1910.02.20

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 15

τῆς 20 Φεβρουαρίου 1910.

(Σάββατον)

Προεδρία κ. Ν. Τσαμαδοῦ.

(Γενομένης ἀπαρτίας ὥρᾳ 5 καὶ 30′ μ. μ., παρόντων 92 Βουλευτῶν, ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ Πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς· Ὁ πρόεδρος τοῦ συλλόγου τῶν ἐμποροϋπαλλήλων Πατρῶν παρακαλεῖ, ὅπως μὴ τροποποιηθῇ ὁ περὶ κυριακῆς ἀργίας νόμος· Οἱ παρὰ τὸ Ἐφηβεῖον παντοπῶλαι παρακαλοῦσιν, ὅπως ἐπιτραπῇ αὐτοῖς ν’ ἀνοίγωσι τὰ καταστήματά των κατὰ τὰς Κυριακὰς μετὰ τὴν θείαν λειτουργίαν· Ὁ Γεώργιος Φωτιάδης, μεταλλευτής, παρακαλεῖ, ὅπως ἡ Βουλὴ ἑρμηνεύσῃ τὸ ἄρθρον 1 τοῦ ἐσχάτως ψηφισθέντος νόμου περὶ ἐξαιρέσεως τοῦ ἐν Σερίφῳ μεταλλείου «Ἀκρωτηρίου Χαλάρων»· Οἱ ἐν Ἀθήναις ὑπάλληλοι τῶν καπνοπωλείων παρακαλοῦσιν, ὅπως περιληφθῶσιν εἰς τὸν νόμον περὶ κυριακῆς ἀργίας· Οἱ ἐν Βόλῳ οἰνομάγειροι παρακαλοῦσιν, ὅπως τοῖς ἐπιτραπῇ ν’ ἀνοίγωσι τὰ καταστήματά των μετὰ μεσημβρίαν ἑκάστης Κυριακῆς· Οἱ ἐν Καλάμαις ἰδιοκτῆται μαγειρείων παρακαλοῦσιν, ὅπως ἀπαλειφθῇ ἡ ἐν ἄρθρῳ 13 τοῦ περὶ κυριακῆς ἀργίας νόμου λέξις «αὐτοτελῆ» καὶ ἐπιτραπῇ ἡ λειτουργία πάντων ἀνεξαιρέτως τῶν μαγειρείων· Ἐπιτροπὴ ξυλεμπόρων καὶ ὑλοτόμων ἐκ Τρικκάλων παρακαλεῖ, ὅπως ἐπιψηφισθῇ ἡ πρότασις νόμου ἡ ὑποβληθεῖσα ὑπὸ τοῦ βουλευτοῦ κ. Λ. Ῥούφου Κανακάρη περὶ αὐξήσεως τοῦ δασμοῦ τῆς ἐκ τοῦ Ἐξωτερικοῦ εἰσαγομένης ξυλείας· Ἐπιτροπὴ τῶν κατοίκων Καλυβίων–Κουβαρᾶ παρακαλεῖ, ὅπως ληφθῇ πρόνοια περὶ τῆς δι’ ἀστυνομικῆς δυνάμεως προστασίας τῶν κτημάτων τῶν καταστρεφομένων ὑπὸ τῶν ποιμένων· Ὁ ἐν Ἀθήναις ἐργοστασιάρχης πυρίτιδος Γεώργιος Βερδεσόπουλος παρακαλεῖ τὴν Βουλήν, ὅπως μὴ ψηφίσῃ τὸ περὶ μονοπωλίου τῆς πυρίτιδος νομοσχέδιον· Ὁ πρόεδρος τοῦ παμμακεδονικοῦ συλλόγου Τρικκάλων παρακαλεῖ, ὅπως ἐπιψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ αὐξήσεως τοῦ δασμοῦ τῆς εἰσαγομένης ἐκ τοῦ Ἐξωτερικοῦ ξυλείας· Ἐπιτροπὴ τῶν κρεοπωλῶν Πύργου παρακαλεῖ, ὅπως διατηρηθῇ ὁ θεσμὸς τῆς κυριακῆς ἀργίας· Ὁ κ. Γ. Παππαβασιλείου ὑπέβαλε τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τοῦ τροποποιοῦντος διατάξεις τοῦ νόμου 1909 «περὶ προσόντων τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων»· Ὁ κ. Ἀθ. Τυπάλδος Μπασιᾶς ὑπέβαλε τροπολογίαν ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ νόμου ᾼΦΚΖʹ περὶ διαχειρίσεως τῆς ἐγχωρίου περιουσίας τῆς Κεφαλληνίας καὶ ἱδρύσεως δι’ αὐτῆς φιλανθρωπικῶν καταστημάτων ἐν Κεφαλληνίᾳ». Ὁ κ. Φ. Νέγρης ὑπέβαλε πρότασιν νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ ͵ΓΦΜΒʹ νόμου τῆς 20 Ἰανουαρίου 1910»· Οἱ βουλευταὶ κ. Κ. Γκότσης, Ἰ. Σπέντζας, Μ. Στεφανίδης καὶ λοιποὶ ὑπέβαλον πρότασιν νόμου «περὶ ἑρμηνείας τοῦ ἄρθρου 20 τοῦ νόμου ͵ΓΥΛΖʹ περὶ μεταρρυθμίσεως τοῦ νόμου περὶ προσόντων τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων»· Ὁ κ. Σ. Κροκιδᾶς ὑπέβαλε τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐκκαθαρίσεως τοῦ προσωπικοῦ τῶν διοικητικῶν καὶ οἰκονομικῶν ὑπαλλήλων»· Ὁ κ. Ἄγγ. Ἀναστασίου ὑπέβαλε πρότασιν νόμου «περὶ διαθέσεως χρημάτων τοῦ λιμενικοῦ ταμείου Ὠρεῶν πρὸς ἀποξήρανσιν ἑλῶν»· Οἱ βουλευταὶ κ. Ε. Μαυρομμάτης, Σ. Ῥάγκος καὶ Ν. Στράτος ὑπέβαλον πρότασιν νόμου «περὶ φορολογίας καὶ συλλογῆς τοῦ βαλανιδίου»· Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ὑπέβαλε νομοσχέδιον «περὶ τοποθετήσεως τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Β. Ναυτικοῦ συμφώνως τοῖς κειμένοις νόμοις καὶ Διατάγμασι καὶ περὶ ἀπαγορεύσεως τῆς ἀναθέσεως τούτοις καθηκόντων δύο ὀργανικῶν θέσεων συγχρόνως»· Ὁ κ. Ἀ. Ἀλεξανδρῆς ὑπέβαλε τὴν ἑξῆς ἔγγραφον ἐπερώτησιν· «Παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅπως εὐαρεστηθῇ νὰ συστήσῃ πρὸς τὸ ἁρμόδιον τμῆμα τοῦ Ὑπουργείου ἵνα δεικνύῃ περισσοτέραν ἐπιμέλειαν περὶ τὴν ἀποστολὴν τῶν δικογράφων τῶν πρὸς ἐπίδοσιν εἰς τὸ Ἐξωτερικόν, καθόσον ὑπάρχουσι δικόγραφα ἅτινα ἀπεστάλησαν μετὰ ἓξ μῆνας ἀπὸ τῆς εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ἐπιδόσεώς των εἰς τὰ διάφορα ἐν τῷ Ἐξωτερικῷ Προξενεῖα πρὸς ἐπίδοσιν εἰς τοὺς πρὸς οὓς ἀπευθύνονται. Τούτου δ’ ἕνεκα πολλὰ συμφέροντα ἔχουσι ζημιωθῆ καὶ μάλιστα ξένων ὑπηκόων, οἵτινες βαρύτατα αἰτιῶνται καὶ ἐκφράζονται περὶ τῶν ἑλληνικῶν ὑπηρεσιῶν. Ὑπάρχουσι δ’ ἔγγραφα δριμειῶν παρατηρήσεων ἐκ μέρους τῶν προξενικῶν Ἀρχῶν πρὸς τὸ τμῆμα, ὅπερ οὐδέποτε ἔλαβε ταῦτα ὑπ’ ὄψιν»· Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ὑπέβαλε νομοσχέδιον «περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος τοῦ ΦΟΗʹ νόμου περὶ ἀδείας πρὸς περιορισμὸν τῆς δικαστικῆς δικαιοδοσίας τῶν ἐν Αἰγύπτῳ προξενικῶν Ἀρχῶν»· Ὁ κ. Δ. Κρεμεζῆς ὑπέβαλε πρότασιν νόμου «περὶ ἐλέγχου τοῦ ἐμπορίου τῶν ἐλαιῶν»· Οἱ βουλευταὶ κ. Γ. Παππαβασιλείου, Ἰ. Στεφανόπουλος καὶ Κ. Ἰ. Ἀγγελόπουλος ὑπέβαλον τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐκκαθαρίσεως τοῦ προσωπικοῦ τῶν διοικητικῶν καὶ οἰκονομικῶν ὑπαλλήλων»· Ὁ κ. Μ. Καβαλιεράτος ὑπέβαλε τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐπιδόσεως τῶν ποινικῶν δικογράφων». (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 143–154).

§2ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Πρωθυπουργός). Κύριε Πρόεδρε, ἀπαντῶν εἰς ἐπερώτησιν τοῦ Βουλευτοῦ ἐκ Καλαμῶν κ. Φλέσσα ὑποβληθεῖσαν τῇ 15 Φεβρουαρίου καταθέτω σημείωμα.

§3Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπανειλημμένα τηλεγραφήματα καὶ πρὸς ὑμᾶς καὶ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ πρὸς τοὺς ἀντιπροσώπους τῆς ἐπαρχίας Λεβαδείας ἐπληροφόρησαν ἡμᾶς ὅτι ἀλλεπάλληλοι ἐπῆλθον ἐκ τῶν πλημμυρῶν καταστροφαὶ εἰς πᾶσαν τὴν περὶ τὸν Κηφισὸν ἔκτασιν. Καὶ εἰς προηγουμένας συνεδριάσεις εἶχον λάβει τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν τὰ παράπονα τῶν κατοίκων, οἱ ὁποῖοι ἑκάστοτε καταστρέφονται κυριολεκτικῶς ἐκ τῶν πλημμυρῶν τοῦ Κηφισοῦ ποταμοῦ. Καὶ ἄλλος λόγος συντελεῖ εἰς τὴν καταστροφὴν μεγάλων ἐκτάσεων γαιῶν ἡ κατασκευὴ τῆς γραμμῆς τοῦ σιδηροδρόμου Λαρίσης, ἥτις κατεσκευάσθη κατὰ τρόπον ὅστις νὰ μὴ ἀφήνῃ διέξοδον εἰς τὰ ὕδατα τὰ ἐκχυνόμενα πρὸς τὸ μέρος ἐκεῖνο ἅτινα πλημμυροῦντα καταστρέφουσι τὰς γαίας τῶν χωρίων Ῥωμαίικου καὶ Ἀραποχωρίου τῆς ἐπαρχίας Λεβαδείας. Ἐκ τῶν ἐπανειλημμένων ὁμιλιῶν μου εἰς τὴν Βουλὴν παρετήρησα ὅτι οὐδὲν κέρδος ἀπεκόμισαν οἱ κάτοικοι καὶ φοβοῦμαι ὅτι τὸ αὐτὸ ἀποτέλεσμα θέλει ἐπέλθει καὶ διὰ τῆς σημερινῆς ὁμιλίας μου. Διὰ τοῦτο λαμβάνω τὴν τόλμην νὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ γενικόν τι μέτρον, εἰς ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν τοσαῦτα μέτρα λαμβάνονται ὑπὲρ τῶν γεωργῶν, νὰ λάβῃ γενικόν τι μέτρον, διὰ νὰ κατορθωθῇ νὰ εὕρωσι καὶ ἐκεῖνοι οἱ ἄνθρωποι θεραπείαν καὶ οἱ κάτοικοι ἄλλων μερῶν οἵτινες ὑποφέρουσιν ἐκ τῶν τοιούτων καταστροφῶν. Εὐχαρίστως οἱ κάτοικοι τῶν μερῶν ἐκείνων δέχονται νὰ ὑποβληθῶσιν εἰς εἰδικὴν φορολογίαν προκειμένου νὰ ἐξασφαλίσωσι τὴν ὕπαρξίν των καὶ τὰς περιουσίας των. Καὶ ὅσον ἀφορᾷ μὲν εἰς τὴν ἐπαρχίαν τῆς Λεβαδείας ἔχω ἐγὼ πρὸς τοῦτο ἐργασίαν ἑτοίμην, ἀλλὰ νομίζω ὅτι θὰ ματαιοπονήσω, ἐὰν ὑποβάλω εἰδικὴν πρότασιν νόμου περὶ τῆς ἐπαρχίας Λεβαδείας μόνον, καὶ διὰ τοῦτο ἀπευθύνομαι πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ παρακαλῶ αὐτὴν νὰ λάβῃ ὑπὸ σπουδαίαν ἔποψιν τὸ πρᾶγμα καὶ διατάξῃ, ὅπως ληφθῇ γενικόν τι μέτρον, γίνῃ τουτέστι γενικὸς νόμος κατὰ τὸν ὁποῖον τὰ μέρη εἰς τὰ ὁποῖα ὑπάρχει τοιαύτη αἰτία ὑποβληθῶσιν εἰς εἰδικήν τινα φορολογίαν καὶ δημιουργηθῇ δι’ ἑκάστην τῶν ἐπαρχιῶν τούτων εἰδικὸν ταμεῖον, ὅπως ὑπηρετήσῃ αὐτὰς τὰς ἀνάγκας. Θὰ εἶναι δὲ οἱ πόροι τοῦ ταμείου ἐπαρκεῖς καὶ θὰ κατασταθῇ δυνατὸν νὰ θεραπευθῶσι πᾶσαι αἱ ἀνάγκαι τῶν κατοίκων καὶ τὸ Δημόσιον θὰ ἔχῃ κέρδος μέγα ἐκ τῆς ἐργασίας αὐτῆς. Ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Λεβαδείας κατακλύζονται ὑπὸ τῶν πλημμυρῶν τοῦ Κηφισοῦ ποταμοῦ ἐκτάσεις δεκάδων χιλιάδων στρεμμάτων γαιῶν, ὑπὸ τοῦ ποταμοῦ τῆς Πούντζας ὁμοίως, ὑπὸ τοῦ ποταμοῦ τῆς Ἑρκύνης ὁμοίως. Θὰ εἶναι λοιπὸν δυνατὸν νὰ συνταχθῇ νομοσχέδιόν τι κατὰ τὸ ὁποῖον οἱ ἔχοντες ἀγροὺς εἰς ἀπόστασιν τριῶν χιλιομέτρων ἑκατέρωθεν τῆς ὄχθης τῶν ποταμῶν τούτων νὰ ὑποβληθῶσιν εἰς εἰδικὴν φορολογίαν, νὰ γίνῃ εἰδικὸν ταμεῖον, νὰ προβῇ τὸ Δημόσιον εἰς δάνειον, νὰ διευθετήσῃ τὴν κοίτην τῶν ποταμῶν τούτων καὶ οὕτω ν’ ἀπαλλαγῶσιν οἱ κάτοικοι ἐκ τῶν κατ’ ἔτος ἐπερχομένων καταστροφῶν, διότι δὲν ἐνθυμοῦμαι ἂν παρῆλθεν ἔτος κατὰ τὸ ὁποῖον νὰ μὴ ἐπῆλθον αὐταὶ αἱ καταστροφαί. Τὸ πρᾶγμα εἶναι πολὺ σοβαρόν, διότι τὸ Δημόσιον ἐντεῦθεν ζημιοῦται σπουδαίως, οἱ δὲ κάτοικοι χάνουσι πάντας τοὺς κόπους των καὶ ὅ,τι σπείρουσι καὶ θὰ εἶναι πρόθυμοι νὰ ὑποβληθῶσιν εἰς θυσίαν τινά, ἀφοῦ πρόκειται ἐκ τῆς θυσίας ταύτης νὰ ὠφεληθῶσι. Διὰ νὰ γίνωσι τὰ ἔργα ταῦτα δαπάναις τοῦ Δημοσίου γνωρίζετε πάντες ὅτι εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατον· τοῦτο πρέπει νὰ μάθωσι καὶ ἐκεῖνοι καὶ νὰ μὴ ἀπευθύνωνται ζητοῦντες τὴν θεραπείαν τοῦ κακοῦ διὰ δαπάνης τοῦ Δημοσίου, διότι καὶ ἄλλοτε, ἤδη δὲ εἴπερ ποτέ, εἶναι ἀδύνατον τὸ Δημόσιον νὰ ὑποβληθῇ εἰς τοιαύτας δαπάνας. Πρέπει λοιπὸν ν’ ἀναθέσῃ ἡ Κυβέρνησις εἰς εἰδικοὺς τὴν μελέτην ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου καὶ νὰ συνταχθῇ νόμος δυνάμενος νὰ ἐφαρμοσθῇ διὰ Β. Διατάγματος. Ἐκεῖ ὅπου ὑπάρχουσιν αἱ τοιαῦται ἀνάγκαι νὰ συσταθῶσι τὰ ταμεῖα περὶ ὧν ἔκαμον λόγον καὶ νὰ προβῇ εἰς τὴν ἐργασίαν ταύτην τὸ Δημόσιον, διὰ ν’ ἀπαλλάξῃ τοὺς κατοίκους αὐτοὺς τῆς συμφορᾶς εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται. Ἔχω τὴν πεποίθησιν ὅτι ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως θὰ λάβῃ ὑπὸ σπουδαίαν ἔποψιν τὸ πρᾶγμα, θὰ τὸν παρακαλέσω δέ, ἐὰν μὲ νομίσῃ χρήσιμον εἰς ὁτιδήποτε, νὰ μὲ ζητήσῃ καὶ θὰ εἶμαι πρόθυμος νὰ τῷ παράσχω πᾶσαν συνδρομήν.

§4ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐγὼ καταλαμβάνω τὸν κ. Βουλευτὴν ἐν τῷ τέλει τῆς ἀγορεύσεως καὶ παρακαλῶ αὐτὸν νὰ θελήσῃ, ἀφοῦ ὡμολόγησεν ὅτι ἔχει ἰδίαν ἐργασίαν ἐπὶ τοῦ θέματος, καθόσον ἀνάγεται εἰς τὴν ἐπαρχίαν ἧς ἔχει τὴν τιμὴν νὰ ἔχῃ τὴν ἀντιπροσωπείαν, νὰ θελήσῃ νὰ ὑποβάλῃ τὴν ἐργασίαν ταύτην εἰς τὴν Βουλὴν ὡς πρότασιν εἰδικήν, καθόσον πρόκειται νὰ θεραπεύσῃ κακὸν ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ αὐτοῦ. Τοῦτο οὕτω γινόμενον θὰ ἔχῃ μὲν ἔλλειψιν ὅτι δὲν εἶναι γενικόν, ἀλλὰ θὰ ἔχῃ τὸ ἀγαθὸν ὅτι θὰ κατασταθῇ δυνατὸν κατὰ τὴν Σύνοδον ταύτην, ἂν ἡ μελέτη εἶναι πλήρης, νὰ τύχῃ τῆς ἀντιλήψεως τῆς κυβερνητικῆς μετὰ προηγουμένην ψῆφον τῆς Βουλῆς. Διότι δὲν εἶναι ἡ πρώτη ἐπαρχία ἐν ᾗ τοιαῦτα ἐμφανίζονται καὶ κατὰ τὸ παράδειγμα τὸ δοθὲν διὰ τὰς Καλάμας, ὅπου ἐψηφίσθησαν ἀνάλογα περὶ τῶν ὑδάτων τοῦ Νέδοντος καὶ τοῦ Παμίσου, κατὰ τὸ αὐτὸ παράδειγμα εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ νόμος καὶ περὶ τῆς Λεβαδείας, ἐν ᾗ ἀληθῶς συχνάκις ἐπέρχονται καταστροφαὶ ὁτὲ μὲν ἐκ τούτου τοῦ λόγου, ὁτὲ δ’ ἐξ ἐκείνου τοῦ λόγου, πάντοτε ὅμως ἐξ ὑπερεκχειλίσεως τῶν ὑδάτων εἴτε ποταμοῦ εἴτε τῆς λίμνης Κωπαΐδος, ἐφέτος μάλιστα — περὶ τούτου δὲ καὶ ἄλλοτε ἔλαβε τὸν λόγον ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Λεβαδείας —, ἐφέτος συνέβησαν καταστροφαὶ λόγον ἔχουσαι καί τινα ἄλλοτε μὴ ὑπάρχοντα, δηλαδὴ τὴν ἀτελῆ ἐκτέλεσιν τῆς γραμμῆς τοῦ σιδηροδρόμου Πειραιῶς–συνόρων, καθ’ ἣν παρελείφθη ἡ κατασκευὴ μιᾶς ἢ δύο γεφυρῶν, αἵτινες κατὰ τὴν σύμβασιν ἔδει νὰ ὦσι κατεσκευασμέναι. Ἅμα γενομένων τῶν ἐκ τῆς πλημμύρας ἀτυχημάτων ἐπὶ ταῖς παραστάσεσι τῶν παθόντων καὶ τῶν ἀντιπροσώπων αὐτῶν ἐφρόντισεν ἡ Κυβέρνησις καὶ ἔπεμψεν ἐκεῖ μηχανικὸν ἐκ τῶν ἐγκρίτων ὅπως ἐξετάσῃ τὸ πρᾶγμα, ἐβεβαιώθημεν δ’ ὅτι τὸ κακὸν δὲν ἤθελεν ἐπέλθει, ἂν αἱ γέφυραι, αἵτινες ἦταν ὑποχρεωτικαὶ διὰ τὴν ἑταιρείαν, ἦσαν κατεσκευασμέναι. Ἐκ τούτων λαβὼν ἀφορμὴν καὶ ἐπισταμένως ἐξετάσας τὰ πράγματα ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς ἐντόνως διεμαρτυρήθη πρὸς τὴν ἑταιρείαν, ἥτις δὲν ἔπραξε τὸ ἐπιβαλλόμενον εἰς αὐτήν, καὶ ἠξίωσε παρ’ αὐτῆς, ὅπως τὸ ταχύτερον προνοήσῃ νὰ κατασκευάσῃ τὰς διεξόδους ἐκείνας τῶν ὑδάτων αἵτινες εἶναι ἀπαραίτητοι καὶ ἐκρίθησαν τοιαῦται. Τοῦτο ἀφορᾷ εἰς τὴν εἰδικὴν ὑπόθεσιν, ἥτις, ὡς εἶπον, καὶ ἄλλοτε ἔδωκεν ἀφορμὴν εἰς τὸν κ. Βουλευτὴν Λεβαδείας νὰ λάβῃ τὸν λόγον· ἀλλὰ τοῦτο δὲν εἶναι τὸ ἐπαρκοῦν, διότι καὶ ἀπὸ τῆς ἄλλης πλευρᾶς εἶναι δυνατὸν νὰ δώσωσιν ἀφορμὴν δυστυχημάτων οἱ ποταμοὶ οὗτοι καὶ ἔχουσιν ἀνάγκην διευθετήσεως. Καὶ ἀληθῶς, ὅπου τὰ πράγματα εἶναι ἐν πλήρει τάξει, περὶ τῶν τοιούτων ζητημάτων πρόνοια λαμβάνεται κατὰ τὸν τρόπον ὃν ὁ κ. Βουλευτὴς Λεβαδείας διετύπωσε, διότι οὐδὲν Κράτος, ὅσον καὶ ἂν εἶναι πλούσιον, ἐπαρκεῖ εἰς πάντα· βεβαίως δ’ οἱ πολῖται οἱ μέλλοντες νὰ τύχωσι προνοίας ἀμυντικῆς κατὰ τῶν τοιούτων δυστυχημάτων πρέπει νὰ ἔχωσι καὶ τὴν προθυμίαν νὰ συνεισφέρωσιν, ὅπως κατασταθῇ ἡ πρόνοια αὕτη δυνατή. Διὰ τοῦτο παρεκάλεσα τὸν κ. συνάδελφον νὰ θελήσῃ νὰ καταθέσῃ τὸ σχέδιον αὑτοῦ, νὰ φροντίσῃ δὲ καὶ νὰ ἔχωμεν ταχέως τὴν γνώμην τῶν παραμενόντων ἐνταῦθα ὅπως διατυποῦντες ὡρισμένην πρότασιν δυνηθῶμεν νὰ ζητήσωμεν παρὰ τῆς Βουλῆς εὐμενῶς ν’ ἀποβλέψῃ εἰς διευθέτησιν τοῦ ζητήματος.

§5Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Συνεπείᾳ παραστάσεων ἐπιτροπῆς ἐκ τῶν κατοίκων τῶν χωρίων περὶ ὧν ἀνέφερεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Λεβαδείας ἀναγκάζομαι νὰ λάβω καὶ ἐγὼ τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου. Οἱ ἐπισκεφθέντες μοι παρέστησαν τὰς ζημίας τὰς ὁποίας ὑφίστανται ἐκ τῶν πλημμυρῶν, τὰς ὁποίας οἱ κάτοικοι ἀποδίδουσιν εἰς κακὴν κατασκευὴν τῶν φραγμάτων τῆς ἑταιρείας τῆς Κωπαΐδος. Ἐγὼ δὲν γινώσκω ἐξ ἰδίας πείρας, ἔχων ὅμως παράκλησιν τῶν κατοίκων τούτων ὑπομιμνήσκω τὴν παράκλησιν ταύτην εἰς τὸν κ. Πρωθυπουργὸν καὶ παρακαλῶ αὐτὸν εἰς τὰς μελέτας αὐτοῦ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν γνώμην ταύτην τῶν κατοίκων, οἱ ὁποῖοι μοὶ ἔκαμον τὴν τιμὴν νὰ μὲ ἐπισκεφθῶσι κατ’ οἶκον. Σήμερον δὲ τὴν μεσημβρίαν ἔλαβον καὶ τηλεγράφημα, τὸ ὁποῖον ἀπευθύνεται καὶ πρὸς τὸν ἀξιότιμον Βουλευτὴν ἐξ Ἀττικῆς κ. Ῥάλλην, διὰ τοῦ ὁποίου οἱ κάτοικοι τῶν χωρίων τούτων διαμαρτύρονται ὅτι πνίγονται, ὅτι εὑρίσκονται ἐντὸς τῶν ὑδάτων. Τὸ τηλεγράφημα τοῦτο παρακαλῶ νὰ μοὶ ἐπιτραπῇ ὅπως παραδώσω πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως.

§6Κ. ΦΛΕΣΣΑΣ. Ὁ λόγος μου, κ. Πρόεδρε, πρόκειται ν’ ἀπευθυνθῇ πρὸς τοὺς κυρίους Ὑπουργοὺς τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως καὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀλλὰ δυστυχῶς ἀμφότεροι οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ δὲν εἶναι ἐνταῦθα καὶ ἡ ὁμιλία μου αὕτη βεβαίως θ’ ἀποβῇ εἰς μάτην, ὡς συνέβη καὶ πρὸ πέντε ἡμερῶν, οὐχ ἧττον ἀναγκάζομαι νὰ ὁμιλήσω.

§7ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Κατὰ σύμπτωσιν ἀμφότεροι οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ εἶναι ἀσθενεῖς, καὶ ὁ μὲν κ. Παναγιωτόπουλος ἐλπίζω ὅτι θέλει δυνηθῆ νὰ προσέλθῃ βραδύτερον, ἀλλ’ ὁ κ. Πετμεζᾶς ἔχων γρίππην θὰ παραμείνῃ ἐν τῇ οἰκίᾳ του.

§8Κ. ΦΛΕΣΣΑΣ. Τὸ δημοτικὸν συμβούλιον τοῦ δήμου Ἀθηναίων προέτεινε τὸν διορισμὸν δημοδιδασκάλου τινός, ὁ ὁποῖος εἶχεν ἀπολυθῆ, διότι ἐκλήθη εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ. Τὸ ψήφισμα τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου ἀπεστάλη πρὸς τὸν κ. νομάρχην, ὁ ὁποῖος ὅμως ἐκράτησεν αὐτὸ ἐπὶ δώδεκα ἡμέρας ἐναντίον τοῦ νόμου καί, ἀφοῦ μετὰ δώδεκα ἡμέρας ἔμαθεν ὅτι διώρισεν ὁ κ. Ὑπουργός, μετὰ τοῦ ὁποίου βεβαίως εἶχε προσυνεννοηθῆ ὁ κ. νομάρχης, ἕτερον δημοδιδάσκαλον μὴ προταθέντα ὑπὸ τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου, ἠκύρωσε τὸ ψήφισμα ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι ἔλαβεν ἔνστασιν Λαμπίρη τινός, ἐνῷ κατὰ τὴν βεβαίωσιν τοῦ κ. ἐπιθεωρητοῦ οὐδεμία ἔνστασις ὑπεβλήθη οὐδ’ ὑπάρχει τοιοῦτον ὄνομα. Μοὶ φαίνεται ὅτι ἡ παράβασις τοῦ κ. νομάρχου καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ εἶναι φανερὰ καὶ παρακαλῶ νὰ ληφθῇ πρόνοια ὅπως ἐπανέλθῃ εἰς τὴν θέσιν τοῦ ὁ ἀδίκως παυθεὶς Στυλιανόπουλος, καθόσον μάλιστα ὁ νέος αὐτὸς ἀπεμακρύνθη τῆς ὑπηρεσίας ἅτε κληθεὶς νὰ ὑπηρετήσῃ εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ. Ἔχω προσέτι νὰ ὑποβάλω ἐπερώτησιν περὶ τοῦ φαρμακείου Λεονταρίου, περὶ οὗ καὶ ἄλλοτε ὡμίλησα καὶ παρεκάλεσα τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ σπεύσῃ ὅπως καταργήσῃ τὸ δεύτερον φαρμακεῖον, τὸ ὁποῖον ἐναντίον τοῦ νόμου συνεστάθη. Ἀλλ’ ἔκτοτε παρῆλθον μῆνές τινες καὶ οὐδεμία ἐνέργεια ἐγένετο, καίτοι ὁ τότε Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν κ. Τριανταφυλλάκος ἐβεβαίωσεν ὅτι τὸ δεύτερον φαρμακεῖον συνεστάθη παρανόμως. Κατ’ ἀκολουθίαν καὶ τὸ δεύτερον τοῦτο φαρμακεῖον, τὸ ὁποῖον παρὰ τὸν νόμον συνεστάθη, ἐξακολουθεῖ νὰ λειτουργῇ. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν παράνομον ταύτην σύστασιν τοῦ δευτέρου ἐν Λεονταρίῳ φαρμακείου καὶ νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ διατάξῃ τὰ δέοντα.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καβαλιερᾶτος ἔχει τὸν λόγον περὶ τῆς ἀπολύσεως τοῦ νομομηχανικοῦ Ἀθ. Γεωργιάδου.

§10Μ. ΚΑΒΑΛΙΕΡΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρὸ μιᾶς ἑβδομάδος διεξάγεται ἐν τῇ δημοσιογραφίᾳ ἀγὼν περὶ τὸ πρόσωπον τοῦ ἀπολυθέντος νομομηχανικοῦ κ. Γεωργιάδου. Οἱ διατριβογράφοι οὗτοι, ὅπως οἱ ἱππόται τοῦ μεσαίωνος, κρύπτονται ὑπὸ τὴν σιδηρᾶν προσωπίδα τῆς ἀνωνυμίας. Καὶ οἱ μὲν ὑποστηρίζουσιν ὅτι ὁ κ. Γεωργιάδης ἔπεσε θῦμα προσωπικοῦ πάθους, διότι ἀνῆκε πρὸ πολλοῦ μεταξὺ τῶν προγεγραμμένων ὑπὸ τῆς ὑπηρεσίας τῶν Δημοσίων ἔργων, οἱ δ’ ἄλλοι ἰσχυρίζονται ὅτι ἡ ἀπόλυσίς του ὀφείλεται εἰς τὸ ὅτι ἠσχολεῖτο εἰς ἔργα ξένα τῆς ὑπηρεσίας αὐτοῦ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον γνωρίζω εἶναι τὸ ἑξῆς, ὅτι ὁ κ. Γεωργιάδης ἦτο ἐκ τῶν ἀρίστων μηχανικῶν τοῦ Κράτους, ἄνθρωπος ὁ ὁποῖος ἐτίμησε πράγματι τὴν ἐπιστήμην, διότι ὁσάκις ἐκτὸς τῆς ὑπηρεσίας του εἰργάσθη πάντοτε ἠσχολήθη περὶ θέματα τὰ ὁποῖα ἦσαν σχετικώτατα πρὸς τὰ ἔργα τῆς ὑπηρεσίας του καὶ δὴ κατέγινεν εἰς τὴν μελέτην τῶν ἀρχιτεκτονικῶν ἔργων τῶν ἀρχαίων, τῶν κρηπιδωμάτων τῶν ἀρχαίων λιμένων, ἐξεπόνησε δὲ συγγράμματα, τὰ ὁποῖα ἐκδοθέντα καὶ εἰς ξένας γλώσσας ἀνύψωσαν εἰς περίοπτον θέσιν τὸ ὄνομά του. Ἕνεκα τούτου, καὶ ἂν ὑποτεθῇ ὅτι οἱ λόγοι οἱ ὁποῖοι προυκάλεσαν τὴν ἀπόλυσίν του εἶναι ὅτι ἠσχολεῖτο εἰς ἔργα ἀλλότρια, τὰ ἔργα ταῦτα ἦταν τόσον σχετικὰ πρὸς τὴν ὑπηρεσίαν του, ὥστε δὲν ἐδικαιολογεῖτο ἡ ἀπόλυσίς του. Διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἐκθέσῃ τοὺς λόγους διὰ τοὺς ὁποίους ἀπελύθη ὁ κ. Γεωργιάδης, διότι, ἂν εἶναι οἱ λόγοι τοὺς ὁποίους ἐξέθηκα, καθῆκον ἔχει νὰ τὸν ἐπαναφέρῃ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παππαμιχαλόπουλος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ θέματος.

§12Κ. Ν. ΠΑΠΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπευθυνόμενος ἐν ἀπουσίᾳ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως λέγω τοῦτο μόνον, ὅτι θὰ ἦτο καλὸν νὰ δηλώσῃ ἡ Κυβέρνησις ἂν θὰ προσαγάγῃ τὰ ἔγγραφα τὰ ὁποῖα νὰ πείθωσι περὶ τοῦ νομίμου καὶ δικαίου τῆς ἀπολύσεως, ὅτε δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη νὰ λάβω τὸν λόγον.

§13ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, καίτοι δὲν εἶμαι Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, δύναμαι νὰ δώσω ἀπάντησιν, διότι εἶμαι συμπράκτωρ τοῦ τελεσθέντος, ἀφοῦ ὁ νόμος εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἀνέθηκε τὸ καθῆκον ἐπὶ ἐκκαθαρίσεως ν’ ἀποφαίνηται τὴν γνώμην τὴν ἐκκαθαριστικήν. Καὶ τὰ τῶν Δημοσίων ἔργων συμφώνως τῷ νόμῳ διεξήχθησαν ἐπὶ τῇ εἰσηγήσει τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν μορφώσαντος ἐξ ἐπισταμένης ἐξετάσεως τῶν πραγμάτων, μετὰ γνωμοδότησιν τῆς προϊσταμένης ὑπηρεσίας, τὴν γνώμην τὴν ὑποβληθεῖσαν καὶ μετὰ συζήτησιν μακρὰν καὶ ἐξέτασιν τῶν λόγων ἁπάντων γενομένην ἀποδεκτὴν παμψηφεὶ ὑπὸ τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Ὡς εἰκός, ἐπὶ τοιούτου ζητήματος, ἐνῷ πολλὰ πρόσωπα ὑπηρεσίας καὶ ὀνόματα ἐνείχοντο, ὑπῆρξαν καὶ ἐξεδηλώθησαν ἐντεῦθεν καὶ ἐκεῖθεν ἐρωτήσεις, ἀπορίαι, ἀπαντήσεις καὶ λύσεις τῶν ἀποριῶν καὶ ἐπειδὴ τὸ ζήτημα ἦτο ὁ μείζων ἀριθμὸς τῶν κατεχόντων τὰς θέσεις νὰ περιορισθῇ εἰς τρόπον ὥστε νὰ ὑπολειφθῶσιν οἱ μέλλοντες νὰ πληρώσωσι τὰς περιωρισμένας θέσεις κατὰ τὸν νέον νόμον, οἱ περισσεύσαντες ἐξῆλθον τῆς ὑπηρεσίας, διότι ἐν τῇ γενικῇ ἐξετάσει ὑπὸ τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἐκρίθησαν ἢ εἶχον κριθῆ ἧττον χρήσιμοι εἰς τὴν δημοσίαν ὑπηρεσίαν. Ταῦτα ἐξητάσθησαν κατὰ τρόπον γενικὸν καὶ περὶ οὐδενὸς ἐλέχθη τι ἐν τῇ πράξει τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ὅπερ νὰ δύναται νὰ προκαλέσῃ συζήτησιν περὶ τὸ ὄνομα αὐτοῦ· διότι ἡ πρᾶξις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ὡς ὠφείλετο κατὰ τὸν νόμον, ἠρκέσθη ν’ ἀποφανθῇ ὅτι διατηρητέοι ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ ἦσαν ἐκεῖνοι οἵτινες καὶ διετηρήθησαν· ἐκεῖνοι οὓς μετὰ πολλὴν σκέψιν καὶ ἐξέτασιν τῶν λόγων τῶν ὑπὲρ καὶ κατὰ ἔκρινεν ἡ συνείδησις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ὡς μὴ διατηρητέους ἐκεῖνοι δὲν διετηρήθησαν. Βεβαίως διὰ τὸν λόγον τοῦτον δὲν δύναται νὰ θεωρήσῃ τις ὅτι προσεβλήθη τὸ ἠθικὸν αὐτοῦ, ἡ φιλοτιμία αὐτοῦ ἐκ τῆς ἀπολύσεως. Βεβαίως ἐν τοιαύταις ὥραις λυπηρὸν καὶ τὸ καθῆκον τοῦ ἀπολύειν, λυπηρὰ καὶ ἡ θέσις τοῦ ἀπολυομένου, ἀλλὰ γινώσκετε ὑμεῖς τρόπον καθ’ ὃν ἐκκαθάρισις εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἄλλως;

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τῇ προτάσει δέκα Βουλευτῶν ἡ συζήτησις ἐγενικεύθη.

§15Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἐγώ, κύριε Πρόεδρε, πολὺ ὀλίγον γνωρίζω τὸν ἄνθρωπον τοῦτον. Ἔλαβον ἀφορμὴν νὰ γνωρίσω αὐτὸν ἐκ τῆς ὑπηρεσίας· δὲν θέλω νὰ ἐξετάσω τοὺς λόγους δι’ οὓς ἀπελύθη καὶ αὐτὸς καὶ ἄλλοι, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξετάσῃ τις λόγους ἀπολύσεως, ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχει κείμενα πρὸ αὐτοῦ καὶ φακέλους. Ἤθελον ὅμως συστήσει εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως, ἐὰν εἶναι δυνατὸν ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς νὰ ἐπιληφθῇ τῆς ὑποθέσεως ταύτης, λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὸ ἑξῆς, τὸ ὁποῖον ὀφείλω κατὰ καθῆκον ν’ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι, ἂν δὲν ὑπῆρχεν ὁ μηχανικὸς οὗτος, ἠθέλομεν ἔχει οἰκίας ᾠκοδομημένας παρὰ τοὺς πόδας τοῦ μνημείου τοῦ Φιλοπάππου, διότι ἐπί τινος προκατόχου Κυβερνήσεως, δὲν θέλω νὰ ἐξετάσω πῶς, κατωρθώθη ὥστε τὸ σχέδιον τῆς πόλεως νὰ ἐπεκταθῇ σχεδὸν μέχρι τῶν βάθρων τοῦ μνημείου τοῦ Φιλοπάππου, εἰς αὐτὸν δὲ καὶ μόνον ἀποκλειστικῶς τὸν ἄνθρωπον ὀφείλεται τὸ ὅτι διεφώτισε τὸ Ὑπουργεῖον καθ’ ἣν ἐποχὴν εἶχον τὴν τιμὴν νὰ διευθύνω ἐγὼ τὸ Ὑπουργεῖον, καὶ διὰ μιᾶς τροποποιήσεως τοῦ σχεδίου προελήφθη τὸ κακόν. Τοῦτο ἐνόμισα—καίτοι, ἐπαναλαμβάνω, οὐδεμίαν σχέσιν ἔχω πρὸς τὸν ἄνθρωπον—, ἀκούων τὴν συζήτησιν, ὅτι ὤφειλον νὰ εἴπω, ὅπως ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν. Ἐὰν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν σήμερον, ὡς ἐκ τῶν κειμένων νόμων, δὲν ἀμφιβάλλω ὅτι, ὅταν ἡ Βουλὴ εἰσέλθῃ εἰς τὴν κανονικὴν αὐτῆς τροχιάν —θέλει δὲ εἰσέλθει εἰς τὴν Σύνοδον μετὰ τὴν Ἐθνοσυνέλευσιν—, θὰ καταρρίψῃ πολλοὺς νόμους, οἵτινες ἐξαπίνης ἡρπάγησαν ἀπὸ τῆς ψήφου τῆς Βουλῆς.

§16Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὰ τῶν Δημοσίων ἔργων κατὰ τοιοῦτον τρόπον εἶχον, ὥστε, ὅτε ἐψηφίσθη ὁ νόμος, ὁ τελευταῖον λαβὼν ἰσχύν, περὶ ἐκκαθαρίσεως, αἴσθημα ἀνακουφίσεως διέδραμεν ὄχι μόνον τοὺς παρακαθημένους ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ἀλλ’ ὁλόκληρον τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, δύναμαι νὰ εἴπω. Ὑπετίθετο ὅμως ὅτι τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, ἀποτελούμενον μάλιστα ἐξ ἀνδρῶν οἷοι οἱ σήμερον κατέχοντες τὰς θέσεις τῶν Ὑπουργῶν, ἤθελε μετὰ μείζονος πρυσοχῆς ἀσχοληθῆ περὶ τὰ πρόσωπα, ἀλλὰ καὶ περὶ τὸ παρελθὸν τῶν προσώπων τούτων. Εἶναι γνωστὸν ὅτι ὁ μηχανικὸς περὶ τοῦ ὁποίου πρόκειται ἐσπούδασεν ἐν Γαλλίᾳ καὶ εἶναι ἀριστοῦχος διδάκτωρ, ἀκαδημαϊκὸς ἐκεῖ, τῆς École des ponts et chaussées, εἶναι δὲ καὶ συγγραφεύς, δυστυχῶς δὲ μεταξὺ τῶν ὑπολειφθέντων καὶ διατηρηθέντων ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ τῶν Δημοσίων ἔργων ἐλάχιστοι εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ παρουσιάσωσιν ἔργα οἷα ὁ ἀπολυθεὶς λόγῳ τῆς ἐκκαθαρίσεως κ. Γεωργιάδης, διότι δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω πῶς ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀνεκοίνωσεν εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι μυστικῷ τῷ τρόπῳ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἔλαβε πληροφορίας, χωρὶς νὰ θιγῶσι τὰ πρόσωπα, καὶ ὅτι ἠναγκάσθη ἡ ὑπηρεσία νὰ διατηρήσῃ τοὺς μᾶλλον χρησίμους, ν’ ἀπολύσῃ δ’ ἐκείνους τοὺς ὁποίους ἐθεώρει ὀλιγώτερον τοιούτους. Ὅταν πρόκειται ὅμως περὶ ἐκκαθαρίσεως, ἐκεῖνος ὅστις τίθεται ἐκτὸς τῆς ὑπηρεσίας βεβαίως δὲν λαμβάνει γνῶσιν τῆς ἀπολύσεως αὐτοῦ, ἀλλὰ λαμβάνει καὶ στίγμα τι παρὰ τῆς ὑπηρεσίας, διότι, ἂν ἐπρόκειτο περὶ ἐφαρμογῆς νόμου λόγῳ οἰκονομίας προσώπων καὶ οὐχὶ λόγῳ ἐκκαθαρίσεως κλάδου, θὰ ἦτο ἐν τῷ δικαίῳ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἰσχυρισθεὶς ὅσα ἰσχυρίσθη.

§17ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Δὲν εἶπον μυστικῶς· εἶπον ἐχεμύθως, καὶ νομίζω ὅτι ἡ ἐχεμυθία ἐν τοιαύταις περιστάσεσι εἶναι ἀκριβῶς εὐεργετικὴ δι’ ἐκείνους οἵτινες κρίνονται ἀπολυτέοι καὶ ἐξέρχονται τῆς ὑπηρεσίας. Καὶ εἶναι τοῦτο καὶ καθῆκον, ἐφ’ ὅσον δὲν πρόκειται περὶ πράξεως κακοηθείας ἐνδεδειγμένης κατὰ τρόπον ἀναμφισβήτητον, δικαστικόν, εἶναι καθῆκον αἱ κρίσεις αὗται μετὰ πολλῆς ἐχεμυθίας νὰ γίνωνται μήπως ἀδικηθῶσί τινες ὡς ἐκ τῆς ἀτελείας τῆς κρίσεως.

§18Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ἡ διάκρισις μεταξὺ τῆς λέξεως τὴν ὁποίαν μετεχειρίσθην ἐγὼ καὶ τῆς λέξεως τὴν ὁποίαν μετεχειρίσθη ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶναι διάκρισις οὐχὶ οὐσιαστική, εἶναι διάκρισις λεκτική. Πρόκειται περὶ ἐκκαθαρίσεως, ὅπως ἐπανέλαβε, καί, ὅταν πρόκειται περὶ ἐκκαθαρίσεως, ὑποτίθεται ὅτι τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ θέσῃ ἐκτὸς τῆς ὑπηρεσίας τοὺς μὴ ἱκανούς, θὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν πάντα τὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα συντρέχουσιν εἰς τὴν μόρφωσιν τοιαύτης γνώμης.

§19ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ταῦτα ἐλάβομεν ὑπ’ ὄψιν κατ’ εἰσήγησιν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν.

§20Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Τότε ἐρωτῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως· ἐγνώριζε τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ὅτι ὁ ἀπολυθεὶς Γεωργιάδης ἦτο διπλωματοῦχος τῆς École des ponts et chaussées;

§21ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Καὶ κάτι περισσότερον. Ἐγὼ δύναμαι νὰ εἴπω περὶ ἐμαυτοῦ ὅτι γνωρίζω προσωπικῶς τὸν κ. Γεωργιάδην καὶ δύναμαι νὰ προσθέσω καὶ ὅτι διεκείμην καὶ συμπαθῶς πρὸς αὐτόν.

§22Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Τότε θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως νὰ παρατηρήσω πρὸς αὐτὸν μετ’ εὐλαβείας ὅτι δὲν γνωρίζει ὅτι ὁ κ. Γεωργιάδης εἶναι ἐκεῖνος ὅστις κατὰ τὸν πόλεμον κατεσκεύασε τὰς ὑπονόμους ἐν τῇ μεθορίῳ γραμμῇ καὶ πρὸ πάντων ἐν Ταράτσᾳ καὶ εἰργάσθη πρὸς τοῦτο, ἐνῷ οὐδεὶς τῶν συναδέλφων του ἠδύνατο ἴσως νὰ ἐπιτελέσῃ τοσοῦτον γιγάντειον ἔργον, ὅτι ὁ κ. Γεωργιάδης ὑπῆρξεν ὁ ἀναστηλωτὴς τοῦ λέοντος τῆς Χαιρωνείας καὶ ὅτι προσήνεγκεν ὑπηρεσίαν τὴν ὁποίαν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτὴς ὑπέμνησεν, ὅτι οὐδὲν στίγμα ἐπὶ τοῦ μετώπου αὐτοῦ ἔχει, ὅτι ὑπῆρξε καὶ ὑπάρχει ἁγνὸς τὰς χεῖρας, οἱ δὲ συντελέσαντες εἰς τὴν ἔξωσιν αὐτοῦ ἀπὸ τῆς ὑπηρεσίας οὐδεμίαν κατηγορίαν κατ’ αὐτοῦ ἔχουσι διὰ τὴν διαχείρισιν τῆς ὑπηρεσίας, ἀλλὰ κατηγοροῦσιν αὐτοῦ ὅτι ἀνεμιγνύετο καὶ εἰς ξένας ἐργασίας. Ἀλλ’ ἐρωτῶ· τίνες ἐκ τῶν διατηρηθέντων κυρίων μηχανικῶν δὲν ἠσχολοῦντο εἰς ξένας ὑπηρεσίας; Δὲν ὁμιλῶ περὶ ὑπηρεσιῶν ἀνατεθειμένων αὐτοῖς παρὰ τοῦ Ὑπουργείου· ὁμιλῶ περὶ τῶν ἰδιωτικῶν ἐργασιῶν, διότι ὁ νόμος δυστυχῶς ἐπέτρεπε τοῦτο, ἐφ’ ὅσον δὲ ὁ νόμος ἐπέτρεπε τοῦτο δὲν εἶναι δυνατόν, δὲν εἶναι δίκαιον, δὲν εἶναι ἀνθρώπινον ἡ ὑπηρεσία κατὰ τοιοῦτον τρόπον νὰ θέσῃ ἐκτὸς ἄνδρα οἷος ὁ κ. Γεωργιάδης, ἄνδρα τιμήσαντα τὴν ὑπηρεσίαν καὶ τιμῶντα αὐτήν, ὅτε δ’ ἐπρόκειτο περὶ συγγραφέως, διότι δὲν γνωρίζω ἂν οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι ἔλαβον γνῶσιν τοῦ ἔργου αὐτοῦ «Περὶ σεισμῶν ἐν Ἑλλάδι», ἔργου τὸ ὁποῖον ὁμολογῶ ὅτι, ὅτε περιῆλθεν εἰς χεῖράς μου, ἐθαύμασα τὸν συγγραφέα διὰ τὴν φιλοπονίαν αὐτοῦ ἀλλὰ καὶ διὰ τὰς γνώσεις αὐτοῦ· ὅτε, λέγω, ἐπρόκειτο περὶ τοιούτου συγγραφέως, νομίζω ὅτι ἡ ὑπηρεσία ἀλλὰ πρὸ πάντων τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ὤφειλε μετὰ μείζονος περισκέψεως ν’ ἀποφασίσῃ περὶ αὐτοῦ. Τὸ σχέδιον τῶν Ἀθηνῶν, τὸ ὁποῖον ἐξεπόνησεν οὗτος, τοῦτο καὶ μόνον, κύριε Πρόεδρε, θὰ ἦτο ἱκανὸν νὰ ὠθήσῃ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον οὐχὶ εἰς τὴν ἀπόλυσιν αὐτοῦ, ἀλλ’ εἰς τὴν βράβευσιν αὐτοῦ. Καὶ ὑποθέτω ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀναγνωρίζων ὅτι λόγῳ τοῦ βραχέος τοῦ χρόνου κατὰ τὸν ὁποῖον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν διετέλεσεν ἐν τῇ θέσει ταύτῃ, ἀναγνωρίζων, λέγω, ὅτι πιθανὸν καὶ δυνατὸν αἱ εἰσηγήσεις πρὸς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον νὰ μὴ ὑπῆρξαν σαφεῖς οὐδὲ εἰλικρινεῖς, δύναμαι νὰ εἴπω, ἀναγνωρίζων τοῦτο θὰ ἐπανορθώσῃ ἀδίκημα ἐναντίον ἐντίμου καὶ διακεκριμένου ὑπαλλήλου τιμήσαντος τὴν ὑπηρεσίαν καὶ τὴν θέσιν.

§23Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, ἀγορεύων προχθὲς ἐπὶ τῆς προτάσεως περὶ προσκλήσεως τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως ὑπέδειξα μεταξὺ τῶν ἄλλων ζητημάτων τὰ ὁποῖα εἶχον ἀνάγκην κανονισμοῦ συνταγματικοῦ καὶ τὰ νομοθετήματα ἐν γένει περὶ προσόντων καὶ τὰ νομοθετήματα περὶ ἐκκαθαρίσεως τῆς ὑπηρεσίας. Ὑπέδειξα ὅτι δυστυχῶς τὰ νομοθετήματα ταῦτα, ὅπως ἐψηφίσθησαν, ὄχι μόνον ἔχουσι χαρακτῆρα προσωρινόν, ἀλλ’ εἶναι ὅλως ἀτελῆ καὶ ἐν τῇ πράξει δὲν δύνανται μεθ’ ὅλην τὴν ἀγαθὴν θέλησιν εἰμὴ νὰ φέρωσιν εἰς τὰ ἀποτελέσματα τὰ ὁποῖα κατὰ τὴν στιγμὴν ταύτην παρεστάθησαν. Ἠκούσατε ἐνταῦθα τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον ὁμιλοῦντα περὶ τοῦ μηχανικοῦ...

§24Α. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Μοὶ ἐπιτρέπετε μικρὰν διακοπήν;

§25Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Εἶναι περιττόν.

§26Α. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Κατὰ τί πταίει, παρακαλῶ, ὁ ψηφισθεὶς νόμος ὡς πρὸς τὴν ἀπόλυσιν τοῦ κ. Γεωργιάδου; Ὅταν ἡ ἐφαρμογὴ γίνηται ὅπως γίνεται, τί πταίει ὁ νόμος; Νὰ μοὶ ὑποδείξητε μίαν διάταξιν κακήν.

§27Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Θ’ ἀκούσητε πάντα· εἶναι περιττὸν νὰ μὲ διακόψητε. Μεθ’ ὅλην τὴν καλὴν θέλησιν, μεθ’ ὅλην τὴν εἰλικρίνειαν, μεθ’ ὅλην τὴν εὐσυνειδησίαν αἱ διατάξεις ὡς εἶναι διατετυπωμέναι δὲν εἶναι δυνατὸν ἢ νὰ μᾶς ἀγάγωσιν ἐκεῖ ὅπου μᾶς ἤγαγον. Καὶ οὐδεὶς ἀμφιβάλλει περὶ τῆς εἰλικρινείας τῆς Κυβερνήσεως, περὶ τοῦ ὕψους εἰς ὃ ἵσταται, πάντες ἀναγνωρίζομεν τοῦτο, ἀλλὰ δὲν ἠδύνατο εἰμὴ νὰ φθάσῃ ἐκεῖ ὅπου ἔφθασεν, εἰς τὸ νὰ κάμῃ σφάλματα καὶ εἰς τοῦτο πταίει ὁ νόμος. Διότι τί λέγει ὁ νόμος; Ὁ νόμος λέγει ὅτι (ἀναγινώσκει) «Ἐντὸς δέκα ἡμερῶν ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως αὐτοῦ ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον συνεδριάζον ἐν ὁλομελείᾳ ἀποφαίνεται ἠτιολογημένως δι’ ἀπολύτου πλειονοψηφίας περὶ τῶν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ διατηρητέων ἐπιθεωρητῶν αʹ καὶ βʹ τάξεως, νομομηχανικῶν αʹ καὶ βʹ τάξεως κλπ. Τὸ πρακτικὸν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου δημοσιεύεται αὐθημερὸν ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως». Ἰδού, Κύριοι, ὅτι ἀνατίθεται ἡ ἀπόφασις εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἐντὸς τοῦ ὁποίου εἷς μόνος εἶναι δυνατὸν νὰ γνωρίζῃ τὰ τῆς ὑποθέσεως περὶ ἧς πρόκειται ν’ ἀποφανθῇ, εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, τὸ ὁποῖον κατὰ τὰς δέκα ταύτας ἡμέρας βεβαίως δὲν ἔσχε καιρόν, ἐκτὸς τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ σκεφθῇ οὐδὲ στιγμὴν περὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης. Τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον συνεδριάζει, χωρὶς ν’ ἀκούσῃ ἐκείνους τοὺς ὁποίους θὰ καταδικάσῃ, καὶ χθὲς ἤκουσα μετὰ μεγίστης εὐχαριστήσεως τοῦ σεβαστοῦ μας συναδέλφου καὶ Πρωθυπουργοῦ λέγοντος ὅτι ἐννοεῖ εἰς τὰ νομοσχέδια τὰ ὁποῖα θὰ ζητήσῃ αὐτὸς νὰ ψηφίσωμεν νὰ περιλάβῃ τὴν διάταξιν τῆς ἀπολογίας τοῦ ἀποπεμπομένου. Τὴν ἀνάγκην ταύτην, τὴν ὁποίαν τόσον εἰλικρινῶς χθὲς διετύπωσεν ὁ κ. Πρωθυπουργός, τὴν διάταξιν ταύτην βλέπομεν τελείως ἐλλείπουσαν ἀπὸ τοῦ ψηφισθέντος νόμου. Δύναμαι νὰ σᾶς βεβαιώσω, Κύριοι, ὅτι ἐκ τῶν παυθέντων ὑπαλλήλων εἶναί τινες οἱ ὁποῖοι εἶχον τὴν συνείδησιν αὐτῶν τόσον καθαράν, ἦσαν τόσον βέβαιοι ὅτι εἶχον ἐκπληρώσει ἅπαντα τὰ καθήκοντα αὑτῶν πρὸς τὴν Πολιτείαν, ὥστε οὐδ’ ἐσκέφθησαν ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ παυθῶσι καὶ ν’ ἀναγινώσκωσι πρωΐαν τινὰ ἔκπληκτοι ἐν τῇ ἐφημερίδι ὅτι ἐξεκαθαρίσθησαν. Διότι μὴ λησμονῶμεν, Κύριοι, ὅτι πρόκειται περὶ «ἐκκαθαρίσεως» ἡ λέξις εἶναι ἀνεγεγραμμένη ἐν τῷ νόμῳ. Οἱ ἐπιτήδειοι ἐκοιμήθησαν ἥσυχοι, διότι εἶχον κάμει τὰς ἐνεργείας των. Καὶ εἴδομεν μετὰ ταῦτα τὴν κοινωνίαν, εἴδομεν τοὺς συναδέλφους τῶν ἀπολυθέντων νὰ λέγωσι μεταξύ των· «καὶ διατί ἐπαύθη ὁ κ. Γεωργιάδης; Καὶ διατί ἐπαύθη ὁ κ. Σιδερίδης; Καὶ διατί ἐπαύθη ὁ ἄλλος καὶ ὁ ἄλλος;» Δὲν θέλω νὰ εἴπω καὶ ἄλλα ὀνόματα, διότι δύναμαι νὰ κατηγορηθῶ ὅτι καταδικάζω οὓς δὲν ὠνόμασα. Ἀπορία ἠγέρθη μεταξὺ πάντων τῶν συναδέλφων τῶν ἀπολυθέντων πῶς ἦτο δυνατὸν ν’ ἀπολυθῶσιν ἐπιστήμονες ἄριστοι, ἐντιμότητος ἐγνωσμένης, ἀφοσιώσεως εἰς τὸ καθῆκον πλήρους. Ἠκούσατε περὶ τοῦ κ. Γεωργιάδου ὁποίας προσήνεγκεν ὑπηρεσίας πρὸς τὸ ἔθνος καὶ μ’ ὅλον τοῦτο ἐπαύθη.

§28ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Παρακαλῶ, κύριε συνάδελφε. Οὐδεμία κατηγορία ἐμφανίζεται οὐδαμοῦ ἐν τῷ ἐγγράφῳ ὅπερ προυκάλεσε τὴν ἀπόλυσιν τοῦ κ. Γεωργιάδου καὶ τῶν ἄλλων μηχανικῶν. Ἀναγκάζομαι νὰ ἐπαναλάβω ὅτι ὄχι μόνον οὗτος, ἀλλὰ καὶ ἄλλοι εἶναι πιθανόν, καὶ ἴσως εἶναι διά τινας τῶν Ὑπουργῶν βέβαιον, ὅτι ἦσαν εἰς ἀρίστας καὶ συμπαθεῖς σχέσεις πρὸς τοὺς Ὑπουργούς. Ἀλλ’ εἶναι δυνατόν, προκειμένου ν’ ἀπολυθῶσιν ὑπάλληλοι μιᾶς ὅλης κατηγορίας, εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ γεννηθῶσι διαμαρτυρίαι, οἷαι ἐγεννήθησαν; Ἐὰν ὑποθέσωμεν ὅτι ἀντὶ τοῦ κ. Γεωργιάδου καὶ τῶν ἄλλων οἵτινες ἀπελύθησαν ἀπελύοντο οἱ μείναντες, πιστεύετε ὅτι δὲν θὰ εὑρίσκοντο οἱ διαμαρτυρόμενοι διὰ τὴν ἀπόλυσιν αὐτῶν; Καὶ πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ συμβῇ τοῦτο ἁπανταχοῦ καὶ ἰδίᾳ ἐν μικρᾷ χώρᾳ, ἔνθα πάντες συνδεόμεθα πρὸς ἀλλήλους, πάντες ἔχομεν σχέσιν πρὸς ἀλλήλους; Εἷς γραφεὺς ἀπολύεται εἰς τὸ ἄκρον τῆς Ἑλλάδος καὶ ἀκούομεν ἐνταῦθα πολλάκις διαμαρτυρίας. Ἀπελύθησαν ἀνώτεροι ὑπάλληλοι ἐξ ἐπιταγῆς τοῦ νόμου, διότι δὲν ἐπετρέπετο νὰ μείνωσι πάντες ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ. Τὸ ἔργον ἐγένετο μετὰ τοσαύτης προσοχῆς, ὥστε οὐδενὸς ἡ ὑπόληψις νὰ θιχθῇ ἐκ τῆς ἀπολύσεως αὐτοῦ καὶ οὐδὲ λέξις ἐλέχθη οὐδὲ ὑπαινιγμὸς ἠκούσθη ὅτι ἐκεῖνοι οἵτινες ἀπεφάσισαν περὶ τούτων ἀπεφάσισαν οὕτω διότι οἱ ἀπολυθέντες εἶχον στίγμα ἐφ’ ἑαυτῶν. Νομίζω ὅτι τρόπος λεπτότερος ἐκπληρώσεως τῆς τοιαύτης λυπηρᾶς ἐντολῆς ὑπὸ τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ δὲν ἦτο δυνατὸν ἄλλος, οἱοσδήποτε καὶ ἂν ἦτο εἰς τὰ πράγματα — ἐκτὸς μόνον ἂν ὁ Θεὸς ἐπρυτάνευεν ἐπ’ αὐτῶν —, ἦτο ἀδύνατον, λέγω, νὰ εὑρεθῇ. Καὶ πρέπει νὰ εἶσθε βέβαιος, ἐὰν ὑμεῖς αὐτός, ἔχων τὰ αἰσθήματα ἅτινα ἔχετε, ἀνεμιγνύεσθε εἰς τὸ ἔργον, δὲν θ’ ἀπεφεύγετε ἐκεῖνο ὅπερ δὲν ἀπεφύγομεν καὶ ἡμεῖς. Δὲν κηρύττομεν ἡμᾶς αὐτοὺς ἀναμαρτήτους, ἀλλ’ ἐπράξαμεν ἐκεῖνο ὅπερ ἐνομίσαμεν εἰλικρινῶς ὅτι ἦτο πρακτέον. Ὁ δὲ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἔδειξε καὶ ἐν τούτῳ τὸν χαρακτῆρα τὸν στρατιωτικόν, τὸν ἄκαμπτον, τὸν ἐμπνεόμενον ὑπὸ τῶν εὐθυτάτων αἰσθημάτων.

§29Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Χαίρω δι’ ὅσα εἴπετε, κύριε Πρωθυπουργέ, καὶ δὲν ἀνέμενον ἄλλα παρ’ ὑμῶν. Εἴπετε τὴν ἀλήθειαν καὶ μόνην τὴν ἀλήθειαν. Ἀπεδείξατε δηλαδὴ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπον ἀπαντῶν εἰς τὸν κ. συνάδελφον ἐκ Λοκρίδος, ὅτι ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ψηφισθέντος νόμου εἶναι ἀδύνατον ν’ ἀποφύγωμεν τὰ λάθη. Συμφωνῶ μεθ’ ὑμῶν ὅτι, καὶ ἐγὼ ἐὰν εὑρισκόμην μεταξὺ ὑμῶν, εἰς λάθη ἤθελον ὑποπέσει. Ἀλλὰ τοῦτο μᾶς ἄγει εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι τὰ λάθη τὰ διαπραχθέντα πρέπει νὰ ἐπανορθώσωμεν. Δὲν ἔχομεν τὸ δικαίωμα νὰ διαθέτωμεν τὴν ἀνωτάτην ἐξουσίαν τοῦ Κράτους αὐθαιρέτως· δὲν ἔχομεν τὸ δικαίωμα νὰ ῥίπτωμεν εἰς τοὺς δρόμους τὸν πολίτην ἐκεῖνον ὁ ὁποῖος καθ’ ὅλην του τὴν ζωὴν ἐξεπλήρωσε τὸ καθῆκον αὑτοῦ εὐσυνειδήτως. Ταῦτα ζητῶ νὰ διορθώσωμεν καὶ διὰ τοῦτο ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα, ἀλλὰ πρὶν καταλήξω καὶ φθάσω εἰς τὸ συμπέρασμα τοῦτο ὀφείλω νὰ ὑποδείξω ὑμῖν ὅτι δυστυχῶς ἔχετε ὑποπέσει καὶ εἰς λάθος κατὰ τὴν ἑρμηνείαν τοῦ νόμου. Κατὰ τὴν στιγμὴν ταύτην εἴπετε ὅτι ἦσθε ἠναγκασμένος νὰ περιορίσητε τὸν ἀριθμὸν ἐκ τοῦ νόμου καὶ τοῦτο εἶναι ἀληθὲς καθ’ ὅσον ἀφορᾷ εἰς τοὺς ἐπιθεωρητάς, ἀλλὰ τοῦτο δὲν εἶναι ἀκριβὲς καθ’ ὅσον ἀφορᾷ εἰς τοὺς νομομηχανικούς, διότι εἴχετε τὸ δικαίωμα νὰ διατηρήσητε δέκα νομομηχανικοὺς καὶ ἀφήσατε πέντε. Τοῦτο σᾶς ἀποδεικνύει, κύριε Πρωθυπουργέ, ὅτι, καίτοι οὐδεὶς ἐξ ἡμῶν ἀμφιβάλλει περὶ τῆς εἰλικρινείας ὁλοκλήρου τῆς Κυβερνήσεως — περὶ τούτου βεβαιωθῆτε ὅτι ἐνταῦθα δὲν ὑπάρχει δευτέρα γνώμη —, τοῦτο, λέγω, ἀποδεικνύει δυστυχῶς ὅτι ἡ ὑπηρεσία δὲν ἔκαμεν εἰς ὑμᾶς εἰλικρινῆ εἰσήγησιν. Ἡ κοινωνία πᾶσα ἐπιστοποίησε τοῦτο, καὶ ἐρχόμεθα, κύριε Πρωθυπουργέ, ὡς συνήγοροι τῶν ἀδικηθέντων, ἐν ὀνόματι τῆς κοινωνίας νὰ ζητήσωμεν παρὰ τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ νὰ ζητήσωμεν παρ’ ὑμῶν, ἐρχόμεθα νὰ σᾶς ἱκετεύσωμεν ἐν ὀνόματι τῆς δικαιοσύνης, ὅπως δεχθῆτε ν’ ἀναθέσωμεν πάλιν εἰς ὑμᾶς αὐτοὺς νὰ ἐπανορθώσητε τὸ λάθος τὸ γενόμενον, καὶ φέρομεν τὴν ἑξῆς πρότασιν (ἀναγινώσκει)· «Τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον δύναται ἐντὸς μηνὸς ἀπὸ τῆς ἰσχύος τοῦ παρόντος νόμου ν’ ἀναθεωρήσῃ...

§30ΙΩ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ἔχει ὑποβληθῆ τοιαύτη πρότασις.

§31Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Εἶναι πληρεστέρα ἡ ἰδική μου. Ἡ ἰδική σας ἀφορᾷ μόνον εἰς τοὺς μηχανικούς· ἐγὼ θέτω ἅπαν τὸ προσωπικόν. (Ἐξακολουθεῖ τὴν ἀνάγνωσιν) «τὴν δυνάμει τοῦ ἄρθρου 91 τοῦ νόμου ͵ΓΦΜΒʹ ἀπόφασιν αὐτοῦ, ἐπαναφέρον ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ μετὰ τὴν ἀπολογίαν αὐτοῦ πάντα τυχὸν κριθέντα ὡς μὴ διατηρητέον δυνάμει τῆς προηγουμένης ἀποφάσεως αὐτοῦ». Δηλαδὴ ζητοῦμεν ὅπως τοὺς ἀπολυθέντας προσκαλέσητε ν’ ἀπολογηθῶσι διὰ τὰς πράξεις ἐκείνας δι’ ἃς κατηγορήθησαν, καί, ἂν μετὰ τὴν ἀπολογίαν κρίνητε ὅτι ἦσαν ἄξιοι ἀπολύσεως, ἔχει καλῶς· ἂν ὅμως ἡ ἀπολογία σᾶς πείσῃ περὶ τοῦ ἐναντίου, πράξατε ὅ,τι σᾶς ἐπιβάλλει ἡ συνείδησις ὑμῶν. Ἐλπίζω ὅτι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς δὲν θ’ ἀρνηθῇ τὴν ἐπιψήφισιν τῆς προτάσεως αὐτῆς.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ πρότασις αὕτη θὰ τυπωθῇ καὶ θὰ διανεμηθῇ.

§33ΙΩ. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι στοιχειῶδες δικαίωμα παντὸς κατηγορουμένου νὰ μὴ κρίνηται πρὶν ἢ ἀπολογηθῇ. Πολὺ ὀρθῶς ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας ὑπεστήριξεν ὅτι, πρὶν ἀπολυθῶσι, δέον νὰ κληθῶσι καὶ ἀπολογηθῶσιν οἱ ἀπολυόμενοι.

§34ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἂν ἀπελύθησαν διὰ κατηγορίαν· ἀλλ’ ἂν ἀπελύθησαν διότι ἐκρίθησαν διοικητικῶς ὡς μὴ προτιμητέοι τῶν ἄλλων;

§35ΙΩ. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Ὡς ὑπεράριθμοι;

§36ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἢ ὡς ὑπεράριθμοι ἢ διότι δὲν εἶχον ἐπαρκῆ τὴν ἀπαιτουμένην ἱκανότητα. Ὁ καθεὶς θεωρεῖ ὅτι εἶναι ἱκανώτερος τοῦ ἄλλου, ἀλλὰ πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ κανονισθῇ ἀπολογία περὶ ἱκανότητος;

§37ΙΩ. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Περὶ ἐπιστημονικῆς ἱκανότητος;

§38ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐν γένει ἐπιστημονικῶς καὶ τεχνικῶς. Ἐὰν πρόκειται περὶ ἱκανότητος ὑπηρεσιακῆς, ἐπιστημονικῆς, τεχνικῆς, πῶς θέλετε νὰ κριθῇ ἄλλως ὁ ἀπολυόμενος εἰμὴ διὰ τῆς κρίσεως ἑνὸς ἐξεταστοῦ; Ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ κατηγορίας.

§39ΙΩ. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Νομίζω ὅτι καὶ εἰς αὐτὴν τὴν περίπτωσιν χωρεῖ ἀπολογία, ἐὰν τῷ αἰτιολογηθῇ ὅτι «ἀπολύεσθε, διότι εἰς τὴν δεῖνα πρᾶξιν, ἡ ὁποία σᾶς ἀνετέθη, δὲν ἐξετελέσατε τὸ καθῆκόν σας ὑπὸ ἐπιστημονικὴν ἢ τεχνικὴν ἔποψιν».

§40ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ταῦτα ἀποτελοῦσι κατηγορίαν· διότι ἔχετε λόγου χάριν εἰς τὸν οἶκόν σας τρεῖς θεραπαίνας, ἀποφασίζετε νὰ κάμητε οἰκονομίαν καὶ ἀπολύετε τὴν μίαν ἐκ τῶν τριῶν. Ἐὰν ἀπολύσητε τὴν Α, νομίζετε ὅτι αἱ δύο ἄλλαι θὰ θεωρήσωσιν ὅτι ἠδικήθη, διότι ἦτο ἱκανωτέρα; Αὐτὸ τὸ παράδειγμα θὰ ἐφαρμόσητε καὶ ἐνταῦθα. Τρέχετε τὸν κίνδυνον ν’ ἀπολύσητε τὸν ἱκανώτερον, διότι πλανᾶσθε.

§41ΙΩ. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Ἐὰν πρόκειται περὶ τῆς περιπτώσεως αὐτῆς, βεβαίως εἶναι ἀκριβές· αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγετε. Ἀλλ’ ὅταν δὲν πρόκειται περὶ ὑπεραρίθμων, ἀλλὰ περὶ ἀνικάνων ἢ ἀνηθίκων, τότε νομίζω ὅτι δὲν συντρέχει ἡ περίπτωσις τὴν ὁποίαν λέγετε.

§42ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τότε κριτὴς τῆς ἱκανότητος εἶναι ἐκεῖνος ὅστις ἀπολύει.

§43ΙΩ. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Δὲν πρόκειται μόνον περὶ τοῦ κ. Γεωργιάδου, ἀλλὰ γενικῶς περὶ τῶν ἀπολυθέντων ὑπαλλήλων τῶν Δημοσίων ἔργων. Νομίζω λοιπὸν ὅτι τὸ σφάλλεσθαι εἶναι ἀνθρώπινον. Ἤδη, καὶ ἂν ἀναγνωρίζητε ἄδικόν τι, δὲν ἔχετε δικαίωμα νὰ τὸ ἀνορθώσητε.

§44ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἂν πεισθῶμεν περὶ τῆς ἀδικίας, θὰ φροντίσωμεν νὰ τὴν ἐπανορθώσωμεν διορίζοντες ὅπου εἶναι θέσις κενὴ τὸν ἀδικηθέντα.

§45ΙΩ. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Σήμερον μὲ τὴν ὑπάρχουσαν νομοθεσίαν δὲν δύνασθε νὰ τὴν ἀνορθώσητε.

§46ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τότε πταίει ἡ ἀπαγόρευσις τοῦ νόμου. Ἂν πείθεσθε ὅτι ὁ νόμος ἔχει ἀνάγκην διορθώσεως, ἔχετε τὸ δικαίωμα τῆς πρωτοβουλίας καὶ δύνασθε νὰ τὸ ἐξασκήσητε, δύνασθε νὰ φέρητε τὸ ζήτημα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, καὶ ἂς ἀποφασίσῃ αὕτη· ἀλλὰ βεβαίως οὐδεὶς ὑμῶν, ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ διαχειρισθῇ τὴν ὑπόθεσιν, δὲν θὰ ἦτο ὀλιγώτερον ἀπηλλαγμένος αἰτιάσεων.

§47ΙΩ. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Εἶναι ἐγγεγραμμένον ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει παρακαλῶ νὰ ἐπιτρέψητε τὴν πρόταξίν του.

§48ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Μάλιστα, ὅταν ἔλθῃ εἰς συζήτησιν.

§49ΙΩ. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Λοιπὸν νὰ προταχθῇ τὸ ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει ἐγγεγραμμένον νομοσχέδιον, τροποποιούμενον κατὰ τὰς ὑποδείξεις τοῦ ἐξ Ἀττικῆς συναδέλφου.

§50ΙΩ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Κατόπιν τῶν ὅσα εἶπεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς νομίζω ὅτι τὸ θέμα λαμβάνει ὁδὸν καλήν, οὐδεμία δ’ ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι τὸ ζήτημα ὀφείλεται εἰς λάθος τοῦ νόμου τὸν ὁποῖον ὁ πρώην Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἠθέλησε νὰ ψηφίσῃ. Ἐγὼ νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ὁ νόμος πταίστης, διότι ὁ νόμος ἔφερε διατάξεις αἱ ὁποῖαι μᾶς ἀνήγαγον εἰς τὴν ἱστορίαν τῆς Πολιτείας τῆς Βενετίας. Συνέρχεται τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, κλείεται ἐντὸς τῆς αἰθούσης ὅπου συνεδριάζει καὶ ἄνευ οὐδεμιᾶς ἄλλης ἀποδείξεως καὶ ἄλλης προπαρασκευαστικῆς ἐργασίας εἶναι ἐλεύθερον νὰ κρίνῃ καὶ κατακρίνῃ. Αὐταὶ αἱ νομοθεσίαι μόνον ἀπὸ τῆς συστάσεως τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως εἰσήχθησαν εἰς τὴν Βουλήν· ὑποθέτω ἢ μᾶλλον εἶμαι βέβαιος ὅτι προγενέστεροι νόμοι δὲν ἔφερον τοιαύτας διατάξεις.

§51ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐν Γαλλίᾳ ἐγένετο τοιοῦτος νόμος ὅστις οὐδὲ πρὸ τῆς ἰσοβιότητος ἐστάθη.

§52Ι. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Αὐτὸ λοιπὸν θὰ κάμητε καὶ ἐδῶ;

§53ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Αὐτὸ σημαίνει «ἐκκαθάρισις»· εἶναι δίκοπος μάχαιρα, ὅ,τι καὶ ἂν πράξητε.

§54ΙΩ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Εἴτε ἐξ ὅσων ἐλέχθησαν ὑπὸ τῶν κ. Βουλευτῶν εἴτε ἐξ ὅσων ἐλέχθησαν ὑπὸ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ ἀπεδείχθη πασιφανῶς ὅτι τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἐστηρίχθη εἰς πληροφορίας τὰς ὁποίας εἶχε. Δὲν θὰ εἶναί τις πρακτικὸς λοιπόν, ἐὰν δὲν πιστεύσῃ ὅτι ἡ ὑπηρεσία δὲν ἔδωκε τὰς πληροφορίας τὰς πρεπούσας, ἀλλὰ τὰς κατὰ τὰς ἑαυτῆς συμπαθείας τὰς σχηματισθείσας οὐχὶ ἐκ τῆς ὑπηρεσίας ἀλλ’ ἄλλοθεν. Βεβαίως οἱ ἀριστεῖς ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ δὲν ἔμειναν, ἀλλὰ μόνον οἱ ἀρεστοί. Ἀλλ’ ἂν καὶ ἀναγνωρίζει τοῦτο ἡ Κυβέρνησις ἐκ τοῦ νόμου τοῦ διαρρυθμιζομένου δὲν δύναται νὰ πράξῃ τι πρὸς ἐπανόρθωσιν τοῦ ἀδίκου. Ἕνεκα τούτου ὁ συνάδελφος κ. Σπέντζας καὶ ἐγὼ προέβημεν εἰς τὴν ὑποβολὴν τοιαύτης προτάσεως καὶ ἐπρόκειτο νὰ παρακαλέσωμεν τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως ἀποδεχθῇ τὴν ἐπιψήφισιν αὐτῆς, ἀλλ’ ἡ συζήτησις προέλαβεν ἡμᾶς προτοῦ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν νομοθετικὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν. Ἤδη εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐπαναλάβω τὴν παράκλησίν μου πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως, ὅταν εἰσέλθωμεν εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν, δεχθῇ νὰ προταχθῇ ἡ πρότασίς μας ὡς τροπολογία τῆς ὑπὸ τοῦ κ. Νέγρη εἰσαχθείσης, καὶ οὕτω θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ λυθῶσιν αἱ χεῖρες τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ἐκ τοῦ παραδείγματος τοῦ παρελθόντος εἶναι βεβαία ἡ Βουλὴ ὅτι ἐν τῇ εὐθυδικίᾳ της θὰ μεριμνήσῃ νὰ ἐξεύρῃ τρόπον, ἂν τυχὸν μεταξὺ τῶν ἀπολυθέντων δὲν εἶναι ἀνίκανοι ἢ ἴσως εἶναι ἠθικώτεροι τῶν ἄλλων, νὰ τοὺς ἐπαναφέρῃ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν.

§55Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν μὲ ἐνδιαφέρουσι τὰ πρόσωπα· δὲν μὲ ἐνδιαφέρει ἂν ἀπελύθη ὁ κ. Γεωργιάδης, ὅστις, καθ’ ἃ ἀντελήφθην ἐκ τῆς γενομένης συζητήσεως, ἔχει τόσους τίτλους ὥστε νὰ καθίσταται πᾶσα ἐκ μέρους μου δικαιολογία περιττή, ἔχει τόσους τίτλους ὥστε τὸν φθόνον νὰ προκαλῇ τῶν μικρῶν καὶ ἀκριβῶς θῦμα τοῦ φθόνου τῶν μικρῶν ἔπεσε. Διότι ἡ ἐγνωσμένη ἐντιμότης τοῦ ἀξιοτίμου ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργοῦ καὶ ὁ ἀδαμάντινος αὐτοῦ χαρακτὴρ ἀτυχῶς ἦσαν παράγοντες μεγάλοι μὲν διὰ τὴν διακατοχὴν τοῦ ἀξιώματος τοῦ Ὑπουργοῦ, ἦσαν ὅμως ἀνίσχυροι νὰ τὸν προφυλάξωσιν ἀπὸ τῆς πλάνης εἰς τὴν ὁποίαν ἦτο δυνατὸν νὰ ὑποπέσῃ, ὅτε πρὸ εἴκοσιν ἡμερῶν ἀπὸ τῆς ἐγκαταστάσεως αὐτοῦ ὡς Ὑπουργοῦ ἐκαλεῖτο νὰ γνωμοδοτήσῃ περὶ τοῦ προσωπικοῦ τὸ ὁποῖον μέχρι πρὸ εἴκοσιν ἡμερῶν παντελῶς ἠγνόει. Ἑπόμενον ἦτο ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ ἔντιμος αὐτὸς στρατιώτης, νὰ προσφύγῃ εἰς τὰς γνώμας καὶ τὰς ὑποδείξεις τοῦ ὑπηρεσιακοῦ προσωπικοῦ. Ἔπραξεν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ ἔπραττεν οἱοσδήποτε Ὑπουργὸς καὶ ἂν εὑρίσκετο εἰς τὴν θέσιν του, ὄχι μόνον Ὑπουργὸς ὁ ὁποῖος θὰ εἶχεν ἀναλάβει τὴν διεύθυνσιν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τόσον προσφάτως, ἀλλὰ καὶ ἂν ἐπρόκειτο περὶ Ὑπουργοῦ ἀπὸ ἐτῶν διευθύνοντος τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν. Οἱοσδήποτε καὶ ἂν διώκει τὸ Ὑπουργεῖον, θὰ ἦτο ὑποχρεωμένος πάντως νὰ προσφύγῃ εἰς τὰς ὑποδείξεις τῆς ὑπηρεσίας, κατὰ μείζονα δὲ λόγον ὁ νέος Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπεχρεοῦτο νὰ προσφύγῃ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν. Ἐκεῖ ἐχαλκεύθη ὅ,τι ἐχαλκεύθη ἐναντίον εἴτε τοῦ κ. Γεωργιάδου εἴτε ἄλλου ἐντίμου καὶ ἐπίσης ἀξίου καὶ ἱκανοῦ ὑπαλλήλου. Τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον εὑρέθη πρὸ τῆς εἰσηγήσεως ταύτης ἀνίσχυρον νὰ καταρρίψῃ τοὺς τυχὸν ἰσχυρισμούς, τὰς ὑποδείξεις, τὸ κατασκεύασμα οὕτως εἰπεῖν τῆς ὑπηρεσίας, τῆς ὑπηρεσίας ἥτις θὰ ἦτο καὶ ἱκανὴ νὰ τὸ καρυκεύσῃ καὶ νὰ τὸ παρουσιάσῃ κατὰ τρόπον τοιοῦτον ὡς εὐπεπτότατον ἔδεσμα εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον. Καὶ συνετελέσθη τὸ κακόν. Ἀπεδέχθη τὰς προτάσεις τῶν διαφόρων προϊσταμένων καὶ ἐξεσφενδονίσθησαν μακρὰν τῶν ὑπηρεσιῶν ἴσως καὶ κακὰ στοιχεῖα, ἀλλὰ βεβαίως καὶ στοιχεῖα τιμῶντα τὴν ὑπηρεσίαν, μεταξὺ τῶν ὁποίων ἀσφαλῶς ἦτο καὶ ὁ ἀπαλλαγεὶς κ. Γεωργιάδης. Δὲν γνωρίζω ποῦ ἐστηρίχθη ἡ ὑπηρεσία ἡ προτείνασα τὴν ἀπομάκρυνσιν τοῦ κ. Γεωργιάδου καὶ τῶν ἄλλων. Βεβαίως τὰς προτάσεις θὰ κρατῇ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, θὰ παρακαλέσω δὲ τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅταν πρόκειται περὶ ὑπαλλήλων διὰ τοὺς ὁποίους ἀκούεται φωνὴ καὶ διαμαρτυρία ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, νὰ μὴ ἀφήσῃ νὰ ὑπονοηθῇ ὅτι κήδεται τῶν ὑπαλλήλων αὐτῶν σιωπῶσα ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου· θὰ ἐξυπηρετήσῃ καὶ τὸ συμφέρον τῆς ὑπηρεσίας, θὰ ἐξυπηρετήσῃ καὶ τὰ ἄτομα, διότι εἰς οὐδένα θὰ δώσῃ τὸ δικαίωμα νὰ ὑποθέσῃ ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπῆρξαν ἄλλοι λόγοι θίγοντες τὴν τιμὴν καὶ τὴν ἀξιοπρέπειαν καὶ τὴν ὑπόληψιν τοῦ προσώπου, ἐὰν θελήσῃ νὰ εἴπῃ διατί ἀπηλλάγησαν· ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐδικαιολογήθη εἰπὼν ὅτι ἀναγνωρίζει τὴν ἐπιστημονικὴν ἀξίαν τοῦ ἀνδρὸς καὶ ἐπὶ πλέον συμπαθεῖ πρὸς αὐτόν.

§56ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐγὼ εἶπον ὅτι διάκειμαι συμπαθῶς πρὸς τὸν κ. Γεωργιάδην, καὶ ὅμως ἀπέναντι τῆς ἀποφάσεως ἥτις ἐπεβάλλετο εἰς ἡμᾶς κατὰ τὰ δεδομένα νὰ κρίνωμεν, ἐνόμισα ὅτι ὤφειλον καὶ ἐγὼ νὰ δώσω τὴν ψῆφον ἥτις ἀπεμάκρυνε τὸν κ. Γεωργιάδην καὶ ἄλλους τῆς ὑπηρεσίας διὰ λόγους περὶ ὧν δὲν ἐπιτρέπεται συζήτησις, διότι δὲν ἦσαν βεβαίως λόγοι θίγοντες τὴν τιμὴν τοῦ κ. Γεωργιάδου. Αἱ εἰσηγήσεις τῆς ὑπηρεσίας ἐγίνοντο πρὸς τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργόν, ὅπως ἦτο φυσικόν, καὶ ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς ἐγίνετο εἰσηγητὴς τῶν προτάσεων περὶ ὧν εἶχε μορφώσει τὴν πεποίθησιν αὐτὸς πρὸς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον. Ἐκεῖνο ὅπερ δύναμαι νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλὴν εἶναι ὅτι ὅπου ὑπῆρχεν ἀμφιβολία ἦτο σημειωμένη δι’ ἐρωτηματικοῦ εἰς τὸν κατάλογον, καὶ ὅτι ἐπὶ τῶν ἐρωτηματικῶν πάντων ἐζήτησαν οἱ Ὑπουργοὶ διασαφήσεις· πολὺ ἐπεμείναμεν καὶ πολὺ συνεζητήσαμεν καὶ ἐκεῖ ἀνεγνωρίσαμεν πόσον εἰς τοιούτου εἴδους ὑποθέσεις αἱ ἐξετάσεις ἀπολήγουσιν εἰς ζητήματα δυσεπίλυτα, διότι τὰ ἐρωτηματικὰ δὲν ἦσαν μόνον διὰ τοὺς παραμείναντας, ὅπου ὑπῆρξαν, ἀλλὰ καὶ διὰ τοὺς ἀπελθόντας, ὅπου ὑπῆρξαν, καὶ προκειμένου περὶ ζυγίσεως τῶν ἐρωτηματικῶν φρονῶ ὅτι, ἐκτὸς ἐὰν πρόκειται περὶ ἐξετάσεως εἰδικῶν πραγμάτων καταδεικνυομένων καὶ ὑπὸ ἀνθρώπων εἰδικῶν, δυσκολώτατον εἶναι νὰ καταλήξῃ τις εἰς ἀπόφασιν χωρὶς νὰ τρέξῃ τὸν κίνδυνον νὰ φοβηθῇ ὁ ἴδιος μήπως κακῶς κατέληξεν. Ἐγὼ δὲν δύναμαι νὰ εὕρω ἄνθρωπον ἱκανὸν πρὸ τοιούτου ἔργου ν’ ἀποφανθῇ ἀσφαλῶς. Ἄν ἀπεφάνθημεν κατὰ συνείδησιν ἐξ ὅσων στοιχείων εἴχομεν, τοῦτο ἀρκεῖ ἵνα ἔχῃ ἡμᾶς ἡσύχους ἐνταῦθα ὅτι ἐπράξαμεν τὸ καθῆκον ἡμῶν.

§57Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΠΑΔΑΚΗΣ. Τοῦτο εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι ἀπεφασίσατε κατὰ συνείδησιν· ἐν τούτοις γνωρίζω καλῶς ὅτι ὑπάρχουσι φάκελοι καταγγέλλοντες ὡρισμένα γεγονότα, τὰ ὁποῖα ἐὰν ἔλθωσιν ἐδῶ, σύσσωμος ἡ Βουλὴ θὰ ἐζήτει ν’ ἀπομακρύνῃ δεκάδα μηχανικῶν οἱ ὁποῖοι παρέμειναν. Θὰ ἦτο καλὸν νὰ ζητήσητε τοὺς φακέλους τοὺς ὑπάρχοντας ἐπὶ ὡρισμέναις καταγγελίαις, καὶ τότε θὰ ἴδωμεν ἂν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι τῇ προτάσει τῶν ἁρμοδίων, εἰς τὴν ὁποίαν βεβαίως ὑμεῖς ἔπρεπε νὰ πεισθῆτε, ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι προέτειναν τὴν ἀποπομπὴν ὡρισμένων προσώπων, μεταξὺ τῶν ὁποίων ὁμολογουμένως ὑπάρχουσι καὶ ἱκανὰ πρόσωπα...

§58ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Δὲν ἐγένετο ἀπόλυσις ἐπὶ ὡρισμέναις κατηγορίαις· εἶναι δυνατὸν μεταξὺ τῶν ἀπολυθέντων νὰ ὑπάρχωσιν οἱ ἔχοντες κατηγορίας, ἢ περὶ ὧν νὰ γεννᾶται ἀμφιβολία ἂν δὲν ὑπάρχει κατηγορία, ἀλλ’ οὐδεμία ἀπόλυσις ἐγένετο μετὰ δικαιολογίας τῆς ἀπολύσεως.

§59Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΠΑΔΑΚΗΣ. Ἐδῶ δὲν πρόκειται περὶ κατηγορίας. Νομίζω ὅτι πρέπει προκειμένου νὰ ἐκκαθαρίσωμεν σῶμά τι δύο τινὰ νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν, τὴν ἱκανότητα περὶ τὸ ἐπάγγελμα καὶ τὴν ἠθικὴν ἀξίαν τοῦ ἀτόμου. Αὐτὸ εἶναι τὸ πνεῦμα τοῦ νόμου, ὁ κανὼν περὶ τὴν ὑπηρεσίαν, ἡ ἀκρίβεια, ἡ ἠθικότης.

§60ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Παραπλεύρως.

§61Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΠΑΔΑΚΗΣ. Ἔστω. Ἐγὼ θὰ ἔθετον ἐπὶ τῆς πλάστιγγος ἀπὸ τὸ ἓν μέρος τὸ ἠθικὸν μέρος καὶ ἀπὸ τὸ ἄλλο τὸ ἄλλο, καὶ ἐφ’ ὅσον αὐτὸ θὰ ἐβάρυνεν ἐπὶ τοσοῦτον ὥστε νὰ ὑπάρχῃ ἀπόστασις μεταξὺ ἱκανότητος καὶ ἠθικότητος ὅση μεταξὺ οὐρανοῦ καὶ γῆς θὰ ἐλάμβανον τὴν ἠθικότητα, διὰ νὰ ἐκκαθαρίσω τὸ προσωπικόν. Παρακαλῶ, ζητήσατε ἀπὸ τὰς ὑπηρεσίας ἂν ὑπάρχουσι φάκελοι καταγγέλλοντες ὡρισμένας καταχρήσεις ἐπὶ ὡρισμένων ἔργων, καὶ δὴ καταχρήσεις ἑκατυντάδων χιλιάδων, ὅτε, ἐὰν ἔχητε ἀκόμη τὸ δικαίωμα νὰ προχωρήσητε εἰς τὴν ἐκκαθάρισιν, θὰ εἶναι καλὸν ἴσως νὰ ἐπανορθώσητε ἐπαναφέροντές τινας οἱ ὁποῖοι ἀδίκως ἔφυγον ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν καὶ νὰ ἐκβάλητε ἄλλους οἱ ὁποῖοι εἶναι πολὺ χειρότεροι αὐτῶν.

§62Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ δήλωσις τοῦ σεβαστοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ὅτι οἱ λόγοι τῆς ἀπολύσεως τοῦ κ. Γεωργιάδου οὐδεμίαν ἔχουσι σχέσιν πρὸς τὸ ζήτημα τῆς ἠθικῆς εἶναι ἀνακούφισις τὴν ὁποίαν αἰσθάνομαι ὅτι τὸ ἔργον τῆς ῥαδιουργίας δὲν εὗρε τὸ πρόσφορον ἔδαφος διὰ νὰ καλλιεργήσῃ, ἀλλ’ εἶναι ἐπὶ πλέον ἐνθάρρυνσις δι’ ἐμὲ νὰ ζητήσω νὰ προσκομισθῶσι τὰ σχετικὰ ἔγγραφα, ἵνα λάβωμεν καὶ ἡμεῖς γνῶσιν τίνα τὰ ἐγκλήματα ἢ τίνες αἱ ἐλλείψεις τοῦ μηχανικοῦ κ. Γεωργιάδου ὡς καὶ τῶν ἄλλων. Οὐδεὶς θὰ τολμήσῃ, οὔτε εἰμὶ ἐγὼ ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἐσκέφθην ποτὲ ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ μεμφθῶ τὸ ἔργον τῶν Ὑπουργῶν ὅτι δὲν εἶναι ἔργον εὐσυνειδησίας. Πᾶν ἄλλο παρὰ τοῦτο. Ἐγὼ ἐζήτησα καὶ ἐτόνισα ὅτι μεγαλυτέρα πρέπει νὰ δοθῇ προσοχὴ εἰς τὰς γενομένας εἰσηγήσεις καὶ ἐκεῖ νὰ ζητηθῶσι τὰ αἴτια, μήπως ἐκεῖ ἀκριβῶς ἐνεφιλοχώρησεν ἡ κακὴ εἰσήγησις, ὁ φθόνος, καὶ προέκυψεν ὅ,τι προέκυψε καθ’ ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὴν ἀπόλυσιν τοῦ κ. Γεωργιάδου. Νῦν τὸ θέμα ἔληξε, διότι καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως φαίνεται ὅτι εἶναι διατεθειμένος ν’ ἀναψηλαφήσῃ τὴν ὑπόθεσιν. Ἐγὼ ποιοῦμαι τὴν ἑξῆς πρότασιν· πάντα τὰ σχετικὰ νὰ παραπεμφθῶσιν εἰς ἐπιτροπὴν σχηματισθησομένην.

§63Ι. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Τί νὰ κάμῃ ἡ ἐπιτροπή;

§64Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ μελετήσῃ πάντα τὰ σχετικά.

§65Ι. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Δὲν ἔχει δικαίωμα.

§66ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Πρωθυπουργός). Τοῦτο ἀποδεικνύει ὅτι δὲν κατώρθωσα νὰ εἴπω τὰ πράγματα ἀρκούντως σαφῶς, ὥστε νὰ μὴ μείνῃ ἀμφιβολία περὶ τοῦ τρόπου καθ’ ὃν ἐγένοντο. Εἶπον πρὸς τὴν Βουλὴν ὅτι εἰσηγήσεις ἐγένοντο ὑπὸ τῆς ὑπηρεσίας εἰς τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργόν, εἰσηγήσεις περὶ ὧν δὲν δύναμαι νὰ εἴπω λεπτομερείας — διότι δὲν εἶναι τοῦ παρόντος —, αἵτινες ὅμως ἤρκεσαν νὰ πείσωσι τὸν Ὑπουργὸν περὶ τοῦ πρακτέου μετὰ μελέτην καὶ συζήτησιν μετὰ τῆς ὑπηρεσίας περὶ δύο ἢ τριῶν προσώπων εἰδικῶς ἐνδεδειγμένων· συνεζητήσαμεν τὰ πράγματα ὡς πρὸς ἐκείνους περὶ ὧν ἀμφιβολίαι δὲν ἦσαν δεδηλωμέναι καὶ συνεζητήσαμεν τὰ πράγματα — ἦτο ἐκεῖνο τὸ πρῶτον ἔργον — ὡς πρὸς ἐκείνους περὶ ὧν ἀμφιβολίαι ἦσαν δεδηλωμέναι ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ, ὅστις ἐνήργησε τὸ πρῶτον κοσκίνισμα καὶ μετέδωκεν εἰς ἡμᾶς τὴν κρίσιν αὐτοῦ ἥτις κατέληξεν εἰς τὸν τελικὸν ἀριθμόν, ὃν ὑπέβαλεν εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον. Συνεζητήσαμεν· ἐζητήσαμεν πάσας τὰς πληροφορίας τὰς ἀναγκαίας ἐπὶ τοῦ κεφαλαίου τῶν ἐρωτημάτων· καὶ τὰ λεχθέντα εἰς ἡμᾶς ἦσαν τοιαῦτα, ὥστε δύσκολον ἦτο νὰ φθάσωμεν εἰς τὰ συμπεράσματα εἰς ἃ μετὰ εἰδικότητος πρὸ ὀλίγου ὡμίλησεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Νάξου ὅτι ἔπρεπε νὰ φθάσωμεν.

§67Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΠΑΔΑΚΗΣ. Ὄχι. Τί θὰ ἔκαμνον ἐγώ.

§68ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Καὶ διὰ τοῦτο λέγω ὅτι «ἔπρεπε», διότι εἶσθε ὑμεῖς ἁρμοδιώτερος ἐμοῦ, διότι διακρίνεσθε ὡς μηχανικός. Καὶ ἐφθάσαμεν εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι λαμβανομένων τῶν ὑπὲρ καὶ τῶν κατὰ ἐπὶ τῶν προσώπων ἐφ’ ὧν ἐπεκράτουν τὰ ἐρωτήματα τὰ ὑπέρ, καὶ ἂν παρεδεχόμεθα τὰ κατά, συνηγόρουν ὑπὲρ διατηρήσεως. Ὁ κύριος Βουλευτὴς ἐκ Νάξου εἶπε πρὸ ὀλίγου νὰ ζητήσωμεν φακέλους. Συνέβη εἰς ἐμὲ τοῦτο τὸ περίεργον, ὅτι καὶ ὁ συνάδελφός μου τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ἐγὼ τὴν μετεπιοῦσαν τῆς ἡμέρας τῆς ἐκκαθαρίσεως, καὶ ὅτε τὸ πᾶν ἦτο ἀνεπίδεκτον μεταβολῆς, ἐλάβομεν ἐκ Πατρῶν φυλλάδιον τυπωθὲν ἐξεπίτηδες καὶ ἀναγόμενον εἰς ἐξέτασιν κατηγορουμένων πράξεων ἑνὸς τῶν διατηρουμένων μηχανικῶν. Προσώπου ἐντίμου ἐπιστολὴ παρέπεμπε τὸ φυλλάδιον εἰς ἡμᾶς· ἐφρόντισα καὶ ἀνέγνωσα αὐτό, ἂν καὶ ὁμολογῶ ὅτι, ἂν τὸ φυλλάδιον εἶχε σταλῆ, ὅπως ἦτο τὸ προσῆκον, ἐγκαίρως εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, θὰ προεκάλει περισσοτέραν πολυπραγμοσύνην περὶ τοῦ θέματος τῆς διατηρήσεως τοῦ προσώπου εἰς ὃ ἀνεφέρετο. Ἀλλὰ τὸ φυλλάδιον τοῦτο περιεῖχεν ἔγγραφα ἀνακοινωθέντα ἐπὶ τῆς ὑπουργίας πολὺ προγενεστέρου Ὑπουργοῦ, ἅτινα ἐπέκρινον πράξεις τοῦ προσώπου τούτου κατὰ τρόπον ὥστε θὰ ἠπόρει τις, ἀφοῦ ἀνεγίνωσκε τὰ ἔγγραφα ταῦτα, πῶς ἐκ τοῦ Ὑπουργείου ἐξεδόθησαν τοιαῦτα ἔγγραφα καὶ ὅμως οὐδεμία ἐπεβλήθη ἀμέσως τιμωρία· διότι, ἂν ἐγὼ εἶχον λάβει γνῶσιν ὡς Ὑπουργὸς τῶν ἐν τῷ ἐγγράφῳ καταγγελλομένων, βεβαίως ἤθελον προβῆ παραχρῆμα εἰς ἐξέτασιν καὶ τιμωρίαν, ἂν τὰ πράγματα ἐκρίνοντο, ὅπως ἐκεῖ ἐλέγοντο, ἀνεπίδεκτα ἀμφισβητήσεως. Ἀλλὰ παραδόξως ὁ Ὑπουργός, ὁ τοιαῦτα ἔγγραφα ἀποτείνας πρὸς τὴν ὑπηρεσίαν περὶ τοῦ μηχανικοῦ ἐκείνου καὶ δοὺς οὕτως ἀφορμὴν ὥστε ἡ ἐν αὐτοῖς αὐστηρὰ γνώμη ἔπειτα νὰ δημοσιευθῇ ὑπ’ ἄλλων, λόγῳ βεβαίως προνοίας περὶ τῶν δημοσίων συμφερόντων, δὲν ἐνόμισεν ὅτι εἰς αὐτὸν ἐδίδετο ἀφορμὴ οὐδὲ κἂν πειθαρχικὴν τιμωρίαν νὰ ἐπιβάλῃ· καὶ εἶπον κατ’ ἐμαυτόν, ὅτε ταῦτα ἀνέγνωσα, καὶ ἀνεκοίνωσα τὴν ἀπορίαν μου εἰς τὸν συνάδελφόν μου, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ πέμπωνται εἰς ἡμᾶς μετὰ τὴν ἐκκαθάρισιν ἔντυπα τοιαῦτα ἔγγραφα, ἅτινα ἀπὸ ἐτῶν τεσσάρων ἢ πέντε ἦσαν ἐκδεδομένα καὶ ἅτινα παρὰ τῷ ἐκδόντι αὐτὰ Ὑπουργῷ δὲν ἐθεωρήθησαν ἱκανὰ ὅπως ἐπιτιμήσῃ κἂν τὸν τοιαῦτα κατηγορούμενον ὅτι ἔπταισε μηχανικόν, καὶ περισσότερον ἐκ τούτου κατενόησα πόσον δύσκολον εἶναι νὰ εὑρεθῇ ἡ ἀλήθεια, ὅτε μάλιστα πρόκειται περὶ τοιούτου εἴδους ὑποθέσεων, καὶ ν’ ἀποδοθῇ τὸ δίκαιον, ὅσον καὶ ἂν αἱ διαθέσεις τῶν κατεχόντων τὴν ἐξουσίαν εἶναι ἐντελῶς ἀφωσιωμέναι εἰς τὴν ἰδέαν ἀποδόσεως ἀκριβῶς τοῦ δικαίου.

§69Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὥστε νομίζω ὅτι κατόπιν τῶν λεχθέντων συμφερώτερον θὰ ἦτο νὰ ψηφισθῇ ἡ πρότασις τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου.

§70ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ὅταν ἔλθῃ ἡ ὥρα ἐκείνη.

§71Ι. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Βεβαίως.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ῥουσόπουλος ἔχει τὸν λόγον. Ἀπών. Ὁ κ. Μπαρμπιτσιώτης.

§73Π. ΜΠΑΡΜΠΙΤΣΙΩΤΗΣ. Παραιτοῦμαι.

§74Γ. ΛΑΝΑΡΑΣ. Ἐτελείωσε τὸ θέμα αὐτό, κύριε Πρόεδρε.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ζέρβας ἐπὶ ἄλλου θέματος. Ἀπών. Ὁ κ. Πολυζώης ἐπὶ ἄλλου θέματος.

§76Σ. ΠΟΛΥΖΩΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, οἱ ἐν Ἀθήναις καὶ ἐν Πειραιεῖ ἰδιοκτῆται βλέποντες κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη ὅτι αἱ ἑκάστοτε Κυβερνήσεις ὁσάκις ἦτο ἀνάγκη νὰ ἐνισχύσωσι τὸ δημόσιον ταμεῖον προσβλέπουσιν εἰς τὰ κτήματά των καὶ βλέποντες ἐξ ἄλλου ὅτι αὐτὴ ἡ Πολιτεία δὲν ἐφρόντισεν ὅπως ἐξασφαλίσῃ καὶ τὴν ἰδιοκτησίαν αὐτῶν ἀπεφάσισαν καὶ οὗτοι ὅπως ἱδρύσωσι σύνδεσμον τῶν ἐν Ἀθήναις καὶ ἐν Πειραιεῖ ἰδιοκτητῶν, ἐνθυμηθέντες τὸν μακαρίτην Βακαλόπουλον, διότι νομίζουσιν ὅτι μόνον οὕτω θὰ εἶναι εἰς αὐτοὺς δυνατὸν ν’ ἀντεπεξέλθωσι διὰ τῶν νομίμων βεβαίως μέσων κατὰ τῆς ἀστοργίας τῆς Πολιτείας, τὸ πρῶτον θέμα δέ, τὸ ὁποῖον προυτάθη, εἶναι νὰ ὑποβάλωσιν εἰς τὴν ἀντιπροσωπείαν τοῦ ἔθνους ὑπόμνημα περὶ τῶν ἀνωμαλιῶν τὰς ὁποίας ὡρισμένως θὰ ἐπιφέρῃ εἰς αὐτοὺς τὸ περὶ φορολογίας τῶν οἰκοπέδων μέτρον. Τὸ ὑπόμνημα τοῦτο λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὸ Προεδρεῖον καὶ νὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ δεχθῇ ἵνα τυπωθῇ, ὅπως μὴ ἀπασχολήσω ταύτην ἀναλύων αὐτὸ ἀπὸ τοῦ βήματος. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη, κύριε Πρόεδρε, νὰ τυπωθῇ.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ὁ κ. Πονηρόπουλος. Ἀπών. Ὁ κ. Γεωργόπουλος. Παραιτεῖται. Ὁ κ. Καραϊσκάκης.

§78Γ. ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θ’ ἀπασχολήσω ἐπὶ στιγμὴν τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως, ὅπως ἐπερωτήσω αὐτὸν περὶ τῆς πορείας τὴν ὁποίαν ἔλαβε τὸ ζήτημα τὸ ἀναφυὲν ἐν τῷ Πανεπιστημίῳ πρό τινων ἡμερῶν μεταξὺ καθηγητοῦ καὶ ὁμάδος τινὸς φοιτητῶν. Προτοῦ εἰσέλθω εἰς τὸ θέμα θὰ παρεκάλουν, ἐὰν εὐηρεστεῖτο ὁ κ. Ὑπουργός, νὰ μοὶ ἔδιδεν ἀπάντησιν.

§79Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Μόλις ἀνεφύη τὸ ζήτημα παρήγγειλα εἰς τὴν Πρυτανείαν νὰ προβῇ εἰς ἀνακρίσεις· ἡ Πρυτανεία προέβη εἰς ἀνακρίσεις καὶ τὰ πορίσματα τῶν ἀνακρίσεων τούτων ἔπεμψα εἰς τὴν ἁρμοδίαν δικαστικὴν Ἀρχήν, διὰ νὰ ἐξακριβώσῃ λεπτομερέστερον τὰς αἰτίας.

§80Γ. ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ὅπως ἐν καιρῷ, ὅταν τὸ ἀποτέλεσμα τῆς δικαστικῆς Ἀρχῆς ὑποβληθῇ εἰς αὐτόν, ἐπιστήσῃ πολὺ τὴν προσοχήν του, καθόσον, ὡς ἔμαθον ἐξωδίκως πλέον—δὲν δύναμαι νὰ ἐπιβεβαιώσω τὸ πρᾶγμα, ἀλλ’ ὁπωσδήποτε πρέπει ἔν τισι περιστάσεσι νὰ λαμβάνωνται ὑπ’ ὄψιν τὰ λεγόμενα—ἡ διορισθεῖσα ὑπὸ τῆς Πρυτανείας ἐξεταστικὴ ἐπιτροπὴ δὲν ἐπετέλεσεν ὡς ἔδει τὸ καθῆκόν της, καθόσον οὔτε ἐξήτασε σαφῶς ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ὤφειλε νὰ ἐξετάσῃ πάντα, οὔτε προέβη εἰς ἐνδελεχῆ ἐξέτασιν τῆς ὑποθέσεως. Θὰ ἦτο εὐχῆς ἔργον ἂν συνιστᾶτο εὐρυτέρα ἐξεταστικὴ ἐπιτροπὴ καὶ ἐγίνετο εὐρυτέρα ἀνάκρισις ἐπὶ τοῦ ζητήματος, ὅπως διαλευκανθῶσι πολλὰ σημεῖα, τὰ ὁποῖα εἶναι πολὺ ἐπιβαρυντικὰ διὰ τὸ Πανεπιστήμιον ἐν γένει καὶ διὰ τὸ ἓν μέρος καὶ διὰ τὸ ἄλλο, διά τε τοὺς ἐπιτεθέντας ὡς καὶ διὰ τοὺς ἀμυνθέντας. Συνεπῶς θὰ ζητήσω τοῦτο ἀπὸ τοὺς κ. Ὑπουργούς, ὅπως, εἰ δυνατόν, ἡ ἐξέτασις ἐκείνη γίνῃ τὰ μάλα προσεκτική.

§81Ι. ΦΙΛΙΟΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§82Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ. Ὁ κ. συνάδελφος ἐξέθηκε τ’ ἀφορῶντα εἰς τὸν Ἐπίσκοπον Λαρίσης. Πιστεύω ὅτι τόσον εὐρέως ὁ κ. συνάδελφος ἐξέθηκε τοὺς λόγους ἀπὸ νομικῆς ἀπόψεως, ὥστε ἐγὼ θὰ εἶμαι ἐντελῶς ἀνίκανος καὶ περιττός, ἐὰν εἰσέλθω εἰς τὴν οὐσίαν τοῦ ζητήματος, διὰ νὰ καταδειχθῇ καὶ νὰ πιστοποιηθῇ ὅτι ὅλη ἡ διαδικασία δὲν ἐτηρήθη κατὰ τοὺς νόμους τοὺς ὁποίους ἡμεῖς ἔχομεν. Διὰ τοῦτο, κ. Ὑπουργὲ ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν, θὰ παρακαλέσω ὑμᾶς, ὅπως εὐαρεστηθῆτε, ἂν ἐμορφώσατε γνώμην τινά, ν’ ἀνακοινώσητε καὶ μεταδώσητε ταύτην εἰς ἡμᾶς ἐπὶ τῆς ἀποφάσεως τῆς Ἱερᾶς Συνόδου. Οὐδὲν ἄλλο ἔχω νὰ εἴπω.

§83Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν). Ἡ Ἱερὰ Σύνοδος καταδικάσασα τὸν Ἐπίσκοπον Ἀμβρόσιον εἰς καθαίρεσιν ἔπεμψεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐκκλησιαστικῶν τὴν ἀπόφασιν αὐτῆς, ἵνα κατὰ τὴν καθιερωμένην μέχρι τοῦδε συνήθειαν προβῇ τὸ Ὑπουργεῖον εἰς τὴν ἔκδοσιν τοῦ σχετικοῦ Διατάγματος. Ἐπειδὴ ἄρθρον τοῦ νόμου δίδει τὸ δικαίωμα εἰς τὸν καταδικασθέντα νὰ ἐπικαλεσθῇ τὴν ἀναθεώρησιν τῆς δίκης ὑπὸ εὐρυτέρας Συνόδου, μοὶ ἐγέννησεν ἀμφιβολίας ἂν θὰ ἦτο ἡ καταλληλοτέρα ὁδὸς ἐκείνη τὴν ὁποίαν ὑπέδειξεν ἡ Ἱερὰ Σύνοδος. Ὁμολογῶ ὅτι ἐν γένει εἰς τὰ τοῦ δικαίου δὲν εἶμαι ἐνήμερος, ὑποθέτω δ’ ὅτι καὶ οἱ εἰς τὰ τοῦ δικαίου ἐνήμεροι εὑρίσκονται εἰς δυσχέρειαν προκειμένου περὶ ἑρμηνείας τοῦ Κανονικοῦ δικαίου. Εὑρισκόμενος εἰς πληθὺν ἀποριῶν—ἰδίως δ’ εἰς τὸ ζήτημα ποία θὰ ἦτο ἡ θέσις τοῦ Ἐπισκόπου τούτου κατὰ τὸ διάστημα τὸ μεταξὺ τῆς καθαιρέσεως καὶ ἀναθεωρήσεως ὑπὸ τὴν πνευματικὴν ἔποψιν θὰ ἦτο ἢ δὲν θὰ ἦτο Ἐπίσκοπος; Θὰ εἶχον κῦρος τὰ ὑπ’ αὐτοῦ τελούμενα μυστήρια ἢ δὲν θὰ εἶχον κῦρος; Ἂν ἐθεωρεῖτο ὁριστικῶς καθῃρημένος καὶ ἂν ἡ νέα ἀπόφασις δίδει εἰς αὐτὸν ἐκ νέου τὰ πνευματικὰ χαρίσματα καὶ ἂν ἦτο δυνατὸν οἱονεὶ Β. Διάταγμα νὰ τὸν ἀναχειροτονήσῃ· αὐταὶ ἦσαν λογικαὶ ἀπορίαι, οὐχὶ ἴσως νομικαί—ἐζήτησα τὴν γνώμην ἐκ τῶν θεωρουμένων εἰδικῶν. Ἀπετάθην εἰς τὸν ὑφηγητὴν τοῦ Κανονικοῦ δικαίου κ. Κωνσταντῖνον Ῥάλλην, ὅστις ἐμελέτησε μετὰ τῆς ὑπηρεσίας καὶ ἐμοῦ τὸ ζήτημα. Καὶ εἰς αὐτὸν ἐγεννήθησαν ἀπορίαι, κατεστρώσαμεν δὲ τὰς ἀπορίας καὶ τὰ ἐρωτήματα, τὰ ὁποῖα ὑπεβάλομεν ὑπὸ τὴν γνώμην τοῦ καθηγητοῦ τοῦ Κανονικοῦ δικαίου κ. Ἰ. Εὐταξίαν. Ὁ κ. Ἰ. Εὐταξίας ὡς καὶ ὁ κ. Κ. Ῥάλλης ἐμελέτησαν τὴν ἀπόφασιν καὶ εὗρον αὐτὴν περιβεβλημένην τοὺς τύπους ἐκείνους οἵτινες δίδουσι τὸ δικαίωμα εἰς τὸν Ὑπουργὸν νὰ ἐξετάσῃ αὐτὴν χωρὶς νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν ἔρευναν τῆς οὐσίας τῆς ὑποθέσεως. Διεφώνησα δ’ ἐντελῶς πρὸς τὴν γνώμην τῆς Ἱερᾶς Συνόδου, ὡς πρὸς τὴν ἰδέαν τῆς ἐκδόσεως Β. Διατάγματος, καὶ ἐθεώρησα κανονικωτέραν τὴν ὁδὸν τῆς κοινοποιήσεως τῆς ἀποφάσεως εἰς τὸν Ἐπίσκοπον δυνάμενον ἐκ τοῦ νόμου νὰ ζητήσῃ τὴν ἀναθεώρησιν αὐτῆς. Ἡ ἀπόφασις ἐκοινοποιήθη εἰς τὸν Ἐπίσκοπον, ὅστις εἰδοποίησεν ἤδη τὸ Ὑπουργεῖον τηλεγραφικῶς ὅτι ἐντὸς τῆς νομίμου προθεσμίας θέλει καταφύγει εἰς τὸ μέσον τῆς ἀναθεωρήσεως, τὸ ὁποῖον δίδει εἰς αὐτὸν ὁ νόμος, ἐννοεῖται δ’ ὅτι οὕτω θὰ ὑποβληθῇ ἡ ὑπόθεσις ἐκ νέου ὑπὸ τὸν ἔλεγχον νέας Συνόδου ἀποτελουμένης κατὰ τὸν νόμον ἐκ πλειοτέρων Ἐπισκόπων. Ἐὰν δὲ τότε ἐξακολουθῶ διευθύνων τὸ Ὑπουργεῖον, βεβαίως θὰ καλέσω ἀριθμὸν Ἐπισκόπων ἀνώτερον τοῦ διπλασίου τῶν δικασάντων, διότι ἡ ἀπόφασις τῆς καταδίκης εἶναι παμψηφεί. Διὰ τῆς προσκλήσεως δώδεκα ἢ δεκατριῶν Ἐπισκόπων θὰ ἔχωμεν καὶ κανονικωτέραν τὴν ἀπόφασιν τῆς Συνόδου, διότι ὑπάρχει ὄντως συνοδικὸς κανών, ὁ ὁποῖος ἄδηλον κατὰ τοὺς εἰδότας ἂν ἐφαρμόζεται, ὅτι καθαίρεσις Ἐπισκόπου ὁριστικὴ δὲν δύναται νὰ γίνῃ ἢ διὰ δώδεκα Ἐπισκόπων. Ὥστε ἡ ὑπόθεσις εἶναι ἐκκρεμής, ὁ δὲ Ἐπίσκοπος ἐκεῖνος θὰ εἶναι εἰς θέσιν ν’ ἀποδείξῃ τὴν ἀθῳότητά του ἐνώπιον πολυπληθεστέρου δικαστηρίου.

§84Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Τὸ περὶ τῶν δώδεκα Ἐπισκόπων εἶναι κατηργημένον διὰ τοῦ καταστατικοῦ νόμου τῆς Ἱερᾶς Συνόδου.

§85Ι. ΦΙΛΙΟΣ. Ἡ διάταξις αὕτη ἀφορᾷ εἰς συνοδικὸν κατηγορούμενον, ὄχι εἰς Ἐπίσκοπον.

§86Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ὄχι.

§87Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Βουλευτὰ ἐκ Λαρίσης, εἰς τοιαῦτα ζητήματα εἶμαι ἐκ τῶν προτέρων ἡττημένος παρ’ ὑμῶν καὶ δι’ αὐτὸ ἐζήτησα τὴν συνδρομὴν ἐκείνων ὧν αἱ γνώσεις δύνανται νὰ ἰσοφαρίσωσι πρὸς τὴν ἰδικήν σας καὶ παντὸς ἄλλου.

§88Ι. ΦΙΛΙΟΣ. Ἐγὼ ἀπορῶ μὲ τὴν γνώμην τοῦ κ. Βοζίκη.

§89Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Εἴχομεν νόμον καθ’ ὃν δικάζει τοὺς Ἐπισκόπους ἡ Σύνοδος, ἥτις ἀποτελεῖται ἀπὸ πέντε.

§90Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὴν γνώμην ταύτην μοὶ ἐξεδήλωσεν ὁ κ. συνάδελφος, διότι καὶ εἰς αὐτὸν ἀπετάθην, ἀλλὰ τὴν γνώμην του ταύτην ἐγὼ κρίνων λογικῶς καὶ ὄχι νομικῶς δὲν ἀπεδέχθην.

§91Ι. ΦΙΛΙΟΣ. Ὑμεῖς ἐπράξατε πᾶν ὅ,τι θὰ ἔπραττε κάλλιστα πᾶς Ὑπουργός, ἀλλὰ δὲν πιστεύω νὰ ἐπείσθητε ὅτι τὸ δεύτερον μέρος τοῦ παραπόνου κατὰ τῆς ἀποφάσεως, ὅτι μέλη ὑπῆρξαν τοῦ δικαστηρίου αὐτοὶ οἱ μηνυταί, δὲν ἠδυνήθητε ν’ ἀναιρέσητε.

§92Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ τίνα τρόπον λοιπὸν θὰ ἐδικάζετο ὁ Ἐπίσκοπος, ἐὰν δὲν ἐδικάζετο ὑπὸ τῆς Ἱερᾶς Συνόδου;

§93Ι. ΦΙΛΙΟΣ. Νὰ ἐκαλεῖτε τοὺς δώδεκα Ἐπισκόπους ὡς διὰ τὴν ἀναθεώρησιν.

§94Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Φθάνομεν εἰς τὸ ἀποτέλεσμα ὅτι μόνον τὰ μέλη τῆς Συνόδου ὑβριζόμενα δὲν θὰ δύνανται νὰ εὕρωσι τὸν δικαστὴν αὐτῶν.

§95Ι. ΦΙΛΙΟΣ. Τὸ καταστατικὸν τῆς Συνόδου εἶναι ἐκδεδομένον πρὸ τοῦ Συντάγματος· ἑπομένως διατάξεις αὐτοῦ ἀντικείμεναι εἰς τὸ Σύνταγμα δὲν δύνανται νὰ ἔχωσιν ἰσχύν.

§96Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, διὰ τοῦ ἀρτίως ψηφισθέντος νόμου περὶ μεταρρυθμίσεως τῶν νόμων περὶ προσόντων τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων ἐθεσπίσθη τὸ ἀμετάθετον τῶν ἐν τῷ ἄρθρῳ 19 ἀναφερομένων δικαστικῶν ὑπαλλήλων, πρὸ τῆς παρελεύσεως χρονικοῦ διαστήματος διετίας μὲν διὰ τοὺς εἰρηνοδίκας καὶ πταισματοδίκας καὶ γραμματεῖς αὐτῶν, τριετίας δὲ διὰ τοὺς ἀνωτέρους δικαστικοὺς ὑπαλλήλους, ἐξαιρετικῶς δὲ μόνον ἐπετράπη ἡ μετάθεσις αὐτῶν εἰς τὰς προβλεπομένας ὑπὸ τῶν ἄρθρων 20–22 περιπτώσεις. Ἀλλ’ ἕνεκα τῆς ἀτελοῦς διατυπώσεως τῶν ἄρθρων τούτων δύναται νὰ καταστρατηγηθῇ ἡ περὶ ἀμεταθέτου τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων διάταξις, καθόσον εἰς τὴν περίπτωσιν τοῦ ἐδ. αʹ τοῦ ἄρθρου 20, καθ’ ἥν, ἐὰν ὑπάρχῃ κενὴ θέσις, δύναται νὰ πληρωθῇ αὕτη διὰ μεταθέσεως ἄλλων προσώπων, ἄνευ περιορισμοῦ τινος, ἂν τὸ πρόσωπον ὅπερ θὰ καταλάβῃ τὴν κενὴν θέσιν ἔχῃ συμπληρώσει διετίαν ἢ τριετίαν ἐν τῇ παρ’ αὐτοῦ κατεχομένῃ θέσει, καὶ ἐν τῇ κενωθησομένῃ διὰ τῆς μεταθέσεώς του θέσει νὰ τοποθετηθῇ ἕτερον πρόσωπον, ὡσαύτως πρὶν ἢ συμπληρώσῃ τὴν κεκανονισμένην διετίαν ἢ τριετίαν, καὶ τὴν μετάθεσιν ταύτην νὰ ἐπακολουθήσῃ ἄλλη καὶ οὕτω καθεξῆς, εἰς τρόπον ὥστε διὰ μιᾶς κενῆς θέσεως νὰ τεθῶσιν εἰς κίνησιν ἅπαντες οἱ δικαστικοὶ ὑπάλληλοι, ἢ ἔστω καὶ ἐκεῖνοι μόνον οἱ δυσμενῶς διακείμενοι πρὸς τὴν ὑπηρεσίαν, ἐναντίον τοῦ σκοποῦ ὃν προυτίθετο ὁ προμνησθεὶς νόμος, τοῦ νὰ μὴ δύνανται νὰ μετατίθενται οἱ δικαστικοὶ λειτουργοὶ πρὸ τοῦ κεκανονισμένου χρόνου καὶ οὕτως ἐκλείπῃ ἡ μεγαλυτέρα ἐγγύησις τῆς κρείσσονος ἀπονομῆς τῆς δικαιοσύνης. Ὡς ἐκ τούτου παρίσταται ἀνάγκη νὰ συμπληρωθῇ ἡ ἀτέλεια αὕτη τοῦ διαληφθέντος νόμου, τιθεμένου φραγμοῦ τινος ἐν αὐτῷ, ὅπως ἀφ’ ἑνὸς μὲν μὴ δύναται νὰ μετατεθῇ εἰς τὴν κενὴν θέσιν ὁ μὴ συμπληρώσας διετίαν ἢ τριετίαν δικαστικὸς λειτουργός, ἀφ’ ἑτέρου δὲ τὴν κενωθησομένην ἐκ τῆς μεταθέσεως ταύτης θέσιν καταλαμβάνῃ δικαστικὸς ὑπάλληλος ἐκ τῶν νεοδιοριζομένων. Τὸ ἄτοπον τοῦτο δύναται νὰ προληφθῇ δι’ ἑρμηνευτικῆς διατάξεως ἐν τῷ ὑποβληθέντι ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ νομοσχεδίῳ ἢ διὰ προτάσεως νόμου ἰδιαιτέρας, καὶ τοιαύτην λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλήν, παρακαλῶν τὸν ἀξιότιμον κύριον ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργὸν ὅπως λάβῃ ταύτην ὑπ’ ὄψιν.

§97Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Μάλιστα.

§98Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Ἤδη θεωρῶ καθῆκόν μου νὰ φέρω τὸν λόγον ἐπὶ ἑτέρου λίαν σοβαροῦ ζητήματος ἀφορῶντος εἰς τὴν ἀποξήρανσιν τῆς ἐν Καρυστίᾳ λίμνης Δύστου καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλήν, ὅπως εὐαρεστηθῇ νὰ μὲ ἀκροασθῇ εὐμενῶς καὶ παράσχῃ τὴν συνδρομὴν αὐτῆς πρὸς λύσιν τοῦ λίαν σοβαροῦ διὰ τὴν ἐπαρχίαν Καρυστίας ἣν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἐκπροσωπῶ ζητήματος. Ἐν τῇ περιφερείᾳ τοῦ δήμου Ταμυνέων ἐν τῷ μέσῳ πυκνῶς κατοικουμένων χωρίων τοῦ δήμου τούτου καὶ τῶν ὁμόρων αὐτῆς δήμων Στυρέων καὶ Αὐλῶνος ὑπάρχει λίμνη μεγάλης ἐκτάσεως, 10.000 περίπου στρεμμάτων, διαρκῶς κατακλυζομένων, διπλασιαζομένη κατὰ τὴν ἔκτασιν περιοδικῶς κατὰ τὰς ἐκτάκτους πλημμύρας. Συνεπείᾳ δὲ τῶν σχηματιζομένων πέριξ αὐτῆς ἑλῶν οἱ κάτοικοι τῶν ὡς εἴρηται χωρίων, προσβαλλόμενοι ὑπὸ ἑλωδῶν πυρετῶν, ἀποδεκατίζονται κατὰ ἑκατοντάδας ἐτησίως ἀποστελλόμενοι εἰς τὰ βασίλεια τοῦ Πλούτωνος καὶ διὰ τῆς ἀποξηράνσεως τῆς λίμνης ταύτης οὐ μόνον θὰ λυτρωθῶσιν οἱ κάτοικοι τῶν περιοίκων, οἵτινες ὑπερβαίνουσι τὰς 15 χιλιάδας, τῆς ὀλεθρίας μάστιγος τῶν ἀνωφελῶν κωνώπων, ἀλλὰ θέλουσιν ἀποξηρανθῆ ἐκτάσεις γαιῶν εὐφορωτάτων, προσφόρων εἰς πᾶσαν καλλιέργειαν. Παρουσιάζεται δ’ ἐκτάκτως κατάλληλος εὐκαιρία διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἔργου τούτου, καθόσον, ἐνῷ καθ’ ἁπάσας τὰς μέχρι τοῦδε γενομένας μελέτας ἡ ἀποξήρανσις τῆς λίμνης ταύτης ἐθεωρεῖτο δαπανηρά, προκειμένου νὰ γίνῃ ἡ ἀποστράγγισις τῶν ὑδάτων ἐν τῷ Εὐβοϊκῷ κόλπῳ διὰ μελέτης γενομένης ὑπὸ εἰδικοῦ μηχανικοῦ, τοῦ πρῴην δημάρχου Ἀθηνῶν ἀειμνήστου Δ. Σούτσου, θεωρεῖται μᾶλλον εὐχερὴς καὶ ἧττον δαπανηρὰ ἡ ἐκτέλεσις τοῦ ἔργου δι’ ἀποστραγγίσεως τῶν ὑδάτων πρὸς ἀνατολὰς ἐν τῷ Αἰγαίῳ πελάγει. Τοιαῦτα ἔργα πλουτοπαραγωγὰ φρονῶ ὅτι δέον ν’ ἀπασχολῶσι τὴν μέριμναν τῶν κυβερνώντων τὴν χώραν καὶ τῶν Ἑλλήνων Βουλευτῶν, προκειμένου, ὡς προεῖπον, ν’ ἀποδοθῶσιν ἐλεύθεραι πρὸς καλλιέργειαν μεγάλαι ἐκτάσεις γαιῶν εἰς τοὺς κατοίκους καὶ προκειμένου μάλιστα ν’ ἀπαλλαγῶσιν οὗτοι τῆς δεινῆς μάστιγος τῶν ἑλωδῶν πυρετῶν, ὧν ἕνεκα τὸ θέρος καθίστανται ἀκατοίκητοι καὶ ἀκαλλιέργητοι μεγάλαι ἐκτάσεις γαιῶν ἐκ τῶν πυκνότερον κατοικουμένων τῆς ἐπαρχίας Καρυστίας. Παρακαλῶ τοὺς ἀξιοτίμους ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ Οἰκονομικῶν Ὑπουργοὺς ὡς καὶ τὸν ἀξιότιμον κύριον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως εὐαρεστηθῶσι νὰ μελετήσωσιν ἐπισταμένως τὰς ὑποβληθείσας προτάσεις ὑπὸ ἐμπείρων καὶ ἱκανῶν ἐργολάβων οἵτινες ἀναλαμβάνουσι τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἔργου τούτου ὑπὸ λίαν εὐνοϊκοὺς καὶ συμφέροντας ὅρους. Ἀλλά, καὶ ἂν αἱ προτάσεις αὐτῶν δὲν ἤθελον κριθῆ ἐπωφελεῖς, εὐαρεστηθῶσι νὰ ὑποβάλωσιν εἰδικὸν νομοσχέδιον δι’ οὗ νὰ ζητηθῇ ἡ προσήκουσα παρὰ τῆς Βουλῆς ἄδεια, ἵνα ἐκτεθῇ τὸ ἔργον εἰς δημοπρασίαν. Οἱ ἐν λόγῳ ἐργολάβοι, ὡς ἐπληροφορήθην, ἀναδέχονται τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἔργου μόνον ἀντὶ δαπάνης 600,000 δραχμῶν, ποσοῦ ὅπερ δὲν εἶναι μέγα προκειμένου ν’ ἀποξηρανθῶσι γαῖαι ἐκτάσεως 20,000 στρεμμάτων, δέχονται δὲ οἱ ἐργολάβοι καὶ ἀντὶ καρπώσεως τῶν ἀποξηρανθησομένων γαιῶν ἐπὶ ὡρισμένον χρονικὸν διάστημα ν’ ἀναλάβωσι τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἔργου. Πρὸ παντὸς ὅμως παρακαλῶ τὸν ἁρμόδιον ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργόν, ὅπως εὐαρεστηθῇ νὰ διατάξῃ ὅσον οἷόν τε ταχύτερον τὴν προσήκουσαν μελέτην, ἐὰν ἡ γενομένη τοιαύτη παρ’ ἰδιωτικῶν μηχανικῶν δὲν ἤθελε κριθῆ ἐπαρκής, ἐπὶ τῷ τέλει τοῦ νὰ πραγματοποιηθῇ ὅσον οἷόν τε ταχύτερον ἔργον λίαν ἐπωφελὲς διά τε τοὺς κατοίκους καὶ τὸ Κράτος, σωτήριον δὲ διὰ τοὺς ἀποδεκατιζομένους περιοίκους.

§99Κ. ΑΙΓΙΑΛΕΙΔΗΣ. Τὸ ζήτημα δὲν παρίσταται ἀπὸ οἰκονομικῆς ἀπόψεως δύσκολον, διότι ὑπάρχει ἑταιρεία ἡ ὁποία ἀνέλαβε πᾶσαν τὴν δαπάνην. Ἑπομένως ἡ μόνη δυσκολία εἶναι τὸ ὅτι τὰ ἔργα τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ ἐκτελεσθῶσι, διὰ νὰ διοχετευθῶσι τὰ ὕδατα πρὸς τὴν θάλασσαν, πρόκειται, νὰ διέλθωσιν ἀπὸ ἰδιωτικὰς ἰδιοκτησίας. Καὶ εἶναι ἐνδεχόμενον οἱ κύριοι τῶν ἰδιοκτησιῶν τούτων νὰ μὴ ἐπιτρέψωσιν ἐπὶ τῶν ἰδιοκτησιῶν των τὴν ἐπιτέλεσιν τῶν ἀπαιτουμένων ἔργων, ὡς εἶναι ἐπίσης ἐνδεχόμενον καὶ διὰ τὰ ὕδατα τῆς λίμνης νὰ παρουσιασθῶσι κεκτημένα ἰδιωτικὰ δικαιώματα καὶ ἀξιώσεις. Καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θέλει προσκρούσει, διότι θέλει εὑρεθῆ ἀντιμέτωπος πρὸς τὸ Σύνταγμα ἀπαγορεῦον τὴν ἀφαίρεσιν ξένης ἰδιοκτησίας. Ἀναγκαίαν λοιπὸν θεωρῶ τὴν ὑποβολὴν καὶ ψήφισιν νόμου κανονίζοντος τὰ ζητήματα ταῦτα καὶ ἐπιτρέποντος τὴν ἀπαλλοτρίωσιν τῶν γαιῶν, τὴν ἀπαλλοτρίωσιν ξένων δικαιωμάτων πρὸς ἐπιτέλεσιν τῶν ἔργων διὰ τὴν ἀποξήρανσιν τῆς λίμνης. Ὅταν ἡ Κυβέρνησις καταρτίσῃ τὸ τοιοῦτον κατάλληλον νομοσχέδιον καὶ ψηφισθῇ τοῦτο, πᾶσα δυσκολία ἐντελῶς ἐκλείπει καὶ κατὰ τοσοῦτο μᾶλλον καθόσον οἱ ἐργολάβοι θ’ ἀποξηράνωσι τὴν λίμνην λαμβάνοντες μόνον τὴν ἐπικαρπίαν ὡρισμένης ἐκτάσεως ἀποξηρανθεισῶν γαιῶν εἰς ὡρισμένον χρόνον, ὅστις εἶναι τόσον σύντομος, ὥστε νὰ μὴ ὑπάρξῃ ἰδιοκτήτης ὅστις νὰ μὴ εἴπῃ καὶ εὐχαριστῶ πρὸς αὐτούς.

§100ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν μοὶ ἐνεχειρίσθη φάκελος περιέχων μελέτην καὶ διάγραμμα περὶ ἀποξηράνσεως ἢ μᾶλλον περὶ διοχετεύσεως, ἐξαγωγῆς, ὡς ἔλεγον οἱ ἀρχαῖοι, τῆς λίμνης Δύστου εἰς τὴν θάλασσαν τὴν ἐξωτερικὴν καὶ οὐχὶ εἰς τὸν Εὐβοϊκόν. Τὴν ἀνέγνωσα μετὰ τῆς δυνατῆς προσοχῆς καὶ ἠκολούθησα ἐπὶ τοῦ χάρτου τὰ πράγματα, ἐφ’ ὅσον ἦτο δυνατὸν ἡ ἀντίληψίς μου νὰ μὲ βοηθήσῃ εἰς κατάληψιν αὐτῶν ἐπαρκῆ, καὶ ἔπεμψα τό τε ὑπόμνημα καὶ τὴν ἀναφορὰν εἰς τὸ τμῆμα τῶν Δημοσίων ἔργων, ἵνα δι’ αὐτοῦ ὑποβληθῇ εἰς τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργόν. Ἐὰν ἀντελήφθην καλῶς, πρόκειται περὶ συμβάσεως μετὰ τοῦ Δημοσίου μελλούσης ν’ ἀπολήξῃ, μετὰ δαπάνην πᾶσαν βαρύνουσαν τὸν ἐργολάβον, εἰς παραχώρησιν πολλῶν χιλιάδων στρεμμάτων οὐχὶ πρὸς ἐπικαρπίαν μόνον, ἀλλὰ καὶ μέρους εἰς κυριότητα. Πεῖραν ἔχων τῆς ἀνειλικρινείας, τῆς συνήθως ἀπαντώσης εἰς τὰ τοιαῦτα, ὁμολογῶ ὅτι προκατελήφθην ἐν γένει κατὰ τῆς συμβάσεως, διότι ἀφορᾷ καὶ εἰς παραχώρησιν γαιῶν, ἀλλὰ τοῦτο οὐδὲν σημαίνει. Διότι ὑπέβαλον πρὸς ἐξέτασιν τὰ πράγματα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁπόθεν πρέπει ν’ ἀναμείνωμεν τὴν λύσιν, ἥτις δὲν θὰ δοθῇ τόσον ταχέως ὅσον ἐλέχθη ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ Σκοπέλου, διότι πρέπει ἡ ἐργασία τοῦ προτείνοντος τὸ ἔργον νὰ ὑποβληθῇ εἰς τὴν ἐξέλεγξιν τοῦ τμήματος τῶν Δημοσίων ἔργων. Τότε μόνον θέλομεν ἔχει ἀληθῶς θετικὰ γεγονότα, ἅτινα θέλουσιν ἐπιτρέψει εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ εἰσαγάγῃ ἐνταῦθα ὄχι νόμον, οἷον ἠθέλησεν ὁ κ. Βουλευτής, περὶ ἀπαλλοτριώσεως, διότι περὶ ἰδιωτικῶν γαιῶν δὲν γίνεται λόγος, ἀλλὰ περὶ δημοσίων, ἀλλὰ νόμον πρὸς κύρωσιν τῆς συμβάσεως, ἐὰν ἡ γνώμη τῆς ὑπηρεσίας συνηγορῇ ὑπὲρ τῆς τοιαύτης κυρώσεως. Διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι, ἐπειδὴ εἶναι καθῆκον τῆς ὑπηρεσίας, ἵνα μελετήσῃ ἐπισταμένως τὰ τοῦ θέματος, θὰ εἶναι ἀδύνατον κατὰ τὴν Σύνοδον ταύτην νὰ συνάψωμεν σύμβασιν καὶ προσαγάγωμεν αὐτὴν πρὸς κύρωσιν.

§101Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Ἡ μελέτη, κύριε Πρόεδρε, εἶναι ἀρκούντως ἐπιμεμελημένη, εἶναι μελέτη τοῦ μακαρίτου Σούτσου καὶ κατόπιν ἄλλων μηχανικῶν, οἵτινες ἐξηκολούθησαν αὐτήν, ὥστε ἤδη νὰ εἶναι πλήρης.

§102ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Πρέπει νὰ ἐξελεγχθῇ.

§103Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Δὲν ἀξιοῦσιν ἰδιοκτησίαν ἤ, ἄν ἀξιῶσι, πολὺ ἐλαχίστου μέρους, διότι, ὅταν πρόκειται νὰ ἐλευθερωθῶσι 5 ἢ 10 χιλιάδες στρεμμάτων καὶ ζητοῦσι τὸ πέμπτον ἢ τὸ δέκατον, δύνανται ν’ αὐξηθῶσι τὰ ἔτη τῆς ἐπικαρπίας. Καλὸν εἶναι, ἐπειδὴ τὸ ἔργον εἶναι μεμελετημένον καὶ δύναται εὐχερῶς νὰ γίνῃ, οὐχὶ νὰ παραδοθῇ εἰς τοὺς ἐργολάβους—δὲν ἐνδιαφέρομαι ποσῶς περὶ αὐτοῦ—, ἀλλὰ νὰ ἐξουσιοδοτηθῇ ἡ Κυβέρνησις, ὅταν εὕρῃ κρείσσονας ὅρους, νὰ τὸ κάμῃ.

§104ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Δὲν εἶναι ἀνάγκη ἐξουσιοδοτήσεως διὰ τὴν μελέτην. Θὰ παραγγελθῶσιν οἱ μηχανικοὶ νὰ μελετήσωσι τὸ πρᾶγμα, ὥστε εἰς τὴν προσεχῆ Σύνοδον νὰ ἔχωμεν τὸ πόρισμα.

§105Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Θὰ κάμητε ἔργον σπουδαῖον.

§106ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ὁμολογουμένως ἡ ἀποξήρανσις θὰ εἶναι εὐεργετικὴ καὶ διὰ λόγους ὑγείας καὶ διὰ λόγους ἐλευθερώσεως τοῦ ἐδάφους.

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς τοῦ Γαρέφη ὁ κ. Καραϊσκάκης.

§108Γ. ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀνέκαθεν ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἐπεδείξατο ἀδιαφορίαν ὡς πρὸς τὴν ἠθικὴν ἀμοιβὴν τῶν κατὰ τὴν ἐπανάστασιν τοῦ 1878 πεσόντων καὶ διὰ τὰς οἰκογενείας αὐτῶν. Καὶ ἐπεδείξατο πραγματικὴν ἀδιαφορίαν, ἡ ὁποία εἶναι τὰ μάλα ἀξία μομφῆς, διότι, ἵνα μὴ ἀναφέρω πολλὰ ὀνόματα, ἐρωτῶ· εἰς τὸν Ἀξελόν, εἰς τὸν Μπασδέκην ὁποία ἀμοιβή ποτε ἐδόθη εἰς αὐτοὺς ἢ εἰς τὰς οἰκογενείας αὐτῶν εἴτε ἠθικὴ εἴτε ὑλική, εἰς τοὺς ἐργάτας αὐτοὺς τῆς ἐπαναστάσεως τοῦ 1878; Πρὸς τοῦτο, ἵνα μὴ ἀναφέρω ἕτερα πρόσωπα, ἐρωτῶ· εἰς τὸν Ἱερώνυμον Κασσαβέτην, τὸν Πρόεδρον τῆς προσωρινῆς Κυβερνήσεως, ὁποία ἀμοιβὴ ἐδόθη ποτὲ καὶ εἰς ἄλλους ἀγωνισθέντας; Καὶ ἐπὶ παραδείγματι εἰς τὸν περὶ οὗ ποιοῦμαι λόγον σήμερον Δημήτριον Γαρέφην, ὁ ὁποῖος ἠγωνίσθη εἰς τὸν ὑπὲρ τοῦ ἔθνους ἐν τῇ Θεσσαλικῇ ἐπαναστάσει ἀγῶνα τοῦ 1878 καὶ ὁ ὁποῖος τελευταίως ἔσχε καὶ υἱὸν πεσόντα ἐν τοῖς πεδίοις ἐκείνοις ἐν τοῖς ὁποίοις καὶ ἄλλοι ἥρωες ἔπεσον χάριν τῆς μεγάλης ἰδέας, τῆς ἐθνικῆς ἡμῶν ἀναγεννήσεως, ἐρωτῶ, ὁποία ἀμοιβὴ ἐδόθη ποτὲ εἰς αὐτὸν τὸν δυστυχῆ; Ἔμεινε μόνον μὲ τὰς ἀναμνήσεις διὰ τὰς ὑπηρεσίας τὰς ὁποίας προσήνεγκεν ἄνευ οὐδεμιᾶς ἀμοιβῆς οὔτε ἠθικῆς οὔτε ὑλικῆς. Εὐελπιστῶ ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ μεριμνήσῃ περὶ τοῦ θέματος τούτου, τὸ ὁποῖον θεωρῶ ὡς καθῆκον αὐτῆς ἀπέναντι τῶν οἰκογενειῶν τῶν ἡρώων ἐκείνων.

§109Γ. ΛΑΝΑΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ὑπῆρξε Σύνοδος τῆς παρούσης Περιόδου καθ’ ἣν διάφοροι καὶ πολυπληθεῖς ἀξιότιμοι συνάδελφοι νὰ μὴ συνηγόρησαν ὑπὲρ τοῦ ζητήματος περὶ τοῦ ὁποίου πρόκειται. Μεταξὺ τῶν ἐκθύμως συνηγορησάντων ἐνθυμοῦμαι ὅτι ἦτο καὶ ὁ νῦν ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, διότι πάντες ἐνταῦθα, ἐν τῇ Βουλῇ, ἀνεγνώρισαν τὰς θυσίας τὰς ὑπερτάτας εἰς τὰς ὁποίας ὑπεβλήθη ἡ οἰκογένεια τοῦ Γαρέφη. Καὶ δὲν εἶναι τοῦ παρόντος, ὅπως ὑπενθυμίσω εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἀπαριθμήσω ταύτας, διότι εἶναι παγκοίνως γνωσταί. Δὲν ἀμφιβάλλω δ’ ὅτι ἤδη, ὅτε τὴν διεύθυνσιν τῆς Κυβερνήσεως ἀνέλαβεν ἀνὴρ ὅστις καὶ αἰσθήματα πατριωτικώτατα ἔχει καὶ ἀναγνωρίζει καὶ τὴν ἀξίαν καὶ τὴν φύσιν τῶν ὑπηρεσιῶν αἵτινες προνηνέχθησαν ὑπὸ τῆς οἰκογενείας Γαρέφη καὶ συγχρόνως ἀναγνωρίζει καὶ τὰς ἀνάγκας εἰς τὰς ὁποίας εὑρίσκεται ἡ οἰκογένεια αὐτή, δὲν ἀμφιβάλλω, λέγω, ὅτι ὁ ἀνὴρ οὗτος εἴτε διὰ νομοσχεδίου ὑποβαλλομένου εἰς ταύτην τὴν Σύνοδον εἴτε ἄλλως πως θὰ μεριμνήσῃ καὶ τὴν ἀξιοπρέπειαν τῆς οἰκογενείας ταύτης νὰ τηρήσῃ καὶ ἐλάχιστόν τι μέρος τῆς ὑποχρεώσεως τῆς Πολιτείας πρὸς τὴν οἰκογένειαν ταύτην νὰ ἐκπληρώσῃ.

§110ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἀληθῶς συνέστησα εἰς τὴν Βουλὴν ἄλλοτε τὸν γέροντα Γαρέφην καὶ ὕμνησα τοὺς ἀγῶνας τῆς οἰκογενείας αὐτοῦ κατὰ διαδοχὴν ἀπὸ πάππου εἰς πατέρα καὶ υἱὸν τὸν θανόντα τελευταῖον ἐν ἀγῶνι πατριωτικῷ· ἀλλ’ εἶχον φροντίσει νὰ πείσω τὸν γέροντα Γαρέφην ὅτι ματαιοπονεῖ ζητῶν σύνταξιν προσωπικὴν ἀπὸ τῆς Βουλῆς, διότι εἶναι τὸ δυσχερέστατον τῶν πραγμάτων, ἐν τῇ εἰδικῇ δὲ ταύτῃ περιπτώσει εἶναι καὶ τοῦ δυσχερεστάτου δυσχερέστερον.

§111Γ. ΛΑΝΑΡΑΣ. Ἂς εὑρεθῇ ἄλλος τρόπος.

§112ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Νὰ εὑρεθῇ τρόπος ἐκ τοῦ δημοσίου ταμείου μοὶ φαίνεται ἀδύνατον, διότι πλὴν βοηθήματος ἐφάπαξ 500 δρ., ἀναξίου διὰ τοιοῦτον ἄνθρωπον, δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ πράξῃ ὁτιδήποτε ἄλλο. Ἴσως εὑρέθη ὁ τρόπος ἔξω τοῦ Δημοσίου, διότι γινώσκω καλῶς ὅτι διπλῆ σύνταξις εἰς τὰς δύο θυγατέρας τοῦ Γαρέφη ὑπὸ εὐγενοῦς δεσποίνης εἶναι ἀπονεμημένη ἀπὸ διετίας περίπου καὶ μέχρις ἀποκαταστάσεως αὐτῶν. Τοῦτο βεβαίως δὲν εἶναι ἐπαρκὲς διὰ τὸ μέγεθος τῶν θυσιῶν τῆς οἰκογενείας, ἀλλ’ ὅταν τοῦτο ὁπωσδήποτε ἔρχεται καὶ ἀναπληροῖ ἐκεῖνο ὅπερ δὲν δύναται τὸ Δημόσιον νὰ πράξῃ νομίζω ὅτι ἐνταῦθα πρέπει ν’ ἀρκεσθῶμεν εἰς τὸ ν’ ἀναγνωρίσωμεν τὰς μεγάλας ὑπηρεσίας καὶ ἐκδηλώσωμεν τὴν μεγίστην συμπάθειαν τὴν ὀφειλομένην εἰς τὸν γέροντα, ὅστις ἀπώλεσε τὸν υἱὸν αὐτοῦ ἐπὶ τοῦ ἐδάφους τοῦ ἀγῶνος, καὶ νὰ ὁμολογήσωμεν τὴν ἀδυναμίαν ἡμῶν νὰ πράξωμεν περισσότερον. Πρέπει δὲ νὰ σημειωθῇ ὅτι, ὁσάκις ἐμφανίζεται ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τοιαύτη ἀξίωσις συντάξεως, ἡ ἀδυναμία ἡ μεγάλη προέρχεται ἐκ τοῦ ὅτι, εὐτυχῶς διὰ τὴν Ἑλλάδα, δυστυχῶς διὰ τοὺς ἀγωνιζομένους, οἱ ἀγωνιζόμενοι καὶ οἱ ἀποθανόντες ἐπὶ πατριωτικοῦ πεδίου δὲν εἶναι εἷς καὶ δύο, ἀλλὰ πάμπολλοι, μάλιστα ὡς συνέβη τελευταῖον.

§113Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, συνενῶ καὶ ἐγὼ τὴν παράκλησίν μου πρὸς τὰς παρακλήσεις καὶ συστάσεις τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου. Μετὰ τοὺς λόγους τοῦ κ. Προέδρου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου διαδηλοῦντος ἀδυναμίαν πρὸς τὸ παρὸν πρὸς ἱκανοποίησιν τῶν παρακλήσεων τούτων νομίζω ὅτι εἶναι περιττὴ πᾶσα πολυλογία, εὔχομαι δὲ κατὰ τὴν μέλλουσαν Σύνοδον τῆς Βουλῆς νὰ εὑρεθῇ τὸ Κράτος εἰς κρείσσονα κατάστασιν ὅπως μεριμνήσῃ περὶ ἐκείνων τῶν οἰκογενειῶν αἱ ὁποῖαι ἐστερήθησαν τῶν στηριγμάτων αὐτῶν καὶ εὑρίσκονται ἐν ἀδυναμίᾳ ὑλικῶς.

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γαρουφαλλιᾶς.

§115ΑΝΤ. ΓΑΡΟΥΦΑΛΛΙΑΣ. Γνωρίζει, κύριοι Βουλευταί, ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ὅτι ἐν τῷ ἐσχάτως ψηφισθέντι νόμῳ περὶ Εἰρηνοδικείων δυνητικὴ ὅλως ἐστὶν ἡ διάταξις περὶ καταργήσεως ἐκείνων περὶ ὧν εἰδικὴ ἐγένετο μνεία ἐν αὐτῷ διὰ τοῦ καθορισμοῦ τῶν διαφόρων περιπτώσεων· γνωρίζει δηλονότι ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς ὅτι εἰς τὴν διακριτικὴν αὐτοῦ ἐξουσίαν ἐπαφέθη τὸ δικαίωμα τῆς ἐκτιμήσεως τῶν λόγων τῶν συντρεχόντων ὑπὲρ τῆς ἀνάγκης τῆς διατηρήσεως ἢ μὴ τῶν ὑπὸ τῆς Βουλῆς εἴτε ἑκουσίως εἴτε ἀκουσίως προγραφέντων κατωτέρων δικαστηρίων καὶ κατὰ συνέπειαν φρονῶ ὅτι δύναται ἐπὶ τῇ βάσει ταύτῃ, ἄλλην σχηματίζων ἐκ τῶν ὑστέρων πεποίθησιν ἐπὶ βαθυτέρας καὶ λογικωτέρας τοῦ ζητήματος μελέτης, ν’ ἀπόσχῃ ἐντελῶς νὰ ἐκτελέσῃ τὴν περὶ καταργήσεως διάταξιν τοῦ ψηφισθέντος νόμου ἢ ἐν ἀπολύτῳ ἀνάγκῃ νὰ ἐκτελέσῃ ταύτην κατ’ ἐλάχιστον μέρος, προσπαθῶν οὕτω νὰ διασώσῃ τὴν κατωτέραν Δικαιοσύνην ὑπὲρ τῶν πληθυσμῶν ἐκείνων τοῦ Κράτους οἵτινες οὐδεμίαν ἄλλην ἔχουσιν ἐν μέσῳ αὑτῶν σκιὰν ἀντιπροσώπου τῆς Δικαιοσύνης καὶ ἐν γένει τῆς Πολιτείας εἰμὴ μόνον τὴν σκιὰν τοῦ εἰρηνοδίκου, δι’ οὗ καὶ μόνον ἐπικοινωνοῦσι μετὰ τῶν λοιπῶν Ἀρχῶν τοῦ Κράτους καὶ αὐτῆς ἔτι τῆς ἐπισήμου Πολιτείας. Χάριν εὐτελοῦς, εὐτελεστάτης οἰκονομίας ἑκατοντάδος χιλιάδων δραχμῶν καὶ ταύτης ὅλως ὑποθετικῆς καὶ εὐλόγως ἀμφισβητουμένης, καθ’ ὃν χρόνον, κ. Βουλευταί, ἡ Πολιτεία μεριμνᾷ διὰ τῆς Βουλῆς, νομοθετούσης εἴτε κατ’ ἐλευθέραν βούλησιν εἴτε μή, περὶ βελτιώσεως ἄλλων κλάδων τῶν διαφόρων αὐτῆς ὑπηρεσιῶν, ἐπαυξάνουσα ἀφειδῶς τὰς δαπάνας κατὰ ἑκατομμύρια καὶ ἀναλόγως ἐπιβαρύνουσα τὸ δημόσιον ταμεῖον καὶ συνεπῶς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, καθ’ ὃν χρόνον ἡ Πολιτεία ἐνδιαφερομένη ὑπὲρ τῆς τελειοτέρας ὀργανώσεως τοῦ σώματος τῆς Χωροφυλακῆς, τῶν ὀργάνων τούτων τῆς δημοσίας τάξεως καὶ ἀσφαλείας, ἐπιδιώκει διὰ τῆς Βουλῆς τὴν ἀσυζητητὶ ἐπιψήφισιν μέτρων τεινόντων καὶ ἀνταποκρινομένων πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον, τιθεμένη πάντως ἐν ἥσσονι μοίρᾳ τὸ ζήτημα τῶν ἐπιπροσθέτων δαπανῶν, καθ’ ὃν χρόνον, λέγω, πάντα ταῦτα τελοῦνται μετὰ τόσης προθυμίας ἐκ μέρους ἁπάντων ἡμῶν, οὐδαμῶς ἐπιτρέπεται, οὐδ’ ἁρμόζει εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης τὸν τόσα ἄλλως ἀπὸ τῶν πρώτων ἡμερῶν τῆς ὑπουργίας του παρασχόντα δείγματα εὐθυκρισίας, δείγματα συναισθήσεως τῶν ἑαυτοῦ καθηκόντων καὶ πλήρους ἐπιγνώσεως τοῦ προορισμοῦ καὶ τῆς ἀποστολῆς αὑτοῦ, οὐδόλως ἐπιτρέπεται, λέγω, χάριν οἰκονομίας ἀνυπάρκτου, οὐδὲ κἂν νὰ σκεφθῇ κατὰ διάνοιαν περὶ ἐφαρμογῆς ὁλοσχεροῦς εἴτε μὴ τοῦ ψηφισθέντος νόμου περὶ Εἰρηνοδικείων, διότι δὲν θὰ δυνηθῇ νὰ ἐννοήσῃ ἢ νὰ ἐξηγήσῃ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς πῶς, ἐν ᾧ ἀφ’ ἑνὸς ἐπιβάλλονται οἰκονομίαι φανταστικαί, ὡς προερρήθη, καὶ τοιαύτης φύσεως σχετιζομένης πρὸς τὴν Δικαιοσύνην χάριν ἀνακουφίσεως δῆθεν τῶν βαρῶν αὐτῆς, ἐξ ἑτέρου συγχρόνως ἐπιβάλλονται δαπάναι πρόσθετοι λίαν ὑπέρογκοι καὶ ἴσως ἀδικαιολόγητοι, ἐπαυξάνουσαι δυσαναλόγως καὶ τεραστίως τὰ βάρη αὑτοῦ. Καὶ δὲν θὰ δυνηθῇ νὰ ἐξηγήσῃ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς πῶς φωρᾶται ἡ Πολιτεία ἐφαρμόζουσα δύο μέτρα καὶ δύο σταθμά, τῶν μὲν τὰς ἀνάγκας θεραπεύουσα, τῶν δὲ τὰς ἀνάγκας περιφρονοῦσα καὶ παραβλέπουσα. Δὲν ἀμφιβάλλω, Κύριοι, ὅτι πάντα ταῦτα θὰ ἐκτιμήσῃ προσηκόντως ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργὸς ὅσον καὶ ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὅτι θέλουσιν ἀναγνωρίσει τὴν ὀρθότητα τῶν παρατηρήσεων τούτων. Θεωρῶ ἐν τέλει καθῆκόν μου ἵνα στρέψω τὸν λόγον εἰδικώτερον καὶ ἐπὶ τῶν καταργουμένων Εἰρηνοδικείων τῆς ἐπαρχίας μου, ἅτινα εἶναι δύο, τὸ τοῦ Ῥαδοβυζίου καὶ τὸ τῶν Καλαρρυτῶν. Καὶ τὸ μὲν Εἰρηνοδικεῖον Ῥαδοβυζίου ἀνήκει εἰς δύο δήμους, ἤτοι ἔχει ὑπὸ τὴν δικαιοδοσίαν αὑτοῦ δύο δήμους, ὧν ὁ πληθυσμὸς ἀνέρχεται εἰς 10.000 κατοίκων, δήμους στερουμένους παντὸς μέσου συγκοινωνίας, μὴ ὑπαρχουσῶν οὐδὲ βατῶν ὁδῶν. Ἡ δ’ ἀπόστασις αὐτῶν ἀπὸ τῆς ἕδρας τοῦ Εἰρηνοδικείου εἰς ὃ μέλλουσι τυχὸν νὰ ὑπαχθῶσιν εἶναι 14 ὡρῶν. Τὸ δὲ Εἰρηνοδικεῖον Καλαρρυτῶν ὑπὸ τὰς αὐτὰς συνθήκας διατελεῖ, ἐκτὸς δὲ τούτου ἀνήκει εἰς δῆμον κείμενον ἐπ’ αὐτῆς τῆς ὁροθετικῆς γραμμῆς, ἀποτελοῦντα τὰ ὅρια τοῦ ἡμετέρου Κράτους, τούτου δὲ ὁ εἰρηνοδίκης χρησιμεύει καὶ ὡς διαιτητὴς πρὸς ἐπίλυσιν διαφορῶν ἀναφυομένων μεταξὺ τῶν παρὰ τὴν μεθόριον κατοίκων τοῦ Ὀθωμανικοῦ, οἵτινες συνήθως πρὸς τοῦτον προστρέχουσι. Καὶ ἐρωτῶ· ἡ κατάργησις τῶν Εἰρηνοδικείων τούτων ποῖον μέτρον ἰσότητος καὶ ποῖον μέτρον δικαιοσύνης ἀποτελεῖ καὶ ποῖον ἕτερον ἀγαθὸν παρέχει ἡ Πολιτεία εἰς τοὺς πληθυσμοὺς τῶν καταργουμένων τούτων Εἰρηνοδικείων; Καὶ ἐκτὸς τούτου ἐρωτῶ· διατί διὰ τὴν κατάργησιν τῶν Εἰρηνοδικείων ἐλήφθη ὡς βάσις ἡ ἔκδοσις μόνον τῶν πολικῶν ἀποφάσεων, ἀποκλεισθεισῶν τῶν ποινικῶν, ὡσεὶ ἡ ποινικὴ Δικαιοσύνη δὲν ἐξυπηρετεῖ ἐξ ἴσου τὸ δίκαιον καὶ τὰ συμφέροντα τοῦ λαοῦ; Καὶ ἐπὶ τῶν ἐρωτημάτων τούτων, κ. Ὑπουργέ, ἀναμένω τὴν ἀπάντησιν ὑμῶν καὶ δὲν ἀμφιβάλλω ὅτι θέλετε ἐκτιμήσει ταῦτα προσηκόντως.

§116Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Καὶ ἄλλοτε ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ εἴπω ὅτι ἡ κατάργησις τῶν Εἰρηνοδικείων δὲν ἐπιβάλλεται μόνον ἐκ λόγων οἰκονομίας, ἀλλὰ καὶ διὰ λόγους Δικαιοσύνης· οὐχ ἧττον νὰ ἔχῃ πεποίθησιν ὁ κ. Βουλευτὴς ὅτι θὰ καταβάλω πᾶσαν προσπάθειαν κατὰ τὴν κρίσιν περὶ τῶν καταργητέων Εἰρηνοδικείων, ὅπως μὴ ἀδικηθῇ τόπος τις ἔχων λόγους διὰ τοὺς ὁποίους ἐπιβάλλεται νὰ μείνῃ Εἰρηνοδικεῖον ἐν αὐτῷ. Περὶ τούτου νὰ εἶσθε πλέον ἢ βέβαιος.

§117Α. ΓΑΡΟΥΦΑΛΛΙΑΣ. Εὐχαριστῶ, κ. Ὑπουργέ.

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καραϊσκάκης ἔχει τὸν λόγον περὶ τοῦ ἀποταχθέντος λοχίου Σακκελλαρίου.

§119Γ. ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Θὰ παρεκάλουν τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως εὐαρεστούμενος ἐξετάσῃ μετὰ προσοχῆς τὴν ὑπόθεσιν ἀποταχθέντος τινὸς λοχίου ὀνόματι Σακκελλαρίου. Ἡ ὑπόθεσις εἶναι σοβαρωτάτη, ἀποφεύγω δὲ νὰ ζητήσω ὅπως κατατεθῇ, καὶ αὐτὸς ὁ φάκελος τῆς ὑποθέσεως, καθόσον ἡ ὑπόθεσις εἶναι τοιούτου χαρακτῆρος, ὥστε καλὸν εἶναι καὶ αὐτοῦ τοῦ φακέλου τὴν κατάθεσιν ν’ ἀποφύγωμεν· ὅθεν ἀπόκειται εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ἐν πνεύματι τοῦ νόμου νὰ ἐξετάσῃ τὴν ὑπόθεσιν καὶ ἐπανορθώσῃ τὸ ἄδικον, ἂν τοιοῦτό τι ἐγένετο.

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ αὐτὸς κ. Βουλευτὴς ἔχει τὸν λόγον περὶ τῆς αἰτήσεως τῶν ἀρτοεργατῶν Σύρου περὶ κυριακῆς ἀργίας.

§121Γ. ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Ἀναβάλλω τὴν ἐπὶ ταύτης ἐπερώτησιν, διότι ἀπουσιάζει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καραϊσκάκης ἔχει τὸν λόγον περὶ τοῦ τρόπου καθ’ ὃν ὑπεβλήθη καὶ ἐψηφίσθη ἡ πρότασις περὶ ἀναθεωρήσεως ἄρθρων τινῶν τοῦ Συντάγματος.

§123Γ. ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γάτσος ἔχει τὸν λόγον περὶ ἀνασυστάσεως τοῦ Γενικοῦ Προξενείου Ἀμβούργου.

§125Ν. ΓΑΤΣΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐκπληρῶν παράκλησιν τῶν διαφόρων ἐμπόρων τοῦ Βόλου λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν ὁποίαν σκέψιν ἔχει ἡ Κυβέρνησις περὶ ἀνασυστάσεως τοῦ Γενικοῦ Προξενείου Ἀμβούργου. Δυστυχῶς, κύριε Πρόεδρε, ὡς ἐνθυμεῖται ἡ Βουλή, πρὸ 3–4 μηνῶν ἐν τῷ μέσῳ τῆς σιγῆς μεθ’ ἧς ἐψηφίζοντο τὰ διάφορα νομοθετήματα τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως συμπαρεσύρθη καὶ κατηργήθη λόγῳ οἰκονομιῶν καὶ τὸ περὶ οὗ ὁ λόγος Γενικὸν Προξενεῖον Ἀμβούργου, τὸ ὁποῖον ἦτο χρησιμώτατον διὰ τὸ ἐμπόριον τῆς Ἑλλάδος, ὡς ἀποδεικνύεται καὶ ἐκ τῶν ἐκθέσεων τοῦ Ἐμπορικοῦ ἐπιμελητηρίου, καὶ ἑπομένως εἶναι περιττὸν ἐγὼ διὰ μακρῶν νὰ συστήσω εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ ν’ ἀναπτύξω τοὺς λόγους οἵτινες ἐπιβάλλουσι τὴν ἀνασύστασιν τοῦ τοιούτου Γενικοῦ Προξενείου ἐν Ἀμβούργῳ, ὅπερ οὐ μόνον ἐξυπηρετεῖ τὸ ἑλληνικὸν ἐμπόριον ἐκεῖ, ἀλλὰ καὶ ἱκανοποιεῖ καὶ τὴν δαπάνην εἰς τὴν ὁποίαν ὑποβάλλεται τὸ Κράτος πρὸς συντήρησίν του. Διὰ τοῦτο, ἵνα μὴ ἐπεκταθῶ καὶ διὰ περισσοτέρων λόγων συστήσω εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν ἀνάγκην ταύτην, παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, ἵνα εἴπῃ τίνα σκοπὸν ἔχει ἡ Κυβέρνησις περὶ τῆς ἀνάγκης ταύτης τῆς σχετικῆς πρὸς τὴν ἀνασύστασιν τοῦ Γενικοῦ Προξενείου Ἀμβούργου.

§126Π. ΒΑΛΑΩΡΙΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἤθελον καὶ ἐγὼ νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ δηλώσῃ εἰς τὴν Βουλὴν ἂν σκοπεῖ ν’ ἀνασυστήσῃ τὸ ἄρτι καταργηθὲν Γενικὸν Προξενεῖον τοῦ Ἀμβούργου, καθόσον ὡς ἀντιπρόσωπος τῆς ἐπαρχίας Λευκάδος, ἐν ᾗ μέγα ἐμπόριον γίνεται τοῦ οἴνου μὲ τὸν λιμένα τοῦ Ἀμβούργου, συνιστῶ, καὶ ἐγώ, εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, ἵνα τὸ ταχύτερον δυνηθῇ ν’ ἀνασυστήσῃ τὸ ἐν λόγῳ Γενικὸν Προξενεῖον.

§127Δ. ΚΑΛΛΕΡΓΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Τὸ ἔμμισθον Γενικὸν Προξενεῖον Ἀμβούργου κατηργήθη λόγῳ οἰκονομιῶν. Νῦν ἡ Κυβέρνησις σκέπτεται ἢ περὶ ἀνασυστάσεως τοῦ ἰδίου ἢ περὶ ἱδρύσεως ἀμίσθου τοιούτου. Διὰ μὲν τὸ ἄμισθον Προξενεῖον δὲν ἀπαιτεῖται νόμος, ἀλλὰ διὰ Β. Διατάγματος δυνάμεθα νὰ τὸ συστήσωμεν· διὰ τὸ ἔμμισθον ὅμως ἀπαιτεῖται εἰδικὸς νόμος. Ὡς ἐκ τούτου σκεπτόμεθα νῦν ἂν πρέπει νὰ εἶναι ἄμισθον ἢ ἔμμισθον, καὶ ἂν πρόκειται περὶ ἐμμίσθου θέλομεν σπεύσει νὰ ὑποβάλωμεν τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλήν.

§128Ν. ΓΑΤΣΟΣ. Προκειμένου, κύριε Πρόεδρε, ἡ Κυβέρνησις νὰ προβῇ εἰς σύστασιν ἀμίσθου Προξενείου, εἶναι περιττὸν νὰ τὸ συστήσῃ, διότι ὀφείλομεν νὰ ὁμολογήσωμεν ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης ὅτι ὀλίγα εἶναι ἐκεῖνα τὰ ἄμισθα Προξενεῖα τὰ ὁποῖα ἐκπληροῦσι τὸν σκοπόν των. Δὲν δικαιούμεθα νὰ ἔχωμεν ἀξιώσεις παρ’ ἀνθρώπων οἱ ὁποῖοι ἕνεκα τιμῆς ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον ἀνέλαβον τὴν ἀντιπροσωπείαν τῆς Ἑλλάδος νὰ καταβάλλωσι τὴν ἐργασίαν ἐκείνην τῆς ὁποίας ἔχει ἀνάγκην τὸ ἐξωτερικὸν ἐμπόριον τῆς Ἑλλάδος, ἵνα προοδεύσῃ καὶ ἵνα χρησιμεύσῃ πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦ νὰ ἐνισχύσῃ τὰς πλουτοπαραγωγικὰς δυνάμεις τῆς χώρας. Διὰ τοῦτο ἐπαναλαμβάνω, κύριε Πρόεδρε, τὴν θερμὴν παράκλησιν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, τὸν εἰδικὸν περὶ τὰ τοιαῦτα, ἵνα ἀνασυστήσωσι τὸ ἔμμισθον Γενικὸν Προξενεῖον ἐν Ἀμβούργῳ ἀδιαφοροῦντες πρὸς τὸ μικρὸν ποσὸν τῆς δαπάνης, τὴν ὁποίαν θέλει ἀπαιτήσει ἡ συντήρησις τούτου, διότι τοῦτο θέλει ἱκανοποιήσει τόσας ἀνάγκας, ὡς ἐκ τῶν ὁποίων θέλει ἀρυσθῆ πολλαπλασίονας δυνάμεις τὸ Δημόσιον, διότι, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, ἡ δαπάνη τῆς συντηρήσεως αὐτοῦ δὲν ὑπερβαίνει τὰς 7.000 δραχμῶν ἐτησίως.

§129Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΠΑΔΑΚΗΣ. Ἤθελον νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἐπὶ παραπόνων τῶν δημάρχων τῶν δήμων Μήλου καὶ Τραγέας Νάξου, οἱ ὁποῖοι, παρουσιασθέντες εἰς τὸ ταμεῖον διὰ νὰ πληρωθῶσι τὰ ἔξοδα τῆς διοικήσεως, ἔλαβον τὴν ἀπάντησιν ὅτι δὲν δύνανται νὰ τοὺς πληρώσωσι, καίτοι δὲν ὑπάρχει νόμιμον κώλυμα, διότι δὲν ἔλαβον ἐντολὴν ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον. Οἱ δήμαρχοι ὑπέβαλον τὰς ἀναφοράς των διὰ τῆς νομίμου ὁδοῦ, ὑπάρχει ὅμως νόμος, ψηφισθεὶς ἐσχάτως, δυνάμει τοῦ ὁποίου μετὰ τὴν 25 Φεβρουαρίου λήγει ἡ προθεσμία καὶ εἶναι ἀδύνατος πλέον ἡ πληρωμὴ τῶν ἐξόδων αὐτῶν. Θὰ παρακαλέσω λοιπόν, ὅπως ὁ κ. Ὑπουργὸς λάβῃ πρόνοιαν περὶ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος.

§130ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Θὰ φροντίσω ἀμέσως τὴν Δευτέραν περὶ πάσης ὁμοίας φύσεως ἐκκρεμοῦς ὑποθέσεως. Ὑποθέτω ὅτι θὰ πρόκειται περὶ κανονισμοῦ τῶν ἐξόδων. Σήμερον ἐγένετο κανονισμὸς τῶν ἐξόδων διὰ τοὺς δήμους τῆς Εὐρυτανίας· θὰ ἐρωτήσω μήπως ὑπάρχει ἔλλειψίς τις τοιαύτη ἀλλαχοῦ καὶ θὰ φροντίσω περὶ πάσης ὁμοίας ἐκκρεμοῦς ὑποθέσεως.

§131ΙΩ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§132Ν. ΓΑΤΣΟΣ. Τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν θὰ παρακαλέσω νὰ μὲ ἀκούσῃ. Γνωρίζετε ὅτι οἱ διαθέσιμοι κληρωτοὶ τῆς ἀπογραφῆς τοῦ 1909 κληθέντες προσῆλθον καὶ ὑπηρετοῦσιν· ἑπομένως εἰς αὐτοὺς πρέπει νὰ ἐπιστραφῇ τὸ ἀντισήκωμα. Κατὰ τὸ παρελθὸν ἐλήφθη τὸ μέτρον ὅπως δι’ ἁπλῆς διαταγῆς διατάσσηται τὸ Ταμεῖον Ἀμύνης ὅπως ἐπιστρέψῃ τὸ ἀντισήκωμα τοῦτο. Καλὸν λοιπὸν εἶναι ὅπως καὶ κατὰ ταύτην τὴν στιγμὴν ληφθῇ τὸ αὐτὸ μέτρον, δηλαδὴ νὰ διαταχθῶσι τὰ γραφεῖα τὰ στρατολογικὰ νὰ ὑποβάλωσι καταστάσεις τῶν προσελθόντων πρὸς πλήρωσιν τῶν κενῶν διαθεσίμων καὶ τὸ Ὑπουργεῖον νὰ ἐκδώσῃ διαταγὴν νὰ ἐπιστραφῶσι τὰ ἀντισηκώματα, διότι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον συμβαίνει σήμερον εἶναι ἄτοπον, νὰ εἶναι ἠναγκασμένος εἷς ἕκαστος ἐξ αὐτῶν νὰ ὑποβάλῃ αἰτήσεις. Τοῦτο δ’ ἐπιφέρει καὶ βραδύτητα εἰς τὴν ἐπιστροφὴν χρήματος τὸ ὁποῖον γνωρίζετε κατὰ ποῖον τρόπον κατετέθη ὑπ’ αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων. Παρακαλῶ λοιπὸν ὑμᾶς, κύριε Ὑπουργέ, ὅπως λάβητε πάντα ταῦτα ὑπ’ ὄψιν καὶ τηλεγραφικῶς διατάξητε τὰ στρατολογικὰ γραφεῖα ὅπως σᾶς ὑποβάλωσι καταστάσεις τῶν διαθεσίμων οἵτινες προσῆλθον κληθέντες καὶ κατόπιν νὰ διατάξητε τὴν ἐπιστροφὴν τοῦ ἀντισηκώματος.

§133Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Σᾶς παρακαλῶ νὰ στείλητε σημείωσιν.

§134ΑΘ. ΜΙΑΟΥΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶδον ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως τῆς 11ης Φεβρουαρίου πρόσκλησιν ὑποβολῆς διαγραμμάτων διὰ τὸ μεταλλεῖον Χαλάρων. Εἰς τὴν πρόσκλησιν ταύτην βλέπω παραδόξως ὅτι τὸ διάγραμμα τὸ ὁποῖον περιλαμβάνει τὸ μεταλλεῖον Χαλάρων, τὸ μεγαλύτερον, ὅπως ὁ νόμος ὁρίζει ὡς πρὸς τὸ μεταλλεῖον τοῦτο, εἶναι 67.000 στρεμ. Ὡς πληροφοροῦμαι ὅμως, καὶ νομίζω ὅτι αἱ πληροφορίαι μου εἶναι ἀσφαλεῖς, 67.000 στρέμματα εἶναι ὁλόκληρος ἡ νῆσος, ἐκτὸς ἐκείνων τὰ ὁποῖα ἔχουσι παραχωρηθῆ. Ἐὰν λοιπὸν ἐπρόκειτο ὁ νόμος αὐτός, ὁ ὁποῖος ἐψηφίσθη, ν’ ἀφορᾷ εἰς ὅλην τὴν νῆσον Σέριφον, δὲν ἦτο ἀνάγκη νὰ γίνῃ τόσος θόρυβος καὶ νὰ μὴ ἀποδεχθῶμεν τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶχεν ὑποβάλει ὁ πρώην Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν περὶ τῆς νήσου ὁλοκλήρου. Ἡμεῖς εἴπομεν νὰ καθορισθῇ καὶ καθωρίσθη διὰ τοῦ ἄρθρου 8. Ἀλλὰ σᾶς εἶπον, ἐὰν αἱ πληροφορίαι μου εἶναι ἀκριβεῖς...

§135ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Δὲν εἶναι ἀσφαλεῖς. Τὸ ζήτημα τοῦτο μοὶ ὑπεβλήθη πρὸ δύο ἑβδομάδων περίπου ὑπὸ τῆς ὑπηρεσίας καὶ ὁμολογῶ ὅτι, ὡς ἔχει ὁ νόμος, πολὺ στενόχωρος ἐφαίνετο ἡ λύσις. Διότι ὁ νόμος λέγει· «ἐξαιρεῖται τῆς κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ περὶ μεταλλείων νόμου παραχωρήσεως τὸ μεταλλεῖον ἀκρωτηρίου Χαλάρων ἐν Σερίφῳ, καθοριζόμενον ἐπὶ τῇ βάσει τῶν σχεδιογραμμάτων, τῶν μέχρι τοῦδε γενομένων αἰτήσεων περὶ παραχωρήσεως αὐτοῦ, προτιμωμένων ἐκείνων ἐξ αὐτῶν ἅτινα ἔχουσιν εὐρύτερα ὅρια, εἰς τρόπον ὥστε νὰ περιλαμβάνηται ὁλόκληρος ἡ ἐν τοῖς σχεδιογράμμασι τούτοις αἰτουμένη ἔκτασις. Τὸ μεταλλεῖον τοῦτο διατεθήσεται κατὰ τὰς ἑπομένας διατάξεις». Ὅτε ἦλθεν ἡ ὥρα τῆς ἐκτελέσεως τούτου, ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία, ὁ ἁρμόδιος τμηματάρχης καὶ ὀρυκτολόγος ἦλθε πρὸς ἐμέ, συνεζητήθη τὸ θέμα, πρὶν ἢ θέσω τὴν ὑπογραφήν μου, εὑρέθη δ’ ὅτι ἡ ἔκτασις ἡ ἐνταῦθα ὁριζομένη ἄνωθεν —διότι κάτωθεν ἔχομεν τὴν θάλασσαν—ὑπὸ τῆς τεθλασμένης γραμμῆς ΑΒΓΔΕ (δεικνύει σχεδιογράφημα) ἦτο ἀκριβῶς ἡ ἔκτασις ἡ ἀπολήγουσα κατὰ τὸ πλεῖστον τῆς γραμμῆς ταύτης εἰς παραχωρήσεις. Ἀλλὰ καὶ μετὰ τὴν τελευταίαν παραχώρησιν μένει μέρος ἀνοικτόν, ὅπερ προφανῶς, κατὰ τὰς ἐξετάσεις τὰς γενομένας, εἶναι ἔξω τῆς περιφερείας ἥτις πρέπει νὰ ὀνομασθῇ περιφέρεια μεταλλείου ἀκρωτηρίου Χαλάρων. Ἡ γραμμὴ ἀναχωροῦσα ἀπὸ τοῦ λιμένος Κουταλᾶ καὶ ἀνερχομένη πρὸς τὰ ἐπάνω, ὑπεράνω τοῦ ἀκρωτηρίου Χαλάρων, ἀπολήγει ὑψηλὰ καὶ κάμπτεται, εἰς τρόπον ὥστε περιλαμβάνει καὶ ἕτερον ἀκρωτήριον Διακόφτην καὶ τὸν λιμένα Λιβάδιον μικρόν. Ἔχομεν λοιπὸν τὸ ἥμισυ τοῦ λιμένος Κουταλᾶ, τὸ ἀκρωτήριον Χαλάρων, τὸ ἀκρωτήριον Σπαθὶ καὶ τὸ ἀκρωτήριον Διακόφτην, περιλαμβανόμενα εἰς τὴν γραμμὴν ταύτην, τῆς νήσου οὔσης κατὰ πολὺ μεγαλυτέρας. Κατὰ τὰς πληροφορίας ἃς μοὶ παρέσχεν ἡ ὑπηρεσία, ὅτε παρετηρήθη ὅτι πρόκειται σήμερον νὰ ὑποβληθῇ ἐπερώτησις, τὰ πράγματα ἔχουσιν ὡς ἑξῆς. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε ν’ ἀναγνώσω, ὥστε πάντες νὰ λάβητε ἀκριβῆ γνῶσιν, διότι τὸ ζήτημα εἶναι σπουδαῖον (ἀναγινώσκει)· «Διὰ τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ νόμου ͵ΓΦΙΗʹ ὁρίζεται τὸ μεταλλεῖον Χαλάρων ἐπὶ τῇ βάσει τῶν σχεδιογραμμάτων τῶν μέχρι τοῦδε γενομένων αἰτήσεων παραχωρήσεως αὐτοῦ, προτιμωμένων ἐκείνων ἐξ αὐτῶν ἅτινα ἔχουσι τὰ εὐρύτερα ὅρια, εἰς τρόπον ὥστε νὰ περιλαμβάνηται ὁλόκληρος ἡ ἐν τοῖς σχεδιογράμμασι τούτοις αἰτουμένη ἔκτασις. Διὰ τὴν ἑρμηνείαν τοῦ ἄρθρου τούτου προκλήθη ἔκθεσις τοῦ ὀρυκτολόγου τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν κ. Ἠλία Γούναρη, ὑποβληθεῖσα τῇ 5 Ἰανουαρίου ἐ. ἔ., ἐν ᾗ ἐκτίθενται λεπτομερῶς πᾶσαι αἱ δυναταὶ ἑρμηνεῖαι τοῦ ἄρθρου τούτου ἐν σχέσει πρὸς τὰς μέχρι τοῦδε ὑποβεβλημένας αἰτήσεις παραχωρήσεων καὶ περιλαμβανούσας τὸ ἀκρωτήριον Χαλάρων. Τὴν ἔκθεσιν ταύτην μελετήσασα ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν ἤχθη εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι, ἀφοῦ ἡ εὐρυτέρα τῶν ὑποβληθεισῶν αἰτήσεων παραχωρήσεως τῶν περιλαμβανουσῶν καὶ τὸ ἀκρωτήριον Χαλάρων εἶναι ἡ τοῦ κ. Δεκαβάλλα, αἰτήσαντος τὸ μεγαλύτερον μέρος τῆς νήσου Σερίφου, ταύτην δέον, συμφώνως πρὸς τὸ γράμμα τοῦ νόμου, νὰ λάβῃ καὶ ὡς βάσιν τοῦ καθορισμοῦ τῶν ὁρίων τοῦ μεταλλείου ἀκρωτηρίου Χαλάρων. Ἐπειδὴ ὅμως ἡ ἐν τῷ σχεδιογράμματι τῆς αἰτήσεως ταύτης ἔκτασις διακόπτεται ὑπὸ παραχωρήσεων εἰς τέσσαρα τεμάχια μὴ συγκοινωνοῦντα πρὸς ἄλληλα καὶ διὰ τοῦτο δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ θεωρηθῇ ὡς ἓν μεταλλεῖον, τὸ μεταλλεῖον ἀκρωτηρίου Χαλάρων δὲν δύναται νὰ θεωρηθῇ ἄλλο ἢ τὸ τεμάχιον τῆς ἀπαραχωρήτου ἐκτάσεως τῆς αἰτηθείσης ὑπὸ τοῦ κ. Δεκαβάλλα, ὅπερ περιλαμβάνει καὶ τὸ σημεῖον τὸ ὀνομαζόμενον ἀκρωτήριον Χαλάρων. Ἐπὶ τῆς οὕτως ὡς μεταλλεῖον ἀκρωτηρίου Χαλάρων θεωρηθείσης ἐκτάσεως ὑπάρχουσιν αἰτήσεις παραχωρήσεων, μὴ περιλαμβάνουσαι τὸ σημεῖον ἀκρωτηρίου Χαλάρων καὶ οἱ ἐνδιαφερόμενοι ὑπέβαλον αἰτήσεις διὰ τὴν ἐξαίρεσιν τῶν ἐκτάσεων τούτων ἀπὸ τοῦ μεταλλείου ἀκρωτηρίου Χαλάρων, στηριζόμενοι εἰς τὸ ὅτι κατὰ τὴν ἐν τῇ Βουλῇ συζήτησιν τοῦ σχετικοῦ νόμου ἐβεβαιώθη ὅτι πρόκειται μόνον περὶ τοῦ μεταλλείου ἀκρωτηρίου Χαλάρων καὶ περὶ οὗ οὐδεμία ἀμφισβήτησις ὑπάρχει. Ἀλλ’ ἐν τῇ νήσῳ Σερίφῳ ἀκρωτήριον Χαλάρων ὀνομάζεται ἄκρα τῆς γῆς (σημεῖον) μὴ ἔχουσα ἔκτασιν ἢ ἔχουσα τοιαύτην ἐλαχίστην· κατὰ συνέπειαν, προκειμένου περὶ μεταλλείου, δὲν δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν ὅτι τοῦτο περιορίζεται εἰς τὸ μέρος ἀκριβῶς τὸ ὀνομαζόμενον Χάλαρα, ἀλλὰ δέον νὰ δώσωμεν αὐτῷ ἔκτασίν τινα, τὴν ὑπὸ τοῦ νόμου ὡς ἄνω καθοριζομένην, διότι πᾶσα ἄλλη λύσις θὰ παρεῖχε τὰ αὐτὰ ἄτοπα. Οὕτως, ἐὰν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀμέσως μικροτέραν αἴτησιν τοῦ Λιβαδίου, ἐκείνην ἀκριβῶς εἰς τὴν ὁποίαν πάντες συμφωνοῦσιν, αὕτη περιλαμβάνει ἐκτὸς τῆς θέσεως Χαλάρων καὶ τὴν θέσιν Καλὸ Ἀμπέλι, τὸν κάβον Γαρμπιᾶν καὶ πλείστας ἄλλας θέσεις ἐχούσας ἑκάστην ἴδιον ὄνομα. Τὸ αὐτὸ συμβαίνει καὶ δι’ ἁπάσας τὰς ἄλλας αἰτήσεις. Ἐκ τούτου ἀποδεικνύεται ὅτι τὸ αὐτὸ ἄτοπον θὰ παρουσιασθῇ, ὁσονδήποτε καὶ ἂν περιορίσωμεν τὸν χῶρον τοῦ μεταλλείου. Ἐκτὸς τούτου ὑπάρχουσι πλεῖσται αἰτήσεις παραχωρήσεων διὰ τὸ αὐτὸ μετάλλευμα (σίδηρον) δι’ ὅπερ τὸ μέρος Χάλαρα φημίζεται, κείμενον παρὰ τὸ ἀκρωτήριον Χαλάρων, χωρὶς ὅμως νὰ περιλαμβάνωσιν αὐτὸ καὶ ἂν ἐξαιρέσωμεν πάσας, ὁπότε διὰ τὸ μεταλλεῖον Χαλάρων δὲν μένει ἡ ἔκτασις ἀσήμαντος. Διὰ πάντας τούτους τοὺς λόγους δέον τὸ ἄρθρον τοῦτο νὰ ἑρμηνευθῇ κατὰ γράμμα καὶ νὰ ληφθῇ ἡ ἀπαραχώρητος ἔκτασις ἡ συνεχομένη μετὰ τοῦ ἀκρωτηρίου Χαλάρων συμφώνως πρὸς τὰ λεχθέντα καὶ οὕτω τὸ μέτρον εἶναι κοινὸν διὰ πάντας χωρὶς νὰ γίνωσιν ἐξαιρέσεις». Τοῦτο εἶναι τὸ σημείωμα καὶ ἐπὶ τοῦ διαγράμματος; Θέλετε διακρίνει ὑμεῖς ὅτι προνοίᾳ τῆς ὑπηρεσίας καθωρίσθη ἡ γραμμὴ ὡς καθωρίσθη, τοῦτο δ’ ἐγένετο, ἀφοῦ μοὶ ἀνεπτύχθησαν λεπτομερῶς ὑπὸ τῆς ὑπηρεσίας τὰ πράγματα, ἅτινα ὁμολογῶ ὅτι τὸ πρῶτον δὲν ἀντελαμβανόμην καλῶς καὶ ἠπόρουν· ἔπειτα ὅμως ἔκλινα νὰ πιστεύσω ὅτι αὕτη εἶναι ἡ μόνη ἐνέχουσα σπουδαιότητα λύσις.

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπεβλήθη πρότασις περὶ γενικεύσεως τῆς συζητήσεως.

§137Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Νομίζω ὅτι πρέπει ν’ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις αὕτη, διότι ἐγένετό τι τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι ἐντελῶς δεδικαιολογημένον. Ἔχω ἐνταῦθα τὸ νομοσχέδιον ὡς ἐψηφίσθη κατὰ τὴν γʹ ἀνάγνωσιν, διότι ἡ ἐπιψήφισις τοῦ συνόλου τοῦ νομοσχεδίου ἀνεβλήθη δι’ ἄλλην ἡμέραν, καὶ ἐν τούτοις βλέπω ὅτι ἀντὶ τοῦ ψηφισθέντος πρώτου ἄρθρου ἔχει ἄρθρον τὸ ὁποῖον εἶναι περικεκομμένον.

§138ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τὸ φύλλον τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως εἶναι τῆς 9 Ἰανουαρίου;

§139Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Τὸ φύλλον τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως περιλαμβάνει τὸ σύνολον ὡς προέκυψεν ὅτι ἐψηφίσθη ἐκ τῶν Πρακτικῶν, ἀλλὰ τὸ σύνολον ἐψηφίσθη τὴν ἐπιοῦσαν τῆς κατ’ ἄρθρον συζητήσεως εἰς γʹ ἀνάγνωσιν. Ἐὰν δὲ παραβάλητε τὸ πρῶτον ἄρθρον τοῦ συνόλου τοῦ ψηφισθέντος πρὸς τὸ πρῶτον ἄρθρον τῆς γʹ ἀναγνώσεως, θὰ εὕρητε τὴν διαφορὰν καὶ διὰ τοῦτο παρακαλῶ ν’ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις.

§140ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Βεβαίως καὶ πρέπει νὰ ἐξετάσω καὶ ἐγὼ τὸ πρᾶγμα.

§141Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Βλέπω ἐνταῦθα διαγραφήν τινα λέξεων, ἡ ὁποία εἶναι πολὺ ὕποπτος, καὶ φοβοῦμαι μὴ τυχὸν ἠθέλησαν νὰ κερδοσκοπήσωσι. Παρακαλῶ ν’ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις.

§142Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Θέλω δώσει λεπτομερείας τινὰς εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, αἱ ὁποῖαι θέλουσι χρησιμεύσει βεβαίως εἰς τὸ νὰ εὑρεθῇ ἡ ἀλήθεια. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὁ τότε εἶχε κατ’ ἀρχὰς περιλάβει ἐν τῷ νομοσχεδίῳ αὑτοῦ ἅπασαν τὴν νῆσον Σέριφον τὴν μὴ παρακεχωρημένην. Οὕτως εἶχε τὸ ἀρχικὸν νομοσχέδιον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Ὑπέδειξα τότε ὅτι τοῦτο ἦτο ἐντελῶς ἄδικον δι’ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι εἶχον ἄλλας παραχωρήσεις καὶ συγχρόνως ἦτο καὶ ἀσύμφορον διὰ τὸ Δημόσιον, διότι ἀληθῶς τὸ μεταλλεῖον τὸ σπουδαῖον εἶναι τὸ τοῦ ἀκρωτηρίου Χαλάρων. Ἡ ἀνάμιξις τοῦ μεταλλείου τούτου μετὰ τῶν λοιπῶν αἰτήσεων παραχωρήσεων ἐν Σερίφῳ δὲν ἠδύνατο νὰ ἔχῃ ὡς ἀποτέλεσμα εἰμὴ τὴν ζημίαν τοῦ Δημοσίου, διότι, ἂν παραχωρήσωμεν μόνον ἀκριβῶς τὸ μεταλλεῖον περὶ οὗ ἐγένετο λόγος σπουδαῖος, θὰ ἔχωμεν προσφορὰς κατὰ τόννον μεγάλας, διότι πρόκειται περὶ μεταλλεύματος μεγάλης ἀξίας. Ἐὰν τοὐναντίον ἀναμίξωμεν μετὰ τοῦ μεταλλείου τούτου μεταλλεύματα εἰς τὰ ὁποῖα ὁ σιδηρόλιθος εἶναι πτωχός, αἱ προτάσεις κατὰ τόννον θὰ εἶναι κατὰ πολὺ μικρότεραι καὶ ὡς ἐκ τούτου εὐθὺς ὡς ἤθελε γίνει ἡ παραχώρησις θὰ τρέχωμεν τὸν κίνδυνον τὸ μὲν νὰ ἔχωμεν προτάσεις μικράς, τὸ δὲ νὰ ἴδωμεν τὸν ἐργολάβον ἐξορύττοντα μόνον τὸ πλούσιον μετάλλευμα καὶ πληρώνοντα κατὰ τόννον μικρὸν ποσόν. Ὁ ἐργολάβος διὰ νὰ δώσῃ τὴν ἀνωτάτην τιμὴν πρέπει νὰ ἠξεύρῃ τί ἔχει ἔμπροσθέν του, καὶ ἠξεύρει τί ἔχει ἔμπροσθέν του εἰς τὸ μεταλλεῖον Χαλάρων, ἐνῷ εἰς ἄλλα μεταλλεῖα ὑπάρχει μεγίστη ἀμφιβολία. Δύναμαι μάλιστα νὰ σᾶς βεβαιώσω ὅτι οἱ ἐνδιαφερόμενοι, οἱ ὁποῖοι παρεκάλεσαν τοὺς πλείστους τῶν συναδέλφων νὰ τοὺς ὑπερασπισθῶσιν, ὅπως μὴ χάσωσι τὰ δικαιώματά των, ἴσως ὠφεληθῶσιν, ἐὰν ἡ Βουλὴ ἀπορρίψῃ τὰς αἰτήσεις των, διότι θὰ τοὺς ἐμποδίσῃ ἀπὸ τοῦ νὰ κάμωσι θυσίας χρηματικάς, αἵτινες πιθανὸν νὰ καταλήξωσιν εἰς τὴν καταστροφήν. Ἀλλὰ τοῦτο ἡμεῖς δὲν ἔχομεν νὰ ἐξετάσωμεν· ἡμεῖς ἔχομεν νὰ ἐξετάσωμεν τὸ συμφέρον τοῦ Δημοσίου. Τὸ συμφέρον τοῦ Δημοσίου εἶναι νὰ περιορισθῇ εἰς τὸ ἀληθὲς μεταλλεῖον, τὸ πλούσιον, διότι ἐπ’ αὐτοῦ θὰ δυνηθῇ νὰ ἔχῃ τιμὴν κατὰ τόννον μεγάλην. Εὐθὺς ὡς μὲ τὸ μεταλλεῖον τοῦτο συγχωνευθῶσι καὶ ἄλλα, ἡ τιμὴ κατὰ τόννον θὰ ἐλαττωθῇ κατὰ πολύ.

§143ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ποῖον εἶναι τὸ μεταλλεῖον αὐτό;

§144Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Μόνον τὸ τοῦ ἀκρωτηρίου Χαλάρων. Ὑποθέσατε ὅτι τοῦτο εἶναι τὸ μεταλλεῖον. (Δεικνύει τὴν γωνίαν τοῦ βήματος). Τὸ μεταλλεῖον τοῦτο διέρχεται ἀπὸ τῆς μιᾶς πλευρᾶς εἰς τὴν ἄλλην ἐπὶ τοῦ ἀκρωτηρίου. Δι’ αὐτὸ ἐγὼ ἐν τῇ προτάσει μου εἶχον περιορισθῆ εἰς τὸ ἀκρωτήριον Χαλάρων, ἀλλ’ εἷς ἐκ τῶν κυρίων συναδέλφων, καὶ κατὰ τοῦτο κακίζω τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον ὁ ὁποῖος θέλει νὰ ὑπερασπισθῇ σήμερον τὰ συμφέροντα τῶν συμπολιτῶν του, δὲν ἐδέχθη τὴν πρότασιν τὴν ἰδικήν μου καὶ ἔκαμε πρότασιν ἡ ὁποία δυστυχῶς ἐγένετο δεκτὴ καὶ ἡ ὁποία μᾶς ἔφερεν εἰς αὐτὰς τὰς δυσχερείας.

§145ΑΘ. ΜΙΑΟΥΛΗΣ. Κατὰ τὸ ἄρθρον 8 τὸ μεταλλεῖον Χαλάρων ὁρίζεται ἀπὸ τὰς δύο πλευρὰς τοῦ ἀκρωτηρίου μέχρι τῆς κορυφογραμμῆς.

§146Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Τότε θὰ εἶναι λόγος νὰ πεισθῇ ὁ κ. Ὑπουργός...

§147ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἀναβάλλεται.

§148Π. ΦΙΛΙΠΠΑΣ. Κύριοι Βουλευταί, ἀνέρχομαι τὸ βῆμα λίαν στενοχωρημένος, καὶ τοῦτο διότι ἀφ’ ἧς ἐποχῆς ἔχω τὴν τιμὴν ν’ ἀντιπροσωπεύω τὴν μικράν μου ἐπαρχίαν πολλάκις ἠνώχλησα τὴν Βουλὴν διὰ ζητήματα, ἐννοεῖται ὅμως πάντοτε γενικοῦ συμφέροντος, ἀλλ’ ἔτυχε, λέγω, ὁ κλῆρος εἰς ἐμέ, διότι ἄλλοτε ἡ πατρίς μου ηὐτύχει, τοῦθ’ ὅπερ σήμερον δὲν συμβαίνει, καὶ ἀναγκάζομαι νὰ γίνωμαι ὀχληρὸς πρὸς ὑμᾶς καὶ ἐνίοτε νὰ ἐξεγείρω τὰ νεῦρα τοῦ κ. Προέδρου καὶ ἄλλων συναδέλφων. Πρὸ δύο ἡμερῶν ἔλαβον τηλεγράφημα, τὸ ὁποῖον ἀπηυθύνθη καὶ πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς καὶ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸν ἀξιότιμον συμπολίτην μου κ. Βαλαωρίτην, ἀλλ’ ἕνεκεν ἀδυναμίας ὡς ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ δὲν ἠδυνήθην νὰ τὸ ἀνακοινώσω, καθ’ ἣν εἶχον ἐντολήν, πρὸς τὴν Βουλὴν καὶ τὸ ὁποῖον δὲν ἐπιχειρῶ καὶ ἤδη νὰ πράξω, ὅπως εἶχον ὑποχρέωσιν ν’ ἀνακοινώσω δι’ ἀναγνώσεως, διότι δικαιώματι ὀργῆς οἱ συμπολῖταί μου δὲν ἐτήρησαν τὴν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ὀφειλομένην λεπτότητα, λέγω δὲ δικαιώματι ὀργῆς, διότι ἡ μικρὰ πατρίς μου πρὸ τῆς ἐθνικῆς ἀποκαταστάσεώς της εἶχε πάντα τὰ ἀγαθά, τὰ ὁποῖα τὸ ἓν μετὰ τὸ ἄλλο ἀστοργίᾳ τῆς Πολιτείας ἀπώλεσεν. Ἡ Λευκάς, ἥτις διὰ τὴν ἐθνικὴν ἀποκατάστασιν εἰργάσθη ποικίλως, ὡς τοῦτο εἶναι γνωστὸν ἐκ τῆς Ἱστορίας, καίτοι πολλαὶ καὶ αὐστηραὶ ἀπαγορεύσεις ὑπῆρχον ὑπὸ τῆς τότε Προστασίας, ὑπῆρξε δὲ τὸ καταφύγιον πολλῶν ἡρώων τῆς ἐποχῆς ἐκείνης καὶ τροφοδότις τοῦ ἀγῶνος εἰς ὅπλα κλπ., τὰ ἀγαθὰ τὰ ὁποῖα εἶχε, λέγω, ἀπώλεσε τὸ ἓν μετὰ τὸ ἄλλο ἐξ ἀστοργίας τῆς ἑλληνικῆς Πολιτείας. Καὶ σήμερον καθ’ ἣν στιγμὴν ζητεῖ ἄρτον καὶ τοῖς δίδεται ψιχίον ἐκ μέρους τῶν γερμανικῶν ἀγορῶν, εἰς ἃς τὰ προϊόντα αὐτῆς εὗρον διάδοσιν, ἔρχεται ἡ ἑλληνικὴ Πολιτεία, ὡς ἠκούσατε πρὸ ὀλίγου, διὰ 5.000 ἢ 10.000 δραχ. καὶ καταργεῖ τὸ Προξενεῖον τοῦ Ἁμβούργου, τὸ ὁποῖον ὁμολογουμένως εἰργάσθη, ὅπως καὶ τὸ τῆς Γενούης, διὰ τὴν διάδοσιν ταύτην, καὶ δὲν εἴχομεν ἐκείνας τὰς οἰμωγὰς ἃς πέρυσιν εἴχομεν καὶ ὧν γνῶσιν ἐκ τοῦ στόματος ἡμῶν ἐνταῦθα ἐλάβετε πάντες. Πιστεύω ὅμως ὅτι ὁ ἔντιμος Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, τὸν ὁποῖον διακρίνει διεθνὴς φήμη δι’ ἄλλα ἐθνικώτερα ἔργα καὶ ζητήματα, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι ἀνάγκη ἐνταῦθα διὰ λόγους εὐνοήτους νὰ μνημονεύσω, Θέλει σπεύσει νὰ ἀνασυστήσῃ τὸ Προξενεῖον τοῦτο πρὸς τὸ συμφέρον τῆς οἰνοπαραγωγῆς καὶ τῶν ἄλλων προϊόντων τῆς κοινῆς πατρίδος μας. Ἕλαβον, λέγω, τηλεγράφημα, κύριοι Βουλευταί, τὸ ὁποῖον οἱ συμπολῖταί μου ἀπέστειλαν καὶ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸν ἕτερον ἀντιπρόσωπόν των καὶ τὸ ὁποῖον δὲν ἐπιχειρῶ ν’ ἀνακοινώσω δι’ ἀναγνώσεως δι’ οὓς λόγους ἀνέφερα, ἀλλὰ μόνον δικαιολογῶν τὸ δικαίωμα τῆς ὀργῆς των εἶπον καὶ λέγω ὅτι εἶχον πάντα τὰ ἀγαθά, τὰ ὁποῖα τὸ ἓν μετὰ τὸ ἄλλο ἀπεστέρησεν ἡ ἑλληνικὴ Πολιτεία. Εἶχον δικαστήρια, τὰ ὁποῖα ἐκ περιτροπῆς κατήργησε, καὶ γνωρίζετε τοὺς ἀγῶνας τοὺς ὁποίους ἡμεῖς διεξηγάγομεν πρὸς περίσωσίν των· εἶχον Νομαρχίαν τὴν ὁποίαν κατήργησεν, εἶχον ἀντιπροσωπείαν, τὴν ὁποίαν σήμερον δὲν ἔχουσι καὶ δὲν θὰ ἔχωσι, διότι σήμερον—πρέπει νὰ εἴπωμεν τὴν ἀλήθειαν—, διὰ νὰ ἔχῃ ἡ Λευκὰς ἀντιπροσωπείαν, πρέπει νὰ τύχῃ ἀναδόχου τοιαύτης· τὸ προσκάλεσον τὸν δοῦλόν σου ἐν τῷ βαπτίσματι ἔχει θέσιν καὶ ἐνταῦθα (ἱλαρότης).

§149ΙΩ. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Διατί δὲν ἐφροντίσατε νὰ διατηρήσητε αὐτά;

§150Π. ΦΙΛΙΠΠΑΣ. Δὲν εἴχομεν τὴν δύναμιν. Εἴχομεν τὸ μέγα κτῆμα, τὰς ἁλυκάς, τὸ ὁποῖον θὰ ἐπήρκει εἰς πάσας τὰς ἀνάγκας τοῦ τόπου, καὶ δὲν θὰ εἴχομεν σήμερον τὴν ἀνάγκην νὰ ζητῶμεν οἰκονομικὴν ἀρωγὴν διὰ τῆς μετασταθμεύσεως στρατιωτικοῦ σώματος καὶ τὸ ὁποῖον ἀπωλέσαμεν· καὶ πῶς ἀπωλέσαμεν; Διὰ δημεύσεως· καὶ λέγω τοῦτο, διότι, ἐνῷ ἡ Ζάκυνθος μὲ παραγωγὴν 1,000,000 ὀκάδων ἅλατος λαμβάνει ἀποζημίωσιν 30.000 δραχ. ἐτησίως, ἡ Κέρκυρα μὲ παραγωγὴν 2.000.000 ὀκάδων ἅλατος, 90.000 δραχ. ἐτησίως, ἡ Λευκὰς μὲ 6.000.000 παραγωγὴν λαμβάνει 17.000 δραχμῶν. Καὶ τοῦτο ἐγένετο ἐλλείψει πυγμῆς ἀντιπροσωπείας· εἴμεθα μικροί, βλέπετε, καὶ οἱ μικροὶ τώρα δὲν ἀντιπροσωπευόμεθα· δὲν ἔχομεν φωνήν· τὰ κέντρα ὁσονούπω μᾶς ἀποτελειώνουσι. Καὶ ἀφοῦ ἀπώλεσε πάντα ταῦτα τὰ ἀγαθὰ ἦλθεν ἡ δυσπραγία, ὡς εἶπον πολλάκις, ἐκ τῆς ὑποτιμήσεως καὶ τῆς ἀζητησίας τῶν προϊόντων της, ἀλλὰ καὶ παρὰ τὴν δυσπραγίαν τὴν οἰκονομικὴν ἡ δημοσία αὐτῆς ἀσφάλεια διεταράχθη εἰς ἐπικίνδυνον σημεῖον. Ἐπειδὴ εἶναι ὅμορος ὡς ἐκ τῆς γεωγραφικῆς αὐτῆς θέσεως μὲ τὴν γείτονα Ἐπικράτειαν, τὴν Τουρκίαν, ἀποτελοῦσα οἱονεὶ χερσόνησον μετὰ τῆς Αἰτωλίας καὶ Ἀκαρνανίας, στοιχεῖα κακοποιὰ πανταχόθεν ἐρχόμενα εἰς ἐπικοινωνίαν ἔθεσαν εἰς δίλημμα τὴν ἡσυχίαν αὐτῆς. Μετὰ τὴν ἀπώλειαν πάντων τούτων τῶν ἀγαθῶν, κύριοι Βουλευταί, ἔλαβεν ἕνα πόθον διακαῆ, ἐπειδὴ ὑπῆρχον κτίρια ἐν τῷ φρουρίῳ αὐτῆς, τὰ ὁποῖα τῇ ἐκληροδότησεν ἡ Προστασία καὶ τὰ ὁποῖα περιῆλθον εἰς κατάστασιν καταρρεύσεως, ὥστε ἐγέννησαν δυσθυμίαν εἰς τὸν ἀξιότιμον ἀρχηγὸν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὅτε μᾶς ἔκαμε τὴν τιμὴν νὰ ἐπισκεφθῇ τὴν πατρίδα μας καὶ τοῦ ὁποίου ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν πρὸς τοῦτο· περιῆλθον, λέγω, εἰς τοιαύτην κατάστασιν, ὥστε ἐπιχειρηματίαι ἔλαβον τὸ θράσος νὰ ὑποβάλωσιν αἰτήσεις εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν ὅπως τὰ ἐνοικιάσωσι διὰ κτηνοτροφεῖα, κτίρια ἀξίας πλέον τῶν 500 χιλιάδων δραχμῶν! Καὶ λόγῳ, κύριοι Βουλευταί, ἐθνικῆς παραστάσεως, διότι δύο χιλιόμετρα ἀπέχει ἡ Πρέβεζα τῆς Λευκάδος, λόγῳ οἰκονομικῆς ἀνακουφίσεως, λόγῳ δημοσίου συμφέροντος, λόγῳ δημοσίας ἀσφαλείας, πρὸς περιορισμὸν τοῦ λαθρεμπορίου, ὁ μικρὸς αὐτὸς τόπος, ἡ Λευκάς, ἐζήτησε τὴν τοποθέτησιν ἐκεῖ μιᾶς μονάδος στρατοῦ, καὶ ἐζήτησε τοῦτο ἐπανειλημμένως καὶ ἐντεῦθεν, δι’ ἐμοῦ, ὡς ἐνθυμεῖσθε, παρὰ τοῦ τότε Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Κερκύρας Βουλευτοῦ, ὁ ὁποῖος καὶ ἰδιαιτέρως μοι εἶπεν ὅτι κωλύεται ἐκ τῆς Γενικῆς Διοικήσεως, καίτοι ἀναγνωρίζει τὸ δίκαιόν μου. Ἔρχεται κατόπιν ἡ κατάργησις αὐτῆς καὶ αἴρεται τὸ κώλυμα τοῦτο. Καὶ ἀμέσως προσφεύγω εἰς τὸν πρώην Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν κ. Λαπαθιώτην, εἰς ὃν ἐξέθηκα ἐν πλάτει τὰ δίκαια τοῦ τόπου μου. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀνεγνώρισε ταῦτα, ἀλλὰ μοι εἶπεν· εὑρισκόμεθα εἰς δυσχερεῖς οἰκονομικὰς περιστάσεις· δὲν ἔχομεν χρήματα δι’ οἰκήματα. Τῷ εἶπον τότε· εἴμεθα προθυμότατοι νὰ σᾶς παράσχωμεν οἰκήματα, ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον σᾶς συνιστῶ, κύριε Ὑπουργέ, εἶναι νὰ μᾶς ἐπιτρέψητε νὰ ἐπισκευάσωμεν ἰδίαις δαπάναις τὰ ἄριστα οἰκήματα τοῦ Δημοσίου ἐν τῷ φρουρίῳ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀπεδέχθη τοῦτο. Ὑποθέτω δ’ ὅτι οὕτω πράττων οὐδὲν ἔγκλημα διέπραξε δεχθεὶς ἵνα ὁ δῆμος ἐπισκευάσῃ τὰ οἰκήματα τὰ ὁποῖα ἤθελον ἀπολεσθῆ διὰ τὸ Δημόσιον. Ἔστειλεν ἐπιτροπὴν ἐκ δύο ἀξιωματικῶν τοῦ Μηχανικοῦ, ἥτις ὑπέδειξε διὰ προϋπολογισμοῦ τί πρέπει νὰ γίνῃ καὶ κατόπιν, ὅτε ἐτελείωσαν, ἐστάλη ἕτερος ἀξιωματικὸς ὅστις τὰ εὗρεν ἄριστα, καὶ ταῦτα πάντα ἐγένοντο μὲ τὴν προϋπόθεσιν νὰ ἔλθῃ τὸ τάγμα, διὰ τὴν πραγματοποίησιν δὲ τῆς ἰδέας ταύτης τότε ὁ νῦν Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν κ. Ζορμπᾶς, ὡς ἀρχηγὸς ἄλλης δυνάμεως, μᾶς συνέδραμε πρὸς τοῦτο· ὅτε δηλ. ἦτο ἐκτὸς τῆς Ἀρχῆς τοῦ Ὑπουργείου, μᾶς ηὐνόει καὶ ἤδη — πρέπει νὰ τὸ εἴπωμεν καθαρῶς—μᾶς ἔπαιξε τὸν παππᾶ καὶ μᾶς ἀπαντᾷ ὅτι τοῦτο ἔπραξε, διὰ νὰ τῷ δώσωσιν οἱ Πατρινοὶ οἰκήματα, διὰ νὰ τῷ δώσωσιν οἱ Ἀγρινιῶται οἰκήματα καὶ δὲν γνωρίζω ποῖοι ἄλλοι, ἔστειλε τὸ τάγμα εἰς τὸ ἀτμόπλοιον καὶ κατόπιν τὸ ἀνεκάλεσεν! Κύριε Ὑπουργέ, τὰ προσχήματα ταῦτα δὲν εἶναι οὔτε ὀρθὰ οὔτε δίκαια. Διότι ἡ ἤδη ἐξέγερσις τῶν Λευκαδίων διὰ τὸ ζήτημα αὐτὸ δὲν ἐγένετο οὔτε διὰ τὴν ἐθνικὴν παράστασιν οὔτε διὰ τὴν οἰκονομικὴν δυσπραγίαν, οὔτε δι’ ἄλλο τι· τὸ ἐθεώρησαν καὶ τὸ θεωροῦσι ζήτημα φιλοτιμίας. Ἐὰν δὲν σᾶς ἐπιτρέπηται, ὡς λέγετε, νὰ τοποθετήσητε ἓν τάγμα στρατοῦ ἐκ τῶν συνταγμάτων εἰς Λευκάδα, τοποθετήσατε ἐκεῖ ἓν τάγμα τῶν εὐζώνων, τὸ ὁποῖον μὲ ἕδραν τὴν Λευκάδα νὰ ὑπηρετήσῃ τὰς ἀνάγκας τῆς Βονίτσης καὶ τοῦ Βάλτου καὶ ἀλλαχοῦ ἔστω, ὅπως ἐκπληρώσητε τὸν διακαῆ αὐτὸν πόθον τοῦ λαοῦ τῆς Λευκάδος, ἥτις εὑρίσκεται εἰς τοιαύτην σήμερον στενοχωρίαν, καὶ δικαίως, διότι δὲν θέλει νὰ βλέπῃ μονοπώλιον τὴν προστασίαν τῆς Πολιτείας· πάντες συνεισφέρομεν καὶ πάντες πρέπει ν’ ἀπολαύσωμεν τὰ ἀγαθά, διότι, πιστεύσατέ με, τὰ πράγματα ἐκεῖ κατὰ τὴν στιγμὴν ταύτην εἶναι εἰς λίαν ἔκρυθμον σημεῖον· μὴ ῥίπτετε καὶ ὑμεῖς διὰ τῆς ἀρνήσεώς σας δαυλὸν εἰς τὴν πυράν της. Ἔχω ἐντολὴν νὰ ἐγκαταλείψω αὐθωρεὶ τὴν αἴθουσαν ταύτην, ὄχι δι’ ἄλλον λόγον, ἀλλ’ ἵνα ἐπισημοποιηθῇ ζωηρῶς ἡ διαμαρτυρία του. Διότι βεβαίως, κύριοι Βουλευταί, ἀστεῖον ἴσως ἤθελε θεωρηθῆ ἡ ἀπειλὴ τῆς παραιτήσεως εἰς τὰς παρούσας στιγμάς, τὴν παραμονὴν τουτέστι τῆς διαλύσεως τῆς Βουλῆς· ἀλλ’ ἐγὼ φρονῶ ὅτι ὀφείλω νὰ προβῶ εἰς τοῦτο, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις δὲν ἀποδώσῃ τὸ δίκαιον — τὸ ὄντως δίκαιον — εἰς τὸν τόπον, ὅστις μεθ’ ὅλης τῆς ἀπαιτουμένης εὐλαβείας ἐζήτησεν ἀπὸ τῆς μητρὸς αὑτοῦ, τῆς Πολιτείας, τὸ μικρὸν τοῦτο ἀγαθόν, καὶ ἥτις, ὡς μὴ ὤφελεν, ἔπαιζε μὲ τὴν φιλοτιμίαν του. Ἀποστείλατε, κύριε Ὑπουργέ, ἓν τάγμα μὲ ἕδραν τὴν Λευκάδα καὶ ἕνα λόχον εἰς τὴν Βόνιτσαν, διὰ νὰ ἔχωσι τὰ μέρη ἐκεῖνα, ὡς εἶπον ἀνωτέρω, παράστασιν ἐθνικήν, δημοσίαν ἀσφάλειαν, οἰκονομικὴν ἀνακούφισιν καὶ περιορισμὸν τοῦ λαθρεμπορίου, τὸ ὁποῖον διενεργεῖται, ὡς γνωστόν, ἐν τῷ Ἀμβρακικῷ, εἰς εὐρυτάτην κλίμακα. Τὰ ποικίλα συμφέροντά μας, κύριε Ὑπουργέ, εἶναι εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα, ὄχι εἰς τὰ κέντρα· εἰς τὰς Πάτρας δὲν κάμνουσι λαθρεμπόριον οὔτε εἰς τὸ Ναύπλιον. Δὲν δύνασθε νὰ στείλητε στρατὸν ἀπὸ τὰς Πάτρας; Στείλατε ἀπὸ τὴν Κέρκυραν, ὅπως καὶ ἄλλοτε. Τέλος σκεφθῆτε ὑμεῖς οἱ ἁρμόδιοι ὅπως θέλετε. Εἶναι ἀνάγκη νὰ ἱκανοποιήσητε τὸν τόπον αὐτόν. Ἐγὼ εἶπον καὶ ἐλάλησα, ἁμαρτίαν καὶ εὐθύνην τῶν συμβησομένων οὐκ ἔχω.

§151Π. ΒΑΛΑΩΡΙΤΗΣ. Καὶ εἰς ἐμέ, κύριε Πρόεδρε, ἐστάλησαν τὰ δύο τηλεγραφήματα περὶ τῶν ὁποίων ἔκαμε μνείαν ὁ ἀξιότιμος συμπολίτης μου, χωρὶς νὰ κρίνῃ καλὸν ν’ ἀναγνώσῃ ταῦτα, ὧν τὴν ἀνάγνωσιν καὶ ἐγὼ παραλείπω. Ἀπὸ πολλοῦ χρόνου, κύριε Πρόεδρε, τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν εἶχε διατάξει ἕνα χωροφύλακα, τὸν μόνον φύλακα τοῦ ἱστορικοῦ φρουρίου τῆς Λευκάδος, νὰ θέσῃ πινακίδια ἐπὶ τῶν ἐπάλξεων αὐτοῦ, ὅπως τίθενται αἱ πινακίδες ἐπὶ τῶν οἰκιῶν αἵτινες ἐνοικιάζονται, καὶ διέταξε συγχρόνως τὸ αὐτὸ Ὑπουργεῖον ἐν τῇ «Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως» δημοπρασίαν πρὸς ἐνοικίασιν τῶν κτιρίων τοῦ φρουρίου καὶ τῶν ὁλόγυρα αὐτοῦ γαιῶν. Ὑποθέτω ὅτι εἰς τὸ οἰκεῖον τμῆμα τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν θέλει εὕρει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν τὰς προσφορὰς τῶν ἐνοικιαστῶν γενομένας κατ’ αὐτὴν τὴν ἐποχήν, αἵτινες εὐτυχῶς δὲν ἐνεκρίθησαν. Ἡ δημοπρασία αὕτη ἔκαμε ν’ ἀπολέσωσι τὰς ἐλπίδας των οἱ συμπολῖταί μου περὶ ἀποσπάσεως λόχου ἢ τάγματος στρατοῦ ἐν Λευκάδι· αἴφνης ὅμως ὁ ἀνορθωτὴς Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως ἠθέλησε ν’ ἀνορθώσῃ τὰς ἐλπίδας καὶ τὰ ἀπολεσθέντα ὄνειρα τῶν συμπολιτῶν μου καθ’ ὅσον διαταγῇ αὐτοῦ ἐστάλη ἐπίτηδες ἐπιτροπὴ εἰς Λευκάδα συγκειμένη ἐκ δύο ἀξιωματικῶν τοῦ Μηχανικοῦ ὅπως μελετήσῃ καὶ ἐξετάσῃ εἰς ποίαν κατάστασιν εὑρίσκοντο τὰ κτίρια τοῦ φρουρίου καὶ συγχρόνως ὑποβάλῃ προϋπολογισμὸν τῆς δαπάνης τῆς ἐπισκευῆς αὐτῶν.

§152Π. ΦΙΛΙΠΠΑΣ. Δὲν ἦσαν καθόλου ὄνειρα.

§153Π. ΒΑΛΑΩΡΙΤΗΣ. Ὁ κ. δήμαρχος Λευκαδίων μετά τινων τῶν συμπολιτῶν μου μαθὼν αὐτὴν τὴν εἴδησιν τῆς ἀφίξεως τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Μηχανικοῦ ἔσπευσε νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον αἴτησιν, διὰ τῆς ὁποίας ἐδηλοῦτο ὅτι ἦτο πρόθυμος ἡ δημοτικὴ Ἀρχὴ νὰ ἐξοδεύσῃ ὅ,τι ἦτο ἀναγκαῖον διὰ τὴν ἐπισκευὴν τῶν στρατώνων βεβαία οὖσα ἐκ τῶν ὑποσχέσεων τῆς Κυβερνήσεως ὅτι πράγματι θ’ ἀπεστέλλετο τάγμα πρὸς διηνεκῆ στρατωνισμὸν αὐτοῦ ἐν τοῖς κτιρίοις τοῦ φρουρίου. Καὶ ὄντως τὸ Ὑπουργεῖον οὐδεμίαν δυσκολίαν εὗρεν εἰς τοῦτο καὶ ὁ κ. δήμαρχος πάραυτα δι’ ἐκκλήσεως πρὸς τὸν λαὸν τῆς Λευκάδος ἐζήτησε τὸν ὀβολὸν τοῦ πτωχοῦ ἐκείνου λαοῦ, τοῦ πάσχοντος εἰσέτι ἐκ τῆς περυσινῆς οἰνικῆς κρίσεως, ἵνα χρησιμοποιήσῃ αὐτὸν πρὸς ἐπισκευὴν τῶν κτιρίων τοῦ φρουρίου. Τὸ συλλεγὲν ποσόν, τὸ ὁποῖον ἦτο ἀναγκαῖον διὰ τὴν ἐπισκευήν, λαβὼν ὁ κ. δήμαρχος διέταξεν ἀμέσως τὴν ἔναρξιν τῶν ἐπισκευῶν, αἵτινες μετὰ μικρὸν χρόνον πλήρεις ἐγένοντο. Ἐν τῷ μεταξὺ τούτῳ ἐπῆλθεν ἡ ὑπουργικὴ μεταβολὴ καὶ ὁ νῦν Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, γνωρίζων τὰς ἐνεργείας τοῦ προκατόχου του, ἔλαβε τὴν καλωσύνην καὶ ἔδωκε διαταγὴν ὅπως ἓν τάγμα ἐξ Ἀγρινίου μετασταθμεύσῃ εἰς Λευκάδα. Πλὴν συλλαλητήριον τοῦ λαοῦ Ἀγρινίου καὶ αἴτησις τοῦ δημάρχου αὐτοῦ δι’ ἧς προσεφέροντο εἰς τὸ Δημόσιον δωρεὰν τὰ οἰκήματα πρὸς στρατωνισμὸν τῶν στρατιωτῶν ἐματαίωσε τὴν πραγματοποίησιν τῆς διατάξεως τοῦ Ὑπουργοῦ.

§154ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἀνευλαβές.

§155Π. ΒΑΛΑΩΡΙΤΗΣ. Δὲν γνωρίζω ἂν ἦτο ἀνευλαβές.

§156ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἀνευλαβέστατον, ὅπως καὶ τὸ τῆς Λευκάδος.

§157Π. ΒΑΛΑΩΡΙΤΗΣ. Δὲν γνωρίζω, διότι δὲν ἤμην ἐκεῖ. Πρώτη ἀποτυχία διὰ τὴν ἀναχώρησιν τοῦ τάγματος εἶναι αὐτή. Εὐτυχῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὅστις ἦτο ἀποφασισμένος νὰ εὐχαριστήσῃ τοὺς Λευκαδίους, ἀπεφάσισε νὰ στείλῃ τάγμα ἐκ Πατρῶν, ὁμολογουμένως δὲ τὸ τάγμα ἐκ Πατρῶν ἦτο ἕτοιμον πρὸς ἀναχώρησιν, ἀλλὰ δυστυχῶς τὸ τηλέφωνον ἐργάζεται καὶ τὴν νύκτα καὶ κατὰ τὰς πληροφορίας μου ἐκ τῆς αἰθούσης τοῦ Βουλευτηρίου εἰδοποιήθη, διὰ τῶν ἐνεργειῶν ἴσως τῶν ἀγαπητῶν συναδέλφων ἐκ Πατρῶν καὶ κυρίως δι’ ἀναφορᾶς πάλιν τοῦ δημάρχου Πατρέων, προσφέροντος τὰ οἰκήματα δωρεὰν πρὸς στρατωνισμὸν τῶν στρατιωτῶν, νὰ μὴ ἐγκαταλείψῃ τὴν ἕδραν, καὶ οὕτως ἡ Λευκὰς ἔμεινε πάλιν μὲ τὸ ὄνειρον ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶχεν ὅτι θὰ μετέβαινεν ἐκεῖ τὸ τάγμα. Ἐννοεῖτε κάλλιστα, κύριε Πρόεδρε, ὅτι αἱ δύο αὗται ἀλλεπάλληλοι ἀποτυχίαι τῆς μεταβάσεως τοῦ τάγματος ἠρέθισαν, καὶ δικαίως, τὸν λαὸν τῆς Λευκάδος ὅστις συνῆλθε κατὰ τὴν συνήθειαν τῶν τελευταίων αὐτῶν μηνῶν εἰς πάνδημον συλλαλητήριον — ὅπερ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως λέγει ἀνευλαβές· ἴσως ἦτο καὶ ἀνευλαβές, ἐπειδὴ ἦτο ἔνοπλον... — καὶ ἀπετάθη πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ πρὸς ἡμᾶς τοὺς ἀντιπροσώπους, ἵνα παρακαλέσωμεν εὐλαβῶς τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἰδιαιτέρως τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως ἐξεύρῃ τέλος τρόπον εὑρέσεως ἄλλου τάγματος καὶ ἀποστείλῃ τοῦτο εἰς Λευκάδα. Ἐπεσκέφθην δὶς καὶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν μεθ’ ὧν καὶ χθὲς καὶ προχθὲς συνενοήθην, ὅπως καθησυχάσωμεν τοὺς δυστυχεῖς αὐτοὺς πληθυσμούς, οἱ ὁποῖοι δικαίως καὶ ἐναγωνίως ἀνέμενον αὐτὸ τὸ τάγμα πρὸς καλυτέρευσιν ἴσως ὀλίγον τῆς οἰκονομικῆς κρίσεως, ἡ ὁποία μαστίζει τὸν τόπον. Τί θὰ κάμῃ ἓν τάγμα; λέγει συνάδελφός τις ἐδῶ πλησίον. Ἀλλ’ εἰς τόπον ὅπου αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὑπάρχει τοιαύτη πενία καὶ 200 καὶ 250 ἄνδρες πάντοτε καλὸν θὰ κάμωσιν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν βλέπων τὴν ἀδυναμίαν νὰ στείλῃ τάγμα ἔδωκε διαταγὴν νὰ μεταβῇ εἰς λόγος...

§158Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐξαιρετικώτατα.

§159Π. ΒΑΛΑΩΡΙΤΗΣ. ... καὶ ἐξαιρετικώτατα, ὅπως μοὶ εἶπεν ἰδιαιτέρως καὶ ὅπως λέγει δημοσίᾳ καὶ εἰς τὴν Βουλήν. Δι’ αὐτὸ καὶ οἱ ἰδικοί μας συμπολῖται δὲν ἐνόουν νὰ δεχθῶσι τὸν λόχον. Ἐλπίζω ὅμως ὅτι μετὰ τὸ τηλεγράφημα τὸ ὁποῖον ἰδιαιτέρως μοὶ ἀνέγνωσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τὸ ὁποῖον ἔστειλε πρὸς τὸν δήμαρχον Λευκάδος, πρόεδρον τῆς ἐπιτροπῆς, θὰ καθησυχάσῃ ὁλόκληρος ἡ ἐπαρχία καὶ δὲν θὰ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν ἔντονον διαταγὴν τὴν ὁποίαν δίδει εἰς τοὺς ἀντιπροσώπους του καὶ ἐν περιπτώσει ἀποτυχίας νὰ παραιτηθῶσι τοῦ ἀξιώματος. Ἀλλὰ πρὶν ἢ τελειώσω τὸν λόγον μου θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν καὶ θὰ συστήσω εἰς αὐτόν, ἵνα, εἰ δυνατόν, εἰς τὸ μέλλον τὴν Λευκάδα, ἡ ὁποία σήμερον ἀπὸ Νομοῦ ἔγινεν ἁπλῆ ἐπαρχία εἰς τὴν Κέρκυραν διοικητικῶς ὑπαγομένη, ὑπαγάγῃ καὶ στρατιωτικῶς εἰς τὴν ῥηθεῖσαν πόλιν, διότι λόγῳ τῆς συγκοινωνίας καὶ λόγῳ τοῦ κλίματος ἡ διαμονὴ τῆς Κερκύρας εἶναι καλυτέρα καὶ προτιμοτέρα τῆς τοῦ Μεσολογγίου. Δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους συνιστῶ θερμῶς τὴν παράκλησιν ταύτην, ἡ ὁποία γίνεται ὄχι μόνον ἐκ μέρους ἐμοῦ, ἀλλὰ καὶ ἐκ μέρους ὁλοκλήρου τῆς ἐπαρχίας μου.

§160Ξ. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Δὲν γνωρίζω ἂν ὁ στρατὸς ὁ Ἑλληνικὸς εἶναι καλύτερον νὰ μένῃ εἰς τὰς Ἀθήνας παρὰ εἰς διαφόρους πόλεις τῆς Ἑλλάδος, καίτοι εἶναι γνωστὸν ὅτι καὶ εἰς τὰ στρατιωτικώτερα Κράτη ὁ στρατὸς χάριν τῆς ζωῆς τῶν πόλεων ἀποστέλλεται εἰς τὰς ἐπαρχίας. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶναι βέβαιον παρ’ ἡμῖν εἶναι ὅτι αἱ πλεῖσται τῶν παραμεθορίων πόλεων δὲν ἔχουσι στρατόν. Εἰς ἐποχὴν καθ’ ἣν θὰ ὑποβληθῇ τὸ Κράτος εἰς τόσας δαπάνας, ἤρχισε δὲ νὰ ἐπικρατῇ περισυλλογὴ καὶ οἰκονομία χάριν τοῦ στρατοῦ εἶναι, νομίζω, ὁπωσδήποτε παράλογον νὰ μὴ χρησιμοποιῶνται οἱ στρατῶνες οἵτινες ὑπάρχουσιν εἰς διαφόρους πόλεις. Ὑπάρχουσι δύο πόλεις παραμεθόριοι, ἡ Λευκὰς καὶ ἡ Βόνιτσα, αἵτινες ἔχουσι πολὺ καλοὺς στρατῶνας. Νομίζω, κ. Ὑπουργὲ τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι, ἐὰν ἀποστείλητε ἓν τάγμα εἰς τὴν Λευκάδα, ἀποσπασθῇ δὲ εἷς ἢ δύο λόχοι εἰς Βόνιτσαν, θὰ περιορισθῇ ὡς ἐκ τῆς στρατιωτικῆς δυνάμεως καὶ τὸ λαθρεμπόριον, τὸ ὁποῖον ἔχει λάβει μεγάλας διαστάσεις, ὡς γνωρίζετε, ἐν τῷ Ἀμβρακικῷ κόλπῳ, καὶ ἡ δημοσία ἀσφάλεια θὰ παγιωθῇ.

§161Π. ΦΙΛΙΠΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ μέτρον τὸ ὁποῖον ὑπέδειξεν ὁ συμπολίτης μου, ἵνα εἰς τὸ μέλλον στρατολογῆται ἡ Λευκὰς εἰς τὴν Κέρκυραν, εἶναι ὀρθὸν καὶ δίκαιον. Ὀρθὸν καὶ δίκαιον εἶναι, ἐπαναλαμβάνω, νὰ ὑπάρχῃ ἓν τάγμα ἐν Λευκάδι.

§162Σ. ΡΑΓΚΟΣ. Καὶ ἐγὼ ἄλλοτε εἶχον παρακαλέσει τὸν κ. πρώην Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ ζητήματος, μοὶ ὑπεσχέθη δ’ ὅτι θὰ στείλῃ ἕνα λόχον εἰς Βόνιτσαν. Δὲν γνωρίζω διὰ τίνα λόγον ἐξωδεύθησαν χιλιάδες δραχμῶν διὰ τὴν κατασκευὴν τῶν οἰκημάτων ἐν τῷ φρουρίῳ Βονίτσης, τὰ ὁποῖα ὁσημέραι καταρρέουσι διὰ τὸν λόγον ὅτι δὲν κατοικοῦνται ἀπὸ ἀνθρώπους, ἀλλ’ ἀπὸ σαλιάγκους. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ διατάξῃ τὴν ἀπόσπασιν ἑνὸς λόχου, διότι οὐδεὶς λόγος ὑπάρχει νὰ παραμένωσι συντάγματα ἐπὶ συνταγμάτων ἐν Ἀθήναις καὶ ἐν Πάτραις. Ἡ δημοσία ἀσφάλεια καὶ τὸ λαθρεμπόριον εὑρίσκεται εἰς τὸν κολοφῶνα, δικαίως δ’ οἱ κύριοι Π. Φίλιππας καὶ Ξ. Μαυρομμάτης διεμαρτυρήθησαν, διότι ὄντως ἡ Λευκὰς καὶ ἡ Βόνιτσα εἶναι παραμεθόριοι πόλεις, ὡς ἐκ τούτου δὲ τὸ λαθρεμπόριον ἐνεργεῖται πολὺ ἐλευθέρως. Ὁ κ. πρώην Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ὑπεσχέθη τὴν ἀποστολὴν ἑνὸς λόχου, διότι ἐγνώριζεν ὄντως τὴν τοποθεσίαν τῆς Βονίτσης, ἐλπίζω δ’ ὅτι καὶ ὁ νῦν Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν θὰ διατάξῃ τὴν ἀπόσπασιν ἑνὸς λόχου.

§163ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα ἤδη εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τὴν νομοθετικήν. Διάφοροι Βουλευταὶ ὑποβάλλουσι τροπολογίας καὶ προτάσεις νόμων.

§164Ι. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Ν’ ἀναγνωσθῶσιν αἱ τροπολογίαι.

§165ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Αἱ τροπολογίαι θὰ τυπωθῶσιν.

§166ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.

§167Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Νὰ προταχθῇ, παρακαλῶ, ἡ πρότασις νόμου ὑπ’ ἀριθμὸν 157.

§168ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Εἶναι ἀνάγκη ἀπόλυτος νὰ τελειώσωμεν τὰ νομοσχέδια τὰ σχετιζόμενα πρὸς τὸν Προϋπολογισμόν. Ἔχομεν σήμερον 20 Φεβρουαρίου, ὑπολείπονται δὲ 8 ἡμέραι τοῦ Φεβρουαρίου καὶ μία ἀκόμη ἑβδομὰς τοῦ Μαρτίου.

§169Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις.

§170ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἂς ἀναγνωσθῇ.

§171Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ὑπ’ ἀριθμὸν 157.

§172ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις τῆς προτάσεως νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ ͵ΓΦΜΒʹ νόμου». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀκολούθως ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ μόνον ἄρθρον τῆς προτάσεως ταύτης νόμου εἰς αʹ συζήτησιν, ἀποφάσει δὲ τῆς Βουλῆς ἐστάλη πρὸς ἀνατύπωσιν. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 155).

§173Δ. ΚΑΛΛΕΡΓΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω σχέδιον νόμου «περὶ παρατάσεως τῆς προθεσμίας τῆς συμβάσεως περὶ Προξενικῶν Ἀρχῶν». Παρετάθη ἡ λειτουργία τῶν μικτῶν δικαστηρίων, προσεχώρησε δὲ καὶ ἡ Ἑλλάς, ὡς ἐκ τούτου δὲ πρέπει νὰ ψηφισθῇ τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον εἶναι τυπικόν.

§174ΑΝΔΡ. ΜΙΑΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω νομοσχέδιον δι’ οὗ ἀπαγορεύεται ἡ παραμονὴ ἀξιωματικῶν εἰς δύο ὀργανικὰς θέσεις καθὼς καὶ ἡ ἀπόσπασις διὰ χρονικὸν διάστημα μεγαλύτερον τοῦ ἑνὸς μηνός.

§175ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Κρεμεζῆς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως.

§176Δ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Πολλάκις, Κύριοι, κατὰ τὴν τρέχουσαν Περίοδον τῆς Βουλῆς ἀπησχόλησα τὴν Βουλὴν ἐπὶ ζητήματος τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρει τὴν ἐπαρχίαν Παρνασσίδος, ἣν ἔχω τὴν τιμὴν ν’ ἀντιπροσωπεύω, ἐνδιαφέρει τὰ συμφέροντα τοῦ ἔθνους, τὰ συμφέροντα τῶν κατοίκων τῶν ἐλαιοφόρων δήμων τῆς ἐπαρχίας ταύτης. Ἀλλ’ ἡ φωνή μου δὲν ἠκούσθη· ἐρρίπτετο πάντοτε τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον εἰς τὰ βάθη τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως καὶ δὲν κατωρθώθη νὰ ψηφισθῇ οὔτε κἂν εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν, ἐνῷ εἰς ἄλλην Περίοδον εἶχε ψηφισθῆ εἰς δευτέραν ἀνάγνωσιν. Κατὰ τὸ 1903 ἡ ὑπὸ τὸν ἀείμνηστον Δηλιγιάννην Κυβέρνησις ὑπέβαλε νομοσχέδιον περὶ ἐλέγχου τοῦ ἐμπορίου τῶν ἐλαιῶν. Ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη ἠθέλησε νὰ προστατεύσῃ τὴν παραγωγήν, ἠθέλησε νὰ ἐνισχύσῃ τὸ ἐμπόριον, νὰ καταστείλῃ τὴν νοθείαν τῶν ἐλαιῶν, ἥτις ἀσυστόλως τελεῖται, καὶ οὕτω νὰ δώσῃ συνδρομὴν καὶ εἰς τὰ ἐθνικὰ συμφέροντα ἐν γένει, τὰ ὁποῖα μεγάλην ἔχουσι σχέσιν, ὡς πάντες γινώσκετε, πρὸς τὸ ἐμπόριον τῶν ἐλαιῶν. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο τότε ἐψηφίσθη εἰς δευτέραν ἀνάγνωσιν, ἀλλ’ ἕνεκεν ἀτυχῶν περιστάσεων δὲν ἐψηφίσθη καὶ εἰς τρίτην. Κατὰ τὸ 1906 ἡ Κυβέρνησις ἡ ὑπὸ τὸν ἀξιότιμον ἐκ Κερκύρας πολιτευτὴν ἀνεγνώρισε πάντα ταῦτα ὡς ὀρθὰ καὶ συμφέροντα καὶ ὑπέβαλεν ἕτερον νομοσχέδιον δι’ οὗ ἐβελτιώθη κατά τι τὸ πρῶτον. Ἀλλὰ καὶ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο δὲν ἐψηφίσθη, ὡς προεῖπον, καὶ παραμένει ἔκτοτε ἐρριμμένον εἰς τὰ βάθη τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως μεθ’ ὅλας τὰς συχνὰς παρακλήσεις καὶ τὰς ἐντόνους διαμαρτυρίας μου. Πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ὑπεβλήθη ὑπ’ ἐμοῦ καὶ τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου ἐκ Δωρίδος σχέδιον νόμου, ἢ κάλλιον πρότασις νόμου, ἀφορῶσα εἰς τὸν ἔλεγχον τοῦ ἐμπορίου τῶν ἐλαιῶν, παρόμοιον μὲ τὸ πρῶτον ὑποβληθέν. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω ἤδη εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἑτέραν πρότασιν νόμου κατὰ πολὺ κρείσσονα ἐκείνης, καὶ παρακαλῶ νὰ τυπωθῇ καὶ αὕτη. Ἐὰν μὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ψηφισθῇ ἀπόψε ἡ ἤδη ὑποβαλλομένη πρότασις, ἔχει καλῶς, ἄλλως νὰ ψηφισθῇ ἡ ὑποβληθεῖσα ἐκ μέρους ἐμοῦ καὶ τοῦ συναδέλφου μου ἐκ Δωρίδος πρότασις νόμου, ἥτις φέρει ἀριθμὸν ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει 159.

§177ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Οὕτω πως παρακωλύεται ἡ ἐργασία τῆς Βουλῆς.

§178Δ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Ἀμέσως καὶ τελειώνω, καθόσον οὐδὲ τὸ ἐλάχιστον διενοήθην ποτὲ νὰ παρεμβάλω κώλυμα. Ἐὰν πρόκειται νὰ ψηφισθῇ τὸ πρῶτον ὑποβληθὲν ἀπὸ κοινοῦ μὲ τὸν συνάδελφον, τότε νὰ χρησιμεύσῃ ἡ πρότασίς μου αὕτη ὡς τροπολογία, ἀφοῦ βεβαίως τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ. Ἡ ἐλαία, Κύριοι, καταναλίσκεται καὶ εἰς τὰ ἀπώτερα μέρη τῆς ἀχανοῦς Ῥωσίας, καὶ εἰς τὰ ἐνδότερα τῆς Ἀμερικῆς μέρη, ἄφθονον δ’ ἐκεῖθεν εἰσρέει ἐνταῦθα τὸ χρῆμα. Παρακαλῶ λοιπὸν τὴν Βουλήν, τὴν καθικετεύω νὰ κυρώσῃ διὰ τῆς ψήφου της τὸ νομοσχέδιον τοῦτο.

§179ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Παππαϊωάννου ἔχει τὸν λόγον.

§180Θ. ΠΑΠΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν.

§181ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τοῦ ὑπὸ τοῦ ἐνοικιαστοῦ τοῦ δημοτικοῦ περιπτέρου τοῦ ἔναντι τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν εὑρισκομένου κήπου πωλουμένου χαρτοσήμου.» Ὁ κ. Τσιριμῶκος ἔχει τὸν λόγον.

§182Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ὅτε ἐψηφίσθη ὁ νόμος ͵ΓΤΠʹ (ὑπ’ ἀριθ. 3380) τῆς 15 Ὀκτωβρίου 1909 περὶ τροποποιήσεως τοῦ περὶ τελῶν χαρτοσήμου νόμου ᾼΧΚΕʹ τῆς 30 Δεκεμβρίου 1887, ἐτέθη ὡς τελευταία παράγραφος τοῦ ἄρθρου 1 ἡ ἑξῆς (ἀναγινώσκει)· «Ἐπιτρέπεται εἰς τὸν ἑκάστοτε ἐνοικιαστὴν τοῦ δημοτικοῦ περιπτέρου τοῦ ἔναντι τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν εὑρισκομένου κήπου τοῦ Κλαυθμῶνος ἡ λειανικὴ πώλησις χαρτοσήμου 10 λεπτῶν μέχρι δύο δραχμῶν ἐπὶ τῇ κεκανονισμένῃ προμηθείᾳ». Ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν μετά τινα χρόνον ἀπῄτησεν ἀπὸ τὸν ἐνοικιαστὴν νὰ μὴ πωλῇ κινητὸν χαρτόσημον, διότι δῆθεν ἡ ἑρμηνεία τοῦ νόμου εἶναι ὅτι ἔπρεπε νὰ περιορισθῇ εἰς τὸ χαρτόσημον τῆς κυανῆς σφραγῖδος. Ἡ ἑρμηνεία ἦτο αὐθαίρετος, διότι ἐκ τοῦ γράμματος τοῦ νόμου δὲν ἐξάγεται τοιαύτη ἔννοια. Ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν ὑπέβαλεν εἰς τὸν κ. Πρωθυπουργὸν τὴν γνώμην νὰ ἑρμηνεύσῃ τὴν παράγραφον αὐτὴν τοῦ νόμου καὶ ν’ ἀποδοθῇ ἡ ἔννοια τῆς παραγράφου ὅτι ἐξαιρεῖται τὸ κινητὸν ἐπίσημα, διότι οἱ δημόσιοι λειτουργοὶ ἔχουσι μισθόν. Δὲν γνωρίζω πῶς ἐξηγεῖται τοῦτο. Ὁ ἐνοικιαστὴς τοῦ περιπτέρου πληρώνει ἐνοίκιον, ἦτο δὲ φυσικὸν ἡ Βουλὴ εἰς τὸν ἐνοικιαστὴν τοῦτον νὰ ἐπιτρέψῃ καὶ τὴν πώλησιν κινητοῦ ἐπισήματος ἐπὶ πλέον διὰ ν’ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰ ἔξοδα. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἔννοια τὴν ὁποίαν ἀπέδωκεν ἡ Βουλή, ὅτε ἐψηφίσθη ἡ τροπολογία ἡ ὑποβληθεῖσα ὑπὸ τῶν Βουλευτῶν. Ἤδη ὑπεβλήθη τροπολογία ὑπὸ πολλῶν Βουλευτῶν, ἐν οἷς εἶμαι καὶ ἐγὼ ὑπογεγραμμένος, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπιτρέπεται εἰς τὸν ἐνοικιαστὴν νὰ πωλῇ κινητὸν χαρτόσημον ἀξίας ἀπὸ 10 λεπτῶν ἕως 2 δραχμῶν, ἀλλὰ δὲν δύναται ὁ ἐνοικιαστὴς νὰ ὑπερβῇ τὴν προμήθειαν τῶν 150 δραχμῶν, τοῦτο δ’ ἐτέθη, διότι ἡ ὑπηρεσία ἔλεγεν ὅτι ὁ ἐνοικιαστὴς δύναται νὰ μεταβληθῇ ἐντὸς ὀλίγου εἰς ὁμογενῆ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ δεχθῇ τὴν τροπολογίαν ταύτην, ἡ ὁποία εἶναι σύμφωνος πρὸς τὸν νόμον τὸν ὁποῖον ἐψηφίσαμεν.

§183ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Πολὺ θὰ ἐπεθύμουν νὰ προσχωρήσω εἰς τὴν γνώμην τοῦ κ. συναδέλφου τοσοῦτο μᾶλλον, καθόσον δὲν ἔρχεται μεμονωμένος, ἀλλὰ καὶ πολλοὶ ἄλλοι τὴν αὐτὴν γνώμην ὑποστηρίζουσιν. Ἀλλ’ ὀφείλω νὰ εἴπω πρὸς τὴν Βουλὴν ὅτι πρόκειται ἐνταῦθα περὶ ἑρμηνευτικοῦ νόμου, προκειμένου δὲ τοιούτου νόμου δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ χωρήσῃ ἡ τροπολογία, ἥτις ἀποτελεῖ προσθήκην εἰς τὸν νόμον τὸν ἡρμηνευμένον.

§184Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἀντικαθίσταται ὁλόκληρον τὸ ἄρθρον.

§185ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τὰ πράγματα ἔχουσι δυστυχῶς ἄλλως· ἐξήτασα δὲ τὸ θέμα ἐγὼ αὐτός, ὅστις καὶ συνέπεσε νὰ εἶμαι ὁ συντάκτης τοῦ νόμου περὶ χαρτοσήμου καὶ ἔχω ἐκ τούτου ποιάν τινα εἰδικωτέραν γνῶσιν τοῦ ζητήματος τούτου.

§186Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἀφοῦ ὑμεῖς τὸ ἐξητάσατε, βεβαίως.

§187ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἰδοὺ τί συνέβη. Τὸ κείμενον τοῦ ὑποβληθέντος ἄρθρου ἔχει ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει)· Ὑπὲρ τῶν δημοσίων λειτουργῶν τῶν ἐπιτετραμμένων τὴν μερικὴν πώλησιν αὐτῶν ὁρίζεται προμήθεια 1%, ἀλλὰ μόνον μέχρι τῆς τιμῆς 2 δραχμῶν τοῦ χαρτοσήμου κυανῆς σφραγῖδος». Ἐνταῦθα ὁ συντάκτης τοῦ νομοσχεδίου δὲν ἐγνώριζε ποῖος ἦτο ὁ κανονικὸς ὅρος. Ἔπρεπε νὰ εἴπῃ τοῦ σφραγιστοῦ χάρτου, διότι χαρτόσημον εἶναι τὸ γενικὸν ὄνομα τοῦ φόρου, ἀλλὰ σφραγιστὸς χάρτης καὶ κινητὸν ἐπίσημα εἶναι ἡ διάκρισις καθ’ ἣν ἐπιβάλλεται ὁ φόρος. Ὅτε ἐψηφίζετο τὸ ἄρθρον, ἐγένετο πρότασις νὰ ψηφισθῇ ἡ τελευταία παράγραφος, ἣν ἐδέχθη ὁ Ὑπουργὸς καὶ ἥτις ἔχει οὕτως (ἀναγινώσκει) «Ἐπιτρέπεται εἰς τὸν ἑκάστοτε ἐνοικιαστὴν τοῦ δημοτικοῦ περιπτέρου τοῦ ἔναντι τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν εὑρισκομένου κήπου τοῦ Κλαυθμῶνος ἡ λειανικὴ πώλησις χαρτοσήμου 10 λεπτῶν μέχρι δύο δραχμῶν ἐπὶ τῇ κεκανονισμένῃ προμηθείᾳ». Προφανῶς τοῦτο εἶναι ἀντίστοιχον πρὸς τὸ πρῶτον· πρόκειται περὶ ποσοῦ μέχρι 2 δρ. καὶ ἐπιτρέπεται καὶ εἰς τοὺς ἄλλους δημοσίους λειτουργοὺς μέχρι τοῦ ποσοῦ τούτου ἡ πώλησις ἐπὶ προμηθείᾳ καὶ εἰς τοὺς ἰδιώτας. Προφανῶς δὲ πρόκειται περὶ χάρτου τῆς κυανῆς σφραγῖδος, ἀλλ’ ἡ λέξις παρελείφθη.

§188Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Τὴν παρελείψαμεν καὶ βεβαίως.

§189ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐφ’ ὅσον πρόκειται περὶ κυανῆς σφραγῖδος, ἀναντιρρήτως δύναται ἡ πώλησις τοῦ σφραγιστοῦ χάρτου νὰ γίνεται λειανικῶς, ἐνταῦθα δὲ πρὸ ὀλίγου ἐξηγήθη ἡ λέξις χαρτόσημον ἡ κατὰ τὴν τεχνικὴν ἔκφρασιν περιλαμβάνουσα καὶ τὰ ἐπισήματα, ἐτέθη οὐχὶ κυριολεκτικῶς, ἐν ᾧ πρόκειται περὶ σφραγιστοῦ χάρτου· κατὰ ταῦτα δὲ τὸ νὰ πωλῇ ὁ ἰδιώτης ἐνοικιαστὴς καὶ τὸ ἐπίσημα τὸ κινητὸν ἐπὶ προμηθείᾳ μέχρι τῶν δύο δραχμῶν τοῦτο εἶναι ἀναντιρρήτως ἐναντίον τῆς ἐννοίας τοῦ νόμου. Καὶ διὰ τοῦτο, ὅτε τὸ ζήτημα προσήχθη πρὸς λύσιν μετὰ γνωμοδότησιν τοῦ νομικοῦ συμβουλίου, δὲν ἀπεδέχθην αὐτὴν καὶ εἰσήγαγον τὸ ἑρμηνευτικὸν νομοσχέδιον. Συμπαθῶ πρὸς τὸν ἄνθρωπον, πολλὰς ὑπέστην δι’ αὐτὸν στενοχωρίας, ἀλλὰ προκειμένου περὶ ἑρμηνείας τοῦ νόμου δὲν ἐπιτρέπεται νὰ πραχθῇ ἄλλως.

§190Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Τὴν τροπολογίαν ὑπέβαλον Βουλευταὶ καὶ εἰς αὐτὴν δὲν ἀποδίδεται ἡ ἔννοια τὴν ὁποίαν ὑμεῖς λέγετε, ὅτι θὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ πωλῇ χαρτόσημον κυανῆς σφραγῖδος καὶ κινητὸν ἐπίσημα. Διὰ τοῦτο παρελείφθη τὸ κυανῆς σφραγῖδος, ἵνα δύναται νὰ πωλῇ καὶ κινητὸν ἐπίσημα.

§191ΑΘ. Τ. ΜΠΑΣΙΑΣ. Ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ὡμολόγησε κατ’ οὐσίαν ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἰσαχθῇ τροπολογία ἕνεκα λόγων τυπικῶν.

§192ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐγὼ ὡς Ὑπουργὸς δὲν θὰ εἰσῆγον τοιαύτην πρότασιν νόμου.

§193ΑΘ. Τ. ΜΠΑΣΙΑΣ. Νὰ ἐγκαταλειφθῇ τὸ νομοσχέδιον.

§194ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Πῶς εἶναι δυνατόν;

§195Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐγὼ θὰ προέτεινον νὰ κατεδαφισθῇ τὸ περίπτερον.

§196ΑΘ. Τ. ΜΠΑΣΙΑΣ. Ὑπάρχει τροπολογία ὑπογεγραμμένη ὑπὸ ἑξήκοντα Βουλευτῶν· ἑπομένως, ἐὰν οὗτοι ψηφίσωσιν ὑπὲρ αὐτῆς, θὰ ψηφισθῇ.

§197ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Κύριε συνάδελφε, δὲν ἔχω καμμίαν ἀμφιβολίαν ὅτι καὶ ὑμεῖς, ἂν εὑρίσκεσθε εἰς τὴν θέσιν μου, τὸ αὐτὸ θὰ ἐπράττετε.

§198ΑΘ. Τ. ΜΠΑΣΙΑΣ. Θὰ ὑποβάλω πρότασιν νόμου. (Ψηφίζεται εἶτα τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν καὶ ἄρθρον μόνον εἰς γʹ συζήτησιν). Γʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ποινικῶν διατάξεων τοῦ νόμου περὶ τελῶν χαρτοσήμου».

§199ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Παρακαλῶ ἐν τῷ δευτέρῳ ἄρθρῳ ἀντὶ τῆς φράσεως «ἐγένετο χρῆσις» νὰ γραφῇ «ἐγένετο ὁποιαδήποτε χρῆσις».

§200ΑΘ. Τ. ΜΠΑΣΙΑΣ. Θὰ δεχθῶμεν αὐτὸ τότε, καὶ ἂν καταστραφῇ τὸ χαρτόσημον, διότι θὰ ὑποτεθῇ ὅτι ἐγένετο χρῆσις.

§201Σ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τὸ «ὁποιαδήποτε χρῆσις» παρέλαβον ἐκ τοῦ κειμένου τοῦ νόμου, ἐπειδὴ δὲ ὁ νόμος δὲν περιέχει ποινὴν διὰ τὴν δευτέραν χρῆσιν καὶ μάλιστα τῶν ἐπισήμων, ὅπως προλάβωμεν τὴν κατάχρησιν, ὑπέβαλον τὸ νομοσχέδιον τοῦτο. Ἡ ἑρμηνεία εἶναι ὀρθοτάτη, ἀλλ’ ἐπειδὴ ἔλαβον ἀφορμήν, διὰ τοῦτο ἐζήτησα τὴν ἑρμηνείαν. (Ψηφίζεται τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον).

§202ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ὀργανώσεως καὶ διοικήσεως τοῦ θεσσαλικοῦ γεωργικοῦ ταμείου».

§203Σ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Αὐτὸ καὶ τὸ ἑπόμενον παρακαλῶ ν’ ἀναβληθῶσι διὰ τὴν Δευτέραν.

§204ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 96 θὰ προταχθῇ κατ’ αἴτησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν. Βʹ συζήτησις τῆς προτάσεως νόμου «περὶ ἀναβολῆς ἐκγυμνάσεως ἐφέδρων ἐγγεγραμμένων καὶ φοιτώντων ἐν τῇ τετάρτῃ τάξει τοῦ Γυμνασίου». (Ψηφίζεται τὸ νομοσχέδιον τοῦτο). Γʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κτηματικοῦ χάρτου καὶ ὁροθεσίας τῶν ἀκινήτων κτημάτων». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐπισκευῆς καὶ συμπληρώσεως τοῦ ὑδραγωγείου τοῦ ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Ἀγυιᾶς ἐθνικοῦ χωρίου Τσούξανη». (Ψηφίζεται τὸ νομοσχέδιον). Γʹ συζήτησις τῆς προτάσεως νόμου «περὶ συνταξίμου ὑπηρεσίας φαρμακευτικῶν ἀξιωματικῶν». (Γίνεται δεκτή). Αʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐπιτετραμμένων τὴν ἐπίδοσιν τῶν ποινικῶν δικογράφων προσώπων». (Ψηφίζεται τὸ νομοσχέδιον). Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 9 ἀναβάλλεται. Βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ μεταρρυθμίσεως τοῦ νόμου τῆς 25 Νοεμβρίου 1845 περὶ ὑγειονομικῶν Ἀρχῶν ἐν γένει». (Ψηφίζεται τὸ νομοσχέδιον). Βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προσθήκης διατάξεων ἐν τῷ νόμῳ ͵ΓΦΑʹ (ὑπ’ ἀριθ. 3501) περὶ λιμενικοῦ ταμείου Πειραιῶς καὶ τῆς διοικήσεως αὐτοῦ». (Ψηφίζεται τὸ νομοσχέδιον). Βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐκκαθαρίσεως τοῦ προσωπικοῦ τῶν διοικητικῶν καὶ οἰκονομικῶν ὑπαλλήλων».

§205Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὑποβάλλω τὴν παρατήρησιν ὅτι περιλαμβάνονται ἐν αὐτῷ ὑπάλληλοι οἱ ὁποῖοι ἔχουσι θητείαν.

§206Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ἐν ταῖς διατάξεσι τῆς συντάξεως δυστυχῶς περιλαμβάνονται ὄχι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔχουσι δεκαπενταετῆ ὑπηρεσίαν, ἀλλὰ καὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν εἰκοσιπενταετῆ, δηλαδὴ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔχουσι δικαίωμα σήμερον συνεπείᾳ τοῦ παλαιοῦ νόμου περὶ συντάξεως στεροῦνται τῶν δικαιωμάτων τούτων.

§207ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Θὰ διορθωθῶσι ταῦτα. (Ψηφίζεται τὸ νομοσχέδιον).

§208ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ χορηγίας ἐπιμισθίου εἰς τοὺς διαχειριστὰς τῶν ταχυδρομικῶν ἐπιταγῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις τῆς προτάσεως νόμου «περὶ συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ͵ΓΤϞΑʹ (ὑπ’ ἀριθ. 3391) τῆς 24 Δεκεμβρίου 1909 περὶ φορολογίας κληρονομιῶν, κληροδοσιῶν καὶ αἰτίᾳ θανάτου δωρεῶν». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον).

§209ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἕως ἐδῶ, κύριε Πρόεδρε.

§210ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις (ὥρᾳ 9 καὶ 30′ μ.μ.).