1910.02.23

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 17.

τῆς 23 Φεβρουαρίου 1910

(Τρίτη)

Προεδρία κ. Ν. Τσαμαδοῦ.

(Γενομένης ἀπαρτίας περὶ ὥραν 5 καὶ 30 μ.μ., παρόντων Βουλευτῶν 91, ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ Πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς· Ὁ πρόεδρος τῆς Κοινότητος Μαλακασίου παρακαλεῖ, ὅπως αὐξηθῇ ὁ δασμὸς ἐπὶ τῆς εἰσαγομένης ἐκ τοῦ Ἐξωτερικοῦ ξυλείας· Ὁ λαὸς τοῦ δήμου Τυρνάβου ὑποβάλλει ψήφισμα δι’ οὗ ἱκετεύει τὴν Βουλήν, ὅπως ψηφίσῃ τὴν κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ περὶ οἰνοπνεύματος νομοσχεδίου ὑποβληθεῖσαν ἀλλὰ μὴ γενομένην δεκτὴν τροπολογίαν περὶ προστασίας τοῦ οὔζου Τυρνάβου· Οἱ κάτοικοι τοῦ δήμου Ἀρακυνθίων ὑποβάλλουσι ψήφισμα περὶ καταργήσεως τοῦ Πρωτοδικείου Εὐρυτανίας καὶ διατηρήσεως τοῦ Εἰρηνοδικείου Ἀρακυνθίων μὲ ἕδραν τὸν Προυσσόν· Ὁ ἐν Αἰγίῳ ἐμπορικὸς σύλλογος «Ἑρμῆς» ὑποβάλλει ὑπόμνημα περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου περὶ κυριακῆς ἀργίας· Ὁ δήμαρχος Ἁλμυροῦ ὑποβάλλει ἀπόσπασμα πρακτικῶν τῆς συνεδριάσεως τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου περὶ τῶν ληπτέων μέτρων πρὸς καταπολέμησιν τῆς ἀκρίδος· Οἱ ἐν ταῖς φυλακαῖς Παλαμηδείου κατάδικοι Δημήτριος καὶ Ἀθανάσιος Κοντογεώργου παραπονοῦνται διὰ τὴν κατ’ αὐτοὺς ἄδικον ἐπὶ ἕνδεκα ἔτη φυλάκισίν των καὶ αἰτοῦνται τὴν ἀπονομὴν χάριτος· Ὁ σύνδεσμος τῶν ἐν Καλάμαις καὶ Μεσσήνῃ ποτοποιῶν ὑποβάλλει παράκλησιν περὶ ἐλαττώσεως τῆς ἐσχάτως ψηφισθείσης ἐπὶ τοῦ οἰνοπνεύματος φορολογίας· Ὁ κ. Γεώργιος Καρπετόπουλος ὑποβάλλει καὶ συνιστᾷ θερμῶς αἴτησιν ἁπάντων τῶν ἐν ταῖς φυλακαῖς Αἰγίνης κρατουμένων καταδίκων περὶ ἀπονομῆς αὐτοῖς χάριτος· Ὁ κ. Γ. Παππαβασιλείου ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ συστάσεως Ἰατροδικαστικῆς ὑπηρεσίας παρὰ τῇ ἐν Ἀθήναις Εἰσαγγελίᾳ τῶν Πλημμελειοδικῶν»· Ὁ κ. Κ. Φλέσσας ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου ᾼΥΚΘʹ τοῦ ἔτους 1887 περὶ στρατιωτικῶν μουσικῶν τοῦ στρατοῦ τῆς ξηρᾶς». Ὁ κ. Σ. Κουμουνδοῦρος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συστάσεως ὀγδόου Ὑπουργείου». Ὁ κ. Ν. Μπουφίδης ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ συστάσεως εἰδικοῦ ταμείου πρὸς κατασκευὴν δημοσίων ἔργων ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Λεβαδείας»· Οἱ κ. Ἰ. Η. Μανέτας καὶ Ἀγ. Σλῆμαν ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου «περὶ ὑποβληθεισῶν αἰτήσεων παραχωρήσεως καὶ ἐκμεταλλεύσεως ἀμιάντου»· Ὁ κ. Ἰω. Δ. Ῥάλλης ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ μεταρρυθμίσεως τῶν ἄρθρων 32 καὶ 33 τοῦ ὀργανισμοῦ τῶν δικαστηρίων καὶ 363 τῆς Ποινικῆς Δικονομίας»· Οἱ κ. Γρ. Φούφας καὶ Ἰ. Στεφανόπουλος ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ νόμου ͵ΒϠΛΘʹ τῆς 19 Μαΐου 1903»· Οἱ κ. Φ. Μοσχούλας καὶ Ἀθ. Τ. Μπασιᾶς ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ καταργήσεως καὶ ἀντικαταστάσεως τῶν ἄρθρων 5 καὶ 6 τοῦ ᾼΡΞΒʹ νόμου περὶ βαθμολογίας καὶ προσόντων τῶν οἰκονομικῶν βαθμοφόρων τοῦ Β. Ναυτικοῦ, ὡς ἀντικατεστάθησαν διὰ τοῦ ͵ΒΥΔʹ νόμου»· Οἱ κ. κ. Ε. Βελλιανίτης, Ν. Γεωργακόπουλος, Ἀθ. Τ. Μπασιᾶς καὶ Ν. Γερουλᾶνος ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ͵ΓΥΛΖʹ περὶ προσόντων τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων»· Οἱ κ. Ἀλ. Κασσαβέτης, Ἰ. Μανέτας, Λ. Καλλιφρονᾶς καὶ λοιποὶ ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου «περὶ προσθήκης διατάξεως ἐν τῷ ἄρθρῳ 17 τοῦ νόμου ͵ΓΥΕʹ». Ὁ κ. Θ. Παππαϊωάννου ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀναγραφῆς ἐτησίας συνδρομῆς εἰς γυμνάσια, ἐμπορικὰς σχολάς, εἰς τὴν ἐθνολογικὴν καὶ ἱστορικὴν ἑταιρείαν καὶ εἰς τὸν Σύλλογον ὠφελίμων βιβλίων κλ.». (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 176–187)

§2Ν. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν τὸ πόρισμα τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ προσθήκης εἰς τὸν ͵ΓΥΝΕʹ νόμον περὶ κυριακῆς ἀργίας καὶ ἑορτῶν». Ἡ ἐπιτροπὴ εὑρέθη πρὸ μεγάλων δυσχερειῶν ἕνεκα τῶν ἀντιμαχομένων διαφόρων συμφερόντων, ἀλλ’ ἐπίσης εὑρέθη καὶ πρὸ κωλυμάτων, τὰ ὁποῖα ἔχουσι τὴν ἑξῆς βάσιν. Ὁ νόμος περὶ κυριακῆς ἀργίας, ὡς τὸ πρῶτον εἶχεν ἐφαρμοσθῆ, ἐγένετο πρόξενος μεγάλων ζημιῶν εἰς ὡρισμένας βιομηχανίας καὶ μικροβιοτεχνίας. Λαβοῦσα τοῦτο ὡς βάσιν ἡ ἐπιτροπὴ ἠθέλησεν, ἐφ’ ὅσον ἦτο δυνατόν, νὰ εὕρῃ μέσην τινὰ λύσιν, ἡ ὁποία νὰ ἱκανοποιῇ καὶ τὰς βιομηχανίας καὶ τοὺς ἐργάτας αὐτῶν.

§3Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τίνας βιομηχανίας;

§4Ν. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀμέσως θὰ ἔλθω. Ἀμφότεροι οἱ ψηφισθέντες νόμοι δὲν εἶχον μεριμνήσει πρῶτον περὶ τῶν ἀρτοποιείων, ἤτοι τῶν ἐργατῶν τῶν ἀρτοποιείων, ἀρτοπωλείων καὶ κλιβάνων. Περὶ τούτου ἐλήφθη τὸ μέτρον, κατόπιν συμφωνίας καὶ μὲ τοὺς καταστηματάρχας ἀρτοποιοὺς καὶ διευθυντὰς κλιβάνων, ὅπως οἱ ἐργάται αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι ἰδίως ἕνεκα τοῦ ἐπιπόνου τῆς ἐργασίας αὐτῶν πάσχουσιν ἴσως πολὺ περισσότερον παντὸς ἄλλου, τύχωσι καὶ αὐτοὶ τοῦ εὐεργετήματος τῆς κυριακῆς ἀργίας. Ἐπίσης ἠγέρθησαν παράπονα καὶ δίκαια, δύναταί τις εἰπεῖν, ὑπεβλήθησαν αἰτήματα ἐκ μέρους τῶν οἰνοπωλῶν καὶ μικρομαγείρων, οἱ ὁποῖοι ἐζήτησαν καὶ αὐτοὶ τὸ δικαίωμα νὰ ἔχωσιν ὥρας τινὰς ἐργασίμους τὴν Κυριακήν. Ἡ ἐπιτροπὴ ἔκρινε δίκαιον νὰ χορηγηθῇ καὶ εἰς αὐτοὺς ἡ εὐκολία αὕτη. Τὸ ζήτημα τῶν παντοπωλείων ἐπίσης ἀπησχόλησε πολὺ τὴν ἐπιτροπήν, διότι παρουσιάσθησαν ἀφ’ ἑνὸς οἱ καταστηματάρχαι ζητοῦντες ἐπέκτασιν τῶν ἐργασίμων ὡρῶν καὶ ἀφ’ ἑτέρου οἱ ὑπάλληλοι τῶν παντοπωλείων ζητοῦντες νὰ ἐπεκταθῇ δι’ αὐτοὺς ἡ ἀργία καθ’ ὅλην τὴν ἡμέραν τῆς Κυριακῆς. Ἡ ἐπιτροπὴ ἔλαβεν ἰδίως ὑπ’ ὄψιν ὅτι τινὰ ἐκ τῶν παντοπωλείων, ὡς γνωρίζετε πάντες, εἶναι καὶ μικρομαγειρεῖα· ὡς ἐκ τούτου ἔκρινε δίκαιον νὰ δοθῇ μέση τις λύσις καὶ νὰ ἐπιτραπῇ εἰς τὰ παντοπωλεῖα ἵνα ἐκτὸς τῶν διὰ τοῦ πρώτου νόμου περὶ κυριακῆς ἀργίας ὁρισθεισῶν ἐργασίμων ὡρῶν λειτουργῶσι καὶ ἀπὸ τῆς 6 μ. μ. ὥρας μέχρι τῆς 9 τὸν χειμῶνα καὶ 7–10 μ. μ. τὸ θέρος. Ἐπίσης ἡ ἐπιτροπὴ ἐθεώρησε καλόν, ὡς πρὸς τὰ καταστήματα τῶν ἐξοχικῶν κέντρων, νὰ ὁρισθῶσι σαφέστερον ταῦτα, ἵνα μὴ ἐγείρωνται αἱ ἀμφισβητήσεις αἱ ἐκ τῆς ἀσαφείας τοῦ πρώτου νόμου προκληθεῖσαι· συμπεριέλαβε δὲ εἰς τὰ ἐξοχικὰ κέντρα πάντα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἶναι γνωστὰ μέχρι σήμερον ὡς τοιαῦτα, ἐπὶ πλέον δὲ καὶ ὅσα εἰς τὸ μέλλον δύνανται νὰ παρουσιασθῶσιν, ἵνα οὕτως ἀρθῇ ἐκ τοῦ μέσου πᾶσα παρεξήγησις καὶ ἀφορμὴ παραπόνου, καὶ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ δύναται νὰ ἐφαρμόζῃ τὸν νόμον ἄνευ ἐνδοιασμῶν. Ἐπίσης ἡ ἐπιτροπὴ ἔλαβεν ὑπὸ σοβαρὰν ἔποψιν τὰ παράπονα τὰ ὁποῖα ἠγέρθησαν ἐκ μέρους τοῦ Τύπου, ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὴν πώλησιν τῶν ἐφημερίδων ἐν ταῖς ἐπαρχίαις, καὶ ἔκρινεν ὀρθὸν νὰ ἐπιτραπῇ εἰς τοὺς ἐν ταῖς ἐπαρχίαις ἐφημεριδοπώλας ἡ ἐξάσκησις τοῦ ἐπαγγέλματός των τὴν Κυριακήν, καὶ οὕτως αἱ ἐφημερίδες θὰ δύνανται νὰ πωλῶνται καὶ τὴν Κυριακὴν ἐν ταῖς ἐπαρχίαις. Εἰς τὴν ἐπιτροπὴν παρουσιάσθησαν οἱ Διευθυνταὶ τῶν ἐν Ἀθήναις ἐφημερίδων, οἱ ὁποῖοι ἐζήτησαν τὴν παντελῆ κατάργησιν τῆς κυριακῆς ἀργίας. Ἡ ἐπιτροπὴ δὲν ἐδέχθη τὴν αἴτησιν αὐτῶν, διότι ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν οὐ μόνον τοὺς τυπογράφους, ἀλλὰ καὶ ὁλόκληρον τὸ προσωπικὸν ἑκάστης ἐφημερίδος, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖται ἀπὸ συντάκτας, ῥεπόρτερ καὶ λοιποὺς ὑπαλλήλους. Οἱ ἄνθρωποι οὗτοι περισσότερον παντὸς ἄλλου ἔχουσιν ἀνάγκην ἀναπαύσεως καθ’ ὅλην τὴν ἡμέραν τῆς Κυριακῆς, καὶ ἤθελον παρακαλέσει τὴν Βουλήν, ὅπως τὸ ἄρθρον 6 τοῦ ἰσχύοντος νόμου περὶ κυριακῆς ἀργίας μὴ μεταβληθῇ, νὰ γίνῃ δὲ δεκτὴ μόνον ἡ τροπολογία ὅσον ἀφορᾷ εἰς τοὺς ἐν ταῖς ἐπαρχίαις ἐφημεριδοπώλας Ἐπίσης ἐθεωρήθη καλὸν νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν τὰ διάφορα ἀτμοκίνητα ἐργοστάσια, τὰ ὁποῖα ἐκ τοῦ νόμου τῆς κυριακῆς ἀργίας, ἐὰν ὑπάρχωσιν ἐντὸς τῶν πόλεων, ὑποχρεοῦνται νὰ μὴ λειτουργῶσι τὴν Κυριακήν, ἐὰν δ’ ὑπάγωνται ἐκτὸς τῶν ὁρίων τῆς πόλεως, μένουσιν κατὰ βούλησιν ἀνοικτά. Κατὰ τοῦτο τελειοποιεῖται ἡ σχετικὴ διάταξις τοῦ νόμου, ἵνα μὴ ὑπάρχωσιν ἐνδοιασμοὶ καὶ ἀσάφειαι. Ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὰ φαρμακεῖα ἠγέρθησαν πολλὰ παράπονα ἐκ μέρους πάντων τῶν διευθυντῶν φαρμακείων καὶ φαρμακεμπορείων κατὰ τῆς κυριακῆς ἀργίας, ἀφ’ ἑτέρου ὅμως οἱ ὑπάλληλοι αὐτῶν ἐπέμενον νὰ διατηρηθῇ ἡ διάταξις αὕτη τοῦ νόμου. Ἡ ἐπιτροπὴ ἔκρινεν ὀρθὸν νὰ δοθῇ μέση τις λύσις εἰς τὸ ζήτημα, ἤτοι νὰ ἐπιτρέπηται, ὅπως ἐκ τῶν ἐν ταῖς πόλεσι φαρμακείων τὰ ἡμίση μόνον μένωσιν ἐκ περιτροπῆς κλειστὰ καθ’ ὅλην τὴν ἡμέραν καὶ τὴν νύκτα τῆς Κυριακῆς, τῆς σειρᾶς κανονιζομένης δι’ ὅλον τὸ ἔτος ὑπὸ τοῦ οἰκείου Διευθυντοῦ τῆς Ἀστυνομίας. Ἐπίσης ἠγέρθησαν πολλὰ παράπονα κατὰ τῶν καφωδείων, θεάτρων, συναυλιῶν, κινηματογράφων καὶ λοιπῶν κέντρων διασκεδάσεως. Τὰ παράπονα ταῦτα δὲν ἠγέρθησαν ἐκ τῶν περιοίκων ἀλλ’ ἐκ τοῦ ἐπαγγελματικοῦ κόσμου, ὁ ὁποῖος παραπονεῖται δικαίως ὅτι οἱ ὑπάλληλοι τῶν διαφόρων καταστημάτων μεταβαίνοντες εἰς τὰ καφῳδεῖα, θέατρα κλπ. τὰ ὁποῖα μένουσιν ἀνοικτὰ πολὺ πέρα τοῦ μεσονυκτίου δὲν προσέρχονται εἰς τὰς ἐργασίας των τὴν πρωίαν τῆς Δευτέρας κατὰ τὴν κεκανονισμένην ὥραν. Ἐνόμισεν ἡ ἐπιτροπὴ ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ ὁρισθῇ, ὅπως πάντα ταῦτα κλείωσι τὴν Κυριακὴν κατὰ τὴν δωδεκάτην ὥραν τῆς νυκτός. Ἐπίσης ἐν τῇ πόλει Λαρίσης συμβαίνει τι ἐντελῶς ἰδιαίτερον, ἤτοι κατὰ τὸν χρόνον μεταξὺ Μαΐου καὶ Ἰουλίου εἶναι ἀνάγκη ἡ κυριακὴ ἀργία νὰ μὴ ἐφαρμοσθῇ, διότι οἱ ἑκάστοτε ἐρχόμενοι ἐκ τῆς ὁμόρου Ἐπικρατείας ἐργάται καὶ ἐργαζόμενοι εἰς τὰ διάφορα παρὰ τὴν Λάρισαν ἢ καὶ ἄλλα μέρη ἔρχονται τὴν Κυριακὴν ἵνα ἀγοράσωσιν ὡρισμένα τινὰ εἴδη. Θὰ συμβῇ δὲ τὸ ἑξῆς ἄτοπον: χρήματα ἑλληνικά, πληρωνόμενα εἰς αὐτούς, δὲν θὰ μένωσιν εἰς τὸν τόπον ἀπὸ τοῦ ὁποίου ἐλήφθησαν, ἀλλὰ θὰ ἐξέρχωνται μετ’ αὐτῶν, διότι οὗτοι μὴ εὑρίσκοντες τὰ καταστήματα ἀνοικτὰ τὴν Κυριακὴν κατ’ ἀνάγκην θὰ κρατῶσι τὰ χρήματά των καὶ δὲν θὰ κάμωσι τὰς μικραγορὰς τὰς ὁποίας ἐσκόπουν νὰ κάμωσιν. Αὐτὸ εἶναι τὸ ἔργον τὸ ὁποῖον μετὰ πολλοῦ ζήλου καὶ περισσῆς ἐπιμελείας προσεπάθησεν ἡ ἐπιτροπὴ νὰ φέρῃ εἰς πέρας. Ἐν τέλει ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν ὡς καὶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, ὅπως τὸ ταχύτερον ἐκτυπωθῇ τὸ παρὸν νομοσχέδιον, διότι πᾶσα βραδύτης παραβλάπτει μεγάλα συμφέροντα.

§5Κ. Ν. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑποβάλλετε τρίτον νόμον τῆς κυριακῆς ἀργίας;

§6Ν. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Τροπολογίαν τοῦ σχεδίου νόμου. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 188). Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τοῦ κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μιαούλης περὶ τοῦ μεταλλείου Χαλάρων.

§8ΑΘ. ΜΙΑΟΥΛΗΣ. Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω πρὸς τὴν Βουλὴν ὅτι αἱ προχθεσιναὶ πληροφορίαι τὰς ὁποίας εἶχον περὶ τοῦ μεταλλείου Χαλάρων ἦσαν ἀσαφεῖς. Διὰ τοῦτο μετέβην εἰς τὸ οἰκεῖον τμῆμα τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ἐμελέτησα ἐπισταμένως καὶ τὰ σχεδιογράμματα καθὼς καὶ τὰ διάφορα σχετικὰ ἔγγραφα, ἐπείσθην δ’ ἐξ αὐτῶν ὅτι τὸ νομοσχέδιον καλῶς ἔχει καταρτισθῆ, πᾶσα δὲ μεταβολὴ τῶν ὁρίων τοῦ μεταλλείου τούτου θέλει ἐπιφέρει ζημίαν εἰς τὸ Δημόσιον.

§9ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Χαίρω ὅτι αἱ δηλώσεις τοῦ ἐντίμου συναδέλφου, ἐξετάσαντος ἐπ’ αὐτῶν τῶν πινάκων καὶ ἐγγράφων τὰ πράγματα, συνέπεσον εἰς σχηματισμὸν ὁμοίας μετ’ ἐμοῦ γνώμης. Ὅπως πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν εἶπον, ἐπὶ τοῦ χάρτου εἶναι ἀληθῶς ἐνδεδειγμένα τὰ πράγματα μετὰ μελέτην τοῦ ἁρμοδίου ὀρυκτολόγου καθ’ ὃν τρόπον ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ψηφισθέντος νομοσχεδίου ὤφειλεν ἡ ὑπηρεσία νὰ ὁρίσῃ αὐτά. Πᾶς ἄλλος ὁρισμὸς ἠδύνατο νὰ εἶναι ἔξω τῶν τεταγμένων ὑπὸ τοῦ νομοσχεδίου, οὗτινος αἱ διατάξεις αἱ μεταβληθεῖσαι εἰς νόμον ἀποδεικνύονται ἐξ ἐγγράφων ἅτινα ἀρχικῶς εὑρέθησαν ἐν τῷ φακέλῳ, ὅπως ἐνταῦθα κανονικῶς διετυπώθησαν.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καβαλιεράτος. Ἀπών. Ὁ κ. Μπουφίδης.

§11Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Πρὸ δεκαπέντε ἡμερῶν, κύριε Πρόεδρε, εἶχον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης δι’ ἐγγράφου ἐπερωτήσεώς μου, ὅπως εὐαρεστηθῇ νὰ καταθέσῃ ἔγγραφα σχετιζόμενα πρὸς τὴν ἀπόλυσιν τοῦ γραμματέως τοῦ Εἰρηνοδικείου Θηβῶν, ἀλλ’ ἔκτοτε, καίτοι ὁ Κανονισμὸς ὁρίζει ὅτι πρέπει ἐντὸς ἓξ ἡμερῶν νὰ κατατίθενται τὰ ἔγγραφα, ὁ κ. Ὑπουργός, εἰ καὶ παρῆλθον δώδεκα ἡμέραι ἀφ’ ἧς ἔλαβε τὴν ἐπερώτησιν, δὲν κατέθηκε τὰ ἔγγραφα. Ἐζήτησα τὴν κατάθεσιν τῶν ἐγγράφων αὐτῶν, διότι κατὰ τὸν χρόνον ἐκεῖνον ἔλαβον ἐπιστολὴν παρὰ τοῦ ἀπολυθέντος ὑπαλλήλου ἐν ᾗ μοὶ ἐξέθηκε τὰ ἑξῆς: ὅτι διὰ τῆς τελευταίας ἀποφάσεως τοῦ ἀνωτάτου δικαστικοῦ συμβουλίου τῆς γενομένης συνεπείᾳ τοῦ προηγουμένου νόμου περὶ καταργήσεως Εἰρηνοδικείων τινῶν μεταξὺ τῶν ἀπολυθέντων ὑπαλλήλων περιελήφθη καὶ αὐτός. Μὲ ἐρωτᾷ δέ, ἐπειδὴ οὐδεμίαν πειθαρχικὴν ποινὴν εἶχεν ἐναντίον του, καίτοι ὑπηρετεῖ ἐπὶ δέκα καὶ ὀκτὼ ὁλόκληρα ἔτη, καὶ ἐπειδὴ αἱ ἐκθέσεις τῶν διαφόρων εἰσαγγελέων, τῶν ὁποίων ἡ κατάθεσις εἶχε ζητηθῆ, ἐξαίρουσι τὴν φιλοπονίαν καὶ δραστηριότητα καὶ τὸν δικαστικὸν αὐτοῦ χαρακτῆρα, μὲ ἐρωτᾷ, ἐπαναλαμβάνω, τίνα στοιχεῖα ἐλήφθησαν ὑπ’ ὄψιν ὑπὸ τοῦ ἀνωτάτου δικαστικοῦ συμβουλίου καὶ προέβη τοῦτο εἰς τὴν ἀπόλυσιν αὐτοῦ. Ἐγώ, ἵνα ἐξακριβώσω τὴν ἀλήθειαν, ἐζήτησα παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης νὰ καταθέσῃ τὰς ἐκθέσεις περὶ ὧν ἐγένετο λόγος ἐν τῇ ἐπιστολῇ, ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς παραδόξως δὲν κατέθηκεν αὐτάς. Ἐν τούτοις ὁ ἀπολυθεὶς γραμματεύς, βλέπων ὅτι δὲν ἐγένετο λόγος ἐν τῇ Βουλῇ περὶ αὐτοῦ, μοὶ ἀπέστειλεν ἐπίσημον ἀντίγραφον μιᾶς τῶν ἐκθέσεων τὴν ὁποίαν εἶχε λάβει, ὅτε ἐγένετο ἡ τελευταία ἐπιθεώρησις τῶν δικαστικῶν γραφείων ὑπὸ τοῦ εἰσαγγελεύοντος πρωτοδίκου κ. Βάου. Καὶ ὄντως ἐν τῇ ἐκθέσει ταύτῃ παρατηρῶ τὰ ἑξῆς· μετὰ τὸν ἔλεγχον τοῦ γραφείου ὁ κ. εἰσαγγελεὺς γράφει τὰ ἀκόλουθα (ἀναγινώσκει)· «Κατὰ τὸ ἀνωτέρω ἀναφερθὲν χρονικὸν διάστημα ἐξεδόθησαν ἐπὶ πλέον τῶν ἐκδοθεισῶν κατὰ τὸ προηγούμενον ἔτος 215 ἀποφάσεις, πρὸς δὲ συνετάχθησαν ἐκθέσεις, πρακτικὰ καὶ δηλώσεις διάφοροι ἐπὶ πλέον τοῦ προηγουμένου ἔτους 381, τοῦτο δ’ ὀφείλεται εἰς τὴν πεῖραν, φιλοπονίαν καὶ ἐπιμέλειαν τοῦ καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τοῦτο διατελέσαντος γραμματέως τοῦ Εἰρηνοδικείου τούτου Σοφ. Πλικοπούλου, ὅστις εἰς ἐπανειλημμένας συνεδριάσεις ἔλαβε μέρος ὡς εἰρηνοδικῶν καὶ ἐξέδωκε τὸ ἥμισυ περίπου τῶν ἐκδεδομένων ἀποφάσεων». Ταῦτα πάντα, κύριε Πρόεδρε, πιστοποιοῦνται κατὰ τὸ ἔτος 1909, ἤτοι μῆνάς τινας πρὶν ἢ τὸ ἀνώτατον δικαστικὸν συμβούλιον ἐκδώσῃ τὴν περὶ ἀπολύσεως τοῦ ὑπαλλήλου τούτου ἀπόφασίν του. Σημειώσατε ὅτι ἐν τῇ τελευταίᾳ ἐπιστολῇ του ὁ ἀποστέλλων μοι τὴν ἔκθεσιν ἣν ἀνέγνωσα μοὶ προσθέτει — οὐδένα δὲ λόγον ἔχω ν’ ἀμφιβάλλω περὶ τῆς εἰλικρινείας του — ὅτι αἱ ἐκθέσεις τοῦ Εἰσαγγελέως τῶν Ἐφετῶν καὶ αἱ ἐκθέσεις αἱ προηγούμεναι τῶν ἄλλων εἰσαγγελέων, εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τῶν ὁποίων εἶχεν ὑπηρετήσει, ἀναφέρουσι τὰ αὐτά, ἐξαίρουσι δὲ τὸν δικαστικὸν χαρακτῆρα, τὴν ἐντιμότητα, τὴν ἐπιμέλειαν καὶ τὴν ἱκανότητα τοῦ ἀνθρώπου αὐτοῦ. Ἡ ἀμφιβολία ἣν εἶχον περὶ τῆς ἀληθείας, ὅτε ἐζήτησα τὴν κατάθεσιν τῶν ἐγγράφων, ἐκλείπει πλέον μετὰ τὴν ἀποστολὴν αὐτῆς τῆς τελευταίας ἐκθέσεως. Εὑρίσκομαι εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἐρωτήσω· τίνα ἆρά γε στοιχεῖα ἦσαν ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα τὸ ἀνώτατον δικαστικὸν συμβούλιον ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν, διὰ νὰ χαρακτηρίσῃ τοιοῦτον ὑπάλληλον, οὕτω πως παριστάμενον ὑπὸ τῶν προϊσταμένων Ἀρχῶν, ὡς ἀνεπαρκῆ, ὡς ἀνίκανον, καὶ νὰ ζητήσῃ τὴν ἀπόλυσιν αὐτοῦ; Ἡ ἔκθεσις τὴν ὁποίαν ἀνέγνωσα εἶναι τοῦ ἔτους 1909 καὶ ἔχει ἐκδοθῆ μῆνας μόνον πρὸ τῆς ἀποφάσεως τοῦ ἀνωτάτου δικαστικοῦ συμβουλίου. Ἐγείρεται ἡ περιέργεια εἰς πάντα νὰ ἐρωτήσῃ ἂν δυνάμεθα ἐπὶ τέλους νὰ ζητήσωμεν εὐθύνας — διότι καθιερώθη τι τὸ ἀνεύθυνον ἐν τῷ ἡμετέρῳ πολιτεύματι —, ἂν δυνάμεθα νὰ ζητήσωμεν εὐθύνας. Πῶς εἶναι δυνατὸν μετὰ τοιαῦτα ἔγγραφα νὰ προβαίνωσιν εἰς τὴν ἀπόλυσιν τοῦ ὑπαλλήλου; Δὲν γνωρίζω ἂν εὑρίσκονται καὶ ἄλλοι ὑπάλληλοι εἰς τὴν θέσιν εἰς ἣν εὑρίσκεται ὁ ὑπάλληλος οὗτος. Ἐὰν τοιοῦτον ὑπάλληλον ἐτόλμα ν’ ἀπολύσῃ Ὑπουργός, ἡ Βουλὴ ἤθελε ζητήσει νὰ ὁδηγηθῇ εἰς τὴν κρεμάλαν, ὁ δὲ Τύπος ἤθελεν ἐξεγερθῆ ἐναντίον του. Ἤδη ἐκλείπει ἡ εὐθύνη καὶ ὁ ἀδικούμενος πολίτης δὲν δύναται νὰ ζητήσῃ εὐθύνην. Ἐν τούτοις ἔλαβον τὸν λόγον, διὰ νὰ κατασταθῇ γνωστὸν ὅτι πρέπει ἐπὶ τέλους μεγαλυτέρα φροντὶς νὰ λαμβάνηται εἰς τὴν ἐξεύρεσιν τῶν στοιχείων διὰ πρόσωπα τὰ ὁποῖα ἐπὶ μακρὰ ἔτη ὑπηρέτησαν ἐν τῷ δικαστικῷ κλάδῳ καὶ δὲν πρέπει εἰκῇ καὶ ὡς ἔτυχε νὰ τὰ ῥίπτωμεν εἰς τοὺς δρόμους. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ γνωρίζῃ τὸν ὑπάλληλον αὐτὸν τὸ ἀνώτατον δικαστικὸν συμβούλιον ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως; Εἶναι ἀδύνατον νὰ τὸν γνωρίζῃ, διότι καθ’ ὃν χρόνον τὰ μέλη τοῦ ἀνωτάτου δικαστικοῦ συμβουλίου διήρχοντο τὰς κατωτέρας δικαστικὰς θέσεις οἱ ὑπάλληλοι οὗτοι δὲν εἶχον ἴσως γεννηθῇ ἀκόμη. Ἀλλ’ ἂν αἱ ἐκθέσεις τῶν προϊσταμένων Ἀρχῶν εἶναι τοιαῦται οἵας ἀνέγνωσα πρὸ ὀλίγου, ποῦ ἐστηρίχθησαν οἱ Κύριοι αὐτοὶ καὶ ἐζήτησαν τὴν ἀπόλυσιν αὐτοῦ; Εὗρον ὅτι εἶχε πολὺ δίκαιον ὁ ὑπάλληλος αὐτὸς καὶ ἐσκέφθην ὅτι ἤθελον πράξει ἀδικίαν, ἐὰν δὲν ἔφερον εἰς γνῶσιν τῆς Βουλῆς τοιαύτην πρᾶξιν, ἡ ὁποία μετ’ ἄλλων συγχρόνως καταδικάζει τὸν θεσμὸν τὸν ὁποῖον εἰσηγάγομεν.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐζητήθη ἡ γενίκευσις τῆς συζητήσεως. Ὁ κ. Κατσίνας.

§13Δ. ΚΑΤΣΙΝΑΣ. Ὀφείλω νὰ εἴπω καὶ ἐγὼ δύο λέξεις, διότι ὁ ἐν λόγῳ γραμματεὺς ἐπὶ χρόνον μακρὸν ὑπηρέτησεν ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Θηβῶν· ὁμολογῶ δ’ ὅτι καὶ εἰς ἐμὲ ἐγεννήθη ἡ αὐτὴ ἀπορία διὰ τίνα λόγον ἀπελύθη ὁ ὑπάλληλος οὗτος ὁ ὁποῖος διεκρίθη καὶ διὰ τὸν ζῆλόν του περὶ τὴν ὑπηρεσίαν καὶ διὰ τὴν ἱκανότητα αὐτοῦ καὶ διὰ τὴν χρηστότητα τοῦ χαρακτῆρός του καὶ τὴν προθυμίαν καὶ τὴν τάξιν ἡ ὁποία ἐπὶ τῶν ἡμερῶν αὐτοῦ ἐπεκράτει εἰς τὸ γραφεῖον τοῦ Εἰρηνοδικείου Θηβῶν, εἰς τρόπον ὥστε οὐδὲν παράπονον ἠγέρθη κατ’ αὐτοῦ οὔτε ἐκ μέρους τῶν δικηγόρων οὔτε ἐκ μέρους τῶν κατοίκων τῆς πόλεως Θηβῶν. Ὁμολογῶ ὅτι μεγαλύτερον ἀδίκημα δὲν δύναται νὰ γίνῃ εἰς τοιοῦτον ὑπάλληλον, ὁ ὁποῖος τῳόντι περικοσμεῖται ὑπὸ τοιούτων ἀρετῶν, καὶ ἡ ἀπόλυσις αὐτοῦ εἶναι ἐκ τῶν παραδειγμάτων τὰ ὁποῖα μαρτυροῦσι περὶ τῆς ἐπιπολαιότητος μεθ’ ἧς προέβη τὸ ἀνώτατον δικαστικὸν συμβούλιον εἰς τὴν ἀπόλυσιν τῶν εἰρηνοδικῶν. Δι’ αὐτὸ συνιστῶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ἵνα, ἔστω καὶ διὰ νομοθετικῆς μερίμνης, ἐπανορθώσῃ τὸ ἀδίκημα τὸ ὁποῖον ἐγένετο εἰς ἱκανωτάτους δικαστάς, οἱ ὁποῖοι ἐκτὸς τοῦ ὅτι ἀπελύθησαν ἐκ τῆς ὑπηρεσίας ἔλαβον σήμερον καὶ τὸ στίγμα καὶ τὴν σφραγῖδα τῆς ἀνικανότητος καὶ τῆς ἀνεπαρκείας.

§14Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Βλέπω ὅτι κατὰ τὴν στιγμὴν ταύτην ἀπουσιάζει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης· θέλω παρακαλέσει λοιπὸν τὸν κ. Πρωθυπουργὸν ν’ ἀκούσῃ τὰ ὀλίγα τὰ ὁποῖα θὰ εἴπω.

§15ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Περὶ τίνος πρόκειται;

§16Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Πρόκειται περὶ ἀδικίας προσγινομένης εἰς ὑπαλλήλους οἱ ὁποῖοι εἰργάσθησαν ἐπὶ 18 ἔτη ἐντίμως καὶ μετ’ ἀφοσιώσεως εἰς τὸ ἑαυτῶν καθῆκον. Τοὺς ὑπαλλήλους τούτους μετὰ δεκαοκταετίαν ῥίπτομεν εἰς τοὺς πέντε δρόμους, χωρὶς τοὐλάχιστον νὰ τοῖς ἐπιστρέψωμεν ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα κατέβαλον διὰ σύνταξιν ἐκ τοῦ μισθοῦ αὑτῶν. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, καθόσον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον αὐτοῦ συνέβη τὸ ἀδίκημα τοῦτο, νὰ μὴ ἀρνηθῇ εἰς τοὺς ὑπαλλήλους αὐτοὺς σύνταξιν. Ὀφείλει νὰ λάβῃ δι’ αὐτοὺς τὸ μέτρον τὸ ὁποῖον ἔλαβαν καὶ οἱ Ὑπουργοὶ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ Ἐσωτερικῶν. Ἐν τῷ Ὑπουργείῳ μὲν τῶν Ἐσωτερικῶν λαμβάνουσι σύνταξιν μετὰ δεκαετῆ ὑπηρεσίαν, ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Οἰκονομικῶν, κατὰ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον ὑπέβαλεν ὁ κ. Ὑπουργός, μετὰ 15 ἔτη δίδεται ἐπίσης σύνταξις. Εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ὅμως τῆς Δικαιοσύνης οὐδὲν δίδεται, οὐδὲ μετὰ δεκαπενταετῆ οὐδὲ μετὰ δεκαοκταετῆ ὑπηρεσίαν! Ἀνάγκη λοιπόν, κύριε Ὑπουργέ, νὰ φέρητε τάχιστα νομοσχέδιον, ὅπως αἱ διατάξεις ἐκεῖναι αἱ ὁποῖαι ἐψηφίσθησαν διὰ τὰ ἄλλα Ὑπουργεῖα ψηφισθῶσι καὶ διὰ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης· ἄλλως εἶναι ἡ μεγαλυτέρα τῶν ἀδικιῶν νὰ χωρίζωνται οἱ πολῖται εἰς εὐνοουμένους καὶ μή.

§17Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι ἐν τῇ πλησμονῇ τῶν προσώπων τὰ ὁποῖα εἶχε νὰ ἐξετάσῃ ἡ ἐπιτροπή, ἡ διὰ τοῦ νόμου ὁρισθεῖσα ὅπως ἐκκαθαρίσῃ τὸν εἰρηνοδικειακὸν κλάδον, εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι ἐν τῷ βραχεῖ χρονικῷ διαστήματι καὶ τῇ πληθώρᾳ τῶν ἐξετάσεων διέπραξε πολλὰ σφάλματα τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ ὀνομασθῶσιν ἀδικίαι. Δὲν εἶναι μόνον τὸ πρόσωπον περὶ τοῦ ὁποίου ἐγένετο πρὸ ὀλίγου λόγος· ὑπάρχουσι πολλὰ πρόσωπα καὶ μεταξὺ τῶν εἰρηνοδικῶν καὶ μεταξὺ τῶν γραμματέων τῶν Εἰρηνοδικείων τὰ ὁποῖα πρόσωπα ὑπηρέτησαν μετὰ ζήλου, τὰ ὁποῖα εἶχον ἀξίαν καὶ συνέδεσαν τὴν τύχην των μὲ τὴν Δικαιοσύνην καὶ τὰ ὁποῖα ἕνεκα τῆς σπουδῆς μεθ’ ἧς ἐσχηματίσθη ἡ ἀπόφασις τοῦ ἐποπτικοῦ συμβουλίου ἀπηλλάγησαν τῆς ὑπηρεσίας καὶ ἐρρίφθησαν εἰς τοὺς δρόμους. Νομίζω ὅτι ἔχει καθῆκον ἡ Πολιτεία νὰ λάβῃ μέτρον τι ἐν σχέσει πρὸς τὰ συμβάντα λάθη, διὰ νὰ μὴ ἀφήσωμεν νὰ ῥιφθῶσιν εἰς τοὺς δρόμους πρόσωπα καλά, τὰ ὁποῖα ἐδικαιοῦντο ἀμοιβῆς μᾶλλον παρὰ τῆς Πολιτείας ἀντὶ παύσεως. Τοῦτο δὲν δύναται νὰ γίνῃ παρὰ διὰ νόμου, διότι κατὰ τὸν ἰσχύοντα νόμον ἡ ἀπόφασις τοῦ συμβουλίου εἶναι ἀνέκκλητος· δὲν ἔχει τὴν δύναμιν ἡ Κυβέρνησις οὐδὲν ἐκ τῶν διαπραχθέντων σφαλμάτων νὰ διορθώσῃ, διὰ νόμου ὅμως δύναται ν’ ἀναλάβῃ τὸ δικαίωμα τοῦτο ἡ Πολιτεία πρὸς ἐπανόρθωσιν ὑπὸ ὅρους τοὺς ὁποίους τὸ ὑποβληθησόμενον νομοσχέδιον θέλει κανονίσει, ν’ ἀναλάβῃ τὸ δικαίωμα τῆς ἐπανορθώσεως τοῦ δικαίου. Τοῦτο νομίζω ὅτι ὀφείλει νὰ πράξῃ ἡ Πολιτεία, ἀφοῦ πανταχόθεν ἀκούονται τοιαῦτα παράπονα. Εἶμαι καὶ ἐγὼ ἐξ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι γνωρίζουσι πρόσωπα ἀποβληθέντα ἐκ τῆς ὑπηρεσίας αὐτῶν, εἴτε τῆς τῶν εἰρηνοδικῶν εἴτε τῆς τῶν γραμματέων Εἰρηνοδικείων, καὶ τὰ ὁποῖα εἶναι ἄξια πάσης ὑπολήψεως. Καὶ δὲν εἶμαι μόνος ἐγὼ ὁ ὁποῖος ἔχω τὴν γνώμην ταύτην. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ληφθῇ τοιοῦτο μέτρον· νομίζω ὅτι τὸ μέτρον τῆς χορηγίας συντάξεως εἶναι τὸ μέτρον τὸ ὁποῖον διορθώνει τὸ πρᾶγμα, ἀλλὰ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ εἴμεθα λίαν προσεκτικοὶ εἰς τὸ ζήτημα τῶν συντάξεων, αἱ ὁποῖαι ἐξετάθησαν πολὺ πλέον τῶν οἰκονομικῶν δυνάμεων τῆς χώρας, καὶ ὑποβάλλω τὴν γνώμην ὅπως ἡ Κυβέρνησις, ἂν εἶναι δυνατόν, διὰ νέου νόμου διορθώσῃ τὰ γενόμενα ἀδικήματα πρὸς τὰ ἀπολυθέντα πρόσωπα, τὰ ἀδικηθέντα ἕνεκα τῆς πληθώρας τῆς ἐργασίας καὶ τῆς ταχύτητος μεθ’ ἧς ἐξεδικάσθη τὸ ζήτημα.

§18Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν νομίζω ὅτι εἶναι ἀνάγκη νομοθετικῆς προνοίας διὰ νὰ προληφθῇ ἡ ἀδικία ἡ ὁποία ἀπειλεῖ τοὺς εἰρηνοδίκας καὶ τοὺς γραμματεῖς τῶν Εἰρηνοδικείων ἐκ τῆς αὐθαιρέτου κρίσεως τοῦ ἀνωτάτου δικαστικοῦ συμβουλίου, διότι κατὰ τὸν τελευταῖον νόμον, ἂν αἱ πληροφορίαι μου εἶναι ἀκριβεῖς, ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης δὲν θὰ δυνηθῇ νὰ καταργήσῃ πλέον τῶν 30 Εἰρηνοδικείων. Ἂν τοῦτο εἶναι ἀκριβές, ἐπαναλαμβάνω, δύναται ὁ Ὑπουργὸς νὰ συστήσῃ εἰς τὸ ἀνώτατον δικαστικὸν συμβούλιον ν’ ἀπολύσῃ ἐκ τῶν συνταξιούχων, ἐξ ἐκείνων δηλαδὴ οἵτινες ἔχουσι κεκτημένα τὰ δικαιώματα τῆς συντάξεως. Τοιοῦτοι δὲ εἶναι πλείονες τῶν 35· ὥστε, ἂν ἀπολυθῶσιν αὐτοί, δὲν θὰ ἔχωμεν παραπονουμένους καὶ δὲν θὰ εἶναι ἀνάγκη διὰ νομοθετικοῦ μέτρου νὰ προλάβωμεν τὸν κίνδυνον.

§19Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Θὰ παρατηρήσω ὅτι ἀκαίρως ἦλθε τὸ ζήτημα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, διότι οὐδεμίαν ἀπόφασιν τοῦ ἀνωτάτου δικαστικοῦ συμβουλίου ἔχομεν ἐνώπιον ἡμῶν, καθόσον διὰ νόμου πᾶσα ἀπόφασις προγενεστέρα ἠκυρώθη. Ἀναγνωρίζω καὶ ἐγὼ ὅτι εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ συνέβησαν ἀδικίαι ἐν σχέσει πρὸς τὸ πρόσωπον περὶ τοῦ ὁποίου πρόκειται, περὶ τοῦ ὁποίου ἔλαβον τὸν λόγον οἱ ἐκ Λεβαδείας καὶ Θηβῶν Βουλευταί, ἀλλὰ διότι ἐγένετο μία ἢ δύο ἀδικίαι νομίζω ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται εἰς ἡμᾶς νὰ καταδικάσωμεν θεσμὸν εὑρισκόμενον ἐν τῇ ἀρχῇ τῆς λειτουργίας αὑτοῦ. Ἴσως εἴμεθα εἰθισμένοι ἐκ τοῦ παρελθόντος καὶ νοσταλγοῦμεν· αὐτὴ εἶναι ἡ ἀλήθεια καὶ πρέπει νὰ λέγηται, διότι ἡμεῖς πάντες εἴχομεν συντελέσει εἰς τὴν τοιαύτην κατάστασιν τῆς Δικαιοσύνης. Καὶ ἤκουσα τοῦ κ. Βουλευτοῦ Λεβαδείας εἰπόντος ὅτι, ἂν ἐπαύετο τοιοῦτος ὑπάλληλος πρὸ τῆς συστάσεως τοῦ ἀνωτάτου δικαστικοῦ συμβουλίου, ὁ Ὑπουργὸς ὁ ὁποῖος θὰ τὸν ἔπαυε θὰ ἦτο ἄξιος κρεμάλας, ἀλλὰ δυστυχῶς, ἐὰν ἀνατρέξωμεν εἰς τὸ παρελθόν, θὰ ἴδωμεν ὅτι πολλάκις ὑπάλληλοι τῆς αὐτῆς ἐντιμότητος καὶ ἱκανότητος, ἴσως καὶ ἀνωτέρας τοῦ παυθέντος γραμματέως, ἀπελύθησαν χωρὶς νὰ κρεμασθῇ κανεὶς ἐκ τῶν Ὑπουργῶν τῶν ἀπολυσάντων. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Σύρου ἔλεγεν ὅτι ἐτροποποιήθη ὁ νόμος ὁ τὸ πρῶτον ψηφισθεὶς περὶ καταργήσεως Εἰρηνοδικείων, περιωρίσθη δ’ ὁ ἀριθμὸς τῶν καταργητέων Εἰρηνοδικείων εἰς 25 ἢ 30, ὁ δὲ ἀριθμὸς τῶν συνταξιούχων εἰρηνοδικῶν εἶναι 35, τὸ δ’ ἀνώτατον δικαστικὸν συμβούλιον νὰ ὑποχρεωθῇ ἴσως διὰ νόμου....

§20Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι· εἶπον νὰ συστήσῃ ὁ Ὑπουργός...

§21Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ὁ Ὑπουργὸς δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ συστήσῃ· εἶναι ἀπόλυτον τὸ δικαίωμα τοῦ ἀνωτάτου συμβουλίου, καὶ τοιοῦτον ἔπρεπε νὰ εἶναι, ἂν θέλωμεν νὰ ἔχωμεν Δικαιοσύνην ἐν τῷ μέλλοντι. Ἀλλὰ πρέπει, λέγετε, ν’ ἀπολυθῶσιν οἱ συνταξιοῦχοι, ἐὰν δὲ μεταξὺ τῶν συνταξιούχων ὑπάρχωσιν οἱ ἀριστεῖς, τοῦτο εἶναι ἀδιάφορον εἰς ὑμᾶς! Ἂν ὁ νόμος ἐγένετο, καὶ ὁ τελευταῖον ψηφισθεὶς νόμος, καὶ ἀφέθη τὸ δικαίωμα ἐλεύθερον εἰς τὸ ἀνώτατον δικαστικὸν συμβούλιον τῆς ἐκκαθαρίσεως τῶν εἰρηνοδικῶν καὶ τῶν γραμματέων, ἂν ὁ νόμος οὗτος ἐγένετο, ἐγένετο μόνον καὶ μόνον ἵνα τὸ ἀνώτατον συμβούλιον ἐκκαθαρίσῃ τὸν εἰρηνοδικειακὸν κλάδον, διότι τοιαύτη εἶναι ἡ ἀνάγκη τῆς Δικαιοσύνης.

§22Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Οἱ ἀριστεῖς θὰ εἶναι τέσσαρες ἢ πέντε. Πόσοι θὰ εἶναι;

§23Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Καὶ ἀφοῦ τόσα ἐλέχθησαν ἐν τῇ Βουλῇ συζητουμένου τοῦ πρώτου νομοσχεδίου ἐναντίον τῆς εἰρηνοδικειακῆς Δικαιοσύνης, ἀφοῦ τόσα ἐλέχθησαν οὐ μόνον ἐν τῷ παρόντι ἀλλὰ καὶ ἐν τῷ παρελθόντι, ἐρχόμεθα σήμερον καταδικάζοντες τὸν θεσμὸν παρὰ τοῦ ὁποίου πολλὰ ἀναμένει ἡ ἑλληνικὴ Πολιτεία. Διατί; Διότι ἀπελύθη εἷς γραμματεὺς Εἰρηνοδικείου! Ἀλλὰ πόση θὰ εἶναι ἡ ζημία τῆς Πολιτείας διὰ τὴν ἀπόλυσιν ἑνὸς γραμματέως Εἰρηνοδικείου, ὥστε νὰ καταδικάσωμεν τὸν θεσμὸν καὶ νὰ ζητῶμεν τὴν κατάργησιν αὐτοῦ, διὰ νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὸ προσφιλὲς παρελθόν; Λυποῦμαι, διότι δι’ ὅσων λέγω γίνομαι δυσάρεστος πρὸς συνάδελφον καὶ σεβαστὸν φίλον, ἀλλὰ νομίζω ὅτι ἐπεβάλλετο εἰς ἐμὲ νὰ εἴπω τοῦτο, διότι καὶ ἐγὼ ἔχω τὴν γνώμην ὅτι, ἐὰν οἱ Βουλευταὶ συνίστων πρὸς τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅπως κριθῇ διὰ τῆς δευτέρας ἀποφάσεως τοῦ ἀνωτάτου Δικαστικοῦ συμβουλίου μετὰ τῆς προσηκούσης προσοχῆς ὁ ἀπολυθεὶς γραμματεύς, προσῆκον θὰ ἦτο, ἀλλὰ δυστυχῶς τοῦτο δὲν ἐγένετο, καὶ ἐζητήθη ἡ κεφαλὴ τοῦ νόμου ἐπὶ πίνακι. Νομίζω ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται εἰς τὴν Βουλὴν ν’ ἀκούῃ τοιαύτας παραφωνίας μὴ διαμαρτυρομένη.

§24Ι. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, μεθ’ ὅλην τὴν εὐγλωττίαν τὴν ὁποίαν κατέβαλεν ὁ ἔντιμος συνάδελφος συνηγορῶν ὑπὲρ τῶν πράξεων τοῦ ἀνωτάτου δικαστικοῦ συμβουλίου δὲν ἐστάθη δυνατὸν νὰ δώσῃ τὸ ἐνδόσιμον, ὥστε ἡ Βουλὴ νὰ πιστεύσῃ ὅτι τὸ ἀνώτατον δικαστικὸν συμβούλιον στηριχθὲν ἐπὶ τῶν δεδομένων ἐξέδοτο ἀπόφασιν ἀνταποκρινομένην εἰς τὴν συνείδησιν τῆς κοινωνίας καὶ εἰς τὴν συνείδησιν τοῦ δικαίου· διότι ἐλέχθη, κύριε Πρόεδρε, ὅτι τὸ ἀνώτατον δικαστικὸν συμβούλιον πρὶν ἢ προβῇ εἰς τὴν ἀπόλυσιν τῶν περὶ οὗ πρόκειται ὑπαλλήλων ἠρώτησε τὰ διάφορα δικαστικὰ συμβούλια περὶ τοῦ ἂν οἱ ὑπάλληλοι οἱ ὑπηρετοῦντες ἐν τῇ περιφερείᾳ των εἶναι ἱκανοὶ νὰ παραμείνωσιν ἢ ὄχι καὶ πάντα τὰ δικαστικὰ συμβούλια ἐγνωμάτευσαν περὶ τούτου ἀποστείλαντα τὰς ἀποφάσεις ταύτας εἰς τὸ ἀνώτατον δικαστικὸν συμβούλιον. Ἀφοῦ ταῦτα, κύριε Πρόεδρε, ἐγένοντο, ἀπεστάλησαν αἱ ἐκθέσεις αὗται πρὸς τὸ ἀνώτατον δικαστικὸν συμβούλιον, τὸ ὁποῖον προέβη εἰς τὴν ἔκδοσιν τῶν ἀποφάσεων αὐτοῦ. Τί ἐπηκολούθησε κατόπιν τῆς ἀποφάσεως ταύτης; Ποία ἡ ἀγανάκτησις καὶ ποία φωνὴ διαμαρτυρίας ἐξηγέρθη ἐκ τῆς κοινωνίας διὰ τὰ ἀδικήματα τὰ ὁποῖα ἐξετελέσθησαν διὰ τῆς ἀποφάσεως τοῦ ἀνωτάτου δικαστικοῦ συμβουλίου; Εἴδομεν πέντε εἰσαγγελεῖς τῶν Ἐφετῶν, κατέχοντας τὰ σκῆπτρα ἐν τῇ κοινωνίᾳ καὶ τῇ Δικαιοσύνῃ, ἐκτὸς ὑπηρεσίας· εἴδομεν εἰρηνοδίκας οἱ ὁποῖοι μέχρι σήμερον εὐόρκως καὶ ἐντίμως ὑπηρέτησαν τὴν πατρίδα των καὶ ἐν τούτοις μετ’ ἀστοργίας ἀποπεμπομένους ἐκ τῆς ὑπηρεσίας· εἴδομεν καὶ γραμματεῖς Εἰρηνοδικείων μετ’ ἀδιαφορίας καὶ ἄνευ οὐδεμιᾶς ᾐτιολογημένης ἀποφάσεως, ἄνευ οὐδενὸς σπουδαίου λόγου ἀποπεμπομένους καὶ αὐτούς! Καὶ ἔρχεται σήμερον ὁ ἔντιμος συνάδελφος νὰ ὑπεραμύνηται τοῦ θεσμοῦ τούτου, τοῦ ὁποίου τὸ ναυάγιον εἰς τὸ πρῶτον σημεῖον καὶ εἰς τὸ πρῶτον βῆμα ἐσημειώθη. Ἀλλά, Κύριοι, ἐπιτρέπεται εἰς κοινοβουλευτικὸν πολίτευμα, τοῦ ὁποίου τὸ πρῶτον σημεῖον ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἑδράζεται εἶναι ὁ ἔλεγχος, ἐπιτρέπεται εἰς Κυβέρνησιν ὑπεύθυνον νὰ ἔχῃ ἐπιτροπείας ὄπισθεν τῶν ὁποίων νὰ καλύπτηται καὶ νὰ παρουσιάζωνται ἐνταῦθα οἱ Ὑπουργοὶ ἀδιαφοροῦντες διὰ τὰς διαφόρους πράξεις, καθόσον αὐτοί εἰσιν ἀνεύθυνοι; Διότι βεβαίως μέχρι σήμερον ὅπως βαίνομεν νομοθετοῦντες θὰ ἴδωμεν, Κύριοι, Ὑπουργοὺς ῥαχατίζοντας. Διότι τί θὰ εἴπῃ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν αὔριον ἐλεγχόμενος; «Ἐγὼ δὲν εἶμαι ὑπεύθυνος». Τί θὰ εἴπῃ ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης; «Ἐγὼ δὲν εἶμαι ὑπεύθυνος. Τὸ Συμβούλιον πταίει». Τί θὰ εἴπῃ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως; Τὸ αὐτό. Ἐντεῦθεν ὑπάρχει κοινοβουλευτικὸν πολίτευμα; Ὑπάρχει ἔλεγχος; Τοιαύτη ἡ κατάστασις ἡ δημιουργηθεῖσα ἐκ τῆς ψευδεξεγέρσεως ἐν τῇ κοινωνίᾳ· ἀλλ’ εἶναι ἐργασία ἐν τῇ ὁποίᾳ ἡ κοινωνία στηριζομένη δύναται νὰ προοδεύσῃ; Διότι τοὺς Ὑπουργούς, τοὺς ὁποίους τὸ ἔθνος διορίζει, τοὺς βλέπει καθημένους εἰς τὰ ἑδώλια καὶ διευθυνομένους ὑπὸ τῶν διαφόρων ἐπιτροπῶν καὶ ἀναμένοντας νὰ ὑπογράφωσι Διατάγματα κατ’ ἔμπνευσιν τῶν ποικίλων ἐπιτροπῶν συντεταγμένα, ὧν τὸ περιεχόμενον εἶναι δυνατὸν καὶ νὰ τὸ ἀγνοῶσι. Καὶ ἔρχεσθε σήμερον καὶ λέγετε ὅτι ζητεῖτε ἀνόρθωσιν. Καὶ ἐρωτῶ· ἐάν ποτε τὰ πράγματα ἔλθωσιν εἰς τὴν εὐθεῖαν ὁδὸν καὶ ἐξέλθητε οἱ ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων ἀνὰ τὴν Ἑλλάδα, ὅπως ἐξήρχοντο ἄλλοτε οἱ ἀρχηγοί, τί θὰ ἐπαγγελθῆτε εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν; Τί θὰ εἴπητε, διὰ νὰ ἐπισύρητε τὴν ἐμπιστοσύνην του; Θὰ εἴπητε ὅτι «διῳκήσαμεν τὴν χώραν τακτοποιήσαντες τὰ τῆς δημοσίου ἀσφαλείας»· Βεβαίως ὅμως θὰ σᾶς ἀπαντήσῃ «σεῖς ὄχι· ἀλλ’ ἡ ἐπιτροπεία»· «Ἐτακτοποιήσαμεν τὰ τῆς παιδείας, ὥστε αὕτη νὰ παρουσιάζηται κρείττων τῆς παρελθούσης»· «Σεῖς ὄχι· ἀλλὰ τὰ συμβούλια». Διότι, Κύριοι, ὀφείλω νὰ εἴπω ὅτι ἐν Ἑλλάδι μία ἰδέα κρατεῖ ἐν τῇ Πολιτείᾳ, ὁ τρόπος τῆς διοικήσεως καὶ ἡ ἀντίληψις τὴν ὁποίαν ἔχει ἕκαστος περὶ τῶν διοικούντων τὰ κοινὰ δίδει τὴν πεποίθησιν περὶ τῆς ἱκανότητος καὶ τῆς χρηστότητος τοῦ διοικοῦντος, διότι ἐκ τῆς διοικήσεως ἐγὼ θὰ κρίνω ἑκάστην Κυβέρνησιν καὶ καθόσον δὲν ὑπάρχουσιν ἰδέαι ἐν Ἑλλάδι αἱ ὁποῖαι νὰ χωρίζωσι τὰ στοιχεῖα τοῦ Κοινοβουλίου. Ἀλλ’ ὅταν ἡ διοίκησις ἀπομακρυνθῇ ἐκ τῶν Κυβερνήσεων πῶς δύναμαι νὰ κρίνω περὶ τῆς χρηστότητος καὶ ἱκανότητος ἢ μὴ τούτων εἰς τρόπον ὥστε νὰ παρακολουθῶ αὐτάς, ὑποστηρίζων ταύτας; Ἢ μὴ ἔχομεν σήμερον, ἢ καὶ αὔριον ἔστω, σημεῖα ἅτινα ὑποδεικνύουσιν ὅτι δύνανται νὰ γεννηθῶσι καὶ ἰδέαι ῥιζοσπαστικαὶ καὶ σοσιαλιστικαί; Βεβαίως ὄχι. Διότι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς εἶναι συντηρητικώτερος πάντων καὶ οὐδέποτε θέλει προσχωρήσει εἰς τοιαύτας ἰδέας. Τοιαύτην γνώμην ἔχω, Κύριοι, περὶ τῶν διαφόρων ἐπιτροπειῶν καὶ συμβουλίων τῶν ἀνευθύνως διοικούντων καὶ κηρύσσομαι ἐναντίον τούτων. (Εὖγε, εὖγε!).

§25Κ. ΦΛΕΣΣΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔλαβον τὸν λόγον ν’ ἀπαντήσω μόνον εἰς τὸν ἰσχυρισμὸν τοῦ ἐκ Σύρου Βουλευτοῦ κ. Βοκοτοπούλου, τοῦ ἰσχυρισθέντος ὅτι πρέπει νὰ παυθῶσιν ἐκεῖνοι οἱ εἰρηνοδίκαι οἵτινες ἀπέκτησαν τὰ ἔτη τῆς συντάξεως, ἀδιαφορῶν καὶ ἂν εἶναι οἱ καλύτεροι. Ὁ ἰσχυρισμὸς τοῦ κ. Βοκοτοπούλου ἀρνεῖται βεβαίως τὸ προσὸν τῆς ἱκανότητος καὶ ἠθικότητος. Ἐγὼ ἰσχυρίζομαι ὅτι πρέπει νὰ παυθῶσιν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι διὰ τῆς μειοδοτικῆς δημοπρασίας κατέλαβον τὸ ἀξίωμα αὐτό, καὶ γνωρίζετε πάντες ὅτι πρὸ δύο ἐτῶν ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῆς Δικαιοσύνης ἐτελεῖτο μειοδοτικὴ δημοπρασία καὶ ὅστις προσέφερε περισσότερα αὐτὸς διωρίζετο καὶ εἰρηνοδίκης! Τοῦτο ἀποδεικνύει ὅτι ἅπαντες σχεδὸν οἱ τότε διορισθέντες ἦσαν ἀνίκανοι, καὶ γνωρίζω καί τινας ἐξ αὐτῶν. Ὁ εἰρηνοδίκης Ἀμφίας ἀνὴρ μὴ δυνάμενος νὰ κάμῃ ἓν πρακτικὸν διευθύνει τὸ Εἰρηνοδικεῖον καὶ καθίσταται κατὰ πᾶσαν δικάσιμον γελοῖος! Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης τὸν ἰσχυρισμὸν τοῦ κ. Βοκοτοπούλου νὰ μὴ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν, ἀλλὰ νὰ ἐξετάσῃ τίνες εἶναι οἱ ἱκανοὶ καὶ οἱ ἐντίμως ἐκτελέσαντες τὸ καθῆκόν των καὶ αὐτοὶ νὰ διατηρηθῶσιν.

§26ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Πρωθυπουργός). Παρακαλῶ νὰ μοι ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλὴ νὰ προκαλέσω τὴν προσοχὴν τῶν συζητούντων ἐπὶ τοῦ ὅτι παρεξετράπησαν ἐντελῶς τοῦ θέματος ὅπερ ἐκίνησεν ἡ ἐπερώτησις τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Λεβαδείας. Ἡ ἐπερώτησις τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Λεβαδείας ἦτο «ἐπὶ τῆς ἀπολύσεως τοῦ γραμματέως τον Εἰρηνοδικείου Θηβῶν», καὶ ἀπὸ ταύτης ἐξωλισθήσαμεν εἰς ζητήματα συντάξεως καὶ εἰς ζητήματα ἱκανότητος εἰρηνοδικῶν καὶ εἰς ζητήματα περὶ τοῦ ἂν ὀρθῶς ἢ κακῶς ἐστάθη ὡς μεσάζουσα μεταξὺ Ὑπουργοῦ καὶ κατωτέρων ὑπαλλήλων ἡ ἐπιτροπὴ ἡ διορισθεῖσα ὑπὸ νόμου ἐκκαθαρίσεως καὶ ἀναθεωρήσεως. Τὰ πράγματα ἐπέβαλον τοιοῦτον νόμον καὶ τοῦ νόμου τούτου ἡ λειτουργία γίνεται. Ἐὰν ὑπάρχῃ ἀντίρρησις κατὰ τῶν γενομένων, τοῦτο ἀποτελεῖ ἀντικείμενον ἄλλο παρ’ ἐκεῖνο ὅπερ ἐκίνησεν ἡ ἐπερώτησις τοῦ κ. ἐκ Λεβαδείας Βουλευτοῦ· καὶ παρακαλῶ τοὺς κ. συναδέλφους ἔχοντες ὑπ’ ὄψει καὶ τὸ ὀλίγον τοῦ ὑπολοίπου χρόνου καὶ τὸ πλῆθος καὶ τὸ μέγεθος τῶν μεγάλων ἔργων ἅτινα ἐπιβάλλεται νὰ διεξαχθῶσιν, ὅπως μὴ τὸ Κράτος εὑρεθῇ ἐκτεθειμένον, ἀνεφοδίαστον πρὸ παντὸς ἐκείνου τοῦ νομοθετήματος ὅπερ εἶναι ἀπαραίτητον, ἵνα αἱ περαιτέρω ὑποθέσεις αὐτοῦ διεξαχθῶσι, νὰ περιορίσωσι τὰς συζητήσεις αὐτῶν στενῶς ἐπὶ τῶν θεμάτων τῶν ἐγειρομένων ὑπὸ τῶν ἐπερωτήσεων. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ προσέξῃ εἰς τοῦτο, ὅτι τὸ ἔσχατον ὅριον τῆς ζωῆς αὐτῆς κεῖται ἐν τῇ 26ῃ Μαρτίου, ὅτι συμφέρον εἶναι νὰ μὴ ἀντιμετωπίσωμεν τὴν ἡμέραν ἐκείνην· ὅτι συμφέρον εἶναι νὰ ἐπαρκέσωμεν εἰς τὰ ἔργα ἡμῶν ἐντὸς προθεσμίας βραχυτέρας· ὅτι ἤδη εἶναι βέβαιον ὅτι θέλομεν πατήσει τὸν Μάρτιον ἐργαζόμενοι, διότι τὰ ἔργα εἶναι τόσα, ὥστε ἀνθρωπίνως ἀδύνατον εἶναι νὰ ἐπαρκέσωμεν εἰς αὐτὰ ἐντὸς τῆς ἑβδομάδος ταύτης, καὶ ὅτι ὑπάρχει πολλὴ πιθανότης, ὡς βαίνομεν, οὔτε ἡ πρώτη ἑβδομὰς τοῦ Μαρτίου νὰ ἐξαρκέσῃ. Ἀλλὰ πρέπει νὰ κανονίσωμεν τὰ καθ’ ἡμᾶς οὕτω διὰ τὸ κοινὸν συμφέρον. Σήμερον ὑπὲρ πᾶσαν ἄλλην ὥραν ἀξιῶ νὰ προκαλέσω περιορισμόν τινα εἰς τὰς φροντίδας ἡμῶν, νὰ κατορθώσωμεν τὰς φροντίδας ἡμῶν νὰ περιορίσωμεν εἰς τρόπον ὥστε ἐργαζόμενοι νὰ δυνηθῶμεν νὰ ἐπαρκέσωμεν ἐντὸς ὅσον τὸ δυνατὸν ὀλιγωτέρων ἡμερῶν εἰς ἐκτέλεσιν τῶν ἀπαραιτήτων ἡμῶν καθηκόντων. Διὰ τοῦτο καὶ πάλιν ἐπαναλαμβάνω ὅτι παρακαλῶ, χωρὶς παντελῶς νὰ περιορισθῇ τὸ δικαίωμα τῆς ἐπερωτήσεως καὶ ἡ συζήτησις ἡ ἐπ’ αὐτοῦ γινομένη, νὰ μὴ ὑπερβαίνωμεν τὸ μέτρον ἐκτρεπόμενοι εἰς θέματα ὅλως ἄσχετα. Δοθείσης δ’ ἀφορμῆς θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ συναινέσῃ, ἵνα τὰς ἡμέρας καθ’ ἃς κινοῦνται αἱ ἐπερωτήσεις, καὶ μόνον ταύτας, συνεδριάζωμεν πρὸ μεσημβρίας, ὅπως δυνηθῶμεν αἱ ἐξ ἐπερωτήσεων συζητήσεις νὰ περατῶνται μέχρι μεσημβρίας καὶ εἰσερχώμεθα μετὰ μεσημβρίαν εἰς τὰ νομοθετικὰ ἡμῶν ἔργα. Ἐλπίζω ὅτι, ἂν τοῦτο γίνῃ, θ’ ἀπαλλαγῶμεν τῆς ἀνάγκης νὰ συνεδριάζωμεν καθ’ ἡμέραν δίς.

§27Κ. Ν. ΠΑΠΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶμαι ἐγγεγραμμένος διὰ δύο ἐπερωτήσεις, ἀλλὰ παραιτοῦμαι χάριν οἰκονομίας χρόνου.

§28Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΠΑΔΑΚΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν καὶ Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ μὲ πληροφορήσῃ τί ἐνήργησε συνεπείᾳ τηλεγραφήματος τὸ ὁποῖον ἀπεστάλη πρὸς αὐτὸν καὶ τὸν συνάδελφόν του Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπὸ τῶν κατοίκων τοῦ δήμου Βύβλου τῆς ἐπαρχίας Νάξου παραπονουμένων ὅτι ἡ ἀστυνομικὴ δύναμις διὰ δῆμον ἀποτελούμενον ἐκ δέκα χωρίων καὶ ὀκτὼ χιλιάδων κατοίκων ἀποτελεῖται ἐκ δύο χωροφυλάκων.

§29ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἔλαβον τὸ τηλεγράφημα καὶ τὸ ἀπέστειλα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, ζητήσας ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον νὰ ληφθῶσι τὰ κατάλληλα μέτρα. Ὡς φαίνεται ἐκ τοῦ τηλεγραφήματος, ἡ ζωοκλοπία ἐπεξετάθη ὑπερμέτρως, φαίνεται δ’ ὅτι εἰς τοὺς γείτονας τοῦ δήμου Νάξου δήμους ἡ ζωοκλοπία ἔχει ἀναπτυχθῆ πολύ, ἐνῷ εἰς τὸν δῆμον Νάξου εἶναι ἄγνωστος. Ἐλπίζω ὅτι ἡ ὑπηρεσία ταχέως θέλει ὑποβάλει εἰς τὸν συνάδελφόν μου τὴν γνώμην ἵνα διατάξῃ τὰ δέοντα καὶ ἀποστείλῃ ἐπαρκῆ δύναμιν ἀστυνομικήν.

§30Ν. ΚΡΙΣΠΗΣ. Καὶ ἐγὼ ἔλαβον ὅμοιον τηλεγράφημα πρὸς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀπεστάλη πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν Βουλὴν ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὴν ζωοκλοπήν. Θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν, εἰ δυνατόν, ν’ ἀποστείλῃ ἀπόσπασμά τι τὸ ὁποῖον πάντοτε ὑπῆρχε, δὲν γνωρίζω δὲ τοὺς λόγους διὰ τοὺς ὁποίους ἀνεστάλη ἡ ἀποστολὴ αὐτοῦ, διότι μόνον διὰ τῆς ἀποστολῆς τοῦ ἀποσπάσματος θὰ περισταλῇ αὐτὸ τὸ μέγα κακόν. Οἱ ζωοκλέπται δὲν περιορίζονται εἰς ἓν πρόβατον μόνον, ἀλλ’ εἰς ὁλόκληρον ποίμνιον καὶ δὴ ἐν μέσῃ ἀγορᾷ. Δι’ αὐτὸ παρακαλῶ νὰ μεριμνήσητε περὶ τῆς ἀποστολῆς τοῦ ἀποσπάσματος.

§31ΓΡ. ΦΟΥΦΑΣ. Ἑπόμενος εἰς τὰς πρὸ μικροῦ δηλώσεις τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως δὲν θέλω ἀπασχολήσει τὴν Βουλὴν ἐπὶ πολύ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρωθυπουργὸν ὡς καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ πληροφορήσωσι τὴν Βουλὴν τί σκέπτεται ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῆς ἀπονομῆς συντάξεως εἰς τοὺς δικαστικοὺς ὑπαλλήλους οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν ἀρκετὸν χρονικὸν διάστημα καὶ οἱ ὁποῖοι εἴτε λόγῳ καταργήσεως τῶν Εἰρηνοδικείων εἴτε ἕνεκεν ἄλλης αἰτίας μὴ συνεπαγομένης ἀπόλυσιν ἐκ τοῦ νόμου θ’ ἀπολυθῶσιν. Ἄν ἐλήφθη πρόνοια διὰ τοὺς οἰκονομικοὺς καὶ διοικητικοὺς ὑπαλλήλους, νομίζω ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ ληφθῇ πρόνοια καὶ διὰ τοὺς δικαστικοὺς ὑπαλλήλους, καὶ πρέπει νὰ ληφθῇ τοιαύτη πρόνοια, ἀφοῦ, ὡς εἶπεν ὁ κ. Πρωθυπουργός, ὀλίγος εἶναι ὁ ὑπόλοιπος βίος τῆς Κυβερνήσεως. Τοῦτο ἤθελον νὰ ὑποδείξω καὶ παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν τί σκέπτεται περὶ τοῦ ζητήματος τούτου.

§32Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Εἴπομεν ὅτι θὰ ληφθῇ πρόνοια καὶ θὰ ὑποβληθῇ νομοσχέδιον περὶ ἀπονομῆς συντάξεως διὰ τοὺς δικαστικοὺς ὑπαλλήλους τοὺς ὁποίους ἀνεφέρατε πρὸ ὀλίγου.

§33Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ θέματος εἶχον ζητήσει τὸν λόγον, μετὰ τὴν ἀνακοίνωσιν ὅμως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης παύω. Ἐν τούτοις ὑπομιμνήσκω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης ὅτι αἱ ὑπολειπόμεναι ἡμέραι εἰς τὴν Βουλὴν πρὸς ἐργασίαν εἶναι ὀλίγαι καὶ ὅτι τὸ ἔργον τῆς δικαστικῆς ἐκκαθαρίσεως δὲν θὰ διευκολυνθῇ ἄνευ νόμου περὶ συντάξεως.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μοσχούλας ἔχει τὸν λόγον.

§35Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ἀναβάλλω.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φλέσσας ἔχει τὸν λόγον περὶ τοῦ θεραπευτηρίου Καλαμῶν.

§37Κ. ΦΛΕΣΣΑΣ. Κύριοι Βουλευταί, πρὸ πενταετίας κατηγγέλθησαν ἐπὶ λαθραία ἐξαγωγῇ τῆς σταφίδος τῆς παρακρατήσεως ἐκ τοῦ λιμένος Καλαμῶν ὁ τελώνης Καλαμῶν καὶ οἱ διευθύνοντες τὴν οἰνοπνευματοποιητικὴν ἑταιρείαν καί τινες ὑπάλληλοι. Ἐπὶ τῆς καταγγελίας αὐτῆς ἐνηργήθησαν ἀνακρίσεις, ἐξητάσθησαν πολλαὶ δεκάδες μαρτύρων, καίτοι δὲ παρῆλθον πέντε ἔτη ἐν τούτοις ἡ δικογραφία αὐτὴ ἦτο ἐρριμμένη εἰς τὸ ἀνακριτικὸν γραφεῖον. Πρὸ δύο μηνῶν περίπου ὁ ἀνακριτὴς θεωρήσας τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν ὡς περαιωμένην ὑπέβαλεν εἰς τὸν εἰσαγγελέα πρότασιν παραπομπῆς τῶν ὑπαλλήλων αὐτῶν. Καθ’ ἣν ἡμέραν ὁ εἰσαγγελεὺς εἶχεν ὑποβάλει εἰς τὸ συμβούλιον πρότασιν παραπομπῆς τῶν ὑπαλλήλων αὐτῶν ὁ πρόεδρος τῶν ἐν Καλάμαις πρωτοδικῶν κ. Μωραΐτης μετετίθετο ἐκεῖθεν, μετὰ μίαν δὲ ἡμέραν ἡ μετάθεσίς του ἀνεκλήθη. Ὁ κ. Μωραΐτης κατήρτισε τὸ συμβούλιον ὅπως αὐτὸς ἤθελε πρὸς δόξαν τῆς Δικαιοσύνης, καίτοι εἶχον ἐξετασθῆ πλείονες τῶν 120 μαρτύρων. Ἡ κατάστασις αὐτὴ ἐνέπνευσεν ἀπελπισίαν εἰς τοὺς σταφιδοπαραγωγούς, τῶν ὁποίων τὰ συμφέροντα προσβάλλονται. Δι’ αὐτὴν τὴν αἰτίαν ἐζήτησα νὰ κατατεθῇ ἡ δικογραφία ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ὁ δὲ κ. Πρωθυπουργὸς ὑπέβαλε τὸ ἔγγραφον τοῦτο, τὸ ὁποῖον βλέπετε, δηλαδὴ περίληψιν τοῦ τμήματος τοῦ τελωνειακοῦ χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ ἀντίγραφον τοῦ βουλεύματος, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἠδυνάμην νὰ ὁμιλήσω.

§38ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Φαίνεται ὅτι δὲν ὑπῆρχε τοιοῦτον ἀντίγραφον. Ἀφήσατε νὰ ἐξετάσω.

§39Κ. ΦΛΕΣΣΑΣ. Πρόκειται περὶ ἀντιγράφου τοῦ συμβουλίου τῶν ἐν Καλάμαις Πλημμελειοδικῶν, ἤθελον δὲ νὰ τὸ ἔβλεπον, διὰ νὰ ἴδω ποῦ ἐστηρίχθησαν οἱ δικασταί.

§40ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐπειδὴ πρόκειται περὶ περαιτέρω ἀνακρίσεων, θὰ ἐγένετο μόνον ἀνακοίνωσις εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ δὲν θὰ ἐστάλη τὸ βούλευμα.

§41Κ. ΦΛΕΣΣΑΣ. Τὸ σφάλμα εἶναι εἰς τὸ Πρωτοδικεῖον τῶν Καλαμῶν.

§42ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Θὰ διατάξωμεν νὰ σταλῇ.

§43Κ. ΦΛΕΣΣΑΣ. Μετὰ τὴν ἔκδοσιν λοιπὸν τοῦ βουλεύματος οἱ καταγγελθέντες ὑπάλληλοι μένοντες ἐν τῷ τόπῳ ὡς ἐκ τῆς θέσεώς των θὰ δυνηθῶσι νὰ ἐπηρεάσωσι τοὺς μάρτυρας, διὰ ν’ ἀποδείξωσι τὴν μὴ ἐνοχήν των. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ φροντίσῃ, ὅπως ἐκτοπισθῶσιν οἱ ὑπάλληλοι ἐκεῖθεν, διότι, ἐπαναλαμβάνω, θὰ ἐπηρεάσωσι τοὺς μάρτυρας. Σᾶς βεβαιῶ δ’ ὅτι ἐπρόκειτο νὰ ἐκδοθῇ βούλευμα παραπεμπτικόν, ἀλλὰ τῇ ἐνεργείᾳ δικαστοῦ τινος σκοπίμως ἐξεδόθη τὸ ἐκδοθὲν βούλευμα. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ φροντίσῃ, ὅπως μὴ μένωσιν οἱ ὑπάλληλοι ἐκεῖ, ἀφοῦ διετάχθη ἡ περαιτέρω ἐνέργεια ἀνακρίσεων. Συνεπείᾳ αἰτήσεως τοῦ ἰατροῦ κ. Κ. Νικολοπούλου πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν διετάχθη ὁ διευθύνων τὸ στρατιωτικὸν θεραπευτήριον Καλαμῶν νὰ ὑποδείξῃ τὴν κατάλληλον οἰκίαν, ὅπως χρησιμεύσῃ αὕτη διὰ θεραπευτήριον. Ὁ διευθύνων τὸ τοῦ θεραπευτηρίου μετὰ τῶν λοιπῶν ἰατρῶν ἐπιθεωρήσαντες τὴν οἰκίαν τοῦ κ. Κ. Νικολοπούλου ἐνέκριναν αὐτὴν ὡς κατάλληλον, ἀφοῦ ὑπέδειξαν εἰς αὐτὸν τροποποιήσεις τινάς. Ὁ κ. Κ. Νικολόπουλος ἐνήργησε τὰς τροποποιήσεις, ἐδαπάνησε δὲ δι’ αὐτὰς πλέον τῶν τριῶν χιλιάδων δραχμῶν, διότι ἔκαμεν αἰθούσας τοιαύτας αἱ ὁποῖαι ἦσαν ἀναγκαῖαι εἰς τὸ θεραπευτήριον, ἐστάλησαν δὲ τὰ ἔγγραφα πρὸς τὸν τότε Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν κ. Λαπαθιώτην, ὅστις παραχρῆμα διέταξε νὰ ἐκτελεσθῇ ἡ ἐνοικίασις τῆς οἰκίας Νικολοπούλου καὶ ταυτοχρόνως νὰ μεταφερθῶσι τὰ ἀναγκαῖα διὰ τοὺς ἀσθενεῖς στρατιώτας εἰς τὸ νοσοκομεῖον, ἅτινα καὶ μετεφέρθησαν. Ἔκτοτε παρῆλθον δύο μῆνες, πρὸ μιᾶς δὲ ἡμέρας πρὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ νόμου περὶ ἐνοικιάσεως οἰκιῶν διὰ δημοσίαν ἀνάγκην ὁ διάδοχος Ὑπουργὸς τοῦ κ. Λαπαθιώτου ὑποστράτηγος κ. Ἰ. Κωνσταντινίδης διέταξε τὸν ἐν Ναυπλίῳ ὑπίατρον κ. Παππαδόπουλον Καλάμιον νὰ μεταβῇ ἐκεῖ καὶ νὰ ἐπιθεωρήσῃ καὶ τὰς δύο οἰκίας, τὴν πρώτην καὶ τὴν δευτέραν, ἥτις καὶ ἐνοικιάσθη πρὸ δύο μηνῶν. Ὁ ὑπίατρος κ. Παππαδόπουλος μετέβη ἐκεῖ καὶ ἔκαμεν ἔκθεσιν, διὰ τῆς ὁποίας ἐδήλου ὅτι ἡ οἰκία τοῦ κ. Νικολοπούλου ἦτο ἀκατάλληλος, ἐνῷ ὁ διευθυντὴς τοῦ θεραπευτηρίου μὲ δύο ἄλλους ἰατροὺς ἀπεφάνθη ὅτι ἦτο κατάλληλος. Ὁ κ. Ἰ. Κωνσταντινίδης μὴ λαβὼν ὑπ’ ὄψιν του ὅτι τὴν ἐπιοῦσαν ἐδημοσιεύετο ὁ νόμος περὶ μισθώσεως οἰκιῶν διὰ δημοσίαν ἀνάγκην προέβη εἰς τὴν διάλυσιν τῆς μισθώσεως, ἐμίσθωσε δὲ τὴν οἰκίαν ἡ ὁποία δὲν ἐθεωρήθη ἐπαρκής. Μοὶ φαίνεται ὅτι τὸ διάβημα τοῦ τότε Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν κ. Ἰ. Κωνσταντινίδου εἰς τὰς παραμονὰς τῆς δημοσιεύσεως τοῦ νόμου περὶ μισθώσεως οἰκιῶν διὰ δημοσίαν ἀνάγκην δὲν ἦτο ὀρθόν, αὐτὸς δὲ ὁ στρατιωτικὸς σύνδεσμος καὶ ὁλόκληρος ἡ δημοσιογραφία ἐξηγέρθησαν ὄχι μόνον κατὰ τούτου ἀλλὰ καὶ κατὰ τοῦ πρώην Πρωθυπουργοῦ καὶ Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, ὁ ὁποῖος καθ’ ἣν ἡμέραν ἐδημοσιεύετο ὁ νόμος περὶ ἀμεταθέτου τῶν δικαστῶν μετέθεσε δύο δικαστάς. Δὲν ἐπετρέπετο δὲ εἰς τὸν πρώην Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν κ. Ἰ. Κωνσταντινίδην, ὁ ὁποῖος ἦτο καὶ μέλος τοῦ στρατιωτικοῦ συνδέσμου, νὰ ἐνεργήσῃ μίσθωσιν τὴν παραμονὴν τῆς δημοσιεύσεως τοῦ νόμου περὶ ἐνοικιάσεως οἰκιῶν διὰ δημοσίαν ἀνάγκην. Δυστυχῶς δὲν εἶναι παρὼν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, διὰ νὰ βεβαιώσῃ τὰ τῆς παρανόμου μισθώσεως, τῆς ὁποίας ἡ διάλυσις θὰ προκαλέσῃ δικαστικὸν ἀγῶνα. Εἶναι βέβαιον ὅτι ὁ κ. Νικολόπουλος ἐζημιώθη 3.000 δραχμῶν δι’ ἐπιδιορθώσεις, δὲν εἶναι δὲ δυνατὸν νὰ ἐνοικιασθῇ ἡ οἰκία αὐτὴ σήμερον δι’ οἴκημα, διότι κεῖται πέντε λεπτὰ ἐκτὸς τῆς πόλεως καὶ ἔχει λαμπρὸν κῆπον, ἐγένοντο δὲ τοιαῦται τροποποιήσεις, ὥστε δὲν δύναται νὰ ἐνοικιασθῇ ἡ οἰκία αὐτὴ ὡς οἴκημα καὶ ὡς ἐκ τούτου θὰ μένῃ ἔρημος ἐπὶ πολύ. Ἐντεῦθεν δὲ θὰ προέλθῃ δικαστικὸς ἀγὼν καὶ δι’ αὐτὸ παρακαλῶ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα τοῦτο, διότι ἡ τελευταία μίσθωσις ἐγένετο ἄνευ λόγου καὶ ἐναντίον τοῦ νόμου, μάλιστα δὲ ἡ ἔκθεσις τοῦ ὑπιάτρου Παππαδοπούλου δὲν εἶναι εἰλικρινής, καθόσον κατάγεται ἐκ Καλαμῶν καὶ συνδέεται πρὸς πολλούς, ἀπὸ σκοποῦ δὲ διέψευσε διὰ τῆς ἐκθέσεώς του τὸν διευθυντὴν τοῦ ἐκεῖ στρατιωτικοῦ νοσοκομείου. Σημειωτέον ὅτι τὴν ἔκθεσίν του ὑπέβαλεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ἐκ Ναυπλίου καὶ οὐχὶ ἐκ Καλαμῶν. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του ἐπερώτησίν τινα διὰ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, ὁ ὁποῖος εἶναι ἀπών, καὶ δὲν ἐπιθυμῶ νὰ ἐπανέλθω. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ἔλαβεν ἐπερώτησιν πρὸ 15 ἡμερῶν, ἔλαβε δὲ σημείωσιν καὶ ὁ κ. Πρωθυπουργός. Πρόκειται περὶ ἐπερωτήσεως τὴν ὁποίαν ἔκαμον περὶ τοῦ παρανόμως διορισθέντος ἐν τῷ 14ῳ δημοτικῷ σχολείῳ Ἀθηνῶν Ἰωάννου Σταματοπούλου. Θὰ μελετήσητε τὴν ὑπόθεσιν καὶ θὰ πεισθῆτε. Διότι ἐν συνεννοήσει ὁ νομάρχης μετὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τὸν διώρισαν μετὰ τὴν ὑποβολὴν τοῦ ψηφίσματος τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου περὶ διορισμοῦ τοῦ Περικλέους Στυλιανοπούλου. Ἐκράτησε τὰ ἔγγραφα ὁ νομάρχης ἐπὶ δέκα ἡμέρας καὶ μετ’ αὐτὰς διώρισεν ὁ Ὑπουργὸς ἄλλον δημοδιδάσκαλον, χωρὶς νὰ ἔχῃ λόγον καὶ χωρὶς νὰ παρέλθωσι δύο μῆνες, ἵνα λάβῃ τὸ δικαίωμα νὰ διορίσῃ.

§44ΑΝΔΡ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Θέλω ἐξετάσει τὴν ὑπόθεσιν.

§45ΑΛΕΞ. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶμαι ἠναγκασμένος διὰ βραχέων νὰ συστήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ληφθῇ πρόνοια νὰ διαρρυθμισθῶσι τὰ τῆς Νομαρχίας Μεσσηνίας, ὥστε τὰ ἐντάλματα τῶν δικαιούχων τῆς ἐπαρχίας Τριφυλίας τὰ ἐκδιδόμενα ὑπὸ τοῦ νομάρχου Μεσσηνίας νὰ μὴ καθυστερῶνται, διότι ἀπὸ τῆς πρώτης Ἰανουαρίου μέχρι σήμερον δὲν ἐπληρώθησαν δικαιοῦχοι. Τοῦτο δ’ εἶναι συνέπεια τῆς μεταβολῆς τῆς ἐπελθούσης λόγῳ τῆς συγχωνεύσεως τῶν νομῶν Τριφυλίας καὶ Μεσσηνίας καὶ τῆς ἐπακολουθησάσης συγχωνεύσεως τῶν γραφείων αὐτῶν. Τὸ προσωπικὸν τῆς Νομαρχίας Μεσσηνίας εἶναι ἀνεπαρκὲς διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῆς ὑπηρεσίας ταύτης. Καὶ τοῦτο καθίσταται κατάδηλον τὸ λεχθὲν καθ’ ὃν χρόνον συνεζητεῖτο τὸ νομοσχέδιον περὶ μεταρρυθμίσεως τῆς γενικῆς διοικήσεως τοῦ Κράτους καὶ ἐπεζητεῖτο λόγῳ οἰκονομιῶν ἡ κατάργησις τῶν δέκα νομῶν ὅτι θὰ καταστῇ ἀδύνατον τὸ ὑπάρχον προσωπικὸν τῶν νομῶν νὰ ἐπαρκέσῃ εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς ὑπηρεσίας καὶ ὅτι δὲν θὰ βραδύνῃ ἡ Πολιτεία νὰ συμπληρώσῃ τὸ προσωπικὸν τοῦτο, ὡς συνέβη καὶ κατὰ τὸ 1887. Ἐν τούτοις, ἐπειδὴ οὔτε ὁ χρόνος ὁ ὑπολειπόμενος ἀρκεῖ νὰ σκεφθῶμεν περὶ τοιούτων μέτρων, παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ τὴν πρόνοιαν νὰ ἐκδοθῶσι τὰ ἐντάλματα τῶν πτωχῶν ὑπαλλήλων.

§46ΕΠΑΜ. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Ὑποθέτω ὅτι ἡ βραδύτης θὰ ἐπῆλθεν ἕνεκα τῆς μὴ ἐπιψηφίσεως τοῦ δωδεκατημορίου ἐν καιρῷ. Ὁπωσδήποτε παρακαλῶ νὰ σταλῇ ἡ σύστασις τοῦ κ. Βουλευτοῦ ταχέως εἰς τὸ Ὑπουργεῖον.

§47Α. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ δωδεκατημόριον πρὸ πολλοῦ ἐψηφίσθη, μοὶ γράφουσι δ’ ἐκεῖθεν ὅτι τὸ γραφεῖον ὁλόκληρον τῆς ἐπαρχίας Τριφυλίας εὑρίσκεται ἐν κιβωτίοις καρφωμένοις, δηλαδὴ ἡ Νομαρχία Μεσσηνίας δὲν λειτουργεῖ οὐδὲ διὰ τὰς ἄλλας ὑποθέσεις.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ῥάγκος. Ἀπουσιάζει. Ὁ κ. Κατσᾶνος.

§49Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ. Ἐπικαλοῦμαι τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν. Εἶναι γνωστὸν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν ὅτι πρό τινος χρόνου, πρὸ μηνὸς καὶ πλέον, ἀπέδρα ὁ εἰσπράκτωρ Ἀγρινίου εἰς τὸ Ἐξωτερικὸν καὶ ἀπέδρα σφετερισθεὶς ἱκανὸν ποσόν. Τὸ Ὑπουργεῖον διέταξε τὸν νομάρχην, ἵνα λάβῃ τὰ προσήκοντα μέτρα πρὸς ἀναπλήρωσιν τοῦ εἰσπράκτορος τούτου, νὰ προβῇ δὲ καὶ εἰς τὴν ἐξέλεγξιν τοῦ ταμείου. Περὶ τῶν ἐνεργειῶν τῆς ἐξελέγξεως καὶ τῶν λοιπῶν ἐνεργειῶν τῆς Νομαρχίας οὐδεμίαν πληροφορίαν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ μεταδώσω. Ἀλλὰ τὸ δημοτικὸν συμβούλιον Ἀγρινίου μετὰ πρόσκλησιν τοῦ νομάρχου προέβη εἰς ἐκλογὴν δημοτικοῦ εἰσπράκτορος ἐν νομίμῳ ἀπαρτίᾳ καὶ ἐν ἀπολύτῳ πλειονοψηφίᾳ. Μετὰ τοῦτο τὸ συμβούλιον συνελθὸν ἀποφαίνεται καὶ περὶ τοῦ ποσοῦ τῆς ἐγγυήσεως. Δικαίως τις ἀνέμενε ν’ ἀποσταλῶσι τὰ ψηφίσματα ὑπὸ τοῦ νομάρχου εἰς τὸ Ὑπουργεῖον κατὰ τοὺς νόμους τοὺς διέποντας τὰ τοῦ διορισμοῦ τῶν εἰσπρακτόρων, ὅπως ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς προκαλέσῃ τὴν ἔκδοσιν τοῦ ἀπαιτουμένου Β. Διατάγματος· ἀλλ’ ἐνῷ παρῆλθον πολλαὶ ἡμέραι αἴφνης ἔλαβον τηλεγραφήματα ἐξ Ἀγρινίου διὰ τῶν ὁποίων μοὶ γίνεται γνωστὸν ὅτι ὁ κ. νομάρχης Αἰτωλίας καὶ Ἀκαρνανίας ἔχει ἴδιον τρόπον τοῦ σκέπτεσθαι. Δὲν ὑπολογίζει ἐπὶ νόμων οἱ ὁποῖοι διέπουσι τὰ τοῦ διορισμοῦ καὶ τῆς πληρώσεως τῶν κενῶν θέσεων τῶν εἰσπρακτόρων, οὔτε τὸν νόμον τοῦ 1878 οὔτε τὸν τοῦ 1891. Ἀλλ’ ὁ νομάρχης Αἰτωλίας καὶ Ἀκαρνανίας εἶναι συγχρόνως καὶ ἐκδότης προκηρύξεώς τινος, τὴν ὁποίαν ἀκριβῶς δὲν ἔχω ἐδῶ, ἵνα δώσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως χρησιμεύσῃ ὡς πειστήριον εἰς αὐτόν. Διὰ τῆς προκηρύξεως ταύτης καθιέρωσε τὸ Εὐαγγέλιον τῆς ἰσότητος καὶ τῆς λειτουργίας τῶν νόμων εἰς τοὺς Αἰτωλοὺς καὶ Ἀκαρνᾶνας, τοὺς ὁποίους ἐκάλεσεν, ἵνα γευθῶσι τῶν ἀγαθῶν τῆς διοικήσεως αὐτοῦ. Ἡ προκήρυξις αὕτη μάλιστα ἤθελεν ὑπενθυμίσει εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τοὺς θρησκομανεῖς ἐκείνους, οἵτινες μετὰ φανατισμοῦ ἐπεζήτουν πᾶσαν εὐκαιρίαν ν’ ἀπαγγείλωσιν εἰς τὰ πλήθη τοὺς ἱεροὺς θρησκευτικοὺς κανόνας. Τοῦτο παρέσχε τὸ δικαίωμα εἰς τὸν κ. πρόεδρον τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου Ἀγρινίου ν’ ἀποταθῇ πρὸς τὸν νομάρχην Αἰτωλίας καὶ Ἀκαρνανίας καὶ ἐρωτήσῃ διατί δὲν προβαίνει εἰς ἀποστολὴν τῶν ψηφισμάτων εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως τοῦτο προκαλέσῃ τὸ οἰκεῖον Β. Διάταγμα, ἀλλ’ ὁ κ. νομάρχης δὲν δικαιολογεῖται προβάλλων ἔλλειψίν τινα ἢ παρατυπίαν τῶν ψηφισμάτων, ἀλλὰ λέγει ὅτι εἶναι κακὸν πρᾶγμα τὸ νὰ εἶναι ὁ εἰσπράκτωρ ἐχθρὸς πρὸς τὸν δήμαρχον. Φρονῶ ὅτι τὰ ὀλίγα ταῦτα ἔπεισαν τὸν κ. Ὑπουργὸν ὅτι πρόκειται περὶ νομάρχου ἀποβλέποντος οὐχὶ εἰς τοὺς νόμους τοῦ 1878 καὶ 1891, ἀλλ’ εἰς τοὺς σχετικοὺς πρὸς τὴν διακήρυξιν τῆς ἰσότητος. Νομίζω ὅτι εἶναι καιρὸς νὰ διαταχθῇ τηλεγραφικῶς ὁ νομάρχης νὰ ἐγκαταλείψῃ τοὺς ἱεροὺς κανόνας καὶ προβῇ εἰς τὴν ἀποστολὴν τῶν ψηφισμάτων. Παρακαλῶ προσέτι τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ διατάξῃ τὴν ἀποστολὴν τοῦ φακέλου ἐν ᾧ ἐμφαίνονται τὰ τῶν ἐγγυήσεων τοῦ δήμου Θέρμου.

§50Θ. ΠΑΠΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Τίνος χρήσεως;

§51Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ. Ὅταν ἔλθῃ, θὰ ἴδητε τίνος χρήσεως.

§52ΕΠΑΜ. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Ἐπαναλαμβάνω τὴν αὐτὴν παράκλησιν πρὸς τὸ Προεδρεῖον, ὅπως μοὶ ἀποστείλῃ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τὴν σύστασιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ.

§53Ν. ΠΑΠΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὸν εἰσπράκτορα Ἀγρινίου, οὗτος ἀπέδρα καὶ ἐπελήφθη ἡ Δικαιοσύνη πάντων τῶν σχετικῶν λογαριασμῶν καὶ ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα ἐκράτησεν, ὅσον ἀφορᾷ ὅμως εἰς τὸ ψήφισμα τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου, δι’ οὗ προτείνεται νέος εἰσπράκτωρ, δὲν γνωρίζω τί ἔκαμεν ὁ νομάρχης Μεσολογγίου, τὸν ὁποῖον ἐξ ἀκοῆς γνωρίζω ὡς ἔντιμον καὶ αὐστηρὸν καὶ ἄκακον ὑπάλληλον, ἀλλὰ μόνον γνωρίζω ὅτι κατὰ τὴν συνεδρίασιν τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου συνέβησαν παρατυπίαι τινές. Ἐὰν αὐταὶ εἶναι ἀφορμὴ ἢ ἄλλη τις, δὲν γνωρίζω καὶ δὲν ἔχω λόγον ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ἀντικειμένου ν’ ἀσχοληθῶ. Ὅσον ἀφορᾷ δὲ εἰς καταχρήσεις τοῦ δήμου Θέρμων, τὰς ὁποίας ἴσως ὁ κ. συμπολίτης μου ἀρέσκεται νὰ δημιουργῇ, αὐταὶ εἶναι γνωσταὶ ἐκ τῶν ἐξελέγξεων, αἵτινες ἐγένοντο δὶς καὶ τὸ ἀποτέλεσμα ὑπεβλήθη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον. Οὐδεμία κατάχρησις ὑπῆρχε καὶ τοῦτο δύναται ν’ ἀποδειχθῇ ἐκ τοῦ φακέλου. Τὸ μόνον κακὸν εἶναι ὅτι ὁ εἰσπράκτωρ εἶναι ἐκ τῶν ἀντιπάλων τοῦ κ. Βουλευτοῦ καὶ δὲν τὸν θέλει νὰ εἶναι εἰσπράκτωρ.

§54Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ. Λυποῦμαι πολὺ διὰ τὸν τρόπον τὸν ὁποῖον καθιεροῖ ὁ κ. συνάδελφος ἐκ Τριχωνίας, διότι ἐννοεῖ ὅτι πάντα τὰ συζητούμενα καὶ ἀναπτυσσόμενα ἐνταῦθα δύνανται νὰ κατέρχωνται εἰς τὸ ταπεινὸν πεδίον τῶν προσωπικῶν ἀντεγκλήσεων ...

§55Ν. ΠΑΠΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Ν’ ἀνακαλέσῃ, κύριε Πρόεδρε.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐξηγηθῇ.

§57Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ. .. τὰς ὁποίας οὔτε ἐγὼ οὔτε ἄλλος τις προυκάλεσε.

§58Ν. ΠΑΠΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Ποίαν ἐξήγησιν νὰ δώσῃ ἄνθρωπος ὁ ὁποῖος οὐδένα σέβεται;

§59Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ. Ἐγὼ ἐζήτησα τὸν φάκελον ἐκ τῆς μελέτης τοῦ ὁποίου θέλει προκύψει ἂν ὅσα εἶπον ἔχονται ἀληθείας, καὶ τότε θὰ εὕρῃ στάδιον ὁ κ. συνάδελφος ἵνα ἀμυνθῇ ὑπὲρ τῶν δικαίων του. Ἀλλὰ νὰ κατέρχηται εἰς φράσεις τοιαύτας καὶ νὰ ὁμιλῇ περὶ ῥαδιουργιῶν...

§60Ν. ΠΑΠΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Δὲν εἶπον ῥαδιουργίας, ἀλλὰ δημιουργίας...

§61Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ. Καὶ περὶ δημιουργίας ἐὰν εἴπετε, πῶς ἦτο δυνατὸν νὰ δημιουργήσω χαρτιά; Λοιπὸν εἴχετε τὸ δικαίωμα ν’ ἀναμείνητε καὶ ἐκ τῶν χαρτιῶν νὰ κρίνητε ποῖος εὑρίσκεται ἐν τῷ δικαίῳ.

§62Ν. ΠΑΠΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Ἐγὼ εἶμαι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζω τὰ πράγματα.

§63Γ. ΛΑΝΑΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ ζήτημα περὶ οὗ θ’ ἀπασχολήσω ἐπ’ ὀλίγον τὴν Βουλὴν εἶναι γνωστὸν εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ δὴ εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως. Πρόκειται περὶ τῆς ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων τοῦ χωρίου Κουρφαλίου τοῦ Ἁλμυροῦ. Πρὸ ἡμερῶν ἦλθεν ἐπιτροπὴ ἐκεῖθεν, ἥτις παρουσιάσθη πρὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ προέβη εἰς παραστάσεις πρὸς αὐτὸν περὶ τοῦ μεγάλου ἀδικήματος τὸ ὁποῖον προσγίνεται εἰς τὸ χωρίον ἐκεῖνο. Καθ’ ὃν χρόνον ἐψηφίζετο ὁ νόμος περὶ ἐγκαταστάσεως τῶν προσφύγων οἱ κάτοικοι τοῦ χωρίου Κουρφαλίου ὑπέβαλον ἀναφορὰν καὶ ἐζήτουν ὅπως ἐθνικόν τι λιβάδιον μὴ συμπεριληφθῇ εἰς τὰ παραχωρηθησόμενα κτήματα, διότι ἦτο ἐντελῶς ἀκατάλληλον πρὸς ἐγκατάστασιν, ἀφ’ ἑτέρου δ’ ἦτο συνδεδεμένον μετὰ τῶν κατοίκων τοῦ χωρίου αὐτοῦ, διότι ἄνευ αὐτοῦ οἱ κάτοικοι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ βιῶσιν ἐν τῷ χωρίῳ. Δυστυχῶς ἡ ἐπιτροπὴ τότε καὶ ἡ Βουλὴ ἕνεκα τῆς σπουδῆς μεθ’ ἧς ἐπελήφθη τοῦ ζητήματος δὲν ἦτο δυνατὸν ἵνα μεριμνήσῃ περὶ τοῦ ζητήματος τούτου. Ἀλλὰ μόλις ἡ Κυβέρνησις ἠθέλησε νὰ κάμῃ ἔναρξιν τοῦ νόμου καὶ νὰ πραγματοποιήσῃ αὐτὸν ἀμέσως παρετηρήθησαν τὰ ἄδικα τὰ ὁποῖα προσγίνονται εἰς τοὺς κατοίκους τοῦ χωρίου Κουρφαλίου. Ἀφ’ ἑνὸς οἱ Εὐξεινοπολῖται, δι’ οὓς εἶναι προωρισμένον τὸ ἐν λόγῳ λιβάδιον, εἶναι ἀδύνατον νὰ θελήσωσι νὰ ἐγκατασταθῶσιν ἐν αὐτῷ διὰ πολλοὺς καὶ σπουδαίους λόγους, μεταξὺ τῶν ὁποίων ὁ σπουδαιότερος ὅτι ὁ τόπος εἶναι χέρσος καὶ βραχώδης, ἀφ’ ἑτέρου δὲ οἱ κάτοικοι Κουρφαλίου στεροῦνται τοῦ μέρους τὸ ὁποῖον τοῖς εἶναι ἀπαραίτητον διὰ τὴν κτηνοτροφίαν καὶ τὰς γεωργικὰς αὐτῶν ἀνάγκας. Νομίζω ὅτι εἰς ἐποχὴν καθ’ ἣν ἡ Κυβέρνησις δεικνύει ἰδιαιτέραν μέριμναν ὅπως βελτιώσῃ τὴν τύχην τῶν ἀγροτῶν τῆς Θεσσαλίας δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον καὶ θὰ εἶναι ἀνακόλουθον πρὸς τὰς σκέψεις καὶ τὰς ἀποφάσεις τῆς Κυβερνήσεως νὰ θελήσωμεν νὰ ἐκπατρίσωμεν μέγαν ἀριθμὸν κατοίκων γεωργῶν, οἵτινες οὐδὲν ἄλλο ζητοῦσιν ἢ νὰ ἐπανέλθῃ τὸ λιβάδιον εἰς τὴν κατοχὴν καὶ κυριότητα αὐτῶν, προσφερόμενοι ν’ ἀποζημιώσωσι τὸ Δημόσιον δι’ ἀνταλλαγμάτων εἴτε εἰς χρῆμα εἴτε κατ’ ἄλλον τρόπον ὁριζόμενον. Εὐελπιστῶ ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, τὸν ὁποῖον διακρίνει φιλοπατρία καὶ ἀγάπη πρὸς τοὺς δυστυχοῦς καλλιεργητάς, θὰ θελήσῃ νὰ δώσῃ τοιαύτην λύσιν ἡ ὁποία νὰ ἱκανοποιῇ πληρέστατα τὰ δίκαια τῶν δυστυχῶν γεωργῶν.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καβαλιεράτος.

§65Μ. ΑΝΝΙΝΟΣ ΚΑΒΑΛΙΕΡΑΤΟΣ. Ὁ τέως ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς ἐν τῇ μερίμνῃ του ὅπως διὰ τῆς περικοπῆς τῶν δαπανῶν τοῦ Κράτους ἐξασφαλίσῃ τὰς οἰκονομίας τῶν ἑκατομμυρίων τὰ ὁποῖα ὑπέσχετο δὲν παρέλειψε νὰ θέσῃ χεῖρα καὶ ἐπὶ τῶν δημοσίων Βιβλιοθηκῶν τῆς χώρας. Καὶ προέκυψαν ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν Βιβλιοθήκην 5740 δραχ., διότι κατήργησε τὴν θέσιν ἑνὸς βοηθοῦ, δύο κλητήρων καὶ ἑνὸς κηπουροῦ, ἐμετρίασε δὲ τὰς πιστώσεις τῆς γραφικῆς ὕλης, τῶν ταχυδρομικῶν, τοῦ καθαρισμοῦ κτλ., ὅπως περιέκοψε καὶ τὴν δαπάνην τῆς Βιβλιοθήκης Κερκύρας. Ἀλλ’ ἐκεῖ ὅπου ἔπεσεν ἀμείλικτος ὁ πέλεκυς τῶν οἰκονομιῶν ἦσαν αἱ Βιβλιοθῆκαι Ζακύνθου, Ἀνδριτσαίνης καὶ Κεφαλληνίας, τὰς ὁποίας εἰς τελείαν κατάργησιν κατεδίκασε, διότι ἕνα βιβλιοφύλακα εἶχον καὶ διὰ τῆς καταργήσεως τῆς θέσεως ταύτης ὡς περιττῆς συγκατήργησε καὶ τὰς Βιβλιοθήκας ταύτας. Καὶ εἶναι μὲν ὡμολογημένον ὅτι αἱ Βιβλιοθῆκαι τῶν ἐπαρχιῶν δὲν ἐκπληροῦσι τὸν προορισμὸν αὑτῶν ὡς ἔπρεπε, διότι οὔτε τὸ Δημόσιον ἀλλ’ οὔτε καὶ οἱ δῆμοι ἔρχονται ἀρωγοὶ πρὸς πλουτισμὸν αὐτῶν, εἰς τρόπον ὥστε, ὡς ἔχουσιν, ὀλίγων μόνον λογίων τὰς ἀνάγκας δύνανται νὰ ἱκανοποιῶσι....

§66Κ. ΑΡΓ. ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ἡ Βιβλιοθήκη Ζακύνθου ἔχει 30.000 τόμων.

§67Μ. ΑΝΝ. ΚΑΒΑΛΙΕΡΑΤΟΣ. ... ἐν τούτοις μεθ’ ὅλην τὴν γλισχρότητα τῶν μέσων τὰ ὁποῖα διαθέτουσιν εἶναι ἀναμφισβητήτως τὸ μόνον καταφύγιον ἐκείνων οἵτινες διὰ τοῦ ὀλίγου πνευματικοῦ αὑτῶν νάματος προσπαθοῦσι ν’ ἀρδεύσωσι τὴν διανοητικὴν αὐτῶν ἄρουραν. Καὶ ἡ μὲν Ἐθνικὴ Βιβλιοθήκη εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι καὶ ἐξ ἄλλων πόρων δύναται νὰ καλύψῃ τὰς δαπάνας αὐτῆς. Ἔχει Δωρίδειον κληροδότημα καὶ πρὸς ἀγορὰν βιβλίων καὶ πρὸς θεραπείαν τῶν ἄλλων ἀναγκῶν τῆς λειτουργίας αὐτῆς. Ἀλλ’ αἱ Βιβλιοθῆκαι τῶν ἐπαρχιῶν διὰ τῆς ἀπαλείψεως τῆς πενιχρᾶς πιστώσεως διὰ τὴν θέσιν τοῦ βιβλιοφύλακος αὐτῶν καταργοῦνται τελείως. Καὶ δὲν καταργοῦνται μόνον, ἀλλὰ καὶ καταδικάζονται εἰς καταστροφὴν ἀναπόφευκτον. Διότι τί θὰ γίνωσι τὰ βιβλία αὐτῶν, ἄνευ τῆς ἐπιτηρήσεως τοῦ βιβλιοφύλακος, ἀποθηκευμένα εἰς τρώγλας ἀνηλίους, μὴ ἀεριζομένας, ὑγρὰς καὶ χωρὶς οὐδεμίαν ἄλλην τῆς Πολιτείας πρόνοιαν πρὸς συντήρησίν των; Δὲν ζητῶ δι’ αὐτὰς τὴν στοργὴν μὲ τὴν ὁποίαν περιβάλλουσι τὰς Βιβλιοθήκας των ἄλλα Κράτη, τὰ ὁποῖα πρὸς πλουτισμὸν αὐτῶν μυθώδη ποσὰ δαπανῶσι. Τὴν κίνησιν τὴν ὁποίαν ἔλαβεν ἐσχάτως τὸ βιβλίον οὐδεμία εἰς τὸν κόσμον Βιβλιοθήκη δύναται νὰ παρακολουθήσῃ. Εἶναι τόσῳ μεγάλη ἡ κίνησις αὕτη ὥστε ἀμυδρὰν ταύτης εἰκόνα παρέχει ἡ ψύχωσιν ἀληθῆ πρὸς τὸ βιβλίον αἰσθανομένη Ἀμερικὴ μὲ τὰς 281 Βιβλιοθήκας της καὶ τὰ ἐν αὐταῖς ἀποκείμενα καὶ κατ’ ἔτος πληθυνόμενα τεσσαράκοντα ἑκατομμύρια βιβλίων.

§68ΑΝ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Πεντηκοντακισχιλίους τόμους κατ’ ἔτος.

§69Μ. ΑΝΝ. ΚΑΒΑΛΙΕΡΑΤΟΣ. Ἀλλ’ ὑπάρχει ὁπωσδήποτε σχετικὴ κίνησις καὶ παρ’ ἡμῖν. Ἐκ προχείρως γενομένης στατιστικῆς συνάγεται ὅτι 700 μελετηταὶ διέρχονται καθ’ ἑκάστην διὰ τῆς Ἐθνικῆς Βιβλιοθήκης χρησιμοποιοῦντες περὶ τοὺς δισχιλίους τόμους ἐκτὸς τῶν δανειζομένων 70 περίπου ἐκτὸς αὐτῆς. Ὅλη ἡ λειτουργία τῆς Βιβλιοθήκης ταύτης ἐξετελεῖτο πέρυσι διὰ δαπάνης 41.850 δραχ. Ἐφέτος ὅμως μὲ τὰς οἰκονομίας τοῦ τέως Ὑπουργοῦ περιωρίσθη εἰς 36.110. Πῶς θέλετε νὰ λειτουργήσῃ καλῶς διὰ τῆς δαπάνης ταύτης; Δὲν θέλω νὰ συμπαραβάλω τὴν δαπάνην ταύτην πρὸς τὰς δαπάνας αἱ ὁποῖαι γίνονται διὰ τὰς Βιβλιοθήκας τῶν ξένων Κρατῶν καὶ διὰ τοῦτο δὲν τὴν παραβάλλω οὔτε πρὸς τὴν Βασιλικὴν Βιβλιοθήκην τοῦ Βερολίνου, ἡ ὁποία ἔχει 1.230.000 τόμων, ἐκτὸς τῶν χειρογράφων, καὶ διὰ τὴν ὁποίαν δαπανῶνται ἐτησίως 756.000 μάρκων, οὔτε μὲ τὴν Ἐθνικὴν Βιβλιοθήκην τῶν Παρισίων, ἡ ὁποία ἔχει 3½ ἑκατομμύρια τόμων, ἐκτὸς τῶν χειρογράφων, χαρτιῶν καὶ διατριβῶν, διὰ τὴν ὁποίαν δαπανῶνται 836.000 φράγκων ἐτησίως, οὔτε μὲ τὸ Βρεττανικὸν Μουσεῖον, οὔτε μὲ καμμίαν Βιβλιοθήκην τῆς Ἀμερικῆς. Τὴν παραβάλλω μὲ τὴν Βιβλιοθήκην τῆς Ῥώμης τὴν γνωστὴν ὑπὸ τὸ ὄνομα «Βιβλιοθήκη τοῦ Βίκτωρος Ἐμμανουὴλ». Ἡ Βιβλιοθήκη αὕτη ἔχει τόμους 400.000, διατριβὰς 300.000 καὶ χειρόγραφα 30.000, ἀπέναντι τῆς ἰδικῆς μας ἥτις ἔχει τόμους 250.000, ἔγγραφα ἱστορικὰ 200.000, διατριβὰς 70.000 καὶ χειρόγραφα 2.500. Μεταξὺ τῶν Βιβλιοθηκῶν τούτων εὑρίσκω ἀναλογίαν τινά. Διὰ τὴν Βιβλιοθήκην λοιπὸν τῆς Ῥώμης δαπανῶνται κατ’ ἔτος 200.000 φράγκων, σημειωτέον δ’ ὅτι, παρεκτὸς ταύτης, ὑπάρχουσιν ἐν Ῥώμῃ καὶ ἄλλαι ἓξ ἀκόμη Βιβλιοθῆκαι, διὰ τὰς ὁποίας δαπανᾷ τὸ Κράτος. Καὶ δὲν ὑπάρχει μεγαλόπολις ἐν Εὐρώπῃ μὴ ἔχουσα πλείονας τῆς μιᾶς Βιβλιοθήκας. Ἐν Βερολίνῳ ὑπάρχουσι 16 Βιβλιοθῆκαι, ἐν Παρισίοις 15, ἐν Βιέννῃ 8 καὶ δὲν ἐνθυμοῦμαι πόσαι ἐν Λονδίνῳ, ἐνῷ παρ’ ἡμῖν ἐκτὸς τῆς Ἐθνικῆς ὑπάρχει μόνον ἡ Βιβλιοθήκη τῆς Βουλῆς, διότι ἡ τῆς ἀρχαιολογικῆς ἑταιρείας εἶναι εἰδική, διὰ τοὺς ἀρχαιολογοῦντας πρὸ πάντων. Κατ’ ἀναλογίαν λοιπὸν πρὸς τὴν Βιβλιοθήκην τῆς Ῥώμης ἔπρεπε τὸ Κράτος διὰ τὴν Ἐθνικήν μας Βιβλιοθήκην νὰ δαπανᾷ 150.000 φράγκων τοὐλάχιστον. Διὰ πάντας τοὺς λόγους τούτους νομίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας πρέπει ὄχι μόνον νὰ μὴ περικόψῃ τὰς δαπάνας τὰς ὁποίας συνήθως διέθετε τὸ Δημόσιον διὰ πάσας ταύτας τὰς Βιβλιοθήκας, ἀλλὰ καὶ νὰ φροντίσῃ τοὐναντίον νὰ εὕρῃ πόρους διὰ τὰς Βιβλιοθήκας τῶν ἐπαρχιῶν ἰδίως. Ὑπάρχει ἡ Βιβλιοθήκη τῆς Κερκύρας, ἡ ὁποία λόγῳ πλούτου καὶ τάξεως καὶ ἀξίας βιβλίων εἶναι θαυμασία. Τοιαύτη εἶναι καὶ ἡ Βιβλιοθήκη τῆς Ζακύνθου. Εἰς κατωτέραν μοῖραν ἔρχεται ἡ τῆς Ἀνδριτσαίνης, τὴν ὁποίαν ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως γνωρίζω, διότι, ὅτε ἐπὶ μῆνας διέμενον εἰς τὸν ναὸν τῆς Φιγαλίας, ἐσιτιζόμην ἐπαρκῶς ἀπὸ τὰ παλαιὰ ἀλλὰ χρησιμώτατα βιβλία τῆς Βιβλιοθήκης αὐτῆς. Ἀξία ἐνδιαφέροντος εἶναι καὶ ἡ Βιβλιοθήκη τῆς Δημητσάνης, ἀπὸ τὸν χάρτην τῆς ὁποίας ἐτροφοδοτήθη ὁ ἀγὼν τοῦ 1821. Ἀλλ’ ὑπάρχουσι καὶ ἄλλαι κατὰ τόπους Βιβλιοθῆκαι χρῄζουσαι συντόνου μερίμνης. Καὶ προχείρως ἀναφέρω τῶν Μηλεῶν καὶ Πορταριᾶς ἐν Πηλίῳ, τοῦ Γυμνασίου Σύρου, τοῦ Ἑλληνικοῦ σχολείου Κορθίου, τοῦ Θεοφίλου Καΐρη κλπ. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως ὄχι μόνον νὰ μὴ περικόψῃ τὰς δαπάνας τὰς ὁποίας συνήθως ἀναγράφει ὁ Προϋπολογισμὸς ὑπὲρ τῶν Βιβλιοθηκῶν, ἀλλὰ καὶ νὰ φροντίσῃ δι’ οἱουδήποτε τρόπου, διὰ τῆς ἀναγκαστικῆς ἐπὶ τέλους ἀναγραφῆς ὡρισμένης πιστώσεως ἐν τοῖς προϋπολογισμοῖς τῶν δήμων, ἂν ἄλλος πόρος δὲν ἐξευρεθῇ, νὰ ἐνισχυθῶσιν αἱ Βιβλιοθῆκαι αὗται, ἵνα ἐξακολουθήσωσι νὰ διαχέωσι τὸ ἀμυδρὸν αὑτῶν φῶς εἰς τὴν ψυχὴν καὶ τὴν διάνοιαν τῶν καταφευγόντων εἰς ταύτας ἀνθρώπων. Εἰς ἐποχὴν καθ’ ἣν ἄπλετον τὸ φῶς πάσης γνώσεως καταυγάζει τοὺς ὁρίζοντας τῆς διανοήσεως, ἂς ἀφεθῶσι πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον εἰς τὰς πτωχὰς μικροπόλεις μας οἱ ἄτονοι καὶ πενιχροὶ οὗτοι λύχνοι.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κριεζώτης.

§71Σ. ΚΡΙΕΖΩΤΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τοὺς κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργοὺς νὰ μοὶ χαρίσωσιν ὀλίγον τὴν προσοχήν των διὰ θέμα τὸ ὁποῖον ὑπάγεται εἰς τὰ Ὑπουργεῖα αὐτῶν. Ὁ δῆμος Αὐλίδος τοῦ νομοῦ Βοιωτίας ὀλίγον ἀπέχει τοῦ νομοῦ Εὐβοίας, καὶ πρὸ πάντων ἡ πρωτεύουσα αὐτοῦ Χάλια μόνον περὶ τὰ 20′ λεπτὰ τῆς ὥρας ἐκ τῆς πρωτευούσης τοῦ νομοῦ Εὐβοίας, τῆς Χαλκίδος. Ἅπαντες οἱ κάτοικοι τῶν χωρίων τοῦ ἀνωτέρου δήμου πάσας τὰς συναλλαγάς των τὰς ἰδιωτικάς, γεωργικάς, ἐμπορικάς, καὶ ἐν γένει τὰς συμβολαιογραφικάς των πράξεις ποιοῦσιν εἰς τὴν πρωτεύουσαν τοῦ νομοῦ Εὐβοίας, τὴν Χαλκίδα. Πολλάκις τὸ δημοτικὸν συμβούλιον τοῦ δήμου Αὐλίδος ἐψηφίσατο καὶ ᾐτήσατο, ἵνα ὑπαχθῶσιν εἰς τὸν νομόν Εὐβοίας, διότι ἔχουσι πλησίον τὴν Χαλκίδα, ὡς προεῖπον, μετὰ τῆς ὁποίας συναλλάσσονται, ἐν τούτοις οὐδέποτε περὶ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος οὐδὲν ἐγένετο, καὶ ἐσχάτως τὸ δημοτικὸν συμβούλιον κατὰ τὴν 8 Νοεμβρίου 1909 παμψηφεὶ ἐξέφρασε τὴν εὐχὴν ὅπως προσκολληθῇ εἰς τὸν νομὸν Εὐβοίας ὁ δῆμος οὗτος διοικητικῶς καὶ δικαστικῶς. Διὰ τοῦτο, κύριοι Ὑπουργοί, σᾶς καταθέτω καὶ ἐπίσημον πιστὸν ἀντίγραφον τοῦ ψηφίσματος πρὸς βεβαίωσιν τῶν λεγομένων μου. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου δύνανται νὰ συμβῶσι καὶ πολλὰ ἔκτροπα καὶ αἱ Ἀρχαὶ Χαλκίδος νὰ μὴ δύνανται νὰ ἐπιληφθῶσι, καὶ λαθρεμπόρια δύνανται νὰ τελῶνται εἰς τὸν σιδηροδρομικὸν σταθμὸν καὶ νὰ ἐπιβιβασθῶσιν, εἴτε νὰ ἐξαχθῶσιν ἐκεῖ, εἴτε ἐκ πλοιαρίων εἰς τὰς ἀκτάς, αἱ ὁποῖαι ὀλίγον ἀπέχουσι τῆς Χαλκίδος, καὶ ἐγκλήματα ἐὰν συμβῶσι δὲν δύνανται νὰ καταδιωχθῶσιν ἀκόμη, διότι πρέπει νὰ ἐπιληφθῶσιν αἱ ἁρμόδιαι Ἀρχαὶ τῆς πρωτευούσης τῆς Βοιωτίας, τῆς Λεβαδείας, ἡ ὁποία ἀπέχει δέκα ἕως δώδεκα ὥρας, ἐνῷ ἡ Χαλκίς, ὡς σᾶς εἶπον, ἀπέχει 20′ λεπτὰ τῆς ὥρας. Συνεπῶς νομίζω ὅτι ἐπιβάλλεται ἡ ὑπαγωγὴ οὐχὶ μόνον χάριν τῶν ἰδιωτικῶν συμφερόντων ἀλλὰ καὶ τῶν τοῦ Δημοσίου. Συμβαίνει δὲ καὶ ἓν ὀξύμωρον σχῆμα· τὸ φρούριον Καραμπαμπᾶς ὑπάγεται ἀναγκαστικῶς εἰς τὸν φρούραρχον Χαλκίδος, ὁ δὲ ἐν τῷ μεταξὺ τοῦ φρουρίου καὶ τοῦ σιδηροδρομικοῦ σταθμοῦ χῶρος μέχρι τοῦ πορθμοῦ Εὐρίπου ὑπάγεται διοικητικῶς εἰς τὸν νομόν Βοιωτίας. Ὁμοίως φέρω τὸν λόγον καὶ διὰ τὰ χωρία Κούτρουλο καὶ Μετόχι τῆς ἐπαρχίας Χαλκίδος· ταῦτα ὑπάγονται δικαστικῶς εἰς τὴν Χαλκίδα, ἀπέχουσι δὲ τὰ χωρία ταῦτα τῆς Χαλκίδος 12 περίπου ὥρας. Δι’ αὐτὸ θὰ συστήσωμεν καὶ ἐγὼ καὶ ὁ Βουλευτὴς Καρυστίας κ. Στεφανίδης ὅπως εἴτε κατατεθῇ σχετικὸν νομοσχέδιον εἴτε ὑποβάλωμεν πρότασιν νόμου ἵνα ὑπαχθῶσι ταῦτα δικαστικῶς εἰς τὴν Κύμην, ἀπὸ τῆς ὁποίας ἀπέχουσι 3 ἢ 4 ὥρας μόνον. Εἶναι δίκαιον, κ. Ὑπουργὲ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης, καὶ παρακαλῶ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ σύστασις ἡμῶν. Ἐζήτησα τὸν λόγον ταυτοχρόνως καὶ διὰ τὴν τηλεφωνικὴν συγκοινωνίαν τῶν τριῶν δήμων, Μεσσαπίων, Ληλαντίων καὶ Διρφύων. Ἡ γραμμὴ αὕτη κατεσκευάσθη πρὸ τεσσάρων περίπου ἐτῶν λίαν ἐσπευσμένως· συνεπῶς κατεσκευάσθη εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς κακή. Μοὶ φαίνεται ὅτι ἦσαν παραμοναὶ ἐκλογῶν, χάριν δ’ αὐτῶν ἡ ὑπηρεσία ἐτάχυνε τὴν κατασκευὴν τῆς γραμμῆς ταύτης, δὲν ἐτηρήθησαν δὲ οἱ κανόνες συμφώνως πρὸς τὰς τηλεγραφικὰς καὶ τηλεφωνικὰς διατάξεις περὶ τοποθετήσεως τῶν στύλων, καθόσον, μοὶ φαίνεται, ὁρίζεται τὸ διάστημα τῆς τοποθετήσεως εἰς ἑκατὸν περίπου μέτρα, εἴτε δὲ λόγῳ οἰκονομίας τοῦ Δημοσίου εἴτε πρὸς ταχεῖαν ἀποπεράτωσιν τῆς γραμμῆς δὲν ἐτηρήθησαν τὰ σχετικὰ διαστήματα ἀλλὰ πολὺ μεγαλύτερα. Ἕνεκα τοῦ λόγου τούτου ἡ γραμμὴ αὕτη κατὰ διαφόρους ἐποχὰς καταστρέφεται, καθότι οἱ στῦλοι δὲν ἀντέχουσιν εἰς τοὺς παλμοὺς τοῦ σύρματος, ἐσχάτως δέ, ἐκ τῆς τελευταίας ἐπελθούσης καταιγίδος, κατὰ τὰ τέλη Ἰανουαρίου κατεστράφη πολὺ μέρος, πρὸ πάντων ἐκ κεραυνοῦ, ὅστις κατέπεσεν εἰς τὴν γραμμὴν ἐπενεγκὼν πολλὰς ζημίας· ἐπειδὴ δὲ διέρχεται ἡ γραμμὴ περὶ τὰ ἓξ χιλιόμετρα ἐξ ἰδιοκτησιῶν μου καὶ ἐγὼ ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως βεβαιῶ τοῦτο. Ὥστε ἡ γραμμὴ αὕτη δὲν λειτουργεῖ τὴν σήμερον κανονικῶς. Εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐπέλθῃ συνεννόησις μεταξὺ τῶν τηλεφωνικῶν σταθμῶν. Δι’ αὐτό, ἐπειδὴ παραβλάπτονται πλεῖστα συμφέροντα τῶν ἀγροτικῶν πληθυσμῶν τριῶν δήμων, οἱ ὁποῖοι συναλλάσσονται, καὶ αὐτοῦ τοῦ Δημοσίου χάριν τῆς ὑπηρεσίας, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν ὅπως ληφθῇ μέριμνα ταχέως.

§72Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Καὶ ἐγὼ, κ. Πρόεδρε, ποιοῦμαι τὰς αὐτὰς συστάσεις θεωρῶν δικαιοτάτας ἁπάσας τὰς ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου γενομένας τοιαύτας, διότι εἶναι ἄδικον καὶ λίαν ἐπιζήμιον εἰς τοὺς κατοίκους τῶν χωρίων τούτων κειμένων ἐγγύτατα τοῦ πορθμοῦ τοῦ Εὐρίπου νὰ ὁδοιπορῶσιν ἐπὶ πολλὰς ὥρας διὰ νὰ μεταβῶσιν εἰς τὴν ἕδραν τοῦ Εἰρηνοδικείου καὶ ὁλόκληρον ἡμέραν διὰ νὰ μεταβῶσιν εἰς τὴν ἕδραν τοῦ Πρωτοδικείου, εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τοῦ ὁποίου ὑπάγονται τὰ χωρία των, ἐνῷ ἡ Χαλκὶς κεῖται ἐγγύτατα αὐτῶν, ἀφοῦ μάλιστα ἐν Χαλκίδι ποιοῦνται καὶ ἁπάσας τὰς συναλλαγάς των· καθόσον δ’ ἀφορᾷ εἰς τὰ χωρία Μετόχι καὶ Κούτρουλο τοῦ δήμου Διρφύων, ἅτινα ἐκ Χαλκίδος ἀπέχουσιν ὑπὲρ τὰς δώδεκα ὥρας, δίκαιον εἶναι νὰ ὑπαχθῶσιν εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τοῦ Εἰρηνοδικείου Κύμης, ἀφοῦ καὶ οἱ κάτοικοι τῶν χωρίων τούτων ἁπάσας τὰς συναλλαγάς των ἐνεργοῦσιν ἐν Κύμῃ ἧς ἀπέχουσι 4–5 ὥρας μόνον. Ὡσαύτως ὑποβάλλω τῷ ἀξιοτίμῳ κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργῷ θερμοτάτην παράκλησιν τῶν ἐκ Σκοπέλου, Σκιάθου, Ἁλοννήσου, Σκύρου καὶ Κύμης συμπολιτῶν μου, ὅπως συνδεθῶσι διὰ συγκοινωνίας ἑβδομαδιαίας τοὐλάχιστον ἀτμοπλοϊκῶς, καθόσον, ἐνῷ διὰ τῆς διοικητικῆς διαιρέσεως αἱ τρεῖς πρῶται νῆσοι ἀποτελοῦσι μέρος τοῦ νομοῦ Εὐβοίας καὶ εὑρίσκονται ἐγγύτατα τῆς πόλεως Κύμης καὶ τῆς νήσου Σκύρου, στεροῦνται πάσης συγκοινωνίας.

§73Ε. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐλήφθη πρόνοια ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου καὶ ἀπετάθημεν εἰς ἀτμοπλοϊκὴν ἑταιρείαν ἥτις ἐζήτησε διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῆς συγκοινωνίας ταύτης ποσὸν τὸ ὁποῖον θεωρεῖται ὑπέρογκον καὶ δυσανάλογον πρὸς τὰς οἰκονομικὰς περιστάσεις. Ἐζήτησε 10.000 δραχμῶν· ἀλλὰ θὰ πράξω πᾶν ὅ,τι δυνατὸν ἵνα διευκολύνω τοσούτῳ δικαίαν σύστασιν.

§74Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσω τῷ κ. Ὑπουργῷ ὅτι δὲν εἶναι ὑπέρογκον τὸ ζητούμενον ποσὸν προκειμένου νὰ συγκοινωνήσωσι πρὸς ἀλλήλους ἐφάπαξ τῆς ἑβδομάδος τόσοι λιμένες καὶ οὐχὶ ἐφάπαξ ἀλλὰ μετ’ ἐπανόδου, ἐφ’ ὅσον ὅμως ἐλπίζει νὰ ἐπιτύχῃ οἰκονομικωτέρους ὅρους, δύναται νὰ ἐπιμείνῃ, ἀρκεῖ μόνον νὰ μὴ στερήσῃ τὰς νήσους ταύτας ἀτμοπλοϊκῆς ἑβδομαδιαίας συγκοινωνίας.

§75Γ. ΚΑΤΣΙΝΑΣ. Ἀναγκάζομαι, κύριε Πρόεδρε, νὰ παρεμβῶ εἰς τὴν συζήτησιν ταύτην, διότι ἡ ὑπόθεσις τὴν ὁποίαν ἀνεκίνησεν ὁ κ. συνάδελφος ἐνδιαφέρει πολὺ τὴν ἐπαρχίαν Θηβῶν, τῆς ὁποίας ἐπεζήτησε τὸν διαμελισμὸν κατὰ τόσον ἄδικον τρόπον, ὥστε θὰ συγκλονήσῃ ἐκ βάθρων καὶ θὰ ἐμβάλῃ εἰς κίνδυνον τὸν πληθυσμὸν σύμπαντα τῆς ἐπαρχίας Θηβῶν διὰ τῆς ἀποσπάσεως μεγάλου μέρους αὐτῆς ἀπὸ τῆς ἐπαρχίας Χαλκίδος. Οἱ κύριοι προαγορεύσαντες ὁρμώμενοι ἐκ συμφερόντων τῆς ἰδίας των ἐπαρχίας καὶ παραπλανηθέντες ἐκ τῶν διαβεβαιώσεων τῶν κατοίκων καὶ ἐσφαλμένων πληροφοριῶν συνηγοροῦσι καὶ παριστῶσιν ὅτι τὰ συμφέροντα τοῦ δήμου Αὐλίδος ὑπαγορεύουσι τὴν ὑπαγωγὴν αὐτοῦ εἰς τὸ Εἰρηνοδικεῖον Χαλκίδος. Θὰ παρακαλέσω τοὺς ἐντίμους κυρίους συναδέλφους, ὅπως τὸ ζωηρὸν αὐτῶν ἐνδιαφέρον, τὸ ὁποῖον ἐπιδεικνύουσιν ὑπὲρ τῶν συμφερόντων τούτων, νὰ διαφυλάξωσιν ὑπὲρ τῶν ἰδίων αὐτῶν ἐπαρχιῶν, διότι ἡ ἐπίδειξις τοῦ ἐνδιαφέροντος, προσφερομένου μετὰ τοσαύτης γενναιοδωρίας καὶ προθυμίας, τὴν ὑπόνοιαν γεννᾷ εἰς ἡμᾶς τοὺς ἁπλουστέρους νὰ νομίσωμεν ὅτι οὐχὶ περὶ τῶν συμφερόντων τῶν κατοίκων τῆς Αὐλίδος, ἀλλὰ περὶ τῶν συμφερόντων τῆς ἐπαρχίας Χαλκίδος ἀγωνίζονται. Ὁ διαμελισμὸς αὐτός, τὸν ὁποῖον οἱ κύριοι συνάδελφοι ἐπιζητοῦσι, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἀποδεκτός· εἶναι ἀδύνατον νὰ ἀποτολμηθῇ τὸ τοιοῦτον ἀδίκημα κατὰ τῆς ἐπαρχίας Θηβῶν. Ἡ ἐπαρχία τῶν Θηβῶν, κύριε Πρόεδρε, διαχωρίζεται καὶ διεχωρίσθη ὑπὸ τοῦ Δημιουργοῦ τοῦ σύμπαντος ἀπὸ τῆς Εὐβοίας διὰ δυσπροσίτων ὀρέων, διὰ τῆς Εὐβοϊκῆς θαλάσσης· αὐτὰ δὲ τὰ φυσικὰ ὅρια συνετέλεσαν, ὥστε νὰ διαφυλάξωσιν εἰς ἑκάτερον τῶν μερῶν τούτων διάφορον χαρακτῆρα, διάφορα ἤθη, διάφορα ἔθιμα καὶ αἱ ἐπιδρομαὶ αἱ ὁποῖαι κατὰ τὸν μεσαίωνα ἐγένοντο ἀφῆκαν ἀνεξίτηλα ἴχνη ἐπὶ τῆς Στερεᾶς Ἑλλάδος, ἰδίως ἡ ἐπιδρομὴ τῶν Ἀλβανῶν, τῆς ἀρχαίας ταύτης φυλῆς τῶν Πελασγῶν, ἀφῆκε τὴν τῶν ἠθῶν καὶ ἐθίμων αὐτῶν καὶ τὴν γλῶσσαν, τὴν ὁποίαν σήμερον λαλοῦμεν, ὥστε καὶ τοῦτο μόνον εἶναι ἀρκετόν, ἵνα διακρίνῃ αὐτοὺς ἀπὸ τῶν κατοίκων τῆς Εὐβοίας. Αἱ ἐξαιρετικαὶ αὗται παραδόσεις τῶν κατοίκων τῆς ἐπαρχίας Θηβῶν διετήρησαν ὁμολογουμένως καὶ ἀνέπτυξαν συνοχήν τινα, ἀλληλένδετον ἐπικοινωνίαν μετὰ τῆς πρωτευούσης τῆς ἐπαρχίας, τῆς πόλεως Θηβῶν, εἰς τρόπον ὥστε οὐδεὶς νὰ δύναται ν’ ἀποτολμήσῃ τοιοῦτον διαμελισμόν. Τούτων οὕτως ἐχόντων, πῶς ὁ ἔντιμος ἐκ Χαλκίδος συνάδελφος ἐπεχείρησε νὰ λάβῃ χειρουργικὴν μάχαιραν καὶ ὑποβάλῃ ὑπὸ ἐγχείρησιν τὴν καλῶς ἔχουσαν ἐπαρχίαν Θηβῶν, μοὶ γεννᾷ μεγάλην ἀπορίαν. Βεβαίως ἡ προσπάθεια ὅπως διορθωθῇ τὸ ἔργον τοῦ Δημιουργοῦ τοῦ σύμπαντος δι’ ἔργου νομοθετικοῦ, ἡ προσπάθεια τῶν κυρίων συναδέλφων ὅπως μεταβάλωσι τὸν χάρτην τῆς Ἑλλάδος εἶναι ἀνεξήγητος, ἀλλ’ εἰς ἐμέ, ὁ ὁποῖος ἀνεπηρεάστως βλέπω τὰς προσπαθείας αὐτῶν, μοὶ γεννᾷ τὴν ἔκπληξιν. Διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω τὸν κ. συνάδελφον νὰ στρέψῃ τὴν προσοχὴν αὑτοῦ εἰς ἄλλα ζητήματα, τὰ ὁποῖα ἐξ ἴσου ἐνδιαφέρουσι τὴν Εὔβοιαν, καὶ ν’ ἀφήσῃ τὴν ἐπαρχίαν Θηβῶν ὡς ἔχει. Ἀλλ’ ἐπειδὴ πρόκειται περὶ τῆς διοικητικῆς διαιρέσεως τῆς ἐπαρχίας Θηβῶν ἀναγκάζομαι νὰ ὑπομνήσω ὅτι ἡ Βουλὴ πολλάκις ἠδίκησε τὴν ἐπαρχίαν ταύτην σφαγιάσασα τὰ δίκαια αὐτῆς ἐκ παραπλανήσεων. Ὅτε δὲ πρὸ δέκα ἐτῶν κατὰ τὴν ἐπάρατον ἐκείνην ἐποχὴν ἐπρόκειτο περὶ συστάσεως νέων Πρωτοδικείων καὶ ἐδημιουργοῦντο χάριν πολιτικῆς κερδοσκοπίας, ἡ ὁποία ἐπέφερε τὴν οἰκονομικὴν ἐξάντλησιν τοῦ τόπου, ἐδημιουργοῦντο τὰ Πρωτοδικεῖα ἐκεῖνα καὶ ἡ ἐπαρχία Θηβῶν, ἐνῷ ἐδικαιοῦτο νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν τὰ δίκαια αὐτῆς, ἐξεσφενδονίσθη ἀπὸ τοῦ Πρωτοδικείου Ἀθηνῶν, ἀπὸ τοῦ νομοῦ Ἀττικῆς εἰς τὴν ἐπαρχίαν Λεβαδείας. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὴν Κυβέρνησιν, θὰ παρακαλέσω ἰδίᾳ τὸν ἔντιμον κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος διακρίνεται ὁμολογουμένως καὶ διὰ τὴν φιλοπατρίαν αὑτοῦ καὶ διὰ τὸ ἐνδιαφέρον τὸ ὁποῖον δεικνύει ὑπὲρ τῶν ἐπαρχιῶν, νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ ἐπανορθώσῃ τὸ ἀδίκημα τὸ ὁποῖον προσεγένετο εἰς τὴν ἐπαρχίαν Θηβῶν, τὴν ὁποίαν κάλλιστα γνωρίζει, καὶ ὑπαγάγῃ τὴν ἐπαρχίαν ταύτην εἴτε εἰς τὸ Πρωτοδικεῖον Ἀθηνῶν εἴτε εἰς τὸ τῆς Χαλκίδος.

§76Σ. ΚΡΙΕΖΩΤΗΣ. Ἀναγκάζομαι νὰ λάβω καὶ πάλιν τὸν λόγον, διότι ὁ φίλος μου ἀξιότιμος ἐκ Θηβῶν Βουλευτὴς ἐν τῇ ὁμιλίᾳ του ἀνέφερεν ὅτι εἰς τὴν πρότασίν μου περὶ τοῦ δήμου Αὐλίδος ὡρμήθην ἐκ λόγων συμφέροντος.

§77Γ. ΚΑΤΣΙΝΑΣ. Πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν συμφερόντων τῆς ἐπαρχίας τὴν ὁποίαν ἀντιπροσωπεύετε.

§78Σ. ΚΡΙΕΖΩΤΗΣ. Ἐγὼ ἔλαβον τὸν λόγον καὶ ὑπεστήριξα τὸν πόθον τῶν κατοίκων Αὐλίδος, ὁ ὁποῖος ἐμφαίνεται καὶ ἐκ τοῦ ψηφίσματος τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου Αὐλίδος ὅπερ πρὸ μικροῦ κατέθηκα. Τῇ 8 Νοεμβρίου ᾐτήσατο τὸ δημοτικὸν συμβούλιον Αὐλίδος διὰ ψηφίσματος τὴν ὑπαγωγὴν αὐτοῦ εἰς τὰ δικαστήρια Χαλκίδος, ὡς καὶ διοικητικῶς κατόπιν τοῦ ψηφίσματος τούτου ἐζήτησα τὸν λόγον, ἐπαναλαμβάνω, ἵνα ὑποστηρίξω τοῦτο, καθόσον πλεῖστοι τῶν κατοίκων τῶν Χαλίων καὶ ἄλλων χωρίων τοῦ δήμου ἐζήτησαν νὰ ἐπιτευχθῇ τοῦτο, ἐπειδὴ συντάττουσι πάντα τὰ συμβόλαιά των καὶ ποιοῦνται τὰς χρηματικάς των συναλλαγὰς εἴκοσι λεπτὰ τῆς ὥρας πλησίον ἔχοντες τὴν Χαλκίδα. Ἐνῷ ἤδη διὰ τὰς πολιτικὰς καὶ ποινικὰς δίκας καὶ διὰ τὰς δικαστικὰς ὑποθέσεις των ἀπέχουσιν ἐκ Θηβῶν μὲν ἑπτὰ ὥρας, ἐκ δὲ τῆς Λεβαδείας δώδεκα καὶ πλέον· εἶναι συνεπῶς δαπανηρὸν καὶ δι’ αὐτοὺς καὶ διὰ τὸ Δημόσιον. Ἐγὼ οὐδὲν συμφέρον πολιτικὸν ἔχω ἐν τῷ ζητήματι τούτῳ, ἀλλ’ ἀπορῶ μὲ ὑμᾶς, ὁ ὁποῖος, ἀφοῦ κάμνετε τὴν ὑποχώρησιν νὰ ὑπαχθῇ ὁλόκληρος ἡ ἐπαρχία σας δικαστικῶς εἰς τὸ Πρωτοδικεῖον Χαλκίδος, ζήτημα δύσκολον, διατί δὲν δέχεσθε καὶ ἀποκρούετε νὰ ὑπαχθῇ ὁ δῆμος Αὐλίδος, ὁ ὁποῖος καὶ διὰ ψηφίσματός του τὸ ζητεῖ καὶ δίκαιον εἶναι;

§79Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Δὲν πρόκειται περὶ προασπίσεως τῶν συμφερόντων τῆς πόλεως Χαλκίδος, περὶ ὧν ἔχομεν καθῆκον νὰ μεριμνῶμεν· συνηγοροῦμεν ἰδίως χάριν τοῦ δικαίου καὶ τῶν συμφερόντων τῶν κατοίκων τῶν ὡς εἴρηται χωρίων, ὧν οἱ κάτοικοι ἅπαντες τὰς συναλλαγάς των ποιοῦνται ἐν Χαλκίδι καὶ δίκαιον εἶναι ὅπως ὑπαχθῶσι καθ’ ἣν ἔχουσι διακαῆ ἐπιθυμίαν τουλάχιστον δικαστικῶς, ἂν οὐχὶ καὶ διοικητικῶς, εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τῶν δικαστηρίων Χαλκίδος, ἀφοῦ τὰ χωρία τοῦ δήμου Αὐλίδος Χαλίον καὶ Βαθὺ ὀλιγώτερον τῆς ὥρας ἀπέχουσι τῆς πόλεως Χαλκίδος, ἐνῷ τῶν Θηβῶν ἔνθα ἑδρεύει τὸ Εἰρηνοδικεῖόν των ἀπέχουσιν ὑπὲρ τὰς πέντε ὥρας καὶ τῆς Λεβαδείας ἔνθα ἡ ἕδρα τοῦ Πρωτοδικείου αὐτῶν ἀπέχει ὑπὲρ τὰς δέκα ὥρας· ἀπορῶ δὲ πῶς ὁ κ. συνάδελφος Βουλευτὴς ἐκ Θηβῶν δὲν εὑρίσκει δικαίαν τὴν σύστασιν ἡμῶν, ἥτις ἀποτελεῖ διάπυρον πόθον τῶν συμπολιτῶν αὐτοῦ κατοίκων Χαλίων καὶ Βαθέος. Πλανᾶται πολὺ ὁ κ. συνάδελφος νομίζων ὅτι ἡμεῖς συνηγοροῦντες ὑπὲρ τοῦ δικαίου τῶν συμπολιτῶν του ἀποβλέπομεν εἰς τὰ συμφέροντα τῶν κατοίκων Χαλκίδος, καθόσον, ὡς προεῖπον, οἱ συμπολῖται τοῦ κ. συναδέλφου ποιοῦνται ἐν Χαλκίδι ἁπάσας τὰς συναλλαγάς των, εἴτε ὑπάγονται ἢ μὴ εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τῶν δικαστηρίων Χαλκίδος, οὔτε ἀποβλέπω εἰς ἴδια συμφέροντα ὡς δικηγόρος, καὶ κρίνει ἐξ ἰδίων ὁ κ. συνάδελφος, ἀφοῦ ἔζησε δικηγορῶν ἐν Χαλκίδι, οὔτε καὶ ὑπὲρ τῶν συμπολιτῶν μου δικηγόρων Χαλκίδος, πρὸς οὓς προσφεύγουσιν οἱ συμπολῖται αὐτοῦ, ὡς καὶ εἰς τοὺς λοιποὺς ἐπαγγελματίας. Ἀλλ’ ὁ κ. συνάδελφος ὑποπίπτει εἰς προφανῆ ἀντίφασιν προτείνων τὴν προφανῆ ὑπαγωγὴν ὁλοκλήρου τῆς ἐπαρχίας Θηβῶν εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τοῦ Πρωτοδικείου Χαλκίδος, θεωρῶν δικαίαν τὴν σύστασίν του ταύτην, ἐνῷ δικαιότερον θὰ εἶναι κατὰ μείζονα λόγον ἡ ὑπαγωγὴ τοῦ δήμου Αὐλίδος ἐγγύτατα τοῦ πορθμοῦ κειμένου εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τῶν δικαστηρίων Χαλκίδος· οὐδεμίαν δ’ ἀντίρρησιν ἔχομεν καὶ ἡμεῖς δι’ ὁλόκληρον τὴν ἐπαρχίαν Θηβῶν, καθ’ ὅσον δ’ ἀφορᾷ εἰς τὴν γλῶσσαν τῶν κατοίκων Χαλίων καὶ Βαθέος, τυιχανόντων ἀλβανοφώνων, βεβαιῶ τὸν κ. συνάδελφον ὅτι καὶ πολλοὶ κάτοικοι τῆς ἐπαρχίας Καρυστίας δήμων τινῶν εἰσιν ἀλβανόφωνοι.

§80ΑΛ. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Μανθάνω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι συνέρχεται καὶ συσκέπτεται τὸ ἀνώτατον συμβούλιον τῶν οἰκονομικῶν ὑπαλλήλων καὶ πρόκειται νὰ λάβῃ ἀποφάσεις ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νόμου, δυνάμει τοῦ ὁποίου συνέρχεται. Δὲν γνωρίζω ἂν αἱ συσκέψεις σκοπὸν ἔχουσι τὴν λῆψιν ἀποφάσεων περὶ τῆς ἐκκαθαρίσεως τῶν κατωτέρων ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν. Δὲν δύναμαι ν’ ἀποκρύψω ὅμως τὴν ἔκπληξίν μου καὶ νὰ μὴ θεωρήσω τὸ γεγονὸς ὡς οὐχὶ εὐλαβὲς καὶ πρὸς τὴν Βουλήν....

§81ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἀδίκως ἀνησυχεῖτε, διότι αἱ συσκέψεις τοῦ ἀνωτάτου συμβουλίου τῶν οἰκονομικῶν ὑπαλλήλων στρέφονται περὶ ἄλλα.

§82ΑΛ. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἂς μοὶ ἐπιτραπῇ ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ δηλώσῃ ἂν πράγματι πρόκειται νὰ ὑποβληθῇ, ὡς ἐλέχθη πρὸ ἡμερῶν καὶ ἐβεβαιώθη ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, νομοσχέδιον τροποποιοῦν τὰς πλημμελεῖς διατάξεις τοῦ νόμου περὶ οὗ πρόκειται, διότι νομίζω ὅτι τοιαύτη ἀπάντησις ἐδόθη καὶ εἰς ἕτερον συνάδελφον πρό τινων ἡμερῶν, ὅτε λόγος ἐγένετο περὶ τοῦ νόμου ἐκείνου.

§83ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Γίνεται ἐργασία· δυστυχῶς εἶναι τὸ πλῆθος τῶν ὑποθέσεων τοσοῦτον, ὥστε δὲν εἶναι δυνατὸν ταχέως νὰ ἔλθῃ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τὸ πόρισμα τῶν μελετῶν. Πρέπει νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν ἀφ’ ἑνὸς μὲν τὴν στενότητα τοῦ χρόνου, ἀφ’ ἑτέρου δὲ τὴν πληθὺν τῶν ζητημάτων ἅτινα εἶναι ἐκκρεμῆ.

§84ΑΛ. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀκριβῶς, διότι γνωρίζω ταῦτα πάντα, δι’ αὐτὸ ἐθεώρησα ὅτι εἶχον ὑποχρέωσιν νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως λάβῃ πρόνοιαν περὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, διότι εἶναι ζήτημα τὸ ὁποῖον θίγει αὐτὰ τὰ οἰκονομικὰ τοῦ Κράτους.

§85Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλλω ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς νομοσχέδιον περὶ συστάσεως στρατιωτικοῦ συμβουλίου ἄλλου, ἔχοντος σκοπὸν νὰ προτείνῃ τὴν εἰς ἀποστρατείαν μετάθεσιν τῶν ἀξιωματικῶν ἐκείνων τοὺς ὁποίους ἤθελε κρίνει τοῦτο ἀναγκαῖον διὰ νὰ τεθῶσιν εἰς ἀποστρατείαν. Εἶναι ἓν εἶδος ἐκκαθαρίσεως. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 189).

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ὑποβάλλει νομοσχέδιον «περὶ χορηγήσεως ἀδείας τῷ Ὑπουργῷ τῶν Ἐσωτερικῶν περὶ συνάψεως προσθέτου συμβάσεως μετὰ τῆς διαχειριστικῆς ἐπιτροπῆς τοῦ Νηπιακοῦ Ἐπιμελητηρίου Μελᾶ». Ὁ κ. Π. Σάκκης ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ διαθέσεως χρημάτων ἐκ τοῦ λιμενικοῦ ταμείου Κορώνης πρὸς ἐπισκευὴν τοῦ ὑδραγωγείου τῆς πόλεως Κορώνης καὶ ἀντικατάστασιν μέρους αὐτοῦ διὰ σωλήνων». Ὁ κ. Φ. Μοσχούλας ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τοποθετήσεως τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Β. Ναυτικοῦ συμφώνως τοῖς κειμένοις νόμοις καὶ Διατάγμασι καὶ περὶ ἀπαγορεύσεως τῆς ἀναθέσεως τούτοις καθηκόντων δύο ὀργανικῶν θέσεων συγχρόνως». (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 191–193). Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τὴν νομοθετικήν. (Γίνονται δεκτὰ εἰς βʹ ἀνάγνωσιν ἄνευ ἀντιρρήσεως τὰ ἑπόμενα νομοσχέδια· 1) «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ͵ΓΥʹ περὶ ἐπιτελικῆς ὑπηρεσίας τοῦ στρατοῦ»· 2) «Περὶ ἐκτελέσεως ὀχυρωτικῶν ἔργων διὰ τῶν πόρων τοῦ Ταμείου τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης»· 3) «Περὶ ἐγκρίσεως συμπληρωματικῶν εἰδικῶν προϋπολογισμῶν τῆς ἀπαιτουμένης δαπάνης ἐκ δραχμῶν 277.000 πρὸς ἀποπεράτωσιν κτιρίων τοῦ Ταμείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης»· 4) «Περὶ συμμετοχῆς τῶν ἀνθυπασπιστῶν εἰς τὸ Μετοχικὸν Ταμεῖον τοῦ κατὰ γῆν στρατοῦ»· καὶ 5) Ἡ πρότασις νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ εʹ πίνακος τοῦ νόμου ͵ΓΦΝϚʹ (3556) τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ»).

§87Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Παρακαλῶ, ὅπως ἡ ἑπομένη πρότασις νόμου ὑπ’ ἀριθ. 6, «περὶ συντάξεως τραυματιῶν τοῦ πολέμου τοῦ 1897 ἀξιωματικῶν καὶ ἀνθυπασπιστῶν», ἀναβληθῇ, διότι ὑπάρχει καὶ ἑτέρα πρότασις νόμου τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Αʹ συζήτησις τῆς προτάσεως νόμου «περὶ διαθέσεως χρημάτων τοῦ λιμενικοῦ ταμείου Ὠρεῶν πρὸς ἀποξήρανσιν ἑλῶν». (Γίνεται δεκτή). Αʹ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τοποθετήσεως τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Β. Ναυτικοῦ συμφώνως τοῖς κειμένοις νόμοις καὶ Διατάγμασι καὶ περὶ ἀπαγορεύσεως τῆς ἀναθέσεως τούτοις καθηκόντων δύο ὀργανικῶν θέσεων συγχρόνως». (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον). Ἐξακολούθησις τῆς κατ’ ἄρθρον γʹ συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ͵ΓΦΝΔʹ τῆς 29 Ἰανουαρίου 1910». Εὑρισκόμεθα ἐν τῷ ἄρθρῳ 2.

§89Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Τὸ ἄρθρον 910 ἀντικαθίσταται οὕτως ἐν τῇ βʹ παραγράφῳ. «Πᾶσα ἀγωγὴ ἢ ἀνακοπή, εἴτε τοῦ ὀφειλέτου εἴτε τῶν δανειστῶν αὐτοῦ, ἐνυποθήκων καὶ μὴ τοιούτων, περὶ ἀκυρώσεως τῆς διαδικασίας τῆς ἐκτελέσεως ἢ τοῦ πλειστηριασμοῦ καὶ ἀναπλειστηριασμοῦ, εἰς οἱονδήποτε καὶ ἂν στηρίζηται λόγον, παραγράφεται μετὰ τρία ἔτη, ἐπὶ μὲν ἀκινήτων ἀπὸ τῆς μεταγραφῆς τῆς περιλήψεως τῆς κατακυρωτικῆς ἐκθέσεως, ἐπὶ δὲ κινητῶν ἀπὸ τῆς ἡμέρας τοῦ πλειστηριασμοῦ ἢ ἀναπλειστηριασμοῦ. Ἡ περὶ ἀκυρώσεως πλειστηριασμοῦ ἢ ἀναπλειστηριασμοῦ ἀκινήτων ἀγωγὴ ἢ ἀνακοπὴ ἐγγράφεται, ἐπὶ ποινῇ ἀπαραδέκτου τῆς συζητήσεως, ἐν τῷ περιθωρίῳ τῆς μεταγραφῆς τῆς περιλήψεως τῆς κατακυρωτικῆς ἐκθέσεως ἐντὸς τριῶν μηνῶν ἀπὸ τῆς ἐπιδόσεως αὐτῆς».

§90Ν. ΜΑΡΚΕΤΗΣ. Αἱ δύο παράγραφοι διαγράφονται.

§91Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Βεβαίως. Ἐπίσης τὸ ἐδάφιον βʹ τοῦ ἄρθρου 968 τροποποιεῖται ὡς ἑξῆς· «2) Διὰ κοινοποιήσεως προγράμματος, περιέχοντος τὰ κατὰ τὸ ἑπόμενον ἄρθρον, εἰς τὸν ὀφειλέτην, εἰς τὸν τρίτον διακάτοχον καὶ διὰ τοιχοκολλήσεως εἰς τὸ Εἰρηνοδικεῖον καὶ εἰς τὸ Δημαρχεῖον ἐν τῇ περιφερείᾳ τῶν ὁποίων ὑπάγεται τὸ πλειστηριαζόμενον κτῆμα, προσυπογράφοντος τὸ περὶ τούτου ἐπιδοτήριον τοῦ εἰρηνοδίκου ἢ τοῦ δημάρχου, ἐντὸς 12 ἡμερῶν ἀπὸ τῆς ἡμέρας τῆς κατασχέσεως, μὴ συμπεριλαμβανομένης».

§92Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἡμεῖς ἠκολουθήσαμεν σύστημά τι οἰκονομικὸν καὶ ἠθελήσαμεν νὰ καταργήσωμεν τὰ μεγάλα προγράμματα, διὰ τὰ ὁποῖα ἐξοδεύεται τὸ μέγα μέρος τοῦ πλειστηριάσματος, διότι τὸ πρόγραμμα αὐτὸ ἀποτελεῖται ἐκ πέντε, ὀκτὼ καὶ δέκα χαρτοσήμων. Τὸ ἄρθρον 968 ἀνέγραφε περίληψιν, διὰ ν’ ἀποφύγωμεν τὰς δαπάνας· τώρα ἐν τῇ τροπολογίᾳ σας ὁμιλεῖτε περὶ προγραμμάτων.

§93Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Ἐπὶ τῆς περιλήψεως τῆς ἀναφερομένης ἐν τῷ ἄρθρῳ αὐτῷ.

§94Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Δίδετε τὴν ἔννοιαν περιλήψεως εἰς τὴν λέξιν πρόγραμμα;

§95Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Περίληψιν ἐννοοῦμεν.

§96Ν. ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἂς τεθῇ «περίληψις τοῦ προγράμματος» καὶ λύεται πᾶσα συζήτησις.

§97Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Δὲν εἶναι ἡ ἔννοια αὐτή· εἶναι ἡ ἔννοια προγράμματος. Αὐτὴ ἦτο ἡ διατύπωσις· τὸ πρόγραμμα κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ νόμου θὰ περιλαμβάνῃ τὴν ἔκθεσιν.

§98Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Τὸ πρόγραμμα περιέχει περίληψιν τῆς κατασχέσεως, ἀλλ’ ἔχει καὶ περίληψιν τοῦ προγράμματος.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ μείνῃ ὡς ἔχει. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2, ὡς ἐτροποποιήθη). Ἄρθρον 3 (ἀναγινώσκεται)· Ἐπ’ αὐτοῦ ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Γκότση.

§100Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Προσθέτω καὶ ἄλλην παράγραφον (ἀναγινώσκει)· «Διαρκούσης τῆς προθεσμίας ταύτης κλπ.» Τώρα, ἂν ὑπάρχωσιν ἀντιρρήσεις κατὰ τῆς τροπολογίας μου, ἐπεθύμουν νὰ τὰς ἀκούσω.

§101Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἡ διάταξις, ἂν δὲν πλανῶμαι κατ’ αὐτὴν τὴν στιγμήν, πρωτοφανής, διότι, ἐνῷ ἡ ἐκτέλεσις τερματίζεται διὰ τοῦ πλειστηριασμοῦ καὶ τῆς κατακυρώσεως, αἴφνης διὰ τῆς τροπολογίας τοῦ κ. συναδέλφου τὸ τέρμα αὐτὸ μένει ἀτερμάτιστον καὶ τὰ πράγματα μένουσιν ἐκκρεμῆ· ἐκεῖνος δὲ ὁ ὁποῖος θὰ εἶναι ὑπερθεματιστὴς ἀγνοεῖ ἂν θὰ εἶναι κύριος τοῦ κτήματος μέχρι τῆς παρελεύσεως τῆς προθεσμίας, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ δώσῃ ὁ ὀφειλέτης τὰ ὀφειλόμενα, διὰ νὰ λάβῃ τὸ κτῆμα. Εἶναι δυνατὴ τοιαύτη προσβολὴ κατὰ τῆς κυρώσεως τοῦ πλειστηριασμοῦ; Καὶ τί θὰ γίνῃ ἐν τῷ μεταξύ; Αἱ ὑπάρχουσαι ὑποχρεώσεις τοῦ ὑπερθεματιστοῦ καὶ τοῦ ὀφειλέτου θ’ ἀνασταλῶσι; Καὶ ἂν τελειώσῃ ἡ διαδικασία τοῦ πίνακος, πῶς εἶναι δυνατὸν ν’ ἀνατρέψωμεν πάντα τὰ γενόμενα, ὅταν ἔλθῃ ἡ στιγμὴ νὰ κρίνῃ ὁ ὀφειλέτης ὅτι εἶναι συμφέρον του νὰ καταβάλῃ τὸ τίμημα; Ταῦτα εἶναι πλήρης ἀνατροπὴ τοῦ πίνακος, καὶ θὰ ἔχῃ μεγάλην εὐθύνην ὁ Ὑπουργός, ἂν δεχθῇ τοιοῦτό τι.

§102Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Οὐδεμίαν σοβαρὰν ἀντίρρησιν ἤκουσα. Ἡ διάταξις, λέγει ὁ κ. συνάδελφος, εἶναι πρωτοφανής, διότι καθιστᾷ τὰ τοῦ πλειστηριασμοῦ ἐν καταστάσει ἀμφιβόλῳ. Ὁ κ. συνάδελφος λέγει ὅτι, ὅταν τελευτᾷ ὁ πλειστηριασμός, πρέπει τὰ πάντα νὰ τελευτῶσιν, οὕτως ὥστε νὰ ὑπάρχῃ βεβαιότης ὅτι οὗτος ἐτερματίσθη, καὶ εὑρίσκει ὅτι πρώτην φορὰν παρουσιάζεται διάταξις διαιωνίζουσα τρόπον τινὰ τὴν κατάστασιν αὐτήν.

§103Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὴν κατακύρωσιν.

§104Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Τὴν κατακύρωσιν, καὶ ἐγὼ λέγω ὅτι ὑπάρχει διάταξις ἀνάλογος ἐν τῇ Γαλλικῇ Δικονομίᾳ, κατὰ τὴν ὁποίαν πᾶς τις ἔχει δικαίωμα ἐντὸς ὡρισμένης προθεσμίας, μετὰ τὴν τερμάτισιν τοῦ πλειστηριασμοῦ, προσφέρων ποσοστόν τι, ν’ ἀξιώσῃ ὅπως τεθῇ καὶ πάλιν εἰς πλειστηριασμὸν τὸ κτῆμα, καὶ τότε δὲν τελειώνει ποτέ, ἐνῷ κατὰ τὴν ἰδικήν μου τροπολογίαν τελειώνει. Διατί; Διότι ὁ πλειστηριασμὸς ἐτελείωσε, νέος πλειστηριασμὸς δὲν γίνεται· ἀλλὰ τί γίνεται; Ἐπὶ ἕνα μῆνα— ἐγὼ ἔχω δύο μῆνας, ἀλλὰ δύνασθε νὰ θέσητε τέσσαρας μῆνας —ἔχει τὸ δικαίωμα ὁ ὀφειλέτης ἢ οἱ κληρονόμοι του, καταβάλλοντες τὸ τίμημα, νὰ γίνωσιν αὐτοὶ ὑπερθεματισταί. Ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. συνάδελφον νὰ μοὶ εἴπῃ πότε εἶναι ἡ μεγάλη ζημία.

§105Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Θ’ ἀνατρέψητε τὰ πράγματα.

§106Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Ἐδῶ εἶναι τὸ λάθος τοῦ κ. συναδέλφου· τίποτε δὲν ἀνατρέπεται, διότι ὁ πλειστηριασμὸς ἐτελείωσε· δὲν ἔχει νὰ γίνῃ νέος πλειστηριασμός. Κατεκυρώθη τὸ ἀκίνητον λόγου χάριν διὰ 1.000 δρ.· αἱ 1.000 δραχ. Θὰ κατατεθῶσιν εἰς τὸν συμβολαιογράφον. Λέγομεν ἡμεῖς διὰ τῆς τροπολογίας ὅτι δίδομεν τὸ δικαίωμα εἰς τὸν ὀφειλέτην ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ κάμῃ ὁ ὑπερθεματιστής, νὰ τὸ κάμῃ καὶ ὁ ὀφειλέτης ἐντὸς ἑνὸς μηνός, τὸ δικαίωμα τῆς ἐξωνήσεως. Κατὰ τί τὰ πράγματα δυσχεραίνονται καὶ κατὰ τί θὰ εἶναι χειροτέρα ἡ θέσις τοῦ ὀφειλέτου ἢ τοῦ ὑπερθεματιστοῦ καὶ πάντων ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἔχουσι νὰ κάμωσι; Κατεκυρώθη τὸ κτῆμα διὰ 1.000 δραχ.· ἐκεῖνοι οἵτινες ἔχουσι νὰ λάβωσιν ἀπὸ τὸ κτῆμα θὰ λάβωσι τὰς 1.000 δραχ. Τί ἐνδιαφέρει αὐτούς, ἂν θὰ τὰς λάβωσι παρὰ τοῦ ὑπερθεματιστοῦ ἢ παρὰ τοῦ ὀφειλέτου; Ἐὰν τὸ κτῆμα δὲν ἔχῃ καμμίαν ἀξίαν, θὰ λάβωσι τὰς 1.000 δραχ. Ἤθελον νὰ μοὶ εἴπῃ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος μίαν κἂν περίπτωσιν καθ’ ἣν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν ἐγγράψει ὑποθήκας θὰ ζημιωθῶσιν. Ἡ διάταξις αὐτὴ ἐτέθη ὑπὲρ τοῦ ὀφειλέτου, χωρὶς νὰ βλάπτῃ κανένα ἐκ τῶν δανειστῶν. Οἱ δανεισταὶ οἱ διάφοροι λαμβάνουσι γνῶσιν ὅτι τὴν ἡμέραν ἐκείνην θὰ γίνῃ ὁ πλειστηριασμός· ἂν τὸ κτῆμα ἔχῃ ἀξίαν, θὰ προσέλθωσι νὰ πλειοδοτήσωσι, διὰ νὰ μὴ ἀφήσωσι νὰ περιέλθῃ τοῦτο εἰς τὸν τυχόντα ἀντὶ τιμῆς εὐτελεστάτης. Ἀφοῦ ὁ πλειστηριασμὸς γίνεται ὑπὸ τοιαύτας συνθήκας καὶ ἐκλείπουσι πάντες ἐκεῖνοι οἱ φόβοι κατὰ τῶν συμφερόντων τῶν ἐνυποθήκων δανειστῶν, σᾶς ἐρωτῶ· εἶναι δυνατὸν πλέον νὰ ἐπέλθῃ ζημία τις ἐκ τῆς διατάξεως αὐτῆς; Εἶναι δυνατὸν νὰ ἰσχυρισθῶσιν αὐτοὶ ὅτι ἐζημιώθησαν, διότι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ καταθέσῃ ὁ ὑπερθεματιστὴς ἐπιτρέπομεν νὰ τὸ καταθέσῃ καὶ ὁ ὀφειλέτης; Νομίζω ὅτι οὐδόλως ὑπῆρξαν σοβαρὰ τὰ ἐπιχειρήματα τοῦ κ. συναδέλφου καὶ ὅτι ἡ Βουλὴ καλῶς ἀντιλαμβάνεται ὅτι εἶναι ἐπιβεβλημένη ἡ ἀποδοχὴ τῆς τροπολογίας μου χάριν αὐτῶν τῶν ὀφειλετῶν.

§107Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Εἶναι ἀναμφισβήτητον, Κύριοι, ὅτι, ὡς ἐξετελοῦντο παρ’ ἡμῖν οἱ πλειστηριασμοί, δύο εἶχον ἐλαττώματα· τὸ ἓν τῶν ἐλαττωμάτων προήρχετο ἐκ τῆς πληθύος τῶν δικαστικῶν τύπων, τὸ δ’ ἕτερον προήρχετο ἐκ τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως τοῦ τόπου ἕνεκα τῆς ὁποίας ἐτελοῦντο οἱ πλειστηριασμοί. Εἶναι πασίδηλον ὅτι προκειμένου περὶ ἐκποιήσεως ἀκινήτων κτημάτων, ἰδίως δ’ ἀγροτικῶν καὶ δὴ ἐν ταῖς ἐπαρχίαις ἐκείναις τὰς ὁποίας μαστίζει κρίσις οἰκονομική, ἡ ἐκποίησις ἀκινήτων κτημάτων εἶναι πρᾶξις ἡ ὁποία δύναταί τις νὰ εἴπῃ ὅτι δὲν φέρει τὰ στοιχεῖα σοβαρᾶς ἐκποιήσεως. Τίς ὁ σκοπὸς τῆς ἐκποιήσεως; Νὰ εὕρωσι τὰ ἀκίνητα τὴν ἀξίαν τὴν ὁποίαν ἔχουσιν. Ἡ ἀξία τὴν ὁποίαν ἔχουσι προσδιορίζεται ἐκ τῆς προσόδου τὴν ὁποίαν ἀποδίδουσι. Πωλεῖται τὸ κτῆμα τὸ ὁποῖον ἀνήκει εἰς τὸν ὀφειλέτην καὶ ἀγοραστὴς οὐδεὶς παρουσιάζεται, γίνεται δ’ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει κατακύρωσις ἐπὶ οἱῳδήποτε τιμήματι, τὸ ὁποῖον δὲν ἀνταποκρίνεται εἰς τὴν ἀξίαν τοῦ κτήματος, τὸ ὁποῖον δὲν καλύπτει οὐδ’ ἐπ’ ἐλάχιστον τὰς ὑποθήκας αἱ ὁποῖαι βαρύνουσιν αὐτό. Καὶ τοιουτοτρόπως εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ εὑρεθῶμεν πρὸ διττῆς ἀδικίας, ἀδικίας καθ’ ἣν στερεῖται ὁ ὀφειλέτης τοῦ κτήματος αὐτοῦ καὶ τῆς ἀδικίας τὴν ὁποίαν δύνανται νὰ ὑποστῶσιν οἱ ἐνυπόθηκοι δανεισταί, οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν ἀποκτήσει δικαιώματα τὰ ὁποῖα δὲν ἱκανοποιοῦνται. Ἤδη ἐξεδηλώθη πνεῦμα διορθώσεως τοῦ ἀτόπου τούτου. Οὐδεὶς δύναται ν’ ἀρνηθῇ ὅτι, ὅσον καὶ ἂν εἶναι πλημμελὴς ἡ διάταξις ἡ ὁποία ὑπάρχει ἐν τῷ νόμῳ, ἡ διάταξις ἐκείνη ἀπέρρευσεν ἐκ τῆς συναισθήσεως τούτου τοῦ κακοῦ, τοῦ ὁποίου ἐπεδίωξε τὴν διόρθωσιν, ἀλλὰ τοῦ ὁποίου δὲν ἐπέτυχε τὴν διόρθωσιν, διότι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θέλει ἐπιληφθῆ τῆς διορθώσεως τοιούτου τινὸς κακοῦ εὑρίσκεται, ἐὰν δὲν ἔχῃ ἀρκετὴν τὴν ἐπίγνωσιν τῶν πραγμάτων, εὑρίσκεται εἰς τὸν κίνδυνον νὰ γίνῃ πρόξενος μεγαλυτέρου κακοῦ. Διὰ τοῦ συστήματος δὲ τὸ ὁποῖον εἶχεν εἰσαγάγει ὁ νόμος περὶ ἐκτελέσεως, ὁ ἐσχάτως ψηφισθείς, καθίσταται ἐντελῶς ἀδύνατος ἡ προσέλευσις ἐκείνων οἵ ὁποῖοι εἶναι διατεθειμένοι νὰ πλειοδοτήσωσι, τοῦτο δ’ ἐπιτείνει τὸ κακόν. (Ἐνταῦθα σταματᾷ ὁ ῥήτωρ, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς συζητεῖ μετὰ Βουλευτῶν μὴ προσέχων εἰς τὸν ῥήτορα).

§108Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Ἐμπρός, κύριε Βουλευτά.

§109Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Ἐγὼ ὁμιλῶ δι’ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἔχουσι καθῆκον νὰ μὲ ἀκούωσιν.

§110Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Πάντοτε προσέχω, κύριε Βουλευτά· ἂν ἠθέλησα νὰ λάβω πληροφορίαν τινά, τοῦτο δὲν εἶναι ἀπόδειξις ὅτι δὲν ἀκροῶμαι τῆς ἀγορεύσεώς σας.

§111Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Ἐξακολουθῶ. Λοιπὸν εἶπον ὅτι τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν ἐπιλαμβάνεταί τις τοιούτων θεμάτων πρέπει νὰ ἔχῃ σαφεστέραν ἐπίγνωσιν τῶν πραγμάτων τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ ῥυθμίσῃ, διότι εἶναι ἐκ τῶν θεμάτων ἐκείνων διὰ τὰ ὁποῖα ἡ ἁπλῆ καὶ μόνη συναίσθησις τοῦ κακοῦ δὲν εἶναι ἀρκετὴ νὰ παράσχῃ τὰ μέσα τῆς διορθώσεως. Ἐνδέχεται δὲ ἡ ἄτεχνος καὶ ἀδεξία ὑπόδειξις μέσων διορθώσεως νὰ γίνῃ αἰτία ἐπιτάσεως τοῦ κακοῦ τὸ ὁποῖον ὑφίσταται. Καὶ ἀκριβῶς τοῦτο συμβαίνει διὰ τοῦ νόμου τὸν ὁποῖον τροποποιοῦμεν, διότι τὸ κακὸν τὸ ὁποῖον ὑπέδειξα πρὸ ὀλίγου προέρχεται ἐκ τῆς ἐλλείψεως, τῆς δυσχερείας εὑρέσεως ἀγοραστῶν, ἀλλὰ τὸ κακὸν τοῦτο ἐπιτείνεται ἔτι μᾶλλον διὰ τοῦ ἄρθρου τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ τροποποιήσῃ, διότι, ὅτε ἡ διάταξις ἔλεγεν ὅτι εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ μεταβάλωμεν τὸν ἄνθρωπον ὁ ὁποῖος ἤθελε πλειοδοτήσει εἰς ὀφειλέτην ἀορίστου καὶ ἀδήλου ποσοῦ, τὸ ὁποῖον ἤθελε καθορισθῆ διὰ τῆς δικαστικῆς κρίσεως, ἦτο ἀδύνατον νὰ προσέλθῃ τις εἰς τοιοῦτον πλειστηριασμόν, ἐκτὸς ἐὰν ἦτο μωρός, καὶ ἰδοὺ ὅτι μειοῦντες τὸν ἀριθμὸν τῶν δυναμένων νὰ προσενεχθῶσιν ὡς ὑπερθεματισταὶ φθάνομεν εἰς τὸ ἀποτέλεσμα ν’ ἀφαιρῶμεν τὴν ἐλπίδα τὴν ὁποίαν εἶχεν ὁ ὀφειλέτης ὅτι πωλῶν τὸ κτῆμα αὑτοῦ ἤθελεν ἐπιτύχει χρηματικήν τινα ἀξίαν. Καὶ βεβαίως πρέπει νὰ καταργηθῇ ἡ διάταξις ἐκείνη, ἀλλὰ δὲν ἕπεται ἐκ τούτου ὅτι καταργοῦντες τὴν διάταξιν ἐκείνην ὡς ἐπιτείνουσαν τὸ κακὸν δὲν πρέπει νὰ καταβάλωμεν πᾶσαν προσπάθειαν ὅπως τὸ κακὸν αὐτὸ μὴ ἐμφανισθῇ ἐκ νέου ἐν τοῖς πράγμασι. Τὸ θέμα εἶναι ἐκ τῶν λίαν δυσχερῶν· εἶναι ἐξ ἐκείνων τῶν θεμάτων εἰς τὰ ὁποῖα δὲν ἀρκεῖ ἡ ψήφισις νομοσχεδίου τινὸς διὰ νὰ ἐπέλθῃ διόρθωσις αὐτῶν, διότι τὰ πράγματα δὲν μεταβάλλονται διὰ νομοσχεδίων τὰ ὁποῖα συντάσσονται ἐπὶ γόνατος. Ἐγὼ δὲν θὰ ἐτόλμων νὰ ἐκφράσω γνώμην περὶ τοῦ θέματος, ἀλλὰ θὰ συνίστων ἐξ ἀνάγκης, οὐχὶ πλέον σήμερον, νὰ παρουσιασθῇ τὸ ἔργον τοῦτο κατ’ ἄλλον τρόπον μαρτυροῦντα μείζονα ἀντίληψιν τοῦ ἔργου, ἡ δὲ πλήρης ἀντίληψις τοῦ ἔργου εἶναι ἡ μόνη ἥτις ἐγγυᾶται ὅτι θὰ φθάσωμεν εἰς πρακτικὰ ἀποτελέσματα. Δυστυχῶς ὁ νόμος ἐψηφίσθη, δυστυχῶς ὁ νόμος ἔχων ὡς ἔχει καθιστᾷ ἀδύνατον πᾶσαν ἀλλαγὴν προκειμένου περὶ τῶν ἀκινήτων· ἑπομένως πρέπει νὰ λάβωμεν πρόνοιάν τινα, ἡ ὁποία, καὶ ἂν δὲν εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία θὰ προήρχετο ἐκ τῆς ὡρίμου μελέτης τῶν πραγμάτων, τοὐλάχιστον νὰ ἐπέρχηται δι’ αὐτῆς διόρθωσίς τις, καὶ δὲν εἶναι, νομίζω, διόρθωσις ἡ ἐπάνοδος εἰς τὸ πρώην καθεστώς. Ἡ τροπολογία τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ συμπολίτης μου ἐνεῖχε καὶ αὐτὴ στοιχεῖα πρὸς διόρθωσιν κατὰ τὸ δυνατὸν τοῦ καθεστῶτος. Τὴν ἰδέαν ἀσπάζομαι κατ’ ἀρχήν, ὅτι δὲν πρέπει νὰ περατωθῇ ἀμέσως ὁ πλειστηριασμός. Τοῦτο καὶ εἰς ἄλλας χώρας ἐπιτρέπεται, ἀλλὰ καὶ παρ’ ἡμῖν διενεργοῦνται διάφοροι πλειστηριασμοὶ τοῦ Δημοσίου καὶ ἐπαναλαμβάνονται κατόπιν· δὲν ἔχει τίποτε τὸ καινοφανὲς ἡ ἐξακολούθησις τοῦ πλειστηριασμοῦ, ἡ μὴ ὁριστικότης τῆς πρώτης κατακυρώσεως.

§112Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι αὐτὴ ἡ πρότασις τοῦ κ. Γκότση.

§113Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Θὰ συνίστων, λέγω, ν’ ἀρκεσθῶμεν εἰς τοῦτο, νὰ μὴ δεχθῶμεν ὅτι ἡ πρώτη κατακύρωσις εἶναι ὁριστική, ν’ ἀφήσωμεν χρόνον τινά, μίαν, δύο, τρεῖς, τέσσαρας Κυριακάς, κατὰ τὰς ὁποίας νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ γίνωσι πλειοδοσίαι εἰς τὸν ἐπὶ τοῦ πλειστηριασμοῦ ὑπάλληλον. Ἂς μὴ ἐπαναλαμβάνωνται αἱ διακηρύξεις, ἂς μὴ ἐκδίδωνται νέα προγράμματα, ἂς εἶναι δεκταὶ μόνον νέαι προσφοραί, κατὰ τὰς ἡμέρας δ’ αὐτὰς ὁ πλειστηριασμὸς ἂς διατελῇ ἐν ἐκκρεμότητι, καὶ θὰ εἶναι ἐκκρεμὴς ἐπὶ τρεῖς ἑβδομάδας, καθ’ ἃς θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ δίδωνται νέαι προσφοραί, μείζονες προσφοραί, ἡ δὲ κατακύρωσις νὰ γίνηται μετὰ τὴν πάροδον τῶν τριῶν ἢ τεσσάρων αὐτῶν Κυριακῶν. Ὑπὸ τοιαύτην ἔννοιαν θὰ ἐδεχόμην τὴν τροπολογίαν τοῦ ἀξιοτίμου συμπολίτου μου. Δὲν νομίζω δ’ ὅτι εἶναι ὀρθὸν νὰ περιορίσωμεν τὸ πρᾶγμα ἐκεῖ ὅπου προτείνει ὁ συμπολίτης μου, διότι δὲν βλέπω τὸν λόγον διὰ τὸν ὁποῖον θέλομεν ἐπιτρέψει εἰς μόνον τὸν ὀφειλέτην τὴν τοιαύτην ἐμφάνισιν ἐνώπιον τοῦ ἐπὶ τοῦ πλειστηριασμοῦ ὑπαλλήλου. Θὰ προέτεινον λοιπὸν ἐγὼ νὰ ἐπαναλαμβάνηται ὁ πλειστηριασμός, ὅταν προτείνηται μείζων προσφορὰ εἰς τὸν ἐπὶ τοῦ πλειστηριασμοῦ ὑπάλληλον, παρερχομένης ὅμως τῆς προθεσμίας ταύτης νὰ γίνηται ὁριστικὸς ὁ πλειστηριασμός. Αὐτὴ εἶναι λύσις τις ἐκ τῆς ὁποίας ἐνδέχεται νὰ προκύψῃ τι ἀγαθόν, πάντως ὅμως τὸ ἀγαθὸν αὐτὸ δὲν θὰ εἶναι ἐπαρκὲς καὶ ἱκανὸν ν’ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς ἀνάγκας καὶ πρὸς τοῦτο ἔπρεπε νὰ γίνῃ ἄλλη τις μελέτη διὰ τὴν ὁποίαν δὲν ὑπάρχει ἐπὶ τοῦ παρόντος ὁ ἀπαιτούμενος χρόνος.

§114Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ πρότασις τοῦ κ. Γκότση, νὰ δύναται ὁ ὀφειλέτης μετὰ τὴν κατακύρωσιν νὰ προσφέρῃ τὸ ποσὸν καὶ ν’ ἀναλαμβάνῃ τὸ κτῆμα, εἶναι πρωτοφανής. Ἄλλο εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς ἐκ Πατρῶν κ. Γούναρης ὑπεστήριξεν· εἶναι ἡ ἐξακολούθησις τοῦ πλειστηριασμοῦ, διότι δὲν τερματίζεται οὕτως ὁ πλειστηριασμός, καὶ πρέπει νὰ ἐξετασθῇ ἡ πρότασις τῆς ἐξακολουθήσεως ἐπὶ μίαν ἢ δύο Κυριακάς. Τὸ πρᾶγμα ὅμως εἶναι ἐντελῶς διάφορον τῆς προτάσεως τὴν ὁποίαν συζητοῦμεν. Ἡ πρότασις, ὡς εἶπεν ὁ κ. Γκότσης, ἐγένετο πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ ὀφειλέτου, τὸ δὲ συμφέρον τοῦ ὀφειλέτου εἰς τὸν πλειστηριασμὸν ταυτίζεται πρὸς τὸ συμφέρον τῶν δανειστῶν. Πάντα ταῦτα τὰ συμφέροντα μίαν ἔχουσι βάσιν, τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ ἀνταγωνισμοῦ, καὶ τὸ κακὸν τὸ ὁποῖον ὑπάρχει εἶναι ὅτι πολλάκις διὰ διαφόρους λόγους ὁ ἀνταγωνισμὸς ματαιοῦται ἐπὶ βλάβῃ καὶ τοῦ ὀφειλέτου καὶ τῶν πιστωτῶν αὐτοῦ. Εἶναι ὅμως δυνατὸν μὲ τὴν πρότασιν τοῦ κ. Γκότση νὰ ἔχωμεν οἱανδήποτε ἐλπίδα, ὄχι αὔξησιν, ἀλλ’ ἐλπίδα ὑπάρξεως ἀνταγωνισμοῦ; Προκειμένου περὶ τῆς πωλήσεως ἀκινήτου ἰδίως, ὁ ἀγοραστής, ὁ ὁποῖος θὰ προσέλθῃ, θὰ ὑπολογίσῃ καὶ τὴν οἰκονομικὴν αὐτοῦ δύναμιν καὶ τὰς περιστάσεις ὑπὸ τὰς ὁποίας ἐνεργεῖ καὶ τὰ οἰκονομικὰ μέσα ἢ μᾶλλον τοὺς πόρους τοὺς ὁποίους θὰ δώσῃ ὁ πλειστηριασμός. Ἂν λοιπὸν εἰς τὰς δυσκολίας αἱ ὁποῖαι παρουσιάζονται ἐν περιπτώσει μὴ ὑπάρξεως ἢ ὑπάρξεως ἀσθενοῦς ἀνταγωνισμοῦ προσθέσωμεν καὶ τὸν κίνδυνον τὸν ὁποῖον θὰ ἔχῃ ὁ ὑπερθεματιστὴς ν’ ἀφαιρεθῇ ἀπὸ αὐτὸν κατακυρωθὲν εἰς αὐτὸν κτῆμα, συντελοῦμεν ἢ δὲν συντελοῦμεν εἰς τὴν ἐλάττωσιν τοῦ ἀνταγωνισμοῦ; Διότι φυσικά, καὶ δι’ ἕνα μῆνα ἂν πρόκειται ν’ ἀναβάλητε τὴν τύχην τοῦ νέου κυρίου, τοῦ ὑπερθεματιστοῦ, καὶ τοῦτο μόνον θ’ ἀποτρέψῃ βεβαίως τὸν ἀνταγωνισμὸν καὶ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἐσκέφθησαν ὅτι δύνανται νὰ ἔχωσιν εἰς ὡρισμένην ἡμέραν ὡς ἰδιοκτησίαν τὸ πλειστηριαζόμενον. Καὶ μόνον ἡ ἐξεύρεσις τοῦ πλειστηριάσματος, ἂν πρόκειται μάλιστα περὶ μεγάλου ποσοῦ, μόνον αὐτὸ νὰ μὴ τὸ ἔχῃ καταθέσει, κατὰ τὴν γνώμην τοῦ κ. Γκότση, νὰ τὸ κρατῇ μετέωρον, καὶ αὐτὸ εἶναι εἷς λόγος ἐκ τῶν πολλῶν νὰ ἐμποδίσωσι τὸν ἀνταγωνισμὸν καὶ ἀποτρέψωσι τοὺς ἀγοραστὰς νὰ πλειοδοτήσωσιν. Ἡ ἐκκρεμότης μετὰ τὴν κατακύρωσιν εἶναι ἐντελῶς ἀδικαιολόγητος· εἶναι κατὰ τοῦ ὀφειλέτου καὶ τῶν δανειστῶν, διότι εἶναι κατὰ τοῦ ἀνταγωνισμοῦ, καὶ ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θὰ ἐπιθυμῇ νὰ προσέλθῃ εἰς ἀνταγωνισμὸν δὲν θὰ προσέλθῃ, ἀφοῦ θὰ ἔχῃ πάντοτε ἐπὶ τῆς κεφαλῆς του τὸ ξίφος αὐτὸ τοῦ ὀφειλέτου. Καὶ τί θὰ γίνῃ κατὰ τὸν πρῶτον αὐτὸν μῆνα ἡ διαδικασία τοῦ πίνακος; Κατ’ ἀνάγκην θ’ ἀνασταλῇ ἡ καταβολή, θ’ ἀναστείλητε τὴν ἐνέργειαν πασῶν τῶν διατάξεων περὶ συντάξεως τοῦ πίνακος καὶ τῆς ἐκδικάσεως αὐτοῦ, θ’ ἀνατρέψητε καὶ ὅλην τὴν διαδικασίαν τῆς κατατάξεως. Λοιπὸν δὲν θὰ εὕρητε πρόθυμον ὑπερθεματιστὴν νὰ καταβάλῃ, ὅταν θὰ γινώσκῃ ὅτι τὸ τίμημα τὸ ὁποῖον θὰ καταβάλῃ θὰ τὸ καταβάλῃ ματαίως. Θέλει νὰ ἔχῃ τὸ κτῆμα, ἀλλὰ διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ τὸν ἀπομακρύνετε ἀπ’ αὐτοῦ, διότι ἐλαττοῦτε τὰς ἐγγυήσεις καὶ τὰς ἀσφαλείας τοῦ ἀνταγωνισμοῦ. Δὲν εἶναι τὸ πρᾶγμα εὐχερές, μάλιστα ἐν τοιαύτῃ ὥρᾳ, νὰ συζητηθῇ ὅπως πρέπει ἐν πάσῃ εὐρύτητι καὶ ν’ ἀποφασίσῃ περὶ τούτου ἡ Βουλή. Ἐπαναλαμβάνω ὅτι ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ σκεφθῇ σοβαρῶς ἂν πρέπει νὰ δεχθῇ τοιαύτην πρότασιν, ἡ ὁποία εἶναι κατὰ τοῦ ἀνταγωνισμοῦ, κατὰ τοῦ ὀφειλέτου καὶ τῶν δανειστῶν καὶ παρὰ τὸ πνεῦμα τὸ ὁποῖον ὡδήγησε τὸν κ. Βουλευτὴν νὰ ὑποβάλῃ αὐτήν.

§115Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Πρῶτον, κύριοι Βουλευταί, ὀφείλω νὰ παρατηρήσω ὅτι δὲν ἦτο ἀνάγκη ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Πατρῶν νὰ εἴπῃ ὅτι δὲν δίδω προσοχὴν εἰς τοὺς λόγους του.

§116Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Δὲν εἶπον αὐτό.

§117Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Ἂν εὑρέθην εἰς τὴν ἀνάγκην ν’ ἀπασχοληθῶ, διὰ νὰ λάβω πληροφορίας, τοῦτο δὲν ἀποδεικνύει ὅτι δὲν ἔδωκα προσοχὴν εἰς τοὺς λόγους του. Πιστεύω δ’ ὅτι ἔχει ἀφορμὰς νὰ πιστεύῃ κατὰ τὰς ὀλίγας αὐτὰς ἡμέρας τῶν βουλευτικῶν ἐργασιῶν ὅτι μετὰ πολλῆς προσοχῆς ἤκουσα τοὺς λόγους τούτου καὶ δὲν ἐδυσκολεύθην μάλιστα κατὰ τὴν προπαρελθοῦσαν συνεδρίασιν ν’ ἀποδεχθῶ καὶ τροπολογίαν τὴν ὁποίαν ἐπὶ νομοσχεδίου ὑπέβαλεν ὁ κ. Βουλευτής. Ἠναγκάσθην ν’ ἀσχοληθῶ ἐπ’ ὀλίγον, διὰ νὰ λάβω πληροφορίας διὰ τροπολογίαν τὴν ὁποίαν κατὰ ταύτην τὴν στιγμὴν προσέθηκεν ὁ ἕτερος κ. Βουλευτὴς ἐκ Πατρῶν καὶ τὴν ὁποίαν δὲν εἶχον λάβει ὑπ’ ὄψιν. Ἐκ τούτου λοιπὸν δὲν ἔπρεπε νὰ νομίσῃ ὅτι δὲν ἠθέλησα νὰ δώσω προσοχὴν εἰς τοὺς λόγους του. Ἀλλ’ εἰς τὴν ὑποβολὴν τῆς τροποποιήσεως ταύτης ἀφορμὴν ἔδωκε κυρίως τὸ ἄρθρον 978, ὡς ἐτροποποιήθη διὰ τοῦ κατὰ τὴν ἄρτι λήξασαν Σύνοδον ψηφισθέντος νόμου, διὰ τὸν ὁποῖον ἐξηγέρθησαν οὐ μόνον οἱ δανεισταί, ἀλλὰ καὶ αὐτοὶ οἱ ὀφειλέται, διότι, ἐνῷ ἐνομίσθη ὅτι ἐτέθη ὑπὲρ τῶν ὀφειλετῶν, κατεδείχθη ἀμέσως ὅτι ἀπέβαινε κατ’ αὐτῶν, καθόσον πλειστηριασμοὶ ὑπὸ τοιούτους ὅρους γινόμενοι δὲν εἶναι οὐδέποτε δυνατὸν νὰ εὕρωσιν ὑπερθεματιστὰς καὶ βεβαίως, ὅταν ὑπερθεματισταὶ δὲν προσέρχωνται εἰς ἀναγκαστικοὺς πλειστηριασμούς, οὐδεὶς κεφαλαιοῦχος ἤθελέ ποτε δανείσει τὰ χρήματά του εἰς κτηματίας.

§118Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Ἐκλείπει ἡ πίστις.

§119Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ δ’ αὐτῆς τῆς ἀνάγκης τῆς καταργήσεως τοῦ ἄρθρου τούτου ἐθεωρήθη εὔκαιρον νὰ διορθωθῶσι καὶ ἄλλαι διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου αἱ ὁποῖαι ἐθεωρήθησαν ἐπιβεβλημέναι ἐπίσης χάριν αὐτῆς τῆς προστασίας τῶν συμφερόντων καὶ τῶν ὀφειλετῶν καὶ τῶν δανειστῶν, διότι δὲν δύναται νὰ ὠφελήσῃ μέριμνα μόνον περὶ τῶν ὀφειλετῶν ἄνευ τῆς ἐξασφαλίσεως καὶ τῶν δανειστῶν. Εἰδικῶς διὰ τὸ ἄρθρον τοῦτο κατὰ τὴν ὑποβολὴν τοῦ νομοσχεδίου περὶ καταργήσεως αὐτοῦ ὡρίσθη ἐπιτροπὴ καὶ εἰς τρεῖς ἢ τέσσαρας συνεδριάσεις μετὰ διαφόρων μελῶν τοῦ Κοινοβουλίου συνεζητήθη τὸ ζήτημα τοῦτο καὶ προυτάθησαν διάφορα συστήματα, οὐδὲν ὅμως τούτων νομίζομεν ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ δεκτόν, διότι δὲν ὑπάρχει ὁ ἀπαιτούμενος πρὸς μελέτην τοιούτου ζητήματος χρόνος· εἴδετε ὅτι καὶ κατὰ ταύτας τὰς ἡμέρας νέον σύστημα προέβαλεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Πατρῶν, τὸ τῆς παρατάσεως ἐπὶ δύο– τρεῖς–τέσσαρας ἑβδομάδας διὰ νέων προσφορῶν. Προυτάθη τὸ ἰσχῦον ἐν Κερκύρᾳ quarto meno, ἀλλὰ καὶ τοῦτο δὲν ἐθεωρήθη ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς ὅτι δύναται νὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ παρ’ ἡμῖν. Ἐξητάσθη ἄλλο σύστημα, τὸ τῆς ἐξωνήσεως, καὶ κατ’ οὐδεμίαν τῶν συνεδριάσεων αὐτῶν ἐκρίθη ὅτι ἔπρεπε νὰ γίνῃ ἀποδεκτόν. Ἐγένετο λόγος περὶ τοῦ συστήματος τῆς νέας προσφορᾶς παρ’ οἱουδήποτε ἐπὶ καταβολῇ ὡρισμένου ποσοστοῦ, τοῦ ⅙, νομίζω, ἐκ τοῦ ἐκπλειστηριάσματος τῆς τελευταίας προσφορᾶς τῆς γενομένης κατὰ τὸν πλειστηριασμόν. Ἀλλὰ καὶ τοῦτο τὸ σύστημα δὲν ἐκρίθη ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ γένηται δεκτόν. Ἐν τοιαύταις λοιπὸν ἀμφιβολίαις εὑρισκόμενος, ἀφοῦ ὑπὸ μελῶν τοῦ Κοινοβουλίου ἐξεχόντων εἰς τὰ τοιαῦτα ζητήματα δὲν ἐκρίθη ὅτι εἶναι ἡ κατάλληλος ὥρα νὰ ἐξετασθῇ τὸ ζήτημα τοῦτο, τὸ τόσον πολύπλοκον, τὸ τόσα ἄλλα σοβαρὰ ζητήματα δυνάμενον νὰ γεννήσῃ, νομίζω ὅτι ὤφειλον νὰ μὴ δεχθῶ πλέον τροπολογίας τοιαύτας, ἀλλὰ ν’ ἀφήσω τὴν λύσιν αὐτοῦ εἰς εὐθετώτερον χρόνον, καὶ ὅσοι ἐξ ὑμῶν ἐπανέλθητε εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην δύνασθε ν’ ἀναθεωρήσητε ὅλον τὸν νόμον αὐτόν, ὁ ὁποῖος πράγματι πλείστας ὅσας ἐλλείψεις ἔχει καὶ ἴσως πολλὰ συμφέροντα παραβλάπτει. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου οὐδὲν ἄλλο ἐπιζητοῦμεν ἢ νὰ περισώσωμεν τὰ συμφέροντα τῶν πολιτῶν ἀπὸ μεγαλυτέρας ζημίας αἱ ὁποῖαι ἐπαπειλοῦνται. Ὅθεν παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ δεχθῇ τοῦτο ὡς ἔχει.

§120Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Θεωρῶ ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ ληφθῇ πρόνοιά τις. Πάντες ἀναγνωρίζομεν ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ προστατευθῇ ὁ ὀφειλέτης, τοῦ ὁποίου τὰ συμφέροντα ἀπεμπολοῦνται διὰ τῶν κειμένων διατάξεων· καὶ ἡ ἐπιτροπὴ ἐθεώρησεν ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ ἔχῃ τὴν ἀγωγὴν περὶ ὑπερόγκου βλάβης. Ἀλλ’ ὑπ’ ἄλλων συναδέλφων ἐθεωρήθη ὅτι αὕτη δὲν εἶναι λυσιτελής, διότι δῆθεν βλάπτει τὰ συμφέροντα τῶν πιστωτῶν· ἀλλ’ ἡ τροπολογία τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Πατρῶν νομίζω ὅτι εἶναι λίαν ὀρθὴ καὶ δέον νὰ γίνῃ δεκτὴ ὑπὸ τῆς Βουλῆς. Πρόκειται νὰ μείνῃ ἠρτημένον τὸ δικαίωμα αὐτὸ ἐπὶ ἕνα μόνον μῆνα διατελοῦν ὑπὸ ἀναβλητικὴν ἢ διαλυτικὴν αἵρεσιν· ἐντὸς τοῦ μηνὸς αὐτοῦ θέλει δικαιοῦσθαι εἰς ἐξώνησιν ὁ ὀφειλέτης ἢ ὁ ἐκδοχεὺς αὐτοῦ. Λάβετε ὑπ’ ὄψιν καὶ τὴν ἑτέραν ὄψιν τοῦ ζητήματος· μὴ λαμβάνετε μονομερῶς μόνον τὴν μίαν, καθόσον, ὅταν πρόκειται περὶ κτήματος τὸ ὁποῖον ἔχει ἀξίαν μεγάλην, εἶναι δίκαιον νὰ πωλῆται ἀντὶ πολὺ εὐτελεστάτης τιμῆς καὶ νὰ μὴ δύναται ὁ ὀφειλέτης νὰ ἔχῃ κανὲν δικαίωμα προστασίας τῶν συμφερόντων του; Πῶς παρεδέχθη ὁ νομοθέτης τὴν τῆς ὑπερόγκου βλάβης ἀγωγὴν, καὶ ἀφοῦ δύναται ὁ ἑκουσίως πωλῶν νὰ ἐνασκήσῃ αὐτὴν ἐντὸς ὡρισμένου χρόνου ἢ νὰ ζητήσῃ τὴν μείωσιν τοῦ τιμήματος καὶ ταύτην νὰ δύναται ἐκεῖνος νὰ ἐνασκήσῃ μετὰ πάροδον μακροτέρου χρόνου, δὲν εἶναι δίκαιον εἰς τὸν ἀκουσίως στερούμενον τοῦ κτήματός του καταδιωκόμενον ὀφειλέτην νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ ἐξαγοράζῃ αὐτὸ καταβάλλων τὸ κεφάλαιον, τοὺς τόκους καὶ τὰ ἔξοδα ἐντὸς βραχυτάτης προθεσμίας; Οὐδεὶς, νομίζω, ζημιοῦται καὶ θεωρῶ ὅτι εἶναι δικαία καὶ ὀρθὴ ἡ τροπολογία καὶ πρέπει νὰ γίνῃ δεκτή.

§121Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Ὀλίγα μόνον θὰ εἴπω, ὅπως διατυπώσω τὴν γνώμην μου, διότι τὸ θέμα ἐξηντλήθη ὑπὸ τῶν ἀξιοτίμων προλαλησάντων. Φρονῶ ὅτι πᾶσα ἀναβολὴ τοῦ πέρατος τῆς διαδικασίας ταύτης οὐ μόνον ζημίας μεγάλας θὰ ἐπιφέρῃ, ἀλλὰ καὶ οὐδεὶς θὰ προσέλθῃ νὰ γίνῃ δανειστής, διότι ἡ ἀναβολὴ τοῦ πλειστηριασμοῦ ἐπὶ 15 ἡμέρας κατὰ τὴν γνώμην τοῦ κ. Γούναρη εἰς οὐδὲν ἄλλο θὰ συντελῇ ἢ μόνον εἰς τὸ ν’ ἀπολεσθῇ χρόνος. Ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θέλει νὰ προσέλθῃ εἰς τὸν πλειστηριασμὸν θὰ περιμένῃ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει τὸ τελευταῖον ὅριον· ἔχομεν δὲ παραδείγματα, Κύριοι, τὰ γινόμενα ἐν ταῖς δημοπρασίαις τοῦ Δημοσίου. Ἀναμένουσι τὸ τελευταῖον ὅριον, διὰ νὰ δώσωσι τὰς προσφοράς. Αἱ ἄλλαι προθεσμίαι θὰ παρέλθωσι βεβαίως ἐπὶ ματαίῳ, διότι σκέπτεται ἕκαστος ὅτι «δὲν πειράζει· ἔχω καιρόν, ὥστε καὶ τὴν ἄλλην καὶ τὴν ἄλλην καὶ τὴν ἄλλην νὰ προσφέρω». Ἐπίσης δὲν εὑρίσκω καὶ τὸ σύστημα τοῦ κ. Βουλευτοῦ Πατρῶν πρακτικόν, διότι, ἐὰν πρόκειται ὁ πλειστηριασμὸς ν’ ἀναβληθῇ ἐπὶ ἕνα μῆνα, διὰ νὰ προσφέρῃ ὁ ὀφειλέτης τὸ τίμημα, εἶναι περιττόν, διότι, ἐὰν εἶχε νὰ τὸ προσφέρῃ, θὰ τὸ προσέφερε καὶ κατὰ τὴν ἡμέραν τοῦ πλειστηριασμοῦ. Ἡ πάροδος τοῦ χρόνου, προκειμένου ἰδίᾳ περὶ τῶν ἀγροτικῶν κτημάτων, ἔχει μεγίστην σημασίαν, διότι δυνατὸν νὰ συμπέσῃ ἡ ἐποχὴ τῆς καλλιεργείας, ὁ δὲ ὀφειλέτης γνωρίζων ὅτι τὸ κτῆμα δὲν εἶναι ἰδικόν του παραμελεῖ τὴν καλλιέργειαν· δὲν ὑπάρχει ἐν τῇ κυριότητι τοῦ κτήματος, ἵνα ἐπιτελέσῃ ταύτην. Ἐὰν δὲ πρόκειται ἰδίως περὶ σταφιδαμπέλου ἡ ὁποία ἔμεινε κατὰ ἓν ἔτος ἀκαλλιέργητος, κατὰ τὸ δεύτερον ἔτος γνωρίζουσιν οἱ Κύριοι ὅτι σταφιδάμπελος δὲν ὑπάρχει, κτῆμα δὲν ὑπάρχει; Τί θὰ δώσητε εἰς αὐτοὺς τοὺς ἀγοραστάς, Κύριοι; Ἕνα ἀγρόν, ὁ ὁποῖος οὐδεμίαν ἔχει ἀξίαν. Αὐτὰ δὲν συλλογίζεσθε, Κύριοι; Δὲν φθάνουσι τόσαι ἄλλαι παρεμβολαὶ αἱ ὁποῖαι παρατείνουσι τὸν χρόνον, ἀλλὰ πρέπει νὰ προσθέσωμεν καὶ ἄλλας; Νομίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι πρέπει νὰ μὴ γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία.

§122Γ. ΛΑΝΑΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχω λόγους ἰδιαιτέρους νὰ εἶμαι κεκηρυγμένος ὑπὲρ τοῦ συμφέροντος τῶν ὀφειλετῶν καὶ δὲν θὰ ἐδίσταζον νὰ συνηγορήσω ἐκθύμως ὑπὲρ τῆς παραδοχῆς τῆς τροπολογίας τοῦ κ. ἐκ Πατρῶν Βουλευτοῦ· ἀλλὰ μετὰ λύπης παρατηρῶ ὅτι ἡ τροπολογία αὕτη καὶ ἐν ᾗ περιπτώσει ψηφισθῇ θὰ καταστῇ δῶρον ἄδωρον εἰς τοὺς ὀφειλέτας· ἐνῷ δὲ θὰ καταστῇ δῶρον ἄδωρον εἰς τοὺς ὀφειλέτας ἀφ’ ἑτέρου θὰ φυγαδεύσῃ καὶ τὴν κτηματικὴν πίστιν καὶ τὰ κεφάλαια· διότι περὶ τίνος πρόκειται; Πρόκειται περὶ τῆς παροχῆς δικαιώματος εἰς τὸν ὀφειλέτην νὰ παρέχῃ τὸ ἐκπλειστηρίασμα μετὰ τῶν τόκων καὶ νὰ γίνηται αὐτὸς κύριος τοῦ κτήματος...

§123Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Κενῆς ἐλπίδος.

§124Γ. ΛΑΝΑΡΑΣ. Κενῆς ἐλπίδος, ὅπως ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγός μου λέγει, ἐπὶ τῇ ὑποθέσει ὅτι εἷς καὶ μόνος ἐνυπόθηκος δανειστὴς ὑπάρχει καὶ τὸ ἐκπλειστηρίασμα εἶναι ὁμολογουμένως τὸ ἥμισυ ἢ τὸ τέταρτον τῆς πραγματικῆς ἀξίας τοῦ κατασχεθέντος· ἐὰν γίνῃ δεκτὴ ἡ ἀξίωσις τοῦ ὀφειλέτου καὶ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ καταθέσῃ τὸ ἐκπλειστηρίασμα εἰς τὸ ¼ τῆς ἀξίας, βεβαίως θὰ ἐπανέλθῃ τὸ κτῆμα εἰς αὐτόν· ἀλλ’ ὁ δανειστὴς ἐν ᾗ περιπτώσει μόνον διὰ τοῦ ἐκπλειστηριάσματος ἐξοφλεῖ τὸ κεφάλαιον, τοὺς τόκους καὶ τὰ ἔξοδα, βεβαίως οὐδεμίαν ἔχει ἀπαίτησιν, καὶ τὸ κτῆμα μένει ἐλεύθερον εἰς τὸν ὀφειλέτην· ἐὰν ὅμως ἔχῃ ἀπαίτησιν, δύναται νὰ προβῇ αὐθωρεὶ εἰς τὴν κατάσχεσιν τοῦ κτήματος. Τοῦ τοιούτου ὅμως ἀτοπήματος δύναταί τις νὰ μοὶ εἴπῃ ὅτι προφυλάσσεται ὁ ὀφειλέτης διὰ τῆς παρεισφρήσεως ἐν τῇ τροπολογίᾳ τοῦ δικαιώματος τῆς ἀναγωγῆς· θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε, Κύριοι, νὰ εἴπω πρὸς ὑμᾶς ὅτι ὁ τοιοῦτος ὀφειλέτης εἶναι κακῆς πίστεως.

§125Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Εἶναι λαθροχειρία.

§126Γ. ΛΑΝΑΡΑΣ. Βεβαίως. Διότι, ὅταν δίδωμεν τὸ δικαίωμα εἰς τὸν ὀφειλέτην νὰ κάμνῃ χρῆσιν τοῦ δικαιώματος τούτου, εἶναι ὡσεὶ νὰ θέλωμεν νὰ προστατεύσωμεν τὴν κακὴν πίστιν καὶ τὴν λαθροχειρίαν καὶ νὰ καταστρέψωμεν τὰ κεφάλαια καὶ τὴν καλὴν πίστιν τῶν πολιτῶν. Διὰ τοῦτο δέχομαι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Γκότση, ὑπὸ τὸν ὅρον ὅμως ν’ ἀπαλειφθῇ ἡ τελευταία παράγραφος αὐτῆς, ἀλλὰ νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα ὁ νέος δανειστὴς ἢ ὁ δεύτερος νὰ ἔρχηται εἰς τὸ ὑπόλοιπον τοῦ κτήματος διὰ τὸ ὑπόλοιπον.

§127Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Καὶ ἐγὼ εἰμὶ ἠναγκασμένος νὰ ταχθῶ ἐναντίον τῆς τροπολογίας τοῦ ἀξιοτίμου φίλου μου καὶ τοῦ ἑτέρου Βουλευτοῦ ἐκ Πατρῶν, διότι, ἂν ὑπάρχῃ τι ὡς πρὸς τὸ ὁποῖον ἐγένετο κατάχρησις, εἶναι ἡ ἐπ’ ἄπειρον ἀναβολὴ τῶν πλειστηριασμῶν. Πάντες συμπαθοῦμεν πρὸς τοὺς ὀφειλέτας καὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι συμπαθοῦσι περισσότερον εἶναι οἱ πρόεδροι τῶν Πρωτοδικῶν· αἱ δύο δὲ τροπολογίαι, καὶ ἡ τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ Πατρῶν τοῦ ὑποβαλόντος, καὶ ἡ ἑτέρα τοῦ ἄλλου ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ Πατρῶν, ἀποβλέπουσι μόνον εἰς τὸ νὰ δώσωσι κενὰς ἐλπίδας εἰς τοὺς ὀφειλέτας. Ἡ παρατήρησις ἡ ὁποία ἐγένετο ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ Βόλου ὡς πρὸς τὴν τροπολογίαν καθ’ ὅσον περιλαμβάνει τὴν ἐκχώρησιν εἶναι ἀληθής, καὶ εἶναι τόσον ἀληθής, ὥστε οὐδεὶς δύναται ν’ ἀντιλέξῃ, διότι θὰ ἔχωμεν καταφώρως κακῆς πίστεως ὀφειλέτην, τὸν ὀφειλέτην ἐκεῖνον ὁ ὁποῖος ὑφίσταται τὴν κατάσχεσιν, καὶ τὴν ἡμέραν ἀκριβῶς τοῦ πλειστηριασμοῦ ἢ ἐντὸς ἑνὸς μηνὸς ἢ ἐντὸς δύο μηνῶν ἀπὸ τῆς κατακυρώσεως ἔρχεται καὶ προσφέρει τὸ τίμημα· ἠθέλομεν δὲ ἀναμφισβητήτως ἐνθαρρύνει τὴν κακὴν πίστιν, τὴν λαθροχειρίαν, εἰς βάρος ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἐνεπιστεύθησαν κατόπιν ὑποθήκης τὰ χρήματά των ἐν περιπτώσει κατὰ τὴν ὁποίαν ἠθέλομεν δώσει εἰς τὸν ὀφειλέτην τὸ δικαίωμα νὰ ἐκχωρῇ τὸ δικαίωμα αὐτὸ τῆς ἐξαγορᾶς. Καὶ ἐν τῇ μιᾷ περιπτώσει καὶ ἐν τῇ ἄλλῃ ἔχομεν ὀφειλέτην κακῆς πίστεως. Ἀναμφισβητήτως εἶναι ὀφειλέτης κακῆς πίστεως ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος προσφέρει εἰς τρίτον, διὰ νὰ κατορθώσῃ νὰ καταδολιευθῇ τὰ συμφέροντα τῶν δανειστῶν καὶ ν’ ἀποκρύψῃ τὰ χρήματα τὰ ὁποῖα τῷ ἐδόθησαν. Διότι ἐν περιπτώσει καθ’ ἣν ὑπάρχουσι τρεῖς ἕως τέσσαρες δανεισταὶ πρόκειται ἀκριβῶς αὐτὸς ν’ ἀποκρύψῃ διὰ τῆς ἐξαγορᾶς, ἡ ὁποία τῷ ἐπιτρέπεται διὰ τῆς τροπολογίας ταύτης, τὴν ἰδίαν του περιουσίαν. Ἡ Πολιτεία δὲν καλεῖται νὰ καλύψῃ τοὺς κακοπίστους. Ἡ Πολιτεία ὀφείλει νὰ προστατεύσῃ τὸν ἀτυχῆ πολίτην. Προστατεύει δ’ αὐτὸν καθ’ ὅσον δὲν τῷ χορηγεῖ ἐλπίδας κενάς. Ἐλπίδας κενὰς ἠθέλομεν χορηγήσει εἰς αὐτὸν ἐν ᾗ περιπτώσει ἠθέλομεν δεχθῆ τὴν τροπολογίαν τοῦ ἑτέρου ἐκ Πατρῶν συναδέλφου. Διότι, ἂν παρετηρήθησαν καταχρήσεις γενόμεναι μέχρι τοῦδε προκειμένου περὶ ἀναβολῆς τοῦ πλειστηριασμοῦ, αἱ καταχρήσεις αὐταὶ ὀφείλονται εἰς τὴν ἐλπίδα εἰς τὴν ὁποίαν ὁ δυστυχὴς ὀφειλέτης κατέφυγεν ἐλπίζων ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ διατηρήσῃ ὑπὲρ αὐτοῦ τὸ κτῆμα ἢ νὰ τύχῃ μεγαλυτέρας ἀξίας ἀπ’ ἐκείνην τὴν ὁποίαν ἔτυχεν. Αὐτὴν τὴν κενὴν ἐλπίδα ἔρχεται νὰ ὑποθάλψῃ ὁ ἕτερος τῶν ἀξιοτίμων ἐκ Πατρῶν Βουλευτής. Διότι λέγει ὅτι, ἐὰν δὲν γίνῃ ὁριστικὴ κατακύρωσις, πρέπει ν’ ἀφήσωμεν νὰ ἐπέλθῃ ἡ ὁριστικὴ κατακύρωσις μετὰ μίαν ἢ δύο ἢ τρεῖς ἑβδομάδας. Δὲν γνωρίζω νομοθεσίαν ἐκτελέσεως ἡ ὁποία νὰ περιλαμβάνῃ τοῦτο. Φοβοῦμαι δ’ ὅτι ὑπάρχει σύγχυσις ἐκ μέρους τοῦ ἑτέρου ἐκ Πατρῶν συναδέλφου. Γνωρίζω τὴν νομοθεσίαν τὴν Γαλλικὴν ἐπὶ τῆς ἐκτελέσεως καὶ τὴν ἔχω ἐνταῦθα πρόχειρον. Ἔχω τὸ ἄρθρον 763. Τὸ ἄρθρον 763 ἔρχεται ἀκριβῶς νὰ καταστείλῃ τὰς καταχρήσεις αἱ ὁποῖαι γίνονται παρ’ ἡμῖν σχετικῶς πρὸς τὴν ἐπ’ ἄπειρον ἀναβολὴν τῶν πλειστηριασμῶν. Καὶ λέγει τὸ ἄρθρον 763· «Ὄχι μόνον ἡ κατακύρωσις δὲν δύναται ν’ ἀναβληθῇ, ἀλλ’ οὔτε καταδιώκονται οἱ δανεισταὶ ἐκ τῶν ἐγγεγραμμένων ἐν τῇ ὑποθήκῃ τῇ αἰτήσει τοῦ ὀφειλέτου παρὰ μόνον εἰς περιστάσεις σοβαρὰς καὶ δεδικαιολογημένας. (Ἀναγινώσκει ἐκ τοῦ γαλλικοῦ κειμένου)· Εἶναι ἡ συνήθης ἀναβολὴ τῆς ἐκτελέσεως τὴν ὁποίαν ἔχομεν παρ’ ἡμῖν, ἀλλὰ δὲν εἶναι ἡ ἀναβολὴ τῆς κατακυρώσεως οἵαν ὑπέλαβε καὶ ἐξέθηκεν ὁ ἕτερος τῶν Βουλευτῶν ἐκ Πατρῶν, διότι θὰ ἔχωμεν τὸ ἀντίθετον ἐκείνου τὸ ὁποῖον ἤθελεν ὁ ἐκ Σύρου συνάδελφος· θὰ ἔχωμεν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον συμβαίνει ἐν ταῖς δημοπρασίαις τοῦ Δημοσίου. Ἐκεῖ ὁ καθεὶς ἀναμένει νὰ ἴδῃ ποῖον θὰ εἶναι τὸ ἀποτέλεσμα τῆς δημοπρασίας. Ὅταν δ’ ἔχῃ συντελεσθῇ ἡ δημοπρασία, παρουσιάζεται καὶ κάμνει προσφορὰν 100 καὶ 200 δραχμῶν καὶ οὕτω περισπᾶται ὁ δυστυχὴς ὑπάλληλος καὶ πολλάκις κατηγορεῖται ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς διότι παρεῖδεν αὐτὴν τὴν κακόπιστον προσφορὰν τὴν προσφερθεῖσαν. Διὰ τῆς τροπολογίας αὐτῆς θὰ περιπλακῶμεν· θ’ ἀπομακρυνθῶσι πάντες ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ προσφέρωσιν. Ἂν ἡ Γαλλικὴ Δικονομία ἀπαιτεῖ δεδικαιολογημένον καὶ σοβαρὸν λόγον, τοῦτο πράττει ὑπὲρ τοῦ ὀφειλέτου. Διότι ἐν περιπτώσει, κατὰ τὴν ὁποίαν εἰκῇ καὶ ὡς ἔτυχεν ἀναβάλλεται ὁ πλειστηριασμὸς, τότε καὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔχουσι τὸν σκοπὸν νὰ ὑπερθεματίσωσι καὶ αὐτοὶ ἀπομακρύνονται, εἶναι δὲ δυνατὸν νὰ μὴ εἶναι καὶ παρόντες καθ’ ἣν ἡμέραν γίνεται ὁ πλειστηριασμός, νὰ μὴ ἔχωσι δὲ τὸ χρῆμα νὰ τὸ διαθέσωσι βλέποντες ὅτι παρατείνεται ὁ ὁριστικὸς πλειστηριασμός. Αὐτοὶ εἶναι οἱ λόγοι οἱ ὁποῖοι ἤγαγον πάντας τοὺς νομοθέτας εἰς αὐτὸ τὸ συμπέρασμα, ὅτι πρέπει ὁπωσδήποτε —καὶ τοῦτο εἶναι σκληρόν—, ὅτι πρέπει ὁπωσδήποτε νὰ ὑπάρξῃ ἐκτέλεσίς τις καὶ ὅτι αὐτὴ πρέπει νὰ συντελεσθῇ ἐν δικαίῳ μέτρῳ, καθόσον ἀποδεικνύεται ἡ ἀδυναμία τοῦ ὀφειλέτου διὰ τὴν πληρωμήν. Πέρα τούτου δὲν ἔχετε τίποτε ἄλλο εἰμὴ χάος, εἰμὴ τὴν καταστροφὴν αὐτοῦ τοῦ ὀφειλέτου.

§128Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Ὁ πλειστηριασμὸς τῆς περιουσίας τοῦ ὀφειλέτου ἔχει ἕνα σκοπόν, ὁ σκοπὸς δ’ αὐτὸς τίς εἶναι; Μὴ δυναμένου τοῦ ὀφειλέτου νὰ πληρώσῃ τὰ ἴδια αὑτοῦ χρέη οἱ δανεισταὶ καταφεύγουσιν εἰς τὴν περιουσίαν αὐτοῦ, ἵνα ἐκεῖθεν λάβωσιν ὅ,τι ἔχουσι νὰ λάβωσι, καὶ διὰ τοῦτο ἐκθέτουσι τὴν περιουσίαν αὐτοῦ κινητὴν ἢ ἀκίνητον εἰς τὸν πλειστηριασμὸν ἀντὶ χρημάτων τὰ ὁποῖα δὲν ἔχει νὰ δώσῃ εἰς αὐτοὺς ὁ ὀφειλέτης. Καταφεύγουσιν οἱ δανεισταὶ εἰς τὴν ἐκποίησιν τῆς περιουσίας του, ἵνα ταύτην μεταβάλωσιν εἰς χρήματα καὶ τὰ χρήματα ταῦτα λάβωσιν ὡς δανεισταί· ἵνα δὲ ἡ ἐργασία αὐτὴ ἀποβῇ ὅσον τὸ δυνατὸν εἰς ὄφελος καὶ τῶν δανειστῶν καὶ τοῦ ὀφειλέτου ἐλήφθησαν πᾶσαι αἱ ἐγγυήσεις ὑπὸ τῆς Πολιτείας, ὅπως τὰ τοῦ πλειστηριασμοῦ λάβωσι τοιαύτην δημοσιότητα, ὥστε πάντες οἱ δυνάμενοι καὶ θέλοντες νὰ δύνανται νὰ προσέλθωσιν, ἵνα ἐπιτευχθῇ τὸ ἀνώτατον ὅριον τὸ ὁποῖον δύναται νὰ συγκεντρώσῃ τὸ κτῆμα τὸ ἐκπλειστηριαζόμενον. Πᾶσα διάταξις ἥτις ἤθελεν εἶναι πρόσκομμα εἰς τὴν ἐπιτυχίαν τοῦ σκοποῦ αὐτοῦ βεβαίως εἶναι ἐπιβλαβὴς καὶ δὲν δύναται νὰ τεθῇ ἐν τῇ δίκῃ ἐπὶ βλάβῃ εἴτε τοῦ δανειστοῦ εἴτε τοῦ ὀφειλέτου. Ἔχομεν ἐγγυήσεις ἱκανὰς μέχρι τῆς ἡμέρας τοῦ πλειστηριασμοῦ ἀσφαλιζούσας τὴν προσέλευσιν πάντων ἐκείνων οἱ ὁποῖοι θέλουσι ν’ ἀποκτήσωσι τὸ κτῆμα τὸ ὁποῖον ἐκπλειστηριάζεται, ἢ δὲν ἔχομεν; Βεβαίως ἔχομεν. Διότι εἰς τὸν πλειστηριασμὸν δὲν καλοῦνται ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν ἀνάγκην τοῦ κτήματος, ἀλλὰ προσέρχονται καὶ ἐκεῖνοι ἀκριβῶς οἵτινες ἐκπλειστηριάζουσι τὸ κτῆμα, οἵτινες ἐπιδιώκουσι τὴν ῥευστοποίησιν τοῦ κτήματος, οἵτινες ἐπιδιώκουσι τὴν εἴσπραξιν τοῦ χρήματος, καὶ αὐτοὶ εἶναι οἱ ἐπισπεύδοντες δανεισταὶ καὶ οἱ ἐνυπόθηκοι δανεισταὶ ἀνεξαρτήτως τῶν ἐγχειρογράφων δανειστῶν, οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν ἐπίσης συμφέροντα νὰ προστρέξωσιν εἰς τὸν πλειστηριασμόν, νὰ προσφέρωσι τὴν ἀπαιτουμένην ἀξίαν καὶ νὰ ἐπιτύχωσι τὴν κατακύρωσιν εἰς τὴν μεγαλυτέραν τιμήν. Τούτων οὕτως ἐχόντων ἐρωτᾶται· ἡ τροπολογία τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον εἶναι δυνατὸν νὰ γεννήσῃ πρόσκομμα εἰς τὴν ἐπιθυμίαν ἐκείνου ὁ ὁποῖος θέλει ν’ ἀποκτήσῃ τὸ κτῆμα; Αὐτὸ εἶναι τὸ ἐξεταστέον. Ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐκ Σύρου εἶπεν ὅτι αὐτὸ ἀποτελεῖ πρόσκομμα, διότι διὰ τῆς τροπολογίας αὐτῆς δὲν τερματίζεται ἡ διαδικασία τῆς ἐκτελέσεως, ἀλλ’ ἀφήνεται χρονικὸν διάστημα κατὰ τὸ ὁποῖον εἶναι τὰ πράγματα ἐν μετεώρῳ. Καὶ λέγει ὁ κ. συνάδελφος ὅτι ἕκαστος θέλων νὰ ὑπερθεματίσῃ δὲν θὰ εἶναι τόσον εὐδιάθετος, ἀφοῦ δὲν θὰ εἶναι πεπεισμένος ἂν θὰ λάβῃ ἢ δὲν θὰ λάβῃ τὸ κτῆμα. Κύριοι, ὑπενθυμίζω εἰς ὑμᾶς τὴν κατάστασιν τὴν πρὸ τῶν διατάξεων τῶν ὑφισταμένων σήμερον, τὴν κατάστασιν κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ γενόμενος ὑπερθεματιστὴς μετὰ δεκαετίαν ὁλόκληρον ἠδύνατο νὰ καταλάβῃ τὸ κτῆμα, καίτοι ὑπεβλήθη εἰς δαπάνας, καίτοι ἐδανείσθη ἴσως διὰ νὰ καταθέσῃ τὸ ἐκπλειστηρίασμα.

§129Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι κατὰ κανόνα.

§130Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Κατὰ κανόνα. Καὶ ἐπειδὴ ὁμιλεῖτε περὶ τῶν κανόνων, ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι προσφέρουσι σήμερον εἶναι οἱ ὑπερθεματισταὶ καὶ ἐνυπόθηκοι δανεισταί· αὐτοὶ ἔχουσι συμφέρον νὰ προσφέρωσιν, ἐὰν δὲ εἶναι καὶ ἕτερος, αὐτὸς εἶναι ἐκεῖνος τὸν ὁποῖον φέρουσιν οἱ ὑπερθεματισταὶ μέχρι τοῦ τόπου τοῦ πλειστηριασμοῦ. Λοιπὸν κατὰ τὸν νόμον ὁ ὁποῖος ἤδη μᾶς διέπει, πάντα ταῦτα, τὰ ὁποῖα γνωρίζετε ὡς ὑπάρχοντα, δὲν ὑπάρχουσιν. Ἡ διαδικασία τοῦ πλειστηριασμοῦ ἐγένετο διὰ πολλῶν διατυπώσεων, καὶ ἑπομένως ἡ ἐκτέλεσις, ἡ ἐγκατάστασις, ἡ κατάσχεσις τοῦ κτήματος, ἡ ὑπὸ τοῦ ὑπερθεματιστοῦ κατακύρωσις ἐγένετο εὐκολώτατα διὰ τῆς ἐγγραφῆς τῆς περιλήψεως τῆς κατακυρωτικῆς ἐκθέσεως ἐν τοῖς βιβλίοις τῶν μεταγραφῶν.

§131Γ. ΛΑΝΑΡΑΣ. Καὶ ἐὰν τὸ κτῆμα κατέχηται ὑπὸ τρίτου;

§132Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Τοῦτο εἶναι ἄλλο ζήτημα.

§133Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Διατί λέγετε πάντα ταῦτα;

§134Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Διὰ νὰ σᾶς ἀναφέρω τί ἐκέρδησαν πάντες ἐκεῖνοι οἱ ἄνθρωποι περὶ τῶν ὁποίων φαίνεσθε σήμερον κοπτόμενοι· διὰ νὰ σᾶς ἀποδείξω ὅτι, ἐὰν ἑνὸς ἐπὶ ἕνα μῆνα μείνῃ τὸ δικαίωμά του, τὸ ὁποῖον ἀπέκτησεν ὡς ὑπερθεματιστής, ἀδρανές, δὲν ἔχει νὰ πάθῃ τίποτε ἡ ἰδιοκτησία του, καὶ ὅτι αἱ σχέσεις μεταξὺ δανειστῶν καὶ ὀφειλετῶν δὲν ἔχουσι νὰ πάθωσι τίποτε, ὡς δὲν ἔχει νὰ πάθῃ τίποτε καὶ οὐδεὶς τῶν ὑπερθεματιστῶν.

§135Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἔχῃ νὰ πάθῃ τὸ κτῆμά του.

§136Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Τί γίνεται, παρακαλῶ, ὅταν κατακυροῦται εἰς τὸν τελευταῖον ὑπερθεματιστήν; Τί γίνεται;

§137Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ παίρνει.

§138Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Ποῖος τὸ παίρνει; Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ ἔχῃ ὑπὲρ τοῦ Α ὑπερθεματιστοῦ θὰ ἔχῃ καὶ ὑπὲρ τοῦ ὀφειλέτου μεταβαλλομένου εἰς ὑπερθεματιστήν. Ἐὰν ἑπομένως δεχθῶμεν ὅτι ἡ τροπολογία, ὡς ἔχει διατυπωθῆ, οὐδένα ἐμποδίζει ἀπὸ τοῦ νὰ προσφέρῃ ὅ,τι ἔχει νὰ προσφέρῃ δὲν βλέπω τὸν λόγον διὰ τὸν ὁποῖον φοβεῖσθε ὅτι εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ παραβλαφθῶσι τὰ δικαιώματα τῶν ἐνυποθήκων δανειστῶν. Ἐὰν τὸ κτῆμα ἔχῃ ἀξίαν ὑπερτέραν ἐκείνης διὰ τὴν ὁποίαν κατεκυρώθη δὲν θ’ ἀφήσωσι νὰ κατακυρωθῇ εἰς ἀξίαν κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν αὐτοὶ νὰ λάβωσιν ὅ,τι ἔχουσι νὰ λάβωσι δυνάμει τῶν ἐγγεγραμμένων ὑποθηκῶν. Ἐὰν ὅμως κατακυρωθῇ τὸ κτῆμα εἰς τιμὴν εὐτελεστέραν, θὰ εἴπῃ ὅτι αὐτὸ δὲν ἔχει ἀξίαν μεγαλυτέραν.

§139Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Τοῦτο δὲν εἶναι καὶ πραγματικόν, διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον διότι δύναμαι νὰ εἶμαι δεύτερος ἐνυπόθηκος δι’ εἴκοσι χιλιάδας δραχμῶν καὶ νὰ ὑπάρχῃ πρῶτός τις διὰ τριάκοντα χιλιάδας δραχμῶν.

§140Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Ὁ μὲν πρῶτος θ’ ἀφήσῃ νὰ κατακυρωθῇ, ὁ δὲ δεύτερος δὲν συμφέρει νὰ πλειοδοτήσῃ, διότι πρέπει νὰ πληρώσῃ τριάκοντα χιλιάδας δραχμῶν διὰ τὸν πρῶτον. Εἰς τὸν πρῶτον συμφέρει ν’ ἀφήσῃ νὰ κατακυρωθῇ εἰς τιμὴν κατωτέραν, ἀφοῦ ἔχει τὸ δικαίωμα ὁ ὀφειλέτης νὰ λάβῃ τὸ κτῆμα καὶ ὄχι τὸ δάνειον διὰ τὸ ὁποῖον ἔχει ἐγγραφῆ ὑποθήκη. Μόνον εἰς περίπτωσίν τινα, ἐὰν ὑπάρχῃ συμπαιγνία μετὰ τοῦ ὀφειλέτου, ἀλλ’ αὐτὴ ἡ συμπαιγνία μεταξὺ τοῦ πρώτου ἐνυποθήκου καὶ τοῦ ὀφειλέτου δύναται νὰ ὑπάρξῃ καὶ σήμερον, δὲν εἶναι δ’ ἀνάγκη νὰ ὑπάρξῃ ἡ τροπολογία μου, ἵνα προληφθῇ ἡ κατάχρησις ἣν ὑπηνίχθη ὁ ἔντιμος ἀρχηγός μου. Οὐδὲν δύναται νὰ εἶναι ἐπιβλαβὲς εἰς τὰ συμφέροντα τῶν δανειστῶν οὔτε εἰς τὰ συμφέροντα τοῦ ὀφειλέτου· προστατεύει μάλιστα αὐτόν, χωρὶς νὰ ἔχῃ τις τὸ δικαίωμα νὰ εἴπῃ ὅτι διὰ τῆς προστασίας τοῦ ὀφειλέτου προστατεύεται ἡ ἀνηθικότης, διότι ὁ ὀφειλέτης οὐδὲν ἄλλο πράττει ἢ νὰ προσφέρῃ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπετεύχθη διὰ τοῦ πλειστηριασμοῦ, ἐὰν δύναται νὰ ἐπιτευχθῇ μεγαλυτέρα ἀξία. Ἀλλ’ ἐὰν τὸ κτῆμα δὲν ἔχῃ μεγαλυτέραν ἀξίαν καὶ ἂν ἀντ’ ἐκείνου ὁ ὁποῖος προσφέρει ὡς ὑπερθεματιστὴς προσέλθῃ ὁ ὀφειλέτης καὶ τὸ λάβῃ, οὐδεὶς ζημιοῦται. Λοιπὸν προστιθεμένης τῆς διατάξεως ταύτης ὑποθάλπεται ἡ ἀνηθικότης; Ἡ διάταξις ἐγένετο ἐπίτηδες, ἵνα μὴ εἶναι δῶρον ἄδωρον, ὡς εἶπεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Βόλου, τὸ δῶρον ὅπερ παρέχομεν εἰς αὐτούς, νὰ εἶναι δυνατὸν εὐχερέστερον νὰ ἐνασκήσῃ τοῦτο ὁ ὀφειλέτης μεταβιβάζων τὸ δικαίωμα τὸ ὁποῖον ἔχει εἰς ἄλλον, ὁ ὁποῖος θέλει νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα, ὡς θέλει νὰ ἔχῃ καὶ τὸ κτῆμα. Οὔτε εἶναι δύσκολον νὰ εὕρῃ τις 10.000 τὰς ὁποίας νὰ προσφέρῃ εἰς τὸν ὑπερθεματιστήν. Εἶναι εὔκολον νὰ μεταβιβάζῃ τὸ δικαίωμα εἰς τὸν Α, ὁ ὁποῖος δύναται νὰ λαμβάνῃ τὰς 10.000 δρ. καὶ νὰ καταθέτῃ αὐτάς.

§141Γ. ΛΑΝΑΡΑΣ. Κατὰ τί ὠφελεῖται;

§142Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Κατὰ τρόπον τὸν ὁποῖον δὲν ἐννοεῖτε. Λοιπὸν ἀποδεδειγμένου ὄντος ὅτι ἡ ἀδράνεια ἡ μικρὰ τοῦ μικροῦ χρονικοῦ διαστήματος, ἡ ὁποία δημιουργεῖται διὰ τῆς τροπολογίας ταύτης, ὅτι δὲν εἶναι πρόσκομμα ἱκανόν, λαμβανομένης, ὡς εἶπον, ὑπ’ ὄψιν τῆς παρόδου τοῦ χρόνου, ἡ ὁποία συμβαίνει ὑπὸ τὸ σήμερον καθεστώς, τῆς μετὰ εἰκοσαετίαν πολλάκις ἐγκαταστάσεως ἐν τῷ κτήματι, λαμβανομένων ὑπ’ ὄψιν καὶ πάντων τῶν ἄλλων τὰ ὁποῖα εἶπον ὅτι δὲν εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ ἐμφιλοχωρήσωσι διὰ τῆς τροπολογίας μου, νομίζω ὅτι οὐδεὶς λόγος ὑπάρχει νὰ μὴ δεχθῆτε ταύτην, διότι δὲν θεωρῶ ἄξια ἀνασκευῆς ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἴπετε, περὶ τοῦ τί θέλει γίνῃ ἡ κατάταξις. Αὐτὴ θὰ γίνῃ, διότι δὲν ἔχει σχέσιν μὲ τὴν ἄλλην διαδικασίαν τῆς περιλήψεως τῆς κατακυρωτικῆς ἐκθέσεως, διότι ἡ κατάταξις θὰ γίνῃ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ τιμήματος. Τίς θέλει καταβάλει τὸ τίμημα, εἶναι ἀδιάφορον. Ὅ,τι δικαιοῦται νὰ λάβῃ παρὰ τοῦ ὑπερθεματιστοῦ θέλει λάβει παρὰ τοῦ ὀφειλέτου. Ἑπομένως ἡ διαδικασία τῆς κατατάξεως δὲν ἀναστέλλεται ἐκ τούτου. Ἀναστέλλεται μόνον ἡ ἔκδοσις τῆς περιλήψεως τῆς κατακυρωτικῆς ἐκθέσεως ὑπὲρ τοῦ ὑπερθεματιστοῦ, ἐφ’ ὅσον χορηγεῖται τὸ δικαίωμα τοῦτο εἰς τὸν ὀφειλέτην, ἵνα οὗτος καταβάλῃ καὶ γίνῃ ὑπερθεματιστής. Τὰ δὲ περὶ ἀναστολῆς λεχθέντα εἶναι ἀρκετά. Νομίζετε ὅτι εἶναι δυνατὸν ν’ ἀποκρούσητε τροπολογίαν ἡ ὁποία ἔχει ἕνα καὶ μόνον σκοπόν, ὅπως ἀποτρέψῃ τοῦ λοιποῦ ἀπὸ τῶν ἀσυνειδήτων πλειστηριασμῶν, τῶν ὁποίων θῦμα γίνονται ἑκάστοτε οἱ ὀφειλέται τῶν ἀγροτικῶν πληθυσμῶν; Δὲν ἐγνώριζον ὅτι ἤθελε προκαλέσει ἡ τροπολογία μου τοιαύτην ἀντίδρασιν, διότι θὰ σᾶς ἔφερον πολλὰς ἐπιστολὰς αἱ ὁποῖαι μοὶ διαβιβάζονται ἐξ ὅλων τῶν ἀγροτικῶν πληθυσμῶν, ἵνα ἴδητε μετὰ πόσης ἀγωνίας ἀναμένουσι νὰ ἴδωσιν ἂν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξασφαλισθῇ διὰ τοῦ νέου νόμου ἡ ὕπαρξις τῶν κτημάτων των.

§143Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Γίνονται σκλάβοι αἰώνιοι.

§144Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μεταβάλωμεν πάντας εἰς δουλοπαροίκους. Καθ’ ἣν στιγμὴν ἡ Πολιτεία λαμβάνει μέριμναν περὶ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουσι κτήματα θὰ ἐπιτρέψωμεν εἰς ἄλλους νὰ λάβωσι τὰ κτήματα τῶν ἐχόντων;

§145Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Νὰ καταργήσωμεν τὰ δάνεια τὰ ἐνυπόθηκα.

§146Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Δὲν βλέπω κατὰ τίνον τρόπον θὰ καταργήσωμεν τὰ ἐνυπόθηκα δάνεια, ἐὰν γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία μου. Ἐὰν μείνῃ ἡ διάταξις ἡ ὁποία ὑπάρχει ἐν τῇ δικονομίᾳ, τότε τὰ δάνεια θὰ καταργηθῶσιν. Ἀλλὰ δὲν βλέπω κατὰ τί εἶναι δυνατὸν νὰ διστάσῃ τις νὰ δώσῃ ἐπὶ ὑποθήκῃ κτήματος δάνειον, ἐὰν ὑπάρχῃ ἡ τροπολογία αὕτη. Διὰ τὰ συμφέροντα τοῦ δανειστοῦ δὲν παρουσιάζει τι τὸ κακόν. Ἡ μόνη ἀντίρρησις εἶναι ὅτι δὲν προστατεύει ἐπαρκῶς τὸν ὀφειλέτην τὸν ὁποῖον θέλει νὰ προστατεύσῃ. Διὰ τοὺς λόγους αὐτοὺς πρέπει νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία. Τώρα, ἐὰν ὑπάρχῃ εἰς ἄλλην δικονομίαν διάταξις ὁμοία πρὸς τὴν ἰδικήν μου, δὲν γνωρίζω, διότι δὲν προσέφυγον εἰς ἄλλας δικονομίας. Αὐτὴ εἶναι κατασκεύασμα τῆς διανοίας μου. Ἀλλ’ ὑπάρχει διάταξις παρεμφερὴς πρὸς ταύτην ἐν τῇ Γαλλικῇ Δικονομίᾳ, καθ’ ἣν δὲν περατοῦται ὁ πλειστηριασμὸς κατὰ τὴν ἡμέραν τοῦ πλειστηριασμοῦ, ἀλλὰ δύναται νὰ ἐπαναληφθῇ. Ἑπομένως καὶ κατ’ ἄλλην δικονομίαν συμβαίνει ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον φοβεῖται ὁ κ. συνάδελφος ἐκ Σύρου.

§147Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ὑπάρχει κατακύρωσις ἐκεῖ.

§148Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Ὑπάρχει παράτασις τῆς καταστάσεως, δηλαδὴ κατὰ τὴν ἰδικήν μου τροπολογίαν δὲν γίνεται ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἴπετε, καὶ δὲν μένει ἢ ἓν μόνον πρᾶγμα νὰ σᾶς ἐνδιαφέρῃ, τίς θὰ καταθέσῃ τὸ ἐκπλειστηρίασμα, ὁ ὑπερθεματιστὴς ἢ ὁ ὀφειλέτης. Τοῦτο εἶναι ἀδιάφορον. Ἡ ἀξία μᾶς ἐνδιαφέρει ἡ ἐπιτευχθεῖσα κατὰ τὸν πλειστηριασμόν.

§149Δ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Ἐπιτρέπεται σήμερον πώλησις ἀκινήτου ὑπὸ τὸν ὅρον τῆς ἐξωνήσεως ὁ ὁποῖος ὁρίζεται μετὰ πόσον χρόνον θὰ γίνῃ· τοῦτο τὸ ὁποῖον ἐπιτρέπεται νὰ γίνῃ κοινῇ τῇ βουλήσει τοῦ ἀγοραστοῦ καὶ τοῦ πωλητοῦ ἤδη διὰ τῆς τροπολογίας τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Πατρῶν Βουλευτοῦ ἐπιβάλλεται νὰ γίνεται ἀναγκαστικῶς ἐκ μέρους τοῦ ὀφειλέτου, ὑποτιθεμένου ὅτι ἐπέρχεται ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ζημία εἰς τὸν ὀφειλέτην, ὁ ὁποῖος ἔχει ἀνάγκην τοῦ κτήματος τὸ ὁποῖον ἐξεποίησεν εἴτε οἰκείᾳ βουλήσει εἴτε ἀναγκαστικῇ κατασχέσει. Κατ’ ἀρχὴν τὸ πρᾶγμα εἶναι εὐχάριστον· εἶναι βεβαίως ἐπωφελὲς διὰ τὸν ὀφειλέτην, ἀλλὰ πρέπει ν’ ἀναλογισθῶμεν τάσσοντες τοιαύτην διάταξιν τίνα κακὰ δύνανται νὰ ἐπέλθωσιν, ἐὰν θέσωμεν ὡς παράδειγμα ἐκεῖνο ὅπερ εἶπεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Πατρῶν Βουλευτής, ὅταν λ. χ. πρόκειται περὶ ἐκποιήσεως ἀκινήτου ἀξίας 100.000 δραχ. πραγματικῶν καὶ ὑπάρχωσι τρεῖς ἐνυπόθηκοι δανεισταί, ὁ εἷς διὰ 30,000, ὁ ἕτερος δι’ ἄλλας 30.000 καὶ ὁ τρίτος διὰ 20.000, ἐν ὅλῳ δι’ 80.000. Ὅταν πρόκειται νὰ ἐκποιηθῇ τὸ ἀκίνητον αὐτὸ τοῦ ὀφειλέτου, ὁ ὁποῖος δὲν ἔχει νὰ πληρώσῃ, εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι ἐν τῇ κοινωνίᾳ ἐγείρονται αἱ συμπάθειαι ὑπὲρ τοῦ ὀφειλέτου· «βρὲ τοῦ κακομοίρη» ἀκούεις πανταχόθεν «τοῦ πωλοῦν τὰ κτήματα!». Αὐτὴ εἶναι ἡ φράσις ἥτις συνήθως λέγεται πανταχοῦ. Τρέχει ὁ ὀφειλέτης ὑποθάλπων διὰ δακρύων τὴν διάδοσιν πρὸς τοὺς διαφόρους ἀγοραστάς, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι ἐνυπόθηκοι δανεισταί, διότι εἰς τοιαύτας περιστάσεις συντείνουσιν εἰς τὸ νὰ λάβωσι τὰ χρήματα οἱ ἐνυπόθηκοι δανεισταὶ οἱ τρίτοι οἱ ὁποῖοι ἀρέσκονται ν’ ἀγοράσωσι τὴν δεῖνα οἰκίαν ἥτις ἔχει ἀξίαν 80.000 δρ. ἢ 100.000. Λοιπὸν οἱ τρίτοι ὑπερθεματισταὶ δὲν προσέρχονται οὕτω παρακαλούμενοι ἐκ μέρους τοῦ ὀφειλέτου, λέγοντος εἰς αὐτοὺς «μὴ πλειοδοτεῖτε, διότι ἐγὼ θὰ κατορθώσω νὰ κατακυρωθῇ εἰς ἐλάχιστον ποσὸν καὶ κατόπιν δίδω τὸ ἐλάχιστον τοῦτο ποσόν, ὅταν θὰ διαγραφῶσιν αἱ ὑποθῆκαι ὅλαι, διὰ νὰ πάρω τὸ σπίτι μου ὀπίσω». Δύναται νὰ λεχθῇ καὶ ἐλέχθη ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Πατρῶν Βουλευτοῦ ὅτι οἱ ἐνυπόθηκοι δανεισταὶ θὰ πλειοδοτήσωσιν, ἵνα λάβωσι τὰ χρήματά των. Τοῦτο εἶναι δύσκολον ἐν τῇ πρακτικῇ, διότι, διὰ νὰ πλειοδοτήσῃ λ. χ. ὁ δανειστὴς ὁ ὁποῖος γνωρίζει ὅτι ἀνηγγέλθησαν καὶ ἄλλοι δανεισταὶ διὰ τόσα ποσά, ἢ καὶ ὁ δεύτερος δανειστής, διὰ νὰ λάβῃ τὸ ποσὸν τῶν 30.000, πρέπει νὰ καταβάλῃ εἰς τὸ ταμεῖον 60.000 δρ., ἀλλ’ ἔχει τὰς 60.000 δρ. νὰ τὰς καταβάλῃ καὶ νὰ περιμένῃ κατόπιν, ἂν μάλιστα γίνῃ ἀνακοπὴ τοῦ πίνακος τῆς κατατάξεως καὶ ἀρχίσῃ ἀγὼν δικαστικός, πότε νὰ λάβῃ ὀπίσω τὰ χρήματά του; Ἢ, ἂν θέλητε νὰ λάβητε τὸν τρίτον, ὁ ὁποῖος ἔχει νὰ λάβῃ 20.000, τότε θὰ εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ καταβάλῃ 80.000 δρ. καὶ ν’ ἀναμένῃ τὴν περάτωσιν τῶν ἐγερθησομένων συνεπείᾳ ἀνακοπῆς τοῦ πίνακος δικῶν μὲ τὴν ὁποίαν καθορίζει ἡ Πολιτικὴ μας Δικονομία διαδικασίαν, δηλαδὴ μετὰ πάροδον 15 ἢ 20 ἐτῶν, ὄχι διὰ νὰ λάβῃ τὸ τίμημα τῶν 20.000 δρ. ὡς ἐνυπόθηκος δανειστής, ἀλλὰ τὰ χρήματά του. Αὐτὸ δὲν εἶναι εὔκολον πρᾶγμα, νὰ πλειοδοτήσῃ, ὡς λέγετε, ὁ τρίτος ἐνυπόθηκος, διότι αὐτὸς θέλει νὰ λάβῃ τὰ χρήματά του καὶ ὄχι τὸ κτῆμα τὸ ὁποῖον εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ μείνῃ ἐπ’ ὀνόματί του. Ἀλλὰ διὰ νὰ λάβῃ ὁ τελευταῖος δανειστὴς τὰς 20.000 πρέπει νὰ καταβάλῃ 80.000, οὔτε θὰ τὰς ἔχῃ, οὔτε θὰ εἶναι εὔκολον νὰ τὰς εὕρῃ. Τί θὰ κάμῃ λοιπόν; Αὐτὸς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπερθεματίσῃ, διότι δὲν ἔχει νὰ καταβάλῃ τὸ ποσόν· ὁ δεύτερος δὲν δύναται νὰ καταβάλῃ, διότι δὲν δύναται νὰ οἰκονομήσῃ καὶ ἄλλας 30.000. Ἐὰν εἶναι ἀδύνατον καὶ αὐτὸς νὰ τὰς οἰκονομήσῃ, θὰ συμβληθῇ μετὰ τοῦ πρώτου ὑπερθεματιστοῦ ὁ ὀφειλέτης ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει.

§150Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Ὁ δεύτερος;

§151Δ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Δὲν ἔχει νὰ τὰς καταβάλῃ.

§152Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. Νὰ δώσῃ 30.000 δρ. διὰ τὴν δευτέραν ὑποθήκην χωρὶς νὰ ἔχῃ τὰ μέσα νὰ ἐξασφαλισθῇ...

§153Δ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Εἶναι ἐξησφαλισμένος ἐκ τοῦ κτήματος· ἀλλὰ φρονῶ ὅτι θὰ εἶναι ὁ ἀνταγωνισμὸς δημόσιος καὶ δὲν θὰ περιορισθῇ ὁ ἀνταγωνισμός, ὅστις εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ περιορισθῇ ἐκ τῶν ἐνεργειῶν, ὡς εἶπον, τοῦ ὀφειλέτου, διότι πάντες ἐνδιαφέρονται ἐκ συμπαθείας ὑπὲρ τοῦ ὀφειλέτου. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ ἐπέλθῃ ζημία πραγματικὴ εἰς τὸν ἐνυπόθηκον δανειστήν.

§154Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Αὐτὸ συμβαίνει καὶ τώρα.

§155Δ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Ναί, ἀλλὰ τώρα τοῖς δίδομεν τὸ δικαίωμα διὰ τοῦ νόμου.

§156Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Τὸ ἐπιχείρημά σας εἶναι λοιπὸν ὅτι δύναται νὰ προέλθῃ εἰς συνεννόησιν ὁ δανειστὴς μὲ τὸν ὀφειλέτην.

§157Δ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Μάλιστα. Λοιπὸν ἰδοὺ μία ζημία προφανεστάτη, ἡ ὁποία δύναται...

§158Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Καθ’ ὑμᾶς.

§159Δ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. ... νὰ γίνῃ ἐκ τῆς τοιαύτης συνεννοήσεως τοῦ ὀφειλέτου, τοῦ δανειστοῦ καὶ τοῦ πλειοδοτοῦντος. Ἡ διαδικασία τῆς κατατάξεως κατὰ τοῦτο δύναται νὰ εἶναι κακὴ καὶ κατὰ τοῦτο δύναται ἡ διάταξις νὰ βλάψῃ, διότι, καὶ ἂν θελήσῃ νὰ πλειοδοτήσῃ ἐπὶ τοῦ κτήματος αὐτοῦ, ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θέλει νὰ τὸ ἀγοράσῃ εἰς ἀξίαν 80.000 ἢ 100.000 δραχμῶν, διότι τοιαύτην πραγματικὴν ἀξίαν ἔχει, θὰ καταβάλῃ τὰ χρήματα αὐτοῦ, διότι θὰ ἔχῃ ἀνάγκην νὰ λάβῃ τὴν περίληψιν, νὰ τὴν μεταγράψῃ καὶ καταλάβῃ τὸ κτῆμα. Ἐὰν καταβάλῃ τὰς 100.000 δραχ. διὰ νὰ λάβῃ τὴν περίληψιν καὶ μετὰ τὴν παρέλευσιν τοῦ πρώτου μηνὸς ὁ ὀφειλέτης νὰ καταβάλῃ τὸ αὐτὸ ποσόν, θὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ λάβῃ τὰ χρήματά του ὀπίσω;

§160Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Δὲν εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ καταθέσῃ.

§161Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ προσέλθητε εἰς τὸν πλειστηριασμὸν ὑπ’ αὐτοὺς τοὺς ὅρους;

§162Δ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Τίς;

§163Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑμεῖς ὁ ὁποῖος πρόκειται νὰ γίνητε ἀγοραστὴς καὶ νὰ καταβάλητε τὰς 80. 000 ἢ 100. 000.

§164Δ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Ὄχι· αὐτὸ ἤθελον νὰ εἴπω.

§165Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ τὸ εἴπητε πρὸς τὸν κ. Γκότσην.

§166Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Δὲν θὰ τὰς καταβάλῃ· Θὰ τὰς καταβάλῃ, ὅταν πρόκειται νὰ λάβῃ τὴν περίληψιν.

§167Δ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Δέχομαι πρὸς στιγμὴν ὅτι δὲν θὰ τὰς καταβάλω. Τίς θὰ νέμηται τὸ κτῆμα; Εἶναι καρποὶ οἱ ὁποῖοι χάνονται, αὐτὸ δὲ τὸ ὁποῖον λέγετε θὰ γεννήσῃ ἄλλην διαδικασίαν, ὅτι δύναται νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ διαδικασία τοῦ πίνακος τῆς κατατάξεως ἄνευ καταθέσεως τοῦ ἐκπλειστηριάσματος, καὶ τοῦτο καὶ ἤδη ἔχει γεννήσει πλείστας δίκας, διότι γίνεται πίναξ κατατάξεως ἐναντίον τοῦ νόμου τῆς λογικῆς ἄνευ ἐκπλειστηριάσματος, διότι τοιαύτην ἑρμηνείαν ἔδωκεν ὁ Ἄρειος Πάγος, τὴν ὁποίαν δὲν ἔπρεπε νὰ δώσῃ. Καὶ τί συμβαίνει σήμερον; Γίνομαι τελευταῖος ὑπερθεματιστὴς διὰ 50.000 δρ., δὲν τὰς καταβάλλω, γίνεται ὁ πίναξ τῆς κατατάξεως, δὲν καταβάλλω τὸ ἐκπλειστηρίασμα, γίνεται ἀνακοπὴ κατ’ αὐτοῦ, γίνεται ἀναπλειστηριασμὸς καὶ οὕτω καθεξῆς καὶ ἄρχεται ἀγὼν κατὰ τοῦ πίνακος τῆς κατατάξεως, γνωρίζω δὲ δίκην ἐκκρεμῆ ἡ ὁποία ἐξακολουθεῖ ἐπὶ ὀκτὼ ἔτη καὶ κατώρθωσαν οἱ ἄνθρωποι νὰ λάβωσι τελεσίδικον ἀπόφασιν τοῦ Ἐφετείου, ἀλλὰ τώρα τοῖς λέγουσιν ὅτι δὲν κατετέθη τὸ ἐκπλειστηρίασμα καὶ εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ ἐγείρωσιν ἀγωγὰς ὅπως ζητήσωσι νὰ λάβωσι τὸ ἐκπλειστηρίασμα. Διὰ τοῦτο παρεμπιπτόντως παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ μὴ ἐπιτρέπῃ τὴν κατάταξιν ἄνευ πλειστηριάσματος. Πάντα ταῦτα κατὰ τὴν γνώμην μου ἀποκρούουσι τὴν τροπολογίαν τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ Πατρῶν, τὴν ὁποίαν κατ’ ἀρχὴν καὶ ἐγὼ ἐνδιαφερόμενος ὑπὲρ τοῦ ὀφειλέτου εὕρισκον λαμπράν, ἀλλ’ ἥτις ὅμως ἀποκρούεται ἐξ αὐτῶν τῶν ἐπιχειρημάτων.

§168Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Ἡ τροπολογία ὡς ὑπεβλήθη ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου συμπολίτου μου εἶναι διάφορος τῆς διατυπώσεως τὴν ὁποίαν ἔδωκα ἐγὼ εἰς αὐτήν. Θὰ ὑποστηρίξω τὴν τροπολογίαν ὑπὸ τὴν διατύπωσιν ὑπὸ τὴν ὁποίαν ἐγὼ τὴν ὑπέβαλον, ἐκ ταύτης δέ, ἐπαναλαμβάνω πάλιν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐν τέλει τῆς προηγουμένης ὁμιλίας μου εἶπον, δὲν πρόκειται νὰ ἐπιτευχθῇ πραγματικὴ καὶ τελεία διόρθωσις τῶν παρατηρουμένων ἀτόπων. Ὀφείλω ὅμως νὰ παρατηρήσω ὅτι τὸ σύστημα τὸ ὁποῖον ἐγὼ προέτεινα εἶναι σύστημα ὡς πρὸς τὸ ὁποῖον δὲν δύναται νὰ λεχθῇ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτὴς εἶπεν ὅτι οὐδαμοῦ ἀλλαχοῦ ἰσχύει.

§169Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Εἶπον ὅτι δὲν γνωρίζω ἂν ἰσχύει.

§170Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἴσχυεν ἐν Γαλλίᾳ, ἀλλὰ κατηργήθη.

§171Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Παρακαλῶ· ἀπεναντίας δύναταί τις νὰ εἴπῃ τὸ ἀντίθετον ὅτι θὰ μοὶ ἦτο εὐχάριστον, ἂν μοὶ ὑπεδείκνυέ τις τόπον εἰς τὸν ὁποῖον νὰ ἰσχύῃ τὸ σύστημα τὸ ὁποῖον μέχρι σήμερον ἰσχύει παρ’ ἡμῖν. Προχείρως ἀναζητήσας τοὺς νόμους οἱ ὁποῖοι ἰσχύουσιν εἰς τὰ διάφορα Κράτη εὗρον ὅτι ὁ νόμος ὁ Γαλλικὸς ἐν ἄρθρῳ 708 τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας — διὰ νὰ μὴ ἀνησυχῇ ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Κορινθίας, τὸν εἰδοποιῶ ὅτι ἡ ἔκδοσις τὴν ὁποίαν ἔχω εἶναι τοῦ 1907 τοῦ Dalloz, συνεπῶς ἰσχύει ὡς εἶναι διατετυπωμένη ἐν τῇ ἐκδόσει αὐτῇ—λέγει (ἀναγινώσκει)· «Πᾶν πρόσωπον δύναται ἐντὸς τῶν 8 ἡμερῶν αἱ ὁποῖαι ἐπακολουθοῦσι τὴν κατακύρωσιν νὰ ἐνεργήσῃ μείζονα προσφοράν· ἀρκεῖ αὕτη νὰ εἶναι ἴση πρὸς τὸ ἕκτον τῆς προηγουμένης τελευταίας προσφορᾶς». Τούτου δὲ γενομένου διατάσσει τὸ ἄρθρον 709 ὅτι ἐπαναλαμβάνεται ὁ πλειστηριασμός, ἐκδίδονται νέα προγράμματα κτλ. Τοῦτο γίνεται ἐν Γαλλίᾳ· τώρα ἐν Ἰταλίᾳ...

§172Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Μοὶ δίδετε μίαν πληροφορίαν;

§173Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Οὐδεμίαν πληροφορίαν θὰ σᾶς δώσω ἢ ἐκείνην τὴν ὁποίαν ἐγὼ νομίζω ὡς χρήσιμον διὰ τὴν Βουλήν... Ἐν Ἰταλίᾳ τὸ ἄρθρον 680 τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας λέγει (ἀναγινώσκει)· «μετὰ τὰς 15 ἡμέρας — βλέπετε ὅτι ἐν Γαλλίᾳ ἔχομεν 8 ἡμέρας, ἐν Ἰταλίᾳ ἔχομεν 15 — «τὰς ἐπακολουθούσας τὴν ἡμέραν τῆς πωλήσεως γίνεται δεκτὴ μείζων προσφορὰ φθάνουσα τοὐλάχιστον εἰς τὸ ἕκτον τῆς τιμῆς τῆς προηγουμένης πωλήσεως· ἀρκεῖ νὰ γίνηται αὕτη ὑπὸ προσώπου τὸ ὁποῖον ἐξεπλήρωσε τὰς κατὰ τὸ πρόγραμμα ὑποχρεώσεις». Ἐπὶ πλέον ὁρίζει τὸ ἄρθρον 681 ὅτι ἐπαναλαμβάνεται ὁ πλειστηριασμὸς ἐκ νέου συνεπείᾳ τοιαύτης προσφορᾶς. Τὸ ἄρθρον 85 τοῦ ἐν Γερμανίᾳ ἰσχύοντος νόμου —διότι ἐκεῖ τὰ περὶ πλειστηριασμοῦ δὲν διέπονται ὑπὸ τῆς δικονομίας, διότι ἡ δικονομία ἐν ἄρθρῳ 609 ὁρίζει ὅτι τὰ τῆς ἀναγκαστικῆς ἐκτελέσεως καὶ τὰ τῆς μεσεγγυήσεως τῶν ἀκινήτων διέπονται ὑπὸ εἰδικῶν νόμων· εἶναι δὲ οὗτος ὁ νόμος, τὸν ὁποῖον ἔχω ἐνώπιόν μου, ὁ περὶ ἀναγκαστικῆς ἐκποιήσεως καὶ περὶ μεσεγγυήσεως τῶν ἀκινήτων—, τὸ ἄρθρον, λέγω, 85 δὲν ἔχει τὸ σύστημα τὸ ὁποῖον ἔχει ἡ Γαλλία καὶ ἡ Ἰταλία, ἀλλ’ ἄλλο σύστημα· ἀφοῦ φθάσῃ εἰς τὸ τέλος ὁ πλειστηριασμὸς καὶ παύσωσι πλέον αἱ προσφοραί, πᾶς ἐνδιαφερόμενος—αὐτὸ προσεγγίζει πολὺ πρὸς τὸ σύστημα τοῦ ἀξιοτίμου συμπολίτου μου—, εἴτε ὀφειλέτης εἴτε δανειστής, οἱοσδήποτε δύναται νὰ ἐμφανισθῇ καὶ νὰ εἴπῃ· Παρακαλῶ νὰ γίνῃ πάλιν ὁ πλειστηριασμός. Ἀρκεῖ νὰ καταθέσῃ ἐγγύησίν τινα ἀσφαλίζουσαν διὰ τὴν ἐνδεχομένην ἐλάττωσιν τῶν προσφορῶν καὶ γίνεται δεκτὸς καὶ ἐπαναλαμβάνεται ὁ πλειστηριασμός. Βλέπετε λοιπὸν ὅτι ἐκ τῆς προχείρου ἀναδιφήσεως τῶν ξένων νομοθεσιῶν προκύπτει ὅτι τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον ἔχομεν νῦν δὲν εἶναι τὸ σύστημα τὸ κρατοῦν, ἀλλ’ ἀπεναντίας θὰ ἐρευνήσωμεν πολὺ διὰ νὰ εὕρωμεν τὰς χώρας εἰς τὰς ὁποίας τὸ σύστημα τοῦτο τὸ τοσοῦτον ἀμείλικτον ἰσχύει. Ὡς ἐγὼ εἶχον διατυπώσει τὸ πρᾶγμα, ἐρωτῶ· τίνα ζημίαν θὰ φέρωμεν, ἂν ἐπὶ δύο ἢ τρεῖς Κυριακὰς γίνωνται δεκταὶ νέαι προσφοραί; Ἐκεῖ θὰ παρέλθωσι πολλαὶ ἡμέραι· 8 ἐν Γαλλίᾳ, 15 ἐν Ἰταλίᾳ, μετὰ τὸ πέρας τοῦ πλειστηριασμοῦ ἐν Γερμανίᾳ, ἀλλ’ ὑπολογίσατε καὶ τί θὰ γίνῃ· θὰ ἐπαναληφθῇ ὁλόκληρος ἡ διαδικασία τοῦ πλειστηριασμοῦ, θὰ ἐκδοθῶσι νέα προγράμματα, θὰ γίνωσι νέαι ἐπαναλήψεις. Ἡμεῖς δὲν λέγομεν αὐτό· λέγομεν· ἐὰν ἤθελε γίνει, νὰ εἶναι δεκτὴ καὶ τὴν ἑπομένην καὶ μεθεπομένην Κυριακὴν προσφορὰ καὶ εἰς τὸ τέλος νὰ γίνῃ ἡ κατακύρωσις ἡ ὁριστικὴ εἰς τὴν τελευταίαν προσφοράν. Τίς ζημία θὰ ἐπέλθῃ; Ἀλλά, λέγει ὁ κ. Μισυρλῆς, θὰ χαθῇ ὁ χρόνος. Θὰ χαθῇ ὁ χρόνος διὰ τὴν διαδικασίαν τῆς ἐκτελέσεως, τῆς ὁποίας συνετμήθησαν αἱ προθεσμίαι; Αὐταὶ αἱ 15 ἡμέραι εἶναι ἐκεῖναι κατὰ τὰς ὁποίας θὰ χαθῇ τὸ κτῆμα καὶ ὁ δανειστὴς ὁ ἀγοραστὴς δὲν θὰ παραλάβῃ παρὰ ἀγρόν; Αὐτὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λέγωνται σοβαρῶς, διότι δὲν θὰ καταστραφῇ κατὰ τὰς 15 ἡμέρας τὸ κτῆμα· καὶ σᾶς εἶπον τί ἐλπίζω ὅτι θὰ γίνηται ἅπαξ ἐπὶ τοῖς ἑκατόν, ἐπὶ τοῖς χιλίοις—δὲν εἶπον ὅτι θὰ γίνηται πάντοτε—, ὅτι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι λαμβάνουσι γνῶσιν ὅτι γίνεται ὁ πλειστηριασμὸς καὶ λαμβάνουσι γνῶσιν περὶ τοῦ κτήματος εἶναι δυνατὸν νὰ παρουσιασθῶσι νὰ προσφέρωσι μείζονα προσφοράν. Τὸ ἐνδεχόμενον τὸ ὁποῖον πιθανολογεῖ ἡ μεγίστη δραστηριότης μετὰ τῆς ὁποίας θὰ ἐνεργήσῃ ὁ ὀφειλέτης κινδυνεύων νὰ χάσῃ τὸ κτῆμά του, αὐτὸ τὸ ἐνδεχόμενον ἀφήνομεν ἀνοικτὸν εἰς τὸν ὀφειλέτην νὰ ἐπιτύχῃ μείζονα προσφορὰν ἐκ τοῦ πλειστηριασμοῦ. Ἐκ τούτου οὐδεὶς ζημιοῦται. Οὐδενὸς τὰ συμφέροντα ἐκτίθενται εἰς κίνδυνον καὶ ἀφήνει ὁδὸν ἐνεργείας εἰς τὸν ὀφειλέτην 15 ἢ 20 ἡμερῶν, καὶ ἡμεῖς ἐφαρμόζομεν σύστημα τὸ ὁποῖον ἀλλαχοῦ εἶναι ἐφηρμοσμένον μετὰ μεγαλυτέρας ἐλευθεριότητος ἐκείνης τὴν ὁποίαν ἡμεῖς θέλομεν εἰσαγάγει. Ἐπαναλέγω δὲ καὶ πάλιν ὅτι παρ’ ἡμῖν αἱ περιστάσεις αἱ οἰκονομικαί, αἱ ἰδιαίτεραι συνθῆκαι αἱ οἰκονομικαὶ ὑπὸ τὰς ὁποίας διατελοῦσιν οἱ ὀφειλέται εἰς τὰς διαφόρους ἐπαρχίας, εἰς τὰ μέρη ὅπου πωλοῦνται ἀγροτικὰ κτήματα, εἶναι τοιαῦται ὥστε εἶναι ἐνδεδειγμένον νὰ ληφθῇ πρόνοια ὑπὸ τοῦ νόμου. Ὅ,τι ὑποδεικνύω εἶναι βεβαίως καὶ τοῦτο ἀνεπαρκὲς ἀναμφισβητήτως διότι δὲν διαθέτομεν τὸν ἐπαρκῆ χρόνον, ἴσως δὲ δὲν διαθέτομεν τὰ ἐπαρκῆ μέσα μελέτης, ἵνα ἐξεύρωμεν σύστημα τὸ ὁποῖον νὰ δύναται πληρέστερον νὰ ἐπαρκέσῃ εἰς τὰς ἀνάγκας αἱ ὁποῖαι ἐκδηλοῦνται, ἀλλὰ πρὸ παντὸς πρέπει νὰ πράξωμεν τοῦτο τὸ ἐλάχιστον, τὸ ὁποῖον ἴσως γίνῃ εἰς σπανίας περιπτώσεις ἀφορμὴ ὠφελείας εἰς τοὺς ὀφειλέτας χωρὶς νὰ γίνῃ πρόξενον ζημίας εἰς κανένα, εἰς ἐκείνους δὲ οἱ ὁποῖοι θὰ ὠφεληθῶσι περιλαμβάνονται καὶ οἱ δανεισταί, διότι οἱ ἐνυπόθηκοι δανεισταὶ ἔχουσι συμφέρον νὰ ἐπιτευχθῇ μείζων προσφορά, διὰ νὰ ἱκανοποιηθῶσιν.

§174Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Πατρῶν ἀπὸ τῆς στιγμῆς ἀπὸ τῆς ὁποίας πρῶτον ὡμίλησε μετέβαλεν ἤδη σύστημα καὶ ἐδέχθη σύστημα ἐντελῶς διάφορον.

§175Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Ἐγώ;

§176Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὑμεῖς, διότι λέγετε νὰ μὴ ὑπάρξῃ ὁριστικὴ κατακύρωσις.

§177Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Αὐτὸ εἶπον.

§178Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν εἴπετε αὐτό· ἐπικαλεῖσθε τὰς ξένας νομοθεσίας καὶ παραδέχεσθε ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρξῃ προσφορὰ νέα, ἵνα ἐπαναληφθῇ ὁ πλειστηριασμός, ὄχι ὅτι δὲν γίνεται ὁριστικὴ προσφορά. Ἐπειδὴ εἴμεθα νομικοί, ἐννοούμεθα κάλλιστα.

§179Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Τί εἶπον ἐγώ;

§180Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Γίνεται ὁριστικὴ ὑπὸ τὸν ὅρον ὅτι δὲν θὰ ὑπάρξῃ νέα τις προσφορὰ ἡ ὁποία ν’ ἀνέρχηται μέχρι τοῦ ἕκτου. Ὑμεῖς εἴπετε νὰ μὴ εἶναι ὁριστικὴ ἡ προσφορὰ καὶ ν’ ἀναβληθῇ ἡ κατακύρωσις ἐπὶ 15–20 ἡμέρας. Εὑρισκόμεθα ἐνώπιον ἄλλου συστήματος ἤδη, ὅτε ἀνεγνώσατε τὰ τῆς Ἰταλικῆς καὶ Γαλλικῆς νομοθεσίας· ἀλλ’ ἡ Γαλλικὴ καὶ ἡ Ἰταλικὴ νομοθεσία δὲν λέγει αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἴπετε, διότι δὲν λέγει ὅτι δύναται ν’ ἀναβληθῇ ἡ κατακύρωσις καὶ νὰ μὴ εἶναι ὁριστικὴ ἡ κατακύρωσις ἐπὶ 8–15–20 ἡμέρας, ἀλλὰ λέγει ὅτι ἡ κατακύρωσις εἶναι ὁριστική, ὑπὸ τὸν ὅρον ὅμως ὅτι δὲν θὰ ἐπέλθῃ νέα προσφορὰ ἡ ὁποία καθορίζεται μέχρι τοῦ ἕκτου ὑπὲρ τὴν τιμὴν τὴν ὁποίαν ἐπέτυχε κατὰ τὴν πρώτην κατακύρωσιν. Εἶναι τὸ σύστημα ἐντελῶς διάφορον καὶ ὑπ’ αὐτὴν τὴν ἔννοιαν ἴσως θὰ ἠδυνάμεθα νὰ δεχθῶμεν τὸν νεωτερισμόν, ἀλλὰ φοβοῦμαι ὅτι ὑπὸ τοὺς ὅρους ὑπὸ τοὺς ὁποίους εὑρίσκεται ἤδη ὁ τόπος ἡμῶν, ἀντὶ νὰ ὠφελήσωμεν τὸν ὀφειλέτην, θὰ τὸν ζημιώσωμεν, διότι δὲν πρέπει νὰ λησμονήσωμεν ὅτι, ἂν ὑπέστη τοιαύτην κατάπτωσιν ἡ ἀξία τῶν ἀκινήτων, τοῦτο ὀφείλεται ἀκριβῶς εἰς τὴν κακοπιστίαν τῶν ὀφειλετῶν, τὴν ὁποίαν ἔρχονται καὶ ἐνθαρρύνουσιν οἱ πρόεδροι τῶν Πρωτοδικῶν δίδοντες ἀναστολάς, ὄχι διότι ὑπάρχει ἐλπὶς ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτύχωσι τῶν ἀκινήτων τιμὴν μεγαλυτέραν μετὰ τὴν ἀναστολήν, ἀλλὰ διότι πάντες δυστυχῶς ἐννοοῦμεν νὰ εὐσπλαγχνισθῶμεν τὸν ὀφειλέτην νομίζοντες ὅτι ὠφελοῦμεν αὐτὸν καθ’ ἣν στιγμὴν πρόκειται νὰ χάσῃ τὴν στέγην του, τὴν ἄμπελόν του, τὴν σταφίδα του. Ἐγὼ φρονῶ ὅτι, ἂν ἐζημιώθησαν οἱ ὀφειλέται καὶ ἔφθασαν εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον, τοῦτο ὀφείλεται ἀκριβῶς, διότι γίνεται κατάχρησις τῆς ἀναστολῆς τῶν πλειστηριασμῶν, ἐφθάσαμεν δὲ διὰ τούτου τοῦ τρόπου, ἀντὶ νὰ εὐσπλαγχνισθῶμεν καὶ ἐπιδιώξωμεν ν’ ἀνακουφίσωμεν τοὺς ὀφειλέτας, νὰ τοὺς καταστρέψωμεν, διότι ἀναμφισβητήτως ἐν ταῖς ἐπαρχίαις σήμερον ἐκτὸς τῶν τοκογλυφικῶν δανείων δὲν θὰ εὕρητε δάνειον ἐνυπόθηκον· διατί; Διότι ἐπέρχονται πᾶσαι ἐκεῖναι αἱ ἐπ’ ἄπειρον ἀναστολαὶ τῶν πλειστηριασμῶν καί, ὅταν τελειώσῃ ὁ πλειστηριασμός, ἀρχίζει ἡ ἄλλη διαδικασία, ἡ διαδικασία τῆς ἐξώσεως, καὶ ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Παρνασσίδος εἶχε δίκαιον εἰπὼν ὅτι ὑπάρχουσι διαδικασίαι περὶ ἐξώσεως αἱ ὁποῖαι διαρκοῦσιν ἐπὶ ὀκτὼ περίπου ἔτη. Πῶς εἶναι λοιπὸν δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ πίστωσις ἐνυπόθηκος;

§181Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Ὀφείλω νὰ δώσω ἐξήγησίν τινα, διὰ νὰ μὴ χωρῇ παρεξήγησις μεταξὺ ἐμοῦ καὶ τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτοῦ. Ἐγὼ εἶπον κατὰ τὴν πρώτην ὁμιλίαν μου ὅτι δὲν ἀποδέχομαι τὴν τροπολογίαν ὅπως συνετάχθη ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου συμπολίτου μου· διετύπωσα σύστημα τί τὸ ὁποῖον δὲν εἶχεν οὐδὲ κἂν ἀναγράψει, συνιστάμενον εἰς τοῦτο· ἐπὶ μίαν, δύο ἢ τρεῖς Κυριακὰς νὰ εἶναι δεκτὴ μείζων προσφορὰ καὶ νὰ μὴ συντελῆται ἡ ὁριστικὴ κατακύρωσις μέχρι τῆς ἡμέρας ἐκείνης, ἀλλά, ἂν παρουσιασθῇ μείζων προσφορά, νὰ γίνεται ἡ κατακύρωσις εἰς τὸν προσφέροντα ταύτην, διατηρουμένης ὅμως πάντοτε τῆς προηγουμένης προσφορᾶς, καὶ δι’ αὐτὸ εἶπον ὅτι οὐδεὶς ἔχει νὰ ζημιωθῇ τίποτε.

§182Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἴσως εἴχετε τὴν σκέψιν ταύτην, ἀλλὰ δὲν ὡμιλήσατε περὶ μείζονος προσφορᾶς, ἀλλ’ ὡμιλήσατε μόνον περὶ μὴ ὁριστικῆς κατακυρώσεως. Καὶ παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον ἐκ Σύρου Βουλευτὴν νὰ βεβαιώσῃ ἂν τοιοῦτόν τι εἶπεν ὁ κ. Βουλευτής.

§183Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγὼ οὕτω πως ἀντελήφθην τὴν πρότασιν, ὅτι πρόκειται περὶ ἀναβολῆς τοῦ πλειστηριασμοῦ.

§184Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω τὸν ἀξιότιμον ἐκ Σύρου Βουλευτήν, ὁ ὁποῖος εὑρίσκει διαφορὰν μεταξὺ ἐκείνου τὸ ὁποῖον αὐτὸς λέγει καὶ ἐκείνου τὸ ὁποῖον ἐγὼ εἶπον. Ἐγὼ εἶπον ὅτι θὰ εἶναι δεκταὶ καὶ μετὰ τὴν πρώτην Κυριακὴν μεγαλύτεραι προσφοραί, ὅτι αἱ προσφοραὶ θὰ ἐξακολουθῶσι δύο, τρεῖς, τέσσαρας Κυριακὰς καὶ ὅτι ἡ κατακύρωσις θὰ γίνῃ εἰς τὴν μείζονα προσφοράν, ἡ ὁποία ἐπετεύχθη κατὰ τὴν αʹ, βʹ, γʹ ἢ δʹ Κυριακήν. Τοῦτο εἶναι τὸ σύστημα τὸ ὁποῖον ἐγὼ ἐξέθηκα, τοῦτο εἶναι τὸ σύστημα τὸ ὁποῖον δέχεται ἡ Γαλλικὴ Δικονομία, τοῦτο εἶναι τὸ σύστημα τὸ ὁποῖον δέχεται ἡ Ἰταλικὴ Δικονομία, μετὰ μείζονος ἐλευθερίας μάλιστα· διότι ἐκεῖναι τί λέγουσιν; Ὅταν γίνῃ τοιαύτη προσφορά, θὰ ἐπαναληφθῇ ὁ πλειστηριασμὸς μεθ’ ὅλων του τῶν διατυπώσεων· ἐνῷ ἐγὼ λέγω ὅτι ὁ πλειστηριασμὸς ἐξακολουθεῖ. Ἡ ἀναβολὴ τὴν ὁποίαν δίδει ἡ Γαλλικὴ Δικονομία, ἡ ἀναβολὴ τὴν ὁποίαν δίδει ἡ Ἰταλικὴ Δικονομία εἶναι μεγαλυτέρα ἀπὸ ἐκείνην τὴν ὁποίαν ἐγὼ δέχομαι νὰ δοθῇ. Ὁ δὲ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς ἀνταπαντῶν εἰς ἐμὲ ἔλεγεν ὅτι οὐδεμίαν ἀναβολὴν δίδει οὔτε ἡ Ἰταλικὴ οὔτε ἡ Γαλλικὴ Δικονομία, ἐνῷ αὗται δίδουσι μεγαλυτέραν ἀναβολήν, διότι δίδουσι τοσούτου χρόνου ἀναβολήν, ὅσος ἀπαιτεῖται διὰ νὰ γίνωσι νέα προγράμματα, νέαι προθεσμίαι, νέος πλειστηριασμός. Ἡ Γερμανικὴ Δικονομία ὁρίζει ὅτι, ἂν παρουσιασθῇ τις δίδων μεγαλυτέραν προσφοράν, θὰ ἐπαναληφθῇ ὁ πλειστηριασμὸς μὲ νέας προκηρύξεις, νέας προθεσμίας, νέον χρόνον. Ὥστε δὲν δύναμαι νὰ θεωρηθῶ ὅτι εἶπον ἄλλο τι ἀπὸ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπον πρότερον. Τώρα ὁ ἀξιότιμος κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς εἶπε· Κύριοι, θὰ ἐπέλθῃ ἁπλῶς ἀπώλεια χρόνου καὶ τὸ δεινὸν τὸ ὁποῖον μαστίζει σήμερον τὴν ἀκίνητον κτῆσιν εἶναι ὅτι δὲν ἀπολαύει πίστεως, καὶ δὲν ἀπολαύει πίστεως, διότι οἱ πρόεδροι διὰ τῶν ἀναστολῶν τὰς ὁποίας δίδουσι γίνονται ἀφορμὴ ν’ ἀναβάλλωνται οἱ πλειστηριασμοὶ καὶ μὴ κατορθώνῃ ὁ δανειστὴς νὰ ἐπιτυγχάνῃ τὴν εἴσπραξιν τῆς ἀπαιτήσεώς του. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι τὸ νὰ μὴ κατορθώνῃ ὁ δανειστὴς νὰ ἐπιτυγχάνῃ τὴν εἴσπραξιν τῆς ἀπαιτήσεώς του εἶναι λόγος μειώσεως τῆς κτηματικῆς πίστεως. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι τοῦτο δι’ οὐδενὸς μέσου ἐκτελέσεως δυνάμεθα νὰ διορθώσωμεν· διότι τὸ ὅτι δὲν ἐπιτυγχάνει ὁ δανειστὴς τὴν εἴσπραξιν τῆς ἀπαιτήσεώς του προέρχεται διότι δὲν ὑπάρχουσιν ἄνθρωποι διατεθειμένοι ν’ ἀγοράσωσι τὰ ἀκίνητα κτήματα. Καὶ ὅταν εὑρίσκησθε εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ καταστήσητε τὸν δανειστὴν κύριον τῶν κτημάτων ἐπὶ ὑποθήκῃ τῶν ὁποίων ἐδάνεισεν ἀντὶ νὰ τῷ δώσητε τὰ χρήματά του δημιουργεῖται δυσχέρεια καὶ ἰδοὺ ἡ ἀκίνητος κτῆσις ἐν μειώσει πίστεως, μυρίοι δ’ ἄλλοι λόγοι ὑπάρχουσιν ἀναγόμενοι καὶ εἰς τὴν κατάστασιν τῆς ἰδιοκτησίας παρ’ ἡμῖν. Εἷς λόγος εἶναι ἡ εὐκολία μεθ’ ἧς δίδουσιν οἱ πρόεδροι τὰς ἀναστολάς, καὶ ἐγὼ λέγω ναί· εἶναι εἷς λόγος αὐτός, ἀλλὰ τίς εἶναι ὁ τρόπος κατὰ τὸν ὁποῖον θέλομεν δυνηθῆ ν’ ἀντιδράσωμεν κατὰ τῆς καταχρήσεως τῶν ἀναστολῶν; Δυνάμεθα νὰ κλείσωμεν τὴν πύλην τῶν ἀναστολῶν ἀπαγορεύοντες αὐτὴν εἰς τὸν πρόεδρον; Ἀναμφισβητήτως ὄχι. Ἐφ’ ὅσον δ’ ἀφήνομεν οἱανδήποτε περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ πρόεδρος ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ δίδῃ ἀναστολὴν εὑρισκόμεθα ἐκτεθειμένοι εἰς τὸν κίνδυνον τῆς καταχρήσεως τοῦ δικαιώματος τούτου. Τίς εἶναι ὁ τρόπος διὰ τοῦ ὁποίου δυνάμεθα τὸν κίνδυνον τοῦτον νὰ ἐλαττώσωμεν; Νὰ μειώσωμεν τὰ αἴτια διὰ τὰ ὁποῖα δίδεται ἡ ἀναστολή. Διατί ὁ πρόεδρος ποιεῖται κατάχρησιν τοῦ δικαιώματος τῆς ἀναστολῆς; Διότι ἀκούει τὸν ὀφειλέτην, ἀκούει τὰς περιστάσεις ὑφ’ ἃς διατελεῖ, ἀκούει καὶ τὸν δανειστὴν καὶ τὰς περιστάσεις ὑφ’ ἃς καὶ οὗτος διατελεῖ, συγκινούμενος δ’ ἐκ τοῦ κινδύνου τὸν ὁποῖον διατρέχει ὁ ὀφειλέτης νὰ χάσῃ τὸ κτῆμά του εὑρίσκεται εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ κάμψῃ τὸ δίκαιον τὸ τυπικὸν εἰς τὸ δίκαιον τὸ οὐσιαστικόν. Ἐὰν κινδυνεύῃ νὰ χάσῃ τὸ κτῆμά του ὁ ὀφειλέτης πωλούμενον εἰς τὸ ἥμισυ ἢ τὸ τρίτον τῆς τιμῆς, εἶναι ἀδιάφορον εἰς τὸ δίκαιον τὸ τυπικόν· ἀρκεῖ ὅτι ὀφείλει, ἀλλ’ ἔρχεται τὸ δίκαιον τὸ οὐσιαστικόν, κατὰ τὸ ὁποῖον πρέπει τὸ κτῆμα νὰ πωληθῇ εἰς τὴν ἀξίαν τὴν ὁποίαν ἀντιπροσωπεύει· καὶ τοῦτο ἄγει ἡμᾶς εἰς τὴν ὑπὸ τῶν πραγμάτων ἐνδεδειγμένην λύσιν. Θέλετε νὰ ἐλαττώσητε τὴν κατάχρησιν ταύτην; Πρέπει νὰ ἐργασθῆτε εἰς τὴν κατὰ τὸ δυνατὸν ἐλάττωσιν τῶν αἰτίων τὰ ὁποῖα ἐδημιούργησαν τὴν ἀντίδρασιν αὐτήν, ἥτις ἄγει ἐπὶ τὴν κατάχρησιν. Τὸ ἐπ’ ἐμοὶ νομίζω ὅτι θέλετε μειώσει τὸν κίνδυνον, ἐὰν παραδεχθῆτε τὴν γνώμην τὴν ὁποίαν ὑποβάλλω. Ὁ πρόεδρος γνωρίζων ὅτι θὰ δύναται ὁ ὀφειλέτης ν’ ἀναβάλῃ τὴν ἐκποίησιν τοῦ κτήματός του ἐπί τινας ἑβδομάδας καὶ ὅτι κατὰ τὰς ἑβδομάδας ταύτας θὰ δυνηθῇ νὰ ἐξεύρῃ τὴν προσήκουσαν εἰς τὸ κτῆμα τιμήν, ἵνα προσεγγίσῃ εἰς τὴν ἀξίαν του καὶ ὅτι τοῦτο δὲν θὰ πωληθῇ κατὰ τὴν 12 ὥραν τῆς πρώτης Κυριακῆς, θὰ εἶναι δυσκολώτερος εἰς παροχὴν ἀναστολῶν. Βεβαίως ἐλαχίστη εἶναι ἡ ἀντίδρασις τὴν ὁποίαν φέρετε διὰ τοῦ μέτρου τούτου εἰς τὸν οἶκτον τοῦ προέδρου ὑπὲρ τοῦ ἐνώπιον αὐτοῦ παρισταμένου ὀφειλέτου, ἀλλὰ καὶ τὸ ἐλάχιστον τοῦτο, ἂν θέλητε, δεχθῆτέ το· βεβαίως ὠφέλειαν θὰ φέρητε.

§185Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Ἀπορῶ, κ. Πρόεδρε, μὲ τοὺς ἀξιοτίμους κυρίους προλαλήσαντας, οἱ ὁποῖοι ἐνόμισαν ὅτι ἡ παροχὴ προθεσμίας 15 ἢ 20 ἡμερῶν δύναται νὰ βελτιώσῃ τὴν κατάστασιν. Διὰ νὰ γίνῃ πλειστηριασμός, ἀπαιτεῖται χρόνος ἑνὸς καὶ δύο ἐτῶν, ἐὰν καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τοῦτο δὲν δύναται ὁ ὀφειλέτης νὰ ἐξοικονομήσῃ τὰ χρήματα διὰ ν’ ἀπαλλαχθῇ τῆς ὑποχρεώσεώς του, βεβαίως ἡ προστιθεμένη προθεσμία τῶν 15 ἢ 20 ἡμερῶν δὲν παρέχει τὴν ἐλπίδα ὅτι θὰ καταστήσῃ εἰς αὐτὸν δυνατὴν τὴν καταβολὴν τοῦ χρέους του, ἐνῷ ἀφ’ ἑτέρου πρέπει νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν ὅτι ἡ προσθήκη εἰς τὴν τόσην χρονοτριβὴν καὶ ἑτέρου χρόνου εἶναι σπουδαιοτάτη, διότι ἐν τῷ μεταξὺ ἕνεκα τῆς τοιαύτης ἐκκρεμοῦς καταστάσεως ἡ καλλιέργεια τοῦ κτήματος σταματᾷ καὶ οὐχὶ σπανίως τὰ τοιαῦτα κατεσχημένα κτήματα καταστρέφονται καθ’ ὁλοκληρίαν.

§186Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Ἐπὶ τόσον χρόνον μᾶς ἐταλάνισεν ὁ κ. συνάδελφος ὁμιλῶν περὶ τοῦ χρόνου αὐτοῦ τοῦ ἑνὸς μηνός, ὁ ὁποῖος πρόκειται νὰ διαρρεύσῃ καὶ τόσας εἰς τὰ συμφέροντα τῶν δανειστῶν καὶ τίς οἶδε τίνων ἄλλων νὰ προξενήσῃ ζημίας καὶ βλάβας. Τὴν τροπολογίαν τὴν ὁποίαν ὁ κ. συνάδελφος καὶ φίλος μου προτείνει δὲν εὑρίσκω ἀποκρουστέαν, ἀλλὰ δὲν τὴν εὑρίσκω καὶ ὡς εὐεργετοῦσαν, ὡς ἴσως νομίζετε, τὸν ὀφειλέτην· διότι πρόκειται περὶ ἀναστολῆς ὀλιγοχρόνου, ἡ ὁποία δίδεται καὶ ὑπὸ τοῦ προέδρου. Τροπολογία δυναμένη νὰ προστατεύσῃ τὰ συμφέροντα τῶν ὀφειλετῶν εἶναι ἡ τροπολογία τὴν ὁποίαν ἐγὼ ὑπέβαλον. Ἐὰν ἡ Βουλὴ θέλει νὰ προτατεύσῃ τὸν ὀφειλέτην κατὰ τοῦ σκληροτραχήλου δανειστοῦ, πρέπει νὰ δεχθῇ τὴν τροπολογίαν μου, ἐὰν δὲ δὲν θέλῃ ἡ Βουλή, ἀποβλέπουσα εἰς τὸ ὅτι πᾶσαι αὐταὶ αἱ εὐκολίαι αἱ παρεχόμεναι εἰς τὸν ὀφειλέτην εἶναι εὐκολίαι δυσχεραίνουσαι αὐτόν, θέλει βεβαίως ἀπορρίψει τὴν τροπολογίαν μου. Ἐγὼ ὑπέβαλον τὴν τροπολογίαν μου ὡς διαμαρτυρίαν ἐκ μέρους ἐκείνων τῶν ὁποίων ἡ περιουσία θέλει διατρέξει κίνδυνον σπουδαιότατον.

§187Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Μὲ συγχωρεῖτε· ὀλίγας λέξεις, διότι πρόκειται περὶ ζητήματος κεφαλαιώδους. Ὁ ἀξιότιμος κ. Βουλευτὴς ἐκ Πατρῶν, ὁ ἕτερος, εἶπεν ὅτι πρέπει νὰ εὕρωμεν τὸ μέσον διὰ τοῦ ὁποίου θέλομεν ἀποτρέψει καὶ παρεμποδίσει τὴν κατάχρησιν ἐκ μέρους τοῦ προέδρου εἰς τὴν παραχώρησιν ἀναστολῆς τοῦ πλειστηριασμοῦ καὶ ὅτι οὕτω πως διὰ τῆς προτάσεώς του θὰ φθάσωμεν εἰς τὸ σκοπούμενον. Ἐγὼ φρονῶ τὸ ἀντίθετον· φρονῶ ὅτι, ἂν θέλωμεν νὰ καταστήσωμεν τὸν τόπον ἡμῶν μᾶλλον εὔπορον, ἐὰν θέλωμεν νὰ προσελκύσωμεν τὰ κεφάλαια, ἔχομεν καθῆκον νὰ ἐπιβάλωμεν τὴν αὐστηρὰν δικαιοσύνην. Ἡ δικαιοσύνη εἶναι αὕτη· καθόσον ὁ πρόεδρος ἀκούει τοὺς γόους τοῦ ὀφειλέτου, τοσοῦτον καθιστᾷ τὴν θέσιν τοῦ ὀφειλέτου καὶ τῶν ἀπόρων δυσχερεστέραν. Θέλομεν νὰ προσελκύσωμεν τὰ κεφάλαια; Ἂς ἀποβλέψωμεν εἰς αὐστηράν, αὐστηροτάτην ἀπονομὴν τῆς δικαιοσύνης. Τὰ κεφάλαια εἶναι δειλὰ καὶ μόνον ὑπὸ τὸν ὅρον ὅτι θὰ ἔχωσι πλήρη ἀσφάλειαν δυνάμεθα νὰ τὰ προσελκύσωμεν καὶ ὄχι διὰ τοιούτων ἀναβολῶν αἱ ὁποῖαι θὰ ἔχωσιν ὡς ἀποτέλεσμα νὰ κλονίσωσιν ἐπὶ μᾶλλον τὴν πίστιν τοῦ κεφαλαίου. Θέλετε νὰ φέρητε διόρθωσίν τινα; Χορηγήσατε τὸ δικαίωμα καὶ εἰς τὸν ὀφειλέτην καὶ εἰς τὸν δανειστὴν νὰ προσφεύγωσιν ἐνώπιον τοῦ Δικαστηρίου κατὰ τὴν περίπτωσιν τῆς ἀναστολῆς. Τότε θὰ ἔχητε πραγματικὴν ἐγγύησιν· δὲν θ’ ἀφήσητε μόνον εἰς τὴν εὐσπλαγχνίαν τοῦ προέδρου τὸ δικαίωμα αὐτὸ τοῦ δανειστοῦ, τοῦ ν’ ἀπαιτήσῃ τὴν καταβολὴν τῶν ὀφειλομένων αὐτῷ. Τότε θὰ ἔχητε καὶ δικαιοσύνην ὑπὲρ τοῦ ὀφειλέτου, καθ’ ὅσον εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ, διότι τὸ Δικαστήριον θὰ σταθμήσῃ πολὺ πλέον αὐστηρότερον καὶ πολὺ πλέον ἀσφαλέστερον τὰς περιστάσεις ὑπὸ τὰς ὁποίας εὑρίσκεται ὁ ὀφειλέτης, τὰς περιστάσεις ὑπὸ τὰς ὁποίας εὑρίσκεται τὸ κεφάλαιον τοῦ δανειστοῦ. Ἐνόσῳ ἔχομεν τὴν διάταξιν ἐκείνην κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν ἐπιτρέπεται οἱονδήποτε ἔνδικον μέσον κατὰ τῆς πράξεως τοῦ Προέδρου, δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ ἔχωμεν αὐτὰ τὰ ἀποτελέσματα, νὰ ἔχωμεν τὰ ἀποτελέσματα τὰ ὀδυνηρὰ τῆς εὐσπλαγχνίας τῆς χορηγουμένης χάριν πλέον τοῦ ἀτόμου τοῦ ὀφειλέτου. Ἀλλ’ ὑπὸ τοιούτους ὅρους ἡ πίστις ἡ κοινωνικὴ ἐκλείπει, ὑπὸ τοιούτους ὅρους πᾶσα ἀσφάλεια ἐκλείπει, δὲν εἶναι δὲ δυνατὸν οὕτω νὰ εἰσρεύσωσι κεφάλαια ἐδῶ· τὰ κεφάλαια θὰ εἰσρεύσωσι τότε μόνον ὅταν ἀμείλικτος ἐπιπέσῃ ὁ τῆς Δικαιοσύνης πέλεκυς.

§188ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 3, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνεται εἶτα δεκτὸν καὶ τὸ ἄρθρον 4, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὡς καὶ τὸ ἄρθρον 5). Ὁ βουλευτὴς Λευκάδος κ. Π. Φίλιππας προτείνει ὅπως προστεθῇ ὡς ἄρθρον 6 τὸ ἑπόμενον· «Αἱ ἰσχύουσαι διατάξεις τοῦ ἄρθρου 22 τοῦ νόμου ΒΣΙΓʹ τῆς 10 Ἰανουαρίου 1894 περὶ τιμαρίων ἐν Κερκύρᾳ ὡς καὶ ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 4 τοῦ νόμου ΓΣΠʹ (3280) τῆς 11 Ἀπριλίου 1908 ἐπεκτείνονται καὶ ἐπὶ τῆς ἐπαρχίας Λευκάδος».

§189Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον Βουλευτήν, ὅπως ἀποσύρῃ τὴν τροπολογίαν του ταύτην, διότι νομίζω ὅτι δὲν δύναται αὕτη νὰ παρεντεθῇ ἐνταῦθα ὡς ἀφορῶσα εἰς ἄλλον νόμον. Θὰ παρακαλέσω αὐτὸν νὰ τὴν ἀποσύρῃ, καὶ δι’ εἰδικοῦ νομοσχεδίου δυνάμεθα νὰ συζητήσωμεν τὸ ζήτημα τοῦτο.

§190Π. ΦΙΛΙΠΠΑΣ. Οἱ λόγοι, κύριοι Βουλευταί, διὰ τοὺς ὁποίους ἠναγκάσθην νὰ ἐπιζητήσω τὴν ἀρωγὴν τῆς Βουλῆς, ἡ ὁποία, ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, μετὰ προθυμίας μὲ συνέτρεξε πάντοτε εἰς τὸ στάδιον τῆς ἀντιπροσωπείας τοῦ τόπου μου, εἶναι γνωστοὶ εἰς ὑμᾶς· εἶναι ἡ οἰκονομικὴ στενοχωρία αὐτοῦ, καίτοι ἀντίξοοι περιστάσεις ὑπῆρξαν, μὴ ἐπιτρεπομένης ταύτης τῆς στιγμῆς τῆς δηλώσεως, διότι ἀρκεταὶ ἀντεγκλήσεις, ὡς μὴ ὤφελε, συνέβησαν μὲ μείωσιν τῆς ἀξιοπρεπείας τῆς θέσεώς μου ἐν τῷ περιβόλῳ τούτῳ· ἀλλ’ ἄν ποτε ἐξετράπην πέρα τοῦ πρέποντος, ἐπειδὴ ἴσως εἶναι ἡ τελευταία μεθ’ ὑμῶν συνεδρία, παρακαλῶ νὰ τύχω παρ’ ὑμῶν συγγνώμης διὰ τὸ παρελθὸν βεβαιῶν ὑμᾶς ὅτι ὅ,τι ἔπραξα τὸ ἔπραξα οὐχὶ ἐκ πολιτικῆς ἐμπαθείας ἢ ἄλλου τινὸς ὑπολογισμοῦ, ἀλλ’ ἐξ ἁγνοῦ ἐνδιαφέροντος πρὸς τὰ δίκαια συμφέροντα τοῦ τόπου μου. Ἐπληροφορήθητε καλῶς ἐκ τῶν ἑκάστοτε ἐνταῦθα διαμαρτυριῶν μου καὶ ὁ κ. ἀρχηγὸς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἐξ ἐπιτοπίου ἐξετάσεως ἀντελήφθη τὴν οἰκονομικὴν ἀθλιότητα τῆς πατρίδος μου. Οἱ τοπικοὶ καὶ γενικοὶ λόγοι, κύριοι Βουλευταί, μοὶ ὑπηγόρευσαν νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν ὑμῶν, ὅτε χθὲς ἔλαβον τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἀναγκαστικῆς ἐκτελέσεως, τὸ ὁποῖον διὰ τῆς ἐπενεχθείσης ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ ὑφισταμένου νόμου μεταβολῆς, τῆς καταργήσεως τουτέστι τῆς προσθήκης δι’ ἧς ὡρίζετο ὅριον πρώτης προσφορᾶς, καταφέρεται πλῆγμα κατὰ τῆς ἀκινήτου ἰδιοκτησίας, ἥτις ὀνομαστικὴν μόνον ἔχει ἀξίαν. Ἀλλ’ ὁ λαὸς εὐτυχῶς, ἢ κάλλιον νὰ εἴπω ἀτυχῶς, κοιμᾶται βαρούχειον κατὰ ταύτην τὴν ὥραν καὶ περὶ ἄλλα τυρβάζει, καὶ δὴ περὶ τὴν διατήρησιν Εἰρηνοδικείων. Διὰ τῆς τροπολογίας μου, κύριοι Βουλευταί, δὲν ἐζήτησα σεισάχθειαν, ὥστε νὰ φανῶ ὅτι θέλω νὰ κρίνω σοσιαλιστικῶς τὸ κεφάλαιον, ἀλλὰ μικρὰν ἐζήτησα ἀναψυχήν, ὅπως ἡ γεωργία καὶ τὸ ἐμπόριον ἀναπνεύσωσι, διότι εἶναι δόγμα ὅτι ἡ γεωργία καὶ τὸ ἐμπόριον ἀσθενοῦσιν, ἀλλὰ δὲν θνήσκουσι, καὶ τὴν ἀναψυχὴν ταύτην δὲν ἐζήτησα νὰ ἐπιβάλῃ ἡ Βουλὴ εἰς τὸ ἀγαθὸν κεφάλαιον τῆς πατρίδος μου, διότι, ἂς τὸ ὁμολογήσω πρὸς τιμήν του, οὐχὶ ἐπὶ πενταετίας, ἀλλ’ ἐπὶ δεκαετίας ἠνέχθη τὴν ἰδιοκτησίαν τῶν συμπολιτῶν μου, καὶ ὁσάκις εὑρέθη εἰς τὴν ἀναπόδραστον ἀνάγκην νὰ ἐξοφλήσῃ πιστώσεις δι’ ἀκινήτου οὐ μόνον ἔλαβε τοῦτο διὰ τῆς πραγματικῆς του ἀξίας, ἀλλ’ ἔδωκε καὶ pour boire εἰς τοὺς μέχρι τῆς στιγμῆς ἐκείνης κυρίους αὐτῶν. Πρόκειται μόνον νὰ δεθῶσι χεῖρες ὀλίγων ἀπλήστων τοκογλύφων, οἵτινες ἔχουσιν ὡς ἐπιχείρησιν ἐν ὥρᾳ δυστυχίας τὰς ἐκποιητικὰς πράξεις, διότι, λέγω, ἂν ἡ πατρίς μου μετὰ πάροδον τριῶν ἢ τεσσάρων ἐτῶν δὲν δυνηθῇ ν’ ἀναρρώσῃ οἰκονομικῶς, καὶ οἱ ἔχοντες ἀπαιτήσεις καὶ οἱ ὀφείλοντες θὰ ἔχωμεν τὴν αὐτὴν ἡλικίαν, τὰ ἔτη τοῦ Χριστοῦ, τῶν 33 ἐτῶν! Κατεκρίθην ἄλλοτε ὡς μεγαλοποιήσας ἐντεῦθεν τὸν ἀξιότιμον ἐκ Κερκύρας πολιτευτὴν ἀποκαλέσας αὐτὸν πολιτικὸν Γολιάθ, ἀλλὰ τὸ τοιοῦτο, κύριοι Βουλευταί, δὲν ἦτο φιλοφροσύνης οὔτε ἰδιαιτέρα τις κολακεία, ἀλλ’ ἦτο ἔργον πεποιθήσεως, ἔργον συνειδήσεως, διότι ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς προκειμένου διὰ τὴν ἰδιαιτέραν αὐτοῦ πατρίδα ὑπῆρξε πάντοτε ἐν τοῖς ἔργοις του σοσιαλιστής, καὶ διὰ τοῦτο ἀπὸ δεκαεξαετίας ἤδη προβλέπων τὴν ἐπερχομένην εἰς τοὺς ἀγροτικοὺς πληθυσμοὺς καταιγίδα ἐθυσίασε τὸν εὐεργετικὸν ἐκεῖνον νόμον, οὗ τὴν ἐπέκτασιν καὶ ἡμεῖς ζητοῦμεν εὑρισκόμενοι ὑπὸ τοὺς αὐτοὺς οἰκονομικοὺς ὅρους ὑφ’ οὓς καὶ ἡ Κέρκυρα ὡς ἐκ τῆς ἀζητησίας καὶ ὑποτιμήσεως τῶν προϊόντων μας. Διὰ τοῦτο ὑποβαλών, ὡς καὶ ἀνωτέρω εἶπον, τὴν τροπολογίαν μου δὲν ἐπεδίωξα νὰ ζημιώσω τινὰ οὔτε ἐξ ἰδιαιτέρου ὑπολογισμοῦ, ἀλλ’ ἵνα δοθῇ καιρὸς εἰς τοὺς ἐκπατριζομένους μὲ κίνδυνον τῆς ὑγιείας καὶ τῆς ζωῆς των συμπολίτας μου νὰ ἐκπληρώσωσι τὰς ὑποχρεώσεις αὐτῶν πρὸς τοὺς πιστωτάς των, καὶ ὄχι νὰ λάβωσιν ἀναψυχὴν ἀπὸ τὸ ἀγαθὸν κεφάλαιον, ὡς εἶπον, διότι τοιαύτην ἔχουσιν ἀπὸ δεκαπενταετίας καὶ πλέον, ἀλλ’ ἵνα ἀναχαιτίσωμεν τὰ σαρκοφάγα ἔνστικτα ὁμάδος τινὸς τοκογλύφων· διότι οἱ ἀληθεῖς πιστοῦχοι ἐν τῇ πατρίδι μου, οἷοί εἰσιν οἱ ἐπὶ πλούτῳ διακρινόμενοι, δὲν ἔχουσιν ἐν τῷ παθητικῷ τῆς ἱστορίας των δείγματα αἰσχροκερδείας, καὶ τοῦτο ἀναφέρω πρὸς τιμήν των. Ἐρρήθη ὅτι ὁ τόπος μου δὲν θέλει τὴν ἐπέκτασιν τοῦ νόμου τοῦ ἰσχύοντος ἐν Κερκύρᾳ, ἀλλ’ ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν ὡς ἀρχηγοῦ ἄλλης δυνάμεως, ἂν δὲν ἔλαβε πολυσέλιδον ἀναφορὰν μὲ χιλιάδας ὑπογραφὰς τῶν συμπολιτῶν μου ὅπως παρεμβῇ ἵνα δημοσιευθῇ ὁ τροποποιούμενος νῦν νόμος περὶ ἐκτελέσεως ὁ περιέχων τὴν διάταξιν τῆς ὡρισμένης ἐπὶ πραγματικῆς ἀξίας τοῦ ἀκινήτου προσφορᾶς τοῦ ἐπισπεύδοντος ἢ ὑπερθεματιστοῦ. Ἀτυχῶς οἱ δυνάμενοι νὰ ἐπιληφθῶσι τῶν τοιούτων ζητημάτων σιωπῶσι· ναὶ σιωπῶσιν· ὑμεῖς, κύριε Γούναρη, ὁ δυνάμενος νὰ ὑπηρετήσητε τὴν κοινωνίαν κάλλιον παντὸς ἄλλου εἰς τοιαῦτα ζητήματα ἐτηρήσατε κατὰ τὴν ἐξέλιξιν τοῦ ζητήματος Ἁρποκράτειον σιγήν· ὁ λαὸς ἀπέβλεψε πρὸς ὑμᾶς μετ’ ἐμπιστοσύνης, ἀλλ’ ὑμεῖς δὲν ἐφάνητε ἀντάξιος τῶν προσδοκιῶν του. Τί θέλω κατὰ τὴν στιγμὴν ταύτην τὰς δικονομίας ὅλας τοῦ κόσμου δι’ ὧν ἐκτίσατε ἐπὶ τῶν ἑδωλίων πυραμίδας; Εἶναι κατόπιν ἑορτῆς· τὸ κακὸν συνετελέσθη!

§191Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἀναπτύξατε, κύριε Φίλιππα, τὴν τροπολογίαν σας, καὶ μὴ ταράττεσθε, διότι ἡ Βουλὴ προθύμως σᾶς ἀκούει.

§192Π. ΦΙΛΙΠΠΑΣ. Ἡ τροπολογία μου εἶναι ἡ ἑξῆς· Ἐν Κερκύρᾳ ὑπάρχει νόμος καθ’ ὃν τὰ βαρύνοντα ἀγροτικὰς περιουσίας δάνεια πληρώνονται κατὰ τὸ τέταρτον ὀλιγώτερον, τουτέστιν, ἂν ἔχῃς πίστωσιν 100 δραχμῶν, θὰ λάβῃς ἀκίνητον ἀξίαν 130 δραχ., καὶ δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου, ἂν θέλῃς, πληρώνεσαι, ἄλλως τε ἀναμένεις περιστάσεις κρείσσονος ἀποδόσεως τοῦ κτήματος, ὁπότε τὸ κτῆμα δύναται νὰ πωληθῇ συμβατικῶς καὶ λάβῃς τὰ ἐπ’ αὐτοῦ δικαιώματά σου, δι’ αὐτοῦ δὲ τοῦ τρόπου ἀναχαιτίζεται ἡ ἀπληστία τοῦ τοκογλύφου, μὴ ἀποβλέποντος πλέον εἰς τοιαύτας ἐπιχειρήσεις, διότι δὲν ὑπάρχει παράδειγμα, ἐν τῇ πατρίδι μας τοὐλάχιστον, ἔντιμος πιστωτὴς νὰ λάβῃ ἀπέναντι τῆς ὀφειλῆς του κτῆμα μὲ ὅρους ἐλάσσονας τῶν ὑπὸ τοῦ νόμου προβλεπομένων. Κατάπληξιν ὄντως μοὶ προυξένησε, κύριοι Βουλευταί, ὅτε ἤκουσα ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ἀπὸ τοῦ στόματος διαπρεπῶν πολιτευτῶν προκειμένου περὶ τῆς προσθήκης τοῦ ἄρθρου 2, τῆς ἤδη καταργουμένης, ὅτι διὰ τῆς θεσπίσεως τοῦ ὁρίου τῆς προσφορᾶς τοῦ ἐκποιουμένου ἀκινήτου μεῖον 5% ἐπὶ τῆς πραγματικῆς ἀξίας θέλει καταστραφῆ τὸ κεφάλαιον. Ἀλλ’ ἐγὼ λέγω τότε· ἐὰν κεφάλαιον τὸ ὁποῖον ἤμελξε τὴν ἀγελάδα ἐφ’ ὡρισμένον χρόνον γενόμενον κύριον αὐτῆς μὲ τὸ ἥμισυ τῆς πραγματικῆς ἀξίας καταστρέφηται, τότε λέγω πρὸς τὴν Πολιτείαν· μὴ ζητῇς εἰς τὰ ὄρη μὲ κίνδυνον τῶν Ἑλληνοπαίδων καὶ δαπάναις τοῦ δημοσίου ταμείου τοὺς λῃστὰς Σκουμπραίους, ἀλλὰ ζήτει ἐν ταῖς πόλεσι τοὺς ἅρπαγας καὶ λῃστὰς τοῦ ἑλληνικοῦ αἵματος καὶ ἱδρῶτος ὑπὸ τὴν προστασίαν τῶν νόμων καὶ μὲ τὴν χεῖρα σοῦ τῆς Πολιτείας διαπράττοντας τὰς λῃστείας των. Ὅθεν καταλήγων, κύριοι Βουλευταί, παρακαλῶ, ὅπως γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία μου καὶ ἂς μὴ ἀκουσθῇ ἡ φωνὴ ἄλλων, οἵτινες ζητοῦσι συγκατάθεσιν τοῦ τόπου μας, διότι τὸ τοιοῦτον ἐρώτημα θὰ ἔχῃ ὡς συνέπειαν ἐξέγερσιν, τὴν ὁποίαν ἐγὼ τοὐλάχιστον κατὰ τὰς παρούσας στιγμὰς ἐξ ὅλης μου ψυχῆς ἀποφεύγω. Τὸ τοιοῦτον εἶναι πρόσχημα, ὅπως ματαιωθῇ τὸ εὐεργετικὸν τοῦτο μέτρον καὶ ἂς ὄψωνται ἐκεῖνοι, οἵτινες οὐδέποτε ἠθέλησαν εἰλικρινῶς νὰ ὑπηρετήσωσι τὰ ἀληθῆ καὶ δίκαια συμφέροντα τῆς πατρίδος των ὡς ἐντολεῖς της, οἱ δὲ συμπολῖταί μου ἂς μεριμνήσωσιν ἂν τὸ ὑφιστάμενον ἐκλογικὸν καθεστὼς τοῖς ἐπιτρέψῃ ν’ ἀποστείλωσιν ἐνταῦθα γνησίους τοῦ φρονήματος καὶ τῶν συμφερόντων των ἀντιπροσώπους, ἂν δὲ τοῦτο τοῖς εἶναι ἀνέφικτον ἂς ἀποβλέψωσιν εἰς τοὺς ἄνδρας ἐκείνους οἵτινες ἔχουσι τὴν θέλησιν καὶ τὴν δύναμιν νὰ τοὺς ὑπηρετήσωσι, διότι ἡμεῖς, οἵτινες ἠθελήσαμεν νὰ τοὺς μιμηθῶμεν, ἠμποδίσθημεν ὑπ’ ἐκείνων οἵτινες εἶχον ἐξ ἴσου τὴν ὑποχρέωσιν νὰ μᾶς συνδράμωσι πρὸς τοῦτο.

§193Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία.

§194Δ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Μάλιστα, μάλιστα.

§195Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἡ τροπολογία τοῦ κ. Βουλευτοῦ Λευκάδος, ἂν ἀποβλέπῃ εἰς τὸ μέλλον, ἀναμφισβητήτως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εὕρῃ ἀντίρρησιν, διότι πρέπει νὰ δοθῇ τὸ βοήθημα αὐτό, τὸ ὁποῖον κέκτηνται αἱ ἄλλαι Ἰόνιοι, καὶ εἰς τὴν Λευκάδα, ἡ ὁποία γνωρίζομεν πάντες ὅτι εὑρίσκεται ὑπὸ δυσμενεστάτας οἰκονομικὰς περιστάσεις. Ἀλλὰ τὸ βοήθημα τοῦτο δυνάμεθα νὰ χορηγήσωμεν καὶ διὰ τὸ παρελθόν; Δυνάμεθα καὶ διὰ τὰ δάνεια τὰ ὑφιστάμενα σήμερον νὰ κάμωμεν ὥστε νὰ ἰσχύσῃ ὁ νόμος αὐτός; Φρονῶ ὄχι, διότι θέλομεν μεταβάλει τὴν σύμβασιν, δὲν ἔχει δὲ τὸ δικαίωμα ἡ Βουλὴ νὰ μεταβάλλῃ τοὺς ὅρους τῆς συμβάσεως. Κατὰ τοῦτο νομίζω ὅτι ἡ τροπολογία τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ Λευκάδος, ὅπως διετυπώθη, ἀναμφισβητήτως ἔχει τι τὸ μὴ ὀρθόν, διότι παραβιάζει συμβάσεις.

§196Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Παραβιάζει τὰ κεκτημένα δικαιώματα τοῦ δανειστοῦ.

§197Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Εἰς τὴν Κέρκυραν οὕτως ἔγινε.

§198Π. ΦΙΛΙΠΠΑΣ. Ἴσχυσε καὶ διὰ τὸ παρελθόν.

§199Δ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Μάλιστα· ἴσχυσε καὶ διὰ τὸ παρελθόν.

§200Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐγὼ δὲν γνωρίζω τοὺς ὅρους ὑπὸ τοὺς ὁποίους εἰσήχθη ἡ ῥήτρα αὕτη εἰς τοὺς ἀγροτικοὺς πληθυσμούς. Ἀλλ’ εὑρίσκομαι ἀπέναντι συνταγματικῆς διατάξεως ἡ ὁποία δὲν ἐπιτρέπει νὰ παραβιάζωμεν τὰ κεκτημένα δικαιώματα, καὶ θέλομεν ἀναμφισβητήτως παραβιάσει τὴν σύμβασιν καὶ τὰ κεκτημένα δικαιώματα τῆς συμβάσεως αὐτῆς, καθόσον ἠθέλομεν ἐπεκτείνει τὴν τροπολογίαν τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ Λευκάδος καὶ διὰ τὸ παρελθόν. Ἀλλ’ οὐδὲν κωλύει ἡμᾶς ὅπως δεχθῶμεν τὸ βοήθημα αὐτὸ διὰ τὸ μέλλον.

§201Π. ΒΑΛΑΩΡΙΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀπὸ τοῦ 1894 ὑπάρχει αὐτὸς ὁ νόμος ὁ ψηφισθεὶς διὰ τὴν νῆσον Κέρκυραν. Χάριτι θείᾳ παρῆλθον δεκαὲξ ἔτη καὶ ἐγὼ εὑρίσκομαι ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ἐπὶ εἴκοσι ἔτη καὶ οὐδέποτε οἱ συμπολῖταί μου ἀπηύθυναν πρὸς ἐμὲ ἢ πρὸς τὸν ἀξιότιμον συνάδελφόν μου αἴτησιν ἵνα ἡ ἐπαρχία Λευκάδος ὑπαχθῇ εἰς τὸν νόμον τοῦ 1894. Οὐδεμίαν δυσκολίαν θέλω ἔχει νὰ φέρῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης εἰδικὸν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον νὰ τὸ μάθῃ καὶ ὁ τόπος, ἂν τὸ θέλῃ, καὶ ὁ πρῶτος ὁ ὁποῖος θὰ τὸ ψηφίσῃ θὰ εἶμαι ἐγώ, ὅταν θὰ τὸ θελήσῃ ὁλόκληρος ἡ ἐπαρχία μου, ἡ ὁποία ἀντιπροσωπεύεται σήμερον ὑπὸ δύο Βουλευτῶν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ἀλλ’ ἀντιπροσωπεύεται καὶ ἐκεῖ διὰ τῶν συλλόγων της. Δύναται ἴσως μία μερὶς τῆς ἐπαρχίας νὰ θέλῃ αὐτὴν τὴν τροπολογίαν, ὅπως τὴν παρουσιάζει ὁ ἀξιότιμος συμπολίτης μου, ἀλλὰ δὲν νομίζω ὀρθὸν ἐν τῇ τελευταίᾳ Συνόδῳ τῆς Περιόδου ταύτης νὰ ἔλθῃ ἐν τοιαύτῃ ὥρᾳ, καὶ δὴ κατὰ τὴν γʹ ἀνάγνωσιν, νὰ ψηφισθῇ τροπολογία ἡ ὁποία μεταβάλλει ἄρδην τὴν νομολογίαν. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, ἵνα ἡ τροπολογία αὕτη ἀπορριφθῇ καί, ἂν θελήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ ὑποβάλῃ ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῆς νέον νομοσχέδιον, εἶμαι λίαν εὐδιάθετος, ὅταν τὸ τηλεγραφήσω εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου ἵνα λάβω τὴν γνώμην αὐτῆς, νὰ τὸ δεχθῶ καὶ νὰ τὸ ψηφίσω. (Ἀπορρίπτεται ἡ τροπολογία τοῦ κ. Φίλιππα, μεθ’ ὃ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 5).

§202ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 6 (ἀναγινώσκεται). Ἐπ’ αὐτοῦ ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Μπασιᾶ.

§203Α. Τ. ΜΠΑΣΙΑΣ. Ἰδοὺ τί συμβαίνει. Ἐν Ἑπτανήσῳ ὑπῆρχον πρὸ τῆς εἰσαγωγῆς τοῦ ἐν ἰσχύϊ περὶ ὑποθηκῶν νόμου προνόμια καὶ ὑποθῆκαι, πρὸς δὲ καὶ δάνεια συνομολογηθέντα πρὸ τῆς ἐκεῖ εἰσαγωγῆς τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας, περὶ ὧν ἔδει νὰ ληφθῇ ἰδίᾳ πρόνοια. Μετὰ τὴν ἕνωσιν ἐψηφίσθη πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον ὁ νόμος ΣΞΘʹ, ὅστις κανονίζει τὴν διαδικασίαν αὐτῶν. Αἱ σήμερον ἔτι ὑπαγόμεναι εἰς τὸν νόμον τοῦτον πράξεις εἶναι ἐλάχισται, ἀλλὰ δυνάμει τοῦ νόμου ΣΞΘʹ ἡ δαπάνη εἶναι ὑπερβολική, μ’ ἐβεβαίωσε δὲ ἀξιόπιστος διάδικος ὅτι δι’ ὑπόθεσιν 7.000 δρ. ἡ δαπάνη ἄνευ δικηγορικῶν ἀμοιβῶν ἀνῆλθεν εἰς 2.000 δραχμῶν. Ἐζήτησα λοιπόν, τοῦθ’ ὅπερ καὶ ἄλλοι ἐξ Ἑπτανήσου συνάδελφοί μου ἀποδέχονται, ὅπως εἰς τὸ ἑξῆς ὅσοι θέλουσι νὰ δύνωνται νὰ ζητῶσι τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νέου νόμου περὶ ἐκτελέσεως, προτιμῶντες τοῦτον τῆς διαδικασίας τοῦ νόμου ΣΞΘʹ. Ἡ τροπολογία μου εἶναι τόσον σαφής, ὥστε πάντες θὰ τὴν ἐννοήσητε.

§204ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Εἶναι ἀργὰ πλέον. (Ἀπορρίπτεται ἡ τροπολογία τοῦ κ. Μπασιᾶ, μεθ’ ὃ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 6 ὡς καὶ τὰ λοιπὰ καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς γʹ ἀνάγνωσιν).

§205ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις (ὥρᾳ 9 45′ μ. μ.).