1910.02.11

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 7.

Τῆς 11 Φεβρουαρίου 1910.

(Πέμπτη)

(Προεδρία κ. Ν. Τσαμαδοῦ)

(Γενομένης ἀπαρτίας περὶ ὥραν 5 καὶ 15′ μ. μ. παρόντων Βουλευτῶν 100, ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ Πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς· Ὁ δήμαρχος Πολυκτορίων ὑποβάλλει ψήφισμα τῶν κατοίκων περὶ διατηρήσεως τοῦ Εἰρηνοδικείου των· Ὁ δήμαρχος Ἀμοργοῦ ὑποβάλλει ψήφισμα τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου περὶ διατηρήσεως τοῦ Εἰρηνοδικείου Ἀμοργοῦ Οἱ κάτοικοι τοῦ δήμου Ταμυνέων ὑποβάλλουσιν αἴτησιν περὶ ἀποξηράνσεως τοῦ ἕλους τῆς λίμνης Δύστου· Οἱ ἀπόστρατοι ὑπαξιωματικοὶ τοῦ νομοῦ Λαρίσης ὑποβάλλουσιν αἴτησιν περὶ διορισμοῦ αὐτῶν ὡς ἐπιστατῶν τῶν φυλακῶν τοῦ Κράτους· Ὁ δήμαρχος Ἀγρινίου παρακαλεῖ, ὅπως ὑποβληθῇ εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον περὶ αὐξήσεως τοῦ διὰ τὸν ἐργολάβον τοῦ φωτισμοῦ τῆς πόλεως ἀνθρακασβεστίου εἰς 60.000 ὀκάδων· Ὁ ἐν Ἀθήναις Σύλλογος τῶν Ἀμοργίνων ὑποβάλλει ψήφισμα περὶ διατηρήσεως τοῦ Εἰρηνοδικείου Ἀμοργοῦ· Οἱ κάτοικοι τῆς Πύλου ἐκφράζουσι τὴν εὐχὴν περὶ ἐπιψηφίσεως τῆς σταφιδικῆς συμβάσεως· Οἱ κάτοικοι Κορώνης παρακαλοῦσιν, ὅπως ἐπιψηφισθῇ τὸ περὶ ἐκριζώσεως τῶν σταφιδαμπέλων νομοσχέδιον· Ὁ πρόεδρος τῶν ἐμποροϋπαλλήλων Πύργου ἐκφράζει τὰς εὐχαριστίας αὑτοῦ ἐπὶ τῇ ἐπιψηφίσει τοῦ νόμου «περὶ κυριακῆς ἀργίας»· Οἱ ὑποδιδάσκαλοι Τριχωνίας ἐκφράζουσι τὴν εὐχὴν περὶ ὑπαγωγῆς των εἰς τὸν περὶ συντάξεως τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων νόμον· Ὁ πρόεδρος τοῦ Κτηματικοῦ Συλλόγου Μεθώνης παρακαλεῖ, ὅπως ἐπιψηφισθῇ ἡ σύμβασις περὶ ἐκριζώσεως τῶν σταφιδαμπέλων· Ὁ Θ. Ῥάμμος πωλητὴς ἰαματικῶν ὑδάτων αἰτεῖται, ὅπως τῷ ἐπιτραπῇ τὸ ἄνοιγμα τοῦ καταστήματός του κατὰ τὰς Κυριακάς· Ὁ Σύλλογος τοῦ εἰσαγωγικοῦ ἐμπορίου Πατρῶν παρακαλεῖ, ὅπως προταχθῶσι καὶ ἐπιψηφισθῶσι τὰ νομοσχέδια περὶ Ἐμπορικοῦ νόμου· Ὁ κ. Γ. Παππαβασιλείου ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀνανεώσεως τῆς συμβάσεως μεταξὺ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ ἰδιοκτήτου καὶ διευθυντοῦ τοῦ ἐνταῦθα Λυσσιατρείου κ. Π. Σ. Παμπούκη». Ἐπίσης οἱ βουλευταὶ κ. Σ. Δεληγιάννης, Σ. Βαφειαδάκης, Θ. Μαυρομαρᾶς, Μ. Καβαλιερᾶτος, Σ. Πολυζώης, Φ. Μοσχούλας, Σ. Κουμουνδοῦρος, Ἀ. Τυπάλδος Μπασιᾶς, Ἀ. Χατζηκυριάκος, Κ. Ν. Παππαμιχαλόπουλος. Ἀντώνιος Γαρουφαλλιᾶς, Δ. Κατσίνας καὶ Γ. Φούφας ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συστάσεως Ὑπουργείου Γεωργίας, Ἐμπορίου καὶ Βιομηχανίας». Ὁ κ. Κ. Φλέσσας ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τῶν ἄρθρων 2 καὶ 3 τοῦ νομοσχεδίου «περὶ καταργήσεως Εἰρηνοδικείων τινῶν». (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 49–55). Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τοῦ κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου. Ὁ κ. Κ. Φλέσσας ἔχει τὸν λόγον περὶ τῆς καταστάσεως τῆς Νομαρχίας καὶ τῆς Εἰσαγγελίας Καλαμῶν.

§2Κ. ΦΛΕΣΣΑΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἰ. Δ. Ῥάλλης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ ἑρμηνείας τοῦ ἄρθρου 165 τῆς Ποινικῆς Δικονομίας»· Ὁ κ. Γ. Παππαβασιλείου ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ μορφώσεως τῶν ἀξιωματικῶν τῆς Χωροφυλακῆς»· Οἱ βουλευταὶ κ. Ἀ. Τάκης, Ἰ. Στεφανόπουλος. Ἀ. Γαρουφαλλιᾶς, Γρ. Φούφας κλπ. ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ καταργήσεως Εἰρηνοδικείων τινῶν». Ὁ κ. Ἀ. Τ. Μπασιᾶς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συντάξεως τῶν ὑπενωμοταρχῶν καὶ χωροφυλάκων». Ὁ κ. Καρπετόπουλος ἔχει τὸν λόγον περὶ μὴ ἐκτελεσθέντων ἀντιπλημμυρικῶν ἔργων.

§4Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ σύστασις, κύριε Πρόεδρε, ἣν θὰ ποιήσωμαι, κατ’ ἐπανάληψιν ἐγένετο ὑπ’ ἐμοῦ ἐκ τῆς θέσεως ταύτης, ἀλλὰ πάντοτε ἐπὶ ματαίῳ. Δύο χωρία τῆς ἐπαρχίας Ἄργους, τὰ χωρία Πυργέλα καὶ Δαλαμανάρα, ὁσάκις ἐπισυμβαίνει πολυομβρία, τελείως καταστρέφονται ὡς ἐκ τῆς ὑπερεκχειλίσεως τῶν ὑδάτων δύο χειμάρρων διερχομένων ἐκ τῶν χωρίων τούτων· δὲν εἶναι δ’ ὅτι καταστρέφονται αὐτὰ ταῦτα τὰ χωρία, εἰς τὰ ὁποῖα κατοικοῦσι δυστυχεῖς χωρικοί, ἀλλ’ ἐπὶ πλέον τὰ πλημμυροῦντα ὕδατα ἁρπάζουσι καὶ πᾶσαν τὴν σπορὰν τῶν χωρικῶν, οἵτινες οὕτως ὑφίστανται τελείαν τὴν καταστροφήν, χωρὶς οὐδαμόθεν νὰ προσδοκῶσιν ἀρωγήν. Κατ’ ἐπανάληψιν ἐποιησάμην συστάσεις θερμὰς ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης, πολλάκις δὲ οἱ δυστυχεῖς αὐτοὶ χωρικοὶ διὰ τῶν ἁρμοδίων ὑπηρεσιῶν ἐζητήσαντο ὅπως ληφθῇ μέριμνά τις καὶ προστατευθῶσιν ἀπὸ τῶν ἀγρίων ὑδάτων τῶν χειμάρρων. Ἐσχάτως ὡς ἐκ τῆς τελευταίας μεγάλης πολυομβρίας τὰ ὕδατα εἴπερ ποτὲ καὶ ἄλλοτε ὑπερεξεχείλισαν μεγίστας ἐπενεγκόντα καταστροφάς. Ἀφήρπασαν ὅλην τὴν σποράν, εἰσῆλθον καὶ εἰς αὐτὰς τὰς οἰκίας τῶν χωρικῶν καὶ ἀφήρπασαν ἀπ’ ἐκεῖ πᾶσάν των τὴν συγκομιδήν, ἀφήρπασαν δὲ καὶ ἀνθρώπους, τοὺς ὁποίους παρέσυραν καὶ οἵτινες ἐσώθησαν εἰς μακροτάτην ἀπόστασιν ὡς ἐκ θαύματος. Συνῆλθον οἱ χωρικοὶ ἐν συλλαλητηρίῳ καὶ συνέταξαν ἀναφοράν, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, τοῦτο ὅμως οὐδεμίαν ἀπάντησιν ἔδωκεν. Ἐπηκολούθησε δευτέρα καταιγίς, καὶ τὰ ὕδατα ἐλεύθερα καὶ ὁρμητικὰ ἥρπασαν ἀπὸ τῶν οἰκιῶν των καὶ αὐτοὺς τοὺς ἰδίους, ἀφοῦ προηγουμένως κατέστρεψαν ὅλην των τὴν περιουσίαν. Συνῆλθον οἱ κάτοικοι πάλιν καὶ ἀπετέλεσαν συλλαλητήριον καὶ μετέβησαν εἰς τὸ Ἄργος καὶ διεμαρτυρήθησαν εἰς τὰς ἐκεῖ Ἀρχὰς τὰς ἀναγνωριζούσας τὰ δεινοπαθήματα τούτων, ἀλλὰ καὶ πάλιν, καίτοι ἡ ἀναφορὰ καὶ τὰ παράπονά των διεβιβάσθησαν εἰς τὴν ἁρμοδίαν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, τὸ Ὑπουργεῖον οὐδεμίαν ἔδωκε προσοχήν. Τὰ ὕδατα τὰ πλημμυροῦντα τὰς γαίας τὰς καλλιεργησίμους πλημμυροῦσιν ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ γαίας ἐθνικάς, τὰς ὁποίας οἱ χωρικοὶ αὐτοὶ ἔχουσιν ἐνοικιάσει παρὰ τοῦ Δημοσίου, καί, ἐνῷ οἱ χωρικοὶ διαμαρτύρονται ὅτι κατεστράφησαν ὡς ἐκ τῆς ἀναλγησίας τῆς Πολιτείας, τί νομίζετε ὅτι ἡ Πολιτεία καὶ κατὰ τίνα τρόπον ἐσκέφθη νὰ τοῖς θεραπεύσῃ τὸ κακόν; Διέταξε τὸν ταμίαν νὰ ἐπισπεύσῃ τὴν εἴσπραξιν τῶν ἐνοικίων, δηλαδὴ νὰ πληρώσωσι καὶ ἐνοίκιον διὰ τὰς γαίας τὰς ἐθνικάς, ἀφοῦ ἡ διὰ τὴν καλλιέργειαν αὐτῶν ἐργασία καὶ ἡ σπορὰ ἐχάθησαν. Ἐπὶ τέλους εὐηρεστήθη ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ διατάξῃ τὸν ἁρμόδιον νομομηχανικὸν νὰ προβῇ εἰς μελέτην. Ὁ νομομηχανικὸς συνέταξε τοιαύτην καὶ ὑπέβαλε προϋπολογισμὸν διὰ πρόχειρά τινα ἔργα ἐξασφαλίζοντα πάντοτε προχείρως τοὺς κατοίκους, ἀνερχόμενον, νομίζω, εἰς τὸ ποσὸν τῶν 3.000 δραχμῶν. Ὑπέβαλε τὸν προϋπολογισμὸν αὐτὸν μετὰ συστάσεως, διότι μεταβὰς ἐπὶ τόπου ὁ μηχανικὸς ἀντελήφθη τὴν πραγματικὴν καταστροφὴν τὴν ὁποίαν ὑφίστανται οἱ ἄνθρωποι, καὶ τοὺς κινδύνους οὓς διέρχονται. Ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τὴν ἐνέργειαν αὐτὴν τοῦ νομομηχανικοῦ, τὴν ἐκτελεσθεῖσαν συνεπείᾳ διαταγῆς αὐτοῦ τοῦ Ὑπουργείου, ἐνόμισεν ὅτι ἔπρεπε ν’ ἀποστείλῃ εἰς τὸ Ἀρχεῖον, καὶ διατί νομίζετε — οὕτως ἐδικαιολογήθη εἰς ἐμὲ τοὐλάχιστον μεταβάντα εἰς τὸ οἰκεῖον τμῆμα —; Ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διαθέσῃ τὸ Δημόσιον 3.500 δραχμῶν, ἵνα ἐξασφαλίσῃ δύο χωρίων τὴν ζωὴν καὶ τὴν περιουσίαν, ἐπὶ πλέον δὲ νὰ ἐξασφαλίσῃ καὶ τὴν περιουσίαν αὐτοῦ τοῦ Δημοσίου, ἀπὸ τὴν ὁποίαν εἰσπράττει ὄχι ὀλίγα, δηλαδὴ ἀπὸ γαίας οὐδὲν σήμερον ἀποδιδούσας εἰς αὐτοὺς τοὺς δυστυχεῖς χωρικούς. Ἔκτοτε οὐδεμία ἐνέργεια, κύριε Ὑπουργὲ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐγένετο· αἱ ὑποδείξεις τοῦ νομομηχανικοῦ εὑρίσκονται εἰς τὸ Ἀρχεῖον τοῦ Ὑπουργείου σας, οἱ δὲ κάτοικοι μένουσιν ἐκτεθειμένοι καὶ πάλιν εἰς τὴν πρώτην καταιγίδα.

§5ΕΠ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Τοῦτο δὲν ἐγνώριζον ἐγώ.

§6Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁμολογῶ ὅτι ὑμεῖς δὲν διατελεῖτε ποσῶς ἐν γνώσει τούτου.

§7ΕΠ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Θὰ σᾶς παρεκάλουν νὰ διατυπώσητε ἐγγράφως τὴν ἐπερώτησίν σας καὶ θέλω ἐνεργήσει ὅ,τι δεῖ.

§8Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Πολὺ καλά. Ἐπειδή, κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ἔσχε τὴν καλωσύνην νὰ μὲ διαβεβαιώσῃ ὅτι θὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του τὴν σύστασίν μου ταύτην καὶ ὅτι θὰ ἐπιτελέσῃ ὅ,τι δεῖ, θὰ παρακαλέσω καὶ ὑμᾶς ὡς Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως διατάξητε τὸν ταμίαν ν’ ἀναστείλῃ τὴν εἴσπραξιν τῶν ἐνοικίων. Πρόκειται περὶ ἐνοικίων ἐθνικῶν γαιῶν, δηλαδὴ γαιῶν τὰς ὁποίας τὸ Δημόσιον ἔχει ἐνοικιάσει εἰς τοὺς χωρικοὺς καὶ αἱ ὁποῖαι οὐδὲν ἀποδίδουσι, διότι, ὡς προεῖπον, πᾶσα ἡ σπορὰ ἐντελῶς κατεστράφη, τοῦτο δὲ βεβαιοῦται καὶ ὑπὸ τῶν ἐπισήμων Ἀρχῶν.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Καρπετόπουλος ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ παρατάσεως τῆς προθεσμίας τῆς ἰσχύος τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ νόμου ͵ΓΡΞΒʹ (3162) τῆς 11 Ἰουλίου 1906 περὶ ἀντικαταστάσεως διατάξεων τοῦ ͵ΣΕʹ νόμου τῆς 19 Αὐγούστου 1852 περὶ συντάξεων τοῦ στρατοῦ τῆς ξηρᾶς κλπ.». (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 57). Ὁ κ. Ῥάγκος ἔχει τὸν λόγον περὶ τοῦ καταργηθέντος καπνεργοστασίου Ἀστακοῦ.

§10ΣΠ. ΡΑΓΚΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ μὲ ἀκροασθῇ ἐπὶ δύο λεπτὰ μόνον. Ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις ἐν τῇ σπουδῇ τῶν σοβαρῶν οἰκονομιῶν της κατήργησε, δὲν ἠξεύρω πῶς, καὶ τὸ καπνεργοστάσιον Ἀστακοῦ, ἐνῷ ἐκ τῶν στατιστικῶν ἀποδεικνύεται ὅτι τὸ Κράτος διὰ τὸ καπνεργοστάσιον αὐτὸ ἐξοδεύει μόνον 2.000 δραχ., εἰσπράττει δὲ πλείονας τῶν 7.000 δραχ., ἔχει δηλ. πλεόνασμα 5.000 ἐτησίως. Θὰ σᾶς παρακαλέσω λοιπόν, ἂν εἶναι δυνατόν, ν’ ἀνασυσταθῇ τοῦτο, διότι ἡ ἐπαρχία Ξηρομέρου εἶναι κατ’ ἐξοχὴν καπνοπαραγωγὸς τόπος, τὸ μόνον δὲ καπνεργοστάσιον εἶναι τὸ τοῦ Μεσολογγίου, κατ’ ἀνάγκην δὲ θ’ ἀναγκασθῶσιν οἱ κάτοικοι νὰ μεταβαίνωσιν εἰς Μεσολόγγιον, ἢ νὰ λαθρεμπορῶσι. Θὰ σᾶς παρακαλέσω λοιπὸν ν’ ἀνασυσταθῇ, διότι εἶναι τὸ μόνον ἐργοστάσιον τὸ ὁποῖον ὑπάρχει ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Βονίτσης.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ῥοῦφος Κανακάρης περὶ τῆς ἀπολύσεως τοῦ νομάρχου Ἀχαΐας.

§12Λ. ΡΟΥΦΟΣ ΚΑΝΑΚΑΡΗΣ. Κατὰ τοὺς γενομένους τελευταίως διορισμοὺς τῶν νομαρχῶν ἐδημοσιεύθη καὶ ἡ ἀπόλυσις τοῦ νομάρχου Ἀχαΐας καὶ πρώην συναδέλφου κ. Καλογεροπούλου. Εἶναι ἡ πρώτη φορὰ καθ’ ἣν ὁλόκληρος ἡ πόλις τῶν Πατρῶν ἐξεδήλωσε τὴν λύπην της διὰ τὴν ἀπόλυσιν τοῦ νομάρχου αὐτοῦ, ὁ ὁποῖος ἐπὶ πεντάμηνον ὑπηρετήσας ἐκεῖ ἀφῆκεν ἀναμνήσεις ἃς οὐδέποτε ἄλλοτε νομάρχης, ὑπηρετήσας ἐκεῖ, ἀφῆκεν. Οἱ σύλλογοι πάντες τῆς πόλεως τῶν Πατρῶν ἐξέφρασαν κατ’ ἐπανάληψιν πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν τὴν ἐπιθυμίαν ὅπως διατηρηθῇ ἐκεῖ ὁ νομάρχης Ἀχαΐας. Ἐπειδὴ εἶμαι πληρέστατα πεπεισμένος ὅτι ὅ τε κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν καθὼς καὶ τὰ λοιπὰ μέλη τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἐν τῇ ἐκλογῇ τῶν προσώπων τῶν νομαρχῶν καὶ ἐν τῇ ἀντικαταστάσει αὐτῶν βεβαίως δὲν ἐκινήθησαν ἐκ προσωπικῶν ἐμπαθειῶν, ἀλλ’ ἀπέβλεψαν εἰς τὸ νὰ ἐκλέξωσι πράγματι νομάρχας ἀνταξίους τῆς θέσεως ταύτης, θὰ ἐπεθύμουν νὰ μάθω τὸν λόγον διὰ τὸν ὁποῖον προέβη εἰς τὴν ἀπόλυσιν ὑπαλλήλου τοιούτου, κατὰ τῆς ἀπολύσεως τοῦ ὁποίου διεμαρτυρήθη ὁλόκληρος ἡ πόλις τῶν Πατρῶν.

§13ΕΠ. ΠΕΤΜΕΖΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Νομίζω ὅτι οὐδεμίαν ὑποχρέωσιν ἔχει ἡ Κυβέρνησις νὰ εἴπῃ τὸν λόγον δι’ ὃν ἀπέλυσε τὸν νομάρχην. Εἶναι λόγοι τοὺς ὁποίους ἐστάθμισε τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, πρὶν ἢ προβῇ εἰς τὰς ἀπολύσεις.

§14Π. ΣΑΚΚΗΣ. Ἐγὼ δὲν θέλω νὰ ἐπικρίνω τὴν Κυβέρνησιν διότι ἀπέλυσε τὸν νομάρχην Ἀχαΐας. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὅμως ἔχω καθῆκον εἶναι νὰ παραπονεθῶ, διότι ὁ νομάρχης Ἀχαΐας ἕλκει τὴν καταγωγὴν ἐκ τῆς ἐπαρχίας τὴν ὁποίαν ἔχω τὴν τιμὴν ν’ ἀντιπροσωπεύω. Εἶναι ἐπιστήμων μεμορφωμένος, ὑπηρετήσας καὶ ἐν Σύρῳ ἄλλοτε καὶ εἰς ἄλλα μέρη, κατ’ οὐδένα δ’ ἄλλον τρόπον δύναται ἡ Κυβέρνησις νὰ δικαιολογηθῇ, εἰμὴ ὅτι ἐσκέπτετο δῆθεν νὰ διορίσῃ πρόσωπον μὴ ἀναμιγνυόμενον εἰς τὴν πολιτικήν. Ἀλλ’ ὁ νομάρχης αὐτὸς ἔχει παραιτηθῆ ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν ἀπὸ τῆς πολιτικῆς, καί, ἂν παρέμενεν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ, εἶμαι πεπεισμένος ὅτι θὰ παρεῖχε πολλὰς ὑπηρεσίας ἐν τῇ διοικήσει. Αἱ δὲ μομφαὶ αἱ τυχὸν ῥιφθεῖσαι κατ’ αὐτοῦ νομίζω ὅτι εἶναι ἄδικοι καὶ δὲν στηρίζονται ἐπὶ γεγονότων. Ἐκεῖνο ὅμως τὸ ὁποῖον ἔχω κυρίως νὰ παραπονεθῶ συνίσταται εἰς τοῦτο, ὅτι ἡ ἐπαρχία Πυλίας ἀντιπροσωπεύεται ἐν γένει ἐν τῇ διοικήσει ὑπὸ δέκα ὑπαλλήλων, ἔτυχε δὲ καὶ εἷς νομάρχης καὶ αὐτὸς ἀπεσκορακίσθη, διότι ἐθεωρεῖτο ὡς πολιτευόμενον πρόσωπον. Ἐὰν τοιοῦτος λόγος ὑπῆρξεν ὁ λόγος τῆς ἀπολύσεως, νομίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἠδίκησε τὸν νομάρχην Ἀχαΐας καὶ καλὸν θὰ ἦτο νὰ ἐπανορθώσῃ τὸ ἀδίκημα τοῦτο.

§15Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Βεβαίως, Κύριοι, οἱ Βουλευταὶ δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ἐπεμβαίνωσιν εἰς τὰ τῆς διοικήσεως καὶ νὰ γνωρίζωσι τὰς αἰτίας τῆς Κυβερνήσεως, ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὸν διορισμὸν καὶ τὰς ἀπολύσεις τῶν ὑπαλλήλων, ἀλλὰ τὸ ἄδικον τὸ ὁποῖον προσεγένετο εἰς τὸν κ. Καλογερόπουλον εἶναι τοσοῦτο καταφανές, ὥστε δυνάμεθα νὰ ποιησώμεθα συστάσεις πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως ἐπαναφέρῃ εἰς τὴν θέσιν του τὸν νομάρχην, διότι εἶναι τῳόντι ἐκ τῶν ὀλίγων νομαρχῶν οἱ ὁποῖοι ἀφῆκαν τὰς ἀρίστας ἐντυπώσεις.

§16Ν. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Κατόπιν τῆς προφορικῆς συνεννοήσεως τὴν ὁποίαν ἔσχον μετὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν παραιτοῦμαι τῆς συζητήσεως περὶ τῆς κυριακῆς ἀργίας. Ἤθελον παρακαλέσει μόνον τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅπως κανονισθῇ τὸ ζήτημα τῶν ἐξοχικῶν κέντρων. Μοὶ ὑπεσχέθη ὅμως ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι θέλει μεριμνήσει περὶ τούτου καὶ ὡς ἐκ τούτου παραιτοῦμαι τῆς συζητήσεως περὶ τῆς κυριακῆς ἀργίας.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Σιμόπουλος ἐφ’ ἑτέρου θέματος.

§18Ν. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως μὴ ἀρκεσθῇ μόνον εἰς τὰς γνωστὰς συστάσεις τὰς ὁποίας ἔκαμεν εἰς τὸ ἁρμόδιον τμῆμα τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, ἤτοι τῶν Δημοσίων ἔργων, ἀλλὰ νὰ μεταβῇ, εἰ δυνατόν, αὐτοπροσώπως ἐπὶ τῆς λεωφόρου Συγγροῦ καὶ τῆς ὁδοῦ Κηφισίας, ἵν’ ἀντιληφθῇ τὴν ἀθλίαν κατάστασιν τῶν ὁδῶν τούτων. Ἡ λεωφόρος Συγγροῦ, ἀφ’ ἧς ἐποχῆς ἐγένετο, οὐδεμίαν ὑπέστη ἐπιδιόρθωσιν, κατέστη δὲ πλέον πᾶν ἄλλο παρὰ ὁδός.

§19Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Εἰς τί χρησιμεύει αὐτὴ ἡ ὁδός;

§20Ν. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Χρησιμεύει ὡς ἡ μόνη ὁδὸς πρὸς ἀναψυχὴν τῆς πρωτευούσης· ἐὰν ἔχητε νὰ ὁμιλήσητε καὶ ὑμεῖς περὶ τῆς ἐπαρχίας ὑμῶν, νὰ ὁμιλήσητε.

§21Ι. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Καὶ διὰ τὰ αὐτοκίνητα!

§22Ν. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως. Ἐπίσης ἔχει καθιερωθῆ τὸ ἔθιμον ὅπως διὰ τῆς λεωφόρου Συγγροῦ μὴ διέρχωνται κάρρα τὰ ὁποῖα μεταφέρουσι βαρέα ἀντικείμενα. Τὸ τοιοῦτον ὅμως δὲν τηρεῖται, ἡ δὲ Ἀστυνομία, ἥτις μέχρι τοῦδε εἶχεν ἀναλάβει νὰ ἐπιβλέπῃ τὴν λεωφόρον Συγγροῦ, ἀπὸ πολλῶν μηνῶν δὲν ὑπάρχει πλέον ἐπὶ τῆς λεωφόρου. Ἐπίσης ἡ ὁδὸς ἡ ἑνοῦσα δύο γεφύρας εἰς τὸ Φάληρον ἔχει κατασταθῆ ἐντελῶς ἀδιάβατος ἀπὸ τοῦ θέρους, εἰς τρόπον ὥστε σήμερον εἶναι ἐντελῶς ἀδιάβατος ὄχι μόνον δι’ ἁμάξας ἀλλὰ καὶ διὰ πεζούς. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχὴν τοῦ ἁρμοδίου τμήματος καί, εἰ δυνατόν, ὁ ἴδιος ἰδιαιτέρως ν’ ἀντιληφθῇ τῆς ἀληθείας τῶν λεγομένων μου.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πονηρόπουλος.

§24ΑΛ. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀναβάλλω δι’ αὔριον, διότι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς εἶναι ἀδιάθετος.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἠξεύρετε ὅτι κατετέθη πρότασις ὑπογεγραμμένη ὑπὸ δέκα Βουλευτῶν περὶ γενικεύσεως τῆς συζητήσεως αὐτῆς.

§26Κ. ΦΛΕΣΣΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀναβάλλω καὶ ἐγώ.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά· ὁ κ. Σάκκης.

§28Π. ΣΑΚΚΗΣ. Σύστασίν τινα θὰ κάμω διὰ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν. Πρὸ 15 ἡμερῶν κατεστράφη ἐντελῶς ἡ μόνη ὑπάρχουσα γέφυρα τῆς Λογκᾶς ἡ συνδέουσα δύο δήμους. Ἡ γέφυρα αὕτη δυστυχῶς εἶχε καταστραφῆ ἐν μέρει πρὸ ἐτῶν ἀλλ’ ἕνεκα τῆς ἀκηδίας τῶν κατὰ τόπους μηχανικῶν ἐγκατελείφθη καὶ παρεσύρθη τελείως. Παρεκάλεσα ἐπανειλημμένως τοὺς ἁρμοδίους τότε Ὑπουργούς, ὅπως λάβωσι μέριμναν περὶ τῆς ἐκ νέου κατασκευῆς τῆς γεφύρας ταύτης, ἀλλὰ δυστυχῶς οὐδεμία πρόνοια μέχρι τοῦδε ἐλήφθη. Ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν μελέτην, ἡ ὁποία νομίζω ὅτι ἔχει ὑποβληθῆ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, καὶ διατάξῃ τὰ δέοντα. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ ἑτέραν σύστασιν θὰ κάμω πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν περὶ τοῦ καταργηθέντος ταχυδρομικοῦ γραφείου Πύλου. Δυστυχῶς ἡ ὑπηρεσία ἡ ταχυδρομικὴ παραβλέπουσα τὰς ἀνάγκας τῶν διαφόρων δήμων ἢ πόλεων προέβη εἰς καταργήσεις ταχυδρομείων ἐκεῖ ὅπου δὲν ἔπρεπε νὰ προβῇ, καὶ διετήρησεν ἄλλα γραφεῖα, τὰ ὁποῖα δὲν παρεῖχον οὔτε κέρδος εἰς τὸ Δημόσιον οὔτε ὑπηρεσίαν εἰς τὸν τόπον ἐκεῖνον. Τὸ ταχυδρομεῖον Πύλου εὑρίσκεται εἰς ἀπόστασιν 10 ὡρῶν ἀπὸ τῆς Μεσσήνης, ἐνῷ ἄλλα γραφεῖα ἀφίστανται τῆς Μεσσήνης μόλις ἓν τέταρτον καὶ ἔχουσι καὶ ἄλλας εὐκολίας. Ἑπομένως ἐπιβάλλεται ἡ ἀνασύστασις τοῦ γραφείου τούτου καὶ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ λάβῃ πρόνοιαν.

§29Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Καὶ ἐγὼ τὰς αὐτὰς πρὸς τὸν ἐκ Πύλου Βουλευτὴν ποιοῦμαι συστάσεις. Τὸ τηλεγραφεῖον μάλιστα συνεστάθη ἐκεῖ λόγῳ δημοσίας ἀσφαλείας. Ἐπίσης δὲ ποιοῦμαι τὴν αὐτὴν σύστασιν καὶ περὶ τῆς γεφύρας τῆς Λογκᾶς, διότι δι’ αὐτῆς διακόπτεται ἡ συγκοινωνία δύο ὁλοκλήρων δήμων, δηλαδὴ τεσσαράκοντα χωρίων. Ἀπορῶ δὲ πῶς ἡ γέφυρα αὕτη κατεστραμμένη ἤδη ἀπὸ ἐτῶν, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἐπανειλημμένως συνεστήσαμεν εἰς τοὺς προκατόχους Ὑπουργοὺς τῶν Ἐσωτερικῶν, μένει εἰσέτι εἰς αὐτὴν τὴν κατάστασιν. Λοιπὸν θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ σπεύσῃ.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κ. Μ. Καβαλιεράτος καὶ Χ. Βοζίκης ὑποβάλλουσι τροπολογίας ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταργήσεως Εἰρηνοδικείων τινῶν». (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 58–59). Πολλοὶ Βουλευταὶ ἐκ Θεσσαλίας ἐζήτησαν χθὲς ὅπως συσταθῇ ἐπιτροπὴ πρὸς διακανόνισιν τοῦ ζητήματος τῶν μορτιτῶν ἐν Θεσσαλίᾳ.

§31ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὑποβάλλω εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον «περὶ διαρρυθμίσεως τοῦ φόρου ἐπὶ τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν». Ὁ φόρος ἐπὶ τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν ἀπὸ τοῦ 1911 μέλλει νὰ μὴ ἰσχύῃ πλέον. Ὑποβάλλω νομοσχέδιον ἐπαναφέρον αὐτὸν εἰς τὴν ζωήν.

§32Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Τόσον γρήγορα;

§33ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τόσον γρήγορα. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἐπιτυγχάνεται ἡ περίσωσις ὑπὲρ τοῦ δημοσίου ταμείου σχεδὸν δύο ἑκατομμυρίων. Εἰσεπράττομεν ἐκ τοῦ φόρου τούτου ἄνω τῶν 2.100.000 δραχμῶν. Διὰ τῆς διευθετήσεως τῶν πραγμάτων κατὰ τρόπον μεθοδικώτερον καὶ δικαιότερον θυσιάζομεν μὲν 200.000, ἀλλ’ ἐπιτυγχάνομεν τὴν περίσωσιν τοῦ ὑπολοίπου, δηλαδὴ 1.900.000– 2.000.000 δραχμῶν. Ὁ φόρος παγιοῦται· παγιοῦται ὁ δημόσιος, παγιοῦται καὶ ὁ δημοτικός, συγχωνευόμενος ἐνταῦθα, ὡς ἦτο ἤδη παγιωμένος. Ὁ ἀνώτερος ὅρος τοῦ δημοσίου φόρου φθάνει εἰς εἴκοσι μόνον δραχμὰς ἀντὶ τριάκοντα· ὁ δὲ ὑπολογισμὸς γίνεται μετὰ ἔκπτωσιν 25% ἐπὶ τῶν βεβαιώσεων. Τοῦ δημοτικοῦ φόρου ὁ ὑπολογισμὸς μεταξὺ πέντε καὶ δέκα δραχμῶν γίνεται μετὰ ἔκπτωσιν ἐπὶ τῶν βεβαιώσεων 10%. Ἡ ἀπαρίθμησις καταργεῖται καὶ πάντα ἐκεῖνα τὰ ζητήματα ἅτινα παρεῖχον ἐνοχλήσεις ἐκλείπουσιν. Ἐλπίζω ὅτι ἡ Βουλὴ θέλει εὐαρεστηθῇ νὰ ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, ἐξ οὗ θέλομεν δυνηθῆ νὰ προσθέσωμεν εἰς τὸ ἑπόμενον ἔτος εἰς ἐλάττωσιν τοῦ ἐλλείμματος τοῦ ἀναμενομένου 1.900.000 ἀσφαλῶς. Ὑπάρχει ἔκθεσις δικαιολογητική. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθμ. 56).

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τὴν νομοθετικήν. Βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ καταργήσεως Εἰρηνοδικείων τινῶν». Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης ἔχει τὸν λόγον.

§35Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Τῇ αἰτήσει τῶν κ. Βουλευτῶν καταθέτω πίνακα τῶν ἀποφάσεων τῶν Εἰρηνοδικείων. Ἐπίσης πίνακα τῶν δαπανῶν, αἱ ὁποῖαι ἐξοικονομοῦνται διὰ τῆς καταργήσεως τῶν Εἰρηνοδικείων, ἤτοι (ἀναγινώσκει ἐκ σημειώματος): «Ἐκ τῆς καταργήσεως τῶν τεσσαράκοντα Εἰρηνοδικείων, ἐξ ὧν δύο πρώτης τάξεως κατὰ τὸ βʹ ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου 2 προέρχεται οἰκονομία δρχ. 167.876. Ἐκ τῆς ἀπαλείψεως τῆς πιστώσεως διὰ μισθοδοσίαν 19 γραμματέων εἰρηνοδικῶν βʹ τάξεως, τὰ ὁποῖα καταργοῦνται ὡς ἐκδίδοντα ἀποφάσεις ὀλιγωτέρας τῶν ἑκατόν, προέρχεται οἰκονομία 22.800 δραχμῶν. Ἐκ τῆς καταργήσεως ἓξ Εἰρηνοδικείων αʹ τάξεως, ὁποῖα εἶναι τὰ διπλᾶ Εἰρηνοδικεῖα Πατρῶν, Τριπόλεως, Ἄργους, Ἀθηνῶν μὲ τὴν προσθήκην ἑνὸς ἐμμίσθου παρέδρου ἐκ δραχμῶν 200 μηνιαίως, ὁ ὁποῖος κατ’ ἀνάγκην πρέπει νὰ ὑπάρχῃ εἰς τὰ Εἰρηνοδικεῖα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐκδίδουσιν ἀποφάσεις ὑπὲρ τὰς 5.000, προέρχεται οἰκονομία δραχμῶν 32,736. Ἐλάβομεν δ’ ὡς ὅρον τὰς 5.000 ἐν τῇ πεποιθήσει ὅτι τοιοῦτο ὑπάρχει μόνον ἐν Ἀθήναις, τοῦ ὁποίου ὅμως αἱ ὑποθέσεις θὰ ἐλαττωθῶσι κατὰ πολὺ ἐκ τῆς συγχωνεύσεως τῶν Εἰρηνοδικείων καὶ τῆς ἱδρύσεως ἑνὸς μόνου Εἰρηνοδικείου, ἐκλειπούσης οὕτω τῆς ἐνστάσεως τῆς ἀναρμοδιότητος, ἡ ὁποία πολλαπλασιάζει τὰς προδικαστικὰς ἀποφάσεις. Ὥστε πιστεύομεν ὅτι δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου θὰ ἐλαττωθῶσι κατὰ πολὺ αἱ ἀποφάσεις, ὥστε εἷς πάρεδρος προστιθέμενος εἰς τὸ Εἰρηνοδικεῖον Ἀθηνῶν νὰ ἐπαρκῇ μετὰ τοῦ εἰρηνοδίκου εἰς ὅλην τὴν ὑπηρεσίαν. Ἐκ δὲ τῆς καταργήσεως τῶν 15 Πταισματοδικείων προέρχεται οἰκονομία 102.240 δρχ. Τὸ ὅλον οἰκονομία ἐν γένει δραχμῶν 325,652. Ἐν τῷ καταργουμένῳ διὰ τοῦ νομοσχεδίου νόμῳ ὑπάρχει ἄρθρον κατὰ τὸ ὁποῖον ὁ ἀριθμὸς τῶν παρὰ τῷ Ἀρείῳ Πάγῳ δικαστῶν ἠλαττοῦτο κατὰ τρεῖς. Ἡ διάταξις αὕτη παρελείφθη ἐν τῷ νομοσχεδίῳ κατὰ τὴν σύνταξιν καὶ διὰ τροπολογίας ζητοῦμεν ὅπως προστεθῇ εἰς τὸ ἄρθρον 1 ἐν τέλει. Ὁ νόμος ͵ΓΥΝϚʹ καταργεῖται ἀκυρουμένων πασῶν τῶν συνεπειῶν τοῦ νόμου τούτου. Εἰς τὸν νόμον ᾼΝΕʹ τῆς 22 Ἰουνίου 1882 περὶ δικαστικῶν συμβουλίων προστίθεται· «ἐκτὸς τοῦ ἄρθρου 4 τοῦ νόμου αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον διατηρεῖται ἐν ἰσχύϊ». Ἐπίσης παρελείφθη ἐν τῷ νομοσχεδίῳ διάταξις ὁρίζουσα τὸν διορισμὸν ἐμμίσθου παρέδρου εἰς τὸ Εἰρηνοδικεῖον Ἀθηνῶν. Προσθέτω διὰ τροπολογίας τὸν διορισμὸν τοιούτου καὶ συνεπῶς καὶ κανονισμὸν τῶν ἀποφάσεων τῶν ἐκκρεμῶν ὑποθέσεων, τῶν ἀποφάσεων δηλαδὴ τῶν ἀφορωσῶν εἰς τὴν ἔνστασιν ἀναρμοδιότητος.

§36Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι προτιμότερον νὰ φέρητε χωριστὸν νομοσχέδιον διὰ τοὺς ἀρεοπαγίτας.

§37Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Αὐτὸ ἐσκέφθην νὰ πράξω καὶ δὲν μὲ διέλαθε κατὰ τὴν σύνταξιν τοῦ νομοσχεδίου ὅτι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐγένετο ἐν τῷ νόμῳ, νὰ περιληφθῇ διάταξις περὶ ἀρεοπαγιτῶν ἐν νόμῳ περὶ εἰρηνοδικῶν, δὲν ἦτο ὀρθόν. Ἐν τούτοις ἠναγκάσθην νὰ τὸ συμπεριλάβω καὶ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τούτῳ, ὅπως μὴ δι’ εἰδικοῦ νομοσχεδίου προκληθῇ μακροτέρα συζήτησις, δι’ ἣν δὲν ὑπάρχει χρόνος. Ἐὰν ὅμως ἡ Βουλὴ θέλῃ τοῦτο, λίαν εὐχαρίστως θέλω ὑποβάλει.

§38Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1, παρακαλῶ, τὸν λόγον.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολλοὶ Βουλευταὶ ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ αʹ ἐδαφίου τοῦ ἄρθρου 8 τοῦ νομοσχεδίου «περὶ καταργήσεως Εἰρηνοδικείων τινῶν». Ὡσαύτως ὁ κ. Μ. Λιδωρίκης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ νομοσχεδίου. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 60–61). (Γίνεται δεκτὴ ἡ ἀρχή). Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§40Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Ἂς ἀναγνωσθῇ καὶ ἡ τροπολογία, κύριε Πρόεδρε.

§41Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ναί, ἀλλ’ ὁλόκληρος.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἰδού (ἀναγινώσκει)· «Ἐν τέλει τοῦ ἄρθρου προστίθεται κλπ.».....

§43Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, αἱ πληροφορίαι τὰς ὁποίας κατέθηκεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης εἶναι ἀτελεῖς κατὰ τοῦτο, ὅτι ἀναγράφουσι τὸν ἀριθμὸν τῶν πολιτικῶν ἀποφάσεων μόνον.

§44Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Αὐτὰς ἐζητήσατε.

§45Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Αὐτὰς ἐζήτησα. Εἶναι πιθανὸν ἐγὼ νὰ μὴ καθώρισα — διότι ἐγὼ δὲν ἔγραψα τίποτε—, ἀλλὰ θὰ ἦτο ἀνάγκη ὑμεῖς, ὁ ὁποῖος γνωρίζετε τίνες πληροφορίαι μᾶς χρειάζονται, νὰ φέρητε καὶ τὰς ἄλλας. Ἐζήτησα νὰ φέρητε τὰς σχετικὰς πληροφορίας καὶ κατάλογον τῶν ἀποφάσεων· δὲν ὥρισα πολιτικὰς ἢ ποινικάς· εἶναι ἀνάγκη καὶ τῶν ποινικῶν.

§46Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Ἐκ τοῦ σημειώματος τοῦ προηγουμένου δύναμαι νὰ δώσω, ἐὰν ἠθέλετε ὁρίσει περὶ τίνος Εἰρηνοδικείου.

§47Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἐνδιαφέρομαι διὰ πάντα τὰ Εἰρηνοδικεῖα τοῦ Κράτους.

§48Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Τότε αὔριον.

§49Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Αὔριον, σᾶς παρακαλῶ. Ὡς πρὸς τὸ ἄρθρον 1, κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ πρῶτον νὰ προστεθῇ μετὰ τὴν λέξιν «ἐκδοθεισῶν» ἡ λέξις «ἀποφάσεων», καὶ νὰ γίνῃ «ἐκδοθεισῶν ἀποφάσεων καὶ γνωμοδοτήσεων», διότι τοῦ τελευταίου νόμου εἶναι ἀποφάσεις τοῦ ἀνωτάτου δικαστικοῦ συμβουλίου· ὁ ἴδιος τελευταῖος νόμος ὁμιλεῖ καὶ περὶ γνωμοδοτήσεων· ἀκυροῦντες δὲ μόνον τὰς γνωμοδοτήσεις εἶναι πιθανὸν ὅτι θὰ δώσωμεν ἀφορμὴν νὰ θεωρηθῇ ὅτι ἐπικυροῦμεν τὰς ἀποφάσεις. Ἀπόφασις δ’ εἶναι ἡ περὶ καταργήσεως Εἰρηνοδικείων.

§50Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Νὰ προστεθῇ.

§51Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἀλλά, παρακαλῶ, εἶναι ἄλλη τις παρατήρησις σχετικὴ καὶ πρὸς τὸ ἄρθρον 8, πρέπει δὲ νὰ διορθωθῇ τὸ λεκτικὸν κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ μὴ φαίνηται ὅτι ἀναγράφομεν ἄρθρα τὰ ὁποῖα διατελοῦσιν εἰς ἀντινομίαν. Καταργεῖται ὁ νόμος ͵ΓΥΝϚʹ;

§52Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Μάλιστα. Ὅταν ἔλθωμεν εἰς τὸ ἄρθρον αὐτό, θὰ διορθωθῇ τὸ ͵ΓΥΛΖʹ.

§53Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ὄχι αὐτὸ μόνον. Ὁ ἴδιος ὁ νόμος ͵ΓΥΝϚʹ τοῦ ἄρθρου 9 εἶναι ὁ νόμος ὁ τελευταῖος ὁ περὶ καταργήσεως Εἰρηνοδικείων, ὁ ὁποῖος ἔδωκε τὸ δικαίωμα εἰς τὸ ἀνώτατον δικαστικὸν συμβούλιον νὰ προτείνῃ τίνα Εἰρηνοδικεῖα θὰ καταργηθῶσιν, ἀλλὰ καὶ τίνες εἰρηνοδίκαι θ’ ἀπολυθῶσι. Λοιπὸν διὰ τοῦ ἄρθρου 1 καταργοῦμεν τὸν νόμον ἐκεῖνον, διὰ δὲ τοῦ ἄρθρου 8 διατηροῦμεν.

§54Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Εἶναι τοῦ ἄλλου.

§55Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Τίνος ἄλλου;

§56Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Τοῦ νόμου περὶ προσόντων τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων.

§57Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Μάλιστα.

§58Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Τότε, ἐὰν θεωρηθῇ οὕτω, νὰ περιληφθῇ ἡ λέξις «ἀποφάσεων».

§59Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἐν ταῖς πληροφορίαις νὰ σημειωθῇ καὶ ὁ χρόνος τῆς συστάσεως ἑκάστου Εἰρηνοδικείου, τὸ ὁποῖον ἔχει σημασίαν.

§60Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Εὐχαρίστως.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι.) Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§62Γ. ΚΟΡΥΖΗΣ. Μὲ τὴν τροποποίησιν, κύριε Πρόεδρε;

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅπως ἐτροποποιήθη. Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκει): «Ἐπιτρέπεται εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ καταργήσῃ διὰ Β. Διατάγματος, τηρουμένης τῆς διατάξεως τοῦ ἑπομένου ἄρθρου καὶ ἐντὸς τριῶν μηνῶν ἀπὸ τῆς ἰσχύος τοῦ παρόντος νόμου: 1) μέχρι 15 ἐκ τῶν ὑφισταμένων καὶ λειτουργούντων Πταισματοδικείων· 2) μέχρι 40 ἐκ τῶν ὑφισταμένων καὶ λειτουργούντων Εἰρηνοδικείων· 3) ἓν ἐκ τῶν Εἰρηνοδικείων Πατρῶν, Τριπόλεως, Πειραιῶς καὶ Ἄργους καὶ δύο τῶν Ἀθηνῶν. Παρελθούσης τῆς ἄνω προθεσμίας τῶν τριῶν μηνῶν ἐφαρμόζεται τὸ ἄρθρον 5».

§64Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Παρατήρησίν τινα ἔχω ἐδῶ νὰ κάμω. Καταργοῦνται καὶ δύο Εἰρηνοδικεῖα τῶν Ἀθηνῶν. Ἕκαστον τῶν Εἰρηνοδικείων τῶν Ἀθηνῶν ἐκδίδει χιλιάδας ἀποφάσεων, δέκα ἕως δώδεκα χιλιάδας. Εἶναι ἀδύνατον μὲ ἓν Εἰρηνοδικεῖον νὰ διεξαχθῶσιν αἱ ὑποθέσεις τῶν Ἀθηνῶν. Αὐτὸ εἶναι ἀναμφισβήτητον. Τὸ νὰ καταργήσητε τὰ δύο ἄλλα Εἰρηνοδικεῖα καὶ νὰ περιορίσητε τὴν ἐργασίαν εἰς ἓν Εἰρηνοδικεῖον, τοῦτο εἶναι ὡς ν’ ἀρνηθῆτε εἰρηνοδικειακὴν Δικαιοσύνην εἰς τὰς Ἀθήνας. Ἐὰν ὅμως θέλητε νὰ τὰ καταργήσητε, εἶναι ἀνάγκη νὰ λάβητε πρόνοιαν περὶ τῶν εἰρηνοδικῶν. Εἶναι δυνατὸν — καὶ τοῦτο εἶναι τρόπος οἰκονομίας — ὅπου εἶναι πολλαὶ ὑποθέσεις νὰ ἱδρύηται Εἰρηνοδικεῖον ὄχι μὲ τὴν ἔννοιαν τοῦ πολυμελοῦς δικαστηρίου ἀλλὰ μὲ περισσοτέρους τοῦ ἑνὸς εἰρηνοδίκας. Ἐὰν καταργήσητε τὰ Εἰρηνοδικεῖα τὰ δύο, θὰ εἶναι ἀνάγκη νὰ ὁρίσητε καὶ τρεῖς εἰρηνοδίκας ἀντὶ νὰ ἔχητε παρέδρους. Θὰ ἔχητέ τινα οἰκονομίαν ἐκ τῆς καταργήσεως τῶν δύο Εἰρηνοδικείων, θὰ παράσχητε ὅμως μεγάλην δυσκολίαν εἰς τὴν ἀπονομὴν τῆς Δικαιοσύνης. Πρέπει νὰ διορίσητε εἰρηνοδίκας καὶ νὰ μὴ ἀφήσητε νὰ εἶναι οἱ πάρεδροι, μὲ ὅλην δὲ τὴν ὑπόληψιν, τὴν ὁποίαν ἔχω εἰς πάντας τοὺς εἰρηνοδικειακοὺς παρέδρους, ἐν τούτοις εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δυσπιστῶ πρὸς τοὺς ἀμίσθους τούτους δικαστὰς καὶ δὴ τῶν δικαστηρίων τῶν ἑδρευόντων ὅπου ὑπάρχουσι πολυμελεῖς δικηγορικοὶ σύλλογοι. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξυπηρετηθῇ ἡ Δικαιοσύνη διὰ τῶν ἀμίσθων παρέδρων. Εἶναι ἀνάγκη, ἐὰν θὰ ἐπιμένητε εἰς τὴν κατάργησιν, νὰ προσλάβητε εἰρηνοδίκας ὄχι διὰ τὰς Ἀθήνας μόνον ἀλλὰ καὶ διὰ πάντα τὰ κέντρα ὅπου ὑπάρχουσι διπλοῖ εἰρηνοδίκαι. Δὲν γνωρίζω ἂν ὑπάρχουσι καὶ εἰς ἄλλας πόλεις τοῦ Κράτους ἐκτὸς τῶν ἀναγραφομένων ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, ἀλλ’ ὅπου ὑπάρχουσι καὶ εἶναι ἀνάγκη νὰ καταργηθῶσι πρέπει νὰ προστεθῶσι δύο εἰρηνοδίκαι εἰς τὸ διατηρούμενον Εἰρηνοδικεῖον, ὥστε νὰ μὴ χωλαίνῃ ἡ ὑπηρεσία. Ταῦτα γενικῶς. Εἰς τὰς Ἀθήνας, ἐὰν καταργήσητε τὰ Εἰρηνοδικεῖα — εἶναι ἡ διάταξις δυνητικὴ καὶ πιθανὸν νὰ μὴ καταργηθῶσιν —, ἐὰν ὅμως τὰ καταργήσητε, εἶναι ὡς ν’ ἀρνηθῆτε εἰρηνοδικειακὴν Δικαιοσύνην εἰς τὰς Ἀθήνας.

§65Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐκδίδουσιν ἕνδεκα χιλιάδας ἀποφάσεων.

§66Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἕνδεκα χιλιάδες ἀποφάσεων δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκδοθῶσι δι’ ἑνὸς εἰρηνοδίκου μεθ’ ἑνὸς παρέδρου. Γνωρίζομεν ὅτι πάρεδροι διορίζονται οἱ νεώτεροι· δὲν εἶναι δυνατὸν ἑπομένως ὁ εἰρηνοδίκης μὲ τοὺς δύο παρέδρους ἐκ τῶν νεωτέρων δικηγόρων νὰ ἐκδίδωσι δώδεκα χιλιάδας ἀποφάσεων, ἀποδιδουσῶν ἐπακριβῶς τὸ δίκαιον εἰς ἕνα ἕκαστον. Εἶναι δηλ. δυνατὸν νὰ ἐκδοθῶσι τόσαι ἀποφάσεις, ὄχι ὅμως συμφώνως πρὸς τὰς ἀπαιτήσεις τῆς ἀληθοῦς Δικαιοσύνης. Τὸ συμπέρασμά μου εἶναι ὅτι, ἐὰν θὰ καταργηθῶσι τὰ Εἰρηνοδικεῖα τῶν Ἀθηνῶν, πρέπει νὰ προσθέσητε δύο εἰρηνοδίκας, καὶ ἐν γένει ὅπου ὑπάρχουσι διπλᾶ Εἰρηνοδικεῖα δύνασθε νὰ προβῆτε εἰς τὴν κατάργησιν αὐτῶν προσθέτοντες τὸν ἀναγκαιοῦντα ἀριθμὸν εἰρηνοδικῶν εἰς τὸ διατηρούμενον Εἰρηνοδικεῖον.

§67Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ἐὰν ὑπάρχῃ ἀνάγκη.

§68Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Μάλιστα. Δὲν ὑπάρχει τι τὸ ὁποῖον νὰ σᾶς ἐμποδίσῃ νὰ ἱδρύσητε Εἰρηνοδικεῖα μὲ περισσοτέρους εἰρηνοδίκας. Τοὐναντίον εἶναι ἀνεγνωρισμένον ὅτι καὶ τρεῖς εἰρηνοδίκαι δύνανται νὰ ὑπάρχωσιν εἰς ἓν Εἰρηνοδικεῖον. Εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχωσιν εἰρηνοδίκης πρῶτος, εἰρηνοδίκης δεύτερος καὶ εἰρηνοδίκης τρίτος· τὸν πρῶτον εἰρηνοδίκην κωλυόμενον ἀναπληροῖ ὁ δεύτερος εἰρηνοδίκης καὶ τὸν δεύτερον εἰρηνοδίκην κωλυόμενον ἀναπληροῖ ὁ τρίτος εἰρηνοδίκης. Δύναται δὲ ἄλλως νὰ συνταχθῇ κανονισμὸς τῆς ὑπηρεσίας τῶν τοιούτων πολυμελῶν Εἰρηνοδικείων, τὸν ὁποῖον νὰ ἐγκρίνῃ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης· δύνανται κατὰ ποικίλους τρόπους νὰ κανονισθῶσι τὰ τῶν λεπτομερειῶν πρὸς εὐχερεστέραν λειτουργίαν τῶν τοιούτων Εἰρηνοδικείων.

§69Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Καταργοῦντες δὲ Εἰρηνοδικεῖα ἀποβλέπομεν ὄχι εἰς οἰκονομίαν, ἀλλ’ εἰς αὐτὴν τὴν Δικαιοσύνην, διότι ἡ ὕπαρξις τῶν τριῶν Εἰρηνοδικείων λόγῳ τῆς λεπτῆς διαφορᾶς περὶ τὴν δικαιοδοσίαν αὐτῶν δίδει ἀφορμὴν εἰς τόσας ἐνστάσεις ἀναρμοδιότητος, ὥστε κατὰ τὰς πληροφορίας ἃς ἔχω ὁ μέγας ἀριθμὸς τῶν ἀποφάσεων προέρχεται ἐκ τούτου καὶ μόνου τοῦ λόγου. Ἐὰν αἱ ἐνστάσεις αὐταὶ ἐκλείψωσι, θὰ περιορισθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀποφάσεων κατὰ δύο ἕως τρεῖς χιλιάδας ἀποφάσεων. Κατὰ τὴν τελευταίαν πενταετίαν ἐξεδόθησαν καὶ ἀπὸ τὰ τρία Εἰρηνοδικεῖα τῶν Ἀθηνῶν κατὰ μέσον ὅρον ὀκτὼ ἕως ἐννέα χιλιάδες ἀποφάσεων· ἐὰν ἐκλείψωσι τὰ δύο Εἰρηνοδικεῖα, θὰ ἔχωμεν ἐλάττωσιν κατὰ δύο χιλιάδας. Διὰ νὰ μὴ εἶναι δύο εἰρηνοδίκαι, ὀνομάζομεν τὸν ἕτερον ἔμμισθον πάρεδρον καὶ ὄχι ἄμισθον.

§70Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Τί νὰ κάμνῃ αὐτός;

§71Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Διὰ τὴν εὐκολίαν τῆς ὑπηρεσίας, διὰ τὸν κανονισμὸν τῆς ἐργασίας, διὰ νὰ μὴ εἶναι δύο εἰρηνοδίκαι καὶ γεννᾶται δυσχέρεια, τίς τῶν δύο θὰ διευθύνῃ, διὰ τοῦτο ὀνομάζομεν τὸν ἕτερον ἔμμισθον πάρεδρον.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπουφίδης ἔχει τὸν λόγον.

§73Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ὁ κ. Μπουφίδης εἶχεν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τὸν λόγον, ἐψηφίσθη δ’ ἡ ἀρχὴ χωρὶς νὰ λάβῃ τὸν λόγον.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γούναρης ἔχει τὸν λόγον.

§75Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Εἶναι ἀπολύτως ἐπιβεβλημένη ἀνάγκη νὰ καταργηθῇ τὸ σύστημα τῶν πλειόνων Εἰρηνοδικείων ἐν μιᾷ καὶ τῇ αὐτῇ πόλει, διότι εἰς οὐδὲν ἕτερον συντελοῦσι παρὰ εἰς τὸ νὰ γεννῶνται ζητήματα ἀναρμοδιότητος. Ἐννοεῖται ὅτι διὰ τὰς πόλεις ὅπου ὑπάρχουσι πλείονα πρέπει νὰ ληφθῇ πρόνοια, ὥστε τὸ μόνον Εἰρηνοδικεῖον τὸ ὁποῖον θ’ ἀντικαταστήσῃ αὐτὰ νὰ ἐπαρκῇ. Δὲν εἶναι δὲ δύσκολον τὸ πρᾶγμα. Δὲν πρέπει νὰ σᾶς ταράσσῃ ἡ ἰδέα τῆς συμπήξεως δύο ἢ πλειόνων Εἰρηνοδικείων εἰς ἓν καὶ μόνον οὐδ’ ὁ φόβος τὸν ὁποῖον ἐξέφρασεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ὅτι ὑπαρχόντων πλειόνων εἰρηνοδικῶν δὲν θὰ εἶναι κεκανονισμέναι αἱ σχέσεις αὐτῶν πρὸς ἀλλήλους. Διότι δύνανται νὰ κανονισθῶσιν αἱ σχέσεις τῶν πλειόνων εἰρηνοδικῶν κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε ὄχι μόνον κωλυομένου τοῦ ἑνὸς νὰ δικάζῃ ὁ ἕτερος, ἀλλὰ πάντες οἱ εἰρηνοδίκαι νὰ δύνανται νὰ ἐνεργῶσιν ἐκ παραλλήλου κατανεμομένης μεταξὺ αὐτῶν τῆς ἐργασίας. Ἐννοεῖται ὅτι ἡ διεύθυνσις τῆς ἐργασίας διὰ Β. Διατάγματος θ’ ἀνατεθῇ εἴς τινα ἐξ αὐτῶν, π. χ. εἰς τὸν ἀρχαιότερον. Εἶναι εὔκολον ἑπομένως νὰ δεχθῶμεν τὸ σύστημα αὐτό, δὲν θεωρῶ δ’ ὀρθὴν τὴν γνώμην νὰ εἶναι ὁ ἕτερος εἰρηνοδίκης ἔμμισθος πάρεδρος. Θεωρῶ προτιμότερον νὰ ὑπάρχωσι πλείονες εἰρηνοδίκαι, τόσοι, ὅσοι ἀπαιτοῦνται διὰ νὰ διεξαχθῇ καλῶς ἡ ὑπηρεσία. Πάντως ὅμως πρέπει νὰ καταργηθῶσι τὰ πλείονα Εἰρηνοδικεῖα ἐν τῇ αὐτῇ πόλει.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 2 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 3 (ἀναγινώσκει)· Διατηροῦνται, μὴ ἐπιτρεπομένης καταργήσεως: 1) Τὰ Εἰρηνοδικεῖα τὰ συσταθέντα μέχρι τῆς 1 Ἰανουαρίου 1883 τὰ ἐκδόντα κατὰ τὴν τελευταίαν πενταετίαν κατὰ μέσον ὅρον κατ’ ἔτος ἀποφάσεις πολιτικὰς τοὐλάχιστον ἑκατόν· 2) Τὰ Εἰρηνοδικεῖα τὰ συσταθέντα μετὰ τὴν 1 Ἰανουαρίου 1883 τὰ ἐκδόντα κατὰ μέσον ὅρον τῆς τελευταίας πενταετίας τοὐλάχιστον ἑκατὸν τριάκοντα ἀποφάσεις πολιτικὰς κατ’ ἔτος· 3) Τὰ Εἰρηνοδικεῖα ὧν ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀποφάσεων πολιτικῶν τε καὶ ποινικῶν κατ’ ἔτος εἶναι τοὐλάχιστον 400· 4) Τὸ ὑφιστάμενον Εἰρηνοδικεῖον ἐν ἑκάστῃ νήσῳ καὶ ἐν αἷς νήσοις ὑπάρχουσι πλειότερα τὸ ἓν ἐξ αὐτῶν, προτιμωμένου τοῦ ἐν τῇ πρωτευούσῃ· 5) Τὰ Πταισματοδικεῖα τὰ ἔχοντα ἐν τῇ περιφερείᾳ των τοὐλάχιστον τρεῖς δήμους· 6) Τὸ Εἰρηνοδικεῖον Βουλγαρελίου». Ὁ κ. Μ. Καβαλιεράτος ἔχει ὑποβάλει τροπολογίαν.

§77Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ἐν τῇ εʹ παραγράφῳ ἀναφέρεται· «Τὰ Πταισματοδικεῖα τὰ ἔχοντα ἐν τῇ περιφερείᾳ των τοὐλάχιστον τρεῖς δήμους». Μοὶ φαίνεται ὅτι δὲν πρέπει νὰ γίνῃ ἡ διάκρισις αὐτή, διότι εἶναι δυνατὸν Πταισματοδικεῖόν τι νὰ ἔχῃ ὑπὸ τὴν δικαιοδοσίαν του ὄχι μόνον τρεῖς δήμους ἀλλὰ πέντε δήμους καὶ νὰ ἔχῃ ἐλαχίστην ἐργασίαν. Δὲν βλέπω τὸν λόγον διατί νὰ ὑποχρεωθῇ ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης νὰ καταργήσῃ τοιοῦτο Πταισματοδικεῖον τὸ ὁποῖον ἔχει ἴσως δεκάδας χιλιάδων ἀποφάσεων ἐτησίως καὶ νὰ εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ διατηρήσῃ Πταισματοδικεῖον τὸ ὁποῖον δὲν ἐκδίδει χιλίας ἀποφάσεις. Νομίζω ὅτι παρέλκει τὸ τοιοῦτον· ἢ πρέπει κατὰ τὴν ἐμὴν γνώμην νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν κατὰ προτίμησιν ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀποφάσεων, δηλαδὴ ἡ ἐργασία τὴν ὁποίαν ἕκαστον ἔχει, ἢ ἄλλως νὰ διαγραφῇ αὐτὸ τὸ ἐδάφιον.

§78Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Νὰ διαγραφῇ.

§79Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Τὸ ἐδάφιον αὐτὸ εἶναι διαγραπτέον, οὐδεμίαν θέσιν ἔχει, διότι εἶναι δυνατὸν νὰ φθάσωμεν εἰς ἄτοπα.

§80Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπιθυμῶ νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης τίς ὁ ὑπολογισμὸς τῶν Εἰρηνοδικείων τῶν διατηρουμένων διὰ τοῦ ἄρθρου 3. Δηλαδὴ πόσα εἶναι τὰ διατηρούμενα τὰ κατὰ τὴν πρώτην παράγραφον, πόσα τὰ κατὰ τὴν δευτέραν καὶ πόσα τὰ κατὰ τὴν τρίτην καὶ ἂν τὸ σύνολον αὐτῶν ἀφήνει τόσον ἀριθμὸν Εἰρηνοδικείων καταργητέων οἷον ὁρίζει τὸ προηγούμενον ἄρθρον 2. Τοιοῦτον πίνακα ἐπεθύμουν νὰ ἔχω.

§81Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Αὐτὰ θὰ γνωρίζῃ ὁ κ. Ὑπουργός.

§82Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Αὔριον θὰ σᾶς εἴπω.

§83Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Αὔριον· πολὺ καλά.

§84Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Νὰ διαγραφῇ τὸ εʹ ἐδάφιον, κ. Ὑπουργέ.

§85Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Διατί νὰ διαγραφῇ;

§86Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Εἰς τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν.

§87Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Καὶ ἐγὼ συμφωνῶ μετὰ τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Γόρτυνος συναδέλφου νὰ διαγραφῇ τὸ εʹ ἐδάφιον διὰ τὸν ἑξῆς ἁπλούστατον λόγον.

§88Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε.

§89Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Διότι τὸ Πταισματοδικεῖον Ἀνδριταίνης, τὸ ὁποῖον ἱδρύθη πρὸ ἑνὸς καὶ ἡμίσεος ἔτους, ἐξέδωκεν ἐν διαστήματι ἑνὸς ἔτους 6.056 ἀποφάσεις, ἐβεβαίωσε δ’ ἔσοδα ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου 38.044 δραχμάς. Τὸ Πταισματοδικεῖον τοῦτο δυνάμει ἀποφάσεως τοῦ ἀνωτάτου δικαστικοῦ συμβουλίου ἐθεωρήθη καταργητέον, ἀποτελεῖται δὲ ἀπὸ δύο δήμους. Ἐὰν λοιπὸν ἡ διάταξις τοῦ εʹ ἐδαφίου τοῦ ἄρθρου 3 παραμείνῃ, τότε τὸ Πταισματοδικεῖον τοῦτο θὰ καταργηθῇ, διότι δὲν θὰ εὑρεθῶσι 15 Πταισματοδικεῖα μὲ τρεῖς δήμους. Ἤθελεν εἶναι προτιμοτέρα ἡ πρότασις τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ ἐκ Γορτυνίας, ὅπως ὁ κανονισμὸς τῆς καταργήσεως τῶν Πταισματοδικείων τούτων γένηται ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἀποφάσεων, τοῦτο δὲ θὰ ἦτο δικαιότατον ὄχι μόνον διὰ τὰς ἐπαρχίας εἰς ἃς πρόκειται νὰ καταργηθῶσι τὰ Πταισματοδικεῖα ἀλλὰ καὶ διὰ τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου, διότι τὸ νομοσχέδιον εἰς τοῦτο ἀποβλέπει. Ἐὰν ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 3, ἐδαφίου εʹ, μείνῃ ὡς ἔχει, τότε εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ καταργηθῶσι τὰ Πταισματοδικεῖα τὰ ὁποῖα ἐκδίδουσιν, ὡς προεῖπον, ἄνω τῶν 7 χιλ. ἀποφάσεων καὶ ἀποφέρουσι μέγα ἔσοδον τοῦ Δημοσίου.

§90Σ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἂν ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ τελευταία πενταετία περὶ τούτου, τότε διὰ τὸ Εἰρηνοδικεῖον Καλαμῶν δὲν ἔχομεν πενταετίαν· πῶς θὰ εὑρεθῇ ὁ μέσος ὅρος;

§91Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Εἶμαι καὶ ἐγὼ ὑπὲρ τῆς διατηρήσεως τοῦ Εἰρηνοδικείου αὐτοῦ ὄχι μόνον δι’ οὓς λόγους ἐξέθηκεν ὁ προαγορεύσας, ἀλλὰ καὶ διότι πρεσβεύω τὴν ἀρχὴν τὴν γνωστὴν ἄλλως, ὅτι οὐδὲν Πταισματοδικεῖον καὶ Εἰρηνοδικεῖον πρέπει νὰ καταργηθῇ. Ἀλλ’ ὁ τρόπος διὰ τοῦ ὁποίου ὁ συνάδελφος ζητεῖ τὴν διατήρησιν τοῦ Πταισματοδικείου Ἀνδριτσαίνης, εὐλογώτατα ζητῶν, δὲν εἶναι ὁ κατάλληλος, τουτέστιν ἡ κατάργησις τοῦ εʹ ἐδαφίου τοῦ ἄρθρου 3, διότι δύναται νὰ ἐπέλθῃ κατάργησις τοῦ εʹ ἐδαφίου τοῦ ἄρθρου 3 χωρὶς νὰ σωθῇ τὸ Εἰρηνοδικεῖον Ἀνδριτσαίνης, νὰ καταργηθῶσι δὲ καὶ ἄλλα Εἰρηνοδικεῖα περιλαμβανόμενα εἰς τὰς περιστάσεις τοῦ εʹ ἐδαφίου τοῦ ἄρθρου 3. Λοιπὸν ὀρθὸν εἶναι νὰ τεθῇ διάταξις ἡ ὁποία νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν διατήρησιν τῶν Πταισματοδικείων ἐκείνων τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται ὑφ’ οἵας περιστάσεις εὑρίσκεται τὸ Εἰρηνοδικεῖον Ἀνδριτσαίνης, καὶ τοῦτο εἶναι δίκαιον καὶ ὀρθόν, ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ ζητηθῇ ἡ ἀπάλειψις τοῦ εʹ ἐδαφίου, διότι τότε δύνανται νὰ καταργηθῶσι Πταισματοδικεῖα περιλαμβάνοντα πλείονας τῶν τριῶν δήμων τῶν ὁποίων δὲν πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐκδιδομένων ἀποφάσεων, διότι οἱ πταισματοδίκαι δὲν ἔχουσι μόνον τὸ καθῆκον τοῦ νὰ δικάζωσιν ἐπὶ τῶν πταισμάτων, ἀλλὰ καὶ νὰ ἐνεργῶσιν ἀνακρίσεις ἐπὶ χιλιάδων ὑποθέσεων. Ὅταν δ’ ἡ περιφέρεια εἶναι μεγάλη, τότε καὶ ἡ ἐργασία εἶναι μεγαλυτέρα· δύναται δὲ νὰ μὴ εἶναι μεγαλυτέρα ὡς πρὸς τὴν ἔκδοσιν τῶν ἀποφάσεων, ἀλλὰ πάντως εἶναι μεγίστη ὡς πρὸς τὴν ἐνέργειαν ἀνακρίσεων, τοῦτο δὲ φέρει σπουδαιοτάτην οἰκονομίαν διὰ τὸ Δημόσιον, διότι δὲν θὰ πληρώνῃ μαρτυρικὰ ἔξοδα διὰ μετάβασιν μαρτύρων πρὸς ἐξέτασιν. Οἱ εἰρηνοδίκαι τῶν ὁποίων ζητοῦμεν τὴν κατάργησιν ἔν τινι μέτρῳ ἔχουσι βεβαίως καὶ τὸ πρόσθετον τοῦτο καθῆκον τῆς ἐνεργείας ἀνακρίσεων, ἀλλ’ εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐπαρκέσωσιν οἱ εἰρηνοδίκαι, γνωρίζομεν δ’ ἐκ πείρας μακρᾶς ὅτι πλεῖσται ὅσαι δικογραφίαι παρεγράφησαν, διότι οἱ εἰρηνοδίκαι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπαρκέσωσιν εἰς τὴν ἐνέργειαν ἀνακρίσεων.

§92Δ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Ὄχι διὰ τὴν ἔλλειψιν ἐπαρκείας, ἀλλὰ διότι ἤθελον νὰ τὰς ἀφήσωσι νὰ παραγραφῶσιν.

§93Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ἐπαναλαμβάνονται πάντοτε αὐτὰ ἐντὸς τοῦ Κοινοβουλίου τούτου δυστυχῶς εἰς βάρος τῆς δικαστικῆς ὑπηρεσίας καὶ εἰς βάρος μιᾶς τάξεως εἰς τὴν ὁποίαν θέλουσι ν’ ἀποδίδωσι πάντα τὰ κακὰ τὰ ὁποῖα συμβαίνουσιν ἐν Ἑλλάδι. Ἂν οἱ εἰρηνοδίκαι δὲν ἤθελον νὰ ἐνεργῶσι τὰς ἀνακρίσεις, ἠδύναντο νὰ ληφθῶσι κατ’ αὐτῶν μέτρα· ἂν οἱ εἰρηνοδίκαι δὲν ἦσαν ἐπαρκεῖς, ἠδύνατο ἡ Πολιτεία νὰ λάβῃ μέτρα ὅπως τοὺς καταστήσῃ ἐπαρκεῖς· ἂν δὲν ἦσαν χαρακτῆρος δικαστικοῦ ὑπερόχου, ἠδύνατο ἡ Πολιτεία νὰ καταστήσῃ αὐτοὺς ὑπερόχους χαρακτῆρας· ἐὰν οἱ εἰρηνοδίκαι ἐφατρίαζον, ἠδύνατο ἡ Πολιτεία νὰ λάβῃ μέτρα κατ’ αὐτῶν ὅπως μὴ φατριάζωσι. Διὰ τοῦτο καὶ ἐδῶ πολλάκις ἐζητήσαμεν τὸ ἀμετάθετον τῶν εἰρηνοδικῶν, τὸ ὁποῖον ἐματαιοῦτο ἑκάστοτε, διότι ἀντέκειτο εἰς τὰς σκέψεις ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἐνομοθέτησαν τὸ ἀντίθετον. Ἠδύνατο λοιπὸν ἡ Πολιτεία νὰ λάβῃ τὰ μέτρα της ὅπως καταστήσῃ τοὺς εἰρηνοδίκας ἀξίους τῆς ἀποστολῆς των. Ἂν δ’ εἶναί τινες ἀνάξιοι τῆς ἀποστολῆς των, συνέπεια τούτου δὲν δύναται νὰ εἶναι ἡ κατάργησις τοῦ Εἰρηνοδικείου, ἀλλ’ ἡ ἀποβολὴ αὐτῶν ἀπὸ τῆς ὑπηρεσίας, διότι καὶ σκιὰ μόνον εἰρηνοδίκου ἔν τινι χωρίῳ ἢ ἔν τινι δήμῳ δύναται νὰ προλαμβάνῃ τὴν τέλεσιν ἀδικημάτων κατὰ τοῦ ποινικοῦ καὶ τοῦ πολιτικοῦ δικαίου, διότι, ὅταν τις ἔχῃ πρόχειρον τὴν Δικαιοσύνην, ὄχι μόνον αὐτὸς ἐπιζητεῖ τὴν ἀνόρθωσιν τοῦ προσβληθέντος δικαίου του, ἀλλὰ καὶ προσπαθεῖ νὰ σέβηται τὸ δικαίωμα τοῦ ἄλλου, καθόσον γνωρίζει ὅτι θέλει ἀχθῆ ἐνώπιον τοῦ εἰρηνοδίκου καὶ θέλει ὑποστῆ τὰς συνεπείας τοῦ νόμου. Εἶναι ἄλλως τε γνωστὴ ἡ παροιμία τὴν ὁποίαν ἀνέφερεν ὁ κ. συνάδελφος, ὅτι ὁ φόβος φυλάττει τὰ ἔρημα, ὅταν δὲ ὁ φόβος δὲν φυλάττῃ τὰ ἔρημα, ἀλλοίμονον εἰς τὰ ἔρημα! Τοῦτο λοιπὸν ζητοῦμεν νὰ κάμωμεν διὰ τῆς καταργήσεως· τέλος εἶναι ἓν νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον περιορίζει εἰς ἕνα ἀριθμὸν τὴν κατάργησιν, ἀφοῦ πρόκειται κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον νὰ ἐννοηθῇ ἡ Δικαιοσύνη, θὰ ἴδωμεν ὅμως ὕστερον κατὰ τίνα τρόπον ζητεῖται νὰ ἐννοηθῇ ἡ Δικαιοσύνη διὰ τῆς ἀντικαταστάσεως τοῦ εἰρηνοδίκου, ὑπὸ τίνος; Ὑπὸ τοῦ ἀρχαιοτέρου τῶν συμβολαιογράφων! Τί εἶναι ὁ ἀρχαιότερος τῶν συμβολαιογράφων; Ἂν τοὐλάχιστον εἴχομεν συμβολαιογράφους ἐπιστήμονας, γνώστας τοῦ δικαίου, θὰ ἦτο ὑποφερτόν· τί εἶναι ὁ ἀρχαιότερος τῶν συμβολαιογράφων τὸ φαντάζεσθε· ἄνθρωπος μὲ ὀρθὰ κολλάρα, μὲ γυαλιὰ εἰς τοὺς ὀφθαλμοὺς καὶ μὲ φαρδεῖς λαιμοδέτας μὴ γνωρίζων νὰ ὀρθογραφῇ· αὐτὸς καλεῖται ν’ ἀπονέμῃ δικαιοσύνην! Τί εἶναι δὲ εἰρηνοδικειακὴ Δικαιοσύνη; Εἶναι ἡ πρόσθετος Δικαιοσύνη, ὅπως ζητοῦσι νὰ τὴν χαρακτηρίσωσιν, ἵνα καταπατήσωσι πᾶν ἴχνος ὑπάρξεως αὐτῆς. Ἡ Δικαιοσύνη δὲν ἔχει τάξεις, ἡ Δικαιοσύνη εἶναι μία· δικαιοσύνην ἀποδίδει ὁ ἐφέτης, δικαιοσύνην ἀποδίδει καὶ ὁ εἰρηνοδίκης, ἔν τισι δὲ μάλιστα περιστάσεσιν ἀποδίδει μείζονα δικαιοσύνην ὁ εἰρηνοδίκης. Εἰς τοὺς γνωρίζοντας — καὶ γνωρίζουσι πάντες — τὴν ἁρμοδιότητα τῶν εἰρηνοδικῶν, δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ὑπομνήσω ὅτι σπουδαιότατα συμφέροντα πολλάκις διαχειρίζεται ἡ εἰρηνοδικειακὴ Δικαιοσύνη, καὶ θέλετε τὸν εἰρηνοδίκην κωλυόμενον ν’ ἀναπληροῖ ὁ νοτάριος, ὁ ἀρχαιότερος, ὡσανεὶ δὲν πρόκειται νὰ γνωρίζῃ αὐτὸς ὁ ὁποῖος πρόκειται ν’ ἀναπληρώσῃ τὸν εἰρηνοδίκην ὅλην τὴν σειρὰν τοῦ δικαίου, διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ ἐκδώσῃ ἀπόφασιν πείθουσαν καὶ τοὺς διαδίκους, ἐπιβάλλουσαν εἰς αὐτοὺς τὸ δίκαιον τὸ ὁποῖον καλοῦνται ν’ ἀποδώσωσι. Τοιαύτην ἰδέαν ἔχοντες περὶ τῆς Δικαιοσύνης τῆς εἰρηνοδικειακῆς βεβαίως θὰ καταλήξωμεν εἰς τοιαῦτα νομοσχέδια, ἀλλὰ τέλος πάντων ἂς φροντίσωμεν νὰ εἶναι τὸ τραῦμα ὅσῳ τὸ δυνατὸν μικρότερον, καὶ διὰ τοῦτο εἶπον ὅτι, ἐνῷ δὲν πρέπει νὰ καταργηθῇ τὸ ἐδάφιον περὶ οὗ πρόκειται, πρέπει νὰ ληφθῇ πρόνοια ὅπως διατηρηθῶσι τὰ Πταισματοδικεῖα περὶ ὧν ἀνέφερεν ὁ κ. συνάδελφος, διότι τὰ Πταισματοδικεῖα εἶναι χρησιμώτατα εἰς τὴν Δικαιοσύνην, ἀσχέτως τῆς ἐνεργείας ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῆς ἀνακρίσεως, εἶναι τὰ χρησιμώτερα δικαστήρια ἐφ’ ὅσον ἐνεργοῦσιν ἐντὸς τῶν καθηκόντων αὐτῶν ὡς δικαστηρίων τοπικῶν, ἐπιβάλλοντα εἰς τοὺς παραβιάζοντας τὸ δίκαιον νὰ σέβωνται αὐτό, τὸ σέβονται δέ, ὅταν ἐπανειλημμένως εἰσαχθῶσιν ἐνώπιον τοῦ Πταισματοδικείου καὶ ὑποστῶσι τὰς συνεπείας τοῦ νόμου. Λοιπὸν ζητεῖτε νὰ καταργηθῶσι, διὰ νὰ κερδήσητε ὀλίγα κερμάτια· ἀλλ’ αὐτὸς εἶναι ὁ σκοπὸς παντὸς Κράτους, νὰ κερδαίνῃ ὀλίγα κερμάτια καὶ ν’ ἀποστερῇ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν παντὸς στοιχείου προόδου καὶ εὐημερίας, ν’ ἀποστερῇ δὲ τοῦ ἐπιουσίου ἄρτου, ὅπως τὸν ὠνόμασε χθὲς ὁ συνάδελφος κ. Πονηρόπουλος, τῆς Δικαιοσύνης τῆς εἰρηνοδικειακῆς καὶ τῆς πταισματικῆς; Διὰ τοῦτο φρονῶ ὅτι πρέπει νὰ μείνῃ ἡ διάταξις τοῦ εʹ ἐδαφίου τοῦ ἄρθρου 3, πρέπει δὲ ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης νὰ λάβῃ πρόνοιαν ὅπως μὴ καταργηθῶσι καὶ ἐκεῖνα τὰ Πταισματοδικεῖα τὰ ὁποῖα ἔδειξαν τόσην χρησιμότητα κατὰ τὴν δρᾶσιν αὐτῶν ἐν προηγουμένοις χρόνοις.

§94Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Λεβαδείας ἐλησμόνησεν ὅτι καὶ σήμερον ὁ εἰρηνοδίκης ἀναπληροῦται ὑπὸ τοῦ γραμματέως αὐτοῦ, οἱ δὲ γραμματεῖς γνωρίζετε ποῖοι εἶναι· πάντοτε καλλίτεροι θὰ εἶναι οἱ συμβολαιογράφοι ἀπὸ τοὺς σήμερον ἀπονέμοντας τὴν δικαιοσύνην γραμματεῖς τῶν Εἰρηνοδικείων, οἱ ὁποῖοι γνωρίζομεν πῶς ἔχουσι στρατολογηθῆ. Ἐλπίζω δ’ ὅτι ἐκ τοῦ νόμου τοῦ τελευταῖον ψηφισθέντος καὶ νῦν ἰσχύοντος περὶ προσόντων τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων θέλει ἐπέλθει τοιαύτη βελτίωσις ὥστε θὰ ἐλαττωθῇ κατὰ πολὺ ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀνικάνων, ὥστε οἱ εἰρηνοδίκαι νὰ προλαμβάνωσι τὰ πταίσματα ταῦτα.

§95Θ. ΠΑΠΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Δι’ οὓς λόγους εἶπεν ὁ κ. Μπουφίδης φρονῶ ὅτι ἡ διάταξις τοῦ εʹ ἐδαφίου τοῦ ἄρθρου 3 πρέπει νὰ διατηρηθῇ, ἂν δ’ ὑπάρχῃ λόγος νὰ διατηρηθῇ καὶ τὸ Πταισματοδικεῖον Ἀνδριτσαίνης, ἂς ἐξευρεθῇ τρόπος τοιοῦτος ὥστε νὰ διατηρηθῇ, ἀλλ’ ἡ διάταξις αὕτη πρέπει νὰ διατηρηθῇ, διὰ νὰ μὴ καταργηθῶσι Πταισματοδικεῖα τὰ ὁποῖα εἶναι χρησιμώτατα σήμερον ὑφ’ οὓς ὅρους πρέπει νὰ λειτουργῶσιν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 3).

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 4 (ἀναγινώσκεται).

§97Δ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Ὁ σπουδαιότερος λόγος, Κύριοι, ὁ ὁποῖος συνετέλεσε κατὰ τὴν γνώμην μου εἰς τὸ νὰ ἐπιδιώκηται ἡ κατάργησις τῶν Εἰρηνοδικείων δὲν εἶναι ἡ σύστασις καὶ ἡ λειτουργία τοιούτων, ἀλλ’ εἶναι, ὡς πολὺ ὀρθῶς εἶπεν ὁ κ. Βουλευτὴς Λεβαδείας, ἡ κακὴ ἀπονομὴ τῆς δικαιοσύνης ἐκ μέρους εἰρηνοδικῶν τινων, οἱ ὁποῖοι διὰ συμφέροντα τὰ ὁποῖα εἶχον, πολιτικὰ ἢ μή, τὰ ὁποῖα αὐτοὶ ἐνόουν, ἢ δι’ ὠφέλειαν ὑλικήν, ἐπώλουν τὴν Δικαιοσύνην καὶ ἀντὶ μιᾶς ὄρνιθος· τοῦτο εἶναι βεβαιωμένον καὶ τοῦτο ἐξήγειρε τὴν ἀγανάκτησιν τῆς κοινωνίας καὶ τῆς Βουλῆς.

§98Κ. Ν. ΠΑΠΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μὴ λέγετε αὐτά.

§99Δ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Πρέπει νὰ λεχθῶσιν. Ἐπιβάλλεται εἰς πάντας ἡμᾶς νὰ εἴπωμεν ὅσα γνωρίζομεν, ἂν θέλωμεν νὰ ἐπέλθῃ διόρθωσις τοῦ κακοῦ. Πρέπει, Κύριοι, νὰ εἴπωμεν τὴν ἀλήθειαν· πρέπει νὰ κτυπήσωμεν.

§100Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Διότι εὑρέθη εἷς τοιοῦτος πρέπει νὰ κατηγορῶνται πάντες;

§101Δ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Δυστυχῶς κηρύσσω ὅτι δὲν εἶναι εἷς, ἀλλ’ εἶναι πολλοί, τίνες δὲ εἶναι δὲν τοὺς ὀνομάζω. Εἶναι γνωστοὶ καὶ τοὺς γνωρίζετε.

§102Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Θὰ εἶναι τρεῖς ἢ πέντε.

§103Δ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Τοὺς γνωρίζει ἡ ὑπηρεσία ἢ δύναται ἄλλως νὰ τοὺς εὕρῃ. Δὲν λέγω ὅτι εἶναι πάντες, ἀλλὰ πάντως εἶναι πολλοί, καὶ εἶναι οὗτοι τυφλότατα ὄργανα τῆς πολιτικῆς. Τούτου ἕνεκα κατ’ ἐμὴν γνώμην ἠναγκάσθη ἡ Βουλὴ καὶ ἡ Κυβέρνησις, φρονοῦσαι ὅτι οὕτω θὰ θεραπεύσωσι τὸ κακόν, νὰ προβῶσιν εἰς τὴν τοιαύτην ἀθρόαν κατάργησιν τῶν Εἰρηνοδικείων, διότι ἐγεννήθη ἐν τῇ συνειδήσει τῆς κοινωνίας ἡ πεποίθησις ὅτι οἱ εἰρηνοδίκαι δὲν ἐκπληροῦσι τὸν προορισμόν των. Αὐτὸς εἶναι ὁ πραγματικὸς λόγος τῆς καταργήσεως τῶν Εἰρηνοδικείων, ὁ δὲ οἰκονομικὸς λόγος τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως ἦτο φαινομενικός.

§104Π. ΒΑΡΒΙΤΣΙΩΤΗΣ. Ἡ κατάργησις λοιπὸν ἐγένετο λόγῳ κακοηθείας ἢ οἰκονομίας;

§105Δ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Ὄχι βεβαίως λόγῳ οἰκονομίας. Μοὶ δίδετε δ’ ἀφορμὴν ἐκ τῆς διακοπῆς ταύτης νὰ ἐπαναλάβω ὅσα εἶπον καὶ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον, ὅτι ὑπὸ ἔποψιν οἰκονομίας μᾶλλον βλάβη θὰ ἐπέλθῃ εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον καὶ μεγίστη ἀναμφισβητήτως εἰς τὰ συμφέροντα τῆς κοινωνίας καὶ τῶν ἀτόμων.

§106Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ μὲ τὸ συζητούμενον νομοσχέδιον;

§107Δ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Μάλιστα· διότι θὰ μειωθῶσιν αἱ ἀποφάσεις, πολιτικαὶ καὶ ποινικαί, αἵτινες ἐκδίδονται ἐκ μέρους τῶν καταργουμένων Εἰρηνοδικείων. Ἐλήφθη τοῦτο ὑπ’ ὄψιν, ἐγένετο ἀκριβὴς ὑπολογισμός;

§108Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐκάματε τὸν ὑπολογισμόν;

§109Δ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Ὤφειλε νὰ κάμῃ τοῦτον ἡ ὑπηρεσία, ἀλλὰ δὲν τὸν ἔκαμεν.

§110Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τότε πῶς λέγετε ὅτι δὲν θὰ ἔχωμεν οἰκονομίας;

§111Κ. ΑΙΓΙΑΛΕΙΔΗΣ. Ἂν αἰτία τῆς καταργήσεως δὲν εἶναι οἰκονομία, ἀλλὰ κακοήθεια, τότε μήπως πρέπει νὰ καταργηθῶσι πάντα τὰ Εἰρηνοδικεῖα;

§112Δ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Οἰκονομίαν δὲν θὰ ἔχωμεν, ἐπαναλαμβάνω, καὶ ἐξηγοῦμαι. Ἐὰν ἐγίνετο ἡ κατάργησις τῶν Εἰρηνοδικείων, ὡς ἀπεφασίσθη κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον, ἀσφαλῶς θὰ ἐπήρχετο πολὺ μεγαλυτέρα ζημία εἰς τὸ Δημόσιον τῆς φαινομενικῆς ὠφελείας τῆς ἀναγραφείσης ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ. Τίς ἐξ ὑμῶν δύναται ν’ ἀμφισβητήσῃ ὅτι δὲν ἤθελε μειωθῆ ἡ κατανάλωσις τοῦ χαρτοσήμου ἐν ταῖς πολιτικαῖς ὑποθέσεσι κατὰ τὸ ἥμισυ τοὐλάχιστον; Εἶναι δυνατὸν πᾶσαι αἱ ὑποθέσεις αὗται καὶ αἱ ἐλαχίστης μάλιστα ἀξίας τῶν καταργουμένων Εἰρηνοδικείων νὰ μεταφερθῶσιν εἰς τὰ μὴ καταργούμενα, τὰ ὁποῖα ἐν πολλοῖς ἀπέχουσιν αὐτῶν 5 καὶ 6 καὶ 7 ὥρας; Ἀλλὰ μόνον αὐτὴ θὰ εἶναι ἡ ἐλάττωσις τῶν ἐκ τοῦ χαρτοσήμου ἐσόδων; Θὰ εἶναι καὶ ἡ ἐκ τῶν πταισματικῶν ἀποφάσεων, διότι, ὡς εἰς τὰς πολιτικὰς ὑποθέσεις θὰ μειωθῇ ἡ κατανάλωσις τοῦ χαρτοσήμου, οὕτω καὶ εἰς τὰς ποινικὰς θὰ μειωθῶσι τὰ δικαστικὰ ἔξοδα, ἅτινα εἰσπράττει τὸ Δημόσιον ἐκ πταισματικῶν ἀποφάσεων καὶ προστίμων, ἐπίσης κατὰ τὸ ἥμισυ τοὐλάχιστον. Ἀλλὰ μήπως εἶναι ταῦτα μόνον; Εἶναι τὰ ὁδοιπορικὰ ἔξοδα, εἰς τὰ ὁποῖα θὰ ὑποχρεωθῇ τὸ Δημόσιον, ἐν ᾗ περιπτώσει καταργηθῶσι τὰ Εἰρηνοδικεῖα, διότι εἶναι βεβαιότατον ὅτι οὐδέποτε ὁδοιπορικὰ ἔξοδα ἐπληρώθησαν ἤδη εἰς μάρτυρα ἢ πραγματογνώμονα ποινικῆς ὑποθέσεως ἐκκαθαρισθέντα ὑπὸ πταισματοδίκου. Ἀλλὰ σήμερον προκειμένου νὰ μεταβῇ τις εἰς τὸ μακρὰν ἀπέχον Πταισματοδικεῖον, νὰ μείνῃ ἐκεῖ κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς δίκης καὶ νὰ ἐπιστρέψῃ κατὰ τὴν ἑπομένην θὰ πληρωθῇ ὁδοιπορικὰ τριῶν ἡμερῶν μὲ τὴν ἡμέραν τῆς μεταβάσεως του. Ἐὰν ταῦτα ἐσκέπτετο ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις, ὡς καὶ τοὺς ἐμμίσθους κλητῆρας, οὓς εἶναι ἠναγκασμένη νὰ προσθέσῃ, διότι, ὡς ἐκανονίσθησαν μάλιστα τὰ τῆς ἐπιδόσεως τῶν κλητηρίων καὶ κλήσεων πρὸ ὀλίγου, δὲν ἐπαρκεῖ ὁ ἤδη ὑπάρχων εἷς, καὶ ἔκαμνεν, ὡς ὤφειλε, τὸν λογαριασμόν, δὲν θὰ κατήργει τὰ Εἰρηνοδικεῖα ἢ ἄλλως ἐλάχιστα. Φρονῶ ὅτι ἐπείσθησαν ἤδη οἱ διακόψαντές με ἀξιότιμοι συνάδελφοι ὅτι τὸ Δημόσιον θὰ ὑποστῇ ζημίαν οὐ μικρὰν ἐκ τῆς καταργήσεως. Ἀλλὰ ἔρχομαι εἰς τὸ κύριον θέμα, ἀπὸ τοῦ ὁποίου παρεξέκλινα. Τὸ ἄρθρον 4 κατ’ ἐμὲ πρέπει νὰ διαγραφῇ τελείως, διότι θὰ γίνῃ πρόξενον κακοῦ ἀντὶ καλοῦ, ἂν γίνῃ νόμος τοῦ Κράτους. Ὅπου δὲν διορίζονται γραμματεῖς κατὰ τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον εἰς τὰ Εἰρηνοδικεῖα, οἱ εἰρηνοδίκαι διορίζουσιν ὑπογραμματεῖς. Σήμερον οἱ γραμματεῖς τῶν Εἰρηνοδικείων διορίζονται ἐκλεγόμενοι ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον ἐκ τῶν δικηγόρων, εἶναι σχετικῶς ἱκανοί, ἔντιμοι καὶ ἐκπληροῦσιν εὐσυνειδήτως καὶ μετὰ ζήλου τὸ καθῆκόν των, ἡ δὲ οἰκονομία ἥτις θὰ προέλθῃ ἐκ τῆς καταργήσεως τῶν γραμματέων θὰ εἶναι ἐλαχίστη ἀπέναντι τοῦ κέρδους τὸ ὁποῖον θὰ ἔχῃ τὸ Δημόσιον ἐκ τῆς καλῆς διεξαγωγῆς τῶν ὑποθέσεων ἐκ μέρους τῶν γραμματέων τούτων, ἐκ τῆς ἐπιβεβλημένης ἀξιοπρεπείας εἰς τὰ δικαστήρια, ἅτινα καταπίπτουσιν ἄνευ τοιαύτης.

§113Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ. Ὁ ὑπογραμματεὺς ὑπὸ τίνος θὰ πληρώνηται;

§114Δ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Εἶναι ἄμισθος, ἀλλὰ ποῖα κέρδη θὰ ἔχῃ ἐπὶ Εἰρηνοδικείου ἐκδίδοντος 80 ἀποφάσεις λ. χ. κατ’ ἔτος ὁ ὑπογραμματεὺς οὗτος; 80 ἢ 100 δραχμὰς ἐκ τῶν ἀντιγράφων τῶν πολιτικῶν ἀποφάσεων, διότι ἐπὶ τῶν πταισματικῶν ὑποθέσεων δὲν ἐκδίδονται ἀντίγραφα.

§115Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Ἔχουσι τὰς εἰσηγήσεις.

§116Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἠμπορεῖ νὰ ἔχωσι καὶ καμμίαν ἄλλην ἐργασίαν, κανὲν καφενεδάκι.

§117Δ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Φαντάζομαι ὁποῖοι θὰ εἶναι οἱ τοιοῦτοι ὑπογραμματεῖς, ἐντόπιοι ἄλλως ὄντες, ὁποίαν θὰ ἔχωσιν ἀντίληψιν τοῦ καθήκοντός των καὶ πῶς θὰ ἐκπληρῶσι τὰ καθήκοντα καὶ ἐπὶ τίνι πληρωμῇ. Μὴ λησμονεῖτε δ’ ὅτι συνεργαζόμενοι ὡς ὑπηρέται οὕτως εἰπεῖν μετὰ τοῦ εἰρηνοδίκου θὰ δύνανται ἐπ’ ὠφελείᾳ των βεβαίως ὑλικῇ νὰ κάμνωσι τὲς δουλειές των καλλίτερον παντὸς ἄλλου, ἀναλόγως τῶν συμπαθειῶν ἢ ἀντιπαθειῶν καὶ τῆς ὑλικῆς ὠφελείας των.

§118Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Καὶ σήμερον οἱ ὑπογραμματεῖς ἐκτελοῦσιν ὑπηρεσίαν.

§119Δ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Ἀλλ’ ὑπὸ τοὺς γραμματεῖς, καὶ δὲν εἶναι κύριοι τῶν ὑποθέσεων καὶ τοῦ γραφείου τότε τὰ παιδάκια αὐτά, τὰ ὁποῖα θὰ εἶναι ὑπὸ τὴν ἐξουσίαν των. Σήμερον ἄλλως ὑπάρχουσι πόλεις ἔχουσαι ἐλαχίστας ὑποθέσεις, ὡς τὸ Γαλαξείδιον, τὸ ὁποῖον ἕνεκα τῆς καταπτώσεως τῆς ἱστιοφόρου ναυτιλίας ἔχει ἐλαχίστας πολιτικὰς ὑποθέσεις· μόλις 80–100 ἐκδίδονται ἀποφάσεις κατ’ ἔτος, πλεῖσται δὲ ποινικαί, ἐλάχισται δὲ εἰσηγήσεις. Τὸ Γαλαξείδιον, Κύριοι, — ἂς μοὶ ἐπιτραπῇ, παρακαλῶ, τοῦτο —, δικαιοῦται νὰ τύχῃ τῆς ἰδιαιτέρας προνοίας τῆς Κυβερνήσεως, ἔπρεπε νὰ ἔχῃ προνόμιον, ὡς πολλαὶ νῆσοι, διότι πολλὰς θυσίας περιουσιῶν, χρήματος καὶ αἵματος ὑπέστησαν οἱ κάτοικοι αὐτοῦ κατὰ τὴν ἐπανάστασιν τοῦ 1821, καὶ διότι πολλὰ ὑπέφερον καὶ ὑποφέρουσι διατρέχοντες οἱ Γαλαξειδιῶται πάντας τοὺς ὠκεανοὺς καὶ πάντα τὰ πελάγη πρὸς ἐξοικονόμησιν τῶν ἀναγκῶν των, καὶ διότι τέλος περιάγουσιν ὑπερηφάνως τὴν Ἑλληνικὴν σημαίαν καθ’ ἅπαντα, δύναμαι εἰπεῖν, τὸν κόσμον. Τὸ Γαλαξείδιον λοιπόν, ἡ μεγάλη αὕτη ναυτικὴ πόλις, ἥτις καὶ ἠθικῶς καὶ ὑλικῶς ποικιλοτρόπως ὠφελεῖ τὸ ἔθνος ἡμῶν, καὶ ἥτις ἀναξιοπαθοῦσα οὐδεμιᾶς ἔτυχεν ἢ τυγχάνει συνδρομῆς ἢ ὑποστηρίξεως, ἐνῷ ἔπρεπε νὰ τυγχάνῃ τοιαύτης ἐκ μέρους τῆς Πολιτείας, τὸ Γαλαξείδιον, λέγω, δὲν θὰ ἔχῃ ἤδη μὲ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο γραμματέα καὶ φυσικὰ θὰ ἔχῃ τὸν συμβολαιογράφον κατὰ τὸ ἄρθρον 4 ἢ πάρεδρον ἀναπληρωτὴν δικαστὴν διοριζόμενον τῇ προτάσει τοῦ εἰσαγγελέως.

§120Κ. ΑΙΓΙΑΛΕΙΔΗΣ. Θὰ εἶναι ἠθικώτερος ὁ γραμματεὺς ἀπὸ τὸν συμβολαιογράφον;

§121Δ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Διὰ νὰ συμφωνήσω μὲ τὸν κ. συνάδελφον, λέγω, οὔτε ἠθικώτερος, οὔτε ἐντιμότερος· ἀλλ’ οὐδεὶς δύναται ν’ ἀρνηθῇ ὅτι ὁ συμβολαιογράφος εἶναι ἀρχικομματάρχης εἰς τὸν τόπον του.

§122Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον ὁμιλεῖ περὶ συμβολαιογράφου, ὁ ὁποῖος ὑποτίθεται ὅτι θὰ ἑδρεύῃ εἰς τὸν τόπον εἰς τὸν ὁποῖον εἶναι τόσον μικραὶ αἱ συναλλαγαί, ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχῃ Εἰρηνοδικεῖον ἱκανὸν νὰ ἔχῃ γραμματέα. Ἤθελον νὰ μάθω εἰς πόσας τοιαύτας περιφερείας Εἰρηνοδικείων ὑπάρχουσιν εἰδικοὶ συμβολαιογράφοι, διότι ὅπου εἶναι τοιαύτη ὑπηρεσία εἶναι οἱ εἰρηνοδίκαι συμβολαιογράφοι.

§123Δ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Ἐγὼ ὁμιλῶ περὶ τοῦ Γαλαξειδίου εἰδικῶς. Ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶναι ἁρμόδιος καὶ ὑπόχρεος νὰ δώσῃ ὑμῖν, κύριε συνάδελφε, ἀπάντησιν. Οἱ συμβολαιογράφοι εἶναι πρὸ παντὸς βουτηγμένοι εἰς τὴν πολιτικήν. Λοιπὸν ἐρωτῶ· κατὰ τίνα τρόπον θ’ ἀπονέμωσι δικαιοσύνην οὗτοι δικάζοντες ἐντοπίους; Εἶναι δυνατὸν ἄνθρωποι ἔχοντες ἐν τῷ τόπῳ τῶν συμφέροντα, συνδεόμενοι διὰ συγγενειῶν καὶ φιλίας, ἔχοντες συμπαθείας καὶ ἀντιπαθείας νὰ ἐκτελῶσι καλῶς τὸ καθῆκόν των τοῦτο; Βεβαίως ὄχι. Θὰ τὸ ἐκτελῇ ὅμως ὁ ξένος γραμματεύς. Διατί τότε ὁ νόμος ἀπαγορεύει τοὺς ἐντοπίους δικαστικοὺς ὑπαλλήλους; Διατί εἶπεν ὅτι ὁ δικαστὴς δὲν πρέπει νὰ εἶναι ἐντόπιος; Διότι εἶχεν ὑπ’ ὄψει ὅ,τι προεῖπον. Ἀλλ’ ἐρωτῶ ἤδη· ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ συμβολαιογράφος, τίς θὰ παρεδρεύῃ;

§124Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Τί εἶναι οἱ πάρεδροι τώρα; Δὲν εἶναι δικηγόροι;

§125Δ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Πιθανὸν καὶ ἤδη νὰ εἶναι δικηγόροι οἱ πάρεδροι εἰς τὰ Εἰρηνοδικεῖα ταῦτα, ἂν τοιοῦτοι ὑπηρετῶσιν ἐκεῖ· ὅπου ὅμως δὲν ὑπάρχουσι τοιοῦτοι δικηγόροι, τίνες θὰ διορισθῶσιν;

§126Ι. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Οἱ πάρεδροι δὲν δικάζουσιν ἐντόπιοι ὄντες;

§127Δ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Βεβαίως ναί, ἀλλὰ μόνον εἰς τὰς πρωτευούσας τῶν ἐπαρχιῶν ὅπου ὑπάρχουσι Πρωτοδικεῖα. Καὶ ἤδη ἐρωτῶ· εἰς Εἰρηνοδικεῖα ὅπου δὲν ὑπάρχει συμβολαιογράφος, ὅπου δὲν ὑπάρχει δικηγόρος διὰ νὰ διορισθῇ πάρεδρος, τί θὰ γίνῃ; Ὅπως ἔχει τὸ νομοσχέδιον, δὲν τάσσονται δὲ καὶ προσόντα διὰ τὸν διορισθησόμενον πάρεδρον, εἶναι ἐνδεχόμενον ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει νὰ διορισθῇ ἢ κάλλιον κατ’ ἀνάγκην θὰ διορισθῇ πάρεδρος ὁ ποιμήν, ὁ γεωργός, ὁ κτηματίας, ὅπως ἐγίνετο κατὰ τὸ παρελθόν, καὶ ἑπομένως θὰ ἔχωμεν τὴν εὐχαρίστησιν νὰ ἴδωμεν ν’ ἀναλάμψωσιν ἐν ὅλῃ τῇ μεγαλοπρεπείᾳ τὰ μακαρίᾳ τῇ λήξει Εἰρηνοδικεῖα μὲ παρέδρους τσελιγκάδες ἢ κομματάρχας, οἵτινες θὰ δικάζωσιν ὡς εἰρηνοδίκαι, ὡς πάρεδροι πρώτης ἢ δευτέρας τάξεως!

§128Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Κατὰ τὸ παρελθὸν οἱ πάρεδροι διωρίζοντο ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ, γινώσκετε τῇ προτάσει τίνων, καὶ περιττὸν νὰ σᾶς τὸ εἴπω· ἤδη δὲν θὰ διορίζωνται ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῇ προτάσει τῶν αὐτῶν, ἀλλὰ θὰ διορίζωνται τῇ προτάσει τοῦ προέδρου ἢ τοῦ εἰσαγγελέως, δὲν πιστεύω δ’ ὅτι θὰ εὑρεθῇ πρόεδρος ἢ εἰσαγγελεύς, ὅπως μάλιστα σήμερον ἐξασφαλίζονται καὶ τὸ ἀμετάθετον καὶ ἡ προαγωγὴ αὐτῶν διὰ τοῦ νόμου περὶ προσόντων τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων, ὁ ὁποῖος θὰ προτείνῃ ὡς παρέδρους ποιμένας, καθὼς εἴπετε. Ἐπανελάβετε ὅτι οἱ εἰρηνοδικειακοὶ γραμματεῖς σήμερον εἶναι ἐκ τῶν δικηγόρων.

§129Δ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Πολλοί.

§130Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Εἶμαι δικηγόρος καὶ δὲν θέλω νὰ εἴπω τίνες καταφεύγουσιν εἰς αὐτὴν τὴν θέσιν. Γνωρίζετε, πιστεύω, ὡς καὶ ἐγώ, ὁποῖοι οἱ καταφεύγοντες εἰς τὴν θέσιν αὐτὴν καὶ ἑπομένως προτιμότερον θεωρῶ νὰ ἐμπιστευθῶ τὴν Δικαιοσύνην εἰς ἕνα συμβολαιογράφον καὶ εἰς ἕνα πάρεδρον προτεινόμενον ὑπὸ τοῦ προέδρου καὶ τοῦ εἰσαγγελέως, οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ προβῶσι τόσον ἐπιπολαίως εἰς τὴν πρότασίν των, ἀλλὰ θὰ ἐξετάσωσι καὶ θὰ ζητήσωσι πληροφορίας, ἵνα σχηματίσωσι πεποίθησιν περὶ τοῦ προταθησομένου προσώπου, παρὰ εἰς ἐκεῖνον ὁ ὁποῖος, δικηγόρος ὤν, καταφεύγει νὰ διορισθῇ γραμματεὺς Εἰρηνοδικείου. Δὲν ἐννοῶ βεβαίως τοῦτο ἄνευ ἐξαιρέσεως, ἀλλ’ ὁ κανὼν εἶναι ὅτι καταφεύγουσιν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι ἄξιοι οὔτε αὐτῆς τῆς θέσεως.

§131Δ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι πολλοὶ νέοι δικηγόροι μὴ ἔχοντες ἐργασίαν τινὰ καταφεύγουσι καὶ γίνονται γραμματεῖς, ἀλλὰ τοῦτο πράττουσι μὲ τὴν πεποίθησιν ὅτι θ’ ἀνέλθωσιν εἰς τὴν θέσιν τοῦ εἰρηνοδίκου εἴτε εἰς ἄλλην ἀνωτέραν καὶ διὰ τοῦτο φέρονται ἄριστα καὶ ἐργάζονται. Ἀδυνατῶ ὅμως νὰ δεχθῶ ὅτι ὑπάρχουσιν ἐπιστήμονες δικηγόροι οἱ ὁποῖοι εἶναι χειρότεροι ἀπὸ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι θ’ ἀναλάβωσι τὰ καθήκοντα τοῦ γραμματέως, τοὺς ὑπογραμματεῖς, οἱ ὁποῖοι θὰ εἶναι παιδία 16–18 ἐτῶν ἢ καὶ μικρότερα, τὰ ὁποῖα καλὰ καλὰ δὲν θὰ ἔχωσι συνείδησιν τῆς θέσεως τὴν ὁποίαν θὰ ἔχωσι καὶ θὰ εἶναι τυφλὰ ὄργανα τοῦ τυχόντος κομματαρχίσκου. Δέχομαι ὅμως ὡς ὀρθὸν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι οἱ εἰσαγγελεῖς καὶ οἱ πρόεδροι δὲν θὰ φθάσωσιν εἰς τὸ σημεῖον νὰ προτείνωσι τὸν διορισμὸν ποιμένος· ἀλλ’ ἐρωτῶ· ὅπου δὲν ὑπάρχει δικηγόρος νὰ διορισθῇ, ἂν καὶ ὁ εἰς τοιοῦτον Εἰρηνοδικεῖον μικρᾶς περιφερείας δικηγόρος θὰ εἶναι χειρότερος ἀπὸ ἐκείνους τοὺς δικηγόρους οἱ ὁποῖοι γίνονται γραμματεῖς τοῦ Εἰρηνοδικείου, ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ, λέγω, δικηγόρος, ποῖος θὰ εἶναι ἐκεῖνος ὅστις θὰ διορισθῇ; Θὰ εἶναι βεβαίως ἢ ποιμὴν ἢ γεωργὸς ἢ κτηματίας, διότι οὐδεὶς ἄλλος μένει εἰς τοὺς τοιούτους τόπους. Ἕνα λοιπὸν ἐξ αὐτῶν θὰ προτείνῃ ὁ εἰσαγγελεὺς καὶ ὁ πρόεδρος. Δέχομαι ὅτι ὁ τοιοῦτος πάρεδρος θὰ εἶναι τιμιώτατος, ἠθικώτατος, ἀλλὰ δὲν δέχομαι ὅτι δὲν θὰ ἔχῃ συγγενείας, ἀντιπαθείας, συμφέροντα εἴτε πολιτικὰ εἴτε ἀτομικὰ ἐν τῷ τόπῳ του, ἅτινα θὰ ἐπιδρῶσι πολὺ εἰς τὴν συνείδησίν του. Αὐτὸ λοιπὸν τὸ ὁποῖον καθιεροῦται διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, τὸ νὰ μεταφερθῇ ἡ Δικαιοσύνη εἰς τὸν λαόν, εἰς τοιούτους ἀνθρώπους ν’ ἀνατεθῇ ἡ ἀπονομὴ τῆς δικαιοσύνης, εἶναι κάκιστον, θὰ χρησιμεύῃ δὲ καὶ ὡς φόβητρον μέγιστον, διότι οἱ τοπικοὶ πάρεδροι καὶ οἱ κομματάρχαι θὰ λέγωσιν· «ἡσύχασε· θὰ διώξω τὸν εἰρηνοδίκην, θὰ εἶμαι ἐγὼ τοιοῦτος καὶ θὰ σὲ καταδικάσω αὐστηρὰ ἢ θὰ σὲ ἀθρώσω σὲ τὸν ποιμένα ἢ τὸν γεωργόν. Ἄκουσέ με λοιπὸν τώρα· κάμε ὅ,τι θέλω, διότι θὰ πέσῃς εἰς τὰ χέρια μου».

§132Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Κατὰ τὸν νέον νόμον δὲν θὰ δύναται νὰ τὸ λέγῃ.

§133Δ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Μόνον οἱ κατοικοῦντες ἐν Ἀθήναις καὶ δικηγοροῦντες δύνανται νὰ λέγωσιν αὐτά, ἐκεῖνοι ὅμως οἱ ὁποῖοι ζῶσιν ἐν ταῖς ἐπαρχίαις καὶ γνωρίζουσι τί γίνεται δὲν λέγουσι τοιαῦτα. Λοιπὸν θὰ καταπέσῃ ἡ Δικαιοσύνη χειρότερον ἀφ’ ὅ,τι ἔχει καταπέσει, ἂν τὴν παραδώσωμεν εἰς χεῖρας τοῦ συμβολαιογράφου ἢ τῶν παρέδρων. Δι’ αὐτὸ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν αὐτὸ τὸ ἄρθρον 4 ὁλόκληρον, τὸ ὁποῖον οὐδένα λόγον ἔχει, νὰ διαγράψῃ καὶ νὰ δεχθῇ, ἂν πρόκειται νὰ καταργηθῶσι 5 ἢ 10 Εἰρηνοδικεῖα, νὰ διορισθῇ καὶ εἰς τὰ μέρη ταῦτα γραμματεὺς χάριν τῆς ἀξιοπρεπείας αὐτῆς τῆς Δικαιοσύνης· νὰ φροντίσῃ δὲ ἡ ὑπηρεσία, ἵνα τὰ πρόσωπα ταῦτα τῶν γραμματέων ὦσιν ἔντιμα, ἠθικὰ καὶ κατηρτισμένα ὅπως πρέπει ὑπηρεσιακῶς. Ἔχοντες δὲ δίπλωμα τοῦ Πανεπιστημίου σχετικῶς θὰ εἶναι καλύτεροι ἀπὸ πάντα ἄλλον. Νὰ φροντίσῃ δ’ ἐπίσης νὰ ἔχῃ ἄμεσον ἐποπτείαν ἐπὶ πάντων τῶν δικαστικῶν προσώπων, διότι οὐδεμίαν βελτίωσιν, κύριοι Βουλευταί, εἶναι δυνατὸν ν’ ἀναμένωμεν ἐφ’ ὅσον δὲν καθιεροῦμεν τὴν ἐποπτείαν ταύτην καὶ καθιεροῦμεν ἀνώτατα συμβούλια, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ σύγκεινται ἐκπροσώπων ἐντίμων, ἠθικῶν, ἱκανῶν ὑπὸ ἐπιστημονικὴν ἔποψιν, ἀλλὰ τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχωσιν ἀντίληψιν ἰδίαν τῶν δικαστικῶν προσώπων· ἐφ’ ὅσον, λέγω, δὲν καθιεροῦμεν ἄμεσον ἐποπτείαν, ἡ ὁποία νὰ ἐνεργῆται δι’ ὡρισμένων προσώπων, ἅτινα ἐκ περιτροπῆς νὰ ἔχωσι τὴν ὑποχρέωσιν νὰ περιέρχωνται πάντα τὰ Πρωτοδικεῖα τοῦ Κράτους, νὰ ἐξετάζωσι καὶ νὰ μανθάνωσι πῶς φέρεται ὁ Α δικαστής, ὁ Α εἰρηνοδίκης ἢ ὁ Α γραμματεύς. Τοιοῦτο καθῆκον ἐκτελοῦντες καθ’ ὅλον τὸ ἔτος νὰ συνέρχωνται ἐνταῦθα ἐν συμβουλίῳ καθ’ ὡρισμένην ἐποχὴν τοῦ ἔτους καὶ ἐκεῖ νὰ καταρτίζωσι κατάλογον τηροῦντες βιβλίον ποιότητος ἑνὸς ἑκάστου τούτων. Οὕτω διὰ τῆς ἀμέσου ἐποπτείας παριστάμενοι εἰς τὰς συνεδριάσεις θὰ γνωρίζωσιν ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως πῶς δικάζει ὁ δικαστὴς εἰς τὸ Πλημμελειοδικεῖον, πῶς φέρεται ὁ πρόεδρος, πῶς ὁ εἰρηνοδίκης, ποίας ἀποφάσεις ἐκδίδουσι, ποῖα βουλεύματα καὶ πῶς. Ἐκεῖ βεβαίως θὰ βλέπῃ ἡ ἐποπτεία καὶ τοὺς εἰσερχομένους εἰς τὰ Εἰρηνοδικεῖα διὰ τῆς ὀπισθίας θύρας μὲ ἀρνιά, βούτυρα κτλ. Τοιουτοτρόπως θὰ εἶναι εἰς θέσιν ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως νὰ ὑποδεικνύωσιν εἰς τὸν Ὑπουργὸν δι’ ἀποφάσεώς των ἠτιολογημένης πάντες οἱ οὕτω περιερχόμενοι τὴν Ἑλλάδα τίνες εἶναι οἱ κατάλληλοι πρὸς προαγωγήν, πρὸς μετάθεσιν, ἀπόλυσιν ἢ πρὸς διατήρησιν εἰς τὰς θέσεις των. Τὸ εἶπον πολλάκις ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου καὶ τὸ ἐπαναλαμβάνω, περαίνων τὸν λόγον, ὅτι εἶναι ἀδύνατον ἄνευ ἀμέσου καὶ τοιαύτης ἐποπτείας ἐπὶ τῶν δικαστικῶν προσώπων νὰ ἔχητε δικαστὰς ὅπως πρέπει, νὰ ἔχητε Δικαιοσύνην, ἄνευ τῆς ὁποίας εἶναι ἀδύνατον νὰ εὐημερήσωμεν, νὰ προοδεύσωμεν.

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 4 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 5 (ἀναγινώσκεται). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Πετρίδου, ἐπὶ τῆς ὁποίας θ’ ἀποφανθῇ ἡ Βουλὴ κατὰ τὴν γʹ συζήτησιν.

§135Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μελετήσῃ τὴν τροπολογίαν μου. Ὑπάρχουσι πολλὰ χωρία τὰ ὁποῖα λόγῳ τῆς μακρᾶς ἀποστάσεως ἀπὸ τῆς ἕδρας τοῦ Εἰρηνοδικείου ἐπιθυμοῦσι ν’ ἀποσπασθῶσιν ἀπὸ τῆς ἕδρας εἰς τὴν ὁποίαν ὑπάγονται νῦν καὶ νὰ ὑπαχθῶσιν εἰς ἄλλο Εἰρηνοδικεῖον, διὰ νὰ εἶναι εὐκολωτέρα ἡ μετάβασις αὐτῶν εἰς τοῦτο. Νομίζω ὅτι, ἐκεῖ ὅπου παρέχεται ἡ εὐκολία εἰς τοὺς δήμους διὰ ψηφίσματος τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου ν’ ἀποσπῶνται, ἂν ἐπεκταθῇ τοῦτο καὶ εἰς τὰ χωρία, θὰ εἴμεθα ἐν τῷ πρέποντι.

§136ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι δά!

§137Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπορριπτέα ἡ τροπολογία.

§138Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης νὰ ἐξηγήσῃ ἀσάφειάν τινα. Κατὰ τὸ αʹ ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου 5 τῇ προτάσει τοῦ οἰκείου δικαστικοῦ συμβουλίου ἢ ἐντὸς 3 μηνῶν ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ νόμου ἁπλῶς διὰ Βασιλικοῦ Διατάγματος ἐπιτρέπεται ἡ ἐπέκτασις ἢ ὁ περιορισμὸς τῆς περιφερείας τοῦ Εἰρηνοδικείου ἢ Πταισματοδικείου, ἐπέκτασιν δὲ λέγομεν, ὅταν εἰς Εἰρηνοδικεῖον περιλαμβάνον τὸν δῆμον Α ἐκδώσωμεν Διάταγμα νὰ περιλάβωμεν καὶ τὸν δῆμον Β καὶ Γ καὶ οὕτω καθεξῆς. Παρακαλῶ νὰ σαφηνισθῇ καὶ νὰ σημειωθῇ ἐν τοῖς Πρακτικοῖς τί θὰ γίνῃ, ἐὰν τὸ κατὰ τὸ ἄρθρον 6 δημοτικὸν συμβούλιον τοῦ δήμου ὁ ὁποῖος πρόκειται νὰ προστεθῇ κατ’ ἐπέκτασιν εἰς ὑφιστάμενον Εἰρηνοδικεῖον διαφωνῇ πρὸς τὸν Ὑπουργὸν ἢ πρὸς τὸ οἰκεῖον δικαστικὸν συμβούλιον.

§139Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Ἢ τὸ ἕν ἢ τὸ ἄλλο.

§140Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Θὰ ἐκδώσητε Διάταγμα περὶ ἐπεκτάσεως Εἰρηνοδικείου τινὸς καὶ θὰ περιλάβητε εἰς τὴν περιφέρειαν τὸν Α δῆμον, ἀλλὰ τὸ δημοτικὸν συμβούλιον δὲν θέλει νὰ ὑπαχθῇ.

§141Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Δὲν εἶναι ὑποχρεωμένος ὁ Ὑπουργὸς προκειμένου νὰ ἐπεκτείνῃ ἢ μειώσῃ τὴν περιφέρειαν Εἰρηνοδικείου ν’ ἀκούσῃ οὔτε τὸ δικαστικὸν συμβούλιον οὔτε τὸ δημοτικὸν καὶ τοῦτο εἴτε ἔχει γνωμοδότησιν εἴτε δὲν ἔχει. Ἑπομένως εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς ἐπεκτάσεως πρέπει νὰ προσθέσητε διάταξιν περὶ γνωμοδοτήσεως τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου, ἐὰν θέλητε νὰ εἶσθε τακτικοί. Ἡ προσθήκη περὶ δημοτικοῦ συμβουλίου ἐγένετο τῇ παρατηρήσει τοῦ κ. Ἀλεξάκη, ὁ ὁποῖος εἶπεν ὅτι ὑπάρχουσι δημοτικὰ συμβούλια τὰ ὁποῖα μὲ τὴν κατάργησιν τοῦ Εἰρηνοδικείου θὰ θέλωσι νὰ προσκολληθῶσιν εἰς τὴν Α ἢ τὴν Β περιφέρειαν. Ἐγράψαμεν λοιπὸν καὶ τοῦτο, ὥστε, ἐὰν τὸ δικαστικὸν συμβούλιον δὲν θέλῃ, ἀλλὰ θέλῃ τὸ δημοτικὸν συμβούλιον, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ὁ Ὑπουργὸς νὰ ἔχῃ διακριτικὸν δικαίωμα. Οὐδεμία ὅμως γνωμοδότησις ἔχει ὑποχρεωτικὸν χαρακτῆρα.

§142Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Πρέπει νὰ ἔχῃ.

§143Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Ἄλλο τὸ ζήτημα καὶ ἐπ’ αὐτοῦ δὲν ἔχω ἀντίρρησιν, ἐὰν θέλητε νὰ προσδώσητε εἰς τὴν γνωμοδότησιν ὑποχρεωτικὸν χαρακτῆρα. Νομίζω ὅμως ὅτι ὀρθότερον εἶναι νὰ μὴ ἔχῃ.

§144Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Διατί καταλήγομεν εἰς τὴν γνωμοδότησιν τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου διὰ τοῦ ἑπομένου ἄρθρου 6; Καταλήγομεν, διότι νομίζομεν ὅτι τὸ δημοτικὸν συμβούλιον ὡς ἐγγύτερον πρὸς τὰ πράγματα γνωρίζει τὰς ἀνάγκας τοῦ τόπου καλύτερον καὶ τὸν τρόπον τῆς ἐξυπηρετήσεως τῶν ἀναγκῶν αὐτοῦ καλύτερον ἀπὸ τὸν Ὑπουργόν· δὲν βλέπω δὲ διατί ὁ Ὑπουργὸς νὰ δύναται καὶ νὰ μὴ ὑποχρεοῦται· διότι τὸ δύνασθαι διὰ τὸν Ὑπουργὸν θὰ εἴπῃ δύνασθαι διὰ τὸν Βουλευτήν,—διατί νὰ τὸ ἀποκρύπτωμεν;—καὶ τὸ δύνασθαι διὰ τὸν Βουλευτὴν θὰ εἴπῃ δύνασθαι διὰ τὸν κομματάρχην καὶ δύναται ἑπομένως νὰ θέλῃ τὸ δημοτικὸν συμβούλιον καὶ νὰ εἶναι τοῦτο ἡ ἀνάγκη τοῦ τόπου καὶ οἱ δυνάμενοι νὰ ἐπηρεάσωσι τὴν γνώμην τοῦ Ὑπουργοῦ νὰ τὸ ἐμποδίζωσι. Πρόκειται περὶ διατάξεως τοῦ ἄρθρου 6, ἡ ὁποία θὰ ἰσχύῃ καὶ πέρα τῶν τριῶν μηνῶν, εἶναι δὲ πιθανὸν οἱ δυνάμενοι νὰ ἐπηρεάσωσι τὴν γνώμην τοῦ Ὑπουργοῦ νὰ μὴ συμφωνῶσι πρὸς τὸ δημοτικὸν συμβούλιον καὶ νὰ μὴ ἀφήνωσι τὸν Ὑπουργὸν νὰ τὸ κάμῃ. Λοιπὸν ἐννοῶ ὅτι, ὅταν τὸ δημοτικὸν συμβούλιον θέλῃ νὰ ὑπαχθῇ ὁ δῆμός του εἰς ὡρισμένον Εἰρηνοδικεῖον, νὰ εἶναι ὑποχρεωτικὴ ἡ γνώμη τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου· ἀλλ’, ἵνα εἶναι ὑποχρεωτικὴ ἡ γνώμη τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου, πρέπει τὸ δικαίωμα τοῦ Ὑπουργοῦ νὰ ἐπεκτείνῃ τὴν ἐνέργειαν τῶν Εἰρηνοδικείων, πρέπει νὰ περιορισθῇ κατὰ τοῦτο, ἐφ’ ὅσον ἡ γνώμη του περὶ ἐπεκτάσεως δὲν ἀντίκειται εἰς τὴν γνώμην τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου. Διατί θέλετε τὴν ὁλομέλειαν τῶν δικαστῶν τοῦ Πρωτοδικείου; Ἡ ὁλομέλεια τοῦ Δικαστηρίου ἀποτελουμένη ὑπὸ δικαστῶν δὲν γνωρίζει ὅτι ὁ διάδικος πρέπει νὰ ταξιδεύσῃ ὀκτὼ ὥρας, ἵνα εὕρῃ τὸ Εἰρηνοδικεῖον· διότι ἡ ὁλομέλεια δὲν γνωρίζει ὅτι ὁ κάτοικος Αἰγίνης, ἐὰν ὑποβληθῇ εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τοῦ Εἰρηνοδικείου Πειραιῶς, ἔχει ἀνάγκην νὰ ταξιδεύσῃ τέσσαρας ὥρας, νὰ δαπανήσῃ 15 δραχμὰς πλέον ἐκείνων τὰ ὁποῖα θὰ χρειασθῇ διὰ τὴν δίκην καὶ νὰ χάσῃ καὶ δύο ἡμέρας.

§145Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Ὁ Ὑπουργὸς δύναται εἴτε μὲ τὴν γνώμην τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου εἴτε μὲ τὴν γνώμην τοῦ δικαστικοῦ συμβουλίου νὰ προβῇ.

§146Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἐγὼ δὲν θέλω νὰ δύναται, ἀλλὰ θέλω νὰ ὑποχρεοῦται ὁ Ὑπουργός. Προτείνω λοιπὸν νὰ διαγραφῇ ἡ παράγραφος περὶ ἐπεκτάσεως ὑπὸ τὸν ὅρον ν’ ἀναγραφῇ διάταξις περὶ τῆς ὑποχρεωτικῆς ἰσχύος τῆς ἀποφάσεως τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου ἐν τῷ ἄρθρῳ 6.

§147Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Φοβεῖσθε τὸν Βουλευτὴν καὶ τὸν κομματάρχην· τὰ δημοτικὰ συμβούλια δὲν φοβεῖσθε;

§148Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Οἱ φόβοι τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου καὶ φίλου κ. Βοζίκη μοὶ φαίνονται ὅτι εἶναι ἀβάσιμοι. Ὁ κ. Βοζίκης ὑπεστήριξεν ὅτι, ἂν κατὰ τὸ ἄρθρον 5 ἡ ὁλομέλεια τοῦ Πρωτοδικείου γνωματεύσῃ, ὥστε δῆμός τις νὰ ὑπαχθῇ εἰς τὴν περιφέρειαν τοῦ Εἰρηνοδικείου Λ, ἐνῷ τὸ δημοτικὸν συμβούλιον ἀπεφάνθη νὰ ὑπαχθῇ ὁ δῆμος αὐτὸς εἰς τὴν περιφέρειαν ἄλλου Εἰρηνοδικείου, τότε ἐνδεχόμενον πονηρά τις θέλησις νὰ ἐπηρεάσῃ τὸν Ὑπουργὸν ὥστε νὰ μὴ δεχθῇ τὴν γνώμην τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου τοῦ ἀντιπροσωπεύοντος τὴν θέλησιν τοῦ δήμου, ἀλλ’ ἴσως ἐξαναγκάσῃ τὸν Ὑπουργὸν νὰ δεχθῇ τὴν γνώμην τῆς ὁλομελείας τοῦ Πρωτοδικείου. Ἐγὼ δὲν γνωρίζω πολιτευόμενον θέλοντα ν’ ἀντιστρατευθῇ κατὰ τῆς θελήσεως δήμου ἢ περιφερείας ἢ ἐπαρχίας τινός, διότι ὁ πολιτευόμενος ἐκεῖνος ἀμφιβάλλω ἂν θ’ ἀποφασίσῃ πλέον νὰ μεταβῇ εἰς τὸν δῆμον ἐκεῖνον. Νομίζω λοιπὸν ὅτι, ἂν μείνῃ τὸ νομοσχέδιον ὡς ἔχει, οὐδένα κίνδυνον διατρέχομεν, διότι βεβαίως ὁ πολιτευτὴς ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ παρακαλέσῃ τὸν Ὑπουργόν, θὰ συνταυτίσῃ τὴν παράκλησίν του πρὸς τὰ συμφέροντα τοῦ τόπου ἐκείνου. Διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι τὸ νομοσχέδιον καὶ ἐν τοῖς δυσὶ τούτοις ἄρθροις ἔχει καλῶς.

§149Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Εἶμαι ὑποχρεωμένος ἀσχέτως πρὸς τὰ λεχθέντα νὰ ὑποβάλω τροπολογίαν ὡς τελευταίαν παράγραφον τοῦ ἄρθρου 5. Κατὰ ταύτην ὁ δῆμος Σελινοῦντος τῆς Κυνουρίας ἀποσπᾶται ἀπὸ τοῦ Εἰρηνοδικείου Γερονθρῶν τῆς Λακεδαίμονος καὶ ὑπάγεται εἰς τὸ Εἰρηνοδικεῖον Πρασιῶν τῆς Κυνουρίας, εἰς ὃ ὑπήγετο καὶ πρότερον. Ἡ τροπολογία αὕτη παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ διατάξητε νὰ τυπωθῇ, παρακαλῶ δὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ τὴν μελετήσῃ καὶ τὴν λάβῃ ὑπ’ ὄψιν.

§150Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Δὲν δυνάμεθα νὰ νομοθετήσωμεν ἐνταῦθα διατάξεις εἰδικάς· ὅταν νομοθετῶμεν, ὀφείλομεν νὰ θέτωμεν ἐν τῷ νόμῳ διατάξεις γενικάς. Νομίζω λοιπὸν ὅτι ἡ πρότασις τοῦ ἀξιοτίμου προαγορεύσαντος δὲν θὰ υἱοθετηθῇ ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ, ἀλλὰ θὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ ἐμὴ τροπολογία, ἡ ὁποία περιλαμβάνει καὶ τὴν τροπολογίαν τοῦ προαγορεύσαντος κυρίου συναδέλφου. Συμφωνῶ δὲ καὶ ἐγὼ ὅτι ἡ ἀπόφασις τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου πρέπει νὰ εἶναι ὑποχρεωτικὴ διὰ τὸν Ὑπουργόν, ὅπως ἀποφεύγωμεν ἄλλα πολλὰ τὰ ὁποῖα εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ συμβῶσιν. (Ψηφίζεται εἶτα τὸ ἄρθρον 5 καὶ τὰ ἄρθρα 6 καὶ 7, ἀναγινώσκεται δὲ τὸ ἄρθρον 8).

§151ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 8 ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Λιδωρίκη. Θὰ τυπωθῇ καὶ θὰ διανεμηθῇ.

§152Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀπορῶ πῶς ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ἀφοῦ ἐκ τῆς νομοθετήσεως τοῦ ἄρθρου τούτου πρόκειται ν’ ἀπομακρυνθῶσιν ἐκ τῆς ὑπηρεσίας πλεῖστοι εἰρηνοδίκαι οἱ ὁποῖοι κατὰ τὸ παρελθὸν δὲν ἐξεπλήρωσαν τὸ καθῆκόν των, ἀπορῶ, λέγω, πῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν προενόησε κατὰ τίνα τρόπον θέλουσιν ἀναπληρωθῆ τὰ κενὰ τὰ ὁποῖα θέλουσι συντελεσθῆ. Προσεδόκων ὅτι αὐτὸς ὁ κ. Ὑπουργὸς ἤθελε κατανοήσει ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐξευρεθῇ τρόπος τις ὅπως ἐξασφαλισθῇ ἡ εἴσοδος ἐν τῷ δικαστικῷ κλάδῳ προσωπικοῦ τὸ ὁποῖον νὰ δύναται ν’ ἀνταποκριθῇ πρὸς τὰς ἀνάγκας τῆς Δικαιοσύνης καὶ μάλιστα τῆς κατωτέρας, ἡ ὁποία ἔχει ἐγκαταλειφθῆ εἰς τὴν τύχην της καὶ λειτουργεῖ κατὰ τρόπον τὸν ὁποῖον πάντες γνωρίζομεν καὶ τὸν ὁποῖον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης χθὲς λίαν εὐγλώττως ἐχρωμάτισεν. Εἶναι καιρὸς ὁ κ. Ὑπουργὸς ταῦτα ὑποστηρίξας χθὲς νὰ λάβῃ πρόνοιαν κατὰ τίνα τρόπον τὰ μεγάλα κενὰ τὰ ὁποῖα θέλουσι προκύψει διὰ τῆς ἀπομακρύνσεως πολλῶν ἀνικάνων καὶ ἀχρήστων εἰρηνοδικῶν θέλουσι συμπληρωθῆ. Καὶ ὁ μόνος τρόπος, κ. Πρόεδρε, κατὰ τὸν ὁποῖον νομίζω ὅτι πρέπει νὰ νομοθετήσωμεν ἐπὶ τοῦ προκειμένου εἶναι νὰ καταλαμβάνωσι τὰς θέσεις τῶν εἰρηνοδικῶν οἱ ἔχοντες τὰ προσόντα συνεπείᾳ διαγωνισμοῦ, διότι εἶναι καιρὸς νὰ παύσῃ τὸ κακὸν τὸ ὁποῖον μέχρι τοῦδε ἐγίνετο ἐν τοῖς παρασκηνίοις τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης. Εἶναι γνωστὸν ὅτι αἱ θέσεις τῶν εἰρηνοδικῶν καὶ αὐτὴ ἡ Δικαιοσύνη εἰς τοιαύτην κατάστασιν περιῆλθον, ὥστε ἀγοραπωλησίαι ἐτελοῦντο ἐν τοῖς προθαλάμοις τοῦ Ὑπουργείου, ἴσως δὲ καὶ ὑπὸ τὰ ὄμματα, ἴσως καὶ τῇ ἐπινεύσει τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης. Εἶναι καιρός, κ. Πρόεδρε, νὰ λάβωμεν μέτρον ὅπως εἰσάγωμεν διὰ διαγωνισμοῦ πλέον τοὺς μέλλοντας νὰ εἰσαχθῶσιν εἰς τὸν εἰρηνοδικειακὸν κλάδον, διότι διὰ τοῦ μέτρου τούτου θέλομεν καὶ καλύτερον ὑλικὸν εἰσαγάγει εἰς τὴν ὑπηρεσίαν καὶ ἀσφαλῶς θέλουσιν ἀπαλλαχθῆ καὶ οἱ Ὑπουργοὶ καὶ πάντες οἱ παρακαθήμενοι ἐνταῦθα ἐνοχλήσεων γνωστῶν τοῖς πᾶσι, καταρριπτόντων τὸ κῦρος καὶ τὴν ἀξιοπρέπειαν τῆς Δικαιοσύνης. Ἔχων τὴν γνώμην ταύτην ἐνόμισα ἀναγκαῖον νὰ συμπληρώσω ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὁ κ. Ὑπουργὸς ὤφειλε νὰ πράξῃ καὶ ὑπέβαλον τροπολογίαν καθ’ ἣν κενουμένης ἐν τῷ μέλλοντι θέσεως εἰρηνοδίκου νὰ συμπληροῦται αὕτη διὰ διαγωνισμοῦ δι’ ἐπιστημόνων λαμβανομένων ἐκ τοῦ κλάδου τῶν δικηγόρων μετ’ ἐξετάσεις ἐπιμεμελημένας ἐνώπιον ἐπιτροπῆς, ὥστε ν’ ἀνυψώσωμεν τὸν κλάδον τῶν εἰρηνοδικῶν, ὁ ὁποῖος ἔχει ἀνάγκην προσωπικοῦ ἱκανοῦ καὶ ἀξιοπρεποῦς, ν’ ἀνυψωθῇ δ’ ὁ κλάδος αὐτὸς ὁ ἀμεσώτατα ἐπιδρῶν ἐπὶ τῆς κοινωνικῆς ὀργανώσεως. Ἐὰν θέλωμεν, λέγω, κ. Πρόεδρε, νὰ παύσωσι τὰ ἄτοπα τοῦ παρελθόντος, ν’ ἀνυψώσωμεν τὴν ὑπόληψιν τῆς Δικαιοσύνης, ν’ ἀνυψώσωμεν τὸν κλάδον τὸν εἰρηνοδικειακόν, πρέπει νὰ θέσωμεν τὸν διαγωνισμὸν ταχέως ἐν ἐφαρμογῇ. Ταῦτα, κ. Πρόεδρε, ἀνέπτυξα κατὰ τὴν ἑσπέραν ταύτην, ὅπως ὑποστηρίξω τὴν τροπολογίαν τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον καὶ τὴν ὁποίαν, ἀφοῦ μελετήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης, ἐλπίζω ὅτι θέλει ἀποδεχθῆ αὔριον κατὰ τὴν γʹ ἀνάγνωσιν, ἵνα τεθῇ τέρμα εἰς κατάστασιν ἡ ὁποία ἐξηυτέλισε τὴν Δικαιοσύνην τὴν κατωτάτην καὶ ἔδωκεν ἀφορμὴν εἰς τοιαῦτα πράγματα τὰ ὁποῖα ἠνάγκασαν καὶ τὴν Βουλὴν τελευταίως νὰ ψηφίσῃ καὶ τὴν κατάργησιν τῶν Εἰρηνοδικείων. (Γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 8 καὶ 9 ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου).

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Βοζίκης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ καταργήσεως Εἰρηνοδικείων τινῶν», ἥτις ἐστάλη πρὸς τύπωσιν. Πολλοὶ Βουλευταὶ ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 8 τοῦ αὐτοῦ νομοσχεδίου, ἥτις ἐστάλη πρὸς τύπωσιν. Ὁ κ. Μ. Λιδωρίκης ὑποβάλλει ὡσαύτως τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ ἄρθρου 8 τοῦ ἰδίου νομοσχεδίου, ἥτις ἐστάλη πρὸς τύπωσιν. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 59–61). Ὁ κ. Ἰ. Δ. Ῥάλλης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν». Ὁ κ. Π. Σάκκης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ μεταρρυθμίσεως τοῦ ἄρθρου 729 τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας». Ἐπίσης ὁ αὐτὸς Βουλευτὴς καταθέτει πρότασιν νόμου «περὶ ἑρμηνείας τοῦ ἄρθρου 485, ἐδαφ. βʹ, τῆς Ποινικῆς Δικονομίας». (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 66–68). Γʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως κλάσεών τινων τοῦ τελωνιακοῦ δασμολογίου».

§154ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐτυπώθη ἡ τροπολογία, ἥτις καὶ διενεμήθη πρὸ ὀλίγης ὥρας· κατὰ τὴν τροπολογίαν ἐγένετο ἀποδεκτὴ ἡ πρότασις τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἀττικῆς καὶ τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Σύρου, καὶ ἐδόθη ἐντὸς ὡρισμένης προθεσμίας ἡ αὐτὴ εὐκολία ἡ τελωνειακή, ἥτις εἶχε δοθῆ καὶ εἰς τὰς ἄλλας μηχανάς. Ἐν αὐτῷ ὁ δασμὸς τῶν ὑπολειμμάτων ὁ καταβιβασθεὶς κατὰ τὸ νομοσχέδιον ἀπὸ 50 εἰς 25 λεπτὰ ὑψώθη πάλιν διὰ τῆς τροπολογίας εἰς 40 λεπτά· δηλαδὴ ὁ ὑποβιβασμὸς ἀπὸ τοῦ ἀρχικοῦ δασμοῦ εἶναι 10 λεπτά, τοῦτο δὲ διότι νέα ἐξέτασις ἀπέδειξεν ὅτι ἡ ἔκπτωσις ἦτο ὑπερβολική.

§155Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπὸ τύπον ἑρμηνευτικὸν ἐγένετο;

§156ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ὄχι· ἐγένετο ἐν τῷ νομοσχεδίῳ.

§157Β. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Θὰ παρεκάλουν, ὅπως ἀναβληθῇ δι’ αὔριον ἡ γʹ συζήτησις, ἵνα δυνηθῶμεν νὰ ἴδωμεν καὶ τὴν ὑποβληθεῖσαν τροπολογίαν καὶ μελετήσωμεν καὶ τὴν πρότασιν τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως κατὰ τὴν ἑσπέραν ταύτην.

§158ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Μάλιστα· ἂς ἀναβληθῇ.

§159ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἀναβάλλεται.

§160Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω τὰ ἑξῆς τρία νομοσχέδια ἐνώπιον τῆς Βουλῆς· 1) «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ΧϞΕʹ τῆς 16 Ὀκτωβρίου 1910»· 2) «περὶ συμπληρώσεως τῶν διατάξεων τῶν νόμων ΩΚΒʹ τοῦ 1880 καὶ ΒΨϚʹ τοῦ 1900»· καὶ 3) «περὶ ἀναθέσεως ὑπηρεσίας διαχειρίσεως εἰς μονάδας τοῦ στρατοῦ καὶ εἰς ὑπολοχαγοὺς καὶ ἀνθυπολοχαγοὺς τοῦ πεζικοῦ». (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 63–65).

§161ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐκποιήσεως τῶν ἐθνικῶν, ἐπισκοπικῶν καὶ εἰς διαλελυμένας Μονὰς ἀνηκόντων φθαρτῶν κτημάτων, οἰκοπέδων καὶ γαιῶν». (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν, ὡς καὶ τὰ ἄρθρα 1–7). Ἄρθρον 8 (ἀναγινώσκεται).

§162ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Εἰς τὸ τέλος τοῦ ἄρθρου προτείνω νὰ προστεθῇ παράγραφος λέγουσα τὰ ἑξῆς: «Αἱ εἰσπραττόμεναι κατ’ ἔτος δεκαετεῖς δόσεις τιμήματος ἐκκλησιαστικῶν, ἐπισκοπικῶν καὶ μοναστηριακῶν κτημάτων ἀποδίδονται εἰς τὸ ἐκκλησιαστικὸν ταμεῖον».

§163Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἅπασαι;

§164ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Αἱ εἰσπράξεις ἐκ τῶν ἐκκλησιαστικῶν κτημάτων, αἱ ὁποῖαι κατὰ τὰ δεδομένα εἶναι περίπου 75.000 δρχ. ἐτησίως. Ταῦτα εἰς ἀναγνώρισιν ὀφειλῆς πρὸς τὸ ταμεῖον ὡς ἐκ τοῦ ὅτι τὰ κτήματα ταῦτα εἶναι ἢ ἐπισκοπικὰ ἢ ἐκκλησιαστικά.

§165Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Αἱ εἰσπράξεις ἀπὸ σήμερον;

§166ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Βεβαίως.

§167Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἐξ ἐκκλησιαστικῶν καὶ μοναστηριακῶν.

§168ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Μάλιστα. Εἶναι 75.000 δρχ.

§169ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου ὑπάρχει τροπολογία τοῦ βουλευτοῦ Λεβαδείας κ. Ν. Μπουφίδου ἔχουσα οὕτως: Εἰς τὸ ἄρθρον 8 ἐν τέλει νὰ προστεθῶσι τὰ ἑξῆς· «Οἱ ὀφειλέται ὁμολογιῶν ἀτόκων δόσεων τοῦ τιμήματος τοῦ κτήματος δικαιοῦνται νὰ προκαταβάλωσι πρὸ τῆς λήξεως τὸ ποσὸν τούτων ἐκπιπτομένου τόκου πέντε τοῖς ἑκατὸν ἐτησίως».

§170ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν δύναμαι ν’ ἀποδεχθῶ τὴν τροπολογίαν, καθόσον ἀντιτίθεται εἰς τὸ ὅλον σύστημα τὸ ὑπάρχον. Μόνον ὅταν πρόκειται περὶ τοκοχρεολυτικῶν δόσεων γίνεται ἡ ἔκπτωσις τοῦ ὀφειλομένου ἐπὶ τῇ προκαταβολῇ. Ἀλλ’, ἐὰν ἡ προκαταβολὴ αὐτὴ ἦτο δυνατὸν νὰ γένηται δεκτή, ἠθέλομεν φθάσει ὥστε εἰς τὸ τέλος νὰ εὑρεθῇ τὸ Δημόσιον ἢ μὴ ἔχον νὰ λαμβάνῃ τίποτε ἢ ἔχον νὰ λαμβάνῃ μόνον 50 δραχμάς. Ἐγένοντο οἱ ὑπολογισμοὶ καὶ τὸ πρᾶγμα δὲν φαίνεται δυνατόν.

§171Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Εἶναι πλάνη ἡ γνώμη τὴν ὁποίαν ἐκφράζει ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως· εἶναι πλάνη ἡ ὁποία δύναται ν’ ἀποδειχθῇ κατὰ τρόπον τοιοῦτον ὥστε μηδ’ ἡ ἐλαχίστη νὰ παραμείνῃ εἴς τινα ἀμφιβολία. Ὅταν πωλῶνται τὰ κτήματα αὐτά, πωλοῦνται εἰς δέκα δόσεις πληρωτέας κατ’ ἔτος, ὁρίζεται δ’ ὅτι αἱ δόσεις αὗται θὰ πληρώνωνται ἄνευ τόκου. Ἐννοεῖται ὅμως ὅτι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θέλει προσφέρει τὸ τίμημα, τὸ ὁποῖον προσφέρει, ὑπολογίζει ὅτι τὰ χρήματα αὐτὰ εἶναι καταβλητέα κατὰ τὰ χρονικὰ αὐτὰ διαστήματα, ὅτι τῶν χρημάτων τούτων θέλει ἔχει αὐτὸς μέχρι τῆς ἐποχῆς τῆς καταβολῆς ἑκάστης δόσεως τὴν χρῆσιν, ὅτι ἡ χρῆσις αὐτὴ ἔχει οἰκονομικήν τινα ἀξίαν, ἥτις ὀνομάζεται τόκος, ὅτι αὐτὸς θέλει ἀπολαύει τοῦ τόκου τούτου καί, ἐὰν εἴπητε εἰς αὐτὸν νὰ καταβάλῃ σήμερον, θὰ καταβάλῃ ὅσα θ’ ἀπῃτοῦντο, ἵνα τοκιζόμενα μέχρι τῆς καταβολῆς τῶν δόσεων, ἀποτελέσωσι τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον προσφέρει σήμερον.

§172Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ τελευταία δόσις ἐκπίπτει κατὰ τὸ ἥμισυ.

§173Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Ὅσον καὶ ἂν ἐκπίπτει, νὰ μὴ σᾶς κάμνῃ ἐντύπωσιν τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον ἐκπίπτει, διότι θὰ ἦτο περίεργον νὰ ἐλέγομεν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ὅτι 1000 δραχμαὶ καταβαλλόμεναι σήμερον ἔχουσιν ἀξίαν ὅσην ἔχουσιν αἱ 1000 δραχμαὶ καταβαλλόμεναι μετὰ 50 ἔτη. Εἶναι ἐντελῶς ἀδιάφορον, κύριε συνάδελφε Μαντινείας, ποῦ θὰ φθάσωσι, διότι αἱ 1000 δραχ. αἱ σήμερον καταβαλλόμεναι ἐξομοιοῦνται μὲ τρισχιλίας ἢ πεντακισχιλίας δραχ. καταβαλλόμενας μετὰ μακράν τινα περίοδον. Τοῦτο εἶναι ζήτημα σχετιζόμενον μὲ τὸ ποσὸν τῆς ἀξίας τῆς χρήσεως τῶν χρημάτων αὐτῶν. Ποῦ φθάνουσιν, εἶναι ζήτημα μαθηματικοῦ ὑπολογισμοῦ. Ὅτι τὸ πρᾶγμα οὕτως ἔχει, οὐδεμία δύναται νὰ χωρήσῃ ἀμφιβολία, διότι ἡ ἀντίθετος θεωρία θὰ ἦγεν εἰς τὴν περίεργον ἀξίωσιν ὅτι 1000 δραχμαὶ καταβαλλόμεναι σήμερον ἰσοῦνται μὲ 1000 δραχμὰς μετὰ δεκαετίαν. Γεννᾶται ὅμως τὸ ζήτημα ἂν τὸ Κράτος δύναται νὰ ἔχῃ συμφέρον νὰ μὴ λάβῃ σήμερον τὰς ὀλιγωτέρας δραχμάς, αἱ ὁποῖαι σήμερον καταβαλλόμεναι ἐκπροσωποῦσι μετὰ δεκαετίαν τὰς 1000 δραχμάς. Τοιοῦτο συμφέρον δύναται νὰ ἐννοηθῇ, μόνον ἂν τὸ Κράτος ἔχον χρήματα θέλῃ νὰ ἔχῃ αὐτὰ διατεθειμένα ἐπὶ τόκῳ ὡρισμένῳ, ἐπὶ τόκῳ δηλαδὴ οἷον θέλει ἐκπέσει, διὰ νὰ προκαταβληθῶσι τὰ χρήματα. Ἀλλά, καὶ ἐὰν τοῦτο συμβαίνῃ, δὲν ἔχει κανὲν συμφέρον τὸ Κράτος ν’ ἀναβληθῇ ἡ πληρωμή, ἔχει δὲ συμφέρον νὰ εἰσπράξῃ σήμερον, διότι ἀναβαλλομένης τῆς πληρωμῆς δύνανται νὰ ἐπέλθωσι κίνδυνοι καὶ νὰ μὴ εἰσπράξῃ τὰ χρήματα αὐτὰ ποσῶς, ὅπως πολλὰ τοιαῦτα χρήματα ἔχασε μέχρι τοῦδε, διότι πολλάκις ἐδώρησε τοιαύτας ὀφειλάς. Τὸ Κράτος τὸ Ἑλληνικὸν εὑρίσκεται εἰς τοιαύτην θέσιν ὥστε νὰ εἴπῃ ὅτι ἔχει συμφέρον νὰ ἔχῃ τὰ χρήματα αὑτοῦ τετοκισμένα; Εἶναι ἐρώτημα εἰς τὸ ὁποῖον δύνασθε νὰ δώσητε τὴν ἀπάντησιν ἀμέσως, ἐὰν ἴδητε ὅτι ἔχει κυμαινόμενον χρέος τὸ Κράτος, διότι, ἐὰν ἔχῃ τοιοῦτον χρέος, συμφέρον ἔχει νὰ εἰσπράξῃ, ἐκπῖπτον τὸν τόκον, καὶ νὰ τὰ δώσῃ ἐκεῖ καὶ νὰ ὠφεληθῇ τὸν τόκον τὸν ὁποῖον πληρώνει. Ἐὰν ὁ τόκος τὸν ὁποῖον πληρώνει εἶναι ἴσος μὲ τὸν τόκον τὸν ὁποῖον θὰ ἐκπέσῃ ἐκεῖθεν, ὠφελεῖται πάλιν, διότι ἐκφεύγει τοῦ κινδύνου νὰ χάσῃ τὰ χρήματα· ἐὰν δ’ ὑποθέσωμεν ὅτι τὸ Κράτος ἤθελε δεχθῇ τὴν πληρωμὴν τῶν δόσεων τούτων μὲ μικρότερον τόκον ἐκείνου τὸν ὁποῖον καταβάλλει, εἶναι πρόδηλον ὅτι ἔχει καὶ κέρδος. Καὶ ἂν δεχθῶμεν λοιπὸν· ὅτι ὅσα θὰ εἰσπράξῃ εἶναι ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα θὰ πληρώσῃ, ἔχει τὸ συμφέρον ὅτι διαφεύγει τὸν κίνδυνον νὰ μὴ εἰσπράξῃ ποτὲ τὰ χρήματα αὐτά· ἐὰν δ’ ἐπιδιώξῃ νὰ ὑπολογίσῃ τὸν τόκον εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς προκαταβολῆς μικρότερον, νὰ ὑπολογίσῃ αὑτόν, ἀντὶ 5, 3 ἢ 4%, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἔχει τὴν ὠφέλειαν μεταξὺ τοῦ 3, 4 ἢ 5%, ἔχει τὴν ὠφέλειαν τοῦ 1 ἢ 2%. Καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, ὑπαρχούσης διπλῆς ὠφελείας, ἀναμφισβητήτου ὠφελείας, ὅτι ἀποφεύγει τὸν κίνδυνον καὶ κερδίζει τὴν διαφορὰν μεταξὺ τοῦ τόκου τοῦ 3, 4 ἢ 5% οὐδεμία ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι ἡ τροπολογία πρέπει νὰ γίνῃ δεκτὴ ἀμέσως.

§174Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ὁ κ. Βουλευτὴς Πατρῶν ἐξέθηκεν ὀρθότατα τὸ οἰκονομικὸν μέρος. Εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι τὸ Δημόσιον, ἐὰν μάλιστα μειώσῃ τὸν τόκον, ἔχει βεβαίως κέρδος· ἐὰν δὲν μειώσῃ, ἔχει ἐξίσωσιν· δίδει 5 ο), λαμβάνει 5% καὶ κατὰ συνέπειαν δὲν ἔχει νὰ ζημιωθῇ τίποτε, ἀποφεύγει δὲ τὸν κίνδυνον ἐκεῖνον ὁ ὁποῖος εἶναι σοβαρώτατος, τὸν ὁποῖον ὑπέδειξεν ὁ κ. Βουλευτὴς Πατρῶν καὶ τὸν ὁποῖον εἴδομεν παριστάμενον, καὶ ἡμεῖς αὐτοὶ εὑρέθημεν εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ χαρίσωμεν τοιαύτας ὀφειλάς, ἀπόδειξις δ’ εἶναι τὸ τίμημα τῶν γηπέδων Πειραιῶς. Τί ὠφέλησαν τὸ Δημόσιον πάντα τὰ γήπεδα τοῦ Πειραιῶς; Ἦλθεν ἐποχὴ κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν δύνανται νὰ πληρώσωσι τὸ ποσὸν οἱ ὀφειλέται, καὶ ἡμεῖς ἐδῶ ἐκάμαμεν νόμον διὰ τοῦ ὁποίου τὰ ἐχαρίσαμεν. Καὶ ταῦτα μὲν ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὴν οἰκονομικὴν ἄποψιν τοῦ θέματος. Ἀλλ’ ὑπάρχει καὶ ἡ ἄλλη οὐσιαστική, σοβαρωτάτη ἄποψις, διότι τέλος πάντων δὲν ἔχομεν ἐδῶ καθῆκον μόνον νὰ φροντίζωμεν περὶ τοῦ πῶς νομίζει ἡ ὑπηρεσία ὅτι δὲν θὰ ζημιωθῇ, ἐνῷ προφανῶς πλανᾶται ἡ ὑπηρεσία ὅτι δὲν θὰ ζημιωθῇ, ἀλλά, καὶ ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ μὴ ὠφεληθῇ τὸ Δημόσιον, ἔχομεν καθῆκον νὰ προστατεύσωμεν τοὺς πολίτας καὶ μεριμνήσωμεν καὶ περὶ αὐτῶν. Εἶναι γνωστὸν ὅτι αἱ ὁμολογίαι αὗται πληρώνονται κατ’ ἔτος, ἀλλὰ πρὸς ἐξασφάλισιν τοῦ ποσοῦ τούτου τὸ Δημόσιον ἔχει ἐγγεγραμμένην ὑποθήκην ἐπὶ τῶν κτημάτων. Οἱ πολῖται οἱ ὁποῖοι ἐγένοντο κύριοι αὐτῶν τῶν κτημάτων ὑπὸ τὴν αἵρεσιν τῆς πληρωμῆς κατὰ δόσεις τοῦ τιμήματος εὑρίσκονται πολλάκις εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ διαθέσωσι τὴν περιουσίαν των, νὰ δανεισθῶσιν ἐπ’ αὐτῆς, καὶ δὲν ἔχουσιν ἕτερόν τι. Δὲν δύνανται ὅμως νὰ δανεισθῶσι, διότι ἡ ὑποθήκη τοῦ Δημοσίου περιορίζει πάντα τὰ δικαιώματα αὐτά. Νομίζετε ὅτι εἶναι μικρὸν νὰ παράσχωμεν αὐτὴν τὴν εὐκολίαν εἰς τοὺς πολίτας; Τίνα λόγον ἔχει τὸ Δημόσιον ν’ ἀρνῆται νὰ λάβῃ τὸ ποσόν, ἐκπῖπτον ὡρισμένον τινὰ τόκον, οἱονδήποτε ἤθελε προσδιορίσει ἡ Βουλή; Ἀφοῦ ἔχει νὰ πληρώνῃ τόκους καθ’ ἑκάστην τὸ Δημόσιον, ἐξοφλεῖ δὲ τὰ χρέη τὰ ὁποῖα βαρύνουσιν αὐτὸ ἐντόκως, κερδίζει τὸν τόκον. Ὅθεν νομίζω ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία, καὶ ἂς μειωθῇ τέλος πάντων τὸ 5% εἰς 4%.

§175Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ὅσα εἶπον οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι εἶναι ἀληθῆ, καὶ δὲν λαμβάνω τὸν λόγον εἰμὴ μόνον ὅπως καταστήσω ταῦτα ἀκόμη εὐκρινέστερα. Ἂς ὑποθέσῃ ἐπί τινα στιγμὴν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ὅτι ἐγένετο ἡ ἐνέργεια τὴν ὁποίαν προτείνει ἡ τροπολογία καὶ τὸ Δημόσιον λαμβάνον τὰ χρήματα δὲν τὰ χρησιμοποιεῖ εἰς τὰς ἀνάγκας του, ἀλλ’ ὅτι τὰ τοκίζει καὶ ἀνατοκίζει· εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι κατὰ τὴν λῆξιν τῆς δεκκετίας οἱ τόκοι μὲ τὸν ἀνατοκισμὸν θὰ καλύπτωσι τὰς δόσεις.

§176Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Νὰ μὴ ἐκπίπτῃ ἀνατοκιστικῶς, ἀλλὰ διὰ τῆς ἁπλῆς μεθόδου.

§177Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Καὶ τότε ὑπάρχει καὶ ὠφέλεια, διότι, ἐὰν ἀνατοκίσητε τὰ χρήματα εἰς Τράπεζάν τινα, θὰ ἔχητε μεγαλύτερον ποσόν. Τὸ ὄφελος λοιπὸν εἶναι φανερόν· δι’ αὐτὸ ἡ γνώμη ἡ ἰδική μου εἶναι ὄχι ν’ ἀφήσητε τόκον 4%, ἀλλὰ 5%, ὥστε νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ προκαλέσητε τὴν τοιαύτην καταβολὴν τῶν ἐνδιαφερομένων. Ταῦτα ἐνόμιζον ὅτι εἶχον ἀνάγκην νὰ ἐκθέσω.

§178ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. 3% τὸ δέχομαι. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον, ὡς ἐτροποποιήθη, ὡς ἐπίσης καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου καὶ τὸ σύνολον).

§179ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἱδρύσεως γεωργικοῦ ταμείου».

§180ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τὰ νομοσχέδια ταῦτα καὶ τὰ ἑπόμενα τρία θέλουσιν ἀναβληθῆ, ἐπὶ δὲ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 8 πρόκειται νὰ διορισθῇ ἐπιτροπή, ἡ ὁποία θέλει ἐξετάσει τὸ νομοσχέδιον, καὶ ἑπομένως ἀναβάλλεται καὶ αὐτό.

§181Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μὲ τὴν παράκλησιν ὅπως προσδιορισθῇ προθεσμία πρὸς ὑποβολὴν τῆς ἐκθέσεως τῆς ἐπιτροπῆς, διότι, ἐπαναλαμβάνω, πρόκειται περὶ πολλῶν συμφερόντων, τὰ ὁποῖα πρέπει ταχέως νὰ λυθῶσιν.

§182Ε. ΠΕΤΜΕΖΑΣ. Πάντως ἐντὸς τῆς ἑβδομάδος· ἑπομένως θὰ παρέλθῃ μία Κυριακή.

§183ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀποφάσει τῆς Βουλῆς ἀναβάλλεται ἡ συζήτησις τῆς προτάσεως νόμου «περὶ προσθήκης εἰς τὸν νόμον ͵ΓΥΝΕʹ περὶ κυριακῆς ἀργίας», παραπέμπεται δ’ αὕτη εἰς ἐπιτροπήν. (Γίνεται εἶτα δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον «περὶ παρατάσεως τῆς προθεσμίας πρὸς πληρωμὴν τῶν ἐσόδων τῆς χρήσεως 1909 μέχρι τῆς 10 Ἀπριλίου 1910 ἄνευ τόκων ὑπερημερίας καὶ προσθέτων τελῶν»). Γʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τῶν περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν ναυτικῶν νόμων».

§184ΑΝΔΡ. ΜΙΑΟΥΛΗΣ. Ν’ ἀναβληθῇ, παρακαλῶ.

§185ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Καθὼς καὶ τὸ ἑπόμενον.

§186ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀμοιβῆς τῶν ἐξόχους ὑπηρεσίας παρασχόντων ὑπαξιωματικῶν τοῦ στρατοῦ». (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ τὸ ἄρθρον 1). Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται).

§187Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Τὸ ἄρθρον 2 προνοεῖ περὶ τῶν δικαιουμένων νὰ εἰσαχθῶσιν εἰς τὴν σχολὴν τῶν ὑπαξιωματικῶν καὶ μὴ θελόντων. Νὰ ληφθῇ πρόνοια περὶ ἐκείνων οἵτινες θέλουσιν εἰσαχθῆ εἰς τὸ σχολεῖον τῶν ὑπαξιωματικῶν, ἀλλὰ δὲν θέλουσι δυνηθῆ νὰ εὐδοκιμήσωσι καὶ προαχθῶσιν. Αὐτοὶ θὰ στερηθῶσι τοῦ δικαιώματος τῆς συντάξεως διότι δὲν ἠδυνήθησαν νὰ προχωρήσωσι; Πρέπει νὰ μὴ στερηθῶσι τῆς συντάξεως, μόνον διότι εἶχον τὴν ἀτυχίαν νὰ μὴ δύνανται νὰ προχωρήσωσιν.

§188Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Θὰ ζητήσωσι τότε νὰ εἰσέλθωσι πάντες εἰς τὴν σχολήν.

§189Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Πέντες τότε θὰ εἰσέλθωσι.

§190Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Τὴν στιγμὴν ταύτην δὲν θὰ λύσωμεν τὸ ζήτημα· ἴσως εὑρεθῇ τρόπος νὰ μὴ εἰσέλθωσι πάντες.

§191Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Δὲν ὑπάρχει τρόπος, διότι πάντα θέλοντα ὀφείλομεν νὰ τὸν εἰσαγάγωμεν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2 ὡς καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου. Ψηφίζεται εἶτα εἰς αʹ ἀνάγνωσιν τὸ «περὶ ἐτησίας ἐπιχορηγήσεως δραχμῶν 8.000 εἰς τὴν στρατιωτικὴν βιβλιοθήκην καὶ ἐξαιρετικῶς διὰ τὸ τρέχον ἔτος ἐπὶ πλέον ἑτέρων 8.000 δραχμῶν». Ἐπίσης εἰς γʹ ἀνάγνωσιν τὸ νομοσχέδιον «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ͵ΓΥΛΒʹ περὶ καταρτισμοῦ στελέχους ἀξιωματικῶν τῆς ἐφεδρείας τοῦ κατὰ γῆν στρατοῦ».

§192ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀποστολῆς ἀξιωματικῶν εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν πρὸς ἐκπαίδευσιν». (Γίνεται δεκτὴ ἡ ἀρχὴ καὶ τὰ ἄρθρα 1 καὶ 2). Ἄρθρον 3 (ἀναγινώσκεται)

§193Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Τὴν ὀρθότητα τοῦ ἄρθρου 3 βεβαίως δὲν δύναται ν’ ἀμφισβητήσῃ τις, διότι λίαν ὀρθῶς συμπληροῖ ὡς πρὸς τὴν ἐπιτελικὴν ὑπηρεσίαν ὅ,τι μέχρι τοῦδε δὲν συνέβαινε. Παρακαλῶ ὅμως τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ λάβῃ πρόνοιαν καὶ περὶ τῶν ἀξιωματικῶν ἐκείνων οἱ ὁποῖοι μέχρι τοῦδε ὑπηρέτησαν εἰς τὴν ἐπιτελικὴν ὑπηρεσίαν καὶ ἔλαβον πτυχίον ὑποστάντες διαγωνισμὸν ἐνταῦθα καὶ οἱ ὁποῖοι δυνάμει τοῦ νόμου τούτου ἀποκλείονται ἐντελῶς, ὡς πρὸς τοὺς ὁποίους ὑποθέτω ὅτι οἱ προκάτοχοι Ὑπουργοὶ δὲν θὰ εἶχον λόγον ν’ ἀμφισβητήσωσιν ὅτι ὑπηρέτησαν φιλοτίμως καὶ φιλοπόνως. Οὗτοι δὲν ἀπεστάλησαν εἰς τὴν Εὐρώπην, διότι ὁ νόμος δὲν προνοεῖ, ἐφ’ ὅσον ὅμως προνοεῖ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ προνοήσωμεν καὶ περὶ τούτων.

§194Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Παρακαλῶ νὰ μὴ ἐπιμείνητε. Ἀφοῦ τὸ σῶμα τῶν Γενικῶν ἐπιτελῶν κατηργήθη, τὰς παραφυάδας νὰ μὴ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν.

§195Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Θέλω νὰ εἴπω τοῦτο· βεβαίως τὸ σῶμα τῶν Γενικῶν ἐπιτελῶν κατηργήθη, καὶ δὲν πρόκειται περὶ ἀξιωματικῶν τῶν Γενικῶν ἐπιτελῶν...

§196Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Παρακαλῶ νὰ μὴ ἐπιμείνητε· ὑπάρχει λόγος.

§197Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Πρόκειται περὶ ἀξιωματικῶν οἱ ὁποῖοι ἔτυχον πτυχίου.

§198Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Θὰ σᾶς παρακαλέσω, κύριε Στράτε, νὰ μὴ ἐπιμείνητε.

§199Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε· Θὰ κάμω ἄλλην τινὰ διατύπωσιν. Ἤθελον τοῦτο τοὐλάχιστον νὰ συστήσω· ἂν προκειμένου περὶ ἀπονομῆς νέων πτυχίων πρὸς κατάρτισιν τῶν πτυχιούχων τῆς μελλούσης ἐπιτελικῆς ὑπηρεσίας οἱ ἀξιωματικοὶ οὗτοι ἤθελον καταλεχθῆ καὶ αὐτοὶ τυχὸν ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν μεταξὺ τῶν πτυχιούχων, τότε ν’ ἀποστέλλωνται καὶ αὐτοί.

§200Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Βεβαίως.

§201Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Θὰ ὑποστῶσι νέον διαγωνισμόν;

§202Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Βεβαίως.

§203Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Οἱ ἔχοντες μέχρι τοῦδε πτυχίον θεωροῦνται στερούμενοι τῶν πτυχίων των;

§204Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Βεβαίως.

§205Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Διότι ὁ νόμος ὁ καταργήσας τὸ σῶμα τῶν Γενικῶν ἐπιτελῶν δὲν προυνόησε περὶ τούτου, δὲν κατήργησε καὶ τὰ πτυχία. Προκειμένου περὶ εἰσαγωγῆς εἰς τὸ σῶμα δὲν ἐλύθη τὸ ζήτημα· οἱ πτυχιλοῦχοι ἔχουσι δικαίωμα νὰ καταταχθῶσιν;

§206Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Δὲν ἐστηρίζοντο τὰ πτυχία εἰς νόμον νέον· εἰς τὰ ἤδη γινόμενα ἐστηρίζοντο.

§207Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐστηρίζοντο ἐπὶ τοῦ νόμου τοῦ καταργηθέντος.

§208Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ὄχι.

§209Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Βεβαίως. Ὁ νόμος ὁ καταργηθεὶς περὶ ἐπιτελῶν ὡμίλει περὶ πτυχίων ἀξιωματικῶν, καὶ ὁ τρόπος τῆς κτήσεως τῶν πτυχίων καθωρίσθη διὰ Β. Διατάγματος· ἦλθεν ὁ νόμος ὅμως κατόπιν ὁ περὶ ἐπιτελικῆς ὑπηρεσίας ὁ τῇ εἰσηγήσει τοῦ προκατόχου ὑμῶν ψηφισθείς, ὅστις κατήργησε τὸν νόμον περὶ ἐπιτελῶν, δὲν ἔλυσεν ὅμως τὸ ζήτημα τί θὰ γίνῃ διὰ τοὺς ἀξιωματικούς.

§210Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Καὶ τὸ φυτώριον κατήργησεν.

§211Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δὲν ἐλύθη τὸ ζήτημα τοῦτο. Τί θέλουσι πάθει οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν ἤδη πτυχίον; Δικαιοῦνται δυνάμει τῶν πτυχίων ν’ ἀποτελῶσι μέλος τῆς ἐπιτελικῆς ὑπηρεσίας;

§212Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ὄχι. Δυνάμει τοῦ νόμου ὁ ὁποῖος θὰ ψηφισθῇ ὑπὸ τῆς Βουλῆς, ἐὰν ψηφισθῇ, δὲν θὰ δικαιῶνται εἰς τίποτε.

§213Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δυνάμει τίνος νόμου;

§214Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Αὐτοῦ ὁ ὁποῖος ψηφίζεται.

§215Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐδῶ εἶναι νόμος περὶ ἀποστολῆς εἰς Εὐρώπην.

§216Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Πρόκειται περὶ νέου διαγωνισμοῦ.

§217Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε. Ὁ νόμος ὁ καταργηθεὶς περὶ ἐπιτελικῆς ὑπηρεσίας ὁμιλεῖ περὶ πτυχίου· σήμερον προνοεῖ ὁ νόμος ὅτι ὅσοι ἐπιτυγχάνουσι θ’ ἀποσταλῶσιν εἰς Εὐρώπην. Λοιπὸν λέγω τοῦτο· ὁ νόμος ὁ παλαιὸς περὶ ἐπιτελικῆς ὑπηρεσίας δὲν ἠκυρώθη· κατηργήθη· ἐφ’ ὅσον δὲ κατηργήθη οἱ ἔχοντες κεκτημένα δικαιώματα δὲν ἀπώλεσαν τὰ δικαιώματα αὐτῶν. Τὰ δικαιώματα αὐτῶν ἦσαν τὰ πτυχία. Λοιπὸν θέλω τοῦτο νὰ καταστήσω σαφές· τὰ πτυχία ἐκεῖνα παρέχουσιν εἰς αὐτοὺς δικαίωμα νὰ καταταχθῶσιν ἄνευ διαγωνισμοῦ εἰς τὸ σῶμα;

§218Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ὄχι· δὲν ὑπάρχει λόγος. Νομίζω ὅτι ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ὑποδεικνύεται ὁ τρόπος.

§219Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Θὰ ἦτο ὀρθὸν νὰ σαφηνισθῇ τοῦτο.

§220Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Δὲν ὑπάρχει κανεὶς λόγος.

§221Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Κατόπιν διαγωνισμοῦ θὰ δύνανται πάντες ν’ ἀποσταλῶσιν. Ἐμπρός, κύριε Πρόεδρε.

§222Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Μάλιστα.

§223ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 3 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου).

§224ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Πρωθυπουργός). Κύριε Πρόεδρε, τὰ ἀπὸ τοῦ ἀριθμοῦ 16–33 περιλαμβανομένου παρακαλῶ ν’ ἀναβληθῶσι, διότι δὲν εἴμεθα ἕτοιμοι. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 34 παρακαλῶ ν’ ἀναγνωσθῇ εἰς δευτέραν ἀνάγνωσιν· ἔπειτα τὰ ἀπὸ τοῦ ἀριθ. 35–37 ν’ ἀναβληθῶσι· νὰ ἔλθωμεν εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 38 εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν.

§225ΑΛ. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δύο λέξεις ἐπὶ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως. Παρακαλῶ, ὅπως τὸ ὑπ’ ἀριθ. 17 ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει τὸ ὁποῖον κατὰ πρότασιν τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἀνεβλήθη, «περὶ ἀνανεώσεως καὶ ἐκκαθαρίσεως παλαιῶν χρεῶν τῶν δήμων πρὸς τὸ Δημόσιον κ.λ.π.», ἀνατυπωθῇ μετὰ τῶν τροπολογιῶν αἵτινες ὑπεβλήθησαν, διότι νομίζω ὅτι εἶναι οὕτως εὐκολωτέρα ἡ συζήτησις.

§226ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Νομίζω ὅτι αἱ τροπολογίαι εἶναι ἐπὶ ἄλλου νομοσχεδίου. Δὲν δύναμαι νὰ τὰς εὕρω τώρα.

§227ΑΛ. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν ὑπάρχωσιν.

§228ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Εἶναι νομοσχέδιον ἐκ τοῦ ὁποίου ἡ ὑπηρεσία ἀναμένει αὔξησιν ἐσόδων. Ἐλπίζω δ’ αὔριον ὅτι θὰ εἶμαι εἰς θέσιν νὰ εἰσαγάγω τὸν φάκελον καί, ἂν ὑπάρχωσι τροπολογίαι, θὰ καταθέσω αὐτάς.

§229ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κρεμεζῆς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ καταργήσεως Εἰρηνοδικείων τινῶν». Ἐπίσης πολλοὶ Βουλευταὶ ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου «περὶ καταργήσεως τῶν νόμων ͵ΓΥΟΒʹ (ὑπ’ ἀριθ. 3472) καὶ ͵ΓΥΟΓʹ (ὑπ’ ἀριθ. 3473). (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθμ. 69–70). Τὴν ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ προσθήκης εἰς τὸν νόμον περὶ κυριακῆς ἀργίας» κατήρτισα ἐκ τῶν βουλευτῶν κυρίων Ν. Λεβίδου, Γ. Παππαβασιλείου, Κ. Ἰ. Ἀγγελοπούλου, Ἰωάν. Στεφανοπούλου, Ν. Στράτου, Γ. Καρπετοπούλου, Ἰωάν. Φιλίου, Ἰ. Γιαννακίτσα, Ἀγ. Σλῆμαν, Ἀλ. Κασσαβέτη, Ν. Μπουφίδου, Ἀλ. Κανάρη καὶ Ν. Σιμοπούλου.

§230ΓΡ. ΦΟΥΦΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως τὸν λόγον. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 41 ἀφορᾷ εἰς τὸν λιμένα Κατακώλου, τὸ ὁποῖον ἐψηφίσθη εἰς δευτέραν ἀνάγνωσιν. Εἶναι μοναδικὸν ἄρθρον.

§231ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Μάλιστα. Νὰ ψηφισθῶσι τὰ πρὸ αὐτοῦ, καὶ κατόπιν.

§232ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ καταρτισμοῦ ἐκλογικοῦ καταλόγου τοῦ ἀρτισυστάτου δήμου Ἀγχιάλου». (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον).

§233ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 38.

§234ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ διαθέσεως ποσοῦ 200.000 δραχμῶν διὰ τὴν ἀποξήρανσιν τῶν ἑλῶν νέας Ἀγχιάλου». (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον). Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 39. Αʹ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ͵ΓΣΚʹ νόμου».

§235Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Περὶ τίνος;

§236Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Εἶναι τὸ ζήτημα τοῦ δανείου τοῦ σιδηροδρόμου Πειραιῶς–Ἀθηνῶν–Πελοποννήσου.

§237ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχουσιν ἀντιρρήσεις ἐπ’ αὐτοῦ. Ἀναβάλλεται. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐλευθερίας τῆς ἐργασίας».

§238ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἀναβάλλεται καὶ αὐτό.

§239ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσόντων, πειθαρχίας καὶ μονιμότητος τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, τῶν Νομαρχιῶν καὶ τῶν Ἀρχειοφυλακείων».

§240ΑΠ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Ὑπάρχουσιν ἀντιρρήσεις τινὲς καὶ τροποποιήσεις ἐπ’ αὐτοῦ.

§241ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Γʹ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τόκων ὑπερημερίας τῶν δήμων καὶ περὶ ἐξοφλήσεως τῶν χρεῶν τοῦ δήμου Ἀθηναίων».

§242ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ν’ ἀναβληθῇ, κύριε Πρόεδρε.

§243ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεώς τινος τοῦ νόμου ͵ΓΣΟΖʹ περὶ τηλεφωνητριῶν».

§244ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἄς ψηφισθῇ εἰς αʹ συζήτησιν.

§245ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον μόνον (ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτόν). Αʹ συζήτησις τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μετακλήσεως ἀλλοδαπῶν τηλεγραφικῶν ὑπαλλήλων». (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον). Βʹ συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προεκτάσεως τοῦ σχεδίου τῆς πόλεως Ἀθηνῶν καὶ προαστείων».

§246ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ν’ ἀναβληθῇ, κύριε Πρόεδρε.

§247ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Γʹ συζήτησις τῆς προτάσεως νόμου «περὶ καταργήσεως τοῦ λιμενικοῦ φόρου τοῦ διὰ τοῦ λιμένος Κατακώλου ἐξαγομένου σταφιδοκάρπου καὶ οἴνου». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀκολούθως ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον μόνον εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν). Βʹ συζήτησις τῆς προτάσεως νόμου «περὶ καθορισμοῦ τοῦ ποσοστοῦ τοῦ συμβατικοῦ τόκου».

§248ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἰς τὸ νομοσχέδιον τοῦτο πρέπει νὰ προσέξωμεν, διότι πρέπει νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν πολλὰ πράγματα, καὶ δι’ αὐτὸ παρακαλῶ ν’ ἀναβληθῇ.

§249Σ. ΣΑΚΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Νὰ ψηφισθῇ εἰς δευτέραν ἀνάγνωσιν καὶ εἰς τὴν τρίτην διαρρυθμίζεται.

§250Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὴν τρίτην ποῖος ἔχει καιρόν!

§251Σ. ΣΑΚΚΕΛΛΑΡΙΑΔΗΣ. Πάντες ἔχομεν καιρόν.

§252ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ν’ ἀναβληθῇ.

§253ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Βʹ συζήτησις τῆς προτάσεως «περὶ μεταρρυθμίσεως τῶν ἄρθρων 110, 112, 137, 176 καὶ 188 τοῦ Ἐμπορικοῦ νόμου καὶ περὶ μεταρρυθμίσεως ἄρθρων τινῶν τοῦ περὶ πτωχεύσεως καὶ χρεοκοπίας τρίτου βιβλίου τοῦ Ἐμπορικοῦ νόμου».

§254Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἀφήσατε αὐτό, ἀφοῦ χθὲς ὑπεβλήθησαν τροπολογίαι καὶ δὲν ἐτυπώθησαν.

§255ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται.

§256ΣΤ. Ν. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἄς σταθῶμεν ἕως ἐδῶ.

§257ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις (ὥρᾳ 8 καὶ 15′ μ. μ.).