1909.12.04

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 57.

τῆς 4ης Δεκεμβρίου 1909.

(Παρασκευή)

Προεδρία κ. Ἀλ. Σ. Κ. Ῥώμα.

(Ἀναγνωσθέντος τοῦ καταλόγου ὥρᾳ 5, 45′ μ. μ. ἡ Βουλὴ εὑρέθη ἐν ἀπαρτίᾳ παρόντων 93 Βουλευτῶν).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ Πρακτικὰ δὲν ἐξετυπώθησαν εἰσέτι· ἑπομένως θὰ γίνῃ ἡ ἐπικύρωσίς των, ὅταν φθάσωσιν εἰς τὴν Βουλήν. Ὁ κ. Χ. Βοζίκης ἀπευθύνει τὴν κάτωθι ἐπερώτησιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν. «Παρακαλεῖται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὸν φάκελον τὸν ἀφορῶντα εἰς τὴν τελευταίαν ἐνοικίασιν τοῦ τηλεγραφικοῦ καταστήματος Ἄστρους καὶ τὰς δύο ἀναφοράς, τήν τε ἔγγραφον καὶ τὴν τηλεγραφικήν, τοῦ ἰδιοκτήτου τοῦ μέχρι τοῦδε τηλεγραφικοῦ καταστήματος». Ἀνακοινῶ ἤδη εἰς τὴν Βουλὴν· Οἱ ἐν Ἑλλάδι ποτοποιοὶ ὑποβάλλουσιν ὑπόμνημα περὶ τῶν ἐπενεκτέων τροποποιήσεων ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ φορολογίας τοῦ οἰνοπνεύματος»· Οἱ κύριοι Γιάκος, Μερκάτης καὶ Αὐγουστῖνος ἐκ Ζακύνθου παρακαλοῦσιν, ὅπως ἀποσυρθῇ τὸ νομοσχέδιον «περὶ φορολογίας ἐπὶ τοῦ ἔξωθεν εἰσαγομένου διθειάνθρακος» Ὁ ὑποδιδάσκαλος Ἀθαν. Τριανταφύλλου παρακαλεῖ, ὅπως οἱ ὑποδιδάσκαλοι ὑπαχθῶσιν εἰς τὸν νόμον «περὶ συντάξεων»· Κάτοικοι τῶν ἐν Ἀθήναις συνοικιῶν Ἁγίας Μαρίνης, Πετραλώνων, κάτω Πετραλώνων, Ἁγίου Ἀθανασίου καὶ Γκαζοχωρίου παρακαλοῦσιν, ὅπως ἐκτελεσθῇ ἡ ἐγκεκριμένη τροχιοδρομικὴ γραμμὴ διὰ τῆς λεωφόρου Ἀκροπόλεως· Ὁ ἐν ταῖς φυλακαῖς Αἰγίνης ἐπὶ 27 ἔτη κατάδικος Ν. Στρατηγὸς παρακαλεῖ, ὅπως τῷ ἀπονεμηθῇ Β. χάρις· Ὁ δήμαρχος Κισσοῦ παρακαλεῖ, ὅπως ἐπεκταθῇ ἡ σιδηροδρομικὴ γραμμὴ Μηλεῶν μέχρι Ζαγορᾶς· Ἐπιτροπὴ τῶν κατοίκων τοῦ δήμου Σελινοῦντος παρακαλεῖ, ὅπως ὁ δῆμος οὗτος ἑνωθῇ μετὰ τοῦ Γερονθρῶν· Ὁ σύλλογος τῶν δικαστικῶν κλητήρων Βόλου παρακαλεῖ, ὅπως ἐν τῷ νομοσχεδίῳ «περὶ ἐκτελέσεως» ληφθῇ πρόνοια περὶ προστασίας τῶν δικαιωμάτων τῶν δικαστικῶν κλητήρων· Οἱ κάτοικοι τοῦ χωρίου Ὠρεῶν τοῦ δήμου Ἱστιαίων καὶ οἱ ἐγκατασταθέντες ἐκεῖ πρόσφυγες Στενημαχῖται παρακαλοῦσιν, ὅπως ἡ Κυβέρνησις λάβῃ πρόνοιαν περὶ τῆς ἐκχώσεως τῶν ἐν Ὠρεοῖς τεσσάρων μεγάλων χανδάκων· Οἱ κάτοικοι Ἰτέας παρακαλοῦσιν, ὅπως μὴ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον «περὶ ἐπιβολῆς φόρου ἐπὶ τοῦ ἀνθρακασβεστίου»· Οἱ κάτοικοι Ἀμφίσσης παρακαλοῦσιν, ὅπως μὴ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον «περὶ ἐπιβολῆς φόρου ἐπὶ τοῦ ἀνθρακασβεστίου»· Οἱ φοιτηταὶ τῆς Ἰατρικῆς Σχολῆς τοῦ Ἐθνικοῦ Πανεπιστημίου παρακαλοῦσιν, ὅπως ληφθῶσι μέτρα πρὸς γενικὴν ἀναδιοργάνωσιν τοῦ Ἐθνικοῦ Πανεπιστημίου καὶ ἰδίᾳ τῶν κλινικῶν καὶ ἐργαστηρίων τῆς Ἰατρικῆς Σχολῆς· Τὸ διοικητικὸν συμβούλιον τῆς Ἀθηναϊκῆς Μανδολινάτας παρακαλεῖ, ὅπως ἐν τῷ νομοσχεδίῳ «περὶ Διδασκαλείου» περιληφθῇ διάταξις, καθ’ ἣν ἀντὶ τοῦ τετραχόρδου καὶ ἁρμονίου νὰ διδάσκηται τὸ μανδολῖνον καὶ ἡ κιθάρα ὑπὸ διπλωματούχου τῆς σχολῆς τῆς Ἀθηναϊκῆς Μανδολινάτας· Κάτοικοι Ἀμφίσσης ὑποβάλλουσιν ὑπόμνημα περὶ συμπληρώσεως τοῦ περὶ ἀγροφυλακῆς νόμου· Ἐπιτροπὴ τῶν παροδίων ἰδιοκτητῶν οἰκοπέδων τῆς λεωφόρου Συγγροῦ παρακαλοῦσιν, ὅπως ἀνακληθῇ τὸ Β. Διάταγμα περὶ διαπλατύνσεως τῆς λεωφόρου κατὰ 36 μέτρα ἐπὶ πλέον τοῦ σημερινοῦ πλάτους αὐτῆς ἐξ 28 μέτρων· Ἐπιτροπὴ τοῦ λαοῦ τοῦ δήμου Ὀλύμπου παρακαλεῖ, ὅπως μὴ καταργηθῇ τὸ ἐκεῖ Εἰρηνοδικεῖον· Ὁ κ. Μαρκέτης ἐκ Κερκύρας παρακαλεῖ, ὅπως μὴ ἐπιβληθῇ πρόσθετος δασμὸς ἐπὶ τοῦ ἔξωθεν εἰσαγομένου διθειάνθρακος· Οἱ κάτοικοι τῆς Νέας Ἀγχιάλου παρακαλοῦσιν, ὅπως ἐπιψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον «περὶ κατασκευῆς ἁμαξιτοῦ ὁδοῦ Βόλου–Ἀγχιάλου». Πολῖται Λευκάδος παρακαλοῦσιν, ὅπως ἐπιψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον «περὶ δημοτικῆς διαμετακομίσεως τοῦ μεταποιουμένου σίτου». Ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καταθέτει νομοσχέδιον «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ἱσπανίας συμβάσεως περὶ διαιτησίας». Ὁ κ. Θ. Μαυρομαρᾶς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀσφαλιστικῶν ἑταιρειῶν». Ὁ κ. Π. Πετρίδης ὑποβάλλει τὰς ἑξῆς προτάσεις νόμου· 1) «Περὶ ἐνοριῶν καὶ προσόντων ἐφημερίων»· 2) «περὶ μισθοδοσίας ἱερέων»· 3) «περὶ μονοπωλίου τοῦ κηροῦ». (Ὄρα Παράρτημ. Ἐφημ. Συζητήσεων τῆς Βουλῆς, ἀριθ. 592–594). Εἰσερχόμεθα ἤδη, Κύριοι, εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῶν ἐπερωτήσεων. Πρῶτος ἔχει τὸν λόγον ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Γάτσος περὶ καπνοῦ καὶ ἀκρίδων.

§2Ν. ΓΑΤΣΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον θὰ θίξω, καίτοι εἶναι σπουδαιότατον, εἶναι ἐν τούτοις τόσον γνωστὸν εἰς τὴν Βουλήν, ὥστε δὲν θὰ εἶναι ἀνάγκη νὰ μακρηγορήσω. Πρόκειται, Κύριοι, περὶ τοῦ καπνοῦ, τοῦ πολυτιμοτάτου τούτου προϊόντος, τὸ ὁποῖον καθ’ ἕκαστον ἔτος καταστρέφεται εἴτε εἰς τὴν Θεσσαλίαν εἴτε εἰς τὴν Φθιώτιδα εἴτε εἰς τὰς ἄλλας ἐπαρχίας τῆς Ἑλλάδος, ἕνεκα τῆς φοβερᾶς ἐπιδρομῆς τῆς ἀκρίδος. Τὸ Δημόσιον λαμβάνει καθ’ ἕκαστον ἔτος μέτρα ἐναντίον τῶν ἀκρίδων. Ἀλλὰ δυστυχῶς τὰ μέτρα ταῦτα λαμβάνονται, ὅταν τὸ κακὸν ἔχῃ σχεδὸν ἐπέλθει, ὅταν δηλ. αἱ ἀκρίδες πτερωθῶσι καὶ ἑπομένως οὐδὲν μέτρον πρὸς καταπολέμησιν αὐτῶν ἰσχύῃ. Διὰ τοῦτο θὰ συστήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ἵνα παραγγείλῃ εἰς τὸ ἁρμόδιον τμῆμα τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ συστηματοποιήσῃ τὸ ζήτημα τῆς καταπολεμήσεως τῆς ἀκρίδος, νὰ ὁρίσῃ ἐκ τῶν προτέρων τὸ εἶδος τῶν πετρελαίων, νὰ ὁρίσῃ τοὺς γεωπόνους, οἱ ὁποῖοι θὰ ἔλθωσιν εἰς συνεννόησιν μετὰ τῶν διαφόρων δήμων, ἵνα καταπολεμηθῇ τὸ κακόν. Εἶναι ὀρθόν, κύριε Ὑπουργέ, ἀφοῦ τόσον ἀπηνῶς φορολογεῖτε τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, νὰ προσπαθήσητε νὰ τὸν προφυλάξητε τοὐλάχιστον ἀπὸ τὰς θεομηνίας, ἐφ’ ὅσον τοῦτο ἤθελεν εἶσθαι ἀνθρωπίνως δυνατόν.

§3Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. (Λέγει ὅτι θὰ ληφθῶσι τὰ προσήκοντα μέτρα). (Ὄρα ἀγόρευσιν ἐν Παραρτήματι).

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπουσιαζόντων τῶν κυρίων Γκόφα καὶ Στεφανίδου, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐγγεγραμμένοι, τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Β. Βουδούρης ἐπὶ τοῦ φόρου τοῦ πορθμοῦ Εὐρίπου.

§5Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ λάβῃ τὴν καλωσύνην ν’ ἀκούσῃ ὀλίγας λέξεις, τὰς ὁποίας θέλω εἴπει. Τὰ ἐμπορεύματα τὰ εἰσαγόμενα διὰ τοῦ λιμένος Χαλκίδος ὑποβάλλονται εἰς βαρύτατον τέλος λιμενικόν, ἀνερχόμενον εἰς 10%, τέλος τὸ ὁποῖον εἰς οὐδένα λιμένα τοῦ Κράτους πληρώνεται. Ὁ φόρος αὐτὸς ὑπεβλήθη ἀπὸ τοῦ 1853, ὅτε ἐγένετο ἡ ἀρχὴ τῆς διαπλατύνσεως τοῦ Εὐρίπου, καὶ λόγῳ τῆς γενομένης τότε δαπάνης τὸ Κράτος ἐπέβαλε τὸν φόρον αὐτόν, ὁ ὁποῖος εἶναι φόρος δυσβάστακτος. Ἔκτοτε τὸ ἐμπόριον, ἐννοεῖται, ηὔξησε, καὶ ηὔξησε καταπληκτικῶς· ἀλλ’ ἕνεκα τῆς καχεξίας τῆς ἐπικρατούσης σήμερον ὁ φόρος αὐτὸς εἶναι τόσον καταθλιπτικός, ὥστε ἐξηγέρθη ὅλος ὁ ἐμπορικὸς κόσμος τῆς Χαλκίδος. Ἐπειδὴ δὲ καὶ τὸ δάνειον τὸ συνομολογηθὲν χάριν τῆς διαπλατύνσεως τοῦ πορθμοῦ τοῦ Εὐρίπου κατὰ μέγα μέρος ἐξωφλήθη, εἶναι ὀρθὸν ὁ φόρος αὐτὸς νὰ περιορισθῇ τοὐλάχιστον εἰς 5%. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ ὑπὸ σπουδαίαν ἔποψιν τὸ ζήτημα αὐτὸ καὶ τὸ ψήφισμα τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου, τὸ ὁποῖον τῷ παραδίδω.

§6Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Κύριε Πρόεδρε, ἂν ἀποδειχθῇ ὅτι ὁ ὑπάρχων ἤδη φόρος 10% ἐπὶ τῶν εἰσαγομένων ἐμπορευμάτων εἶναι τοσοῦτον βαρύς, διότι βεβαίως εἶναι βαρύς, ἀλλ’ ἀποφέρει τοσαῦτα, ὥστε ὑπεραρκεῖ διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δανείου, τὸ ὁποῖον ἐγένετο διὰ τὴν διαπλάτυνσιν τοῦ πορθμοῦ Εὐρίπου, βεβαίως οἱ ἔμποροι ἔχουσι δίκαιον. Θέλω ἐξετάσει πότε ἐγένετο τὸ δάνειον, ποία εἶναι ἡ ὑπηρεσία αὐτοῦ, ποία εἶναι ἡ πρόσοδος τοῦ φόρου, καὶ θὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον περὶ ἐλαττώσεως τοῦ φόρου ἐπὶ τοσοῦτον ὥστε νὰ εἶναι ἐξησφαλισμένη ἡ ὑπηρεσία τοῦ δανείου.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Σάκκης ἔχει τὸν λόγον περὶ τῶν διδακτικῶν βιβλίων.

§8Π. ΣΑΚΚΗΣ. Εἶμαι ἠναγκασμένος, κ. Πρόεδρε, καίτοι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως ἀπουσιάζει, ν’ ἀπευθύνω ἐπερώτησιν καὶ παρακαλέσω τὸ Προεδρεῖον νὰ διαβιβάσῃ τὴν ἐπερώτησιν ταύτην εἰς τὸ Ὑπουργεῖον. Πρόκειται περὶ παραπόνων, τὰ ὁποῖα ἀντελήφθην ἰδίοις ὄμμασιν, ἀφορώντων τὰ διδακτικὰ βιβλία. Ἀπέναντι τῆς οἰκίας μου ἐν ᾗ κατοικῶ ἐν Ἀθήναις εὑρίσκεται Ἑλληνικὸν σχολεῖον. Πρό τινων ἡμερῶν ἐν διαδηλώσει οἱ μικροὶ μαθηταὶ ἦλθον κάτωθι τῆς οἰκίας μου καὶ διά τινος ἐπιτροπῆς ἐκ γονέων μὲ παρεκάλεσαν νὰ ἐπερωτήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ὅτι τὰ βιβλία, τὰ ὁποῖα ἐτυπώθησαν καὶ ἐδόθησαν ἐσχάτως, εἶναι ἄχρηστα, διότι μετὰ πάροδον δύο ἢ τριῶν μηνῶν δὲν δύνανται ν’ ἀναγνωσθῶσιν, ἐνῷ ὁ νόμος ἐσκόπει νὰ καταστήσῃ αὐτὰ καὶ εὐωνότερα καὶ στερεώτερα. Ὡς πρὸς τὸ δεύτερον ζήτημα ἀντελήφθην ὅτι τὰ παράπονα τῶν μικρῶν μαθητῶν εἶναι δίκαια, καὶ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Ἐκπαιδεύσεως νὰ μεριμνήσῃ, ὅπως οἱ ἀναλαβόντες τὴν βιβλιοδέτησιν τῶν βιβλίων αὐτῶν καὶ τὴν τύπωσιν προσέχωσι, καθόσον κινδυνεύει ὁ νόμος οὗτος, ὁ ὁποῖος ὑπὸ τὰς εὐχὰς ὅλης τῆς Βουλῆς ἐψηφίσθη, νὰ ματαιωθῇ εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς.

§9Κ. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ παρέλθῃ ὀλίγος καιρός, καὶ θὰ ἴδητε τί θ’ ἀποδείξῃ ὁ νόμος οὗτος.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Τάκης ἔχει τὸν λόγον περὶ τῆς ἐπισυμβάσης πλημμύρας τῶν Τρικκάλων.

§11Α. ΤΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρὸ δύο ἡμερῶν ἐγένετο πάνδημον συλλαλητήριον εἰς τὰ Τρίκκαλα, ἡγουμένων δὲ τῶν προέδρων τῶν συλλόγων, οἵτινες πάντες μετέβησαν εἰς τὴν Νομαρχίαν καὶ ἐδήλωσαν ῥητῶς καὶ κατηγορηματικῶς ὅτι, ἂν ἐντὸς ὀκτὼ ἡμερῶν ἡ Κυβέρνησις δὲν διατάξῃ τὴν κατεδάφισιν τοῦ φράγματος τοῦ Καραμαλῆ, θὰ μεταβῶσιν οὗτοι καὶ θὰ αὐτοδικήσωσι. Τί δ’ ἐστὶ φράγμα Καραμαλῆ πολλάκις ἐλέχθη ἐνταῦθα καὶ ὁ κ. Γεωργόπουλος, συνάδελφος ἐκ Τρικκάλων, πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν διὰ μακρῶν ἀνέπτυξεν· ἓν μόνον ἀναφέρω, ὅτι τὸ φράγμα τοῦτο πρὸ δύο ἐτῶν ἐγένετο ὁ τάφος τῶν Τρικκάλων· ἔπνιξεν 150 ἀνθρώπους καὶ 1500 αἶγας, κατέστρεψε δὲ πᾶν ὅ,τι ἦτο δυνατὸν νὰ καταστραφῇ. Τοῦτ’ αὐτὸ δύναται νὰ συμβῇ καὶ εἰς τὸ μέλλον, ἐὰν τὸ φράγμα τοῦτο δὲν κατεδαφισθῇ. Ὅτι δὲ ὁ λαὸς τῶν Τρικκάλων θὰ μεταβῇ ν’ αὐτοδικήσῃ βεβαιῶ καὶ ἐγὼ τὴν Βουλήν, καὶ φρονῶ ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν πρέπει νὰ προλάβῃ τὸ πρᾶγμα καὶ νὰ διατάξῃ τὴν κατεδάφισιν τοῦ φράγματος τούτου. Ἄλλως ὑπὲρ τῆς τοιαύτης λύσεως συνηγορεῖ καὶ ἡ γνώμη τοῦ νομικοῦ Συμβουλίου, τὸ ὁποῖον ἀπεφάνθη ὅτι τὸ Δημόσιον εἰς οὐδεμίαν ἀποζημίωσιν ἔχει νὰ ἐκτεθῇ. Εἶναι δὲ ὀρθὸν νὰ προληφθῇ τὸ κακόν, ἵνα μὴ ἀναγκασθῇ ὁ λαὸς ν’ αὐτοδικήσῃ ὑπὲρ τοῦ δικαίου του.

§12Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Μετὰ τὴν ἐπερώτησιν τὴν προχθὲς γενομένην ἐζήτησα παρὰ τῆς ὑπηρεσίας τὸν φάκελον καὶ ἔλαβον τοῦτον σήμερον. Βεβαιῶ τὴν Βουλὴν ὅτι θέλω μελετήσει τὴν ὑπόθεσιν καὶ θέλω λάβει τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα οἱ νόμοι ἐπιτρέπουσι.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Τάκης ἔχει τὸν λόγον περὶ τῆς δασονομικῆς σχολῆς Βυτίνης.

§14Α. ΤΑΚΗΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν δευτέραν ταύτην ἐπερώτησιν ἀναβάλλω, διότι ἀπουσιάζει ὁ ἁρμόδιος κ. Ὑπουργός.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγγεγραμμένοι εἶναι κατόπιν ὁ κ. Λ. Πολυζώης καὶ ὁ κ. Μ. Στεφανίδης, οἱ ὁποῖοι ἀπουσιάζουσι. Μετὰ τούτους ἔρχεται ὁ κ. Γ. Λαναρᾶς, ὁ ὁποῖος ἔχει τὸν λόγον περὶ τῆς ἕδρας τοῦ Εἰρηνοδικείου Λαμπείας.

§16Γ. ΛΑΝΑΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπεβλήθη προχθὲς μία ἀναφορὰ ἐκ μέρους συμπολίτου μου κατέχοντος θέσιν λαμπρὰν ἐν τῇ κοινωνίᾳ, τοῦ κ. Καραμανώλη. Ἡ ἀναφορὰ αὕτη ἀναφέρει πολλὰ τὰ ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα συντελοῦσιν, ὅπως τὸ Εἰρηνοδικεῖον Λαμπείας παραμείνῃ ἐν ᾧ τόπῳ ὑπάρχει σήμερον. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης καὶ Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, εἰς ὃν παρεπέμφθη ἡ ἀναφορά, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν αὐτὴν καὶ μελετήσῃ τὸ ζήτημα ἐπισταμένως, ἀποδώσῃ δὲ δικαιοσύνην εἰς τοὺς κατοίκους διατάσσων τὴν παραμονὴν τοῦ Εἰρηνοδικείου εἰς τὴν ἕδραν ἔνθα καὶ σήμερον ὑπάρχει.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Λέκας ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως κλάσεών τινων καὶ ἄλλων διατάξεων τοῦ τελωνιακοῦ δασμολογίου». Ὁ κ. Ἀντ. Καρτάλης εἰσηγητὴς τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ φορολογίας τῶν οἰκοπέδων» ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς. Οὐδεὶς ἕτερος εἶναι ἐγγεγραμμένος. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας. Ὁ κ. Π. Σάκκης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως.

§18Π. ΣΑΚΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, καὶ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον τῆς Βουλῆς καὶ κατὰ τὴν προηγουμένην ἐγένετο πολὺς λόγος ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ λάβῃ πρόνοιαν τὸ Κράτος περὶ τῆς συντάξεως τῶν ὑποδιδασκάλων. Πολλάκις καὶ εἰς ἐμὲ ἐδόθη ἀφορμὴ νὰ συνηγορήσω ὑπὲρ τῆς ἰδέας ταύτης, ὁ δὲ τότε Ὑπουργὸς ὑπέβαλε καὶ νομοσχέδιον. Ἤδη ὑπεβλήθη πρότασις νόμου «περὶ συντάξεως τῶν ὑποδιδασκάλων», ἡ ὁποία θεωρῶ ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ ψηφισθῇ, ἵνα λάβωσι καὶ οἱ ἀτυχεῖς αὐτοὶ βιοπαλαισταὶ μικρὰν σύνταξιν, ἀφοῦ ἐπὶ τόσα ἔτη διδάσκουσι. Διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Παιδείας νὰ δεχθῇ, ἂν ὄχι σήμερον, τοὐλάχιστον εἰς μίαν τῶν προσεχῶν συνεδριάσεων νὰ προταχθῇ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως ἔχει τὸν λόγον ὁ κ. Π. Πετρίδης.

§20Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Τέλος πάντων νομίζω, ὅτι ἔχει τὸ δικαίωμα ἡ Βουλὴ καὶ ἡ κοινωνία νὰ μάθῃ ἂν τὰ ψηφισθέντα ἐν τῇ Βουλῇ νομοσχέδια, τὰ σχετιζόμενα μὲ τὴν φανερὰν ἀνάκρισιν, θέλουσι τύχει τῆς κυρώσεως τοῦ Ἄνακτος. Ἐλέχθη ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον, μεταβαλὸν γνώμην, θέλει νὰ τροποποιήσῃ τὰ ἀποφασισθέντα. Ἄν τοῦτο εἶναι ἀληθές, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργὸν ἂν εἶναι διατεθειμένος νὰ ὑποβάλῃ πρὸς κύρωσιν τὰ νομοθετηθέντα ὑπὸ τῆς Βουλῆς· ἄλλως παρακαλῶ νὰ τεθῇ ἐν τῇ προσηκούσῃ θέσει ἡ πρότασις νόμου τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Μεγαρίδος, ἥτις ἀφορᾷ τὴν αὐτὴν ὑπόθεσιν.

§21Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Εἶμαι ἐκ τῶν ὑποστηριξάντων τὴν διάταξιν τὴν ὑποβληθεῖσαν εἰς τὸ νομοσχέδιον περὶ μυστικῆς ἀνακρίσεως· ἐν τούτοις φρονῶ ὅτι, ὡς διετυπώθη τὸ ἄρθρον, καλλίτερον ἤθελεν εἶσθαι νὰ μὴ δημοσιευθῇ ὁ νόμος ἐκεῖνος, νὰ προταχθῇ δὲ καὶ ψηφισθῇ ἡ πρότασις νόμου, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐκ Μεγαρίδος, καὶ μετὰ τοῦτο νὰ ἐπέλθῃ ἡ δημοσίευσις, ὥστε ἐκείνη νὰ τροποποιῇ νόμον ἄλλον. Ἕνεκα τούτου ὑποστηρίζω καὶ ἐγὼ ὅτι πρέπει νὰ προταχθῇ εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν, ὅπως συζητηθῇ ἡ πρότασις τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Μεγαρίδος.

§22Γ. ΛΑΝΑΡΑΣ. Ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει τῆς σήμερον βλέπομεν ἀναγεγραμμένα ὅλα τὰ φορολογικὰ νομοσχέδια· ἀφ’ ἑτέρου δὲν βλέπομεν καὶ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν παρόντα ἐν τῇ Βουλῇ, ἵνα ἀκούσῃ τοὐλάχιστον τὰς γνώμας καὶ τὰς διαμαρτυρίας καὶ φέρῃ τὰς δεούσας τροπολογίας.

§23ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔφθασε.

§24Γ. ΛΑΝΑΡΑΣ. Ἐν ᾧ δὲ βλέπομεν παρελαύνοντα τὰ φορολογικὰ νομοσχέδια, βλέπομεν ἐν τῷ βάθει τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως νομοσχέδια ἐπὶ τῶν ὁποίων ἀπεφάνθη ἡ Βουλὴ ὅτι πρέπει νὰ συζητηθῶσιν. Ἓν τῶν νομοσχεδίων τούτων εἶναι τὸ ἀφορῶν τὴν κατασκευὴν ὁδοῦ ἀπὸ Βόλου εἰς Ἀγχίαλον, τὸ ὁποῖον ἐγένετο γνωστὸν ὅτι εἶναι νομοσχέδιον ἀναγκαῖον, διότι πρόκειται νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὰς ἀνάγκας τῶν προσφύγων, οἵτινες μένουσιν ἄνευ οὐδεμιᾶς συγκοινωνίας. Ταύτην τὴν στιγμὴν ἔλαβον τηλεγράφημα ἐκ μέρους τῶν προσφύγων, οἵτινες ἱκετεύουσι τὸν κ. Πρωθυπουργὸν καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ σπεύσῃ νὰ δώσῃ τέρμα εἰς τὴν ὑπόθεσιν ταύτην καὶ θελήσῃ νὰ προταχθῇ τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, πρὸς τὸν ὁποῖον ἐνεχειρίσθη καὶ τὸ τηλεγράφημα τῶν προσφύγων, νὰ θελήσῃ τέλος πάντων νὰ προταχθῇ ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, τοσοῦτο μᾶλλον καθόσον αὐτὴ ἦτο καὶ ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς προχθές.

§25Α. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, καὶ ἐγὼ συνενῶ τὴν παράκλησίν μου μὲ τὴν παράκλησιν τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου μου. Τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο, τὸ ἀφορῶν τὴν κατασκευὴν ἁμαξιτοῦ ὁδοῦ μεταξὺ Βόλου–Νέας Ἀγχιάλου δαπάναις τοῦ λιμενικοῦ ταμείου Βόλου, εἶχε γραφῇ μεταξὺ τῶν πρώτων. Πῶς τώρα εὑρίσκεται μεταξὺ τῶν τελευταίων δὲν γνωρίζω. Παρακαλῶ λοιπόν, ὅπως τὸ νομοσχέδιον τοῦτο προταχθῇ ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει καὶ ψηφισθῇ.

§26Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Καὶ ἐγὼ παρακαλῶ, ἐὰν εἶναι δυνατόν, ἀναγνωρίζων ὅτι πρέπει νὰ προταχθῶσι τὰ φορολογικὰ νομοσχέδια, διότι αὐτὰ εἶναι τὸ σπουδαιότερον ἔργον, νὰ προταχθῇ νομοσχέδιον εἰς τὸ ὁποῖον εἶμαι βέβαιος ὅτι ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ θὰ συμφωνήσῃ, καὶ οὐδεμία ἀντίρρησις θὰ ὑπάρξῃ. Πρόκειται περὶ ἑνὸς μικροῦ βοηθήματος, τὸ ὁποῖον δίδεται εἰς τὰς Ἰσραηλιτικὰς κοινότητας. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἐψηφίσθη δὶς καὶ εἶναι εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν. Αἱ κοινότητες δὲ καθ’ ἑκάστην τηλεγραφοῦσιν ἐκ φόβου μήπως ματαιωθῇ τὸ νομοσχέδιον. Δὲν ζητῶ νὰ προταχθῇ σήμερον, ἀλλὰ νὰ λάβῃ τὴν καλωσύνην, ἐὰν εἶναι δυνατόν, ἡ Κυβέρνησις νὰ τὸ προτάξῃ, ὥστε νὰ ψηφισθῇ ταχέως.

§27ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§28Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Τὸ νομοσχέδιον περὶ κατασκευῆς ἁμαξιτοῦ ὁδοῦ μεταξὺ Βόλου καὶ Ἀγχιάλου δαπάναις τοῦ λιμενικοῦ ταμείου Βόλου, τοῦ ὁποίου ζητοῦσι τὴν πρόταξιν οἱ κ. συνάδελφοι, εἶναι ἀληθὲς ὅτι συνεζητήθη εἰς αʹ ἀνάγνωσιν καὶ ἔπρεπε νὰ ἔχῃ ἀλλοίαν σειρὰν ἐκείνης ἣν ἔχει ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει. Ἀλλὰ κατὰ τὴν βʹ συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἐζητήθη παρὰ πολλῶν συναδέλφων ἐνταῦθα νὰ φέρω προϋπολογισμὸν τῆς δαπάνης. Ὁ προϋπολογισμὸς αὐτὸς δὲν κατηρτίσθη ἀκόμη. Ὑποθέτω ὅτι αὔριον ἢ μεθαύριον θὰ ἔχω τοῦτον καὶ ἂς βεβαιωθῶσιν οἱ κύριοι συνάδελφοι ὅτι θὰ προταχθῇ ἐκ τῶν πρώτων τοῦτο πρὸς ψήφισιν.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἰω. Δ. Ῥάλλης.

§30Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Θεωρῶ ἀναγκαῖον νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ πρότασίς μου περὶ ἀνακρίσεως, περὶ τῆς ὁποίας πρὸ ὀλίγου ἔφερον τὸν λόγον, τοσοῦτο μᾶλλον, καθόσον νομίζω ὅτι καὶ αὐτὴ ἡ ἀξιοπρέπεια τῆς Βουλῆς ἐπιβάλλει νὰ μὴ ἴδῃ νόμον ψηφισθέντα ὑπ’ αὐτῆς περιφρονούμενον καὶ μὴ κυρούμενον κατὰ τὰ εἰθισμένα, διότι τυγχάνει αἱ διατάξεις αἱ περιλαμβανόμεναι εἰς αὐτὸν εἴτε νὰ εἶναι πράγματι ἀνεπαρκεῖς εἴτε ὑπό τινων νὰ ἐθεωρήθησαν ἀνεπαρκεῖς. Διὰ τοῦτο ἤθελον παρακαλέσει, ὅπως προταχθῇ καὶ ψηφισθῇ εἰς αʹ ἀνάγνωσιν ἡ σχετικὴ πρότασίς μου, ἡ ὁποία κατέχει ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει τὸν ἀριθμὸν 107 καὶ ἡ ὁποία ἀφορᾷ ἐπείγουσαν ἀνάγκην. Ἐὰν δὲ ἡ Κυβέρνησις δὲν εἶναι διατεθειμένη νὰ δεχθῇ τὴν πρότασίν μου, θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§31Κ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Πρωθυπουργός). Οὐδεμίαν ἔχω ἀντίρρησιν, ὅπως γίνῃ καὶ ὀνομαστικὴ κλῆσις, ἀλλὰ δὲν τὸ νομίζω ἀναγκαῖον. Διότι περὶ τίνος πρόκειται; Περὶ τοῦ ὅτι ὁ νόμος, ὁ ὁποῖος ἐψηφίσθη, πρόκειται νὰ μὴ κυρωθῇ δῆθεν. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν εἶναι βέβαιον. Καὶ αὐτὸς ὁ νόμος θὰ κυρωθῇ, ὡς ὅλοι οἱ νόμοι τοῦ Κράτους. Πρόκειται ὅμως καὶ περὶ προσθέτου νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ μεταβάλῃ διατάξεις τινάς. Βεβαίως καὶ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο πρέπει νὰ συζητηθῇ καὶ ἐλπίζω ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ ἔχῃ τὴν ἐπιθυμίαν καὶ νὰ τὸ συζητήσῃ καὶ νὰ τὸ ψηφίσῃ. Ἀλλὰ καὶ ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ τούτου εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ γνώμην τινὰ καὶ ἐπειδὴ ἀνέθηκε τὸ θέμα εἰς εἰδικήν τινα ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία τὸ μελετᾷ, δι’ αὐτὸν τὸν λόγον τὸ νομοσχέδιον κατῆλθεν ὀλίγον εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν. Τοῦτο ὅμως δὲν σημαίνει ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει ἄλλον τινὰ σκοπόν. Ἡ Κυβέρνησις ἔχει σκοπὸν νὰ ὑποβάλῃ τὸ νομοσχέδιον ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς.

§32Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Μετὰ τὴν δήλωσιν τοῦ κυρίου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης νομίζω περιττὴν τὴν ψηφοφορίαν.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει πρότασις ὑπογεγραμμένη ὑπὸ δεκαπέντε Βουλευτῶν, οἵτινες θέλουσι νὰ προταχθῇ ἡ πρότασις νόμου τοῦ κ. Βουλευτοῦ Μεγαρίδος. Ἑπομένως, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις δὲν στέργῃ εἰς τὴν πρόταξιν, θὰ προηγηθῇ ἡ ψηφοφορία.

§34Κ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Βεβαίως.

§35ΑΠ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Μετὰ τὴν ἀπάντησιν τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης βεβαίως οἱ προτείναντες τὴν ὀνομαστικὴν κλῆσιν διὰ τὴν πρόταξιν τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου δὲν θέλουσιν ἐπιμείνει. Ἀρκεῖ μόνον ἡ Κυβέρνησις συμπληροῦσα τὰς πληροφορίας ταύτας νὰ εἴπῃ εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι ἐντὸς τῆς ἑβδομάδος τουλάχιστον τὸ νομοσχέδιον τροποποιούμενον ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς θέλει παρουσιάσει προτάσσουσα αὐτὸ ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει εἰς τρόπον ὥστε νὰ ψηφισθῇ.

§36Κ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Τὸ εἶπον.

§37ΑΠ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Ἀορίστως πως.

§38Κ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Οὐδόλως.

§39Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Ἀφοῦ τὸ τοιοῦτον νομοσχέδιον εἶναι συμπληρωτικὸν τοῦ πρώτου, δὲν δύναταί ποτε νὰ ὑποτεθῇ ὅτι ἄνευ τῆς ἐπιψηφίσεως αὐτοῦ τὸ ἄλλο νομοσχέδιον θέλει κυρωθῆ· συνεπῶς ἐφ’ ὅσον μένει τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ εἰς τὰ βάθη τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως κατὰ φυσικὸν λόγον καὶ τὸ ἄλλο θὰ μείνῃ ἄνευ κύρους. Ἡ δήλωσις τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ δίδει τὴν πεποίθησιν εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι θέλομεν ταχέως τοῦτο ψηφίσει, ἀλλά, ἐπειδὴ ὁ χρόνος τῶν ἐργασιῶν εἶναι ὀλίγος, ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ καθορίσῃ τὸν χρόνον, καθ’ ὃν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο θὰ ἔλθῃ εἰς συζήτησιν.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀποσύρετε λοιπὸν τὴν πρότασίν σας;

§41ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ πρότασις ἀπεσύρθη. Ὁ κ. Γ. Καρπετόπουλος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως κλάσεών τινων καὶ ἄλλων διατάξεων τοῦ τελωνιακοῦ δασμολογίου». Πολλοὶ Βουλευταὶ ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τῶν ἄρθρων 75 καὶ 76 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς. (Ὅρα Παράρτημα Ἐφημ. Συζητήσεων τῆς Βουλῆς, ἀριθ. 596). Αʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ φορολογίας τοῦ οἰνοπνεύματος». Τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς ἔχει ὁ κ. Γ. Λαναρᾶς.

§43Γ. ΛΑΝΑΡΑΣ. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἰσηγούμενος χθὲς τοῦ Προϋπολογισμοῦ μᾶς κατέπληξεν, ἀλλὰ τὸ συναίσθημα αὐτὸ τῆς καταπλήξεως δι’ ἐμὲ ἦτο ἐναντίον τοῦ προσδοκωμένου. Κατεπλάγημεν ἀληθῶς, κύριε Πρόεδρε, διότι εἴδομεν τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν παρελαύνοντα ἐνταῦθα καὶ παρουσιάζοντα σωρείαν φορολογικῶν μέτρων, διὰ τῶν ὁποίων ἐπιβαρύνεται ὁ δυστυχὴς Ἑλληνικὸς λαός, ἀντὶ νὰ παρουσιάσῃ πρὸς ἡμᾶς τὰς ἐπαγγελθείσας οἰκονομίας. Μεταξὺ τῶν μέτρων ἐκείνων τὸ ἓν ἐξ αὐτῶν θεωρῶ καταθλιπτικὸν καὶ δημευτικὸν καὶ ἀντισυνταγματικόν, διότι δι’ αὐτοῦ θίγονται ὕψιστα συμφέροντα πληθυσμῶν ὁλοκλήρων σταφιδοπαραγωγῶν καὶ ἀμπελοκτημόνων, οἱ ὁποῖοι μέχρι σήμερον ἀπηνῶς καταδιώκονται καὶ ἀπηνῶς φορολογοῦνται, θίγονται ἐπίσης συμφέροντα ἄλλων κλάσεων, αἵτινες πολλάκις πολλὰ συνεισέφεραν ὑπὲρ τοῦ δημοσίου ταμείου, πρωτίστως δὲ θίγονται οἱ οἰνοπνευματοποιοί· καὶ ὄχι μόνον θίγονται, ἀλλ’ ἐντελῶς καταστρέφονται καὶ κλείουσι τὰ καταστήματά των καὶ θὰ τὰ κλείσωσιν ὅλοι, ἐὰν ἐφαρμοσθῶσι τὰ δρακόντεια μέτρα τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ. Ἐνῷ δ’ ἀφ’ ἑνὸς ἐπέρχονται τοιαῦται καταστροφαί, ἀφ’ ἑτέρου δὲν βλέπω τὸν λόγον διὰ τὸν ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις ἐπιμένει εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, ἀφοῦ εἶναι παραδεδεγμένον ἐκ τῆς πείρας καὶ ἐκ τῶν συζητήσεων αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο ἐν τῷ τύπῳ, ὅτι ἐλάχιστα πρόκειται ν’ ἀποκομίσωμεν ἐκ τοῦ ὑποβαλλομένου νομοσχεδίου. Διὰ τοῦτο ἐκφράζω τὴν εὐχήν, ὅπως, ὡς καὶ τὰ ἄλλα νομοσχέδια τῆς Κυβερνήσεως, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι τόσον σοβαρὰ ὅσον τοῦτο παρεπέμφθησαν εἰς ἐπιτροπάς, αἱ ὁποῖαι προέβησαν εἰς μελέτην καὶ ἔλεγχον αὐτῶν καὶ προέβησαν εἰς πορίσματα, οὕτω καὶ τὸ προκείμενον νομοσχέδιον καὶ τὰ συναφῆ αὐτῷ παραπεμφθῶσιν εἰς ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία νὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα καὶ κατόπιν νὰ ὑποβάλῃ τὰ πορίσματά της εἰς τὴν Βουλήν, ἵνα ἐπιφέρῃ αὕτη τὴν κρίσιν της ἐπὶ τόσῳ σπουδαίων καὶ ζωτικῶν ζητημάτων.

§44Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Λαναρᾶς κάμνει πρότασιν περὶ παραπομπῆς τοῦ νομοσχεδίου εἰς ἐπιτροπήν.

§46Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Καὶ ἐγὼ θὰ ὑποστηρίξω τὸ ζήτημα τῆς παραπομπῆς. Ἡ φορολογία τοῦ οἰνοπνεύματος εἶναι ἀληθῶς ἐκ τῶν κυριωτέρων μέσων δι’ ἅπαντα τὰ Κράτη πρὸς αὔξησιν τῶν πόρων. Καὶ ἐκ πρώτης ὄψεως ὁμολογῶ, ὅτι καὶ παρ’ ἡμῖν παρουσιάζεται ὡς ὑποδεδειγμένον, ἵνα ἀντεπεξέλθωμεν ἐναντίον τῶν περιστάσεων. Ἀλλὰ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο παρουσιάζει τοιαύτας δυσκολίας εἰς τὴν ἐφαρμογήν, τοιαύτας ἀπόψεις διαφόρους, ὑπὸ τὰς ὁποίας πρέπει νὰ ἐξετασθῇ, ὥστε τὸ νὰ ἔρχηται ἐξαπίνης εἰς τὴν Βουλὴν καὶ νὰ ἐπιζητῆται ἡ ἐσπευσμένη ψήφισις αὐτοῦ ὁμολογῶ ὅτι εἶναι τολμηρόν. Πρῶτον καὶ κύριον ζήτημα, τὸ ὁποῖον παρουσιάζεται πρὸς ἐξέτασιν, εἶναι τὸ ταμιευτικόν, κατὰ πόσον θ’ ἀποδώσῃ ὅσα ἐπαγγέλλεται· ἀλλὰ θὰ παρέλθω τοῦτο σήμερον, διότι περὶ τούτου ὡμίλησα ἄλλοτε. Περιορίζομαι σήμερον, ὅπως ἐξετάσω τὴν οἰκονομίαν αὐτοῦ ἐν σχέσει μὲ τὰ πρόσωπα τὰ ὁποῖα θίγει. Ἐὰν ἀναλογισθῶμεν ὅτι ἓν τῶν κυριωτέρων ζητημάτων, τὰ ὁποῖα ὀφείλουσι νὰ ἐφελκύσωσι τὴν μέριμναν καὶ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Βουλῆς, εἶναι τὸ ζήτημα τῆς κακοδαιμονίας, ἥτις μαστίζει σήμερον τὸν ἀγροτικὸν πληθυσμόν, ἰδίως τοὺς ἀμπελοκτήμονας, τίθεται ἀμέσως τὸ ἐρώτημα ἂν τὸ οἰνόπνευμα δὲν ἔπρεπε νὰ χρησιμοποιηθῇ, ὄχι πρὸς ἀνακούφισιν τοῦ δημοσίου ταμείου, ἀλλὰ πρὸς ἀνακούφισιν τῆς τάξεως ταύτης, ἡ ὁποία εἶναι ἴσως ἡ πολυπληθεστέρα τῆς ὅλης Ἑλλάδος. Καθ’ ὅλην τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον τῆς Βουλῆς συζήτησις μεγάλη ἐγένετο καὶ ὑπεδείχθη ὅτι τὸ οἰνόπνευμα ἔπρεπε νὰ χρησιμοποιηθῇ πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον, ἀλλ’ ἀντ’ αὐτοῦ τοὐναντίον σήμερον τὸ νομοσχέδιον παρουσιάζεται ὡς νομοσχέδιον ἁπλῶς ταμιευτικὸν χάριν τοῦ Δημοσίου. Δὲν κατακρίνω διὰ τοῦτο τὸν κ. Ὑπουργόν. Ἀλλὰ τῷ παρατηρῶ ὅτι δὲν ἀντιλαμβάνεται ὅτι ἐγκαταλείπει οὕτω τοὺς ἀμπελουργοὺς ἄνευ προστασίας καὶ ἐγείρεται ἀμέσως ἐνώπιον ἡμῶν τὸ φάσμα τῆς πείνης αὐτῶν, οἵτινες πλέον ἀπέλπιδες δὲν ἔχουσιν εἰς τὸ μέλλον τίποτε νὰ προσδοκῶσι. Διάφορα μέτρα προεβλήθησαν τότε εἰς τὴν κοινοβουλευτικὴν ἐπιτροπήν, προέτεινε καὶ ἡ ἐπιτροπὴ τοιαῦτα, εἰς τὰ ὁποῖα ἐχρησιμοποιεῖτο τὸ οἰνόπνευμα. Ποῖα ἦσαν ταῦτα; Τὰ ἐνθυμεῖσθε ἅπαντες. Ἐχορηγεῖτο τὸ μονοπώλιον τοῦ οἰνοπνεύματος ὡς ἀντισήκωμα, ἵνα ἀγοράζηται μέγα μέρος ἢ ὅλον τὸ πλεόνασμα τοῦ οἴνου. Τοιοῦτόν τι παρουσιάζεται σήμερον; Οὐχί· τοὐναντίον λέγομεν εἰς τοὺς ἀμπελοκτήμονας· «καὶ ἂν ἔχητε ἄμβυκα, θέλετε τὴν σφραγίσει, καὶ ἂν εἴχετε ἐκεῖθεν ἔσοδόν τι, δὲν θὰ τὸ ἔχητε πλέον». Καὶ ὀφείλομεν νὰ ὁμολογήσωμεν ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐχάρισεν εἰς τοὺς ἀμπελοκτήμονας τὸν φόρον τῶν ἀμπέλων.

§47Γ. ΛΑΝΑΡΑΣ. Πρόκειται νὰ χαρίσῃ.

§48Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ἀλλ’ ὁ ἴδιος κ. Ὑπουργὸς ὡμολόγησεν ὅτι τὸ ἀντάλλαγμα δὲν ἦτο ἀρκετὸν καὶ ἔδωκε καὶ ἕτερον, τὴν ἀπαλλαγὴν ἀπὸ τοῦ φόρου ἐπὶ τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν. Ἀλλ’ ἐρωτῶ ἤδη τὸν κύριον Ὑπουργόν· ὁ φόρος τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν θὰ εἶναι ἀνακούφισις ἐκείνων οἱ ὁποῖοι πάσχουσι σήμερον; Ἐν μέρει βεβαίως, ἀλλὰ ὄχι γενικῶς. Καὶ ἐρωτῶ· ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι πάσχουσι καὶ οἱ ὁποῖοι δὲν θέλουσιν ἀπολαύσει τίποτε ἐκ τῆς καταργήσεως τοῦ φόρου τῶν ἀροτριώντων, ποίας σκέψεις θέλουσιν ἔχει περὶ τῆς Πολιτείας φερομένης πρὸς αὐτοὺς ὡς μητρυιᾶς; Ὁ φόρος τῶν ἀμπέλων θέλει τοῖς χαρισθῆ ἀπὸ τοῦ 1911. Ἀλλὰ κατὰ τὸ 1910 τί θέλει συμβῆ; Κατὰ τὸ 1909 ἀπελπισία πλήρης, κατὰ τὸ 1910 ἑπομένως μεγαλειτέρα, διότι ἐπὶ τέλους κατὰ τὸ 1909 ἠδύνατο ἕν μέρος τῶν οἴνων νὰ οἰνοπνευματοποιηθῇ, ἐνῷ κατὰ τὸ 1910 καὶ τοῦτο καθίσταται ἀδύνατον, ἂν ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον ὡς ἔχει. Ἅπασαι αὐταὶ αἱ σκέψεις δὲν ἀπησχόλησαν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν; Δὲν ἀρνοῦμαι εἰς αὐτὸν καλὴν πρόθεσιν. Ἀλλ’ ἀποσπώμενος ὑπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς ταμιευτικῆς παραβλέπει ἄλλας ἀπόψεις τοῦ ζητήματος ἐπίσης ἐπιβλητικάς. Καὶ τοῦτο γενικῶς, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ἀμπελοκτήμονας. Ἀλλ’ εἰδικώτερον εἶναι τάξις πολιτῶν, τῶν ὁποίων ἡ περιουσία δημεύεται ἐντελῶς. Διότι εἶναι γνωστὸν ὅτι μεταξὺ τῶν ἰδιοκτητῶν ἀμβύκων εἶναι καὶ πολλοί, οἱ ὁποῖοι οὐδὲν συμφέρον θὰ ἔχωσιν ἐκ τῆς ἀπαλλαγῆς ἐκ τοῦ φόρου τῶν ἀμπέλων, ὡς μὴ ἔχοντες τοιαύτας, οἱ ὁποῖοι ὅλην τὴν μικράν των περιουσίαν ἔχουσι χρησιμοποιήσει διὰ τὴν ἀνέγερσιν ἐργοστασίων ἀμβύκων καὶ οἱ ὁποῖοι τὴν σήμερον θ’ ἀναγκασθῶσι νὰ κλείσωσιν αὐτά, θὰ ἴδωσι δ’ οὕτω τὴν περιουσίαν αὐτῶν ἐντελῶς κατεστραμμένην. Καὶ ἤκουσα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ λέγοντος ἀπὸ τοῦ βήματος ὅτι τοιοῦτόν τι οὐδέποτε πρέπει νὰ γίνηται, ὅτι, ὅταν τὸ Δημόσιον ἕνεκεν ἄλλων ἀναγκῶν καταστρέφῃ περιουσίας, πρέπει ν’ ἀποζημιώνῃ αὐτάς. Ἀλλὰ τοιοῦτον μέτρον ἔλαβεν ὁ κ. Ὑπουργὸς διὰ τοὺς ἰδιοκτήτας ἀμβύκων; Διότι δὲν δυνάμεθα νὰ παραδεχθῶμεν ὅτι τὸ νομοσχέδιον δὲν καταργεῖ τοὺς ἄμβυκας. Οἱ ὅροι τοὺς ὁποίους ἔθηκεν εἶναι τόσον βαρεῖς, ὥστε οὐδεὶς ποτοποιὸς πρώτης κατηγορίας δὲν θὰ δυνηθῇ ν’ ἀνθέξῃ. Δὲν εἶναι μόνος ὁ φόρος τῶν χιλίων δραχ. τῶν ἀμβύκων, ὁ ὁποῖος εἶναι ὑπέρογκος, ἀλλ’ εἶναι καὶ ἡ ὑποχρέωσις τὴν ὁποίαν θὰ ἔχωσιν οἱ οἰνοπνευματοποιοὶ πρώτης κατηγορίας νὰ πληρώσωσι τὰς δύο δραχμὰς κατ’ ἀναλογίαν ἐπὶ τοῦ οἰνοπνεύματος, τὸ ὁποῖον μέλλει νὰ κατασκευασθῇ, χωρὶς νὰ γνωρίζωσιν ἂν τὸ οἰνόπνευμα τοῦτο θὰ δυνηθῶσι νὰ τὸ πωλήσωσι. Διότι μὴ λησμονῶμεν ὅτι ἅπαξ ψηφισθῇ ὁ νόμος δὲν ὑπάρχει λόγος τὰ μεγάλα ἐργοστάσια οἰνοπνευματοποιίας δευτέρας κατηγορίας ν’ ἀγοράζωσι τὰς σούμας τῶν χωρικῶν. Καὶ ἂν δὲν ἔχωσι τὴν ὑποχρέωσιν ν’ ἀγοράζωσι τὰς σούμας εἶναι ἀληθὲς ναὶ ἢ οὔ, ὅτι οἱ ἰδιοκτῆται ἀμβύκων θὰ ἔχωσι καταβάλει προκαταβολικῶς τὰς δύο δραχμὰς καὶ ὅτι δὲν θὰ δυνηθῶσι νὰ πωλήσωσι τὰς σούμας; Καὶ οὐ μόνον θέλει καταστραφῆ ἅπασα ἡ ἐγκατάστασις αὐτῶν, ἀλλὰ θέλουσιν ἀπολέσει καὶ τὰς δύο δραχμάς, τὰς ὁποίας θὰ ἔχωσιν ἀναγκασθῆ νὰ δώσωσιν εἰς τὸ Δημόσιον. Ἐπαναλαμβάνω λοιπόν, Κύριοι, ὅτι τὸ νομοσχέδιον ἀπαγορεύει ἐντελῶς τοὺς ἄμβυκας. Καὶ πάλιν λοιπὸν ἐρωτῶ τὸν κ. Ὑπουργόν· ἐὰν τὸ νομοσχέδιον ἀπαγορεύῃ τοὺς μικροὺς ἄμβυκας, δὲν θὰ καταστραφῶσιν οἱ ἰδιοκτῆται αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι ἄλλην περιουσίαν δὲν ἔχουσι παρὰ τοὺς ἄμβυκας τούτους, θ’ ἀποφασίσητε νὰ καταστρέψητε τὰς περιουσίας αὐτῶν ἄνευ οὐδεμιᾶς ἀποζημιώσεως, ἐνῷ ἄλλας γνώμας ἐξεφράζετε πρό τινων ἡμερῶν ἐπὶ ὁμοίας περιστάσεως, προκειμένου περὶ τῆς ἀπαγορεύσεως τῆς κατασκευῆς σακχάρεως; Ταῦτα πάντα εἶναι οἱ λόγοι, οἱ ὁποῖοι μὲ πείθουσιν ὅτι, ὅσον καὶ ἂν θέλωμεν ἅπαντες νὰ βοηθήσωμεν εἰς τὸ ἔργον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι ὅμως νὰ προσέξωμεν, ὅπως οὐδὲ εἷς πολίτης δυνηθῇ νὰ εἴπῃ ὅτι τὸ Δημόσιον λῃστεύει τὴν περιουσίαν αὐτοῦ. Δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους συμφωνῶ πληρέστατα μὲ τὸν κ. συνάδελφον ὅτι εἶναι ἀνάγκη ἢ ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του τὰ ὀλίγα τὰ ὁποῖα εἶπον, ἢ νὰ παραπέμψῃ τὸ νομοσχέδιον εἰς ἐπιτροπήν, ὅπως μελετηθῇ καλλίτερον.

§49Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Δὲν θὰ ὁμιλήσω διὰ μακρῶν ἐπὶ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, διότι ἐπιφυλάσσομαι νὰ πράξω τοῦτο εἰς τὴν δευτέραν ἢ τρίτην ἀνάγνωσιν. Θὰ περιορισθῶ μόνον εἰς ὀλίγα τινά, τὰ ὁποῖα νομίζω ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ προηγηθῶσι, σχετικῶς πρὸς τὴν ἀναβολὴν ἢ τὴν παραπομπὴν τοῦ νομοσχεδίου εἰς ἐπιτροπήν. Τὸ νομοσχέδιον, ὡς ὑπεβλήθη, κατ’ ἐμὴν γνώμην φέρει τὸ τελευταῖον πλῆγμα εἰς τὴν οἰνοπαραγωγήν. Ἡ οἰνοπαραγωγή, ὁ σπουδαιότατος ἐν τῇ χώρᾳ παράγων, ὁ ἐκπροσωπῶν περιουσίαν δισεκατομμυρίου ἄλλοτε, σήμερον δέ, ὅσον καὶ ἂν εἶναι αἱ συνθῆκαι κακαί, ἐκπροσωπεῖ τοὐλάχιστον τριακοσίων περίπου ἑκατομμυρίων περιουσίαν, ἡ οἰνοπαραγωγή, λέγω, διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου καταστρέφεται. Ἐὰν ὑπολογίσωμεν 1,200,000 στρέμματα πρὸς 200 μόνον δραχ. τὸ στρέμμα, ἔχομεν 250–300 ἑκατομμυρίων δραχ. περιουσίαν. Τοιαύτη εἶναι ἡ περιουσία τῶν οἰνοπαραγωγῶν, ἡ δὲ πρόσοδός των, ἡ ὁποία ἦτο πολὺ μεγαλειτέρα ἄλλοτε, διότι ὑπερέβαινε τὰ 75 ἑκατομμύρια, καθόσον εἰς τόσον ἀνέρχεται, ὑπολογιζομένης τῆς παραγωγῆς ἐτησίως εἰς 200 ἕως 250 ἑκατομμύρια ὀκάδων πρὸς 30 λεπτὰ ἑκάστης ὀκᾶς, ὡς ἐπωλεῖτο ἐπὶ μακρὰν σειρὰν ἐτῶν, ἡ πρόσοδος, λέγω, αὕτη ἐξητμίσθη καὶ ἐξακολουθεῖ νὰ ἐξατμίζηται, κατεστράφησαν δὲ πλεῖσται ὅσαι περιουσίαι· ἐπειδὴ δὲ ἡ περιουσία αὕτη ἐξακολουθεῖ δυστυχῶς ἐλαττουμένη, πρέπει τὸ ζήτημα τοῦτο νὰ προκαλέσῃ τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Βουλῆς. Ἐπιβάλλεται δὲ ἡ μέριμνα τῆς Πολιτείας οὐ μόνον ἐκ τοῦ λόγου τῆς ἐλαττώσεως τῆς μεγάλης ταύτης περιουσίας, ἥτις βαίνει, ὡς εἶπον, ὁσημέραι πρὸς καταστροφήν, ἀλλὰ καὶ χάριν τῶν προσόδων τοῦ Δημοσίου. Προϋπελόγισεν ὁ ἀείμνηστος Σιμόπουλος, ὅτε εἰσηγήθη τὸν νόμον τῆς στρεμματικῆς φορολογίας, τὸν κατ’ ἐμὲ ἀνακουφιστικόν, εἰς 2,200,000 δρ. πρόσοδον, καὶ σήμερον τίνα πρόσοδον, νομίζετε, ἔχομεν; Μόνον 700,000 ἐτησίως, ἴσως δὲ μόνον 500,000. Ἀλλὰ μήπως στερεῖται μόνον τὸ Κράτος σήμερον τῆς προσόδου ταύτης τῶν 2,200,000 δρ. ἐτησίως; Πόσων ἄλλων φόρων ἀμέσων τε καὶ ἐμμέσων στερεῖται ἐκ τῆς κρίσεως, ἣν διέρχεται ἡ οἰνοπαραγωγή! Εἶναι δυνατὸν οἱ οἰνοπαραγωγοὶ νὰ ἐπαρκέσωσιν εἰς τὴν πληρωμὴν τῶν ἄλλων φόρων; Τὸ ζήτημα τοῦτο εὐρύτατα ἀνέπτυξεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ἐξήτασε δ’ ἐπισταμένως καὶ ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ δι’ ἐπιτροπῆς κοινοβουλευτικῆς, ἡ ὁποία ἀσχοληθεῖσα εἰς αὐτὸ ὑπέβαλε τὰ πορίσματα τῆς μελέτης αὑτῆς εἰς τὴν Βουλὴν διὰ λαμπρᾶς ὄντως ἐκθέσεως, ἥτις ὀφείλεται εἰς τὸν ἀξιότιμον ἐξ Ἑρμιονίδος Βουλευτήν, ὅστις εἰργάσθη μετὰ περισσῆς ὄντως φιλοπονίας, ὡς καὶ ὁλόκληρος ἡ ἐπιτροπή, τῆς ὁποίας προήδρευεν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀττικῆς βουλευτὴς κ. Νέγρης. Ἀλλ’ ἐκτὸς αὐτῶν ἠκούσαμεν ἐν τῇ Βουλῇ ὅλους τοὺς ἀρχηγοὺς τῶν κομμάτων λέγοντας κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον «Ποῦ ἀφήνομεν τὴν οἰνοπαραγωγήν! Δὲν δύναται οὐδ’ ἐπὶ στιγμὴν νὰ μείνῃ ἄλυτον τὸ ζήτημα τοῦτο ὑπὸ τῆς Βουλῆς». Ὅλοι λοιπὸν εἴμεθα σύμφωνοι ὅτι ἔπρεπε νὰ ληφθῶσι μέτρα προστατευτικὰ ὑπὲρ τῆς οἰνοπαραγωγῆς. Ἀλλὰ λαμβάνονται τοιαῦτα διὰ τῶν ὑπὸ συζήτησιν τριῶν νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα ἀφορῶσι τὴν οἰνοπαραγωγήν; Διὰ τοῦ πρώτου νομοσχεδίου τοῦ ἀναγραφομένου ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει περὶ φορολογίας τοῦ οἰνοπνεύματος καταστρέφεται ὁλόκληρος ἡ οἰνοπαραγωγή, διότι διὰ τῆς βιομηχανίας τῆς ἀποστάξεως τοῦ οἰνοπνεύματος κατώρθωνεν ἡ οἰνοπαραγωγὴ νὰ ἐξαντλῇ προϊόντα αὐτῆς ἀξίας μέχρι τριῶν ἑκατομμυρίων δραχμῶν. Ἡ πρόσοδος αὕτη τί γίνεται νῦν; Καταργουμένων τῶν μικρῶν ἀμβύκων δημεύεται. Ἀλλὰ μήπως δημεύεται μόνον ἡ πρόσοδος αὕτη; Δὲν δημεύονται καὶ αἱ ἐγκαταστάσεις τῶν οἰνοπαραγωγῶν; Βεβαίως· διότι, ὅταν δὲν δυνάμεθα τὸν οἶνον νὰ πωλήσωμεν ὡς οἶνον, δὲν μᾶς ἐπιτρέπετε δὲ οὔτε νὰ τὸν ἀποστάξωμεν εἰς οἰνόπνευμα, τίποτε ἄλλο δὲν μᾶς λέγετε παρὰ νὰ ἐκριζώσωμεν τὰς ἀμπέλους μας. Ἀλλὰ μήπως ἔχομεν καὶ τὰ ἔξοδα αὐτά, ὅπως ἐκριζώσωμεν ταύτας; Καὶ τούτων στερούμεθα. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου νομίζετε ὅτι εἶναι πρόσφορα τὰ ἐδάφη ὅλα, διὰ νὰ γίνῃ ἄλλου εἴδους καλλιέργεια; Εἶναι μὲν μερικὰ ἐδάφη εἰς τὰς πεδιάδας, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ χρησιμεύσωσι καὶ πρὸς ἄλλον σκοπόν, ἀλλὰ προκειμένου περὶ ὀρεινῶν τόπων τὰ ἐδάφη ταῦτα εἰς οὐδεμίαν ἄλλην καλλιέργειαν δύνανται νὰ χρησιμεύσωσι. Τὸ ζήτημα λοιπὸν τῆς φορολογίας τοῦ οἰνοπνεύματος πλήττει κυρίως τὴν οἰνοπαραγωγήν, καὶ εἶπον ὅτι ἐπ’ αὐτοῦ θὰ ὁμιλήσω κατὰ τὴν δευτέραν ἢ τρίτην ἀνάγνωσιν. Τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ὑπέβαλεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, δι’ οὗ ζητεῖ νὰ συστήσῃ ταμεῖον ὑπὲρ τῆς οἰνοπαραγωγῆς, διαθέτει πρὸς τοῦτο τὴν ἐκ τῆς στρεμματικῆς φορολογίας πρόσοδον, τὴν ἀνερχομένην εἰς ἑπτὰ ἑκατομμύρια δραχμῶν. Καίτοι μικρὰ ἡ πρόσοδος αὕτη, ἐν τούτοις κατ’ ἐμὲ τὸ ταμεῖον τοῦτο θὰ εἶναι σωτήριον διὰ τὴν οἰνοπαραγωγήν. Εἶπον ἄλλοτε ὅτι ἔχομεν ἀνάγκην προτύπων οἰνοποιείων, ἵνα κατασκευάζωμεν ἐπιτραπεζίους οἴνους, ὧν στερούμεθα ἐν Ἑλλάδι. Λαμβάνεται τοιαύτη πρόνοια διὰ τοῦ νομοσχεδίου; Ὄχι. Ὑπάρχει ἄλλος τρόπος, τὸν ὁποῖον ὑπέδειξεν ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν. Εἶπεν ὅτι δυνάμεθα νὰ ἐξαγοράσωμεν τὸ πλεονάζον ποσὸν τῶν οἴνων, καὶ κατ’ ἐμὲ τοῦτο δυνάμεθα, διότι τὸ πλεόνασμα τοῦτο ὁσημέραι ἐλαττοῦται, τὸ μὲν διότι δὲν γίνεται ἔντασις ἐν τῇ καλλιεργείᾳ, τὸ δὲ διότι δὲν γίνονται φυτεύσεις νέων ἀμπέλων, τοὐναντίον μάλιστα γίνεται ἐκρίζωσις. Ἑπομένως δὲν ὑπάρχει μέγα ποσόν. Ἐν τοιαύτῃ δὲ περιπτώσει ἐξατμιζομένου τοῦ πλεονάσματος θέλει παρέλθει καὶ ἡ κρίσις ἡ μαστίζουσα τόσον δεινῶς τὴν οἰνοπαραγωγήν. Διότι, ἐὰν ὑπάρχῃ σήμερον κρίσις ἐν Ἀττικῇ, αὕτη προέρχεται οὐχὶ ἐκ τῶν οἴνων τῆς Ἀττικῆς ἀλλ’ ἐκ τῶν ἄλλων οἴνων, τῆς Εὐβοίας, τῆς Λευκάδος κλπ. Σήμερον οἱ οἰνοπαραγωγοὶ τῶν μερῶν ἐκείνων, μὴ εὑρίσκοντες διέξοδον, εἶναι ἠναγκασμένοι νὰ φέρωσι τὸ προϊόν αὐτῶν ἐδῶ καὶ νὰ ἐξευτελίζωσι τοὺς οἴνους των ἐν Ἀττικῇ, ὡς ἐπίσης καὶ ἐν Πάτραις καὶ ἐν Κερκύρᾳ καὶ εἰς ἄλλα μέρη. Ὥστε ὁ τρόπος αὐτός, τὸν ὁποῖον ὑπέδειξεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, εἶναι ὁμολογουμένως ὁ μόνος, ὁ ὁποῖος δύναται νὰ συντελέσῃ. Ἕτερον τρόπον ὑπέδειξεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Κερκύρας συνάδελφος καὶ τότε Πρωθυπουργός, σπουδαιοτάτην ἐκ τῶν προτάσεων τῆς ἐπιτροπῆς κρίνων τὴν περὶ κατασκευῆς κονιάκ, κατασκευὴ δὲ κονιὰκ δὲν δύναται νὰ γίνῃ ἐξ οἱουδήποτε οἰνοπνεύματος, γίνεται μόνον ἐξ ἀποστάγματος οἴνου. Γνωρίζετε κάλλιστα ὅτι καὶ ἐν Γενεύῃ εἰς τὸ συνέδριον ἀπέκλεισαν τὸ ὄνομα κἂν τοῦ κονιὰκ ἀπὸ πᾶν ἄλλο ἀπόσταγμα μὴ προερχόμενον ἐξ οἴνου, ἀλλὰ καὶ ἐμπράκτως οἱ Ἀμερικανοὶ ἀπέκλεισαν τὰ Ἑλληνικὰ κονιάκ· διότι λέγουσιν ὅτι δὲν εἶναι κονιὰκ τὸ ἐξ ἀμυλωδῶν οὐσιῶν ἢ ἐκ στεμφύλων οἰνοπνεύματος παραγόμενον. Σᾶς ἀναφέρω δὲ ὡρισμένον παράδειγμα, ὅτι ἐν τῇ ἐπιτροπῇ τοῦ δασμολογίου, ἡ ὁποία διηνεκῶς ἀσχολεῖται εἰς τὰ ζητήματα τὰ ἀφορῶντα τὸ δασμολόγιον ἐν ταῖς Ἡνωμέναις Πολιτείαις, παρουσιάσθησαν εἰσαγωγεῖς τοῦ γαλλικοῦ κονιάκ, εἰς δὲ τοὺς Ἕλληνας εἰσαγωγεῖς εἶπον· «ποῦ εἶναι τὰ ἰδικά σας κονιάκ;». Κονιὰκ θεωροῦνται ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα παράγονται ἐξ ἀποστάγματος οἴνου διὰ τοῦ συστήματος Μαρεστέ. Νομίζω ὅτι αὐτὸ εἶναι τὸ τελειότερον σύστημα, διὰ τοῦ ὁποίου γίνεται ἐν Γαλλίᾳ τὸ κονιάκ. Οἱ Ἕλληνες εἰσαγωγεῖς εἶπον ὅτι καὶ τὰ ἀποστάγματα τοῦ οἰνοπνεύματος ἐκ σταφυλῆς ἐπίσης ἀποτελοῦσι καὶ αὐτὰ κονιάκ· τοῖς ἀντέταξαν ὅμως ὅτι «κονιὰκ μόνον ἀποστάγματα οἴνου δύνανται νὰ ὀνομασθῶσι· φέρετε τοιαῦτα νὰ τὰ δεχθῶμεν καὶ νὰ τὰ φορολογήσωμεν εἰς μικροτέραν κλίμακα. Αὐτὰ δὲν λέγονται κονιάκ, λέγονται brandy». Καὶ οὕτω ἐπεστράφησαν πολλὰ τοιαῦτα κονιάκ. Λέγω λοιπὸν ὅτι ὁ ἀξιότιμος ἐκ Κερκύρας συνάδελφος εἶπεν ὅτι σπουδαιοτέραν πρότασιν τῆς ἐπιτροπῆς θεωρεῖ τὴν κατασκευὴν κονιάκ. Πάντες γνωρίζετε, οἱ ὁπωσδήποτε ἀσχοληθέντες εἰς τὰ ζητήματα ταῦτα, ὁποῖος πλοῦτος εἰσάγεται εἰς τὴν χώραν ἡμῶν διὰ τῆς βιομηχανίας τοῦ κονιάκ, καί, ἂν πολλοὶ ἐπλούτησαν, ἐπλούτησαν, διότι κατώρθωσαν νὰ κατασκευάζωσιν ἀληθὲς κονιὰκ καὶ νὰ τὸ ἀποστέλλωσιν εἰς τὰς διαφόρους ἀγορὰς καταναλώσεως. Σήμερον ὅμως, μεταβαλόντες τρόπον κατασκευῆς τοῦ κονιὰκ ἀπὸ διάφορα ἀποστάγματα ἐκ σταφίδος τοῦ χειροτέρου εἴδους καὶ ἀπὸ ἄλλα εἴδη, βεβαίως δὲν ἔχουσι νὰ δώσωσιν ἀληθὲς κονιὰκ καὶ ἕνεκα τούτου ἀπεκλείσθησαν τὰ Ἑλληνικὰ κονιάκ. Λέγω λοιπὸν ὅτι ὑπάρχουσι πλεῖστοι ὅσοι τρόποι, τοὺς τρόπους δὲ τούτους βεβαίως μία ἐπιτροπή, ἀποτελουμένη ἐκ προσώπων εἰδικῶν, οἷοι εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἀπετέλεσαν κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος τὴν κοινοβουλευτικὴν ἐπιτροπήν, δύναται ν’ ἀνεύρῃ μίαν λύσιν, ἥτις δύναται νὰ χρησιμεύσῃ εἰς τὸ ταμεῖον οἰνοπαραγωγῆς, διὰ νὰ λύσῃ τὸ ζήτημα. Ἀλλὰ τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον νομίζω ὅτι οὐδὲν τῶν ζητημάτων τούτων λύει.

§50Α. ΚΑΝΑΡΗΣ. Δὲν πρόκειται περὶ αὐτῶν· πρόκειται περὶ προστασίας τῆς παραγωγῆς, ὑμεῖς δὲ ὁμιλεῖτε περὶ τῶν οἴνων.

§51Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Δὲν θὰ ἐλέγετε τοῦτο, ἐὰν ἐλαμβάνετε ὑπ’ ὄψιν ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ πλήττει καὶ καταστρέφει καθ’ ὁλοκληρίαν τὴν οἰνοπαραγωγήν, διότι καταργοῦνται οἱ ἄμβυκες, διότι, ἐὰν τοὐλάχιστον καταργουμένων τῶν ἀμβύκων ἐπεβάλλετο φορολογία ἐπὶ τοῦ οἰνοπνεύματος, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει τὸ νομοσχέδιον αὐτό, ἀφοῦ ἐθνικαὶ ἀνάγκαι ἐπιβάλλουσι νὰ τὸ ψηφίσωμεν, θὰ τὸ ἐψηφίζομεν. Ἀφοῦ πρόκειται νὰ καταστραφῶσι τόσοι οἰνοπαραγωγοί, χωρὶς οὐδὲν νὰ λάβωσιν ἀντάλλαγμα, νομίζω ὅτι ἐπιβάλλεται εἰς ὅλους ἡμᾶς τὸ καθῆκον ὄχι μόνον τοὺς Βουλευτὰς τῶν οἰνοφόρων ἐπαρχιῶν, εἰς τοὺς ὁποίους νομίζω ὅτι ἀνήκει καὶ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, ὁ ὁποῖος μὲ διέκοψε, νὰ διαμαρτυρηθῶμεν ἐντόνως, ἵνα μὴ φέρωμεν εὐθύνην διὰ τὰς συνεπείας τῶν κοινωνικῶν κινδύνων, τοὺς ὁποίους ἐξήγγειλεν ὁ ἴδιος κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν. Ἀναγκάζομαι νὰ μὴ ἐπεκτείνω τὸν λόγον, διότι, ὡς προεἶπον, θὰ λάβω τὸν λόγον εἰς ἄλλην συνεδρίασιν ἐκτενέστατα καὶ θὰ ἐξηγήσω ὅτι τότε δύνανται ὁμολογουμένως νὰ ληφθῶσι μέτρα, ὅταν τὰ νομοσχέδια ταῦτα ἐξετασθῶσιν ὑπὸ ἐπιτροπῆς ἐν συνόλῳ, ἤτοι καὶ τὸ περὶ φορολογίας τοῦ οἰνοπνεύματος καὶ τὸ περὶ συστάσεως ταμείου οἰνοπαραγωγῆς καὶ τὸ περὶ κυκλοφορίας τῶν οἴνων. Ἐὰν τὰ νομοσχέδια ταῦτα ἐξετάσῃ μία ἐπιτροπὴ ἐντὸς προθεσμίας δύο ἡμερῶν...

§52ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι δά! Εἶναι ὀλίγη ἡ προθεσμία.

§53Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Ἐὰν σᾶς φαίνηται ἡ προθεσμία μικρά, δὲν θὰ εἶναι μικροτέρα ἡ προθεσμία τοῦ νὰ ψηφίσωμεν ἀσυζητητὶ τὸ νομοσχέδιον; Διότι συμπίπτει Κυριακὴ καὶ ἔχομεν τρεῖς ἡμέρας καὶ νομίζω ὅτι ἐντὸς τριῶν ἡμερῶν δύναται νὰ γίνῃ ἡ ἐξέτασις καὶ νὰ ἔλθωσι τὰ νομοσχέδια ταῦτα τὴν Δευτέραν εἰς πρώτην συζήτησιν. Ἐγὼ λοιπὸν φρονῶ ὅτι πρέπει νὰ παραπεμφθῶσιν εἰς ἐπιτροπὴν καὶ τὰ τρία ταῦτα νομοσχέδια. Ἐν πάσῃ ὅμως περιπτώσει πρέπει ν’ ἀναβληθῇ καὶ τὸ νομοσχέδιον περὶ φορολογίας τοῦ οἰνοπνεύματος, ἵνα συζητηθῶσιν ὁμοῦ καὶ τὰ τρία ὡς συναφῆ. Ἀληθὲς εἶναι ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, παρακληθεὶς ὑπὸ τεσσάρων συναδέλφων, ἐν οἷς καὶ ἐγώ, οἱ ὁποῖοι μετέβησαν σήμερον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, ἐκπλαγέντες διότι εἶδον ἀναγεγραμμένον εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τὸ περὶ φορολογίας τοῦ οἰνοπνεύματος νομοσχέδιον μακρὰν τῶν ἄλλων σχετικῶν, ἐδέχθη ἀφ’ ἑνὸς μὲν νὰ προικίσῃ διὰ τῆς στρεμματικῆς φορολογίας τὸ ταμεῖον τῆς οἰνοπαραγωγῆς, διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ χρησιμεύσῃ, διότι ἄλλως δὲν δύναται νὰ χρησιμεύσῃ μόνον ἀπὸ τοὺς δήμους, οἱ ὁποῖοι θὰ συναινέσωσι, νὰ λάβῃ δὲ οἱαδήποτε ἄλλα μέτρα θεωρεῖ κατάλληλα πρὸς προστασίαν τῶν οἰνοπαραγωγῶν ὡς καὶ διὰ τὴν βαρεῖαν φορολογίαν τῶν ἀμβύκων καὶ ταῦτα τὰ μέτρα νὰ συζητήσωμεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ὅλοι μαζί. Ἂς δηλώσῃ λοιπὸν ὅτι δέχεται τὴν πρότασιν αὐτήν, ὅτι παραχωρεῖ ὁλόκληρον τὴν στρεμματικὴν φορολογίαν ὑπὲρ τῆς οἰνοπαραγωγῆς.

§54Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΠΑΔΑΚΗΣ. Ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θὰ ὠφεληθῶσιν, αὐτοὶ πρέπει νὰ καταβάλλωσι καὶ τὸν φόρον.

§55Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Ὅλοι θὰ ὠφεληθῶσι, διότι, ἐὰν τυχὸν ὁ οἶνος τῆς Κύμης δὲν εἰσέρχηται εἰς τὸν Βόλον, θὰ ὠφεληθῇ ὁ οἰνοπαραγωγὸς τοῦ Βόλου· τὸ γνωρίζετε καλλίτερον ἀπὸ πάντα ἄλλον ὑμεῖς. Διότι δωρεὰ δύο δραχμῶν ἢ τριῶν θὰ εἶναι ἐλαχίστη ἀπέναντι τῆς ὠφελείας τὴν ὁποίαν θὰ ἔχῃ ὁ οἰνοπαραγωγὸς διὰ τοῦ διπλασιασμοῦ καὶ τριπλασιασμοῦ τῆς τιμῆς τοῦ προϊόντος αὐτοῦ. Διὰ τὸν λόγον τοῦτον εἴπομεν ὅτι, διὰ νὰ ληφθῶσι γενικὰ προστατευτικὰ μέτρα ὑπὲρ τῆς οἰνοπαραγωγῆς, πρέπει νὰ προσέλθωμεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ὅλοι οἱ ἐκ τῶν οἰνοφόρων ἐπαρχιῶν Βουλευταὶ καὶ νὰ ὑποδείξωμεν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τίνα μέτρα πρέπει νὰ λάβῃ. Ἐγὼ νομίζω ὅτι ὤφειλον νὰ διαμαρτυρηθῶ, σεῖς δὲ δώσατε λόγον εἰς τοὺς ἐκλογεῖς σας, οἱ ὁποῖοι σᾶς ἔστειλαν ἐδῶ. Λοιπὸν ἂς παραπεμφθῶσιν ὅλα τὰ νομοσχέδια εἰς ἐπιτροπὴν καὶ ἡ ἐπιτροπὴ ἂς κανονίσῃ τὸ ζήτημα, ἵνα τελειώσῃ ἡ ὑπόθεσις αὕτη.

§56ΙΩ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγὼ ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ὡς καὶ τὴν Βουλὴν σύμπασαν, ἵνα συναινέσῃ καὶ παραπεμφθῇ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο εἰς ἐπιτροπὴν οὐχὶ μεμονωμένον, ἀλλὰ μετὰ τῶν νομοσχεδίων ἐκείνων, μετὰ τῶν ὁποίων ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ μακρὰν τῆς ἐξουσίας εὑρισκόμενος καὶ ὡς Ὑπουργὸς συνέδεσε τὸ νομοσχέδιον τοῦτο. κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν μακρὰν τῆς ἐξουσίας ἐπηγγέλθη τὸν φόρον ἐπὶ τοῦ οἰνοπνεύματος ἐν συγκρίσει πρὸς τὴν ἄρσιν τοῦ φόρου τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν καὶ τοῦ φόρου τῶν ἀμπέλων, καὶ ὡς Ὑπουργὸς ἐπραγματοποίησε καὶ προσπαθεῖ νὰ πραγματοποιήσῃ τὴν ἐπαγγελίαν ταύτην, ἀλλὰ κατὰ τρόπον κατὰ τὸν ὁποῖον δὲν εἶναι βέβαιος οὔτε ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν οὔτε τις ἐξ ἡμῶν, οἵτινες πρόκειται νὰ ψηφίσωμεν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο καὶ μετατρέψωμεν εἰς νόμον τοῦ Κράτους, ὅτε ἤθελον πραγματοποιηθῆ καὶ αἱ ἐπαγγελίαι καὶ αἱ διαθέσεις αἱ εἰλικρινεῖς τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Κατὰ τὸ νομοσχέδιον, τοῦ ὁποίου ζητεῖται ἡ παραπομπὴ εἰς ἐπιτροπήν, ὁ φόρος ἐπὶ τοῦ οἰνοπνεύματος ἄρχεται ἀμέσως ἀπὸ τοῦ 1910, ἐνῷ κατὰ τὰ δύο ἕτερα νομοσχέδια τὰ ἀναγεγραμμένα ὑπὸ τοὺς ἀριθμοὺς 9 καὶ 10 περὶ ἀφέσεως τοῦ φόρου ἐπὶ τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν καὶ περὶ μεταθέσεως τοῦ φόρου τῶν ἀμπέλων πρὸς ἀνακούφισιν τῶν δυστυχῶν γεωργῶν ἄρχεται ἀπὸ τοῦ 1911. Τίς μᾶς βεβαιοῖ ὅτι κατὰ τὸ 1911 ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ κατέχῃ τὴν θέσιν, τὴν ὁποίαν κατέχει σήμερον, καὶ θέλει ἀπολαύει τῆς ἐμπιστοσύνης τῆς Βουλῆς; Ἐὰν τοῦτο ἦτο βέβαιον, βεβαίως ἠδύνατο νὰ ἐπέλθῃ συμβιβασμός τις, ἀλλὰ δυστυχῶς τὸ μέλλον ἀόρατον, ὡς ἐδιδάχθημεν εἰς τὴν αʹ τάξιν τοῦ Ἑλληνικοῦ σχολείου. Τί θέλει συμβῆ λοιπόν, ἐὰν τὰ νομοσχέδια αὐτὰ ψηφισθῶσιν ὡς ἔχουσι; Κατὰ τὸ 1910 καὶ οἱ ἀμπελοκτήμονες καὶ οἱ γεωργοὶ θὰ πληρώσωσι διπλοῦν φόρον, φόρον ἐπὶ τοῦ οἰνοπνεύματος, τὸ ὁποῖον εἶναι προϊὸν τῆς ἀμπέλου, καὶ φόρον ἐπὶ τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν καὶ ἐπὶ τῶν ἀμπέλων. Κύριοι, δὲν χρειάζεται οὔτε φαντασία ποιητικὴ οὔτε εὔροια λόγου, ἵνα παραστήσῃ τις πρὸς τὴν Βουλὴν τὴν δυστυχίαν, ἡ ὁποία μαστίζει τοὺς γεωργικοὺς πληθυσμούς. Ἐγὼ ἀπεπειράθην ν’ ἀναστείλω τὴν τάσιν εἰς τοὺς συμπολίτας μου πρὸς μετανάστευσιν εἰς τὸ ἄλλο ἡμισφαίριον. Μὲ ἠρώτησαν· τί θέλετε νὰ πράξωμεν μένοντες εἰς τὴν πατρίδα μας; Αἱ γαῖαί μας ἔχουσι μεταβληθῆ εἰς λίμνας, τὸ προϊὸν τῆς ἀμπέλου οὐδεμίαν ἔχει ἀξίαν, ἀπολύτως οὐδεμίαν ἀξίαν. Καί, ἐνῷ οὐδεμίαν ἀξίαν ἔχει, ἐπιβάλλομεν ἀπαγορευτικὰς διατάξεις πρὸς χρησιμοποίησιν τοῦ προϊόντος αὐτοῦ εἰς οἰνόπνευμα, ὅπως πορίζωνται τοὐλάχιστον τὰ ἔξοδα τῆς καλλιεργείας καὶ χωρὶς συγχρόνως ν’ ἀνακουφίσωμεν αὐτοὺς διὰ τῆς ἀφέσεως τοῦ φόρου, τὴν ὁποίαν ἐπηγγέλλετο ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Ἀλλὰ βλέπω καὶ ἕτερον ἐλάττωμα εἰς τὸ νομοσχέδιον τοῦτο καὶ διὰ τοῦτο ἐπιμένω εἰς τὴν παράκλησίν μου νὰ παραπεμφθῇ εἰς ἐπιτροπήν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἰσάγων νομοσχέδιον περὶ μονοπωλίου τῆς σακχάρεως ἐνόμισε δίκαιον ν’ ἀποζημιώσῃ μίαν πολυδάπανον μέν, ἀλλὰ κατεστραμμένην ἐπιχείρησιν. Ἀλλὰ διὰ τοῦ νομοσχεδίου περὶ φορολογίας τοῦ οἰνοπνεύματος νομίζετε ὅτι δὲν καταστρέφονται συμφέροντα πολυποίκιλα; Καὶ καταστρέφονται ἐπιχειρηματίαι, οἱ ὁποῖοι συμφώνως τῷ ἰσχύοντι νόμῳ τοῦ 1909 ἐπρομηθεύθησαν τὰς πρώτας ὕλας πρὸς ἀπόσταξιν καὶ παραγωγὴν οἰνοπνεύματος. Αἱ ὗλαι αὐταὶ τί θὰ γίνωσιν εὐθὺς ὡς τεθῇ εἰς ἐνέργειαν ὁ νόμος αὐτός; Βεβαίως δὲν θέλουσι χρησιμοποιηθῆ πρὸς ἀπόσταξιν καὶ οἱ ἐπιχειρηματίαι ἐκεῖνοι θέλουσι καταστραφῆ, καὶ θέλουσι καταστραφῆ, διότι ἐν ταῖς διαφόροις πτέρυξι τῆς Βουλῆς δὲν παρακάθηνται ἰσχυροὶ διὰ νὰ τοὺς προστατεύσωσι. Διατί νὰ δίδητε διὰ τὴν σάκχαριν ἕν ἑκατομμύριον διὰ δὲ τοὺς δυστυχεῖς ἐκείνους οὐδεμίαν πρόνοιαν λαμβάνετε;

§57ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Σᾶς εὐχαριστῶ δι’ αὐτό.

§58Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ, τὴν ὁποίαν ἔχω τὴν τιμὴν ν’ ἀντιπροσωπεύω καὶ ἐγὼ καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὑπάρχουσι τοιούτου εἴδους ἐπιχειρηματίαι, οἱ ὁποῖοι τὸ γλεῦκος εἰς εὐτελῆ τιμὴν τὸ ἀπεθήκευσαν, ὅπως τὸ μετατρέψωσιν εἰς οἰνόπνευμα, εὐθὺς δ’ ὡς ἀπαγορευθῇ ἡ ἀπόσταξις τοῦ οἰνοπνεύματος αὐτοῦ θὰ καταστραφῶσι τελείως. Διὰ τοῦτο πολὺ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν καὶ τὴν Βουλὴν νὰ συναινέσῃ, ὅπως τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ὁμοῦ μετὰ τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐμπορίας τῶν οἴνων, τοῦ ἐγγεγραμμένου ὑπ’ ἀριθμὸν 7, μετὰ τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἀφέσεως τοῦ φόρου τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν καὶ μετὰ τοῦ νομοσχεδίου περὶ καταργήσεως τῆς στρεμματικῆς φορολογίας τῶν ἀμπέλων, παραπεμφθῶσιν ὁμοῦ εἰς ἐπιτροπήν τινα, ἵνα τουλάχιστον ὁ σύνδεσμος, τὸν ὁποῖον ἐπηγγέλθη ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, καταστῇ ἀδιάσπαστος καὶ συμβιβασθῶσι τὰ διεστῶτα συμφέροντα. Νομίζω ὅτι δὲν θὰ ἔχῃ ἀντίρρησιν ὁ κ. Ὑπουργός, ἂν ἀναβληθῇ ἐπ’ ὀλίγας ἡμέρας ἡ συζήτησις τῶν νομοσχεδίων τούτων, ἵνα συμβιβασθῶσι τὰ διεστῶτα νομοσχέδια, ὅπως μὴ λαμβάνωμεν διπλοῦς φόρους ἀπὸ τὴν γεωργικὴν τάξιν, ἀπὸ τὴν ὁποίαν ὡς βδέλλαι ἐκμυζῶσιν ὅλαι αἱ ἄλλαι τάξεις.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Στράτος.

§60Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον περὶ οὗ πρόκειται, Κύριοι, εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐξετασθῇ ἐπισταμένως καὶ ἀπὸ πάσης ἀπόψεως. Αἱ ἀπόψεις δὲ εἶναι πολλαί, διότι ἐκτὸς τῆς ἀπόψεως τῶν δημοσίων εἰσπράξεων διὰ τὴν ὁποίαν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν κήδεται σπουδαίως, ἀλλὰ καὶ ἡμεῖς πάντες ἐπίσης σπουδαίως κηδόμεθα, ὑπάρχει καὶ ἡ ἄποψις ἡ κοινωνική, ἡ ὁποία εἶναι σπουδαιοτάτη. Ὑπάρχει δὲ καὶ ἡ εὐρυτέρα ἄποψις τοῦ συνδυασμοῦ τοῦ δημοσίου καὶ τοῦ κοινωνικοῦ συμφέροντος, ἥτις εἶναι σπουδαιοτέρα πάσης ἄλλης. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἀπὸ τῆς χθὲς ὑπελόγισεν ὅτι ἐκ τοῦ φόρου τῶν οἰνοπνευματούχων ὑγρῶν θέλει συγκομίσει ποσὸν 2,500,000 δραχμῶν διὰ τὸ πρῶτον ἔτος καὶ τὸ ὁποῖον θέλει εἰσαγάγει ἀπ’ εὐθείας εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον. Δὲν εὑρίσκομαι εἰς θέσιν νὰ εἶμαι ἐνθουσιώδης ἐκ τῆς ἀκροάσεως τῆς χθεσινῆς εἰσηγήσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Ἔχει δικαίωμα νὰ εἶμαι αἰσιόδοξος, ὡς ἔχει δικαίωμα νὰ αἰσιοδοξῇ πᾶς γονεὺς διὰ τὰ τέκνα του, ἀλλὰ πάντες οἱ θεώμενοι τὰ προϊόντα τὰ ὁποῖα παρουσιάζουσιν ἐνταῦθα οἱ ἑκάστοτε Ὑπουργοὶ τῶν Οἰκονομικῶν, πάντες οἱ θεαταὶ τῶν τοιούτων προϊόντων τῆς ὑπουργικῆς χειροτεχνίας ὀφείλουσι μετὰ προσοχῆς καὶ δέους νὰ προσβλέπωσι πρὸς τὰς ἑκάστοτε ὑποβαλλομένας ἐφευρέσεις. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὑπελόγισε κατανάλωσιν 1,250,000 ὀκάδων οἰνοπνεύματος ἀνὰ τὸ κράτος, ἀλλὰ τὸν ὑπολογισμὸν τοῦτον ποῦ ἐβάσισεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν; Βάσιν καταναλώσεως οὐδεμίαν ἔχομεν. Ἡ μέχρι τοῦδε φορολογία τοῦ οἰνοπνεύματος ὑπῆρξε φορολογία τῶν καταστημάτων, οὐδεμίαν δ’ ἔχομεν στατιστικὴν δηλοῦσαν ἀσφαλῶς τὸ ποσὸν τοῦ ἀναλισκομένου οἰνοπνεύματος. Ἀλλά, καὶ ἂν εἴχομεν τὸ ποσὸν τοῦ ἀναλισκομένου οἰνοπνεύματος, ἵνα ὦμεν βέβαιοι περὶ τοῦ ποσοῦ εἰς τὸ ὁποῖον θέλει περιορισθῆ ἡ κατανάλωσις μετὰ τὴν ἐπιβολὴν τοῦ φόρου σήμερον, ἔχομεν τὴν ὑποχρέωσιν, ἵνα ὁρίσωμεν ἀσφαλῆ τινα γνώμονα τῆς διακρίσεως τοῦ ἀναλισκομένου οἰνοπνεύματος, διότι ὀφείλομεν, Κύριοι, νὰ διακρίνωμεν τὸ οἰνόπνευμα τὸ καταναλισκόμενον ἀστικῶς καὶ τὸ οἰνόπνευμα ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀναλίσκεται εἰς τὸν ἀγροτικὸν πληθυσμόν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπολογίσωμέν ποτε ὅτι καταργοῦντες τοὺς ἄμβυκας, οἵτινες παράγουσι τὸ οἰνόπνευμα εἰς ὅλον τὸν ἀγροτικὸν πληθυσμόν, ὅτι θέλομεν ἀποκαταστήσει διὰ τῆς παραγωγῆς τῶν μεγάλων καταστημάτων ἰσόποσον οἰνόπνευμα πρὸς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον παράγουσιν οἱ ἄμβυκες. Οἱ ἄμβυκες οὗτοι παράγουσιν οἰνόπνευμα, τὸ ὁποῖον κατακλύζει ὁλόκληρον τὴν ἀγροτικὴν καὶ ὀρεινὴν Ἑλλάδα, οἰνόπνευμα τὸ ὁποῖον εἴτε ἀναλίσκεται δωρεάν, ὡς παραγόμενον ἐν τῷ οἴκῳ καὶ προσφερόμενον εἰς τοὺς ξένους, εἴτε ἐπὶ τιμῇ εὐτελεστάτῃ, καθόσον παράγεται ἄνευ μεγάλης δαπάνης ἀποστάξεως καὶ συγχρόνως ἄνευ μεγάλων φόρων. Σήμερον εἶναι δυνατὸν νὰ φαντασθῇ τις ὅτι ὁ ἀγρότης τῆς Θεσσαλίας, ὁ ὀρεινὸς τῆς Στερεᾶς καὶ ὁ γεωργὸς τῆς Πελοποννήσου θέλουσι καταναλώσει οἰνόπνευμα, τοῦ ὁποίου ἡ τιμὴ θὰ ἐπιβαρυνθῇ διὰ φόρου δύο δραχμῶν κατ’ ὀκᾶν; Εἶναι δυνατόν ποτε νὰ καταναλώσῃ ἀγρότης οἰνόπνευμα, τὸ ὁποῖον θὰ διατιμηθῇ πρὸς δραχ. 3 καὶ 30 κατ’ ὀκᾶν; Διότι τὴν ἔνδειξιν τῆς τιμῆς μοὶ δίδουσιν αἱ διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου. Καταργοῦντες δέ, Κύριοι, τοὺς ἄμβυκας ῥίπτετε εἰς δυστυχίαν ὁλόκληρον τὸν γεωργικὸν καὶ ἀγροτικὸν πληθυσμόν, ὁ ὁποῖος ζῇ ἐκ τῶν ἀμβύκων, διότι ἡ φορολογία τῶν χιλίων δραχμῶν κατὰ ἄμβυκα εἶναι φορολογία τερατώδης καὶ ἀπαγορευτική. Ὀφείλομεν νὰ εἴπωμεν εἰλικρινῶς καὶ θαρρούντως· καταργοῦμεν, ἀπαγορεύομεν τοὺς ἄμβυκας. Ἀλλὰ πράττοντες τοῦτο δὲν πρέπει ν’ ἀποβλέψωμεν εἰς τὰ οἰνοπνευματοποιεῖα τῆς πρώτης κατηγορίας, τὰ ἀστικά· ὀφείλομεν ν’ ἀποβλέψωμεν εἰς τὸν ἀριθμὸν ἐκεῖνον τῶν ἀμβύκων, οἵτινες λειτουργοῦσι δωρεὰν διὰ τὰς οἰκιακὰς χρήσεις. Ποῖος δὲ εἶναι ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀμβύκων τούτων; Ἡ στατιστικὴ τὴν ὁποίαν κατήρτισεν ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, διὰ νὰ καταδείξῃ τὰ ἀποτελέσματα τῆς πρώτης ἐφαρμογῆς τοῦ νῦν ἰσχύοντος νόμου, βεβαιοῖ ὅτι μόλις κατώρθωσεν ἡ οἰκονομικὴ ὑπηρεσία νὰ ἐφαρμόσῃ ἐπὶ 1500 ἀμβύκων τὴν ἐπίβλεψίν της, ἀλλ’ ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀμβύκων εἶναι δεκαπλάσιος. Πρόκειται λοιπὸν διὰ τῶν ἀπαγορευτικῶν διατάξεων τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ κλείσωμεν 15 χιλ. ἄμβυκας ἀνὰ τὴν Ἑλλάδα, δηλ. νὰ καταλύσωμεν τὸ προϊὸν τῆς ἐργασίας δεκαπέντε χιλιάδων καὶ ἐπέκεινα καλλιεργητῶν τῆς ἀμπέλου. Ἂν δὲ ὑποθέσωμεν ὅτι ἡ φορολογία δὲν εἶναι δημευτική, ἀλλ’ ὅτι εἶναι φορολογία ταμιευτική, ἔχομεν τὴν ἔνδειξιν αὐτοῦ τοῦ Ὑπουργείου ὁρίσαντος ὅτι δὲν ἠδυνήθη ν’ ἀσκήσῃ ἐπίβλεψιν ἐπὶ πλέον τῶν 1500 ἀμβύκων, ἔχομεν δηλ. τὴν ἐπίσημον ὁμολογίαν ὅτι ἡ ἐπιβολὴ τοῦ φόρου ἐπὶ τῶν ἀμβύκων εἶναι δυσχερής, διότι οἱ ἄμβυκες λειτουργοῦσιν ἀνὰ πάντα τὰ χωρία τῆς Ἑλλάδος. Ὅταν τοῦτο καθίσταται δῆλον ἐκ τῶν ἐπισήμων πληροφοριῶν, ὅταν τείνωμεν νὰ καταργήσωμεν δεκαπέντε χιλιάδας ἄμβυκας, ἤτοι δεκαπέντε χιλιάδας μικροεργαστήρια ἐκμεταλλεύσεως τοῦ προϊόντος τῆς ἀμπέλου, δυνάμεθα νὰ ἐρωτήσωμεν: εἶναι τοῦτο ἐργασία προστατευτικὴ τῆς ἀμπέλου ἢ εἶναι ἐργασία καταστρεπτικὴ αὐτῆς; Καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δύναται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ διατείνηται ὅτι διὰ τοῦ νόμου περὶ προσωρινῆς καταργήσεως ἢ καταργήσεως τοῦ φόρου τῶν ἀμπέλων ἀπὸ τοῦ 1911 προστατεύει τὴν ἄμπελον; Ἡ κατάργησις τοῦ φόρου εἶναι ἐλαφρότατον ἀντισήκωμα ἀπέναντι τῆς καταλύσεως τῆς ἐκμεταλλεύσεως τοῦ προϊόντος τῆς ἀμπέλου. Τί εἶναι ὁ φόρος τῆς ἀμπέλου ἀπέναντι τῆς καταργήσεως τοῦ ἄμβυκος; Ἀφήσατε καλλίτερον τὸν φόρον, ἀλλ’ ἐπιτρέψατε τὸν ἄμβυκα, διὰ νὰ δύναται νὰ μεταποιήσῃ τὸ προϊὸν τῆς ἀμπέλου του. Ἀλλὰ μήπως καὶ διὰ τῆς καταργήσεως τῶν ἀμβύκων εἶναι δυνατὸν τὸ ποσὸν τὸ ὑπολογιζόμενον ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ συγκομισθῇ ὁλόκληρον κατὰ τὸ πρῶτον ἔτος; Ποῖαι εἶναι αἱ προβλέψεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἐπὶ τῆς ἀποδόσεως τοῦ φόρου, μᾶς δηλοῦσιν αἱ διατάξεις ἐκεῖναι τοῦ νομοσχεδίου ἐν ταῖς ὁποίαις ἀναγράφεται ἡ παροχὴ ἀδείας εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως συνάψῃ τὰς συμβάσεις ταύτας μονοπωλιακῶς. Εἰς τὸ πρῶτον ἔτος τῆς μονοπωλιακῆς συμβάσεως ὁρίζεται «ὅτι ἡ ἑταιρεία θὰ καταβάλῃ εἰς τὸ Δημόσιον δραχμὰς δύο κατ’ ὀκᾶν μετρικὴν τοῦ παρ’ αὐτῆς πωληθέντος ἀνύδρου οἰνοπνεύματος ἐντὸς τοῦ πρώτου ἔτους τῆς παραχωρήσεως». Ἐν ᾗ περιπτώσει εὑρεθῇ ἑταιρεία ἥτις θὰ θελήσῃ νὰ συνομολογήσῃ σύμβασιν μονοπωλιακὴν περὶ τῶν οἰνοπνευματούχων ποτῶν, αὐτὸς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καθορίζει ὅτι εἰς τὴν ἑταιρείαν ταύτην θὰ ἐπιβάλῃ τὴν ἀπόδοσιν πρὸς τὸ Δημόσιον δύο δραχμῶν κατ’ ὀκᾶν πωληθέντος οἰνοπνεύματος, χωρὶς νὰ προσδιορίσῃ ἅμα κατώτερον ὅρον πωλήσεως. Τί τοῦτο δηλοῖ; Ὅτι αὐτὸς οὗτος ὁ Ὑπουργὸς δὲν εἶναι βέβαιος περὶ τῆς ἀσφαλοῦς ἀποδόσεως τοῦ φόρου, ὥστε νὰ μὴ τάσσῃ κατώτατον ὅριον εἰς τὴν ἑταιρείαν. Εἶναι δὲ γνωστὸν ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν διεπραγματεύθη ἤδη πρὸς τὴν ἑταιρείαν τὴν μονοπώλησιν τοῦ οἰνοπνευματούχων ὑγρῶν, καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δυνάμεθα πάντως νὰ φαντασθῶμεν ὅτι ὑπῆρξε πρόσκομμά τι μέγιστον διὰ τὴν ἀσφαλῆ ἀπόδοσιν τοῦ φόρου τοῦ οἰνοπνεύματος. Τούτου ἕνεκα κατ’ ἀνάγκην κατὰ τὸ πρῶτον ἔτος ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐδίστασε νὰ ὁρίσῃ τὸν κατώτατον ὅρον, διότι ἀντιλαμβάνεται ὅτι οὐδεὶς θὰ εὑρεθῇ πρόθυμος ν’ ἀναλάβῃ ἀπέναντι τοῦ Δημοσίου τὰ βάρη, τὰ ὁποῖα ὁ κ. Ὑπουργὸς νομίζει ὅτι δύναται νὰ ἐπιφορτίσῃ εἰς αὐτόν. Ἀλλὰ ποῖα εἰς τὸ δεύτερον ἔτος; (Ἀναγινώσκει): «Καθ’ ἑκάτερον τῶν δύο ἑπομένων ἐτῶν ἀνὰ τρία τοὐλάχιστον ἑκατομμύρια δραχ., ἀνεξαρτήτως τοῦ κατὰ τὰ ἔτη ταῦτα πωληθέντος παρ’ αὐτῆς ἀνύδρου οἰνοπνεύματος». Τώρα παρακαλῶ, Κύριοι, νὰ ὑπολογίσητε. Κατὰ τοὺς ὑπολογισμοὺς τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ὁρίζεται εἴσπραξις διὰ τοῦ φόρου τῶν οἰνοπνευματούχων ὑγρῶν δρχ. 2,500,000 ἐξ ἀμέσου φόρου καὶ 700,000 ἐκ δικαιώματος καταναλώσεως, ἤτοι ἐν ὅλῳ δρχ. 3,200,000. Πῶς δὲ γίνεται ὁ ὑπολογισμός; Ἐπιβαλλομένου εἰς τοὺς οἰνοπνευματοποιοὺς αʹ καὶ βʹ κατηγορίας φόρου οὐχὶ ἐπὶ τοῦ πωληθέντος οἰνοπνεύματος, ἀλλ’ ἐπὶ τοῦ παραγομένου, τοῦθ’ ὅπερ ἐπάγεται μεγίστην διαφοράν. Οὕτω δ’ ἐνῷ κατὰ τὸ νομοσχέδιον —ἐν τῷ ἄρθρῳ 2— ὁρίζεται φόρος δύο δραχ. κατ’ ὀκᾶν οἰνοπνεύματος παραγομένου, διὰ τὴν ἑταιρείαν τοῦ μονοπωλίου, ἐὰν ἤθελεν ἱδρυθῆ, ἐπιβάλλεται φόρος καταναλώσεως δύο δρ. κατ’ ὀκᾶν πωληθέντος οἰνοπνεύματος. Νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ἀνάγκη μακρᾶς ἀναπτύξεως διὰ νὰ κατανοήσῃ ἡ Βουλὴ τὴν μεγίστην διαφοράν, ἥτις ὑπάρχει μεταξὺ τῶν δύο τούτων ὅρων. Διὰ τὴν ἑταιρείαν δ’ ὁρίζεται ἐλάχιστος ὅρος πληρωμῆς καθ’ ἑκάτερον τῶν δύο ἐτῶν, δευτέρου καὶ τρίτου, τὸ ποσὸν δρχ. 3,000,000, καθ’ ἣν στιγμὴν ὁ κ. Ὑπουργὸς βεβαιοῖ ἐνταῦθα ὅτι ἐκ τοῦ δικαιώματος τῆς καταναλώσεως καὶ ἐκ τοῦ φόρου τῆς καταναλώσεως θέλει εἰσπράξει 3,200,000. Ὥστε εὐθὺς ἀμέσως καθίστανται ἐπισφαλεῖς αἱ βεβαιώσεις περὶ τῶν οἰκονομικῶν προβλέψεων τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν διὰ τὸ πρῶτον ἔτος, ἀφοῦ δι’ αὐτὸ τὸ δεύτερον καὶ τρίτον ἔτος δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιβάλῃ εἰς τὴν ἑταιρείαν μείζονα φόρον. Προστίθεται δ’ ὅτι εἰς τὴν ἑταιρείαν ἐκτὸς τοῦ τρόπου τῆς φορολογίας, ὁρῶντος τὸ πωλούμενον οἰνόπνευμα, δίδεται καὶ τὸ δικαίωμα τῆς μονοπωλήσεως τῆς ἐξαγωγῆς. Δὲν ἔχομεν λοιπὸν ἀσφαλεῖς προβλέψεις περὶ τῆς ἀποδόσεως τοῦ φόρου τῶν 2,500,000, ἀλλ’ ἔχομεν ἀσφαλεστάτην βεβαίωσιν ὅτι ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ φόρου τούτου μὲ τὰς ἀπαγορευτικὰς αὐτοῦ διατάξεις θέλει καταστρέψει ὁλόκληρον πληθυσμὸν παράγοντα ἐκ τῆς ἀμπέλου αὐτοῦ διὰ τῶν ἀμβύκων οἰνόπνευμα καὶ θέλει καταστρέψει βεβαίως καὶ ζημιώσει τὰ μέγιστα τὴν ἀμπελουργίαν. Ἀλλὰ ποῖαι αἱ διατάξεις αἱ δρῶσαι τὰ οἰνοπνευματοποιεῖα δευτέρας κατηγορίας; Παραπέμπω ὑμᾶς εἰς μίαν προσωρινὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 14 (ἀναγινώσκει)· «§ 1. Οἱ κατὰ τὴν ἔναρξιν τῆς ἰσχύος τοῦ παρόντος νόμου κατέχοντες οἰνόπνευμα ἢ σούμαν ἢ οἰνοπνευματώδη ποτὰ ἢ ἡδύποτα εἰς ποσὸν ἀνώτερον τῶν δέκα ὀκάδων ἀνύδρου οἰνοπνεύματος ὀφείλουσιν ἐντὸς δεκαπέντε ἡμερῶν ἀπὸ τῆς ἰσχύος τοῦ παρόντος νόμου νὰ ἐπιδώσωσιν εἰς τὸν ἁρμόδιον οἰκονομικὸν ἔφορον δήλωσιν, ἐμφαίνουσαν τὸ εἶδος καὶ τὸ ποσὸν αὐτῶν καὶ τὴν εἰς ἄνυδρον οἰνόπνευμα περιεκτικότητα αὐτῶν..., νὰ καταβάλωσι δὲ εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον φόρον καταναλώσεως δραχ. δύο κατ’ ὀκᾶν μετρικὴν ἀνύδρου οἰνοπνεύματος καὶ νὰ λάβωσιν ἄδειαν κατοχῆς, ἐμφαίνουσαν καὶ τὴν ἀποθήκην τῆς ἀποταμιεύσεως τοῦ οἰνοπνεύματος». Πᾶς οἰνοπνευματοποιὸς βʹ κατηγορίας ἅμα τῇ ἐφαρμογῇ τοῦ νόμου ὑποχρεοῦται, ἵνα καταβάλῃ φόρον δι’ ὁλόκληρον τὸ ἐν ἀποταμιεύσει οἰνόπνευμά του, ἐὰν αὐτὸ ὑπερβαίνῃ τὰς δέκα ὀκάδας. Τοῦτο, Κύριοι, σημαίνει πλέον μετουσίωσιν τοῦ οἰνοπνεύματος οὐχὶ ὑπερφυσικήν, ἀλλ’ εἰς χαρτονόμισμα. Εἶναι εὔκολος ὁ τρόπος τῆς πληρώσεως τοῦ δημοσίου ταμείου διὰ τοιούτων διατάξεων, ἀλλ’ ἤθελον νὰ γινώσκω καὶ ποῦ εὗρε τοὺς χρυσοφόρους αὐτοὺς ὄνους ἀνὰ τὴν Ἑλλάδα ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὥστε νὰ νομίζῃ ὅτι εἶναι εὐκολωτάτη ἡ μετακένωσις τῶν βαλλαντίων τῶν πολιτῶν εἰς τὸν δημόσιον θησαυρόν. Καὶ λέγει περαιτέρω ὅτι δύνανται οὗτοι νὰ λάβωσιν ἄδειαν προσωρινῆς ἀποταμιεύσεως ὑπὸ τοὺς ὅρους τοῦ ἄρθρου 6. Ποῖοι δὲ οἱ ὅροι τοῦ ἄρθρου 6; Πᾶς οἰνοπνευματοποιός, ὅστις κατὰ τὸν νόμον φορολογεῖται ἐπὶ τῇ παραγωγῇ τοῦ οἰνοπνεύματος, δικαιοῦται νὰ κατασκευάσῃ ἐν τῷ περιβόλῳ τοῦ οἰνοπνευματοποιείου αὐτοῦ ἀποθήκην, ἐὰν λάβῃ ἄδειαν ἀποταμιεύσεως καὶ ἐὰν καταβάλῃ τὸ τρίτον τοῦ ἀποταμιευσμένου οἰνοπνεύματος ὡς ἐγγύησιν εἰς τὸ Δημόσιον· ἀλλ’ ἐπιτρέπει τὸ ὑπουργικὸν νομοσχέδιον φιλανθρώπως, ὅτι δύναται ἀντὶ χρηματικῆς ἐγγυήσεως νὰ παράσχῃ ἐγγύησιν Τραπέζης ἢ εἰς χρεόγραφα ἢ διπλασίας ἀξίας κτηματικήν, δηλ. ἀξιοῖ ὁ κ. Ὑπουργός, ἵνα ἐπὶ μεγίστῳ ὅρῳ ἐγγυήσεως δραχμῶν 50,000 οἱ οἰνοπνευματοποιοὶ ὑποθηκεύσωσιν εἰς τὸ Δημόσιον τὰ καταστήματα αὐτῶν, ἵνα ἐπιτύχωσι τὴν ἀποταμίευσιν ἢ ὑποθηκεύσωσι τὰ καταστήματα αὐτῶν πρὸς ἀγορὰν χρεογράφων ἢ παράσχωσιν ἐγγύησιν Τραπέζης· ἀλλὰ διὰ τοὺς γινώσκοντας τὰ τῆς τραπεζικῆς πίστεως εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι ἡ Τράπεζα, ἥτις θέλει παράσχει τὴν ἐγγύησιν αὐτῆς μέχρι 50,000 μάλιστα εἰς τὸ Δημόσιον ὑπὲρ τοῦ παραγωγοῦ, θὰ μειώσῃ κατ’ ἴσον ποσὸν τὴν πίστωσιν, ἧς ἀπολαμβάνει ὁ παραγωγὸς οὗτος παρ’ αὐτῆς, διότι δι’ ἓν τραπεζικὸν κατάστημα ἡ ἐγγύησις εἶναι μετρητά. Λοιπὸν καθ’ ἣν στιγμὴν θὰ προσέλθῃ οἱαδήποτε Τράπεζα νὰ παράσχῃ ἐγγύησιν ὑπὲρ τοῦ παραγωγοῦ, τοῦ βιομηχάνου, ἐὰν ἔχῃ οὗτος πίστωσιν 150,000 δρ. παρ’ αὐτῇ, θὰ περιορισθῇ εἰς 100,000. Αὐτὴ ἡ εὐκολία, τὴν ὁποίαν παρέχει τὸ ὑπουργικὸν νομοσχέδιον δῆθεν ὑπὲρ τῆς ἀποταμιεύσεως, οὐδὲν ἕτερον οὕτως εἶναι εἰμὴ καταστροφὴ ἢ μείωσις τῆς παραγωγικῆς ἐργασίας. Τοιαῦται διατάξεις, τὰς ὁποίας ἐκ τοῦ προχείρου συνέλεξα, Κύριοι, διότι δὲν ἐπήρκει καὶ ὁ χρόνος εἰς πλήρη μελέτην τοῦ ζητήματος —ὁμολογῶ δ’ ὅτι διὰ πρώτην φορὰν ἀναμιγνύομαι εἰς ζήτημα φορολογικὸν οἰνοπνευμάτων καὶ δὲν ἤμην οἰκεῖος πρὸς τὸν νόμον—, ἀποδεικνύουσιν ὅτι εἶναι ἀνάγκη ἐξετάσεως τοῦ νομοσχεδίου εὐρυτέρας καὶ λεπτομερεστέρας ὑπὸ Βουλευτῶν δ’ εἰδημόνων, πρωτίστως δὲ Βουλευτῶν, ἐκπροσωπούντων τοὺς πληθυσμοὺς ἐκείνους, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐπίκειται ἡ καταστροφή, τῶν ὁποίων δημεύεται ἡ περιουσία. Ἐάν, Κύριοι, καταργήσωμεν τοὺς ἄμβυκας, βλάπτομεν τὴν ἀμπελουργίαν· ἐὰν ὅμως τὰ οἰνοπνευματοποιεῖα τῆς δʹ κατηγορίας βλάψωμεν ἢ προκαλέσωμεν στάσιν τῶν ἐργασιῶν αὐτῶν, θέλομεν καταλήξει ὄχι μόνον εἰς τὴν βλάβην τῆς ἀμπελουργίας, ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν καταστροφὴν τῆς σταφίδος, διότι τὴν στιγμὴν ταύτην διὰ μὲν τῶν ἀμβύκων καταναλίσκεται τὸ προϊὸν τῆς ἀμπέλου, διὰ δὲ τῶν οἰνοπνευματοποιείων βʹ κατηγορίας καταναλίσκεται καί τὸ προϊὸν τῆς ἀμπέλου, ἀλλὰ καὶ κατὰ τὸ μέγιστον τὸ προϊὸν τῆς σταφίδος, ὅτε δὲ εἶναι ἔναυλοι εἰς τὰς ἀκοὰς ἡμῶν αἱ κραυγαὶ ὁλοκλήρου τοῦ σταφιδικοῦ πληθυσμοῦ καὶ ὅτε μόλις πρὸ πέντε ἐτῶν κατωρθώσαμεν, ἵνα σταθμόν τινα παράσχωμεν εἰς τὰς ἑκάστοτε συζητήσεις ἐν τῇ Βουλῇ περὶ σταφίδος, σταθμὸν ἐλλιπῆ, θέλομεν ἤδη μετὰ πάσης εὐκολίας νὰ θέσωμεν εἰς κίνδυνον πάντα τὰ ἱδρύματα εἴτε διὰ συμβάσεων πρὸς τὸ Κράτος λειτουργοῦντα εἴτε ἕνεκεν αὐτῶν προκύψαντα, καὶ τοιαῦτα ἱδρύματα εἶναι αἱ οἰνοπνευματοποιητικαὶ ἑταιρεῖαι καὶ τὰ οἰνοπνευματοποιεῖα καὶ θέλομεν ταῦτα νὰ θέσωμεν ἐν κινδύνῳ, διὰ νὰ πράξωμεν τί; ἵνα μὴ ἀσφαλίσωμεν κἂν πρόσοδον βεβαίαν ὑπὲρ τοῦ δημοσίου θησαυροῦ. Βεβαίως δὲν θέλω ἀρνηθῆ τὴν χρησιμότητα αὐξήσεώς τινος τοῦ φόρου τοῦ οἰνοπνεύματος, διότι καθ’ ἣν στιγμὴν ὑπάρχουσιν ἀνάγκαι οἰκονομικαί, αἵτινες ἐπιβάλλουσιν οἰκονομικὴν ἐπιβάρυνσιν, βεβαιότατα κατὰ πρῶτον λόγον πρέπει νὰ στραφῶμεν πρὸς τὰ προϊόντα τὰ καταναλισκόμενα οὐχὶ κατ’ ἀνάγκην ἀπαραίτητον, ἀλλὰ πρὸς τὰ προϊόντα τῆς πολυτελοῦς ἀναλώσεως, πάντα δὲ τὰ Κράτη τὰ ὑγιεῖς ἔχοντα οἰκονομικὰς ἀρχὰς πρὸ παντὸς βαρύνουσι διὰ φόρου τὸ οἰνόπνευμα, διότι ἐν τῇ φορολογίᾳ τοῦ οἰνοπνεύματος συνδυάζεται πρὸς τῇ ὑγιεῖ οἰκονομικῇ ἀρχῇ καὶ ἡ ἀνάγκη τῆς δημοσίας ὑγείας. Καὶ βεβαίως ἡ ἐπιβάρυνσις τοῦ φόρου τοῦ οἰνοπνεύματος οὐ μόνον συντελεῖ εἰς αὔξησιν τῶν προσόδων τοῦ Δημοσίου ἄνευ ὡρισμένης καταπονήσεως ὁλοκλήρου τοῦ πληθυσμοῦ τῆς χώρας, ἀλλὰ συντελεῖ συγχρόνως καὶ εἰς παρακώλυσιν καταναλώσεως ἀμέτρου προϊόντος τὸ ὁποῖον εἶναι ἐπιβλαβὲς εἰς τὴν ὑγείαν. Ἀλλὰ βεβαίως δὲν εἶναι ἡ ὥρα κατάλληλος, ὅπως συζητήσωμεν ἡμεῖς ἐν Ἑλλάδι περὶ πολεμικῆς κατὰ τοῦ ἀλκοολισμοῦ, διότι ἀναμφισβητήτως μόνον ἡ χώρα ἡμῶν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τύχῃ τῆς κατηγορίας ὅτι τοιαύτη εἶναι ἡ διάδοσις τοῦ ἀλκοολισμοῦ ἐν αὐτῇ, ὥστε νὰ εἶναι ἀνάγκη ὅπως λάβωμεν μέτρα δημευτικὰ περιουσιῶν, καταστρεπτικὰ ὁλοκλήρου πληθυσμοῦ, ἵνα διασώσωμεν τὸν ὑπόλοιπον πληθυσμὸν ἐκ τοῦ κινδύνου τοῦ ἀλκοολισμοῦ. Ἡμεῖς ἔχομεν ἀνάγκην χάριν τῆς ἀποδόσεως μείζονος εἰσπράξεως ἐκ τοῦ οἰνοπνεύματος νὰ γίνῃ ἡ διάδοσις αὐτοῦ εὐρυτέρα, διότι εὑρισκόμεθα εἰς τὴν κατωτάτην βαθμίδα μεταξὺ πάντων τῶν εὐρωπαϊκῶν Κρατῶν, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὴν διάδοσιν τοῦ οἰνοπνεύματος. Δὲν δύναταί τις δὲ νὰ εἴπῃ ὅτι οἱ Θεσσαλοὶ γεωργοὶ οἱ ζῶντες ὑπὸ τὸ ὑγρὸν κλῖμα τῆς Θεσσαλίας καὶ οἱ εἰς τὰ ὕψη τῶν ὀρεινῶν μερῶν τῆς Στερεᾶς καὶ τῆς Πελοποννήσου διαβιοῦντες εἶναι ἀλκοολικοί, ὅταν μεταχειρίζωνται τὸ ὀλίγον οὖζον ἑκάστην πρωίαν, ἵνα μεταδώσωσι τὴν θερμότητα ἐν τῷ σώματι, ἀντικαθιστῶντες τὴν ἔλλειψιν ἐπαρκοῦς τροφῆς. Ἀπὸ τοὺς πληθυσμοὺς αὐτούς, οἱ ὁποῖοι μόλις εἶναι αὐτάρκεις, οἱ ὁποῖοι δὲν φωνάζουσι καθ’ ἑκάστην ζητοῦντες τὴν ἀρωγὴν τῆς Πολιτείας, διότι συνήθισαν μὲ τὸν ὀλίγον ἄρτον ἐκ καλαμβοκίου νὰ ζῶσι, μὴ στερήσωμεν τὸ ποτόν, τὸ ὁποῖον ὀλίγην θερμότητα παρέχει βελτιοῦν τὴν τροφήν του. Δὲν δυνάμεθα νὰ λέγωμεν ὅτι ἀγωνιζόμεθα ἐνταῦθα κατὰ τοῦ ἀνυπάρκτου ἀλκοολισμοῦ. Τὰ ὑποδεικνυόμενα μέτρα κατὰ τοῦ οἰνοπνεύματος εἶναι μέτρα καθαρῶς ταμιευτικὰ καὶ ὀφείλομεν νὰ ἐξετάσωμεν τὸ ζήτημα τῆς φορολογίας τῶν οἰνοπνευματούχων ὑγρῶν ἀπὸ μόνης τῆς ἀπόψεως τῆς βελτιώσεως τῶν εἰσπράξεως τοῦ Δημοσίου. Ἀλλ’ ὀφείλομεν νὰ προσέξωμεν ἵνα μὴ βελτιοῦντες τὰς δημοσίας προσόδους καταστρέψωμεν ἐκείνους ἐξ ὧν ἡ εἴσπραξις γίνεται, διότι ἡ καταστροφὴ ἐκείνων καὶ τὸ δημόσιον ταμεῖον δὲν ὠφελεῖ, τὸ ὁποῖον θὰ στερηθῇ τῶν ὀργάνων τῆς ἀποδόσεως τῶν φόρων, ἀλλὰ πρὸ παντὸς φοβοῦμαι ὅτι δύναται νὰ γεννήσῃ κοινωνικὴν ἀνεμοζάλην, διὰ τὴν ὁποίαν ἐγὼ τοὐλάχιστον δὲν συμμερίζομαι τοὺς λόγους τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Καρυστίας Βουλευτοῦ ἐπιρρίψαντος τὴν εὐθύνην εἰς τὴν Κυβέρνησιν, διότι φρονῶ ὅτι οὐδεμία Κυβέρνησις Ἑλληνικὴ καὶ οὐδεμία Ἑλληνικὴ Βουλὴ δύναται νὰ ἔχῃ τὸ ἀνάστημα, ἵνα ἀναλάβῃ εὐθύνας ἀνεμοζάλης καὶ καταστροφῆς κοινωνικῆς καὶ οἰκονομικῆς ὁλοκλήρου πληθυσμοῦ. Διὰ τοὺς λόγους τούτους, Κύριοι, ζητῶ τὴν παραπομπὴν τοῦ νομοσχεδίου εἰς ἐπιτροπήν.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§62ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Διὰ τοῦ φόρου, Κύριοι, τοῦ οἰνοπνεύματος ἐπιδιώκομεν διττὸν σκοπόν, ταμιευτικὸν καὶ ἀνακουφιστικόν. Πρόκειται οὕτω πὼς νὰ δημιουργήσωμεν μίαν πολλοῦ λόγου ἀξίαν τοῦ Δημοσίου πρόσοδον, ἡ ὁποία θὰ παράσχῃ ἡμῖν τὴν εὐκαιρίαν ν’ ἀνακουφίσωμεν φορολογικῶς τοὺς ἀμπελοκτήμονας καὶ μικροὺς γεωργούς μας. Ἄς ἐξετάσωμεν νῦν τὸ νομοσχέδιον ὑπὸ τὴν πρώτην καὶ κυρίαν αὐτοῦ ἔποψιν, τὴν ταμιευτικήν. Ὡς πολλάκις, Κύριοι, μέχρι τοῦδε ἐτόνισα πρὸς ὑμᾶς, τὸ οἰνόπνευμα εἶναι ἀντικείμενον οὐχὶ πρώτης ἀνάγκης οὐδ’ ἀπολαυστικὸν ἁπλῶς, ἀλλ’ αὐτὸ τοῦτο ἐπιβλαβὲς εἰς τὴν ὑγίειαν. Ὡς τοιοῦτο δύναται καὶ πρέπει αὐτό, ὡς ἡ ἐπιστήμη καὶ ἡ πεῖρα πάντων σχεδὸν τῶν πεπολιτισμένων λαῶν διδάσκει ἡμᾶς, νὰ ὑποβληθῇ εἰς τὸν βαρύτατον τῶν φόρων. Εἰς τὸν φόρον τοῦτον ὀφείλομεν νὰ προσφύγωμεν καὶ ἡμεῖς, νῦν κατ’ ἐξοχήν, ὅτε τὸ Κράτος εὑρίσκεται εἰς μεγάλας οἰκονομικὰς στενοχωρίας. Καθ’ ὃν χρόνον εἴμεθα ἠναγκασμένοι ἀφ’ ἑνὸς μὲν νὰ προβῶμεν εἰς πᾶσαν δυνατὴν οἰκονομίαν, ἀφ’ ἑτέρου δὲ νὰ κάμωμεν νέαν ἔκκλησιν εἰς τὸ βαλλάντιον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὁ φόρος τοῦ οἰνοπνεύματος εἶναι ὁ ὑπὲρ πάντα ἄλλον ἐνδεικνύμενος ἡμῖν εἰς τοῦτο. Ὡς οἱ ἄλλοι λαοί, παρ’ οἷς ἔχει ἐπιβληθῆ ὁ φόρος αὐτός, καὶ ἡμεῖς δυνάμεθα κάλλιστα νὰ ἐξασφαλίσωμεν οὕτω πως μίαν πολλοῦ λόγου ἀξίαν πρόσοδον εἰς τὸ Κράτος. Ἀλλά, Κύριοι, πόσον οἰνόπνευμα παράγεται ἐν Ἑλλάδι, πόσον δ’ ἐξ αὐτοῦ μέλλει νὰ ὑπαχθῇ εἰς τὴν προτεινομένην νῦν φορολογίαν; Ἡ ἐτησία παραγωγὴ τοῦ οἰνοπνεύματος παρ’ ἡμῖν ὑπολογίζεται εἰς 6½ περίπου ἑκατομμύρια ὀκάδων.

§63Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ἀνύδρου οἰνοπνεύματος;

§64ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Βεβαίως ἐξ αὐτοῦ τοῦ ποσοῦ ὡς 2 ἑκατομμύρια μετουσιοῦται χρησιμοποιούμενον εἰς φωτισμὸν καὶ εἰς καύσιμον καθόλου ὕλην, περὶ τὰ 2 ἑκατομμ. ἀναμιγνύεται μετ’ οἴνου ἢ γλεύκους ἢ ἐξάγεται αὐτούσιον εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν καὶ ὡς 2½ ἑκατομμ. ὀκ. παραδίδεται εἰς τὴν ποτοποιίαν. Τὸ τελευταῖον τοῦτο ποσὸν εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον μέλλει νὰ ὑποβληθῇ νῦν εἰς τὸν προτεινόμενον φόρον καταναλώσεως. Διὰ πολλοὺς καὶ διαφόρους λόγους εἶναι ἀδύνατον εὐθὺς ἐν ἀρχῇ νὰ φορολογηθῇ ὁλόκληρον αὐτὸ τὸ ποσόν. Ἐγώ, Κύριοι, δέχομαι ὡς κατώτατον ὅριον φορολογητέου ποσοῦ 1½ ἑκατομμ. ὀκ. Τὸ ποσὸν τοῦτο ἀφεύκτως θ’ αὐξήσῃ σὺν τῷ χρόνῳ.

§65Γ. ΛΑΝΑΡΑΣ. Ὥστε μὲ τὸν φόρον δὲν πολεμεῖται ὁ ἀλκοολισμός!

§66ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Δυστυχῶς μεθ’ ὅλα τὰ φορολογικὰ βάρη, εἰς ἃ προσφεύγουσι τὴν σήμερον οἱ πεπολιτισμένοι λαοί, δὲν καταστέλλεται ὁ ἀλκοολισμός. Τόσον τοῦ οἰνοπνεύματος, ὅσον καὶ τοῦ καπνοῦ ἡ κατανάλωσις περιορίζεται μὲν κατά τι ἐν ἀρχῇ, ἅμα τῇ ὑποβολῇ ἢ τῇ αὐξήσει τοῦ φόρου, βραδύτερον ὅμως ἐπανέρχεται αὐτὴ εἰς ὃ σημεῖον εὑρίσκετο πρίν, σὺν τῷ χρόνῳ δὲ καὶ ὑπερβάλλει τοῦτο. Ὅταν, Κύριοι, ὁ ἀνθρώπινος ὀργανισμὸς ἐξοικειωθῇ πρὸς τὴν χρῆσιν τοῦ καπνοῦ ἢ τοῦ οἰνοπνεύματος, δυσκόλως πλέον ἀφίσταται αὐτῆς, ὁσονδήποτε καὶ ἂν αὐξήσῃ ἡ τιμὴ τῶν περὶ οὗ ὁ λόγος ἀπολαυστικῶν ἀντικειμένων.

§67Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ἐκεῖνοι, κ. Ὑπουργέ, μετὰ τῶν ὁποίων διεπραγματεύθητε τὸ μονοπώλιον τοῦ οἰνοπνεύματος, σᾶς μετέδωκαν τὰς στατιστικὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἀνεφέρατε πρὸ ὀλίγου;

§68ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὄχι· αἱ πληροφορίαι εἶναι ἰδικαί μου. Οἱ διευθύνοντες τὴν Ἑταιρείαν τῶν οἴνων καὶ οἰνοπνευμάτων, μεθ’ ὧν διεξήγαγον τὰς περὶ μονοπωλίου διαπραγματεύσεις, δὲν ἐφάνησαν ἀποκρούοντες αὐτάς. Ἰδίως εὑρέθησαν σύμφωνοι καὶ πρὸς τὸ ποσὸν τοῦ οἰνοπνεύματος, ὅπερ, χρησιμοποιούμενον εἰς τὴν ποτοποιίαν, θὰ κατωρθοῦτο νὰ φορολογηθῇ.

§69Γ. ΛΑΝΑΡΑΣ. Εἰς τί τότε διεφωνήσατε πρὸς αὐτούς;

§70ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὡς ἐδήλωσα ἤδη πρὸς τὴν Βουλήν, αὐτοὶ τὴν τελευταίαν στιγμὴν ἐφοβήθησαν μήπως τὸ πρῶτον καὶ δεύτερον ἔτος τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ μονοπωλίου, παρὰ πάντα ὑπολογισμόν, δὲν θὰ κατωρθοῦτο νὰ φορολογηθῇ τὸ ποσὸν τοῦ 1½ ἑκατομμ. ὀκ., τὸ ὁποῖον ἐγὼ ἤθελον νὰ ἔχω ἐξησφαλισμένον ὑπὲρ τοῦ Κράτους μὲ τὴν ἐπιφύλαξιν τοῦ νὰ καταβάλληται εἰς τοῦτο ὁ φόρος ἀκέραιος καὶ διὰ πᾶσαν περιπλέον τοῦ ποσοῦ αὐτοῦ κατανάλωσιν οἰνοπνεύματος.

§71Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ὥστε ἡ ἑταιρεία τοῦ μονοπωλίου δὲν θὰ ἐκράτει τίποτε ἐκ τοῦ φόρου διὰ λογαριασμόν της.

§72ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Τί ἠθέλετε νὰ κρατήσῃ αὐτὴ περιπλέον τοῦ κέρδους, τὸ ὁποῖον θὰ εἶχεν ἐκ τῆς μονοπωλιακῆς παραγωγῆς καὶ ἐμπορίας τοῦ οἰνοπνεύματος ἐν Ἑλλάδι; Ὑφ’ ἃς τιμὰς προμηθεύεται ἡ Ἑταιρεία τῶν οἴνων καὶ οἰνοπνευμάτων τὴν πρώτην ὕλην, ἤτοι τὸν παρακρατούμενον σταφιδόκαρπον ὑπὸ τῆς Προνομιούχου ἑταιρείας, καὶ τώρα κερδίζει ὄχι ὀλίγα καὶ ἠναγκάσθη ἤδη νὰ ὑποτιμήσῃ τὸ οἰνόπνευμα ἐκ 1 δρ. καὶ 40 λεπτὰ εἰς μίαν δρ. τὴν ὀκᾶν μόνον διὰ τὸν ἀνταγωνισμὸν πρὸς τὴν μικρὰν ἀπόσταξιν. Ἐκλείποντος τοῦ ἀνταγωνισμοῦ τούτου ὑπὸ τὸ μονοπώλιον, θ’ ἀνύψου αὐτὴ πάλιν τὴν τιμήν. Καὶ θεωρεῖτε μικρὸν τοῦτο καὶ μόνον τὸ κέρδος ἐπὶ μονοπωλιακῆς παραγωγῆς καὶ ἐμπορίας τοῦ οἰνοπνεύματος καθ’ ὅλην τὴν Ἑλλάδα;

§73Γ. ΛΑΝΑΡΑΣ. Ὥστε θὰ ἦτο ἐλευθέρα ἡ Ἑταιρεία τοῦ μονοπωλίου νὰ πωλῇ τὸ οἰνόπνευμα εἰς οἱανδήποτε τιμὴν ἤθελεν αὐτή;

§74ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Βεβαίως ὄχι· διότι διὰ τῆς συμβάσεως θὰ ὑπεχρεοῦτο αὐτὴ νὰ τὸ πωλῇ εἰς ὡρισμένην τιμήν. Ἐγὼ ἤμην τῆς γνώμης ὅτι ἠδύνατο νὰ ὁρισθῇ ἐφάπαξ ἡ τιμὴ τοῦ οἰνοπνεύματος πρὸς 1 δρ. καὶ 20 λεπ. τὴν ὀκᾶν. Ἀλλὰ καὶ ἐκ μόνης τῆς διαφορᾶς ταύτης θὰ εἶχεν ἡ Ἑταιρεία τοῦ μονοπωλίου, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ προμνησθέντος μέσου ὅρου τῆς καταναλώσεως, 400–500 χιλ. δρ. περιπλέον ἐτήσιον κέρδος.

§75Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Ἡ Ἑταιρεία τῶν οἴνων καὶ οἰνοπνευμάτων διὰ τῆς ἀπαγορεύσεως τῶν κοινῶν ἀμβύκων τίθεται καὶ ἄνευ τοῦ μονοπωλίου ἐκτὸς ἀνταγωνισμοῦ πρὸς τὴν μικρὰν ἀπόσταξιν· ἑπομένως θὰ δύναται αὐτὴ νὰ ὁρίσῃ καὶ οὕτω τὴν τιμὴν τοῦ οἰνοπνεύματος πρὸς 1 δρ. καὶ 40 λεπ. καὶ πλέον ἴσως τὴν ὀκᾶν.

§76ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Δικαίωμά της εἶναι αὐτό, ἐνόσῳ δὲν καθιεροῦται τὸ μονοπώλιον, εὕρηται δ’ αὐτὴ ἐν συνεννοήσει πρὸς τοὺς μεγάλους οἰνοπνευματοποιούς μας ὡς νῦν. Τοῦτο θ’ ἀποβῇ κυρίως εἰς ζημίαν τῶν ποτοποιῶν καὶ ποτοπωλῶν, οἱ ὁποῖοι ἐξανέστησαν κατὰ τοῦ μονοπωλίου τοῦ οἰνοπνεύματος ὑποκινούμενοι εἰς τοῦτο ὑπὸ τῶν μεγάλων οἰνοπνευματοποιῶν, οἵτινες συνασπιζόμενοι μετὰ τῆς Ἑταιρείας τῶν οἴνων καὶ οἰνοπνευμάτων θὰ κανονίζωσι τὴν τιμὴν τοῦ ἀνύδρου οἰνοπνεύματος αὐτοβούλως. Ἀλλὰ περὶ τούτου δὲν πρόκειται τώρα. Ἐγώ, Κύριοι, ἠρωτήθην ὑπὸ τοῦ ἐντίμου ἐκ Βόλου Βουλευτοῦ, διατί διεφωνήσαμεν πρὸς τὴν Ἑταιρείαν τῶν οἴνων καὶ οἰνοπνευμάτων ὡς πρὸς τὸ μονοπώλιον. Ἀπήντησα δὲ πρὸς αὐτὸν ὅτι ἐγὼ ἐπέμενον εἰς τὸ νὰ ἐγγυηθῇ αὐτὴ διὰ τὸ κατώτατον ὅριον τῆς καταναλώσεως τοῦ οἰνοπνεύματος εἰς 1½ ἑκατομμύριον ὀκάδ. καὶ ν’ ἀναλάβῃ τὴν ὑποχρέωσιν, ἵνα καταβάλλῃ εἰς τὸ Δημόσιον εὐθὺς ἀπὸ τοῦ πρώτου ἔτους τὸν φόρον τοῦ ποσοῦ αὐτοῦ. Οἱ διευθύνοντες ὅμως τὴν περὶ ἧς ὁ λόγος ἑταιρείαν, φοβηθέντες τὴν τελευταίαν στιγμὴν ὅτι κατὰ τὰ δύο πρῶτα ἔτη δὲν θὰ κατωρθοῦτο ἴσως νὰ φορολογηθῇ ὁλόκληρον αὐτὸ τὸ ποσόν, ἀναλογισθέντες δὲ καὶ τὰς μεγάλας ἀποζημιώσεις, εἰς ἃς θὰ ὑπεβάλλετο ἡ ἑταιρεία ἀπέναντι τῶν ἄλλων οἰνοπνευματοποιῶν, ἅμα τῇ ἐφαρμογῇ τοῦ μονοπωλίου, ἀπέκρουσαν τὸν ὅρον, τὸν ὁποῖον ἐγὼ εἶχον θέσει ὡς conditio sine qua non. Αὐτοὶ ἀντιπροέτεινον ἕτερον ὅρον, καθ’ ὃν θ’ ἀνελάμβανον κατὰ τὰ δύο πρῶτα ἔτη νὰ εἰσπράξωσι τὸν φόρον εἰς λογαριασμὸν τοῦ Δημοσίου καὶ μετὰ ταῦτα νὰ ἐγγυηθῶσι πρὸς τοῦτο δι’ ὡρισμένον ποσὸν καταναλώσεως καὶ φόρου. Ἐγὼ ὅμως, Κύριοι, προτιμῶ τὸ μονοπώλιον οὐ μόνον διότι ὑπ’ αὐτὸ θὰ ἠδυνάμεθα νὰ βεβαιώσωμεν καὶ εἰσπράξωμεν τὸν φόρον τοῦ οἰνοπνεύματος εὐκολώτερον καὶ ἀσφαλέστερον, ἀλλὰ καὶ διότι ὑπ’ αὐτὸ θὰ ἐξησφαλίζομεν εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς μίαν ὡρισμένην πρόσοδον, ἡ ὁποία θὰ ἐχρησίμευεν ὡς ὑπέγγυος διὰ τὸ συνομολογηθησόμενον μέγα δάνειον. Ἀφοῦ δὲ δὲν κατωρθοῦτο τοῦτο, ἐθεώρησα προτιμότερον νὰ εἰσπράττῃ αὐτὸ τὸ Κράτος τὸν φόρον ἀπ’ εὐθείας· διότι, ὡς καὶ ἄλλοτε εἶπον, ἐγὼ τοὐλάχιστον ἔχω τὴν πεποίθησιν ὅτι τὰ ἀποτελέσματα αὐτοῦ εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς θὰ ὑπερβῶσι πᾶσαν προσδοκίαν, οὕτω δὲ θὰ ἔχωμεν ταχέως νέας προτάσεις περὶ μονοπωλίου, συμφορωτέρας τῶν πρώτων. Ταῦτα εἰς ἐπίλυσιν τῆς ἀπορίας τοῦ κ. Βουλευτοῦ Βόλου. Νῦν ὀφείλω ν’ ἀπαντήσω εἰς ὅσα εἶπον περὶ τοῦ νομοσχεδίου καὶ αὐτὸς καὶ τέσσαρες ἄλλοι συνάδελφοι. Οἱ κ. Λαναρᾶς, Νέγρης, Στεφανίδης, Μπακόπουλος καὶ Στράτος, λαβόντες ὁ εἷς μετὰ τὸν ἄλλον τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου, ὑπεστήριξαν κυρίως ὅτι δι’ αὐτοῦ μέλλουσι νὰ ζημιωθῶσιν ἢ καὶ νὰ καταστραφῶσι τὰ συμφέροντα ὁλοκλήρων κοινωνικῶν τάξεων, τῶν οἰνοπνευματοποιῶν καὶ ποτοποιῶν ἀφ’ ἑνὸς καὶ τῶν ἀμπελοκτημόνων ἀφ’ ἑτέρου. Ἀκατάσχετος ἰδίᾳ ὑπῆρξεν ἐν τῇ ἐπιθέσει αὐτοῦ ὁ ἔντιμος ἐκ Βάλτου Βουλευτής, ὅστις κηδόμενος πρὸ παντὸς τῶν ἀμπελοκτημόνων παρέστησε τὸν διὰ τοῦ νομοσχεδίου ἐπιβαλλόμενον περιορισμὸν εἰς τὴν μικρὰν ἀπόσταξιν τῶν στεμφύλων των ὡς μέγα τι καὶ ἀνεπανόρθωτον κακόν, ὅπερ μέλλει νὰ ἐξωθήσῃ αὐτοὺς εἰς ἀπόγνωσιν. Ἐνῷ δὲ μετὰ τοιαύτας ἐπιθέσεις ἀνέμενον ν’ ἀκούσω καὶ αὐτὸν καὶ τοὺς ἄλλους κυρίους συναδέλφους συνιστῶντας τὴν ἄμεσον καταψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου ὑπὸ τῆς Βουλῆς, παραδόξως πως καὶ οἱ πέντε προέτειναν τὴν παραπομπὴν αὐτοῦ εἰς εἰδικὴν ἐπιτροπήν. Ἀλλά, Κύριοι, τὰ νομοσχέδια παραπέμπονται συνήθως εἰς ἐπιτροπὰς, ὅταν αὐτὰ δὲν ἀποκρούωνται κατ’ ἀρχὴν ἐν τῇ ὁλομελείᾳ τῆς Βουλῆς. Διότι τίνα λόγον θὰ εἶχεν ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἡ παραπομπή των εἰς ἐπιτροπὰς; Ἔργον τούτων, ὡς γνωστόν, εἶναι ἡ ἐπεξεργασία τῶν νομοσχεδίων ἐν ταῖς λεπτομερείαις, ἐν αἷς αὐταὶ ἐπιφέρουσι τὰς ἀναγκαίας τροποποιήσεις, τὰς ὁποίας εἶτα δέχεται ἢ ἀπορρίπτει ἡ ὁλομέλεια τῆς Βουλῆς. Ἀλλά, ἂν αὕτη ἀποκρούῃ κατ’ ἀρχὴν ἓν νομοσχέδιον, δὲν εἶναι καθαρὰ ματαιοπονία ἡ συζήτησις καὶ ἡ ἐπεξεργασία αὐτοῦ ἐν ἐπιτροπῇ; Ἰδού, Κύριοι, διατί ἡμεῖς ἐπιμένομεν, ἵνα ἡ Βουλὴ ἐν τῇ ὁλομελείᾳ αὐτῆς ἀποφανθῇ προηγουμένως ψηφίζουσα τὸ παρὸν νομοσχέδιον εἰς αʹ ἀνάγνωσιν, ἂν ἀποδέχεται κατ’ ἀρχὴν τὸν φόρον τοῦ οἰνοπνεύματος, ὡς ἡμεῖς προτείνομεν αὐτόν, ἤτοι μετὰ τοῦ περιορισμοῦ τῆς μικρᾶς ἀποστάξεως διὰ τῶν κοινῶν ἀμβύκων, οὗ ἄνευ ἀδύνατον νὰ ἐξασφαλίσωμεν αὐτόν, καθ’ ἣν ἡμεῖς ἔχομεν ἀκράδαντον πεποίθησιν. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει συμφωνοῦμεν καὶ ἡμεῖς, ἵνα τὸ νομοσχέδιον παραπεμφθῇ εἰς ἐπιτροπήν, μέλλουσαν νὰ ἐπεξεργασθῇ αὐτὸ ἐν τοῖς καθ’ ἕκαστον. Ἂν ὅμως ἀποδειχθῇ οὕτω πως ὅτι ἡ Βουλὴ κατ’ ἀρχὴν ἀποκρούει τὸν προκείμενον φόρον, τότε καθίσταται περιττὴ ὄχι μόνον ἡ παραπομπὴ τοῦ νομοσχεδίου εἰς ἐπιτροπήν, ἀλλὰ καὶ ἡ παραμονὴ ἡμῶν ἐν τῇ Κυβερνήσει. Ὁ φόρος, Κύριοι, τοῦ οἰνοπνεύματος εἶναι ἓν τῶν πρωτίστων καὶ κυριωτάτων μέτρων, δι’ ὧν ἡμεῖς ἐπιδιώκομεν τὴν οἰκονομικὴν ἀνόρθωσιν τοῦ Κράτους καὶ τῆς χώρας, κατ’ ἀκολουθίαν δὲ καὶ τὴν πραγμάτωσιν τῶν ἡμετέρων ἐπαγγελιῶν περὶ πολεμικῆς παρασκευῆς καὶ περὶ πάσης ἄλλης βελτιώσεως τῶν κοινῶν πραγμάτων. Τοῦτο ὑπέδειξα ἐγὼ ἤδη πολλάκις πρὸς τὴν Βουλήν, εἶμαι δ’ ἠναγκασμένος καὶ νῦν νὰ διακηρύξω ὅτι ἄνευ τοῦ φόρου τοῦ οἰνοπνεύματος, ὡς ἡμεῖς ἐννοοῦμεν τοῦτον, εἶναι ἀδύνατον ἀπολύτως νὰ ἐφαρμόσωμεν τὸ οἰκονομικόν μας πρόγραμμα, τούτου δὲ μὴ ἐφαρμοζομένου θ’ ἀπεδεικνύετο καθαρὰ φενάκη καὶ πᾶσα ἄλλη ἐπαγγελία ἡμῶν πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Ἀλλ’ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δυνάμεθα ἡμεῖς καὶ ἐπὶ στιγμὴν πλέον νὰ παραμείνωμεν ἐν τῇ Κυβερνήσει; Τὸ ζήτημα, Κύριοι, θέτομεν ἡμεῖς ἀπεριφράστως ἐνώπιον τῆς ἀντιπροσωπείας τοῦ ἔθνους, εἰς ἣν ἐπιβάλλεται οὕτω νὰ προβῇ ἀμέσως εἰς τὴν λύσιν αὐτοῦ ἀπαξιοῦσα προσοχῆς τὴν ὑπεκφυγήν, εἰς ἣν ζητοῦσι νὰ τὴν παρασύρωσιν οἱ προτείνοντες τὴν παραπομπὴν τοῦ νομοσχεδίου εἰς ἐπιτροπήν, πρὶν ἢ ψηφισθῇ αὐτὸ κατ’ ἀρχήν. Διὰ τῆς τοιαύτης ὑπεκφυγῆς θὰ ἐπέλθῃ μόνον χρονοτριβή, ἥτις δὲν συνάδει πρὸς τὴν ἀξιοπρέπειαν οὔτε τῆς Βουλῆς οὔτε τῆς Κυβερνήσεως, δύναται δὲ νὰ παραβλάψῃ σπουδαιότατα συμφέροντα. Ἐὰν ἡ Βουλὴ εἶναι κατ’ ἀρχὴν ἐναντίον τοῦ νομοσχεδίου, ὀφείλει νὰ τὸ καταψηφίσῃ τώρα ἀμέσως, ἵνα τώρα ἀμέσως λυθῇ καὶ τὸ κυβερνητικὸν ζήτημα, ὅπερ θὰ ἐγεννᾶτο ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, καὶ ἀνέλθωσιν ὡς τάχιστα εἰς τὴν Ἀρχὴν οἱ διάδοχοι ἡμῶν, οἵτινες θ’ ἀνελάμβανον δι’ ἄλλων μέτρων, λυσιτελεστέρων ἐκείνων τὰ ὁποῖα προτείνομεν ἡμεῖς, τὴν οἰκονομικὴν ἀνόρθωσιν τοῦ Κράτους καὶ τῆς χώρας. Τὰ πράγματα τοσοῦτον ἐπείγουσιν, ὥστε πᾶσα ἀναβολὴ τῆς σχετικῆς ἐργασίας, ἔστω καὶ ἐπὶ μίαν καὶ μόνην ἡμέραν, δύναται νὰ ἔχῃ ἀνυπολογίστους συνεπείας διὰ τὰ δημόσια καὶ τὰ ἐθνικὰ ἡμῶν συμφέροντα.

§77Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δὲν εἶναι κατάστασις αὐτή, κ. Πρόεδρε. Τί θέλουσι τότε τὴν Βουλὴν οἱ κύριοι Ὑπουργοί, ὅταν θέτωσιν εἰς αὐτὴν ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν ζήτημα ἐμπιστοσύνης; Διὰ νὰ ψηφίζῃ μόνον τὰ νομοσχέδιά των ἄνευ προηγουμένης μελέτης καὶ συζητήσεως, ὅταν μάλιστα δι’ αὐτῶν καταστρέφωνται τὰ συμφέροντα μιᾶς ὁλοκλήρου τάξεως, ὡς ἀπέδειξα ἐγὼ πρὸ ὀλίγου;

§78ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Μὴ λησμονεῖτε, Κύριοι, ὅτι πρόκειται περὶ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ἐγὼ ὑπέβαλον εἰς τὴν Βουλὴν τὸ πρῶτον πρὸ δύο περίπου μηνῶν καὶ τὸ ἐπανέφερα εἰς αὐτὴν μετερρυθμισμένον πρὸ δύο περίπου ἑβδομάδων, ἔκαμα δὲ καὶ τὴν μίαν καὶ τὴν ἄλλην φορὰν μακρὸν λόγον περὶ αὐτοῦ ἐξετάζων ὑπὸ πᾶσαν ἔποψιν τὸν φόρον ἐπὶ τῆς καταναλώσεως τοῦ οἰνοπνεύματος. Ἔκτοτε καὶ ἐν τῷ τύπῳ ἐδημοσιεύθη ἀτελεύτητος σειρὰ ἄρθρων καὶ διατριβῶν περὶ αὐτοῦ καὶ ἐν τῇ Βουλῇ ἔγινεν ἱκανὸς λόγος. Καὶ ἐν τούτοις ὁ ἔντιμος ἐκ Βάλτου Βουλευτὴς ἀδημονεῖ καὶ διαμαρτύρεται ἐνώπιον Θεοῦ καὶ ἀνθρώπων ὅτι ἡμεῖς ἐννοοῦμεν ἀθετοῦντες τὰ δικαιώματα τῆς ἐθνικῆς ἀντιπροσωπείας νὰ ἐκβιάσωμεν τὴν ψῆφόν της ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου ἡμῶν, χωρὶς αὐτὴ προηγουμένως νὰ τὸ μελετήσῃ καὶ συζητήσῃ δεόντως. Ἀλλ’ ἄν, Κύριοι, ὑπάρχῃ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἔχει διονυχισθῆ ἤδη παρ’ ἡμῖν ὑπὸ πᾶσαν ἔποψιν, τοιοῦτον εἶναι τὸ τῆς φορολογίας τοῦ οἰνοπνεύματος. Ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν συζητεῖται αὐτό, ἔκτοτε δὲ δὲν ὑπῆρξε Κυβέρνησις καὶ Βουλή, ἡ ὁποία δὲν ἠσχολήθη μὲ αὐτό, καὶ τώρα δὲ οὐχὶ μόνον, ἀλλὰ βιβλιοθήκην ἠδύνατό τις ν’ ἀπαρτίσῃ ἐκ τῶν σχετικῶν δημοσιευμάτων. Μεθ’ ὅλα δὲ ταῦτα ἐγὼ τουλάχιστον ἀμφιβάλλω ἄν ὑπάρχει Βουλευτής, ὅστις δὲν ἔχει μορφώσει κατ’ ἀρχὴν γνώμην περὶ αὐτοῦ. Εἶναι ἄρα ἀνυπόστατος ὁ ἰσχυρισμὸς τοῦ κ. Βουλευτοῦ, καθ’ ὃν ἡμεῖς ἐπιμένομεν νὰ ψηφίσῃ τώρα ἡ Βουλὴ ἀμελέτητος τὸ ἡμέτερον νομοσχέδιον. Οὐχ ἧττον, Κύριοι, ἀνυπόστατος εἶναι καὶ ὁ ἕτερος ἰσχυρισμός του, καθ’ ὃν θέλομεν δῆθεν ἡμεῖς ν’ ὑφαρπάσωμεν τὴν ψῆφον αὐτῆς ἄνευ συζητήσεως. Ἀλλ’ ἀποφεύγομεν τὴν συζήτησιν ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι ἐπανειλημμένως καὶ διὰ μακρῶν ἠγορεύσαμεν περὶ τοῦ νομοσχεδίου, ἢ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἔλαβον τὴν ἑσπέραν ταύτην τὸν λόγον, ἵνα προτείνωσι τὴν παραπομπήν του εἰς ἐπιτροπήν, ἤτοι τὴν ἀναβολήν του;

§79Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἀφοῦ σᾶς ἀπεδείξαμεν ὅτι τὸ νομοσχέδιόν σας, ὡς ἔχει, δὲν εἶναι κἂν διὰ συζήτησιν.

§80ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Πῶς ἀπεδείξατε τοῦτο; Δι’ ὅσων εἴπετε περὶ ἀμπελοκτημόνων ἀπαγγέλλοντες ἱερεμιάδας διὰ τὴν δῆθεν οἰκονομικὴν καταστροφήν των, ἥτις θὰ καταστῇ καθ’ ὑμᾶς ἀναπότρεπτος μετὰ τὸν περιορισμὸν τῆς ἀποστάξεως τῶν στεμφύλων των, τὸν καθιερούμενον διὰ τοῦ νομοσχεδίου; Καὶ ἐνομίσατε ὅτι μὲ τὸν τοιοῦτον ἰσχυρισμόν σας καὶ μὲ τοὺς σχετλιασμούς, μὲ τοὺς ὁποίους συνωδεύσατε αὐτόν, δικαιοῦσθε τώρα νὰ καυχᾶσθε ὅτι ἀπεδείξατε τὸ νομοσχέδιόν μας ἀνάξιον συζητήσεως; Δὲν ἠξεύρω, Κύριοι, ἂν ἐν τῇ ἐκλογικῇ περιφερείᾳ τοῦ ἐντίμου ἐκ Βάλτου Βουλευτοῦ ἀπαντῶσι τόσον πολλοὶ ἀμπελοκτήμονες, ἔχοντες κύριον πόρον ζωῆς τὴν ἀπόσταξιν τῶν στεμφύλων των διὰ κοινῶν ἀμβύκων, ὥστε νὰ διατρέχωσι τώρα τὸν κίνδυνον, τὸν ὁποῖον ἐπισείει αὐτός. Ἐγὼ ἔχω τὴν τιμὴν ν’ ἀντιπροσωπεύω ἐκλογικὴν περιφέρειαν, ἐν ᾗ δυσκόλως θ’ ἀνεύρισκέ τις οἰκογένειαν μὴ ἀμπελοκτήμονα, ὡς ἐκ τούτου δὲ εἶμαι εἰς θέσιν νὰ διαβεβαιώσω τὴν Βουλὴν ὅτι οἱ πλεῖστοι τῶν ἀμπελοκτημόνων ἀποστάζουσι τὰ στέμφυλά των διὰ κοινῶν ἀμβύκων, διὰ νὰ ἔχωσι τὸ ἀναγκαῖον διὰ τὴν οἰκιακήν των χρῆσιν ῥακὶ ἢ οὖζον, ὀλίγοι δὲ εἶναι οἱ παράγοντες σούμαν πρὸς πώλησιν καὶ ἐλάχιστοι οἱ ἔχοντες κύριον πόρον ζωῆς τὴν ἀπόσταξιν τῶν στεμφύλων.

§81ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Δὲν ἔχετε δίκαιον. Εἰς τὴν Θεσσαλίαν ὑπάρχουσι πλεῖστοι ὅσοι τοιοῦτοι, τοὺς ὁποίους σεῖς τώρα καταστρέφετε.

§82ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἀλλ’ αὐτοὶ δὲν εἶναι οἱ συνήθεις ἀμπελοκτήμονες, περὶ ὧν ὡμίλησεν ὁ κ. Στράτος, ἀλλ’ οἱ ἐξ ἐπαγγέλματος μικροὶ οἰνοπνευματοποιοὶ τῆς πρώτης κατηγορίας, οἱ ὁποῖοι ὁμολογουμένως ἀπαντῶσι περισσότεροι μὲν ἐν Θεσσαλίᾳ, ἰδίως ἐν Τυρνάβῳ, ὀλιγώτεροι δ’ ἀναλόγως ἐν τῇ λοιπῇ Ἑλλάδι. Τοιούτους ἔχει νὰ ἐπιδείξῃ καὶ ἡ ἐμὴ ἐκλογικὴ περιφέρεια, πάντως περισσοτέρους τῆς τοῦ ἐντίμου ἐκ Βάλτου Βουλευτοῦ. Δὲν ἀρνοῦμαι, Κύριοι, ὅτι εἰς τοὺς περὶ ὧν ὁ λόγος οἰνοπνευματοποιοὺς πρώτης κατηγορίας καθίσταται ὁπωσδήποτε προβληματικὴ ἡ περαιτέρω ἐξακολούθησις τοῦ ἔργου των διὰ τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ νομοσχεδίου. Ἀλλὰ μεταξὺ αὐτῶν, ἀνερχομένων εἰς 280 περίπου, καὶ τῶν ἀμπελοκτημόνων, ὑπὲρ ὧν κυρίως κόπτεται ὁ κ. Στράτος καὶ οἵτινες ἀριθμοῦνται κατὰ μυριάδας, ὑπάρχει διαφορὰ μεγάλη. Οἱ ἀμπελοκτήμονες, Κύριοι, ὑφίστανται ἀναλόγως μικρὰν ζημίαν, ὡς ὑπέδειξα ἤδη, καὶ δι’ αὐτὴν λαμβάνουσιν ὡς ἀντάλλαγμα τὴν κατάργησιν τοῦ φόρου τῶν ἀμπέλων καὶ τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν. Εὐχῆς ἔργον θὰ ἦτο νὰ τύχωσιν ἰδιαιτέρας ἀποζημιώσεως οἱ ἐξ ἐπαγγέλματος οἰνοπνευματοποιοὶ πρώτης κατηγορίας, ἀλλὰ τοῦτο ἠδύνατο νὰ γίνῃ μόνον ὑπὸ τὸ μονοπώλιον. Ἐνόσῳ τοῦτο δὲν πραγματοποιεῖται, πρέπει ν’ ἀρκεσθῶσιν οὗτοι τό γε νῦν ἔχον εἰς τὴν συγκατάβασιν, τὴν ὁποίαν θὰ ἐπιδείξῃ τὸ Κράτος παρέχον εἰς αὐτοὺς προθεσμίαν, ἵνα ἀποστάξωσιν ὅσην προμήθειαν ἔχουσι στεμφύλων, οἴνων καὶ καθόλου ὑπολειμμάτων οἰνοποιίας, καὶ εἶτα ἐφαρμόζον ἐπ’ αὐτῶν τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ νομοσχεδίου.

§83Γ. ΛΑΝΑΡΑΣ. Ἂν ἐφαρμοσθῇ βραδύτερον τὸ μονοπώλιον, θὰ τύχωσιν αὐτοὶ τότε ἀποζημιώσεως;

§84ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐγὼ τοὐλάχιστον ἔχω αὐτὴν τὴν γνώμην, νομίζω δ’ ὅτι τοῦτο ὑπαγορεύει καὶ τὸ καλῶς ἐννοούμενον συμφέρον τῆς ἑταιρείας, ἥτις θ’ ἀναλάβῃ τὸ μονοπώλιον τοῦ οἰνοπνεύματος, εἰμή τι ἄλλο, ν’ ἀποζημιώσῃ αὐτοὺς ἐξαγοράζουσα τὰ μηχανήματά των, ἵνα ἐξασφαλισθῇ οὕτω κατὰ πάσης λαθραίας ἀποστάξεως.

§85ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Καὶ τότε αὐτοὶ τί θὰ γίνωσιν;

§86ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὅ,τι γίνονται παντοῦ καὶ πάντοτε οἱ παραγωγοὶ εἴδους τινός, ἐπὶ τοῦ ὁποίου τὸ Κράτος εἶναι ἠναγκασμένον νὰ ἐφαρμόσῃ τὸ μονοπώλιον.

§87Γ. ΛΑΝΑΡΑΣ. Εὑρίσκετε, κύριε Ὑπουργέ, ὑμεῖς ἱκανοποιητικὸν διὰ τοὺς μικροὺς οἰνοπνευματοποιοὺς τὴν ἀποζημίωσιν, τὴν ὁποίαν ἀναφέρετε καὶ τὴν ὁποίαν ἐνδεχόμενον εἶναι καὶ νὰ μὴ λάβωσιν αὐτοί ποτε;

§88ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Δὲν τὴν εὑρίσκω διόλου ἱκανοποιητικήν, λυποῦμαι δὲ διὰ τοῦτο τόσῳ μᾶλλον, ὅσῳ μεταξὺ τῶν μικρῶν οἰνοπνευματοποιῶν καταλέγονται οὐκ ὀλίγοι ἐκλογεῖς μου, μεταξὺ δ’ αὐτῶν καὶ στενοί μου φίλοι. Ἀλλά, ὅτε ὕψιστα συμφέροντα τοῦ Κράτους καὶ τοῦ ἔθνους ἐπιβάλλουσι τὴν τοιαύτην θυσίαν, πρέπει νὰ τὰς ὑποστῶσι καὶ αὐτοί, ὡς καὶ οἱ ποτοποιοὶ καὶ οἱ ποτοπῶλαι θὰ ὑποστῶσι ζημίαν τινά· διὸ δικαιολογῶ πληρέστατα καὶ τούτων καὶ ἐκείνων τὴν ἐξέγερσιν ἐναντίον τοῦ νομοσχεδίου.

§89Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Τότε διατί ἐπιμένετε εἰς τὴν ἐπιψήφισιν αὐτοῦ;

§90ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐπιμένω δι’ οὓς λόγους ἐξέθηκα ἤδη ἐπανειλημμένως ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου καὶ πρὸς οὓς οὔτε ὑμεῖς οὔτε ἄλλος τις τῶν προαγορευσάντων συναδέλφων ἀπεπειράθη κἂν ν’ ἀντείπῃ τι, ἐνῷ εἰς αὐτοὺς τοὺς λόγους ἔπρεπε κυρίως νὰ στραφῇ ἡ παροῦσα συζήτησις. Ἀφήσατε, Κύριοι, κατὰ μέρος ἐπὶ τέλους τὰς ἱερεμιάδας καὶ τοὺς σχετλιασμοὺς διὰ τὰς ζημίας τῶν μικρῶν οἰνοπνευματοποιῶν καὶ τῶν ποτοποιῶν καὶ ποτοπωλῶν, περὶ τῶν ὁποίων οὐδένα ἔχετε τὸν διαφωνοῦντα, οὐδ’ ἐμὲ αὐτόν, καὶ ἔλθετε εἰς τὸ κύριον ζήτημα, τὸ ὁποῖον πρέπει ν’ ἀπασχολήσῃ νῦν τὴν ἐθνικὴν ἀντιπροσωπείαν. Καὶ τὸ κύριον ζήτημα εἶναι ἡ σιδηρᾶ ἀνάγκη, εἰς ἣν εὑρισκόμεθα τὴν σήμερον, ἵνα ἐπιβάλωμεν τὸν φόρον τοῦ οἰνοπνεύματος, καθ’ ὃν τρόπον προτείνομεν ἡμεῖς. Δύνασθε νὰ διαμφισβητήσητε τοῦτο; Ἀλλὰ τότε σᾶς παρακαλῶ ν’ ἀναιρέσητε, ἂν δύνασθε τοὺς λόγους, οὓς ἡμεῖς προβάλλομεν ὑπὲρ τοῦ ἡμετέρου νομοσχεδίου καὶ τοὺς ὁποίους εἶμαι ἠναγκασμένος τώρα ν’ ἀνακαλέσω δι’ ὀλίγων εἰς τὴν μνήμην σας, ἵνα διευκολύνω τὴν συζήτησιν, ἂν θέλητε νὰ ἐξακολουθήσητε αὐτήν. Σᾶς ἀπέδειξα, Κύριοι, ὅτε τὸ πρῶτον εἶχον τὴν τιμὴν νὰ κάμω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τὴν εἰσήγησιν τῶν οἰκονομικῶν μας μέτρων, ὅτι εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατον ν’ ἀποσοβήσωμεν τὸν νῦν ἐπικρεμάμενον εἰς ἡμᾶς οἰκονομικὸν κίνδυνον, νὰ μεριμνήσωμεν δὲ περὶ μεταρρυθμίσεως τῶν διαφόρων κλάδων τοῦ δημοσίου βίου καὶ περὶ ἐνισχύσεως τῆς ἐθνικῆς ἡμῶν οἰκονομίας καὶ τέλος νὰ ἔχωμεν ἐθνικὴν πολιτικήν, ἂν μὴ βελτιώσωμεν τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους κατὰ εἴκοσι τοὐλάχιστον ἑκατομμύρια. Τοῦτο θὰ κατωρθοῦτο κατὰ τὸ ἥμισυ μὲν διὰ τῆς τακτοποιήσεως τῶν δημοσίων οἰκονομικῶν καὶ διὰ τῆς περικοπῆς πάσης περιττῆς ἢ μὴ ἀπολύτως ἀναγκαίας δαπάνης ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων, κατὰ τὸ ἕτερον δὲ ἥμισυ διὰ τῆς βελτιώσεως τῶν ὑφισταμένων νῦν καὶ διὰ τῆς ἐξευρέσεως νέων πόρων. Εἷς τῶν πόρων τούτων καὶ δὴ ὁ κυριώτατος πάντων, καθ’ ἣν ἡμεῖς ἔχομεν γνώμην, εἶναι ὁ φόρος τοῦ οἰνοπνεύματος. Ποῦ δὲ στηρίζομεν τὴν γνώμην ταύτην; Πρόκειται περὶ ἀντικειμένου οὐχὶ πρώτης ἀνάγκης, οὐχὶ κἂν ἀπολαυστικοῦ, ἀλλ’ αὐτόχρημα ἐπιβλαβοῦς εἰς τὴν ὑγίειαν. Ὡς τοιοῦτο τὸ οἰνόπνευμα ἔχει ἐπιβληθῆ ἤδη ἐν πάσῃ πεπολιτισμένῃ χώρᾳ εἰς φόρον βαρύτατον. Μόνη ἡ Ἑλλὰς κάμνει ἐξαίρεσιν ὑπὸ τὴν ἔποψιν ταύτην. Μόνη αὐτὴ ἔχει ἀφήσει ὅλως ἀφορολόγητον τὴν κατανάλωσιν τοῦ οἰνοπνεύματος, πότε δὲ τοῦτο; καθ’ ὃν χρόνον αὐτὴ ἔχει ἐπιβάλει φόρους βαρυτάτους ἐπὶ τῆς καταναλώσεως ἀντικειμένων πρώτης ἀνάγκης, ὡς τοῦ πετρελαίου, τῆς σακχάρεως, τοῦ ἅλατος καὶ αὐτοῦ τοῦ ἄρτου! Καὶ νῦν ἐρωτῶ ὑμᾶς, Κύριοι· δύναται νὰ ὑπάρξῃ δικαιότερος καὶ ἐν ταὐτῷ σκοπιμώτερος φόρος τοῦ νῦν προτεινομένου ὑφ’ ἡμῶν; Προκαλῶ τοὺς ἀντιφρονοῦντας, ἂν θέλωσι νὰ συζητήσωσι σοβαρῶς, πρὸ παντὸς ν’ ἀπαντήσωσιν εἰς τὸ ἐρώτημά μου τοῦτο. Ἀλλὰ, ἵνα ἐξασφαλίσωμεν τὴν βεβαίωσιν καὶ εἴσπραξιν τοῦ τοιούτου φόρου, ἀνάγκη πᾶσα νὰ περιορίσωμεν τὴν ἀπόσταξιν τοῦ οἰνοπνεύματος εἰς ὅσον οἷόν τε ὀλιγώτερα οἰνοπνευματοποιεῖα, διότι οὕτω πως μόνον εἶναι δυνατὸν νὰ ἐνασκηθῇ ὁ προσήκων ἔλεγχος ἐπ’ αὐτῶν. Εἶναι, Κύριοι, ἀλήθεια αὕτη, ἣν καὶ ἡ ἐπιστήμη θεωρεῖ ἀναντίλεκτον καὶ ἡ πεῖρα πάντων τῶν πεπολιτισμένων λαῶν καὶ ἡμῶν αὐτῶν προσεπικυροῖ. Πανταχοῦ ἐφρόντισαν νὰ περιορίσωσι κατὰ τὸ δυνατὸν τὸν ἀριθμὸν τῶν οἰνοπνευματοποιείων καὶ ἐκεῖ ἔτι, ὅπου μόνον μεγάλα τοιαῦτα ὑφίστανται, συνήθως εἰς ἐκτεταμένα ἀγροτικὰ κτήματα, χρησιμεύοντα εἰς τὴν βιομηχανικὴν κατανάλωσιν τῶν σχετικῶν γεωργικῶν προϊόντων τῆς γῆς. Πολλῷ μᾶλλον ἐπιβάλλεται ὁ τοιοῦτος παρ’ ἡμῖν, ἔνθα λειτουργοῦσι 13 χιλιάδες καὶ ἐπέκεινα κοινοὶ ἄμβυκες, ἐγκατεσπαρμένοι εἰς ὅλας τὰς κώμας καὶ πολίχνας, ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ δὲ εἰς τὰ ὀρεινὰ καὶ δυσπρόσιτα μέρη, ὅπου εἶναι ἀδύνατος ὅλως ὁ ἔλεγχος ἐκ μέρους τοῦ Κράτους, ἐκτὸς ἐὰν θελήσῃ τοῦτο νὰ δαπανήσῃ διὰ τὴν βεβαίωσιν καὶ εἴσπραξιν τοῦ φόρου πλείονα ἐκείνων, τὰ ὁποῖα θὰ ἐσοδεύσῃ ἐξ αὐτοῦ. Τοῦτο ἀπέδειξεν ἡ πρώτη ἐφαρμογὴ τοῦ φόρου ἐπὶ τῆς καταναλώσεως τοῦ οἰνοπνεύματος παρ’ ἡμῖν, ὅτι ἡ πρόσοδος αὐτοῦ κατῆλθεν εἰς 250 χιλ. δραχ. τὸ τελευταῖον ἔτος, ἐκινδύνευσαν δὲ νὰ κλείσωσιν ὅλα τὰ μεγάλα οἰνοπνευματοποιεῖά μας, διότι κατήντησεν ἐπὶ τέλους μόνον ἐπ’ αὐτῶν νὰ βεβαιῶται καὶ νὰ εἰσπράττηται τότε ὁ φόρος πρὸς μίαν δραχμὴν κατ’ ὀκᾶν. Δὲν θὰ ἦτο λοιπὸν καθαρὰ ματαιοπονία, ἵνα μή τι ἄλλο εἴπω, ἐὰν ἐπανελαμβάνομεν τὸ πείραμα ἐκεῖνο μεθ’ ὅλην τὴν τότε οἰκτρὰν ἀποτυχίαν; Ἐπὶ πᾶσι τούτοις συνηγορεῖ ὑπὲρ τοῦ περιορισμοῦ τῆς μικρᾶς ἀποστάξεως καὶ ἡ ἐπιστήμη, ἡ καταδικάζουσα τὴν χρῆσιν ὅλων τῶν ποτῶν, τῶν παρουσιαζομένων ἐκ τοῦ ἀκαθάρτου οἰνοπνεύματος τῶν κοινῶν ἀμβύκων, διὰ τὰς δηλητηριώδεις οὐσίας των, ὡς μαρτυροῦσιν αἱ σχετικαὶ ἐκθέσεις τοῦ Ἰατροσυνεδρίου καὶ τῶν εἰδικῶν καθηγητῶν τοῦ Πανεπιστημίου, αἱ περιληφθεῖσαι ἐν τῇ αἰτιολογικῇ ἐκθέσει τοῦ πρώτου νομοσχεδίου ἡμῶν περὶ φορολογίας τοῦ οἰνοπνεύματος, καὶ τῶν ὁποίων περικοπὰς ἀνέγνων πρὸς ὑμᾶς κατὰ τὴν εἰσήγησιν τούτου. Καὶ νῦν, Κύριοι, προκαλῶ καὶ πάλιν τοὺς ἀντιφρονοῦντας ν’ ἀναιρέσωσιν, ἂν δύνανται, πάντα τὰ ἐπιχειρήματα ταῦτα, τὰ ὁποῖα ἐγὼ ἐπανειλημμένως προέβαλον ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου, χωρὶς αὐτοὶ μέχρι τοῦδε ν’ ἀντείπωσί τι. Πρὸς τούτοις διὰ τοῦ νομοσχεδίου, ὡς προεῖπον, ἐπιδιώκομεν ἡμεῖς διττὸν σκοπόν, ταμιευτικὸν καὶ ἀνακουφιστικόν. Ὑπολογίζομεν νὰ εἰσπράξωμεν ἐκ τοῦ φόρου τοῦ ποσίμου καὶ φωτιστικοῦ οἰνοπνεύματος εὐθὺς τὸ πρῶτον ἔτος ὑπὲρ τὰ τρία ἑκατομμύρια δραχ. μὲ τὴν βεβαιότητα ὅτι ἡ πρόσοδος αὕτη σὺν τῷ χρόνῳ θ’ αὐξήσῃ, ὡς συνέβη καὶ ἐπὶ τοῦ φόρου τοῦ καπνοῦ. Ἐν συνδυασμῷ δὲ πρὸς τὸν φόρον τοῦ οἰνοπνεύματος ἔχομεν ὑποβάλει εἰς τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς τὰ δύο ἀνακουφιστικὰ νομοσχέδια περὶ καταργήσεως τοῦ φόρου τῶν ἀμπέλων καὶ τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν χάριν τῶν ἀμπελοκτημόνων καὶ τῶν μικρῶν γεωργῶν, οἵτινες εἶναι τὴν σήμερον οἱ δυστυχέστεροι ἐν Ἑλλάδι, οἱ στερούμενοι παντὸς καθαροῦ εἰσοδήματος καὶ ὑποβαλλόμενοι κυρίως εἰς φόρον τοῦ γλίσχρου ἡμερομισθίου των, ὅπερ μόλις ἐπαρκεῖ διὰ τὸν ἐπιούσιον αὐτῶν ἄρτον. Καὶ νῦν, Κύριοι, προκαλῶ καὶ αὖθις τοὺς ἀντιφρονοῦντας νὰ ὑποδείξωσιν, ἂν δύνανται, ἄλλον τινὰ φόρον, δυνάμενον ν’ ἀποδώσῃ τὴν πρόσοδον τοῦ φόρου τοῦ οἰνοπνεύματος καὶ νὰ συνδυασθῇ καὶ οὗτος μὲ τὴν ἀνακούφισιν τῶν ἀμπελοκτημόνων καὶ τῶν μικρῶν γεωργῶν.

§91Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Διατί ὅμως ὁ μὲν φόρος τοῦ οἰνοπνεύματος ἐφαρμόζεται ἀπὸ τοῦ 1910, ἡ δὲ κατάργησις τῶν φόρων τῶν ἀμπέλων καὶ τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν μόλις ἀπὸ τοῦ 1911; Τίς μᾶς ἐγγυᾶται ὅτι ἕως τότε δὲν θὰ εὑρεθῇ ἴσως εἰς τὴν ἀνάγκην ἡ Κυβέρνησις ν’ ἀναστείλῃ τὴν κατάργησιν;

§92ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Εἰσηγούμενος εἰς τὴν Βουλὴν τὰ οἰκεῖα νομοσχέδια ἐξήγησα τὸν λόγον, δι’ ὃν δὲν δυνάμεθα νὰ τὰ ἐφαρμόσωμεν συγχρόνως. Περιττὸν νομίζω νὰ ἐπαναλάβω τώρα ὅσα εἶπον τότε, ἀφοῦ ἄλλως τε τὸ πρᾶγμα εἶναι αὐτόδηλον. Ὁ κ. Βουλευτὴς Ἀττικῆς φοβεῖται μήπως ἡ Κυβέρνησις, ἂν εὑρεθῇ ἐν τῷ μεταξὺ εἰς τὴν ἀνάγκην, ἀναστείλῃ τὴν λειτουργίαν τῶν ἀνακουφιστικῶν νόμων. Ἀλλὰ μήπως δὲν δύναται νὰ συμβῇ τὸ αὐτό, καὶ ἂν ἡ ἐφαρμογή των ἀρχίσῃ ἀπὸ τοῦ 1910; Ἐγὼ ὅμως, Κύριοι, δυσκολεύομαι νὰ φαντασθῶ Κυβέρνησιν ἱκανὴν ν’ ἀνακαλέσῃ τὸ ἀντάλλαγμα, ὅπερ παρέχεται τώρα εἰς τοὺς ἀμπελοκτήμονας καὶ τοὺς μικροὺς γεωργούς, χωρὶς συγχρόνως νὰ καταργήσῃ καὶ τὸν φόρον τοῦ οἰνοπνεύματος, ἀφήνουσα ἐλευθέραν τὴν μικρὰν ἀπόσταξιν, θὰ ἦτο δὲ ἡ ἐσχάτη ἀπόνοια νὰ καταργήσῃ αὐτὴ τὸν φόρον τοῦτον μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ ἐπαναφέρῃ τὴν παροῦσαν ἀφόρητον δι’ αὐτοὺς κατάστασιν.

§93Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Δὲν χρησιμεύει εἰς τίποτε ἡ κατάργησις αὐτῶν τῶν φόρων (θόρυβος).

§94ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Εἰς ὅλας τὰς ἐπαρχίας τῆς Ἑλλάδος ὅπου εἰσπράττονται οἱ περὶ ὧν ὁ λόγος φόροι, οἱ ἀμπελοκτήμονες καὶ οἱ μικροὶ γεωργοὶ γογγύζουσι κατ’ αὐτῶν καὶ δὲν βλέπουσι τὴν ὥραν καθ’ ἥν, καταργουμένων αὐτῶν, θὰ ἀπαλλαγῶσι τῶν ἐνοχλήσεων τῶν δημοσίων εἰσπρακτόρων καὶ τῶν ἀστυνομικῶν Ἀρχῶν, τῶν ἐντεταλμένων τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἐνταλμάτων τῶν ἐκδιδομένων ὑπὸ τῶν ταμιῶν κατ’ αὐτῶν. Χαίρω ὅτι μεταξὺ ὅλων τῶν ἐπαρχιῶν τῆς Ἑλλάδος κάμνει ἐξαίρεσιν ἡ Καρυστία, ἡ δηλοῦσα νῦν διὰ τῶν ἀντιπροσώπων αὐτῆς ὅτι προτιμᾷ τὴν διατήρησιν τῶν φόρων αὐτῶν. Ἐγὼ ὁμολογῶ ὅτι δὲν θὰ εἶχον ἀντίρρησιν, ἐὰν ἡ Βουλὴ χαριζομένη πρὸς τὸν κ. Στεφανίδην ἐξῄρει ἐκ τῆς καταργήσεώς των τὴν ἰδιαιτέραν ἐπαρχίαν του.

§95Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Τί εἶναι αὐτά, κύριε Ὑπουργέ; Ἡ Καρυστία, ὡς οἰνοφόρος ἐπαρχία, ἐνδιαφέρεται κυρίως διὰ τὴν λύσιν τοῦ οἰνικοῦ ζητήματος καὶ ἀντὶ τούτου σεῖς χειροτερεύετε τὴν κατάστασιν τῶν οἰνοπαραγωγῶν. Σᾶς ἐθεωροῦμεν ὡς τὸν σωτῆρα τῆς οἰνοπαραγωγῆς καὶ τώρα κινδυνεύετε νὰ γίνητε νεκροθάπτης της.

§96ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐγὼ ὑπεσχέθην μόνον νὰ καταβάλω πᾶσαν δυνατὴν προσπάθειαν πρὸς προστασίαν τῆς ἐν Ἑλλάδι οἰνοπαραγωγῆς καὶ αὐτὴν τὴν ὑπόσχεσιν ἐτήρησα μὲ τὸ περιπλέον, ὡς μαρτυροῦσι τρανῶς τόσα νομοθετικὰ μέτρα προταθέντα μέχρι τοῦδε ὑπ’ ἐμοῦ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἀφορῶντα εἰς τὴν τοιαύτην προστασίαν.

§97Ι. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. Ποῖα εἶναι αὐτὰ τὰ μέτρα;

§98ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐν πρώτοις αὐτὸ τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον, καθόσον τοῦτο ἐπιβάλλει φόρον ἐπὶ τοῦ οἰνοπνεύματος καὶ αὐξάνει τὸν φόρον ἐπὶ τοῦ ζύθου, ἡ κατανάλωσις τῶν ὁποίων ἀνταγωνίζεται πρὸς τὴν τοῦ οἴνου, εἶναι μέτρα προστατευτικὰ τῆς οἰνοπαραγωγῆς.

§99Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Οἱ οἰνοπαραγωγοὶ δὲν ἐζήτησαν τοιαύτην προστασίαν.

§100ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Πιθανὸν οἱ τῆς Καρυστίας οἰνοπαραγωγοὶ νὰ μὴ ἔχωσι ζητήσει αὐτήν. Οἱ τῶν ἄλλων ὅμως ἐπαρχιῶν, μεταξὺ τῶν ὁποίων σᾶς ἀναφέρω τοὺς τῆς Ἀττικῆς καὶ τῶν Πατρῶν, δι’ ὑπομνημάτων αὐτῶν ἐζήτησαν τὴν ἐπιβολὴν φόρου ἐπὶ τοῦ οἰνοπνεύματος καὶ τὴν αὔξησιν τοῦ φόρου τοῦ ζύθου ὡς μέτρα προστατευτικὰ τῆς οἰνοπαραγωγῆς. Ἕτερα τοιαῦτα μέτρα προτεινόμενα νῦν ὑφ’ ἡμῶν εἶναι ἡ διάκρισις μεταξὺ τοῦ ἐκ καθαροῦ ἀποστάγματος οἴνου καὶ τοῦ ἐξ οἰνοπνεύματος κονιάκ, ἡ καταπολέμησις τῆς νοθείας καὶ ἡ διευκόλυνσις τῆς διαδόσεως τῶν οἴνων ἡμῶν εἰς τὰς ξένας ἀγορὰς καὶ τέλος ἡ κατάργησις τοῦ φόρου τῶν ἀμπέλων καὶ ἡ σύστασις ταμείων ἀμύνης ἐν ἑκάστῃ οἰνοφόρῳ ἐπαρχίᾳ. Ἰδού, Κύριοι, τὰ νομοθετικὰ μέτρα, ἅτινα ἡμεῖς προτείνομεν πρὸς προστασίαν τῆς οἰνοπαραγωγῆς. Πιθανὸν τώρα οἱ κύριοι Βουλευταὶ Καρυστίας νὰ ἔχωσιν ἰδιαιτέρους λόγους, ἵνα μὴ θεωρῶσιν ἐπαρκῆ τὰ τοιαῦτα μέτρα εἰς προστασίαν τῆς οἰνοπαραγωγῆς τῆς ἐπαρχίας των. Δὲν δικαιοῦνται ὅμως νὰ ἰσχυρίζωνται ὅτι ἡμεῖς οὐδὲν μέτρον ἐλάβομεν πρὸς προστασίαν τῆς οἰνοπαραγωγῆς καθόλου, ὅτι δὲ ἐγώ, ὁ ὁποῖος — εἰρήσθω ἐν παρόδῳ — εἶμαι ἀμπελοκτήμων, κινδυνεύω νὰ γίνω νεκροθάπτης αὐτῆς!

§101Ι. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. Τί ἄλλο κάμνετε, ὅτε φέρετε εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον περὶ φορολογίας τοῦ οἰνοπνεύματος, διὰ τοῦ ὁποίου ἀποκλείετε ἐκ τῆς ἀποστάξεως 20 ἑκατομμύρια ὀκάδων οἴνου, ἰσοδυναμοῦντα πρὸς δύο ἑκατομμύρια ὀκάδων οἰνοπνεύματος, ἐνῷ πρὸ ὀλίγων μόλις μηνῶν ἡ Ἑταιρεία τῶν οἴνων καὶ οἰνοπνευμάτων προσεφέρετο νὰ τὰ ἀγοράζῃ εἰς ἱκανοποιητικὰς τιμάς, διὰ τῶν ὁποίων πράγματι θ’ ἀνεκουφίζετο ἡ οἰνοπαραγωγή;

§102ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Δὲν ἠξεύρω ἂν τοιαύτη προσφορὰ ἐγένετο ἰδιαιτέρως πρὸς τὸν ἔντιμον ἐκ Καρυστίας Βουλευτήν. Εἰς τὴν Κυβέρνησιν εἶναι βεβαίως ἄγνωστος αὐτή.

§103Ι. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. Ἔγινεν ἡ πρότασις διὰ τοῦ πρώην Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν κ. Ν. Καλογεροπούλου.

§104ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὁ πρώην Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν κ. Ν. Καλογερόπουλος ἀνεκοίνωσεν ἁπλῶς εἰς τὴν Βουλὴν κατὰ τὴν συζήτησιν τῶν οἰνολογικῶν νομοσχεδίων οὐχὶ ὡς πρότασιν, ἀλλ’ ὡς σκέψιν μόνον τῆς περὶ ἧς ὁ λόγος ἑταιρείας τὴν ἑξῆς: Θ’ ἀνελάμβανεν αὐτὴ ν’ ἀγοράζῃ ἐτησίως 150 χιλ. ἑκατόλλιτρα, ἤτοι ὡς 12 ἑκατομμύρια ὀκάδ. γλεύκους καὶ οἴνου, ὑπὸ τοὺς ὅρους 1) τῆς καταργήσεως τοῦ φόρου τῶν ἀμπέλων, 2) τῆς ἀπαγορεύσεως τῶν κοινῶν ἀμβύκων, 3) τοῦ δικαιώματος τοῦ νὰ εἰσπράττῃ ἡ Προνομιοῦχος ἑταιρεία τὸ παρακράτημα εἰς χλωρὰν σταφίδα καὶ 4) τῆς ὑποχρεώσεως τοῦ Δημοσίου, ἵνα μὴ ἐπιβάλῃ φόρον ἐπὶ τῆς καταναλώσεως τοῦ οἰνοπνεύματος, ἐφ’ ὅσον θὰ διήρκει ἡ σχετικὴ σύμβασις. Ὀφείλω, Κύριοι, νὰ ὁμολογήσω πρὸς τιμὴν τοῦ τότε Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ὅτι τοὺς ὅρους τούτους ἀνεκοίνωσεν αὐτὸς πρὸς τὴν Βουλὴν μᾶλλον ὑπὸ τὸν τύπον ἀστειότητος. Μεθ’ ὅσα δὲ τότε καὶ ὁ ἀξιότιμος ἐκ Κερκύρας Βουλευτής, ὡς Πρωθυπουργός, καὶ ἐγὼ ὡς ἁπλοῦς Βουλευτής, εἴπομεν, καταδείξαντες τὸ αὐτόχρημα τερατῶδες αὐτῶν, ἤλπιζον ὅτι οὐδεὶς πλέον θὰ εἶχε τὸ θάρρος ν’ ἀναμνησθῇ κἂν αὐτῶν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ.

§105Ι. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. Τὴν πρότασιν περὶ ἀγορᾶς εἴκοσι καὶ πλέον ἑκατομμυρίων ὀκάδων οἴνου κατ’ ἔτος ὑπὸ ἑταιρείας συνιστωμένης ἐπὶ τούτῳ ὑπέβαλα ἐγὼ τότε εἰς τὴν Βουλήν.

§106ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἀλλὰ πρὶν ἀνεφέρατε ὀνομαστὶ τὴν Ἑταιρείαν τῶν οἴνων καὶ οἰνοπνευμάτων, τῆς ὁποίας τὴν πρότασιν ἢ μᾶλλον τὴν σκέψιν μόνος ὁ τότε Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἀνεκοίνωσεν εἰς τὴν Βουλήν. Τὴν περὶ ἀγορᾶς 20 ἑκατομμ. ὀκ. καὶ πλέον πρότασιν ὑπεβάλετε ὑμεῖς, ὡς πρότασιν ὑποστηριζομένην καὶ ὑπὸ τῶν ἄλλων συναδέλφων σας ἐκ Καρυστίας. Εἰς τί δὲ συνίστατο αὐτή; Εἰς τὸ νὰ ἐκχωρήσῃ τὸ Δημόσιον τὸν φόρον τῶν ἀμπέλων εἰς ἑταιρείαν, ἥτις ἀμειλίκτως εἰσπράττουσα αὐτὸν θὰ κατώρθου νὰ πραγματοποιῇ ὁλόκληρον τὸ νῦν βεβαιούμενον ποσὸν τῶν δύο ἑκατομμυρίων δραχ. καὶ δι’ αὐτοῦ θὰ ἠγόραζεν 20 ἑκατομμύρια ὀκ. γλεύκους καὶ οἴνου πρὸς 10 λεπτὰ τὴν ὀκᾶν. Ἐὰν τὸ πλεόνασμα τῆς οἰνοπαραγωγῆς ἦτο ἀνώτερον τῶν 20 ἑκατομμυρίων ὀκάδων, ἡ ἑταιρεία θὰ ἐδικαιοῦτο ν’ αὐξήσῃ τὸν φόρον τῶν ἀμπέλων κατὰ 50–100 ἐπὶ τοῖς ἑκατόν, ἵνα ἀγοράζῃ μέχρι 30 καὶ 40 ἑκατομμυρίων ὀκάδ. Ἀλλά, Κύριοι, καὶ ἡ πρότασις αὕτη κατέπεσεν ὑπὸ τοὺς γέλωτας τῆς Βουλῆς ἐπὶ τῇ ἁπλῇ παρατηρήσει τοῦ τότε Πρωθυπουργοῦ, ὅτι θὰ ἦτο προτιμότερον διὰ τοὺς οἰνοπαραγωγούς, ἀντὶ νὰ συστήσωσιν ἑταιρείαν, ἡ ὁποία νὰ εἰσπράττῃ ἀναγκαστικῶς παρ’ αὐτῶν χρήματα διὰ ν’ ἀγοράζῃ τὸ πλεόνασμά των καὶ νὰ κερδοσκοπῇ μὲ αὐτὸ ἀνταγωνιζομένη πρὸς τοὺς οἰνοπαραγωγούς, νὰ ῥίπτωσιν οὗτοι τὸ πλεόνασμά των εἰς τὴν θάλασσαν. Τοιαύτην λοιπὸν πρότασιν ἐφαντάσθη ὁ ἔντιμος ἐκ Καρυστίας Βουλευτὴς ὅτι ἠδύνατο τώρα ν’ ἀντιτάξῃ κατὰ τῆς ἐπιβολῆς τοῦ φόρου τοῦ οἰνοπνεύματος ἐν συνδυασμῷ πρὸς τὴν κατάργησιν τῶν φόρων τῶν ἀμπέλων καὶ τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν! Ἐξαιτοῦμαι συγγνώμην παρὰ τῆς Βουλῆς, διότι ἠναγκάσθην νὰ τὴν ἀπασχολήσω — ἔστω καὶ δι’ ὀλίγων λέξεων— μὲ τὴν πρότασιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Καρυστίας. Καὶ νῦν, Κύριοι, ἐπανερχόμενος εἰς τὸ κύριον ζήτημα δηλῶ ὅτι ἡμεῖς δὲν ἀποκρούομεν τὴν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου συζήτησιν ἐν τῇ ὁλομελείᾳ τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ τοὐναντίον καὶ προκαλοῦμεν αὐτήν. Ἀποκρούομεν ὅμως τὴν ἄμεσον παραπομπὴν τοῦ νομοσχεδίου εἰς ἐπιτροπήν, πρὶν ἢ ψηφισθῇ αὐτὸ εἰς αʹ ἀνάγνωσιν καὶ ἀποδειχθῇ ὄντως ὅτι ἡ Βουλὴ δέχεται αὐτὸ κατ’ ἀρχήν. Δι’ οὓς λόγους ἐξέθηκα ἤδη πρὸς ὑμᾶς ἡ Κυβέρνησις δὲν δύναται ἢ νὰ θεωρήσῃ τοῦτο ὡς ζήτημα ἐμπιστοσύνης.

§107Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν συγκατετέθη εἰς τὴν παραπομπὴν τῶν νομοσχεδίων εἰς ἐπιτροπήν. Εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι ἡ σύστασις εἶναι ὀρθή, ὀρθοτέρα δὲ ἡ ἀποδοχὴ ἐκ μέρους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν τῆς συστάσεως. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐπιμένῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν τὴν ἑσπέραν ταύτην εἰς τὴν κατ’ ἀρχὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου. Διότι τὸ νομοσχέδιον ποίαν ἔχει ἀρχήν; Ἔχει πρῶτον τὴν ἀρχὴν τῆς αὐξήσεως τοῦ φόρου τοῦ οἰνοπνεύματος, δεύτερον τὴν ἀρχὴν τοῦ μονοπωλίου, τρίτον τὴν ἀρχὴν τῆς καταργήσεως τῶν ἀμβύκων. Λέγω δ’ ὅτι ἡ κατάργησις τῶν ἀμβύκων εἶναι ἰδία ἀρχή, διότι δι’ αὐτὴν μάχεται ἐπὶ ἔτη ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν ὑπὸ πάντα Ὑπουργόν. Ποίαν ἀρχὴν ἐκ τῶν τριῶν θέλετε νὰ ψηφίσῃ ἡ Βουλὴ; Ἐφ’ ὅσον τὸ νομοσχέδιον δὲν στηρίζεται ἐπὶ μιᾶς ἀρχῆς, δὲν δύναται νὰ ζητηθῇ ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου κατ’ ἀρχὴν ἄνευ ἐπεξεργασίας τούτου προτέρας. Ὀρθότερον εἶναι, ὅπως τὸ νομοσχέδιον παραπεμφθῇ ἀψήφιστον εἰς τὴν ἐπιτροπήν, ἥτις νὰ συζητήσῃ μετὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ὅπως ἐξευρεθῇ οἰκονομία καὶ διασκευὴ καλλιτέρα τοῦ νομοσχεδίου. Ἐγώ, Κύριοι, βεβαίως δὲν εἶμαι ἐναντίος τῆς ἀρχῆς τῆς κυρίας τοῦ νομοσχεδίου, δηλονότι τῆς αὐξήσεως τοῦ φόρου τῶν οἰνοπνευματούχων ὑγρῶν. Οὐδεὶς δὲ δύναται νὰ εἶναι κατ’ ἀρχὴν ἐναντίος τῆς αὐξήσεως τοῦ φόρου αὐτοῦ, διότι καθ’ ἣν στιγμὴν ἐπαπειλεῖται ἡ ἀνάγκη νέας ἴσως φορολογίας τοῦ σίτου εἶναι ὀρθότερον νὰ φορολογηθῇ τὸ οἰνόπνευμα. Ὥστε ὑπὲρ τῆς ἀρχῆς ταύτης εἶναι κεκηρυγμένος πᾶς συνάδελφος, οὐδεὶς δὲ νομίζω ὅτι ἀντιτάσσεται κατ’ αὐτῆς. Ἡμᾶς ἐν τῇ Βουλῇ δὲν ἐξέπληξεν οὔτε κατέπληξεν ἡ ἐφεύρεσις τῶν ἐκ δρ. 12,500,000 ἀναστολῶν πληρωμῶν, αἱ ὁποῖαι ὠνομάσθησαν οἰκονομίαι, ἢ τῶν μεταθέσεων πληρωμῶν εἰς εἰδικὰ ταμεῖα, αἱ ὁποῖαι ὠνομάσθησαν ἐπίσης οἰκονομίαι, ἐνῷ ἡ κατὰ τρόπον ἐπιτήδειον μετάθεσις πληρωμῶν εἰς εἰδικὰ ταμεῖα στηρίζεται ἐπὶ φόρων μὴ ὀνομαζομένων ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ. Οὔτε κατέπληξεν ἡμᾶς ἡ θεωρητικὴ καὶ αἰσιόδοξος ἀναγραφὴ δρ. 12,500,000 ὁλοκλήρων εἰσπράξεων ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν προσθετέων εἰς τὸ μέχρι τοῦδε φορολογικὸν καθεστώς. Ἡμᾶς κατέπληξε πάντας ἐν τῇ Βουλῇ ὅτι, ἐνῷ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν προσῆλθεν αἰσιόδοξος ἀπὸ τοῦ βήματος καὶ ἠθέλησε νὰ καταπλήξῃ διὰ τοῦ ὠκεανοῦ τῶν ἀριθμῶν, οἵτινες δὲν δύνανται ν’ ἀποτελέσωσι βάσιν συζητήσεως, εἰμὴ διὰ τοὺς ἐκτὸς τῆς Βουλῆς, ἐνῷ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν προσῆλθε καταπλήσσων διὰ τῶν ἀριθμῶν καὶ ἀναγγέλλων ὅτι κατώρθωσε νὰ ἐπιτύχῃ βελτίωσιν ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ δρ. 25,000,000 ὁλοκλήρων, ἐξ ὧν δρ. 12,500,000 ἐξ αὐξήσεως εἰσπράξεων καὶ δρ. 12,500,000 δὲν ἠδυνήθη νὰ εἴπῃ οἰκονομιῶν, ἀλλὰ βελτιώσεως τῶν ἐξόδων, ἐνῷ προσῆλθε, λέγω, αἰσιόδοξος ἐπὶ τοῖς ἀριθμοῖς τούτοις καὶ αὐτοπανηγυριζόμενος, δὲν ἀπεδειλίασε δὲ νὰ ἐξαγγείλῃ τὸν πανηγυρισμὸν καὶ ὁλοκλήρου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου διὰ τὰ κατορθώματά του, ἐνῷ ταῦτα ἐξήγγειλεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἡμᾶς ἐξέπληξε, λέγω, πῶς ἓν κατόρθωμά του δὲν ἠδυνήθη νὰ καταστήσῃ εἰς ἡμᾶς αἰσθητὸν ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ, τὸ κατόρθωμα διὰ τὸ ὁποῖον συνεκλήθημεν ἐνταῦθα, δηλαδὴ τὴν ἐπάρκειαν τῶν προβλέψεών του διὰ τὰς στρατιωτικὰς παρασκευάς. Διότι ἐνταῦθα δὲν συνήλθομεν, ἵνα μεριμνήσωμεν περὶ φορολογικῶν ἀνακουφίσεων καὶ περὶ διοικητικῶν μεταρρυθμίσεων καὶ δικαστικῶν διαρρυθμίσεων. Ἡ Βουλὴ κατὰ πρῶτον λόγον ἐκλήθη νὰ προσέλθῃ ἐνταῦθα, ἵνα μεριμνήσῃ περὶ στρατοῦ καὶ στόλου, ἀλλὰ πρὸς τῇ μερίμνῃ ταύτῃ ἐζήτησε νὰ λάβῃ καὶ περαιτέρω μέριμναν περὶ ὅλων τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Κράτους. Ἀλλ’ ἡ μέριμνα περὶ στρατοῦ καὶ στόλου μέχρι τοῦδε ὑπῆρξεν ἡ ὑστάτη, διότι ἐφ’ ὅσον ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν δὲν περιλαμβάνει τι πλέον τῆς δαπάνης 20,000,000 δραχμῶν, ἐνῷ ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Κερκύρας πολιτευτοῦ ἀνήρχετο αὕτη εἰς δρ. 18,500,000, κατηγορεῖτο δὲ ὁ ἐκ Κερκύρας πολιτευτὴς ὅτι προυκάλει τὸν ἀφοπλισμὸν τῆς χώρας, δὲν δύναται νὰ εἴπῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν αὐτοπανηγυριζόμενος ὅτι προυκάλεσε τὸν ἐξοπλισμὸν τῆς χώρας, δὲν δύναται νὰ εἴπῃ ὅτι μεριμνᾷ σπουδαίως περὶ στρατιωτικῶν καὶ ναυτικῶν παρασκευῶν. Ὅτε προσῆλθεν ἐνταῦθα ἐπιδεικνύων δρ. 25,000,000 βελτιώσεις, ἐξ ὧν δρ. 1,500,000 μόνον αὐξήσεις τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν, νομίζω ὅτι ὀρθότερον θὰ ἦτο νὰ εἶναι ὀλιγώτερον ὁρμητικὸς εἰς τὸν πανηγυρισμὸν τῶν ἰδίων αὑτοῦ ἔργων, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λεχθῇ, ὡς θὰ εἴπῃ μετ’ ὀλίγον ἴσως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι προυνόησεν ἐκ τῶν ψηφισθεισῶν πιστώσεων τῶν δρ. 37,000,000 ἐξόδων τῶν ἄνευ ἀντικρύσματος ἐσόδων ψηφισθεισῶν, ὅτι προυνόησε, λέγω, πράγματι δι’ ὑλικὰ τοῦ στρατοῦ καὶ τοῦ στόλου. Διότι τὰ 37,000,000 ἠδύνατο ἄνευ νεωτέρας μερίμνης, δι’ αὐτοῦ τοῦ ταμείου τῆς Ἀμύνης, ν’ ἀντικρύσῃ καὶ δὲν ἔπραξε. Καὶ γινώσκει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὅτι τὸ ταμεῖον τῆς Ἀμύνης εἶναι πεπροικισμένον δι’ ἐσόδων τακτικῶν δρ. 5.500,000 ἐτησίως καὶ δύναται καὶ τὰ 37.000,000 νὰ συμπληρώσῃ ἐξ αὐτῶν καὶ νὰ συνάψῃ δάνειον ἔτι διὰ τῶν πόρων τοῦ ταμείου τῆς Ἀμύνης, ἐκ τῶν ὑπαρχουσῶν δηλαδὴ τακτικῶν τούτων προσόδων, καὶ νὰ προβῇ οὕτως εἰς τὸν ἐξοπλισμὸν τοῦ στρατοῦ. Οὐδὲν τῶν φρονίμων τούτων ἔπραξεν οὔτε πράττει, ὁμιλῶν μόνον περὶ μεγάλων δανείων καὶ περὶ μεγάλων ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ μεταβολῶν, αἵτινες εἰς οὐδὲν θὰ καταλήξωσιν εἰμὴ εἰς σύγχυσιν τῶν λογαριασμῶν τοῦ Κράτους. Εἶναι καιρὸς νὰ παύσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς αὐτοπανηγυριζόμενος καὶ προώρως ἐξαγγέλλων τὸν ἀνακουφισμὸν εἰς πληθυσμούς, περὶ τῶν ὁποίων οὐδεμίαν μέριμναν ἔλαβεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Διότι τί εἶναι ἡ δωρεὰ τοῦ φόρου τῶν ἀμπέλων; Εἰς ποίους δωρεῖται ὁ φόρος τῶν ἀμπέλων; Καὶ τί εἶναι τὸ βάρος τοῦ φόρου τῶν ἀμπέλων ἀπέναντι τοῦ προϊόντος τὸ ὁποῖον καταναλίσκουσι καὶ τοῦ κέρδους τὸ ὁποῖον ἔχουσιν οἱ ἄμβυκες, τοὺς ὁποίους δημεύει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν; Διὰ τοὺς ἀμπελοκτήμονας, εἴτε δήμευσις τοῦ προϊόντος εἴτε κατάργησις τῶν ἀμβύκων καὶ δήμευσις τοῦ προϊόντος διὰ τῆς ἀπαγορεύσεως τῆς μεταποιήσεώς του συντελῆται, θὰ προκαλέσῃ καταστροφὴν ἀνυπολόγιστον, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν ἢ τὰ μικρὰ κτήματά των νὰ γίνωσιν ἀπρόσοδα. Οἱ ἄλλοι, οἱ ὁποῖοι θίγονται διὰ τοῦ φόρου τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν, δὲν ἐζήτησαν τὸν κουφισμὸν κατὰ τὴν στιγμὴν ταύτην καὶ οὐδεμίαν σχέσιν ἔχουσι μετ’ αὐτῶν, οἱ ἄμβυκες ἢ οἱ κάτοχοι τῶν ἀμβύκων. Οἱ πληθυσμοὶ οἱ ὁποῖοι θίγονται διὰ τοῦ φόρου τῶν ἀροτριώντων δὲν ἔσπευσαν εἰς τὴν Βουλὴν μὲ ἐπικλήσεις, ὥστε καθ’ ἣν στιγμὴν ἐπιβάλλονται εἰς τὸν λαὸν νέοι φόροι νὰ ζητῶμεν τὸν κουφισμὸν πληθυσμῶν οἱ ὁποῖοι οὐδὲν ἐζήτησαν. Ἐγὼ δὲν εἶμαι κατ’ ἀρχὴν οὔτε ἤμην ὑπὲρ τοῦ φόρου τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν, ἀλλὰ δὲν εἶδον ἐξεγέρσεις κατὰ τοῦ φόρου τούτου. Εἰς ποῖον δὲ ἀποτέλεσμα καταλήγουσιν αἱ ἀπαλλαγαὶ αὗται; Καταργεῖ φόρον τινὰ ὁ κ. Ὑπουργός, τὸν ὁποῖον μεταφέρει εἰς τοὺς κεφαλαιούχους, ἢ μὴ προβαίνει ἴσως εἰς κουφισμὸν καὶ τοῦ δημοτικοῦ φόρου; Ὁ δημοτικὸς φόρος μέχρι τοῦδε εἰς ὅλας τὰς ἐπαρχίας τοῦ Κράτους φθάνει μέχρι 22.50 δραχμῶν κατ’ ἀνώτατον ὅριον. Τὸ νομοσχέδιον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ θέτει κατώτερον ὅριον 4 δρ. καὶ ἀνώτατον δρ. 10. Γνωρίζετε εἰς ποίας ἐπαρχίας; Εἰς πάσας πλὴν ἐκείνων διὰ τὰς ὁποίας εἶναι ἀνάγκη νὰ ληφθῇ μέριμνα, πλὴν τῆς Θεσσαλίας, διότι δι’ αὐτὴν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν αὐξάνει τὸν φόρον. Ὁ κατὰ κτῆνος δημοτικὸς φόρος ἐν τοῖς νομοῖς Λαρίσης καὶ Τρικκάλων ἀνέρχεται κατὰ νόμον εἰδικῶς εἰς δρ. 10, ἐν δὲ τῇ Ἄρτῃ εἰς δρ. 5. Τὸ νομοσχέδιον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ λέγει ὅτι κατ’ ἐξαίρεσιν ὁρίζεται ὁ κατὰ κτῆνος δημοτικὸς φόρος ἐν ταῖς ἐπαρχίαις τῆς Θεσσαλίας εἰς δρ. 12, ἐν Ἄρτῃ δὲ εἰς δρ. 6. Κουφισμὸς λοιπὸν λέγεται τοῦτο; Τότε οἱ Θεσσαλοὶ θέλουσιν ὑποστῆ διπλῆν ζημίαν καὶ ἐκ τῆς αὐξήσεως τοῦ δημοτικοῦ φόρου καὶ ἐκ τῆς καταργήσεως τῶν ἀμβύκων. Διὰ δὲ τῆς καταργήσεως τῶν ἀμβύκων ζημιοῦται ἀκόμη καὶ τὸ ταμεῖον τῆς Ἀμύνης, διότι ἐκ τῶν ἀμβύκων εἰσέπραττεν ἐτησίως τὸ Δημόσιον δραχμὰς 60,000, πρόσοδον, ἡ ὁποία ὑπήγετο εἰς τὸ ταμεῖον τῆς Ἀμύνης, τῶν ἀμβύκων δὲ μὴ ὑφισταμένων διὰ τῆς ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου τούτου ὁ φόρος δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ εἰσπραχθῇ καὶ κατὰ συνέπειαν τὸ ταμεῖον τῆς Ἀμύνης θὰ ὑποστῇ ζημίαν 60.000 δραχ. Καὶ οὐ μόνον τὴν ζημίαν ταύτην, ἀλλὰ καὶ ἄλλην ζημίαν ἀνεκάλυψα, ἐξ 600.000 δρ., τὴν ὁποίαν θὰ ὑποστῇ τὸ ταμεῖον τῆς Ἀμύνης ἐκ τοῦ φόρου τῆς σακχάρεως, διὰ τοῦ νομοσχεδίου τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν περὶ μονοπωλίου αὐτῆς. Ἐπειδὴ δηλαδὴ τὸ ταμεῖον τῆς Ἀμύνης ἔχει τακτικὴν πρόσοδον τὸ δεκατημόριον τῶν τελωνειακῶν εἰσπράξεων, ἐν αἷς καὶ ἡ ἐκ τῆς σακχάρεως, ἡ μετάθεσις τῆς φορολογίας τῆς σακχάρεως εἰς τὰς ἐκ μονοπωλίων εἰσπράξεις μειοῖ τὰς τελωνειακὰς εἰσπράξεις κατὰ τὴν ἐκ τῆς σακχάρεως πρόσοδον. Κατὰ συνέπειαν τὸ δεκατημόριον τῶν 6,500,000, εἰς ὃ ποσὸν ἀνέρχεται ὁ δασμὸς τῆς σακχάρεως — ἤτοι 650.000 δρ. αἱ περιερχόμεναι εἰς τὸ ταμεῖον τῆς Ἀμύνης—δὲν θὰ περιέρχηται πλέον εἰς αὐτό. Θὰ ζημιωθῇ δὲ τοῦτο 650.000 καὶ 60,000 ἐκ τοῦ φόρου τῶν ἀμβύκων ἤτοι 710.000 ἐν ὅλῳ. Αὐτὴ ἡ ἐξασθένησις τοῦ ταμείου τῆς Ἀμύνης λέγεται ἐξοπλισμὸς καὶ μέριμνα ὑπὲρ τοῦ στρατιωτικῶν δυνάμεων τοῦ ἔθνους καὶ τῶν ἐξωτερικῶν ζητημάτων αὐτοῦ; Καὶ ἡ ἐπιβάρυνσις τοῦ δημοτικοῦ φόρου τῶν Θεσσαλῶν λέγεται κουφισμός; Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν θὰ ἦτο προτιμότερον νὰ ἀφήσῃ ἐλεύθερον τὸν λαὸν μὲ τὰ προηγούμενα βάρη καὶ νὰ μὴ ἀποπειραθῇ τοιοῦτον κουφισμὸν αὐτοῦ. Καὶ ἀκόμη προτιμότερον θὰ ἦτο νὰ μὴ λέγῃ ὅτι, οἱοσδήποτε Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ἂν εὑρεθῇ κατὰ τὸ 1911, θ’ ἀναγκασθῇ νὰ ἐφαρμόσῃ τὸν κουφισμὸν αὐτόν. Διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὡς ἐμφανίζεται ἐν ἀνεμοστροβίλῳ ἀναταράσσοντι τὰ οἰκονομικὰ τῆς Ἑλλάδος καὶ τὰ οἰκονομικὰ τῆς ἑλληνικῆς κοινωνίας καὶ χώρας, εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐν τῷ ἀνεμοστροβίλῳ τούτῳ οὐ μόνον ἑαυτόν, ἀλλὰ καὶ πάντα διάδοχόν του δύναται νὰ παρασύρῃ καὶ πνίξῃ. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς καὶ τῶν θεωρείων).

§108ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἤστραψε καὶ ἐβρόντησε πάλιν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ὁ ἔντιμος Βουλευτὴς Βάλτου. Μὲ τὸ σύνηθες τραγικόν του ὕφος...

§109Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὄχι τραγικόν· δὲν εἶμαι τραγῳδός· ὁρμητικὸν ὕφος, μάλιστα.

§110ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν)... παρέστησε τὴν Ἑλλάδα, ὡς διατελοῦσαν ἐν ἀναστατώσει διὰ τὸν ἀνεμοστρόβιλον τὸν ὁποῖον τὰ οἰκονομικά μας μέτρα προυκάλεσαν ἐν αὐτῇ! Ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἰδίως ἐξεγείρει τὴν ἀγανάκτησιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ καὶ τὸν καθιστᾷ τόσον ὁρμητικὸν καθ’ ἡμῶν, ὡς ὡμολόγησεν ὁ ἴδιος, εἶναι ὅτι, ἐνῷ ἡμεῖς ὡς πρῶτον καὶ κύριον λόγον τῆς τοιαύτης ἀναστατώσεως προεβάλομεν τὴν πολεμικὴν παρασκευὴν τῆς χώρας, τί ἀποδεικνύεται τώρα; Ὅτι, ἀντὶ ν’ αὐξήσωμεν τὰς στρατιωτικὰς δαπάνας, τοὐναντίον ἐλαττοῦμεν αὐτάς. Ἐάν, Κύριοι, δὲν εἶχε προηγηθῆ ἡ ἐπιψήφισις τῶν ἐξ 70 περίπου ἑκατομμ. δρχ. ἐκτάκτων πιστώσεων διὰ τὰ δύο πολεμικὰ Ὑπουργεῖα· ἐὰν δὲν εἶχε γίνει χθές, προκειμένου περὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, ἡ μακρὰ ἐκείνη διαλογικὴ συζήτησις μεταξὺ ἐμοῦ, ἀγορεύοντος ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, καὶ τῶν κυρίων Θεοτόκη καὶ Πρωτοπαπαδάκη, ἀντιλεγόντων πρὸς ἐμὲ ἐκ τῶν θέσεών των, δὲν ἀμφιβάλλω ὅτι πάντες ὑμεῖς συμπαρασυρόμενοι τώρα ὑπὸ τῆς ἀκατασχέτου ὁρμητικότητος τοῦ κ. Στράτου θὰ ἐξίστασθε καὶ θὰ διηπορεῖτε νομίζοντες ὅτι εὑρίσκεσθε ἐνώπιον ἀληθοῦς αἰνίγματος, τοῦ ἑξῆς: Τί παθόντες ἡμεῖς προέβημεν ἐπὶ τῶν πολιτικῶν Ὑπουργείων εἰς οἰκονομίας 12 ἑκατομμυρίων καὶ εἰς αὔξησιν τῶν δημοσίων ἐσόδων κατὰ 12½ ἑκατομμύρια, ὡς ἀπέδειξα ἐγὼ χθές, ἤτοι ἠθελήσαμεν νὰ βελτιώσωμεν τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους κατὰ 24 ἑκατομμύρια δρχ. περίπου; Ἀφοῦ δὲν λαμβάνομεν πρόνοιαν περὶ τῆς πολεμικῆς παρασκευῆς τῆς χώρας, ἥτις κυρίως καὶ κατ’ ἐξοχὴν ἐδικαιολόγει τὰ οἰκονομικά μας μέτρα, πρὸς τί τότε ὁ διὰ τούτων προκληθεὶς ἀνεμοστρόβιλος, κατὰ τὴν ἔκφρασιν τοῦ προαγορεύσαντος; Πρόκειται οὕτω πως νὰ μεταβάλωμεν μόνον τὰ μέχρι τοῦδε ἐλλείμματα τοῦ Προϋπολογισμοῦ εἰς περισσεύματα μεγάλα καὶ ταῦτα ἄνευ ὡρισμένου τινὸς σκοποῦ; Δὲν θὰ ἦτο τοῦτο καθαρὰ ἀφροσύνη; Ἀλλ’ εὐτυχῶς, Κύριοι, ὑμεῖς αὐτοὶ ἐψηφίσατε ἤδη τὸν νόμον ͵ΓΥΙΕʹ τῆς 16 Νοεμβρίου, δι’ οὗ ἐχορηγήθη ἔκτακτος πίστωσις ἐκ 32 ἑκατομμυρίων δρχ. διὰ τὴν ἀγορὰν θωρηκτοῦ καταδρομικοῦ, πολεμικῶν σκαφῶν καὶ πυρομαχικῶν, ὡς ἀναγράφει ὁ νόμος.

§111Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Εἰς τὸ χαρτί!

§112ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Εἰς τὸ χαρτὶ εἶναι ἡ τῇ 30 Ὀκτωβρίου συνομολογηθεῖσα σύμβασις μετὰ τοῦ ἐν Λιβόρνῳ ἑδρεύοντος ναυπηγικοῦ οἴκου τῶν ἀδελφῶν Orlando περὶ ἀγορᾶς ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεώς μας ἑνὸς θωρηκτοῦ καταδρομικοῦ ἀντὶ 25 ἑκατομμυρίων φρ. χρ. καὶ κυρωθεῖσα ἤδη διὰ τοῦ προμνημονευθέντος νόμου; Εἰς τὸ χαρτὶ εἶναι αἱ παραγγελθεῖσαι ἤδη ὑφ’ ἡμῶν τορπίλλαι διὰ τὰ ἀντιτορπιλλικά, ὧν ἄνευ ταῦτα θὰ ἦσαν ἄχρηστα ἐν πολέμῳ, ὡς τὰ τηλεβόλα ἄνευ πυρομαχικῶν; Εἰς τὸ χαρτὶ εἶναι καὶ ἡ ἐπιψηφισθεῖσα ἤδη ἔκτακτος πίστωσις ἐξ 1,178,000 δρ. διὰ τὴν τμηματικὴν πληρωμὴν αὐτοκινήτων τορπιλλῶν, πυρομαχικῶν τῶν ἀντιτορπιλλικῶν καὶ δύο ταχυβόλων καὶ διὰ τὴν προμήθειαν βαμβακοπυρίτιδος, ὡς ἀναγράφει ὁ οἰκεῖος νόμος ͵ΓΤϞΘʹ τῆς 6 Νοεμβρίου; Ἔχει, Κύριοι, ψηφισθῆ ἤδη ὑπὸ τῆς Βουλῆς εἰς γʹ ἀνάγνωσιν καὶ ἡ ἔκτακτος πίστωσις τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν ἐκ 38 ἑκατομμυρίων δρχ. περίπου, ὡς ἀναφέρει τὸ οἰκεῖον νομοσχέδιον, «πρὸς προμήθειαν ὑλικοῦ στρατοῦ ἐν γένει, ἀνέγερσιν στρατιωτικῶν κτιρίων καὶ ὀχυρωμάτων, κατασκευὴν ἀποβαθρῶν σιδηροδρόμων καὶ προμήθειαν κτηνῶν στρατοῦ». Ἀπέναντι δὲ τῆς τοιαύτης πιστώσεως ἔχομεν παραγγείλει ἤδη πολλὰς δεκάδας ἑκατομμυρίων φυσιγγίων διὰ τὰ ὅπλα Μάνλιχερ, πολλὰς χιλιάδας πυρομαχικῶν διὰ τὰ νέα τηλεβόλα μας, ὧν ἄνευ καὶ ἐκεῖνα καὶ ταῦτα θὰ ἦσαν ἄχρηστα ἐν πολέμῳ, προσέτι δὲ πολλὰς μυριάδας στολῶν διὰ τὸ στράτευμα. Καὶ τολμᾷ τώρα ὁ ἔντιμος Βουλευτὴς Βάλτου νὰ ἰσχυρίζηται ἐν προσποιητῇ ἀγανακτήσει ὅτι ἡμεῖς, ἀντὶ ν’ αὐξήσωμεν, ἐλαττοῦμεν τὰς στρατιωτικὰς δαπάνας, καθ’ ὃν χρόνον διαθέτομεν ὑπὲρ τῶν δύο πολεμικῶν Ὑπουργείων ἐκτάκτους μόνον πιστώσεις 70 καὶ πλέον ἑκατομμυρίων δραχμῶν!

§113Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐγὼ δὲν ὡμίλησα περὶ ἐκτάκτων πιστώσεων, αἱ ὁποῖαι θὰ καλυφθῶσι διὰ δανείου, ἄν ποτε κατορθωθῇ νὰ πραγματοποιηθῇ αὐτό. Ἐγὼ ὡμίλησα περὶ τοῦ τακτικοῦ Προϋπολογισμοῦ μόνον, κατ’ αὐτὸν δέ, ἀντὶ ν’ αὐξήσητε, ἐλαττώνετε τὰς στρατιωτικὰς δαπάνας.

§114ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἀλλὰ μόνον ὁ ἐθελοτυφλῶν δύναται ν’ ἀμφιβάλλῃ τώρα περὶ τοῦ δυνατοῦ τῆς συνομολογήσεως μεγάλου δανείου, καθ’ ὃν χρόνον ἡμεῖς βελτιοῦμεν τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους κατὰ 24 ἑκατομμύρια δραχμῶν καὶ ἐπέκεινα, πλὴν δὲ τῶν πλεονασμάτων, τὰ ὁποῖα ἔχομεν ἐκ τῶν μέχρι τοῦδε ὑπεγγύων προσόδων, δυνάμεθα νὰ διαθέσωμεν καὶ νέας τοιαύτας διὰ τὸ συνομολογηθησόμενον δάνειον, ἤτοι περὶ τὰ 2 ἑκατομμύρια ἐκ τοῦ προσθέτου φόρου τοῦ καπνοῦ, περὶ τὰ 3½ ἑκατομμ. ἐκ τοῦ φόρου τοῦ οἰνοπνεύματος καὶ τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν καὶ περὶ τὰ 11 ἑκατομμύρια ἐκ τοῦ μονοπωλίου τῆς σακχάρεως.

§115Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἂν ψηφισθῶσιν αὐτὰ ὅλα.

§116ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἂν δὲν ψηφισθῶσιν, ἡμεῖς δὲν θὰ εἴμεθα ἐν τῇ Κυβερνήσει. Θὰ μᾶς διαδεχθῶσιν ἄλλοι ἐν αὐτῇ, ἐκεῖνοι δὲ ἂς σκεφθῶσι τί ὀφείλουσι νὰ πράξωσιν ἐν τῇ περιπτώσει ἣν ἐπισείει καθ’ ἡμῶν ὁ κ. Βουλευτής. Ἡμεῖς ἔχομεν νὰ δώσωμεν λόγον διὰ μόνα τὰ ἡμέτερα νομοθετικὰ μέτρα καὶ δὴ καθ’ ἣν περίπτωσιν αὐτὰ θὰ ἐψηφίζοντο ὑπὸ τῆς ἐθνικῆς ἀντιπροσωπείας. Ἐρωτῶ δὲ νῦν· τίς δύναται ν’ ἀρνηθῇ ὅτι ἐπὶ τῇ βάσει μόνον τῶν νέων προσόδων, τὰς ὁποίας ἐγὼ σᾶς ἀπηρίθμησα πρὸ μικροῦ καὶ αἱ ὁποῖαι ἀνέρχονται ἐν ὅλῳ εἰς 16 περίπου ἑκατομμύρια, ἐκτὸς τῶν πλεονασμάτων τῶν ἤδη ὑπεγγύων προσόδων, δὲν θὰ κατορθώσωμεν νὰ συνομολογήσωμεν τὸ νέον δάνειον; Δὲν εἶχον λοιπὸν δίκαιον εἰπὼν πρὶν ὅτι μόνον ὁ ἐθελοτυφλῶν δύναται νὰ μὴ ἀνομολογήσῃ αὐτό; Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Βάλτου, εἰδὼς κάλλιστα ὁποίαν ἀπάντησιν θὰ ἐλάμβανε παρ’ ἐμοῦ ὡς πρὸς τὰς ἐκτάκτους πιστώσεις, ἀνέφερε ταύτας ἐπικουρικῶς μόνον καὶ ἐν παρόδῳ, ἠθέλησε δὲ νὰ στηρίξῃ κυρίως τὴν πολεμικήν του εἰς τὸν ὑποβληθέντα χθὲς ὑπ’ ἐμοῦ Προϋπολογισμόν, ἐν ᾧ ἀναγράφονται κατ’ αὐτὸν οὐχὶ ηὐξημέναι, ἀλλ’ ἠλαττωμέναι, αἱ στρατιωτικαὶ δαπάναι. Ἐπὶ τοῦ θέματος δὲ τούτου κατ’ ἐξοχὴν προκαλεῖ ἀπάντησιν ἐκ μέρους μου, νομίζων ἴσως ὅτι ὡς πρὸς αὐτὸ θὰ μείνω ἐγὼ ἀναπολόγητος.

§117Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Βεβαιότατα.

§118ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐν πρώτοις ἂς παραβάλωμεν τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν διὰ τὴν χρῆσιν τοῦ 1909 πρὸς τὸν χθὲς ὑποβληθέντα ὑφ’ ἡμῶν προϋπολογισμὸν τοῦ ἰδίου Ὑπουργείου διὰ τὴν χρῆσιν τοῦ 1910. Ἐν ᾧ κατ’ ἐκεῖνον τὰ ἔξοδα ἀνήρχοντο εἰς 8,506,055, κατὰ τοῦτον ηὐξήθησαν αὐτὰ εἰς 11,474,570 δρχ., οὕτω δ’ ἀποδεικνύεται ὅτι δὲν ἠλαττώσαμεν ἡμεῖς, ἀλλὰ τοὐναντίον ηὐξήσαμεν τὰς δαπάνας τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ κατὰ 3 ἑκατομ. ὡς ἔγγιστα.

§119Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἔλθετε, παρακαλῶ, εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, τὸ ὁποῖον ἐγὼ κυρίως εἶχον ὑπ’ ὄψει εἰπὼν ὅσα εἶπον προηγουμένως.

§120ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἂς παραβάλωμεν τώρα τοὺς δύο προϋπολογισμοὺς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, τὸν τῆς χρήσεως τοῦ 1909 πρὸς τὸν ἡμέτερον προϋπολογισμὸν τοῦ 1910. Κατὰ τὸν πρῶτον αἱ πραγματικαὶ δαπάναι ἦταν μόλις 15 ἑκατομμύρια.

§121Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Χθὲς ὡμιλήσατε περὶ 19 ἑκατομμυρίων.

§122ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὑμεῖς, ὡς Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, εἴχετε προϋπολογίσει καὶ ἡ Βουλὴ ἐψήφισεν ἔξοδα τοῦ περὶ οὗ ὁ λόγος Ὑπουργείου διὰ τὴν χρῆσιν τοῦ 1909 ἀκριβῶς εἰπεῖν 18,082,429, ἅτινα ὁμοῦ μετὰ τῶν ἔκτοτε χορηγηθεισῶν δι’ αὐτὸ ἀναπληρωτικῶν πιστώσεων ἀνῆλθον εἰς 19,090,929 δραχμῶν. Ἀπορῶ ὅμως πῶς ἐνεθυμήθητε τὸν τελευταῖον τοῦτον ἀριθμὸν καὶ δὲν ἐνεθυμήθητε τὸ συμπέρασμα τῆς χθεσινῆς διαλογικῆς μας συζητήσεως, εἰς ὃ κατέληξα ἐγὼ ἀποδείξας ὅτι αἱ πραγματικαὶ δαπάναι τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν κατὰ τὸν προϋπολογισμόν σας δὲν ἔφθανον καλὰ καλὰ τὰ 15 ἑκατομ. δραχμῶν. Εἶμαι, Κύριοι, ἠναγκασμένος τώρα νὰ ἐξηγηθῶ σαφέστερον περὶ τοῦ πράγματος· διότι, ὡς φαίνεται, ἡ χθὲς γενομένη διαλογικὴ συζήτησις συνετέλεσε μᾶλλον εἰς σύγχυσιν ἢ εἰς διαφώτισιν, ὡς πρός τινας τοὐλάχιστον συναδέλφους. Ἐπαναλαμβάνω λοιπὸν ὅτι ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν διὰ τὴν χρῆσιν τοῦ 1909, ὁ ψηφισθεὶς ὑπὸ τῆς Βουλῆς τῇ εἰσηγήσει τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Κερκύρας Βουλευτοῦ, ἀνήρχετο εἰς 18,062,429 δρχ. Ἐκ τοῦ ποσοῦ ὅμως αὐτοῦ πρέπει ν’ ἀφαιρεθῶσι 3,500,000, καταβαλλόμεναι εἰς τὸ ταμεῖον τῆς Ἀμύνης καὶ ἐν οὐδεμιᾷ σχέσει εὑρισκόμεναι πρὸς τὰς τακτικὰς δαπάνας τοῦ περὶ οὗ ὁ λόγος Ὑπουργείου, αἵτινες οὕτω πως περιορίζονται εἰς 14,582,429. Κατὰ τὸν ἡμέτερον προϋπολογισμὸν τῆς χρήσεως τοῦ 1910 τὰ ἔξοδα αὐτοῦ ἀνέρχονται εἰς 20,065,513 δρ. καὶ εἶναι πάντα τακτικαὶ δαπάναι, καθόσον παύει πλέον ἡ καταβολὴ τῶν 3,500,000 εἰς τὸ ταμεῖον τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης.

§123Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δηλαδὴ ἠλλάξαμεν μόνον σακκουλίτσαν.

§124ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Διὰ τῶν τοιούτων διακοπῶν σας δὲν θὰ μετατοπίσητε τὸ ζήτημα ἐκ τῆς θέσεώς του. Σεῖς ἰσχυρίσθητε ὅτι ἡμεῖς, ἀντὶ ν’ αὐξήσωμεν, ἠλαττώσαμεν τὰς στρατιωτικὰς δαπάνας. Ὅτε δ’ ἐγὼ σᾶς ἀπέδειξα ὅτι ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ναυτικῶν ἐν συγκρίσει πρὸς τὸ 1909 ηὐξήσαμεν αὐτὰς εἰς 3,000,000, τότε κατεφύγετε εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, ὡς εἰς τελευταῖον πρόχωμά σας. Τώρα δὲ τί ἀποδεικνύεται ἐκ τῆς παραβολῆς τῶν δύο προϋπολογισμῶν αὐτοῦ; ὅτι ὁ ἡμέτερος προϋπολογισμὸς ἐν συγκρίσει πρὸς τὸν τοῦ 1909 ἔχει νὰ ἐπιδείξῃ αὔξησιν τῶν τακτικῶν δαπανῶν κατὰ 5,483,084.

§125Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Χθὲς ὅμως ὡμιλήσατε περὶ ἑνὸς κεφαλαίου τοῦ προϋπολογισμοῦ σας διὰ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν ἐξ 7 ἑκατομ. ὑπὸ τὸν τίτλον «ὑλικόν». Εἶναι καὶ αὐτὸ τακτικὴ δαπάνη ἢ ἔκτακτος, ἐξ ἐκείνων δηλαδὴ αἱ ὁποῖαι ἔχουσιν ὑπαχθῆ εἰς τὸ ταμεῖον τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης; Καὶ ἔπειτα ἀπορεῖτε διατί εἶπον ἐγὼ «ἀλλάξαμεν μόνον σακκουλίτσαν»!

§126Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον τὰ τακτικὰ ἔξοδα τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1910 διὰ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν περιορίζονται εἰς 13 μόνον ἑκατομμύρια.

§127ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Τοιοῦτό τι, Κύριοι, ἰσχυρίσθη χθὲς καὶ ὁ ἀξιότιμος ἐκ Κερκύρας Βουλευτής, ἐγὼ δέ, νομίσας ἐν ἀρχῇ ὅτι παρήκουσα,—διότι δὲν ἠδυνάμην ποτὲ νὰ φαντασθῶ ὅτι αὐτός, ὁ ἐπὶ ἔτη διευθύνας τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, θὰ ὑπέπιπτεν εἰς τόσον μέγα λάθος—δὲν ἀπήντησα ἀμέσως εἰς τὸν ἰσχυρισμόν του ἐκεῖνον. Ὅτε ὅμως βραδύτερον ἐπανέλαβεν αὐτὸν ἐπὶ τὸ ἐντονώτερον ὁ κ. Βουλευτὴς Νάξου, τότε ἔσπευσα νὰ παράσχω πρὸς τοῦτον τὴν ἐξήγησιν, ὅτι δὲν πρέπει νὰ νομίζῃ ὅτι τὰ 7,000,000 τοῦ προϋπολογισμοῦ μας ὑπὸ τὸ κεφάλαιον «ὑλικὸν» ἀφορῶσιν εἰς ἐκτάκτους δαπάνας, ἐξ ἐκείνων αἱ ὁποῖαι ἔχουσιν ὑπαχθῆ εἰς τὸ ταμεῖον τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Ἐδήλωσα δ’ αὐτολεξεί, κατὰ τὰ Ἐστενογραφημένα Πρακτικὰ (ἀναγινώσκει): «Πρόκειται, Κύριοι, περὶ πιστώσεως τακτικῆς, τακτικωτάτης, ἧς ἄνευ δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ στρατὸς καθόλου καὶ ἥτις αὐξάνει νῦν κατὰ μέγα μέρος, διότι πρόκειται, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ Διαδόχου, ν’ αὐξήσῃ κατὰ τὸ ἔτος 1910 ὁ ἀριθμὸς τῶν στρατευσίμων καὶ ὁ ἀριθμὸς τῶν ἵππων. Ὡς φαίνεται ὅμως, ἢ δὲν ἔγινα χθὲς ἐγὼ καταληπτὸς εἰς τὸν κ. Πρωτοπαπαδάκην ἢ ἐξακολουθεῖ οὗτος ἐμμένων εἰς τὴν γνώμην του καὶ μετὰ τὴν χθεσινήν μου δήλωσιν. Ὅπως λοιπὸν ἐξαγάγω καὶ αὐτὸν ἐκ τῆς πλάνης, εἰς ἣν εὑρίσκεται, καὶ τὸν κ. Στράτον καὶ πάντα ἄλλον, εἶμαι ἠναγκασμένος τώρα νὰ παράσχω σαφεστέρας ἐξηγήσεις περὶ τοῦ πράγματος, οὕτως ὥστε νὰ μὴ ὑπολειφθῇ πλέον ἀμφιβολία τις. Ἀνέκαθεν, Κύριοι, ἀναγράφεται ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν ἴδιον κεφάλαιον ὑπὸ τὸν τίτλον «ὑλικόν». Ποῖον δὲ τὸ περιεχόμενον τοῦ κεφαλαίου τούτου, ἀκούσατε, παρακαλῶ (ἀναγινώσκει): «1) τροφαί, 2) ἀντιμισθίαι καὶ ἐπιμίσθια ἐργατικοῦ προσωπικοῦ ἀρτοποιείων, 3) προμήθεια ὑφάσματος λινοῦ σάκκων, 4) ἱπποφορβή, 5) ἱματισμός, 6) ῥαφή, συσκευασία καὶ συντήρησις ἱματισμοῦ, 7) ἀντιμισθία κοπτῶν, ῥαπτῶν κλπ., 8) ὁπλισμός, ἤτοι συντήρησις αὐτοῦ καὶ πυρομαχικῶν, 9) ἐπιμίσθια τεχνιτῶν ὁπλοστασίου καὶ ἀντιμισθία ὁδηγῶν αὐτοκινήτων, 10) στρατωνισμός, 11) σαγή, 12) ἐξάρτυσις, 13) μουσικὰ ὄργανα καὶ σάλπιγγες, 14) ὑλικὸν στρατοπεδείας καὶ σκηναί». Αὐτὰ εἶναι τὰ ἄρθρα, τὰ συναπαρτίζοντα τὸ ΙΑʹ κεφάλαιον τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, τὸ τιτλοφορούμενον «ὑλικόν». Καὶ νῦν, Κύριοι, ἐρωτῶ ὑμᾶς πάντας· δύνασθε νὰ φαντασθῆτε δαπάνας τακτικωτέρας αὐτῶν δι’ ἓν στράτευμα; Διότι βεβαίως οὐδεὶς δύναται νὰ πιστεύσῃ ὅτι αὐτὸ θὰ συνετηρεῖτό ποτε ἄνευ τροφῆς, ἱματισμοῦ, στρατωνισμοῦ, ἱπποφορβῆς κλπ.

§128Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Δὲν εἴπετε ὅμως αὐτὰ χθές.

§129ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἀνέφερα μόνον τὸν γενικὸν τίτλον τοῦ ΙΑʹ κεφαλαίου «ὑλικόν», χωρὶς ν’ ἀπαριθμήσω καὶ τὰ ἄρθρα αὐτοῦ· διότι ὁμολογῶ ὅτι ἦτο ἀδύνατον εἰς ἐμὲ νὰ φαντασθῶ ὅτι τόσον ὁ ἀξιότιμος ἐκ Κερκύρας Βουλευτής, ὁ τέως Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὅσον καὶ ὁ ἐκ Νάξου συνάδελφος, ὁ συγγράψας τόμους ὁλοκλήρους ἐκθέσεων τῆς πλειονοψηφίας ἢ μειονοψηφίας τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ προϋπολογισμοῦ, εἶχον ἀνάγκην νὰ μάθωσι τώρα παρ’ ἐμοῦ τὸ περιεχόμενον τοῦ περὶ οὗ ὁ λόγος κεφαλαίου. Μήπως τὸ ἴδιον κεφάλαιον μὲ τὸν αὐτὸν τίτλον καὶ τὰ αὐτὰ ἄρθρα δὲν ἀναγράφεται εἰς ὅλους τοὺς προηγουμένους προϋπολογισμοὺς καὶ εἰς αὐτὸν τὸν τοῦ 1909, οὗτινος εἰσηγητὴς ὑπῆρξεν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Κερκύρας; Ἡ μόνη διαφορὰ μεταξὺ αὐτοῦ καὶ τοῦ ἡμετέρου Προϋπολογισμοῦ εἶναι ὅτι διὰ τὸ 1909 εἶχον προϋπολογισθῆ τὰ ἔξοδα τοῦ ΙΑʹ κεφαλαίου εἰς 3,231,100, ἐνῷ διὰ τὸ 1910 ηὐξήθησαν αὐτὰ ὑφ’ ἡμῶν εἰς 7,298,700, ἤτοι κατὰ 4,067,600 δρ. ἐπὶ πλέον. Καὶ τολμᾶτε τώρα νὰ ἰσχυρίζησθε ὅτι ἡμεῖς δὲν ηὐξήσαμεν, ἀλλ’ ἠλαττώσαμεν τὰς στρατιωτικὰς δαπάνας;

§130Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐκεῖνο δηλαδὴ τὸ ὁποῖον ἀφαιρεῖτε ἐκ τοῦ ταμείου τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης διαθέτετε ὑπὲρ τακτικῶν ἀναγκῶν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν. Καὶ τί θ’ ἀπογίνῃ τότε τὸ ταμεῖον τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης;

§131ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἀλλ’ ἀφοῦ διὰ τοῦ ψηφισθέντος ἤδη νομοσχεδίου διαθέτομεν εἰς πλήρωσιν τῶν ἀναγκῶν, περὶ ὧν κέκληται νὰ προνοήσῃ αὐτό, 38 ὅλα ἑκατομμύρια, ἐρωτᾶτε τί θ’ ἀπογίνῃ τὸ ταμεῖον τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης;

§132Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἀφήσατε κατὰ μέρος τὰς ἐκτάκτους πιστώσεις, τὰς ὁποίας ἐλπίζετε νὰ καλύψητε διὰ δανείου, ἐὰν καὶ ἐφ’ ὅσον κατορθώσητε νὰ πραγματοποιήσητε αὐτό. Νὰ μᾶς εἴπητε παρακαλῶ κατὰ τί αὐξάνετε διὰ τοῦ τακτικοῦ Προϋπολογισμοῦ σας τὰς στρατιωτικὰς δαπάνας.

§133ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἀλλὰ τί ἄλλο πράττω ἐγώ, ἀφ’ ἧς στιγμῆς ἔλαβον τὸν λόγον, ἵνα ἀπαντήσω πρὸς ὑμᾶς; Μήπως καὶ αὐταὶ αἱ ἔκτακτοι πιστώσεις ἐξ 70 ἑκατομμυρίων δραχ. καὶ ἐπέκεινα, αἱ ὁποῖαι ἐζητήθησαν παρὰ τῆς Βουλῆς καὶ μέλλουσι νὰ καλυφθῶσι διὰ δανείου, δὲν προβλέπονται διὰ τοῦ ἡμετέρου Προϋπολογισμοῦ; Ἀναγράφομεν ἐν αὐτῷ πίστωσιν διὰ τὴν λειτουργίαν τοῦ συνομολογηθησομένου δανείου ἐξ 7 ἑκατομμυρίων δραχ. Τὰ 3½ ἑκατομμύρια ἐκ τῆς πιστώσεως ταύτης, ἤτοι ἴσον ποσὸν πρὸς τὸ μέχρι τοῦδε καταβαλλόμενον ὑπὲρ τοῦ ταμείου τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, θὰ χρησιμεύσωσιν ἀκριβῶς διὰ τὸ μέρος ἐκεῖνο τοῦ δανείου τὸ ὁποῖον θὰ διατεθῇ ὑπὲρ τῶν ἐκτάκτων πιστώσεων τῶν δύο πολεμικῶν Ὑπουργείων ἐξ 70 ἑκατομμυρίων δραχ. Δὲν εἶναι λοιπὸν καὶ αὐτὴ μία αὔξησις σπουδαία τῶν τακτικῶν δαπανῶν, ἐπιβαρύνουσα τὸν τακτικὸν Προϋπολογισμὸν τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους;

§134ΑΠ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Θὰ ἐπαρκέσωσι δὲ τότε τὰ ὑπόλοιπα 3½ ἑκατομμύρια διὰ τὴν λειτουργίαν τοῦ δανείου, μὲ τὸ ὁποῖον θὰ καλύψητε τὰ μέχρι τοῦδε ἐλλείμματα τῶν Προϋπολογισμῶν καὶ ὑπόσχεθε νὰ πληρώσητε τὴν Ἑλλάδα μὲ σιδηροδρόμους καὶ μὲ ἄλλα δημόσια ἔργα;

§135ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Εἶναι ζήτημα ἂν διὰ τὸ προσεχὲς ἔτος 1910 θὰ χρησιμοποιηθῇ ὁλόκληρος ἡ πίστωσις τῶν ἑπτὰ ἑκατομμυρίων δρχ. διὰ τὴν λειτουργίαν τοῦ νέου δανείου. Μήπως πρόκειται νὰ συνομολογηθῇ τοῦτο καὶ νὰ καταβληθῇ εἰς ἡμᾶς ὁλόκληρον εὐθὺς ἀπ’ ἀρχῆς τοῦ ἐπιόντος ἔτους; Εἶναι τόσον ἁπλοῦν καὶ αὐτόδηλον τὸ πρᾶγμα, ὥστε εἶναι τῇ ἀληθείᾳ ν’ ἀπορῇ τις πῶς εὑρίσκεται Βουλευτὴς διατυπῶν τοιαύτην ἀπορίαν! Ἀλλ’ ἂς ἐπανέλθωμεν εἰς τὸ κύριον ζήτημα, τὸ ὁποῖον προυκάλεσεν ὁ ἔντιμος ἐκ Βάλτου Βουλευτής. Οὗτος ἰσχυρίσθη ὅτι, ἀντὶ ν’ αὐξήσωμεν, ἐλαττοῦμεν ἡμεῖς τὰς στρατιωτικὰς δαπάνας. Τί δ’ ἀπέδειξα ἐγὼ μέχρι τοῦδε ἀπαντῶν πρὸς αὐτόν; ὅτι ἡμεῖς πλὴν τῶν ἐκτάκτων πιστώσεων τῶν δύο πολεμικῶν Ὑπουργείων ἐξ 70 καὶ ἐπέκεινα ἑκατομμυρίων αὐξάνομεν καὶ αὐτὰς τὰς τακτικὰς δαπάνας των κατὰ πολλὰ ἑκατομμύρια δραχμῶν. Πόσα δὲ εἶναι ταῦτα; Ἔχομεν, Κύριοι, ἐπὶ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν, ὡς εἴδομεν ἤδη, αὔξησιν τακτικῶν ἐξόδων διὰ τὸ ἔτος 1910, ἐν συγκρίσει πρὸς τὸ 1909, ἐκ τριῶν ὡς ἔγγιστα ἑκατομμυρίων. Ἐπὶ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ ἂν μὴ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὸ ζήτημα τῆς καταβολῆς τῶν 3½ ἑκατομμυρίων εἰς τὸ ταμεῖον τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἔχομεν ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ 1910, τῷ ἀνερχομένῳ εἰς 20,065,513 δρχ., ἐν συγκρίσει πρὸς τὰ 18,082,429 τοῦ 1909, μίαν ἐπὶ πλέον διαφορὰν ἐξ 1,983,084 δρ. Ἂν νῦν εἰς τὰς ἐπὶ πλέον αὐτὰς διαφορὰς προσθέσωμεν καὶ τὰ 3½ ἑκατομμύρια τοῦ ἀναλογοῦντος μέρους τῆς πιστώσεως διὰ τὴν λειτουργίαν τοῦ μέλλοντος δανείου, δι’ οὗ θὰ καλυφθῶσιν αἱ ἔκτακτοι πιστώσεις τῶν 70 ἑκατομμυρίων, θὰ ἴδωμεν ὅτι ἡ ὅλη αὔξησις τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν τοῦ ἡμετέρου Προϋπολογισμοῦ συμποσοῦται εἰς 8½ ὡς ἔγγιστα ἑκατομμύρια δραχμῶν. Περὶ τούτου, Κύριοι, οὐδεμία ἀμφιβολία δύναται νὰ ὑπάρξῃ πλέον, ἀποβαίνει δὲ καθαρὰ ματαιοσχολία πᾶσα περαιτέρω συζήτησις περὶ πράγματος τόσον προδήλου καὶ καταφανοῦς εἰς πάντας. Οἱ θέλοντες ν’ ἀντιπολιτευθῶσιν ἡμᾶς ἂς ἐκλέξωσιν ἄλλα ζητήματα προσφορώτερα εἰς τοῦτο. Καὶ τὸ προσφορώτατον πάντων εἶναι, κατὰ τὴν γνώμην μας τοὐλάχιστον, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἡμεῖς ἐθέσαμεν ἤδη ἀπροκαλύπτως πρὸς τὴν Βουλὴν ἅμα τῇ πρώτῃ ἡμῶν ἐμφανίσει ἐνώπιόν της. Θέλομεν νὰ ἔχωμεν ἐθνικὴν πολιτικήν; Θέλομεν νὰ καταστήσωμεν τὴν Ἑλλάδα ἱκανὴν νὰ διεκδικήσῃ τὰ ἐθνικά μας δίκαια;

§136Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅλοι τὸ θέλομεν αὐτό, ἀλλὰ διαφωνοῦμεν ὡς πρὸς τὰ μέσα.

§137ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐκ πρώτης ὄψεως φαίνεται ὀρθὴ καὶ δικαία ἡ παρατήρησις τοῦ κ. Βουλευτοῦ. Ἀλλά, Κύριοι, νομίζω ὅτι περὶ διαφωνίας ὡς πρὸς τὰ μέσα τότε καὶ μόνον δύναται νὰ γίνῃ σοβαρὸς λόγος, ὅταν οἱ ἀποκρούοντες τὰ νομοθετικά μας μέτρα δὲν περιορίζωνται εἰς τοῦτο καὶ μόνον, ἀλλὰ καὶ ἀντιτάττωσι πρὸς αὐτὰ ἄλλα ἴδια μέτρα, ἅτινα αὐτοὶ θεωροῦσι λυσιτελέστερα τῶν ἡμετέρων. Ἐφ’ ὅσον ὅμως αὐτοί, καίπερ προκαλούμενοι, ἀποφεύγουσιν ἐπιμελῶς νὰ πράξωσι τοῦτο, τότε ἡ δῆθεν διαφωνία των ὡς πρὸς τὰ μέσα ἀποδεικνύεται ἁπλοῦν πρόσχημα, ὑφ’ ὃ αὐτοὶ ζητοῦσι νὰ συγκαλύψωσι τὴν ἀληθῆ πρόθεσίν των, καθ’ ἣν οὐδὲν πλέον, οὐδὲν ἔλαττον ἐπιδιώκουσιν ἢ τὴν ματαίωσιν τοῦ μόνου τρόπου ὃν ἡμεῖς ὑποδεικνύομεν εἰς πραγμάτωσιν τῆς ἐθνικῆς μας πολιτικῆς. Ἀλλὰ τότε πρέπει νὰ ἔχωσιν αὐτοὶ τὸ θάρρος τῆς γνώμης των καὶ νὰ διακηρύξωσιν ἀναφανδὸν ὅτι θεωροῦσι τὴν Ἑλλάδα ἀνίκανον νὰ ἔχῃ ἐθνικὴν πολιτικήν.

§138Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Αὐτὸ σεῖς μόνον τὸ λέγετε.

§139ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Δυστυχῶς τὸ μαρτυροῦσιν αὐτὰ τὰ πράγματα, μονονουχὶ φωνὴν ἀφιέντα. Ἐνόσῳ οἱ κύριοι ἀντιφρονοῦντες πρὸς ἡμᾶς ἀποκρούουσιν ἀδιακρίτως ἀπαξάπαντα σχεδὸν τὰ νομοθετικὰ μέτρα δι’ ὧν ἡμεῖς ἐπιδιώκομεν τὴν πραγμάτωσιν τῆς ἐθνικῆς μας πολιτικῆς, χωρὶς νὰ ὑποδεικνύωσιν ἄλλα μέτρα σκοπιμώτερα, κατ’ αὐτούς, τῶν ἡμετέρων, παρέχουσιν εἰς ἡμᾶς τὸ δικαίωμα νὰ ἔχωμεν τὴν γνώμην ἣν ἐξεδήλωσα πρὸ ὀλίγου. Ἵνα ἔχωμεν, Κύριοι, ἐθνικὴν πολιτικήν, πρέπει ν’ ἀποφύγωμεν ἐκ παντὸς τρόπου τὴν νῦν ἐπικρεμαμένην εἰς ἡμᾶς οἰκονομικὴν καταστροφήν, οὐ μόνον δὲ τοῦτο, ἀλλὰ καὶ νὰ ἐξεύρωμεν τὰ μέσα τῆς συντόνου πολεμικῆς ἡμῶν παρασκευῆς, δι’ ἧς καὶ μόνης θὰ ἠδύνατο ἡ Ἑλλὰς ἐν δεδομένῃ εὐκαιρίᾳ νὰ ἐξαλείψῃ τὸ ὄνειδος τοῦ 1897, ν’ ἀνακτήσῃ τὴν ἐμπρέπουσαν θέσιν εἰς τὸ ἔνδοξον παρελθὸν καὶ τὸν ἱστορικὸν προορισμόν της καὶ νὰ καταστήσῃ σεβαστὰ εἰς πάντας τὰ ἐθνικὰ ἡμῶν δίκαια. Ἐν δὲ τῶν μέσων τούτων καὶ δὴ ἐκ τῶν κυριωτάτων καὶ πρωτίστων εἶναι καὶ ὁ φόρος τοῦ οἰνοπνεύματος, περὶ οὗ νῦν ὁ λόγος. Ἡμεῖς, Κύριοι, ἀπεδείξαμεν ἤδη ὅτι αὐτὸς εἶναι ὁ δικαιότατος τῶν φόρων, τὸν ὁποῖον ὡς τοιοῦτον ἐπιβάλλουσιν εἰς ἡμᾶς οὐ μόνον οἰκονομικοί, ἀλλὰ καὶ κοινωνικοὶ λόγοι· ὅτι ἐξ αὐτοῦ δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν μίαν ἀσφαλῆ πρόσοδον εὐθὺς ἐν ἀρχῇ ἐκ τριῶν περίπου ἑκατομμυρίων μέλλουσαν σὺν τῷ χρόνῳ ν’ αὐξήσῃ εἰς τέσσαρα, πέντε καὶ πλέον ἑκατομμύρια δραχ.· ὅτι ἡ πρόσοδος αὕτη δύναται νὰ χρησιμεύσῃ μετ’ ἄλλων ὡς ὑπέγγυος διὰ τὴν συνομολόγησιν μεγάλου δανείου ἀπαραιτήτου χάριν τῆς πολεμικῆς ἡμῶν παρασκευῆς· ὅτι τέλος αὐτὸς ὁ φόρος δύναται νὰ συνδυασθῇ καὶ μὲ τὴν ἀνακούφισιν τῆς γεωργικῆς ἡμῶν τάξεως. Ἀπέναντι δ’ ὅλων αὐτῶν τῶν ἐπιχειρημάτων τί ἀντιτάσσουσιν οἱ ἀντιφρονοῦντες; ἓν καὶ μόνον ἐπιχείρημα, ὅτι πρόκειται οὕτω πως νὰ ζημιωθῶσιν οἱ μικροὶ ἀποστάκται, οἱ ποτοποιοὶ καὶ οἱ ποτοπῶλαι. Ἀλλά, Κύριοι, εἶναι ἱκανὸν τὸ ἐπιχείρημα τοῦτο ν’ ἀνατρέψῃ ὅλους τοὺς λόγους οὓς ἡμεῖς προβάλλομεν ὑπὲρ τοῦ φόρου τοῦ οἰνοπνεύματος; Εἶναι ἱκανὸν αὐτὸ καὶ μόνον νὰ μᾶς πείσῃ ὅτι πρέπει οὕτω πως νὰ παραιτηθῶμεν ἐξ ἑνὸς τῶν σπουδαιοτάτων πόρων, τῶν ἐξασφαλιζόντων τὴν πολεμικὴν ἡμῶν παρασκευήν, κατ’ ἀκολουθίαν δὲ τούτου νὰ θέσωμεν ἐν ἀμφιβόλῳ καὶ αὐτὴν τὴν πραγμάτωσιν τῆς ἐθνικῆς ἡμῶν πολιτικῆς;

§140Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Νὰ ἐξευρεθῇ ἀντ’ αὐτοῦ ἄλλος πόρος.

§141ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ποῖος; Παρακαλῶ καὶ ὑμᾶς καὶ πάντα ἄλλον, ἀποκρούοντα κατ’ ἀρχὴν τὸν φόρον τοῦ οἰνοπνεύματος, νὰ ὑποδείξῃ εἰς ἡμᾶς αὐτὸν τὸν ἄλλον πόρον, τὸν δυνάμενον ν’ ἀναπληρώσῃ τὸν νῦν, προτεινόμενον ὑφ’ ἡμῶν. Ἐνόσῳ ὅμως ἀδυνατεῖτε νὰ πράξητε τοῦτο, θέλετε δὲ νὰ σᾶς πιστεύσωμεν ὅτι εἶσθε καὶ ὑμεῖς ὑπὲρ τῆς ἐθνικῆς πολιτικῆς τότε ὀφείλετε ἑκόντες ἄκοντες ν’ ἀποδεχθῆτε τὸ ἡμέτερον μέτρον. Εἶμαι, Κύριοι, ἠναγκασμένος νὰ δηλώσω καὶ πάλιν ὅτι ἡμεῖς ἐπιμένομεν εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν, μεθ’ ὃ δεχόμεθα νὰ παραπεμφθῇ αὐτὸ εἰς ἐπιτροπὴν πρὸς ἐπεξεργασίαν ἐν τοῖς καθ’ ἕκαστον. Ἄνευ τῆς τοιαύτης ἐπιψηφίσεως οὐδεὶς λόγος δύναται νὰ γίνῃ καὶ περὶ τῶν ἑπομένων ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει νομοσχεδίων περὶ καταργήσεως τῶν φόρων τῶν ἀμπέλων καὶ τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν. Ὅσοι δ’ ἐξ ὑμῶν εἰλικρινῶς ἐπιθυμεῖτε νὰ παύσῃ ἡ Ἑλλὰς ὑφισταμένη τὰς μέχρι τοῦδε ταπεινώσεις καὶ τοὺς ἐξευτελισμοὺς καὶ ἀνακτῶσα τὴν προσήκουσαν εἰς αὐτὴν θέσιν μεταξὺ τῶν Κρατῶν τῆς Ἰλλυρικῆς χερσονήσου νὰ δυνηθῇ μίαν ἡμέραν νὰ διεκδικήσῃ ἀποτελεσματικῶς τὰ ἐθνικὰ ἡμῶν δίκαια· ὅσοι θέλετε νὰ ἐπίδητε ἀνακουφιζομένους ἐκ τῶν νῦν φορολογικῶν βαρῶν τοὺς ἀμπελοκτήμονας καὶ τοὺς μικροὺς ἡμῶν γεωργοὺς καὶ βελτιουμένην κατὰ τὸ δυνατὸν τὴν τύχην των, Ψηφίσατε τὸ προκείμενον νομοσχέδιον.

§142Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἀσχολούμενος περὶ τοῦ ζητήματος τὸ ὁποῖον ἐγεννήθη, ἂν πρέπει νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον συζητεῖ ἡ Βουλή, ἐνόμισε καλὸν νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὰς ὀλίγας παρατηρήσεις μου.

§143ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Προυκλήθην ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Βάλτου.

§144Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἐπειδὴ τὰς παρατηρήσεις περὶ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν ὑπέβαλον χθές, διατυπώσας ἀπορίας τινάς, νομίζω ὅτι ἔχω καθῆκον νὰ ἐπανέλθω ὅπως ἀποδείξω, ὅτι τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν δὲν ἦσαν ἀκριβῆ. Πρῶτον διότι, ἐὰν λάβω ὑπ’ ὄψιν τὰ ὑπ’ αὐτοῦ χθὲς λεχθέντα, φθάνω εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι ἐν ταῖς πιστώσεσι ταῖς ἀναγραφομέναις ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν ἀναγράφονται, ὅπως ἐδήλωσε, διότι ταῦτα ἐγὼ ἀγνοῶ, μὴ λαβὼν εἰσέτι τὸ τεῦχος τοῦ Προϋπολογισμοῦ, ἀναγράφονται 7.000.000 δρ. δι’ ἀγορὰν ὑλικοῦ, ἐνῷ κατὰ τὴν ὁμολογίαν του ἀνεγράφησαν ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ 1909 δρχ. 3.600.000.

§145ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. 3.600.000.

§146Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἔλεγε λοιπὸν τότε ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι πρὸς ἀγορὰν ὑλικοῦ τὸ ποσὸν τῶν 3.600.000 ἀνεβιβάζετο εἰς τὸ ποσὸν 7.000.000· ἄρα πρὸς ἐφαρμογὴν τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ Διαδόχου, ὁ ὁποῖος θέλει ἐφαρμοσθῆ ἀπὸ τοῦ 1910, θέλουσι διατεθῆ ἀνεξαρτήτως τοῦ ὑλικοῦ 13.000.000, καὶ ὑπεστήριξεν ὅτι μὲ τὸ ποσὸν τοῦτο ἦτο ἀδύνατον νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ ὀργανισμὸς τοῦ Διαδόχου. Ἀλλὰ τοῦτο εἶναι ζήτημα τὸ ὁποῖον θέλομεν ἐξετάσει, ὅταν ἔλθῃ ἡ συζήτησις τοῦ Προϋπολογισμοῦ. Ἔρχομαι εἰς ἄλλο τι. Σήμερον ἠθέλησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ν’ ἀποδείξῃ ὅτι ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ 1910 περιλαμβάνονται δαπάναι στρατιωτικαὶ ἀνώτεραι τῶν ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ 1909 κατὰ τέσσαρα ἑκατομμύρια. Ἐγὼ διατείνομαι τὸ ἐναντίον, διότι ἀδιαφορῶν πρὸς ποίαν χρῆσιν ἀνεγράφοντο τὰ ποσὰ ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ 1909 εὑρίσκω ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τούτῳ διὰ στρατιωτικὰς δαπάνας, ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, 18.500.000, εὑρίσκω δὲ διὰ στρατιωτικὰς δαπάνας ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ 1910 δρ. 20.000.000. Ἑπομένως λέγω ὅτι ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ 1910 ὑπάρχει αὔξησις διὰ στρατιωτικὰς δαπάνας 1.500.000. Τοῦτο εἶναι ἀδύνατον ν’ ἀρνηθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν. Ἐὰν δὲ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν ἐλάττωσιν ἡ ὁποία ἐγένετο εἰς τὴν εἰσφορὰν τοῦ Κράτους πρὸς τὸ ταμεῖον τῆς Ἀμύνης, τὸ ὁποῖον ἀπατᾶται πολὺ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἂν νομίζῃ ὅτι ἐξετέλεσεν ἤδη ἐντελῶς τὸν προορισμὸν διὰ τὸν ὁποῖον συνεστήθη, καθόσον ἐγὼ φρονῶ ὅτι τὸ ταμεῖον τοῦτο δὲν θὰ εἶναι δυνατόν ποτε νὰ ἐπαρκέσῃ πλήρως εἰς ὅλας τὰς ἀνάγκας αἱ ὁποῖαι εἰς τὸ μέλλον θέλουσι γεννηθῆ, ἐὰν ἔχωμεν σκοπὸν ὅπως καταρτίσωμεν στρατὸν ἀξιόμαχον, ἐλαττώνει τὸ ποσὸν τῆς εἰσφορᾶς πρὸς τὸ ταμεῖον τῆς Ἀμύνης καὶ τὸ ἐλαττώνει κατὰ τὸ ποσὸν τῶν 600.000 δραχμῶν, ἐκ τοῦ φόρου τῆς σακχάρεως, ἐλαττώνει αὐτὸ ἐξ ἑτέρων 60.000 διὰ τῆς βαρείας τῶν ἀμβύκων φορολογίας, ὡς ὀρθῶς ἀνέφερεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Βάλτου. Ἐὰν λοιπὸν τὰς ἐλαττώσεις ταύτας ἀφαιρέσωμεν ἐκ τοῦ ἑνὸς καὶ ἡμίσεος ἑκατομμυρίου, εἰς τὸ ὁποῖον ἀνέρχεται ἡ διαφορὰ μεταξὺ τῶν δαπανῶν τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1909 καὶ τῶν δαπανῶν τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1910, φθάνομεν εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι διὰ στρατιωτικὰς δαπάνας δὲν ἔχομεν ἢ διαφορὰν 840.000 δραχμῶν. Ἐπιτρέπεται λοιπὸν νὰ τεθῇ τὸ ἐρώτημα ἂν πρὸς πραγματοποίησιν τῶν σκοπῶν διὰ τοὺς ὁποίους τοσαῦτα διεδραματίσθησαν γεγονότα, ἐὰν πρὸς πραγματοποίησιν τῶν ἐπαγγελιῶν τὰς ὁποίας ἠκούσαμεν χθὲς αὔξησις 840.000 δραχμῶν δύναται νὰ θεωρηθῇ ὡς ἐπαρκής.

§147ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἀλλ’ εἰς αὐτὰς τὰς 500 χιλ. δρχ., τὰς ὁποίας ἐγὼ ἀπεδέχομαι πρὸς στιγμήν, πρέπει νὰ προσθέσητε καὶ τὸ ἀνάλογον μέρος τῆς πιστώσεως, τῆς ἀναγραφείσης ἤδη ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τῶν ἐξόδων τοῦ 1910 διὰ τὸ δάνειον τὸ συνομολογηθησόμενον χάριν τῶν ἐλλειμμάτων καὶ διαφόρων ἄλλων ἐκτάκτων δαπανῶν, προσέτι δὲ χάριν τῶν ἐξ 70 καὶ ἐπέκεινα ἑκατομμυρίων δρχ. ἐκτάκτων πιστώσεων τῶν δύο πολεμικῶν Ὑπουργείων, τὰς ὁποίας ἔχει ψηφίσει ἡ Βουλή. Ἐπειδὴ δὲ διὰ τὰς ἐκτάκτους ταύτας πιστώσεις ἀναλογεῖ τοκοχρεολύσιον ἐκ 3.500.000 δραχμῶν περίπου, ἂν τώρα τὸ ποσὸν τοῦτο προσθέσητε εἰς τὴν καθ’ ἡμᾶς αὔξησιν τῶν 500 χιλ. δραχμῶν, ἔχετε ἐν ὅλῳ αὔξησιν στρατιωτικῶν δαπανῶν ἐκ 4 ἑκατομμ., ἅτινα ὁμοῦ μὲ τὴν αὔξησιν τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν ἐκ 3 ὡς ἔγγιστα ἑκατομμ. συμποσοῦνται εἰς 7 ἑκατομμ. δρχ. κατ’ αὐτοὺς τοὺς ὑπολογισμοὺς τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Κερκύρας Βουλευτοῦ. Ἐγώ, Κύριοι, ἐπιμένω εἰς τὴν ἀκρίβειαν τῶν ἰδικῶν μου ὑπολογισμῶν, καθ’ οὓς ἡ τοιαύτη αὔξησις ἀνέρχεται εἰς 8½ ἑκατομμ. Ἀλλά, καὶ εἰς 7 μόνον ἑκατομμ. ἂν περιορισθῇ αὐτή, ἐπιτρέπεται τώρα καὶ εἰς πάντα ἄλλον, μάλιστα δὲ εἰς τὸν κ. Θεοτόκην, νὰ κατακρίνῃ ἡμᾶς, ὅτι δὲν αὐξάνομεν τὰς στρατιωτικὰς δαπάνας; Ἐπιτρέπεται δὲ εἰς τὸν κ. Στράτον νὰ ἔρχηται τώρα μὲ τοὺς συνήθεις σχετλιασμούς του καὶ νὰ διαρρηγνύῃ τὰ ἱμάτιά του ἐναντίον μας ἰσχυριζόμενος ὅτι δῆθεν ἡμεῖς ἐξαπατήσαμεν τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν ὑποσχεθέντες εἰς αὐτὸν αὔξησιν τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν καὶ τώρα ἐλαττοῦντες ταύτας; Ἐγὼ δὲν ἀμφιβάλλω ὅτι ἡ ἐνδόμυχος ἐπιθυμία τοῦ ἐντίμου ἐκ Βάλτου Βουλευτοῦ εἶναι νὰ καταστῇ ἀδύνατος ἡ αὔξησις τῶν πολεμικῶν δαπανῶν.

§148Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Πόθεν τὸ ἐξάγετε;

§149ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐκ τοῦ ὅτι οὐδὲν σχεδὸν τῶν οἰκονομικῶν μας μέτρων εὑρίσκει χάριν ἐνώπιόν σας. Ἐνόσῳ δ’ ὑμεῖς ἀποκρούετε πάντα ταῦτα, χωρὶς ν’ ἀποδείξητε ἄλλα καθ’ ὑμᾶς λυσιτελέστερα αὐτῶν παρέχετε εἰς ἡμᾶς τὸ δικαίωμα νὰ πιστεύσωμεν ὅτι πράττετε τοῦτο, διότι δὲν ἐπιθυμεῖτε τὴν αὔξησιν τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν οὐδὲ τὴν πολεμικὴν παρασκευὴν τῆς χώρας, περὶ τῆς ὁποίας βεβαίως οὐδεμία δύναται νὰ γίνῃ σκέψις ἄνευ προηγουμένης ἀνορθώσεως τῶν οἰκονομικῶν τοῦ Κράτους.

§150Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐγὼ ἀποκρούω τὰ οἰκονομικά σᾶς μέτρα, διότι ἔχω τὴν πεποίθησιν ὅτι αὐτά, ἐνῷ ἀναστατώνουσι τὴν κοινωνικὴν ἡμῶν οἰκονομίαν, συγχρόνως ἀπειλοῦσι νὰ καταβαραθρώσωσι καὶ τὰ οἰκονομικὰ τοῦ Κράτους.

§151ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐφ’ ὅσον ὅμως ὑμεῖς μὲν ἁπλῶς ἰσχυρίζεσθε τοῦτο, χωρὶς καὶ νὰ τὸ ἀποδείξητε, ἡμεῖς δὲ τοὐναντίον δι’ ἐπιχειρημάτων ἀκαταγωνίστων ἀποδεικνύομεν ὅτι τὰ μέτρα ἡμῶν εἶναι τὰ μόνα σωστικά, τὰ μόνα ἀνορθωτικὰ τῆς οἰκονομικῆς ἡμῶν καταστάσεως, δικαιούμεθα, νομίζω, νὰ ἐπιμείνωμεν εἰς τὴν ἐπιψήφισίν των, ἄνευ τῆς ὁποίας οὐδένα λόγον ἔχομεν νὰ διατελῶμεν ἐν τῇ Κυβερνήσει. Ἐδήλωσα, Κύριοι, καὶ ἄλλοτε, καὶ νῦν ἐπαναλαμβάνω τοῦτο στεντορείᾳ τῇ φωνῇ· «Οἱ παρόντες καιροὶ οὐ μενετοί». Δὲν ἠξεύρομεν τί τέξεται ἡ ἐπιοῦσα. Ἡ Ἰλλυρικὴ χερσόνησος, ἀφ’ ὅτου ἰδίως οἱ νῦν διέποντες τὰς τύχας τῆς ὁμόρου Ἐπικρατείας ἀπεφάσισαν νὰ καταστήσωσιν ἀβίωτον τὸν βίον τῶν ὑπηκόων της χριστιανῶν, εὕρηται ἐπὶ ἡφαιστείου ἀπειλοῦντος ἀπὸ στιγμῆς εἰς στιγμὴν νὰ ἐκραγῇ. Ἀλλοίμονον εἰς ἡμᾶς, ἐὰν εὑρεθῶμεν τότε ἀπαράσκευοι καὶ ἀνίκανοι νὰ διευθετήσωμεν τὰ ἐθνικὰ ἡμῶν δίκαια. Κινδυνεύομεν οὕτω ν’ ἀποβάλωμεν πᾶσαν ἐλπίδα αἰσιωτέρου μέλλοντος, νὰ ἐπίδωμεν δὲ συντελούμενον τὸν ἐθνικὸν ἡμῶν ὄλεθρον. Ἂν θέλωμεν, Κύριοι, νὰ προλάβωμεν τὸν τοιοῦτον κίνδυνον, ὀφείλομεν νὰ ἐπισπεύσωμεν τὴν οἰκονομικὴν ἡμῶν ἀνόρθωσιν, ἐπὶ τῇ βάσει δὲ ταύτης νὰ ἐπιδιώξωμεν τὴν σύντονον καὶ ἐνδελεχῆ πολεμικὴν παρασκευὴν τῆς χώρας. Ἂν θεωρῆτε εἰς τοῦτο συντελεστικὰ τὰ νομοθετικά μας μέτρα, ψηφίσατέ τα· ἂν ὄχι, τότε καταψηφίσατε αὐτὰ πάραυτα, ἵν’ ἀναλάβωσιν ἄλλοι ἀνθ’ ἡμῶν τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ προγράμματος ὅπερ ὁ λαὸς καὶ ὁ στρατὸς διὰ τῆς τελευταίας εἰρηνικῆς ἐπαναστάσεως ἐπέβαλον εἰς ἡμᾶς. Πᾶσα ἀναβολὴ τῆς τοιαύτης ἀποφάσεώς σας, ὡς προεῖπον, δύναται νὰ ἔχῃ συνεπείας ὀλεθρίας διά τε τὰ δημόσια καὶ τὰ ἐθνικὰ ἡμῶν συμφέροντα. Τὸ καθῆκον, Κύριοι, τοῦτο ἐπιβάλλεται εἰς ὑμᾶς ἐπιτακτικὸν καὶ νῦν προκειμένου περὶ ἑνὸς τῶν κυριωτάτων νομοθετικῶν ἡμῶν μέτρων, περὶ τοῦ φόρου τοῦ οἰνοπνεύματος. Ἡμεῖς ὁμολογοῦμεν ὅτι ἄνευ τῆς κατ’ ἀρχὴν ἐπιψηφίσεως αὐτοῦ εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν ἀδυνατοῦμεν νὰ φέρωμεν τὴν εὐθύνην τῆς περαιτέρω παραμονῆς ἐν τῇ Κυβερνήσει. Ἂν ἡ Βουλὴ ἐξακολουθῇ περιβάλλουσα ἡμᾶς διὰ τῆς ἐμπιστοσύνης της, τότε παρακαλοῦμεν αὐτὴν ν’ ἀποδείξῃ τοῦτο διὰ τῆς ψήφου ἣν ζητοῦμεν νῦν παρ’ αὐτῆς. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ ἔχῃ βεβαίως λόγον ἡ παραπομπὴ τοῦ νομοσχεδίου ὕστερον εἰς ἐπιτροπὴν μέλλουσαν νὰ ἐπεξεργασθῇ αὐτὸ ἐν τοῖς καθ’ ἕκαστον.

§152Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν βεβαίως δὲν εἶναι ὁ κατάλληλος ὅπως μετὰ τόσης ὑπερηφανείας ἢ εὐκολίας ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἐκθέτῃ εἰς δημόσιον πλειστηριασμὸν σοφίας τὴν ἐγκατάλειψιν τοῦ χαρτοφυλακίου τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν. Ἡ Βουλὴ εἶναι εἰς θέσιν, ὡς ἀντιπρόσωπος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὡς ἀντιπρόσωπος τοῦ ἔθνους, νὰ κρίνῃ ἂν τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἐπηγγέλθητε καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων προσήλθετε ἐνώπιον τῆς Βουλῆς εἶναι ἐπαρκῆ, ὅπως ἀντιμετωπίσωσι τὰς ἀνάγκας ἐκείνας τὰς ἐθνικάς, αἵτινες ἤγαγον ἡμᾶς εἰς τὰ δάνεια, τὰ ὁποῖα μετὰ τόσης εὐκολίας παρουσιάσατε εἰς τοὺς ἐπιθυμοῦντας νὰ πλειοδοτήσωσιν εἰς ταύτας τὰς πράξεις, ὡς ὑμεῖς ἐπλειοδοτεῖτε πρό τινων μηνῶν. Τὸ θέμα εἶναι ἁπλοῦν καὶ παρακαλῶ, ἐπειδὴ παρενέπεσε συζήτησις στρατιωτική, νὰ περιορισθῶμεν ἐπὶ τοῦ θέματος. Ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν τοῦ 1909 ἀναγράφει δαπάνας 18.500.000, ἐξ ὧν 3.500.000 διετίθεντο εἰς τὸ ταμεῖον τῆς Ἀμύνης δι’ ἐφοδιασμὸν τοῦ στρατοῦ, 15.000.000 δὲ διὰ τὴν διοίκησιν καὶ ἐκπαίδευσιν τοῦ στρατεύματος. Ἤδη ἔρχεσθε ὑμεῖς καὶ ὑποβάλλετε προϋπολογισμὸν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν ἐξ ἐξόδων δρ. 20.065.000, κατὰ 1.500.000 ἀνώτερον τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1909, δηλοῦτε δὲ πρὸς τὴν Βουλήν, ὅτι ἐκ τῶν 20.065.000 τὰ 7.000.000 θέλουσι διατεθῆ εἰς ἀγορὰν ὑλικοῦ. Ἐὰν ἀφαιρεθῶσιν ἐκ τῶν 18.500.000 τὰ 3.500.000 τὰ προωρισμένα διὰ τὸν ἐφοδιασμὸν τοῦ στρατεύματος, παραμένουσι διὰ τὴν διοίκησιν καὶ τὴν ἐκπαίδευσιν τοῦ στρατοῦ δρ. 15.000.000. Ἐὰν ἀφαιρεθῶσιν ἐκ τῶν 20.065.000 τὰ 7.000.000 τὰ διατιθέμενα πρὸς ἀγορὰν ὑλικοῦ, παραμένουσι διὰ τὴν διοίκησιν καὶ τὴν ἐκπαίδευσιν τοῦ στρατοῦ δρ. 13.065.000. Δὲν δύνασθε νὰ φύγητε ἀπὸ τοὺς ἀριθμοὺς αὐτούς, κατὰ συνέπειαν παραμένει εἰς βάρος ὑμῶν ὅτι διὰ τὴν διοίκησιν καὶ τὴν ἐκπαίδευσιν τοῦ στρατεύματος κατὰ τὴν χρῆσιν τοῦ 1910 διαθέτετε ποσὸν κατὰ 2.000.000 ὀλιγώτερον ἐκείνου τὸ ὁποῖον διέθεσεν ἡ Κυβέρνησις τοῦ ἀξιοτίμου κ. Βουλευτοῦ ἐκ Κερκύρας. Ὁ ἀξιότιμος κ. Βουλευτὴς ἐκ Κερκύρας δύναται νὰ χαίρῃ ἀπὸ χθές, διότι προσήλθετε ὑμεῖς καὶ ἐδικαιώσατε ὅσα ἐπὶ πενταετίαν ἐξήγγελλεν, ἐγὼ ὅμως δύναμαι νὰ λυπῶμαι, διότι ὑμεῖς ἐπὶ ἡμέρας ὁλοκλήρους πρὶν ἀναλάβητε τὸ χαρτοφυλάκιον τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν ἐξηγγέλλετε τὴν ἀνάγκην παρασκευῆς μεγάλου στρατοῦ, εἰσαγωγῆς τοῦ Ἑλβετικοῦ συστήματος, ἵνα, εἰ δυνατόν, ἡ Ἑλλὰς ἀντιμετωπίσῃ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι κατ’ ἀριθμὸν καὶ δυνάμεις εἶναι ἀνώτεροι αὐτῆς. Ἀλλὰ γενόμενος Ὑπουργὸς ἐγκατελίπετε τὸ Ἑλβετικὸν σύστημα καὶ ἐρχόμενος ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ἐγκαταλείπετε καὶ τὴν ἰδέαν μεγάλου στρατοῦ. Διότι ποῖος εἶναι ὁ στρατὸς τοῦ 1910; Ὁ στρατὸς τοῦ 1909 ἐστηρίχθη ἐπὶ τοῦ προσωρινοῦ στρατολογικοῦ συστήματος τὸ ὁποῖον εἰσηγήθη ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐκ Κερκύρας, εἶναι δὲ στρατὸς μιᾶς ἡλικίας ἠλαττωμένης κατά τινας ἀπαλλαγὰς καὶ ἐχούσης θητείαν 14 μηνῶν. Ἑπομένως ὁ ἐνεργὸς στρατὸς ἑκάστου ἔτους ἀποτελεῖται ἐκ 10.500 ἀνδρῶν, ἐπὶ δύο δὲ μῆνας συνυπηρετοῦσι 2 ἡλικίαι αἵτινες ἔδιδον ἀριθμὸν ἐν ὅλῳ 20.000 ἀνδρῶν. Ποία ἡ διαφορὰ μεταξὺ τοῦ συστήματος τούτου καὶ τοῦ συστήματος τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ Διαδόχου; Κατὰ τὸν ὀργανισμὸν ἐκεῖνον εἴχομεν μείζονα ἀριθμὸν ἀνδρῶν καὶ τοῦτο ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἐβεβαίωσε, διότι προσήγαγε καὶ πίνακα ἀνακτήτων ἀναγαγὼν τοῦτον εἰς βάρος τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Κερκύρας, ἀνερχομένων εἰς 150.000. Κατὰ τὸν ὀργανισμὸν τοῦ Διαδόχου ἐζητεῖτο ἀριθμὸς μείζων ἀνδρῶν, κατὰ τὴν ἔκθεσιν τὴν εἰσηγητικὴν τοῦ νομοσχεδίου ἐζητοῦντο 18.000 ἀνδρῶν, εἶναι δ’ ἀναμφισβήτητον, ὅτι κατὰ τὸ πρῶτον ἔτος καθ’ ὃ ἐφηρμόσθη προσῆλθον 16.000 ἄνδρες, ἐκ τῶν ὁποίων ὅμως 3.500 ἦσαν διαθέσιμοι, αἱ δύο δὲ ἡλικίαι συνυπηρέτουν οὐχὶ κατὰ 2 μῆνας, ἀλλὰ κατὰ 6 μῆνας, ἑπομένως ἐπὶ 6 μῆνας ὑπῆρχον ἐν ταῖς τάξεσι τοῦ στρατοῦ 24.000 ἀνδρῶν. Δηλονότι δυνάμει τοῦ ὀργανισμοῦ τούτου εἶναι δυνατὸν ὅπως ὁλόκληροι αἱ μονάδες τοῦ ὀργανισμοῦ, ἤτοι 12 συντάγματα πεζικοῦ, ἕξ τάγματα εὐζώνων, τρία τάγματα μηχανικοῦ καὶ τρία συντάγματα πεδινοῦ πυροβολικοῦ μετὰ τῶν σχετικῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ στρατοῦ καὶ μετὰ τῶν μοιρῶν τῶν ὀρειβατικῶν καὶ τοῦ βαρέος πυροβολικοῦ καὶ τῶν 3 συνταγμάτων ἱππικοῦ ὦσι συντεθειμένα ἐν πλήρει δυνάμει ἐνεργείας. Ἤδη τί πράττομεν; Εἰσήχθη νομοσχέδιον, ὅπερ ἐγένετο νόμος, ψηφισθεὶς ὑπὸ τῆς Βουλῆς καὶ ἐγκριθεὶς ὑπὸ τοῦ Βασιλέως, καὶ ἐπανηγάγομεν εἰς ἐνέργειαν τὸν ὀργανισμὸν τοῦ Διαδόχου, ἀπὸ πότε ὅμως; Ἐντὸς τριῶν μηνῶν ἀπὸ τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου, ἐπειδὴ δ’ ὁ νόμος ἐκυρώθη τῇ 7 Ὀκτωβρίου 1909, ἡ ἰσχὺς αὐτοῦ ἄρχεται κατ’ ἀνώτατον ὅριον ἀπὸ τῆς 7 Ἰανουαρίου 1910. Ἀλλὰ μήπως θὰ ἔχωμεν ἐφεξῆς τὸν ὀργανισμὸν αὐτὸν πλήρη; Ὄχι· θὰ ἔχωμεν πλήρη τὸν ὀργανισμὸν αὐτὸν κατὰ μονάδας μόνον καὶ κατὰ στελέχη, ἀλλ’ ὄχι καὶ κατ’ ἄνδρας, διότι ἡ ἡλικία, ἥτις θὰ συγκροτήσῃ τῷ 1910 τὸν ἐνεργὸν στρατόν, εἶναι ἡ τῆς ἀπογραφῆς τῆς κληρωθείσης κατὰ τὸ 1909. Ἔχομεν λοιπὸν μίαν καὶ μόνην ἡλικίαν ἀπὸ 1 Δεκεμβρίου δυναμένην νὰ ὑπηρετήσῃ, τῆς ἄλλης ἀφυπηρετούσης, καὶ ταύτην ἠλαττωμένην. Θὰ ἔχωμεν λοιπὸν 10.500 ἀνδρῶν μόνον ἐν ὑπηρεσίᾳ μέχρι 1 Δεκεμβρίου 1910 καὶ ἀπὸ 1 Δεκεμβρίου 1910 θὰ ἔχωμεν τὰς δύο ἡλικίας. Κατὰ συνέπειαν κατὰ τὸ 1910 θὰ ἔχωμεν ὀργανισμὸν διφυᾶ ὑπὸ ἔποψιν μονάδων καὶ στελεχῶν, θὰ ἔχωμεν τὸν ὀργανισμὸν τοῦ Διαδόχου τοῦ 1904 καὶ ὑπὸ ἔποψιν ἀνδρῶν τὸν ὀργανισμὸν τοῦ κ. Θεοτόκη. Θὰ ἔχωμεν δὲ τὰς μονάδας αὐτὰς τοσοῦτον ἀναιμικὰς καὶ τοσοῦτον γυμνάς, ὥστε νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἐκπαίδευσις, διότι εἶναι ἀναιμικὴ ἡ μονάς, ὅταν εἰς ἕνα λόχον ὑπηρετῶσι 30 ἄνδρες. Ἀλλ’ ὁ ἀξιότιμος ἐκ Κερκύρας Βουλευτὴς εἶπε πρὸς ὑμᾶς· δύνασθε τὸ σφάλμα νὰ διορθώσητε. Καὶ εἶπον καὶ ἐγὼ τὰ αὐτά, ὅτε εἰσῆγεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν τὸν ὀργανισμὸν ἐν τῇ Βουλῇ καὶ προυκλήθη μακρὰ συζήτησις μετασχόντος εἰς ταύτην τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Κερκύρας, καὶ ὑπεδείξαμεν ἀμφότεροι εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι ἦτο ὀρθὸν νὰ καλέσῃ εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ ὅλους ἐκείνους οἵτινες ἐφαρμοζομένου τοῦ προσωρινοῦ ὀργανισμοῦ ἀπαλλάσσονται τῆς ὑπηρεσίας, ἵνα ὑπάρξῃ οὕτω πλήρης ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ νέου ὀργανισμοῦ. Ἀλλ’ ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἀπήντησεν ὅτι τὸν ὀργανισμὸν τοῦ Διαδόχου θὰ ἐφήρμοζεν ὑπὸ ἔποψιν ἐπιστρατεύσεως, ἐν τῷ μεταξὺ δὲ τὰ κενὰ θὰ πληρώσῃ διὰ τῶν μὴ γεγυμνασμένων, τοὺς ὁποίους θὰ καλέσῃ εἰς ἐκγύμνασιν. Καὶ ἄρχεται τώρα τὸ τρυφερὸν ζήτημα. Τὸν Προϋπολογισμὸν ὑμῶν ἐφ’ ὅσον καθορίζετε 13,000,000 διὰ τὴν διοίκησιν καὶ ἐκπαίδευσιν καὶ 7,000,000 διὰ τὸ ὑλικὸν στηρίζετε ἐπὶ τῆς μιᾶς ἡλικίας καὶ μόνης, διότι λαμβάνετε ὑπ’ ὄψιν ὅτι τῇ 1 Δεκεμβρίου θὰ ἔχητε τὴν δευτέραν ἡλικίαν καὶ ὅτι ἐπιβαρύνετε διὰ ταύτης τὸν Προϋπολογισμὸν μόνον δι’ ἕνα μῆνα· ἂν ὅμως δοκιμάσητε νὰ καλέσητε τοὺς ἀνασκήτους, τότε ὁ Προϋπολογισμός σας δὲν ἐπαρκεῖ, καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ ἔχητε ἀνάγκην ἑτέρων ἀναπληρωτικῶν πιστώσεων, διὰ νὰ ἐπαρκέσητε. Καὶ ἐνταῦθα, Κύριοι, εἶναι ἡ ἀλήθεια ἡ οἰκονομική, ἡ ἀλήθεια ἡ στρατιωτική. Καὶ ἔπρεπε νὰ λεχθῶσι ταῦτα ἐν τῷ παρεμπεσόντι ζητήματι, διὰ νὰ μάθῃ ἡ Βουλή, διὰ νὰ μάθῃ τὸ ἔθνος τίνες εἰσὶν αἱ οἰκονομίαι, τίνες οἱ φόροι καὶ τίς ὁ στρατὸς τὸν ὁποῖον ἰσχυρίζεσθε ὅτι θὰ κάμητε. Ὁμιλεῖτε περὶ τῶν δαπανῶν τοῦ ὑλικοῦ. Ἀλλ’ αἱ δαπάναι τοῦ ὑλικοῦ εἶναι γνωσταί. Καὶ ζητεῖτε πίστωσιν 37,000,000 δραχμῶν δι’ εἴδη ἐπιστρατεύσεως. Ἀλλὰ φρονῶ, διότι ἔτυχε νὰ εἶμαι εἰσηγητὴς τοῦ νομοσχεδίου περὶ τῆς πιστώσεως ταύτης, φρονῶ ὅτι εἶπον τὴν ἀλήθειαν εἰπὼν εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἑσπέραν ἐκείνην, ὅτι φοβοῦμαι ὅτι ἐπὶ ἀνέμων κτίζετε. Ἂν θέλητε σοβαρῶς νὰ παρασκευάσητε τὸ στρατὸν καὶ ἀπέλειπον ὑμᾶς μόνον 37,000,000 δραχμῶν δαπάναι, ἠδύνασθε πρακτικώτερον νὰ σκεφθῆτε, πρακτικώτερον καὶ εἰλικρινέστερον καὶ πρὸς τὸν στρατὸν καὶ πρὸς τὰς ἀνάγκας τοῦ Κράτους. Ἔχετε τὸ ταμεῖον τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, τὸ ὁποῖον ἔχει 5½ ἑκατομμυρίων εἰσπράξεις κατ’ ἔτος, ὡς ὑμεῖς αὐτὸς ἐβεβαιώσατε, καὶ ἐλπίζω ὅτι θὰ παραμείνῃ ἔχον τὰ 5½ αὐτὰ ἑκατομμύρια, διότι ἐλπίζω ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν θὰ δεχθῇ τὴν ἐλάττωσιν τῶν πόρων τοῦ ταμείου κατὰ 650,000 δρ. διὰ τοῦ μέτρου τοῦ μονοπωλίου τῆς σακχάρεως καὶ κατὰ 60.000 δρ. ἐκ τῶν ἀμβύκων, ἔχει 5½, λέγω, ἑκατομμύρια, ἐξ ὧν τὸ 1,200,000 διατίθεται εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δανείου τῶν 20.000,000, σᾶς μένει λοιπὸν ὑπόλοιπον 4,300,000 δρ. Ἂν ὑποτεθῇ ὅτι ἤδη —γινώσκω δ’ ἐγὼ ταῦτα ἐξ ὅσων ἀριθμῶν ἐν τῇ Βουλῇ ἤκουσα ἀνακοινουμένους —τὸ σύνολον τῶν σημερινῶν ὑποχρεώσεων τοῦ ταμείου δὲν ὑπερβαίνει τὰ 15,000,000 δρ. λόγῳ τῶν γενομένων ἤδη παραγγελιῶν καὶ προστεθῶσι τὰ ἑκατομμύρια ταῦτα εἰς τὰ 37,000,000, τὰ ὁποῖα ἐζητήσατε τὴν ἄδειαν νὰ δαπανήσητε, ἔχετε ποσὸν 52,000,000, δι’ ὧν ἐξαγγέλλει ἡ Κυβέρνησις, ὅτι πληροῦνται αἱ ἀνάγκαι τοῦ στρατεύματος. Θὰ ἦτο καλλίτερον τότε νὰ συνομολογήσητε σύμβασιν εἰς βάρος τοῦ ταμείου τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ νὰ πληρώσητε τὰς ἀνάγκας, πραγματοποιοῦντας τὴν σύμβασιν ταύτην ταχέως καὶ ἀμέσως. Τοῦτο θὰ ἦτο ὀρθότερον ἐκείνου τὸ ὁποῖον ἐπράξατε, νὰ ζητήσητε πίστωσιν χορηγίας ἐκ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους ποσοῦ τὸ ὁποῖον δὲν ἔχετε, ἐγὼ δὲ δὲν γνωρίζω πῶς θὰ τὸ εὕρητε. Εἴχετε ἀσφαλῶς τὸν πόρον ἐν τῷ ταμείῳ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἠδύνασθε νὰ μεταχειρισθῆτε τοῦτον καὶ νὰ ἐνεργήσητε τὰς προμηθείας τοῦ στρατοῦ, ἀλλὰ τοιοῦτόν τι δὲν ἐπράξατε. Καὶ μᾶς ὁμιλεῖτε περὶ δανείου, διότι ἦτο ἀνάγκη ν’ ἀκούσῃ ἡ Βουλή, ὅτι προσθέτομεν ἐτησίως 7,000,000 δρ. διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δανείου τὸ ὁποῖον θὰ συνομολογήσωμεν διὰ τὰς στρατιωτικὰς ἀνάγκας. Ἀλλὰ δὲν θὰ δαπανήσωμεν πρὸς τοῦτο 7,000,000 ἐτησίως, διότι διὰ τὰς στρατιωτικὰς ἀνάγκας θὰ δαπανηθῇ ἐκ τῶν 7,000,000 τὸ ποσοστὸν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀναλογεῖ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν ἐκ τοῦ δανείου τῶν ποσοτήτων ἐκείνων αἵτινες ἀπαιτοῦνται διὰ τὰς στρατιωτικὰς ἀνάγκας, πᾶν δ’ ὅ,τι ἐπὶ πλέον τούτων δαπανήσετε θὰ διατεθῇ δι’ ἄλλους σκοπούς, διὰ τοὺς σιδηροδρόμους, διὰ τὰ ἐλλείμματα, οὐχὶ ὅμως διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ στρατοῦ. Εἴπετε πρὸς τὸν λαὸν καὶ πρὸς τὸν στρατόν, εἴπετε πρὸς τὴν Βουλὴν ὅτι δαπανᾶτε 2½ ἑκατομμύρια κατ’ ἔτος ἐπὶ πλέον διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ στρατοῦ· μὴ λέγετε ὅμως 7,000,000, διότι τὰ 7,000,000 δὲν θὰ διατεθῶσι διὰ τὸν στρατόν. Ἀλλ’ ἐπράξατε καί τι ἕτερον καὶ τοῦτο εἶναι σοβαρώτερον. Ἂν ἐφέρεσθε καθ’ ὃν τρόπον ὑπέδειξα, θὰ εἴχετε σύμβασιν δανείου συνωμολογημένην καὶ τὰς προμηθείας ἤδη παρηγγελμένας, ἀλλ’ ὑμεῖς ἤλθετε καὶ διὰ τυμπανοκρουσίας ἀνηγγείλατε ὅτι ζητεῖτε πίστωσιν 37,000,000 διὰ στρατιωτικὰς παρασκευὰς ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ μελετωμένου δανείου. Ἐφ’ ὅσον δὲν ἐξασφαλίζετε ἄρτιον Προϋπολογισμὸν καὶ ζητεῖτε νὰ θεμελιώσητε τοῦτον ἐπὶ τῶν φορολογικῶν βαρῶν καὶ τῶν οἰκονομιῶν τὰς ὁποίας προσηγάγετε πρὸς ἡμᾶς, ἐφ’ ὅσον δὲν δύνασθε ν’ ἀποβλέψητε εἰς δάνειον ὡρισμένον δημιουργεῖτε κινδύνους εἰς τὴν ἀσφάλειαν τῆς χώρας καὶ εἰς τὰ ἐθνικὰ συμφέροντα, διότι οὐδέποτε σώφρων κυβερνήτης ἐξαγγέλλει πολεμικὰς παρασκευάς, ὅταν ἔχῃ τὰ στελέχη κενὰ ἀνδρῶν καὶ τὸ ταμεῖον κενὸν χρημάτων· οἱ σώφρονες κυβερνῆται ἐξασφαλίζουσιν ἐν πάσῃ μυστικότητι καὶ σπουδῇ τὸ χρῆμα καὶ τότε προβαίνουσιν εἰς παρασκευάς, διότι ἄλλως τὸν ἀνεμοστρόβιλον τὸν ὁποῖον ὑπέδειξα πρὶν δὲν δημιουργοῦσιν ἐν τῷ Ἐσωτερικῷ, ἀλλὰ κινδυνεύουσι νὰ ἴδωσιν αὐτὸν εἰσαγόμενον ἐκ τοῦ Ἐξωτερικοῦ (εὖγε, εὖγε ἐξ ἀριστερῶν).

§153Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Τὴν σήμερον, κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐτόνισεν ἴσως τὸ μόνον φαεινὸν σημεῖον τῆς χθεσινῆς ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ ἀγορεύσεώς του, ἐτόνισε δηλαδή, ὅτι ἐννοεῖ ἡ Κυβέρνησις τὰς πολεμικὰς ἡμῶν παρασκευὰς νὰ κανονίζῃ ἐν τῷ μέτρῳ τῶν δυνάμεων τῆς χώρας. Διὰ τὴν διαβεβαίωσιν ταύτην ὀφείλομεν νὰ συγχαρῶμεν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν. Ταῦτα μοὶ ἐνθυμίζουσιν ἄλλην ἐποχήν, καθ’ ἣν ἄλλη Κυβέρνησις εἶχε φέρει τὸν ὀργανισμὸν τοῦ Διαδόχου, ἀλλὰ μὲ ὑπολογισμὸν ἀνδρῶν πολὺ μεγαλείτερον ἐκείνων τοὺς ὁποίους σήμερον προβλέπει ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν. Τότε εἶχον ὑποδείξει εἰς αὐτὴν τὸ ἀδύνατον τῆς ἐφαρμογῆς τοιούτου ὀργανισμοῦ καὶ μ’ ὅλον τοῦτο δὲν εἰσηκούσθην, καὶ ἔπρεπε νὰ ἐπακολουθήσωσι ῥαγδαῖα τὰ γεγονότα, ὅπως ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη ἀναγνωρίζουσα τέλος τὴν ἀλήθειαν ζητήσῃ τὴν ἀναστολὴν τοῦ ἀρχικοῦ ὀργανισμοῦ· καὶ τότε ἐπίσης συνεχάρην τὸν τότε Πρωθυπουργὸν διὰ τὴν πρᾶξίν του ἐκείνην. Τὴν σήμερον βλέπομεν πάντα ἐπαναλαμβανόμενα καὶ ὑποχρέωσιν ἔχω νὰ συγχαρῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, διότι διϊδὼν ἔστω καὶ βραδέως τὰ πράγματα προτείνει τὴν παρασκευὴν τῆς χώρας ἐν τῷ μέτρῳ τῶν δυνάμεων αὐτῆς. Ὑπενθυμίζω δ’ εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι, ἐὰν εἶχε γίνει τὸ δάνειον τοῦ ταμείου τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, τῶν 20,000,000, κατὰ 10,000,000 μεγαλείτερον, ὡς εἶχον προτείνει, ἐὰν δὲν εἴχομεν τὴν ἀτυχίαν νὰ δαπανήσωμεν ὑπὲρ τὰ 20,000,000 χάριν τῶν προσφύγων, ἤδη δὲν θὰ εὑρισκόμεθα εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ζητῶμεν νέαν πίστωσιν ἐκ 37, 000,000· τὴν σήμερον ὅμως δυστυχῶς ἐπῆλθον τὰ γεγονότα τὰ γνωστὰ καὶ ἐξ ἀνάγκης ὑποβαλλόμεθα εἰς νέας θυσίας. Τὰς θυσίας ταύτας ζητεῖ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς, ἀλλ’ ὀφείλομεν ν’ ἀναγνωρίσωμεν ὅτι αἱ θυσίαι αὐταὶ εἶναι θυσίαι παμμέγισται, πρέπει δὲ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι πάντες ἐννοοῦμεν νὰ συντρέξωμεν αὐτὸν ὑπὲρ τοῦ μεγαλείου τοῦ ἔθνους, ἀλλ’ ἂς σκεφθῇ ὅτι τὸ ἔθνος δὲν εἶναι οἱ βράχοι τοῦ Ὑμηττοῦ, τοῦ Λυκαβηττοῦ καὶ τῆς Πάρνηθος, εἶναι αὐτοὶ ὑπὲρ τῶν ὁποίων σήμερον κοπτόμεθα. Αὐτὸς ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶπεν ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς ὅτι οἰκογένειαι ὁλόκληροι, πληθυσμοὶ ὁλόκληροι ἀποζῶσιν ἀπὸ τοὺς ἄμβυκας καί, ὅτε ὁ κ. Ὑπουργὸς ὡμολόγησε τοῦτο, θέλετε ἡμεῖς νὰ μὴ ζητήσωμεν, ὅπως μὴ καταστραφῶσιν οἱ ἄνθρωποι οὗτοι; Καὶ ποίους ἄλλους ἡ πατρὶς θὰ μεταχειρισθῇ, ἐὰν εὑρεθῇ εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ὑπερασπισθῇ τὸ ἔδαφος τῶν πατέρων ἡμῶν, ἢ τοὺς ἀνθρώπους τούτους; Ἀλλά, ἐὰν τούτους εὕρωμεν ἀπηλπισμένους, ἐὰν τοὺς εὕρωμεν ἀπογοητευμένους, δυσανασχετοῦντας ἐναντίον τοῦ Κράτους, νομίζετε ὅτι θὰ εἶναι καὶ πρόθυμοι νὰ προσφέρωσι καὶ τὸ αἷμα αὐτῶν; Ὑποστηρίζοντες λοιπὸν ἡμεῖς αὐτοὺς σήμερον ἐκτελοῦμεν ἓν καθῆκον ἱερὸν καὶ πολὺ κακῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐνόμισεν ὅτι ἠδύνατο νὰ κακίσῃ ἡμᾶς τοιοῦτον καθῆκον ἐπιτελοῦντας.

§154ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὐδενὸς ἀναγεγραμμένου ὑπάρχοντος ἐπὶ τῆς ἀρχῆς προχωροῦμεν.

§155Γ. ΛΑΝΑΡΑΣ. Ὑπεβλήθη πρότασις παραπομπῆς εἰς ἐπιτροπήν.

§156ΑΠ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Τὴν ὁποίαν μάλιστα ἐδέχθη καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν.

§157ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Μάλιστα, ἀλλὰ μετὰ τὴν ψήφισιν εἰς αʹ ἀνάγνωσιν ἀπόψε.

§158ΑΠ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Εὑρίσκω, κύριε Πρόεδρε, τὴν ἐπιμονὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν εἰς τὴν κατὰ τὴν ἑσπέραν ταύτην ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ οἰνοπνεύματος ὡς λίαν ἀνακόλουθον. Εὑρίσκω δὲ ταύτην ἀνακόλουθον ὄχι μόνον διὰ τοὺς λόγους οἱ ὁποῖοι ἐντεῦθεν ἐλέχθησαν, ἀλλὰ καὶ διὰ τοὺς λόγους τοὺς ὁποίους ἐν τῇ συζητήσει ταύτῃ ἐξήγγειλεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, διότι εἰς τί περιεστράφη ἡ συζήτησις κατὰ τὴν ἑσπέραν ταύτην; Ἡ συζήτησις τὴν ἑσπέραν ταύτην περιεστράφη ἐπὶ τῆς ἀρχῆς. Οὐδένα τῶν ἀξιοτίμων Βουλευτῶν τῶν λαβόντων τὸν λόγον νὰ ὁμιλήσῃ περὶ τῶν λεπτομερειῶν ἠκούσαμεν. Κατὰ τὴν ἑσπέραν ταύτην περιεστράφησαν εἰς τρία κεντρικὰ ζητήματα, ἐπὶ τῶν ὁποίων στηρίζεται τὸ νομοσχέδιον, περιεστράφησαν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τοῦ ἀφορῶντος τὸ μονοπώλιον, περιεστράφησαν εἰς τὴν ἑτέραν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου, τὴν ἀφορῶσαν εἰς τοὺς οἰνοπνευματοποιοὺς τῆς δευτέρας κατηγορίας· αὐτὴ ἦτο ὅλη ἡ συζήτησις κατὰ τὴν ἑσπέραν ταύτην καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀπαντῶν εἰς τοὺς συζητοῦντας ἐπὶ τῶν σημείων τούτων ἐδήλωσεν ἐπὶ τέλους ὅτι δέχεται τὴν παραπομπὴν εἰς ἐπιτροπήν. Ἡ δήλωσις αὐτὴ ταύτην εἶχε τὴν ἔννοιαν, ὅτι προσέκλινεν εἰς τὰς σκέψεις καὶ τοὺς συλλογισμοὺς τῶν συζητούντων καὶ εὕρισκεν ἐν αὐτῇ τῇ ἀρχῇ ἀτελείας καὶ ἠθέλησεν ὅπως ἡ Βουλὴ ἐρχομένη καὶ διὰ μελῶν ἀνεπηρεάστων ἀπὸ φορολογικῶν σκέψεων, ἀνεπηρεάστων ἀπὸ τοπικῶν λόγων φωτίσῃ πάντας ἡμᾶς περὶ τῆς ἀνάγκης ἢ μὴ τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου, ὡς ἔχει, ἢ περὶ μεταβολῆς αὐτοῦ κατὰ τὰς σκέψεις ἐκείνας τὰς ὁποίας ἐξήνεγκον οἱ λαβόντες τὸν λόγον κατὰ τὴν ἑσπέραν ταύτην. Δύναται, κύριε Πρόεδρε, νὰ θεωρηθῇ ὅτι εἶναι λεπτομέρεια ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἀμβύκων, ὅταν πρόκειται διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ν’ ἀποστερήσωμεν τοῦ ἄρτου ὁλοκλήρους πληθυσμούς, οἵτινες ἀποζῶσιν ἐκ τῶν ἀμβύκων τούτων; Εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθῇ ὅτι εἶναι συζήτησις ἐπὶ λεπτομερειῶν ἡ συζήτησις περὶ τῆς εἰς τὸ μέλλον ῥυθμίσεως τῆς πωλήσεως τοῦ οἰνοπνεύματος κατὰ μονοπώλιον; Δύναται νὰ θεωρηθῇ ὅτι εἶναι συζήτησις ἐπὶ λεπτομερειῶν, ὅτε συνεζητήθη ἐνταῦθα περὶ τοῦ ἂν συμφέρει εἰς ἡμᾶς νὰ στερήσωμεν ἐργασίας τοὺς οἰνοπνευματοποιοὺς δευτέρας κατηγορίας, οἵτινες ἀποζῶσιν ἐκ τοῦ οἰνοπνεύματος, ἐπιβάλλοντες ἐπ’ αὐτοῦ τὴν βαρυτάτην ταύτην φορολογίαν; Φρονῶ ὅτι ταῦτα εἶναι σπουδαῖα σημεῖα καί, ὅταν θελήσωμεν ἐπὶ τῶν σημείων τούτων νὰ δώσωμεν ψῆφον κατ’ ἀρχήν, ἀποκλείομεν τὴν ἐπιτροπὴν ἀπὸ τὸ ἐλεύθερον ἔργον τὸ ὁποῖον ἔχει νὰ πράξῃ, ἀπὸ τὸ ἔργον τὸ ὁποῖον θὰ δείξῃ ἂν ἡ Ἑλληνικὴ κοινωνία ἐν τῷ προσώπῳ ἡμῶν θὰ δεχθῇ νὰ στερήσῃ τοῦ ἄρτου πληθυσμοὺς ζῶντας ἐμπορικῶς καὶ γεωργικῶς. Ἡμεῖς τοὐλάχιστον, κ. Πρόεδρε, οἱ ἀντιπρόσωποι ἐκ Θεσσαλίας ἔχομεν τὴν ὑποχρέωσιν, συμφέροντα θίγοντα εἰς τὴν ζωὴν τοὺς πληθυσμοὺς ἐκείνους, ἵνα ὑποβάλωμεν εἰς τὴν Βουλὴν πρότασιν, ὅπως ἡ ψήφισις κατ’ ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου τούτου γίνῃ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, διότι θέλομεν νὰ ἴδωμεν, κύριοι Βουλευταί, ποῖοι ἐξ ὑμῶν θὰ εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θὰ θελήσωσιν ἐπὶ ζητήματος τόσον ζωτικοῦ νὰ μὴ ἀκούσωσι τὴν γνώμην τῆς Βουλῆς δι’ ἐπιτροπῆς εὐσυνειδήτως ὑποβαλούσης ὑπὸ τὴν κρίσιν αὐτῆς τὴν κρίσιν μελῶν ἀμερολήπτων καὶ δὲν θὰ λάβωσιν ἐκεῖθεν τὰ φῶτα, ἀλλὰ θὰ λάβωσι τὰ φῶτα ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ἐρχομένην μόνον διὰ σκοποὺς φορολογικοὺς νὰ ἐπιβάλῃ κατὰ τὴν ἑσπέραν ταύτην τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου.

§159ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λαναρᾶς.

§160Γ. ΛΑΝΑΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐγὼ ἐπιμένω εἰς τὴν πρότασιν τὴν ὁποίαν εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω, ὅπως εὐαρεστηθῇ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Βουλὴ νὰ παραπεμφθῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς ἐπιτροπήν, χωρὶς νὰ θελήσωμεν ἀπὸ τοῦδε νὰ προεξοφλήσωμεν τὴν γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς καὶ νὰ τὴν δεσμεύσωμεν, ὅπως αὕτη ἀποφανθῇ κατὰ τοιοῦτον ἢ τοιοῦτον τρόπον, διότι, ἐὰν ἀκολουθήσωμεν τὴν γνώμην τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅπως τὸ ψηφίσωμεν κατ’ ἀρχήν, εἶναι ὡς νὰ δεσμεύσωμεν τὴν ἐπιτροπήν. Ὑπάρχουσι πλεῖστα ζητήματα, καὶ πολλὰ ἐν αὐτοῖς ἀλληλένδετα σημεῖα τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ συναρμολογηθῶσιν καὶ νὰ ἔλθῃ εἰς φῶς ἓν νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον νὰ δύναται νὰ συμβιβάσῃ πολλὰ καὶ ποικίλα συμφέροντα ἀλληλοσυγκρουόμενα. Ἐπιμένω εἰς τὴν πρότασίν μου καὶ νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ ἂν δέχεται αὐτὴν ἢ ὄχι ἄνευ ἀποδοχῆς τῆς ἀρχῆς.

§161ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Τὸ ζήτημα ἐτέθη λαμπρὰ εἰς τὴν θέσιν του. Οὕτω πως ἔθηκα καὶ ἐγὼ τὸ ζήτημα ἐν ἀρχῇ, ὅτι πρέπει ν’ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλὴ ἂν δέχεται τὸν φόρον αὐτὸν ἢ ὄχι. Ἐὰν κατ’ ἀρχὴν τὸν δέχηται, περιττὸν εἶναι νὰ παραπεμφθῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς ἐπιτροπήν.

§162Γ. ΛΑΝΑΡΑΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπιμένει εἰς τὴν ἰδέαν του ὅτι δύναται ἀπὸ τοῦδε ἡ Βουλὴ ν’ ἀποφανθῇ ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου. Ἀλλ’ ὅτε ἡ Βουλὴ δὲν εἶναι εἰς θέσιν ν’ ἀπαφανθῇ περὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου, διότι οὔτε συζήτησις ἐγένετο οὔτε ἐν ταῖς λεπτομερείαις κατῆλθον οἱ ἀγορεύσαντες, ἐπὶ τίνος ἀρχῆς ν’ ἀποφανθῇ ἡ Βουλή; Ἐνῷ, ἐὰν γίνῃ δεκτὴ ἡ πρότασις ἡ ἰδική μου, νὰ παραπεμφθῇ ἀπὸ τοῦδε εἰς ἐπιτροπήν, συνέλθῃ δὲ ἡ ἐπιτροπὴ καὶ ἐκθέσῃ τοὺς λόγους ἕνεκα τῶν ὁποίων συμφωνεῖ ἢ ὄχι πρὸς τὴν γνώμην αὐτήν, τότε θὰ εἶναι εἰς θέσιν ἡ Βουλὴ νὰ ψηφίσῃ τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου. Τὸ νὰ ἐπιζητῆται ἀπὸ τοῦδε ἡ κατ’ ἀρχὴν ἐπιψήφισις τοῦ νομοσχεδίου νομίζω ὅτι εἶναι μία ἐκβίασις τῆς Βουλῆς.

§163Α. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω ὅτι προκειμένου περὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ ἐν λόγῳ νομοσχεδίου οἱ προαγορεύσαντες δὲν ἐκηρύχθησαν κατ’ αὐτῆς. Ἡ γνώμη τὴν ὁποίαν ἐξήνεγκεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Βάλτου Βουλευτής, εἰπὼν ὅτι πάνυ ὀρθῶς, ἐὰν ἐθνικαὶ ἀνάγκαι, ἐὰν ἡ ἀνάγκη τῆς ἀποτροπῆς τοῦ κινδύνου τῆς οἰκονομικῆς χρεοκοπίας ἐπιβάλλωσι τὴν ἐξεύρεσιν φόρου, βεβαίως πρέπει νὰ δεχθῶμεν τὴν ἐπιβολὴν τοῦ φόρου αὐτοῦ, ἵνα μὴ καταφύγῃ ἡ Κυβέρνησις κατ’ ἀνάγκην εἰς ἄλλας φορολογίας, αἱ ὁποῖαι θὰ εἶναι μᾶλλον ἐπαχθεῖς καὶ ὡς τοιαύτας ἀνέφερε τὴν φορολογίαν εἰδῶν πρώτης ἀνάγκης, ὡς τοῦ σίτου, εἶναι ὀρθή. Νομίζω λοιπὸν ὅτι συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου, τῆς κυρίας αὐτοῦ βάσεως, τοῦ ἂν πρέπει νὰ ἐπιβληθῇ φορολογία ἐπὶ τοῦ οἰνοπνεύματος ἢ οὔ, δὲν χωρεῖ. Ἡ συζήτησις περιεστράφη ἐπὶ τῶν λοιπῶν αὐτοῦ παρεπομένων βάσεων, περιεστράφη περὶ τὴν ἀπαγόρευσιν παραγωγῆς οἰνοπνεύματος διὰ τῶν ἀμβύκων καὶ ἡ συζήτησις αὐτὴ κυρίως ἐτονίσθη περισσότερον. Διότι ὁμολογουμένως διὰ τῆς ἀπαγορεύσεως ταύτης πρόκειται νὰ στερηθῶσιν οἱ γεωργοὶ ὄχι πλέον τῶν μέσων βιοπορισμοῦ, ἀλλὰ τοῦ τρόπου τῆς χρησιμοποιήσεως τῶν προϊόντων των. Ἐπιτρέψατέ μοι νὰ φρονῶ ὅτι τὸ ζήτημα τοῦτο δὲν ἀποτελεῖ τὴν κυρίως ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου καὶ ἑπομένως ἡ ψηφοφορία ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου διὰ τὸ ζήτημα τοῦτο δὲν εἶναι πρέπον νὰ τεθῇ κατὰ τὴν ἑσπέραν ταύτην. Ὀρθότερον θὰ εἶναι ἡ Βουλὴ ν’ ἀναμείνῃ ν’ ἀκούσῃ τὴν γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς καὶ κατόπιν ν’ ἀποφανθῇ περὶ τῆς ἀρχῆς. Νομίζω ὅτι ἡ πρότασις ὡς ὑπεβλήθη ὑπὸ τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων τῆς πτέρυγος ταύτης (δεικνύει τὴν ἀριστερὰν) ἐν τούτῳ συνίσταται, ἂν πρέπει νὰ παραπεμφθῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς ἐπιτροπὴν πρὸ πάσης συζητήσεως ἐν πρώτῃ ἀναγνώσει ἐπ’ αὐτοῦ συμφωνοῦμεν πάντες. Αὕτη ἡ γνώμη ἐξηνέχθη. Τὸ σκόπιμον ἢ μὴ τῆς γνώμης ταύτης δὲν ἐπιθυμῶ νὰ ἐλέγξω, ἔλαβον δὲ τὸν λόγον μόνον ὅπως ἀπαντήσω εἰς ὅσα εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός, ὅστις ὑπέλαβεν ὅτι ἡ θέσις τοῦ ζητήματος ἀφορᾷ εἰς τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου. Ὡς πρὸς τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου τὴν γενικὴν ὀφείλω νὰ δηλώσω ἐκ τῶν προτέρων ὅτι εἶμαι σύμφωνος πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν. Κατὰ πόσον εἶναι ὀρθὸν νὰ μὴ ἀναγνωσθῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν κατὰ τὴν ἑσπέραν ταύτην, τοῦτο εἶναι ζήτημα τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει καὶ πολλὴν τὴν σημασίαν. Νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορὰ κατὰ τὴν ὁποίαν ἐψηφίσθησαν νομοσχέδια ἐν πρώτῃ ἀναγνώσει καὶ κατόπιν παρεπέμφθησαν εἰς ἐπιτροπὴν καὶ μετὰ τοῦτο ἐπανῆλθον καὶ συνεζητήθησαν πάλιν.

§164ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἐπανῆλθον ἀγνώριστα.

§165Α. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Οὐχὶ κατὰ τὴν βάσιν, οὐδέποτε. Δὲν βλέπω λοιπὸν τί κωλύει ν’ ἀναγνωσθῇ τὸ νομοσχέδιον κατὰ τὴν ἑσπέραν ταύτην εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν, ἀφοῦ πάντες εἴμεθα σύμφωνοι πρὸς τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου.

§166Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. (Λέγει ὅτι πρέπει νὰ παραπεμφθῇ εἰς ἐπιτροπὴν πρὶν ψηφισθῇ). (Ὅρα ἀγόρευσιν ἐν Παραρτήματι).

§167Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Μοὶ φαίνεται ὅτι ἡ συζήτησις ἔληξε πρὸ ὀλίγου, διότι ἡ συζήτησις ἡ ὁποία ἐγένετο κατ’ αὐτὴν τὴν στιγμὴν οὐδεμίαν ἔχει θέσιν. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι ἔλαβον τὸν λόγον, διότι προυκάλεσεν αὐτὴ ἡ δήλωσις τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, προκειμένου νὰ τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν ἡ πρότασις τὴν ὁποίαν ἔθηκαν οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι. Εἶπεν ὅτι, Κύριοι, τίθεται εἰς ψηφοφορίαν τὸ ζήτημα τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου· ἑπομένως, ἐὰν ἡ Βουλὴ δέχηται κατ’ ἀρχὴν τὴν φορολογίαν, θὰ τὸ ψηφίσῃ· ἐὰν ὄχι, θ’ ἀπορρίψῃ τὸ νομοσχέδιον. Δὲν πρόκειται περὶ αὐτοῦ· πρόκειται περὶ ἀναβολῆς τῆς ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου. Ὅτε τίθεται πρότασις περὶ παραπομπῆς τοῦ νομοσχεδίου εἰς ἐπιτροπήν, πρόκειται ἀκριβῶς ν’ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις καὶ τῆς ἀρχῆς αὐτῆς, οὐδεμία ὑπάρχει ἀμφιβολία περὶ αὐτοῦ· ἑπομένως κακῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς διετύπωσε τὴν ἔννοιαν τῆς προτάσεως. Καὶ διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι οἱ κ. συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐνδεχόμενον ν’ ἀμφιβάλωσι περὶ τοῦ τί θὰ κάμωσιν, οὐδένα δισταγμὸν πρέπει νὰ ἔχωσι καί, ἐὰν θέλωσι νὰ ἐξετάσωσι καλλίτερον τὰ τῆς ἀρχῆς, νὰ ψηφίσωσιν ὑπὲρ τῆς παραπομπῆς τοῦ νομοσχεδίου. Κακῶς δέ, νομίζω, ἔπραξεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἐμβάλῃ τὸν δισταγμὸν αὐτὸν εἰς τὰς συνειδήσεις τῶν κ. Βουλευτῶν, διότι ἐνδεχόμενον πολλοὶ τῶν συναδέλφων νὰ δέχωνται κατ’ ἀρχὴν νὰ ἐπιβληθῇ φορολογία τις ἐπὶ τοῦ οἰνοπνεύματος, ἐνδεχόμενον ἄλλοι νὰ μὴ θέλωσι νὰ ἐπιβληθῇ καθόλου, ἐνδεχόμενον πολλὰ νὰ φρονῇ ἕκαστος ἐξ ἡμῶν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶναι ἀναμφισβήτητον εἶναι ὅτι ἕκαστος εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπῃ ἂν θέλει τὸ νομοσχέδιον νὰ ὑποστῇ τὴν βάσανον τῆς ἐπιτροπῆς ἢ ὄχι. Ἐννοεῖται δ’ ὅτι ἐν τῇ ἐπιτροπῇ θέλει ἐξετασθῇ τὸ νομοσχέδιον καθ’ ἁπάσας αὐτοῦ τὰς φάσεις ἀλλὰ καὶ ἐν σχέσει καὶ συμφώνως πρὸς ὅλον τὸ πρόγραμμα τῆς Κυβερνήσεως. Διὰ τοῦτο εἶναι ἀνάγκη ἵνα τὸ νομοσχέδιον παραπεμφθῇ εἰς ἐπιτροπήν. Πρέπει ἑπομένως ἡ Βουλὴ νὰ γνωρίζῃ ὅτι ψηφίζουσα τὴν πρότασιν τῆς παραπομπῆς δὲν ἀπορρίπτει τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλὰ ψηφίζουσα τὴν παραπομπήν του εἰς ἐπιτροπὴν ἀναβάλλει ν’ ἀποφανθῇ ἐπὶ τῆς ἀρχῆς περὶ αὐτῆς, ἕως οὗ καταστῇ ἡ συζήτησις ὥριμος.

§168ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπεβλήθη πρότασις ὑπογεγραμμένη ὑπὸ πολλῶν Βουλευτῶν, ἵνα παραπεμφθῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς ἐπιτροπήν, ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς ὑποβάλλει πρότασιν διάφορον. Θὰ τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν ἡ πρότασις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ.

§169ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐκ τῆς ἀριστερᾶς). Ὄχι ἡ ἰδική μας.

§170ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἡ ἰδική τῶν, κύριε Πρόεδρε.

§171ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι τὴν παραπομπὴν τοῦ νομοσχεδίου εἰς ἐπιτροπὴν λέγουσι «ναί», οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν «ὄχι». Ἄρχεται ἡ ἀνάγνωσις τοῦ καταλόγου. Θὰ ἐξακριβωθῇ πρῶτον ἂν εἶναι παρόντες οἱ ὑπογεγραμμένοι. (Ἐνταῦθα ἐνεργεῖται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως). Ἐψήφισαν ἐν ὅλῳ 89. Δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία. Λύεται ἡ συνεδρίασις. (Λύεται ἡ συνεδρίασις ὥρα 9 καὶ 30′ μ. μ.).