενόμεναι ἐκ τῆς νήσου Σερίφου παραχωρήσεις καὶ τοῦ ὁποίου ἀντίγραφα ἀκριβῶς ὑπάρχουσιν εἴς τε τὸ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργεῖον καὶ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὡς καὶ τοῦ κάτωθι φακέλου περὶ παραχωρήσεως μεταλλείου· 2) Τὸν φάκελον καὶ τὰ σχεδιογράμματα τῆς αἰτήσεως τοῦ Ἐμ. Λιβανίου διὰ τὸ νότιον μέρος τῆς Σερίφου· 3) Τὸν φάκελον καὶ τὰ σχεδιογράμματα τῆς αἰτήσεως τοῦ Αἰμ. Γρῶμαν τοῦ δήμου Σερίφου· 4) Τὸν φάκελον καὶ τὰ διαγράμματα τῆς αἰτήσεως Σαλταμπάση ἐπὶ τῆς Σερίφου».

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα ἤδη εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τὴν νομοθετικήν. Πρῶτος ἔχει τὸν λόγον ὁ κ. Πρωθυπουργός.

§3ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὑποβάλλω νομοσχέδιον «περὶ ἐλαττώσεως τοῦ φόρου ἐπιτηδεύματος τῶν ἐργοστασίων ἀεριόφωτος καὶ ἠλεκτρικοῦ φωτὸς καὶ καταργήσεως τοῦ φόρου ἐπιτηδεύματος τῶν λεμβούχων». (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 195).

§4Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρεκάλουν τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ προτάξῃ τὸ ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει νομοσχέδιον τὸ ἀφορῶν εἰς τὴν κύρωσιν συμβάσεως μεταξὺ τοῦ Δημοσίου καὶ τοῦ Λυσσιατρείου Ἀθηνῶν. Δὲν θέλω ν’ ἀναπτύξω τοὺς λόγους ἕνεκα τῶν ὁποίων ἡ ὕπαρξις καὶ σύστασις τοιούτου καθιδρύματος ἐν Ἀθήναις εἶναι ὠφελιμωτάτη. Λειτουργεῖ ἀπὸ τριακονταετίας περίπου εὐδοκιμώτατα καὶ παρέχει φιλανθρώπους ὑπηρεσίας εἰς πάντα τὸν Ἑλληνισμὸν σχεδόν. Νομίζω ὅτι αἱ δυσκολίαι αἱ ὁποῖαι τυχὸν παρεμβάλλονται δὲν θὰ εἶναι τοιαῦται, ὥστε νὰ θελήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ μὴ κυρώσῃ σύμβασιν ἡ ὁποία τὰ μάλιστα θέλει συντελέσει εἰς τὴν ἀνάπτυξιν καὶ τὴν πρόοδον τοῦ καταστήματος τούτου ἐπ’ ἀγαθῷ τῆς κοινωνίας. Ἐὰν ὑπάρχωσι τοιαῦται ἀντιρρήσεις, φρονῶ ὅτι ἡ Βουλὴ εἶναι διατεθειμένη νὰ τὰς συζητήσῃ καὶ τὰς ἀποδεχθῇ ἐφ’ ὅσον αὗται ἤθελον θεωρηθῆ ὀρθαί.

§5ΕΠ. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Οὐδεὶς ἀρνεῖται, κύριε Πρόεδρε, τὴν ὠφελιμότητα τοῦ Λυσσιατρείου, ἀλλὰ μετ’ ἀπορίας μου εἶδον ὅτι, ἐνῷ ὑπεβλήθη τὸ νομοσχέδιον ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, τὸ ἁρμοδιώτερον ὅπως ὑπαγορεύσῃ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, τὸ Ἰατροσυνέδριον, ἔχει ὑποβάλει παρατηρήσεις τινάς, αἱ ὁποῖαι, ὅταν ἀναπτυχθῶσι κατὰ τὴν συζήτησιν, θὰ συντελέσωσι ν’ ἀναβληθῇ τὸ νομοσχέδιον ἐπὶ μίαν ἢ δύο ἡμέρας πρὸς εὐρυτέραν μελέτην. Ὥστε, ἂν ἀποφασίσῃ ἡ Βουλὴ νὰ συζητήσῃ τὸ νομοσχέδιον, θὰ ὑποβάλω τὰς παρατηρήσεις.

§6Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ὥστε διὰ νὰ συζητηθῶσιν αἱ παρατηρήσεις, αἱ ὁποῖαι ἐνδεχόμενον νὰ εἶναι ὀρθαὶ καὶ νὰ τὰς ἀποδεχθῇ ἡ Βουλή, πρέπει νὰ ἔλθῃ τὸ νομοσχέδιον εἰς συζήτησιν.

§7Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ τυπωθῶσιν αἱ παρατηρήσεις καὶ νὰ διανεμηθῶσιν.

§8ΕΠ. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Θὰ ὑποβληθῶσιν αἱ παρατηρήσεις καὶ θὰ τυπωθῶσι.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γʹ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ͵ΓΥʹ περὶ ἐπιτελικῆς ὑπηρεσίας τοῦ στρατοῦ». (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον). Γʹ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐκτελέσεως ὀχυρωτικῶν ἔργων διὰ τῶν πόρων τοῦ Ταμείου τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης».

§10Θ. ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μίαν ἐρώτησιν ἤθελον ἀπευθύνει πρὸς τὸν κ. Ὑπουργόν, νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἂν εἰς τὴν κατασκευὴν τῶν ὀχυρωτικῶν ἔργων θὰ χρησιμοποιηθῶσι καὶ τὰ τάγματα τοῦ μηχανικοῦ τοῦ στρατοῦ.

§11Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Αὐτὸ ἐξαρτᾶται ἐκ τῆς πληθύος τῶν ἔργων. Βεβαίως θ’ ἀρχίσωσι τὰ τάγματα τοῦ Μηχανικοῦ νὰ ἐργασθῶσι. Κατόπιν, ἐὰν εἶναι ἀνάγκη, θὰ προσληφθῶσι καὶ ἐργάται.

§12Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καθ’ ὅσον ἐνθυμοῦμαι, ἐν Γαλλίᾳ, ὅτε μετὰ τὸν πόλεμον ἐθεωρήθη ἐπείγουσα ἀνάγκη ἡ ὀχύρωσις τῶν γαλλικῶν συνόρων, ἐχρησιμοποιήθη ἅπαν τὸ γαλλικὸν σῶμα τοῦ μηχανικοῦ στρατοῦ, προσέφερε δ’ ἀληθῶς πολυτιμοτάτην ὑπηρεσίαν εἰς τὴν ὀχύρωσιν τῶν γαλλικῶν συνόρων, διὰ τοῦτο δὲ καὶ ἐθαυμάσθη ὑφ’ ὅλου τοῦ γαλλικοῦ στρατοῦ καὶ τοῦ γαλλικοῦ ἔθνους. Καλὸν θὰ ἦτο καὶ ἐν τῷ ἑλληνικῷ στρατῷ νὰ χρησιμοποιηθῇ τὸ τάγμα τοῦ Μηχανικοῦ πρωτίστως εἰς τὴν ὀχύρωσιν αὐτήν. Θὰ ἔχωμεν καὶ οἰκονομίας καὶ ἄσκησιν ἐν ταὐτῷ.

§13Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Περὶ τούτου οὐδεμία ὑπάρχει ἀμφιβολία, ἀλλὰ μὴ λησμονεῖ ὁ κύριος Βουλευτὴς ὅτι τὰ τάγματα τοῦ Μηχανικοῦ ἐνταῦθα δὲν ἔχουσιν ἄνδρας παρὰ ἐλαχίστους, οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ δυνηθῶσι νὰ κάμωσι τὰ ἔργα αὐτὰ ἄνευ συνδρομῆς τῶν ἐργατῶν. Ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀνδρῶν τοῦ Μηχανικοῦ εἶναι ἐλάχιστος.

§14Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ ἀριθμὸς τῶν ταγμάτων τοῦ Μηχανικοῦ περιλαμβάνεται ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ. Νομίζω ὅτι εἶναι 1.700 περίπου.

§15Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Δὲν εἶναι ἀκριβὴς ὁ ἀριθμός.

§16Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τουλάχιστον ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ οὕτως ἀναγράφεται.

§17Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ἕν τάγμα τοῦ Μηχανικοῦ μόνον ἔχει ἄνδρας, τὰ δὲ ἄλλα εἶναι ἄνευ στελεχῶν.

§18Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Οἱ ἄνδρες σημειοῦνται ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον μόνον (ἀναγινώσκεται). Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον μόνον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Γʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐγκρίσεως συμπληρωτικῶν εἰδικῶν προϋπολογισμῶν τῆς ἀπαιτουμένης δαπάνης ἐκ δραχμῶν 277.000 πρὸς ἀποπεράτωσιν κτιρίων τοῦ Ταμείου τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης». Ἄρθρον μόνον (ἀναγινώσκεται). Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον μόνον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Γʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συμμετοχῆς τῶν ἀνθυπασπιστῶν εἰς τὸ Μετοχικὸν Ταμεῖον τοῦ κατὰ γῆν στρατοῦ». Ἄρθρον μόνον (ἀναγινώσκεται). Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον μόνον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Τὸ πέμπτον ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει νομοσχέδιον ὡς καὶ τὸ ὄγδοον ἀφορῶσιν εἰς τὸ αὐτὸ θέμα.

§20Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ὄχι τὸ πέμπτον. Τὸ πέμπτον εἶναι οἱ πίνακες.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Γʹ συζήτησις τῆς προτάσεως νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ εʹ πίνακος τοῦ νόμου ͵ΓΦΝϚʹ (3556) τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ». Ἄρθρον μόνον (ἀναγινώσκεται). Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον μόνον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Αʹ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως Γενικοῦ Ταμείου τοῦ στρατοῦ». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀκολούθως ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1–13, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς αʹ ἀνάγνωσιν). Αʹ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως παραγράφου καὶ προσθήκης ἑτέρων εἰς τὸν νόμον ͵ΒΥΜΖʹ τῆς 20 Δεκεμβρίου 1896 περὶ συστάσεως θέσεως στρατιωτικοῦ ἀκολούθου παρὰ τῇ ἐν Κωνσταντινουπόλει Β. Πρεσβείᾳ». Ἄρθρον μόνον (ἀναγινώσκεται). Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον μόνον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Αʹ συζήτησις τῆς προτάσεως νόμου «περὶ συντάξεως τραυματιῶν τοῦ πολέμου τοῦ 1897 ἀξιωματικῶν καὶ ἀνθυπασπιστῶν». Ἡ πρότασις αὐτὴ ὡς καὶ ἡ ὑπ’ ἀριθμὸν 154 ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει πραγματεύεται περὶ τοῦ αὐτοῦ θέματος. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν συνεχώνευσεν αὐτὰ εἰς ἓν νομοσχέδιον ὑπὸ τὸν τίτλον «περὶ συντάξεως τραυματιῶν τοῦ πολέμου τοῦ 1897 ἀξιωματικῶν καὶ ἀνθυπασπιστῶν».

§22Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 8 θὰ ψηφίσωμεν ἢ τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 154;

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ δύο νομοσχέδια συνεχωνεύθησαν εἰς ἓν καὶ ἀπετέλεσαν δύο ἄρθρα.

§24Α. ΣΛΗΜΑΝ. Πρότασίν τινα ἔχω νὰ ὑποβάλω πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν. Κατὰ τὸ 1906 ἐψηφίσθη νόμος διὰ τοῦ ὁποίου ἐδόθη αὔξησις συντάξεως εἰς τοὺς τραυματίας τοῦ πολέμου, ὡς καὶ προθεσμία ἕξ μηνῶν, ἵνα δηλώσωσι, διότι πολλοὶ ἐκ τῶν τραυματισθέντων εὑρίσκοντο εἰς ἀπομεμακρυσμένα μέρη.

§25Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Αὐτὸ ἀκριβῶς περιέχει τὸ νομοσχέδιον.

§26Θ. ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Πληθὺς νομοσχεδίων ἔχει ὑποβληθῆ διὰ τῶν ὁποίων, ὡς ἔλεγον καὶ χθές, καὶ θέσεις ἐδημιουργήθησαν καὶ βαθμοὶ ἠνοίχθησαν καὶ προαγωγαὶ ἐτελέσθησαν καὶ συντάξεις πολλαὶ ἀπενεμήθησαν. Δὲν γνωρίζω ἂν πάντα ταῦτα συμβάλλουσιν εἰς τὴν ἀνόρθωσιν, τὴν ὁποίαν πάντες ἐπεζήτησαν. Ἀλλὰ βεβαίως συμβάλλουσιν εἰς τὴν ἐπιβάρυνσιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, παρὰ τοῦ ὁποίου ζητοῦμεν καθ’ ἑκάστην ὑπέρογκα βάρη χάριν τῶν γενικῶν συμφερόντων τοῦ Κράτους. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ ἐγεννήθη καὶ ἄλλη ἀφορμή, ἵνα αὐξηθῶσι συντάξεις ὑπαλλήλων τοῦ Κράτους, οἱ ὁποῖοι δυνάμει τῶν κειμένων νόμων λαμβάνουσι συντάξεις. Νομίζω ὅτι ἦτο πάντως περιττὴ ἡ αὔξησις τῶν συντάξεων αὐτῶν, ἐὰν ἀναλογισθῇ τις ὅτι κατὰ τὸν χρόνον καθ’ ὃν ἐγένετο ὁ πόλεμος οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ ἀποστρατευόμενοι εἶχον βαθμὸν τοιοῦτον, ὥστε, ἐὰν ἀπεστρατεύοντο τότε, δὲν ἤθελον λάβει οὔτε τὸ ἥμισυ τῆς συντάξεως τὴν ὁποίαν σήμερον ἀποστρατευόμενοι θέλουσι λάβει ἄνευ τῆς νέας ἐπαυξήσεως τὴν ὁποίαν ἐπιδιώκει τὸ προκείμενον νομοσχέδιον. Νομίζω ὅτι ἔπρεπε τέλος πάντων ν’ ἀφήσωμεν τὸν πόλεμον τοῦ 1897 νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὰς δέλτους τῆς Ἱστορίας καὶ νὰ μὴ ἐπικαλώμεθα αὐτόν, ἵνα ἀπονέμωμεν βαθμοὺς καὶ συντάξεις, μετὰ τὸ πάθημα μάλιστα τὸ ὁποῖον ἐπάθομεν. Τὸ Κράτος ἐψήφισε πρὸ ὀλίγου τὴν ἀπονομὴν συντάξεως εἰς τοὺς ἀποθανόντας ἕνεκα τοῦ πολέμου. Πρέπει νὰ προσέξωμεν νὰ μὴ πάθωμεν τὸ πάθημα ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἤγαγε τὸ Κράτος, ἀντὶ ν’ ἀπονείμῃ συντάξεις εἰς τοὺς πράγματι φονευθέντας ἐν τῷ πολέμῳ, ν’ ἀπονείμῃ καὶ εἰς τὴν χήραν Παππαντωνοπούλου. Νὰ μὴ πάθωμεν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀπέδειξεν ὁποία ἐκμετάλλευσις τῶν νόμων ἐγένετο. Νομίζω ὅτι ἔπρεπεν ἡ Βουλὴ νὰ εἶναι λίαν φειδωλὴ εἰς τὴν ἀπονομὴν συντάξεως ἣν ἐπιζητεῖ τὸ προκείμενον νομοσχέδιον. Δὲν γνωρίζω ἂν ἦσαν πολλοὶ οἱ τραυματισθέντες ἐν τῷ πολέμῳ, ἀλλ’ αὐτοὶ βεβαίως ἔπραξαν τὸ καθῆκόν των, διὰ τὸ ὁποῖον ἡ Πολιτεία τοὺς προορίζει εὐθὺς ἀπὸ τῆς κατατάξεώς των ἐν τῷ στρατῷ. Δὲν ἔπραξαν ἔξοχόν τι, δὲν ἔπραξάν τι περιπλέον τοῦ καθήκοντος διὰ νὰ εὑρεθῇ ἡ Πολιτεία εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν νὰ τοῖς ἀπονείμῃ καὶ ἄλλην ἀμοιβὴν ὑπὲρ τὴν κατὰ τοὺς κειμένους νόμους ἀπονεμομένην. Δὲν γνωρίζω ἐπίσης ἂν οἱ τραυματισθέντες ἐν πολέμῳ ἦσαν καὶ οἱ ἡρωικώτερον καὶ οἱ καλύτερον πράξαντες τὸ καθῆκόν των κατὰ τὸν πόλεμον. Διότι δυστυχῶς ἐγράφη ὅτι ἐτραυματίσθησαν ἐν πολέμῳ καί τινες ἰδίαις χερσί. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ πράξωμεν καὶ ἐπὶ τοῦ πολέμου τοῦ 1897 ὅ,τι ἔπραξαν καὶ οἱ υἱοὶ τοῦ Νῶε.

§27Ν. ΠΑΠΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Δὲν νομίζω ὅτι εἶναι ὀρθαὶ αἱ παρατηρήσεις τοῦ κ. συναδέλφου ἐκ Ναυπλίας, καὶ δὲν νομίζω, λέγω, ὅτι εἶναι ὀρθαί, διότι οἱ τραυματισθέντες ἐν τῷ πολέμῳ δὲν ἀπέλαυσαν μέχρι τοῦδε οὐδενὸς εὐεργετήματος, ὅπως φρονεῖ ὁ κ. συνάδελφος. Ἐψηφίσθη τότε νόμος, ἀλλὰ λόγῳ τοῦ μικροῦ χρονικοῦ διαστήματος δὲν προέλαβον πολλοὶ τῶν τραυματισθέντων ν’ ἀπολαύσωσι τοῦ εὐεργετήματος αὐτοῦ καὶ συνεπῶς ἔμειναν ἐκτὸς τοῦ εὐεργετήματος τούτου. Οἱ τραυματισθέντες κατὰ τὸν πόλεμον εἶναι πολὺ ὀλίγοι ὡς ἐκ τῶν τραυμάτων των δὲ ἐξακολουθοῦσι νὰ ὑφίστανται πολλὰς δαπάνας ὁτὲ μὲν μεταβαίνοντες εἰς τὰ λουτρά, ὁτὲ δὲ εἰσερχόμενοι εἰς τὰ νοσοκομεῖα πρὸς νοσηλείαν. Διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι ἡ Πολιτεία πρέπει νὰ παράσχῃ εἰς αὐτοὺς εὐεργέτημά τι πρὸς παραδειγματισμόν, δὲν πρέπει δὲ νὰ φρονῇ τις ὅτι εὑρέθη ἀξιωματικὸς τοῦ ἑλληνικοῦ στρατοῦ νὰ τραυματισθῇ ἰδίαις χερσὶ κατὰ τὸν πόλεμον τοῦ 1897, διὰ νὰ φανῇ ὅτι ὑπῆρξε τραυματίας τοῦ πολέμου τοῦ 1897. Τοῦτο οὔτε φαντάζομαι οὔτε εἶδον ἀναγεγραμμένον.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§29Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μίαν ἀπορίαν εἶχον ἐπὶ τῆς προτάσεως αὐτῆς. Ὑπάρχει πρότασις ὑπογεγραμμένη ὑπὸ πολλῶν συναδέλφων· μήπως εἶναι καὶ ἡ ὑμετέρα;

§30Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Εἶναι καὶ αἱ δύο προτάσεις.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ δύο προτάσεις συνεχωνεύθησαν εἰς μίαν καὶ ἀπετέλεσαν δύο ἄρθρα.

§32Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Νὰ τυπωθῶσι.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βεβαιότατα. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀκολούθως ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2, ὡς καὶ τὸ σύνολον τῆς προτάσεως ταύτης νόμου, ἐστάλη δὲ πρὸς ἀνατύπωσιν). (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 199). Βʹ συζήτησις τῆς προτάσεως νόμου «περὶ διαθέσεως χρημάτων τοῦ λιμενικοῦ ταμείου Ὠρεῶν πρὸς ἀποξήρανσιν ἑλῶν». Ἄρθρον μόνον (ἀναγινώσκεται).

§34Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπειδὴ πολλάκις ἐλήφθησαν καὶ κατεδαπανήθησαν χρήματα ἐκ λιμενικῶν ταμείων δι’ ἀλλοτρίους σκοποὺς ἢ δι’ οὓς ταῦτά εἰσι προωρισμένα, ἀνεξαρτήτως τῆς περιπτώσεως ταύτης, φρονῶ ὅτι δὲν πρέπει ἡμεῖς νὰ θεσπίσωμεν καὶ νὰ θέσωμεν γενικὸν κανόνα ὅτι χρήματα προωρισμένα πρὸς κατασκευὴν λιμένων πρέπει νὰ προσφέρωνται δι’ ἄλλους σκοπούς. Εἴδομεν πολλάκις τὸ παράδοξον, χρήματα τῶν λιμενικῶν ταμείων νὰ διατίθενται χάριν γυμνασίων ἢ χάριν ἀποστολῆς ὑποτρόφων. Ἐγὼ ὁμιλῶ γενικῶς· δὲν πρόκειται περὶ τοῦ λιμενικοῦ ταμείου τούτου. Πρέπει νὰ θέσωμεν γενικὸν κανόνα ἵνα παύσῃ ἡ κατάχρησις αὕτη καὶ ἡ διασπάθησις τῶν λιμενικῶν χρημάτων.

§35ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, πρωτοβουλίας βουλευτικῆς, ὡς πρότασις νόμου, ἔχει τοῦτον τὸν λόγον, δι’ ὃν καὶ ἀπεφάσισεν ἡ Κυβέρνησις νὰ υἱοθετήσῃ αὐτό, ὅτι πρόκειται ν’ ἀποξηρανθῶσι τὰ ἕλη, τὰ λιμνάζοντα ὕδατα Ὠρεῶν, ἀνοιγομένων τάφρων πολλῶν προϋπαρχουσῶν, αἵτινες ἔχουσι πληρωθῆ, καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον νὰ βοηθήσῃ ὁ δῆμος τὴν γενομένην ἤδη ἐγκατάστασιν ἐκεῖ δι’ ἀγορᾶς γαιῶν ὑπὸ μεγάλου μέρους Στενημαχιτῶν, ὡς ἐργαζομένων καὶ προσπαθούντων νὰ εὕρωσιν ἐκ τῶν ἰδίων οἰκονομιῶν τινά, ὅπως ἀποξηρανθῇ ὁ τόπος ὁ ἐντελῶς ἐγκαταλελειμμένος, ὁ ὁποῖος σήμερον ὄντως ἐπροικίσθη ὑπὸ κατοίκων ἐγκαθισταμένων λίαν φιλέργων. Τὸ νομοσχέδιον μοὶ φαίνεται προσφορώτατον εἰς ἐξυπηρέτησιν ἀνάγκης σπουδαίας, καὶ διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλήν, βεβαίως προσέχουσα εἰς τὰ ὀρθά, ἅτινα παρεστάθησαν εἰς αὐτὴν περὶ τῶν χρημάτων τούτων, νὰ ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον διὰ τὸν ἰδιάζοντα λόγον ὃν παρουσιάζει.

§36Π. ΣΑΚΚΗΣ. Πρὸς τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον ἐξ Ἀττικῆς ἔχω νὰ κάμω τὴν ἑξῆς παρατήρησιν. Ὁ κ. συνάδελφος ἀγνοῶν τὰ τῶν ἐπαρχιῶν ἀγνοεῖ ὅτι πολλάκις ἐτέθησαν λιμενικοὶ φόροι πρὸς τὸν σκοπὸν κυρίως νὰ χρησιμεύσωσι δι’ ἀργομίσθους. Ὑπάρχουσιν ἤδη πολλὰ χρήματα εἰς διάφορα λιμενικὰ ταμεῖα, τὰ ὁποῖα δὲν δύνανται νὰ χρησιμοποιηθῶσι δι’ ἄλλα ἔργα, δι’ ἃ ἴσως εἶναι καὶ προωρισμένα, διότι ἀπαιτοῦνται ἑκατομμύρια ὁλόκληρα. Αὐτὰ λοιπὸν τὰ χρήματα δύνανται νὰ χρησιμοποιηθῶσι δι’ ἄλλας ἀνάγκας ἐπειγούσας τῶν ἐπαρχιῶν αὐτῶν παρὰ νὰ μένωσι νεκρά, καὶ εἰς τοῦτο δὲν συμφωνῶ πρὸς τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον. Καλὸν θὰ ἦτο νὰ ἐμερίμνα περὶ τοῦ λιμενικοῦ ταμείου Πειραιῶς, ὅπου διασπαθῶνται ἑκατοντάδες χιλιάδων δραχμῶν δι’ ἀργομίσθους. Καὶ ἄλλα ἔξοδα ἀλλὰ πρὸ πάντων τὰ χρήματα τῶν ἐπαρχιακῶν λιμενικῶν ταμείων ἀπεδείχθη ὅτι μέχρι τοῦδε ἐχρησιμοποιήθησαν ἐπαρκῶς κατὰ τὸ πλεῖστον. (Γίνεται δεκτὴ ἡ ἀνωτέρω πρότασις νόμου).

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐπιβολῆς φόρου ἐπὶ τοῦ διὰ τοῦ λιμένος Πατρῶν ἐξαγομένου σταφιδοκάρπου πρὸς ἀποπεράτωσιν καὶ διακόσμησιν τοῦ ἐν Πάτραις ἀνεγειρομένου νέου ναοῦ τοῦ Ἁγίου Ἀνδρέου».

§38Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, κύριε Πρόεδρε, εἶναι φορολογικόν. Ὁ σκοπὸς δι’ ὃν ζητεῖται ἡ φορολογία εἶναι ἱερός, καὶ οὐδεὶς ἀντιλέγει εἰς τοῦτον. Ἐν τούτοις ἐν αὐτῷ περιλαμβάνεται διάταξίς τις ἡ ὁποία ἀφορᾷ εἰς πάντα τὰ σταφιδοφόρα μέρη, τοσοῦτο μᾶλλον, καθόσον εἶναι γνωστὸν ὅτι ἡ σταφὶς ἐξάγεται ἐκ τοῦ λιμένος Πατρῶν. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ φορολογηθῇ καὶ τὸ προϊὸν τῆς σταφίδος καὶ τῆς λοιπῆς Πελοποννήσου. Φρονῶ ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν διαβλέπει τὸ ἄδικον τὸ ὁποῖον προσγίνεται εἰς πληθυσμοὺς σταφιδοφόρους, οἱ ὁποῖοι οὐδὲν ἔχουσι νὰ προσπορισθῶσιν ὄφελος ἐκ τῆς φορολογίας ταύτης. Ὁμολογουμένως δύναταί τις νὰ ἐπαινέσῃ τὸν λαὸν τῶν Πατρῶν, ὁ ὁποῖος ἐν τῇ ἐγνωσμένῃ αὐτοῦ φιλοπροόδῳ μερίμνῃ ἐπιζητεῖ ἀνέγερσιν ναοῦ, ἀλλ’ ἐν τούτοις δὲν πρέπει νὰ ἔχῃ ἀξιώσεις ἐπὶ τῶν πόλεων τῶν ξένων πρὸς τὸν δῆμον Πατρέων. Διὰ τοῦτο ἤθελον συστήσει ὅπως καθορισθῇ μόνον ἡ φορολογία ἐπὶ τοῦ σταφιδοκάρπου τοῦ παραγομένου ἐν τῷ δήμῳ Πατρέων.

§39Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Δὲν πρόκειται περὶ νέου φόρου. Ὁ δῆμος Πατρέων ἔχει ἐπιβάλει ἀπὸ δεκαπενταετίας ἢ εἰκοσαετίας ἤδη τὸν φόρον αὐτὸν τῶν 30 λεπτῶν κατὰ χιλιόλιτρον ὑπὲρ τῶν φιλανθρωπικῶν καταστημάτων τοῦ δήμου Πατρέων, καὶ εἰσεπράττετο μέχρι τοῦδε ὁ φόρος αὐτὸς ἀνελλιπῶς καθ’ ὅλον τὸ διάστημα αὐτό. Ἤδη ὁ δῆμος Πατρέων εὑρίσκεται εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν νὰ δύναται ν’ ἀναλάβῃ αὐτὸς ἐκ τῶν ἄλλων του ἐσόδων τὴν συντήρησιν τῶν φιλανθρωπικῶν καταστημάτων ὑπὲρ ὧν ἦτο μέχρι τοῦδε ὁ φόρος οὗτος διατεθειμένος, ἐπιθυμεῖ δ’ ὅπως τὸ ἐκ τοῦ φόρου τούτου ἔσοδον διατεθῇ διὰ τὴν ἀποπεράτωσιν τοῦ πανελληνίου σημασίας ναοῦ τοῦ Ἁγίου Ἀνδρέου, τοῦ ὁποίου ἡ περιουσία ἀνερχομένη μόνον εἰς 700.000 δρχ. δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξαρκέσῃ πρὸς ἀποπεράτωσιν αὐτοῦ. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου λοιπὸν τούτου οὐδὲν ἕτερον ἐπιζητεῖται ἢ νὰ ἐπιτραπῇ ὅπως ὁ φόρος οὗτος, ὁ εἰσπραττόμενος πρὸς τὸν σκοπὸν τῆς συντηρήσεως τῶν φιλανθρωπικῶν καταστημάτων Πατρῶν, διατεθῇ ὑπὲρ τῆς ἀποπερατώσεως τοῦ ναοῦ τοῦ Ἁγίου Ἀνδρέου, καὶ τοῦτο, ἵνα ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἐσόδου τούτου συναφθῇ δάνειον ὑπὸ τοῦ ναοῦ καὶ ἀποπερατωθῇ. Περὶ τούτου πρόκειται.

§40ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὰ βεβαιωθέντα ὑπὸ τοῦ κ. ἐκ Πατρῶν συναδέλφου εἶναι ἀκριβέστατα. Ἔχω ἐνταῦθα ἐπίσημον ἔγγραφον τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ ναοῦ, ὅπερ ῥητῶς λέγει αὐτὰ ταῦτα ἅτινα ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Πατρῶν πρὸ ὀλίγου εἶπεν (ἀναγινώσκει): «Ὡς γνωστόν, πρὸ χρόνων ἐπιβάλλεται καὶ εἰσπράττεται ὑπὸ τοῦ δήμου Πατρέων φόρος τις ἐπὶ τοῦ ἐξαγομένου ἐκ τοῦ λιμένος Πατρῶν σταφιδοκάρπου ὑπὲρ τῶν ἐνταῦθα φιλανθρωπικῶν καταστημάτων διὰ νομίμου ὑποχρεώσεως, μόνον τῇ φιλοτίμῳ ἀνοχῇ καὶ εὐγενεῖ προαιρέσει τοῦ πατραϊκοῦ ἐμπορίου. Ἐὰν τὸ ἀντίστοιχον ποσὸν τοῦ φόρου τούτου (εἰς τὴν ἐκ τοῦ λιμένος Πατρῶν ἐξαγομένην σταφίδα ἀνερχόμενον εἰς δρ. 40 χιλιάδας περίπου) μετετρέπετο εἰς νόμιμον φόρον προωρισμένον διὰ τὴν ἀνέγερσιν τοῦ ναοῦ, ἐπὶ τῇ ἐγγυήσει τούτου θὰ ἐξευρίσκετο διὰ δανείου τὸ ποσὸν οὗ ἔχομεν ἀνάγκην πρὸς περάτωσιν αὐτοῦ. Οὕτως ὁ μὲν τόπος δὲν θὰ ἐπεβαρύνετο διὰ νέας φορολογίας, ἡ δὲ οἰκονομικὴ θέσις τοῦ δήμου θὰ ἐπέτρεπεν αὐτῷ νὰ ἐπαρκέσῃ εἰς τὰς ἀνάγκας τῶν φιλανθρωπικῶν καταστημάτων δι’ ἄλλων αὐτοῦ πόρων».

§41Θ. ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ ἐπιθυμῶ νὰ μοὶ δώσῃ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς μίαν ἐξήγησιν, ἂν ὑπὸ τὸν ὅρον «σταφιδόκαρπος» ἐννοεῖται καὶ ἡ λεπτὴ σταφίς, ἡ λεγομένη σουλτανίνα.

§42ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ὑποθέτω ὄχι, δύναται δὲ νὰ σημειωθῇ ὅτι δὲν σημαίνει τοῦτο. Νὰ θέσωμεν ἐν παρενθέσει «Κορινθιακή».

§43Κ. ΦΛΕΣΣΑΣ. Τὸ ἄρθρον εἶναι γενικὸν καὶ ἐπιβαρύνει τὴν ὅλην σταφίδα τὴν ἐξαγομένην ἐκ τοῦ λιμένος Πατρῶν. Ὅλη ἡ σταφίς, κύριε Πρόεδρε, τοῦ νομοῦ Μεσσηνίας ἐξάγεται διὰ τοῦ λιμένος Πατρῶν· κατὰ συνέπειαν θὰ ἐπιβαρυνθῇ καὶ αὕτη διὰ τοῦ φόρου τούτου. Λοιπὸν φρονῶ ὅτι πρέπει νὰ καθαρισθῇ τὸ ζήτημα καὶ νὰ ὁρισθῇ ὅτι ἡ φορολογία αὕτη ἐπιβάλλεται μόνον ἐπὶ τῆς σταφίδος τοῦ δήμου Πατρέων.

§44ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Οὐδὲν νέον πρόκειται νὰ ἐπιβληθῇ. Τὸ εἰσπραττόμενον ὑπὲρ ἄλλου σκοποῦ μέχρι τοῦδε ἀπὸ τοῦδε θὰ εἰσπράττηται ὑπὲρ τοῦ ναοῦ τοῦ Ἁγίου Ἀνδρέου.

§45Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Διατί νὰ νομοθετήσωμεν ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει;

§46Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Πῶς θὰ γίνῃ τὸ δάνειον;

§47Κ. ΦΛΕΣΣΑΣ. Ἐγὼ νομίζω ὅτι ἐπιβάλλεται νέα φορολογία καὶ φρονῶ ὅτι πρέπει νὰ καθαρισθῇ τὸ ζήτημα, ὅτι ἡ φορολογία αὕτη ἐπιβάλλεται μόνον ἐπὶ τοῦ προϊόντος τοῦ δήμου Πατρέων.

§48Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ἐγὼ εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ δευτερολογήσω, διότι βλέπω ὅτι ἀκριβῶς συμβαίνει ὅ,τι τὸ πρῶτον ὑπεστήριξα. Διότι τὸ ἄρθρον 1 λέγει· «Ἐπιβάλλεται φόρος λεπτῶν τριάκοντα κατὰ χιλιόλιτρον ἐπὶ τοῦ διὰ τοῦ λιμένος Πατρῶν ἐξαγομένου σταφιδοκάρπου, διατίθεται δ’ οὗτος πρὸς ἀποπεράτωσιν καὶ διακόσμησιν τοῦ ἐν Πάτραις ἀνεγειρομένου νέου ναοῦ τοῦ Ἁγίου Ἀνδρέου». Ἐὰν ὑπῆρχεν ὁ φόρος καὶ εἰσεπράττετο τόσα ἔτη, διατί θὰ νομοθετήσωμεν;

§49Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Ὁ φόρος θὰ ὑπάρξῃ ὑπὲρ τοῦ ναοῦ, ἐνῷ ἕως νῦν ὁ φόρος αὐτὸς εἰσεπράττετο ὑπὸ τοῦ δήμου διὰ συντήρησιν τῶν φιλανθρωπικῶν καταστημάτων τοῦ δήμου Πατρέων. Ἤδη ὅμως πρόκειται τὸν φόρον αὐτόν, τὸν ὁποῖον εἰσέπραττεν ὁ δῆμος, νὰ λάβῃ ὁ ναός, ὁ ὁποῖος δὲν ἔχει πόρους ὅπως ἀποπερατωθῇ.

§50ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Νέαν ἀπόδειξιν ὅτι οὐδὲν νέον πρόκειται νὰ εἰσπραχθῇ, φέρω τὴν πρᾶξιν δι’ ἧς συνήνεσεν εἰς τὸν φόρον τοῦτον ἡ Προνομιοῦχος Ἑταιρεία· διότι αὕτη ἐν ἐγγράφῳ ἀπὸ 20 Φεβρουαρίου ἐ. ἔ. λέγει πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τὰ ἑπόμενα (ἀναγινώσκει)· «Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθμὸν 20242 τῆς 19 τρέχοντος ὑμετέρου ἐγγράφου λαμβάνομεν τὴν τιμὴν νὰ φέρωμεν εἰς γνῶσιν ὑμῶν ὅτι ἡ καθ’ ἡμᾶς ἑταιρεία οὐδεμίαν ἔχει ἀντίρρησιν ὅπως τὰ σήμερον εἰσπραττόμενα τῇ ἀνοχῇ τοῦ πατραϊκοῦ ἐμπορίου καὶ ὑπὲρ τῶν ἐκεῖ φιλανθρωπικῶν ἱδρυμάτων τριάκοντα λεπτὰ κατὰ χιλιόλιτρον ἐξαγομένης διὰ τοῦ ἐν Πάτραις τελωνείου κορινθιακῆς σταφίδος διατεθῶσι διὰ νόμου ὑπὲρ τοῦ ἀνεγειρομένου ἐν τῇ πόλει ταύτῃ ἱεροῦ ναοῦ τοῦ Ἁγίου Ἀνδρέου, προθύμως δὲ παρέχει τὴν πρὸς τοῦτο ἀπαιτουμένην κατὰ τὸ ἄρθρον 33 τῆς ἀπὸ 8 Ἰουλίου 1905 συμβάσεως συναίνεσίν της». Ἀναλαμβάνει ὁ δῆμος ἐκ τῶν ἰδίων αὑτοῦ πόρων νὰ συντηρήσῃ τὰ φιλανθρωπικὰ καταστήματα, καὶ ζητεῖ παρὰ τῆς Κυβερνήσεως διὰ τοῦ νομοσχεδίου, ὅπερ ἐπείσθη νὰ ὑποβάλῃ ἡ Κυβέρνησις, ἐκεῖνο ὅπερ εἰσπράττεται καὶ ὅπερ θέλει παύσει νὰ εἰσπράττηται ὑπὸ τοῦ δήμου, διατιθεμένης τῆς τοιαύτης φορολογίας ὑπὲρ τοῦ ναοῦ τοῦ Ἁγίου Ἀνδρέου.

§51Κ. ΦΛΕΣΣΑΣ. Ἐγὼ ἐπιμένω καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ διευκρινήσῃ τὸ ζήτημα. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἐπιβάλλεται φόρος ἐπὶ τοῦ σταφιδοκάρπου τοῦ ἐξερχομένου διὰ τοῦ λιμένος Πατρῶν, διὰ τοῦ λιμένος δὲ τούτου ἐξάγεται ὅλον τὸ προϊὸν τοῦ νομοῦ Μεσσηνίας, καὶ δὲν θεωρῶ ὅτι ἔχομεν καμμίαν ὑποχρέωσιν νὰ πληρώσωμεν τοιοῦτον φόρον ἡμεῖς διὰ τὴν ἀποπεράτωσιν τοῦ ναοῦ τοῦ Ἁγίου Ἀνδρέου ἐν Πάτραις. Παρακαλῶ νὰ ὁρισθῇ σαφῶς ὅτι ὁ φόρος οὗτος ἐπιβάλλεται μόνον ἐπὶ τοῦ προϊόντος τοῦ δήμου Πατρέων. Ἂς κάμωσι τὸν ναὸν οἱ Πατρεῖς, οἱ ὁποῖοι εἶναι πλουσιώτατοι.

§52Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἀντίρρησις ἡ ὁποία προέκυψε μετὰ πάροδον εἰκοσαετίας εἶναι περίεργος. Ὁ φόρος οὗτος εἰσπράττεται ἀπὸ εἰκοσαετίας.

§53Θ. ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τώρα ἀνεκαλύφθη.

§54Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Ἐὰν δὲν ἐνεφανίζετο τὸ νομοσχέδιον, οἱ κύριοι συνάδελφοι οὐδεμίαν θὰ εἶχον ἀντίρρησιν, ἀλλ’ ἡμεῖς, ἐπειδὴ θέλομεν νὰ προσπορίσωμεν πόρους ὑπὲρ τῆς συνδρομῆς, ἀκριβῶς δι’ αὐτὸ ζητοῦμεν νὰ νομιμοποιήσωμεν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μέχρι τοῦδε γίνεται. Κατὰ τί μεταβάλλεται ἡ κατάστασις ἡ μέχρι τοῦδε ὑφισταμένη, ἂν ἐξακολουθήσῃ νὰ εἰσπράττηται ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μέχρι τοῦδε εἰσπράττεται;

§55Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Θὰ καθορισθῇ ἐν τῷ νόμῳ ὅτι ὁ μέχρι τοῦδε εἰσπραττόμενος φόρος τῶν 30 λεπτῶν θὰ ἐξακολουθῇ νὰ εἰσπράττηται.

§56Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις.

§57ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Θὰ σημειώσωμεν ὅτι μόνον ὁ νῦν εἰσπραττόμενος φόρος θὰ εἰσπράττηται.

§58Κ. ΦΛΕΣΣΑΣ. Νὰ τεθῇ ὡρισμένως ὅτι εἰς τὸν φόρον αὐτὸν ὑπάγεται ἡ σταφὶς ἡ παραγομένη ἐκ τοῦ νομοῦ Ἀχαΐας καὶ Ἤλιδος, ὄχι ὁ ἐξαγόμενος διὰ Πατρῶν σταφιδόκαρπος. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον εἰς αʹ συζήτησιν. Ὁμοίως εἰς αʹ συζήτησιν τὸ «περὶ συμπληρώσεως τοῦ ΣΙΒʹ νόμου τῆς 1 Ὀκτωβρίου 1852 περὶ διοικήσεως τῶν δημοσίων ἐσόδων καὶ ἐξόδων κλπ.». Ἐπίσης εἰς αʹ συζήτησιν τὸ «περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος τοῦ ΦΟΗʹ νόμου περὶ ἀδείας πρὸς περιορισμὸν τῆς δικαστικῆς δικαιοδοσίας τῶν ἐν Αἰγύπτῳ προξενικῶν Ἀρχῶν». Γίνεται ὡσαύτως δεκτὴ εἰς βʹ ἀνάγνωσιν ἡ πρότασις νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ ΣΜΗʹ νόμου περὶ Ἐθνικῆς Βιβλιοθήκης καὶ ἐφαρμογῆς διατάξεων αὐτοῦ εἰς τὴν Βιβλιοθήκην τῆς Βουλῆς καὶ λοιπὰς δημοσίας ἢ δημοτικὰς Βιβλιοθήκας». Γίνεται ἐπίσης δεκτὸν εἰς γʹ συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ «περὶ προσθήκης διατάξεων εἰς τὸν νόμον ͵ΓΦΑʹ (3501) περὶ τοῦ λιμενικοῦ ταμείου Πειραιῶς καὶ τῆς διοικήσεως αὐτοῦ»).

§59Ε. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Μετὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ διοικήσεως τοῦ λιμενικοῦ ταμείου Πειραιῶς καταθέτω πρότασιν νόμου ἀνάλογον περὶ διοικήσεως τοῦ λιμενικοῦ ταμείου Καλαμῶν. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 197).

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γʹ συζήτησις τῆς προτάσεως νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου ͵ΓΤϞΑʹ (3391) τῆς 24 Ὀκτωβρίου 1909 περὶ φορολογίας τῶν κληρονομιῶν, κληροδοσιῶν καὶ αἰτίᾳ θανάτου δωρεῶν». (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν). Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§61ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐν τῷ τρίτῳ στίχῳ νὰ εἴπωμεν «μέχρι τέλους Φεβρουαρίου 1910». (Γίνεται δεκτόν, ὡς ἐτροποποιήθη· ἐπίσης τὸ ἄρθρον 2 καὶ τὸ σύνολον τῆς ἀνωτέρω προτάσεως νόμου).

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐπεκτάσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεων τῶν νόμων ͵ΒΨΜΖʹ τῆς 11 Ἀπριλίου 1900 καὶ ͵ΒΩΛΑʹ τῆς 14 Φεβρουαρίου 1901».

§63ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Εἶναι τὸ νομοσχέδιον δι’ οὗ πρόκειται νὰ κανονισθῶσι τὰ πράγματα εἰς τρόπον ὥστε καὶ τὰ ἔργα νὰ περατωθῶσιν ἐν Θεσσαλίᾳ καὶ πρὸ παντὸς νὰ πληρωθῶσι τὰ ὀφειλόμενα εἰς ἀλλοδαπὸν μηχανικόν, ἅτινα πρὸ πολλοῦ χρόνου ὀφείλονται καὶ εἶναι βεβαίως ὑποχρέωσις τοῦ Κράτους νὰ φθάσῃ εἰς τὴν πληρωμὴν αὐτῶν, περὶ τούτου δ’ ἔχομεν καὶ ὑπομνήσεις διπλωματικάς.

§64ΙΩ. ΦΙΛΙΟΣ. Ἐν τῇ ἐκθέσει ἡ ὁποία συνοδεύει τὸ ὑποβληθὲν νομοσχέδιον ἀναγινώσκω τὰ ἑξῆς· ὅτι «κατόπιν τῆς ἀρξαμένης κυκλοφορίας τῶν ἁμαξοστοιχιῶν τῶν ἑλληνικῶν σιδηροδρόμων ἤρχισεν ἡ δι’ αὐτῶν ἐκ Θεσσαλίας ἐξαγωγὴ καπνοῦ καὶ ζώων καὶ συνεπῶς ἐμειώθη κατὰ πολὺ ἡ ἐκ τῶν τελῶν τούτων εἴσπραξις, ὡς ἐκ τούτου δὲ ὑπάρχει κίνδυνος ἀνεπαρκείας αὐτῶν εἰς ἃς προωρίσθησαν ἀνάγκας». Τίνες εἶναι αἱ ἀνάγκαι αὗται; Καθορίζονται ἐν ἀριθμῷ καὶ εἰς τὸ σημείωμα τὸ ὁποῖον ὑπέβαλεν ἡ Κυβέρνησις, ἀλλ’ αἱ ἀνάγκαι αὗται τοῦ σημειώματος τούτου προκύπτει ὅτι πᾶσαι ἐθεραπεύθησαν, καὶ ἀναγινώσκω ἐν τῷ σημειώματι· «αἱ τοπογραφικαὶ ἐργασίαι οὕτως ἀρξάμεναι ἀπὸ τοῦ Νοεμβρίου 1901 ἐξηκολούθησαν μέχρι τέλους 1903, ὁπότε δηλώσαντος τοῦ κ. Σίμπερ παραίτησιν ἀπὸ τῆς διευθύνσεως ἀνετέθη αὐτῷ ἡ ἐξακολούθησις τῶν ἐργασιῶν τούτων κατ’ ἀποκοπήν, ἀντὶ συμφωνηθείσης ἀμοιβῆς δρχ. 300 κατὰ τετρ. χιλιόμετρον, καὶ μὲ τὴν ὑποχρέωσιν ὅπως περατώσῃ ταύτας ἐντὸς πενταετίας ληγούσης τῇ 16 Ἀπριλίου 1909». Καὶ κατωτέρω· «Ἤδη ἅπασα ἡ ἐπὶ τοῦ ἐδάφους ἐργασία ἐπερατώθη, τοῦ μεγαλυτέρου μέρους αὐτῆς παραδοθέντος τῇ ἐπιτροπῇ, τοῦ δ’ ὑπολοίπου ὄντος ἑτοίμου πρὸς παράδοσιν». Ἑπομένως πᾶσα ἡ ἐργασία ἐπερατώθη.

§65ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Αὐτὴ εἶναι προκαταρκτικὴ ἐργασία, μεθ’ ἣν ὁ Ἰταλὸς μηχανικὸς ὅστις ἐκλήθη τελευταῖον θέλει ἔλθει νὰ ἐκτελέσῃ τὰ ἔργα.

§66ΙΩ. ΦΙΛΙΟΣ. Ἐγὼ δὲν εἶπον ὅτι ἐτελείωσαν πάντα τὰ ἔργα, ἀλλὰ τὰ διὰ τὴν μελέτην μόνον.

§67ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ὁ φόρος δὲν ὡρίσθη διὰ τὴν μελέτην μόνον, ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν ἐκτέλεσιν.

§68ΙΩ. ΦΙΛΙΟΣ. Βεβαίως μόνον διὰ τὴν μελέτην.

§69ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ὁ Μικελίνι ἀνεχώρησε διὰ τὴν πατρίδα του καὶ εἶπεν ὅτι, ὅταν θὰ εἶναι ἕτοιμα, θὰ ἐπανέλθῃ, διὰ ν’ ἀρχίσῃ ἡ ἐφαρμογή.

§70ΙΩ. ΦΙΛΙΟΣ. Τίνα θὰ εἶναι ἕτοιμα; Ἐκ τοῦ σημειώματος βλέπω ὅτι ἡ συστᾶσα ἐπιτροπή, ἡ ὁποῖα ἀποτελεῖται ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ἀπὸ τὸν διοικητὴν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ἐξετέλεσε πάντα τὰ ἔργα ἅτινα ἀνετέθησαν αὐτῇ διὰ τοῦ νόμου 1900 καὶ 1901, ὁ ὁποῖος ηὔξησε τὰ διὰ τοῦ λιμένος Βόλου εἰσαγόμενα ἐμπορεύματα (ἀναγινώσκει) «Κατὰ τὰς ἀρχὰς τοῦ 1907, ὅτε ἤδη αἱ ἐργασίαι εἶχον ἀρκετὰ προοδεύσει, ἡ ἐπιτροπὴ ἀπεφάσισε νὰ μετακαλέσῃ ἐξ Ἰταλίας μηχανικόν, ὅπως ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἑτοίμων ἤδη τοπογραφικῶν στοιχείων ἄρξηται τῆς μελέτης τῶν ἐκτελεστέων ἔργων. Ἡ Ἰταλικὴ Κυβέρνησις, πρὸς ἣν ἀπηυθύνθη ἡ ἐπιτροπή, ὑπέδειξεν ὡς κατάλληλον τὸν κ. Μικελίνι, ὅστις ἐλθὼν ἐνταῦθα τὸν Νοέμβριον τοῦ 1907 ἐπελήφθη τῶν προκαταρκτικῶν ἐργασιῶν διὰ τὴν μελέτην τῶν ἔργων, ἀφοῦ δὲ καθώρισε τὰς γενικὰς γραμμάς, ἐφ’ ὧν ἔδει νὰ στηριχθῇ ἡ μελέτη, καὶ ὑπέδειξε τὴν συλλογὴν διαφόρων ἀπαραιτήτων συμπληρωματικῶν στοιχείων, ἤτοι τὴν λῆψιν κατὰ μῆκος καὶ πλάτος τομῶν τῶν ποταμῶν καὶ χειμάρρων, ἐξακολούθησιν τῶν ὀμβρομετρικῶν καὶ ὑδρομετρικῶν παρατηρήσεων, καταμέτρησιν τῶν ταχυτήτων τοῦ Πηνειοῦ κατ’ ἐπανάληψιν καὶ εἰς διάφορα αὐτοῦ σημεῖα, ἐγκατάστασιν προσθέτων ὑδρομετρικῶν σταθμῶν εἴς τινας τῶν χειμάρρων, ἐνέργειαν παρατηρήσεων καθημερινῶν σχετικῶς πρὸς τὴν ὑπὸ τὸ ἔδαφος στάθμην τῶν ὑδάτων διαφόρων φρεάτων εἰς διάφορα σημεῖα τῆς Θεσσαλίας— ἀνεχώρησεν εἰς Ἰταλίαν μετακληθεὶς ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεώς του. Κατὰ τὸ διάστημα τοῦτο ἀπὸ τῆς ἀναχωρήσεώς του ἡ τεχνικὴ ὑπηρεσία τῆς ἐπιτροπῆς κατέγινεν εἰς τὴν συλλογὴν καὶ ἐκπόνησιν τῶν ὑπ’ αὐτοῦ ὑποδειχθέντων, οὕτως ὥστε μετακαλούμενός τις θὰ ἔχῃ πάντα τὰ στοιχεῖα διὰ τὴν ἀπρόσκοπτον καὶ ταχεῖαν τῶν ἔργων μελέτην καὶ τὴν ἐκπόνησιν τῶν σχετικῶν διαγραμμάτων».

§71ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε ν’ ἀπαντήσω ὅτι τὰ ἐν τῇ ἐκθέσει παρεπλάνησαν ὑμᾶς, διότι ὁμιλεῖτε περὶ περατώσεως τῆς ὅλης ἐργασίας, ἐνῷ ὁ λόγος ἐνταῦθα εἶναι περὶ τῆς προμελέτης· θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ ἀναγνώσω τοῦ κ. Μικελίνι τὴν ἔκθεσιν ἣν ἔχω ἐνταῦθα γαλλιστί.

§72ΙΩ. ΦΙΛΙΟΣ. Οὐδεὶς τῶν Βουλευτῶν τὴν ἔχει.

§73ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ μηχανικὸς κ. Μικελίνι ἐκλήθη ἐν ἔτει 1907 καὶ παρέμεινεν ἐν Θεσσαλίᾳ ἐξετάζων τὰς γενομένας ἐργασίας μέχρι 18 Δεκεμβρίου 1907, μεθὸ ἀνεχώρησεν. Ἰδοὺ δὲ τί λέγει ὁ κ. Μικελίνι. Εἶναι ἴσως ἀνιαρὸν ν’ ἀναγνώσῃ τις ὅλην τὴν ἔκθεσιν —μάλιστα μεταφράζων αὐτὴν ἐκ τοῦ γαλλικοῦ—. Ἐξετίμησε τὰς ἐργασίας, εὗρεν αὐτὰς καλῶς ἐχούσας, διετύπωσε τὴν ἀνάγκην προσθέτων τινῶν ἐργασιῶν καὶ ἔπειτα λέγει· (ἀναγινώσκει)· «Καὶ ὅταν ἐπὶ ταῖς ἐπιδιωκομέναις ἐργασίαις ἑτοιμασθῇ πᾶν ὅ,τι εἶναι ἀπαραίτητον ὅπως δυνηθῶμεν νὰ καθορίσωμεν τὰ τῶν ἐκτελεστέων ἔργων, δηλαδὴ μετά τινας μῆνας, θὰ δυνηθῶ νὰ ἐπανέλθω εἰς Ἰταλίαν ὅπου γενήσονται αἱ μελέται τοῦ καθορισμοῦ τούτου συμφώνως πρὸς τὰ ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Δημοσίων ἔργων ἀναγγελθέντα μοι διὰ τῆς ἐπιστολῆς αὐτοῦ τῆς 14 Αὐγούστου 1907 καὶ πρὸς ὅσα ἔγραψα εἰς τὸν ἐπιτετραμμένον τῆς Ἑλλάδος ἐν Ῥώμῃ ἐν τῇ ἐπιστολῇ τῆς 2 Σεπτεμβρίου τοῦ 1907, ἥτις εἶναι γνωστὴ εἰς τὴν ἐπιτροπήν. Διὰ τοὺς ὑπολογισμούς, διὰ τὰς ἐρεύνας, διὰ τὰς μελέτας, τὰ διαγράμματα καὶ τέλος διὰ πᾶν ὅ,τι ἀπαιτεῖται ὅπως διαγράψῃ τις συντόμως τὰ ἔργα, ἀπαιτεῖται βεβαίως καιρὸς πολλῶν μηνῶν. Ἀφοῦ ἐκτελεσθῶσιν αἱ ὑποδεικνυόμεναι μελέται καὶ τὰ ἔργα καθορισθῶσι κατὰ τὰς γενικὰς γραμμάς, θὰ ἐπανέλθω ὅπως ὑποβάλω τὸ ἀποτέλεσμα τῶν μελετῶν τούτων εἰς τὴν ἔντιμον ἐπιτροπὴν καὶ θὰ παραμείνω πάλιν ἐνταῦθα καὶ ἐν Θεσσαλίᾳ, ἵνα συντάξω τὸ κανονικὸν καὶ τέλειον σχέδιον, ὅπερ θὰ χρησιμεύσῃ ὡς βάσις ὅπως καταρτισθῶσι τὰ ὁριστικὰ ἢ ἐκτελεστικὰ σχέδια διὰ τὴν ἔκδοσιν εἰς πλειστηριασμὸν τῶν ἔργων. Οὕτως ἐκτεθέντος τοῦ προγράμματος τοῦ ἔργου μου οὐδὲν ἔχω πλέον νὰ προσθέσω ἄλλο ἐπὶ τῶν θεμάτων ἅτινα εἰς ἐμὲ ἀφορῶσιν. Ἐν τῇ ἐπιστολῇ μου τῆς 30 Ὀκτωβρίου 1907 ὁ Ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων ἔργων τῆς Ἰταλίας μοὶ ἀνήγγειλεν ὅτι ἡ ἔντιμος ἐπιτροπὴ εἶχεν ἀποδεχθῆ ἐπίσης τὰς προτάσεις τὰς διατετυπωμένας ἐν τῇ ἐπιστολῇ τοῦ Σεπτεμβρίου 1907 τῇ ἀναγραφομένῃ εἰς τὴν συγκέντρωσιν τοῦ συνοπτικοῦ σχεδίου καὶ εἰς τὴν ἀποζημίωσιν καὶ τὴν πληρωμὴν τῶν δαπανῶν κατὰ τὴν διαμονήν μου ἐν Ἰταλίᾳ. Ἀλλ’ ἡ ἐπιτροπὴ εἶχεν ὡσαύτως ἀσχοληθῆ ἐν τῇ ἀπαντήσει αὐτῆς περὶ τῶν ἔργων τῶν ἀναγκαίων πρὸς τὴν σύνταξιν τοῦ συνοπτικοῦ σχεδίου παρατηροῦσα ὅτι θελήσασα νὰ μὲ ἐπιφορτίσῃ νὰ συνεργασθῶ μετ’ αὐτῆς ὅπως ἀγάγωμεν εἰς καλὸν τέλος τὸ ἔργον τὸ μελετώμενον θέλει ἀξιώσει πιθανῶς νὰ παραμείνω ἐν Ἑλλάδι καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τῶν μελετῶν καὶ τῶν ἔργων τῶν ἐκτελεστέων. Ἀνέμεινα πρὶν ἢ ἀπαντήσω εἰς τὴν πρότασιν ταύτην, ὅπως ἐπὶ τόπου ἀντιληφθῶ τὸ σύνολον τοῦ ἔργου τοῦ ἐκτελεστέου ἐπὶ τοῦ παρόντος, εἶμαι κάλλιστα πληροφορημένος καὶ σπεύδω ν’ ἀνακοινώσω εἰς τὴν ἔντιμον ἐπιτροπὴν ὅτι θὰ εἶμαι εὐτυχής, ἂν κατορθώσω νὰ ἱκανοποιήσω αὐτὴν διὰ τῶν ἔργων μου, ἀλλ’ ὅτι ἕνεκα τῆς ἐκπληρώσεως τῶν καθηκόντων μου ἐν τῷ Τμήματι τῶν Δημοσίων ἔργων τῆς Ἰταλίας καὶ τῶν ζημιῶν αἵτινες θὰ προήρχοντο, ἂν ἔμενον μακρὰν ἐπὶ πολὺν χρόνον, δὲν δύναμαι ἐπὶ τοῦ παρόντος ν’ ἀναλάβω ὁριστικὴν ὑποχρέωσιν δι’ ἀπώτερον χρόνον κτλ.». Λοιπὸν βλέπετε ὅτι τὸ ἔργον ἔφθασεν εἰς τὸ σημεῖον ἀφ’ οὗ ἄρχεται ἡ ἐξέτασις ἡ ἀναγκαία διὰ τὴν ὁριστικὴν μελέτην καὶ τοῦτο ἀποδεικνύει ὅτι μακρὰν ἔτι εὑρισκόμεθα τοῦ πέρατος τῶν ἔργων δι’ ἃ ἐψηφίσθησαν οἱ φόροι περὶ ὧν ἐνταῦθα πρόκειται, διὸ καὶ ψηφίζεται νῦν ἡ παράτασις.

§74Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Μοὶ ἐπιτρέπετε; Νομίζω ὅτι κατὰ ταύτην τὴν στιγμὴν χρεωστοῦμεν ἕν ποσόν.

§75ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τοῦτο εἶπον· χρεωστοῦμεν εἰς τὸν κ. Σίμπερ ποσόν, περὶ οὗ εἶχον ἔγγραφον τῆς Γερμανικῆς Πρεσβείας ἀπὸ τῆς 1 Ὀκτωβρίου ὑπομιμνῆσκον τὰς ὑποχρεώσεις ταύτας τοῦ Κράτους πρὸς τὸν κ. Σίμπερ, τὸν ἄριστα διεξαγαγόντα τὸ ἔργον τὸ ἀνατεθὲν εἰς αὐτόν, ὅστις καὶ πρέπει νὰ λάβῃ ὅ,τι τῷ ὀφείλεται· ἡ δὲ ἀποζημίωσις ἡ ὀφειλομένη ἀνέρχεται εἰς δρ. 124.000.

§76Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ὁ κ. συνάδελφος ἠπατήθη, διότι ἐδῶ τὸ σημείωμα περιλαμβάνει τὰ καταβληθέντα καὶ οὐχὶ τὰ ὀφειλόμενα.

§77Ι. ΦΙΛΙΟΣ. Ποῦ εἴδετε ὑμεῖς τὰ ὀφειλόμενα;

§78Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ὁ πίναξ λέγει· Πίναξ καταβληθεισῶν δαπανῶν 1.275.000· ἀλλ’ ἐκτὸς αὐτοῦ ὑπάρχουσι καὶ ὀφειλόμενα.

§79Ι. ΦΙΛΙΟΣ. Ποῦ εἴδετε ὑμεῖς τὰ ὀφειλόμενα καὶ ἠπορήσατε διότι δὲν τὰ εἶδον ἐγώ;

§80ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τέλος πάντων πρόκειται περὶ ἐπισήμων πληροφοριῶν.

§81Ι. ΦΙΛΙΟΣ. Δὲν διεφιλονείκησα τὰς ἰδικάς σας πληροφορίας.

§82ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τὸ ποσὸν τὸ ὀφειλόμενον ὀφείλεται ἐν μέρει ἀπὸ τῆς 31 Ἰουνίου 1908, ὅτε ὠφείλοντο εἰς τὸν κ. Σίμπερ δρ. 20.000, καὶ ἐπειδὴ ἐξηκολούθησε τὴν ἐργασίαν αὐτοῦ μέχρι τῆς στιγμῆς καθ’ ἣν ἠναγκάσθη νὰ διακόψῃ, ἔμεινε δ’ ἐργασία ὑπόλοιπος τριῶν περίπου μηνῶν προθεσμίας ἔχουσα ἀνάγκην, ἔφθασε τὸ ποσὸν μέχρι τοῦ τέλους τοῦ 1909 τὸ ὀφειλόμενον εἰς τὸν κ. Σίμπερ εἰς 124.000 δρ. Ἐπειδὴ λοιπὸν ἡ Ἑλλὰς διὰ τῆς ἐπιτροπῆς ἧς προΐσταται ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει εἰς τὸν κ. Σίμπερ 124.000 δρ., εὐλόγως ζητοῦνται αὗται ἐκεῖ ὅπου ἐζητήθη καὶ τὸ ποσὸν ὅπερ μέχρι τοῦδε ἐπληρώθη, τοῦ 1.275.000 δρ., δηλαδὴ εἰς τοὺς πόρους τοὺς ἐπίτηδες ὑπὲρ τῆς Θεσσαλίας ψηφισθέντας τῇ συναινέσει καὶ τῇ αἰτήσει αὐτῶν τῶν Θεσσαλῶν. Πρόκειται περὶ ἔργου σπουδαιοτάτου, περὶ ἔργου ὅπερ ἔχει τοσαύτην σπουδαιότητα, ὥστε ὁ χάρτης ὅστις κατεσκευάσθη διὰ τὰ ὑδραυλικὰ ἔργα ἐχρησίμευσεν εἰς τὴν χαρτογραφικὴν ὑπηρεσίαν ἀπαλλαχθεῖσαν μερικῶς κόπου καὶ δαπάνης, τὸ δὲ ἀντίστοιχον τμῆμα τοῦ χάρτου τοῦ ἐν Βιέννῃ νῦν ἐκτυπουμένου ἔχει στήριγμα εἰς τὴν ἐργασίαν ταύτην. Ἡ ἐργασία εἶναι ἀρτιωτάτη. Ἔχω τὸν χάρτην, ὅστις δεικνύει κατ’ ἀκρίβειαν τὰ πάντα, καὶ βεβαιῶ τὴν Βουλὴν ὅτι τὸ τμῆμα τοῦτο ἐμελετήθη διὰ τὰ ὑδραυλικὰ ἔργα μετὰ πάσης ἀκριβείας εἰς τρόπον ὥστε ἐχρησίμευσε καὶ εἰς τὴν χαρτογραφικὴν ὑπηρεσίαν ἐν Βιέννῃ, ἄνευ ἀνάγκης εἰδικῆς μεταβάσεως, πρὸς συμπλήρωσιν τοῦ ἔργου τοῦ ἐκδιδομένου σήμερον χάρτου τοῦ μέρους τούτου τῆς Θεσσαλίας.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φίλιος.

§84ΣΠ. ΓΕΩΡΓΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγώ, κύριε Πρόεδρε.

§85ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Νὰ σταματήσωμεν τὸ ἔργον καὶ μεθαύριον αἱ πλήμμυραι ὑμᾶς θὰ βαρύνωσιν.

§86ΣΠ. ΓΕΩΡΓΟΠΟΥΛΟΣ ΚΑΙ Ι. ΦΙΛΙΟΣ. Πᾶν ἄλλο. Πῶς θὰ σταματήσωμεν;

§87ΣΠ. ΓΕΩΡΓΟΠΟΥΛΟΣ. Θέλομεν νὰ ἴδωμεν ἕως πότε θὰ πληρώνωσιν οἱ Θεσσαλοί.

§88Ι. ΦΙΛΙΟΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως δύναταί τις νὰ ἐκλάβῃ ὅτι ὑποθέτει ὅτι ἐγὼ ἀντιτίθεμαι εἰς τὴν κατασκευὴν τῶν ὑδραυλικῶν ἔργων καὶ ὅτι πᾶς ὁ ἀντιλέγων εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου δὲν κάμνει ἄλλο ἢ νὰ εὔχηται ὅπως ἐπέρχωνται πλήμμυραι ἐν Θεσσαλίᾳ καὶ καταστροφαί.

§89ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Καθόλου· εἶπον ὅτι προνοεῖ ἡ Κυβέρνησις ὡς καὶ αἱ πρὸ αὐτῆς Κυβερνήσεις ὅπως γένωνται καλῶς ἔργα σπουδαιότατα, ὡς ἀπὸ ἐτῶν ἐπιδιώκεται. Γνωρίζετε ὅτι τὰ πρῶτα σχέδια ἀπωλέσθησαν, τὰ σχέδια τῆς Γαλλικῆς ἀποστολῆς, ἅτινα καὶ δὲν ἦσαν σχέδια λεπτομεροῦς ἀκριβείας. Ταῦτα ἀνεπλήρωσαν τὰ ἀπολεσθέντα καὶ μετ’ ἀκριβείας, οἵαν δὲν εἴχομεν πρότερον.

§90Ι. ΦΙΛΙΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡμεῖς, ὅταν συζητῶμεν ἐνταῦθα, συζητοῦμεν ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἐγγράφων τὰ ὁποῖα ἔχομεν ὑπ’ ὄψει μας.

§91ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Καὶ τῶν λόγων οὓς εἶπον.

§92Ι. ΦΙΛΙΟΣ. Κατ’ αὐτὴν τὴν στιγμὴν βεβαίως ἔχομεν ὑπ’ ὄψει καὶ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἴπετε, ἀλλὰ νομίζω ὅτι θὰ ἦτο κανονικώτερον, ἂν εἴχομεν τὴν ἔκθεσιν τοῦ κ. Μικελίνι, ἣν εἶχον ζητήσει ἀπὸ διετίας, ἵνα κατατεθῇ εἰς τὴν Βουλήν.

§93ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ὅτε ἐγὼ κατέθηκα τὰ ἔγγραφα τὰ τυπωθέντα...

§94Ι. ΦΙΛΙΟΣ. Δὲν ἔτυχε νὰ εἶμαι ἐδῶ.

§95ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. .. εἶπον ὅτι ὑπάρχει ἡ ἔκθεσις τοῦ κ. Μικελίνι γαλλιστί· δὲν τὴν ἐζήτησε κανεὶς καὶ δὲν τὴν κατέθηκα.

§96ΙΩ. ΦΙΛΙΟΣ. Βλέπετε ἐν τῇ ἐκθέσει τὸ σημείωμα· ἐπισυνάπτει τὴν ἔκθεσιν τοῦ Ζαπέρσκιο, διότι ὅμως αὕτη πρὸ διετίας διενεμήθη καὶ ὑπάρχει εἰς χεῖράς μου δὲν κάμνω λόγον, ἀλλὰ διὰ τὴν ἔκθεσιν τοῦ κ. Μικελίνι θ’ ἀπῃτεῖτο νὰ εἴχομεν ταύτην ὑπ’ ὄψει μας, ἀλλὰ βεβαίως μετὰ τὴν ὑφ’ ὑμῶν γενομένην ἀνάγνωσιν ἤλθομεν εἰς ποιάν τινα γνῶσιν τοῦ πράγματος. Ἐπεθύμουν ὅμως εἰς τοὺς λόγους οἱ ὁποῖοι ἀντιτίθενται εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου νὰ ἐπείθεσθε καὶ νὰ μὴ ἐπεμένετε εἰς τὴν ψήφισιν.

§97ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Καὶ πῶς θὰ πληρώσωμεν τὸν κ. Σίμπερ;

§98ΙΩ. ΦΙΛΙΟΣ. Διὰ νὰ λέγω ὅτι ἀντιτίθεμαι εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου καὶ νὰ θέλω νὰ περατωθῶσιν αἱ ἐργασίαι τῶν ὑδραυλικῶν ἔργων, θὰ εἴπῃ ὅτι ἔχω πρότασίν τινα νὰ κάμω. Ἐμάθομεν σήμερον ὅτι ὀφείλομεν εἰς τὸν κ. Σίμπερ 124.000 δρ. Ἐκ τοῦ πίνακος τὸν ὁποῖον ἔχομεν τῶν εἰσπράξεων τῶν ὑδραυλικῶν ἔργων βλέπομεν ὅτι εἰσεπράχθησαν κατὰ τὸ 1909 ἐκ φόρων 40.000, ἐκ συνδρομῆς τοῦ Δημοσίου 30.000 δρ., ἐν ὅλῳ 70.000 δρ. Κατὰ τὸ 1909 βλέπω ἐν τῷ πίνακι τῶν καταβληθεισῶν δαπανῶν ὅτι ἐδαπανήθησαν 32.000 δρ. δι’ ἔξοδα τοπογραφικῶν μελετῶν. Τίνες εἶναι αὗται καὶ ὑπὸ τίνος ἐνηργήθησαν; Βεβαίως οὐχὶ ὑπὸ τοῦ κ. Σίμπερ.

§99ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἦτο ἐδῶ ὁ κ. Σίμπερ καὶ ὁ ἄνθρωπος ὑπομονητικῶς εἰργάζετο μέχρι τέλους τοῦ 1909. Καὶ διότι εἰργάζετο διὰ τοῦτο ἔφθασεν ἀπὸ 20.000 νὰ ἔχῃ νὰ λάβῃ 124.000. Ὁ κ. Σίμπερ ἐνεφανίσθη ἐνώπιόν μου, μεσόκοπος ἄνθρωπος, ὅστις ἦλθε νὰ μὲ εὐχαριστήσῃ, διότι ἐφαίνετο εἰς αὐτὸν ὅτι ἡ ὑπόθεσις προβαίνει εἰς λύσιν.

§100ΙΩ. ΦΙΛΙΟΣ. Δὲν ἔχω ἀντίρρησιν νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ φορολογία εἰς τὸν λιμένα Βόλου καὶ τοὺς λοιποὺς λιμένας τῆς Θεσσαλίας ἐπὶ τῶν ἐξαγομένων καὶ εἰσαγομένων εἰδῶν, τοὺς ὁποίους καθώρισαν οἱ νόμοι. Δὲν ἔχω ἀντίρρησιν νὰ συνεισφέρωμεν τὰς 50.000 δρ., τὰς ὁποίας ἐτησίως προσεφέρομεν πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον, οὐδεὶς ὑπάρχει ὁ ἀντιλέγων ὡς πρὸς τοῦτο, ἀλλὰ δὲν βλέπω τὸν λόγον δι’ ὃν θὰ ἐπιβάλωμεν τὸν ἴδιον φόρον ἐπὶ τῶν εἰσαγομένων καὶ ἐξαγομένων διὰ τοῦ σιδηροδρόμου, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον θὰ παρεμποδίσῃ ὁριστικῶς τὸ ἐμπόριον τῆς Λαρίσης.

§101ΑΛ. ΚΑΣΣΑΒΕΤΗΣ. Ὥστε θέλετε μόνον ἡμεῖς νὰ πληρώνωμεν.

§102ΙΩ. ΦΙΛΙΟΣ. Τίποτε δὲν ἐξάγετε καὶ τίποτε δὲν πληρώνετε.

§103ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Μὲ συγχωρεῖτε νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν κρίσιν ὑμῶν τὰ ἑξῆς· ὑπὲρ τίνων γίνονται τὰ ἔργα;

§104ΙΩ. ΦΙΛΙΟΣ. Ὑπὲρ τῆς Θεσσαλίας.

§105ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ὑπὲρ τῆς Θεσσαλίας. Εἰς ποῖον μέρος τῆς Θεσσαλίας χρησιμεύουσιν; Ὁ χάρτης σᾶς δεικνύει· διὰ τὸν Βόλον δὲν χρησιμεύουσι παντελῶς, ἀλλ’ εἰς τὸ τμῆμα ὅπερ ὑμεῖς ἀντιπροσωπεύετε καὶ εἰς τὸ τμῆμα ὅπερ ἀντιπροσωπεύει ἄλλος συνάδελφος. Λοιπὸν ἔρχεσθε ἐνταῦθα καὶ λέγετε ἐξ ἀντιθέσεως πρὸς τὰ συμφέροντα τοῦ Βόλου «δὲν θέλομεν νὰ βοηθήσωμεν τὰ ἔργα», ἰδίως εἰς τὸ τμῆμα τὸ ὑμέτερον, ἀφιεμένων κατὰ μέρος τοῦ τμήματος τῆς Καρδίτσης, καὶ τῶν Τρικκάλων. Εἶναι ἔργα σπουδαῖα, ἐξ ὧν ἐξαρτᾶται ἡ τύχη τῆς Θεσσαλίας, ὡς ἀληθοῦς σιτοβολῶνος τῆς Ἑλλάδος. Μὴ θελήσητε νὰ παρεμποδίσητε αὐτὰ δυσπιστοῦντες εἰς τὸ ἔργον, ὅτε βλέπετε ὅτι ἤδη ἐγένετο ἐργασία σπουδαία καὶ ὁ φόρος, ὅστις ἐπεβλήθη, εἶναι ἐλαφρός, ὅτι δ’ ἔχετε καὶ τὸ Δημόσιον ἐπίκουρον διὰ κανονικῆς εἰσφορᾶς.

§106ΙΩ. ΦΙΛΙΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ νὰ πιστεύσητε ὅτι διὰ τοῦ σημειώματος τὸ ὁποῖον μᾶς παρουσιάσατε φαίνεται ὅτι ἐδαπανήσατε διὰ τὰ ἔργα αὐτὰ 1.256.000. Σᾶς βεβαιῶ ἐκ τῆς γνώμης σπουδαίου μηχανικοῦ ὅτι τὰ ἔργα ταῦτα ἠδύναντο νὰ τελεσθῶσι μόνον μὲ 200.000 δρχ., καὶ ἀφοῦ ἐπληρώθησαν 1.256.000 ἐξακολουθεῖτε νὰ λέγητε ὅτι πρέπει ν’ αὐξήσωμεν τὴν φορολογίαν.

§107ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Πρωθυπουργός). Καὶ εἰς τοῦτο θὰ σᾶς ἀπαντήσω, ὅτι ἡ ἐργασία ἐγένετο κατὰ τρόπον λίαν οἰκονομικόν, διότι κατὰ τετραγωνικὸν χιλιόμετρον ἡ δαπάνη ἀνέρχεται εἰς δραχμὰς 356, ἐνῷ ὅμοια ἔργα ἀπῄτησαν πολλαπλάσιον ποσὸν κατὰ τετραγωνικὸν χιλιόμετρον. Ἔργα τοιαῦτα ἐν Γαλλίᾳ ἀπῄτησαν κατὰ τετραγωνικὸν χιλιόμετρον δαπάνην 460 φράγκων, τὰ δὲ ἔργα τῆς γεωδαιτικῆς χαρτογραφικῆς ὑπηρεσίας, καίτοι ἐνεργοῦντο ὑπὸ ἀξιωματικῶν, οἵτινες εἶχον καὶ στρατιώτας μετ’ ἐλαχίστης ἡμερησίας ἀποζημιώσεως, δὲν ὑπῆρξαν κατὰ τετραγωνικὸν χιλιόμετρον ὀλιγοδαπανώτερα. Διὰ τὸ ἔργον τοῦτο, ὅπερ λέγω ὅτι ἀπῄτησε δαπάνην 356 δραχμῶν κατὰ χιλιόμετρον, ἐὰν ἐξετάσητε ἀκριβῶς τὰ πράγματα, θέλετε εὕρει ὅτι ἀληθῶς εἰπεῖν ἐγένετο κατὰ χιλιόμετρον δαπάνη 325 δραχμ., διότι ἐκ τῶν 356 ἐγένετο δαπάνη καὶ εἰς τὰ ἑπόμενα (ἀναγινώσκει)· «1) περιλαμβάνεται ἐν αὐταῖς ἡ ἀξία τῶν ἀπαιτηθέντων χαρτογραφικῶν ἐργαλείων· 2) ἡ τῶν χωροσταθμικῶν κλπ. 3) ἡ διὰ κατασκευὴν σχεδιαστηρίων, ἐγκατάστασιν γραφείων ἐν Θεσσαλίᾳ, προμήθειαν ὑλικῶν σχεδιάσεως κλπ. 4) τὰ ἔξοδα ἀντιγραφῆς τῶν διασωθέντων φύλλων τῆς Γαλλικῆς ἀποστολῆς· 5) ἡ ἀξία δύο ἀντιτύπων ἑκάστου τυπογραφικοῦ φύλλου (ἐν ὅλῳ 350 φύλλα)· 6) τὰ ἔξοδα καταρτισμοῦ γενικοῦ γεωγραφικοῦ χάρτου τῆς Θεσσαλίας ἐξ ἀναγωγῆς τῶν ἄνω φύλλων ὑπὸ κλίμακα 1:200.000· 7) τὰ ἔξοδα καταρτισμοῦ κτηματολογικοῦ διαγράμματος δύο κτημάτων Στεφάνοβικ διὰ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν· 8) τὰ ἔξοδα καταρτισμοῦ ἑτέρου γεωγραφικοῦ χάρτου τῆς Θεσσαλίας λεπτομεροῦς 8 φύλλων, ὑπὸ κλίμακα 1:50.000. Ἐν ὅλῳ ποσὸν δαπάνης διὰ ταῦτα περὶ τὰς 100 χιλιάδας δραχμῶν. Κατ’ ἀκολουθίαν ἡ ὅλη δαπάνη διὰ τὰς τοπογραφικὰς ἐργασίας ἀνέρχεται εἰς ἓν ἑκατομμύριον περίπου διὰ 3.115 τετραγωνικὰ χιλιόμετρα, ἤτοι δραχμὰς 325 κατὰ τετραγωνικὸν χιλιόμετρον». Καὶ ἔχω ἐδῶ τὴν ἀντιπαραβολὴν τῶν εἰς ὅμοια ἔργα ἐν Γαλλίᾳ καὶ ἐν Ἑλλάδι δαπανηθέντων. Νομίζω κατὰ ταῦτα ὅτι τὸ ἔργον τοῦτο ἔτυχεν ἐπιμελοῦς προνοίας, καὶ θὰ εἶναι ἄδικον ἡ Θεσσαλία ν’ ἀποξενωθῇ ἀπὸ τῶν ὠφελημάτων τῆς τοιαύτης ἐργασίας, ἐξ ἧς ἔχω τὴν ἐλπίδα ὅτι, ἐὰν περατωθῇ καὶ γένηται ἡ ἐκτέλεσις, θὰ σωθῇ ἀπὸ τῶν πλημμυρῶν.

§108Ι. ΦΙΛΙΟΣ. Λυποῦμαι ὅτι εὑρίσκομαι εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ὁμιλήσω ἐκ νέου. Ἀλλ’ ἐπεθύμουν νὰ γνωρίζω τί δάνειον θέλει συνομολογηθῆ· ἐπεθύμουν ν’ ἀποτρέψω τὸν κίνδυνον μὴ τυχὸν ἐπιτραπῇ εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ συνομολογήσῃ δάνειον 200.000 δραχμῶν καὶ τὸ δάνειον τοῦτο μὴ διατεθῇ πρὸς πληρωμὴν τοῦ κ. Σίμπερ, ἀλλὰ διατεθῇ ὑπὲρ ἄλλων ἐργασιῶν. Βεβαίως τοῦ κ. Μικελίνι ἡ ἔκθεσις ῥίπτει φῶς ἐπὶ τῶν ἐργασιῶν, ἀλλ’ ὅπως ἀνεγνώσθη ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς ἐν ταχείᾳ μεταφράσει ἐκ τοῦ γαλλικοῦ βεβαίως οὐδεὶς ἀντελήφθη ἀκριβῶς τί λέγει ὁ κ. Μικελίνι. Ἐνθυμοῦμαι περικοπήν τινα ἐκ τῆς ἐκθέσεως τοῦ κ. Μικελίνι, ὁ ὁποῖος λέγει τῷ 1907 ὅτι μετὰ ἕξ μῆνας θὰ εἶναι ἕτοιμον τὸ ἔργον, καὶ παρῆλθον ἤδη τρία ἔτη χωρὶς νὰ τελειώσῃ.

§109Σ. ΓΕΩΡΓΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγὼ ἐπεθύμουν, κ. Πρόεδρε, νὰ ἐρωτήσω τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως πότε περίπου φρονεῖ ὅτι θὰ περατωθῇ αὐτὴ ἡ προμελέτη.

§110ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Δὲν ἔχω ἰδέαν· σᾶς βεβαιῶ ὅτι ἐκτὸς τοῦ τμήματος τούτου τοῦ ἔργου δὲν ἔσχον ἀφορμὴν νὰ ἐξετάσω τίποτε ἄλλο.

§111Σ. ΓΕΩΡΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡμεῖς ἀναγνωρίζομεν, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, τὴν σπουδαιότητα τοῦ ἔργου, ἀλλ’ ἐξ ἄλλου νομίζομεν ὅτι δὲν εἶναι δίκαιον νὰ πληρώνῃ ἐπ’ ἄπειρον ὁ Θεσσαλικὸς λαὸς δι’ ἔργα τὰ ὁποῖα δὲν ἐκτελοῦνται. Ἐγὼ ἐπεθύμουν νὰ μάθω ἕως πότε θὰ ἐξακολουθήσωσι πληρώνοντες οἱ Θεσσαλοὶ τὸν φόρον τοῦτον.

§112Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Αὐτὸ ὅμως εἶναι ἀντικείμενον ἐπερωτήσεως. Καὶ ἀναμφισβητήτως ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως δὲν εἶχε τὸν καιρὸν ν’ ἀσχοληθῇ εἰς πάσας αὐτὰς τὰς λεπτομερείας. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶναι ἐνδεδειγμένον εἶναι ν’ ὑποβάλητε τὴν ἐπερώτησιν, ὅπως δοθῇ ἀφορμὴ εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐξετάσῃ αὐτὸ τὸ ζήτημα. (Ψηφίζεται εἶτα τὸ ἄρθρον 1 καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου. Ἐπίσης ψηφίζεται εἰς βʹ συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον «περὶ προσκλήσεως τοῦ ἀλλοδαποῦ μηχανικοῦ Σ. Μενείκου ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ τῶν Δημοσίων ἔργων ὡς τοπογράφου»).

§113ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τὸ ἀμέσως κατωτέρω νομοσχέδιον περὶ ἐγγείου φορολογίας τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν παρακαλῶ ν’ ἀναβληθῇ δι’ αὔριον, διότι ἔχομεν τροπολογίας αἱ ὁποῖαι τὸ βελτιοῦσιν. (Ψηφίζεται εἶτα εἰς γʹ συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον «περὶ τοῦ προσωπικοῦ τοῦ μαιευτικοῦ σχολείου Ἀθηνῶν» κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον).

§114ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἡ ἀμέσως ἑπομένη πρότασις νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ ͵ΓΦΜΒʹ νόμου» πρέπει ν’ ἀναβληθῇ, διότι ἐν τῷ Ὑπουργείῳ γίνεται ἐργασία πρὸς τὴν ὁποίαν ἡ πρότασις εἶναι συναφής.

§115Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Περὶ τίνος πρόκειται;

§116ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Πρόκειται περὶ ἀναθεωρήσεως τῶν ἀποφάσεων τῶν ἐκκαθαριστικῶν τῶν Δημοσίων ἔργων.

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γʹ συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ διαρρυθμίσεως τῆς γεωργικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Κράτους».

§118ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐν τέλει τοῦ πρώτου ἄρθρου πρέπει νὰ τεθῇ «μετατρέπονται». (Ψηφίζεται εἶτα ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου καὶ τὸ ἄρθρον 1, ὡς ἐτροποποιήθη, ἔτι δὲ καὶ τὸ ἄρθρον 2 καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 3).

§119ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐν τῷ ἄρθρῳ 3, κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ σημειωθῶσιν αἱ χρονολογίαι τῶν νόμων. (Ψηφίζεται εἶτα τὸ ἄρθρον 3, ὡς ἐτροποποιήθη, καὶ τὰ ἄρθρα 4 καὶ 5, ἀναγινώσκεται δὲ τὸ ἄρθρον 6).

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 6 ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Γεωργακοπούλου.

§121Ν. ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Παραιτοῦμαι αὐτῆς.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει καὶ τροπολογία τοῦ κ. Μαυρομαρᾶ.

§123ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τὰς τροπολογίας δὲν δύναμαι ν’ ἀποδεχθῶ. Πρόκειται περὶ ὑπηρεσιακῶν διατάξεων, τίνες δ’ ἀπαλλάσσονται τοῦ διαγωνισμοῦ ὁρίζεται ἐν τῷ νομοσχεδίῳ. (Ἀπορρίπτονται ἀμφότεραι αἱ τροπολογίαι).

§124Ν. ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὅπως εἶναι ὁ διαγωνισμὸς εἶναι εἰρωνεία, διότι ἀπαλλάσσονται πάντες τοῦ διαγωνισμοῦ, ἔστω καὶ ἂν ἔχωσιν ὑπηρετήσει ἐπὶ μίαν ἡμέραν μόνον. Ἢ πρέπει νὰ διαγραφῇ ὁ διαγωνισμὸς ἢ νὰ τεθῶσιν ὅροι μεγαλύτεροι διὰ τοὺς προσερχομένους.

§125ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Δὲν ὑπάρχει κανεὶς ὑπηρετήσας ἐπὶ μίαν μόνην ἡμέραν. Οἱ εἰσερχόμενοι εἰς τὴν ὑπηρεσίαν διαγωνίζονται, οἱ προϋπηρετήσαντες ἔχουσι κεκτημένα δικαιώματα. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 6).

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 7 (ἀναγινώσκεται).

§127Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἔχω τὴν ἑξῆς πρότασιν. Πρόκειται περὶ κανονισμοῦ τῆς θέσεως τῶν νομογεωπόνων, ὡς ἐχόντων προσόντα διὰ τὴν προαγωγὴν εἰς τμηματάρχας πρώτης τάξεως. Νομίζω ὅτι θὰ ἦτο ὀρθότερον ὅπως ἐν τῷ ἑπομένῳ νομοσχεδίῳ περὶ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας μεταξὺ τῶν προσόντων τῶν τμηματαρχῶν κανονισθῇ καὶ ἡ ὑπηρεσία τῶν νομογεωπόνων.

§128ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐὰν ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ Ὑπουργείου Ἐμπορίου καὶ Γεωργίας, ὅπως ἐλπίζω, ὑπάρχει διάταξις ἥτις μεταβάλλει τὰ πράγματα καὶ τότε δὲν θὰ διατηρήσωμεν αὐτό. Δὲν ἔχω δυσκολίαν, ἐὰν θέλητε, νὰ προτάξωμεν τὸ ἄλλο.

§129Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Μάλιστα· θὰ ἦτο ὀρθότερον.

§130ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἂς διακόψωμεν τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ νομοσχεδίου νὰ προτάξωμεν τὸ ἄλλο, περὶ Ὑπουργείου Ἐμπορίου καὶ Γεωργίας.

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συστάσεως Ὑπουργείου ὑπὸ τὴν ἐπωνυμίαν «Ὑπουργεῖον Γεωργίας, Βιομηχανίας καὶ Ἐμπορίου»».

§132ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ὀφείλω νὰ δηλώσω πρὸς τὴν Βουλὴν ὅτι ἐγένετο ἡ περικοπὴ ἐκείνου τοῦ Τμήματος ὅπερ κατὰ τὴν πρώτην ἡμέραν ἐδήλωσα ὅτι νομίζω ὅτι πρέπει ἐπὶ τοῦ παρόντος ν’ ἀφεθῇ ὡς ἔχει, τοῦ Τμήματος τῆς ἐμπορικῆς ναυτιλίας, τὸ ὁποῖον μένει ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ναυτικῶν. Ἔχω σημειώσει πάντα τὰ μέρη ὅπου διεγράφησαν τὰ σχετικά.

§133Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Οὐδεμίαν ἄλλην τροπολογίαν ἔχετε;

§134ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Κατὰ τὴν συζήτησιν θὰ ἔχωμεν τροπολογίας, ἀλλ’ αὐτὰ εἶπον γενικῶς.

§135Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τίνα λόγον ἀφαιρεῖτε τὴν ἐμπορικὴν ναυτιλίαν;

§136ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Δύο γνῶμαι ὑπάρχουσι καὶ αἱ δύο ἔχουσιν ἐπιχειρήματα ὑπὲρ ἑαυτῶν. Ἡ παραπομπὴ τῆς ἐμπορικῆς ναυτιλίας εἰς τὸ ἄλλο Ὑπουργεῖον παρὰ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν καὶ ἡ διατήρησις αὐτῆς εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν. Σήμερον τὰ πράγματα ἔχουσιν οὕτως, ὥστε ἐθεωρήθη ὀρθότερον, συμφώνως καὶ πρὸς τὴν ἰδιαιτέραν ἐπιθυμίαν τῶν ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ναυτικῶν, ν’ ἀφεθῶσι τὰ πράγματα ὡς ἔχουσιν. Ἂς μελετήσωμεν τὰ περὶ τοῦ Ὑπουργείου τοῦ Ἐμπορίου, ἂς τὰ ἐφαρμόσωμεν καὶ πάντοτε εἶναι εὔκολον νὰ μεταφέρωμεν ἐκεῖ τὰ τῆς ἐμπορικῆς ναυτιλίας. Ἐγὼ προσωπικῶς εἶχον ἄλλοτε τὴν γνώμην ὅτι τὰ δύο πολεμικὰ Ὑπουργεῖα ἔπρεπε νὰ συγχωνευθῶσιν εἰς ἓν καὶ μετὰ τὴν ἕνωσιν ταύτην τὸ Τμῆμα τῆς ναυτιλίας νὰ εἰσέλθῃ εἰς τοιοῦτό τι Ὑπουργεῖον Ἐμπορίου. Ἀλλὰ τοιοῦτό τι δὲν πραγματοποιεῖται σήμερον οὔτε εἶναι καιρὸς νὰ γίνῃ λόγος περὶ αὐτοῦ. Ἂς μείνῃ τὸ πρᾶγμα ἐκεῖ καί, ἂν τὰ πράγματα τοῦ Ὑπουργείου τοῦ Ἐμπορίου βαδίσωσι καλῶς, τότε ἔχομεν καιρὸν νὰ μεταφέρωμεν καὶ τὴν ἐμπορικὴν ναυτιλίαν ἐκεῖ.

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§138Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ψηφίζεται βεβαίως τὸ νομοσχέδιον τῆς ἐπιτροπῆς, οὐχὶ τοῦ πρώην Ὑπουργείου.

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1). Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται).

§140ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου διαγράφεται τὸ «καὶ ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Ὑπουργείων» καὶ ἐν τῇ ἀντιπροτελευταίᾳ γραμμῇ μετὰ τὰς λέξεις «τῶν Μονῶν» προστίθεται «καὶ οἱουδήποτε νομικοῦ προσώπου». Καὶ κατωτέρω διαγράφονται 4 ἢ 5 στίχοι ἀναγόμενοι εἰς τὴν ἐμπορικὴν ναυτιλίαν καὶ πάλιν κατωτέρω τὰ περὶ ναυτικῆς ἐκπαιδεύσεως καὶ περὶ ἐμπορικῆς ναυτιλίας. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 2, ὡς ἐτροποποιήθη).

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 3 (ἀναγινώσκεται).

§142ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐνταῦθα τὰ Τμήματα γίνονται ἕξ, διότι ἀφαιρεῖται τὸ τῆς ἐμπορικῆς ναυτιλίας. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 3).

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 4 (ἀναγινώσκεται).

§144Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐν τῷ τελευταίῳ ἐδαφίῳ τοῦ ἄρθρου 4 ὁρίζεται ὅτι ὡς παράρτημα τοῦ Τμήματος λειτουργεῖ ἡ ἐπιθεώρησις τῆς γεωργίας. Ἐγὼ προτείνω τὴν προσθήκην «ἧς ἡ δικαιοδοσία ὁρισθήσεται διὰ Β. Διατάγματος».

§145Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Νὰ προστεθῶσι καὶ οἱ οἰνοποιητικοὶ σταθμοί. Διότι καὶ μὲν δὲν λειτουργοῦσιν, ἀλλὰ δύνανται διὰ Β. Διατάγματος νὰ τεθῶσιν εἰς ἐνέργειαν καὶ πρέπει νὰ ὑπαχθῶσιν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας. Νὰ προστεθῇ ἐκεῖ ἔνθα λέγει «αἱ γεωργικαὶ σχολαὶ» «καὶ οἰνοποιητικοὶ σταθμοί».

§146ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Μάλιστα. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 4, ὡς ἐτροποποιήθη).

§147ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 5 (ἀναγινώσκεται).

§148ΑΛ. ΤΑΚΗΣ. Μετὰ τὰς λέξεις «ὁροθεσίας δασῶν» νὰ προστεθῇ «καὶ διαχειριστικῶν σχεδίων».

§149ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Μάλιστα. Καὶ κατωτέρω μετὰ τὰς λέξεις «εἷς ἐπιθεωρητὴς τῶν δασῶν» νὰ προστεθῇ «ἐφ’ ὅσον αἱ ἀνάγκαι τῆς ὑπηρεσίας δὲν καλοῦσιν αὐτὸν εἰς τὴν ἔξω τοῦ Ὑπουργείου ὑπηρεσίαν».

§150Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Προτείνω νὰ διαγραφῇ ὡς περιττὸν τὸ ἐν τέλει τοῦ ἄρθρου 5 «γεωμέτραι γʹ τάξεως».

§151ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Μάλιστα.

§152Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ συνετάχθη ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς ἐν σχέσει πρὸς τὸ Τμῆμα τῶν δασῶν καὶ παραλλήλως πρὸς τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον εἶχεν ὑποβάλει ὁ κ. Εὐταξίας καὶ τοῦ ὁποίου εἶχε γίνει ἐπεξεργασία. Ἐπειδὴ δέ, ὡς γνωρίζετε, ὁ πρώην Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἦτο πολὺ ζηλωτὴς τῶν ἔργων του, διὰ νὰ μὴ προσκρούσωμεν εἰς ἀντιρρήσεις του, περιωρίσθημεν εἰς τὸ ν’ ἀφήσωμεν τὰ τοῦ δασονομικοῦ Τμήματος ὡς ταῦτα εἶχον ἀναγραφῆ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ του. Ἀλλ’ ἐν σχέσει πρὸς αὐτὰ ἤθελον νὰ ὑποβάλω καὶ ἑτέραν παρατήρησιν. Μοὶ παρεστάθη ὑπὸ ἁρμοδίων προσώπων ὅτι τὸ Τμῆμα τῶν δασῶν πολυτελῶς ὀργανοῦται μὲ τέσσαρα γραφεῖα καὶ ἦτο δυνατὸν νὰ λειτουργήσῃ μὲ τρία γραφεῖα μόνον, τὸ διοικητικόν, τὸ τεχνικόν, εἰς τὸ ὁποῖον νὰ ὑπάγηται ἡ ἐκμετάλλευσις τῶν δασῶν, καὶ ἓν γραφεῖον νομικόν.

§153ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Νὰ διαγράψωμεν τὸ τέταρτον;

§154Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πρὶν διαγραφῇ ὁριστικῶς, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. εἰσηγητὴν καὶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ προσέξωσι, διότι διαγράφεται ὁ προορισμὸς τοῦ λογιστικοῦ Τμήματος, ὁ προορισμὸς δ’ οὗτος εἶναι σπουδαιότατος, καθόσον, ὡς παρατηρῶ, εἰς τὸ τέταρτον Τμῆμα ἀνατίθεται ὁ λογιστικὸς ἔλεγχος τῶν ἐσόδων.

§155ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἄς τὸ ἀφήσωμεν ὡς ἔχει καλύτερον. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 5, ὡς ἐτροποποιήθη).

§156ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 6 (ἀναγινώσκεται).

§157ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Νὰ διαγραφῶσι τὰ σχετικὰ πρὸς τὸ Τμῆμα τῆς ναυτιλίας, τὸ δὲ ἄρθρον 7 διαγράφεται καὶ τὸ ἄρθρον 8 γίνεται ἄρθρον 7. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 6, ὡς ἐτροποποιήθη).

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 8, γενόμενον 7 (ἀναγινώσκεται).

§159Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου ἔχω τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν, κύριε Πρόεδρε, νομίζω ἀναγκαιοτάτην. Τὸ Τμῆμα τῶν μεταλλείων ἐπιβαρύνεται μὲ πολλὴν ἐργασίαν θὰ ἔχῃ τὴν ἐργασίαν τὴν ὁποίαν εἶχεν ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ἐσωτερικῶν ἡ ἐπιθεώρησις τῶν μεταλλείων, θὰ ἔχῃ καὶ τὴν ἐργασίαν τὴν ὁποίαν εἶχεν ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Οἰκονομικῶν ἡ διαχείρισις πάντων τῶν ἰαματικῶν ὑδάτων, τῆς σμύριδος καὶ ἁλυκῶν. Νομίζω λοιπὸν ὅτι δὲν ἐδόθη ἡ ἀπαιτουμένη προσοχὴ ὅπως αἱ σπουδαιόταται αὗται ἐργασίαι λειτουργήσωσιν ἤδη κανονικῶς, ἔχω δὲ τροπολογίαν, ἡ ὁποία λέγει τὰ ἑξῆς (ἀναγινώσκει)· «Τὸ Τμῆμα εʹ τῶν μεταλλείων ὑποδιαιρεῖται εἰς δύο γραφεῖα. Εἰς τὸ πρῶτον ὑπάγονται αἱ ἁλυκαί, τὰ ἰαματικὰ ὕδατα, ἡ ἔκδοσις τῶν Β. Διαταγμάτων παραχωρήσεων μεταλλείων, ἡ βεβαίωσις τῶν ἐπὶ τῶν μεταλλείων φόρων, τὰ σμυριδωρυχεῖα, τὰ ὀρυχεῖα τῆς Μήλου (μυλοπετρῶν καὶ γύψου), τὰ ἀργυρομεταλλεύματα τῆς Μήλου, Κιμώλου κλπ. καὶ τὸ μεταλλεῖον Χαλάρων· εἰς δὲ τὸ δεύτερον ἡ ἐξέτασις τῶν ὑποβαλλομένων διαγραμμάτων τῶν μεταλλείων πρὸς τὰς Νομαρχίας καὶ ἡ ἐν γένει ἐπιθεώρησις τῶν μεταλλείων κατὰ τὸν περὶ μεταλλείων νόμον. Τὸ προσωπικὸν τοῦ πρώτου γραφείου ἀποτελοῦσιν εἷς τμηματάρχης αʹ ἢ βʹ τάξεως, εἷς τεχνικὸς γραμματεὺς αʹ τάξεως καὶ εἷς γραφεὺς αʹ ἢ βʹ τάξεως. Τὸ προσωπικὸν τοῦ δευτέρου γραφείου ἀποτελεῖται ἀπὸ τὸν ἐπιθεωρητὴν τῶν μεταλλείων μὲ βαθμὸν καὶ μισθὸν τμηματάρχου αʹ τάξεως καὶ ἀπὸ ἕνα ὑπομηχανικὸν ἀπεσπασμένον ἐκ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν».

§160Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἡ τροπολογία τοῦ συναδέλφου ἐξ Ἀττικῆς δὲν ἀνταποκρίνεται ἀκριβῶς πρὸς τὸν σκοπὸν ἢ μᾶλλον τὸ αἴτιον τὸ ὁποῖον τὴν προκαλεῖ. Ὁ συνάδελφος εἶπεν ὅτι ἡ ὑπηρεσία εἶναι τόσον σπουδαία, ὥστε δὲν εἶναι ἐπαρκὴς ἡ συγκρότησις τοῦ Τμήματος ὡς ἐν τῷ νομοσχεδίῳ διαγράφεται. Ἀλλὰ τὸ προσωπικὸν δι’ οὗ προικίζεται τὸ Τμῆμα κατὰ τὸ νομοσχέδιον εἶναι ἐπαρκέστερον ἀπὸ ἐκεῖνο διὰ τοῦ ὁποίου θέλει νὰ τὸ προικίσῃ ὁ συνάδελφος. Τὸ νομοσχέδιον ἔχει τμηματάρχην ὅστις κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ περὶ προσόντων νόμου εἶναι τεχνικός, πρέπει νὰ εἶναι ὀρυκτολόγος, ἔχει δὲ προσέτι πρώτης καὶ δευτέρας τάξεως γραμματέα ὅστις θὰ ἔχῃ δίπλωμα Νομικῆς, καὶ τοῦτο ὡρίσθη οὕτω, διότι ἐν τέλει ἀφίεται εἰς τὸν Ὑπουργὸν διὰ Β. Διατάγματος νὰ κανονίσῃ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου, νὰ κανονίσῃ δύο γραφεῖα, ὧν τὸ ἓν γραφεῖον θὰ εἶναι τὸ ὁρῶν τὰς παραχωρήσεις, τὸ ὁποῖον ἔχει καθαρῶς νομικὴν ἀξίαν, τὸ δ’ ἕτερον γραφεῖον θὰ εἶναι τὸ τοῦ ἐλέγχου τῆς λειτουργίας τῶν μεταλλείων, τὸ ὁποῖον θὰ ἔχῃ τὸν τεχνικὸν γραμματέα. Ἀκριβῶς λοιπὸν ὡς ὠργάνωσεν ἡ ἐπιτροπὴ τὸ Τμῆμα θὰ ἔχῃ καὶ τὰς νομικὰς γνώσεις καὶ τὰς τεχνικὰς γνώσεις ὁ κ. Βουλευτὴς Ἀττικῆς εἰσάγει τὸν ἐπιθεωρητὴν ὡς διευθυντὴν γραφείου. Τοῦτο εἶναι λάθος. Ἂν εἶναι ὁ ἐπιθεωρητὴς ἐντὸς γραφείου καθηλωμένος, ἢ κακῶς θὰ διεξάγηται ἡ ἐπιθεώρησις ἢ κακῶς θὰ γίνεται ἡ ὑπηρεσία τοῦ γραφείου, ὅταν μάλιστα λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν ὅτι πρόκειται νὰ ἐκκαθαρισθῶσι χιλιάδες δηλώσεων παλαιῶν μέχρι τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου, δι’ ἃς συνέστη ἡ ἐπιτροπή, εἰς τὴν ὁποίαν μετέχει ὑποχρεωτικῶς ὁ ἐπιθεωρητὴς τῶν μεταλλείων. Ν’ ἀφήσωμεν τὸ ἄρθρον ὡς ἔχει· εἶναι ἀρκετὰ μελετημένον, διότι κατ’ αὐτὸ θὰ ἔχωμεν προσωπικὸν καὶ κατὰ ἕνα ὑπάλληλον περισσότερον καὶ κατὰ τεχνικὸν λόγον δημιουργημένον τελειότερον.

§161Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ἡ δυσκολία ὅλη κατὰ τὴν γνώμην μου εὑρίσκεται εἰς τὴν ἐπιθεώρησιν τῶν μεταλλείων· ὑποθέτω ὅτι οὐδεὶς ἐξ ὑμῶν θ’ ἀμφιβάλλῃ περὶ τῆς ἀπολύτου ἀνάγκης τῆς ἐπιθεωρήσεως, ἀπολύτου ἀνάγκης πρῶτον χάριν τῆς ἀσφαλείας τοῦ προσωπικοῦ, δεύτερον χάριν αὐτῶν τῶν ἐπιχειρήσεων τῶν μεταλλείων. Εἶπεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Βάλτου συνάδελφος ὅτι ὁ γραμματεὺς ὁ ὁποῖος θὰ εἶναι τεχνικὸς δύναται ν’ ἀναλάβῃ τὴν ἐπιθεώρησιν...

§162Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δὲν εἶπον τοῦτο. Εἶπον ὅτι τὸ νομοσχέδιον προικίζει τὸ Τμῆμα τῶν μεταλλείων πλουσιώτερον, διότι ἔχει τμηματάρχην, γραμματέα τεχνικὸν καὶ γραμματέα νομικόν, προσθέτως δ’ ἔχει καὶ λειτουργοῦσαν τὴν ἐπιθεώρησιν ὡς παράρτημα διὰ τοῦ ἐπιθεωρητοῦ τῶν μεταλλείων, ὁ ὁποῖος δὲν ὑπάγεται εἰς τὸ Τμῆμα ὡς παράρτημα αὐτοῦ.

§163Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Λοιπὸν τὴν ἐργασίαν ταύτην ἣν θεωρεῖτε ὡς παράρτημα ἐγὼ θεωρῶ ὡς κυρίαν· καὶ εἶναι ἀνάγκη πρῶτον νὰ γνωρίζῃ ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ τοῦδε τίνα θὰ θέσῃ ὡς ἐπιθεωρητήν, καὶ ἐπὶ τούτου ἐφιστῶ τὴν προσοχήν της. Συμβαίνει δυστύχημα· ὁ ἐπιθεωρητὴς ἀμέσως πρέπει νὰ μεταβῇ ἵνα ἐξετάσῃ τὰ περὶ αὐτοῦ καὶ βεβαιώσῃ ἂν συνέβη ἕνεκα λάθους τῆς διευθύνσεως ἢ ἕνεκα ἀπρονοησίας τοῦ παθόντος, καὶ νὰ διατάξῃ ἐν ἀνάγκῃ καὶ τὴν παῦσιν τῆς ἐργασίας. Πρόκειται λοιπὸν περὶ ἀνευρέσεως προσώπου τὸ ὁποῖον δέον νὰ εἶναι τελείως ἔμπειρον τῆς μεταλλευτικῆς, ὥστε νὰ ἐμπιστευθῶμεν εἰς αὐτὸ ὄχι μόνον τὴν ἀσφάλειαν τοῦ προσωπικοῦ ἀλλὰ καὶ τὴν ἐπέμβασιν εἰς τὰ τῆς διευθύνσεως τῶν μεταλλείων, διότι, ὅταν δίδωμεν εἰς αὐτὸν τὸ δικαίωμα νὰ παύσῃ τὴν ἐργασίαν, ὁμολογουμένως τῷ δίδομεν μέγα δικαίωμα. Ἀντιλαμβάνεται ἤδη ἡ Βουλὴ ὅτι πρόκειται περὶ προσώπου μορφώσεως μεγαλυτέρας ἐκείνης τὴν ὁποίαν θὰ ἔχῃ ὁ τμηματάρχης δευτέρας τάξεως, ὅστις θὰ διευθύνῃ τὸ Τμῆμα· καὶ διὰ τοῦτο ἐπιμένω ὅτι ἡ θέσις τοῦ ἐπιθεωρητοῦ ὀφείλει νὰ θεωρῆται ὡς ἀνωτέρα τῆς τοῦ τμηματάρχου καὶ νὰ προάγηται εἰς αὐτὴν ὁ τμηματάρχης, ὅταν ἀποκτήσῃ τὴν πεῖραν τὴν πρέπουσαν. Διὰ τοῦτο παραδέχομαι νὰ δύναται ὁ τμηματάρχης ν’ ἀναπληρώνῃ κωλυόμενον τὸν ἐπιθεωρητὴν μορφούμενος οὕτως ὀλίγον κατ’ ὀλίγον. Ἡ ὑποχρέωσις τοῦ ἐπιθεωρητοῦ εἶναι νὰ ἐπιβλέπῃ τὰ μεταλλεῖα, ὄχι μόνον ὅταν τῷ ἀναγγέλλωνται δυστυχήματα, ἀλλὰ καὶ αὐτεπαγγέλτως, ὅπως οἱ διάφοροι διευθυνταὶ τῶν μεταλλείων μένουσι διαρκῶς ἄγρυπνοι. Νομίζω λοιπὸν ὅτι ἡ διάκρισις τὴν ὁποίαν ἔκαμα σκοπὸν ἔχει νὰ θεωρήσῃ τὸ Τμῆμα τῆς ἐπιθεωρήσεως ὡς ἐντελῶς ἀνεξάρτητον τῆς διαχειρίσεως τοῦ Τμήματος τῶν ἁλυκῶν, ἰαματικῶν ὑδάτων καὶ ἄλλων προσόδων τοῦ Δημοσίου. Τὸ ἓν εἶναι Τμῆμα διαχειριστικόν, τὸ ἄλλο εἶναι Τμῆμα εἰδικῆς ἐπιθεωρήσεως, καὶ πρέπει, ὡς εἶπον, νὰ χωρισθῶσιν. Ἀλλ’ ἂς μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ κάμω καὶ παρέκβασίν τινα. Εἶναι ὡραῖον νὰ σχεδιάζωμεν καὶ νὰ κάμνωμεν νόμους, ἀλλὰ τί προσωπικὸν θὰ μεταχειρισθῶμεν εὐθὺς ὡς ἤθελεν ἐπέλθει ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ νόμου; Ἡ ἐπιθεώρησις γίνεται σήμερον ὑπὸ πεπειραμένου ὑπαλλήλου τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ ὁποῖος ἐχρημάτισεν ὡς μηχανικὸς μεταλλείων, ἐργασθεὶς ἐν ταῖς ἐργασίαις τῆς Γαλλικῆς ἑταιρείας ἐπὶ ἔτη πολλά, ἀπὸ καιροῦ ἤδη ἔχων τὴν ἐπιθεώρησιν. Δύναται λοιπὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ ἔχῃ ἐμπιστοσύνην εἰς αὐτὸν ὡς ἔχοντα τὴν πεῖραν τὴν ἀνεγνωρισμένην. Ὡς δ’ εἶναι διατετυπωμένος ὁ νόμος ἀποκλείεται.

§164ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Παρῃτήθη ὁ Ἀργυρόπουλος.

§165Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ἀφοῦ τὸν ἀπεκλείσατε. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐπιμένω εἰς τὴν διατύπωσίν μου, ὅπως ἐπέλθῃ πλήρης διάκρισις μεταξὺ τῶν δύο ὑπηρεσιῶν καὶ φοβοῦμαι, ἂν μείνῃ τὸ νομοσχέδιον ὡς ἔχει, ὅτι θὰ ἴδωμεν τὴν ἐπιθεώρησιν ἐντελῶς παραμελουμένην πρὸς ζημίαν ἴσως τῶν ἐργατῶν καὶ τῶν ἐπιχειρήσεων.

§166Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Τὰ τοῦ ἐπιθεωρητοῦ τῶν μεταλλείων ἔχουσι κανονισθῆ ὑπὸ τοῦ νόμου σαφῶς. Κατόπιν ἐπῆλθεν ὁ νόμος περὶ Δημοσίων ἔργων, ὅστις ἐθεώρησεν ὀρθὸν νὰ καταργήσῃ τὰς ἀποσπάσεις· ἡ ὀρθότης δ’ ἐνέκειτο ἐν τούτῳ, ὡς ἀνεπτύχθη ἐπανειλημμένως, ὅτι διὰ τῆς μεθόδου τῶν ἀποσπάσεων εἰς τὰ διάφορα γραφεῖα — διότι ἐτέθη καὶ τοῦτο ἐν τῷ νόμῳ — κατώρθωσαν διάφοροι νομομηχανικοὶ καὶ ἐπιθεωρηταὶ νὰ παραμένωσιν ἐν Ἀθήναις, ἀφήνοντες εἰς τὸ ἔλεος τοῦ Κυρίου τὰ δημόσια ἔργα τὰ ἐν ταῖς ἐπαρχίαις. Τοῦτο τὸ καθεστὼς κατελύθη. Ἐὰν θελήσωμεν νὰ φέρωμεν πάλιν τὴν διάταξιν ταύτην, δὲν κάμνομεν τίποτε ἄλλο παρὰ ἐντὸς τῆς αὐτῆς Συνόδου νὰ ῥάβωμεν καὶ νὰ ξηλώνωμεν. Νομίζω δ’ ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη τοιαύτης διατάξεως, διότι ἐξ ὑπαρχῆς ὑπῆρχε σπάνις εἰδικῶν μεταλλειολόγων, τούτου δ’ ἕνεκεν ἐπετράπη χάριν τῆς ἐκτελέσεως τῆς ὑπηρεσίας ὅπως προσλαμβάνωνται μηχανικοί· σήμερον, ὁπότε αἱ μεταλλευτικαὶ ἐργασίαι προώδευσαν καὶ πλεῖστοι ὀρυκτολόγοι ὑπάρχουσιν ἐν τῇ χώρᾳ ἡμῶν, εἶναι ἄτοπον ν’ ἀποκλείωμεν τὰς εἰδικὰς θέσεις ἀπὸ τοὺς εἰδικούς, διὰ νὰ ἐγκαθιστῶμεν μὴ εἰδικούς. Νομίζω δ’ ὅτι ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς γνωρίζει ὅτι θὰ παραβλάψῃ τὴν ὑπηρεσίαν, διότι τὸ πρόσωπον τὸ ὁποῖον ἐμνημόνευσεν — ὁ κ. Ἀργυρόπουλος — εἶναι τὸ εἰδικώτερον σήμερον περὶ τὰ σιδηροδρομικὰ καὶ διὰ τοῦτο ὁ πρώην Ὑπουργὸς ἔταξε τοῦτο ὡς τμηματάρχην τοῦ σιδηροδρομικοῦ Τμήματος· θεωρῶ δ’ ὀρθὸν σήμερον, ὅτε πρόκειται ἀληθῶς νὰ ἐπιτραπῇ εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἡ συνομολόγησις δανείου διὰ σιδηροδρομικὰ ἔργα, νὰ μὴ καταρτίσωμεν τὸ Τμῆμα στεροῦντες τοῦτο τοῦ εἰδικωτέρου εἰς τὴν διεύθυνσιν αὐτοῦ.

§167Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος νὰ ἐπιμείνω διὰ τὸν ἑξῆς λόγον. Εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος ὅτι εἶναι εὔκολον σήμερον νὰ εὕρωμεν μηχανικοὺς ἔχοντας τὰ προσόντα, καὶ δηλῶ ὑμῖν ὅτι δὲν ὑπάρχει δυσκολώτερον πρᾶγμα καὶ δὲν γνωρίζω ἐγὼ ἐκεῖνον ὁ ὁποῖος ὡς Ὑπουργὸς θὰ ἐτόλμα ν’ ἀναθέσῃ τοιαύτην φροντίδα εἰς τὸν πρῶτον τυχόντα.

§168Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Τόσαι ἑταιρεῖαι μεταλλευτικαὶ ἐργάζονται.

§169Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Τοὺς καλοὺς μηχανικοὺς πληρώνουσι μὲ χιλίας καὶ χιλίας πεντακοσίας δραχμὰς κατὰ μῆνα. Ἐδῶ πρόκειται νὰ δώσητε τετρακοσίας δραχμάς. Λοιπὸν τὸ καθῆκόν μου, κύριε Πρωθυπουργέ, τὸ ἔκαμον. Πρόκειται περὶ θέσεως μεγίστης σημασίας, μεγίστης εὐθύνης. Ὁ κ. Ἀργυρόπουλος ἔχει τὴν πεῖραν. Μὴ τὸν ἀφαιρῶμεν ἀπ’ ἐκεῖ ὅπου ἐργάζεται σήμερον ἐπιτυχῶς. Δυνατὸν νὰ εἶναι ἀξιόλογος διὰ τὴν ἐργασίαν δι’ ἣν τὸν προορίζετε, ἀλλὰ καὶ ἐκεῖ ἔχομεν τὸν κ. Διαμαντίδην, ὁ ὁποῖος ὑπηρετεῖ ἐπιτυχῶς. Διὰ τὰ μεταλλεῖα δὲν γνωρίζω τίς δύναται ν’ ἀναπληρώσῃ τὸν κ. Ἀργυρόπουλον.

§170ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 8, γενόμενον 7, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνονται εἶτα δεκτὰ καὶ τὰ ἄρθρα 8, 9 καὶ 10). Ἄρθρον 12, γινόμενον 11 (ἀναγινώσκεται).

§171ΑΘ. Τ. ΜΠΑΣΙΑΣ. Νομίζω ὅτι προκειμένου περὶ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας, Βιομηχανίας καὶ Ἐμπορίου εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη νὰ συσταθῇ Συμβούλιον ἐργασίας, ὑπαγόμενον εἰς τὸ Τμῆμα τοῦ ἐμπορίου καὶ τῆς βιομηχανίας.

§172Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Εἶναι, κύριε Μπασιᾶ, ἐν τῷ ἄρθρῳ 6, τῷ ἀφορῶντι εἰς τὴν ὀργάνωσιν Τμήματος ἐμπορίου καὶ βιομηχανίας· εἶναι δύο γραφεῖα· εἰς τὸ πρῶτον ὑπάγεται τὸ ἐμπόριον καὶ εἰς τὸ δεύτερον ἡ ἐργασία.

§173ΑΘ. Τ. ΜΠΑΣΙΑΣ. Τότε θὰ παρακαλέσω τὸ συμβούλιον νὰ διατυπωθῇ κατωτέρω.

§174Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Τότε θὰ γίνῃ ἴδιον ἄρθρον.

§175ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 12, γενόμενον 11, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 13, γενόμενον 12 (ἀναγινώσκεται).

§176ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐδῶ, κύριε Πρόεδρε, ἔχω διαφόρους τροπολογίας περὶ τὴν διατύπωσιν τῶν προσόντων, ἀφαιρῶν τὴν λέξιν «διδάκτορος» καὶ σημειῶν ἀντὶ τούτου τὰς λέξεις «ὁ ἔχων δίπλωμα τῆς Νομικῆς Σχολῆς τοῦ Ἐθνικοῦ ἢ ἄλλου ὁμοταγοῦς Πανεπιστημίου» καὶ οὕτω καθεξῆς.

§177ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βοζίκης ἔχει τὸν λόγον.

§178Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ὅπως ἔχει διατυπωθῆ τὸ ἄρθρον καὶ ἐν σχέσει πρὸς ἄλλας διατάξεις τελευταίας ἐξάγεται ὅτι πάντες οἱ ὑπάλληλοι πασῶν τῶν ὑπηρεσιῶν τῶν ἀποσπωμένων ἀπὸ τῶν ἄλλων Ὑπουργείων ἀπολύονται δυνάμει τοῦ νόμου τούτου λόγῳ καταργήσεως θέσεων καὶ διορίζονται νέοι ὑπάλληλοι. Ἤθελον νὰ ἴδω ἂν ἀποδίδει αὐτὴν τὴν ἔννοιαν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸ νομοσχέδιον. Νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ φθάσωμεν εἰς αὐτὴν τὴν ἀνάγκην, ἀλλὰ νὰ ἐμμείνωμεν εἰς τὴν ἀνάγκην εἰς τὴν ὁποίαν εὑρισκόμεθα δυνάμει τῶν μέχρι σήμερον ψηφισθέντων νόμων περὶ ἐκκαθαρίσεως. Ἐν πρώτοις δὲν πρόκειται κυρίως περὶ καταργήσεως θέσεων ἀλλὰ περὶ ἀποσπάσεως Τμημάτων ἀπὸ τῶν διαφόρων Ὑπουργείων διὰ ν’ ἀποτελέσωσιν ἓν Ὑπουργεῖον καὶ δὲν εὑρισκόμεθα κυριολεκτικῶς εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς καταργήσεως θέσεων. Ἐὰν φθάνωμεν κατ’ ἀνάγκην εἰς τὴν ἔννοιαν τῆς καταργήσεως διὰ νὰ ἐπιτύχωμεν τὴν ἐκκαθάρισιν, τότε καθιεροῦμεν μέτρον τὸ ὁποῖον δὲν καθιερώσαμεν μέχρι τοῦδε διὰ τὰ ἄλλα Ὑπουργεῖα, διότι εἰς τὰ Ὑπουργεῖα τὰ ἄλλα ἐκτὸς τοῦ νόμου περὶ προσόντων τοῦ τελευταίου ψηφίζομεν καὶ τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐκκαθαρίσεως τῶν ὑπαλλήλων τῶν ὑπαγομένων εἰς τὰ Ὑπουργεῖα τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τῶν Ἐσωτερικῶν. Διὰ τῆς ἐννοίας τὴν ὁποίαν ἀποδίδομεν, ὡς εἴπετε, τοὺς ὑπαλλήλους τοῦ Ὑπουργείου τοῦ ὀγδόου ἀφαιροῦμεν ἀπὸ τῆς δικαιοδοσίας τοῦ ἄλλου Ὑπουργείου, εἰς τὸ ὁποῖον θὰ γίνῃ νόμος τῆς ἐκκαθαρίσεως.

§179Θ. ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν θὰ γίνῃ.

§180Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἐὰν θὰ γίνῃ. Ὅταν ὁρισθῇ αὐτό, δὲν ὑπάρχει λόγος ν’ ἀπολυθῶσι συνεπείᾳ καταργήσεως θέσεων.

§181ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐν τῷ μεταξὺ θὰ γίνῃ ἡ ἐκκαθάρισις.

§182Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Πρὸ τῆς ἐφαρμογῆς;

§183ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ναί· διότι, βλέπετε, λέγει· «διὰ Β. Διατάγματος».

§184Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Τότε δὲν ἔχουσι θέσιν τὰ ὑπ’ ἐμοῦ λεγόμενα. Ἀλλ’ ἐὰν ἐφαρμοσθῇ βραδύτερον, θὰ μείνῃ μόνος ὁ Ὑπουργὸς καὶ ὄχι τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον νὰ ἐκκαθαρίσῃ ὅντινα θέλει.

§185ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τὸ τελευταῖον ἄρθρον σᾶς δίδει τὸ μέτρον.

§186ΑΛ. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπάρχει τροπολογία ὑπογεγραμμένη ὑπὸ τοῦ κ. Κανναβοῦ καὶ ἐμοῦ καὶ τοῦ κ. Τάκη. Ὡς καὶ πρὸ μικροῦ ἐλέχθη, πάντες οἱ ὑπάλληλοι οἱ ὑπηρετοῦντες εἰς τὰ Τμήματα ἀπολύονται αὐτοδικαίως λόγῳ καταργήσεως θέσεων. Νομίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι, ὅπως συνέβη καὶ ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Οἰκονομικῶν δυνάμει τοῦ νόμου περὶ προσόντων τῶν οἰκονομικῶν ὑπαλλήλων καὶ ἐτήρησαν τὰς θέσεις των οἱ ὑπάλληλοι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι κατέχουσιν αὐτάς, πρέπον εἶναι νὰ περιληφθῇ ἐν τῷ ἄρθρῳ αὐτῷ ἡ τροπολογία τὴν ὁποίαν ἔχομεν ὑποβάλει, ἡ ὁποία λέγει τὰ ἑξῆς: «ἡ ὁ προϋπηρετήσας ἐν τῷ δασικῷ Τμήματι τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν ἄνευ τοιούτου διπλώματος ἐπὶ δεκαετίαν ὡς γραμματεὺς αʹ ἢ βʹ τάξεως». Ἡ τροπολογία αὕτη περιέχει καὶ ἑτέραν διάταξιν, τὴν ὁποίαν περιέχει καὶ τὸ ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς ἐπεξεργασθὲν νομοσχέδιον περὶ δασῶν. Ὁ πόθος καὶ τῶν εἰσηγητῶν τῶν νομοσχεδίων εἶναι ὁμολογουμένως νὰ εἰσαγάγωμεν εἰς τὴν δημοσίαν ὑπηρεσίαν τοὺς φέροντας δίπλωμα τῆς Νομικῆς σχολῆς ἢ ἄλλων ἐπιστημῶν πρακτικῶν· ὁ πόθος αὐτὸς εἶναι πολὺ ὀρθός· θὰ εἶναι πολὺ συντελεστικὸς ἐν τῷ μέλλοντι. Ἀλλὰ δὲν δικαιολογεῖ αὐτὸ ν’ ἀποκλείσωμεν πάντας τοὺς ἔχοντας μακρὰν καὶ εὐδόκιμον ὑπηρεσίαν διότι ἔτυχε νὰ μὴ διδαχθῶσιν ἐπὶ ἕξ μῆνας ἔν τινι φροντιστηρίῳ καὶ νὰ λάβωσι δίπλωμα τῆς Νομικῆς σχολῆς, τὸ ὁποῖον γνωρίζετε πῶς λαμβάνεται ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον. Φρονῶ λοιπὸν ὅτι ἡ τροπολογία πρέπει νὰ γίνῃ δεκτή.

§187Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Νομίζω ὅτι ὁ ἀξιότιμος ἐκ Κυνουρίας Βουλευτὴς ἐξεδήλωσε φόβους τοὺς ὁποίους δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ συμμερισθῶ. Ἐθεώρησεν ὀρθὸν νὰ ὑποστηρίξῃ ὅτι γίνεται ἐκκαθάρισις λόγῳ καταργήσεως θέσεων. Βεβαίως τοιαύτη γίνεται. Ἀλλὰ τοῦτο δέον νὰ σημειωθῇ μόνον ἐπὶ ἑνὸς Τμήματος, διότι τὰ Τμήματα τοῦ ἐμπορίου καὶ βιομηχανίας καὶ στατιστικῆς δὲν ἦσαν ὠργανωμένα, τῆς γεωργίας δὲ τὸ Τμῆμα ὀργανοῦται ἐκ προσωπικοῦ τεχνικοῦ, δὲν ὑπάρχει δὲ τοιοῦτον ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐν ᾧ μέχρι τοῦδε τὸ Τμῆμα τῆς γεωργίας λειτουργεῖ. Μόνον λοιπὸν ἑνὸς Τμήματος ἀκεραίου γίνεται ἀπόσπασις—τοῦ τῶν δασῶν—διότι μέχρι τοῦδε τοῦτο λειτουργεῖ κατὰ τρόπον τεχνικόν. Νομίζω λοιπὸν ὅτι δὲν ὑπάρχει κίνδυνος νὰ ἴδωμεν ἐκκαθαριζομένους τοὺς ὑπαλλήλους διὰ μιᾶς γνώμης τοῦ νέου Ὑπουργοῦ, ἀφοῦ πρόκειται περὶ ἑνὸς Τμήματος. Παρακαλῶ δὲ τὸν ἀξιότιμον Βουλευτὴν Κυνουρίας νὰ μὴ φοβῆται τοὺς τοιούτους κινδύνους. Τὸ ἄρθρον περὶ προσόντων ἔχει ῥυθμισθῆ καλῶς. Ὑπῆρχε κάποια δυσχέρεια, διότι τὰ Τμήματα τοῦ Ὑπουργείου ἦσαν ἀσύνδετα πρὸς ἄλληλα καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν τὰ προσόντα νὰ ἦσαν κοινὰ διὰ πάντας, διότι ἄλλα προσόντα ἦσαν διὰ τὸ γεωργικὸν Τμῆμα, ἀλλὰ διὰ τὸ Τμῆμα τῆς στατιστικῆς καὶ ἄλλα διὰ τὸ τοῦ ἐμπορίου. Ἐπρυτάνευσεν ἐν τῇ ἐπιτροπῇ ἡ γνώμη τῆς ἀπολύτου ἐξιδανικεύσεως τῶν προσόντων. Νὰ μὴ λησμονῶμεν δ’ ὅτι ἐν τῇ δασικῇ ὑπηρεσίᾳ ὑπῆρχε προσωπικὸν ἐργαζόμενον, περιλαμβάνει δὲ τὸ νομοσχέδιον τοιαύτας διατάξεις αἱ ὁποῖαι νὰ ἐπιτρέπωσιν ἀπ’ εὐθείας τὸν διορισμὸν τοῦ προσωπικοῦ τούτου, εἴτε πρόκειται περὶ γραμματέων αʹ τάξεως εἴτε πρόκειται περὶ γραμματέων βʹ τάξεως κατεχόντων νῦν τοὺς βαθμοὺς τούτους. Τώρα προκειμένου περὶ τοῦ δασικοῦ Τμήματος διὰ τὸ ὁποῖον φρονῶ ὅτι καὶ ὁ κ. συνάδελφος ἐκ Κυνουρίας ὑπεστήριζε τὴν τροπολογίαν...

§188Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Δὲν ὑπεστήριζον οὔτε θὰ τὴν ὑποστηρίξω.

§189Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. .. ὀφείλω νὰ καταστήσω γνωστὴν μίαν πλάνην εἰς τὴν ὁποίαν περιέπεσεν ὁ εἰσηγητὴς ἀκριβῶς ἐν τῷ Τμήματι τούτῳ. Ἡ παράγραφος τοῦ ἄρθρου λέγει· «Διορίζεται γραμματεὺς βʹ τάξεως ἐν τῷ Τμήματι τῶν δασῶν ὁ ἔχων δίπλωμα διδάκτορος Νομικῆς σχολῆς Πανεστημίου τινὸς καὶ ἐπιτυχὼν ἐν διαγωνισμῷ ἢ ὁ ἔχων δίπλωμα Νομικῆς σχολῆς καὶ προϋπηρετήσας ἐν τῷ δασικῷ Τμήματι τοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργείου ὡς γραμματεὺς βʹ τάξεως ἢ ἐπὶ ἔτος τοὐλάχιστον ὡς γραφεὺς αʹ τάξεως». Δηλαδὴ ὡρίσαμεν δίπλωμα Νομικῆς σχολῆς καὶ προϋπηρεσίαν. Ἀλλ’ ὁ ὑπάλληλος ὅστις κατέχει σήμερον τὴν θέσιν βʹ τάξεως ὑπουργικοῦ γραμματέως εἶναι ἄριστα κατηρτισμένος, μὴ φανταζόμενος δ’ ὁ εἰσηγητὴς ὅτι οὗτος στερεῖται διπλώματος Νομικῆς σχολῆς δὲν ἐνέγραψεν εἰδικὴν διάταξιν δι’ αὐτόν. Ὅτε ἔμαθον ὅτι ὁ ὑπάλληλος αὐτὸς στερεῖται διπλώματος, ἐθεώρησα καλὸν νὰ κάμω μίαν προσθήκην, τὴν ὁποίαν παρακαλῶ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν ν’ ἀποδεχθῇ, δηλαδὴ νὰ τεθῇ ἐν τέλει τοῦ ἐδαφίου τὸ ἑξῆς· «Ἢ ὁ προϋπηρετήσας ἐν τῷ δασικῷ Τμήματι τοῦ Ὑπουργείῳ τῶν Οἰκονομικῶν ἐπὶ βαθμῷ αʹ ἢ βʹ τάξεως ὑπουργικοῦ γραμματέως ὑπὲρ τὴν δεκαετίαν». Τοιουτοτρόπως ἐξαλείφεται πᾶν ἴχνος ἀδικίας, ἡ ὁποία ἐγένετο ἐκ πλάνης, λόγῳ ὑπερτιμήσεως τῶν γνώσεων τοῦ νῦν ὑπηρετοῦντος ὑπαλλήλου.

§190Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγὼ παρακαλῶ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν ν’ ἀποδεχθῇ τὴν τροπολογίαν ταύτην.

§191Δ. ΤΕΡΤΙΠΗΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίθετος γνώμη.

§192Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Ὁ κ. συνάδελφος ὁ καὶ εἰσηγητὴς τοῦ νομοσχεδίου θὰ ὁμολογήσῃ ὅτι ὑπέπεσεν εἰς μίαν ἄλλην παράλειψιν.

§193Ν. ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ περὶ γεωμέτρου βʹ τάξεως χρῄζει συμπληρώσεως.

§194Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Ἀκριβῶς περὶ αὐτοῦ πρόκειται. Τὸ ὄγδοον ἐδάφιον λέγει· «Προάγεται εἰς γεωμέτρην βʹ τάξεως ἐπὶ μηνιαίῳ μισθῷ δραχμῶν 180 ὁ ἐπὶ διετίαν εὐδοκίμως ὑπηρετήσας ἐν τῷ Τμήματι τῶν δασῶν ὡς σχεδιαστής». Πρόκειται ὁ σχεδιαστὴς ὁ ὑπηρετῶν ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ μὴ φύγῃ.

§195ΑΛ. ΤΑΚΗΣ. Ἀπολύονται πολλοὶ ὑπάλληλοι ὑπηρετοῦντες ἐπὶ πολλὰ ἔτη καὶ εἶναι ἀνάγκη νὰ γίνῃ μία προσθήκη.

§196Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὁμολογῶ ὅτι τοῦτο μὲ διέφυγεν. Ἐνῷ λέγομεν ὅτι προάγεται εἰς γεωμέτρην βʹ τάξεως δὲν ὁρίζομεν καὶ πῶς διορίζεται ἀπ’ εὐθείας. Λοιπὸν προτείνω νὰ τεθῇ τὸ ἑξῆς· «Διορίζεται ἐπίσης γεωμέτρης βʹ τάξεως ὁ ἐν τῷ Τμήματι τῶν δασῶν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν ὑπηρετήσας εὐδοκίμως ἐπὶ διετίαν ὡς σχεδιαστής».

§197Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Μάλιστα.

§198Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Παρατήρησίν τινα ἔχω νὰ κάμω διὰ μίαν ἀπορίαν τὴν ὁποίαν ἐγέννησεν ἡ ἀγόρευσις τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου ἐκ Βάλτου. Πρόκειται περὶ τῆς καταργήσεως τῶν θέσεων τῶν ὑπαλλήλων οἵτινες μέλλουσι ν’ ἀποσπασθῶσιν ἀπὸ τῶν διαφόρων Ὑπουργείων διὰ ν’ ἀποτελέσωσι τὸ ὄγδοον Ὑπουργεῖον. Οἱ ὑπάλληλοι οἱ ὑπηρετοῦντες ἐν τῷ Τμήματι τῷ δασικῷ θὰ θεωρηθῶσιν αὐτοδικαίως πεπαυμένοι καὶ θὰ διορισθῶσιν ἄλλοι; Καταργεῖται ἡ ὑπηρεσία τοῦ Τμήματος τοῦ γεωργικοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν· λόγῳ τῆς καταργήσεως τῶν θέσεων θὰ θεωρηθῶσιν οἱ ὑπάλληλοι πεπαυμένοι;

§199Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ναί.

§200Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Εἴπομεν ὅτι ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν διορίζονται διὰ Β. Διατάγματος ὑπάλληλοι εἰς τὸ Τμῆμα τὸ γεωργικόν.

§201Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Αὐτοὶ δὲν παύονται, διότι δὲν εἶναι ὑπάλληλοι τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν. Πρόκειται περὶ τοῦ Τμήματος τῶν δασῶν.

§202Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Αὐτοὶ εἶναι ὑπάλληλοι διωρισμένοι ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ἐσωτερικῶν· καταργουμένου τοῦ Τμήματος τῆς γεωργίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν θὰ παυθῶσιν αὐτοί, διότι δὲν ἀνήκουσιν εἰς τὸ Τμῆμα, ἀλλ’ ἀνήκουσιν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον. Ἀλλ’ ἔχομεν περίσσειαν ὑπαλλήλων ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ἐσωτερικῶν, καταργοῦμεν θέσεις ὡρισμένας ἢ ἀφήνομεν τὸν Ὑπουργὸν νὰ ὁρίσῃ τίνες εἶναι αἱ καταργούμεναι θέσεις;

§203Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Αὐτὸ θὰ κανονισθῇ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ περὶ ἐκκαθαρίσεως τῶν ὑπηρεσιῶν· ἐὰν ὑπάρχῃ περίσσεια ὑπαλλήλων, ἐκεῖ θὰ ληφθῇ φροντὶς περὶ τοῦ καθαρισμοῦ αὐτῶν.

§204Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἀπολύονται αὐτοδικαίως οἱ σήμερον ὑπηρετοῦντες ἐν τῷ Τμήματι τῷ γεωργικῷ;

§205Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὄχι.

§206Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΠΑΔΑΚΗΣ. Ἐν τῷ δ’ ἐδαφίῳ τοῦ ἄρθρου 13 ἀναγράφεται· «Διορίζεται δασονομικὸς μηχανικὸς ἐπὶ βαθμῷ καὶ μισθῷ γραμματέως αʹ τάξεως ὁ ἔχων πτυχίον τῆς ἐν τῷ Μετσοβίῳ Πολυτεχνείῳ σχολῆς τῶν πολιτικῶν μηχανικῶν καὶ ἐπιτυχὼν ἐν διαγωνισμῷ».

§207ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐσημείωσα νὰ τεθῇ «ἢ ἄλλης ὁμοταγοῦς σχολῆς».

§208Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΠΑΔΑΚΗΣ. Ὁμοίως ἐν ἄλλῃ παραγράφῳ ἀναγράφεται· «Διορίζεται σχεδιαστὴς ἐπὶ μηνιαίῳ μισθῷ δρ. 160 ὁ ἔχων πτυχίον τῆς ἐν τῷ Μετσοβείῳ Πολυτεχνείῳ σχολῆς τῶν πολιτικῶν μηχανικῶν καὶ ἐπιτυχὼν ἐν διαγωνισμῷ».

§209ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. «ἢ ἄλλης ὁμοταγοῦς σχολῆς» ἐσημείωσα νὰ τεθῇ.

§210Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΠΑΔΑΚΗΣ. Ἐν τῇ ιδʹ παραγράφῳ ἀναγράφεται· «Διορίζεται τεχνικὸς γραμματεὺς αʹ τάξεως ἐν τῷ Τμήματι τῶν μεταλλείων ὁ ἔχων δίπλωμα μηχανικοῦ μεταλλειολόγου ἀνωτέρας δημοσίας μεταλλευτικῆς σχολῆς τῆς ἀλλοδαπῆς ἢ ὁ ἐπιτυχὼν ἐν διαγωνισμῷ καὶ ἔχων δίπλωμα ἀνωτέρας δημοσίας σχολῆς πολιτικῶν μηχανικῶν ἡμεδαπῆς ἢ ἀλλοδαπῆς». Τίνος ἀλλοδαπῆς σχολῆς;

§211ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τὴν λέξιν «ἀλλοδαπῆς» ἀφῄρεσα.

§212Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΠΑΔΑΚΗΣ. Ἤθελον προτείνει νὰ παραλειφθῇ ἡ παράγραφος ἡ λέγουσα «Διορίζεται γραμματεὺς αʹ τάξεως ἐν τῷ Τμήματι τῶν μεταλλείων ὁ ἔχων δίπλωμα διδάκτορος Νομικῆς σχολῆς Πανεπιστημίου τινὸς καὶ προϋπηρετήσας ἐν τῷ ηʹ Τμήματι τοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργείου ὡς γραμματεὺς αʹ τάξεως», διότι οὐδεμία σχέσις ὑπάρχει μεταξὺ τῆς ὑπηρεσίας τῶν μεταλλείων καὶ τοῦ διπλώματος τῶν πολιτικῶν μηχανικῶν.

§213ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Μάλιστα.

§214Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΠΑΔΑΚΗΣ. Ἐν ἄλλῃ παραγράφῳ ἀναφέρεται· «Διορίζεται γραμματεὺς βʹ τάξεως ἐν τῷ Τμήματι τῆς στατιστικῆς ὁ ἔχων δίπλωμα διδάκτορος Νομικῆς σχολῆς Πανεπιστημίου τινὸς καὶ ἀποδείξεις εἰδικῶν σπουδῶν ἐπὶ τῆς στατιστικῆς ἢ ὁ ἐπιτυχὼν ἐν διαγωνισμῷ διδάκτωρ Νομικῆς σχολῆς. Διορίζεται δὲ γραμματεὺς αʹ ἢ βʹ τάξεως ὁ ἐπὶ τῷ αὐτῷ βαθμῷ προϋπηρετήσας ἐν τῷ γραφείῳ τῆς στατιστικῆς τοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργείου».

§215ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Διέγραψα τὰς τρεῖς ταύτας παραγράφους καὶ ἀντικατέστησα τὰ προσόντα ὡς ἑξῆς· «Ἐν τῷ Τμήματι τοῦ Ἐμπορίου καὶ τῆς Βιομηχανίας διορίζεται γραμματεὺς βʹ τάξεως κλπ.».

§216Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Παρατηρῶ ὅτι ἐν τῇ ιεʹ παραγράφῳ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀφῄρεσεν ἀπὸ τὰ προσόντα τοὺς ἔχοντας δίπλωμα φυσικῶν καὶ μαθηματικῶν ἐπιστημῶν.

§217ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐν τίνι παραγράφῳ;

§218Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ἐν τῇ παραγράφῳ ἡ ὁποία λέγει: «Διορίζεται γραμματεὺς βʹ τάξεως ἐν τῷ Τμήματι Ἐμπορίου καὶ Βιομηχανίας ὁ ἔχων δίπλωμα ἀνωτέρας δημοσίας ἐμπορικῆς ἢ βιομηχανικῆς σχολῆς τῆς ἀλλοδαπῆς ἢ ὁ ἐπιτυχὼν ἐν διαγωνισμῷ διδάκτωρ τῆς Νομικῆς σχολῆς ἢ τῆς σχολῆς τῶν φυσικῶν καὶ μαθηματικῶν ἐπιστημῶν Πανεπιστημίου τινὸς ἢ ὁ ἔχων δίπλωμα διδάκτορος τῆς Νομικῆς σχολῆς Πανεπιστημίου τινὸς καὶ δίπλωμα ἀνεγνωρισμένης ἀλλοδαπῆς σχολῆς τῶν πολιτικῶν ἐπιστημῶν».

§219ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐὰν λείπῃ, νὰ τὸ προσθέσωμεν.

§220Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ἡ παράγραφος ἡ ὁποία λέγει «Διορίζεται γραμματεὺς βʹ τάξεως ἐν τῷ Τμήματι τῆς στατιστικῆς ὁ ἔχων δίπλωμα διδάκτορος Νομικῆς σχολῆς Πανεπιστημίου τινὸς καὶ ἀποδείξεις εἰδικῶν σπουδῶν ἐπὶ τῆς στατιστικῆς ἢ ὁ ἐπιτυχὼν ἐν διαγωνισμῷ διδάκτωρ Νομικῆς σχολῆς. Διορίζεται δὲ γραμματεὺς αʹ ἢ βʹ τάξεως ὁ ἐπὶ τῷ αὐτῷ βαθμῷ προϋπηρετήσας ἐν τῷ γραφείῳ τῆς στατιστικῆς τοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργείου». Νομίζω ὅτι οὐδεμία σχέσις ὑπάρχει μεταξὺ τῆς στατιστικῆς ὑπηρεσίας καὶ τοῦ διπλώματος τῆς Νομικῆς.

§221Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Καὶ ἀποδείξεις εἰδικῶν σπουδῶν ἐπὶ τῆς στατιστικῆς.

§222Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Εἰδικαὶ σπουδαὶ ἐπὶ τῆς στατιστικῆς δὲν δύνανται νὰ γίνωσιν ἀπὸ τοὺς ἔχοντας δίπλωμα τῶν πολιτικῶν ἐπιστημῶν. Εἰδικαὶ σπουδαὶ δύνανται νὰ γίνωσιν ἀπὸ ἐπιστήμονας τῆς Μαθηματικῆς σχολῆς τοῦ Ἐθνικοῦ Πανεπιστημίου ἢ τοῦ Μετσοβίου Πολυτεχνείου. Παρακαλῶ νὰ τεθῇ· «Οἱ ἔχοντες δίπλωμα Μαθηματικῆς σχολῆς τοῦ Ἐθνικοῦ Πανεπιστημίου».

§223Π. ΣΑΚΚΗΣ. Εἰς οὐδὲν Κράτος τοῦ κόσμου γίνεται αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγετε.

§224Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Εἴπετε ὅτι εἰς οὐδὲν Κράτος γίνεται τοῦτο. Σᾶς πληροφορῶ ὅτι ἡ στατιστικὴ ὑπηρεσία τῆς Ἰταλίας περιλαμβάνει ἑξήκοντα ὑπαλλήλους ἔχοντας δίπλωμα τῆς Μαθηματικῆς σχολῆς. Ἐὰν θέλητε νὰ πληροφορηθῆτε περὶ τούτου, λάβετε τὸ ἡμερολόγιον τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν.

§225Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἐν τίνι σχολῇ διδάσκεται τὸ μάθημα τῆς στατιστικῆς;

§226Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ἐν τῇ Μαθηματικῇ σχολῇ διδάσκεται πρωτίστως καὶ συμπληροῦται ἔπειτα ἐν ταῖς πολιτικαῖς ἐπιστήμαις.

§227Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν τῇ σχολῇ τῶν πολιτικῶν ἐπιστημῶν τῶν Παρισίων διδάσκεται ἰδιαιτέρως ἡ στατιστική.

§228Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Εἰς τὴν παρατήρησιν τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου ἐκ Νάξου τὴν ὁρῶσαν τὰ προσόντα τοῦ γραμματέως τοῦ μεταλλευτικοῦ Τμήματος θέλω κάμει μίαν ἐξήγησιν. Ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ἔχομεν «δίπλωμα ἀνωτέρας μεταλλευτικῆς σχολῆς ἀλλοδαπῆς» Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἀφῄρεσε τοῦτο καὶ ἔθεσεν «ἢ ἡμεδαπῆς ἢ ἀλλοδαπῆς σχολῆς». Τοῦτο ἐτέθη ὡς ἐπιβοηθητικόν, διότι ὑπάρχουσι τμηματάρχαι μεταλλειολόγοι οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ μὴ δεχθῶσι τὴν θέσιν. Ἀλλ’ ὑπῆρχε καὶ φόβος μήπως δὲν ὑπάρξῃ μεταλλειολόγος ἱκανὸς θέλων νὰ δεχθῇ τὴν θέσιν ταύτην μὲ μισθὸν 240 δραχμῶν. Διότι πρόκειται περὶ στρατολογίας νέων ὑπαλλήλων, θὰ ἦσαν δὲ καὶ ὁ γραμματεὺς καὶ ὁ τμηματάρχης νέοι καὶ θὰ ἦτο δύσκολον νὰ εὕρωμεν γραμματέα νέον ἡλικίας 30 ἐτῶν θέλοντα νὰ ὑπηρετήσῃ ὑπὸ τμηματάρχην 40 ἐτῶν, διότι θὰ ἔβλεπε πόσον δυσκόλως θὰ προάγηται. Διὰ τοῦτο ἀνεγράψαμεν ἐν τέλει διάταξιν ἐπιβοηθητικήν, ὅτι, ἐὰν ἡ ὑπηρεσία δὲν δυνηθῇ νὰ στρατολογήσῃ τοιαῦτα πρόσωπα μεταλλειολόγων μηχανικῶν, δύναται νὰ ἐκδώσῃ Β. Διάταγμα πρὸς διαγωνισμόν, εἰς ὃν νὰ λάβωσι μέρος καὶ μὴ διπλωματοῦχοι μηχανικοί. Διότι μὴ λησμονῶμεν ὅτι πρόκειται περὶ νέου Ὑπουργείου μὲ νέας ὑπηρεσίας. Τὸ πρᾶγμα θὰ ἦτο εὔκολον, ἐὰν εἴχομεν ὑπηρεσίας λειτουργούσας ἐν ἄλλοις Ὑπουργείοις καὶ μετεφέρομεν ταύτας εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας, ἀλλὰ σήμερον δημιουργοῦμεν νέον Ὑπουργεῖον καὶ ὑπηρεσίας. Διὰ τοῦτο πρέπει νὰ λάβωμεν πρόνοιαν νὰ μὴ προσκόψωμεν εἰς τὸ ἀδύνατον τῆς λειτουργίας τοῦ νέου Ὑπουργείου ἐξ ἐλλείψεως προσωπικοῦ. Διὰ τοῦτο ἐτέθη ἡ ἐπιβοηθητικὴ διάταξις περὶ διαγωνισμοῦ.

§229ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Ὀρθῶς ἐτέθησαν τὰ προσόντα τοῦ διπλώματος κατὰ τὴν κρίσιν μου διὰ τὰς διαφόρους ὑπηρεσίας τῶν διαφόρων Τμημάτων, νομίζω ὅμως ὅτι τὸ προσὸν τοῦ διπλώματος περιττεύει διὰ τὸ Τμῆμα τοῦ ἀρχείου καὶ τοῦ λογιστικοῦ, διότι βεβαίως πεῖρα πολυετὴς ἐν ἄλλῳ Ὑπουργείῳ ἤθελε προτιμηθῆ πλειότερον διὰ τὴν θέσιν τοῦ νέου Ὑπουργείου ἢ ἁπλοῦν δίπλωμα τῆς Νομικῆς σχολῆς ἢ τῶν φυσικῶν ἐπιστημῶν. Διὰ τοῦτο ἤθελον προτείνει, ἵνα εἰς τὴν παράγραφον ιδʹ τοῦ ἄρθρου προστεθῇ (ἀναγινώσκει τὴν τροπολογίαν) «ἢ ὁ ἔχων κλπ.».

§230Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Εἰς τὸ Τμῆμα τοῦ ἀρχείου καὶ τῆς διεκπεραιώσεως ν’ ἀπαιτῆται τὸ δίπλωμα, ἀλλ’ ἐπιβοηθητικῶς νὰ δύνανται νὰ λάβωσι τὰς ἐν αὐτῷ θέσεις καὶ γραμματεῖς ὑπηρετήσαντες ἐπὶ τριετίαν ἐν τοιούτῳ βαθμῷ ἐν ὁμοίαις ὑπηρεσίαις τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐτωτερικῶν καὶ τῶν Οἰκονομικῶν ἄνευ διπλώματος.

§231Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ὑπάρχει παράλειψις δεομένη συμπληρώσεως. Εἴδομεν ὅτι ὅσον ἀφορᾷ εἰς τοὺς δασικοὺς ὑπαλλήλους διορίζεται γραμματεὺς ἐν τῷ Τμήματι τῶν δασῶν κλπ., ἀλλὰ δὲν λέγεται τί θὰ γίνῃ, ὅταν λείψῃ τὸ πρόσωπον αὐτό. Πρέπει νὰ ἔχωμεν τρόπον προαγωγῆς· πρέπει νὰ προστεθῇ ἐδάφιον καθ’ ὃ νὰ προάγηται εἰς γραμματέα πρώτης τάξεως ὁ ὑπηρετῶν ἐπὶ τριετίαν ὡς γραμματεὺς δευτέρας τάξεως.

§232Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὑπάρχει ἐν τέλει γενικὴ διάταξις.

§233ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 13 μὲ τὰς τροπολογίας τῶν κ. Στράτου, Γκότση καὶ Πρωτοπαππαδάκη παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 14, γενόμενον 13 (ἀναγινώσκεται). Ἐπ’ αὐτοῦ ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Σάκκη (ἀναγινώσκεται αὕτη καὶ γίνεται ἐν μέρει ἀποδεκτή). Ἐπίσης ὑπάρχουσι τροπολογίαι καὶ διαφόρων ἄλλων Βουλευτῶν (ἀναγνωσθεῖσαι αὗται ἀπορρίπτονται).

§234ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου μετὰ τὴν διαγραφὴν τῶν ἀναγομένων εἰς τὸ Τμῆμα τῆς ναυτιλίας ἔχω τροπολογίαν ἐν τῇ δʹ παραγράφῳ ἔχουσαν οὕτω· «Διορίζεται τμηματάρχης αʹ τάξεως τοῦ Τμήματος τῆς Γεωργίας ὁ ἔχων δίπλωμα ἀνωτέρας δημοσίας γεωπονικῆς σχολῆς καὶ διατελέσας ἐπὶ διετίαν ἐπιθεωρητὴς τῆς Γεωργίας ἢ ἐπὶ πενταετίαν διευθυντὴς γεωργικῆς σχολῆς ἢ ἐπὶ ἑξαετίαν ὑποδιευθυντὴς ἢ καθηγητὴς γεωπονικῆς σχολῆς ἢ διευθυντὴς γεωργικοῦ σταθμοῦ».

§235Π. ΣΑΚΚΗΣ. Ἐπὶ τῆς δʹ παραγράφου παρέλειψεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς νὰ δεχθῇ τὴν τροπολογίαν μου, τὰ δύο οὐσιωδέστατα προσόντα, τὸ τοῦ καθηγητοῦ καὶ τοῦ ὑποδιευθυντοῦ τοῦ γεωργικοῦ σχολείου. Οὗτοι εἶναι εἰς καλυτέραν θέσιν νὰ διευθύνωσι τὸ Τμῆμα αὐτὸ ἀπὸ τοὺς διευθυντὰς τῶν γεωργικῶν σταθμῶν. Ἔχομεν γεωπόνους οἵτινες κατέλαβον σπουδαιοτάτας θέσεις ἐν τῷ γεωπονικῷ κλάδῳ καὶ κατέχουσι τοιαύτας, εἶναι δὲ δυνατὸν νὰ θελήσωσι νὰ καταλάβωσι τὰς θέσεις αὐτάς. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ δεχθῇ τὴν τροπολογίαν μου.

§236Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Νὰ προστεθῶσιν ἐν τέλει καὶ οἱ νομογεωπόνοι, ἵνα ἔλθωμεν εἰς συνάφειαν πρὸς τὸ ἄρθρον τῆς γεωργικῆς ὑπηρεσίας.

§237Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Θὰ ἐπανέλθω ἐπὶ τοῦ ἑξῆς θέματος. Ὁ νόμος περὶ μεταλλείων ὁρίζει διὰ τὸν ἐπιθεωρητὴν δίπλωμα μηχανικοῦ μεταλλειολόγου ἀνωτέρας σχολῆς, ἀλλὰ πρέπει νὰ προσθέσωμεν καὶ ὑπηρεσίαν τοὐλάχιστον τριετῆ ἐν τοῖς μεταλλείοις.

§238Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Εἶναι ἀπαράδεκτον τοῦτο, διότι τὰ τῆς ἐπιθεωρήσεως τῶν μεταλλείων καθορίζονται ὑπὸ τοῦ νόμου περὶ μεταλλείων ἐν ἄρθρῳ 46. Σήμερον ἱδρύομεν νέον Ὑπουργεῖον καὶ δὲν δυνάμεθα νὰ μεταβάλωμεν τὸν κείμενον νόμον.

§239Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Πρώτην φορὰν ἀκούω ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ συμπληρώσωμεν τὰ σφάλματα τῶν προηγουμένων νόμων.

§240Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὑπάρχει Κανονισμὸς καὶ Σύνταγμα.

§241Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ἔχω καθῆκον νὰ εἴπω τὸ πρέπον, καί, ἂν δὲν γίνῃ, ἡ εὐθύνη ἰδική σας.

§242Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Καθόλου. Προτείνατε νόμον ἴδιον.

§243Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Πρέπει νὰ προστεθῇ διὰ τὸν ἐπιθεωρητὴν τριετὴς τοὐλάχιστον ὑπηρεσία ἐν μεταλλείοις, διότι ἄλλως θὰ ἔχωμεν πλήρη ἀταξίαν.

§244Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅσα εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος ἐξ Ἀττικῆς δὲν ἔχουσι θέσιν ἐνταῦθα. Ἡμεῖς συζητήσαντες περὶ τῶν προσόντων τοῦ ἐπιθεωρητοῦ ἀνεγράψαμεν αὐτὰ ἐν ἄλλῳ νόμῳ. Τώρα ὁ κ. Βουλευτὴς θέλει νὰ μεταβάλῃ τὰ θεσπισθέντα καὶ νὰ ὁρίσῃ νέα προσόντα διὰ τὸν ἐπιθεωρητήν, ἀλλ’ ἡμεῖς ὁρίσαντες ὅτι ὁ ἐπιθεωρητὴς πρέπει νὰ εἶναι ἀπόφοιτος σχολῆς μεταλλευτικῆς ἐπράξαμέν τι ἱκανὸν νὰ ἐξασφαλίσῃ τὰ συμφέροντα τῆς ὑπηρεσίας. Δὲν ὑπάρχει ἑπομένως ἀνάγκη μεταβολῆς τινος καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ μὴ δεχθῇ τὴν προτεινομένην μεταρρύθμισιν.

§245Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Δύναμαι νὰ σᾶς βεβαιώσω ὅτι ὁ ἐξερχόμενος ἐκ τῶν σχολῶν εἶναι ἀνάξιος νὰ κατανοήσῃ ἂν μία ἐργασία γίνεται καλῶς ἢ ὄχι.

§246Α. ΤΑΚΗΣ. Ἐν τῇ τρίτῃ παραγράφῳ νὰ προστεθῇ «καὶ ὁ ἔχων ἐν συνόλῳ δωδεκαετῆ δασικὴν ὑπηρεσίαν», ἵνα εἴμεθα ἐν συναφείᾳ πρὸς τὸν κείμενον νόμον.

§247ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 14, γενόμενον 13, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ψηφίζονται εἶτα τὰ ἄρθρα 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, ὧν ἡ σειρὰ μεταβάλλεται εἰς 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24 καὶ 25).

§248ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 27, γενόμενον 26.

§249ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐπὶ τούτου, κύριε Πρόεδρε, ἔχω νὰ παρατηρήσω ὅτι διαγράφεται ἡ παράγραφος περὶ ναυτιλίας.

§250Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Τὸ ἄρθρον 27, κύριε Πρόεδρε, καθορίζει τὰ γνωμοδοτικὰ συμβούλια, τὰ τεχνικά, οὕτως εἰπεῖν, συμβούλια· ἐν τῷ πρώτῳ Τμήματι τῆς γεωργίας μοὶ παρεστάθη ὅτι ἐγένετο παράλειψις τοῦ διευθυντοῦ τοῦ γεωπονικοῦ χημείου. Νομίζω ὅτι τοῦτο πρέπει νὰ διορθωθῇ. Ἄλλην παρατήρησιν ἔχω ἐπὶ τοῦ γʹ ἐδαφίου ὁρῶντος τὸ Τμῆμα τῆς ἐμπορίας καὶ βιομηχανίας. Ἐν τῷ Τμήματι τούτῳ τὸ γνωμοδοτικὸν συμβούλιον ἀπαρτίζεται ἀναμὶξ ἐξ ὑπαλλήλων δημοσίων σχετιζομένων πρὸς τὴν κίνησιν τοῦ ἐμπορίου καὶ ἐξ ἐμπόρων καὶ βιομηχάνων. Ἀναγράφεται λοιπὸν συγκρότησις συμβουλίου ἐκ τῶν προέδρων τοῦ ἐμπορικοῦ συλλόγου Ἀθηνῶν καὶ τοῦ ἐμπορικοῦ ἐπιμελητηρίου Πειραιῶς καὶ τέλος ἐξ ἑνὸς βιομηχάνου ὁριζομένου διὰ Β. Διατάγματος. Νομίζω ὀρθότερον νὰ ὁρίσωμεν τὴν σύνθεσιν τοῦ συμβουλίου πληρεστέραν.

§251ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Πολὺ καλά· δότε τὴν τροπολογίαν.

§252ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 27, γενόμενον 26, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§253ΑΘ. Τ. ΜΠΑΣΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρόκειται περὶ τοῦ συμβουλίου τῆς ἐργασίας, περὶ τοῦ ὁποίου πρὸ ὀλίγου εἶπον. Ὀρθὸν εἶναι εἰς τὸ Τμῆμα τῆς ἐμπορίας καὶ ἐργασίας νὰ τεθῇ ἓν συμβούλιον ἐργασίας, διότι θὰ εἶναι ὁμολογουμένως περίεργον σήμερον, ὅτε ἔχομεν τοσαύτας ἐργατικὰς τάξεις καὶ ψηφίζομεν τόσους ἐργατικοὺς νόμους, νὰ μὴ ἔχωμεν ἓν συμβούλιον ἐργασίας, ὅπερ εἶναι ἀπαραίτητον διὰ πλείστους λόγους. Περὶ τούτου ἔχω διατυπώσει τὴν ἑξῆς τροπολογίαν (ἀναγινώσκει)· «Συμβούλιον ἐργασίας ὑπαγόμενον εἰς τὸ Τμῆμα τοῦ ἐμπορίου καὶ βιομηχανίας ἀποτελούμενον ἐκ τοῦ καθηγητοῦ τῆς Δημοσιονομίας καὶ τοῦ τῆς Πολιτικῆς Οἰκονομίας, τοῦ τμηματάρχου τοῦ ἐμπορικοῦ Τμήματος καὶ 3 ἐκ τῶν ὑφηγητῶν τοῦ Ἐθνικοῦ Πανεπιστημίου, τῆς Πολιτικῆς Οἰκονομίας, τῆς Δημοσιονομίας καὶ Στατιστικῆς, ἑνὸς ἀντιπροσώπου ἐργατικοῦ συνδέσμου Ἀθηνῶν, δύο ἄλλων ἑλληνικῶν ἐργατικῶν συνδέσμων καὶ τοῦ ἀντιπροσώπου τῆς Ἑλληνικῆς Ναυτικῆς Ἑνώσεως, διοριζομένων διὰ Β. Διατάγματος».

§254ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ τὸ ἄρθρον ἐψηφίσθη.

§255ΑΘ. Τ. ΜΠΑΣΙΑΣ. Ἂς τεθῇ ὡς ἄρθρον εἰδικόν· οὐδὲν κωλύει τοῦτο.

§256ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 28, γενόμενον 27 (ἀναγινώσκεται).

§257Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Εἶναι ἀνάγκη νὰ προσθέσωμεν τὴν ἑξῆς προσθήκην ἐν τῷ ἄρθρῳ τούτῳ· «εἰς τὸν τμηματάρχην τοῦ Τμήματος τῶν μεταλλείων ἀνατίθενται τὰ καθήκοντα τὰ δι’ εἰδικῶν νόμων ἀνατεθειμένα μέχρι τοῦδε εἰς τὸν ὀρυκτολόγον τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν».

§258ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Μάλιστα.

§259Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ἂν θέλητε μάλιστα, πρὸ αὐτοῦ δυνάμεθα νὰ θέσωμεν τὸ ἑξῆς: «Αἱ θέσεις τῶν Ὑπουργείων τούτων αἱ σχετιζόμεναι πρὸς τοὺς ἀνωτέρω κλάδους καταργοῦνται».

§260ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Μάλιστα.

§261ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 28, γενόμενον 27, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 29, γενόμενον 28 (ἀναγινώσκεται).

§262ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Καὶ ἐδῶ ἀφαιρεῖται τὸ περὶ ναυτιλίας. (Ψηφίζονται εἶτα τὰ λοιπὰ ἄρθρα καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου). Ἐξ ὀνόματος τοῦ συναδέλφου μου ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργοῦ ὑποβάλλω νομοσχέδιον «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ ͵ΓΥΛΖʹ νόμου περὶ προσόντων τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων». (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 204). Τώρα ἂς ἐξακολουθήσωμεν τὸ περὶ γεωργικῆς ὑπηρεσίας ἐκεῖθεν ὅπου τὸ ἀφήσαμεν.

§263Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1 εἶχον νὰ ὑποβάλω παρατηρήσεις.

§264ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Δυστυχῶς ἔχομεν προχωρήσει· ἂς ἴδωμεν μήπως αἱ παρατηρήσεις σας εἶναι δυνατὸν νὰ εἰσαχθῶσιν εἰς ἄλλο ἄρθρον.

§265ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐμείναμεν ἐν τῷ ἄρθρῳ 7.

§266Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπιθυμῶ νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἐν συνδυασμῷ πρὸς τὰς πιστώσεις τὰς ἀναγεγραμμένας ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ 1910. Ὡς ἀναγράφεται ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ, αἱ πιστώσεις καθωρίσθησαν ἐπὶ τῇ βάσει τούτου τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλ’ ἐνῷ καθωρίσθησαν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νομοσχεδίου τούτου παραδόξως ὁ πρώην Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἀνέγραψε ταύτας ἀτελεστάτας. Τὸ νομοσχέδιον λόγου χάριν ἀναφέρει περὶ 12 νομογεωπόνων, ἀλλ’ ὁ πρώην Ὑπουργὸς καὶ ἐκ Λοκρίδος κ. συνάδελφος ἀναγράφει μόνον 5! Τὸ νομοσχέδιον ἀναφέρει περὶ 12 ἀγροκηπίων καὶ ὁρίζει τὰς δαπάνας εἰς 4000 δραχ. δι’ ἕκαστον, ἤτοι πρέπει ν’ ἀναγραφῇ ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ δαπάνη 48.000, ἀλλ’ ὁ Προϋπολογισμὸς ἀναγράφει μόνον 6000. Ὁ Προϋπολογισμὸς δὲν ἀναγράφει παραδόξως τὴν μισθοδοσίαν τοῦ διευθυντοῦ τοῦ γεωπονικοῦ σταθμοῦ Ἀθηνῶν, δὲν ἀναγράφει ἔπειτα τὴν μισθοδοσίαν τοῦ διευθυντοῦ τοῦ σταθμοῦ Λαρίσης.

§267Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Εἶναι οἰκονομίαι αὐταί!

§268Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπάρχουσι δὲ τόσαι ἄλλαι ἐναντιότητες μεταξὺ τοῦ νομοσχεδίου καὶ τῶν ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ πιστώσεων, ὥστε θὰ ἦτο τῶν ἀδυνάτων ἀδύνατον νὰ ἐφαρμόσητε ὑμεῖς ὡς Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν τὸ νομοσχέδιον, ὀψέποτε ἤθελε γίνει νόμος τοῦ Κράτους. Πρέπει λοιπὸν διὰ ταῦτα, ἐπειδὴ ὑπάρχει ἡ εὐκολία διὰ Β. Διατάγματος νὰ ὁρισθῇ ἡ ἔναρξις τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου τούτου, νὰ καθορισθῇ ἡ ἰσχὺς αὐτοῦ ἀπὸ τοῦ ἔτους 1911, αἱ δὲ πιστώσεις τοῦ Τμήματος τῆς Γεωργίας ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ ν’ ἀναγραφῶσιν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ παλαιοῦ νόμου τοῦ νῦν ἰσχύοντος, ὥστε νὰ γνωρίζῃ ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν ποῦ θὰ βαδίσῃ.

§269ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Νὰ διαγράψωμεν τὸ περὶ τῆς ἐνάρξεως τῆς ἰσχύος δι’ ἐκτελεστικοῦ Διατάγματος καὶ ν’ ἀναγράψωμεν ὅτι ἀπὸ τοῦ ἐπιόντος ἔτους ἄρχεται ἡ ἰσχύς.

§270ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 7, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ψηφίζονται κατόπιν τὰ ἄρθρα 8 καὶ 9). Ἄρθρον 10 (ἀναγινώσκεται).

§271Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ὁμολογῶ, Κύριοι, ὅτι δὲν ἤμην ἐδῶ, ὅτε ἐψηφίσθησαν τὰ πρῶτα 6 ἄρθρα, διότι δὲν ἐπίστευον ὅτι ἠθέλομεν ἀκολουθήσει τακτικὴν ψηφίσεως ἄρθρων τινῶν, διακοπῆς δὲ τῆς ψηφίσεως τῶν ὑπολοίπων ἄρθρων καὶ ἑπομένως δὲν ἔκαμον τὰς παρατηρήσεις τὰς ὁποίας ὤφειλον νὰ κάμω ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1. Δὲν ἔκαμον αὐτὰς τὰς παρατηρήσεις, διότι ἐπίστευον ὅτι ἤθελε διορθωθῆ τὸ ἄρθρον τοῦτο κατόπιν δηλώσεως τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς περὶ τῆς διορθώσεως, ἀλλὰ θὰ τὴν ἐλησμόνησε καὶ ἑπομένως ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1 θεωρῶ ὅτι ἔχω καθῆκον νὰ κάμω παρατηρήσεις τινάς. Καταργοῦνται πάντες οἱ γεωργικοὶ σταθμοί, ὑποθέτω δ’ ὅτι τοῦτο ἐγένετο χάριν οἰκονομίας, διότι δὲν βλέπω ἄλλως τίς εἶναι ὁ λόγος καταργήσεως σταθμῶν διὰ τοὺς ὁποίους ἐδαπανήθησαν πολλαὶ χιλιάδες δραχμῶν καὶ οἱ ὁποῖοι εἶναι πολὺ χρήσιμοι εἰς τὸν τόπον ὅπου ὑφίστανται. Ἤθελον ἐννοήσει τὴν κατάργησιν λόγῳ οἰκονομίας, ἀλλὰ διὰ τοῦ νομοσχεδίου καταργεῖται ὁ σταθμὸς τῆς Κερκύρας διὰ τοῦ ἄρθρου 1. Ἀλλ’ ἐρωτῶ· θέλει ὁ σταθμὸς οὗτος ὁ καταργούμενος διατηρηθῆ ὡς ἀγροκήπιον; Τοῦτο παραμένει ἀμφίβολον, διότι ἔχομεν τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 2, καθ’ ἣν συνιστῶνται ἀγροκήπια ἐν ταῖς πρωτευούσαις νομῶν. Ἀλλ’ ὁ σταθμὸς Κερκύρας ὁ ἐν νησιδίῳ ἐγκατεστημένος δύναται νὰ θεωρηθῇ ὡς ἐν πρωτευούσῃ ὑφιστάμενος; Γεννᾶται ζήτημα ἂν ὁ τῆς Κερκύρας σταθμὸς θεωρεῖται ὡς ὑπάρχων ἐν τῇ πρωτευούσῃ τοῦ νομοῦ.

§272ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Πρωθυπουργός). Θετικῶς· καὶ νὰ σημειωθῇ αὐτό.

§273Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἂς ἴδωμεν τώρα τίνες εἶναι αἱ διατάξεις τοῦ ἄρθρου 5. «Ἐν τῇ πρωτευούσῃ ἑκάστου νομοῦ τοῦ Κράτους πλὴν τῶν νομῶν ἐν οἷς λειτουργοῦσι γεωργικοὶ σταθμοὶ ἢ γεωργικαὶ σχολαὶ συνιστᾶται ἕδρα νομογεωπόνου»· καὶ ἰδοὺ λοιπὸν θὰ ἔχωμεν ἐν Κερκύρᾳ ὅπου ὑπάρχει σήμερον γεωργικὸς σταθμὸς ἀγροκήπιον, ἔχον ὅλας τὰς δαπάνας τοῦ ἀγροκηπίου, θὰ ἔχωμεν δ’ ἐπὶ πλέον τὰς δαπάνας τοῦ νομογεωπόνου. Ἀλλ’ ἔχομεν καὶ ἕτερον· ἔχομεν τὸ ἄρθρον 11, τὸ ὁποῖον ἐπιβάλλει εἰς τὸν νομογεωπόνον καθήκοντα τὰ ὁποῖα ἠδύνατο νὰ ἐκτελέσῃ ὁ διευθύνων τὸν σταθμόν. Ἀλλ’ ἔχομεν τὸ ἄρθρον 13 κατὰ τὸ ὁποῖον εἰς ἕκαστον τῶν νομογεωπόνων αὐτῶν χορηγεῖται μηνιαίως πίστωσις δραχμῶν ὀγδοήκοντα δι’ ἐνοίκιον γραφείου, καθαρειότητα κλπ. Ἐὰν ὁ σταθμὸς διατηρηθῇ, ἡ δαπάνη αὕτη καθίσταται περιττή. Βλέπετε λοιπὸν ὅτι ἐκ τῆς καταργήσεως τοῦ σταθμοῦ οὐδεμία οἰκονομία ἐπέρχεται ἀλλὰ μᾶλλον αὔξησις δαπάνης.

§274ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐγὼ νομίζω ὅτι τὸ νομοσχέδιον ὁλόκληρον δύναται νὰ ἐγκαταλειφθῇ, ἀφοῦ μάλιστα ὁρίζομεν ὅτι ἄρχεται ἡ ἰσχύς του ἀπὸ τοῦ 1911.

§275ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὥστε τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἀποσύρεται. (Ψηφίζεται εἶτα εἰς βʹ συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ τοποθετήσεως τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Β. Ναυτικοῦ συμφώνως τοῖς κειμένοις νόμοις καὶ Διατάγμασι καὶ περὶ ἀπαγορεύσεως τῆς ἀναθέσεως τούτοις καθηκόντων δύο ὀργανικῶν θέσεων συγχρόνως».

§276ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔρχεται ἤδη ἡ γʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τῆς διὰ σκαφάνδρων σπογγαλιείας» ἀπὸ τοῦ ἄρθρου 20». (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 20 καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 21). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 21 ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Ὑπουργοῦ κατὰ τὴν ὁποίαν μετὰ τὴν φράσιν «τοῦ ἐπιτηροῦντος τὴν σπογγαλιείαν πολεμικοῦ πλοίου» νὰ προστεθῇ «ἐὰν τὸ πλοῖον εὑρίσκηται πλησίον τοῦ τόπου τῆς ἁλιείας ἢ εἰς τὴν πλησιεστέραν προξενικὴν Ἀρχὴν ἅμα τῷ κατάπλῳ». (Ψηφίζεται εἶτα τὸ ἄρθρον 21, ὡς ἐτροποποιήθη, καὶ τὰ ἄρθρα 22 καὶ 23, ἀναγινώσκεται δὲ τὸ ἄρθρον 24). Ἐπ’ αὐτοῦ προτείνει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν νὰ συμπληρωθῇ διὰ τῆς φράσεως «μεθ’ ἣν νοσηλείαν καὶ ἀποθεραπείαν ὑποχρεοῦται ὁ δύτης ἢ ὁ ναύτης νὰ ἐπιστρέψῃ εἰς τὸ πλοῖον». (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 24, ὡς ἐτροποποιήθη, καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 25). Ἐπ’ αὐτοῦ ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Ἰ. Δ. Ῥάλλη.

§277ΑΝΔΡ. ΜΙΑΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Τὴν ἀποδέχομαι. (Ψηφίζεται εἶτα τὸ ἄρθρον 25, ὡς ἐτροποποιήθη, καὶ τὰ ἄρθρα 26–30, ἀναγινώσκεται δὲ τὸ ἄρθρον 31).

§278ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπ’ αὐτοῦ ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἵνα ἀντικατασταθῇ ἡ λέξις «τριακοσίων» διὰ τῆς λέξεως «ἑκατὸν» καὶ ἡ στέρησις τοῦ διπλώματος νὰ ὁρισθῇ ἀπὸ 3–6 μῆνας. (Ψηφίζεται εἶτα τὸ ἄρθρον 31, ὡς ἐτροποποιήθη, καὶ τὰ ἄρθρα 32–34, ἀναγινώσκεται δὲ τὸ ἄρθρον 35). Ἐν τῷ ἄρθρῳ τούτῳ ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ καθ’ ἣν «κυβερνήτης σπογγαλιευτικοῦ πλοίου παραβαίνων τὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου 19 τιμωρεῖται κατὰ τοὺς ὅρους τοῦ προηγουμένου ἄρθρου 34 καὶ μὲ τὰς ἐν αὐτῷ ὁριζομένας ποινάς». (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 35, ὡς ἐτροποποιήθη, καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 36). Ἐν τῷ ἄρθρῳ 36 ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἵνα ἀντὶ τῆς λέξεως «ἑξακοσίων» τεθῇ ἡ λέξις «διακοσίων». (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 36, ὡς ἐτροποποιήθη, καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου ὡς καὶ τὸ σύνολον. Ψηφίζεται ἀκολούθως ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ καταργήσεως καὶ ἀντικαταστάσεως τῶν ἄρθρων 5 καὶ 6 τοῦ ᾼΓΞΒʹ νόμου περὶ βαθμολογίας καὶ προσόντων τῶν οἰκονομικῶν βαθμοφόρων τοῦ Β. Ναυτικοῦ, ὡς ἀντικατεστάθησαν διὰ τοῦ ͵ΒΥΔʹ νόμου» καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 1).

§279Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε· ὀλίγας λέξεις θὰ εἴπω, ἵνα προκαλέσω ἐξήγησίν τινα παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν. Προκειμένου περὶ προαγωγῆς ὑπολογιστῶν εἰς λογιστὰς καθορίζονται τρεῖς κατηγορίαι, μία μὲν τῶν ἐχόντων δίπλωμα διδάκτορος, οὗτοι δὲ προάγονται ἐκ τῆς σειρᾶς τῆς μεταξύ των κατατάξεως, ἑτέρα κατηγορία εἶναι τῶν προαγομένων κατὰ σειρὰν ἀρχαιότητος, ἐὰν ἔχωσι τριετῆ ὑπηρεσίαν, τρίτη δὲ κατηγορία τῶν προαγομένων κατὰ σειρὰν ἱκανότητος. Δι’ αὐτὸ ἀναγράφονται ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τὰ ἑξῆς· «Κατὰ σειρὰν ἱκανότητος οἱ ἐπιτυχόντες ἐν διαγωνισμῷ ἐνεργουμένῳ μεταξὺ τῶν ἐντὸς τῆς αὐτῆς τριετίας καταταχθέντων καὶ κεκτημένων τριετῆ τοὐλάχιστον ὑπηρεσίαν ὡς ὑπολογιστοῦ». Κατὰ τίνα τρόπον θὰ γίνῃ ὁ διαγωνισμὸς οὗτος δὲν διεσαφηνίσθη, διότι ἐφ’ ὅσον ἀναγράφεται ὅτι ὁ διαγωνισμὸς τῶν καθ’ ἱκανότητα προαγομένων θὰ τελεσθῇ μεταξὺ τῶν ἐντὸς τῆς αὐτῆς τριετίας καταταχθέντων καὶ κεκτημένων τριετῆ ὑπηρεσίαν εἶναι πιθανὸν ὅτι θέλομεν εὑρεθῆ ἐνώπιον τριῶν ἢ τεσσάρων κατηγοριῶν ὑπολογιστῶν, ἴσως καὶ πλειόνων, ἐχόντων τὴν αὐτὴν ὑπηρεσίαν. Ἐν παραδείγματι εἶναι ὑπολογισταὶ ἔχοντες τριετῆ, ἑξαετῆ, ἐννεαετῆ ὑπηρεσίαν· κατὰ τίνα τρόπον θὰ γίνῃ ὁ διαγωνισμός; Τί θὰ συμβῇ μεταξὺ τῶν μελλόντων νὰ ἐπιτύχωσιν;

§280ΑΝΔΡ. ΜΙΑΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Βεβαίως θὰ προτιμῶνται οἱ ἔχοντες μεγαλυτέραν ὑπηρεσίαν. Δι’ αὐτὸ ὁρίζονται τρία ἔτη· ἐὰν ὑπάρχῃ διαφορὰ τῆς κατατάξεως, νὰ δίδωνται προνόμια εἰς τοὺς ἔχοντες μεγαλυτέραν ὑπηρεσίαν.

§281Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἂν ἐκ τῶν διαγωνιζομένων ἐπιτύχῃ εἷς ἔχων τριετῆ ὑπηρεσίαν, τρεῖς ἔχοντες πενταετῆ ὑπηρεσίαν καὶ τέσσαρες ἔχοντες ὀκταετῆ τοιαύτην, τίνες θὰ προτιμῶνται; Παρακαλῶ κατὰ τὴν τρίτην συζήτησιν νὰ διασαφηνισθῇ τοῦτο. (Ψηφίζεται εἶτα τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον εἰς βʹ ἀνάγνωσιν)

§282ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐγκρίσεως εἰδικῶν προϋπολογισμῶν δαπάνης διὰ τὴν ἀνακαίνισιν, διαρρύθμισιν καὶ ἐπισκευὴν διαφόρων κτιρίων καὶ ἔργων ἐν τῷ ἐν Σαλαμῖνι Β. Ναυστάθμῳ καὶ τοῖς παραρτήμασιν αὐτοῦ». (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον). Βʹ συζήτησις τῆς προτάσεως νόμου «περὶ ἐλέγχου τοῦ ἐμπορίου τῶν ἐλαιῶν». (Γίνεται δεκτὴ ὡς ἐτροποποιήθη).

§283Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Ἐπειδή, κύριε Πρόεδρε, δὲν τηρεῖται ἡ σειρὰ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως καὶ ἑπομένως οἱ Βουλευταὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὦσιν ἕτοιμοι ἵνα ψηφίζωσι νομοσχέδια εὑρισκόμενα ἐν τῷ μέσῳ ἢ ἐν τῷ τέλει τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ δηλώσῃ ποῦ εὑρίσκεται αὐτὴ ἡ περιλάλητος σταφιδικὴ σύμβασις.

§284ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἡ περιλάλητος αὕτη σύμβασις ἐδήλωσα πρὸ δύο ἡμερῶν—καὶ φαίνεται ὅτι δὲν ἦσθε παρών—ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προσαχθῇ ἐνόσῳ ἔχομεν εἰδοποίησιν ἐξ Ἀγγλίας ὅτι ἐντὸς τῆς ἑβδομάδος ταύτης θὰ ὑποβληθῶσιν ἐκεῖθεν παρατηρήσεις, αἵτινες δυνατὸν νὰ εἶναι καὶ ἀντιρρήσεις. Ἐπειδὴ δὲ πρέπει νὰ εἴμεθα λίαν προσεκτικοὶ θ’ ἀναμείνωμεν ν’ ἀκούσωμεν τὰς παρατηρήσεις ἢ καὶ ἀντιρρήσεις, ἵνα κανονίσωμεν τὴν πορείαν ἡμῶν ἀναλόγως τῆς θέσεως ἣν κατέχομεν ἐν σχέσει πρὸς τὴν Ἀγγλικὴν Κυβέρνησιν.

§285ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ὑποβάλλει νομοσχέδιον «περὶ διορισμοῦ ἀνθυποκτηνιάτρων». Ἡ ἐπὶ τοῦ Λογιστικοῦ τῆς Βουλῆς Ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τροποποιήσεις ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 77 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς· Ὁ κ. Ἰ. Μανέτας ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ΒΨΞΗʹ περὶ ταχυδρομικῆς, τηλεγραφικῆς καὶ τηλεφωνικῆς ὑπηρεσίας». Ὁ κ. Δ. Κρεμεζῆς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐγγείου φορολογίας τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν». (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 200–203). Κατ’ ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς, ληφθεῖσαν χθές, αὔριον ἡμέραν ἐλέγχου ἡ συνεδρίασις θ’ ἀρχίσῃ τῇ 10 π. μ. Συναινέσει τῆς Βουλῆς λύεται ἡ συνεδρίασις (ὥρᾳ 8 καὶ 30′ μ. μ.)