1909.11.16

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 43.

τῆς 16ης Νοεμβρίου 1909.

(Δευτέρα)

Προεδρία κ. Ἀλ. Σ. Κ. Ῥώμα.

(Ἀναγνωσθέντος τοῦ καταλόγου ὥρᾳ 5, 30′ μ. μ. ἡ Βουλὴ εὑρέθη ἐν ἀπαρτίᾳ παρόντων 94 Βουλευτῶν.

Ἀναγινώσκονται τὰ Πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίρρησις ἐπὶ τῶν Πρακτικῶν;

§2ΣΠ. ΓΕΩΡΓΟΠΟΥΛΟΣ. Μίαν διασάφησιν ἐπιθυμῶ νὰ κάμω ἐφ’ ἑνὸς ψηφισθέντος ἄρθρου τοῦ νομοσχεδίου περὶ τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων, τοῦ ἄρθρου 7. Εἰς τὴν σελίδα ἑβδόμην τὰ ἀναγνωσθέντα πρὸ ὀλίγου Πρακτικὰ λέγουσιν ὅτι «Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 7, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς». Ἡ ἔννοια τοῦ ἄρθρου τούτου εἶναι οἱ εἰσαγγελεῖς ἢ οἱ ἀντεισαγγελεῖς, περὶ ὧν τὸ ἀνώτατον δικαστικὸν συμβούλιον ἀπεφάνθη ὅτι ὑπάρχει περίπτωσις τοῦ ἄρθρου 5, ὥστε ν’ ἀπολύωνται αὐτοί. Ἡ τελευταία ὅμως προσθήκη νομίζω ὅτι εἶναι ἐλαττωματική, δύναται δὲ νὰ δώσῃ ἀφορμὴν εἰς παρερμηνείαν τοῦ ἄρθρου τούτου, διότι δύναταί τις νὰ κάμῃ τὴν ἐξήγησιν δι’ ὅσους τὸ συμβούλιον τὸ δικαστικὸν τὸ ἀνώτατον δὲν ἀπεφάνθη, αὐτοὶ τί γίνονται.

§3Ν. ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὴν τὴν παρατήρησιν εἶχον νὰ κάμω καὶ ἐγώ· ἀλλὰ νομίζω, ὅτι εἶναι παρέλκουσα ἡ τελευταία προσθήκη.

§4Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Τὸ ἄρθρον 7 ἔχει καλῶς, τὸ ἄρθρον 9 παραπέμπει εἰς τὸ ἄρθρον 7, τελευταῖον ἐδάφιον, τὸ ὁποῖον ἐδάφιον ὑποχρεοῖ τὸν Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης ἐντὸς τριῶν μηνῶν νὰ ὑποβάλῃ ὑπὸ τὸν ἔλεγχον καὶ ὑπὸ τὴν κρίσιν τοῦ ἀνωτάτου δικαστικοῦ συμβουλίου τούς τε εἰσαγγελεῖς καὶ ἀντεισαγγελεῖς τοῦ Κράτους. Ἐν ᾗ περιπτώσει τὸ ἀνώτατον δικαστικὸν συμβούλιον δὲν ἐγκρίνει τὴν παραμονήν των ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ, τότε ἔρχεται ἡ διάταξις αὐτὴ ἡ ἀναφερομένη ἐν τῷ ἄρθρῳ αὐτῷ ἡ ὁποία λέγει «μὴ τυχόντες ἀποφάσεως ἀπολύονται». Τότε, ὅταν δηλ. δὲν λάβωσι τὴν προσήκουσαν ἔγκρισιν, ὅπως παραμείνωσιν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ, εἶναι ὑπόχρεος ὁ Ὑπουργὸς νὰ προβῇ εἰς τὴν ἀπόλυσιν αὐτῶν. Νομίζω, ὅτι, ὡς ἔχει τὸ ἄρθρον, ἔχει καλῶς καὶ δὲν πρέπει νὰ τὸ μεταβάλωμεν.

§5ΣΠ. ΓΕΩΡΓΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν πρόκειται νὰ τὸ μεταβάλωμεν.

§6Ν. ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ἄρθρον ὑποχρεοῖ τὸν Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ ἐρωτήσῃ τὸ ἀνώτατον δικαστικὸν συμβούλιον, ἂν ὑπάρχει περίπτωσις ἐφαρμογῆς τοῦ ἄρθρου 15, παραγράφου 5, τουτέστιν ἂν αὐτοὶ εἶναι ἱκανοὶ ἢ ἀνίκανοι. Μήπως ἐννοεῖτε ὅτι ἐν περιπτώσει καθ’ ἣν τὸ ἀνώτατον δικαστικὸν συμβούλιον δὲν ἀποφανθῇ, ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης δύναται νὰ τοὺς ἀπολύσῃ; Δὲν πιστεύω τοιοῦτόν τι νὰ ἐννοῆτε. Μόνον ἐὰν τὸ ἀνώτατον συμβούλιον εἴπῃ, ὅτι πρέπει ν’ ἀποχωρήσωσι, θ’ ἀποχωρήσωσιν οἱ ἀντεισαγγελεῖς.

§7Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Τὸ ἄρθρον λέγει «οἱ μὴ τυχόντες ἀποφάσεως ἀπολύονται»· ἐννοεῖ τοιαύτας ἀποφάσεις;

§8ΣΠ. ΓΕΩΡΓΟΠΟΥΛΟΣ. Κακῶς ἐξηγεῖ ὁ κ. Πετρίδης τὸ ἄρθρον 7. Εἴμεθα σύμφωνοι κατ’ ἀρχήν, ἀλλὰ νομίζομεν, ὅτι παρέλκει ἡ τελευταία περικοπή, δύναται δὲ νὰ γεννήσῃ καὶ παρερμηνείας.

§9Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Δι’ αὐτὸ νομίζω, ὅτι ἡ τελευταία περικοπὴ πρέπει ν’ ἀφαιρεθῇ, ἄλλως τε νὰ γίνῃ μία διασάφησις.

§10Ν. ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν συζητεῖται τὸ ὑποχρεωτικὸν τῆς ἀποφάσεως τοῦ ἀνωτάτου δικαστικοῦ συμβουλίου. Ἅμα ἀποφανθῇ τὸ ἀνώτατον δικαστικὸν συμβούλιον ὑπὲρ τῆς ἀπολύσεως, ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ὑποχρεοῦται νὰ τοὺς ἀπολύσῃ. Ἀλλά, ὅπως τὸ πρᾶγμα διατυποῦται ἐν τῷ ἄρθρῳ 7 τοῦ νομοσχεδίου εἰς τὸ τέλος, δύναταί τις νὰ ὑποθέσῃ, ὅτι, ἐὰν τὸ ἀνώτατον δικαστικὸν συμβούλιον δὲν ἀποφανθῇ ὑπὲρ τῆς διατηρήσεως αὐτῶν, αὐτοὶ ἀπολύονται. Διὰ τοῦτο εἶπον ὅτι εὐθὺς ὡς ἐθέσαμεν κατ’ ἀρχὴν τὴν ὑποχρέωσιν τοῦ Ὑπουργοῦ νὰ ἐρωτήσῃ τὸ ἀνώτατον δικαστικὸν συμβούλιον διατάσσομεν ὁλόκληρον διαδικασίαν καὶ δι’ αὐτὸ παρέλκει ἐντελῶς τὸ τέλος τοῦ ἄρθρου, τὸ ὁποῖον ἀναγράφει, ὅτι «οἱ μὴ τυχόντες τοιαύτης ἀποφάσεως ἀπολύονται». Ποίας ἀποφάσεως; Νομίζω, ὅτι τὸ πρᾶγμα εἶναι τόσον σαφές, ὥστε δὲν χρήζει περαιτέρω διασαφήσεως, ὅτι ἀπολύονται μόνον οἱ δι’ ἀποφάσεως κρινόμενοι ἀπολυτέοι.

§11Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Τὸ ἄρθρον αὐτὸ πρέπει νὰ συνδυασθῇ πρὸς ἄλλας διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου, τὰς ὁποίας ἀπόψε θὰ ψηφίσωμεν, δηλαδὴ καθιστᾷ τὸ ἀνώτατον δικαστικὸν συμβούλιον ὑπόχρεον ν’ ἀποφανθῇ, ἂν εἶναι ἱκανοὶ ἢ ἀνίκανοι οἱ εἰσαγγελεῖς καὶ οἱ ἀντεισαγγελεῖς. Ἀφοῦ τοιαύτην ὑποχρέωσιν θὰ ἔχῃ ἐκ τοῦ νόμου, δὲν πρέπει ν’ ἀφαιρεθῇ ἡ διάταξις, ἡ ὁποία εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκληφθῇ ὅτι αἴρει τὴν ὑποχρέωσιν τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης;

§12Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν ἐννοῶ διατί ν’ ἀφαιρεθῇ, ἀφοῦ πρόκειται περὶ ἐψηφισμένου ἄρθρου.

§13ΣΠ. ΓΕΩΡΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι ν’ ἀφαιρεθῇ.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἑτέρα τις ἀντίρρησις ὑπάρχει ἐπὶ τῶν Πρακτικῶν; Τὰ Πρακτικὰ ἐπικυροῦνται. Ἀνακοινοῦνται πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: Ὁ λαὸς τοῦ δήμου Ἐλατείας διαμαρτύρεται διὰ τὴν μὴ ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου καταργοῦντος τὸν φόρον τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν, παρακαλῶν, ὅπως μὴ καταργηθῇ τὸ Εἰρηνοδικεῖον Ἐλατείας καὶ διατηρηθῇ ὁ δῆμος, συγχωνευομένου εἰς τοῦτον τοῦ δήμου Τιθορέας· Ὁ λαὸς τοῦ δήμου Ὁρμινίου τῆς ἐπαρχίας Βόλου διαμαρτύρεται διὰ τὴν ἄδικον προφυλάκισιν τοῦ δημάρχου Ὁρμινίου ἐξ ἀφορμῆς τοῦ συλλαλητηρίου ἕνεκα τοῦ φόρου τῆς ἐλαιοδεκάτης· Ὁ λαὸς Ἐπιδαύρου τῆς Ναυπλίας ἐν συλλαλητηρίῳ διαμαρτύρεται κατὰ τῆς μελετωμένης καταργήσεως τοῦ Εἰρηνοδικείου Ἐπιδαύρου, ἔνθα ἡ πρώτη τῶν Ἑλλήνων Συνέλευσις· Ὁ κ. Πρ. Χατζηγεώργης ἀποστέλλει πρὸς τὴν Βουλὴν ἓν ἀντίτυπον τοῦ ἐκδοθέντος ὑπ’ αὐτοῦ χάρτου τῆς Κύπρου· Ὁ ἐμποροκτηματικὸς σύλλογος Ἀγρινίου ἐκφράζει εὐχὴν ὑπὲρ τῆς καθιερώσεως διὰ νόμου τῆς κυριακῆς ἀργίας καθ’ ὅλον τὸ Κράτος καταργουμένης τῆς διατάξεως περὶ δημοτικῶν συμβούλων· Οἱ κάτοικοι Ἀμαλιάδος ἱκετεύουσι τὴν σεβαστὴν Βουλήν, ὅπως μὴ ἐπιψηφίσῃ νομοσχέδιον φορολογίας φωτισμοῦ δι’ οἰνοπνεύματος καὶ σταφιδοσακχάρεως· Ὁ δήμαρχος Μεγαλοπόλεως ἐξ ὀνόματος τοῦ γεωργικοῦ πληθυσμοῦ Μεγαλοπόλεως διαμαρτύρεται κατὰ τῆς μελετωμένης ἐγκαταλείψεως νομοσχεδίου περὶ καταργήσεως φόρου ἀροτριώντων κτηνῶν· Ἐπιτροπὴ ἐργατῶν Πύργου παρακαλεῖ, ἵνα μὴ ὑποβληθῇ νομοσχέδιον περὶ φορολογίας οἰνοπνεύματος φωτισμοῦ· Ὁ εἰρηνοδίκης Κλειτορίας ὑποβάλλει ψήφισμα δήμων Κλειτορίας, Λευκασίας, Παΐων καὶ Σουδενῶν, δι’ οὗ παρακαλοῦσι τὴν σεβαστὴν Κυβέρνησιν, ὅπως ψηφίσῃ νομοσχέδιον οἰνοπνεύματος καὶ ἀπαλλάξῃ τοὺς γεωργοὺς τοῦ φόρου τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν· Ὁ κτηματικὸς σύλλογος Νεμέας παρακαλεῖ τὴν σεβαστὴν Βουλήν, ὅπως ἄνευ ἀντιρρήσεως ἐπιψηφίσῃ τὰ νομοσχέδια ἐπιβολῆς φόρου οἰνοπνεύματος καὶ καταργήσεως φόρου ἀμπέλων· Οἱ ἐμπορευόμενοι ἐν Ὑπάτῃ διαμαρτύρονται κατὰ τοῦ ἐπιβαλλομένου λιμενικοῦ φόρου Στυλίδος καὶ ἐπὶ τῶν διὰ τοῦ σιδηροδρόμου εἰσαγομένων καὶ ἐξαγομένων ἐμπορευμάτων· Οἱ ἐν Ἀθήναις κρεοπῶλαι καὶ ἀλλαντοποιοὶ παρακαλοῦσι τὴν σεβαστὴν Βουλήν, ὅπως ψηφίσῃ νόμον ἐπιβάλλοντα βαρύτατον δασμὸν εἰς τὸ ἐκ τοῦ Ἐξωτερικοῦ εἰσαγόμενον λίπος· Οἱ ἀμπελοκτήμονες τοῦ δήμου Νευροπόλεως διαμαρτύρονται κατὰ τῆς φορολογίας τοῦ ποσίμου οἰνοπνεύματος καὶ παρακαλοῦσι τὴν σεβαστὴν Κυβέρνησιν, ὅπως λάβῃ πρόνοιαν πρὸς βελτίωσιν τῆς ποιότητος τῶν οἴνων· Ὁ δήμαρχος Κλειτορίας ὑποβάλλει ψήφισμα τῶν δημοτῶν Κλειτορίας, Λευκασίων, Παΐων καὶ Σουδενῶν, δι’ οὗ παρακαλεῖ τὴν σεβαστὴν Κυβέρνησιν περὶ φορολογίας τοῦ οἰνοπνεύματος καὶ ἀπαλλαγῆς ἀπὸ τοῦ φόρου τῶν ἀροτριώντων· Οἱ δημοδιδάσκαλοι Ἀγρινίου παρακαλοῦσι τὴν Βουλήν, ὅπως λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν πρότασιν νόμου τοῦ κ. Πετρίδου ὑπὲρ τῆς διατηρήσεως τῶν ἐπιθεωρητῶν τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως, διοριζομένων καὶ βοηθῶν εἰς τοὺς μεγάλους νομούς· Ἐπιτροπὴ τῶν κατοίκων Κύμης παρακαλεῖ τὴν Βουλὴν ὅπως προβῇ εἰς ἐπιψήφισιν νόμου μεταρρυθμίζοντος τὰς διατάξεις τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας περὶ ἀναγκαστικῆς ἐκτελέσεως· Ὁ λαὸς τῶν δήμων Κυμαίων καὶ Κοτυλαίων ἱκετεύει τὴν σεβαστὴν Κυβέρνησιν, ὅπως λάβῃ σύντονον μέριμναν πρὸς ῥιζικὴν θεραπείαν τῆς οἰνικῆς κρίσεως καὶ ἐμμείνῃ εἰς τὴν οὐχὶ ἔλαττον τῶν τριῶν δραχμῶν κατ’ ὀκᾶν φορολογίαν τοῦ ἀνύδρου οἰνοπνεύματος· Ὁ γεωργικὸς πληθυσμὸς Τολοφῶνος αὖθις παρακαλεῖ, ὅπως ψηφισθῇ ὁ φόρος ἐπὶ τοῦ οἰνοπνεύματος καὶ καταργηθῇ ὁ φόρος τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν· Ὁ νομάρχης Αἰτωλίας καὶ Ἀκαρνανίας ἀναφέρει ὅτι οὐδεμίαν διαμαρτυρίαν κοινῆς γνώμης ἀντελήφθη κατὰ τῆς φορολογίας τοῦ οἰνοπνεύματος καὶ τῆς σακχάρεως ἐκ σταφίδος, ὡς διελάμβανον προηγούμενα ἰδιωτικὰ ἐκ Μεσολογγίου τηλεγραφήματα, ἅτινα ἐξεδήλουν προσωπικὴν γνώμην μόνον τῶν ὑπογραψάντων αὐτά· Ὁ ἐκ Πύλου δικολάβος Λυκοῦργος Ζερβέας ὑποβάλλει δι’ ἀναφορᾶς του σχέδιον νόμου περὶ προσόντων τῶν δικολάβων· Τὸ δημοτικὸν συμβούλιον Μακρακώμης διαμαρτύρεται κατὰ τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐπεκτάσεως τοῦ λιμενικοῦ φόρου Στυλίδος καὶ ἐπὶ τῶν διὰ τοῦ σιδηροδρόμου εἰσαγομένων καὶ ἐξαγομένων τῆς ἐπαρχίας Φθιώτιδος· Ὁ λαὸς Λιγουδίστης διαμαρτύρεται κατὰ τῆς ἐπιβολῆς φόρου ἐπὶ τοῦ μετουσιωμένου οἰνοπνεύματος, ὅστις ἀπειλεῖ καταστροφὴν τῶν σταφιδοκτημόνων· Ὁ λαὸς Μεσολογγίου διαμαρτύρεται κατὰ μελετωμένης φορολογίας οἰνοπνεύματος καὶ σακχάρεως ἐκ σταφίδος καὶ παρακαλεῖ, ὅπως ἀντικατασταθῇ ἡ φορολογία αὕτη διὰ φορολογίας ἐπὶ τοῦ ἠλεκτρικοῦ φωτισμοῦ, ἀσετυλίνης καὶ γκαζολίνης· Οἱ κάτοικοι τοῦ δήμου Δολόπων παρακαλοῦσι τὴν σεβαστὴν Βουλὴν περὶ συγχωνεύσεως τοῦ δήμου των μὲ τὸν δῆμον Κτιμενίων, ἂν πρόκειται νὰ γίνῃ συγχώνευσις τοῦ δήμου των πρὸς ἄλλον δῆμον· Οἱ κάτοικοι Βέλλου τῆς Κορινθίας παρακαλοῦσιν, ὅπως μὴ ἐπιψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ φορολογίας τοῦ οἰνοπνεύματος· Οἱ κάτοικοι Κομποτίου τοῦ δήμου Πέτα παρακαλοῦσι τὴν σεβαστὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν Βουλήν, ἵνα μεριμνήσῃ περὶ εὐνοϊκωτέρας ὡς πρὸς αὐτοὺς διαρρυθμίσεως τοῦ χρέους των πρός τε τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν καὶ τὸν κ. Καραπᾶνον, τοῦ προερχομένου ἀπὸ τὴν ἐξαγορὰν ὁλοκλήρου τοῦ χωρίου των· Ὁ πρόεδρος τοῦ δικηγορικοῦ συλλόγου Ναυπλίου ὑποβάλλει ὑπόμνημα τοῦ δικηγορικοῦ συλλόγου κατὰ τῆς αἰτουμένης ἀντικαταστάσεως τοῦ φόρου ἐπιτηδεύματος τῶν δικηγόρων· Οἱ κάτοικοι τοῦ δήμου Σικυῶνος τῆς Κορινθίας παρακαλοῦσι τὴν σεβαστὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν Βουλὴν νὰ ἀπόσχῃ τῆς ἐπιβολῆς φορολογίας ἐπὶ τοῦ οἰνοπνεύματος· Οἱ κάτοικοι τοῦ χωρίου Κυριακίου τῆς Λεβαδείας παρακαλοῦσιν, ὅπως τὸ χωρίον των συγχωνευθῇ εἰς τὸν δῆμον Λεβαδέων καὶ οὐχὶ εἰς τὸν δῆμον Διστομίων, εἰς ὃν νῦν ὑπάγεται· Ὁ σύλλογος Πελλανιτῶν παρακαλεῖ τὴν σεβαστὴν Βουλήν, ὅπως ἐπιψηφίσῃ τὴν διὰ Λεονταρίου γραμμὴν τοῦ σιδηροδρόμου Τριπόλεως–Σπάρτης· Οἱ ἔμποροι Πύλου παρακαλοῦσιν, ὅπως μὴ ψηφισθῇ νομοσχέδιον περὶ φορολογίας οἰνοπνεύματος ὡς καταστρεπτικὸν εἰς τοὺς σταφιδοπαραγωγούς. Ἡ ἑταιρεία τῶν Ἑλλήνων θεατρικῶν συγγραφέων παρακαλεῖ, ὅπως ἐπιψηφισθῇ ὡς τάχιστα ἡ πρότασις νόμου «περὶ συγγραφικῶν δικαιωμάτων τῶν θεατρικῶν ἔργων».

§15ΑΘ. Τ. ΜΠΑΣΙΑΣ. Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ προταχθῇ ἡ πρότασις αὕτη ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει, ἵνα ψηφισθῇ.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλή.

§17ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα μάλιστα.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει καλῶς. Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ περιφερειῶν τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως». Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ὑποβάλλει σχέδιον νόμου· 1) Περὶ τροποποιήσεως τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν· 2) «Περὶ ναυτικῶν ἀκολούθων»· 3) «Περὶ ναυπηγικῶν ἀξιωματικῶν»· 4) «Περὶ προσμετρήσεως τοῦ χρόνου τῆς πολιτικῆς καὶ στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας τῶν ἀξιωματικῶν εἰς τὴν ναυτικὴν τοιαύτην». Ὁ κ. Ἰ. Σπέντζας ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ διαρρυθμίσεως τῆς γεωργικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Κράτους». Ὁ κ. Ἀ. Πλατῆς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ καταργήσεως ἄρθρων τινῶν τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας». Ὁ κ. Π. Φίλιππας ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ διαρρυθμίσεως τῆς γεωργικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Κράτους». Ὁ κ. Γ. Παπαβασιλείου ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ γυμναστικῶν καὶ ἀθλητικῶν ἀγώνων». Πολλοὶ Βουλευταὶ ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ νομοσχεδίου. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῆς ἐπεξεργασίας τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀσφαλιστικῶν ἑταιρειῶν» ὑπέβαλε τὴν ἔκθεσίν της. (Ὅρα Παράρτ. Ἐφ. Συζ. Βουλῆς, ἀριθ. 470–481).

§19Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ἐκπληρῶν γενικὴν ἐπιθυμίαν τῶν δικηγορικῶν συλλόγων, ἰδίᾳ δὲ τοῦ τῶν Ἀθηνῶν, λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω σχέδιον νόμου, δι’ οὗ καταργοῦνται διατάξεις τοῦ Ἀστικοῦ δικαίου θεωρούμεναι παρὰ τῷ δικαστικῷ καὶ δικηγορικῷ κόσμῳ ὡς ἀπηρχαιωμέναι καὶ τελείως ἄχρηστοι, συντελοῦσαι δὲ εἰς τὴν δυσκολίαν πρὸς ταχεῖαν ἀπονομὴν τῆς δικαιοσύνης. Αἱ διατάξεις αὗται εἶναι ἡ τοῦ Βελλιανείου δόγματος καὶ ἡ τοῦ Ἀναστασιανοῦ νόμου.

§20ΑΛΕΞ. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τοῦ Ἀναστασιανοῦ νόμου ναί, τοῦ Βελλιανείου δόγματος ὄχι.

§21Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Αἱ διατάξεις αὗται εἶναι τόσον ἀπηρχαιωμέναι, ὥστε δύναταί τις εἰπεῖν ὅτι ὅλα τὰ Κράτη τὰς ἐξωβέλισαν ἐκ τῆς νομοθεσίας αὐτῶν, καὶ ἡ ἐπιτροπὴ δέ, ἡ ἐπεξεργαζομένη τὸν ἡμέτερον ἀστικὸν κώδικα, ἀπήλειψε ταύτας, κατ’ ἀσφαλεῖς πληροφορίας. Λυπηρὸν ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη, ἀπὸ ἐτῶν ἀρξαμένη τῶν ἐργασιῶν της, δὲν κατώρθωσεν εἰσέτι νὰ φέρῃ εἰς πέρας τὸ μέγα ἔργον, τὸ ὁποῖον θέλει ἀποδώσει πραγματικὴν καὶ ταχεῖαν δικαιοσύνην εἰς τὸν τόπον. Διὰ τοῦτο ὑποβάλλω τὸ σχέδιον τοῦτο μὲ τὴν βεβαιότητα, ὅτι συντελῶ κατὰ πολὺ εἰς τὴν βελτίωσιν τῶν πραγμάτων τῆς δικαιοσύνης, ἐκπληρῶ δὲ καὶ ἐπιθυμίαν τοῦ τε δικηγορικοῦ καὶ τοῦ δικαστικοῦ κόσμου. Εὐελπιστῶ ὅτι ἡ Κυβέρνησις, συναισθανομένη ὅτι τὸ ζήτημα τοῦτο ἔχει μεγάλην σοβαρότητα, θέλει υἱοθετήσει τὴν ὑποβαλλομένην πρότασιν νόμου, ἀφοῦ μάλιστα εἶναι ἐπιθυμία ὁλοκλήρου τοῦ δικηγορικοῦ κόσμου τῆς Ἑλλάδος. Τὸ νομοσχέδιον ἀποτελεῖται ἀπὸ δύο ἄρθρα.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ, μεθ’ ὃ θέλει ἀναγραφῆ εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν. (Ὅρα Παράρτημα Ἐφημ. Συζητήσεων τῆς Βουλῆς, ἀριθ. 474).

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διάφοροι Βουλευταὶ ζητοῦσιν, ὅπως ἀναγραφῇ εἰς Ἡμερησίαν Διάταξιν τὸ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον ὑποβληθὲν καὶ ψηφισθὲν εἰς δύο ἀναγνώσεις, νομοσχέδιον «περὶ μεταρρυθμίσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ φαρμακείων διατάξεων». Θ’ ἀναγραφῇ λοιπὸν εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν. Εἰσερχόμεθα ἤδη εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας. Ἐξακολούθησις τῆς γʹ συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου περὶ μεταρρυθμίσεως τοῦ νόμου περὶ προσόντων τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων. Ἄρθρον 10 (ἀναγινώσκεται).

§24Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Λαμβάνω τὸν λόγον, διότι φρονῶ ὅτι μετὰ τὰς τροπολογίας τοῦ ἄρθρου 9 τὰς γενομένας δεκτὰς εἶναι ἀναγκαῖον ἀφ’ ἑνὸς νὰ δεχθῶμεν τὸ ἄρθρον 10, ὡς τροπολογεῖται ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς, ἀφ’ ἑτέρου δὲ νὰ προσθέσωμεν εἰς τὴν τροπολογίαν αὐτῆς ὑποτροπολογίαν. Ἀφοῦ ἐδέχθη ἡ Βουλὴ ὅτι δέον νὰ ἐπιτραπῇ εἰς τοὺς δικηγόρους, ὁσάκις τυγχάνουσι τῆς γνωμοδοτήσεως τοῦ ἀνωτάτου συμβουλίου, νὰ καταλαμβάνωσι θέσεις εἰσαγγελέων, πρέπει ἀναγκαίως νὰ παραδεχθῶμεν ὅτι κατὰ τὴν πρώτην τοὐλάχιστον πενταετίαν ἀπὸ τῆς ἰσχύος τοῦ παρόντος νόμου εἶναι δυνατὸν νὰ τύχωσι τοῦ αὐτοῦ προνομίου καὶ πρωτοδίκαι, διότι θὰ εἶναι ἄδικον ὄντως ἂν οἱ πρωτοδίκαι ἔχοντες τὰ αὐτὰ πλεονεκτήματα, ὅσα ἀπῃτήθησαν διὰ τοὺς δικηγόρους, στερηθῶσι τοῦ δικαιώματος τούτου, νὰ καταλάβωσι θέσιν εἰσαγγελέως. Πρέπει λοιπὸν νὰ γίνῃ δεκτὸν τὸ ἄρθρον τῆς ἐπιτροπῆς, νὰ ὁρισθῇ δὲ καὶ ἡ τροπολογία τοῦ ἄρθρου 9, ὅτι καὶ δικηγόροι δύνανται νὰ διορισθῶσιν εἰσαγγελεῖς, διότι εἰς τὸ ἄρθρον 9 ἐδέχθημεν καὶ τοὺς δικηγόρους· ἐπειδὴ ὅμως ἐκ τῶν δικηγόρων θὰ διορίζωνται εἰσαγγελεῖς οἱ ἔχοντες δεκαετῆ τοὐλάχιστον ὑπηρεσίαν, κατ’ ἀνάγκην πρέπει νὰ μεταβάλωμεν τὸ ὅριον τῆς ἡλικίας τὸ γενόμενον δεκτὸν ἐν τῷ ἄρθρῳ 10 τῆς ἐπιτροπῆς καὶ νὰ δεχθῶμεν τοὐλάχιστον τοὺς ἄγοντας ἡλικίαν 40 ἐτῶν.

§25Μ. ΑΝΝ. ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Ἀφοῦ δὲν ἐθέσαμεν ὅριον ἡλικίας διὰ τοὺς δικηγόρους, ὅπως καταλάβωσι τὴν θέσιν εἰσαγγελέως, διατί νὰ θέσωμεν διὰ τοὺς πρωτοδίκας;

§26ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Πρέπει νὰ λείψῃ.

§27ΒΡ. ΛΕΩΠΟΥΛΟΣ. Ἡ τελευταία παράγραφος τοῦ ἄρθρου 10 πρέπει ν’ ἀπαλειφθῇ τελείως, διότι ἔρχεται εἰς ἀντίφασιν μὲ τὸ ἄρθρον 9, τὸ ὁποῖον ἐψηφίσαμεν. Κατὰ τὸ ἄρθρον 9 ἐκτὸς τῶν δικαστῶν δύνανται νὰ διορισθῶσι καὶ δικηγόροι εἰσαγγελεῖς ἔχοντες δεκαετῆ ὑπηρεσίαν. Ἂν ψηφισθῇ τὸ ἄρθρον ὡς ἔχει, θὰ ἔλθῃ εἰς ἀντίφασιν μὲ τὸ ἄρθρον 9, διότι τὸ ἄρθρον τοῦτο λέγει ὅτι μόνον πρωτοδίκαι δύνανται νὰ διορισθῶσιν εἰσαγγελεῖς. Συνεπῶς πρέπει νὰ παραλειφθῇ ἡ τελευταία παράγραφος ἐν τῷ ἄρθρῳ καὶ νὰ μείνῃ ὡς εἶπεν ὁ κ. ἐκ Μεγαρίδος Βουλευτής.

§28ΣΠ. ΓΕΩΡΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ νομίζω ὅτι εἶναι ὀρθότατον τὸ ἄρθρον ὡς ἔχει· ἄλλως τε εἶναι καὶ λόγοι οἰκονομίας, οἱ ὁποῖοι ὑπεχρέωσαν νὰ μείνῃ οὕτω. Διατί τάχα νὰ διορισθῶσι νέοι, ἀφοῦ δυνάμεθα ν’ ἀναθέσωμεν προσωρινῶς τὸ ἔργον εἰς τοὺς δικαστάς;

§29Θ. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ. Φρονῶ ὅτι τὸ ἄρθρον 10 οὐδένα λόγον ἔχει, ἐκτὸς ἂν θέλωμεν νὰ σκεφθῶμεν περὶ τῶν πρωτοδικῶν. Ἐν ᾗ περιπτώσει σκεφθῶμεν, ὅτι δύνανται οἱ πρωτοδίκαι νὰ μεταπηδήσωσιν εἰς τὸν εἰσαγγελικὸν κλάδον, τότε πρέπει νὰ μείνῃ τὸ ἄρθρον 10, ἀφοῦ δὲ ἐδέχθημεν δικηγόρους, τὸ ἄρθρον οὐδένα ἔχει λόγον.

§30Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἡ παρατήρησις τοῦ κ. Βουλευτοῦ Τρικκάλων δὲν δύναται νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, διότι ἀντίκειται εἰς τὴν τεθεῖσαν ἀρχὴν πλέον, ὅτι ὁ εἰσαγγελικὸς κλάδος θὰ στρατολογῆται ἀφ’ ἑνὸς ἐκ δικηγόρων, ἀφ’ ἑτέρου δ’ ἐκ δικαστῶν ἢ ἀντεισαγγελέων. Θὰ εἶναι δὲ τελείως ἀσυνεπὲς νὰ ἀρνηθῶμεν γενικὴν ἀρχήν, τὴν ὁποίαν ἐθέσαμεν. Περὶ αὐτοῦ δὲν δύναται νὰ γίνῃ λόγος, διότι ἡ ἀρχὴ ἡ γενομένη δεκτή, ὅτι ὁ εἰσαγγελικὸς κλάδος θὰ λαμβάνηται καὶ ἐκ τῶν δικηγόρων, δὲν δύναται ν’ ἀνατραπῇ σήμερον. Ἀλλ’ ἔχω νὰ ὑποβάλω εἰς αὐτὸ τὸ ἄρθρον παρατήρησιν ἀφορῶσαν τὴν λειτουργίαν τοῦ νόμου κατὰ τὸ πρῶτον ἔτος τῆς ἐφαρμογῆς. Κατὰ τὸ ἔτος τοῦτο ἡ ἐκκαθάρισις τοῦ εἰσαγγελικοῦ κλάδου θὰ συνεπαγάγῃ ἀθρόας καὶ τὰς ἀπολύσεις τῶν εἰσαγγελέων καὶ τὰς πληρώσεις τῶν κενωθησομένων εἰσαγγελικῶν θέσεων. Πρέπει δὲ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ὅτι ἡ ἐργασία αὕτη τοῦ ἀνωτάτου δικαστικοῦ συμβουλίου θὰ συμπέσῃ ἀφ’ ἑνὸς μὲ τὰς ἐργασίας τὰς συνήθεις τοῦ Ἀρείου Πάγου, μὲ τὰς ὁποίας εἶναι ἀπησχολημένοι οἱ ἀρεοπαγῖται, καὶ μὲ τὰς ἐργασίας τὰς σπουδαιοτάτας τῶν μελῶν τοῦ ἀνωτάτου συμβουλίου, τοῦ προέδρου, τοῦ ἀντιπροέδρου καὶ τοῦ εἰσαγγελέως τοῦ Ἀρείου Πάγου, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἀπησχολημένοι μὲ τὰς ἐξετάσεις τῶν δικηγόρων καὶ τῶν δικαστῶν. Ἐπίσης θὰ εἶναι ἀπησχολημένοι μὲ τὴν ἐκκαθάρισιν τοῦ εἰσαγγελικοῦ κλάδου καὶ μὲ τὴν πλήρωσιν δεκάδος ὅλης ἴσως εἰσαγγελικῶν θέσεων. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δὲν γνωρίζω ἂν ἐν σπουδῇ ἐνεργουμένη κατὰ τὸ πρῶτον ἔτος ἡ πλήρωσις τῶν εἰσαγγελικῶν θέσεων θὰ φέρῃ τὰ προσδοκώμενα ἀποτελέσματα καὶ ἂν θὰ ἱκανοποιήσῃ τὴν ἀξίωσιν, τὴν ὁποίαν ἐπὶ τοῦ νόμου στηρίζομεν πρὸς βελτίωσιν τοῦ εἰσαγγελικοῦ κλάδου. Διὰ τοῦτο σκοπιμώτερον θὰ εἶναι ἡ ἐργασία αὕτη ν’ ἀρχίσῃ ἀπὸ τοῦ Αὐγούστου, δηλαδὴ ἡ ὑποβολὴ τῶν γνωμοδοτήσεων πρὸς πλήρωσιν τῶν κενωθησομένων εἰσαγγελικῶν θέσεων νὰ γίνῃ κατὰ τὰς θερινὰς διακοπάς. Πρόκειται περὶ τριῶν μόνον μηνῶν, κατὰ τοὺς ὁποίους ὁ νόμος θὰ λειτουργήσῃ διὰ τῶν ἀναπληρωτῶν, τοὺς ὁποίους τάσσει. Ὑποθέτω ὅτι τοῦτο εἶναι τὸ λογικώτερον τῶν ὅσα δύνανται νὰ γίνωσιν.

§31Ι. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. Ἔχω ἐνδοιασμούς, κ. Πρόεδρε, περὶ τῆς ὀρθότητος τῆς τροπολογίας τῆς ἐπιτροπῆς, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπιτρέπεται νὰ διορισθῶσιν εἰς τὴν θέσιν τοῦ εἰσαγγελέως πρωτοδίκαι· ἀλλ’ ἐξ ἄλλου ἀναμφιβόλως δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ὁρισθῇ ὅτι μόνον οἱ ἄγοντες ἡλικίαν μικροτέραν τῶν 40 ἐτῶν εἶναι δυνατὸν νὰ εἰσάγωνται εἰς τὸν εἰσαγγελικὸν κλάδον, διότι βεβαίως οἱ ἄγοντες τὸ 45 ἔτος ἢ τὸ 50 ἔτος τῆς ἡλικίας των δὲν κατελήφθησαν τοσοῦτον ὑπὸ τοῦ γήρατος, ὥστε νὰ ἐξέλιπον αἱ δυνάμεις των καὶ νὰ μὴ δύνανται νὰ ἐκτελῶσι τὰ ὑψηλὰ καθήκοντα τοῦ εἰσαγγελέως. Εἶναι βεβαίως δυνατὸν νὰ μὴ τεθῇ ὅριον.

§32ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἄνευ ὁρίου.

§33Ι. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. Ἄν ὅμως ὁρισθῇ ὅριον, πρέπει νὰ ὁρισθῇ τὸ 45 ἔτος, οὕτω δὲ εὐρύνεται ὁ κύκλος, ἐντὸς τοῦ ὁποίου ἡ ἐκλογὴ προσώπων καταλλήλων θὰ εἶναι εὐχερεστέρα. Παρακαλῶ λοιπὸν τὴν Κυβέρνησιν νὰ δεχθῇ, ὅπως οἱ ἄγοντες ἡλικίαν μέχρι τοῦ 45 ἔτους ἐκ τῶν πρωτοδικῶν εἶναι δυνατὸν νὰ εἰσάγωνται εἰς τὸν εἰσαγγελικὸν κλάδον.

§34Δ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν, Κύριοι, τὴν περίπτωσιν ἐκείνην, τὴν ὁποίαν ἀνέφερεν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Εὐρυτανίας Βουλευτής, ὅτι θὰ παρουσιασθῶσιν ἅμα τῇ ἀπολύσει τῶν εἰσαγγελέων κενά, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀνάγκη νὰ πληρωθῶσιν ἀμέσως, καὶ ἔταξεν ὡς ἐκ τούτου εἰς τὸ τελευταῖον ἐδάφιον τῆς πρώτης παραγράφου διάταξίν τινα, τὴν ἑξῆς: «ἐφ’ ὅσον δὲν διορίζονται εἰσαγγελεῖς ἐπὶ τῶν πρωτοδικῶν ἀνατίθενται προσωρινῶς διὰ Β. Διατάγματος τὰ καθήκοντα τοῦ παρὰ Πρωτοδίκαις εἰσαγγελέως εἰς πρωτοδίκας». Εἰς τὴν ἐλευθερίαν τῆς Κυβερνήσεως ἀφίεται, ὅπως διορίσῃ ἐν ᾗ περιπτώσει ὑπάρχει κενὴ θέσις εἰσαγγελέως ἕνα τῶν πρωτοδικῶν· φρονῶ ὅτι πρέπει νὰ τεθῇ περιορισμός τις. Οὔτε ὀρθὸν οὔτε εὔλογον οὔτε συμφέρον εἶναι, ὡς τοὐλάχιστον ἀπέδειξε μέχρι τοῦδε ἡ πεῖρα, ν’ ἀναλαμβάνωσι τὴν διεύθυνσιν τῆς δικαστικῆς μηχανῆς ἐν τοῖς δικαστηρίοις οἱ νεώτεροι δικασταί, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον σήμερον ἐπιβάλλεται ἐκ τοῦ κανονισμοῦ. Λέγω δ’ ὅτι δὲν εἶναι οὔτε ὀρθὸν οὔτε συμφέρον, διότι ἐκ πείρας εἶναι βεβαιωμένον, ὅτι οἱ νέοι δικασταί, ὁσηνδήποτε ἐπιστημονικὴν μόρφωσιν καὶ ἂν ἔχωσι, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχωσι καὶ τὴν ἀπαιτουμένην πεῖραν, ὥστε νὰ εἶναι ἱκανοὶ καὶ ὡς εἰσαγγελεῖς· καὶ εἴμεθα εἰς θέσιν ἡμεῖς νὰ βεβαιώσωμεν ὅτι πολλὰ ἄτοπα συνέβησαν ἐκ τοῦ ὅτι δικασταί, οἱ ὁποῖοι ἔπρεπε νὰ εἶναι εἰς τὴν κατωτέραν βαθμίδα τοῦ δικαστηρίου, εἰς ὃ ὑπηρετοῦσιν, ἀνέλαβον ἀμέσως τὴν διεύθυνσιν τοῦ δικαστηρίου ὡς εἰσαγγελεῖς, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον εἶναι πολὺ σφαλερόν, διότι ἀναβιβάζει αὐτοὺς εἰς ἀνωτέραν βαθμίδα τῶν ἀρχαιοτέρων. Διὰ τοῦτο ἐγὼ φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ ὁρισθῇ ὅτι τὰ καθήκοντα τοῦ παρὰ Πρωτοδίκαις εἰσαγγελέως ἀνατίθενται εἰς τὸν ἀρχαιότερον πρωτοδίκην.

§35Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Αὐτὸς προεδρεύει.

§36Δ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Θὰ ὑπάρχῃ ὁ πρόεδρος· ἄνευ προέδρου δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ Πρωτοδικεῖον κατὰ τὸν ἄρτι ψηφισθέντα μάλιστα νόμον. Ὑποθέτω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης θὰ δεχθῇ τοῦτο, διότι ἡ παρατήρησίς μου αὕτη εἶναι ὀρθοτάτη· παρακαλῶ δὲ ὅλους τοὺς συναδέλφους δικηγόρους καὶ Βουλευτάς, οἱ ὁποῖοι ὑπηρετοῦσιν ἐν ταῖς ἐπαρχίαις, νὰ βεβαιώσωσι τὴν ἀλήθειαν τῶν λόγων μου τούτων καὶ τῶν ἀτόπων, ἅτινα ἐπέρχονται ἐκ τῆς διευθύνσεως τῆς Εἰσαγγελίας ὑπὸ νεωτάτων δικαστῶν.

§37Γ. ΚΑΤΣΙΝΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω ὅτι ὡς διετυπώθη τὸ ἄρθρον 9 ἔχει ἐλλείψεις, τὰς ὁποίας ἤδη δυνάμεθα νὰ συμπληρώσωμεν ἐν ἄρθρῳ 10. Κατὰ τὴν τροπολογίαν, ἡ ὁποία ἐγένετο δεκτὴ ἐν ἄρθρῳ 9, εἰσαγγελεὺς Πρωτοδικῶν δύναται νὰ διορισθῇ ὁ ἐπὶ πενταετίαν ὑπηρετήσας ὡς ἀντεισαγγελεὺς Πρωτοδικῶν ἢ ἐπὶ δεκαετίαν ὡς δικηγόρος παρὰ πολυμελεῖ δικαστηρίῳ, ἐγκριθεὶς διὰ γνωμοδοτήσεως τοῦ ἀνωτάτου δικαστικοῦ συμβουλίου. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ληφθῇ πρόνοια, ἵνα τὸ ἀνώτατον δικαστικὸν συμβούλιον γνωμοδοτῇ μόνον ὑπὲρ τόσων προσώπων, ὅσαι εἶναι αἱ κεναὶ θέσεις τῶν εἰσαγγελέων, ἵνα μὴ εὑρεθῶμεν εἰς τὸ ἄτοπον, εἰς ὃ εὑρισκόμεθα ἤδη μὲ τὸν Ἄρειον Πάγον, ὁ ὁποῖος εἰς πάντα αἰτοῦντα ἔδωκε γνωμοδότησιν διὰ τὴν θέσιν τοῦ εἰσαγγελέως. Δύναμαι νὰ βεβαιώσω ὅτι πολλοὶ τῶν δικηγόρων ἔχουσι τοιαύτας γνωμοδοτήσεις. Ἂν ἀφήσωμεν ἐλεύθερον τὸ ἀνώτατον δικαστικὸν συμβούλιον πρὸ πάσης κενώσεως θέσεως νὰ γνωμοδοτῇ τίνες δικηγόροι ἔχουσι τὰ προσόντα, θὰ εὑρεθῇ δεκαπλάσιος ἀριθμός, ἐνῷ θὰ δοθῇ μεγαλειτέρα προσοχὴ ἐκ μέρους τοῦ ἀνωτάτου δικαστικοῦ συμβουλίου καὶ μᾶλλον ἐπιμεμελημένη θὰ εἶναι ἡ γνωμοδότησις, ὅταν πρόκειται ν’ ἀποφανθῇ περὶ ἑκάστης κενῆς θέσεως, καὶ τότε νὰ προσκαλῆται ν’ ἀποφανθῇ, ὅταν κενῶνται θέσεις καὶ μόνον περὶ αὐτῆς τῆς κενουμένης θέσεως.

§38Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἔχω νὰ κάμω μίαν παρατήρησιν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 10, ὅπως κατασταθῇ δυνατὸς ὁ συνδυασμὸς πρὸς τὰς νέας διατάξεις τοῦ ἄρθρου 9, συνέταξα δὲ καὶ τὴν διατύπωσιν καὶ τὴν ὑποβάλλω εἰς τὴν γνώμην τῆς Βουλῆς. Εἶναι ἀνάγκη νὰ καθορισθῇ τίς ἔσται ὁ κανονισμὸς τῶν διοριστέων, ἐὰν συμπέσῃ νὰ εἶναι ὑποψήφιοι ἀντεισαγγελεῖς καὶ δικηγόροι, καὶ τίς ὁ κανονισμὸς τῶν διοριστέων, ἐὰν μόνον μεταξὺ τῶν ἀντεισαγγελέων γίνῃ ὁ διορισμός. Λοιπὸν συνέταξα τὴν ἑξῆς συμπλήρωσιν τοῦ βʹ ἐδαφίου τοῦ ἄρθρου 10.

§39Κ. ΤΟΠΑΛΗΣ. Τὸ αʹ ἐδάφιον;

§40Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δὲν ἔχει ἀνάγκην μεταρρυθμίσεως.

§41Κ. ΤΟΠΑΛΗΣ. Ἐὰν παραδεχθῆτε τὸ ἄρθρον τῆς ἐπιτροπῆς διὰ τὴν πλήρωσιν τῶν κενῶν θέσεων τῶν εἰσαγγελέων ἐπὶ πενταετίαν διὰ πρωτοδικῶν, τότε δὲν θέλετε καμμίαν τροπολογίαν.

§42Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐγὼ δὲν συζητῶ ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ. Θεωρῶ ὅτι τὸ ἄρθρον τῆς ἐπιτροπῆς ἔχει καλῶς ἐκτὸς τοῦ ὁρίου τῆς ἡλικίας, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ διαγραφῇ καὶ ν’ ἀφεθῇ εἰς τὴν ἐλευθέραν διάκρισιν τοῦ ἀνωτάτου συμβουλίου ἡ ἐκλογὴ τῶν εἰσαγγελέων ἐκ τῶν πρωτοδικῶν. Τούτου τιθεμένου ἔρχομαι εἰς τὸ βʹ ἐδάφιον τῆς προτιμήσεως μεταξὺ ἀντεισαγγελέων καὶ δικηγόρων συμπιπτόντων ἐν τῷ διορισμῷ, διετύπωσα δὲ τὸ ἑξῆς (ἀναγινώσκει) «Μετὰ τὴν λῆξιν τῆς πενταετίας, εἰς τὰς κενὰς καὶ τὰς ἐφεξῆς κενουμένας θέσεις εἰσαγγελέων διορίζονται οἱ ἐκ τῶν ἀντεισαγγελέων καὶ δικηγόρων ἔχοντες τὰ διὰ τὴν θέσιν ταύτην ἀπαιτούμενα προσόντα, κανονιζομένης τῆς μὲν μεταξὺ ἀντεισαγγελέων καὶ δικηγόρων προτιμήσεως ἐκ τοῦ ἀνωτάτου συμβουλίου, τῆς δὲ τῶν ἀντεισαγγελέων κατὰ τὴν σειρὰν τοῦ διορισμοῦ των ὡς τοιούτων». Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, ἂν συμπέσωσιν ἀντεισαγγελεῖς καὶ δικηγόροι ὑποψήφιοι, τὸ ἀνώτατον δικαστικὸν συμβούλιον θὰ κάμῃ ἐκλογήν, ποῖος εἶναι ὁ κατάλληλος, ἂν δὲ συμπέσωσιν ἀντεισαγγελεῖς, τότε θὰ κρίνῃ ἡ σειρὰ τοῦ διορισμοῦ.

§43Κ. ΤΟΠΑΛΗΣ. Πρὸ τῆς λήξεως τῆς πενταετίας;

§44Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀντεισαγγελεὺς δυνάμενος νὰ διορισθῇ ὡς εἰσαγγελεύς.

§45Κ. ΤΟΠΑΛΗΣ. Θὰ διορίζωνται δικηγόροι.

§46Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Εἶναι οἱ ὑπάρχοντες ἀντεισαγγελεῖς, τοὺς ὁποίους δυνατὸν ν’ ἀφήσητε εἰς τὴν ὑπηρεσίαν.

§47Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Θέλετε, κύριε Βουλευτά, νὰ ὑπενθυμίσητε μίαν περίπτωσιν, δι’ ἣν τοσαύτη συζήτησις διεξήχθη προχθὲς καὶ διὰ τῆς συζητήσεως ἐκείνης ἐπολεμήσαμεν ἀπὸ κοινοῦ, ἵνα ὑπαγάγωμεν τοὺς ὑπάρχοντας ἀντεισαγγελεῖς εἰς τὴν γενικὴν ἐκκαθάρισιν. Δυνάμεθα ν’ ἀφαιρέσωμεν τὸ «μετὰ τὴν λῆξιν τῆς πενταετίας» καὶ νὰ μείνῃ «Εἰς τὰς κενὰς καὶ τὰς ἐφεξῆς κενουμένας θέσεις εἰσαγγελέων διορίζονται οἱ ἐκ τῶν ἀντεισαγγελέων καὶ δικηγόρων... κ.λ.π», ὅπως σᾶς ἀνέγνωσα προηγουμένως τὴν διατύπωσιν. Ἐν συμπτώσει ὑποψηφιότητος πρωτοδικῶν καὶ δικηγόρων θὰ τηρηθῇ ἡ αὐτὴ σειρὰ τοῦ νομοσχεδίου.

§48Ν. ΜΑΡΚΕΤΗΣ. Ἀνατρέπεται ἡ οἰκονομία ἐπὶ μίαν πενταετίαν.

§49Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἡ οἰκονομία τοῦ νομοσχεδίου ἀνατρέπεται κατ’ ἀνάγκην, διότι κατὰ τὴν τελευταίαν συνεδρίασιν εἰσηγάγομεν εἰς τὰς τάξεις τῶν δυναμένων νὰ γίνωσιν εἰσαγγελεῖς καὶ τοὺς δικηγόρους.

§50Ν. ΜΑΡΚΕΤΗΣ. Εἶναι μία προσθήκη.

§51Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὄχι μόνον αὐτοί, ἀλλὰ καὶ ἄλλοι, τοὺς ὁποίους ὑπέδειξεν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Κορινθίας, οἱ ἀντεισαγγελεῖς οἱ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ παλαιοῦ νόμου διορισθέντες, ἂν τύχωσι τῆς ἀπαλλακτικῆς ἀποφάσεως τοῦ Ἀρείου Πάγου. Ἔχομεν λοιπὸν τὴν οἰκονομίαν τοῦ νομοσχεδίου ἀνεστραμμένην διὰ τῆς προσθήκης δύο ἄλλων, τῶν δικηγόρων καὶ τῶν ἀντεισαγγελέων, οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ γίνωσιν εἰσαγγελεῖς.

§52Ν. ΜΑΡΚΕΤΗΣ. Ἀνατρέπεται καὶ ἡ ἄλλη οἰκονομία, καθ’ ἣν δὲν προάγονται ἐπὶ μίαν πενταετίαν εἰς εἰσαγγελεῖς οἱ ἀντεισαγγελεῖς.

§53Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δὲν ἀνατρέπεται ἡ οἰκονομία, διότι εἶναι ἀνάγκη νὰ προστεθῇ εἰς τὴν ἀρχὴν «αἱ κενούμεναι θέσεις εἰσαγγελέων Πρωτοδικῶν δύνανται, κατὰ τὴν πρώτην πενταετίαν ἀπὸ τῆς ἰσχύος τοῦ παρόντος νόμου, νὰ πληρωθῶσι διοριζομένων τοιούτων πρωτοδικῶν ἢ δικηγόρων...».

§54Ν. ΜΑΡΚΕΤΗΣ. Μάλιστα.

§55Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Καὶ νὰ ἐξομοιώσωμεν ὅλους τοὺς ἀντεισαγγελεῖς καὶ τοῦ παλαιοῦ νόμου καὶ τοῦ νέου νόμου διὰ νὰ μὴ ἔχωμεν πολλὰς διακρίσεις.

§56Κ. ΤΟΠΑΛΗΣ. Διὰ νὰ συνεχίσω τὰς παρατηρήσεις σας, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ θέσωμεν οὕτω πως τὸ ἐδάφιον: «Αἱ κενούμεναι θέσεις εἰσαγγελέων Πρωτοδικῶν δύνανται κατὰ τὴν πρώτην πενταετίαν ἀπὸ τῆς ἰσχύος τοῦ παρόντος νόμου νὰ πληρωθῶσι διοριζομένων ὡς τοιούτων πρωτοδικῶν καὶ δικηγόρων».

§57Ν. ΜΑΡΚΕΤΗΣ. Μάλιστα.

§58Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὄχι· ἰδοὺ διατί ὄχι· διότι τὴν στιγμήν, καθ’ ἣν θὰ δεχθῆτε μίαν τοιαύτην τροπολογίαν, θὰ εὑρεθῆτε εἰς ἀντίφασιν πρὸς τὸ ἄρθρον 9, τὸ ὁποῖον καθιεροῖ τὴν ἀρχήν, ὅτι οἱ δικηγόροι δύνανται νὰ διορισθῶσιν εἰσαγγελεῖς καὶ μετὰ τὴν πενταετίαν. Ὡς ἐκ τούτου νομίζω ὅτι μᾶλλον ἐπιβεβλημένη τροπολογία εἶναι ἡ ἑξῆς· «αἱ κενούμεναι θέσεις εἰσαγγελέων Πρωτοδικῶν δύνανται ἐξαιρετικῶς κατὰ τὴν πρώτην πενταετίαν ἀπὸ τῆς ἰσχύος τοῦ παρόντος νόμου νὰ πληρωθῶσι διοριζομένων τοιούτων καὶ πρωτοδικῶν τῇ αἰτήσει των». Κατόπιν νὰ διαγραφῇ «τῶν ἐχόντων ἡλικίαν κλπ.» καὶ νὰ προχωρήσῃ τὸ ἄρθρον ὡς εἶναι ἐν τῇ τροπολογίᾳ τῆς ἐπιτροπῆς μέχρι τῆς βʹ παραγράφου. Ἀλλ’ ἡ βʹ παράγραφος δέον νὰ τροπολογηθῇ ὡς ἑξῆς· «Μετὰ τὴν λῆξιν τῆς πενταετίας εἰς τὰς κενὰς καὶ τὰς ἐφεξῆς κενουμένας θέσεις εἰσαγγελέων διορίζονται οἱ κατὰ τὸ ἄρθρον 9 τοῦ παρόντος νόμου ἔχοντες τὰ διὰ τὴν θέσιν ταύτην ἀπαιτούμενα προσόντα». Ἐκεῖ θὰ σταματήσωμεν, κατόπιν δὲ ἡ γʹ παράγραφος, εἰς ἣν κανονίζεται ἡ σειρὰ μεταξὺ ἀντεισαγγελέων καὶ δικηγόρων καὶ ἀντεισαγγελέων πρὸς ἀλλήλους, νὰ τροπολογηθῇ κατὰ τὴν τροπολογίαν τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ Βάλτου.

§59ΒΡ. ΛΕΩΠΟΥΛΟΣ. Τί θὰ κάμητε τοὺς ὑπάρχοντας ἀντεισαγγελεῖς κατὰ τὸ διάστημα τῆς πενταετίας;

§60Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Αὐτοὶ θ’ ἀφομοιωθῶσι πρὸς τοὺς διοριζομένους.

§61Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Εἶμαι σύμφωνος, κύριε Πρόεδρε, πρὸς τὸν βουλευτὴν Μεγαρίδος κ. Ῥάλλην, ἀλλ’ ἀντιτίθεμαι εἰς τὴν διόρθωσιν τοῦ δευτέρου ἐδαφίου κατὰ τὴν τροπολογίαν τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ κ. Στράτος. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Βάλτου, ἐὰν ἤκουσα καλῶς, ἐζήτησε νὰ γίνωνται εἰσαγγελεῖς, οἱ ἀντεισαγγελεῖς κατὰ τὴν σειρὰν τοῦ διορισμοῦ των· οὕτω θὰ καταλάβωσι τὴν πρώτην σειρὰν οἱ σημερινοὶ εἰσαγγελεῖς, καὶ οἱ κατόπιν διοριζόμενοι εἰσαγγελεῖς θὰ λάβωσι τὴν ἀμέσως ἑπομένην σειράν, χωρὶς νὰ εἶναι ἱκανώτεροι. Τρέχομεν οὕτω τὸν κίνδυνον νὰ προάγωμεν τοὺς ἀνικάνους ἀντεισαγγελεῖς. Ἐπεθύμουν λοιπὸν νὰ διευκρινισθῇ, ὅτι οἱ ἀντεισαγγελεῖς θὰ γίνωνται εἰσαγγελεῖς κατὰ σειρὰν ἀρχαιότητος ἢ κατόπιν γνωμοδοτήσεως τοῦ ἀνωτάτου δικαστικοῦ συμβουλίου.

§62Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐκ Κυνουρίας εὑρίσκεται ἐν ἀδίκῳ, διότι τὸ ἄρθρον 27 ὁρίζει ὅτι τὸ ἀνώτατον δικαστικὸν συμβούλιον θὰ κανονίζῃ τὴν σειρὰν τῶν πρακτέων.

§63Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Μάλιστα· ἀλλὰ τὸ ἄρθρον 27 δὲν ἐψηφίσαμεν ἀκόμη.

§64Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁμολογῶ ὅτι μὴ ἐγκύψας εἰς ὅλας τὰς λεπτομερείας τοῦ νομοσχεδίου δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω τὴν σύγχυσιν καὶ ταραχὴν τῶν διατεινομένων ὅτι καταστρέφεται ἡ οἰκονομία τοῦ νομοσχεδίου, διότι εἰσῆλθον δικηγόροι. Νομίζω ὅτι ὑπάρχει τρόπος νὰ καθησυχάσωσιν ὅλοι, ἐὰν ἀφεθῇ εἰς τὸ ἀνώτατον δικαστικὸν συμβούλιον νὰ προτιμᾷ τοῦτο ὅντινα κρίνει προτιμητέον. Τί ἁπλούστερον τούτου; Ὁμολογῶ ὅτι δὲν δύναμαι νὰ εἰσέλθω εἰς τὸ πνεῦμα τῶν πολυποικίλων καὶ πολυδαιδάλων σκέψεων τῶν προλαλησάντων. Ἐγὼ φρονῶ ὅτι τὸ ἀνώτατον δικαστικὸν συμβούλιον πρέπει νὰ μείνῃ ἐλεύθερον, τοῦτο δὲ θὰ ἐκλέξῃ μεταξὺ τῶν κεκτημένων τὰ προσόντα, λαμβάνον ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀρχαιότητα ἢ τὴν ἱκανότητα ἢ θὰ συνδυάσῃ καὶ τὰ δύο. Καὶ ἂν πρόκειται νὰ ζημιωθῇ ἡ ἀρχαιότης θὰ χαθῇ ὁ κόσμος προκειμένου νὰ καταληφθῇ μία θέσις εἰσαγγελέως δι’ ἑνὸς ἱκανοῦ ὑπαλλήλου; Διὰ τοῦτο φρονῶ ὅτι πρέπει τὸ ἀνώτατον συμβούλιον νὰ μείνῃ ἐλεύθερον νὰ ἐκλέξῃ.

§65Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Φέρω, κύριε Πρόεδρε, μίαν τελευταίαν πρότασιν, διὰ τῆς ὁποίας ἐλπίζω ὅτι θὰ ἐκλίπῃ πᾶσα ἐναντιοφωνία. Προτείνω νὰ λείψῃ καθ’ ὁλοκληρίαν τὸ τελευταῖον ἐδάφιον καὶ ν’ ἀφήσωμεν νὰ λύσωμεν τὸ ζήτημα εἰς τὸ ἄρθρον 27.

§66Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ὀρθότατα.

§67ΑΡ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν, κύριε Πρόεδρε, ἔλαβον τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 10· ἀφοῦ σήμερον ἡ Βουλὴ ἀπεδέχθη ὅτι εἰσέρχονται καὶ οἱ δικηγόροι εἰς τὴν χορείαν τῶν εἰσαγγελέων, τότε ὑπάρχουσι δύο κατηγορίαι, ὡς εἶπεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Βάλτου· αἱ δύο αὗται κατηγορίαι εἶναι ἀχώριστοι, ἐν περιπτώσει, καθ’ ἣν ἤθελε κενωθῆ θέσις μετὰ τὴν πενταετίαν νὰ κληθῶσιν ἀμφότεραι νὰ διαγωνισθῶσι καὶ τὸ ἀνώτατον δικαστικὸν συμβούλιον νὰ ἐκλέξῃ, οὐχὶ κατὰ σειρὰν ἀρχαιότητος ἀλλὰ κατ’ ἐκλογήν, ἐκ τούτων τοὺς ἔχοντας πλείονα ἱκανότητα καὶ τὸ συμβούλιον θέλει μορφώσει γνώμην καὶ πεποίθησιν ἀρκοῦσαν καὶ τελείαν ὁδηγούμενον ἐκ τῶν πραγμάτων περὶ τῆς ἀξίας ἑκάστου.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 10 ὑπάρχουσί τινες τροπολογίαι. Πρώτη εἶναι τῶν βουλευτῶν κ. Ἀθ. Τ. Μπασιᾶ, Ν. Γερουλάνου, Μ. Ἀνν. Καβαλλιεράτου καὶ Ε. Βελλιανίτου.

§69Μ. ΑΝΝ. ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Ἀποσύρεται, κύριε Πρόεδρε.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπολείπεται ἡ τροπολογία τοῦ κ. Γ. Κατσίνα κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ ἀνώτατον δικαστικὸν συμβούλιον ἀποφαίνεται περὶ διορισμοῦ εἰσαγγελέων μόνον ἐν περιπτώσει κατὰ τὴν ὁποίαν κενοῦται θέσις. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Θ’ ἀναγνωσθῇ τὸ ἄρθρον 10, ὡς ἐτροπολογήθη.

§71ΑΡ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὸ ἐδάφιον 2, κύριε Πρόεδρε, ὑπάρχει διάταξις παραπέμπουσα εἰς τὸ ἄρθρον 6· ἀλλὰ τὸ ἄρθρον 6 ἀφορᾷ εἰς διαγωνισμόν· ἑπομένως πρέπει τοῦτο νὰ ἐξαλειφθῇ, διότι, ὡς ἐδέχθη τὸ νομοσχέδιον, τόσον οἱ δικηγόροι, ὅσον καὶ οἱ εἰσαγγελεῖς δὲν ὑποβάλλονται πλέον εἰς διαγωνισμόν.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον θ’ ἀναγνωσθῇ ὡς ἐτροπολογήθη.

§73ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. Ἄρθρον 10 (ἀναγινώσκει).

§74Ν. ΜΑΡΚΕΤΗΣ. Νὰ προστεθῇ μετὰ τὴν λέξιν «ἀποφαινομένου» ἡ λέξις «ἑκάστοτε».

§75ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 10, ὡς ἐτροποποιήθη, καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 11).

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 11 ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Δ. Τσιτσάρα ἔχουσα ὡς ἑξῆς: Μετὰ τὰς λέξεις «ἢ ἐπὶ ὀκταετίαν ὡς εἰσαγγελεῖς Πρωτοδικῶν» νὰ προστεθῶσιν αἱ λέξεις «ἢ ἐπὶ ἑξαετίαν ὡς ἐφέτης». Ἐπίσης ὑπάρχει τροπολογία τοῦ βουλευτοῦ Δωρίδος κ. Λιδωρίκη.

§77Μ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Τὴν ἀποσύρω.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἐπίσης ἄλλη τροπολογία, τῶν βουλευτῶν κυρίων Σπ. Δεληγιάννη καὶ Φ. Νέγρη, ἔχουσα οὕτως: Ἄρθρον 11. Ἐν τῷ τετάρτῳ στίχῳ διαγράφονται αἱ λέξεις «ὡς εἰσαγγελεὺς Πρωτοδικῶν» καὶ ἀναπληροῦνται διὰ τῶν ἑξῆς· «ἐν συνόλῳ ὡς εἰσαγγελεὺς Πρωτοδικῶν ἢ ὡς εἰσαγγελεὺς Πρωτοδικῶν καὶ ὡς ἀντεισαγγελεὺς Ἐφετῶν». Ἐπίσης ὑπάρχει καὶ ἄλλη τροπολογία, τῶν βουλευτῶν κυρίων Σπ. Δεληγιάννη καὶ Ἀλ. Πονηροπούλου, ἔχουσα οὕτω: Τὸ δεύτερον ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου 11 νὰ τροποποιηθῇ ὡς ἑξῆς· Ἀντὶ τῆς φράσεως «ἢ ἀπολύονται ταύτης» νὰ τεθῇ ἡ φράσις «ἀπολύονται δὲ ταύτης» κλπ. ὡς ἐν τῷ νομοσχεδίῳ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλήν· τίνας ἐκ τῶν τροπολογιῶν τούτων δέχεται;

§79ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Οὐδεμίαν.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπορρίπτονται αἱ τροπολογίαι τῶν κυρίων Δ. Τσιτσάρα, Φ. Νέγρη καὶ Σπ. Δεληγιάννη, καθὼς καὶ ἡ τοῦ κ. Ἀλ. Πονηροπούλου καὶ Σπ. Δεληγιάννη. Ὁ κ. Ἰ. Δ. Ῥάλλης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 11.

§81Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐν τέλει τοῦ ἄρθρου 11 περιλαμβάνονται τὰ ἑξῆς: «ἢ εἰσαγγελεὺς Ἐφετῶν, ἂν πρὸς τούτοις διετέλεσε καὶ ὡς ἀρεοπαγίτης ἐπὶ τριετίαν». Ἀλλὰ κατὰ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ψηφίζεται νῦν, τοῦ λοιποῦ οἱ εἰσαγγελεῖς δὲν θὰ δύνανται νὰ ὦσι δικασταί. Πῶς εἶναι λοιπὸν δυνατὸν ὁ εἰσαγγελεὺς Ἐφετῶν νὰ διετέλεσεν ἐπὶ τριετίαν ὡς ἀρεοπαγίτης;

§82Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Εἶναι ἀνωτέρα ἡ θέσις τοῦ εἰσαγγελέως.

§83Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν πρόκειται περὶ τοῦ ἂν εἶναι ἀνωτέρα.

§84Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Δυνατὸν νὰ προκύψωσιν εἰς τὸ μέλλον.

§85Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατόν. Κατὰ τὸ νομοσχέδιον οἱ εἰσαγγελεῖς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπηρετῶσι πλέον ὡς δικασταί. Εἶναι ἐντελῶς κεχωρισμένοι οἱ δύο κλάδοι, καὶ συνεπῶς ὁ εἰσαγγελεὺς Ἐφετῶν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διετέλεσεν ὡς ἀρεοπαγίτης ἐπὶ τριετίαν. Πρέπει νὰ διαγραφῇ, διότι εὑρίσκεται εἰς ἀντίφασιν.

§86Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐκ ποίου κειμένου; Τοῦ τῆς ἐπιτροπῆς ἢ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου;

§87Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὁμιλῶ προκειμένου περὶ τοῦ ἄρθρου, ὡς ὑποβάλλεται ὑπὸ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου· ἀλλ’ ἡ ἰδία φράσις περιλαμβάνεται καὶ εἰς τὸ τῆς ἐπιτροπῆς.

§88ΑΡ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν τῷ ἄρθρῳ 11 ἀνεγράφη ἡ διάταξις, καθ’ ἣν ἀντεισαγγελεὺς Ἐφετῶν διορίζεται ὁ διατελέσας εἰσαγγελεὺς Πρωτοδικῶν ἐπὶ τριετίαν. Ἐγὼ νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ἐπαρκὴς ἐγγύησις τοῦτο, διότι εἷς εἰσαγγελεὺς Πρωτοδικῶν δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀποκτήσῃ τόσην πεῖραν εἰς τόσον μικρὸν χρονικὸν διάστημα τῶν τριῶν ἐτῶν, ὥστε νὰ καταλάβῃ τὴν θέσιν τοῦ ἀντεισαγγελέως τῶν Ἐφετῶν, διότι εἶναι γνωστὸν ὅτι ἡ θέσις τοῦ ἀντεισαγγελέως τῶν Ἐφετῶν εἶναι πολὺ σοβαρὰ θέσις, διότι ὁ ἀντεισαγγελεὺς ἀναπληρώνει πολλάκις τὸν εἰσαγγελέα τῶν Ἐφετῶν. Λοιπὸν ἀπαιτεῖται νὰ εἶναι πολὺ ἱκανός, ὥστε νὰ εἶναι ἀντάξιος τῆς θέσεως ταύτης καὶ νὰ ἐκπληροῖ τὸ καθῆκόν του. Λοιπὸν νομίζω ὅτι πρέπει νὰ προστεθῶσι δύο ἔτη ἀκόμη, διότι βεβαίως καὶ ἡ Βουλὴ θ’ ἀναγνωρίσῃ τὸ πρᾶγμα, καὶ δὴ οἱ ἔχοντες πεῖραν δικαστικήν, ὅτι ἡ τριετὴς ὑπηρεσία δὲν θὰ εἶναι ἐπαρκὴς ἐγγύησις, ἵνα τις εἰσαγγελεὺς Πρωτοδικῶν ἀποκτήσῃ τὴν θέσιν τοῦ ἀντεισαγγελέως τῶν Ἐφετῶν.

§89Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Φρονῶ ὅτι τὸ τελευταῖον τμῆμα τοῦ αʹ ἐδαφίου, ὡς συνετάχθη ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς, εἶναι ἀνάγκη νὰ παρεμβληθῇ εἰς τὸ νομοσχέδιον καὶ νὰ γίνῃ δεκτὸν ὁλόκληρον τὸ ἄρθρον ὡς διετυπώθη ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως. Τὸ μέρος τοῦτο εἶναι τὸ ἑξῆς «Κατὰ τὴν πρώτην πενταετίαν ἀπὸ τῆς ἰσχύος τοῦ παρόντος νόμου δύναται νὰ διορισθῇ εἰσαγγελεὺς Ἐφετῶν ἢ ἀντεισαγγελεὺς τοῦ Ἀρείου Πάγου καὶ ἐφέτης ἐπὶ ὀκταετίαν ὑπηρετήσας ὡς τοιοῦτος». Θεωρῶ ὅτι εἶναι ἀνάγκη τὸ τμῆμα τοῦτο τοῦ ἐδαφίου νὰ εἰσαχθῇ εἰς τὸ νομοσχέδιον τὸ κυβερνητικόν. Ἐὰν ἡ διατύπωσις τοῦ κυβερνητικοῦ νομοσχεδίου γίνῃ δεκτὴ καὶ δὲν παρεμβληθῇ τὸ μέρος τοῦτο εἰς αὐτό, εἶναι κίνδυνος κατὰ τὴν πρώτην πενταετίαν ἀπὸ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου νὰ εὑρεθῶμεν ἄνευ προσώπων, τὰ ὁποῖα νὰ δύνανται νὰ καταλάβωσι τὰς θέσεις ταύτας.

§90Ν. ΜΑΡΚΕΤΗΣ. Δι’ αὐτὸ τὸ προσεθήκαμεν.

§91Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἀπαραίτητον.

§92Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Τὸ ὅλον νομοσχέδιον τῆς τε Κυβερνήσεως καὶ τῆς ἐπιτροπῆς διέπεται ὑπὸ πνεύματος δυσπιστίας πρὸς τὸ ὑπάρχον εἰσαγγελικὸν προσωπικόν. Ἐὰν λοιπὸν ἡ τοιαύτη δυσπιστία κυρωθῇ διὰ τῆς ἐκκαθαρίσεως ὑπὸ τοῦ ἀνωτάτου συμβουλίου, θὰ κατορθωθῇ οὐδένα νὰ ἔχωμεν εἰσαγγελέα Πρωτοδικῶν, ἵνα καταλάβῃ τὴν θέσιν τοῦ ἀντεισαγγελέως τῶν Ἐφετῶν.

§93ΑΡ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Θεωρεῖτε, κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἐπαρκῆ τὴν τριετῆ ὑπηρεσίαν ἢ πρέπει νὰ γίνῃ πενταετής;

§94Κ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Νὰ μὴ τὸ ἀλλάξωμεν. Νὰ προστεθῇ μόνον μετὰ τὴν αʹ παράγραφον ἡ τροπολογία τῆς ἐπιτροπῆς ἀπὸ τῆς φράσεως «κατὰ τὴν πρώτην πενταετίαν» μέχρι τῶν λέξεων «ὡς τοιοῦτος».

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν θὰ ψηφισθῇ πρῶτον τὸ αʹ ἐδάφιον τοῦ κυβερνητικοῦ νομοσχεδίου, εἰς τοῦτο δὲ θὰ προστεθῇ καὶ ἡ τροπολογία τῆς ἐπιτροπῆς ἀπὸ τῶν λέξεων «κατὰ τὴν πρώτην πενταετίαν» μέχρι τῶν λέξεων «ὡς τοιοῦτος».

§96Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα.

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τώρα ἔχομεν τὸ βʹ ἐδάφιον.

§98Ν. ΜΑΡΚΕΤΗΣ. Πρέπει νὰ ψηφισθῇ τώρα τὸ βʹ ἐδάφιον τοῦ κειμένου τῆς ἐπιτροπῆς, τὸ ὁποῖον ἄρχεται ἀπὸ τῶν λέξεων «Περὶ τῶν κατὰ τὴν ἰσχὺν» καὶ τελειώνει εἰς τὰς λέξεις «τῶν παρ’ Ἐφέταις εἰσαγγελέων», διότι, ὡς ἐψηφίσθη ἐν τῷ ἄρθρῳ 7 τῆς ἐπιτροπῆς, κατ’ ἀναγκαίαν συνέπειαν πρέπει νὰ ψηφισθῇ καὶ αὐτό, διότι εἶναι συναφῆ.

§99Μ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Ἐγὼ θὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τοῦ αʹ ἐδαφίου. Δὲν ἐννοῶ διατί δὲν γίνεται ἀποδεκτὴ ἡ τροποποίησις τῆς ἐπιτροπῆς, ὅσον ἀφορᾷ τὸν διορισμὸν τοῦ ἀντεισαγγελέως τοῦ Ἀρείου Πάγου ἢ τοῦ εἰσαγγελέως τῶν Ἐφετῶν, δηλαδὴ τὸ πρῶτον μέρος τοῦ αʹ ἐδαφίου. Ἐὰν συμβῇ εἷς εἰσαγγελεὺς Πρωτοδικῶν νὰ γίνῃ μετὰ ἑπτὰ ἐτῶν ὑπηρεσίαν ἀντεισαγγελεὺς Ἐφετῶν, πρέπει νὰ ὑπηρετήσῃ ἄλλα ἕξ ἔτη εἰς τὴν θέσιν ταύτην, ἤτοι ἐν ὅλῳ δεκατρία, διὰ νὰ δύναται νὰ καταλάβῃ τὴν θέσιν τοῦ εἰσαγγελέως τῶν Ἐφετῶν ἢ τοῦ ἀντεισαγγελέως τοῦ Ἀρείου Πάγου; Αὐτὸ δὲν εἶναι δίκαιον.

§100ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Βεβαίως δὲν εἶναι ὀρθόν.

§101Β. ΛΕΩΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ὑπάρχει μεγάλη διαφορὰ μεταξὺ τῶν δύο κειμένων.

§102Κ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Νὰ δεχθῶμεν ὁλόκληρον τὸ ἄρθρον τῆς ἐπιτροπῆς, καὶ οὕτω τελειώνει τὸ ζήτημα.

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 11, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνεται εἶτα δεκτὸν τὸ ἄρθρον 12 τοῦ νομοσχεδίου ἄνευ ἀντιρρήσεως). Ἄρθρον 13 (ἀναγινώσκεται τὸ τοῦ κυβερνητικοῦ νομοσχεδίου ὡς καὶ τὸ τῆς ἐπιτροπῆς).

§104Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ ἄρθρον 13 εἶναι τὸ περιέχον τὰς οὐσιωδεστέρας διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου, διότι διὰ τοῦ ἄρθρου τούτου κανονίζεται ὁ τρόπος τῆς προαγωγῆς τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων. Εἶναι δὲ οὐσιωδῶς διάφοροι αἱ ἀρχαὶ αἱ διατυπούμεναι ἐν τοῖς δύο ἄρθροις, δηλαδὴ ἐν τῷ ἄρθρῳ τῷ καταρτισθέντι ὑπὸ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης καὶ ἐν τῷ διατυπωθέντι ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς, διότι κατὰ τὸ ἄρθρον τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου ἡ γνωμοδότησις τοῦ ἀνωτάτου δικαστικοῦ συμβουλίου εἶναι μὲν ἀπαραίτητος, ἀλλὰ δύναται νὰ γίνῃ τῇ πρωτοβουλίᾳ τοῦ ἀνωτάτου τούτου συμβουλίου μὴ δεσμευομένου ὑπὸ τῆς ἀρχαιότητος τοῦ προαχθησομένου, ἀλλὰ δυναμένου τούτου νὰ γνωμοδοτήσῃ κατ’ ἀρέσκειαν. Φρονῶ ὅτι πρέπει διὰ παντὸς μέσου νὰ καταστήσωμεν ἀνεξαρτήτους τοὺς δικαστικοὺς λειτουργούς, καὶ διὰ τοῦτο ἀπ’ ἀρχῆς ἐτόνισα ὅτι τοῦτο δέον νὰ εἶναι τὸ κύριον μέλημα ἡμῶν. Φρονῶ δ’ ὅτι ὡς διετυπώθη τὸ ἄρθρον τὸ καταρτισθὲν ὑπὸ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου δὲν συντελεῖ εἰς τὴν ἀνεξαρτησίαν τῶν δικαστικῶν λειτουργῶν, ἀλλά, ὡς καὶ ἄλλοτε ὑπεχρεώθην νὰ εἴπω ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, μεταθέτομεν τὴν συναλλαγὴν ἀπὸ τὰς αἰθούσας τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης, εἰς τὰς αἰθούσας τοῦ Ἀρείου Πάγου, καθιστῶμεν δὲ ἀντὶ τῆς πολιτικῆς συναλλαγῆς, ἡ ὁποία ὁμολογουμένως ὑπῆρχε μέχρι τοῦδε καὶ ἡ ὁποία κατέστρεψε τὸν κλάδον τοῦτον, καθιστῶμεν ἕτερον εἶδος συναλλαγῆς, ἐπίσης ὀλεθρίας, τὴν συναλλαγὴν τὴν κοινωνικήν. Ἐὰν δὲ γίνωσι δεκταὶ αἱ ἀρχαί, αἱ διατυπούμεναι ἐν τῷ ἄρθρῳ τῆς ἐπιτροπῆς, τότε ἀναμφισβητήτως ὁ δικαστικὸς λειτουργὸς ἐξασφαλίζεται, διότι ὁ δικαστὴς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραλειφθῇ εἰμὴ μόνον ὅταν τὸ δικαστικὸν συμβούλιον θὰ ἔχῃ τὸ θάρρος νὰ γνωμοδοτήσῃ ὑπὲρ τῆς παραλείψεως αὐτοῦ λόγῳ ἀνικανότητος ἢ λόγῳ ἐλαττωμάτων χαρακτῆρος. Καὶ εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι τὸ δικαστικὸν συμβούλιον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γνωμοδοτήσῃ ὑπὲρ τῆς μὴ προαγωγῆς δικαστικοῦ λειτουργοῦ διὰ τοιούτους λόγους, ἂν πράγματι οἱ λόγοι οὗτοι δὲν ὑπάρχωσι, Διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ προτιμηθῇ τὸ ἄρθρον ὡς διετυπώθη ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς, γινομένων τροποποιήσεών τινων ὡς πρὸς τὸ λεκτικόν, διότι καὶ ἐν τῷ ἄρθρῳ τούτῳ, τῷ διατυπωθέντι ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς, ὑπάρχουσι λάθη. Ἀλλ’ ἡ ἀρχὴ δέον νὰ εἶναι αὕτη, πρέπει νὰ κυριαρχῇ ἡ ἀρχὴ τῆς ἀρχαιότητος, δὲν πρέπει νὰ μαραίνωνται οἱ δικαστικοὶ ὑπάλληλοι καὶ νὰ καταστρέφωνται ἐκ τοῦ φόβου ὅτι θέλουσι παραλειφθῆ, μόνον διότι δὲν συνδέονται πρὸς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι διέπουσι τὰ τῆς τύχης αὐτῶν.

§105Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐγὼ νομίζω, Κύριοι, ὅτι εἶναι ὀρθότερον νὰ δεχθῶμεν τὴν διατύπωσιν τοῦ ἄρθρου, ὡς ἔχει ἐν τῷ κυβερνητικῷ νομοσχεδίῳ. Τὸ νομοσχέδιον τὸ κυβερνητικόν, καθορίζει ὅτι διὰ πᾶσαν προαγωγὴν μέχρι τοῦ ἀντεισαγγελέως τῶν Ἐφετῶν καὶ τοῦ ἐφέτου ἀπαιτεῖται ἡ ἀπόφασις τοῦ ἀνωτάτου δικαστικοῦ συμβουλίου, διὰ δὲ τοὺς πρόεδρον καὶ εἰσαγγελέα Ἐφετῶν καὶ ἀντεισαγγελέα καὶ πρόεδρον τοῦ Ἀρείου Πάγου ἀπαιτεῖται καὶ γνωμοδότησις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Τὸ ἄρθρον τοῦ κυβερνητικοῦ νομοσχεδίου, ὡς ἔχει, δὲν καθορίζει τὴν κατ’ ἀρχαιότητα ἢ κατ’ ἐκλογὴν προαγωγήν, διότι τὸ σύστημα τῆς προαγωγῆς καθορίζει τὸ ἄρθρον 27· κατὰ συνέπειαν, ἐὰν δεχθῶμεν τὸ νομοσχέδιον τὸ κυβερνητικὸν ὡς ἔχει, δὲν θέλομεν προδικάσει πρὶν ἢ φθάσωμεν εἰς τὸ ἄρθρον 27, κατὰ ποῖον σύστημα θέλομεν ὁρίσει τὴν προαγωγήν. Ἐγὼ ἔχω γνώμην τελείως ἀντίθετον πρὸς τὴν τοῦ κ. Ῥάλλη, περὶ τῆς κατ’ ἀρχαιότητα προαγωγῆς. Ἐγὼ ἔχω τὴν γνώμην ὅτι οὐδέποτε δυνάμεθα νὰ νομοθετήσωμεν ὀρθῶς προκειμένου περὶ ὀργανισμοῦ σώματος ἐπιστημονικοῦ, ἐὰν τάξωμεν ὡς βάσιν τῆς προαγωγῆς πάντοτε τὴν ἀρχαιότητα. Νομίζω δ’ ὅτι δὲν ὑπάρχει κινδυνωδέστερον πρᾶγμα εἰμὴ νὰ θέσωμεν ὡς κανόνα τὴν κατ’ ἀρχαιότητα προαγωγήν, ὅταν πρόκειται νὰ πληρώσωμεν ἀνωτάτας θέσεις τοῦ Ἀρείου Πάγου, διότι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἡ σύνθεσις τοῦ ἀνωτάτου δικαστηρίου θέλει εἶσθαι νόμημα τοῦ γήρατος, οὐχὶ δὲ τῆς ἱκανότητος. Τὸ σύστημα τῆς κατ’ ἀρχαιότητα προαγωγῆς στηρίζεται ἐπὶ συστήματος περίπου ὁμοίου πρὸς τὸ ἐν τῷ στρατεύματι ἐπικρατοῦν, σύστημα καθ’ ὃ τὸ ἀνώτατον δικαστικὸν συμβούλιον θὰ διαγράφῃ ἐκ τοῦ πίνακος τῶν προακτέων τοὺς μὴ θεωρουμένους κατὰ τὴν κρίσιν του προακτέους καὶ θ’ ἀφήνῃ μόνον τοὺς κατὰ τὴν κρίσιν του ἱκανούς, θὰ εἶναι δ’ ὑποχρεωμένος ὁ Ὑπουργὸς νὰ προάγῃ κατὰ σειρὰν ἀρχαιότητος. Ἀλλ’ ἐννοεῖται ὅτι ἐν τῷ συστήματι τούτῳ θὰ ἔχωμεν διαγραφὴν ἐκ τοῦ καταλόγου ἐκείνων, τοὺς ὁποίους τὸ συμβούλιον θὰ κρίνῃ ὡς ἀπολύτως ἀνικάνους, ἀλλ’ εἶναι δυνατὸν μεταξὺ τῶν θεωρουμένων ὑπὸ τοῦ τοῦ συμβουλίου ὡς προακτέων νὰ ὑπάρχωσι νεώτεροι, οἱ ὁποῖοι νὰ εἶναι πολὺ ἱκανώτεροι τῶν ἀρχαιοτέρων, δὲν εἶναι δὲ ὀρθόν, ἵνα τοιαύτην ἱκανότητα, τοιαύτην ὑπεροχὴν ἐν τῇ ἐπιστήμῃ καθηλώσωμεν ἐντὸς τοῦ ὁρίου τῆς ἡλικίας. Ἐὰν δὲ τὸ σύστημα τοῦτο ἤθελε τηρηθῆ καὶ εἰς τὴν σύνθεσιν τοῦ Ἀρείου Πάγου, ἠθέλομεν στερηθῆ ἀκριβῶς ἐκείνων τῶν ἀρεοπαγιτῶν, ἐφ’ οἷς ἐπαίρεται ὁ Ἄρειος Πάγος. Διότι, ὅταν τηρήσητε αὐστηρὰν τὴν ἀρχαιότητα εἰς τὴν σύνθεσιν τῶν Ἐφετείων, θέλομεν φθάσει ἀναγκαίως νὰ στερήσωμεν τὸν Ἄρειον Πάγον δικαστῶν ὁμοίων πρὸς τοὺς σήμερον πρωτεύοντας καὶ κατ’ ἐκλογὴν προαχθέντας, τῶν ὁποίων δὲν θέλω ν’ ἀναφέρω τὰ ὀνόματα εἰς τὴν Βουλήν, διότι δὲν θέλω νὰ θεωρηθῶ ὡς λαμβάνων ἀφορμὴν νὰ ἐξυμνήσω πρόσωπα. Ἔχομεν δικαστὰς παρὰ τῷ Ἀρείῳ Πάγῳ, οἵτινες ἀσκοῦσι τὴν ἀνωτάτην δικαιοσύνην καὶ οἵτινες ἐγένοντο ἀρεοπαγῖται μόλις συμπληρώσαντες τὰ ἀπαιτούμενα κατὰ τὸν νόμον προσόντα, οὗτοι δὲ σήμερον εἶναι τὰ ἐρείσματα τῆς παρὰ τῷ Ἀρείῳ Πάγῳ δικαιοσύνης. Θέλομεν ἀποκλείσει, κατὰ συνέπειαν, τοιοῦτον νόμον καθορίζοντες, τὴν εἰσαγωγὴν τῆς ἱκανότητος εἰς τὸ ἀνώτατον δικαστήριον, τοιοῦτοι δὲ νόμοι ἁπανταχοῦ κρημνίζουσι τὰς βάσεις τῆς ἐπιστήμης. Θεωρῶ ἑπομένως τὸ νομοσχέδιον τῆς Κυβερνήσεως λυσιτελέστερον ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀρχήν, ἣν διατυπώνει ἐν τῷ ἄρθρῳ 27, διότι καθορίζει τὴν προαγωγὴν κατὰ τὰ ⅔ κατ’ ἀρχαιότητα καὶ κατὰ τὸ ⅓ κατ’ ἐκλογήν. Δὲν ὑπάρχει δὲ κίνδυνος μέγας ν’ ἀφήσωμεν εἰς τὸ ἀνώτατον συμβούλιον νὰ προτείνῃ τὴν προαγωγὴν τοῦ ⅓ κατ’ ἐκλογήν, δυνάμεθα μάλιστα νὰ καταστήσωμεν τὴν διάταξιν τῆς ἐκλογῆς δυνητικήν, νὰ δύναται δηλ. ν’ ἀνευρίσκῃ καὶ νὰ μὴ εἶναι ὑποχρεωμένον. Δι’ αὐτὸ λοιπόν, ἐπειδὴ τὴν στιγμὴν ταύτην δὲν συζητοῦμεν τὸ σύστημα τῆς προαγωγῆς, θὰ εἶναι ὀρθότερον ἵνα δεχθῶμεν τὴν διατύπωσιν τοῦ κυβερνητικοῦ νομοσχεδίου, ἥτις δὲν προδικάζει τίποτε καί, ὅταν φθάσωμεν εἰς τὸ 27ον, νὰ λύσωμεν τὸ ζήτημα τῆς προαγωγῆς, κερδίζοντες οὕτω τὸν χρόνον.

§106Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἐγὼ εἶμαι σύμφωνος μετὰ τοῦ κ. Στράτου καὶ διὰ τὸν ἑξῆς ἀκόμη λόγον, διότι ἡ τροπολογία τῆς ἐπιτροπῆς ἔχει τὴν προσθήκην ὅτι οἱ παραλειπόμενοι ἐκ τῶν ἀρχαιοτέρων δὲν λαμβάνονται ὑπ’ ὄψιν εἰς μεταγενεστέραν προαγωγήν. Τοῦτο, τὸ κατὰ τὸ φαινόμενον ὀρθόν, θὰ παρεμβάλλῃ τὰ ἑξῆς ἐμπόδια. Ἡ ἐπιτροπή, ἐὰν θέλῃ νὰ προαγάγῃ ἕνα νεώτερον, ἀλλ’ ἱκανότητος διακεκριμένης, εἶναι ἠναγκασμένη νὰ μὴ τὸν προαγάγῃ, διότι προάγουσα τὸν νεώτερον θὰ καταστήσῃ στασίμους πάντας τοὺς πρὸ αὐτοῦ ἀρχαιοτέρους, στασίμους δι’ ἅπαντα τὸν δικαστικόν των βίον, οὐχὶ διὰ μίαν μόνην ἐποχήν, καὶ συνεπῶς δὲν θὰ δύναται νὰ ἐνεργήσῃ τὴν κατ’ ἐκλογὴν προαγωγήν. Συμφωνῶ λοιπὸν καὶ διὰ τοῦτον τὸν λόγον πρὸς τὴν γνώμην ὅτι πρέπει νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον, ὡς ὑπεβλήθη ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως.

§107Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Εἶμαι καὶ ἐγὼ σύμφωνος πρὸς τὸν κ. Βουλευτὴν Βάλτου, ὡς πρὸς τὸ ὅτι δύναται νὰ συζητηθῇ τὸ ἀπασχολοῦν ἡμᾶς ζήτημα εἰς τὸ ἄρθρον 27. Ἀλλ’ ἀναγκαῖον θεωρῶ ν’ ἀπαντήσω μίαν λέξιν, ὅτι, ἂν εἶναι ἀληθές, ὅτι δικασταί τινες εἶναι δυνατὸν ν’ ἀδικηθῶσι διὰ τῆς προαγωγῆς κατ’ ἀρχαιότητα, τοῦτο θὰ εἶναι μία ἐξαίρεσις, ἐνῷ ἀναμφισβήτητον εἶναι ὅτι διὰ τῆς καθιερώσεως τοῦ συστήματος τοῦ κατ’ ἐκλογὴν προβιβασμοῦ, αἱ ἀδικίαι δὲν θὰ εἶναι ἐξαιρετικαί, ἀλλὰ θὰ εἶναι κανών.

§108Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ἐὰν δὲν πρόκειται νὰ συζητήσωμεν τώρα τὸ ἄρθρον τῆς ἐπιτροπῆς, ἐγὼ παραιτοῦμαι.

§109Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐν τῇ ἐπιτροπῇ διὰ μακρῶν, μακροτάτων συνεζητήθη τὸ ἄρθρον ὡς διετυπώθη, καὶ οἱ ὑποστηρίζοντες τὴν κατ’ ἐκλογὴν προαγωγὴν ἀντέταξαν ὅλα τὰ ἐπιχειρήματα αὐτῶν. Ἡ ἐπιτροπὴ εὗρεν ὅτι τὸ συμφέρον τῆς δικαιοσύνης καὶ τὸ συμφέρον τῆς καλλιτέρας διακανονίσεως τοῦ θέματος τούτου εἶναι ἡ ἐν τῷ ὑπὸ συζήτησιν ἄρθρῳ διατύπωσις. Διότι ὁ φόβος ὁ μόνος, τὸν ὁποῖον, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, ἤκουσα ἀπὸ τοὺς ἀξιοτίμους Βουλευτὰς Βάλτου καὶ Κυνουρίας, εἶναι ὅτι πιθανὸν νεώτερός τις, διακρινόμενος, νὰ κηρυχθῇ στάσιμος, αὐτὸς ὁ φόβος εἶναι ἀβάσιμος.

§110Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Δὲν εἶπον τοῦτο· εἶπον ὅτι κατὰ τὸ σύστημα τῆς ἀρχαιότητος κινδυνεύομεν νὰ μὴ ἔχωμεν τὸ μέσον, ἵνα νεωτέρους δικαστὰς ἐξέχοντας προάγωμεν κατ’ ἐκλογήν.

§111Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Λοιπὸν ὁ κίνδυνος νὰ κριθῇ στάσιμος ὁ τοιοῦτος δὲν ὑπάρχει. Ὑπάρχει μόνον ἡ ἀπώλεια, τὴν ὁποίαν ὑποστηρίζει ὁ κ. Βουλευτὴς Βάλτου, ὅτι ἐν δεδομένῃ στιγμῇ ἱκανὸς νεώτερος δικαστὴς δὲν θὰ δύναται νὰ προαχθῇ. Ἀλλ’ αὐτὴ ἡ ἀπώλεια τῆς δικαιοσύνης εἶναι πολὺ μικρά, ἀπέναντι τῆς μεγίστης ὠφελείας τοῦ νὰ τηρήσωμεν τὸν κανόνα, ὃν διετύπωσεν ἡ ἐπιτροπή. Εἶναι μία ἐξαίρεσις ἢ περίπτωσις, τὴν ὁποίαν ὑποστηρίζει ὁ ἀξιότιμος ἐκ Κυνουρίας συνάδελφος, ἐνῷ ὁ κανὼν εἶναι ἐκεῖνος, τὸν ὁποῖον διατυπώνει ἡ ἐπιτροπή. Διὰ τοῦτο συνιστῶ καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἵνα μὴ ἀπασχολῇ τὴν Βουλὴν ἐπὶ πλέον, ὅπως, χάριν τῆς καταλληλοτέρας προαγωγῆς καὶ τῆς ἱκανοποιήσεως τῆς ἀληθοῦς ἀξίας ἐν τῇ ἀρχαιότητι τῆς ὑπηρεσίας, γίνῃ δεκτὴ ἡ πρότασις τῆς ἐπιτροπῆς, ὅπως διετυπώθη ἐν τῷ ἄρθρῳ 11.

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ὑποτροπολογία τοῦ κ. Βοζίκη ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 13.

§113Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἡ ἰδική μου ὑποτροπολογία παρέλκει πλέον.

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καλῶς. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 13). Ἄρθρον 14 (ἀναγινώσκεται).

§115Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Φρονῶ ὅτι ἀμφότερα τὰ ἄρθρα, τό τε τῆς ἐπιτροπῆς καὶ τὸ τῆς Κυβερνήσεως, δέον νὰ περιληφθῶσιν ἐν τῷ νόμῳ, διότι τὸ ἄρθρον 14 τοῦ κυβερνητικοῦ νομοσχεδίου εἶναι εἰλημμένον ἐκ τῶν ἤδη ὑφισταμένων νόμων, καὶ κατὰ τούτους οἱ καθηγηταὶ τῆς Νομικῆς Σχολῆς τοῦ Πανεπιστημίου δύνανται νὰ διορισθῶσιν ἀρεοπαγῖται. Δὲν εὑρίσκω ὅτι εἶναι σκόπιμον ν’ ἀφαιρεθῇ ἡ διάταξις αὕτη καὶ νὰ μὴ ὑπάρχῃ δικαίωμα εἰς τὸν Ὑπουργὸν νὰ διορίζῃ ἕνα καθηγητὴν τοῦ Πανεπιστημίου εἰς θέσιν ἀρεοπαγίτου· ἐγὼ μάλιστα νομίζω, ὅτι ὑποχρεωτικῶς ὤφειλον νὰ διορίζωνται ἀρεοπαγῖται οἱ καθηγηταὶ τῆς Νομικῆς Σχολῆς...

§116Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι· ἔχουσιν ἀποβάλει τὴν ἕξιν τοῦ δικάζειν.

§117Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. ... καὶ τοσοῦτο μᾶλλον καθόσον ἡ θέσις τοῦ ἀρεοπαγίτου ὡς δικαστοῦ εἶναι ὅλως διάφορος τῆς τοῦ πρωτοδίκου καὶ τοῦ ἐφέτου, τοῦτο δὲ τὸ ἐλάττωμα ἐνέχει ὁ σήμερον Ἄρειος Πάγος ὅτι οἱ ἀρεοπαγῖται προερχόμενοι εἰς τὴν θέσιν ταύτην ἐκ τῶν θέσεων τῶν δικαστῶν τῆς οὐσίας λησμονοῦσιν, ὅτι δὲν εἶναι πλέον δικασταὶ τῆς οὐσίας ἀλλὰ τῶν τύπων καὶ δικάζουσιν οὐχὶ ὡς ἀρεοπαγῖται ἀλλ’ ὡς ἐφέται καὶ ὡς πρωτοδίκαι. Διὰ τοῦτο ἡ γνώμη μου εἶναι ὅτι δέον ὁ δικαστὴς τῶν τύπων νὰ προέρχηται ἐκ κλάδου ὅλως διαφόρου τῆς οὐσίας. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ τούτου σήμερον καὶ διὰ τοῦτο δὲν ἀναπτύσσω περισσότερον τὴν γνώμην μου· φρονῶ ὅμως πάντως ὅτι πρέπει νὰ ψηφισθῇ τὸ ἄρθρον 14 τοῦ νομοσχεδίου. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ 14 τῆς ἐπιτροπῆς, ὡς παρετηρήθη ὑπὸ τῶν ἀξιοτίμων προλαλησάντων, ὑπάρχει τυπογραφικὸν λάθος, δηλαδὴ παρελείφθη ὁ χρόνος ὁ ἀπαιτούμενος καὶ δέον νὰ ὁρισθῇ τοιοῦτος;

§118Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰκοσαετία ἐν τῷ αὐτῷ βαθμῷ.

§119Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἀλλ’ ὡς ὑποτροπολογίαν τῆς τροπολογίας ταύτης, ὡς προσθήκην ὑποβάλλω τὸ ἑξῆς· «οἱ συμπληρώσαντες εἰκοσιπενταετῆ ὑπηρεσίαν ὡς πρωτοδίκαι, ἔχοντες δ’ ἐν συνόλῳ τριακονταπενταετῆ δικαστικὴν ὑπηρεσίαν καὶ ὑπερβάντες τὸ 60ὸν ἔτος τῆς ἡλικίας κατὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου ἀποχωροῦντες τῆς ὑπηρεσίας λαμβάνουσι σύνταξιν ἀνάλογον τοῦ μισθοῦ τοῦ προέδρου τῶν Πρωτοδικῶν». Τοῦτο εἶναι σύμφωνον πρὸς τὰς ἀρχὰς, ἐκ τῶν ὁποίων ἡ Βουλὴ ἀπέδειξεν ὅτι ἐμφορεῖται κατὰ τὴν ψήφισιν τῶν στρατιωτικῶν νομοσχεδίων. Λοιπὸν δὲν πρέπει ν’ ἀρνηθῇ ἡ Βουλὴ εἰς τοὺς πολιτικοὺς ὑπαλλήλους ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον παρεδέχθη διὰ τοὺς στρατιωτικούς· ἡ Βουλὴ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ φανῇ ἄνισος, καὶ ἄνισος θὰ εἶναι παρ’ ὅλας τὰς ἀντιρρήσεις τοῦ κ. Βουλευτοῦ Σύρου, ἂν δὲν δεχθῇ τὸ προτεινόμενον. Τὸ προτεινόμενον δὲ εἶναι τὸ συμφωνότατον καὶ πρὸς τὰς ἀνάγκας τῆς ὑπηρεσίας.

§120ΑΡ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον 15 πρέπει νὰ περιλάβωμεν καὶ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θέλουσιν ἀποχωρήσει ἐκ τῶν δικαστικῶν λειτουργῶν, καὶ ἐπειδὴ ἐξομοιοῦνται μὲ τοὺς ἀντεισαγγελεῖς τῶν ἐφετῶν καὶ ἐπειδὴ οἱ ἀντεισαγγελεῖς λαμβάνουσιν ὁλόκληρον τὸν μισθόν των, νὰ τὸν λάβωσι καὶ αὐτοὶ ὁλόκληρον. Διὰ τοῦτο διετύπωσα ὡς ἑξῆς τὴν τροπολογίαν μου: «Εἰσαγγελεῖς τῶν Πρωτοδικῶν, ἀποχωροῦντες τῆς ὑπηρεσίας, ἐξομοιοῦνται πρὸς τοὺς παρ’ Ἐφέταις εἰσαγγελεῖς καὶ συμφώνως τῷ νόμῳ ΑΡΚΑʹ τοῦ 1883 λαμβάνουσιν ὁλόκληρον τὴν μισθοδοσίαν των».

§121Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Τὰ δύο ἄρθρα, τὸ κυβερνητικὸν καὶ τὸ τῆς ἐπιτροπῆς, δέον νὰ συμπτυχθῶσιν εἰς ἕν, εἰ δ’ ἄλλως νὰ ἀλλάξῃ ἡ ἀρίθμησις τῶν ἄρθρων ὅλων. Τώρα θὰ ἠδύνατό τις νὰ παρατηρήσῃ τι, τὸ ὁποῖον δὲν ἐπιθυμῶ νὰ συμβῇ, ἵνα μὴ ἀδικηθῶσι τὰ πρόσωπα, περὶ ὧν ἔλαβε πρόνοιαν ἡ ἐπιτροπή. Φρονῶ λοιπὸν ἀναγκαῖον, ἵνα ἀπορριφθῶσιν αἱ ἀντιρρήσεις τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Σύρου συναδέλφου διὰ τοὺς καθηγητὰς τοῦ Πανεπιστημίου, διότι θεωρῶ ὅτι εἶναι ἀπαραίτητον διὰ τὸν Ἄρειον Πάγον ν’ ἀφήσωμεν καὶ τὴν πηγὴν ταύτης τῆς ἐκλογῆς, τοῦθ’ ὅπερ ὑπάρχει ἐκ τοῦ σήμερον ἰσχύοντος νόμου καὶ ὀρθὸν εἶναι νὰ μείνῃ, διότι ἐνδέχεται ἡ Κυβέρνησις νὰ εὑρεθῇ εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ εἰσαγάγῃ εἰς τὸν Ἄρειον Πάγον καθηγητὰς τοῦ Πανεπιστημίου, καὶ πρέπει νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα τοῦτο. Εἶναί τι καλῶς κείμενον, τὸ ὁποῖον δὲν ἔδωκε μέχρι τοῦδε ἀφορμὴν εἰς καταχρήσεις· ὀρθὸν εἶναι λοιπὸν νὰ μὴ τὸ ταράξωμεν. Ἡ διάταξις περὶ εἰσαγωγῆς ἀπ’ εὐθείας καὶ δικηγόρων διὰ πρώτην φορὰν εἰς τὸ Ἐφετεῖον, ἐπροίκισε τὰ ἀνώτατον δικαστήριον δι’ ἑνὸς τῶν ἀρίστων δικαστῶν, τοῦ Δημητρίου Δεληγεώργη, ὁ ὁποῖος εἶναι ὑπέροχος νομικὸς συγγραφεύς, ὁ ὁποῖος δὲν θὰ εἰσήρχετο, ἂν δὲν ὑπῆρχεν ἡ διάταξις ἐκείνη τοῦ νόμου. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἄλλην τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν προβάλλει ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Μεγαρίδος περὶ ἀπονομῆς συντάξεως ἐπὶ βαθμῷ πρωτοδίκου εἰς τοὺς πρωτοδίκας, οἵνες ἔχουσι συμπληρώσει τὸ ἑξηκοστὸν ἔτος κατὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ σημερινοῦ νόμου ἔχοντες ἅμα συμπληρώσει 35 ἐτῶν δικαστικὴν ὑπηρεσίαν πρωτοδίκου, τὴν τροπολογίαν ταύτην θεωρῶ δικαιοτάτην. Ἡ παροῦσα Βουλή, ὡς ὀρθῶς ὑπεμνήσθη, ἔλαβε τὸ μέτρον τῆς ἀπονομῆς συντάξεως ἀνωτέρου βαθμοῦ εἰς τὸ προσωπικὸν τοῦ στρατοῦ καὶ τοῦ ναυτικοῦ, τὸ ἀπερχόμενον δυνάμει νόμου περιορίζοντος τὸ ὅριον τῆς ἡλικίας ἢ δυνάμει ἐκκαθαρίσεως. Εἶναι ἀνάγκη καὶ ἐνταῦθα νὰ τεθῇ ἡ διάταξις αὕτη, διότι ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ μείνῃ ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ ἐδάφους, ἐφ’ οὗ στηριχθεῖσα παρεχώρησε τὸ δικαίωμα τῆς ἀνωτέρας συντάξεως εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ στρατοῦ καὶ τοῦ ναυτικοῦ καὶ ν’ ἀπονείμῃ καὶ βαθμὸν εἰς τοὺς ἀποχωροῦντας δικαστάς, τῶν ὁποίων τινὲς βεβαίως ἔφθασαν εἰς τὸ ἑξηκοστὸν αὐτῶν ἔτος μετὰ 35 ἐτῶν δικαστικὴν ὑπηρεσίαν, μὴ δυνηθέντες νὰ λάβωσι τὸν ἀνώτερον βαθμὸν οὐχὶ ἐκ πταίσματος αὐτῶν, ἀλλὰ δυνάμενοι νὰ ἐπικαλεσθῶσιν ὑπὲρ αὑτῶν τὸ ἐπιχείρημα, ὅτι ἐγένοντο θύματα τῶν Ὑπουργῶν τῆς Δικαιοσύνης καὶ τῆς ἀποκλειστικῆς αὐτῶν ἀφοσιώσεως εἰς τὸ καθῆκον. Ὅτε λοιπὸν τοιαῦτα γεγονότα ἔχομεν, ὅτε τοιαύτη ἐγίνετο ἀχαλίνωτος προαγωγὴ μέχρι τοῦδε καὶ προήγοντο δικασταὶ νεώτατοι καθ’ ὑπερπήδησιν τῶν ἐχόντων πολυετῆ ὑπηρεσίαν, ὀρθὸν εἶναι ἵνα τοὐλάχιστον παράσχωμεν εἰς τοὺς ἀνθρώπους τούτους εἰς τὸ τέρμα τοῦ βίου των βοήθημά τι διὰ τοῦ νόμου. Φρονῶ δ’ ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν θέλει ἀρνηθῆ τὴν τροπολογίαν ταύτην, ἡ ὁποία κατ’ ἐμὲ εἶναι δικαιοτάτη.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχουσιν αἱ ἑξῆς τροπολογίαι ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 14: Ἡ τῶν κ. Ἀ. Κανάρη, Ν. Μπαλάφα, Ἀ. Χατζηκυριάκου ἔχουσα οὕτως: «Οἱ πρόεδροι καὶ οἱ εἰσαγγελεῖς Πρωτοδικῶν ὑπάγονται εἰς τὰς διατάξεις τοῦ νόμου ΑΡΚΑʹ τοῦ 1883 περὶ συντάξεων». Ὑπάρχει ἑτέρα τροπολογία τῶν βουλευτῶν κ. Ἀρ. Ἀντωνοπούλου καὶ Μ. Ἄνν. Καβαλλιεράτου, ἡ ὁποία λέγει ὅτι: «Εἰσαγγελεῖς τῶν Πρωτοδικῶν ἀποχωροῦντες τῆς ὑπηρεσίας ἐξομοιοῦνται πρὸς τοὺς ἐφέτας καὶ ἀντεισαγγελεῖς τῶν Ἐφετῶν συμφώνως τῷ νόμῳ ΑΡΚΑʹ τοῦ 1883 λαμβάνοντες ὁλόκληρον τὸν μισθόν των».

§123Δ. ΚΑΤΣΙΝΑΣ. Δὲν ἔχουσι καμμίαν θέσιν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου αὐταὶ αἱ τροπολογίαι.

§124Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Τίνα σχέσιν ἔχουσιν αἱ τροπολογίαι αὗται μὲ τὸ ἄρθρον 14; Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχωσι σχέσιν. (Διάλογοι).

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀλλ’ ἡ τροπολογία τῶν βουλευτῶν κ. Κανάρη, Μπαλάφα καὶ Χατζηκυριάκου ἀποβλέπει εἰς τὸ ἄρθρον 14, ἡ δὲ τῶν κ. Ἀντωνοπούλου καὶ Καβαλλιεράτου ἀποβλέπει εἰς τὸ ἄρθρον 15. Ὑπάρχει ἄλλη τροπολογία, τοῦ κ. Ἰ. Δ. Ῥάλλη, λέγουσα ὅτι: «Οἱ συμπληρώσαντες εἰκοσιπενταετῆ ὑπηρεσίαν ὡς πρωτοδίκαι, ἔχοντες δ’ ἐν συνόλῳ τοὐλάχιστον συνεχῆ 35ετῆ δικαστικὴν ὑπηρεσίαν, ὑπερβάντες τὸ ἑξηκοστὸν ἔτος τῆς ἡλικίας των κατὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, ἀποχωροῦντες ἐντὸς τριῶν μηνῶν ἀπὸ τῆς πρώτης ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου τούτου, λαμβάνουσι σύνταξιν κανονιζομένην ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ μισθοῦ προέδρου Πρωτοδικῶν».

§126Δ. ΚΑΤΣΙΝΑΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ δεκτὴ αὐτή, κύριε Πρόεδρε.

§127ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Διατί;

§128Δ. ΚΑΤΣΙΝΑΣ. Διότι ἡ τροπολογία αὕτη ἀποτελεῖ ἴδιον νομοσχέδιον. Ἑπομένως εἶναι ἀντισυνταγματικὴ καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ δεκτὴ ἐφ’ ὅσον δὲν διέλθῃ τὰ τρία στάδια.

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κρεμεζῆς ἔχει τὸν λόγον.

§130Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Τὸν λόγον ἵνα ὑποστηρίξω τὴν τροπολογίαν μου, κύριε Πρόεδρε. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι δὲν ἀνέμενον τοιαύτην παρατήρησιν παρὰ τοῦ ἄλλοτε ἀντιπροέδρου τῆς Βουλῆς, διότι ἐνόμιζον ὅτι ἤθελε κατανοήσει ὅτι δὲν πρόκειται καθόλου περὶ ἀντισυνταγματικοῦ ζητήματος. Ἡ τροπολογία μου ἀφορᾷ τὸ ἄρθρον 14 τῆς ἐπιτροπῆς, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὸν μισθόν, τὸν ὁποῖον λαμβάνουσι μετὰ ὡρισμένων ἐτῶν ὑπηρεσίαν οἱ δικαστικοὶ λειτουργοί, ἐγὼ δὲ διὰ τῆς τροπολογίας μου ζητῶ ὅπως μετὰ ὡρισμένων ἐτῶν ὑπηρεσίαν λαμβάνωσι σύνταξιν τοῦ ἀνωτέρου βαθμοῦ. Νομίζω ὅτι δὲν ὑπάρχει τι τὸ ἄσχετον μεταξὺ τῆς μιᾶς τροπολογίας καὶ τῆς ἑτέρας. Ἀφοῦ δὲ πρόκειται περὶ τροπολογιῶν ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς ὑποβαλλομένων, ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ ζητήσω νὰ τροποποιηθῶσιν αἱ τροπολογίαι αὗται.

§131Δ. ΚΑΤΣΙΝΑΣ. Ἐγὼ δὲν κακίζω μόνον τὴν τροπολογίαν τὴν ὑποβληθεῖσαν ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Μεγαρίδος· κακίζω καὶ τὴν τροπολογίαν τὴν ὑποβληθεῖσαν ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς. Ἡ ἐπιτροπὴ αὐτὴ οὐδὲν εἶχε δικαίωμα νὰ ὑποβάλῃ τοιαύτην τροπολογίαν, ἥτις οὐδὲν ἄλλο εἶναι ἢ ἴδιον νομοσχέδιον· ἑπομένως αἱ τροπολογίαι τῆς ἐπιτροπῆς ὡς καὶ ἡ ὑποτροπολογία—ἂς τὴν ὀνομάσωμεν οὕτω— τοῦ κ. Βουλευτοῦ Μεγαρίδος οὐδεμίαν ἔχουσι θέσιν ἐφ’ ὅσον δὲν διέλθωσι τὰ τρία στάδια τῶν συζητήσεων.

§132Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐρωτῶ τὸν ἀξιότιμον Βουλευτὴν Θηβῶν, ὅτε προχθὲς ἐψηφίζετο τὸ νομοσχέδιον περὶ ὁρίου ἡλικίας τοῦ στρατοῦ καὶ ἐψηφίζετο τὸ τελευταῖον ἄρθρον, κανονίζον νέας διατάξεις συντάξεως, εὑρίσκετο ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ἢ ἀπουσίαζεν ἐξ Ἀθηνῶν καὶ διατί δὲν ἔφερε τότε τὴν παρατήρησιν περὶ ἀπαραδέκτου;

§133Δ. ΚΑΤΣΙΝΑΣ. Πολὺ ἄστοχον ἐπιχείρημα. Δὲν δυνάμεθα νὰ δημιουργήσωμεν προηγούμενον καὶ νὰ καταπατήσωμεν καὶ αὐτὸ τὸ Σύνταγμα.

§134Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Διατί προχθὲς τὸ κατεπατήσατε;

§135Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ ζήτημα εἶναι οὐσιαστικώτερον· εἶναι τὸ ζήτημα κατὰ πόσον ἡ ἐπιτροπὴ δικαιοῦται νὰ μεταβάλῃ ἀρχάς, αἱ ὁποῖαι ἐτέθησαν ἐν νομοσχεδίῳ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως. Ἀναμφισβητήτως, ὅταν παραπέμπηται ἓν νομοσχέδιον εἰς ἐπιτροπήν, δίδεται εὐρυτάτη ἐξουσία, ὅπως πάντα τὰ ζητήματα τὰ ἀναγόμενα εἰς τὸ ζήτημα, περὶ οὗ τὸ νομοσχέδιον, καθορίσῃ αὕτη κατ’ ἰδίαν βούλησιν. Πῶς εἶναι δυνατὸν τοιαύτην πρότασιν οὐδέποτε ἀκουσθεῖσαν ἐν τῇ Βουλῇ νὰ ἀκούσωμεν τὴν ἑσπέραν ταύτην;

§136Ν. ΜΑΡΚΕΤΗΣ. Ἡ θεωρία τοῦ κ. συναδέλφου, καθ’ ἣν κατὰ τὴν τρίτην συζήτησιν ἢ κατὰ πᾶσαν συζήτησιν δὲν δύναταί τις νὰ προτείνῃ τροπολογίαν, δὲν εἶναι ὀρθή.

§137Δ. ΚΑΤΣΙΝΑΣ. Ὄχι γενικῶς, ἀλλὰ τροπολογίαν, ἡ ὁποία ν’ ἀποτελῇ νομοσχέδιον.

§138Ν. ΜΑΡΚΕΤΗΣ. Ἀκριβῶς διὰ τὸν λόγον τοῦτον γίνονται τρεῖς ἀναγνώσεις καὶ τρεῖς συζητήσεις, ἵνα καθ’ ἑκάστην ἀνάγνωσιν προτείνωνται καὶ νέαι τροπολογίαι.

§139Δ. ΚΑΤΣΙΝΑΣ. Νέαι διατάξεις ὄχι.

§140Ν. ΜΑΡΚΕΤΗΣ. Καὶ τί σημαίνει τοῦτο; Αἱ τροπολογίαι δὲν εἶναι διατάξεις; Τί ἄλλο εἶναι παρὰ διατάξεις; Κακῶς λοιπὸν ἐκακίσατε τὴν ἐπιτροπήν, διότι ἀνέγραψεν αὐτὴν τὴν διάταξιν. Ἡ ἐπιτροπὴ εἶχε καθῆκον νὰ ὑποδείξῃ ὅσα κατὰ τὴν κρίσιν της ἦσαν τροπολογητέα καὶ ἀφοῦ ἡ ἐπιτροπὴ ἔκρινεν ὀρθὸν ν’ ἀναγράψῃ διάταξιν, καθ’ ἣν οἱ μὴ κρινόμενοι προβιβάσιμοι ἐκ τῶν ἀρχαιοτέρων νὰ μὴ δύνανται νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν εἰς τοὺς μέλλοντας προβιβασμούς, νὰ μένωσι δηλαδὴ στάσιμοι, ἐνόμισεν ὅτι ἦτο δίκαιον εἰς αὐτοὺς τοὺς λειτουργούς, ἐὰν εἶχον εἰκοσαετῆ τοὐλάχιστον ὑπηρεσίαν, νὰ χορηγήσῃ ἓν ἐπιμίσθιον. Νομίζω ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ εἶχε δικαίωμα νὰ πράξῃ τοῦτο καὶ ἀδίκως τὴν ἐκάκισεν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτής.

§141Δ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Ἡ ὑποβληθεῖσα, κύριε Πρόεδρε, τροπολογία ἐκ μέρους τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Μεγαρίδος Βουλευτοῦ εἶναι καὶ εὔλογος καὶ δικαία καὶ ὀρθὴ καὶ διὰ τοὺς ἑξῆς λόγους. Ὑπάρχουσι διατάξεις ἐν τῷ νόμῳ ᾼΡΚΑʹ, περὶ τοῦ ὁποίου γίνεται ἐνταῦθα μνεία, τὰς ὁποίας, διότι εἶναι ἐνδεχόμενον ν’ ἀγνοῶσι συνάδελφοί τινες, θεωρῶ ἀναγκαῖον πρὶν ἢ εἴπω τὴν γνώμην μου ν’ ἀναγνώσω, διὰ νὰ ψηφίσωμεν ἐν γνώσει τὴν τροπολογίαν ἢ μή. Κατὰ τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 1: «Τὰ μέλη τοῦ Ἀρείου Πάγου καὶ τῶν Ἐφετείων καὶ οἱ παρ’ αὐτοῖς εἰσαγγελεῖς καὶ ἀντεισαγγελεῖς ἀποχωροῦντες, μετὰ τεσσαράκοντα ἐτῶν ἐν τῷ δικαστικῷ κλάδῳ ὑπηρεσίαν, διατηροῦσιν ἐπὶ τιμῇ τὸν βαθμὸν αὐτῶν καὶ λαμβάνουσι πλήρη τὸν μισθὸν τῆς θέσεως, ἐξ ἧς ἀποχωροῦσιν, ἂν διετέλεσαν ἐν αὐτῇ ἐπὶ δεκαετίαν τοὐλάχιστον. Ἡ αὐτὴ σύνταξις δύναται ν’ ἀπονεμηθῇ καὶ μετὰ ὑπηρεσίαν τριάκοντα καὶ πέντε ἐτῶν, ἂν ἡ ἀποχώρησις ἐπέρχηται ἕνεκα νόσου καὶ διετέλεσεν ὁ ἀποχωρῶν ἐπὶ πενταετίαν τοὐλάχιστον εἰς τὴν θέσιν, ἐξ ἧς ἀποχωρεῖ». Καὶ ἤδη ἐρωτῶ; Διατί ἡ τοιαύτη ἐξαίρεσις διὰ τοὺς ἐφέτας, διὰ τοὺς εἰσαγγελεῖς καὶ τοὺς ἀντεισαγγελεῖς τῶν Ἐφετῶν; Καὶ διατί δὲν εἶναι ὀρθὸν ἡ αὐτὴ διάταξις νὰ ἰσχύσῃ καὶ διὰ τὰ δικαστικὰ ἐκεῖνα πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ἔχουσιν ὑπηρεσίαν πλέον τῶν 35 ἐτῶν; Δὲν ἐπιτρέπεται εἰς ἡμᾶς, Κύριοι, νὰ ποιήσωμεν ἤδη συμπεσούσης τοιαύτης ὁμιλίας ἢ συζητήσεως τοιαύτην ἐξαίρεσιν μεταξὺ τῶν δικαστικῶν προσώπων. Διὰ τοῦτο φρονῶ ὅτι ἡ ἰσχὺς τῆς διατάξεως ταύτης πρέπει νὰ ἐπεκταθῇ εἰς ὅλον τὸν δικαστικὸν κλάδον. Ἀλλὰ πλὴν τούτου, κύριε Πρόεδρε, καὶ ἄλλος λόγος ἐπιβάλλει ἡμῖν τὴν ὑποχρέωσιν ταύτην, τὸν ὁποῖον οὐδόλως ἔθιξαν οἱ συνάδελφοι· ὑπάρχουσι σήμερον δικασταί, οἱ ὁποῖοι πάσχουσιν ἐκ γήρατος ἢ ἄλλης τινὸς νόσου, δικασταὶ οἱ ὁποῖοι ὑπερέβησαν κατὰ πολὺ τὴν τριακονταπενταετῆ ὑπηρεσίαν, καὶ οἱ ὁποῖοι ἴσως ἴσως νὰ μὴ εἶναι ὅπως πρέπει νὰ εἶναι ὁ δικαστής, διότι πάσχουσιν. Αὐτοὶ οἱ ἐντίμως ὑπηρετήσαντες καὶ ὑπηρετοῦντες δὲν δύνανται σήμερον ν’ ἀποχωρήσωσι τῆς ὑπηρεσίας, διότι εἶναι οἰκογενειάρχαι, ἔχουσι τέκνα, ἔχουσι μεγάλας ἀνάγκας καὶ δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ διαθρέψωσι κἂν τὰς οἰκογενείας των λαμβάνοντες τὴν κεκανονισμένην αὐτῶν σύνταξιν. Ἐπιβάλλεται λοιπὸν νὰ θέσωμεν τοιαύτην διάταξιν ἐν τῷ νόμῳ, διὰ τῆς ὁποίας νὰ δύνανται καὶ αὐτοὶ ἀποσυρόμενοι τῆς ὑπηρεσίας νὰ λάβωσιν ὁλόκληρον τὸν μισθόν των ὡς σύνταξιν· οὕτως αὐτοὶ θ’ ἀπέλθωσι, θὰ ἀφήσωσι τὴν θέσιν των ἐλευθέραν, θὰ ἔλθωσι δικασταὶ νέοι, οἱ ὁποῖοι νὰ δύνανται νὰ ἐκτελῶσι τὸ καθῆκόν των, μὲ ζωὴν νεανικήν. Τοῦτο, Κύριοι, ἐπιβάλλεται καὶ ἐκ λόγων φιλανθρωπίας. Πρέπει ἡ Πολιτεία νὰ μὴ ἀφήσῃ αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι πάσχουσι, καὶ τὰς οἰκογενείας των νὰ μαραίνωνται, νὰ πάσχωσι, νὰ φθείρωνται ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ των, τοιαύτην πολυχρόνιον καὶ ἔντιμον ὑπηρεσίαν ἔχοντες. Περιττὸν θεωρῶ νὰ σᾶς ὀνομάσω καὶ πρόσωπα τοιαῦτα, ἀλλὰ δὲν θέλω νὰ εἴπω (φωναὶ: ὄχι, ὄχι.). Ἐν τοιαύτῃ, ὅμως περιπτώσει καὶ διὰ τὸν ἕνα λόγον, ὅτι δὲν πρέπει νὰ γίνῃ καμμία ἐξαίρεσις μεταξὺ τῶν ἀνωτάτων δικαστικῶν προσώπων καὶ τῶν κατωτάτων, καὶ διὰ τὸν ἄλλον, ὃν εἶπον, φρονῶ, ὅτι εἶναι ἐπιβεβλημένον εἰς ἡμᾶς σήμερον, μὲ τὸν αὐτὸν πῆχυν κρίνοντες, νὰ δεχθῶμεν τὴν τροπολογίαν τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ Μεγαρίδος ἀνεξαιρέτως δι’ ἅπαντα τὰ δικαστικὰ πρόσωπα, εἰσαγγελεῖς, προέδρους καὶ πρωτοδίκας.

§142Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Ὅταν συζητῶμεν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 14, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶμεν ὡς τροπολογίαν τὸ ἄρθρον 14 ὡς καὶ τῆς ἐπιτροπῆς. Νὰ ψηφισθῇ τὸ ἄρθρον 14 τοῦ νομοσχεδίου καὶ κατόπιν συζητοῦμεν τὸ ἀντίστοιχον ἄρθρον τῆς ἐπιτροπῆς, τὸ ὁποῖον πραγματεύεται περὶ ἐντελῶς ἄλλου θέματος, ὡς ἴδιον ἄρθρον πλέον. Ἑπομένως καὶ τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Κερκύρας νομίζω ὅτι δύνανται ν’ ἀμφισβητηθῶσι, διότι δὲν δύνασθε νὰ ὁμιλῆτε περὶ τροπολογίας ἐνόσῳ ὁμιλεῖτε περὶ ἄρθρου τοῦ νομοσχεδίου ἐντελῶς ἀσχέτου.

§143Ι. ΛΑΠΠΑΣ. Ἐμπρός, κύριε Πρόεδρε.

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Στεφανίδης ἔχει τὸν λόγον.

§145Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δύο λέξεις. Νομίζω ὅτι μείζονες λόγοι συνηγοροῦσι διὰ τοὺς δικαστὰς καὶ εἰσαγγελεῖς, οἱ ὁποῖοι ἐπὶ μίαν τριακονταπενταετίαν εὑρίσκονται εἰς τὸ στάδιον αὐτό, ἀδικηθέντες διότι δὲν προήχθησαν, ἐνῷ οἱ ἄλλοι προήχθησαν εἰς ἀνωτέρας θέσεις, ν’ ἀφήσωμεν αὐτοὺς καὶ νὰ μὴ ἐφαρμόσωμεν τὰς διατάξεις τοῦ νόμου ᾼΡΚΑʹ, αἱ ὁποῖαι ἐφηρμόσθησαν εἰς ὅλους τοὺς δικαστικοὺς εἰσαγγελεῖς καὶ ἀντεισαγγελεῖς Ἐφετῶν. Διατί θέλετε τοὺς δικαστὰς καὶ εἰσαγγελεῖς νὰ μὴ περιλάβητε; Ἐὰν αὐταὶ αἱ διατάξεις τῶν ἄρθρων ἐφαρμοσθῶσι, λύεται τὸ ζήτημα· ἡ δαπάνη θὰ εἶναι πολὺ μικρά· ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου θὰ γίνῃ καὶ μία ἐκκαθάρισις τοῦ κλάδου. Ὡς εἶπεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, θὰ εἰσαχθῶσι πρόσωπα ἄλλα. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ δεχθῇ τὴν τροπολογίαν. Δὲν θὰ βαρύνῃ τὸ ταμεῖον πολύ.

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λιδωρίκης ἔχει τὸν λόγον.

§147Μ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Παρατηρῶ, ὅτι τὸ ἄρθρον 15 δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν μὲ τὴν τροπολογίαν τῆς ἐπιτροπῆς.

§148Ν. ΜΑΡΚΕΤΗΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ δὲν ἐδέχθη τὸ κυβερνητικὸν σχέδιον καὶ ὑποβάλλει ἴδιον ἀντ’ αὐτοῦ.

§149ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει τροπολογία τῶν κυρίων Ἀ. Κανάρη καὶ Ἀ. Γαρουφαλλιᾶ, ἥτις ἔχει ὡς ἑξῆς· «Οἱ πρόεδροι καὶ εἰσαγγελεῖς τῶν Πρωτοδικῶν ὑπάγονται εἰς τὰς διατάξεις τοῦ νόμου ᾼΡΚΔʹ περὶ συντάξεων». (Ἀπορρίπτεται συναινέσει τῆς Βουλῆς). Ὑπάρχει ἑτέρα τροπολογία, ἡ τῶν κ. Ἰ. Δ. Ῥάλλη καὶ Ν. Στράτου, ἡ ὁποία εἶναι σχεδὸν ἡ αὐτὴ καὶ ἡ ὁποία λέγει: «Οἱ συμπληρώσαντες τὸ 25ον ἔτος τῆς ὑπηρεσίας των, ὡς πρωτοδίκαι, ἔχοντες δ’ ἐν συνόλῳ συνεχῆ τριακονταπενταετῆ δικαστικὴν ὑπηρεσίαν καὶ ὑπερβάντες τὸ 60ὸν ἔτος τῆς ἡλικίας των κατὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ παρόντος νόμου, ἀποχωροῦντες τῆς ὑπηρεσίας ἐντὸς τριῶν μηνῶν ἀπὸ τῆς ἰσχύος τοῦ παρόντος νόμου λαμβάνουσι σύνταξιν κανονιζομένην ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ μισθοῦ τοῦ προέδρου τῶν Πρωτοδικῶν». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν ταύτην παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§150Δ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Ἐπ’ αὐτῆς τῆς τροπολογίας φαίνεται, ὅτι ἰσχύει τὸ αὐτὸ διὰ τοὺς προέδρους καὶ διὰ τοὺς εἰσαγγελεῖς.

§151ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§152ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 14 μὲ τὴν προσθήκην τῆς τροπολογίας τῶν κυρίων Ἰ. Δ. Ῥάλλη καὶ Ν. Στράτου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 15 (ἀναγινώσκεται). Ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Ἀρ. Ἀντωνοπούλου, ἡ ὁποία λέγει· «Οἱ εἰσαγγελεῖς τῶν Πρωτοδικῶν ἀποχωροῦντες τῆς ὑπηρεσίας ἐξομοιοῦνται πρὸς τοὺς ἐφέτας καὶ ἀντεισαγγελεῖς τῶν Ἐφετῶν συμφώνως μὲ τὸν νόμον ΑΡΚΑʹ τοῦ 1883 λαμβάνοντες τὸν μισθόν των ὁλόκληρον ὡς σύνταξιν».

§153ΑΡ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ τροπολογία αὐτὴ ἀφορᾷ τοὺς εἰσαγγελεῖς, διὰ νὰ λαμβάνωσι τὸν μισθόν των, ὡς σύνταξιν, ὡς καὶ οἱ εἰσαγγελεῖς τῶν Ἐφετῶν μετὰ τριακονταπενταετῆ ὑπηρεσίαν. (Ἀπορρίπτεται ἡ τροπολογία τοῦ κ. Ἀρ. Ἀντωνοπούλου καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 15 ὡς ἔχει).

§154ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 16 (ἀναγινώσκεται). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 16 ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Θ. Παπαϊωάννου, ἡ ὁποία λέγει· Εἰς τὸ τέλος τοῦ ἄρθρου 16 ὡς δεύτερον ἐδάφιον νὰ προστεθῶσιν αἱ λέξεις: «Εἰσαγγελεῖς Πρωτοδικῶν ἀποχωροῦντες τῆς ὑπηρεσίας ἐξομοιοῦνται πρὸς τοὺς ἐφέτας καὶ ἀντεισαγγελεῖς Ἐφετῶν, συμφώνως πρὸς τὸν νόμον ᾼΡΚΑʹ τοῦ 1883, λαμβάνοντες ὁλόκληρον τὸν μισθόν των ὡς σύνταξιν». (Ἀπορρίπτεται).

§155Ν. ΜΑΡΚΕΤΗΣ. Τῆς ἐπιτροπῆς τί γίνεται;

§156ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή.

§157Ν. ΜΑΡΚΕΤΗΣ. Τῆς ἐπιτροπῆς εἶναι ἡ διάταξις αὐστηροτάτη. Διότι ἡ ἐπιτροπὴ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ λέγει: «Ὁ παυθεὶς δυνάμει τοῦ ἄρθρου 24 τοῦ ποινικοῦ νόμου ἐφ’ ὅσον διαρκεῖ ἡ στέρησις, ἐκτὸς τῶν περιπτώσεων τοῦ προηγουμένου στοιχείου γʹ), ὁ παυθεὶς κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου 15, πλὴν τῶν ὑπὸ στοιχείων βʹ καὶ γʹ περιπτώσεων, ὅτε ὁ παυθεὶς δύναται νὰ διορισθῇ ἐκ νέου, ἐν μὲν τῇ ὑπὸ στοιχεῖον βʹ περιπτώσει, μετὰ παρέλευσιν ἔτους καὶ μετὰ καταφατικὴν γνωμοδότησιν τοῦ ἀνωτάτου συμβουλίου, ἐν δὲ τῇ ὑπὸ στοιχεῖον γʹ περιπτώσει μετὰ ὁμοίαν γνωμοδότησιν καὶ μετὰ ἰατρικὴν πιστοποίησιν ἐνεργουμένην κατὰ τὰ ἐν ἄρθρῳ 15 ὁριζόμενα, περὶ πλήρους ἀποκαταστάσεως τῆς ὑγείας του»· ὥστε δὲν δύναται νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὴν δικαστικὴν ὑπηρεσίαν. Ὅθεν τὸ ἄρθρον τῆς ἐπιτροπῆς πρέπει νὰ γίνῃ δεκτόν, διότι εἶναι αὐστηρότατον.

§158Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Καλλίτερον εἶναι τὸ κυβερνητικὸν νομοσχέδιον.

§159ΒΡ. ΛΕΩΠΟΥΛΟΣ. Καλλίτερον εἶναι τὸ κυβερνητικὸν νομοσχέδιον.

§160ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 16, ὡς ἔχει ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 17 (ἀναγινώσκεται): «Ὁ ὑπογραμματεὺς ἢ γραφεὺς Πρωτοδικείου, Ἐφετείου ἢ Ἀρείου Πάγου, καθὼς καὶ ἀρχειοφύλαξ, παύεται ὑπὸ τοῦ γραμματέως, μετὰ προηγουμένην ὑπὲρ τῆς παύσεως αὐτοῦ γνωμοδότησιν τοῦ δικαστικοῦ συμβουλίου, ὅπερ ἀποφαίνεται, εἴτε ἐξ ἐπαγγέλματος εἴτε ἐπὶ τῇ ἐγγράφῳ τοῦ γραμματέως ἐκθέσει, καὶ μετ’ ἀκρόασιν τοῦ εἰσαγγελέως. Ἀπαγορεύεται δ’ εἰς τοὺς γραμματεῖς νὰ μεταβάλλωσι τὰς ἐν τῷ ἐτησίῳ προϋπολογισμῷ ἀναφερομένας μηνιαίας μισθοδοσίας τῶν ὑπογραμματέων καὶ γραφέων. Οἱ παρὰ ταῖς Εἰσαγγελίαις ὑπηρετοῦντες δικαστικοὶ ὑπογραμματεῖς καὶ γραφεῖς διορίζονται καὶ παύονται ὑπὸ τοῦ γραμματέως τοῦ οἰκείου δικαστηρίου κατ’ ἔγγραφον αἴτησιν τοῦ εἰσαγγελέως· ὁ δὲ μισθὸς αὐτῶν ὁρίζεται ὑπὸ τῶν εἰσαγγελέων ἐπὶ τῇ βάσει τῆς διδομένης διὰ τοῦ ἐτησίου προϋπολογισμοῦ πιστώσεως διὰ τὸ βοηθητικὸν προσωπικὸν ἑκάστης τῶν Εἰσαγγελιῶν· ἀλλ’ οὐδενὸς τῶν ὑπογραμματέων ὁ μισθὸς δύναται νὰ ὁρισθῇ ἀνώτερος τοῦ μισθοῦ τοῦ παρὰ τῷ αὐτῷ δικαστηρίῳ γραμματέως. Ἐκ τῶν παρὰ ταῖς Εἰσαγγελίαις ὑπηρετούντων δικαστικῶν ὑπογραμματέων εἷς ὀνομάζεται γραμματεύς, καὶ ὑπάγεται εἰς τὰς διατάξεις τοῦ ἀπὸ 11 Νοεμβρίου 1875 ΦΜʹ νόμου». (Ἀναγινώσκεται καὶ τὸ ἄρθρον τῆς ἐπιτροπῆς): «Ὁ ὑπογραμματεὺς ἢ γραφεὺς Πρωτοδικείου, Ἐφετείου ἢ Ἀρείου Πάγου, καθὼς καὶ ἀρχειοφύλαξ, παύεται ὑπὸ τοῦ γραμματέως, μετὰ προηγουμένην ὑπὲρ τῆς παύσεως αὐτοῦ γνωμοδότησιν τῆς ὁλομελείας τοῦ οἰκείου δικαστηρίου, ὅπερ ἀποφαίνεται εἴτε ἐξ ἐπαγγέλματος, εἴτε ἐπὶ τῇ ἐγγράφῳ τοῦ γραμματέως ἐκθέσει καὶ μετ’ ἀπολογίαν τοῦ ἀπολυτέου καὶ ἀκρόασιν τοῦ εἰσαγγελέως. Ἀπαγορεύεται εἰς τοὺς γραμματεῖς νὰ μεταβάλλωσι τὰς ἐν τῷ ἐτησίῳ προϋπολογισμῷ ἀναφερομένας μηνιαίας μισθοδοσίας τῶν ὑπογραμματέων καὶ γραφέων. Ἐκ τῶν παρὰ ταῖς Εἰσαγγελίαις ὑπηρετούντων δικαστικῶν ὑπογραμματέων εἷς ὀνομάζεται γραμματεὺς Εἰσαγγελίας». Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 17 ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Ἀρ. Ἀντωνοπούλου, ἡ ὁποία λέγει· Ἐπὶ τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 17, § 2 τοῦ ἕκτου κεφαλαίου τοῦ νόμου πρέπει νὰ γίνῃ ἡ ἑξῆς τροπολογία· «Ἐκ τῶν ἐχόντων τὰ πρὸς προβιβασμὸν προσόντα τῶν ἐν τῷ ἄρθρῳ τούτῳ, § 1, ἀναγραφομένων δικαστικῶν λειτουργῶν τὸ ἀνώτατον δικαστικὸν συμβούλιον ἐκλέγει κατὰ προτίμησιν ἐκ τῶν ἐχόντων ἀρχαιότητα καὶ κριθέντων ἱκανῶν». Ὑπάρχει καὶ δευτέρα τροπολογία, τῶν βουλευτῶν Ἰ. Λάππα, Θ. Μαυρομαρᾶ, Ἀ. Τ. Μπασιᾶ, Φ. Μοσχούλα, Ν. Γεωργακοπούλου, Ἰ. Στεφανοπούλου, Γ. Παπαβασιλείου, Γ. Καρπετοπούλου, Ἰ. Γιαννακίτσα, Σ. Γεωργοπούλου, Δ. Κατσίνα, Λ. Καλλιφρονᾶ, Ἀ. Κανάρη, Ν. Γερουλάνου, Μ. Ἀνν. Καβαλλιεράτου, Ἀ. Μιαούλη, Γ. Κορυζῆ, Π. Πετρίδου, Στ. Βάρβογλη, Θ. Λέκα, Λ. Ῥούφου Κανακάρη, Μ. Λιδωρίκη, Ἰ. Π. Μανέτα, Γ. Λαναρᾶ, Σ. Πολυζώη, Γ. Φούφα, Ἰάσ. Μπούμπουλη καὶ Β. Μαρκεζίνη, ἡ ὁποία λέγει· «Εἰς τὸ ἄρθρον 17 τοῦ νομοσχεδίου περὶ μεταρρυθμίσεως τῶν νόμων περὶ προσόντων τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων, § 3. Μετὰ τὴν λέξιν «γραμματεὺς» διαγραφομένων τῶν λέξεων «καὶ ὑπάγεται εἰς τὰς διατάξεις τοῦ ἀπὸ 11 Νοεμβρίου 1875 ΦΜʹ νόμου» νὰ προστεθῶσιν αἱ λέξεις· «δὲν ἐπιτρέπεται ὅμως νὰ ὑπηρετῇ οὗτος ἐν τῷ τόπῳ ἐξ οὗ κατάγεται, ἢ ἐξ οὗ κατάγεται ἡ σύζυγός του ἢ ἐν ᾧ ἐνασκεῖ τὰ πολιτικὰ αὑτοῦ δικαιώματα».

§161ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι δά.

§162ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν ταύτην παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη.

§163Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Φρονῶ, ὅτι τὸ πρῶτον ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου 17, ὡς διετυπώθη ἐν τῷ νομοσχεδίῳ καὶ ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς, εἶναι ὄντως ὑπὲρ τὸ δέον πολυτελές. Πρόκειται περὶ ὑπογραμματέων καὶ γραφέων καὶ δὲν εἶναι δυνατόν, προκειμένου περὶ ἀπολύσεως αὐτῶν, ν’ ἀποφανθῇ ἡ ὁλομέλεια τοῦ οἰκείου δικαστηρίου. Εἶναι πολυτελές, κατὰ τοῦτο δὲ δὲν εἶναι ὀρθόν, διότι πρέπει νὰ ὑπάρξῃ διάκρισίς τις μεταξὺ γραμματέων, γραφέων καὶ ὑπογραμματέων. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἑτέραν τροπολογίαν τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 17, νομίζω, ὅτι πρέπει αὕτη νὰ γίνῃ δεκτή, ἡ τροπολογία δηλαδὴ ἡ ἀφορῶσα τοὺς γραμματεῖς τῆς Εἰσαγγελίας. Δὲν βλέπω διατί οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ νὰ ὑποστῶσι τὰς διατάξεις τοῦ νόμου τοῦ 1875.

§164Κ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Πρωθυπουργός). Κύριε Πρόεδρε, φρονῶ, ὅτι εἶναι δύσκολον νὰ ἐφαρμοσθῇ ἐνταῦθα ὁ νόμος περὶ ἐντοπίων ὑπαλλήλων.

§165Ν. ΜΑΡΚΕΤΗΣ. Ἑπομένως δέχεσθε τὸ τελευταῖον ἄρθρον τῆς ἐπιτροπῆς.

§166ΒΡ. ΛΕΩΠΟΥΛΟΣ. Δέχεται τὸ νομοσχέδιον τὸ κυβερνητικόν, ἀλλὰ ν’ ἀφαιρεθῶσιν αἱ λέξεις τῆς τελευταίας παραγράφου τοῦ ἄρθρου 17.

§167Ν. ΜΑΡΚΕΤΗΣ. Δέχεται τὸ ἄρθρον 17, ὡς ἔχει ἐν τῷ κυβερνητικῷ νομοσχεδίῳ, ἀλλὰ μὲ τὴν τελευταίαν παράγραφον ὡς ἔχει τὸ τῆς ἐπιτροπῆς, δηλαδὴ «δὲν ἐφαρμόζονται αἱ διατάξεις τοῦ ἀπὸ 11 Νοεμβρίου 1875 ΦΜʹ νόμου».

§168Π. ΣΑΚΚΗΣ. Ὡς πρὸς τὴν ἀπόλυσιν τῶν ἐν τῇ Εἰσαγγελίᾳ ἐργαζομένων ὑπαλλήλων νομίζω, ὅτι εἶναι ἀσφαλέστερον νὰ τεθῇ «καὶ τῇ προτάσει τοῦ εἰσαγγελέως καὶ τῇ ἀποφάσει τοῦ οἰκείου συμβουλίου». Διορίζονται μὲν τῇ προτάσει τοῦ εἰσαγγελέως, ἀλλὰ ν’ ἀπολύωνται τῇ προτάσει τοῦ οἰκείου εἰσαγγελέως καὶ τῇ ἀποφάσει τοῦ οἰκείου συμβουλίου. Ἀποτελεῖ τοῦτο μεγάλην ἐξασφάλισιν.

§169ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ περὶ τῆς γνώμης σας. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Σάκκη παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη.

§170Π. ΣΑΚΚΗΣ. Ἔχω καὶ ἑτέραν παρατήρησιν: «Ὡς ἀνώτατον ὅριον τοῦ μισθοῦ τοῦ γραμματέως νὰ μὴ εἶναι ἀνώτερον τοῦ γραμματέως, ὡς κατώτερον ὅριον τοῦ ὑπογραμματέως νὰ μὴ εἶναι κατώτερον τοῦ ὑπογραμματέως», διότι βλέπομεν ὑπαλλήλους λαμβάνοντας 50 δραχ., ἄλλους δὲ 60 δρ. καὶ ἄλλους 70 δραχμάς.

§171Ι. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Εἶναι αὐθαίρετον.

§172Π. ΣΑΚΚΗΣ. Εἶναι αὐθαίρετον. Διατί λοιπὸν νὰ μὴ ὁρίζηται ὅτι ὁ μισθὸς τοῦ γραμματέως δὲν δύναται νὰ εἶναι ἀνώτερος τοῦ γραμματέως καὶ ὁ μισθὸς τοῦ ὑπογραμματέως εἶναι κατώτερος τοῦ μισθοῦ τοῦ ὑπογραμματέως;

§173ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐγένετο δεκτὸν τοῦτο ὑπὸ τῆς Βουλῆς. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 17, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 18 (ἀναγινώσκεται). (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 18 καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 19 τῆς Κυβερνήσεως, ὡς καὶ τὸ τῆς ἐπιτροπῆς).

§174Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Νὰ δηλώσῃ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ποῖον ἄρθρον ἀποδέχεται, τὸ τῆς Κυβερνήσεως ἢ τὸ τῆς ἐπιτροπῆς.

§175Κ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Τὸ τῆς Κυβερνήσεως.

§176Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐὰν ἦτο κεχωρισμένος ὁ κλάδος τῶν ἀνακριτῶν ἀπὸ τοῦ κλάδου τῶν ἄλλων δικαστῶν, βεβαίως θὰ συνίστων, ἵνα τὸ ἀμετάθετον περιορισθῇ μόνον εἰς τὸ διάστημα τοῦ δικαστικοῦ ἔτους. Ἀλλ’ ἡ ἀνάμιξις τοῦ ἀνακριτικοῦ κλάδου μετὰ τοῦ λοιποῦ καθιστᾷ δυσχερὲς τὸ τοιοῦτον σύστημα, διότι ὁ ἀνακριτὴς δὲν εἶναι δυνατὸν ἐντὸς ἑνὸς ἔτους νὰ ἐξοικειωθῇ πρὸς τὸν τόπον, ἐν ᾧ ὑπηρετεῖ. Ἀκριβῶς δὲ κατὰ τὸ δεύτερον ἔτος, κατὰ τὸ ὁποῖον ἡ ἐργασία του δύναται ν’ ἀποφέρῃ μείζονας καρπούς, θέλομεν νὰ μεταθέσωμεν αὐτόν. Νομίζω ὅτι ἡ τριετία εἶναι διάστημα μακρόν, καὶ θὰ συστήσω εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ περιορισθῇ τὸ ἀμετάθετον εἰς 2 ἔτη. Πάντως ὅμως δέον νὰ μειωθῇ ἡ διάρκεια τοῦ ὑποχρεωτικῶς ἀμεταθέτου τῶν εἰρηνοδικῶν καὶ πταισματοδικῶν, διότι ἄλλως ὁ εἰρηνοδίκης καὶ ὁ πταισματοδίκης θὰ καταστῶσι πληγὴ εἰς τὸν τόπον. Σημειώσατε δ’ ὅτι τὸ σῶμα τῶν εἰρηνοδικῶν δὲν εἶναι ὁμοιόμορφον οὔτε ὁμοιογενές, καὶ θέλετε καταστήσει ἀδύνατον νὰ ἐκτοπίσητε αὐτοὺς καὶ διὰ τῆς ὑπηρεσίας ἀκόμη. Λοιπὸν εἶναι ἀπαραίτητον διὰ τὸν εἰρηνοδίκην νὰ περιορισθῇ τὸ ἀμετάθετον, διότι φθάνομεν εἰς μεγίστην ὑπερβολήν, ἡ ὁποία γίνεται πηγὴ κακοῦ καὶ οὐδενὸς ὠφελήματος εἰς τὴν δικαιοσύνην.

§177Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Ἐγὼ νομίζω ὅτι τὴν στιγμήν, καθ’ ἣν ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ νομοσχεδίου τὸ δικαίωμα τῆς μεταθέσεως παρεχώρησεν εἰς τὴν ἀνωτάτην ἐπιτροπήν, ὅτι ὁ περιορισμός, τὸν ὁποῖον ἐθέσαμεν, ἐπὶ τρία δηλ. ἔτη νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν νὰ μετατεθῇ δικαστικὸς ὑπάλληλος, οὐδεμίαν σημασίαν ἔχει. Ὑποτίθεται ὅτι ἀποβλέπομεν μετὰ πεποιθήσεως εἰς τὴν εἰλικρινῆ διαχείρισιν τῆς ἐξουσίας, τὴν ὁποίαν ἀνεθέσαμεν εἰς τὸ συμβούλιον καὶ ὅτι διὰ πᾶσαν μετάθεσιν θὰ εἶναι ἀναγκαία ἡ ἀπόφασις τοῦ συμβουλίου. Ἀλλὰ τότε διατί θέτομεν περιορισμὸν καὶ λέγομεν ὅτι μετὰ 3 ἔτη δύναται νὰ ἐρωτηθῇ τὸ συμβούλιον, ἂν πρέπει νὰ μετατεθῇ ὁ δικαστικὸς ὑπάλληλος; Ἴσως εἶναι ἀνάγκη καὶ μάλιστα ὑπηρεσιακὴ κατὰ πᾶσαν στιγμὴν νὰ ζητηθῇ μετάθεσις. Διατί νὰ ὑπάρχῃ περιορισμός; Νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ τεθῇ περιορισμός, διότι ἡ γνώμη τοῦ συμβουλίου εἶναι ἀρκετὴ ἐγγύησις διὰ τὴν μετάθεσιν τῶν ὑπαλλήλων.

§178Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Τοὐναντίον· θέλομεν νὰ ἐλαττώσωμεν τὰς πιέσεις.

§179Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Ἀλλὰ διὰ τὸ κατώτερον προσωπικὸν τῶν Εἰρηνοδικείων θὰ κάμητε καλὰ νὰ μὴ περιλάβητε εἰς τὴν διάταξιν ταύτην, καὶ ἂν τὴν δεχθῆτε, ὅσον ἀφορᾷ διὰ τοὺς ἄλλους, ὅσον ἀφορᾷ τοὺς εἰρηνοδίκας, γραμματεῖς εἰρηνοδικῶν κλπ. οὐχί. Νὰ δεχθῆτε, ὥστε μετὰ παρέλευσιν ἑνὸς ἔτους νὰ μετατίθενται καὶ νὰ μὴ τοὺς ὑπαγάγητε εἰς τὰς διατάξεις τῶν πρωτοδικῶν, διότι δὲν δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν πεποίθησιν οὔτε εἰς τὸ προσωπικὸν οὔτε εἰς τὸ ποιὸν τῶν εἰρηνοδικῶν.

§180Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Μετὰ τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης ὅτι τὸ ὑποχρεωτικὸν τῆς μεταθέσεως δὲν εἶναι δεκτόν...

§181ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν τὸ ἐδέχθη.

§182Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. .. νομίζω ὅτι ἡ συζήτησις εἶναι περιττή.

§183ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Κακῶς ἀντελήφθητε.

§184Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἐδήλωσε πρὸ μικροῦ ὅτι δέχεται τὸ ἄρθρον τοῦ κυβερνητικοῦ νομοσχεδίου. Μετὰ τοῦτο νομίζω ὅτι εἶναι περιττὴ ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου. Μίαν παρατήρησιν ὅμως θέλω νὰ κάμω, ὅτι τὸ σύστημα τοῦ κυβερνητικοῦ νομοσχεδίου εἶναι ὀλέθριον διὰ τὴν δικαιοσύνην καὶ ὅτι αἱ μεταθέσεις, τὰς ὁποίας θὰ ὑπαγορεύῃ ἡ ἀνάγκη ἢ ἡ ὑπηρεσία, δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ γίνωνται, καὶ ὅτι πάντοτε τὸ ἀνώτατον συμβούλιον θ’ ἀποβλέπῃ στεγώτατα εἰς τὰς περιπτώσεις τοῦ ἑπομένου ἄρθρου καὶ οὐδέποτε οὐδεὶς δικαστὴς θὰ μετατίθηται, ὅταν καὶ ἂν ἡ παρουσία τοῦ δικαστοῦ ἐκείνου εἴς τι δικαστήριον θὰ εἶναι ἐναντία εἰς τὰ συμφέροντα τῆς δικαιοσύνης καὶ εἰς τὴν λειτουργίαν τοῦ δικαστηρίου.

§185Ν. ΜΑΡΚΕΤΗΣ. Ἐὰν ἔχωμεν τὴν ἰδέαν αὐτὴν περὶ τοῦ ἀνωτάτου δικαστικοῦ συμβουλίου, εἰς τὸ ὁποῖον τηλικαύτην δίδομεν ἐξουσίαν, τότε εἶναι περιττὸν νὰ προχωρήσωμεν.

§186ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§187Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Τὸ ὑποχρεωτικὸν τοῦ ἀμεταθέτου ἀνάγεται εἰς τὸ ἄρθρον 22.

§188Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἡ συζήτησις μετετέθη ἀπὸ τοῦ ἄρθρου 19 εἰς τὸ ἄρθρον 22. Τὸ ἓν ἄρθρον ἀφορᾷ εἰς τὸν κανονισμὸν τοῦ ἀμεταθέτου ἐπὶ ὡρισμένον χρονικὸν διάστημα, τὸ δεύτερον εἰς τὸ ὑποχρεωτικὸν τῆς μεταθέσεως μετὰ τὴν λῆξιν τοῦ χρόνου τούτου. Δὲν ὑποθέτω ὅτι ὑπάρχει τόσον ἄρρηκτος σχέσις μεταξὺ τῶν δύο τούτων ἐννοιῶν, ὥστε ὁ κ. Βουλευτὴς Σύρου νὰ ἐξαρτήσῃ τὴν ὕπαρξιν τοῦ ἑνὸς ἐκ τοῦ ἑτέρου. Δύναται νὰ ὑπάρχῃ ἀμετάθετον ἐφ’ ὡρισμένον χρόνον καὶ νὰ μὴ ὑπάρχῃ ὑποχρεωτικὸν τῆς μεταθέσεως μετὰ τὴν λῆξιν τοῦ χρόνου τούτου. Ἐγὼ δὲν συμφωνῶ μὲ τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον καὶ φίλον μου ἐκ Πατρῶν βουλευτὴν κ. Γκότσην, ὅτι μόνη ἡ ὕπαρξις τοῦ ἀνωτάτου συμβουλίου εἶναι τοιαύτη, ὥστε πᾶσα ἄλλη νομοθετικὴ πρόνοια, περὶ τῆς ἐφ’ ὡρισμένον χρόνον παραμονῆς τοῦ δικαστοῦ εἰς τὴν ἕδραν του, νὰ παρέλκῃ, διότι πρέπει Κύριοι, ν’ ἀπαλλάξωμεν τὸν δικαστὴν ἀπὸ τὴν μέριμναν τὴν διαρκῆ καὶ τὴν ἀνησυχίαν τὴν διαρκῆ, πρὸς βελτίωσιν τῆς τύχης αὐτοῦ διὰ θέσεως καλλιτέρας. Ἂν πρέπει, κύριε Πρόεδρε, ἀπαραιτήτως ὁ δικαστὴς νὰ διαμένῃ ἐπί τινα χρόνον καὶ ἐπ’ ἀρκετὸν χρόνον μάλιστα εἰς ὡρισμένον μέρος, τοῦτο δὲν ἀφορᾷ τὴν πολιτικὴν δικαιοσύνην. Ἡ πολιτικὴ δικαιοσύνη καὶ ὅπως μέχρι τοῦδε ἀτελῶς εἶχε παρ’ ἡμῖν ἡ ὅλη ὀργάνωσις τῆς δικαιοσύνης, καλῶς ἐλειτούργει, ἀλλ’ ἦσαν αἱ ἀτέλειαι αὐταὶ ἀτέλειαι νόμων, παλαιότης νόμων. Ἐκεῖ ὅπου ἡ προσωπικὴ αὐτενέργειαν τοῦ δικαστοῦ ἔχει εὐρὺ στάδιον καὶ ἡ ἐπενέργεια αὐτὴ καὶ ἡ ἐπίδρασις μεγαλειτέραν σημασίαν εἶναι ἡ ποινικὴ δικαιοσύνη καὶ ἐξ αὐτοῦ κυρίως ὀφείλομεν ν’ ἀντλήσωμεν τοὺς ὅρους, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων θὰ νομοθετήσωμεν, προκειμένου περὶ τοῦ διακανονισμοῦ τῶν προσωπικῶν σχέσεων τῶν δικαστῶν. Ἔχει ἀνάγκην ὁ ποινικὸς δικαστὴς νὰ μείνῃ ἐπ’ ἀρκετὸν χρόνον εἰς ὡρισμένον μέρος, διὰ νὰ ἔχῃ ἐπίγνωσιν τῶν ὅρων καὶ τῆς καταστάσεως τῆς κοινωνίας ἐκείνης, ἐν μέσῳ τῆς ὁποίας καλεῖται νὰ δικάσῃ. Οὐδεμίαν πληροφορίαν θὰ ἔχῃ ὁ δικαστὴς ἐκ τῆς ὀργανώσεως τῆς ὑπηρεσίας, ἀλλὰ μεταβαίνει εἰς ἕνα τόπον καὶ ψηλαφᾷ· δὲν γνωρίζει οὔτε περὶ προσώπων οὔτε περὶ πραγμάτων· συμφύρονται εἰς τὸν ἐγκέφαλον αὐτοῦ καλοὶ καὶ κακοὶ καὶ ἐκ τοῦ συμφυρμοῦ τούτου δὲν κερδίζουσιν οἱ καλοί, καὶ διὰ τοῦτο ἡ ποινικὴ δικαιοσύνη δὲν εἶναι φόβητρον διὰ τοὺς κακοὺς ἀλλὰ κατήντησε φόβητρον διὰ τοὺς καλούς. Πρέπει λοιπὸν νὰ δικάζῃ ὁ δικαστὴς ἐκ προσωπικῆς ἀντιλήψεως καὶ αὐτοψίας περὶ τῆς ὅλης καταστάσεως καὶ τῶν προσώπων καὶ τῶν πραγμάτων τῆς περιφερείας, εἰς τὴν ὁποίαν τοποθετεῖται· πρέπει ὡς ἐκ τούτου νὰ παραμένῃ ἐκεῖ ἐπὶ ἓν χρονικὸν διάστημα· Θὰ ἤθελον ῥιζικώτερον τὸ μέτρον τοῦτο, θὰ ἤθελον διαχωρισμὸν τοῦ κλάδου τοῦ ποινικοῦ τοῦ ἀνακριτικοῦ ἀπὸ τῆς ἀστικῆς δικαιοσύνης, ἀλλ’ ἡ μέριμνα αὕτη δὲν ἐλήφθη οὔτε ἦτο δυνατὸν ἡ ἐπιτροπὴ νὰ βελτιώσῃ κατὰ τοσοῦτον τὸ νομοσχέδιον, ὥστε νὰ περιλάβῃ τοιαύτας διατάξεις. Ἀπαραιτήτως ὁ ποινικὸς δικαστής, ὁ πρωτοδίκης, πρέπει νὰ παραμένῃ ἐπὶ δύο τοὐλάχιστον ἔτη εἰς ἕνα τόπον, ἵνα δικάσῃ ἐν ἐπιγνώσει καὶ ἔχῃ ὀρθὴν ἀντίληψιν προσώπων καὶ πραγμάτων, καὶ ὡς πρὸς τοῦτο ἔχει ὀρθῶς τὸ νομοσχέδιον. Τὸ νομοσχέδιον δὲν ἔχει ὀρθῶς ὅσον ἀφορᾷ τὸ κατώτερον προσωπικόν, τοὺς εἰρηνοδίκας, διότι ἐκεῖνοι οἱ λόγοι ἀκριβῶς, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων στηρίζω ἐγὼ τὰς ἰδέας μου περὶ τοῦ ἀμεταθέτου πῶν πρωτοδικῶν ἐφ’ ὡρισμένον χρόνον, δὲν ὑφίστανται προκειμένου περὶ τῶν εἰρηνοδικῶν. Ὁ εἰρηνοδίκης ἔχει μικρὰν περιφέρειαν, μικρὰς ἀσχολίας, δὲν ἔχει ἀνάγκην νὰ παραμένῃ εἰς ὡρισμένον τόπον, ἵνα γνωρίζῃ κατὰ ποῖον τρόπον ὀφείλει νὰ δικάσῃ· ὁ εἰρηνοδίκης ὑπόκειται εἰς πολὺ μεγαλειτέρους πειρασμούς, παρέχει πολὺ ὀλιγωτέρας ἐγγυήσεις ἢ ὁ πρωτοδίκης, παραμένων δ’ ἐπὶ πολὺ εἴς τινα τόπον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παράσχῃ τὰς ἐγγυήσεις ἐκείνας εἰς τὴν κοινωνίαν ἐκείνην, εἰς τὴν ὁποίαν τοσοῦτον γνωρίζεται, προκειμένου περὶ ἀπονομῆς δικαιοσύνης. Οὐδεὶς λόγος λοιπὸν συντρέχει, ἵνα διαμένῃ ὁ εἰρηνοδίκης ἐπὶ τόσον χρόνον εἰς τὸ αὐτὸ μέρος· ἓν ἔτος ἀρκεῖ τὸ ἀμετάθετον διὰ ν’ ἀπονέμηται ἡ δικαιοσύνη, πέρα δ’ αὐτοῦ περιττεύει πᾶσα πρόνοια, πέρα τοῦ ἔτους θὰ ἐξαρτηθῇ ἀπὸ τοῦ ἀνωτάτου συμβουλίου. Ἐὰν ὑπάρχῃ περίπτωσις μεταθέσεως, θὰ μετατεθῇ· διατί νὰ δεσμεύωμεν τὸ ἀνώτατον συμβούλιον; Προκειμένου περὶ τοῦ πρωτοδίκου ἐννοῶ τὴν δέσμευσιν, ἀλλὰ διὰ τὸν εἰρηνοδίκην δὲν τὴν ἐννοῶ παντάπασι. Διατί νὰ κρατῶμεν ἐπὶ 1, 2 ἔτη ἕνα εἰρηνοδίκην εἰς ἕνα τόπον, ὅπου εἶναι δυνατὸν νὰ διχάσῃ τοὺς ἀνθρώπους, ὅπως πολλάκις τοὺς ἐδίχασαν, εἰς ἀνθρώπους ἔχοντας τὴν δικαιοσύνην νόμιμον καὶ εἰς ἀνθρώπους ἔχοντας τὴν δικαιοσύνην ἐχθράν; Διὰ τοῦτο ἡ τροπολογία, τὴν ὁποίαν ὑπεστήριξεν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Βάλτου, εἶναι ὀρθή. Τὸ νομοσχέδιον πρέπει νὰ παραμένῃ ὡς ἔχει ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἀνώτερον προσωπικόν, τοὺς πρωτοδίκας καὶ τοὺς ἄλλους, ὀφείλει δὲ νὰ μεταρρυθμισθῇ, ὅσον ἀφορᾷ τοὺς εἰρηνοδίκας, διότι αὐτὴ ἡ μάστιξ, τὴν ὁποίαν θέλομεν νὰ καθιερώσωμεν εἰς ἕνα τόπον, οὐδένα λόγον ἔχει.

§189ΑΛ. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ καθαρισθῇ ὁ κλάδος.

§190Κ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Δυνάμεθα νὰ κάμωμεν διάκρισιν μεταξὺ εἰρηνοδικῶν, γραμματέων καὶ πταισματοδικῶν, οἵτινες θὰ μετατίθενται μετὰ δύο ἔτη καὶ ὅλοι οἱ ἄλλοι θὰ μετατίθενται μετὰ τριετίαν.

§191Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Ἐξακολουθῶ νὰ ἐπιμένω εἰς τὴν γνώμην μου, δὲν θὰ τὴν ἀναπτύξω ὅμως περαιτέρω. Ἕν ἔτος διαμονῆς ἀσφαλοῦς εἰς τὸν εἰρηνοδίκην εἰς ἕνα τόπον εἶναι ὑπεραρκετὸν διάστημα· μετὰ τὴν λῆξιν τοῦ ἔτους δὲν ἀπαιτοῦμεν ὑποχρεωτικὴν μετάθεσιν, ἀλλ’ εἶναι δυνατὸν μετὰ τὸ χρονικὸν τοῦτο διάστημα νὰ προκύψωσιν, ἀφορμαὶ τοιαῦται καὶ τηλικαῦται μὴ ἐπιτρέπουσαι τὴν περαιτέρω διαμονὴν εἰς ἕνα τόπον, ὥστε ἡ δέσμευσις τοῦ ἀνωτάτου συμβουλίου νὰ παράσχῃ πολλὴν βλάβην εἰς τὴν δικαιοσύνην. Ὡμίλησαν περὶ ἐκκαθαρίσεως τοῦ εἰρηνοδικειακοῦ κλάδου· πόθεν θὰ ἀρχίσῃ καὶ ποῦ θὰ τελειώσῃ; Πρόκειται ν’ ἀπολυθῶσι 50 εἰρηνοδίκαι καὶ μὲ τὸ ὑπόλοιπον, τὸ ὁποῖον θὰ ἐξακολουθῇ νὰ ὑπηρετῇ ἐπὶ μίαν τριετίαν ἢ διετίαν εἰς ἕνα τόπον, σᾶς βεβαιῶ, ὅτι εἶναι δυνατὸν εἰς μίαν περιφέρειαν νὰ εὑρεθῶμεν μετὰ 6 μῆνας εἰς θέσιν, ὥστε διὰ κοινῆς βοῆς νὰ ζητῆται νὰ φύγῃ ὁ εἰρηνοδίκης καὶ ἐν τούτοις τὸ ἀνώτατον συμβούλιον θὰ τὸ δεσμεύητε. Ἐρωτῶ· ὑπάρχει κανεὶς λόγος;

§192Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Λυποῦμαι, κύριε Πρόεδρε, διότι ἔχω ἀντίθετον γνώμην πρὸς ἐκείνους οἵτινες ἔλαβον τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου καὶ πρὸς τὴν ἐπιτροπὴν τὴν καταρτίσασαν τὴν τροπολογίαν. Ἄρχομαι δ’ ἀπὸ τοῦ τελευταίου ὁμιλήσαντος, τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου ἐξ Εὐρυτανίας, καὶ παρατηρῶ ὅτι μέγιστον κακόν, τὸ ὁποῖον ἔχομεν, ὅταν νομοθετῶμεν, εἶναι, ὅτι δὲν θέλομεν νὰ ἐννοήσωμεν, ὅτι οἱ νόμοι δὲν πρόκειται νὰ ζήσωσι μόνον σήμερον, ἀλλ’ ἐπὶ μακρὸν χρόνον. Ὅταν νομοθετῶμεν, πρέπει νὰ δεχώμεθα, ὅπως τὸ παρὸν εἶναι θῦμα τοῦ μέλλοντος. Ἀναμφισβητήτως εἶναι δυνατὸν κατὰ τὴν πρώτην ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου τούτου ἢ ἐντὸς ἔτους ἀπὸ τῆς ἐφαρμογῆς αὐτοῦ νὰ εὑρεθῶμεν πρὸ δυσχερειῶν καὶ λόγῳ τῆς κακῆς ποιότητος τοῦ προσωπικοῦ καὶ λόγῳ τῶν κακῶν ἕξεων, τὰς ὁποίας πάντες μέχρι τοῦδε προκειμένου περὶ τοῦ κλάδου τούτου εἴχομεν. Ἀλλά, ἐὰν πράγματι ἀναμένωμεν ἀγαθὸν ἐκ τοῦ νομοθετήματος τούτου, ἀναμφισβητήτως μετὰ παρέλευσιν ἐτῶν θὰ ἐπέλθῃ ἐκκαθάρισις καί, ὅταν ἐπέλθῃ ἐκκαθάρισις, δὲν θὰ ὑπάρχωσιν ὅλοι αὐτοὶ οἱ λόγοι οἱ ὁποῖοι προεβλήθησαν ὑπὸ τῶν ἀξιοτίμων προσαγορευσάντων. Ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐξ Εὐρυτανίας παρετήρησεν ὅτι θὰ εὑρεθῶμεν πρὸ ἀδιεξόδου ἐν ᾗ περιπτώσει μετὰ παρέλευσιν ἓξ ἢ ὀκτὼ μηνῶν ἢ ἄλλου διαστήματος μικροτέρου τῶν δύο ἐτῶν, τὸ ὁποῖον ἐδέχθη ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἤθελον τυχὸν ἐγερθῆ τοιαῦτα παράπονα κατά τινων εἰρηνοδικῶν, ὥστε νὰ κρίνηται ἀναγκαία ἡ μετάθεσις αὐτῶν. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι καὶ περὶ τούτου προνοεῖ τὸ νομοσχέδιον, διότι ἐν ἐδαφίῳ γʹ τοῦ ἄρθρου 20 φέρονται τὰ ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Κατ’ ἐξαίρεσιν τοῦ προηγουμένου ἄρθρου ἐπιτρέπεται μετάθεσις καὶ ἐντὸς τῆς τριετίας εἰς τὰς ἑξῆς μόνον περιπτώσεις, αʹ βʹ γʹ· ἐὰν ἡ μετάθεσις ὡρισμένων προσώπων ἐπιβάλληται ἐξ ἀναποφεύκτου ἀνάγκης τῆς ὑπηρεσίας» κλπ. Ἀναγκαίως τὸ δικαστικὸν συμβούλιον, εἰς τὸ ὁποῖον τοιαύτην εὐρεῖαν δικαιοδοσίαν ἀπονέμομεν, θὰ εἶναι εἰς θέσιν ν’ ἀντιληφθῇ ἂν πράγματι ὑπάρχει ἀνάγκη νὰ μετατεθῇ εἰρηνοδίκης πρὸ τῆς διετίας ἢ πρὸ τοῦ ἔτους καὶ θὰ γνωμοδοτήσῃ περὶ τῆς μεταθέσεώς του καὶ ἐπερχομένης τῆς μεταθέσεως θὰ ἐκλείψωσι τὰ κακά, τὰ ὁποῖα ὑπέδειξεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος.

§193Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Πρέπει νὰ καθαρισθῇ τὸ ζήτημα διὰ ποῖον λόγον εἶναι ἀνάγκη ὁ εἰρηνοδίκης νὰ παραμένῃ εἰς ἕνα τόπον ἐπὶ διετίαν. Τὸ ἐπιχείρημα, τὸ ὁποῖον ἀνεπτύξατε, ὅτι ὑπάρχει διάταξις τοῦ ἄρθρου 20, δὲν εἶναι ἀσφαλές, διότι εἶναι γνωστὸν ἐκ πείρας, ὅτι ἡ ἐφαρμογὴ ὑπὸ τοῦ ἀνωτάτου συμβουλίου καὶ οἱωνδήποτε συμβουλίων διατάξεων ἐξαιρετικῶν εἶναι πολὺ δύσκολος, ἐνῷ, ἂν μετὰ τὴν λῆξιν τοῦ ἔτους δύναται νὰ μεταθέτῃ τοὺς εἰρηνοδίκας ἄνευ διακρίσεων καὶ ἐξαιρέσεων, τὰς ὁποίας προαπαιτεῖ τὸ ἄρθρον 20, τοῦτο θὰ εἶναι μία εὐχέρεια περὶ τὴν μετάθεσιν, ἀλλὰ τὴν παραμονήν, διότι, ἂν τὸ ἀνώτατον δικαστικὸν συμβούλιον κρίνῃ ἀναγκαίαν τὴν παραμονὴν ἑνὸς εἰρηνοδίκου ἢ πλειόνων ἢ ὅλων εἰς ἕνα τόπον, τὸ ἀνώτατον συμβούλιον δὲν ἔχει παρὰ ν’ ἀποφανθῇ περὶ αὐτοῦ καὶ νὰ μείνωσιν οἱ εἰρηνοδίκαι εἰς τὸν τόπον των.

§194Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἀπαντᾷ εἰς τὸ δεύτερον μόνον ἐπιχείρημά μου· εἰς τὸ πρῶτον ἐπιχείρημα, ὅτι νομοθετοῦντες ἀποβλέπομεν εἰς τὸ μέλλον καὶ οὐχὶ εἰς τὸ παρόν, δὲν ἀπήντησεν. Ἀλλὰ καὶ εἰς τοῦτο τὸ ἀντεπιχείρημα τοῦ κ. συναδέλφου ἔχω ν’ ἀντείπω τὰ ἑξῆς, ὅτι ἀναμφισβητήτως οἱ εἰρηνοδίκαι πρέπει νὰ μένωσιν εἰς ὃν τόπον μετετέθησαν ἐφ’ ὡρισμένον τουλάχιστον χρόνον, ὅπως μὴ μεταβληθῶσιν ἀπὸ δικαστὰς εἰς Ἀθιγγάνους, διότι εἰς αὐτὸ θὰ καταλήξωμεν, νὰ καταστήσωμεν δυστυχῆ αὐτὰ τὰ ὄντα, φεροίκους, νὰ τοὺς ἐξαναγκάζωμεν κατ’ ἔτος ἢ καθ’ ἓξ μῆνας νὰ λαμβάνωσι τὴν ὁδοιπορικὴν αὐτῶν ῥάβδον καὶ νὰ τρέχωσιν ὅπου ὑποχρεωτικῶς θὰ μεταθέτῃ αὐτοὺς τὸ δικαστικὸν συμβούλιον.

§195Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Δὲν ὑπάρχει αὐτὸς ὁ φόβος· ἂν ὑπῆρχε, δὲν θὰ τὸ ὑπεστήριζον.

§196Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἡ γνώμη μου εἶναι ὅτι τὸ ἀμετάθετον δέον νὰ ὑπάρχῃ διά τε τοὺς εἰρηνοδίκας καὶ τοὺς ἀνωτέρους δικαστάς, ἀλλὰ καὶ διὰ τοὺς γραμματεῖς ἀκόμη τῶν Εἰρηνοδικείων· τότε μόνον θέλομεν ἐξασφαλίσει λαϊκὴν δικαιοσύνην ἀνταξίαν τῆς ἀποστολῆς της. Ἂν θέλωμεν νὰ καταστήσωμεν τοὺς δικαστὰς φεροίκους, οὐδέποτε θὰ ἔχωμεν δικαστάς, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀπαιτήσητε ἀπὸ ἕνα δικαστήν, ὅστις καθ’ ἕκαστον ἔτος ἢ διετίαν θὰ πορεύηται ἀπὸ τοῦ ἑνὸς ἄκρου τῆς Ἑλλάδος εἰς τὸ ἄλλο, νὰ ἀπαιτήσωμεν νὰ ἔχῃ βιβλιοθήκην, οὔτε ἀρκετὴν ἡσυχίαν πνεύματος, ὥστε νὰ δύναται ν’ ἀπασχολῆται ὄντως μετὰ ζήλου εἰς τὰ καθήκοντά του. Αἱ διατάξεις τῶν ἄρθρων ἀπὸ τοῦ 19 μέχρι τοῦ 23 εἶναι συνέπεια τῆς ἀρχῆς, ἣν διετύπωσεν ἄλλοτε ἐν τῇ Βουλῇ ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Σύρου, ἀπεικονίζουσι δὲ ἀναμφισβητήτως τὴν γνώμην αὐτοῦ, ἡ ὁποία ἐγένετο ἀποδεκτὴ ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς. Ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Σύρου ἐν τῇ ἐκθέσει τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ὡς Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἄλλοτε ὑπέβαλεν εἰς τὴν Βουλήν, ἔγραφε τὰ ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Μακρὰ διαμονὴ ἐν ταῖς πόλεσιν, ἰδίως ταῖς μικραῖς, δημιουργεῖ σχέσεις καὶ δεσμούς, εἰς τοὺς ὁποίους δυσπίστως προσβλέπει ἡ κοινωνία, εἶναι δὲ πιθανόν, ὅτι δύνανται νὰ ἐπιδράσωσιν εἰς τὴν δικαστικὴν συνείδησιν. Ἀλλὰ καὶ ἀνεξαρτήτως τοῦ χαρακτῆρος τοῦ δικαστοῦ αἱ τοιαῦται σχέσεις μειοῦσι πάντως τὸ ἠθικὸν αὐτοῦ γόητρον καὶ δύνανται νὰ κλονίσωσι τὴν πρὸς αὐτὸν ἐμπιστοσύνην τῶν πολιτῶν ἐπὶ βλάβῃ τῆς δικαιοσύνης». Αὐτὸ εἶναι τὸ πνεῦμα τὸ διέπον τὰ σχετικὰ ἄρθρα τῆς ἐπιτροπῆς. Ἀλλὰ διαφωνῶ ῥιζικῶς ὡς πρὸς τὰς ἰδέας ταύτας. Ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Σύρου φρονεῖ, ὅτι ἡ μεροληψία τοῦ δικαστοῦ εἶναί τι ἐπουσιῶδες, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ τιμωρηθῇ ἁπλῶς καὶ μόνον διὰ τῆς μεταθέσεως. Ἐγώ, Κύριοι, ἀλλοίαν ἀντίληψιν ἔχω τοῦ ζητήματος τούτου καὶ φρονῶ, ὅτι, ἂν ὑπάρχῃ ἐλάττωμα δικαστοῦ, ἐκμηδενίζον αὐτὴν ταύτην τὴν δικαστικὴν ἰδιότητα, τοῦτο εἶναι τὸ τῆς μεροληψίας, δικαστὴς δὲ ὁ ὁποῖος φωρᾶται μεροληπτῶν δὲν τιμωρεῖται διὰ τῆς μεταθέσεως, ἀλλὰ διὰ τῆς ἀποπομπῆς ἀπὸ τοῦ κλάδου καὶ δὲν δυνάμεθα νὰ νομοθετήσωμεν διατάξεις, αἱ ὁποῖαι σχεδὸν βραβεύουσι τὴν μεροληψίαν, διότι ἐπιβράβευσις τῆς μεροληψίας εἶναι ὅταν θέτωμεν ὡς τιμωρίαν μόνην τὴν μετάθεσιν.

§197Π. ΦΙΛΙΠΠΑΣ. Αὐτὰ μόνον εἰς τὴν Ἀγγλίαν γίνονται.

§198Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ εἶναι ὅρος τῆς ἀνάγκης τῆς ὑπηρεσίας.

§199Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἤκουσα διακοπὰς καὶ παρατηρήσεις ὅτι μόνον ἐν Ἀγγλίᾳ δύνανται νὰ λέγωνται ταῦτα. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι αὐτὴν τὴν διακοπὴν θὰ ἠδυνάμην ἐγὼ νὰ τὴν ἀπευθύνω, οὐχὶ ὅμως ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι τὴν ἀπηύθυναν. Διότι ἐγὼ εἶμαι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος εἶχον καὶ ἔχω ἀμφιβολίαν περὶ τοῦ ἂν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο θὰ καρποφορήσῃ ὡς ἀναμένομεν. Ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι μὲ διέκοψαν, ἔχουσι τὴν ἰδέαν ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἔχει ἄριστα, καὶ ἑπομένως δὲν βλέπω πῶς δύνανται νὰ παρατηρῶσι πρός με ὅτι αὐτά, τὰ ὁποῖα λέγω, δύνανται νὰ λέγωνται μόνον ἐν Ἀγγλίᾳ· διότι ἀλλοίμονον εἰς τὴν ἑλληνικὴν δικαιοσύνην ἂν ἦτο τοιαύτη, ὥστε νὰ μὴ δύναταί τις ν’ ἀξιώσῃ ἀπὸ αὐτὴν τὰ ὀλίγα ταῦτα, καὶ δὴ τὴν ἀμεροληψίαν. Καὶ εἰς τὴν Γαλλικὴν Βουλὴν ὑπεβλήθη αἰτιολογικὴ ἔκθεσις νομοσχεδίου, ἥτις περιεῖχε φράσιν ἀνάλογον πρὸς τὴν τῆς ἐκθέσεως τοῦ κ. Βοκοτοπούλου, ἣν πρὸ μικροῦ σᾶς ἀνέγνωσα· καὶ ὁ Jule Simon παρετήρησεν ὅσα ἔλεγον ὑμῖν καὶ ἐγὼ καὶ κατέρριψε τὸ νομοσχέδιον καὶ τὴν συνοδεύουσαν αὐτὸ δικαιολογικὴν ἔκθεσιν. Φωρᾶταί τις δικαστὴς μεροληπτῶν; Ἐφαρμόσατε ἐπ’ αὐτοῦ τὰς διατάξεις περὶ πειθαρχικῶν ποινῶν, οὐχὶ ὅμως μετάθεσιν. Τὸ δικαστικὸν συμβούλιον, ἐὰν θέλῃ ν’ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς ἐλπίδας ἡμῶν, θέλει βεβαίως τιμωρήσει διὰ τῆς αὐστηροτέρας τῶν ποινῶν, ἃς θὰ ἔχῃ εἰς τὴν δικαιοδοσίαν του, τὸν δικαστὴν τοῦτον. Διὰ τοῦτο φρονῶ ὅτι ἀναγκαίως πρέπει νὰ περιορισθῶμεν εἰς τὰς διατάξεις τοῦ κυβερνητικοῦ νομοσχεδίου, νὰ στραφῇ δὲ ἡ συζήτησις περὶ τὰς διατάξεις ταύτας, αἱ ὁποῖαι, κατ’ ἐμὴν γνώμην, εἴς τινας περιπτώσεις δέον νὰ μεταρρυθμισθῶσιν. Εἶναι δυνατὸν νὰ βελτιωθῶσι πάντα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐκ τοῦ διαρκοῦς ἀμεταθέτου δύνανται νὰ προκύψωσι καὶ δὴ φρονῶ ὅτι τοῦτο πρέπει νὰ γίνῃ προκειμένου περὶ τῶν δικαστηρίων τῆς πρωτευούσης, διότι δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ καταδικάσωμεν τὴν πλειονότητα τῶν δικαστῶν εἰς τὴν διαρκῆ ἐξορίαν.

§200Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ὁμολογῶ ὅτι τὰ αὐτὰ θ’ ἀνέπτυσσον καὶ ἐγὼ ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα ἀνέπτυξεν ὁ ἀξιότιμος προαγορεύσας ἐκ Κυνουρίας, χαίρω δ’ ὅτι μὲ προέλαβεν· Ὀφείλω νὰ γνωρίσω εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ὅτι, ἐὰν ἐπιμείνῃ εἰς τὰς δηλώσεις, τὰς ὁποίας ἔκαμε, καὶ δὲν θελήσῃ νὰ δεχθῇ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἡ ἐπιτροπὴ ὥρισεν, ὅπως ἡ μετάθεσις εἶναι ὑποχρεωτικὴ μετὰ τριετίαν, κτίζει ἐπὶ ἄμμου. Τὸ νομοθέτημα τοῦτο, τὸ ὁποῖον κέκτηται μεγάλην σοβαρότητα, καινοτομεῖ δὲ εἰς τὰ μέχρι τοῦδε κρατοῦντα, θέτον νέας βάσεις εἰς τὰ τῆς Δικαιοσύνης, εἶναι προωρισμένον ἐντὸς ὀλίγου δι’ ἐξεγέρσεως, ὁλοκλήρου τοῦ δικαστικοῦ κλάδου νὰ καταρρεύσῃ. Κατὰ τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον ἐννοεῖ ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐπιβάλῃ, καθιστῶμεν προνομιούχους δικαστὰς ἐν τῷ Κράτει τοὺς εὑρισκομένους ἐν Ἀθήναις, ἐν Πάτραις καὶ εἴς τινα ἄλλα εὐάρεστα μέρη, εἰς τὰ ὁποῖα ὁ κοινωνικὸς βίος ἔχει τὴν εὐμάρειαν τὴν γνωστήν, εἶναι δὲ παρ’ ὅλων τῶν δικαστῶν πολὺ ἐπιθυμητὸν νὰ ὑπηρετῶσιν εἰς τὰ τοιαῦτα κέντρα, ὑποχρεοῦμεν δὲ τοὺς ἄλλους δικαστὰς τοὺς εὑρισκομένους εἰς τόπους μὴ ἔχοντας κοινωνικὴν κίνησιν ἐπαρκῆ, καθιστῶμεν αὐτοὺς εἵλωτας, ὑποχρέους νὰ ὑπηρετῶσιν ἐκεῖ ἐπὶ ζημίᾳ τῆς προσωπικῆς των θέσεως καὶ τῆς οἰκογενείας των, ἀλλὰ καὶ τῆς Δικαιοσύνης. Ὁ ἀξιότιμος φίλος μου ἐκ Μεγαρίδος ἐπεκαλέσθη τὸν Jule Simon, ἵνα μᾶς εἴπῃ ὅτι οἱ δικασταὶ κατατρίβονται μάτην μένοντες ἐπὶ πολὺν χρόνον εἰς ἕνα τόπον. Ἡ γνώμη τοῦ Jule Simon εὗρεν ἀπήχησιν ἐπίσημον ὑπὸ τοῦ κ. πρώην Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης καὶ νῦν κ. Προέδρου τῆς Βουλῆς. Ἀκούσατε τί ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς πρώην Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης ἀνέφερε πρὸς τὴν Α. Μεγαλειότητα, ὅτε συνίστα τὴν μετάθεσιν τοῦ ἐνταῦθα προέδρου τῶν Πρωτοδικῶν καὶ τὴν μετάθεσιν τοῦ ἐκ Λαρίσης προέδρου τῶν Ἐφετῶν. Καὶ οἱ λόγοι οὗτοι εἶναι λόγοι τοὺς ὁποίους ἔπρεπεν οὐ μόνον ἡ Κυβέρνησις, ἀλλὰ καὶ ὁλόκληρον τὸ Ἑλληνικὸν ν’ ἀκούσῃ, πρὸ παντὸς δὲ ἡ Βουλὴ νὰ προσέξῃ, ὅπως δεχομένη τοὺς λόγους τούτους τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Βουλῆς μὴ δεχθῇ ὅσα ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ταύτην τὴν ἑσπέραν ἐπιμένει ὅπως ψηφισθῶσι. Ἰδοὺ τί ἔλεγε πρὸς τὴν Α. Μεγαλειότητα ἐν τῇ ἐκθέσει ἐκείνῃ (ἀναγινώσκει τὴν ἔκθεσιν): Ἠκούσατε τί ἔλεγεν ὁ πρώην Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης πρὸς τὴν Α. Μεγαλειότητα, ὅτε εἰσηγεῖτο τὴν μετάθεσιν τοῦ προέδρου τῶν Πρωτοδικῶν. Οἱ λόγοι οὗτοι εἶναι ἀπόρροια μακρᾶς πείρας. Εἶναι εἰς πάντας ἡμᾶς γνωστὸν ὅτι ἡ παραμονὴ δικαστικοῦ προσώπου ἔν τινι μέρει ἐπὶ διετίαν ἢ τριετίαν γεννᾷ σχέσεις, γεννᾷ προστριβὰς τοιαύτας, αἱ ὁποῖαι διαρκῶς εἶναι ἀφορμὴ παρεξηγήσεων ἐν τῇ ἐνασκήσει ὑπὸ τοῦ προσώπου ἐκείνου τῆς δικαστικῆς δράσεως. Μὴ πλανώμεθα. Ἕν πρόσωπον εἰς μικρὸν μέρος παραμένον ἐπὶ πολὺ κατ’ ἀνάγκην θὰ σχετισθῇ μὲ δικηγόρους ἢ μὲ οἰκογενείας ἢ μὲ ἄλλα πρόσωπα, τῶν ὁποίων βεβαίως ἡ σχέσις, ἐὰν δὲν ἐπιδράσῃ ἐπὶ τῆς δικαστικῆς του ὑπηρεσίας, βεβαίως δίδει ἀφορμὴν ἐν τῇ κοινωνίᾳ νὰ παρεξηγηθῇ ἡ συμπεριφορά του καὶ ἡ χρηστὴ ἔστω ἐργασία του, δὲν συμφέρει δ’ ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ νὰ δίδωμεν ἀφορμὰς εἰς τὴν κοινωνίαν καὶ ν’ ἀφήνωμεν τὰ πρόσωπα ἐκεῖνα ἐκεῖ, τὰ ὁποῖα διὰ τῶν τοιούτων δεσμῶν οὓς κατὰ κοινωνικὴν ἀνάγκην ἔστω συνάπτει, χαλαροῦσι τὴν πεποίθησιν τῆς κοινωνίας ἐπὶ τῆς δικαστικῆς των ἐργασίας. Δὲν εἶναι ἀρκετὸν νὰ ἐκπληροῖ ὁ δικαστὴς τὸ καθῆκόν του· πρέπει καὶ εἰς τὴν κοινωνίαν νὰ ἑδραιωθῇ ἡ τοιαύτη πεποίθησις· οὕτω θεμελιοῦται ἀληθὴς δικαιοσύνη. Διὰ τοῦτο θὰ ἦτο ἐπιθυμητὸν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ὁ ὁποῖος εἶχε τὴν πρωτοβουλίαν τὴν ἀξιέπαινον νὰ εἰσηγηθῇ τοιοῦτο νομοσχέδιον, νὰ μὴ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν τοιαύτην διάταξιν, ἀλλὰ νὰ καθορίσῃ τὸ ὑποχρεωτικὸν τῶν μεταθέσεων ἐπὶ τούτων. Διότι, ὅταν ἀφήσητε τὰς Ἀθήνας, τὰς Πάτρας, τὴν Σῦρον κτλ. ἄνευ τοῦ ὑποχρεωτικοῦ τῆς μεταθέσεως, τοῦτο θὰ ἐπιδράσῃ ἐπὶ τῆς συνειδήσεως τοῦ προσώπου ἐκείνου, τὸ ὁποῖον θέλει νὰ μετατεθῇ ἐκεῖ, ὅπως ἀνετώτερον βιώσῃ μετὰ τῆς οἰκογενείας του. Ἀλλὰ, ὅταν γνωρίζῃ ὅτι μετὰ τριετίαν θὰ φύγῃ ἐξ Ἀθηνῶν ἢ ἐκ Πατρῶν κτλ. ὁ ὑπηρετῶν δικαστὴς καὶ θὰ ὑπηρετήσῃ εἰς ἄλλο μέρος, βεβαίως οὐδένα λόγον ἔχει νὰ ἐπηρεασθῇ ἢ νὰ ἐνεργήσῃ καὶ πράξῃ τι, ὅπως ἐπιτύχῃ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ποθεῖ. Ἐὰν γνωρίζῃ ὅτι ἐκ νόμου εἶναι ὑποχρεωμένον τὸ ἀνώτατον συμβούλιον νὰ μεταβάλλῃ τὴν διαμονήν του βεβαίως ἡ ἀφοσίωσίς του πρὸς τὸ καθῆκον θέλει εἶναι ζωηροτέρα· θὰ ἐκλείψωσι δὲ οἱ λόγοι τοῦ ἐπηρεασμοῦ τῆς δικαστικῆς του θέσεως. Ἐκ τῶν ὀλίγων πολλὰ ἐννοεῖτε. Φρονῶ, κύριε Πρόεδρε, ὅτι, ἂν θελήσωμεν νὰ ἐπιμείνωμεν εἰς τὸ μὴ ὑποχρεωτικὸν τῆς μεταθέσεως, θὰ καρφώσωμεν ὅλους τοὺς δικαστὰς εἰς τὰς ἐπαρχίας ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν, διότι οὐδέποτε ὁ Ἄρειος Πάγος θὰ λάβῃ ἀφορμὴν πλὴν ἂν γεννηθῶσι σκάνδαλα, τότε δὲ καὶ μόνον θὰ σκεφθῇ, ἂν πρέπει νὰ μεταθέσῃ αὐτοὺς ἐκεῖθεν. Διὰ τοὺς λόγους τούτους ἐπιμένω, ὅπως ἀποδεχθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἡ ἐπιτροπὴ ἐγνωμοδότησεν ἐν τῷ ἄρθρῳ τούτῳ· ὅπως κατὰ τριετίαν μετατίθενται. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐπειδὴ φοβοῦμαι μὴ οἱ λόγοι οὗτοι δὲν ἀκουσθῶσι, θὰ ἐπιμείνω, ὅπως διὰ τὰς Ἀθήνας τοὐλάχιστον εἶναι ὑποχρεωτικὴ ἡ μετάθεσις τῶν πρωτοδικῶν καὶ τοῦ προέδρου τῶν Πρωτοδικῶν.

§201Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Συμμερίζομαι τὴν δυσφορίαν, τὴν ὁποίαν αἰσθάνεται ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἐκ τῆς παρατάσεως τῆς συζητήσεως ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Ἀλλά, καίτοι εἶναι ἀνάγκη νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον ταχέως, φρονῶ ὅτι ἡ συζήτησις ἐπιβάλλεται, διότι, προκειμένου περὶ νομοθετήσεως τοῦ ὑψίστου ὄντως τῶν νομοθετημάτων, εἶναι ἀνάγκη ἐκ τῆς εὐρείας συζητήσεως τῆς γενομένης κατὰ τὴν ἑσπέραν ταύτην καὶ κατὰ τὰς παρελθούσας ἑσπέρας ἐκ μέρους τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων τῶν νομικῶν, εἶναι ἀνάγκη, λέγω, ν’ ἀποτελεσθῇ ἄρτιον ὄντως νομοθέτημα, νομοθέτημα, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ζήσῃ οὐ μόνον εἰς μίαν περίοδον, ἀλλὰ πρέπει νὰ ζήσῃ ἐπὶ μακρόν. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐδήλωσεν ὅτι δέχεται τὸ ὑποχρεωτικῶς ἀμετάθετον. Καὶ ὡμίλησεν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐκ Κυνουρίας ἀντικρούων τὴν γνώμην ταύτην εἰπὼν, καὶ πολὺ δικαίως, ὅτι δὲν δύνασθε ν’ ἀφήσητε τοὺς δικαστὰς ἐπὶ μακρὸν χρόνον, ἐπὶ πολλὰ ἴσως ἔτη εἰς ἀπόκεντρα μέρη, ἀφήνοντες ἄλλους, κατὰ τύχην ἴσως εὑρεθέντας εἰς ἄλλα μέρη, καὶ διαιροῦντες, οὕτως εἰπεῖν, τοὺς μὲν ἀπὸ τοὺς δέ, χωρὶς νὰ καταστήσητε τὴν ἰσότητα. Τὴν ἰσότητα θὰ καταστήσητε, ἐὰν θελήσητε νὰ δεχθῆτε τὸ ὑποχρεωτικῶς μεταθετὸν ἐπὶ μίαν τριετίαν ἢ μίαν διετίαν. Ἔχω καὶ ἐγὼ τὴν γνώμην ὅτι ἐπιβάλλεται εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ δεχθῇ τὰς γνώμας τῶν κ. συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι ὡμίλησαν ἐπὶ τῆς τροπολογίας ταύτης. Ἐὰν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως δὲν θελήσῃ νὰ δεχθῇ τὸ ὑποχρεωτικῶς μεταθετὸν μεθ’ ὡρισμένον χρονικὸν διάστημα, νομίζω ὅτι ἐπιβάλλεται ν’ ἀποδεχθῇ τὸν θεσμὸν τῶν ἐπιθεωρητῶν, διότι, ἐὰν ἀποδεχθῇ τὸν θεσμὸν τῶν ἐπιθεωρητῶν, τότε ἀποφεύγομεν ὅλας τὰς πλημμελείας, ὅλα τὰ τυχὸν δυσάρεστα, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ γεννηθῶσιν ἐκ τοῦ ὑποχρεωτικῶς ἀμεταθέτου τῶν δικαστῶν. Διότι ἔχομεν δεδομένον ὅτι δικασταί, οἱ ὁποῖοι ὑπηρετοῦσιν εἰς ἀπομεμακρυσμένα μέρη, διὰ νὰ ἐκβιάσωσι τὴν μετάθεσίν των ἐκ τοῦ μέρους ἐκείνου, λησμονοῦσι δυστυχῶς ὅτι εἶναι δικασταί! Ἐπὶ πλέον δὲ καθιεροῦντες τὸν θεσμὸν τοῦ ἀνωτάτου συμβουλίου θὰ εὑρεθῶμεν πρὸ δυσχερεστάτης θέσεως, διότι, ὅτε ὁ Ὑπουργὸς εἶχε τὸ δικαίωμα τῆς μεταθέσεως, θὰ ἦτο δυνατὸν ἡ μετάθεσις αὕτη νὰ ἐπιτευχθῇ, ὅτε οἱ πολῖται ἢ οἱ δικηγορικοὶ σύλλογοι ἀνεφέροντο ἐνώπιον τοῦ Ὑπουργοῦ. Σήμερον ὅμως βεβαίως τὸ ἀνώτατον συμβούλιον μετὰ δυσκολίας θ’ ἀτενίσῃ πρὸς τὰς διαμαρτυρίας εἴτε τῶν δικηγορικῶν συλλόγων εἴτε τῶν ἀτόμων, ὅταν οἱ δικασταὶ λησμονῶσιν ὅτι εἶναι δικασταί! Θὰ ἐπιτρέψητε καὶ εἰς ἐμὲ νὰ ἔχω τὴν γνώμην ταύτην προκειμένου νὰ νομοθετήσωμεν ὄντως τὸ νομοθέτημα τῶν νομοθετημάτων, προκειμένου περὶ Δικαιοσύνης. Νομίζω ὅτι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἐπιμένων εἰς τὴν γνώμην του περὶ τοῦ ὑποχρεωτικῶς ἀμεταθέτου, πρέπει νὰ παρεμβάλῃ τὴν διάταξιν εἰς τὸν νόμον τοῦτον, ὅπως καθιερωθῇ καὶ ὁ θεσμὸς τῶν ἐπιθεωρητῶν. Ἐὰν δὲν καθιερωθῇ ὁ θεσμὸς τῶν ἐπιθεωρητῶν, πρέπει νὰ εἶναι βέβαιος ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο δὲν θὰ εἶναι βιώσιμον.

§202Π. ΦΙΛΙΠΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀτυχῶς δὲν ἔχω εἰδικὰς γνώσεις, διὰ νὰ ἐκφέρω γνώμην ἐπὶ τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου. Ἀλλ’ ἐπιτραπήτω μοι νὰ εἴπω, ὅτι προκειμένου πράγματι περὶ τῆς ποινικῆς δικαιοσύνης, αὕτη χρήζει μᾶλλον ἰατρικῆς ἀντιλήψεως. Δὲν θέλω νὰ θίξω πρόσωπα, διότι σέβομαι καὶ τὴν Βουλὴν καὶ ταῦτα, οὔτε θέλω νὰ πείσω τινά. Ἀπαντῶ ὅμως εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ὡς ἐκ τῆς θέσεώς των ἐπεκαλέσθησαν Γαλλίαν, Γερμανίαν καὶ Ἀγγλίαν, ὅτι ὡς ἀπόδειξιν ἔχω τὸ δημῶδες «Βάζει καὶ ἡ κοσκινοῦ τὸν ἄνδρα της μὲ τοὺς πραγματευτάδες!». Ἐγὼ δὲν θέλω νὰ πείσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ὅτι τὸ μέτρον τοῦ μεταθετοῦ ἢ ἀμεταθέτου εἶναι συμφερώτερον διὰ τὴν δικαιοσύνην. Ἡ γνώμη μου εἶναι, ὅτι ὡς ἔχουσι τὰ τῆς Ἑλληνικῆς δικαιοσύνης, πρέπει ἀνὰ πᾶσαν ὀγδόην ἡμέραν νὰ ἔχωμεν μεταθέσεις. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, χωρὶς νὰ ἐπιμείνω εἰς τὴν γνώμην μου, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ χαρακτηρίσῃ καὶ τὸ Πρωτοδικεῖον Λευκάδος, ὅπως τὸ τῆς ἰδιαιτέρας πατρίδος του.

§203Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω ἀκόμη δύο λέξεις, διότι, ἐπιμένω εἰς τὴν ἰδέαν, τὴν ὁποίαν εἶπον πρὸ ὀλίγου, ὅτι πᾶσαν ἐλπίδα μας πρέπει νὰ στηρίζωμεν εἰς τὴν εἰλικρινῆ ἢ μὴ εἰλικρινῆ διαχείρισιν τῆς ἀνωτάτης διοικήσεως. Διότι μὴ λησμονεῖτε ὅτι, ὅπως ἐλέχθη πρὸ μικροῦ, νομοθετοῦμεν κάτι τι τὸ ἀποκεντρωτικὸν καὶ ὅτι ἀπεμπολοῦντες δικαιώματα, τὰ ὁποῖα ἔχομεν, καὶ ἀναθέτοντες ταῦτα εἰς ἄλλους, πρέπει νὰ ἔχωμεν ἐμπιστοσύνην ὅτι οὗτοι θέλουσι διαχειρισθῆ ταῦτα καλλίτερον ἀπὸ ἡμᾶς, ἀναγκασθέντας νὰ τὰ παραιτήσωμεν, διότι δὲν ἠδυνάμεθα νὰ τὰ διαχειρισθῶμεν καλῶς. Διὰ τοῦτο ἐξ ἀρχῆς εἶπον, ὅτι ἀποβλέποντες εἰς ταύτην τὴν ἰδέαν, ὅτι τὰ πάντα πρέπει νὰ στηρίζωμεν εἰς τὴν εἰλικρινῆ ἢ μὴ διαχείρισιν τῶν ἐξουσιῶν, τὰς ὁποίας ἀναθέτομεν εἰς τὸ ἀνώτατον δικαστικὸν συμβούλιον, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θέσωμεν εἰς αὐτὸ ὅρια. Δὲν πρέπει δὲ νὰ λησμονῆτε ὅτι ἐκεῖνοι ἐπὶ τῶν ὁποίων θέλουσιν ἐπιδράσει αἱ ἐνέργειαι τῆς ἐπιτροπῆς δὲν εἶναι ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουσι φρονήματα καὶ οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ δύνανται νὰ προσενεχθῶσι κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν νὰ παρατείνηται ἄδικός τις πρᾶξις τῆς ἐπιτροπῆς. Διότι πρόκειται περὶ δικαστῶν, οἱ δὲ δικασταὶ δὲν εἶναι πρόσωπα, τὰ ὁποῖα εἶναι δυνατὸν κατὰ τοιοῦτον τρόπον ν’ ἀδικῶνται. Λέγω ταῦτα, διὰ ν’ ἀπαντήσω εἰς τὸν ἀξιότιμον Βουλευτὴν Κυνουρίας, ὅστις εἶπεν ὅτι δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν ὅσοι ὑπηρετοῦσιν ἐν Ἀθήναις, νὰ μετατοπισθῶσιν ἐντεῦθεν, διότι δὲν ἐγένετο τὸ τοιοῦτον καὶ κατὰ τὸ παρελθόν. Ἐγώ, Κύριοι, ἀπὸ τοῦδε προβλέπω τὸ πρόγραμμα τῶν ἐργασιῶν τῆς ἀνωτάτης ἐπιτροπῆς ἐν τῇ ἐξασκήσει τῶν καθηκόντων αὐτῆς. Εἶναι ἀδύνατον νὰ προχωρήσῃ καὶ κατὰ βῆμα, ἂν δὲν ὁρίσῃ εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς κανονισμὸν τῶν ἐργασιῶν αὐτῆς, καί, ὅταν ὁρίσῃ κανονισμὸν τῶν ἐργασιῶν αὐτῆς, βεβαίως θὰ λάβῃ πάντα ταῦτα ὑπ’ ὄψιν, τὰ ὁποῖα πάντες ἡμεῖς φοβούμεθα. Δὲν εἶναι δυνατὸν αὐθαιρέτως ἡ ἐπιτροπὴ νὰ εἴπῃ «παρατείνω τὴν διαμονὴν τῶν δικαστῶν ἐν Ἀθήναις καὶ ἐπιβάλλω εἰς τοὺς ἄλλους νὰ παραμείνωσιν ἐπὶ πολὺν χρόνον ἀλλαχοῦ». Ἐὰν ἤθελε πράξει τοῦτο, βεβαίως ἤθελε πράξει τι, τὸ ὁποῖον ἤθελε προκαλέσει τὴν ἀφαίρεσιν τῶν καθηκόντων ἀπὸ αὐτὴν καὶ τὴν καταστροφὴν αὐτοῦ τοῦ θεσμοῦ. Ἀλλὰ ταῦτα πάντα, τὰ ὁποῖα θέλει πράξει ἡ ἐπιτροπὴ κατόπιν, ἐξασφαλίζονται καὶ ἄνευ τοῦ θεσμοῦ, τὸν ὁποῖον θέλουσι νὰ εἰσαγάγωσι, τῶν ἐπιθεωρητῶν. Διότι πρέπει ν’ ἀποβλέψητε εἰς τὸ ἄρθρον 32 τοῦ νομοσχεδίου, κατὰ τὸ ὁποῖον «τὸ ἀνώτατον δικαστικὸν συμβούλιον προσκαλούμενον ν’ ἀσκήσῃ τὰ κατὰ τὸ ἄρθρον 25 καὶ ἑπόμενα καθήκοντα αὐτοῦ δικαιοῦται νὰ ζητήσῃ τὰς ἀναγκαίας πληροφορίας παρὰ τῶν εἰσαγγελέων καὶ τῶν προέδρων τῶν Πρωτοδικῶν καὶ Ἐφετῶν, καὶ παρὰ τῶν προέδρων τῶν δικηγορικῶν συλλόγων». Ἑπομένως ἡ ἐπιτροπὴ ἔχει τὸ δικαίωμα καὶ οἴκοθεν νὰ λάβῃ ὅλα τὰ μέτρα, νὰ ζητήσῃ πάσας τὰς πληροφορίας, ν’ ἀποστείλῃ δὲ καὶ ἐκ τῶν μελῶν αὐτῆς, ἐὰν θέλῃ, εἰδικὸν ἀνακριτὴν διὰ πᾶσαν ὑπόθεσιν καὶ διὰ τὴν ἐνέργειαν πάσης πράξεως ἀναγομένης εἰς τὰ καθήκοντα αὐτῆς. Διὰ τοῦτο ἐπιμένω καὶ πάλιν εἰς τὴν πρότασιν, τὴν ὁποίαν πρὸ ὀλίγου εἰσηγησάμην, ὅτι δὲν πρέπει νὰ τεθῇ ὅριον, δὲν πρέπει δηλ. νὰ εἶναι ὑποχρεωτικὴ ἡ παραμονὴ ὡρισμένου δικαστικοῦ ὑπαλλήλου μέχρις ἑνὸς σημείου, πέρα τοῦ ὁποίου νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ μετατεθῇ, διότι, ὡς προεῖπον, ἔχω ἀπόλυτον ἐμπιστοσύνην εἰς τὴν ἐνέργειαν τῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία, ἂν δὲν εἶναι ἐκείνη τὴν ὁποίαν ἀπεδέχθημεν, ὡς συνέπειαν θέλει ἔχει τὴν καταστροφὴν τοῦ θεσμοῦ. Ἀλλά, ἐὰν τοῦτο δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀποδεχθῆτε, πρέπει νὰ τὸ δεχθῆτε αὐτὸ τοὐλάχιστον ὡς πρὸς τοὺς πταισματοδίκας καὶ τοὺς πλημμελειοδίκας.

§204Κ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Τὸ ἐδέχθην.

§205Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Τὸ ἐδέχθητε ἐν μέρει. Ἐγὼ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ τὸ δεχθῆτε ὡς διετυπώθη· πρέπει νὰ ἔχητε ἀπόλυτον ἐμπιστοσύνην εἰς τὸ προσωπικὸν αὐτό, ὡς σᾶς εἶπον πρὸ ὀλίγου· δὲν πρέπει ν’ ἀποβλέπητε μετὰ δυσπιστίας πρὸς τὰς ἐνεργείας τῆς ἐπιτροπῆς, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ ἐπιτροπὴ χωρὶς λόγον νὰ προβῇ εἰς μετάθεσιν. Βεβαίως, ὅταν ζητηθῇ μετάθεσις, ἡ ἐπιτροπὴ θὰ φροντίσῃ νὰ συγκεντρώσῃ τὰ ἀπαιτούμενα στοιχεῖα, καί, ἂν ἀποβαίνῃ ἀναγκαία ἡ μετάθεσις, θὰ τὴν κάμῃ. Ἀλλὰ τί θέλετε νὰ σᾶς κάμῃ ἡ ἐπιτροπή, ὅταν ὁ εἰρηνοδίκης καὶ ὁ πταισματοδίκης θὰ ἔχωσι τὸ δικαίωμα νὰ μείνωσιν ἐκεῖ ἐπὶ ἓν ἢ δύο ἔτη ὑποχρεωτικῶς; Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ τὸ δεχθῆτε, κύριε Πρόεδρε, διότι θὰ εὑρεθῆτε καὶ σεῖς καὶ οἱ ἄλλοι, οἱ ὁποῖοι θὰ διοικήσωσιν εἰς τὸ μέλλον τὴν χώραν, πρὸ πολλῶν δυσχερειῶν, δυσχερειῶν μεγάλων, δύναμαι νὰ σᾶς εἴπω. Δὲν βλέπω τὸν λόγον διατί νὰ μὴ τὸ δεχθῆτε.

§206ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὐδεὶς ἕτερος εἶναι ἀναγεγραμμένος. Κηρύττω τὴν συζήτησιν περατωμένην.

§207Κ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Εἰς τὸ τέλος νὰ θέσητε τὴν φράσιν «οἱ εἰρηνοδίκαι, οἱ πταισματοδίκαι καὶ οἱ γραμματεῖς αὐτῶν μετατίθενται μετὰ διετίαν». (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 19, ὡς ἐτροποποιήθη).

§208ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 20 (ἀναγινώσκεται).

§209Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Τί σημαίνει «ἐὰν ὑπάρχῃ κενὴ θέσις, καὶ μόνον εἰς πλήρωσιν ταύτης διὰ μιᾶς μεταθέσεως»;

§210Ν. ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐάν τις ἀποθάνῃ ἢ παραιτηθῇ.

§211Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐὰν ὑπάρχῃ κενὴ θέσις, θὰ πληρωθῇ διὰ διορισμοῦ. Ἐκενώθη ἐπὶ παραδείγματι θέσις ἐν Ἀθήναις· μετατίθεται εἷς δικαστὴς ἐκ Τριπόλεως εἰς Ἀθήνας καὶ διορίζεται ἐν Τριπόλει ἕτερος δικαστής.

§212Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὑποθέσατε ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διορισθῇ ἀμέσως καὶ ὅτι ἐν τούτοις αἱ ἀνάγκαι τῆς ὑπηρεσίας ἀπαιτοῦσι νὰ συμπληρώσῃ αὐτὸ τὸ Πρωτοδικεῖον, πρωτίστως ἀπὸ πᾶν ἄλλο· διατί νὰ μὴ ἔχῃ τὸ δικαίωμα ἡ ὑπηρεσία νὰ συμπληρώσῃ τὴν θέσιν αὐτήν;

§213Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Διὰ νὰ μὴ γίνηται αὐτὴ ἡ κατάχρησις, ἡ ὁποία ἐγένετο εἰς τὸ παρελθόν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 20. Ἐπίσης γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 21 τῆς ἐπιτροπῆς).

§214ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 22 (ἀναγινώσκεται).

§215ΙΩ. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Νομίζω ὅτι ἔχει καθῆκον ἡ Βουλὴ νὰ παρατηρήσῃ ἁπλῶς διὰ νὰ σημειωθῶσιν εἰς τὰ Πρακτικὰ καὶ διὰ νὰ τὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει τὸ δικαστικὸν συμβούλιον, ὅτι εἶναι ἐπάναγκες νὰ λαμβάνηται ἑκάστοτε πρόνοια, ὥστε εἰς τὰ Πρωτοδικεῖα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα καθιστῶσι μᾶλλον εὐχάριστον τὴν διαμονὴν νὰ μὴ μένωσι διαρκῶς οἱ αὐτοὶ πρωτοδίκαι, ἀλλ’ ἐκ περιτροπῆς νὰ ἔρχωνται καὶ ἄλλοι δικαιούμενοι ὡς ἐκ τοῦ ζήλου τὸν ὁποῖον ἐπέδειξαν εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ καθήκοντος καὶ ὡς ἐκ τῆς ἀρχαιότητος.

§216Γ. ΛΑΝΑΡΑΣ. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ὁ μεγαλείτερος σκόπελος κατὰ τοῦ ὁποίου οἱ Βουλευταὶ προβάλλουσι τὰς μεγαλειτέρας ἀντιρρήσεις εἶναι τὸ ἄρθρον 22, σημειωτέον δ’ ὅτι εἶναι καὶ τὸ σπουδαιότερον ἄρθρον. Νομίζω ὅτι ἀφορᾷ αὐτὴν τὴν βάσιν τῆς δικαιοσύνης, καί, ἂν ψηφισθῇ ὡς ἔχει τὸ νομοσχέδιον, ἐγὼ τολμῶ νὰ εἴπω ὅτι διὰ τῆς ψηφίσεως αὐτοῦ τοῦ ἄρθρου σκάπτομεν τὸν τάφον τῆς δικαιοσύνης. Νομίζω ὅτι ἡ ὥρα ἡ παροῦσα εἶναι ἀκατάλληλος πρὸς συζήτησιν, καὶ συγχρόνως, ἐπειδὴ ἐπῆλθε σύγχυσις καὶ στενοχωρία πνεύματος, θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν νὰ μὴ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν κατὰ τὴν ἑσπέραν ταύτην ψήφισιν τοῦ ἄρθρου 22, ἀλλὰ ν’ ἀναβάλωμεν δι’ αὔριον. Ἐν ᾗ περιπτώσει ἐπιμείνῃ εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ κάμω χρῆσιν τοῦ ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ παρεχομένου μοι δικαιώματος.

§217ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 22 ὑπάρχουσι πολλαὶ τροπολογίαι.

§218ΙΩ. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. (ἀναγινώσκει). «Οἱ εἰς τὰ Πρωτοδικεῖα Εὐρυτανίας, Γυθείου καὶ Ἄρτης ἐπὶ τριετίαν ὑπηρετήσαντες μετατίθενται ἐκεῖθεν ὑποχρεωτικῶς, καὶ δὲν ἐπιτρέπεται πλέον νὰ ἐπανέλθωσιν εἰς ταῦτα». Αὐτὸ εἶναι κατὰ τὸ νομοσχέδιον τῆς Κυβερνήσεως. Ἐννοεῖται ὅτι προτιμητέα εἶναι ἡ τροπολογία τῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία ἔχει οὕτως· «Οἱ εἰς τὰ Πρωτοδικεῖα Εὐρυτανίας, Γυθείου καὶ Ἄρτης ἐπὶ διετίαν ὑπηρετήσαντες μετατίθενται ἐκεῖθεν ὑποχρεωτικῶς καὶ δὲν ἐπιτρέπεται νὰ τοποθετηθῶσιν εἰς ταῦτα ἐφ’ ὅσον ὑπάρχουσιν ὁμοιόβαθμοι δικαστικοὶ λειτουργοὶ μὴ ὑπηρετήσαντες ἐν αὐτῇ». Ἂν λοιπὸν εὑρεθῶσι δικασταὶ οἱ ὁποῖοι προτιμῶσιν εἰς τὰ Πρωτοδικεῖα ταῦτα νὰ ἐπανέλθωσι, διατί νὰ μὴ ἐπανέρχωνται; Νὰ εἴπωμεν λοιπόν: «ἐφ’ ὅσον ἤθελον τὸ ζητήσει οἱ ἴδιοι».

§219Ν. ΜΑΡΚΕΤΗΣ. Προτείνω νὰ γίνῃ δεκτὴ τοῦ ἄρθρου 23 ἡ πρώτη παράγραφος τοῦ κυβερνητικοῦ νομοσχεδίου, νὰ προστεθῇ δ’ ἀκολούθως τὸ ἐδάφιον τῆς ἐπιτροπῆς ἔχον ὡς ἑξῆς· «ἐκ τῶν συμπληρωσάντων ἐν Ἀθήναις συνεχῆ τριετῆ ὑπηρεσίαν ἐφετῶν καὶ πρωτοδικῶν μετατίθενται κατ’ ἔτος ὑποχρεωτικῶς τὸ τρίτον αὐτῶν, προηγουμένων εἰς τὴν μετάθεσιν τῶν ἀρχαιοτέρων κατὰ τὴν τελευταίαν αὐτῶν τοποθέτησιν ἐν Ἀθήναις».

§220ΙΩ. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Οἱ δικασταὶ ἀναλαμβάνοντες ὑπηρεσίαν τοῦ Δημοσίου ἀναλαμβάνουσι νὰ ὑπηρετήσωσι τὴν πατρίδα καθ’ ὅλην τὴν ἔκτασιν αὐτῆς· δὲν ἐννοῶ ποῖον δικαίωμα ἔχουσιν ἐπὶ πλέον οἱ δικασταὶ οἱ τοποθετηθέντες εἰς οἱονδήποτε Πρωτοδικεῖον νὰ μὴ δύνανται νὰ μετατεθῶσιν ἐκεῖθεν ἄνευ τῆς ἀποφάσεως τοῦ ἀνωτάτου συμβουλίου καὶ μετὰ τὴν παρέλευσιν τῆς τριετίας. Καὶ ποίαν ὑποχρέωσιν ἔχουσιν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔτυχε νὰ τοποθετηθῶσιν εἰς τὰ κατώτερα δικαστήρια νὰ μὴ δύνανται νὰ ἀτενίσωσί ποτε τὰς Ἀθήνας ἢ τὰς πόλεις τὰς μεγάλας; Δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ γίνηται ἡ διάκρισις αὕτη. Καὶ γίνεται ἐν τούτοις, διότι, ὅταν ζητῶμεν τὴν γνώμην τοῦ συμβουλίου ἂν πρέπει νὰ μετατεθῇ εἷς δικαστής, βεβαίως τὸ συμβούλιον θὰ σᾶς εἴπῃ ὅτι δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ μετατεθῇ διότι δὲν ὑπέπεσεν εἰς παράπτωμά τι ἢ δὲν φαίνεται νὰ ὑπάρχῃ ἕτερος λόγος, ἂν ὅμως πρέπῃ νὰ φύγῃ τις ἐκ τῶν Ἀθηνῶν, διὰ νὰ ἔλθῃ ἕτερος ἐξ Εὐρυτανίας, βεβαίως αὐτὸ δὲν ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του τὸ συμβούλιον. Ἂν εἶναι ἴσοι, πρέπει νὰ μετατίθενται καὶ οἱ ἐκ τῶν ἀποκέντρων δικαστηρίων εἰς τὰς μεγάλας πόλεις· μάλιστα ἔχω τὴν γνώμην ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐπιστρέφῃ ὁ μετατεθεὶς εἰς τὸ δικαστήριον ἐξ οὗ μετετέθη, ἐὰν ὅλοι οἱ δικασταὶ δὲν διέλθωσιν ἀπὸ τὸ Πρωτοδικεῖον ἐκεῖνο. Νὰ μὴ δύνανται νὰ διέλθωσιν ἐφ’ ὅσον δὲν διῆλθον ἐκ τοῦ μέρους ἐκείνου ὅλοι οἱ δικασταί, καὶ τότε θὰ ὑπάρχῃ ἰσότης, τότε θὰ ἐνθαρρύνητε τοὺς δικαστὰς ν’ ἀφοσιῶνται εἰς τὸ καθῆκόν των καὶ ν’ ἀποτρέπωνται ἀπὸ πᾶσαν ἄλλην βλέψιν, διότι εἶναι γνωστὸν ὅτι δυστυχῶς ἡ Ἑλλὰς εἶναι διῃρημένη εἰς καλὰ καὶ κακὰ μέρη, εἶναι βέβαιον ὅτι δὲν εἶναι ἴση ἡ Παρνασσὶς μὲ τὰς Ἀθήνας οὔτε ἡ Κυπαρισσία μὲ τὰς Πάτρας. Θέσατε λοιπὸν γενικὸν κανόνα, ὅρους γενικούς, ὅτι οὐδεὶς δύναται νὰ ἐπανέλθῃ εἰς ὡρισμένον μέρος, ἂν δὲν διῆλθον ἐκεῖθεν ὅλοι οἱ ἄλλοι δικασταί. Πρέπει ν’ ἀποκλείσωμεν τὴν σκέψιν τοῦ δικαστοῦ ἀπὸ πᾶσαν βλέψιν πλὴν τῆς ἀφοσιώσεώς του εἰς τὸ καθῆκον.

§221Ν. ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ πρότασις τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ ἐκ Κερκύρας Βουλευτὴς δὲν νομίζω ὅτι εἶναι ὀρθή, δ’ ὅτι ἐκλήθη ἡ ἐπιτροπὴ τῇ εἰσηγήσει τῇ εὐλογωτάτῃ τῆς Κυβερνήσεως ἵνα σκεφθῇ περὶ τοῦ ἀμεταθέτου τῶν δικαστῶν τάσσουσα ὅριον, καὶ ἡ ἐπιτροπὴ ἔφθασεν εἰς τὸ ἀντίθετον, δηλ. ἐζήτησε κατὰ πλειονοψηφίαν νὰ ὑποστηρίξῃ τὸ ὑποχρεωτικὸν τῶν μεταθέσεων, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον εἶναι ἐκ διαμέτρου ἀντίθετον πρὸς τὰς σκέψεις τῆς Κυβερνήσεως. Νῦν προβάλλεται ἐν μέρει ὑποχρεωτικὴ μετάθεσις διὰ τοὺς δικαστὰς τῶν Ἀθηνῶν. Νομίζω ὅτι ἡ ὑποβληθεῖσα πρότασις ἐκ τοῦ προχείρου διατυπωθεῖσα δὲν ἔλαβε καιρὸν νὰ σταθμίσῃ καὶ τὰς ἀνάγκας τῆς ὑπηρεσίας. Ὁ ὑποβαλὼν ἀξιότιμος φίλος μου μὴ γνωρίζων ἀκριβῶς ποία ἡ ὑπηρεσία τῶν ἐν Ἀθήναις δικαστῶν, ἰδίως τῶν πρωτοδικῶν καὶ τῶν ἐφετῶν, δὲν ἦτο εἰς θέσιν νὰ γνωρίζῃ ποία προπαρασκευὴ χρειάζεται διὰ τοὺς δικαστάς, οἵτινες ἐν Ἀθήναις ὑπηρετοῦσιν ἰδίως εἰς τὰ τμήματα τῶν συνήθων, δηλ. εἰς τὰ τμήματα ἐκεῖνα εἰς τὰ ὁποῖα δικάζονται αἱ σπουδαιότεραι ὑποθέσεις τοῦ Δημοσίου. Εἰς τὰ τμήματα αὐτά, καθ’ ὅσον ἡ δικηγορική μου παλαιὰ πεῖρα μὲ ἐδίδαξεν, ὑπηρετοῦσιν οἱ ἀρχαιότεροι καὶ ἱκανώτεροι τῶν δικαστῶν. Ζητεῖτε δὲ τὰ τμήματα αὐτὰ νὰ ἀνακαινίζητε καὶ νὰ εἰσάγητε εἰς αὐτὰ νέους, οἱ ὁποῖοι πρὶν ἢ δυνηθῶσι νὰ ἐκφέρωσιν ἀσφαλῆ ψῆφον ἐπὶ τῶν ὑπὸ τὴν κρίσιν αὐτῶν ὑποβαλλομένων πολυπλόκων ὑποθέσεων, συχνότατα ὑπὸ εἰδικῶν νόμων ῥυθμιζομένων, πρέπει νὰ παρασκευασθῶσι διὰ μακρῶν μελετῶν. Νομίζω ὅτι ἄλλη πρέπει νὰ ᾖ ἡ διατύπωσις τοῦ θέματος καὶ πρέπει νὰ προσπαθήσωμεν ἵνα τὰ δικαστήρια, τὰ δύο ταῦτα τῶν Ἀθηνῶν, περιφρουρήσωμεν διὰ τῆς μονιμότητος, καθόσον τότε μόνον θὰ εἶναι δυνατόν, ἵνα ἔχωμεν ἐν αὐτοῖς δικαστὰς ἠσκημένους καὶ δυναμένους νὰ ἔχωσιν ἀσφαλεστέραν κρίσιν. Ἐγὼ ἄλλην τροπολογίαν θὰ ὑπέβαλλον, Κύριοι, τὴν ἑξῆς, νομίζων ὡς πρὸς τοῦτο ὅτι θὰ συμφωνήσω καὶ μὲ τὸ πνεῦμα τοῦ κυβερνητικοῦ νομοσχεδίου· θὰ ἔλεγον εἰς τὴν βʹ παράγραφον: «Οἱ εἰς τὰ Πρωτοδικεῖα Εὐρυτανίας, Γυθείου καὶ Ἄρτης ἐπὶ τριετίαν ὑπηρετήσαντες μετατίθενται ἐκεῖθεν ὑποχρεωτικῶς, δὲν ἐπιτρέπεται δὲ νὰ μετατεθῶσιν αὖθις οἱ δικασταὶ εἰς τὸ δικαστήριον ἐξ οὗ μετετέθησαν, ἐφ’ ὅσον ὑπάρχουσιν ὁμοιόβαθμοι αὐτῶν μὴ ὑπηρετήσαντες εἰς τὸ δικαστήριον τοῦτο». Διότι λέγει τὸ ἄρθρον ὡς διετυπώθη νὰ μετατίθενται, ἀφοῦ ὑπηρετήσωσιν ἐν Ἀθήναις ἐπὶ μίαν τριετίαν, καὶ ἀφίεται εἰς αὐτοὺς νὰ διεξάγωσιν ἀγῶνα περὶ ἐπανόδου, δὲν ἠξεύρω δὲ ἂν τοιοῦτοι ἀγῶνες δὲν ἀπολήξωσιν ἐνίοτε εἰς ἐπιζήμια ἀποτελέσματα διὰ τὴν ὑπηρεσίαν. Εὐθὺς ὡς τὸ δικαστικὸν συμβούλιον ἤθελεν ἀποφασίσει περὶ τῆς ἐκτοπίσεως τοῦ δικαστοῦ—διότι τὴν μετάθεσιν ὑπὸ τοὺς ὅρους τοῦ νομοσχεδίου ἀποκαλῶ ἐγὼ ἐκτόπισιν — εὐθὺς ὡς τὸ δικαστικὸν συμβούλιον ἐκθέσῃ ὅτι δὲν πρέπει δικαστής τις νὰ παραμένῃ εἰς ὡρισμένον τόπον, πρέπει νὰ ἀποκόψῃ εἰς αὐτὸν τὴν φροντίδα περὶ ἐπανόδου καὶ νὰ λεχθῇ ὅτι δὲν δύναται νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὸ δικαστήριον ἐξ οὗ ἅπαξ μετετέθη ἐφ’ ὅσον ὑπάρχουσιν ὁμοιόβαθμοι αὐτοῦ.

§222Ν. ΜΑΡΚΕΤΗΣ. Ἔχομεν τροπολογίαν.

§223Ν. ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ. Τὴν ἔχετε ὑπὸ ἄλλον τύπον. Τὸ λέγετε δι’ ὅλας τὰς μεταθέσεις. Θέλω ν’ ἀποκλείσω τὰς λεγομένας ἐνεργείας, διότι αὗται ἀπολήγουσιν ἐνίοτε εἰς δυσάρεστα ἀποτελέσματα. Ἂς ἐξαρτήσωμεν τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου ὡς ἡ Κυβέρνησις ὁλόκληρος τὸ ἐξήρτησεν ἀποκεντρωτικῶς ἐκ τοῦ ἀνωτάτου δικαστικοῦ συμβουλίου, ἂς προσπαθήσωμεν νὰ νομοθετήσωμεν τὴν μετάθεσιν συνεπείᾳ ἀποφάσεως τοῦ ἀνωτάτου συμβουλίου ὡς ὁριστικὴν καὶ ἂς ἀφαιρέσωμεν τὴν ἐλπίδα τῆς ἐπανόδου ἀπὸ τοὺς ἅπαξ μετατεθέντας, διὰ νὰ μὴ ζητῶσι νὰ ἐπανέλθωσιν ἐφ’ ὅσον ὑπάρχουσιν ὁμοιόβαθμοι μὴ ὑπηρετήσαντες εἰς δικαστήριον ἐξ οὗ αὐτοὶ μετετέθησαν. Δὲν θέλω νὰ ἐξαιρέσω τρία Πρωτοδικεῖα, περὶ τῶν ὁποίων ἡ Κυβέρνησις ἐσκέφθη, ἀλλὰ θέλω δι’ ὅλα τὰ Πρωτοδικεῖα εὐθὺς ἅμα δικαστής τις κριθῇ ὅτι δὲν εἶναι κατάλληλας νὰ ὑπηρετήσῃ ἐκεῖ, νὰ μὴ δύναται νὰ ἐπανέλθῃ εἰς αὐτά, ἐφ’ ὅσον πάντες οἱ ὁμοιόβαθμοι αὐτοῦ δὲν διέλθωσιν ἐκεῖθεν. Διὰ τοῦτο ἐπαναλαμβάνω τὴν τροπολογίαν μου. Νομίζω ὅτι ἔχω δίκαιον γενικῶς διατυπῶν τὴν τροπολογίαν καὶ λέγω εἰς τὴν βʹ παράγραφον τοῦ κυβερνητικοῦ νομοσχεδίου νὰ γίνῃ ἡ ἑξῆς τροπολογία: «Οἱ εἰς τὰ Πρωτοδικεῖα Εὐρυτανίας, Γυθείου καὶ Ἄρτης ἐπὶ τριετίαν ὑπηρετήσαντες μετατίθενται ἐκεῖθεν ὑποχρεωτικῶς, δὲν ἐπιτρέπεται δὲ νὰ τοποθετηθῶσιν αὖθις εἰς δικαστήρια ἐξ ὧν μετετέθησαν δικαστικοὶ λειτουργοὶ ἐφ’ ὅσον ὑπάρχουσιν ὁμοιόβαθμοι αὐτῶν μὴ ὑπηρετήσαντες εἰς τὰ δικαστήρια ταῦτα». Ἐξετοπίσθη δικαστής τις ἐκ μέρους τινὸς κατ’ ἀπόφασιν τοῦ ἀνωτάτου δικαστικοῦ συμβουλίου; Δὲν δύναται νὰ ἐπανέλθῃ ἐκεῖ. Εἶναι ἄτοπον πρᾶγμα νὰ ἐπανέρχηται. Ποία εἶναι ἡ ἔννοια τῆς μεταθέσεως; Ὅτι ἐκθέτει εἰς κίνδυνον τὴν ἀπολύτως ἄψογον ἐνάσκησιν τῶν δικαστικῶν καθηκόντων.

§224Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Αὐτὸ εἰσάγει τὴν ἐφήμερον διάρκειαν τῆς παραμονῆς ἐν Ἀθήναις τῶν ἄλλων δικαστῶν. Ὅταν θεωρήσητε ὅτι αὐτὸ τοῖς εἶναι ποινή, βεβαίως τὸ ἀνώτατον δικαστήριον θέλει ἐπιβάλει τοιαύτην ποινήν, ἡ ὁποία θέλει θεωρηθῆ ἴσως καὶ ἀτιμωτική.

§225Ν. ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀφοῦ ἀναθέταμεν εἰς τὸ ἀνώτατον συμβούλιον νὰ διορίζῃ καὶ νὰ προάγῃ τοὺς δικαστάς, ἐννοῶ νὰ ἐμπιστευθῶ εἰς αὐτὸ ἀπολύτως καὶ τὴν τοποθέτησιν αὐτῶν καὶ τὴν ἀπόφασιν περὶ τοῦ καταλλήλου προσώπου τινὸς ἵνα ὑπηρετήσῃ εἰς ὡρισμένα μέρη. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι, ἀφοῦ ἅπαξ τὸ ἀνώτατον συμβούλιον τοῦτο ἀποφανθῇ ὅτι πρόσωπόν τι εἶναι ἀκατάλληλον νὰ ὑπηρετῇ εἰς ὡρισμένον δικαστήριον, δὲν εἶναι πρέπον τὸ αὐτὸ συμβούλιον μετὰ τριετίαν νὰ λέγῃ ὅτι τὸ αὐτὸ πρόσωπον δύναται νὰ ἐπανέλθῃ πάλιν, ἐνόσῳ ἡ ἀνάγκη τῆς ὑπηρεσίας ἢ ἀναπόδραστος δὲν ἐπιβάλλει τὸ πρόσωπον αὐτὸ νὰ ἐπανέλθῃ. Νομίζω ὅτι ἡ τροπολογία τὴν ὁποίαν ὑποβάλλω εἶναι ἡ μόνη ἐξασφαλίζουσα τὸν θεσμὸν ὅπως ἡ Κυβέρνησις διενοήθη νὰ εἰσαγάγῃ αὐτόν.

§226Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Βεβαίως νομίζω καὶ ἐγώ, ὅτι κατ’ ἀρχὴν ἔχει δίκαιον ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Χαλκίδος, ἀλλὰ φοβοῦμαι ἐν τούτοις μὴ τὸ δικαστικὸν συμβούλιον, ὁρμώμενον ἐκ τῆς σκέψεως, ὅτι ὁ μετατιθέμενος δὲν θέλει ἐπανέλθει πλέον, νὰ θελήσῃ νὰ μὴ μεταθέσῃ τοῦτον καὶ τότε θὰ φθάσωμεν εἰς τὸ ἀντίθετον ἄκρον ἀφ’ ὅ,τι ζητοῦμεν· θέλομεν ἀκριβῶς καταστήσει τελείως τὸ ἀμετάθετον πλέον. Βεβαίως κατ’ ἀρχὴν ἡ ἰδέα σας εἶναι ὀρθή, ἀλλὰ φοβοῦμαι ὅτι ἐν τῇ ἐφαρμογῇ θέλει προσκρούσει. Τιμωρία δὲν εἶναι, ἀλλὰ βεβαίως ὁ δικαστὴς ὁ μετατιθέμενος καὶ ἔχων τὴν ἐλπίδα νὰ ἔλθῃ εἰς Ἀθήνας δὲν θὰ θεωρήσῃ τὸν ἑαυτόν του τόσον ἠδικημένον, ὅσον ὁ ἔχων τὴν πεποίθησιν ὅτι δὲν θὰ ἐπανέλθῃ ποτέ, εἰμὴ μόνον ἐν περιπτώσει προαγωγῆς, διότι ἡ ἄλλη περίπτωσις τῆς ἐπανόδου ὅτε ἤθελον ὑπηρετήσει κατὰ περιτροπὴν εἰς τὸ αὐτὸ Πρωτοδικεῖον ὅλοι οἱ δικασταί, σπανιώτατα θὰ παρουσιασθῇ. Θὰ προηγῆται πάντοτε ἡ προαγωγὴ τῆς ἐπανόδου.

§227Ν. ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑποθέτω ὅτι, διὰ νὰ μετατεθῇ δικαστής, θὰ δώσῃ ἀφορμὴν ἵνα περὶ τῆς ἐκτοπίσεώς του σκεφθῇ τὸ ἀνώτατον δικαστικὸν συμβούλιον. Θὰ μεταθέσῃ τὸν δικαστὴν ἓν συμβούλιον ἀπαρτιζόμενον ἐξ ἀνωτάτων λειτουργῶν τῆς δικαιοσύνης, οὐχὶ δὲ ἐξ αὐθαιρέτων ὑπαλληλίσκων, ὅταν δὲ βεβαιωθῇ ὑπὸ τοιούτων δικαστικῶν προσώπων ἡ ἀνάγκη τῆς μεταθέσεως, ὁ δικαστὴς πρέπει νὰ μὴ ἐπανέρχηται ἐκεῖ, ὁπόθεν μετετέθη, διὰ νὰ προσέχῃ εἰς τὸ νὰ μὴ δίδῃ ἀφορμὰς παραπόνων κατὰ τὴν ἐνάσκησιν τῆς ἀνατεθειμένης αὐτῷ ὑψίστης λειτουργίας.

§228Γ. ΚΑΦΑΝΤΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, καὶ ἐγὼ εἶχον τὴν γνώμην ὅτι τὸ ὑποχρεωτικῶς μεταθετὸν δὲν εἶναι συμφέρον τῆς δικαιοσύνης καὶ ἐξακολουθῶ, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δοθῇ εἰς τοὺς νόμους ἐντελῶς μηχανικὴ κίνησις. Αὐτὸ εἶναι ἰδεῶδες ἐντελῶς ἀσύλληπτον. Πρέπει κατ’ ἀνάγκην νὰ τεθῇ ἓν περιθώριον εἰς τὰ πρόσωπα καὶ ἀναλόγως τῆς ἐμπιστοσύνης τὴν ὁποίαν ἔχομεν εἰς τὰ πρόσωπα νὰ ἐξαρτήσωμεν τὴν ἐπιτυχίαν τοῦ νόμου. Ἀλλ’ οἱ ἰσχυρισμοὶ καὶ τὰ ἐπιχειρήματα τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Χαλκίδος Βουλευτοῦ τείνουσι νὰ μὲ παρασύρωσιν ὑπὲρ τοῦ ὑποχρεωτικοῦ τοῦ μεταθετοῦ, διότι ἀλλοίμονον, ἐὰν χαρακτηρισθῇ ἡ μετάθεσις στίγμα· ἡ πρώτη μετάθεσις τῶν δικαστῶν καὶ ἡ δευτέρα καὶ ἡ τρίτη θὰ γίνῃ κατὰ τύχην· οὔτε ὅλοι οἱ δικασταὶ εἶναι δυνατὸν νὰ ἔλθωσιν εἰς Ἀθήνας, οὔτε καὶ συμφέρον εἶναι, διότι κατ’ ἀνάγκην οἱ δικασταὶ θὰ διανεμηθῶσιν εἰς τὰ διάφορα Πρωτοδικεῖα· ἑπομένως οὔτε εἶναι συμφέρον τῆς δικαιοσύνης οἱ δικασταί, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται εἰς τὰς Ἀθήνας, νὰ μὴ ἴδωσι τὸν ἥλιον καὶ εἰς τὰς ἐπαρχίας, οἱ δὲ ἄλλοι δικασταὶ τῶν ἐπαρχιῶν νὰ μὴ σκέπτωνται περὶ Ἀθηνῶν. Ἂν οὕτω δεχθῶμεν, θέτομεν πλέον τὸ ἐποπτικὸν συμβούλιον τὸ ἀνώτερον πρὸ τοῦ διλήμματος ἂν πρέπει νὰ μεταθέσῃ ἕνα δικαστήν, διότι θὰ θεωρηθῇ ὅτι στιγματίζει αὐτὸν καὶ τὸν καταδικάζει εἰς ἀειφυγίαν ἐξ Ἀθηνῶν, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ κάμῃ τὸ ἀνώτατον συμβούλιον, ὅτε καταλήγομεν εἰς τὸ τελείως ἀμετάθετον· τελείως δὲ ἀμετάθετον δὲν εἶμαι τῆς γνώμης ὅτι πρέπει νὰ καθιερώσωμεν. Εἶναι πολλοὶ οἱ λόγοι οἱ ἐν Ἑλλάδι, οἱ μὴ ἐπιτρέποντες νὰ σκεφθῶμεν περὶ τοιούτου τινὸς πράγματος. Ἐὰν δὲν ἀφήσωμεν τὸ νομοσχέδιον ὡς ἔχει καὶ παρασυρθῶμεν πρὸς τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Βουλευτοῦ Χαλκίδος, ἀσφαλῶς θὰ νομοθετήσωμεν τὸ ὑποχρεωτικῶς μεταθετόν. Οὐδέποτε πρέπει νὰ καταλήξωμεν ἐκεῖ ὅπου ὑπεστήριξεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Χαλκίδος. Τὸ ζήτημα τῆς μεταθέσεως εἶναι ζήτημα διοικητικόν, τὸ ὁποῖον ἀνατίθεται εἰς τὸ ἐποπτικὸν συμβούλιον· ἡ μετάθεσις θὰ κανονισθῇ ἐκ τῶν ὑπηρεσιακῶν ἀναγκῶν καὶ ἐκ τῶν ἀναγκῶν τῶν προσώπων· τὰ πρόσωπα θὰ ἔρχωνται ἐναλλὰξ εἰς τὰς Ἀθήνας, θὰ μετατίθενται ἐκεῖθεν, οὔτε σκιὰ δὲ ὑπονοίας πρέπει νὰ χωρῇ ὅτι ἡ μετάθεσις πρέπει νὰ χαρακτηρίζηται ὡς ἐκτόπισις ἢ ὡς στιγματισμός.

§229Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἀναμφισβητήτως, κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Χαλκίδος ὡρμήθη ἐκ τῆς ἰδέας, ὅτι μόνον λόγῳ πταίσματος θὰ γίνεται ἡ μετάθεσις, ἀλλὰ δὲν εἶναι ὀρθὸν τοῦτο, διότι οὐδέποτε ἐδέχθημεν τοιαύτην ἀρχήν· τοὐναντίον ἐδέχθημεν, ὅτι ἡ μετάθεσις θὰ γίνεται ὁσάκις ὑπάρχει ἀνάγκη τῆς ὑπηρεσίας. Δὲν εἶναι ποινὴ λοιπόν· τοὐναντίον. Ὥστε ἡ γνώμη τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Χαλκίδος ἀποδεικνύεται, ὅτι δὲν εἶναι σύμφωνος πρὸς τὰ μέχρι τοῦδε δεκτὰ γενόμενα, ἀλλὰ προσθέτως ἀποδεικνύεται ὡς μὴ ὀρθὴ καὶ ἐκ τοῦ ὅτι ἐδέχθημεν ἤδη περὶ τῶν δικαστηρίων τῆς πρωτευούσης, ὅτι πρέπει ἀναγκαστικῶς μετὰ τριετῆ συνεχῆ ὑπηρεσίαν ν’ ἀπομακρύνωνται οἱ δικασταί.

§230Ν. ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι τῆς ἐπιτροπῆς.

§231Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὄχι. Ἡ Κυβέρνησις ἐδέχθη.

§232Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Ὄχι. Ἡ Κυβέρνησις δὲν τὸ ἐδέχθη. Ἡ ἐπιτροπὴ τὸ δέχεται.

§233Ν. ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ ἦτο συνεπής, δεχθεῖσα τὴν κατὰ τὸ τρίτον μετάθεσιν τῶν δικαστῶν διὰ νὰ μὴ ἀνατρέψῃ κατὰ τριετίαν τὰ δικαστήρια τῶν Ἀθηνῶν, ἀφοῦ ἐδέχθη τὸ ὑποχρεωτικὸν τῆς μεταθέσεως τῶν ἐν αὐτοῖς ὑπηρετούντων μετὰ τριετίαν, ὀρθῶς δὲ δὲν ἠθέλησεν ἐν Ἀθήναις νὰ συμβαίνῃ κατὰ τριετίαν μία ἔξοδος γενικὴ τῶν δικαστῶν. Αὐτὸ θὰ ἦτο συνέπεια τοῦ ὑποχρεωτικοῦ τῶν μεταθέσεων. Ἀλλ’ εὐθὺς ὡς ἔχομεν τὸ μετὰ τριετίαν ἁπλῶς μεταθετὸν ἀποκειμένης τῆς ἀποφάσεως εἰς τὸ ἀνώτατον δικαστικὸν συμβούλιον, τὸ ζήτημα αὐτὸ δὲν ἔχει πλέον θέσιν.

§234Ν. ΜΑΡΚΕΤΗΣ. Νὰ σᾶς εἴπω.

§235Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἡ ἐντύπωσις, τὴν ὁποίαν ἐγὼ τοὐλάχιστον ἐσχημάτισα, ἦτο ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἦτο διατεθειμένη ν’ ἀποδεχθῇ τροπολογίαν ὅσον ἀφορᾷ τὴν ὑποχρεωτικὴν μετάθεσιν ἐξ Ἀθηνῶν τοῦ τρίτου τῶν πρωτοδικῶν καὶ ἐφετῶν. Ἔχων ὑπ’ ὄψει μου τοῦτο λέγω ὅτι δὲν δύναμαι νὰ παραδεχθῶ ἢ ὅτι εἶναι ποινὴ ἡ μετάθεσις.

§236ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μαρκέτης ἔχει τὸν λόγον.

§237Ν. ΜΑΡΚΕΤΗΣ. Ἤθελον νὰ εἴπω ὅτι κατόπιν μεγάλης συζητήσεως μεταξὺ πλειονοψηφίας καὶ μειονοψηφίας τῆς ἐπιτροπῆς, κατόπιν τῆς ὁποίας ἡ πλειονοψηφία προσεχώρησεν εἰς τὴν γνώμην τῆς μειονοψηφίας καὶ ἐδέχθη τὸ μὴ ὑποχρεωτικῶς μεταθετὸν ἐν γένει, τότε ἐγένετο αὐτὴ ἡ ἐξαίρεσις διὰ τοὺς ἐφέτας τοὺς ὑπηρετοῦντας ἐν Ἀθήναις, ἐν δὲ τῇ ἐκθέσει ἐκτίθενται καὶ οἱ λόγοι, οἱ ὁποῖοι ἔπεισαν τὴν ἐπιτροπὴν νὰ προβῇ εἰς αὐτὴν τὴν ἐξαίρεσιν.

§238ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὐδεὶς ἕτερος ἔχει τὸν λόγον.

§239Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Πρέπει τέλος πάντων νὰ καταλήξωμεν κάπου ἰδίως μετὰ τὴν ἀγόρευσιν τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Χαλκίδος συναδέλφου, ὁ ὁποῖος διετύπωσε τὴν γνώμην του κκτὰ τὴν τελευταίαν στιγμήν. Καλλίτερον ἦτο νὰ μὴ ἠκούετο ἡ ἀγόρευσις αὕτη, διότι κατ’ αὐτὸ τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον θέλει νὰ καθιερώσῃ, θὰ μονιμοποιήσῃ ἐντελῶς τοὺς ἐν Ἀθήναις ἐφέτας, περὶ ὧν ἔχει ἀγαθὴν ἰδέαν καὶ συμφωνῶ μετ’ αὐτοῦ. Τέλος πάντων ὅμως ἦτο μία γνώμη, ἡ ὁποία δὲν δύναται νὰ γίνῃ δεκτή. Ἐὰν λοιπὸν ἡ Κυβέρνησις, ὅπως ἐλπίζω, θελήσῃ ἐντεῦθεν νὰ μετατίθενται ὑποχρεωτικῶς κατ’ ἔτος τὸ ⅓ τῶν ἐφετῶν....

§240Κ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὄχι κατ’ ἔτος, ἀλλὰ μετὰ τριετίαν.

§241Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Τέλος πάντων νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ καταλήξωμεν εἰς ἀποτελεσματικὴν συνεννόησιν, ἐὰν μάλιστα θελήσωμεν νὰ ἐπεκτείνωμεν τὸ ὑποχρεωτικὸν εἰς δύο δικαστήρια ἀκόμη, τὰ ὁποῖα ἐπιζητοῦσιν οἱ δικασταί, τὰ δικαστήρια τῶν Πατρῶν καὶ τῆς Σύρου.

§242Ν. ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τί εἶναι αὐτά, τὰ ὁποῖα λέγετε;

§243Ι. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἐννοῶ τὴν διάκρισιν μεταξὺ Πρωτοδικείου Ἀθηνῶν καὶ ἄλλων δικαστηρίων. Ἐρωτῶ νὰ μοὶ εἴπητε· οἱ ἐκτὸς τῶν Ἀθηνῶν δὲν εἶναι πολῖται Ἕλληνες; δὲν δικαιοῦνται νὰ ἔχωσι καλὰ δικαστήρια; Τὸ καλὸν δικαστήριον πρέπει νὰ ἔχωσι μόνον αἱ Ἀθῆναι; Ἐγὼ νομίζω, ὅτι καὶ αἱ ἐπαρχίαι δικαιοῦνται νὰ ἔχωσι καλὸν προσωπικὸν δικαστηρίου.

§244Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἡ τροπολογία αὐτὸ ἀκριβῶς ὁρᾷ.

§245Ι. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Νὰ μετατίθενται κατὰ τριετίαν τὸ ⅓ ἀπὸ τὰς Ἀθήνας ἢ καὶ ἀπὸ τὴν Κέρκυραν, ἀλλ’ αὐτοὶ οἵτινες θὰ φύγωσιν ἀπὸ τὰς Ἀθήνας ποῦ θὰ ὑπάγωσιν; εἰς τὴν Κέρκυραν;

§246Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Εἰς τὴν Κυπαρισσίαν.

§247Ι. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Αὐτὸ λέγω καὶ ἐγὼ ἀκριβῶς· νὰ μεταβαίνωσιν εἰς τὴν Κυπαρισσίαν καὶ εἰς τὴν Εὐρυτανίαν, καὶ νὰ μὴ ἐπανέρχωνται μετὰ τὴν πρώτην τριετίαν εἰς Ἀθήνας. Διὰ ποῖον λόγον νὰ μὴ εἶναι ὑποχρεωτικὴ ἡ μετάθεσίς των καὶ νὰ περιφέρωνται εἰς ὅλας τὰς ἐπαρχίας; Νομίζουσιν, ὅτι, ἐπειδὴ οἱ δικασταὶ δὲν εἶναι Ἀθίγγανοι, δὲν πρέπει νὰ περιφέρωνται μὲ τὴν ὁδοιπορικὴν ῥάβδον. Ἀλλ’ εἶναι ὁδοιπορικὴ ῥάβδος, ὅταν πρόκειται νὰ ὑπηρετήσωσι τὴν πατρίδα των; Ἤκουσα, ὅτι ἀπαιτοῦνται εἰδικοὶ δικασταὶ εἰς Ἀθήνας, διότι εἶναι τὸ τμῆμα τῶν ὑποθέσεων τοῦ Δημοσίου, καὶ δὲν πρέπει νὰ μετατίθενται, ἄρα πρέπει νὰ ὑπηρετῶσι πολυχρονίως καὶ νὰ ἐγγράφωνται καὶ δημόται; Δὲν πρέπει νὰ μετατίθενται; Νομίζω, ὅτι τοῦτο δὲν πρέπει νὰ γίνῃ δεκτόν, ἐκτὸς ἐὰν ἀποβλέπωμεν εἰς ἄλλας βλέψεις.

§248Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὁμολογῶ, ὅτι δὲν ἐννοῶ τὴν παρατήρησιν τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Τριφυλίας συναδέλφου, διότι ἡ προσθήκη αὐτὴ τῆς τροπολογίας τοὐλάχιστον ἐν μέρει πρέπει νὰ ὁμολογήσῃ, ὅτι βελτιοῖ τὸ κακόν, τὸ ὁποῖον κατὰ τὸν κ. συνάδελφον ὑπάρχει. Ὁ κ. συνάδελφος φωνάζει ἐναντίον τῆς τροπολογίας καὶ ἡ τροπολογία ὁπωσδήποτε διορθοῖ τὰ πράγματα, ἐὰν εἶναι κακὸν αὐτό, τὸ ὁποῖον ὑποδεικνύεται.

§249Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Ὄχι· δὲν ἐδέχθημεν τὸ ἀμετάθετον.

§250Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Αὐτὴ εἶναι ἡ κρατοῦσα γνώμη.

§251Κ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Αὐτὴ εἶναι ἡ βάσις.

§252Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἡ Βουλὴ θέλει τὸ ἀμετάθετον, ἤδη δὲ συζητεῖται νὰ ληφθῇ πρόνοια περὶ αὐτοῦ.

§253Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ἀναγνώσατέ το.

§254Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Τὸ ἐξήγησα, ἀλλὰ δὲν ἐννοεῖτε, καὶ πάλιν τὸ ἀναγινώσκω. Ἔλεγον ὅτι ἡ τροπολογία ἀναμφισβητήτως, ἐὰν ὑπάρχῃ κακόν, ὡς παρετήρησεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐκ Τριφυλίας, τὸ κακὸν αὐτὸ τὸ βελτιοῖ καὶ ἰδοὺ πῶς ἔχει ἡ τροπολογία. Ἐν πρώτοις τὸ πρῶτον μέρος εἶναι ὡς καὶ ἐν τῷ κυβερνητικῷ νομοσχεδίῳ. Κατόπιν ἔχομεν τὴν δευτέραν παράγραφον, ἡ ὁποία λέγει· «ἐκ τῶν συμπληρωσάντων ἐν Ἀθήναις τριετῆ ὑπηρεσίαν συνεχῆ κλπ.»

§255Ι. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Δηλαδὴ μετὰ δεκαετίαν.

§256Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Ἐντὸς πενταετίας.

§257Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Προσθέσατε τὴν Λευκάδα καὶ τὴν Ἄμφισσαν.

§258Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Μάλιστα. Λοιπὸν μετατίθενται ἐκεῖνοι ἐκεῖθεν ὑποχρεωτικῶς καὶ δὲν ἐπιτρέπεται νὰ τοποθετηθῶσιν εἰς ταῦτα, ἐφ’ ὅσον ὑπάρχουσιν ὁμοιόβαθμοι δικαστικοὶ λειτουργοὶ μὴ ὑπηρετήσαντες εἰς αὐτὰ ἐκτὸς κλπ.

§259Ν. ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἢ διετίαν.

§260Ν. ΜΑΡΚΕΤΗΣ. Ἢ διετίαν.

§261Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Ἢ διετίαν.

§262Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Μάλιστα.

§263Ν. ΜΑΡΚΕΤΗΣ. Μετὰ πενταετίαν.

§264Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Λοιπὸν τὸ ⅓ ἐκ τῶν συμπληρωσάντων ἐν Ἀθήναις συνεχῆ ὑπηρεσίαν τόσων ἐτῶν θὰ μετατίθενται. Δὲν εἶναι δὲ δυνατὸν νὰ ἀντιταχθῇ εἰς τὴν γνώμην ταύτην, ὅτι πρέπει διαρκῶς νὰ μεταβληθῇ ἡ πρωτεύουσα εἰς τιμάριον ὡρισμένων δικαστῶν. Πρέπει τέλος πάντων καὶ ἄλλοι δικασταὶ νὰ ἔλθωσιν ἐνταῦθα. Καὶ διὰ τοῦτο ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἰδεῶν αὐτῶν ἐδέχθη τὴν τροπολογίαν καὶ δι’ αὐτὸ καὶ ἡ ἐπιτροπὴ ἐδέχθη αὐτήν. Καὶ ἤδη προχωρῶ εἰς τὴν τροπολογίαν. Εἰς τὰ Πρωτοδικεῖα Εὐρυτανίας, Γυθείου καὶ Ἄρτης οἱ ἐπὶ τριετίαν ὑπηρετήσαντες...

§265Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ἡ τριετία ἀπὸ πότε θ’ ἄρχηται;

§266Λ. ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἐννοῶ διατί αὐτὴ ἡ ἐπιμονὴ διὰ τὴν μετάθεσιν τῶν ἐφετῶν. Οἱ ἐφέται δὲν εἶναι ὡς οἱ πρωτοδίκαι, οἱ ὁποῖοι μένουσιν εἰς ὡρισμένον μέρος, εἰς μίαν ἐπαρχίαν ἢ εἰς μίαν ἄλλην μεγάλην πόλιν, ὥστε νὰ ἐπηρεάζωνται, ἐὰν μένωσιν ἐν αὐτῇ ἓν ἢ δύο ἔτη. Ἄλλως τε αὐτοὶ εἶναι δικασταὶ διακεκριμένοι καὶ ἱκανώτατοι, διότι, ἂν δὲν ἦσαν τοιοῦτοι, δὲν θὰ προήγοντο εἰς τὴν θέσιν τοῦ ἐφέτου. Ἑπομένως δὲν παρουσιάζονται αἱ αὐταὶ περιστάσεις, αἱ ὁποῖαι παρουσιάζονται εἰς τοὺς πρωτοδίκας, ὥστε νὰ ζητῆται ἡ μετάθεσις αὐτῶν, ἐπὶ 20 καὶ 25 ἔτη ὑπηρετούντων εἰς τὸν δικαστικὸν κλάδον. Δὲν πρέπει νὰ τοὺς μεταθέτωμεν, οἰκογενειάρχας ἀνθρώπους, καὶ νὰ τοὺς μεταφέρωμεν ὡς εἶδος Ἀθιγγάνων κατ’ ἔτος ἀπὸ ἐπαρχίας εἰς ἐπαρχίαν. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης καὶ Πρωθυπουργὸς δὲν πρέπει νὰ δεχθῇ τὸ ὑποχρεωτικῶς μεταθετὸν διὰ τοὺς ἐφέτας.

§267ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχουσι πέντε τροπολογίαι. Εἶναι ἡ τροπολογία τοῦ κ. Γ. Κατσίνα ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 22, ἡ ὁποία λέγει· «Ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ παρόντος νόμου πᾶσα μετάθεσις δικαστικοῦ ὑπαλλήλου θέλει ἐνεργεῖσθαι συμφώνως πρὸς τὰς διατάξεις τούτου». (Ἀπορρίπτεται ἡ τροπολογία αὕτη). Ὑπάρχει ἑτέρα τροπολογία, τῶν βουλευτῶν κ. Ν. Μπουφίδου καὶ Ἰ. Λάππα, ἡ ὁποία λέγει· «Μετὰ τὴν λέξιν «δικαστήρια» νὰ προστεθῶσιν· «ἐπὶ ἓν ἔτος μετατίθενται ἐκεῖθεν ὑποχρεωτικῶς καὶ δὲν ἐπιτρέπεται πλέον νὰ ἐπανέλθωσι κλπ.». (Ἀπορρίπτεται συναινέσει τῆς Βουλῆς). Ὑπάρχει ἄλλη τροπολογία, τοῦ κ. Π. Πετρίδου, ἡ ὁποία λέγει· «Οἱ ἐν τοῖς Πρωτοδικείοις Ἄρτης καὶ Καρδίτσης ἐπὶ ἔτος ὑπηρετήσαντες μετατίθενται κτλ. καὶ δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἐπανέλθωσιν εἰς ταῦτα ἐφ’ ὅσον ὑπάρχουσι δικασταί, πρόεδροι καὶ εἰσαγγελεῖς μὴ ὑπηρετήσαντες εἰς τὰ ἄνω δικαστήρια». (Ἀπορρίπτεται). Ὑπάρχει ἑτέρα τροπολογία, τοῦ κ. Ἀρ. Ἀντωνοπούλου βουλευτοῦ Γόρτυνος, ὁ ὁποῖος παραιτεῖται αὐτῆς.

§268ΑΡ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν παραιτοῦμαι.

§269ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ τροπολογία τοῦ κ. Ἀντωνοπούλου ἔχει οὕτω· 2) Νὰ τροπολογηθῇ ἡ διάταξις ἐν ἄρθρῳ 22 τοῦ αὐτοῦ νομοσχεδίου, κεφαλαίου πέμπτου, ὡς ἀκολούθως· «Οἱ ἐν ἄρθρῳ 19 ἀναφερόμενοι δικαστικοὶ ὑπάλληλοι, ἤτοι πρωτοδίκαι, εἰρηνοδίκαι, πταισματοδίκαι, οἱ γραμματεῖς τῶν Πρωτοδικείων, Εἰρηνοδικείων καὶ Πταισματοδικείων μετὰ τὴν συμπλήρωσιν τριετίας μετατίθενται, καὶ περὶ μὲν τῆς μεταθέσεως τῶν πρωτοδικῶν καὶ τοῦ γραμματέως τῶν πρωτοδικῶν ἀποφαίνεται τὸ δικαστικὸν Συμβούλιον τῶν Ἐφετῶν τῆς περιφερείας ἐν ᾗ οὗτοι ὑπηρετοῦσι, διὰ δὲ τοὺς εἰρηνοδίκας, πταισματοδίκας, γραμματεῖς τῶν Εἰρηνοδικείων καὶ Πταισματοδικείων ἀποφαίνεται τὸ δικαστικὸν συμβούλιον τῶν Πρωτοδικῶν τῆς περιφερείας ἐν ᾗ οὗτοι ὑπηρετοῦσι».

§270ΑΡ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Παραιτοῦμαι.

§271ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν τὸ ἄρθρον 22, κ. Πρωθυπουργέ, πῶς ἐτροποποιήσατε;

§272Κ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἂς τὸ ἀναγνώσῃ ὁ κ. Ἰ. Ῥάλλης.

§273Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἰδοὺ πῶς ἔχει· «Οἱ εἰς τὸ ἄρθρον 19 δικαστικοὶ ὑπάλληλοι μετὰ τὴν συμπλήρωσιν διετίας ἢ τριετίας μετατίθενται, ἐὰν ἀποφανθῇ περὶ αὐτῶν τὸ ἀνώτατον δικαστικὸν συμβούλιον, ἐκ τῶν συμπληρωσάντων δὲ ἐν Ἀθήναις τριετῆ ὑπηρεσίαν ἐφέται καὶ πρωτοδίκαι μετατίθενται κατ’ ἔτος ὑποχρεωτικῶς τὸ ⅓, προηγουμένων εἰς τὴν μετάθεσιν τῶν ἀρχαιοτέρων κατὰ τὴν τελευταίαν αὐτῶν τοποθέτησιν ἐν Ἀθήναις».

§274Λ. ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Ἐὰν ψηφισθῇ οὕτως, αὔριον θὰ εἶναι ἐντροπὴ δι’ ἡμᾶς! Ἦλθε ἐδῶ καὶ ὁ κ. Πετρίδης νὰ μᾶς διευθύνῃ!

§275ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 22, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι.

§276Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε.

§277Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Καλλιφρονᾶς εἶναι κατὰ τοσοῦτον περίεργον καθ’ ὅσον ὑπὸ τὴν τροπολογίαν ταύτην λάμπει καὶ ἡ ἰδική του ὑπογραφή. Ἰδοὺ ὑπὸ τὸ νομοσχέδιον φέρεται καὶ ἡ ὑπογραφή του «Λάμπρος Καλλιφρονᾶς» ἄνευ οὐδεμιᾶς ἐπιφυλάξεως.

§278ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ εἶσθε ἠρεμώτεροι· δὲν εἶναι δυνατὸν ὑπὸ τοιούτους ὅρους νὰ συζητήσωμεν.

§279Λ. ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Ὁ ἀξιότιμος ἐκ Μεγάρων συνάδελφος δὲν ἐμελέτησε τὴν ἔκθεσιν. Ἐὰν τὴν εἶχε μελετήσει, θὰ ἔβλεπεν ὅτι δὲν κάμνω ἐπιφύλαξιν, ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ἐφέτας· διὰ τοὺς πρωτοδίκας ἀπεδέχθην, παρακαλῶ δὲ τὸν εἰσηγητὴν καὶ τὸν κ. Πετρίδην νὰ βεβαιώσωσιν ὅλα αὐτά.

§280Ν. ΜΑΡΚΕΤΗΣ. Βεβαιῶ, ὅτι εἶναι ἀληθῆ αὐτά.

§281Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἤθελον νὰ παρατηρήσω, ὅτι δὲν εἶναι, ὡς ἠθέλησε νὰ εἴπῃ ὁ κ. ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτής, γνώμη μόνον τοῦ κ. Πετρίδου, ἀλλ’ εἶναι γνώμη ὅλων τῶν μελῶν πλὴν τῶν σημειωσάντων τὴν διαφωνίαν (ἀναγινώσκει): «ἐκ τῶν συμπληρωσάντων ἐν Ἀθήναις τριετῆ ὑπηρεσίαν τὸ ⅓ τοὐλάχιστον κλπ.».

§282Ν. ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ τὸ «τοὐλάχιστον» πρέπει νὰ λείψῃ, διότι παρέλκει.

§283Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Μάλιστα. Διότι ὑποχρεωτικῶς δύναται νὰ μεταθέσῃ ὅλους· «μετατίθενται κατ’ ἔτος ὑποχρεωτικῶς τὸ τρίτον ἐξ αὐτῶν κλ.».

§284Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Θὰ τοὺς καταδικάσητε λοιπὸν εἰς τὸ Καρπενήσιον;

§285ΒΡ. ΛΕΩΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἐμπόδιον μέγα, διότι πῶς θὰ μεταθέσητε τὸν ἄλλον, ὁ ὁποῖος ἔχει τρία ἔτη;

§286Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Τότε νὰ καταργήσητε τὰ τέσσαρα Πρωτοδικεῖα, ἀφοῦ ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία τὰ χαρακτηρίζει ὡς τόπους ἐξορίας. Φαντασθῆτε τί δικαιοσύνη θ’ ἀπονέμηται εἰς αὐτά!

§287Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. «Αἱ μεταθέσεις αὗται γίνονται ἐντὸς τοῦ πρώτου δεκαημέρου τοῦ μηνὸς Αὐγούστου τοῦ τελευταίου τῆς διετίας ἢ τριετίας ἔτους».

§288Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Νομοθετοῦμεν τότε κατὰ πενταετίαν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον.

§289Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ὑποθέτω ὅτι εἶναι ἐνδεδειγμένον εἰς τὴν νομοθετικὴν ἐξουσίαν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ὅτι δὲν πρέπει νὰ μεροληπτῇ τις κατὰ τοιοῦτον τρόπον ἐνδεικτικώτατον μεταξὺ τῶν αὐτῶν προσώπων, διότι, ἐνῷ ἀποφαίνεται, ὡς μὴ ὤφελε, περὶ τοῦ μεταθετοῦ τῶν ἐφετῶν, καίτοι ὑπάρχει νόμος προγενέστερος, ὁ νόμος περὶ ἐντοπίων ὑπαλλήλων, ὁ ὁποῖος τοὺς ἐφέτας χαρακτηρίζει ὡς ἀνωτέρους πάσης μομφῆς καὶ δι’ αὐτὸ ἐπιτρέπει εἰς αὐτοὺς νὰ ὑπηρετῶσιν εἰς τὸ μέρος ὅθεν κατάγονται, ἀλλὰ τέλος πάντων ἡ γνώμη ἡ κρατήσασα εἶναι νὰ μετατίθενται σήμερον δὲν λαμβάνεται οὗτος ὑπ’ ὄψιν· ἀλλὰ τί θὰ γίνωνται οἱ πρόεδροι τῶν Πρωτοδικῶν καὶ τῶν Ἐφετείων; Ναὶ μὲν τὸ ἀνώτατον συμβούλιον δύναται νὰ μεταθέσῃ, ἂν κρίνῃ ἀναγκαῖον, τούτους, ἀλλὰ δύναται νὰ κρατῇ ἐπ’ ἄπειρον αὐτοὺς εἰς τὸ αὐτὸ μέρος. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει εἶναι διάκρισις προσωπική, ἡ ὁποία θίγει τοὺς πρωτοδίκας καὶ ἐφέτας ἀπέναντι τῶν ἴσων. Ἀλλὰ τότε εἶναι ἀνάγκη ὑποχρεωτικῶς οἱ πρόεδροι τῶν Πρωτοδικῶν καὶ τῶν Ἐφετῶν νὰ μετατίθενται μετὰ τὴν συμπλήρωσιν τῆς τριετίας, διότι ἄλλως θὰ εἶναι διάκρισις ἀδικαιολόγητος προφανῶς προσβάλλουσα καὶ τοὺς πρωτοδίκας καὶ τοὺς ἐφέτας ἀπέναντι τῶν προϊσταμένων των.

§290ΒΡ. ΛΕΩΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ἓν τρίτον.

§291Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Δὲν ἔχει σημασίαν. Παρακαλῶ λοιπὸν καὶ οἱ πρόεδροι, ἀφοῦ κατέληξεν ἡ Κυβέρνησις εἰς τοιοῦτον συμπέρασμα, ὡς μὴ ὤφελε, νὰ μετατίθενται ὑποχρεωτικῶς.

§292Ν. ΜΑΡΚΕΤΗΣ. Προκειμένου περὶ τοποθετήσεως δικαστῶν δὲν δύναται νὰ γίνεται εἰκῇ καὶ ὡς ἔτυχεν, ἀλλά, ὡς ὀρθότατα εἶπεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Βάλτου, πρέπει νὰ γίνηται σκοπίμως. Δὲν πρόκειται νὰ τοποθετήσητε φύλακας, ἀλλὰ πρόεδρον Πρωτοδικείου καὶ Ἐφετείου εἰς ὡρισμένον δικαστήριον. Προκειμένου δὲ περὶ προέδρου τῶν Ἐφετῶν ἐσκέφθη ἡ ἐπιτροπὴ ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ὑπόκεινται καὶ ἐκεῖνοι εἰς ὑποχρεωτικὴν μετάθεσιν, οὐχὶ ὅπως κατασταθῇ εἰς αὐτοὺς προνομιακὴ θέσις, ἀλλὰ διότι ἦτο πρέπον ν’ ἀφεθῇ ἐλεύθερον τὸ ἀνώτατον συμβούλιον, τὸ ὁποῖον ἄλλως δὲν δεσμεύεται εἰς τὴν μετάθεσιν, νὰ κρίνῃ ἂν εἶναι σκόπιμον νὰ μείνῃ ὁ πρόεδρος, ὁ ὁποῖος εἶναι ἡ κεφαλὴ τοῦ δικαστηρίου, καὶ ἐκ λόγων ὑπηρεσίας καὶ ἐξ ἄλλων λόγων καὶ διότι ἡ μετάθεσις τοῦ προέδρου τῶν ἐν Ἀθήναις Ἐφετῶν θὰ καθίστα ἀναγκαίαν καὶ τὴν μετάθεσιν προέδρου ἄλλου Ἐφετείου, τὸ ὁποῖον ἐνδεχόμενον νὰ μὴ κρίνῃ σκόπιμον τὸ ἀνώτατον συμβούλιον. Ἡ ἐπιτροπὴ δὲν ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν τὴν εὐμάρειαν καὶ τὸ συμφέρον τῶν προσώπων, ἀλλὰ τὴν ὑπηρεσίαν. Ἐνόμισε δ’ ὅτι πρὸς τὸ συμφέρον αὐτὸ δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ νομοθετηθῇ ἡ ὑποχρεωτικὴ μετάθεσις τῶν προέδρων τῶν Ἐφετείων καὶ τῶν Πρωτοδικείων.

§293Ι. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Θὰ ἔχωμεν εὐνοουμένους καὶ μή.

§294Ι. ΚΑΝΝΑΒΟΣ. Μοὶ φαίνεται ὅτι ἡ συζήτησις εἶναι ἄσκοπος, διότι προκειμένου περὶ τοῦ μεταθετοῦ τῶν προέδρων τούτων λύεται καὶ τὸ ὑποχρεωτικὸν τῆς μεταθέσεως τῶν πέντε προέδρων τῶν πέντε Πρωτοδικείων. Ἐὰν εἷς ἔχῃ τρία ἔτη καὶ μετατεθῇ διὰ λόγους ὑγείας ἢ ἄλλους λόγους, ὅλοι οἱ πρόεδροι θὰ μετατίθενται ἐντὸς τεσσάρων ἐτῶν ἀναγκαστικῶς, ὅταν ἔχητε 5 δικαστήρια εἰς τὰ ὁποῖα κατ’ ἀνάγκην δὲν θὰ ἐπανέλθωμεν· ἑπομένως δὲν βλέπω τὸν λόγον διατί καταναλίσκεται εἰς τὰς συζητήσεις ταύτας ἡ Βουλή, ἀφοῦ πάντως θὰ μετατίθενται ἐντὸς 4 ἐτῶν. Τὸ αὐτὸ θὰ συμβῇ καὶ διὰ τοὺς δικαστάς, διότι θὰ εἶναι 20 δικασταί, οἱ ὁποῖοι ὑποχρεωτικῶς θὰ μετατίθενται εἰς τὰ 5 Πρωτοδικεῖα καὶ δὲν θὰ ἐπανέλθωσι πλέον ἐκεῖ. Οἱ 20 λοιπὸν οὗτοι θὰ μετατοπίζωνται πάντως ἐντὸς 4 ἐτῶν. Αὐτὸ ἀκριβῶς θὰ συμβῇ.

§295Π. ΣΑΚΚΗΣ. Νομίζω ὅτι γενομένης δεκτῆς τῆς τροπολογίας ταύτης θὰ καταδιωχθῶσιν ἀτυχήσαντες δικασταί, οἱ ὁποῖοι δι’ ἄλλων καταδιώξεων ἐξωρίσθησαν εἰς τὰ διάφορα Πρωτοδικεῖα, εἰς τὰ ὁποῖα καὶ παραμένουσιν ἐπὶ 3 ἢ 4 ἔτη. Θὰ καταλήξητε λοιπὸν διὰ τῆς τροπολογίας ταύτης ν’ ἀναγκάσητε αὐτοὺς νὰ παραμείνωσιν ἄλλα 3 ἢ 4 ἔτη ἐκεῖ. Τοῦτο εἶναι προφανὲς ἀδίκημα καὶ δὲν πρέπει νὰ ὑποστῶσι τοιαύτην τιμωρίαν οὗτοι.

§296Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Δὲν δύναται...

§297Ν. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὀρθὸν εἶναι, κύριε Πρόεδρε, νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ Κανονισμός, τὸν ὁποῖον ἐξ ὑπερτάτης ἐπιεικείας δὲν ἐφαρμόζετε διὰ τὸν κ. Πετρίδην, ὅστις ἑξάκις ὡμίλησεν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου.

§298Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Δὲν δύναται νὰ θεωρῆται ὅτι σοβαρῶς ἐργαζόμεθα, διότι νομοθετοῦμεν διὰ τὸ μέλλον μίαν πενταετίαν. Διότι εἰς αὐτὸ καταλήγομεν, ἐὰν γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία τοῦ κ. ἐκ Μεγαρίδος Βουλευτοῦ. Προτείνω λοιπόν, ὅπως θεωρηθῇ ἀρχὴ τοῦ χρόνου τῆς τριετίας ἡ τελευταία τοποθέτησις.

§299ΒΡ. ΛΕΩΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ γίνεται, ὅταν ἔχῃ τὸ ὑποχρεωτικῶς μεταθετόν.

§300ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 22...

§301Γ. ΛΑΝΑΡΑΣ. Εἶναι καιρὸς νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν καὶ ὑποβάλλω ἔνστασιν περὶ μὴ ἀπαρτίας· εἴμεθα πέντε.

§302Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Ἐγγράφως πρέπει.

§303Ν. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Μὴ νομίζετε ὅτι πρόκειται νὰ ματαιώσωμεν τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου, τοῦ ὁποίου τὴν ψήφισιν πάντες ποθοῦμεν· ἐὰν γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία τοῦ κ. ἐκ Μεγάρων Βουλευτοῦ, θὰ δημιουργηθῇ πενταετία.

§304Ι. Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὄχι.

§305Ν. ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἅμα λάβητε ὡς βάσιν τὴν τριετίαν καὶ τὸν Αὔγουστον μῆνα διὰ τὰς μεταθέσεις, τότε εἴτε ἀπὸ τῆς 1ης Σεπτεμβρίου 1909 ὑπολογίσητε εἴτε ἀπὸ τῆς 1 Ἰανουαρίου 1910, θὰ ἔχητε τὸ αὐτὸ ἀποτέλεσμα, διότι μεταβολαὶ δύνανται νὰ γίνωσι τὸν Αὔγουστον 1913.

§306ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πέντε Βουλευταὶ ὑποβάλλουσιν ἔνστασιν περὶ μὴ ἀπαρτίας.

§307Γ. ΛΑΝΑΡΑΣ. Ὑπεβλήθη ἔνστασις· δὲν ἐπιτρέπεται συζήτησις.

§308ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ βουλευταὶ εἶναι οἱ κ. Γ. Λαναρᾶς, Ἰ. Σπέντζας, Ἰ. Μανέτας, Π. Σάκκης καὶ Χ. Βοζίκης. Ἑπομένως θ’ ἀναγνωσθῇ ὁ κατάλογος.

§309Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἄς ἀναγνωσθῇ ὁ κατάλογος, κύριε Πρόεδρε.

§310ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ ἀνάγνωσις τοῦ καταλόγου. Συμφώνως πρὸς τὸν Κανονισμὸν θ’ ἀρχίσῃ ὁ κατάλογος ἀπὸ τοὺς ὑποβαλόντας τὴν ἔνστασιν. (Ἄρχεται ἡ ἀνάγνωσις τοῦ καταλόγου περὶ ὥραν 10 καὶ 15′ μ. μ.) Ἡ Βουλὴ δὲν εὑρίσκεται ἐν ἀπαρτίᾳ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. (Λύεται ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 10 καὶ 20′ μ. μ.).