1910.02.12
2,308 rows · 16,991 words · 312 turns
§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 8.
τῆς 12 Φεβρουαρίου 1910.
(Παρασκευή)
(Προεδρία κ. Ν. Τσαμαδοῦ).
(Γενομένης ἀπαρτίας, ὥρᾳ 5 καὶ 10′ μ. μ., παρόντων Βουλευτῶν 97, ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ Πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).
§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ τὰς ἑξῆς ἀναφοράς· Οἱ κουρεῖς τῶν Ἀθηνῶν ὑποβάλλουσι ψήφισμα περὶ διατηρήσεως τῆς κυριακῆς ἀργίας· Οἱ περὶ τὴν λαχαναγορὰν Ἀθηνῶν καταστηματάρχαι παρακαλοῦσιν, ὅπως ἐπιτραπῇ νὰ μένωσιν ἀνοικτὰ τὰ καταστήματά των κατὰ Κυριακήν· Ὁ Ἐμπορικὸς Σύλλογος Τρικάλων παρακαλεῖ, ὅπως ἀποσυρθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ Εἰρηνοδικείων· Ὁ Δικηγορικὸς Σύλλογος Τρικκάλων παρακαλεῖ ἐπίσης, ὅπως ἀποσυρθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ Εἰρηνοδικείων· Οἱ κάτοικοι Κεφαλοβρύσου παραπονοῦνται διὰ τὴν ἀταξίαν τῆς λειτουργίας τοῦ ταχυδρομείου των· Οἱ ἰχθυοπῶλαι Ἀθηνῶν αἰτοῦνται, ὅπως τὰ ἐκ τοῦ Ἐξωτερικοῦ εἰσαγόμενα εἴδη ἰχθύων φορολογηθῶσιν ἀρκούντως, καθόσον παραβλάπτονται τὰ συμφέροντα αὐτῶν ἐκ τοῦ ἀνταγωνισμοῦ· Οἱ κάτοικοι Ἀμπελακίων παρακαλοῦσιν, ὅπως κατὰ τὴν τροποποίησιν τοῦ περὶ Εἰρηνοδικείων νόμου ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν καὶ τὸ Εἰρηνοδικεῖόν των· Οἱ σταφιδοκτήμονες τοῦ δήμου Ἄριος παρακαλοῦσιν, ὅπως ἐπιψηφισθῇ ταχέως ἡ σταφιδικὴ σύμβασις· Τὸ Σωματεῖον τῆς Κυθηραϊκῆς Ἀδελφότητος ὑποβάλλει ψήφισμα ὅπως τὸ Εἰρηνοδικεῖον Κυθήρων συνεδριάζῃ ἐν Ποταμῷ δὶς τοῦ μηνός· Οἱ λαχανοπωροπῶλαι Ἀθηνῶν παρακαλοῦσιν, ὅπως μὴ ἐξαιρεθῶσι τοῦ νόμου «περὶ κυριακῆς ἀργίας». Ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Ὑπουργὸς ὑποβάλλει νομοσχέδιον «περὶ ἐγκρίσεως εἰδικῶν προϋπολογισμῶν δαπάνης δι’ ἔργα ἀνακινίσεως, διαρρυθμίσεως καὶ ἐπισκευῆς ἐν Ναυστάθμῳ καὶ τοῖς παραρτήμασιν αὐτοῦ». Πολλοὶ Βουλευταὶ ὑποβάλλουσι προσθήκην ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀναγραφῆς ἐτησίας συνδρομῆς εἰς Γυμνάσια, Ἐμπορικὰς Σχολὰς κλπ.»· Ὁ κ. Α. Χατζηκυριάκος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἱδρύσεως Ὑπουργείου Γεωργίας, Δασῶν καὶ Ἐμπορίου». (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 71–73). Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν, τὴν νομοθετικήν. Βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ παρατάσεως τῆς προθεσμίας πρὸς πληρωμὴν τῶν ἐσόδων τῆς χρήσεως 1909 μέχρι τῆς 10 Ἀπριλίου 1910 ἄνευ τόκων ὑπερημερίας καὶ προσθέτων τελῶν 20%». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον.) Γʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ καταργήσεως Εἰρηνοδικείων τινῶν». (Ψηφίζεται ἡ ἀρχὴ καὶ τὸ ἄρθρον 1, ἀναγινώσκεται δὲ τὸ ἄρθρον 2). Ἐπ’ αὐτοῦ ὑπάρχουσι πολλαὶ τροπολογίαι. Πρώτη ἡ τοῦ κ. Φλέσσα ἔχουσα οὕτω· Τὸ ἄρθρον 2 τροποποιεῖται ὡς ἑξῆς· «Ἐπιτρέπεται εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ καταργήσῃ διὰ Βασιλικοῦ Διατάγματος, τηρουμένης τῆς διατάξεως τοῦ ἑπομένου ἄρθρου καὶ ἐντὸς τριῶν μηνῶν ἀπὸ τῆς ἰσχύος τοῦ παρόντος νόμου, 1) Τὰ Εἰρηνοδικεῖα τὰ ἐκτὸς τῶν πρωτευουσῶν τῶν ἐπαρχιῶν καὶ νομῶν τ’ ἀπέχοντα ἀπὸ τὰ πρὸς ἃ θὰ ὑπαχθῶσιν οὐχὶ πλέον τῶν τριῶν ὡρῶν καὶ ἔχοντα ἐλευθέραν συγκοινωνίαν· 2) Μέχρι τῶν 15 ἐκ τῶν ὑφισταμένων καὶ λειτουργούντων Πταισματοδικείων· 3) Μέχρι 40 ἐκ τῶν ὑφισταμένων καὶ λειτουργούντων Εἰρηνοδικείων· 4) Ἓν ἐκ τῶν Εἰρηνοδικείων Πατρῶν, Τριπόλεως, Πειραιῶς καὶ Ἄργους καὶ δύο τῶν Ἀθηνῶν· παρελθούσης τῆς ἄνω προθεσμίας τῶν τριῶν μηνῶν ἐφαρμόζεται τὸ ἄρθρον 15».
§2Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἀναβάλλομεν τὴν τρίτην συζήτησιν;
§3ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι.
§4Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Ν’ ἀναγνώσω, παρακαλῶ, τὰς τροπολογίας.
§5ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐν τῷ μεταξὺ ἐπιτρέψατέ μοι νὰ ὑποβάλω ἐπείγοντα νομοσχέδια, πρῶτον «περὶ ἐπισκευῆς καὶ συμπληρώσεως τοῦ ὑδραγωγείου τοῦ ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Ἀγυιᾶς ἐθνικοῦ χωρίου Τσούξανι, διότι τοῦτο ἔχει ἀνάγκην ὕδατος λόγῳ τῆς ἐποικήσεως· δεύτερον νομοσχέδιον «περὶ συμπληρώσεως τῶν ποινικῶν διατάξεων τοῦ νόμου περὶ τελῶν χαρτοσήμου», πρὸς πρόληψιν καταχρήσεων, καὶ τρίτον νομοσχέδιον «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου ͵ΒϠΞΑʹ περὶ ἐγγυήσεως τοῦ Κράτους εἰς ἐνυπόθηκα δάνεια πρὸς γεωργοκτηματίας». Τοῦτο εἶχεν ὑποβληθῆ καὶ ὑπὸ τοῦ προκατόχου Ὑπουργοῦ, ἀλλ’ ὑποβάλλεται συμπεπληρωμένον ἤδη, διότι δὲν εἶχε ψηφισθῆ». (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 78–80).
§6Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Ἐν τῇ τροπολογίᾳ τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Καλαμῶν δὲν βλέπω ἄλλην διαφορὰν ἢ μόνον ὅτι παρελθούσης τῆς προθεσμίας ἐφαρμόζεται τὸ ἄρθρον 15, τὸ ὁποῖον δὲν ὑπάρχει.
§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Βουλευτοῦ Καλαμῶν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.
§8Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τοῦ ἄρθρου 2 καταργοῦνται δύο Εἰρηνοδικεῖα τῶν Ἀθηνῶν, δὲν γνωρίζω δ’ ἂν ἐξητάσθησαν καλῶς οἱ λόγοι οἱ ἐπιβάλλοντες εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τὴν κατάργησιν, διότι εἶναι γνωστὸς ὁ μέγας ἀριθμὸς τῶν ἀποφάσεων τῶν Εἰρηνοδικείων τῶν Ἀθηνῶν, ὑπερβαίνων καὶ τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀποφάσεων τοῦ Πρωτοδικείου, ἐν ᾧ ὑπηρετοῦσιν 20 δικασταί. Ἀπορῶ δὲ πῶς γίνεται κατάργησις δύο Εἰρηνοδικείων, ἀφοῦ ὁ δικηγορικὸς σύλλογος Ἀθηνῶν, ὅστις εἶναι εἰς κρείττονα θέσιν παντὸς ἄλλου νὰ γνωματεύσῃ ἐπὶ τῆς διατηρήσεως ἢ καταργήσεως τῶν Εἰρηνοδικείων τούτων, ἀπηύθυνε πρὸς τὸ ἀνώτατον δικαστικὸν συμβούλιον ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον ὑποθέτω ὅτι γνωρίζετε, δι’ οὗ προκειμένου περὶ καταργήσεως ἑνὸς μόνου Εἰρηνοδικείου, ἀπεφαίνετο ὅτι καὶ τοῦτο ἦτο ἐντελῶς ἀσύμφορον διὰ τὴν Δικαιοσύνην. Τώρα θέλω νὰ ἐρωτήσω τίς εἶναι ὁ λόγος δι’ ὃν καταργοῦνται τὰ δύο Εἰρηνοδικεῖα. Εἶναι οἰκονομικὸς ἢ δικαστικὸς ἐξ ἐκείνων οἵτινες συντρέχουσι διὰ τὰ ἄλλα Εἰρηνοδικεῖα; Δὲν ὑποθέτω νὰ εἶναι, διότι καθ’ ὑμᾶς οἱ εἰρηνοδίκαι τῶν μεγάλων κέντρων εἶναι χρηστότατοι καὶ ἔχουσιν ὑπὲρ αὐτῶν λόγους διατηρήσεως. Πῶς θὰ δυνάμεθα δι’ ἑνὸς γραμματέως τοῦ Εἰρηνοδικείου νὰ ἐπαρκῶμεν εἰς τὰς ὑποθέσεις τῶν ἤδη ὑπαρχόντων τριῶν Εἰρηνοδικείων; Καὶ διατί θὰ καταστήσωμεν τὴν θέσιν τοῦ γραμματέως τοῦ Εἰρηνοδικείου τόσον περίβλεπτον ὅσον εἶναι ἡ θέσις τοῦ προέδρου τοῦ Ἀρείου Πάγου ἢ τοῦ ὑποθηκοφύλακος Ἀθηνῶν; Ἢ θέλετε νὰ καταστήσωμεν καὶ τὸν γραμματέα τοῦ Εἰρηνοδικείου μάστιγα τῶν ἑκάστοτε Ὑπουργῶν, ἀφοῦ θὰ εἶναι ἡ θέσις αὐτοῦ τοσοῦτον ἐπίζηλος καὶ προσοδοφόρος;
§9Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Ὁ κυριώτερος τῶν λόγων ὅστις ἔπεισεν ἡμᾶς πρὸς κατάργησιν τῶν δύο Εἰρηνοδικείων εἶναι ὅπως προλάβωμεν τὰς πολλὰς ἐνστάσεις, κυρίως περὶ ἀναρμοδιότητος, εἰς τὰς ὁποίας καταφεύγουσιν οἱ στρεψοδικοῦντες. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἡ ἐργασία εἶναι τοσαύτη, ὥστε νὰ μὴ ἐπαρκῇ εἷς εἰρηνοδίκης, ἀλλὰ διὰ τοῦτο λαμβάνομεν πρόνοιαν, ὅπως ἐπαυξήσωμεν τοὺς εἰρηνοδίκας εἴτε δι’ ἄλλου τακτικοῦ εἰρηνοδίκου εἴτε δι’ ἐμμίσθου παρέδρου. Ὁμολογῶ ὅτι καὶ ἡ θέσις τοῦ γραμματέως τοῦ Εἰρηνοδικείου ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ὡς καὶ ἡ θέσις τοῦ γραμματέως τοῦ Πρωτοδικείου θὰ παρέχωσι σκάνδαλα καὶ διὰ τοῦτο σκέπτομαι νὰ λάβω ἰδιαιτέραν πρόνοιαν ὥστε νὰ διορθωθῇ τὸ κακὸν περιοριζομένου τοῦ πλουτοφόρου τῆς θέσεως ταύτης.
§10Κ. ΦΛΕΣΣΑΣ. Ὁ κυριώτερος λόγος τῆς ὑπάρξεως τῶν Εἰρηνοδικείων δὲν εἶναι πλουτολογικὸς ἢ ταμιευτικός, ἀλλὰ λόγος εἰρηνοποιήσεως τῶν διαδίκων, ἵνα οὕτω παγιοῦται ἡ τάξις. Ἀλλ’ ὅταν καταργηθῇ τὸ Εἰρηνοδικεῖον Ἀλαγονίας, τὸ ὁποῖον ἀπέχει ἀπὸ τοῦ Εἰρηνοδικείου Καλαμῶν 6 ὥρας καὶ δὲν ἐκδίδει πλέον τῶν πεντήκοντα ἀποφάσεων, τί θὰ γίνωσιν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἐν καιρῷ χειμῶνος; Ἐκπληροῦται ὁ σκοπὸς τῶν Εἰρηνοδικείων; Ὅταν τὰ Εἰρηνοδικεῖα ἀπέχωσι πλέον τῶν τριῶν ὡρῶν ἀπ’ ἐκείνων εἰς τὰ ὁποῖα θὰ ὑπαχθῶσιν, ὅταν δ’ ἐπὶ πλέον δὲν ἔχωσι συγκοινωνίαν, δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ παραμείνωσιν; Αἱ ἀποφάσεις δὲν πρέπει νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν, ἀλλ’ ἡ συγκοινωνία καὶ αἱ ἀποστάσεις. Διὰ τὸν λόγον αὐτὸν παρακαλῶ νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία μου.
§11Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Μεθ’ ὅσα εἶπον χθὲς δὲν ἔχω ἢ νὰ παρατηρήσω τὰ ἑξῆς ὀλίγα· ὅτι ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 2 δύναται νὰ μετατεθῇ εἰς τὸ ἄρθρον 9, περὶ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν διορισθησομένων εἰρηνοδικῶν, διότι διὰ τοῦ ἄρθρου 2 ἐπιτρέπεται εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ καταργήσῃ δύο Εἰρηνοδικεῖα· ἐλπίζω ὅμως ὅτι μέχρι τῆς ἐκδόσεως τοῦ Διατάγματος τῆς καταργήσεως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης θέλει πεισθῆ ὅτι δὲν πρέπει νὰ καταργηθῶσι τὰ δύο Εἰρηνοδικεῖα Ἀθηνῶν καὶ ἔχει τὸ δικαίωμα, ἐὰν πεισθῇ ὅτι δὲν πρέπει νὰ καταργηθῶσι, νὰ μὴ τὰ καταργήσῃ. Ἀλλ’ ἐπειδὴ εἶναι πιθανὸν νὰ πεισθῇ ὅτι πρέπει νὰ καταργήσῃ εἴτε ἓν εἴτε δύο Εἰρηνοδικεῖα, καλὸν εἶναι νὰ σημειωθῇ ἐν τῷ ἄρθρῳ «ἓν ἢ δύο τῶν Ἀθηνῶν», ὥστε νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ καταργήσῃ ἓν καὶ ὄχι δύο.
§12Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Τὸ δέχομαι.
§13Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Τὴν δὲ συζήτησιν τὴν περαιτέρω νὰ κάμωμεν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 9.
§14Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι ἀναμφισβητήτως ὀρθότερον νὰ πεισθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης ὅτι ἡ κατάργησις ἔστω καὶ ἑνὸς μόνου Εἰρηνοδικείου θὰ γένηται πρόξενος βλάβης καὶ οὐχὶ ὠφελείας εἰς τὸ Κράτος. Ὁ δικηγορικὸς σύλλογος ῥητῶς ἀναφέρει ἐν τῷ ἐγγράφῳ του ὅτι, ἐὰν καταργηθῇ Εἰρηνοδικεῖόν τι τὰς συνεπείας τὰς ἐπιβλαβεῖς θὰ αἰσθανθῇ ἡ ἑλληνικὴ κοινωνία. Ἐνῷ δὲ ὁ εἷς γραμματεὺς ἐπὶ 10.000 ἀποφάσεων εἶναι ἀνεπαρκής, ἀφ’ ἑτέρου θὰ ἔχῃ εἰσοδήματα τόσον μεγάλα, ὥστε ὁ ἑκάστοτε Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης θὰ εὑρίσκηται εἰς πολλοὺς πειρασμοὺς διὰ τὸν διορισμὸν τοῦ γραμματέως τούτου. Εἴδομεν τὰ ἐπακόλουθα τοῦ ὑποθηκοφυλακείου Ἀθηνῶν· διὸ καὶ ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις ἠναγκάσθη νὰ χωρίσῃ τὸ ὑποθηκοφυλακεῖον. Θὰ καταλήξωμεν καὶ ἤδη εἰς τὸ αὐτὸ δίλημμα καὶ θὰ ἔλθῃ ὁ κ. Ὑπουργός, ἕτερος ἢ αὐτὸς ὁ ἴδιος, νὰ χωρίσῃ πάλιν τὰς θέσεις. Καλύτερον θὰ ἦτο ν’ ἀφαιρέσωμεν ἐκ τοῦ ἄρθρου 2 τὴν κατάργησιν τῶν δύο Εἰρηνοδικείων Ἀθηνῶν. Ἐκεῖνο δὲ τὸ ὁποῖον εἴπετε, ὅτι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἀποφεύγομεν ἐνστάσεις περὶ ἀναρμοδιότητος, εἶναι ἐλαφρὸν πρόσκομμα, δὲν εἶναι ἄξιον πολλῆς προσοχῆς, διότι αἱ ἐνστάσεις αὗται εἶναι ἀσήμαντοι καί, ἐὰν δὲν γίνωσιν αὐταὶ αἱ ἐνστάσεις, οἱ διάδικοι θὰ ἔχωσιν ἑτέρας ἐνστάσεις νὰ ὑποβάλλωσι. Τί ἀντιπροσωπεύουσιν αἱ ἐνστάσεις αὗται; Ἀντιπροσωπεύουσι 200 ἢ 300 ἀποφάσεις καὶ ὁ διάδικος, ἀντὶ νὰ λέγῃ ὅτι δὲν εἶναι κάτοικος τοῦ δεῖνα τμήματος τῆς πόλεως καὶ δὲν ὑπάγεται εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ δεῖνος Εἰρηνοδικείου, θὰ λέγῃ ὅτι εἶναι κάτοικος Πειραιῶς. Παρακαλῶ λοιπὸν νὰ μὴ ἐπιμείνητε, ἀλλὰ ν’ ἀφήσητε τὰ δύο Εἰρηνοδικεῖα Ἀθηνῶν, διότι ἡ ἐργασία ἡ δικαστικὴ εἶναι μεγάλη, καὶ νὰ συμμορφωθῆτε πρὸς τὴν ἀξίωσιν τὴν δικαίαν, τὴν ὁποίαν ἀναφέρει ὁ πρόεδρος τοῦ δικηγορικοῦ συλλόγου Ἀθηνῶν, ὁ ὁποῖος εἶναι πρόσωπον ἀξίας καὶ ἀντιπροσωπεύει τάξιν νομικὴν τῶν Ἀθηνῶν, τὸν δικηγορικὸν σύλλογον.
§15Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 2, κύριε Πρόεδρε, οὐδεμίαν τροπολογίαν δύναμαι νὰ δεχθῶ ἑτέραν ἢ μόνην τὴν πρότασιν τὴν τελευταίαν τοῦ κ. Βοζίκη· νὰ τεθῇ δηλαδὴ «ἓν ἢ δύο τῶν Ἀθηνῶν».
§16Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Εἶμαι ἠναγκασμένος, κύριε Πρόεδρε, νὰ λάβω τὸν λόγον, ὄχι διότι θέλω νὰ συνηγορήσω ὑπὲρ διατηρήσεως ἑνὸς ἢ πλειόνων Εἰρηνοδικείων ἐξ ἐκείνων τὰ ὁποῖα καλοῦνται καταργητέα, ἀλλὰ διότι θεωρῶ ὅτι τὸ σύστημα διὰ τοῦ ὁποίου πρόκειται ν’ ἀναπληρώσωμεν τὰ καταργητέα Εἰρηνοδικεῖα ἄγει εἰς τελείαν σύγχυσιν. Θὰ ἔχωμεν ἐμμίσθους παρέδρους καὶ ἀμίσθους παρέδρους. Τί εἶναι οἱ ἄμισθοι οὗτοι πάρεδροι, γνωρίζομεν ἀναμφισβητήτως πρόκειται περὶ βδελλῶν.
§17ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς λέγει ὅτι θὰ δυνηθῇ νὰ τοὺς ἀντικαταστήσῃ δι’ Εἰρηνοδικῶν.
§18Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Θὰ ἔχωμεν λοιπὸν πολλαπλοῦς εἰρηνοδίκας. Ἐπεθύμουν νὰ μάθω πῶς θὰ κανονισθῇ ἡ δικαιοδοσία ἑνὸς ἑκάστου τῶν εἰρηνοδικῶν αὐτῶν. Θὰ ὑπάρχῃ τις ὁ ὁποῖος θὰ κανονίζῃ τὴν ὑπηρεσίαν τῶν ἄλλων, δηλαδὴ εἷς ἀνώτερος, ἂν καὶ πρόκειται περὶ ἰσοβάθμων εἰρηνοδικῶν; Θὰ ἔχωμεν ἕνα διὰ τὰ συγγενικὰ βουλεύματα, ἕνα διὰ τὰς ἐμπορικὰς δίκας, ἕνα διὰ τὰς πολιτικάς; Πῶς θὰ γίνῃ; Πρόκειται νὰ δημιουργήσωμεν τελείαν σύγχυσιν. Ὁ λόγος, ὁ ὁποῖος ὑπεβλήθη πρὸς τὴν κατάργησιν τῶν Εἰρηνοδικείων, ὁ λόγος ὅτι ὑποβάλλονται πολλαὶ ἐνστάσεις ἀναρμοδιότητος, εἶναι ἐντελῶς ἀσήμαντος, ἀπέναντι τοῦ κυκεῶνος ὁ ὁποῖος θὰ δημιουργηθῇ. Ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης γνωρίζει τὰ τῆς Δικαιοσύνης ἐπαρκῶς, διὰ νὰ ἐννοήσῃ τὴν αἰτίαν ἡ ὁποία μὲ ἤγαγε νὰ λάβω τὸν λόγον. Παρακαλῶ νὰ μὴ κινῆτε ἔστω καὶ τὰ κακῶς κείμενα. Δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀποφύγητε τὴν σύγχυσιν, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κανονίσητε τὴν ἁρμοδιότητα ἑκάστου τῶν εἰρηνοδικῶν. Αὐτὰς τὰς παρατηρήσεις ἐθεώρησα ὅτι εἶχον καθῆκον νὰ ὑποβάλω.
§19Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ὑπέβαλον ἐγὼ χθὲς τὴν γνώμην ὅτι εἶναι δυνατὸν διὰ δευτέρου εἰρηνοδίκου ἢ καὶ τρίτου ἐν ἀνάγκῃ νὰ διεξαχθῇ ἡ ὑπηρεσία τῶν Εἰρηνοδικείων, ὅταν συμβῇ νὰ καταργηθῶσι τὰ ἄλλα Εἰρηνοδικεῖα. Φρονῶ ὅτι δὲν δύνανται νὰ προκύψωσιν αἱ δυσχέρειαι τὰς ὁποίας ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτὴς ἀνέφερε, διότι πάντα τὰ ζητήματα τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ γεννηθῶσι δύνανται νὰ προληφθῶσι. Σήμερον εἶναι τρεῖς εἰρηνοδίκαι εἰς ἕκαστον Εἰρηνοδικεῖον μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι τὸν ἕνα ὀνομάζομεν εἰρηνοδίκην, οἱ δ’ ἄλλοι εἶναι πάρεδροι καὶ ἀναπληροῦσι τὸν εἰρηνοδίκην· κυκεῶνα δὲν ἔχομεν. Εἴδομεν ὅτι δικάζουσιν οἱ πάρεδροι οἱ ἄμισθοι, τοὺς ὁποίους πολὺ ὀρθῶς ὁ κ. Βουλευτὴς ὠνόμασε βδέλλας, ἀλλὰ σύγχυσιν δὲν ἔχομεν, διότι ἔχομεν ἕνα διευθύνοντα ὁ ὁποῖος δηλοῖ πότε κωλύεται, καὶ ἔρχεται ὁ πρῶτος πάρεδρος· δηλοῖ καὶ οὗτος πότε κωλύεται, καὶ ἔρχεται ὁ δεύτερος πάρεδρος. Ἂν ἀναθέσωμεν εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν νὰ κανονίσῃ διὰ Διατάγματος τὰ τῆς ἁρμοδιότητος, τὰ τῆς ἐνεργείας των, οὐδεμία δυσχέρεια θὰ ἐπέλθῃ. Λάβετε ὑπ’ ὄψιν ὅτι πρέπει εἷς τῶν εἰρηνοδικῶν νὰ διευθύνῃ, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ διαιρεθῇ τὸ Εἰρηνοδικεῖον εἰς τμήματα.
§20Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Θὰ ἔχωμεν πολυμελῆ Εἰρηνοδικεῖα.
§21Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Πολυμελῆ κατ’ ἀριθμόν.
§22Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Εἴπατέ μοι ἂν ὑπάρχει νομοθεσία εἰς τὴν ὁποίαν θὰ εὕρητε αὐτὸν τὸν παραλογισμόν!
§23Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Δὲν ἐπεχείρησα νὰ ἴδω τί συμβαίνει εἰς ἄλλας νομοθεσίας, ἀλλὰ νομίζω ὀρθὸν αὐτὸ τὸ ὁποῖον ὑποστηρίζω. Τὸ Εἰρηνοδικεῖον, ὡς δικαστήριον, θὰ εἶναι μονομερές· θὰ ἔχωμεν πολλοὺς εἰρηνοδίκας, ἐκ τῶν ὁποίων ὁ εἷς θ’ ἀναπληροῖ τὸν ἕτερον κωλυόμενον.
§24Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἂν ὑποθέσητε ὅτι δὲν κωλύεται, ὅτι εἶναι τόσον ἱκανός, ὥστε νὰ ἐπαρκῇ εἰς ὅλην τὴν ὑπηρεσίαν;
§25Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Δὲν θὰ διορισθῇ δεύτερος, δὲν θὰ διορισθῇ τρίτος.
§26Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγετε ἀποδεικνύει τὸ ἄτοπον τοῦ συλλογισμοῦ σας. Εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ εἰρηνοδίκης, ὅσον ἱκανὸς καὶ ἂν εἶναι, ὅσον ἔντιμος καὶ ἂν εἶναι, ὅστις νὰ ἐκδίδῃ 10.000 ἀποφάσεων;
§27Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἐγὼ εἶπον τοῦτο εἰς ἀπάντησιν τῆς παρατηρήσεως τοῦ κ. Ἀγγελοπούλου. Δὲν πρόκειται δὲ περὶ τῆς σήμερον μόνον· θὰ εὑρεθῶμεν εἰς τὴν ἀνάγκην καὶ εἰς τὸ μέλλον νὰ σκεφθῶμεν κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον. Ἔχομεν ἐν Ἀθήναις τρία Εἰρηνοδικεῖα, ἕκαστον τῶν ὁποίων ἐκδίδει 3.000–4.000 ἀποφάσεων κατ’ ἔτος, μετά τινα δ’ ἔτη ἕκαστον τούτων θὰ ἐκδίδῃ πλέον τῶν 5.000–6.000 ἀποφάσεων. Καὶ ἐρωτῶ· εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκδίδῃ εἷς εἰρηνοδίκης πεντακισχιλίας ἀποφάσεις, ἐννοῶ ἀποφάσεις ἀπονεμούσας δικαιοσύνην;
§28Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὄχι.
§29Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ προσθέσωμεν καὶ ἄλλον εἰρηνοδίκην. Θέλω ν’ ἀποφύγω τὸν κυκεῶνα ὁ ὁποῖος γεννᾶται διὰ τῆς ὑπάρξεως πολλῶν Εἰρηνοδικείων ἐν τῇ αὐτῇ πόλει καὶ νομίζω ὅτι διὰ τῆς προσθήκης δύο ἢ τριῶν εἰρηνοδικῶν, ἐὰν τὰ τῆς ἐσωτερικῆς αὐτῶν ὑπηρεσίας κανονισθῶσι κατὰ τὸν προσήκοντα τρόπον, λύεται ζήτημα καὶ εἰρηνοδικειακὸν σπουδαῖον καὶ οἰκονομικὸν ἄξιον λόγου, διότι δὲν θὰ ὑπάρχῃ ἀνάγκη οὔτε καταστημάτων οὔτε γραμματέων οὔτε τῶν ἄλλων περιπλοκῶν. Τὴν γνώμην αὐτήν, πρὶν τὴν ὑποβάλω, τὴν εἶχεν ὑπὸ ἄλλον τύπον τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης· τὴν εἶχεν ὑπὸ τὸν τύπον διορισμοῦ ἐμμίσθων παρέδρων, δὲν βλέπω δὲ κατὰ τί διαφέρει ὁ ἔμμισθος πάρεδρος ἀπὸ τοῦ δευτέρου εἰρηνοδίκου.
§30Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Διαφέρει ὁ ἔμμισθος πάρεδρος καλεῖται ν’ ἀναπληρώσῃ τὸν εἰρηνοδίκην.
§31Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ὁ ἔμμισθος πάρεδρος εἶναι δημόσιος ὑπάλληλος πληρωνόμενος. Ἐὰν τὸν ὀνομάσητε ἔμμισθον πάρεδρον, καλούμενον ὑπὸ τοῦ εἰρηνοδίκου πρὸς ἀναπλήρωσιν αὐτοῦ, δὲν ὑπάρχει σύγχυσις; Ἡ ὀνομασία τοῦ ἐμμίσθου παρέδρου ἢ τοῦ εἰρηνοδίκου θὰ φέρῃ τὴν σύγχυσιν ἢ αὐτὸ τοῦτο τὸ πρᾶγμα, ἡ συνύπαρξις τῶν δύο ὑπαλλήλων; Ἐὰν συντρέχωσι λόγοι νὰ ὑπάρχῃ ἔμμισθος πάρεδρος, καλούμενος ὑπὸ τοῦ εἰρηνοδίκου πρὸς ἀναπλήρωσιν, μισθοδοτούμενος δὲ ὡς ἀργόμισθος, ὅταν δὲν καλῆται ὑπὸ τοῦ εἰρηνοδίκου πρὸς ἀναπλήρωσιν, ἐὰν ἔχωμεν τοῦτο τὸ ἄτοπον, θὰ ἔχωμεν καὶ ὅταν ὑπάρχωσι δύο εἰρηνοδίκαι. Ἐὰν δ’ ἔχωμεν δύο εἰρηνοδίκας καὶ ἀναθέσωμεν μίαν ὑπηρεσίαν εἰς τὸν ἕνα καὶ ἑτέραν εἰς τὸν ἄλλον, δὲν θὰ ἔχωμεν σύγχυσιν. Ἐγὼ ὑποχωρῶ κατὰ τοῦτο· παραιτῶ τὴν γνώμην τοῦ δευτέρου εἰρηνοδίκου, δεχόμενος τὴν γνώμην νὰ διορισθῇ δεύτερος ἔμμισθος πάρεδρος.
§32Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐγὼ οὐδὲ κατ’ ἐλάχιστον ὑποχωρῶ ἐκ τῆς γνώμης ἣν διετύπωσα, διότι κατ’ ἐμὲ εἶναι ἀκατάληπτον ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ λειτουργήσῃ ἡ Δικαιοσύνη ἡ εἰρηνοδικειακὴ ἐν ἑνὶ καὶ τῷ αὐτῷ καταστήματι· ὅταν ὑπάρχωσι τρεῖς εἰρηνοδίκαι καὶ θὰ ἔχωσιν ἓν κοινὸν πινάκιον, ἀπὸ τοῦ ἀριθμοῦ 1 ἕως 50 θὰ δικάζῃ ὁ Α εἰρηνοδίκης, ἀπὸ τοῦ 50 μέχρι τοῦ 100 ὁ Β καὶ ἀπὸ τοῦ 100 θὰ δικάζῃ ὁ Γ.
§33Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Κατὰ συνεδριάσεις.
§34Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Προσέτι εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ διαφορὰ γνώμης εἰρηνοδικῶν ἐφ’ ὡρισμένου ζητήματος· ἡ σύγχυσις θὰ εἶναι πλήρης. Ἀλλὰ πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἐννοήσητε καὶ συλλάβητε τὴν ἰδέαν ὅτι ὅλος αὐτὸς ὁ συνωστισμὸς τῶν διαδίκων θὰ γίνεται ἐντὸς τοῦ αὐτοῦ καταστήματος, νὰ παρίστανται 300 διάδικοι, 150 ἐνάγοντες καὶ 150 ἐναγόμενοι εἰς ἓν καὶ τὸ αὐτὸ Εἰρηνοδικεῖον; Νομίζετε ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ Δικαιοσύνη καὶ νὰ δικασθῶσιν ὑποθέσεις ὑπὸ τοὺς ὅρους αὐτούς; Μοὶ εἶναι ἐντελῶς ἀδιάφορον ἂν καταργηθῶσιν ἕν, δύο ἢ τρία Εἰρηνοδικεῖα· ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μ’ ἐνδιαφέρει εἶναι ὅπως μὴ διὰ τῆς προσπαθείας πρὸς βελτίωσιν τῆς Δικαιοσύνης ἐπιφέρωμεν τελείαν σύγχυσιν καὶ φέρωμεν εἰς ἀπόγνωσιν τοὺς διαδίκους.
§35Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Παρακαλῶ.
§36Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Ἐλπίζω ὅτι θὰ παύσῃ ἡ συζήτησις. Ἀποβλέπων ἀφ’ ἑνὸς μὲν εἰς τὸ ἔγγραφον τοῦ δικηγορικοῦ συλλόγου, ἀφ’ ἑτέρου δ’ εἰς τὸ ὅτι αἱ περὶ ἀναρμοδιότητος ἐνστάσεις δὲν εἶναι τόσον ἐπιβλαβεῖς ὅσον ὑπέθετον δέχομαι νὰ μείνωσι καὶ τὰ ἕτερα δύο Εἰρηνοδικεῖα, διαγραφομένης τῆς περὶ Ἀθηνῶν διατάξεως.
§37Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς μὲ εἰδοποίησεν ὅτι διὰ τῆς διακοπῆς που ἤθελε καταπαύσει τὴν συζήτησιν, ὡσεὶ ἐγεννήθη ἡ συζήτησις διὰ τὰ Εἰρηνοδικεῖα Ἀθηνῶν. Ἡμεῖς ἐγεννήσαμεν τὴν συζήτησιν διὰ πάντα τὰ διπλᾶ Εἰρηνοδικεῖα καὶ περὶ νέου συστήματος διοργανισμοῦ τῶν Εἰρηνοδικείων. Τὴν συζήτησιν δὲν τερματίζει ἡ διακοπὴ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ· θέλει τερματισθῆ αὕτη ἀφ’ ἑαυτῆς, ἀφοῦ πεισθῶσιν οἱ ἀντιφρονοῦντες ὅτι ἡ γνώμη αὐτῶν δὲν εἶναι ὀρθή. Ἡ γνώμη ἡ ὁποία διετυπώθη, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν οἱ διάδικοι νὰ συνέρχωνται ἐπὶ τὸ αὐτὸ καὶ ὅτι θὰ ἐπέρχηται σύγχυσις, εἶναι γνώμη εἰλημμένη ἐκ τῆς μέχρι τοῦδε κρατούσης καταστάσεως. Καὶ ἀληθῶς, ἂν ἀφήσωμεν τὴν κατάστασιν τὴν σημερινήν, ἂν ἔχωμεν μίαν δικάσιμον καθ’ ἑβδομάδα καὶ ἔχωμεν ἐγγεγραμμένας ἐν τῷ πινακίῳ πάσας τὰς δίκας τὰς κοινοποιηθείσας κατὰ τὴν λήξασαν ἑβδομάδα καὶ τοὺς διαδίκους πάντας καὶ τοὺς εἰρηνοδίκας συγκεντρουμένους ἐν μιᾷ καὶ τῇ αὐτῇ ὥρᾳ, ἵνα δικάσωσι τὰς ὑποθέσεις, θὰ ἔχωμεν σύγχυσιν· ἀλλ’ ἂν δυνηθῶμεν ἔχοντες τὸν ἀριθμὸν τῶν εἰρηνοδικῶν πρὸς ἐπικουρίαν νὰ ἔχωμεν συνεδριάσεις Εἰρηνοδικείου καθ’ ἑκάστην, διότι θὰ ἔχωμεν τρεῖς εἰρηνοδίκας, καὶ νὰ ἔχωμεν τῶν πρωτοεισάκτων χωριστὰ καὶ τῶν μετ’ ἀπόδειξιν χωριστά, ἐρωτῶ· Θὰ ἔχωμεν τὸν συνωστισμὸν τῶν διαδίκων καὶ τὴν σύγχυσιν αὐτήν;
§38Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Τὰ βουλεύματα τῶν συγγενικῶν συμβουλίων τίς θὰ τὰ ἔχῃ;
§39Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ὁ πρῶτος εἰρηνοδίκης καὶ κωλυόμενος θὰ παραδίδῃ εἰς τὸν δεύτερον, ὡς γίνεται καὶ μὲ τοὺς παρέδρους.
§40Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Θὰ κρατῇ τὰ παχιὰ ἀρνιὰ διὰ τὸν ἑαυτόν του!
§41Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἐγὼ λέγω τοῦτο, ὅτι πάντες οἱ φόβοι οὗτοι ἔχουσι βάσιν τὴν μέχρι τοῦδε κρατοῦσαν κακὴν κατάστασιν, ἣν ὁμολογῶ, ἀλλ’ ἔχω τὴν πεποίθησιν ὅτι, ἂν κανονίσωμεν τὰ τῆς συνεργασίας τῶν διαφόρων εἰρηνοδικῶν, καθ’ ὃν τρόπον αὕτη εἶναι κεκανονισμένη διὰ τὰ μεταξὺ εἰρηνοδίκου καὶ παρέδρου, θέλομεν καταλήξει εἰς εἰρηνοδικειακὴν Δικαιοσύνην διὰ τὰ μεγάλα κέντρα πλήρη, Δικαιοσύνην τῆς ὁποίας δὲν ἀπολαύουσιν ἤδη τὰ μεγάλα κέντρα. Διότι σήμερον τί γίνεται; Ἔχομεν εἰρηνοδίκην τῆς δεῖνα πλευρᾶς ὁ ὁποῖος φέρεται πιστωμένος ὅτι ἐκδίδει τρεῖς ἢ τέσσαρας χιλιάδας καί, ὅταν ἐκδίδῃ τρεῖς ἢ τέσσαρας χιλιάδας ἀποφάσεων, δὲν εἶναι Εἰρηνοδικεῖον διαιρετέον εἰς δύο, διότι ὁ ἀριθμὸς δὲν εἶναι μέγας. Νομίζετε ὅτι ὑπάρχει τις ὁ πιστεύων ὅτι τὰς 3.000 αὐτὰς τῶν ἀποφάσεων ἐκδίδει αὐτὸς ὁ εἰρηνοδίκης μελετήσας τὰ κατ’ αὐτάς; Γνωρίζομεν πάντες τί συμβαίνει ἐν τοῖς παρασκηνίοις. Ἔχομεν ἕνα εἰρηνοδίκην, ἔχομεν τρεῖς χιλιάδας ἀποφάσεων μὲ τὰς ὁποίας πιστοῦνται, ἀλλὰ τὰς ὁποίας δὲν ἔχει ἐκδώσει αὐτός, ἀλλ’ οἱ πάρεδροι.
§42Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Κατὰ τί τὰ παρασκήνια θὰ βελτιωθῶσιν;
§43Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Διότι θὰ ἔχωμεν περισσοτέρους εἰρηνοδίκας.
§44Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Τοὺς ἔχετε καὶ σήμερον, ἀλλὰ μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι τοὺς ἔχετε εἰς διάφορα καταστήματα· ἂν τοὺς ἔχητε συγκεντρωμένους ἐν τῷ αὐτῷ καταστήματι, δὲν βλέπω κατὰ τί θὰ βελτιωθῶσι τὰ παρασκήνια αὐτά· θὰ εἶναι τὰ ἴδια.
§45Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας τὴν σημερινὴν κατάστασιν.
§46Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Μεταβάλετε ῥιζικῶς τὴν κατάστασιν τῶν εἰρηνοδικῶν. Ἐὰν δὲν προέκειτο περὶ ἀνθρώπων οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν ἀκόμη δικαίωμα συντάξεως, θὰ ἐγνωμοδότουν ὑπὲρ τῆς ἀμέσου καταργήσεως πάντων τῶν Εἰρηνοδικείων καὶ τῆς ἀντικαταστάσεως αὐτῶν διὰ τῶν περιοδικῶν τοιούτων, διὰ τῆς ἀποστολῆς ἑνὸς πρωτοδίκου. Αὐτὸς εἶναι τρόπος καθ’ ὃν θέλομεν δυνηθῆ αὐτὸν τὸν ἐπιούσιον ἄρτον, τὴν Δικαιοσύνην, νὰ δώσωμεν εἰς τὸν λαόν.
§47Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Αὐτὸ εἶναι ἀλλαγὴ συστήματος.
§48Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Μὴ λέγετε ὅμως ὅτι ἐκ τοῦ ὅτι θέλομεν συγκεντρώσει τοὺς εἰρηνοδίκας εἰς ἓν καὶ τὸ αὐτὸ κατάστημα θέλομεν βελτιώσει τὴν κατάστασιν.
§49Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Δὲν θὰ ἔχωμεν βεβαίως χειροτέραν.
§50Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Βεβαίως θὰ ἔχωμεν, διότι θὰ ἔχωμεν τὸ φάγωμα ποῖος νὰ λάβῃ τὰς περισσοτέρας ὑποθέσεις καὶ θ’ ἀγωνίζωνται τίς νὰ προσελκύσῃ περισσοτέρους πελάτας.
§51Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Δὲν ἔχουσι πελατείαν οἱ εἰρηνοδίκαι.
§52Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν ἔχουσι πελατείαν διὰ τὰ συγγενικὰ συμβούλια καὶ δι’ ὅλα αὐτά;
§53Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ἂς τερματισθῇ αὐτὴ ἡ συζήτησις.
§54Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Θὰ τερματισθῇ, ἀφοῦ ὅμως ἀπαντήσω καὶ ἐγώ. Τὸ σύστημα τὸ ὁποῖον προβάλλει ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Ἀττικῆς εἶναι ἄλλο· τὸ σύστημα τὸ ὁποῖον ἐδέχθημεν κατ’ ἀρχὴν εἶναι ἐπίσης ἄλλο. Ἐφ’ ὅσον ἔχομεν σύστημα δι’ οὗ καταργοῦνται Εἰρηνοδικεῖά τινα καὶ ἄλλα διατηροῦνται, ἔχομεν ἑπομένως ἀνάγκην ὑποβολῆς γνωμῶν συμφώνων πρὸς τὸ σύστημα τὸ ὁποῖον προέβαλεν ἡ Κυβέρνησις, καὶ ἕνεκα τῶν ἀτελειῶν αἱ ὁποῖαι θὰ γεννηθῶσιν ἐκ τοῦ νόμου τούτου προέτεινα ὅσα προέτεινα. Ἂν πρόκειται νὰ μεταβάλωμεν τὸ σύστημα τῆς εἰρηνοδικειακῆς Δικαιοσύνης, τὸ ζήτημα εἶναι ἄλλο καὶ δὲν θὰ εἶχον ἐγὼ ἀντίρρησιν. Τώρα προβάλλεται αὐτὸ τὸ μπάλλωμα· δὲν τὸ θέλετε; Θὰ μείνωμεν ξεσχισμένοι.
§55Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν εἴμεθα νῦν ὥριμοι διὰ τοιαύτην συζήτησιν καὶ ἀντὶ νὰ κάμνωμεν μπαλλώματα κάμνομεν ξεσχίσματα. Ἀναμφισβητήτως πάντες γινώσκουσιν ὅτι ἡ εἰρηνοδικειακὴ Δικαιοσύνη δὲν εἶναι εἰς τὸ ὕψος εἰς τὸ ὁποῖον τὴν ἔθηκεν ὁ νόμος, ἀλλ’ ἀναμφισβήτητον ἐπίσης εἶναι ὅτι τὸ σύστημα τὸ ὁποῖον προτείνετε θὰ φέρῃ σύγχυσιν τελείαν, θὰ φέρῃ ἀλληλοσπαραγμὸν τῶν εἰρηνοδικῶν, οἱ ὁποῖοι εἶναι καταδεδικασμένοι νὰ συμβιῶσιν ὑπὸ τὴν αὐτὴν στέγην· θὰ φέρῃ τὴν διανομὴν τῶν λαφύρων, τὴν ὁποίαν γνωρίζετε. Ἐκεῖνο εἰς ὃ πρέπει ν’ ἀποβλέψωμεν εἶναι πῶς νὰ βελτιώσωμεν τὸ ποιὸν τῶν εἰρηνοδικῶν καί, ὅταν θὰ ἔλθῃ ἡ ὥρα, θὰ προβάλωμεν τὰς γνώμας μας, διότι νομίζω ὅτι εἰς τὸ ἑξῆς ἡ ἐκλογὴ τῶν εἰρηνοδικῶν, καθ’ ὃν τρόπον ἤδη γίνεται, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξακολουθήσῃ γινομένη.
§56Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Θὰ μὲ εὕρητε εἰς τὸ πλευρόν σας.
§57Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εὑρισκώμεθα πλέον ἐνώπιον τοῦ ὀδυνηροῦ θεάματος νὰ παρουσιάζηταί τις νὰ λέγῃ· «ἰδοὺ ἡ παραίτησις τοῦ δεῖνος εἰρηνοδίκου, ἰδοὺ καὶ ὁ διορισμὸς τοῦ ἄλλου» καὶ νὰ ἔχωμεν τὸ ζήτημα τοῦ διορισμοῦ τῶν εἰρηνοδικῶν, τὸ ζήτημα τῆς λαϊκῆς Δικαιοσύνης, εἰς ἀγοραπωλησίαν, εἰς δημοπρασίαν. Εἶναι δυνατὸν νὰ ἐννοήσῃ τις μᾶλλον ἀνήθικον σύστημα ἀπ’ αὐτό; Καὶ ἐν τούτοις χθές, ὅτε ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Κορινθίας ἔλεγε περὶ διαγωνισμοῦ διὰ τὸν διορισμὸν τῶν εἰρηνοδικῶν, ἐξανέστησαν. Εἶναι δυνατὸν νὰ προχωρήσωμεν χωρὶς νὰ καθιερώσωμεν τὸν διαγωνισμὸν διὰ τὴν εἰρηνοδικειακὴν ὑπηρεσίαν; Ἂν δὲν φύγωμεν ἀπὸ τοῦ κατὰ τοιοῦτον τρόπον γινομένου διορισμοῦ, θὰ ἔχωμεν τὴν λέπραν, τὸ στίγμα τὸ κοινωνικὸν καὶ τὸ δικαστικόν.
§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 2 μὲ τὴν τροπολογίαν τῆς διαγραφῆς τῆς τελευταίας φράσεως «καὶ δύο τῶν Ἀθηνῶν» παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 3 (ἀναγινώσκεται).
§59Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Καὶ χθές, κύριε Ὑπουργέ, ᾐτησάμην ὅπως τὸ εʹ ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου 3 διαγραφῇ, διότι τὸ Πταισματοδικεῖον αὐτό, περὶ τῆς διατηρήσεως τοῦ ὁποίου λαμβάνεται πρόνοια, δύναται νὰ ἔχῃ τὰς ὀλιγωτέρας τῶν ἀποφάσεων ἐκ πάντων τῶν Πταισματοδικείων.
§60Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Δέχομαι νὰ ἐξαλειφθῇ καὶ νὰ ἐξαρτηθῇ ἐκ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἀποφάσεων.
§61ΜΙΛ. ΑΝΝΙΝΟΣ ΚΑΒΑΛΙΕΡΑΤΟΣ. Θὰ σᾶς παρακαλέσω, Κύριοι, νὰ ἐπιστήσητε τὴν προσοχήν σας ἐπὶ ἀδικήματος τὸ ὁποῖον γίνεται εἰς τὴν Κεφαλληνίαν διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου. Διὰ τοῦ ἄρθρου 2 δικαιοῦται ὁ Ὑπουργὸς νὰ καταργήσῃ Εἰρηνοδικεῖα μέχρι τεσσαράκοντα ἐκ διακοσίων τεσσαράκοντα τὰ ὁποῖα λειτουργοῦσι καθ’ ἅπαν τὸ Κράτος· πρόκειται τουτέστι νὰ καταργήσῃ τὸ ἕκτον ἐκ τοῦ ὅλου ἀριθμοῦ τῶν Εἰρηνοδικείων τούτων. Ἡ Κεφαλληνία εἶχε καὶ ἔχει μέχρι τοῦδε 7 Εἰρηνοδικεῖα ἐν ὅλῳ...
§62ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Πολλά.
§63Μ. ΑΝ. ΚΑΒΑΛΙΕΡΑΤΟΣ. Καταργεῖ τὰ τέσσαρα ἐξ αὐτῶν, τουτέστι περισσότερα ἀπὸ τὰ ἡμίση. Τὸ ἀδίκημα τοῦτο γίνεται εἰς τὴν ἐπαρχίαν ἰδίως Σάμης, εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου, ἡ ὁποία ἐκ τῶν τριῶν Εἰρηνοδικείων της στερεῖται τὰ δύο. Καί, ἂν ὑπῆρχε συγκοινωνία μεταξὺ τῶν διαφόρων δήμων τῆς ἐπαρχίας Σάμης, ὑπομονή. Τὸ κακὸν θὰ ἦτο ἀνεκτὸν ὁπωσδήποτε. Ἀλλὰ τώρα καταδικάζεται ἡ ἐπαρχία αὕτη, ἐπαρχία ἀποτελουμένη ὑπὸ πληθυσμοῦ 24.000 ψυχῶν, νὰ ἐξυπηρετῆται τοῦ λοιποῦ ὑφ’ ἑνὸς Εἰρηνοδικείου, τοῦ Εἰρηνοδικείου Σαμαίων, τοῦ ὁποίου ἡ ἕδρα κεῖται εἰς τὴν ἐσχατιὰν αὐτῆς. Διότι ἡ ἐπαρχία μου ἔχει εἰς τὴν περίστασιν ταύτην καὶ τοῦτο ἐπιπροσθέτως τὸ ἀτύχημα, ὅτι εἶναι ἐπιμήκης, ὅτι ἐπὶ πλέον εἶναι κατατετμημένη εἰς τρεῖς περιοχὰς ὅλως ἀπ’ ἀλλήλων κεχωρισμένας, ὅτι ἐπὶ τέλους μεταξὺ τῶν περιοχῶν αὐτῶν δὲν ὑπάρχει τακτικὴ συγκοινωνία, διότι μεταξὺ τῶν περιοχῶν αὐτῶν δὲν ὑφίσταται κανενὸς εἴδους δοσοληψία. Ἐφ’ ὅσον λοιπὸν διατηρεῖ τὰ τρία Εἰρηνοδικεῖά της δύναται νὰ ἐξυπηρετῇ ἐπαρκῶς τὰς δικαστικὰς ἀνάγκας της. Ὅταν ὅμως καταργηθῶσι τὰ δύο ἐξ αὐτῶν καὶ ἀπομείνῃ ἓν μόνον καὶ τοῦτο εἰς τὸ ἔσχατον ἄκρον αὐτῆς, καταδικάζεται καὶ ἡ περιοχὴ τῆς Πυλάρου ἀλλὰ πρὸ παντὸς ἡ ἀπωτάτη περιοχὴ τῆς Ἐρίσσου εἰς παντελῆ ἀποκλεισμὸν ἀπὸ τῆς εἰς τοὺς κατοίκους τῶν δύο δήμων αὐτῆς ἀπονομῆς τῆς στοιχειώδους τῆς λαϊκῆς Δικαιοσύνης. Διότι οἱ κάτοικοι τῆς Ἐρίσσου ἐπικοινωνοῦσι καθ’ ἑκάστην μετὰ τοῦ Ἀργοστολίου, καίτοι τοῦτο κεῖται εἰς ἀπόστασιν ὀκτὼ ὡρῶν, διότι ὑπάρχει καθημερινή, καὶ δι’ ἁμαξῶν μάλιστα, συγκοινωνία, δὲν ἐπικοινωνοῦσιν ὅμως μετὰ τῆς Σάμης, διότι οὐδεμία μεταξὺ αὐτῶν ὑπάρχει συγκοινωνία. Ἀλλ’ ἀφοῦ διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἐλήφθη πρόνοια νὰ διατηρηθῶσιν εἰς τὰς νήσους τὰ Εἰρηνοδικεῖα αὐτῶν, ἀνεξαρτήτως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν κατ’ ἔτος ἐκδιδομένων ὑπ’ αὐτῶν ἀποφάσεων, καὶ τοῦτο ἐγένετο ἕνεκα τῆς ἐλλείψεως συγκοινωνίας, διατί τὸ αὐτὸ μέτρον νὰ μὴ ἐφαρμοσθῇ καὶ εἰς τὴν ἐπαρχίαν Σάμης, ἀφοῦ ὁ αὐτὸς συνηγορεῖ λόγος; Διὰ τοῦτο ὑπέβαλον τροπολογίαν κατὰ τὴν ὁποίαν «εἰς τὸ βʹ ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου 3 μετὰ τὴν λέξιν Βουλγαρελίου προστίθεται «καὶ Ἐρίσσου». Τοιουτοτρόπως ἡ Κεφαλληνία δὲν ἀδικεῖται, διότι χάνει καὶ τότε ἐκ τῶν ἑπτὰ Εἰρηνοδικείων της τὰ τρία, τουτέστι παρέχει εἰσφορὰν μεγαλυτέραν παντὸς ἄλλου νομοῦ τοῦ Κράτους, ἀλλ’ ὁπωσδήποτε δύναται οὕτω νὰ ἐξοικονομήσῃ τὰς ἀνάγκας της. Ἀλλὰ συμβαίνει καὶ τοῦτο τὸ κακὸν διὰ τοῦ νομοσχεδίου. Ἐλήφθη ὡς μέτρον καταργήσεως ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐτησίως ἐκδιδομένων ἀποφάσεων· ἀλλὰ πρόκειται ἆρά γε περὶ ἀποφάσεων κατ’ ἀντιμολίαν; Διότι δὲν ποιεῖται περὶ τούτου διάκρισιν τὸ νομοσχέδιον. Ἐνδέχεται δὲ αἱ ἡμίσειαι τούτων νὰ εἶναι ἐρήμην ἀποφάσεις. Ἀλλὰ συμβαίνει καὶ ἄλλο τι. Ὑπάρχουσιν Εἰρηνοδικεῖα ἀπέχοντα δίωρον ἀπ’ ἀλλήλων, ἐπειδὴ δ’ ἕκαστον ἐξ αὐτῶν ἐκδίδει κατ’ ἔτος μέχρις 100 ἀποφάσεων, διὰ τοῦτο οὐδὲν ἐξ αὐτῶν καταργεῖται, ἐνῷ ἠδύναντο πολλὰ ἐξ αὐτῶν κάλλιστα νὰ συγχωνευθῶσιν. Λοιπόν, κ. Ὑπουργὲ καὶ κύριοι Βουλευταί, πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν τὸ ἀδίκημα αὐτὸ καὶ νὰ διορθωθῇ.
§64Μ. ΚΑΒΑΛΙΕΡΑΤΟΣ. Μήπως προσεκομίσθησαν ἐδῶ πᾶσαι αἱ πληροφορίαι, ἵνα ἴδωμεν πόσα ἀπομένουσιν Εἰρηνοδικεῖα καταργητέα, ἀφοῦ ἀφαιρέσωμεν καὶ τὰ Εἰρηνοδικεῖα τῶν νήσων, τὰ ἐκδίδοντα ἀποφάσεις ὀλιγωτέρας τῶν 100; Τὰ καταργούμενα Εἰρηνοδικεῖα εἶναι ὀλιγώτερα τῶν τεσσαράκοντα. Νομίζω λοιπὸν ὅτι καθ’ ἣν ἐποχὴν ἐρχόμεθα ν’ ἀνορθώσωμεν τὰ κακῶς κείμενα, καθ’ ἣν ἐποχὴν ἐγονατίσαμεν δι’ αὐτὸ τὸν λαὸν φορτώσαντες εἰς αὐτὸν βάρη ὅσα γνωρίζετε, καθ’ ἣν ἐποχὴν ἠλαττώσαμεν τὰ σχολεῖα καὶ ἐστερήσαμεν μέρος αὐτοῦ τῆς στοιχειώδους παιδείας δὲν πρέπει νὰ καθυστερήσωμεν ἐπὶ πλέον αὐτὸν καὶ αὐτῆς τῆς Δικαιοσύνης.
§65Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Πόσα κατήργησεν ἀπὸ τὴν Κεφαλληνίαν τὸ ἀνώτατον δικαστικὸν συμβούλιον!
§66Μ. ΚΑΒΑΛΙΕΡΑΤΟΣ. Τέσσαρα. Ἄλλως τε θὰ συμβῇ καὶ τοῦτο· θὰ εὐρυνθῇ ἡ περιφέρεια τοῦ Εἰρηνοδικείου Ἐρίσσου διατηρουμένου, διότι μέρος τῆς δικαιοδοσίας τοῦ καταργουμένου Εἰρηνοδικείου Πυλαρέων δύναται νὰ προστεθῇ εἰς τοῦτο. Διὰ τοῦτο θὰ σᾶς παρακαλέσω, ὅπως δεχθῆτε τὴν τροπολογίαν ταύτην, ἥτις καὶ δικαία εἶναι καὶ ἀνταποκρίνεται εἰς ἀληθῆ ἀνάγκην.
§67Ν. ΠΑΠΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Ἐγένετο σύστασις ὑπὸ συναδέλφου ἵνα καταργηθῇ τὸ εʹ ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου 3. Ἀπορῶ διὰ τίνα λόγον ζητεῖται ἡ κατάργησις τοῦ ἐδαφίου τούτου, τοῦ ὁποίου ἡ ἀπάλειψις θέλει στερήσει ἄλλα μέρη τῶν Πταισματοδικείων τῶν ὁποίων ἡ συντήρησις εἶναι ἐπιβεβλημένη ἕνεκα τῶν πολυπληθῶν ἐργασιῶν ἃς ἐξυπηρετεῖ. Φρονῶ λοιπὸν ὅτι εἶναι ἐπιβεβλημένη ἡ διάταξις τοῦ ἐδαφίου αὐτοῦ, καὶ δὲν πρέπει ἡ Βουλὴ νὰ δεχθῇ ν’ ἀπαλειφθῇ τὸ ἐδάφιον τοῦτο. Πρέπει νὰ ψηφισθῇ τὸ ἄρθρον ὡς ἔχει, διότι ἀρκούντως ἐμελετήθη.
§68ΣΠ. ΡΑΓΚΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, καταργεῖτε τὸ Εἰρηνοδικεῖον Σολλίου, τὸ ὁποῖον πραγματικῶς ἐκδίδει 100 ἀποφάσεις, ἀλλὰ τὸ Εἰρηνοδικεῖον Σολλίου δὲν εἶναι τοῦ Σολλίου ἀλλὰ τοῦ Καλάμου. Πρέπει νὰ γνωρίζητε ὅτι ἀπὸ Μύτικα, πρωτευούσης τοῦ δήμου Σολλίου, μέχρι Βονίτσης οὔτε ἁμαξιτὸς οὔτε βατὴ ὁδὸς ὑπάρχει.
§69Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Πῶς συγκοινωνοῦσιν;
§70ΣΠ. ΡΑΓΚΟΣ. Μὲ ἀεροπλάνον, κύριε Ὑπουργέ! Νομίζω ὅτι εἶναι ὅλως ἄδικον νὰ καταργηθῇ τὸ Εἰρηνοδικεῖον αὐτό, τὸ ὁποῖον ἐξυπηρετεῖ δύο δήμους, τὸν δῆμον Καρνίων καὶ τὸν τοῦ Σολλίου. Οἱ δῆμοι οὗτοι θὰ ὑπαχθῶσιν εἰς τὸ Εἰρηνοδικεῖον Λευκάδος, ἀπὸ τῆς ὁποίας ἀπέχουσιν ὀκτὼ ὁλοκλήρους ὥρας διὰ θαλάσσης. Παραπονεῖται ὁ κ. συνάδελφος ὅτι καταργοῦνται 4 Εἰρηνοδικεῖα ἐν Κεφαλληνίᾳ, ὅπου ὑπάρχει πλῆρες δίκτυον ἁμαξιτῶν ὁδῶν. Τότε τί νὰ εἴπωμεν ἡμεῖς; Ἄς εἴχομεν τοιοῦτο δίκτυον καὶ ἃς μὴ εἴχομεν κανέν.
§71Κ. ΦΛΕΣΣΑΣ. (Ὅρα Παράρτημα).
§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν πῶς θὰ ψηφισθῇ τὸ ἄρθρον;
§73Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Ὡς ἔχει, μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι θὰ διαγραφῇ ἡ εʹ παράγραφος. Θὰ ἐξαρτηθῇ ἡ διάταξις αὕτη ἐκ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἀποφάσεων.
§74Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐγὼ ἐπιμένω νὰ μείνῃ ἡ παράγραφος αὕτη. Ὁ λόγος δι’ ὃν τὸ ἐδάφιον τοῦτο ἔχει τεθῆ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ εἶναι ὁ ἑξῆς. Ὑπάρχουσι Πταισματοδικεῖα τὰ ὁποῖα ἑδρεύουσιν ἐν πόλεσι, περιλαμβάνοντα ἐν τῇ δικαιοδοσίᾳ αὐτῶν μόνον τὴν περιφέρειαν τῆς πόλεως, ἀλλ’ ὑπάρχουσι καὶ Πταισματοδικεῖα ἅτινα περιλαμβάνουσιν ἐν τῇ δικαιοδοσίᾳ αὐτῶν περιφέρειαν 3–4 δήμων, ἔτι δὲ καὶ ὁλοκλήρους ἐπαρχίας. Τὰ Πταισματοδικεῖα ταῦτα ἔχουσιν ἀποστολὴν οὐ μόνον τὴν ἀπονομὴν τῆς πταισματικῆς Δικαιοσύνης μεταβατικῶς, ἀλλὰ καὶ τὴν ἐνέργειαν τῶν προανακρίσεων. Ἐὰν τὰ Πταισματοδικεῖα ταῦτα καταργήσητε, θέλετε ἐντελῶς πλέον στερήσει τοὺς κατοίκους τῆς πταισματικῆς Δικαιοσύνης, ἀλλὰ θέλετε ὑποβάλλει καὶ εἰς νέας δαπάνας τὸ Δημόσιον δι’ ὁδοιπορικά, διότι θ’ ἀποστέλλητε ἀνακριτὰς καθ’ ἑκάστην. Λόγῳ λοιπὸν καὶ οἰκονομίας ἐπιβάλλεται ἡ λειτουργία τῶν Πταισματοδικείων τούτων, ἀλλὰ καὶ λόγῳ ἀμέσου ἀντιλήψεως τῶν ἀναγκῶν τῶν ἀγροτικῶν δήμων. Πρόκειται δ’ ἀκριβῶς — διότι τοιαῦτα εἶναι τὰ Πταισματοδικεῖα αὐτὰ — περὶ Πταισματοδικείων ἑδρευόντων ἐν ἐπαρχίαις ὀρειναῖς. Θεωρῶ ὅτι ἴσως εἶναι πολυτέλεια ἡ ὕπαρξις Πταισματοδικείων ἐν πόλει τινὶ ἐπαρχιακῇ ἔνθα ὑπάρχουσι καὶ Εἰρηνοδικεῖα, διότι ὁ εἰρηνοδίκης δύναται νὰ εἶναι καὶ πταισματοδίκης. Ἀλλ’ ὅταν τὸ Εἰρηνοδικεῖον ἔχῃ περιφέρειαν 3–4 ἀγροτικῶν δήμων, φρονῶ ὅτι εἶναι ἀπαραίτητος χάριν τῆς τάξεως ἡ ὕπαρξις τοῦ Πταισματοδικείου. Νομίζω δ’ ὅτι, ἐὰν λάβητε ὡς μόνον γνώμονα ἐν Ἑλλάδι τῆς ὑπάρξεως τῶν τοιούτων Πταισματοδικείων τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀποφάσεων, θὰ σφάλητε, διότι, ἐὰν Πταισματοδικεῖόν τι ἐκδίδῃ 500 ἀποφάσεις καὶ ἐνεργῇ 1000 ἀνακρίσεις, εἶναι πολὺ ἀναγκαιότερον τοῦ ἐκδίδοντος δισχιλίας ἀποφάσεις καὶ ἐνεργοῦντος 300 ἀνακρίσεις, διότι πρέπει νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν καὶ αἱ ἀποστάσεις. Ὅταν λειτουργῇ Πταισματοδικεῖόν τι τοῦ ὁποίου ἡ περιφέρεια εὑρίσκεται ἐντὸς ἀκτῖνος 25–30 ὡρῶν, τοῦτο δὲν δύνασθε νὰ καταργήσητε. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μὴ ἀποσβέσῃ τὴν διάταξιν ταύτην. Εἰς τὸν Ὑπουργὸν δίδεται δικαίωμα νὰ καταργήσῃ μέχρι 15 Πταισματοδικείων. Δὲν ὁρίζεται ὡρισμένως ὁ ἀριθμὸς 15, ὥστε νὰ ὑπάρξῃ κίνδυνος ὅτι, ἐὰν διατηρηθῶσι προνομιακῶς ταῦτα, θέλουσι καταργηθῆ ἄλλα Πταισματοδικεῖα τὰ ὁποῖα εἶναι ἀπαραίτητα. Ἐφ’ ὅσον δίδεται εἰς τὸν Ὑπουργὸν δυνητικὸν δικαίωμα νὰ διατηρήσῃ μέχρι 15, ἡ διατήρησις προνομιακῶς τοιούτων Πταισματοδικείων οὐδεμίαν ἐπαρχίαν θίγει, διότι, ἂν δεχθῶμεν ὅτι ἡ διατήρησις εἰς ἄλλας ἐπαρχίας τῶν Πταισματοδικείων εἶναι ἀναγκαία, δὲν θέλουσι ταῦτα καταργηθῆ, τοῦ δικαιώματος τοῦ Ὑπουργοῦ ὄντος καθαρῶς δυνητικοῦ καὶ μὴ καθιστῶντος ὑποχρέωσιν. Διὰ τοῦτο θεωρῶ ὀρθὸν νὰ μείνῃ ἡ διάταξις ὡς ἔχει, καὶ διότι ἀνεγράφη μετὰ συζήτησιν, παρισταμένου καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐν τῇ ἐπιτροπῇ, ὀρθὸν δ’ εἶναι νὰ μὴ προβῶμεν σήμερον εἰς ἀπάλειψιν διατάξεως ἥτις εἶναι σωστικὴ δι’ ὡρισμένας μόνον ἐπαρχίας.
§75Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Κρίνω ἀναγκαίαν τὴν ἀπάλειψιν τῆς διατάξεως....
§76Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Αἱ τοπικαὶ περιπτώσεις ἀναγράφονται.
§77Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Διατί νὰ μὴ ὁρισθῇ τὸ δικαίωμα μόνον ὡς πρὸς τὸν ὁρισμὸν τῶν δήμων;
§78Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Θὰ διαμαρτυρηθῶ ἐναντίον ὁλοκλήρου τοῦ ἄρθρου 3, διότι εἰσάγει προτιμήσεις ἱστορικάς. Διότι, ὅτε λέγετε «μὴ ἐπιτρεπομένης καταργήσεως δι’ Εἰρηνοδικεῖα τὰ ὁποῖα συνεστάθησαν μέχρι τῆς 1ης Ἰανουαρίου 1883 ὑπὸ ὡρισμένας περιστάσεις», ἐπιτρέπετε δὲ τὴν κατάργησιν Εἰρηνοδικείων τὰ ὁποῖα συνεστάθησαν μετὰ τὴν 1 Ἰανουαρίου 1883 ὑπὸ ἄλλας περιστάσεις, ἐγείρωνται δὲ τοιαῦται προτιμήσεις διὰ λόγους τοῦ προλαβόντος νὰ ἱδρύσῃ Εἰρηνοδικεῖον ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ του, νομίζω ὅτι αὐτὸ εἶναι ἔλλειψις δικαιοσύνης, διότι πρέπει νὰ εἴμεθα δίκαιοι καὶ ἴσοι. Διὰ τὸ ζήτημα τῆς καταργήσεως τῶν Πταισματοδικείων μίαν μόνην εἰσήγαγεν ἡ ἐπιτροπὴ διάκρισιν, τὴν τῶν Πταισματοδικείων τῶν λόγῳ τῆς ἀποστάσεως τῆς συγκοινωνίας ἀναγκαιούντων, ὑποθέτω δ’ ὅτι ταῦτα δὲν εἶναι πλείονα τῶν δύο ἢ τριῶν. Νομίζω λοιπὸν ὅτι εἶναι ἔργον δικαιοσύνης νὰ μὴ γίνωνται τοιαῦται διακρίσεις καὶ νὰ διατηρῶνται Εἰρηνοδικεῖα ἐκδίδοντα ἀποφάσεις τὸ πολὺ 100 καὶ ἀναγόμενα πλέον εἰς τὴν ἱστορίαν τῆς Ἑλληνικῆς ἐπαναστάσεως, διότι μόνον ἱστορικοὶ λόγοι συντελοῦσιν ὅπως διατηρηθῶσι τὰ δικαστήρια ταῦτα. Δίκαιον λοιπὸν εἶναι, ὅταν γίνωνται τοιαῦται προτιμήσεις, νὰ σεβασθῶμεν καὶ τοὺς τόπους ἐκείνους οἵτινες ἔχουσιν ἀνάγκην Δικαιοσύνης καὶ ὀρθὸν εἶναι νὰ μείνῃ ἡ διάταξις αὐτή.
§79ΙΕΡ. ΣΤΑΗΣ. Μεταξὺ τῶν ἀδικουμένων ἐπαρχιῶν εἶναι καὶ ἡ ἐπαρχία Κυθήρων, τῆς ὁποίας καταργεῖται τὸ Εἰρηνοδικεῖον Ποταμίων.
§80ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἆ! Ἆ!
§81ΙΕΡ. ΣΤΑΗΣ. Τί θὰ εἰπῇ Ἆ! Ἀκριβῶς δι’ οὓς λόγους ἀνέφερεν ὁ κ. Βουλευτὴς Βάλτου, δι’ ἱστορικοὺς λόγους, νομίζω ὅτι πρέπει τὸ Εἰρηνοδικεῖον Ποταμίων νὰ μείνῃ, διότι ἱδρύθη μετὰ τὴν ἐλευθερίαν τῆς Ἑπτανήσου.
§82Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ποίαν ἀπόστασιν ἔχει;
§83ΙΕΡ. ΣΤΑΗΣ. Ἕξ ὡρῶν. Ἔργον δικαιοσύνης ἀλλὰ καὶ πρᾶξις συμφέρουσα πρὸς τὸ Δημόσιον θὰ εἶναι, ἐὰν θὰ μείνῃ τὸ Εἰρηνοδικεῖον, διότι ἄλλως θὰ ὑποβάλληται εἰς πολλὰ ἀνακριτικὰ ἔξοδα. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν θερμῶς, ὅπως δεχθῇ τὴν τροπολογίαν τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον.
§84Γ. ΤΕΡΤΙΠΗΣ. Ἐὰν πρόκειται νὰ ζητήσητε πάντες τὴν διατήρησιν τῶν Εἰρηνοδικείων, βεβαίως δίδετε καὶ εἰς ἡμᾶς τὸ δικαίωμα νὰ ὁμιλήσωμεν ὑπὲρ Εἰρηνοδικείου τινὸς τὸ ὁποῖον ἔχει ἀπόστασιν 12 ὡρῶν. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, πρέπει νὰ προτιμηθῇ αὐτὸ ὑπὲρ πᾶν ἄλλο. Παρακαλῶ λοιπὸν νὰ ψηφισθῇ τὸ ἄρθρον ὡς ἔχει.
§85Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Τὸ ἄρθρον δὲν δύναται νὰ ψηφισθῇ ὡς ἔχει, διότι ἡ διάταξις τοῦ εʹ ἐδαφίου ἀποτελεῖ διάταξιν χαριστικήν, διότι ὑπάρχουσι Πταισματοδικεῖα τὰ ὁποῖα ἔχουσι δικαιοδοσίαν εἰς δύο καὶ μόνον δήμους καὶ ἐκδίδουσιν ἀποφάσεις διπλασίας ἐκείνων τὰ ὁποῖα ἔχουσιν ἐν τῇ δικαιοδοσίᾳ των τέσσαρας δήμους. Ἑπομένως, ἐὰν τοῦτο εἶναι ἀκριβές, καὶ δύναται νὰ διαπιστωθῇ, ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἔχῃ τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀποφάσεων παρ’ αὐτῷ, τότε βεβαίως ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς δὲν θὰ ἦτο δικαία, ἐὰν δὲν ἐδέχετο τὴν τροπολογίαν τοῦ ἄρθρου 5. Ἔλεγον καὶ χθὲς ὅτι τὸ Πταισματοδικεῖον Ἀνδριτσαίνης ἐξέδωκεν ἐν διαστήματι ἑνὸς ἔτους 6.500 ἀποφάσεις καὶ ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου ἔσοδον 48.000. Ἐρωτῶ λοιπόν· εἶναι οἰκονομία ἡ κατάργησις τοῦ Πταισματοδικείου τούτου; Εἶναι δυνατὸν νὰ προβῶμεν εἰς τὴν κατάργησιν τούτου, ὅταν περιοριζώμεθα ὑπὸ τῆς διατάξεως τοῦ εʹ ἐδαφίου τοῦ ἄρθρου 3, τουτέστιν ὅταν εἴμεθα ὑποχρεωμένοι τὰ Πταισματοδικεῖα τὰ ὁποῖα ἔχουσιν ἐν τῇ περιφερείᾳ αὐτῶν τρεῖς δήμους νὰ διατηρήσωμεν, νὰ εὑρεθῶμεν δ’ εἰς τὴν ἀνάγκην, ἐὰν τοιαῦτα ὑπάρχωσι δέκα, νὰ καταργήσωμεν τὰ ὑπόλοιπα τὰ ὁποῖα ἐκδίδουσι πλείονας ἀποφάσεις, ἀλλ’ ἔχουσιν ἐν τῇ περιφερείᾳ αὐτῶν δύο δήμους; Διατὶ νὰ μὴ ἀφήσωμεν τὸ δικαίωμα εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ προβῇ εἰς τὴν κατάργησιν συμφώνως πρὸς τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀποφάσεων, συμφώνως πρὸς τὰς τοπικὰς ἀνάγκας τῆς Δικαιοσύνης; Νομίζω ὅτι τοῦτο εἶναι δίκαιον καὶ δὲν πρέπει νὰ περιορίσωμεν τὸν κ. Ὑπουργόν, διότι πιθανὸν Πταισματοδικεῖόν τι τὸ ὁποῖον ἱδρύθη παρὰ τὴν ἀκριβῆ ἐκτίμησιν τῶν ἀναγκῶν τῆς Δικαιοσύνης εἰς τὸ παρελθὸν νὰ ἐκδίδῃ μόνον χιλίας ἀποφάσεις καὶ τοῦτο νὰ μὴ δύναται λόγῳ τῆς διατάξεως ταύτης τοῦ ἄρθρου ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ καταργήσῃ. Ἐὰν συντρέχωσιν εἰδικοὶ λόγοι — καὶ ὁμολογῶ ὅτι συντρέχουσιν εἰδικοὶ λόγοι διὰ τὸ Πταισματοδικεῖον τοῦ Βάλτου — ἂς γίνῃ ἐξαίρεσίς τις.
§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς συγκατετέθη ν’ ἀπαλειφθῇ ἡ διάταξις.
§87Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Τότε εἴμεθα σύμφωνοι.
§88Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Χωρὶς νὰ παραβλάπτωνται καὶ οἱ τοῦ Βάλτου.
§89Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὀνομάσατέ το τότε.
§90Θ. ΠΑΠΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Οἱ λόγοι οὓς ἐπεκαλέσθη ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ὀλυμπίας συνάδελφος ὑπὲρ τῆς ἀπαλείψεως τοῦ εʹ ἐδαφίου τοῦ ἄρθρου 3 δὲν συνηγοροῦσι ποσῶς ὑπὲρ αὐτῆς· τοὐναντίον ἐνισχύουσι τὴν γνώμην νὰ μείνῃ τὸ ἄρθρον ὡς ἔχει, ἐὰν δ’ ὑπάρχωσι λόγοι νὰ διατηρηθῇ τὸ Πταισματοδικεῖον ὑπὲρ τοῦ ὁποίου ἐνδιαφέρεται, δύναται νὰ ζητήσῃ νὰ διατηρηθῇ, ἀλλὰ δὲν εἶναι πρέπον νὰ καταργηθῶσιν ἄλλα Εἰρηνοδικεῖα, διὰ νὰ διατηρηθῇ τὸ Εἰρηνοδικεῖον ὑπὲρ τοῦ ὁποίου ἐνδιαφέρεται. Ἐὰν ἔχῃ τὰς ἀντιρρήσεις τὰς ὁποίας ἀνέφερε, δύναται νὰ ἐπιδιώξῃ νὰ διατηρηθῇ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ζητεῖ, νὰ μὴ ἐπιμένῃ δὲ νὰ καταργηθῶσι πάντα τὰ Πταισματοδικεῖα διότι πρέπει νὰ διατηρηθῇ τὸ τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου Πταισματοδικεῖον. Νομίζω λοιπὸν ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὴ ἡ ἀξίωσις τοῦ κ. συναδέλφου ν’ ἀπαλειφθῇ ἡ παράγραφος αὕτη, ἵνα διατηρηθῇ μόνον τὸ Πταισματοδικεῖον ὑπὲρ οὗ ἐνδιαφέρεται.
§91ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τοὺς κυρίους συναδέλφους νὰ προσέξωσιν εἰς τοῦτο, καὶ ἴσως τοῦτο θὰ ἦτο ὀρθότερον· ἀντὶ τῆς τοιαύτης διασαφήσεως ἐν τῷ ἄρθρῳ 5 νὰ εἴπωμεν καθαρῶς τὸ ὄνομα, ὅπως ἡ Βουλὴ μὴ ἀπασχολῆται καὶ ἐπέρχηται ματαία ἀπώλεια χρόνου. Ἐξεταστέον διὰ λόγους ἰδιάζοντας μήπως τὸ Πταισματοδικεῖον Βάλτου πρέπει νὰ διατηρηθῇ.
§92ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν εἶναι μόνον τὸ τοῦ Βάλτου.
§93ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἡ Βουλὴ θὰ κρίνῃ πόσα εἶναι. Θὰ εἴπω μόνον τὴν γνώμην μου, μὴ ἔχων σκοπὸν καὶ νὰ ἐπιμείνω. Εἶναι γνωστὸν ὅτι ὁ Βάλτος διὰ λόγους ἰδιάζοντας αὐτὸς οὗτος ἐζήτησε νὰ καταργηθῇ τὸ ἐν αὐτῷ Εἰρηνοδικεῖον καὶ ν’ ἀντικατασταθῇ διὰ Πταισματοδικείου. Ἂν ὁ Βάλτος διὰ τοὺς λόγους τούτους δημοσίας ἀσφαλείας ἠθέλησεν ἀντὶ τοῦ Εἰρηνοδικείου νὰ ἔχῃ Πταισματοδικεῖον, ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ παραπονεθῇ ὅτι τὸ ἀγαθὸν ἐκεῖνο τὸ εἰς αὐτὸν ἀπαραίτητον στερεῖται σήμεραν διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Ὁ Βάλτος ἔχει ἐντελῶς ἰδιάζουσαν θέσιν ἐν τῷ ζητήματι τῆς ἀσφαλείας, πάντοτε δ’ ὑπῆρξε δυσχέρεια ἐκεῖ νὰ φθάσωμεν εἰς ἀγαθὰ ἀποτελέσματα περὶ τὴν ἀσφάλειαν ὁποῖα ἐν ταῖς λοιπαῖς ἐπαρχίαις. Εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος Τριχωνίας· διατί νὰ μὴ ὁρισθῇ καὶ τὸ Ἀγρίνιον; Μεταξὺ Ἀγρινίου καὶ Βάλτου ὑπάρχει μεγάλη διαφορά. Τὸ Ἀγρίνιον εὑρίσκεται ὑπὸ πολὺ ἡμερωτέρους ὅρους, ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὴν δημοσίαν ἀσφάλειαν, καὶ δὲν πρέπει ν’ ἀντιπαραβάλητε αὐτὸ πρὸς τὸν Βάλτον. Ταῦτα εἶπον, ὄχι διότι ἐπεθύμουν παντελῶς νὰ ἐπεμβῶ εἰς τὴν γνώμην τῆς Βουλῆς, ἀλλ’ ἵνα παραστήσω τὰ πράγματα εἰς αὐτὴν ἀκριβῶς.
§94Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Εὐχαριστῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ διὰ τὴν μέριμναν τὴν ὁποίαν ἐπιδεικνύει ὑπὲρ τῆς ἐπαρχίας μου καὶ διὰ τὰς συστάσεις τὰς ὁποίας ποιεῖται πρὸς τὴν Βουλήν. Εἶναι ἀναμφισβήτητα πάντα ταῦτα. Ἡ ἐπαρχία Βάλτου ἐπὶ 19.000 κατοίκων ἔχει ἓν καὶ μόνον Εἰρηνοδικεῖον. Ἐπιθυμῶ νὰ γνωρίζητε ὅτι δὲν γίνεται χάρις τις οὔτε ἀγωνίζομαι ὑπὲρ διατηρήσεως περιττῶν ἱδρυμάτων. Πρὸ τριῶν ἐτῶν εἶχε δύο Εἰρηνοδικεῖα, ἐπειδὴ δὲ τὸ δεύτερον Εἰρηνοδικεῖον ἑδρεῦον εἰς τοὺς δήμους τοὺς ὀρεινοὺς ὑπὸ ἔποψιν ἀστικῆς Δικαιοσύνης ἐχώλαινε, προυτάθη ἡ κατάργησις αὐτοῦ, ἐμοῦ συνηγοροῦντος εἰς τοῦτο, καὶ κατηργήθη ὑπὸ τοῦ κ. Βοκοτοπούλου. Τότε δ’ ἀκριβῶς ἀντὶ τοῦ καταργηθέντος Εἰρηνοδικείου ἱδρύθη Πταισματοδικεῖον, τὸ ὁποῖον λειτουργεῖ κατὰ τρόπον μεταβατικόν, μεταβαῖνον εἰς τὰς πρωτευούσας ἑκάστου τῶν τεσσάρων δήμων. Συγχρόνως δὲ τὸ Πταισματοδικεῖον τοῦτο ἐξυπηρετεῖ καὶ τὴν προανακριτικὴν ἐργασίαν. Πρόκειται λοιπὸν ἵνα ὀρεινὴ ἐπαρχία, ἔχουσα ἰδιάζοντας λόγους δημοσίας ἀσφαλείας, μὴ ἀπολέσῃ τὸν ἀντιλήπτορα τῶν ἀμέσων ποινικῶν ἀναγκῶν της. Φρονῶ λοιπὸν ὅτι ἐπιβάλλεται, ἵνα ὀνομαστὶ διατηρηθῇ τὸ Πταισματοδικεῖον τοῦτο, καὶ νομίζω ὅτι ἡ Βουλὴ θέλει δεχθῆ τὴν ἐξαίρεσιν τῆς μὴ καταργήσεως τοῦ Πταισματοδικείου Βάλτου, τοῦτο δὲ πράττουσα θέλει προσφέρει ὑπηρεσίαν εἰς τὴν δημοσίαν ἀσφάλειαν.
§95Ν. ΠΑΠΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Δὲν θέλω ν’ ἀντείπω εἰς τὴν διατήρησιν τοῦ Πταισματοδικείου Βάλτου, τὸ ὁποῖον ἔχει βεβαίως τὸν λόγον του, ἀλλὰ πρέπει νὰ γνωσθῇ ὅτι τὸ Εἰρηνοδικεῖον Ἀγρινίου ἔχει πολυπληθεστάτην ἐργασίαν. Παρακαλῶ νὰ διατηρηθῇ ἡ διάταξις αὕτη τοῦ νομοσχεδίου· ἐὰν δὲ θέλητε νὰ διατηρηθῇ τὸ Εἰρηνοδικεῖον Ἀνδριτσαίνης, νὰ τὸ ὀνομάσητε· δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν, ἀλλ’ εἶναι ἀνάγκη νὰ διατηρηθῶσι καὶ τὰ ἄλλα Εἰρηνοδικεῖα τὰ ὁποῖα ἔχουσι μεγάλην ἐργασίαν. Παρακαλῶ καὶ πάλιν νὰ διατηρηθῇ ἡ διάταξις, διότι τὸ Πταισματοδικεῖον ἐκεῖ πληροῖ οὐσιωδεστάτην ἀνάγκην. Ἔχει ἐργασίαν μεγίστην μὲ ὀκτακισχιλίας ἀποφάσεις ὁ εἰρηνοδίκης. Παρακαλῶ λοιπὸν τὴν Βουλὴν νὰ λάβῃ ὑπὸ σοβαρὰν ἔποψιν τὸ ζήτημα.
§96ΑΛ. ΤΑΚΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).
§97ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐνταῦθα συζητοῦμεν περὶ νομοσχεδίου περιορίζοντος τὰ Πταισματοδικεῖα καὶ Εἰρηνοδικεῖα. Αὐτὸ δύναται νὰ προταθῇ δι’ ἄλλου νομοσχεδίου, ἀλλὰ νὰ γίνεται τοιαύτη πρότασις διὰ τοῦ νομοσχεδίου τοῦ περικόπτοντος τὰ Εἰρηνοδικεῖα, αὐτὸ μόνον εἰς ἀπώλειαν χρόνου συντελεῖ.
§98ΣΠ. ΓΕΩΡΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ συνάδελφός μου σύστασιν ὑποβάλλει εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Ἡ ἐπαρχία Καλαμπάκας ἔχει ἑπτὰ δήμους ὀρεινοὺς καὶ μεγίστης ἐκτάσεως, ἡ δὲ δημοσία ἀσφάλεια δὲν ὑφίσταται παντελῶς ἐκεῖ· εἶναι λοιπὸν δικαιοτάτη ἡ ἀξίωσις τοῦ συναδέλφου καὶ πρέπει ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ὅσον ἔνεστι τάχιον νὰ ὑποβάλῃ νομοσχέδιον.
§99Α. ΤΑΚΗΣ. Εἰς τὸ χωρίον Κρανιά, τὸ ὁποῖον ἀπέχει ἀπὸ τῆς ὁροθετικῆς γραμμῆς μίαν καὶ ἡμίσειαν ὥραν, ὑπάρχει φωλεὰ συμμορίας ἐκ 40, 50 καὶ πολλάκις 60 ληστῶν, οἱ ὁποῖοι πληρώνονται ἀπὸ τὴν Τουρκικὴν προπαγάνδαν καὶ ὑποθάλπονται ἀπὸ τὰς Τουρκικὰς Ἀρχάς, πάντες δ’ οὗτοι, ὁσάκις εὑρίσκουσι περίστασιν κατάλληλον, εἰσέρχονται εἰς τὴν ἐπαρχίαν Καλαμπάκας καὶ αἰχμαλωτίζουσι, φονεύουσιν, οὐκ ὀλίγους ἐφόνευσαν μέχρι τοῦδε, καὶ ὅσα γράφουσι τὰ δημοσιογραφικὰ φύλλα δι’ αὐτὸ τὸ μέρος τὰ στέλλουσιν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ χρησιμεύουσιν ὡς πιστοποιητικά....
§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 3, ὡς ἐτροποποιήθη...
§101ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Πῶς ἐτροποποιήθη;
§102Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ὑπέδειξε τὴν διατήρησιν τοῦ Πταισματοδικείου Βάλτου. Λοιπὸν προτείνω, ἀπαλειφομένου τοῦ εʹ ἐδαφίου, εἰς τὸ ϛʹ ἐδάφιον νὰ προστεθῇ «καὶ τὸ Πταισματοδικεῖον Βάλτου», δηλ. «τὸ Πταισματοδικεῖον Βουλγαρελίου καὶ τὸ Πταισματοδικεῖον Βάλτου».
§103ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ ψηφισθῇ ὡς ἔχει τὸ ἄρθρον. Νὰ ψηφισθῇ ὡς ἔχει, διὰ νὰ τελειώνωμεν.
§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει μερὶς ἡ ὁποία ζητεῖ νὰ ψηφισθῇ τὸ ἄρθρον ὡς ἔχει, ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπιμένει εἰς τὴν ἀπάλειψιν τοῦ εʹ ἐδαφίου. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλήν.
§105ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἡ Βουλὴ ἂς ἀποφασίσῃ.
§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπιθυμεῖ ἡ Βουλὴ τὴν ἀπάλειψιν τοῦ εʹ ἐδαφίου;
§107ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.
§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη νὰ μὴ ἀπαλειφθῇ. Θὰ παραμείνῃ ἡ διάταξις ὡς ἔχει. Ἄρθρον 4 (ἀναγινώσκεται).
§109Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰλικρινῶς στενοχωροῦμαι διότι μέλλω ν’ ἀπασχολήσω τὴν Βουλήν, ἀλλὰ θεωρῶ τὸ πρᾶγμα ἐπιβαλλόμενον, ἀναγκαῖον, διότι τὸ νομοσχέδιον ὑπὸ τὰς περιστάσεις ὑπὸ τὰς ὁποίας ἐγένετο, μὲ τὰς ἰδέας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, μὲ τὰς ἀνάγκας τὰς τοπικὰς αἱ ὁποῖαι προήχθησαν ἐκ τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς, καὶ τὸν τρόπον τῆς διατυπώσεως βεβαίως εἶναι πλημμελὲς εἰς πολλά. Καὶ δὲν θέλω νὰ εἴπω περὶ πολλῶν διατάξεων καὶ πλημμελειῶν, ἀλλὰ περί τινων οὐσιωδῶν, ἄνευ τῶν ὁποίων νομίζω ὅτι δὲν δύναται νὰ λειτουργήσῃ τὸ νομοσχέδιον ὡς ἐτροπολογήθη ἤδη. Θεωρῶ ἐμαυτὸν ὑπόχρεον ν’ ἀπασχολήσω τὴν Βουλήν. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 4 παρατηρῶ ὅτι ὁ διορισμὸς τοῦ ἀναπληρωτοῦ τοῦ εἰρηνοδίκου διὰ τοῦ ἀρχαιοτέρου τῶν συμβολαιογράφων εἶναι ἄστοχος, διότι ὁ ἀρχαιότερος συμβολαιογράφος θὰ εἶναι ὀλιγώτερον κατάλληλος· οἱ ἀρχαιότεροι εἶναι συνήθως οἱ ἀμαθέστεροι. Τὸν ἀρχαιότερον λοιπὸν συμβολαιογράφον, ἐὰν θέλητε νὰ διατηρήσητε — πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι καὶ πολὺ κατάλληλον — νὰ τὸν διατηρήσητε, διοριζόμενον ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῇ προτάσει τοῦ εἰσαγγελέως· ἄνευ διορισμοῦ τοῦ συμβολαιογράφου, οὗτος, οἱοσδήποτε καὶ ἂν εἶναι, δὲν δύναται νὰ δικάσῃ· πρέπει νὰ ἔχῃ διορισμὸν δυνάμενον νὰ καταστήσῃ αὐτὸν ἁρμόδιον καὶ ἱκανὸν νὰ εἶναι δικαστής.
§110Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μοὶ ἐπιτρέπετε; Ἡ τοιαύτη ἀναπλήρωσις ἀφορᾷ εἰς τὰ Εἰρηνοδικεῖα ἐκεῖνα τὰ ἐκδίδοντα ἀριθμὸν ἀποφάσεων ἐλάττονα τῶν ἑκατόν.
§111Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τί διαφέρει ἂν εἶναι ἓν ἢ πεντήκοντα;
§112Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν τοῖς Εἰρηνοδικείοις ἐκείνοις δὲν ὑπάρχουσι πολλοὶ συμβολαιογράφοι ἀλλ’ οὐδείς, οὔτε ἀρχαιότεροι οὔτε νεώτεροι.
§113Δ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Οὔτε δικηγόροι.
§114Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Μεταξὺ τῶν προσώπων ὅμως τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ διατηρηθῶσιν εἶναι ὁ κλητήρ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λειτουργήσῃ ἡ Δικαιοσύνη εἰς τὰ μέρη ἀπὸ τὰ ὁποῖα ἀφαιρεῖτε τὸ Εἰρηνοδικεῖον καὶ εἰς τὰ ὁποῖα στέλλετε τὸν εἰρηνοδίκην, καὶ καλῶς πράττετε, ἀλλ’ ἀτελῶς,—θὰ σᾶς εἴπω μετ’ ὀλίγον—διὰ νὰ δικάσῃ, ὅταν δὲν ἔχητε κλητῆρα. Ποῖα δικόγραφα θὰ εἶναι ἕτοιμα εἴτε ποινικὰ εἴτε ἀστικῆς φύσεως; Πῶς θὰ εἶναι ἕτοιμα, παρουσιαζομένου τοῦ εἰρηνοδίκου νὰ δικάσῃ, ὅταν δὲν ἔχητε εἰς τὸν τόπον ἐκεῖνον κλητῆρα, ὁ ὁποῖος νὰ ἔχῃ ἤδη προκοινοποιήσει αὐτά;
§115Δ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Δὲν καταργεῖται ἡ θέσις τοῦ ἐμμίσθου κλητῆρος. Καταργεῖται;
§116Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Πῶς δὲν καταργεῖται, ἀφοῦ καταργεῖται τὸ Εἰρηνοδικεῖον;
§117Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τοῦ Προϋπολογισμοῦ καταργοῦνται αἱ θέσεις τῶν ἐμμίσθων κλητήρων καὶ μάλιστα ἀναγράφεται καὶ σπουδαία οἰκονομία ἐκ 53.000 δραχμῶν!
§118Δ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Ὅτε ἐγένετο ὁ Προϋπολογισμός, ἦσαν κατηργημένα τὰ Εἰρηνοδικεῖα καὶ συνεπῶς κατηργήθη καὶ ὁ ἔμμισθος κλητήρ. Τώρα ὅμως, ὅτε τὰ Εἰρηνοδικεῖα δὲν θὰ καταργηθῶσι, μένει ὁ ἔμμισθος κλητήρ.
§119Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἀνάγκη νὰ μένῃ ὁ κλητὴρ παρὰ τὴν προσδοκωμένην οἰκονομίαν, διότι τὸ νομοσχέδιον ἄγεται μὲν ἐκ πνεύματος οἰκονομίας ἐν ταῖς διατάξεσι περὶ περικοπῶν, ἀλλ’ ἡ οἰκονομία προκειμένου περὶ Δικαιοσύνης, οἱουδήποτε βαθμοῦ, εἶναι οἰκονομία ἐντελῶς ξένη, δυναμένη νὰ εἶναι πολλαπλῶς ἐπιζήμιος. Καὶ ἡ Κυβέρνησις ὑπὸ τὸν κύριον Θεοτόκην, τῆς ὁποίας εἶχον τὴν τιμὴν ν’ ἀποτελῶ μέλος, ἐσκέφθη περὶ καταργήσεως Εἰρηνοδικείων, ἀλλὰ δὲν ἤχθη ἐκ πνεύματος οἰκονομίας, ἀλλ’ ἐκ πνεύματος βελτιώσεως τῆς Δικαιοσύνης, ἐν τῷ τρόπῳ δὲ τῆς βελτιώσεως κατηργοῦντο 45 περίπου καὶ ἐν τῇ καταργήσει αὐτῇ ἐπήρχετο μόνη της ἡ οἰκονομία, καὶ ἐπήρχετο οἰκονομία περὶ τὰς 160.000 δραχμῶν κατ’ ἐλάχιστον ὅρον.
§120Δ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Ὄχι πραγματικὴ ὅμως.
§121Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Πραγματικωτάτη. Καὶ θὰ σᾶς εἴπω ἀμέσως διατί· διότι ἀπὸ τὰ μέρη ἀπὸ τὰ ὁποῖα ἀφῃρεῖτο ὁ εἰρηνοδίκης καὶ ὁ γραμματεὺς δὲν ἀφῃρεῖτο ἡ Δικαιοσύνη. Ὡρίζετο ἐν τῷ νομοσχεδίῳ —καὶ αὐτὴν τὴν τροπολογίαν θὰ φέρω τώρα — κατὰ τίνα τρόπον, καὶ τρόπον ἀσφαλῆ, ὁ εἰρηνοδίκης ἐδίκαζε καὶ ποινικὰς καὶ πολιτικὰς ὑποθέσεις εἰς τὰ μέρη εἰς τὰ ὁποῖα ὑπῆρχεν Εἰρηνοδικεῖον καὶ ὅπου κατηργεῖτο. Τοιουτοτρόπως ὁ Α δῆμος ὁ ὁποῖος εἶχεν Εἰρηνοδικεῖον δὲν ἔχασε τίποτε διὰ τοῦ νομοσχεδίου τὸ ὁποῖον εἶχεν ὑποβάλει ἡ Κυβέρνησις Θεοτόκη παρὰ μόνον τὴν συντροφιὰν τοῦ εἰρηνοδίκου καὶ τοῦ γραμματέως, ὅτε δὲν ἦτο ἡμέρα συνεδριάσεως ἀλλὰ σήμερον, ὅπως εἰσήχθη καὶ ἀπὸ τὴν προκάτοχον Κυβέρνησιν καὶ ὅπως εἰσάγεται καὶ ἀπὸ τὴν σημερινήν, βεβαίως οὐδὲν εὐάρεστον ἀποτέλεσμα οἰκονομικὸν θὰ ἔχητε, διότι οὐ μόνον θὰ στερήσητε τὰ μεμακρυσμένα μέρη τῆς πολιτικῆς Δικαιοσύνης, ἀλλὰ θὰ εἶναι τοσαῦτα τὰ μαρτυρικὰ δικαιώματα ἀπὸ δήμου εἰς δῆμον καὶ ἀπὸ τοῦ μέρους ἔνθα διαπράττεται τὸ πταῖσμα μέχρι τῆς ἕδρας τοῦ δικαστηρίου ὥστε ἢ ὁ δημόσιος κατήγορος καὶ ὁ πολίτης ὁ ἀδικούμενος θὰ ἐγκαταλείψῃ πᾶσαν ἰδέαν προσφυγῆς εἰς τὴν Δικαιοσύνην, διὰ ν’ ἀποφεύγῃ μακρὰς πορείας, ὅπως δώσῃ μαρτυρίαν, ἢ θὰ δαπανᾷ τὸ Δημόσιον πολὺ περισσότερα ποσὰ διὰ μαρτυρικὰ δικαιώματα.
§122Θ. ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Προνοεῖ τὸ ἄρθρον 7 περὶ τῆς πταισματικῆς Δικαιοσύνης, κύριε συνάδελφε.
§123Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Σήμερον. Ὁμιλῶ περὶ τοῦ σχεδίου τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως, τὸ ὁποῖον ἐνόμισαν ὅτι καταργεῖ μὲ μίαν μονοκονδυλιὰν τὰ Εἰρηνοδικεῖα χωρὶς νὰ χωρήσῃ καὶ εἰς τοσοῦτον ἀριθμόν· διότι δὲν εἶναι δυνατὸν εἰς τὸν ἐξετάζοντα τὸ θέμα νὰ προκύψῃ ἀβλαβὲς ἀποτέλεσμα ἐκ τῆς καταργήσεως τοσούτων Εἰρηνοδικείων. Διὰ τοῦτο—ἐπανέρχομαι μετὰ τὴν διακοπὴν—προτείνω νὰ τεθῇ μετὰ τὸ ἄρθρον 4 ἄρθρον 5, διὰ τοῦ ὁποίου νὰ διατηρῆται ὁ κλητήρ, τὸ μόνον καὶ ἀπαραίτητον ὄργανον τῆς λειτουργίας τῆς Δικαιοσύνης, ἐκεῖ ὅπου τὴν ἀφαιρεῖτε.
§124Δ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Ἐπαύθησαν σήμερον; Οὐδεὶς ἐπαύθη Ἐξακολουθοῦσιν ἤδη νὰ λειτουργῶσι.
§125Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Εἰς τὰ καταργούμενα, κύριε Βουλευτά;
§126Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα. Λησμονεῖτε ὅτι δὲν ἐφηρμόσθη ἀκόμη ὁ νόμος τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως παρὰ μόνον κατὰ τὴν πρότασιν τοῦ συμβουλίου; Νὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλὴ νὰ ὁμιλήσω ἤδη ἐπὶ τοῦ βήματος εὑρισκόμενος καὶ διὰ τὰς ἄλλας τροπολογίας, ἵνα μὴ ἐπανέρχωμαι κατόπιν. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 5 αἱ παράγραφοι γʹ καὶ δʹ πρέπει νὰ λείψωσι, διότι δημιουργοῦσι κατὰ τρόπον πρωτοφανῆ πολλὰς ἕδρας τοῦ αὐτοῦ δικαστηρίου. Τὸ πρᾶγμα εἶναι σοβαρώτατον, ἐπικινδυνωδέστατον δέ.
§127ΓΡ. ΦΟΥΦΑΣ. Αὐτὰ ἐξεφράσαμεν καὶ ἡμεῖς ἐν τῇ ἐπιτροπῇ, ἀλλὰ δυστυχῶς δὲν ἐγένοντο δεκτά. Αὐτὰ εἶναι τραγελαφικά, εἶναι ἀκατανόητα.
§128Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ δεχθῇ, διότι ἀκούω ὅτι καὶ ἐν τῇ ἐπιτροπῇ ἡ αὐτὴ ἀντίρρησις ἔγινε. Διατί δὲν τὸ δέχεται; Διατί θέλει νὰ ὑπάρχωσι πολλαὶ ἕδραι τοῦ αὐτοῦ Εἰρηνοδικείου; Τίς ὁ λόγος;
§129Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον ἐννοεῖ τὰς ἕδρας τὰς κατὰ τὸν ἰσχύοντα νόμον θερινὰς καὶ χειμερινάς.
§130Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι αὐτό. Μὲ συγχωρεῖτε· διότι λέγει ὡρισμένως ὅτι δύνανται νὰ ἔχωσι καὶ δύο ἕδρας· ὄχι θερινὰς καὶ χειμερινάς.
§131Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Νὰ δοθῇ ἡ ἐξήγησις.
§132Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Διατί ζητοῦνται δύο; Ὑμεῖς καὶ ἡ Βουλὴ γνωρίζει ὅτι εἶναι ὡρισμένα τὰ Εἰρηνοδικεῖα εἰς τὸ Κράτος τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουσι δύο ἕδρας, ἀλλὰ μίαν, ἥτις εἶναι μεταθετὴ τὸν χειμῶνα ἐδῶ καὶ τὸ θέρος ἐκεῖ· δὲν εἶναι δύο ἕδραι· ἐδῶ δημιουργεῖτε δύο ἕδρας, καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης νομικὸς ὢν ὑπὲρ πάντα ἄλλον ἐννοεῖ ὅτι τὸ πρᾶγμα εἶναι τερατῶδες.
§133Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Εἶναι ἡ διατύπωσις τοιαύτη.
§134Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ λοιπὸν αἱ παράγραφοι γʹ καὶ δʹ νὰ λείψωσι. Δὲν ἔχουσι κανένα λόγον, διότι οὐ μόνον εἶναι περιτταὶ ἀλλὰ καὶ ἐπικίνδυνοι εἰς τὴν Δικαιοσύνην καὶ ὀλέθριαι, θ’ ἀναπτύξωσι δ’ ἐνστάσεις αἱ ὁποῖαι θὰ εἶναι πολλαχῶς ἐπιζήμιοι εἰς τοὺς πολίτας.
§135Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον ἐννοεῖ θερινὴν καὶ χειμερινήν.
§136Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Συζητοῦμεν τὸ ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου, ὄχι τὴν ἔννοιαν τὴν ὁποίαν ἀκούω τώρα ὅτι ἔχει, διότι τοιαύτη ἔννοια δὲν ἐξάγεται ἐκ τοῦ γράμματος.
§137Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, ἐπειδὴ ἐγὼ συμφωνῶ πρὸς ὑμᾶς. Εἶναι οὕτω δυνατὸν νὰ ἔχωμεν χειμερινὰς καὶ θερινάς.
§138Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπάρχει τὸ καθεστώς, τὸ ὁποῖον δὲν καταργεῖται· δηλαδὴ ἐν ὥρᾳ μὲν θέρους ἡ ἕδρα εἶναι ἐκεῖ, ἐν ὥρᾳ δὲ χειμῶνος ἐκεῖ. Τὸ καθεστὼς ὑπάρχει· ἐὰν λείψωσιν αὐταί, δὲν μεταβάλλεται.
§139Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Εἶναι ἀνάγκη νὰ ὁρισθῇ· ἐπειδὴ ἐπαναλαμβάνομεν ὅλον τὸ παρελθὸν εἰς τὸ ἄρθρον αὐτό, νὰ ὁρισθῇ ὅτι ἡ ἕδρα ἡ χειμερινὴ καὶ ἐαρινὴ δύνανται νὰ ὁρισθῶσι διὰ γνωματεύσεως τοῦ οἰκείου εἰρηνοδίκου.
§140Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν νομίζητε ὅτι αἱ δύο παράγραφοι ἀφορῶσιν εἰς τὸ θέμα περὶ τοῦ ὁποίου λέγετε δύνανται νὰ συμπτυχθῶσι — καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ μὲ ἀκούσῃ — καὶ δύναται νὰ γίνεται ὁ προσδιορισμὸς δι’ ὑπουργικῆς διαταγῆς· δὲν εἶναι ἀνάγκη Β. Διατάγματος.
§141Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Δι’ ὑπουργικῆς διαταγῆς. Ἕνεκα τῆς καταργήσεως Εἰρηνοδικείων τινῶν παρετηρήθη ὑπὸ συναδέλφων ὅτι θὰ δημιουργήσωμεν καὶ ἄλλα Εἰρηνοδικεῖα μὲ δύο ἕδρας, ἐκτὸς ἐκείνων τὰ ὁποῖα ἔχομεν σήμερον.
§142Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ νοηθῇ δικαστήριον μὲ δύο ἕδρας; Πολὺ καλά· νὰ μεταφέρητε τὴν μίαν ἕδραν, ἀλλ’ ὄχι νὰ δημιουργῆτε δύο ἢ καὶ τρεῖς. Αὐτὸ λέγει τὸ νομοσχέδιον.
§143Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Ἐὰν θέλητε νὰ προσθέσωμεν «ἐαρινὴν καὶ θερινήν», εἶναι πληρεστέρα ἡ ἔννοια.
§144Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ν’ ἀπαλειφθῶσιν αἱ παράγραφοι γʹ καὶ δʹ καὶ νὰ ὁρίζηται ὅτι ἡ μία καὶ μόνη ἕδρα δύναται νὰ εἶναι θερινὴ καὶ χειμερινὴ κατὰ γνωμοδότησιν τοῦ οἰκείου Πρωτοδικείου δι’ ὑπουργικῆς διαταγῆς. Τὸ ἄρθρον 6, κύριε Ὑπουργέ, εἶναι ἐπίσης πλημμελῶς συντεταγμένον, διότι δὲν ἐννοῶ πῶς εἶναι δυνατὸν καταργουμένου Εἰρηνοδικείου τινὸς νὰ εἴπητε ὅτι διὰ Β. Διατάγματος θὰ ὁρίσητε τὸν χρόνον τῆς μεταβιβάσεως τῶν ἐκκρεμῶν ὑποθέσεων. Ἐὰν ἔχωμεν δύο Εἰρηνοδικεῖα καὶ τὸ Εἰρηνοδικεῖον Α συγχωνεύηται μὲ τὸ Εἰρηνοδικεῖον Β, ὑπάρχει ἡ μεταβίβασις αὐτοδικαίως· δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ κάμητε ἄλλην σκέψιν περὶ μεταβιβάσεως. Δὲν πρόκειται περὶ μεταβιβάσεως ἀπὸ δικαστηρίου εἰς δικαστήριον· πρόκειται περὶ μεταβιβάσεως ὑποθέσεων κατὰ τὸ ἄρθρον σας καταργουμένου Εἰρηνοδικείου· Ἐὰν ἐκλείψῃ αὐτό, φυσικὰ θὰ ὑπαχθῶσιν αἱ ὑποθέσεις εἰς τὸ ἄλλο.
§145Δ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Καὶ πάλιν δὲν εἶναι αὐτό. Ἡ ἔννοια τοῦ ἄρθρου εἶναι ὅτι ἐν τῷ Διατάγματι πρέπει νὰ λεχθῇ ὅτι αἱ ὑποθέσεις ἀπὸ τοῦδε, ἀπὸ τῆς καταργήσεως, μεταβαίνουσιν εἰς ἐκεῖνο. Πῶς θὰ γίνῃ αὐτό;
§146Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὤ ἡ ἔννοια, ἡ ἔννοια! Μὲ τὴν ἔννοιαν τώρα ἀπαντᾶτε! Μὲ συγχωρεῖτε. Παρακαλῶ, ἰδοὺ τί λέγει· «Ἄρθρον 6. Ἐν τῷ Διατάγματι τῆς καταργήσεως ὁρίζεται τὸ Εἰρηνοδικεῖον εἰς ὃ ὑπαχθήσεται ἕκαστος δῆμος τῆς περιφερείας τοῦ καταργουμένου καὶ ὁ χρόνος τῆς μεταβιβάσεως τῶν ἐνώπιον τοῦ καταργουμένου ὑπαρχουσῶν ἐκκρεμῶν ὑποθέσεων». Δηλαδὴ ὑποθέτετε ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ μεσολαβήσῃ χρονικὸν διάστημα ἀπὸ τῆς καταργήσεως μέχρι τῆς μεταβιβάσεως.
§147Δ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Ὄχι, ὄχι.
§148Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι, ἀλλὰ βρέχει!
§149Δ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Παρακαλῶ νὰ μοὶ ἐκφράσητε αὐτὴν τὴν ἰδέαν· πῶς θὰ τὴν ἐκφράσητε;
§150Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν θὰ ἐκφράσω τίποτε· καταργῶν τὸ Εἰρηνοδικεῖον θὰ εἴπω ὅτι αἱ ὑποθέσεις μεταβιβάζονται.
§151Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Εἶναι δ’ ἄλλως γνωστὸς ὁ τύπος τῶν Διαταγμάτων.
§152Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως. Ἔρχομαι εἰς τὸ ἑπόμενον ἄρθρον. Ἐρωτῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης καὶ παρακαλῶ αὐτὸν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ μοὶ ἀπαντήσῃ: διατί, ἀφοῦ ἅπαξ ἐδέχθητε τὴν ἀπονομὴν τῆς δικαιοσύνης εἰς τὴν περιφέρειαν τῶν καταργουμένων Εἰρηνοδικείων, διατί δέχεσθε μόνον τὴν πταισματικὴν καὶ ὄχι καὶ τὴν πολιτικήν; Ἀφοῦ ὁ εἰρηνοδίκης θὰ μεταβαίνῃ, διατί νὰ μὴ δικάζῃ καὶ τὰς ἀστικὰς ὑποθέσεις;
§153Δ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Διότι θὰ ὑποχρεωθῶσιν οἱ δικηγόροι καὶ οἱ δικολάβοι νὰ φορῶσι τσαρούχια καὶ βλαχόκαλτσες, διὰ ν’ ἀκολουθῶσι τὸν εἰρηνοδίκην.
§154Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν γνωρίζω ἂν θὰ ὑποχρεωθῶσι· τοῦτο εἶναι συνέπεια τῶν λεγομένων. Ἐὰν οἱ δικολάβοι δύνανται νὰ μένωσιν εἰς τὰς θέσεις των καὶ νὰ δικάζωσι τὰς ὑποθέσεις των, ἐὰν θέλητε οὕτω, δύναται τὸ πρᾶγμα νὰ διακανονισθῇ ἐν τῷ νόμῳ, καὶ ὄχι νὰ λέγητε ὅτι θὰ ξεκινήσῃ ὁ εἰρηνοδίκης μὲ τὸν γραμματέα καὶ κατόπιν αὐτοῦ θὰ τὸν ἀκολουθήσωσιν οἱ δικηγόροι καὶ οἱ δικολάβοι. Ὑποθέτετε ὅτι δὲν θὰ μεταβῶσιν οἱ δικολάβοι, ὅταν ἔχητε ἀσφαλῆ τὴν μετάβασιν τοῦ εἰρηνοδίκου νὰ δικάσῃ; Ἀπαντήσατέ μοι, κ. Κρεμεζῆ, εἰς αὐτό.
§155Δ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Προκειμένου περὶ πταισματικῶν ὑποθέσεων δὲν εἶναι ἀναγκαία ἡ παράστασις τοῦ δικηγόρου. Δύναται ὁ πταισματοδίκης ν’ ἀπονείμῃ δίκαιον χωρὶς ν’ ἀκούσῃ οὔτε τὸν ἕνα οὔτε τὸν ἄλλον δικηγόρον· προκειμένου ὅμως περὶ πολιτικῶν ὑποθέσεων εἰς τὰς ὁποίας ἀναπτύσσονται σπουδαιότατα νομικὰ ζητήματα, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ διεξαχθῶσιν ἐνώπιον τοῦ εἰρηνοδίκου ἄνευ αὐτῶν;
§156Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Πῶς σήμερον διεξάγονται; Εὐαρεστηθῆτε νὰ προσέξητε, διὰ νὰ ἴδητε ὅτι μὲ διεκόψατε ἀδίκως. Εἰς τὸ Α Εἰρηνοδικεῖον ὑπάρχουσι σήμερον δικηγόροι καὶ δικολάβοι· τὸ Εἰρηνοδικεῖον αὐτὸ καταργεῖται. Ὅταν τὸ Εἰρηνοδικεῖον αὐτὸ καταργῆται, ὄχι ὅμως καὶ ὁ εἰρηνοδίκης, ὁ δὲ εἰρηνοδίκης εἶναι ὑπόχρεος νὰ μεταβαίνῃ καὶ νὰ δικάζῃ ὑποθέσεις εἰς ὡρισμένην ἡμέραν τοῦ μηνός, μεταβάλλεται ἡ κατάστασις τῶν ἀντιπροσωπευόντων τοὺς διαδίκους; Οἱ ἴδιοι θὰ εἶναι καὶ θὰ εὑρίσκωσι τὸν εἰρηνοδίκην κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς δίκης ἐνώπιόν των· δὲν ἔχουσι νὰ χάσωσι τίποτε παρὰ τὴν συντροφιάν του, ὅταν δὲν θὰ γίνηται συνεδρίασις.
§157Δ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Ἀφοῦ Εἰρηνοδικεῖον δὲν θὰ ὑπάρχῃ, πῶς θὰ ὑπάρχῃ εἰρηνοδίκης; Τοῦτο δὲν ἐννοῶ.
§158Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅπως περιοδεύει ὁ πταισματοδίκης θὰ περιοδεύωσι καὶ οἱ εἰρηνοδίκαι.
§159Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπαναλαμβάνω νὰ εἴπω ὅτι τὸ μέτρον τὸ ὁποῖον δημιουργεῖται διὰ τὴν πταισματικὴν Δικαιοσύνην, αὐτὸ τὸ μέτρον δέον νὰ ἐπεκτείνηται καὶ διὰ τὴν πολιτικὴν Δικαιοσύνην.
§160Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχετε τροπολογίαν;
§161Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχω· μάλιστα.
§162Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Παρακαλῶ ν’ ἀκούσητε διὰ τίνα λόγον. Διὰ τὰ πταίσματα καλοῦνται ὑπὸ τῆς κατηγορούσης Ἀρχῆς εἰς ὡρισμένην ἡμέραν καὶ δύναται ἡ κατηγοροῦσα Ἀρχὴ νὰ τάσσῃ εἰς τὸν δεῖνα δῆμον τίνας ὡρισμένας ὑποθέσεις θὰ δικάζῃ τὴν δεῖνα ἡμέραν· εἰς τὴν πολιτικὴν διαδικασίαν δὲν δύνανται οἱ διάδικοι νὰ τάσσωσι τὰς ἡμέρας καθ’ ἃς θὰ δικάζωνται αἱ ὑποθέσεις των.
§163Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δύνανται νὰ κανονισθῶσιν αἱ ἡμέραι τῶν συνεδριάσεων διὰ κανονισμοῦ.
§164Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Διὰ τὰς ἀποφάσεις πρὸς ἀπόδειξιν δὲν δύνανται.
§165Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν δύνανται αἱ ἡμέραι συνεδριάσεων νὰ ὁρίζωνται; Τί λέγετε; Καὶ μάλιστα ὅταν ἔχητε νομοθετικὴν ἄδειαν;
§166Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Κοινοποιεῖται ἀγωγή τις· δύναται νὰ γνωρίζῃ ὁ διάδικος ἢ μᾶλλον δύναται ὁ εἰρηνοδίκης νὰ κανονίζῃ σήμερον τὸν χρόνον κατὰ τὸν ὁποῖον θὰ δικάσῃ ἢ νὰ τάσσῃ τὴν προθεσμίαν ταύτην; Τοῦτο δὲν εἶναι εὔκολον πρᾶγμα.
§167Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα· δύναται.
§168Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐγὼ νομίζω ὅτι, ἐὰν εἰσέλθωμεν εἰς τὴν ἐξέτασιν τοῦ θέματος αὐτοῦ, δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ καταλήξωμεν εἰς συμπέρασμα. Διότι αἱ σκέψεις τὰς ὁποίας προβάλλετε σήμερον εἶναι ἀναμφισβητήτως ὀρθαί, ἀλλὰ πρόκειται τότε περὶ ἀνακαινίσεως τοῦ εἰρηνοδικειακοῦ κλάδου. Ἐγὼ οὕτω τὸ ἀντιλαμβάνομαι. Δὲν εἶναι ἡ κατάλληλος περίστασις σήμερον, κατὰ τὴν ὁποίαν δυνάμεθα νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τοιαύτην συζήτησιν ἀνακαινίσεως ὁλοκλήρου τοῦ εἰρηνοδικειακοῦ κλάδου. Σήμερον εὑρισκόμεθα ἀπέναντι τοιαύτης καταστάσεως συνεπείᾳ τοῦ νόμου τὸν ὁποῖον ἐψηφίσαμεν ἐπιτροχάδην....
§169ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Πρωθυπουργός). Καὶ λίαν ἐπειγούσης καταστάσεως.
§170Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. .. ὥστε πρέπει νὰ περιορισθῶμεν εἰς τὰ σημεῖα διὰ τῶν ὁποίων δυνάμεθα ὁπωσδήποτε νὰ ἐπανορθώσωμεν τὰ ἀδικήματα τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ ἐπέλθωσι συνεπείᾳ τοῦ ἄρτι ψηφισθέντος καὶ κυρωθέντος νόμου. Διὰ τοῦτο ὑποβάλλω χωρὶς νὰ ἐπιμένω τὴν γνώμην μου, ὅτι καλὸν εἶναι νὰ περιορισθῶμεν εἰς αὐτὰς τὰς διατάξεις, ὅπως διετυπώθησαν, καὶ νὰ προσπαθήσωμεν νὰ βελτιώσωμεν ταύτας.
§171Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ τροπολογία μου ἕνεκα τῆς ὁποίας ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα δὲν ἄγει εἰς τὴν ἰδέαν τὴν ὁποίαν ἐξέθηκε πρὸ ὀλίγου ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτής, ὅτι δηλαδὴ ἐκ τῆς συζητήσεως ταύτης προκύπτει ἡ ἔρευνα ὁλοκλήρου τοῦ θεσμοῦ τοῦ εἰρηνοδικειακοῦ. Διότι ἰδοὺ τί λέγει ἡ τροπολογία μου (ἀναγινώσκει)· «Πᾶς εἰρηνοδίκης ἢ δικηγόρος ὀφείλει νὰ μεταβαίνῃ... τὸ πολὺ τέσσαρας ἡμέρας κλπ.». Εἶπον τὸ πολύ, διότι θὰ εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐνασκήσῃ τὰ ἀνακριτικὰ καθήκοντα, διὰ νὰ μὴ κάμῃ ἄλλην μετάβασιν, ὅπως γίνεται σήμερον εἰς μέρος εἰς τὸ ὁποῖον δὲν ὑπάρχει εἰρηνοδίκης. Καὶ γνωρίζετε τίνες καταστάσεις γίνονται δι’ αὐτὰς τὰς μεταβάσεις. Δι’ αὐτὸ ἔθηκα ἐκεῖ τὸ πολὺ 4 ἡμέρας. Ὅταν δὲ θὰ συνεδριάζῃ, ἡ συνεδρίασις θὰ γίνηται ἐν τῇ αἰθούσῃ τῆς Ἀστυνομίας, ἐκτὸς ἐὰν ὑπάρχῃ ἴδιον δημοτικὸν κατάστημα δι’ Εἰρηνοδικεῖον. Διὰ τοῦ τρόπου τούτου ἀποφεύγει νὰ δικάζῃ ὁ εἰρηνοδίκης ἐν τῇ οἰκίᾳ τοῦ δημάρχου. Χαρὰ ’ς τὸν Δήμαρχον ὁ ὁποῖος θὰ δεχθῇ τὸν εἰρηνοδίκην καὶ τὸν πταισματοδίκην, διὰ νὰ δικάσῃ, καὶ ἀλλοίμονον εἰς τοὺς ἀντιθέτους! Λοιπὸν αὐτὴν τὴν τροπολογίαν εἶχον ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὴν ἀπονομὴν τῆς δικαιοσύνης. Ἔχω ὅμως καί τινα τελευταίαν παρατήρησιν νὰ κάμω. Τὸ ἄρθρον 8 τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης καὶ ὑπεβλήθη εἰς τὴν Βουλήν....
§172Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ ποῖον ἄρθρον ὁμιλεῖτε;
§173Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τὸ ὄγδοον ἄρθρον, τὸ ὁποῖον ἔχει οὕτως (ἀναγινώσκει)· «Ἐντὸς μηνὸς ἀπὸ τῆς ἰσχύος τοῦ παρόντος νόμου τὸ κατὰ τὸ ἄρθρον 23 τοῦ νόμου ΓΥΛΖʹ τῆς 30 Νοεμβρίου 1909 ἀνώτατον δικαστικὸν συμβούλιον θέλει προτείνει δι’ ἠτιολογημένης ἐκθέσεώς του πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης ἐκείνους ἐκ τοῦ συνόλου τῶν ἐν ὑπηρεσίᾳ εἰρηνοδικῶν, πταισματοδικῶν καὶ γραμματέων Εἰρηνοδικείων καὶ Πταισματοδικείων οὓς θεωρεῖ ὅτι πρέπει ν’ ἀπολυθῶσιν ὡς ἀποδεδειγμένως ἀνεπαρκεῖς ἢ ἀνίκανοι, ὡς ἐπιδείξαντες διαγωγὴν ἀσυμβίβαστον ἢ ἔχοντες πειθαρχικὰς ποινὰς μὴ ἐπιτρεπούσας τὴν παραμονήν των ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ. Ἡ ἔκθεσις αὕτη εἶναι ὑποχρεωτικὴ διὰ τὸν Ὑπουργόν, ὀφείλοντα νὰ προβῇ εἰς τὴν ἀπόλυσιν. Ἐὰν μετὰ τὴν ἀπόλυσιν τῶν ἀνωτέρω ὑπάρχωσιν ὑπεράριθμοι, ἀπολύονται μέχρι τοῦ ἀπαιτουμένου ἀριθμοῦ ἐξ αὐτῶν πρῶτον οἱ συμπληρώσαντες τὰ ἔτη τῆς συντάξεώς των καὶ κατόπιν οἱ νεώτεροι κατὰ διορισμόν. Οἱ ἀπολυθέντες ὡς ὑπεράριθμοι διορίζονται κατὰ προτίμησιν καὶ κατὰ σειρὰν ἀρχαιότητος εἰς τὰς κενωθησομένας θέσεις. Ἐντὸς τριῶν μηνῶν ἀπὸ τῆς ἰσχύος τοῦ παρόντος νόμου ἐπιτρέπεται διὰ Β. Διατάγματος τῇ προτάσει τοῦ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργοῦ καὶ ἄνευ ἄλλης γνωμοδοτήσεως 1) ἡ ἐναλλὰξ μετάθεσις εἰρηνοδίκου ἢ πταισματοδίκου ἢ τῶν γραμματέων τῶν Εἰρηνοδικείων καὶ Πταισματοδικείων· 2) ἡ τοποθέτησις τῶν εἰρηνοδικῶν, πταισματοδικῶν, γραμματέων τῶν Εἰρηνοδικείων καὶ Πταισματοδικείων». Δὲν ὑπάρχει, Κύριοι, πειθαρχικὴ ποινὴ μὴ ἐπιτρέπουσα τὴν παραμονὴν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ. Τί θὰ εἴπῃ ἀποδεδειγμένως; Ἀπὸ τί ἀποδεδειγμένως; Γνωρίζετε τί συνέβη μὲ αὐτὸ τὸ ἀποδεδειγμένως ἀπὸ τὸ ἀνώτατον συμβούλιον; Ὑπέγραψέ τις — καὶ τοῦτο γνωρίζω ἀσφαλῶς — ἐπιστολὴν μὲ τὸ ὄνομα «Ἀντώνιος Δημητρίου» καὶ τὴν ἔστειλεν εἰς τὸ ἀνώτατον δικαστικὸν συμβούλιον. Διὰ τῆς ἐπιστολῆς αὐτῆς ἔλεγεν ὅτι ὁ δεῖνα πρωτοδίκης ἔκαμεν αὐτὸ καὶ αὐτό. Τὸ πρᾶγμα ἐνεποίησε μεγάλην ἐντύπωσιν, χωρὶς νὰ ἐξακριβωθῇ καὶ ἡ ἀλήθεια τῶν λεγομένων. Τί δὲ συνέβη; Ὁ ὑπογράψας τὴν ἐπιστολὴν Ἀντώνιος Δημητρίου ἦτο ἄγνωστος καὶ ἐν τούτοις οἱ Κύριοι οἱ ἀποτελοῦντες τὸ ἀνώτατον δικαστικὸν συμβούλιον εὑρέθησαν εἰς ἀμηχανίαν, σκεφθέντες ὅτι, διὰ νὰ γραφῇ τοιαύτη τις καταγγελία, θὰ εἴπῃ ὅτι τὰ καταγγελλόμενα εἶναι ἀληθῆ.
§174Κ. Ν. ΠΑΠΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀφοῦ ἦτο ἀνύπαρκτον πρόσωπον.
§175Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐν τούτοις.
§176Θ. ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ὑπαρκτὸν ἐὰν ἦτο, ἔπρεπε νὰ ἐξελεγχθῇ.
§177Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ τὸ ἄτοπον προκύπτει ἐκ τῆς ἀτελείας τοῦ νόμου, ὄχι τοῦ νόμου περὶ προσόντων, ἀλλ’ ἐκείνου τὸν ὁποῖον ἐδημιούργησε τὸ Βασιλικὸν Διάταγμα τὸ ἐκτελεστικόν. Διότι κατὰ τὸν νόμον περὶ προσόντων τὸ ἀνώτατον συμβούλιον δὲν ἐλειτούργησε νομίμως, ἐλειτούργησεν ὅμως κατὰ τὸ Β. Διάταγμα νομίμως, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀδικαιολόγητον διὰ τὸ ἀνώτατον συμβούλιον· διότι τὸ ἀνώτατον συμβούλιον πρωτίστως ὀφείλει νὰ γνωρίζῃ ὅτι τὸ Β. Διάταγμα δὲν δύναται νὰ μεταβάλῃ τὸν νόμον, καὶ ἦλθε τὸ Διάταγμα καὶ μετέβαλε τὸν νόμον, καὶ οὕτως οἱ Κύριοι οἱ ἀποτελοῦντες τὸ ἀνώτατον δικαστικὸν συμβούλιον ἠκολούθησαν τὸ Διάταγμα καὶ ὄχι τὸν νόμον.
§178ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Πρωθυπουργός). Καὶ ἐν γνώσει ὅτι ὑπῆρχεν εἰδικὸς νόμος, ὅτι ἐψηφίζετο τὸ νομοσχέδιον εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν.
§179Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ μείζονα λόγον τοῦτο ἔρχεται εἰς ὑποστήριξιν ἐκείνων τὰ ὁποῖα ἐγὼ εἶπον. Διὰ τοῦτο πρέπει νὰ προσέξωμεν εἰς τὴν διατύπωσιν προκειμένου περὶ ἀπολύσεως, διότι ὑπάρχουσιν ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι ὑπηρετοῦσιν 20 ἔτη τὴν πατρίδα· δυνατόν τινες νὰ μὴ εἶναι φωστῆρες, οὐχ ἧττόν τινες εἶναι φωστῆρες, πάντως ὅμως ὑπηρέτησαν τὴν πατρίδα κατὰ πάσας τὰς πιθανότητας καὶ μάλιστα πιθανότητας αἱ ὁποῖαι φθάνουσιν εἰς βεβαίωσιν ὡς ἐκ τῆς ἀπουσίας πειθαρχικῶν ποινῶν ὅτι ὑπηρέτησαν τὴν πατρίδα μετὰ πίστεως καὶ ἀφοσιώσεως· καὶ ἐν τούτοις τὸ νομοσχέδιον λέγει εἰς αὐτοὺς «σᾶς πετῶ ἀπὸ τὸ παράθυρον» καὶ τὸ χείριστον πάντων δι’ ὅσους δὲν ἔχουσι συμπληρώσει τὴν σύνταξίν των τοῖς λέγει· «σᾶς ἀφήνω νηστικοὺς καὶ ζήσατε ἀπὸ τὸ ἔλεος τοῦ Θεοῦ». Λοιπὸν πρέπει νὰ μεταβληθῇ ὁ νόμος, νὰ μείνῃ τὸ ἀνώτατον συμβούλιον, τὸ ὁποῖον θὰ προτείνῃ τοὺς ἀπολυτέους, ἀφοῦ εὑρίσκεται ὑπὸ τὸ κράτος τῆς δῆθεν δικαστικῆς ἀποκεντρώσεως, ἀλλὰ νὰ ὁρίσωμεν τὰ ὅρια ἐντὸς τῶν ὁποίων θὰ προτείνῃ τοὺς ἀπολυτέους.
§180Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ποῖα ὅρια;
§181Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα ν’ ἀπολύῃ διὰ ἀσυμβίβαστον διαγωγὴν ἢ ὅταν ὑπάρχωσι ποινικαὶ ἀποφάσεις. Ταῦτα νὰ διαβεβαιῶνται δι’ ἀποφάσεων.
§182Α. ΚΑΣΣΑΒΕΤΗΣ. Αὐτὰ εἴπομεν διὰ τοὺς εἰσαγγελεῖς τῶν Ἐφετῶν.
§183Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι· δὲν τὰ εἴπομεν, διότι ἐκεῖ ἔχομεν ὡρισμένην διατύπωσιν.
§184ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Μοὶ ἐπιτρέπετε νὰ παρατηρήσω ὅτι, ἐὰν πρόκειται περὶ ἀνθρώπων οἵτινες ἔχουσι καθ’ ἑαυτῶν ἀποφάσεις, τότε ὑπάρχει τρόπος ἀποπομπῆς κατὰ τὸν κείμενον νόμον. Δὲν ἔχομεν ἀνάγκην τοῦ ἀνωτάτου συμβουλίου, διότι ἡ διαδικασία ἡ ὑφισταμένη ἀρκεῖ ὅπως οὗτοι ἀπολυθῶσι τῆς ὑπηρεσίας. Ἀλλ’ ἐὰν ζητῆτε τὸ ἀνώτατον συμβούλιον νὰ δικάσῃ πρέπει νὰ ἐπιτρέψητε εἰς αὐτὸ νὰ ἐξετάσῃ τὸ σύνολον τῆς διαγωγῆς τῶν εἰρηνοδικῶν, καὶ ἐὰν τυχὸν δὲν ἔχωσι καθ’ ἑαυτῶν πειθαρχικὰς ἀποφάσεις, διότι ὑμεῖς γνωρίζετε κάλλιον παντὸς ἄλλου ὅτι δυστυχῶς εἰς πάντας τοὺς βαθμοὺς τῆς Δικαιοσύνης ὑπάρχουσι κάκιστοι λειτουργοὶ ἄνευ δικαστικῶν ἀποφάσεων βαρυνουσῶν αὐτούς.
§185Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δυνατὸν αὐτὸ νὰ εἶναι ἀληθές. Ἀλλὰ προκειμένου περὶ νομοθετήσεως μέτρων ἀπολυμαντικῶν — ἐπιτραπήτω μοι ἡ λέξις — πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ὁρισμός τις. Δὲν θέλει ἡ Κυβέρνησις νὰ δεχθῇ τὸ ὑπ’ ἐμοῦ προτεινόμενον ὡς μέσον ἀπολυμάνσεως; Ἂς προτιμήσῃ ἄλλο, ἀλλὰ νὰ μὴ ἀφεθῇ ἐν τῷ νόμῳ φράσις δυναμένη νὰ συμπαρασύρῃ καὶ τοὺς ἀρίστους.
§186Ι. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Οὐδεὶς εἶναι ἄριστος.
§187ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Εἶναι κακοήθεις.
§188Μ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Ὅλοι ἐγίνατε Κάτωνες καὶ ἤλθετε νὰ κόψητε κεφάλια!
§189Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Τοὺς ἠξεύρομεν.
§190Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐκ τοῦ κύκλου τῶν τιμωρουμένων εἰρηνοδικῶν καὶ γραμματέων εἶναι εὔλογον καὶ δίκαιον νὰ ἔλθῃ τὸ ἀνώτατον δικαστικὸν συμβούλιον νὰ ἐκλέξῃ μεταξὺ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἔχουσι συμπληρώσει τὴν σύνταξίν των, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀφήσῃ ὁ νόμος, νὰ τὸ θελήσῃ ἡ Κυβέρνησις ν’ ἀφήσῃ τὸ ἀνώτατον δικαστικὸν συμβούλιον νὰ ἐνεργήσῃ ὡς ἐνήργησε προσφάτως διὰ τὰ Εἰρηνοδικεῖα. Δὲν λέγω ὅτι τὸ συμβούλιον δὲν ἐξεπλήρωσε μετὰ πάσης εὐσυνειδησίας τὸ καθῆκόν του, ἀλλὰ τὰ μέλη του ὡς ἄνθρωποι δύνανται νὰ σφάλλωσι καὶ μάλιστα ὅταν δὲν ἔχωσι μέτρον δι’ οὗ νὰ μετρήσωσι τοὺς ἀνικάνους καὶ ἀνεπαρκεῖς. Ἀφήνετε μόνον εἰς τὴν κρίσιν τοῦ ἀνωτάτου συμβουλίου, ἀλλὰ δύναται ἡ κρίσις αὐτοῦ νὰ μὴ εἶναι ἀσφαλὴς καὶ δυστυχῶς τὰ παραδείγματα εἶναι πρόσφατα. Ἐπ’ αὐτῶν τῶν παρατηρήσεων συνέταξα τροπολογίας, ἃς δύναται νὰ δεχθῇ ἡ Κυβέρνησις, ἰδίως διὰ τὴν ἀπολύμανσιν καὶ διὰ τὴν ἀπονομὴν τῆς ἀστικῆς Δικαιοσύνης μαζὶ μὲ τὴν πταισματικὴν εἰς τὰς περιφερείας τῶν καταργουμένων Εἰρηνοδικείων ἀπὸ τοὺς εἰρηνοδίκας εἰς οὓς αὐτὰ προσαρτῶνται.
§191Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Νομίζω ὅτι, ἐὰν θέλωμεν ὁπωσδήποτε νὰ δώσωμεν πέρας εἰς τὴν ἀνιαρὰν καὶ ἀτελεύτητον συζήτησιν, πρέπει νὰ περιορισθῶμεν εἰς τὰς κατὰ μέρος διατάξεις, διότι πρόκειται περὶ τῆς κατ’ ἄρθρον συζητήσεως. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 4 νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης. Οὐδένα λόγον βλέπω δικαιολογοῦντα τὴν διάταξιν ταύτην. Τὰ Εἰρηνοδικεῖα τὰ ἐκδίδοντα ὀλιγωτέρας τῶν 100 ἀποφάσεων ἀνέρχονται εἰς 47, ἐξ ὧν 27 καταργοῦνται, ὑπολείπονται δὲ 20, περὶ τῶν ὁποίων προβλέπει τὸ ἄρθρον 4. Ἀλλὰ τίς εἶναι ἡ πρόνοια τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ διὰ τὴν οἰκονομίαν τῶν 20 γραμματέων; Ὅτι ἀφῆκεν εἰς τὸν εἰρηνοδίκην τὸ δικαίωμα τοῦ διορισμοῦ ἀμίσθου γραμματέως. Τί εἶναι δὲ ἄμισθος γραμματεὺς πᾶς τις γνωρίζει. Ἀλλὰ λησμονοῦμεν ὅτι ὁ γραμματεὺς εἶναι πρόσθετος ἐγγύησις ἀναποφεύκτως ἀναγκαία κυρίως ὅταν πρόκειται περὶ κέντρων μικρῶν, ὅπου δὲν ὑπάρχει ἡ ἄμεσος ἐπίβλεψις τῆς κοινῆς γνώμης. Ἀκριβῶς δ’ εἰς αὐτὰ ἀφήνομεν μόνους τοὺς εἰρηνοδίκας ἔχοντας ὡς πιστικοὺς—διότι περὶ τούτου πρόκειται—τοὺς γραμματεῖς, τοὺς ὁποίους διορίζουσι καὶ παύουσιν ἐπὶ διακρίσει. Νομίζω ὅτι μᾶλλον σόλοικος διάταξις δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ καὶ δι’ αὐτὸ πρέπει νὰ διαγραφῇ. Αἱ ὑπόλοιποι διατάξεις δὲν ἔχουσι λόγον ὑπάρξεως, εἰμὴ καθ’ ὅσον πρόκειται περὶ ἀνυπαρξίας γραμματέων. Διαγράψατε λοιπὸν τὸ ἄρθρον 4 καὶ θὰ προσφέρητε μεγίστην ὑπηρεσίαν.
§192Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Διαγράφεται τὸ ἄρθρον 4.
§193ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 5 γινόμενον 4 (ἀναγινώσκεται).
§194Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ τροπολογία περὶ κλητήρων δὲν ἔγινε δεκτή;
§195Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Ὄχι. Θὰ ἐπαρκέσωμεν μὲ τοὺς χωροφύλακας.
§196Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ἄρθρου ἐν τῇ αʹ παραγράφῳ πρέπει νὰ γίνῃ διόρθωσις ἐξαλειφομένης τῆς λέξεως «σύμφωνον», διότι προϋποτίθεται ὁλομέλεια τοῦ συμβουλίου συμφωνοῦσα.
§197Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Μάλιστα.
§198ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ὁ βουλευτὴς Πατρῶν κ. Γκότσης προτείνει λεκτικήν τινα διόρθωσιν, ἥτις θὰ γίνῃ. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 5 γενόμενον 4, ὡς ἐτροποποιήθη).
§199Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἡ ἰδική μου τροπολογία;
§200ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπερρίφθη.
§201Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Παρακαλῶ νὰ σημειωθῇ ἐν τοῖς Πρακτικοῖς ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τὴν ἀπέρριψεν.
§202ΙΕΡ. ΣΤΑΗΣ. Καὶ διὰ τὴν ἰδικήν μου τροπολογίαν.
§203ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 6 γινόμενον 5 (ἀναγινώσκεται).
§204Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἡ βʹ παράγραφος τοῦ ἄρθρου 6, γενομένου 5, καταργεῖ ἀκριβῶς τὴν ἀρχὴν καὶ εὑρίσκεται εἰς πλήρη ἀντίφασιν πρὸς τὴν ἀρχὴν τὴν ὁποίαν τίθησι τὸ ἄρθρον 5 ἐν τῇ αʹ παραγράφῳ. Περιλαμβάνει δ’ ἀρχὴν ἡ δευτέρα παράγραφος τόσῳ σόλοικον, ὥστε θαυμάζω ὅτι ἀξιότιμος συνάδελφος τῆς περιωπῆς μάλιστα τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Κυνουρίας ἐνόμισεν ὅτι δύναται νὰ ὑπερασπισθῇ. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἐννοήσῃ τις ὅτι μετὰ γνωμοδότησιν, ἤτοι κατὰ νόμον, τῆς ὁλομελείας τοῦ δικαστηρίου θὰ ἔλθῃ δημοτικόν τι συμβούλιον, διότι τινὲς ἐκ τῶν δημοτικῶν συμβούλων δὲν εὗρον τὴν δικαιοσύνην ἣν ἐζήτησαν παρὰ τοῦ εἰρηνοδίκου κατὰ τὴν ἰδίαν των φαντασίαν καὶ ἐκτίμησιν, καὶ θὰ λάβῃ τὸν δῆμον ὁλόκληρον νὰ τὸν προσκολλήσῃ εἰς ἄλλο Εἰρηνοδικεῖον. Ἐγὼ ἀληθῶς εἶμαι παλαιὸς δικηγόρος, εἶμαι τοῦ 1867, καὶ ἴσως αἱ νεώτεραι σκέψεις ἤγαγον εἰς αὐτὸ τὸ ἀποτέλεσμα, ἀλλὰ θρηνῶ καὶ οἰκτίρω τὰς νεωτέρας ἀρχάς, ὅταν τὰ δημοτικὰ συμβούλια δύνανται νὰ μεταβάλλωσι τὴν δικαιοδοσίαν τῶν Εἰρηνοδικείων, ὅταν ἡ δωσιδικία καὶ δικαιοδοσία καθορίζεται εἴτε διὰ νόμου εἴτε διὰ Β. Διαταγμάτων μετὰ γνωμοδότησιν τῆς ὁλομελείας τοῦ δικαστηρίου. Παρακαλῶ πρὸς τὴν ἀξιοπρέπειαν τῆς δικαστικῆς ἐξουσίας νὰ διαγραφῇ ἀμέσως καὶ ταχέως ἡ βʹ παράγραφος τοῦ ἄρθρου 6.
§205Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Ἡ διάταξις αὕτη ἐγράφη συνεπείᾳ παραστάσεων τοῦ κ. Ἀλεξάκη, εἶναι δὲ σκοπιμωτάτη, ἀλλ’ εἶναι ἀτελής· ἔπρεπε νὰ προστεθῇ «κατὰ τοὺς τρεῖς τελευταίους μῆνας», τὸ ὁποῖον παρελείφθη. Ἰδοὺ τί ἤθελεν ὁ κ. Ἀλεξάκης νὰ εἴπῃ καὶ τὸ ὁποῖον ἡ ἐπιτροπὴ ἀπεδέχθη. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐσκέφθη ὅτι κατὰ τὴν πρώτην ἐκτέλεσιν τοῦ νόμου θὰ προκύψωσιν ἀνωμαλίαι, καλὸν δ’ εἶναι νὰ ἐρωτήσωμεν ἐκείνους τοὺς ὁποίους ἁρπάζομεν εἴτε δι’ ἀποφάσεως εἴτε ὁπωσδήποτε, ποῦ θέλουσι νὰ προσκολλήσωμεν αὐτούς. Καὶ διὰ τοῦτο παρακαλῶ νὰ μὴ διαγραφῇ ἡ διάταξις, ἀλλὰ νὰ περιορισθῇ ἡ ἰσχὺς τῆς γνώμης κατὰ τὸ τρίμηνον τὸ ὁποῖον ἐδώσαμεν, διότι ἐγὼ γνωρίζω, ὅτε κατηργεῖτο τελευταίως ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ ἡμῶν δικαστήριον, ὅτι ἐλαμβάνομεν δήμους τοὺς ὁποίους προσεκολλῶμεν εἰς μεγάλας ἀποστάσεις· ὥστε καλὸν εἶναι ν’ ἀκουσθῇ καὶ ἡ γνώμη τῶν πληθυσμῶν αὐτῶν, νὰ προστεθῇ δὲ «ἐὰν ἀποφανθῇ τὸ δημοτικὸν συμβούλιον ἐντὸς τοῦ τριμήνου τοῦ ἄρθρου 5, διότι ἡ κανονικὴ λειτουργία τῆς εὐρύνσεως ἢ τῆς μειώσεως τῆς περιφερείας εἶναι τὸ ἄρθρον 5. Ἐὰν νομίζητε ὅτι πρέπει νὰ τὸ διαγράψητε, δὲν ἔχω ἀντίρρησιν, διότι δὲν θὰ εὑρεθῶ εἰς αὐτὴν τὴν θέσιν.
§206Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Νὰ διαγραφῇ.
§207Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Ἀλλ’ εἴδομεν τελευταίως τὸ ἑξῆς, ὅτι δῆμον ἀπέχοντα 8 ὥρας προσεκόλλησαν εἰς τὴν Κόρινθον! Αὐταὶ εἶναι αἱ γνωμοδοτήσεις τῶν δικαστικῶν συμβουλίων.
§208Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Αὐτὸ ἐγένετο κατὰ γνωμοδότησιν τοῦ συμβουλίου τῶν Πρωτοδικῶν. Δὲν πιστεύω τοιαῦται γνωμοδοτήσεις νὰ γίνωνται καὶ εἰς τὸ μέλλον.
§209Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Ἐγὼ δὲν ἠξεύρω τί θὰ γίνηται εἰς τὴν ἐποχήν σας.
§210Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Ἄς ἀποφύγωμεν καὶ αὐτὸν τὸν σκόπελον τῶν δημοτικῶν συμβουλίων.
§211Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Θὰ ἰσχύσῃ ὁ νόμος καὶ ἐπὶ τῆς ἐποχῆς ἄλλου καὶ θὰ γίνωσι τὰ ἴδια, διότι δὲν θὰ γνωρίζωσι τὴν γεωγραφίαν τοῦ τόπου.
§212Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Θέλω νὰ δηλώσω ὅτι εἶμαι μὲν ῥιζοσπαστικός, ἀλλ’ ὄχι ἐπὶ τοσοῦτον ὥστε νὰ ζητῶ ν’ ἀνατρέψω πάντα τὰ κείμενα· ἔχω καὶ συντηρητικὰς ἰδέας, ἀλλὰ καὶ αἱ συντηρητικαὶ ἰδέαι δὲν εἶναι τοιαῦται ὥστε νὰ μὲ ἀναγκάζωσι νὰ εἶμαι προσκεκολλημένος εἰς τὰ πάτρια καὶ νὰ μὴ προσχωρῶ εἰς νέας ἰδέας ἢ τοὐλάχιστον νὰ μὴ ἐξετάζω τὰς νέας ἰδέας μετὰ τῆς αὐτῆς διαθέσεως μεθ’ ὅσης τὰς ἐξετάζουσιν οἱ νέοι καὶ νὰ τὰς δεχθῶ, ἂν τὰς εὕρω ὀρθάς. Αἱ παλαιαὶ ἰδέαι εἶναι αἱ κρατήσασαι μέχρι τοῦδε, ὅτι προκειμένου περὶ ὑπαγωγῆς δήμου τινὸς εἰς τοῦτο ἢ ἐκεῖνο τὸ Εἰρηνοδικεῖον πρέπει ν’ ἀποφαίνηται τὸ οἰκεῖον Πρωτοδικεῖον.
§213Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἡ ὁλομέλεια.
§214Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Μάλιστα· ἡ πεῖρα διδάσκει ὅτι τὰ Πρωτοδικεῖα δὲν ἀπεφάνθησαν πάντοτε συμφώνως πρὸς τὸ καλῶς ἐννοούμενον συμφέρον τῆς Δικαιοσύνης τὸ συμβαδίζον πρὸς τὸ συμφέρον τῶν κατοίκων. Ἔχομεν τοῦτο τὸ πρόσφατον παράδειγμα· προκειμένου νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ τελευταῖος νόμος περὶ καταργήσεως Εἰρηνοδικείων ἐγνωμάτευσεν ὁ εἰσαγγελεὺς τῶν ἐν Τριπόλει Πρωτοδικῶν νὰ καταργηθῇ τὸ Εἰρηνοδικεῖον Πάρνωνος καὶ νὰ ὑπαχθῇ εἰς τὸ Εἰρηνοδικεῖον Τανίας· τὸ συμβούλιον ἐγνωμάτευσεν ὅτι πρέπει νὰ καταργηθῇ τὸ Εἰρηνοδικεῖον Τανίας καὶ νὰ ὑπαχθῇ εἰς τὸ Εἰρηνοδικεῖον Πάρνωνος καὶ τὸ ἀνώτατον συμβούλιον ἦλθε καὶ ἀπεφάνθη ἐναντίον τῆς γνώμης τοῦ συμβουλίου τῶν Πρωτοδικῶν ὅτι πρέπει νὰ καταργηθῇ τὸ Εἰρηνοδικεῖον Πάρνωνος καὶ νὰ ὑπαχθῇ εἰς τὸ Εἰρηνοδικεῖον Τανίας. Ἂν μελετήσῃ τις τὴν ἀπόφασιν καὶ τοῦ κατωτέρου συμβουλίου καὶ τοῦ ἀνωτάτου καὶ ζητήσῃ ν’ ἀνεύρῃ τοὺς λόγους οἵτινες ἔπεισαν τὸ συμβούλιον τοῦτο ἢ ἐκεῖνο νὰ δεχθῇ ταύτην ἢ ἐκείνην τὴν γνώμην, θ’ ἀνεύρῃ ὅτι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι προέτειναν τὴν κατάργησιν τοῦ Εἰρηνοδικείου Τανίας καὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι προέτειναν τὴν κατάργησιν τοῦ Εἰρηνοδικείου Πάρνωνος δὲν προέτειναν συμφώνως πρὸς τὸ πρέπον καὶ τὸ συμφέρον τῆς Δικαιοσύνης. Ἀλλ’ ἐγὼ ἔχω ἄλλο ἐκ τῆς ἐπαρχίας μου παράδειγμα γνωστὸν εἰδικῶς εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης· ἔχομεν τὸν δῆμον Σελινοῦντος, ὁ ὁποῖος ὑπάγεται εἰς τὸ Εἰρηνοδικεῖον Πρασιῶν καὶ τὸν ὁποῖον τῇ 1 Ἰανουαρίου 1896 εἴδομεν διὰ Β. Διατάγματος μετατιθέμενον, ἐνῷ ὑπάγεται διοικητικῶς εἰς τὴν Τρίπολιν, μετατιθέμενον εἰς τὸ Εἰρηνοδικεῖον Γερονθρῶν τῆς ἐπαρχίας Λακεδαίμονος. Διαμαρτύρονται ἀπὸ 15 ἐτῶν οἱ κάτοικοι καὶ λέγουσιν ὅτι καταστρέφονται διὰ τῆς μεθόδου αὐτῆς, τὸ δὲ δημοτικὸν συμβούλιον ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν ψηφίζει καὶ παρακαλεῖ· «ὑπάγετέ μας εἰς τὸ Εἰρηνοδικεῖον Πρασιῶν, ὅπου εἴμεθα ἄλλοτε, ὅπου ἔχομεν τὰς συναλλαγάς μας, διὰ νὰ δικαζώμεθα· ἀλλὰ τοῖς δίδεται ἡ ἀπάντησις ὅτι πρέπει νὰ ἐνισχυθῇ τὸ Εἰρηνοδικεῖον Γερονθρῶν· καὶ ἂν ἐρωτήσωμεν τοὺς πρωτοδίκας τίνα περιστατικὰ ἔλαβον, ἵνα γνωματεύσωσιν ὅτι πρέπει νὰ ὑπαχθῇ εἰς τοῦτο ἢ ἐκεῖνο τὸ Εἰρηνοδικεῖον, θὰ σᾶς ἀπαντήσωσιν «οὐδέν», διότι βεβαίως δὲν δύνανται νὰ γνωρίζωσι τίνες εἶναι οἱ λόγοι οἱ ὁποῖοι συνηγοροῦσιν ὑπὲρ τῆς ὑπαγωγῆς ἢ τῆς μὴ ὑπαγωγῆς Εἰρηνοδικείου τινὸς εἰς τὸν ἕνα ἢ τὸν ἄλλον δῆμον. Εἶναι λόγοι νομικοὶ τοὺς ὁποίους πρέπει νὰ λύσῃ τὸ δεῖνα δικαστήριον ἢ εἶναι λόγοι τοπικῆς ἀνάγκης;
§215Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Λόγοι τοπογραφικοί.
§216Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἐὰν εἶναι λόγοι τοπογραφικοί, λόγοι τοπικῆς ἀνάγκης, τοὺς λόγους τούτους μόνον ὁ τόπος δύναται νὰ γνωρίζῃ ὑπὲρ πάντα ἄλλον, ἐλάχιστα δὲ δύναται νὰ τοὺς γνωρίζῃ τὸ συμβούλιον τῶν Πρωτοδικῶν, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖται ἀπὸ ἀνθρώπους, δυνάμει τοῦ νόμου τοὐλάχιστον, ξένους πρὸς τὸν τόπον.
§217Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ οἱ ὁποῖοι ὑπολαμβάνουσι τὰ πάντα ὡς ἐξ ἐπιβολῆς πολιτικῆς τελούμενα.
§218Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Νομίζετε ὅτι εἶναι δυνατὸν ἐν τῇ συνειδήσει τοῦ δικαστοῦ νὰ ἔχῃ τὴν προσήκουσαν θέσιν ἡ ζημία τὴν ὁποίαν ὑφίσταται ὁ χωρικὸς ἠναγκασμένος νὰ μεταβῇ εἰς ἀπόστασιν μακρινὴν διὰ νὰ δικασθῇ εἰς τὸ Εἰρηνοδικεῖον, ὁ κόπος εἰς τὸν ὁποῖον ὑποβάλλεται, ἀλλὰ καὶ ἡ ἀνάγκη εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται, ὅταν μεταβαίνῃ εἰς τόπον τινὰ πρὸς τοὺς κατοίκους τοῦ ὁποίου δὲν συνδέεται ποσῶς, ὅπου δὲν ἔχει ἕνα προστάτην; Πάντα ταῦτα, τὰς δαπάνας, τὰς ἡμεραργίας, ὁ δικαστὴς δὲν εἶναι εὔκολον νὰ ἐννοήσῃ.
§219Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Ἔχομεν ἁπτὰ παραδείγματα τὰ τελευταῖα.
§220Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Λέγω λοιπὸν ὅτι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ γνωρίζωσι ποία εἶναι ἡ ἀνάγκη τῶν κατοίκων καὶ πῶς δύνανται νὰ ἐξυπηρετηθῶσιν εἶναι οἱ κάτοικοι τοῦ τόπου προκειμένου περὶ εἰρηνοδικειακῆς Δικαιοσύνης τῆς τόσον μικρᾶς κατ’ ἀντικείμενον, ἀλλὰ τόσον μεγάλης καὶ ἀναγκαίας. Μόνοι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν ἀνάγκην αὐτῆς καὶ οἱ ὁποῖοι προσφεύγουσιν εἰς αὐτήν, μόνοι αὐτοὶ γνωρίζουσι κατὰ τίνα τρόπον καὶ εἰς ποῖον τόπον πρέπει νὰ μεταβῶσι νὰ τὴν ζητήσωσι καὶ μόνοι ἐκεῖνοι τὴν αἰσθάνονται καθ’ ὅλας αὐτῆς τὰς λεπτομερείας, ἀδύνατον δ’ εἶναι οἱ ἀνώτατοι δικαστικοὶ λειτουργοὶ νὰ γνωρίζωσι τὰς περιστάσεις ὅπως τὰς γνωρίζουσιν οἱ κάτοικοι τῶν χωρίων· εἶναι ἀδύνατον ἡμεῖς οἱ προσερχόμενοι ἐκ τῶν μερῶν ἐκείνων, οἱ ζῶντες μετὰ τοῦ λαοῦ, οἱ ἀνατραφέντες μετ’ αὐτοῦ καὶ ἰδίως ἡμεῖς οἱ δικηγορήσαντες καὶ μελετήσαντες τὰς περιστάσεις αὐτὰς πολλαχῶς, εἶναι ἀδύνατον νὰ αἰσθανθῶμεν τὰς ἀνάγκας αὐτὰς καθ’ ὃν τρόπον καὶ εἰς οἷον βαθμὸν τὰς αἰσθάνονται αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι προσφεύγουσιν εἰς τὴν εἰρηνοδικειακὴν Δικαιοσύνην. Καί, ὅτε εἶναι ἀδύνατον αὐτὸ εἰς ἡμᾶς, θὰ εἶναι δυνατὸν εἰς τὸ συμβούλιον τῶν Πρωτοδικῶν, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖται ἐκ τριῶν δικαστῶν, οἱ ὁποῖοι εἶναι πιθανὸν νὰ ἐτοποθετήθησαν χθὲς ἐκεῖ καὶ οἱ ὁποῖοι θὰ λαμβάνωσι πληροφορίας μόνον ἐντὸς τοῦ κύκλου εἰς τὸν ὁποῖον ζῶσιν;
§221Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἀπὸ τὸν εἰρηνοδίκην, ὁ ὁποῖος δικάζει καὶ δὲν θὰ θέλῃ ν’ ἀφήσῃ τὰ ἀρνιὰ νὰ τοῦ φύγωσιν.
§222Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Εἷς λόγος ἐπιπροσθέτως. Εἶναι λοιπὸν ἀνάγκη νὰ ζητηθῇ ἡ γνώμη τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου.
§223Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐφάπαξ.
§224Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἄλλο εἶναι αὐτό· διότι ἐγὼ δὲν ἐννοῶ νὰ προσκολληθῶ στερρῶς εἰς τὴν διατύπωσιν τοῦ νομοσχεδίου. Εἶναι πιθανόν, ἂν δὲν ἐκπροσωπῇ τελείως τὴν γνώμην τόπου τινὸς τὸ δημοτικὸν συμβούλιον, ὑπεῖκον δ’ εἰς ἀξιώσεις ἄλλας, ἀξιώσεις κομματικάς, νὰ μεταβάλῃ τὴν ἕδραν καὶ τότε θὰ εἶναι δυνατὸν μετά τινα περίοδον ἄλλο συμβούλιον νὰ γνωματεύσῃ ἄλλως καὶ οὕτω νὰ ἔχωμεν διακυμάνσεις.
§225Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Τὰ δικαστικὰ συμβούλια οὐδέποτε ἔκαμαν διακυμάνσεις.
§226Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἔκαμαν πολλάκις· Θὰ ἔλεγον λοιπὸν ἀντὶ τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου καὶ μόνον νὰ προστεθῇ καί τι ἄλλο.
§227Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὴν γνώμην τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου νὰ λαμβάνῃ ὑπ’ ὄψιν τὸ δικαστικὸν συμβούλιον.
§228Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Νὰ περιορίσητε τὴν διάταξιν ἐντὸς τοῦ τριμήνου.
§229Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἐγὼ ὁμιλῶ ῥιζικώτερον· δὲν ὁμιλῶ περὶ τοῦ τριμήνου. Ἐὰν προέκειτο περὶ τοῦ τριμήνου, ἐγὼ μὲ ὅλον τὸν Σελινοῦντα, τὸν ὁποῖον θ’ ἀποστείλῃ εἰς τὸ Εἰρηνοδικεῖον Γερονθρῶν ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ἔχω πλήρη τὴν πεποίθησιν ὅτι θὰ πράξῃ συμφώνως πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ τόπου καὶ δὲν θὰ ἔχωμεν ἀνάγκην τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου. Πρόκειται περὶ τοῦ μέλλοντος μετὰ τὴν παρέλευσιν τῶν 3 μηνῶν.
§230Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ν’ ἀφήσητε τὴν διοίκησιν νὰ εὕρῃ τὸν τρόπον τῆς διαρρυθμίσεως τῆς περιφερείας, ἡ ὁποία εἶναι ἔργον καθαρῶς κυβερνητικὸν καὶ δὲν πρέπει ν’ ἀναμιγνύωνται παντάπασιν αἱ δημοτικαὶ Ἀρχαί.
§231Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Μὲ βοηθεῖτε, ὅταν ἔχωμεν τὴν ἰδίαν γνώμην, ἀλλὰ δὲν γνωρίζω διατί θέλετε νὰ μ’ ἐκτοπίσητε ἀπὸ τὴν γνώμην αὐτήν. Θέλω τὴν διοίκησιν νὰ διευθετήσῃ τὰ πράγματα ταῦτα, ἀλλὰ θέλω τὴν διοίκησιν νὰ ἴδῃ μὲ τοὺς προσήκοντας ὀφθαλμοὺς τὴν κατάστασιν· ἡ διοίκησις ζητεῖ νὰ ἴδῃ τὴν κατάστασιν διὰ τοῦ ὀφθαλμοῦ τοῦ συμβουλίου τῶν Πρωτοδικῶν καὶ ἐγὼ τῇ λέγω· δὲν εἶναι αὐτὰ τὰ μάτια μὲ τὰ ὁποῖα θὰ ἴδῃς τὴν κατάστασιν τὴν ἀληθῆ, ἀλλὰ θὰ τὴν ἴδῃς μὲ τὰ μάτια τοῦ τόπου, θὰ τὴν ἴδῃς μὲ τὸ δημοτικὸν συμβούλιον. Ἄν δὲν σοὶ ἀρέσκῃ αὐτό, κάμε ἐπαρχιακὸν συμβούλιον, μὴ ἀποξενώνῃς ὅμως τοὺς ἀνθρώπους τοῦ τόπου ἐκ τῶν τοιούτων ζητημάτων. Πρόκειται περὶ ζητήματος θίγοντος οὐχὶ τὴν φιλοτιμίαν ἀλλὰ τὰ συμφέροντα καὶ τὰς ἀνάγκας τοῦ τόπου. Ὅτι εἶναι σπουδαία ἡ ἀνάγκη τῆς ἱδρύσεως Εἰρηνοδικείου ἀποδεικνύει ἡ συζήτησις ἡ ὁποία γίνεται κατὰ τὴν ἑσπέραν ταύτην, ἀποδεικνύει ἡ ἐξέγερσις ὁλοκλήρου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ διὰ τὴν κατάργησιν καὶ δὲν λαμβάνω ὑπ’ ὄψιν τὴν ἐξέγερσιν τὴν ἐκ λόγων τοπικῆς φιλοτιμίας ἀλλὰ λόγῳ τῶν πραγματικῶν ἀναγκῶν· καί, ὅτε πρόκειται περὶ τόσῳ σπουδαίου ζητήματος, περὶ ζητήματος θίγοντος κυρίως τὰ συμφέροντα τόπου τινός, δὲν θέλετε νὰ ἔχῃ γνώμην ὁ τόπος αὐτὸς καὶ δὲν θέλετε νὰ ἔχῃ γνώμην διότι συνέπεσε νὰ ἔχωμεν ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν τὴν διάταξιν καθ’ ἣν γνωματεύουσι τὰ συμβούλια τῶν Πρωτοδικῶν, δὲν ἐξετάζομεν δ’ ὅτι αἱ γνωματεύσεις τῶν Πρωτοδικῶν, δὲν λέγω σήμερον, διότι ἔχομεν πολὺν χρόνον νὰ ἴδωμεν τὸ τοιοῦτον, ἀλλὰ παλαιότερον, ἐγίνοντο συνήθως καθ’ ὑποβολήν.
§232Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ συνεπείᾳ τῆς γνωματεύσεως τίνος συνεστάθησαν τὰ καταργούμενα Εἰρηνοδικεῖα;
§233Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Γινώσκω ὅτι δὲν ἐξυπηρέτησαν τὰ συμβούλια τὰς ἀληθεῖς ἀνάγκας τοῦ τόπου, διότι δὲν ἠδύναντο ἢ ἐνίοτε δὲν ἤθελον νὰ τὰς ἐξυπηρετήσωσιν. Ἐγώ, Κύριοι, προβαίνω περαιτέρω καὶ ζητῶ ὄχι μόνον νὰ μείνῃ ἀναγεγραμμένη ἡ διάταξις, ἀλλὰ νὰ παύσῃ νὰ εἶναι δυνητική· νὰ εἶναι ὑποχρεωτική, ἂν συμφωνῇ πρὸς τὸ δημοτικὸν συμβούλιον καὶ ἄλλο τι συμβούλιον, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ προσθέσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ὑπὲρ αὐτῆς τῆς διατάξεως.
§234Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Νὰ διαγραφῇ, κύριε Πρόεδρε, ἡ παράγραφος.
§235Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Οὐδεὶς δύναται ν’ ἀμφισβητήσῃ τὰ καταγγελθέντα ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ Κυνουρίας ἄτοπα τὰ γενόμενα κατὰ τὸ παρελθόν· ἀναμφισβητήτως ὑπῆρξαν συμβούλια τὰ ὁποῖα παρεῖδον τὸ καθῆκον τὸ ὁποῖον εἶχον, τὰ ὁποῖα ὑπέκυπτον εἰς ἀξιώσεις πολιτικὰς ἢ ἀξιώσεις φατριαστικάς, ἀλλὰ δὲν σημαίνει ὅτι, ὅταν πρόκειται περὶ τῆς ἀρχῆς ὅτι περὶ τῆς δικαιοδοσίας τῶν Εἰρηνοδικείων πρέπει ν’ ἀποφαίνωνται τὰ δικαστικὰ συμβούλια, ἡ ἀρχὴ αὐτὴ δὲν εἶναι ἡ ἀληθὴς καὶ ἡ ὀρθή. Ἄν ὑπῆρξαν καταχρήσεις, αἱ καταχρήσεις αὗται οὔτε κατ’ ἐλάχιστον ἐλαττοῦσι τὴν ὀρθότητα τῆς ἀρχῆς· ἀποδεικνύουσι μόνον τὴν διαφθοράν—καὶ περὶ αὐτοῦ εἶμαι ἐντελῶς σύμφωνος μετὰ τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ Κυνουρίας—, ἀλλ’ ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐννοήσω ὅτι τὰ δημοτικὰ συμβούλια κατὰ λόγον τῶν περιστάσεων, ὅπως μάλιστα θέλει νὰ διατυπωθῇ ἢ νὰ μείνῃ διατετυπωμένη ἡ παράγραφος ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Κυνουρίας, ὅτι ἀναλόγως τῶν περιστάσεων καὶ τοῦ καταρτισμοῦ τῶν δημοτικῶν συμβουλίων θὰ δύνανται νὰ μεταφέρωσι τὴν ἕδραν τῆς δικαιοδοσίας καὶ τὴν δωσιδικίαν τῶν Εἰρηνοδικείων ἀπὸ τοῦ ἑνὸς εἰς τὸ ἄλλο μέρος. Θὰ προτιμήσω ν’ ἀφήσω τὸ δικαίωμα αὐτὸ τῆς κρίσεως εἰς αὐτὴν τὴν Κυβέρνησιν, διότι θὰ ἔχω ὑπεύθυνον τὴν Κυβέρνησιν, παρὰ νὰ δώσω τὸ δικαίωμα τοῦ καθορισμοῦ τῆς δικαιοδοσίας εἰς τοὺς δημοτικοὺς συμβούλους, οἱ ὁποῖοι οὐδεμίαν ὑπέχουσιν εὐθύνην. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπιβάλλεται ἐν τῇ περιστάσει ταύτῃ εἶναι, καθ’ ὅσον ἔχομεν ἐμπιστοσύνην ἐπὶ τὴν Κυβέρνησιν, ν’ ἀφήσωμεν αὐτὴν ἐλευθέραν ἵνα ἐπανορθώσῃ καὶ τὰ ἀδικήματα τὰ γενόμενα κατὰ τὸ παρελθόν, ἀλλὰ ν’ ἀποβλέψωμεν εἰς τὴν βελτίωσιν τῆς Δικαιοσύνης, ἵνα δυνηθῶμεν νὰ ἐμπιστευθῶμεν εἰς αὐτὴν πάντα τ’ ἀφορῶντα εἰς τὰ τῆς Δικαιοσύνης· ἄλλως ἀναμφισβητήτως οὐδὲν ἄλλο πράττομεν ἢ νὰ οἰκοδομῶμεν ἐπὶ ἄμμου. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἐπιμείνωμεν εἰς τὴν διαγραφὴν τῆς βʹ παραγράφου, ἔχοντες τὴν πεποίθησιν ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀντιλαμβανομένη τῆς εὐθύνης τὴν ὁποίαν σήμερον ὑπέχει θὰ φροντίσῃ νὰ ἐκτελέσῃ τὸ καθῆκόν της.
§236ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ διαγραφῇ ἡ βʹ παράγραφος;
§237Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Μάλιστα· νὰ διαγραφῇ. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 6, διαγραφείσης τῆς βʹ παραγράφου, καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 7).
§238Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, ἀντὶ τῆς λέξεως «ἡμέρας» ἐν τῷ τρίτῳ στίχῳ νὰ τεθῇ «χρονικὰς περιόδους» καὶ κατωτέρω μετὰ τὸ «πρὸς ἐκδίκασιν», νὰ προστεθῇ «πολιτικῶν καί» (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 7 καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 8).
§239ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λιδωρίκης ἔχει τὸν λόγον.
§240Μ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, προτοῦ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν θὰ ἐπεθύμουν νὰ μάθω ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἔχει γνώμην τινὰ ἐπὶ τῶν δύο τροπολογιῶν τὰς ὁποίας ὑπέβαλον, τὴν μίαν ὑπογεγραμμένην καὶ ὑπ’ ἄλλων ἀξιοτίμων συναδέλφων καὶ ἀφορῶσαν εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν ποινῶν καὶ τὴν ἄλλην ἀφορῶσαν εἰς τὴν σύνταξιν ἡ ὁποία μέλλει ν’ ἀπονεμηθῇ εἰς τοὺς ἀπολυθέντας ἢ ἀπολυθησομένους παντὸς βαθμοῦ δικαστικοὺς ὑπαλλήλους.
§241Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὸ ζήτημα περὶ συντάξεως θὰ λάβωμεν πρόνοιαν δι’ εἰδικοῦ νομοσχεδίου.
§242ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Πρωθυπουργός). Καὶ δι’ ἄλλους δικαστικοὺς καὶ δι’ ἄλλους ὑπαλλήλους ἔχομεν σκοπὸν νὰ ἐξελέγξωμεν πάντα τὰ θέματα.
§243Μ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Θὰ παρακαλέσω μόνον τὸν κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἐὰν εἶναι δυνατόν, νὰ ὑποβληθῇ κατὰ τὴν παροῦσαν Σύνοδον. Ἀλλ’ ὅσον ἀφορᾷ εἰς τοὺς περιορισμοὺς θ’ ἀφήσητε τὰ περὶ ποινῶν ὡς ἔχουσι; Σήμερον ἀπελύθησαν ὑπάλληλοι ἢ προυτάθη ἡ ἀπόλυσίς των, διότι ἔχουσι δύο ποινάς, ἐνῷ αἱ γνωμοδοτήσεις τῶν συμβουλίων εἶναι ὑπὲρ αὐτῶν. Ἐπιθυμῶ νὰ διασαφηνισθῇ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα. Τί ἐννοεῖτε ποινάς;
§244Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Πειθαρχικὰς ποινὰς ἐν γένει.
§245ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐν τῷ ἄρθρῳ τοῦ νόμου ὁρίζεται. Ἀνατίθεται εἰς τὸ συμβούλιον νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰ πράγματα καὶ ν’ ἀπολύσῃ, ὅταν ὑπάρχωσι πειθαρχικαὶ ποιναὶ μὴ ἐπιτρέπουσαι τὴν παραμονὴν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ.
§246Μ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Ἐὰν εἶναι οὕτω, ἔχει καλῶς.
§247Σ. ΠΟΛΥΖΩΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπάρχουσι δεδομένα ἅτινα ἐπιβάλλουσιν εἰς τὴν Βουλὴν νὰ μὴ ἐπεκτείνῃ τὴν ἐμπιστοσύνην τὴν παρεχομένην εἰς τὸ ἀνώτατον δικαστικὸν συμβούλιον, ἀλλὰ μᾶλλον νὰ περιορίσῃ ταύτην. Ἡ μέχρι τοῦδε πορεία τοῦ ἀνωτάτου δικαστικοῦ συμβουλίου δὲν ὑπῆρξεν οἵα ὤφειλε νὰ ὑπάρξῃ, πρῶτον ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῶν εἰσαγγελέων τῶν Ἐφετῶν Ἀθηνῶν καὶ Πατρῶν.
§248Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Νομίζω ὅτι καλὸν θὰ ἦτο νὰ μὴ ἐτίθεντο ὑπὸ ἀμφισβήτησιν αἱ ἀποφάσεις τοῦ ἀνωτάτου δικαστικοῦ συμβουλίου, διότι, ἂν θελήσητε νὰ ἐξετάσητε κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον τὰς ἀποφάσεις τοῦ συμβουλίου τούτου, δηλῶ ὅτι τὸ ἀνώτατον δικαστικὸν συμβούλιον ἔπραξεν ὀρθότατα, ἔπραξε τὸ καθῆκόν του ἀπολῦσαν τοὺς εἰσαγγελεῖς τῶν Ἐφετῶν, διότι, ἂν οἱ εἰσαγγελεῖς οὗτοι ἦσαν εἰς τὸ ὕψος τῆς θέσεώς των, αὐτὴ ἡ κατάστασις δὲν θὰ ἐπήρχετο. Τὸ πρῶτον παράδειγμα τὸ ὁποῖον ἔδωκε διὰ τῆς ἀποφάσεώς του αὐτῆς τὸ συμβούλιον ἀποδεικνύει ὅτι ἐπέτυχε πληρέστατα ὁ νόμος διὰ τῆς συστάσεως αὐτοῦ.
§249Σ. ΠΟΛΥΖΩΗΣ. Κατὰ τὴν γνώμην μου ὄχι. Τοῦτο δ’ ἀποδεικνύει ἡ χθεσινὴ ἀπόφασις τοῦ ἀνωτάτου δικαστικοῦ συμβουλίου ὅπερ δοκιμαστικὰ μόνον εὗρε πρόσωπα, ἵνα καταλάβωσι τὰς θέσεις τῶν εἰσαγγελέων. Ἐρχόμεθα κατόπιν εἰς τὴν ἑτέραν ἀπόφασιν τοῦ ἀνωτάτου δικαστικοῦ συμβουλίου· εἰς τὴν περὶ καταργήσεως τῶν Εἰρηνοδικείων. Ὁποία ὑπῆρξεν αὕτη; Καταργεῖ, Κύριοι, τὸ Εἰρηνοδικεῖον Αἰγίνης, τὸ ὁποῖον ἐξυπηρετεῖ δεκακισχιλίους κατοίκους, καὶ διατηρεῖ τὸ τῶν Σπετσῶν, τὸ ὁποῖον ἐξυπηρετεῖ τετρακισχιλίους τοιούτους. Καὶ τὸ μὲν καταργούμενον Εἰρηνοδικεῖον Αἰγίνης ἀπέχει τοῦ Πειραιῶς δύο ὥρας, τὸ δὲ διατηρούμενον ἐν Σπέτσαις ἓν τέταρτον τῆς ὥρας ἀπὸ τῆς ἔναντι ἀκτῆς καὶ ἐκεῖθεν διὰ πορείας μιᾶς ὥρας εὑρίσκει ὁ διάδικος τὸ Εἰρηνοδικεῖον Κρανιδίου. Ἐκδίδει δὲ τὸ τῶν Σπετσῶν 42 περίπου ἀποφάσεις ἀπέναντι 4.000 κατοίκων, ἐνῷ τὸ τῆς Αἰγίνης, ἀριθμοῦν δεκακισχιλίους τοιούτους καὶ τέσσαρα χωρία, ἐκδίδει 114 κατὰ μέσον ὅρον ἐτησίως. Διατηρεῖ πρὸς τούτοις τὸ τῆς Καρυταίνης, τὸ τῆς Εἰδυλλίας καὶ ἄλλα παρόμοια. Ἀλλὰ καὶ ἡ ἀπόφασις τοῦ ἀνωτάτου τούτου δικαστικοῦ συμβουλίου δὲν ὑπῆρξε καθ’ ὅλα νόμιμος· οὕτω δὲ δικασταὶ ἀνώτατοι καταφανῶς παρενόμησαν ἐκδόντες οἵαν ἐξέδωκαν ἀπόφασιν. Τῇ 4 Δεκεμβρίου ἐδημοσιεύθη ὁ νόμος περὶ προσόντων τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων, ὁ ὁποῖος ἐν ἄρθρῳ 15, ἐδαφίῳ ϛʹ, κελεύει τὰ ἑξῆς· «Ἀπολύεται ὁ εἰρηνοδίκης, ὅταν καταργηθῇ ἡ θέσις εἰς ἣν διατελεῖ». Ἔρχεται κατόπιν ἕτερος νόμος, ὁ περὶ καταργήσεως δικαστηρίων τινῶν τοῦ Κράτους, δημοσιευθεὶς τῇ 7 Δεκεμβρίου, καὶ τί λέγει; «Ἡ παῦσις τῶν ὑπεραρίθμων εἰρηνοδικῶν, πταισματοδικῶν καὶ γραμματέων Εἰρηνοδικείων καὶ Πταισματοδικείων γενήσεται προηγουμένης περὶ τούτου ἀποφάσεως τοῦ ἀνωτάτου δικαστικοῦ συμβουλίου». Ἡ δ’ ἀπόφασις τοῦ δικαστικοῦ συμβουλίου, ἐρωτῶ, Κύριοι, δὲν ὤφειλε νὰ εἶναι σύμφωνος πρὸς τοὺς κειμένους νόμους; Καὶ τίς εἶναι οὗτος ἐπὶ τοῦ προκειμένου; Εἶναι ὁ δημοσιευθεὶς τῇ 4 Δεκεμβρίου, ὁ ὁποῖος, ὡς εἴπομεν, λέγει ἐν ἄρθρῳ 15, ἐδαφ. ϛʹ, ὅτι «ἀπολύονται οἱ εἰρηνοδίκαι ἐκεῖνοι τῶν ὁποίων διὰ προηγουμένης ἀποφάσεως καταργοῦνται τὰ Εἰρηνοδικεῖα εἰς τὰ ὁποῖα διατελοῦσιν».
§250Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ὑπάρχει νόμος τοιοῦτος;
§251Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Ποῖος εἶναι ὁ νόμος οὗτος;
§252Σ. ΠΟΛΥΖΩΗΣ. Κύριε συνάδελφε, δύνασθε νὰ μὲ διαδεχθῆτε καὶ νὰ ἐκφέρητε τὰς γνώμας σας. Ὁ μὲν πρῶτος νόμος εἶναι ὁ περὶ προσόντων τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων, ὁ ὁποῖος καθορίζει πότε ἀπολύονται οἱ εἰρηνοδίκαι, ὁ δὲ δεύτερος ὁ περὶ καταργήσεως δικαστηρίων τινῶν.
§253Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Ἐὰν καταργηθῇ τὸ Εἰρηνοδικεῖον, ἀπολύεται καὶ ὁ εἰρηνοδίκης. Δὲν πρόκειται ἤδη περὶ τῆς περιπτώσεως τῆς μεταβατικῆς διατάξεως.
§254Σ. ΠΟΛΥΖΩΗΣ. Δὲν κάμνει καμμίαν διάκρισιν ὁ νόμος. Καὶ ἐρχόμεθα εἰς τὴν τελευταίαν αὐτοῦ ἀπόφασιν, τὴν ἀφορῶσαν εἰς τὴν ἀπόλυσιν τῶν εἰρηνοδικῶν.
§255Ι. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Αὐτὴ ἦτο ἡ ἀρίστη.
§256Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Αὐτὴ ἔπρεπε νὰ ἐκτελεσθῇ.
§257Σ. ΠΟΛΥΖΩΗΣ. Θὰ εἴπω ὀνόματα. Ἀπελύθη ὁ πταισματοδίκης Μερίκας, ὁ ὁποῖος ὑπηρέτησεν ἐν Θήβαις, ὅπου ἀφῆκε καὶ τὰς ἀρίστας ἀναμνήσεις ὡς εἰρηνοδίκης.
§258Δ. ΚΑΤΣΙΝΑΣ. Εἶναι ἄριστος.
§259Σ. ΠΟΛΥΖΩΗΣ. Καθὼς καὶ ἐν Βόλῳ, ἐν Καρδίτσῃ, ἐν Ἄργει, ἐν Ναυπλίῳ, καὶ ὁ ὁποῖος δὲν ἔχει καμμίαν ποινήν· ἐρωτηθεὶς δ’ ὁ εἰσαγγελεὺς τῶν Πρωτοδικῶν Ναυπλίου, ὅπου ἤδη διατελεῖ ὁ Μερίκας, ἀναφέρει διὰ τηλεγραφήματός του πρὸς τὸν εἰσαγγελέα τοῦ Ἀρείου Πάγου τὰ ἑξῆς· «Οὐδεμία κατηγορία ὑφίσταται ἐκκρεμὴς κατὰ Μερίκα· καὶ ὑπὸ ἔποψιν χαρακτῆρος, μορφώσεως, ἐπιμελείας καὶ δραστηριότητος οὗτος εἶναι πανθομολογουμένως ἄριστος». Καὶ ἐξανέστη διὰ τὴν ἀπόλυσιν αὐτοῦ ὁ δικηγορικὸς σύλλογος Ναυπλίου εἰς περίστασιν κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν ἐξανέστη καὶ δὲν συνῆλθεν εἰς συνεδρίαν προκειμένου περὶ τῆς ἀπολύσεως τοῦ εἰσαγγελέως καὶ ἀντεισαγγελέως τῶν Ἐφετῶν Ναυπλίου, ἐνῷ διὰ τὸν εἰρηνοδίκην συνῆλθεν εἰς ἔκτακτον τοιαύτην καὶ ὑπέβαλε πρὸς τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ψήφισμα ὑπὲρ διατηρήσεως αὐτοῦ. Διετηρήθη δέ, Κύριοι, εἰρηνοδίκης τὸν ὁποῖον ἐγὼ ἐκ τῆς ἐπαρχίας τὴν ὁποίαν ἔχω τὴν τιμὴν ν’ ἀντιπροσωπεύω ἀπέπεμψα κατόπιν διαδηλώσεως μεσολαβήσας παρὰ τῇ Κυβερνήσει· διότι ἔφθασε μέχρι τοῦ σημείου νὰ ζητῇ παρὰ τῶν διαδίκων καὶ κοτόπουλα μὲ τὴν κλῶσσαν ἀκόμη καὶ τοῦ τὰ ἀπέστειλαν μὲ τὸ μανδῆλι ἀπὸ τὸ χωριό.
§260Μ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Διετηρήθη αὐτός;
§261Σ. ΠΟΛΥΖΩΗΣ. Μάλιστα. Διὰ τοὺς λόγους τούτους θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως ἐν τέλει τῆς αʹ παραγράφου τοῦ ἄρθρου 8 προστεθῇ· «Δὲν δύναται δὲ νὰ προτείνῃ ὡς ἀπολυτέους πλείονας τῶν 46 εἰρηνοδικῶν καὶ 15 πταισματοδικῶν, οὐδὲ πλείονας τῶν 46 γραμματέων Εἰρηνοδικείων καὶ τῶν 15 γραμματέων Πταισματοδικείων». Διότι, ἐὰν ἀφήσητε τὸ ἀνώτατον τοῦτο δικαστικὸν συμβούλιον εἰς τὴν διάθεσίν του νὰ προτείνῃ τοὺς ἀπολυτέους, νὰ εἶσθε βέβαιοι ὅτι θὰ φθάσῃ εἰς τοὺς 200, ἀφοῦ εἰς τὴν ἄλλην περίστασιν, τὴν προηγουμένην, ἔφθασεν εἰς τοὺς 93, ἔχον περιωρισμένην ἐντολὴν νὰ σταθῇ ἕως ἐκεῖ, ἐνῷ ἤδη παρέχεται ἀπεριόριστον δικαίωμα καὶ δύναται νὰ φθάσῃ μέχρι καὶ τῶν 340.
§262Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Καρμανιόλα!
§263Σ. ΠΟΛΥΖΩΗΣ. Ναί, ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν δὲν πιστεύω νὰ ἔχῃ τὰς αὐτὰς μεθ’ ὑμῶν ἰδέας, διότι αὐτὴ ἡ καρμανιόλα θὰ στοιχίσῃ εἰς τὸ Δημόσιον 1.000.000, δὲν ἐπιτρέπουσι δὲ τὰ οἰκονομικὰ τοῦ Κράτους νὰ προβῶμεν εἰς τοιοῦτό τι.
§264ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν σᾶς ὑποδεικνύει ὅτι διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου σῴζεται ἡ Αἴγινα καὶ σᾶς παρακαλεῖ διὰ τοῦτο νὰ εὐκολύνητε τὴν ἐπιψήφισίν του.
§265Σ. ΠΟΛΥΖΩΗΣ. Φρονῶ λοιπὸν ὅτι αἱ λεπτομέρειαι τοῦ ἄρθρου τούτου, ὅτι δύναται τὸ ἀνώτατον δικαστικὸν συμβούλιον ν’ ἀπολύσῃ εἰρηνοδίκας λόγῳ τοῦ «ἀποδεδειγμένως ἀνεπαρκεῖς καὶ δι’ αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως», πρέπον εἶναι νὰ τροπολογηθῶσιν εἰς τρόπον ὥστε ν’ ἀκολουθήσῃ ἔλεγχός τις ἐπὶ τῆς τοιαύτης ἀποφάσεως, νὰ ἐκλείψῃ δὲ ἡ κατωτέρω διάταξις, ὅτι ἡ ἀπόφασις τοῦ ἀνωτάτου δικαστικοῦ συμβουλίου εἶναι ὑποχρεωτικὴ διὰ τὸν Ὑπουργόν, διότι, ἂν μείνῃ αὕτη, ἡ δ’ ἀπόφασις τοῦ ἀνωτάτου δικαστικοῦ συμβουλίου δὲν ἤθελεν εἶναι ἐπαρκῶς ἠτιολογημένη κατὰ τὴν ἀντίληψιν ὑμῶν, ὡς Ὑπουργοῦ, τότε τί θὰ πράξητε ὑμεῖς, παρακαλῶ; Καί, ὅτε τοιαύτη παρεντίθεται διάταξις ἐν τῷ ἄρθρῳ τούτῳ, ἀπορῶ πῶς ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ σεβαστός μοι φίλος καὶ συμπολίτης δὲν ἐξανίσταται καὶ δὲν λέγει ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἔλεγε συζητουμένου τοῦ νομοσχεδίου περὶ Γενικῆς Διοικήσεως τοῦ Στρατοῦ. Διότι ἐκεῖ τί νομίζετε ὅτι ἔλεγεν; Ὅτι τοῦτο εἶναι σφετερισμὸς δικαιωμάτων· καὶ περὶ τίνος ἐκεῖ πρόκειτο; Περὶ τοῦ ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ὤφειλεν ἐπὶ τῇ προτάσει τῆς Γενικῆς Διοικήσεως νὰ ὑποβάλῃ Διάταγμα πρὸς τὸν Βασιλέα περὶ μεταθέσεων τῶν ἀξιωματικῶν. Καὶ ὠνόμαζε σφετερισμὸν δικαιωμάτων τὴν τοιαύτην ὑποχρέωσιν, τὴν ὁποίαν τὸ νομοθετικὸν Σῶμα ἐπέβαλλεν. Εἶναι τοῦτο ἐκ τῶν Ἐστενογραφημένων Πρακτικῶν.
§266ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Παρακαλῶ νὰ τ’ ἀναγνώσητε.
§267Σ. ΠΟΛΥΖΩΗΣ. Ἐὰν τοῦτο πράξω, θ’ ἀπασχολήσω τὴν Βουλήν, σᾶς βεβαιῶ δ’ ὅτι τὸ τοιοῦτον ὠνομάσατε σφετερισμὸν δικαιωμάτων. Ὁ δὲ κ. ἀρχηγὸς τῆς πλειονοψηφίας, συζητουμένου νομοσχεδίου τινὸς περὶ δασμολογίου, ἴσως δέ, ἂν δὲν μὲ ἀπατᾷ ἡ μνήμη, ὁ μακαρίτης Σιμόπουλος καὶ ὄχι ὁ κ. ἀρχηγὸς τῆς πλειονοψηφίας, ἔλεγε· «καὶ πῶς δυνάμεθα νὰ ὑποχρεώσωμεν τὸν Ὑπουργὸν νὰ ὑποβάλλῃ ὡρισμένας προτάσεις;». Καὶ ἤδη ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἐρχόμεθα νὰ ὑποχρεώσωμεν τὸν Ὑπουργὸν νὰ εἶναι ὑποχρεωτικὴ ἡ γνώμη τῶν κατωτέρων του. Καὶ ἔλεγεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Λεβαδείας συνάδελφος, συζητουμένης τῆς διαιρέσεως τοῦ δήμου Ἤλιδος· «αἱ διατάξεις τοῦ περὶ δήμων νόμου δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ὑποχρεῶσι τὴν προϊσταμένην διοίκησιν, τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ ἐκτελῇ τὴν γνώμην τῶν ὑφισταμένων Ἀρχῶν, ἤτοι τῶν δημοτικῶν ἢ ἐπαρχιακῶν συμβουλίων, καὶ νὰ μεταβάλλωσι τὸν Ὑπουργὸν εἰς ὑπηρέτην ἢ ἐκτελεστὴν τῆς ἀποφάσεως τῶν ὑποδεεστέρων. Ἀλλοίμονον εἰς ἐλεύθερον Κράτος, ἐὰν ἰσχύῃ ὥστε ἡ γνώμη τῶν κατωτέρων νὰ εἶναι ὑποχρεωτικὴ διὰ τοὺς ἀνωτέρους!». Καὶ μετὰ τοιαύτας ἰδέας, μετὰ τοιαύτας γνώμας ἐρχόμεθα σήμερον νὰ ὑποχρεώσωμεν τὸν Ὑπουργόν, ὥστε ἡ ἀπόφασις αὐτοῦ τοῦ ἀνωτάτου δικαστικοῦ συμβουλίου, οἱαδήποτε καὶ ἂν εἶναι, νὰ εἶναι ὑποχρεωτικὴ διὰ τὸν Ὑπουργόν, ἔστω καὶ ἂν δὲν ἔχῃ αἰτιολογικὴν ἔκθεσιν, ἔστω καὶ ἂν δὲν προβάλλῃ πραγματικοὺς λόγους ἀνεπαρκείας, ἔστω καὶ ἂν χαρακτηρίζηται εἰρηνοδίκης ἢ πταισματοδίκης τις ὡς ἀναξιοπρεπῆ ἐπιδειξάμενος διαγωγήν, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐντελῶς ἀόριστον, διότι δύναται εἰρηνοδίκης ἢ πταισματοδίκης ἢ γραμματεὺς Εἰρηνοδικῶν νὰ ἐρασθῇ ἐπὶ τέλους καὶ νὰ ἐκδηλώσῃ τὸ πάθος του καὶ κατὰ τρόπον τυχὸν θεωρηθησόμενον ἀναξιοπρεπῆ...
§268Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Ὁ ἔρως ἐξαιρεῖται! (γέλωτες).
§269Σ. ΠΟΛΥΖΩΗΣ. .. τὸ δὲ ἀνώτατον δικαστικὸν συμβούλιον θὰ δύναται νὰ εἴπῃ ὅτι ἐπεδείξατο ἀσυμβίβαστον διαγωγὴν πρὸς τὰ καθήκοντά του ὁ τοιοῦτος εἰρηνοδίκης καὶ ὑμεῖς δὲν θὰ ἔχητε κανὲν δικαίωμα νὰ ἐκθέσητε τὰς παρατηρήσεις σας ἐπὶ τῆς ἐκθέσεως ταύτης, ἀλλ’ εἶσθε ὑποχρεωμένος ν’ ἀπολύσητε τὸν εἰρηνοδίκην τοῦτον.
§270Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Πρὸ τοῦ τέλους τῆς συνεδρίας λαμβάνω τὴν τιμήν, κύριε Πρόεδρε, νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν δύο νομοσχέδια, διὰ τοῦ ἑνὸς τῶν ὁποίων, «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ νόμου ͵ΓΦΝΔʹ», συμπληροῦνται διατάξεις τινὲς τοῦ περὶ ἀναγκαστικῆς ἐκτελέσεως νόμου, διὰ δὲ τοῦ ἑτέρου συμπληροῦνται ἐπίσης διατάξεις τινὲς τοῦ νόμου «περὶ τῶν ἐπιτετραμμένων τὴν ἐπίδοσιν τῶν ποινικῶν δικογράφων προσώπων». (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 81–82).
§271ΓΡ. ΦΟΥΦΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ προκαλέσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, διότι, ἂν καλῶς ἤκουσα πρὸ ὀλίγου, προκληθεὶς ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπεν ὅτι προκειμένου περὶ τῶν ἀπολυθησομένων εἰρηνοδικῶν καὶ ἄλλων ὑπαλλήλων σχετικῶς πρὸς τὴν κατάργησιν τῶν Εἰρηνοδικείων καὶ Πταισματοδικείων ὡς καὶ περὶ ἄλλων ὑπαλλήλων ἀπὸ τοὺς ἀνωτάτους, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι συμπληρώσει ὡρισμένον χρόνον ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ, θὰ ληφθῇ πρόνοια ὅπως χορηγηθῇ εἰς αὐτοὺς σύνταξις. Ὅτε τοιαύτας γνώμας καὶ ἰδέας ἔχει ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος διακρίνεται πάντοτε διὰ τὰ πατρικὰ καὶ λεπτὰ αὐτοῦ αἰσθήματα, θὰ προκαλέσω τὴν προσοχήν του ἐπὶ ἄλλου σημείου. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἂς μὴ λησμονῇ ὅτι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ καθιερωθῶσι δύο συντάξεις ταυτοχρόνως, αἱ ὁποῖαι, ἐὰν δοθῶσι, θὰ ἐπιβαρύνωσι τὸ δημόσιον ταμεῖον, διότι οἱ συνταξιοῦχοι μετ’ ὀλίγον χρόνον δὲν δύνανται ἢ ὡς ἐκ τοῦ ὁρίου τῆς ἡλικίας των νὰ ἐγκαταλίπωσι τὰς τάξεις των καὶ νὰ ζητήσωσι νὰ λάβωσι τὴν σύνταξίν των, σήμερον δὲ θὰ καταλήξωμεν καὶ εἰς μίαν ἄλλην τάξιν συνταξιούχων, ἐκείνων δηλαδὴ τοὺς ὁποίους θ’ ἀπολύσωμεν ὡς ὑπεραρίθμους καὶ ἔχοντας συμπληρώσει ὡρισμένον χρόνον ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ. Λοιπὸν δίκαιον θὰ ἦτο προκειμένου περὶ ἀνθρώπων οἱ ὁποῖοι ἐξετέλεσαν τὴν ὑπηρεσίαν των, διήνυσαν τὸν χρόνον τῆς ζωῆς των, ἐξησφάλισαν τὰ μέσα διὰ τὰς οἰκογενείας των, θὰ ἦτο δίκαιον νὰ ληφθῇ πρόνοια ν’ ἀπολυθῶσι πρωτίστως ὡς ὑπεράριθμοι οἱ συνταξιοῦχοι οὗτοι.
§272Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Τὸ λέγει ὁ νόμος;
§273ΓΡ. ΦΟΥΦΑΣ. Πρωτίστως λοιπὸν εἶναι δίκαιον διὰ τοὺς λόγους αὐτούς, καὶ χάριν οἰκονομίας καὶ χάριν δικαιοσύνης, ν’ ἀπολυθῶσιν οἱ κατὰ σειρὰν συνταξιοῦχοι, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μείνωσι περισσότερον τῶν δύο ἢ τριῶν ἐτῶν καὶ οἱ ὁποῖοι δὲν δύνανται νὰ ὑπηρετήσωσιν. Ἐπὶ εἰκοσαετίαν διαμείναντες ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ καὶ οὐδενὸς λόγου ὑπάρχοντος κατ’ αὐτῶν ὅπως ἀπολυθῶσιν, εἶναι ἄδικον σήμερον νὰ ῥιφθῶσιν εἰς τὸν δρόμον. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ τροπολογία τὴν ὁποίαν μετ’ ἄλλων συναδέλφων ἔχω ὑποβάλει, διότι καὶ δικαία εἶναι καὶ χάριν τοῦ συμφέροντος τοῦ Δημοσίου ἐπιβάλλεται νὰ ψηφισθῇ.
§274Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Νομίζω, κ. Πρόεδρε, ὅτι εἶναι ἐπιβεβλημένον εἰς τὴν Βουλήν, προκειμένου νὰ ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον, ἰδίᾳ δὲ τὸ ἄρθρον ἐν τῷ ὁποίῳ περιλαμβάνεται ὁ τρόπος τῆς ἐκκαθαρίσεως τοῦ δικαστικοῦ σώματος τῶν εἰρηνοδικῶν, εἶναι, λέγω, ἐπιβεβλημένον ἔργον νὰ μὴ παρίδῃ τὴν τροπολογίαν μου, τὴν ἀφορῶσαν εἰς τὸν τρόπον καθ’ ὃν θέλουσι συμπληρωθῆ τὰ κενά, ὅπως ἐν τῷ μέλλοντι εἰς κενουμένας θέσεις εἰρηνοδικῶν διενεργῆται διαγωνισμὸς καὶ διὰ διαγωνισμοῦ εἰσάγωνται ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ. Περὶ τοῦ ὅτι ὁ διαγωνισμὸς εἰς τούτους τοὺς κλάδους τῆς διοικήσεως πρέπει νὰ νομιμοποιηθῇ· δὲν ὑπάρχει τις οὔτε ἐντὸς τῆς Βουλῆς οὔτε ἐκτὸς αὐτῆς ὅστις νὰ ἔχῃ διάφορον γνώμην.
§275ΓΡ. ΦΟΥΦΑΣ. Εἶναι ἰδική σας γνώμη.
§276Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Εἶναι ἐπιβεβλημένον νὰ παύσῃ ἡ κακοήθεια ἡ συντελεσθεῖσα μέχρι τοῦδε ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῆς Δικαιοσύνης, ἡ ἐξαγορὰ τῶν θέσεων· εἶναι καιρὸς ν’ ἀναπληρωθῇ ὁ κλάδος ὁ δικαστικὸς δι’ ἀνθρώπων μεμορφωμένων καὶ πρὸ παντὸς μὲ χαρακτῆρα δικαστικὸν, καὶ αἱ διαμαρτυρίαι αἱ πολλάκις ἀκουσθεῖσαι ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ἦσαν πολὺ δίκαιαι, διότι τὰ πρόσωπα τὰ ὁποῖα διηύθυνον τὴν Δικαιοσύνην μέχρι τοῦδε ἦσαν ἀνάξια νὰ διευθύνωσιν αὐτήν, κατήντησαν δ’ ὄργανα τῶν ἑκάστοτε ἰσχυόντων. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀλήθεια καὶ ταύτην δὲν πρέπει ν’ ἀποκρύπτωμεν. Ἐὰν θέλωμεν ἐν τῷ μέλλοντι νὰ βελτιώσωμεν τὸ Κράτος, ἔχομεν ὑποχρέωσιν ἐπιτακτικὴν νὰ εἰσέλθωσι πρόσωπα οὐχὶ τοῦ παρελθόντος, ἀλλὰ πρόσωπα τὰ ὁποῖα ὑπόσχονται ἐν τῷ μέλλοντι ὅτι θέλουσι κρατήσει ὑψηλὰ τὸ γόητρον τῆς Δικαιοσύνης. Ἀπορῶ πῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀρνεῖται νὰ εἰσαγάγῃ τοιαύτην διάταξιν, ὅπως διὰ διαγωνισμοῦ εἰσάγωνται ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ ἐκεῖνοι οἵτινες θέλουσι συμπληρώσει τὰ κενά. Ἡ ἐκκαθάρισις ἔχω τὴν πεποίθησιν ὅτι θέλει εἶναι εἰλικρινής· θέλουσιν ἐκδιωχθῆ τοῦ κλάδου πάντες ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι διαφθείρουσι τὸν κλάδον, ἔχω δὲ πεποίθησιν ὅτι τὸ ἀνώτατον δικαστικὸν συμβούλιον θέλει πράξει τὸ καθῆκόν του· ἀλλὰ διὰ τίνων προσώπων θέλει ἀναπληρώσει τὰ κενά; Διότι ὑποθέτω ὅτι ἡ ἐκκαθάρισις θέλει φθάσει μέχρι τοῦ ποσοῦ τῶν τεσσαράκοντα ἕως ἑξήκοντα προσώπων. Θέλομεν ἀναπληρώσει πάντα ταῦτα τὰ πρόσωπα δι’ ἀνθρώπων τοὺς ὁποίους οἱ ἐνταῦθα παρακαθήμενοι θέλουσι συστήσει εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης; Ἢ θέλομεν ἀφήσει τὸν Ὑπουργὸν ν’ εἰσαγάγῃ ἐκείνους τοὺς ὁποίους αὐτὸς νομίζει ἱκανούς, πιεζόμενος εἴτε διὰ λόγους ὑπηρεσιακοὺς εἴτε δι’ ἄλλους;
§277ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Συμφωνῶ πρὸς τὴν γνώμην τοῦ κ. συναδέλφου, ὅτι προκειμένου περὶ τῆς ἀναπληρώσεως εὐκταῖον θὰ ἦτο ἂν εἰσήγοντο διὰ διαγωνισμοῦ, ἀλλ’ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τούτῳ δὲν βλέπω πῶς χωρεῖ τοῦτο. Ἐνταῦθα πρόκειται πρῶτον περὶ τῶν ἀπολυομένων τῆς ὑπηρεσίας διότι εἶναι ἀνάξιοι, ἔπειτα δὲ περὶ τῶν ὑπεραρίθμων, οἵτινες ἀπολύονται κατὰ διάκρισιν συνταξιούχων καὶ μὴ προτιμῶνται οἱ συνταξιοῦχοι καὶ ἀπολύονται πρῶτοι. Μεταξὺ τῶν οὕτως ἀπολυομένων ὑπάρχουσι πολλοὶ ἔχοντες ἱκανότητα ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ· λέγει τὸ νομοσχέδιον ὅτι προτιμῶνται οὗτοι εἰς τὴν τοποθέτησιν καὶ οὕτως ἀποδίδεται δικαιοσύνη εἰς ἐκείνους οἵτινες μόνον διότι ὑπῆρξαν ὑπεράριθμοι ἀπολύονται.
§278Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Δὲν θὰ εἶναι μόνον τὰ κενὰ τὰ ὁποῖα θὰ προκύψωσιν. Ὁ Ἄρειος Πάγος θὰ ἐπιληφθῇ τῆς ἐξετάσεως ὁλοκλήρου τοῦ προσωπικοῦ τοῦ εἰρηνοδικειακοῦ κλάδου, δὲν θὰ ἐκδιώξῃ δὲ τῆς ὑπηρεσίας τοὺς ἀνικάνους καὶ ἀνεπαρκεῖς, ἀλλὰ θὰ διατηρήσῃ ἐκ τοῦ ὅλου ἀριθμοῦ τῶν εἰρηνοδικῶν ἐκείνους τοὺς ὁποίους νομίζει ὅτι πρέπει νὰ διατηρήσῃ ὅπως ἐκπληρῶσι τὰ καθήκοντά των. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ προκύψωσι κενὰ οὐχὶ μικρά. Ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει, εἴτε οὕτως εἴτε ὅπως λέγει ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, δὲν βλέπω, ἐν ᾗ περιπτώσει κενωθῇ θέσις ἐν τῷ μέλλοντι, νὰ πληροῦται διὰ διαγωνισμοῦ, τὴν διάταξιν δὲ ταύτην δέον νὰ θέσωμεν γενικήν. Ἡ ἄρνησις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἂς μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω ὅτι δὲν εἶναι εἰλικρινής. Ἂς τεθῇ ἡ διάταξις αὕτη καὶ ἂς κάμῃ χρῆσιν ὁ κ. Ὑπουργὸς εἰς τὰς κενωθησομένας θέσεις, ὁ δὲ διαγωνισμὸς θέλει κανονισθῆ διὰ Βασ. Διατάγματος. Ἐπιμένω, κύριε Πρόεδρε, διότι θεωρῶ τὴν γνώμην μου ὀρθήν, ἐπιβεβλημένην δὲ μετὰ τὴν γνώμην τὴν ὁποίαν ἐξήνεγκε καὶ ἡ κοινὴ γνώμη καὶ ἡ Βουλὴ ἐνταῦθα περὶ τῆς ἀνεπαρκείας τοῦ κλάδου τοῦ εἰρηνοδικειακοῦ.
§279Ι. ΦΙΛΙΟΣ. Ἤθελον παρακαλέσει τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ ἐδέχετο τὴν τροπολογίαν τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἠλείας συνάδελφος περὶ παροχῆς συντάξεως.
§280Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Τὴν ἐδέχθην.
§281Ι. ΦΙΛΙΟΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει παρακαλῶ νὰ ψηφισθῇ ἡ τροπολογία ὅπως ἔχει, διὰ νὰ συμπεριλάβῃ καὶ τοὺς ἀπολυθέντας καὶ τοὺς ἀπολυθησομένους εἰσαγγελεῖς.
§282Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Τί λέγει ἡ Κυβέρνησις περὶ τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Βουλευτοῦ Κορινθίας;
§283ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Εἶπον ὅτι αὐτὸ ἀνήκει εἰς τὸν νόμον τὸν γενικὸν καὶ ὅτι βεβαίως συμφέρει νὰ εἰσαχθῇ. Ἐγὼ θὰ ἤμην πρόθυμος νὰ συστήσω εἰς τὴν Βουλὴν τὴν πρότασιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ Κορινθίας, ἂν ἤρχετο ὡς πρότασις νόμου εἰδικὴ πρὸς συμπλήρωσιν τοῦ νόμου περὶ προσόντων.
§284Θ. ΠΑΠΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι ἀληθὲς ὅτι ὁ εἰρηνοδικειακὸς κλάδος δὲν ἀνταπεκρίθη εἰς τὰς προσδοκίας ἡμῶν μέχρι τοῦδε, μετὰ τὴν ψήφισιν ὅμως τοῦ νέου νόμου δι’ οὗ ἐξησφαλίσθησαν οὗτοι ὀφείλομεν ν’ ἀναμείνωμεν τ’ ἀποτελέσματα τῆς ἐφαρμογῆς αὐτοῦ. Ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὴν πρότασιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ Κορινθίας δὲν εὑρίσκω ταύτην ὀρθήν. Ἂν διὰ τοὺς εἰσαγγελεῖς ἐπετρέψαμεν νὰ λαμβάνωνται οὗτοι ἐκ τῆς τάξεως τῶν δικηγόρων ἄνευ διαγωνισμοῦ, πῶς σήμερον θὰ θέσωμεν διαγωνισμὸν διὰ τοὺς εἰρηνοδίκας, διὰ τοὺς ὁποίους ἀπαιτεῖται πρὸ παντὸς ἡ γνῶσις τῆς κοινωνίας; Τοιαύτην δὲ γνῶσιν δὲν δυνάμεθα νὰ εὕρωμεν εἰς ἀποφοίτους τοῦ Πανεπιστημίου, οἱ ὁποῖοι θὰ καταλάβωσι μετὰ ἓν ἔτος τὰς ἕδρας ταύτας. Ἐφ’ ὅσον λοιπὸν πρόκειται νὰ ἐπιμείνῃ ὁ κ. συνάδελφος εὑρίσκομαι εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ διαμαρτυρηθῶ κατὰ τῆς προτάσεως αὐτῆς.
§285Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ ἐπιμείνω εἰς τὴν πρότασίν μου ταύτην, ὅπως τεθῇ ἐν τῷ νόμῳ, διότι νομίζω ὅτι πάντες ἔχομεν ὑποχρέωσιν νὰ ζητήσωμεν τὴν βελτίωσιν τοῦ εἰρηνοδικειακοῦ κλάδου. Νομίζω λοιπὸν ὅτι ἡ διάταξις πρέπει νὰ τεθῇ, ἔστω καὶ ὑπὸ γενικὴν βάσιν, αἱ δὲ λεπτομέρειαι δύνανται νὰ κανονισθῶσι διὰ Βασ. Διατάγματος. Εἶναι ἐπιβεβλημένον νὰ τεθῇ ἐν τῷ νόμῳ, ἀπορῶ δὲ πῶς ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἰσχυρίζεται ὅτι τοῦτο εἶναι ἀντικανονικόν. Ἡ τροπολογία ὑπεβλήθη ὑπ’ ἐμοῦ κατὰ τὴν αʹ ἀνάγνωσιν, ὑπεσχέθη δὲ τότε ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι θέλει τὴν μελετήσει, ὥστε κανονικῶς ὑπεβλήθη καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν σήμερον νὰ θεωρηθῇ ὅτι εἶναι ἀπαράδεκτος ἐκ τοῦ ὅτι εἶναι ἀντικανονική. Παρακαλῶ λοιπὸν νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.
§286Π. ΣΑΚΚΗΣ. Οἱ ὑπογράψαντες παραιτούμεθα.
§287Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Φρονῶ ὅτι μετὰ τὴν δήλωσιν τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως πᾶσα περαιτέρω ἐπιμονὴ οὐδένα ἔχει λόγον. Δὲν προέβαλε τὸ ἀπαράδεκτον ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλ’ εἶπεν ὅτι πρόκειται περὶ ζητήματος τὸ ὁποῖον κατὰ τὴν στιγμὴν αὐτὴν δὲν δύναται νὰ συζητηθῇ καὶ εἶμαι ἐντελῶς σύμφωνος πρὸς τὴν γνώμην αὐτήν, καίτοι ἄλλως ἔχω τὴν γνώμην ὅτι ἐν τῷ μέλλοντι πρέπει ν’ ἀποβλέψωμεν πῶς νὰ ἐξαγνίσωμεν τὸν κλάδον τὸν εἰρηνοδικειακὸν διὰ τῆς εἰσαγωγῆς τοῦ διαγωνισμοῦ. Οὐδένα δὲ λόγον βλέπω διὰ τὸν ὁποῖον σήμερον ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου αὐτοῦ νὰ προβάλωμεν τὴν ἀξίωσιν ὅπως καλὰ καὶ σώνει εἰς αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον περιληφθῇ ἐκ τοῦ προχείρου ἡ ἀρχὴ τοῦ διαγωνισμοῦ. Παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον φίλον μου, ὅπως εὐαρεστηθῇ νὰ ὑποβάλῃ ἰδίαν πρότασιν.
§288ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, διότι ἡ πρότασις δὲν φέρει 15 ὑπογραφάς.
§289Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Μετὰ τὴν διαβεβαίωσιν τοῦ κυρίου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ὅτι προσεχῶς θέλουσι κανονισθῆ τὰ τοῦ ζητήματος διὰ νόμου δὲν δύναμαι νὰ ἐπιμείνω καὶ ὑποχωρῶ.
§290Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Παρακαλῶ τὸ «ἐντὸς μηνὸς» νὰ γίνῃ «ἐντὸς δύο μηνῶν», ὅπως παρασχεθῇ ὅσῳ τὸ δυνατὸν μείζων χρόνος διὰ τὴν συλλογὴν τῶν πληροφοριῶν τῶν ἀναγκαιουσῶν εἰς τὸ ἀνώτατον συμβούλιον, τὰ δὲ ἄρθρα 9 καὶ 10 παρέλκουσιν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 7, ὡς ἐτροποποιήθη).
§291ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 11 γίνεται ἄρθρον 8.
§292ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Νὰ τεθῇ· «Πᾶσα διάταξις ἀντιβαίνουσα εἰς τὸν παρόντα νόμον καταργεῖται». (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 9 μετὰ τῆς προσθήκης αὐτῆς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου).
§293ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ βουλευτὴς Κορινθίας κύριος Σ. Κροκιδᾶς ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου ͵ΓΤϞΑʹ (ὑπ’ ἀριθ. 3391) τῆς 25 Ὀκτωβρίου 1909 περὶ φορολογίας κληρονομιῶν, κληροδοσιῶν καὶ αἰτία θανάτου δωρεῶν». Διάφοροι Βουλευταὶ ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου «περὶ συντάξεως τῶν τραυματιῶν τοῦ πολέμου τοῦ 1897 ἀξιωματικῶν καὶ ἀνθυπασπιστῶν». Ὁ κύριος Φ. Μοσχούλας καὶ ἄλλοι Βουλευταὶ ὑποβάλλωσι πρότασιν νόμου «περὶ ὑπαγωγῆς εἰς τὸν νόμον ΑΧΚΕʹ καὶ τῶν ὑπὸ τῶν ἀστιάτρων ἐκδιδομένων πιστοποιητικῶν». (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 74–76).
§294ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Πρωθυπουργός). Παρακαλῶ νὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλὴ νὰ διακόψω τὴν σειρὰν τῶν ἐργασιῶν αὐτῆς, ἵνα δηλώσω ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἤδη ἑτοίμη ὅπως εἰσέλθῃ μετὰ τῆς Βουλῆς εἰς τὴν ἐξέτασιν τοῦ ἐκκρεμοῦς κυρίου ζητήματος τῆς ἀποφάσεως περὶ συγκλήσεως Ἀναθεωρητικοῦ Συνεδρίου. Ἐπειδὴ δ’ ὁ καιρὸς ἐπείγει θέλω παρακαλέσει, ἄλλως τε καὶ συμφώνως πρὸς ὅσα πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἐλέχθησαν ἐνταῦθα, θέλω παρακαλέσει τὴν Βουλὴν νὰ συναινέσῃ, ὅπως ἐντὸς τῆς προσεχοῦς ἑβδομάδος ὅσῳ τὸ δυνατὸν ταχύτερον προσδιορισθῇ ἡμέρα εἰδικὴ πρὸς ψήφισιν τοῦ θέματος ὅπερ θέλει ἀπασχολήσει τὴν Βουλήν, μετὰ πάσης προσοχῆς ὀφείλουσαν εἰς αὐτὸ νὰ ἐγκύψῃ καὶ μετὰ πάσης ἐλευθερίας καὶ ἀνέσεως νὰ συζητήσῃ. Ἄν ἡ ἡμέρα τῆς Δευτέρας, εἰς ἣν ἐγὼ ἀπέβλεπον, εἶναι παρὰ πολὺ ἐγγὺς πρὸς τὴν σημερινήν, ὥστε νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν πάντες οἱ ἀπόντες νὰ συνέλθωσιν ἐνταῦθα, παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ θελήσῃ νὰ ὁρίσῃ τὴν ἡμέραν ἐντὸς τῆς ἑβδομάδος, καθ’ ἣν θέλει νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο.
§295Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἐγὼ νομίζω ὅτι καλὸν θὰ ἦτο νὰ ὁρισθῇ ἡ Πέμπτη πρὸς συζήτησιν, ὅπως ἔχωμεν βεβαιότητα ὅτι οἱ ἀπόντες Βουλευταὶ θὰ ἐπανέλθωσι, διότι εἶναι πολλοὶ Βουλευταὶ εἰς τὰς νήσους, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουσιν εὐκολίαν καθ’ ἑκάστην νὰ ἔρχωνται.
§296ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Οὐδὲν ἄλλο ἔχω νὰ προσθέσω ἢ ἀπάντησιν εἰς παρατήρησιν ἀναγομένην εἰς τὰ τῶν θεμάτων ἅτινα ἐν ὑπομνήματι ἔχοντι χαρακτῆρα ἁπλῶς συμβουλευτικὸν διετυπώθησαν, ὅτι ταῦτα θ’ ἀνακοινωθῶσιν εἰς τὴν Βουλήν. Βεβαίως καθῆκον ἡμῶν εἶναι, καίτοι ἡ ἐργασία αὕτη ἔχει τι τὸ ἀνεπίσημον, εἰς τοιαύτην ἐπιθυμίαν τῆς Βουλῆς ν’ ἀνταποκριθῶμεν καὶ ἐκτὸς τοῦ κειμένου τῶν ἀντιγράφων ἅτινα παρεδόθησαν ἤδη εἰς τοὺς ἡγέτας πάντων τῶν κομμάτων, ἔχομεν εἰς τὴν διάθεσιν τῶν Βουλευτῶν ἐπαρκῆ ἀριθμόν, ὅπως εἷς ἕκαστος δυνηθῇ ἐκ τούτων νὰ λάβῃ ἀνὰ ἓν ἀντίτυπον. (Μεθ’ ὃ ἐρωτηθεῖσα ἡ Βουλὴ ὑπὸ τοῦ κυρίου Προέδρου ὁρίζει ἡμέραν πρὸς συζήτησιν τοῦ θέματος περὶ συγκλήσεως Ἀναθεωρητικῆς Βουλῆς τὴν προσεχῆ Πέμπτην, 18 Φεβρουαρίου 1910).
§297ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως κλάσσεών τινων τοῦ τελωνιακοῦ δασμολογίου».
§298ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ τοῦ τελωνιακοῦ δασμολογίου, ὅπως ἐδηλώθη χθές, ἐγένοντο τροπολογίαι τινὲς μικραί. Ταύτας παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ ψηφίσῃ καὶ ἐλπίζω ὅτι οὐδεμία θέλει ὑπάρξει περὶ τούτου ἀντίρρησις. Ἡ τροπολογία ἡ οὐσιαστικὴ εἶναι μία, ὅτι, ἐνῷ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τὸ τέλος τῶν ὑπολειμμάτων ἐμειώθη ἀπὸ 50 εἰς 25 λεπτὰ, κατὰ δευτέραν σκέψιν ἡ μείωσις περιωρίσθη μέχρι 40 λεπτῶν. Ὑπάρχει δὲ καὶ διάταξις ἥτις ἀνάγεται εἰς τὰς δι’ ἀερίου κινουμένας μηχανὰς ὅπως θεωρηθῶσιν ἀτελεῖς ὑφ’ οὓς ὅρους καὶ ὅμοιαι ἀτμομηχαναὶ συμφώνως πρὸς τὰς τροπολογίας τῶν κ. Νέγρη καὶ Βοκοτοπούλου, διότι ἀληθῶς ἀπεδείχθη ὅτι περὶ τούτου ὑπῆρχεν ἀρχικῶς πρόθεσις τοιαύτη, ἀλλὰ κατὰ πλάνην παρελείφθησαν. Τοιοῦτον εἶναι τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον πιστεύω ὅτι θέλει ἀποδεχθῆ ἡ Βουλή.
§299ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἡ Βουλὴ ἔλαβε τὴν ἀπόφασιν νὰ συζητήσῃ τὸ θέμα περὶ συγκλήσεως Ἀναθεωρητικῆς Βουλῆς ὡρισμένως τὴν Πέμπτην τῆς προσεχοῦς ἑβδομάδος.
§300Ε. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν σχέδιον νόμου «περὶ προσθήκης διατάξεών τινων εἰς τὸν νόμον ͵ΓΦΑʹ, ὑπ’ ἀριθ. 3501, περὶ τοῦ λιμενικοῦ ταμείου Πειραιῶς καὶ τῆς διοικήσεως αὐτοῦ». (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 77).
§301Α. ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ. Ἐν τῷ δασμολογίῳ τὸ τέλος τῶν ὑπολειμμάτων κατὰ τὴν δευτέραν τροποποίησιν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἀναβιβάζεται καὶ πάλιν εἰς 40 λεπτὰ. Τὰ 25 λεπτὰ τοῦ πρώτου νομοσχεδίου νομίζω ὅτι ἀνταπεκρίνοντο πρὸς τὰς ἀνάγκας τῶν βιομηχάνων καὶ κατεργαζομένων τὰ ὑπολείμματα ταῦτα, καθόσον οἱ βιομήχανοι οὗτοι ὀφείλουσι νὰ ἔχωσι περιθώριόν τι ἀπέναντι τῶν προϊόντων αὐτῶν τὰ ὁποῖα θὰ παραγάγωσι διὰ τῶν ὑπολειμμάτων τούτων, ἵνα δυνηθῶσι ν’ ἀναπτύξωσι τὴν βιομηχανίαν των. Ἐκ τῶν ὑπολειμμάτων τῶν πετρελαίων κατασκευάζουσι τὰ ὀρυκτὰ ἔλαια, τῶν ὁποίων ὁ δασμὸς ἀνέρχεται εἰς δραχμὰς 50 τὰς 100 ὀκάδας. Ἡ διαφορὰ τῶν 40 λεπτῶν μέχρι τῶν 50, δηλ. τῶν 10 δραχμῶν, διαφορὰ ἀπὸ τῆς πρώτης ὕλης τῆς βιομηχανίας μέχρι τοῦ τελειωμοῦ τῶν προϊόντων, δὲν εἶναι ἐπαρκὴς ὅπως ἀναπτύξωσι τὴν βιομηχανίαν των. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ἵνα δεχθῇ ὑποτίμησίν τινα· νὰ μὴ ἐπανέλθῃ βεβαίως εἰς τὰ 25 λεπτὰ, τὰ ὁποῖα εἶχε τὸ πρῶτον νομοσχέδιον, ἀλλὰ θὰ παρακαλέσω νὰ δεχθῇ 30 δραχμὰς κατὰ 100 ὀκάδας, διότι οὕτω πως δίδεται προστασία τις εἰς τοὺς βιομηχάνους τούτους, οἵτινες μόλις ἤρξαντο τὴν βιομηχανίαν ταύτην καὶ πρέπει νὰ ἔχωσι περιθώριον ἀρκετὸν ἵν’ ἀνταγωνισθῶσι καὶ ἀναπτυχθῶσιν.
§302Ν. ΠΑΠΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Ἐὰν θέσητε 40 λεπτὰ, ἡ βιομηχανία αὐτὴ καταδικάζεται τελείως. Εἶναι ἀδύνατον ν’ ἀνταγωνισθῇ πρὸς τὴν ἐξωτερικὴν βιομηχανίαν.
§303Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Θὰ ἐπιμείνω εἰς τοῦτο καὶ μόνον. Ἐγένετο παράπονον ὑπὸ τῶν ἐργοστασιαρχῶν ὅτι ἐνόσῳ τὰ ἔλαια τὰ ἄλλα εἰσήρχοντο δὲν ἦτο δυνατὸν μὲ τὸν φόρον αὐτὸν ν’ ἀνθέξωσιν. Ὁ τότε Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐνόμισεν ὅτι ἔπρεπε νὰ θέσῃ τὸν φόρον τῶν 50 λεπτῶν εἰς τὰ ἔλαια ἀκριβῶς ὅπως δυνηθῶσιν οὗτοι ν’ ἀνθέξωσιν εἰς τὴν νέαν φορολογίαν. Καθ’ ἣν στιγμὴν λοιπὸν καταργοῦμεν τὸν φόρον ἐπιβάλλεται νὰ ἐπανέλθωμεν οὐχὶ εἰς τὴν πρώτην φορολογίαν ἀλλ’ εἰς τὴν ἀνάλογον τοιαύτην. Ὥστε ἐγὼ θὰ παρακαλέσω νὰ ἐμμείνητε εἰς τὴν ἀπόφασιν τῶν 25 λεπτῶν.
§304Κ. ΑΙΓΙΑΛΕΙΔΗΣ. Σύστασίν τινα ἔχω νὰ κάμω· δὲν ἔχω νὰ εἴπω τίποτε ἐν σχέσει πρὸς τὸν φόρον ἐπὶ τοῦ βαμβακελαίου. Εἶναι γνωστὸν ὅμως ὅτι ἡ χρῆσις αὐτοῦ τοῦ ἐλαίου εἶναι διὰ τὴν κίνησιν τῶν μηχανῶν, ἐν τούτοις κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος, μολονότι εἶχεν αὐξήσει ὁ φόρος, ἕνεκα τῆς αὐξήσεως τῆς τιμῆς τοῦ ἐλαίου ἐγένετο μεγάλη νοθεία εἰς τὸ ἔλαιον, κατὰ μείζονα δὲ λόγον θὰ γίνῃ τοιαύτη νοθεία, ὅτε καταβιβάζεται ὁ φόρος τῆς εἰσαγωγῆς. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ δεχθῇ μέτρον τι ὥστε ν’ ἀποκλεισθῇ διοικητικῶς ἡ τοιαύτη νοθεία· θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ῥίπτηται ὀλίγον πετρέλαιον, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν θέλει βλάψει τὸ βαμβακέλαιον, εἰς τρόπον ὥστε ἡ ὀσμὴ τοῦ πετρελαίου νὰ μὴ ἐπιτρέπῃ τὴν διὰ τοῦ βαμβακελαίου νοθείαν τοῦ ἐλαίου τοῦ πρὸς βρῶσιν χρησιμεύοντος.
§305Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω ὅτι, ἀφοῦ ἀπέμεινε μικρὸς φόρος ὑπὲρ τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ ταμείου ἐκ τῶν φορολογιῶν αἱ ὁποῖαι ἐπεβλήθησαν ἀκριβῶς χάριν τοῦ ταμείου αὐτοῦ, νὰ μὴ ἀφήσωμεν ἀτελῆ οὔτε μὲ 25 δραχμὰς μεταλλικὰς τὰς 100 ὀκάδας τὰ ὑπολείμματα τοῦ πετρελαίου, διότι διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ ὄχι μόνον τὸ ταμεῖον ζημιοῦμεν, ἀλλὰ καὶ τὴν νοθείαν ὑποστηρίζομεν. Εἶναι ὁ κηρὸς ἡ μόνη θυσία τὴν ὁποίαν προσφέρομεν εἰς τὴν ἐκκλησίαν. Λοιπὸν καὶ τὸν κηρὸν τὸν δίδομεν νοθευμένον; Διότι οὐδὲν ἄλλο πράττομεν παρὰ ἐπὶ βλάβῃ τοῦ ταμείου, τῆς παραγωγῆς ἐν γένει, νὰ ὑποστηρίξωμεν τὴν νοθείαν, νὰ φέρωμεν ὑπολείμματα τοῦ πετρελαίου, διὰ νὰ κατασκευάζωμεν κηρόν! Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ παραμείνωμεν, εἰ δυνατόν, καὶ εἰς ἀνώτερον σημεῖον· ἀλλ’ ἐπειδὴ δὲν δυνάμεθα, νὰ μείνωμεν εἰς τὸ σημεῖον τὸ ὁποῖον ὥρισεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, τῶν 50 λεπτῶν, ἂς περιορισθῶμεν εἰς τὰ 40 λεπτά. Νὰ ἔχητε ὑπ’ ὄψει ὅτι χάριν ἐργατῶν 50 ἢ 100, χάριν 2–3 ἐργοστασιαρχῶν πρόκειται νὰ ζημιωθῆτε ὑπὲρ τὰς 100.000 δραχμῶν, διότι εἰσάγονται 200 χιλιάδες τόννων, ἤτοι πρὸς 50 λεπτὰ 100.000 δραχμῶν. Αὐτὴν τὴν γνώμην ἔχω καὶ ὁρμῶμαι οὐχὶ ἐξ ἐνδιαφέροντος ἐργοστασίου τινὸς παρὰ ἐκ τοῦ καθήκοντος τοῦ νὰ προσφέρωμεν τὴν θυσίαν αὐτὴν εἰς τὸν Θεὸν ἀνόθευτον τοὐλάχιστον· καὶ τὸ συμφέρον τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ ταμείου νὰ προστατεύσωμεν καὶ τοῦ κηροῦ τὴν γνησιότητα. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ νὰ μείνῃ εἰς τὸ σημεῖον ὅπου ἐμείναμεν προχθές.
§306Β. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὰ δικαιώματα τῆς βιομηχανίας καί, ὅταν πρόκειται δι’ αὐτῆς τῆς ἐπιβολῆς τοῦ φόρου νὰ ἐπέλθῃ καταστροφὴ εἰς τέσσαρα ἐργοστάσια, οὐδὲν ἔχει ν’ ἀπολαύσῃ τὸ ἐκκλησιαστικὸν ταμεῖον, ἀλλὰ τοὐναντίον θὰ ὑπηρετηθῇ κακῶς, ἐὰν πρόκειται νὰ τεθῇ ἡ βαρεῖα φορολογία. Παρακαλῶ καὶ ἐγὼ ἑπομένως τὸν κ. Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου νὰ μὴ ἐπιμείνῃ εἰς τὰ 40, ἀλλὰ ἢ ν’ ἀφήσῃ τὰ 25 ἢ τοὐλάχιστον νὰ προσθέσῃ πέντε λεπτά, ἀλλ’ ὄχι πλέον τῶν πέντε.
§307ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐπὶ τοῦ θέματος πολλαὶ προτάσεις ὑπεβλήθησαν καὶ ἔχω ἐνταῦθα κείμενα, ἅτινα μοὶ παρεδόθησαν λόγῳ ὑποστηρίξεως τῶν προτάσεων, ἀλλὰ ζυγίζων ἐπὶ τέλους ὁριστικῶς τὸ πρᾶγμα ἀποδέχομαι ἐν μέρει τὴν πρότασιν τῶν κυρίων συναδέλφων καὶ δέχομαι ἀντὶ τῶν 40 λεπτῶν ν’ ἀναγραφῶσι 32 λεπτά.
§308Β. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Τριάκοντα, τριάκοντα.
§309ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ὄχι, ὄχι· 32 λεπτά.
§310ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Σάκκη.
§311Π. ΣΑΚΚΗΣ. Δὲν ἐπιμένω.
§312ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον μόνον, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Μετὰ τοῦτο ἀνεγνώσθησαν καὶ ἐψηφίσθησαν εἰς αʹ συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τὰ ἑξῆς νομοσχέδια: 1) «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ΧΖΕʹ τῆς 16 Ὀκτωβρίου 1861 περὶ προβιβασμῶν»· 2) «περὶ ἀναθέσεως ὑπηρεσίας διαχειρίσεως εἰς μονάδας τοῦ στρατοῦ καὶ εἰς ὑπολοχαγοὺς καὶ ἀνθυπολοχαγοὺς τοῦ πεζικοῦ»· 3) «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν διατάξεων τῶν νόμων ΩΚΒʹ τοῦ 1860 καὶ ͵ΒΨϚʹ τοῦ 1900». Ἐπίσης ἀνεγνώσθησαν καὶ ἐψηφίσθησαν εἰς βʹ συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τὰ ἑξῆς νομοσχέδια: 1) «περὶ ἀμοιβῆς τῶν ἐξόχους ὑπηρεσίας παρασχόντων ὑπαξιωματικῶν τοῦ στρατοῦ»· καὶ 2) «περὶ ἐτησίας ἐπιχορηγήσεως δραχμῶν 8.000 εἰς τὴν στρατιωτικὴν βιβλιοθήκην καὶ ἐξαιρετικῶς διὰ τὸ τρέχον ἔτος ἐπὶ πλέον ἑτέρων 8.000 δραχμῶν». Λύεται ἡ συνεδρίασις (ὥρᾳ 9 μ. μ.).