1909.10.28

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 28.

τῆς 28ης Ὀκτωβρίου 1909.

(Τετάρτη)

Προεδρία κ. Ἀλεξάνδρου Σ. Κ. Ῥώμα.

(Ἀναγνωσθέντος τοῦ καταλόγου ὥρᾳ 8 μ. μ. ἡ Βουλὴ εὑρέθη ἐν ἀπαρτίᾳ παρόντων 95 Βουλευτῶν.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλήν· 1) Ὁ δικηγορικὸς σύλλογος Ναυπλίου παρακαλεῖ, ὅπως ἀναβληθῇ ἡ ὑποβολὴ τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἀντικαταστάσεως τοῦ φόρου ἐπιτηδεύματος τῶν δικηγόρων διὰ δικηγορικοῦ ἐνσήμου καὶ νὰ ἐρωτηθῶσιν ἐπὶ τούτου οἱ κατὰ τόπους δικηγορικοὶ σύλλογοι· 2) Ὁ σύλλογος «Ἐργατικὴ ἕνωσις ἀδελφότης» Ἀγουλινίτσης παρακαλεῖ, ὅπως διατηρηθῇ ἡ Νομαρχία Ἠλείας καὶ ὑπαχθῇ εἰς αὐτὴν ὁ δῆμος Βώλακος· 3) Τὸ διοικητικὸν συμβούλιον τοῦ ἐμπορικοῦ συλλόγου Γυθείου παρακαλεῖ, ὅπως μὴ καταργηθῇ ὁ νομὸς Λακωνικῆς καὶ ἐξακολουθήσῃ ὑπαγομένη εἰς αὐτὸν ἡ ἐπαρχία Κυθήρων· 4) Ὁ νομαρχῶν Μαγνησίας ὑποβάλλει ἀναφορὰν τοῦ δημάρχου Νηλείας περὶ μεταβολῆς τοῦ συστήματος τῆς ἐλαιοδεκάτης· 5) Ὁ κτηματικὸς σύλλογος Μηλεῶν «Ἡ Δημήτηρ» παρακαλεῖ, ὅπως ἐλαττωθῇ ὁ φόρος ἐπὶ τοῦ ἐλαίου καὶ μεταβληθῇ ὁ τρόπος τῆς εἰσπράξεως αὐτοῦ· 6) Οἱ ὑποδιδάσκαλοι Λακωνικῆς παρακαλοῦσιν, ὅπως ὑπαχθῶσιν εἰς τὸν νόμον περὶ συντάξεων· 7) Οἱ κάτοικοι Ἀστακοῦ παρακαλοῦσιν, ὅπως ἀνακληθῇ ἡ κατάργησις τοῦ ἐκεῖ Καπνεργοστασίου· 8) Οἱ κάτοικοι Πλατυστόμου τοῦ δήμου Μακρακώμης παρακαλοῦσιν, ὅπως διὰ νομοθετικοῦ μέτρου παραχωρηθῶσιν αἱ εἰς αὐτοὺς δυνάμει τοῦ νόμου «περὶ ἐθνικῶν γαιῶν» δοθεῖσαι γαῖαι ἐπὶ καταβολῇ ὑπ’ αὐτῶν πασῶν τῶν ὀφειλομένων δόσεων· 9) Οἱ κάτοικοι Μανωλάδος τοῦ δήμου Βουπρασίων παρακαλοῦσιν, ὅπως ἀπαλλαγῶσι τοῦ φόρου τῶν ἀμπέλων διὰ τὸ τρέχον ἔτος 1909· 10) Ὁ κτηματικὸς σύλλογος Γυθείου παρακαλεῖ, ὅπως μὴ καταργηθῇ ὁ νομὸς Λακωνικῆς καὶ ἐξακολουθήσῃ ὑπαγομένη εἰς τοῦτον ἡ ἐπαρχία Κυθήρων· 11) Ὁ ἐν ταῖς ἐν Πύργῳ φυλακαῖς Μυλωνοπούλου κατάδικος Ἀθαν. Στεφανόπουλος παρακαλεῖ, ὅπως τῷ χαρισθῇ τὸ ὑπόλοιπον τῆς ποινῆς του· 12) Οἱ σιγαροποιοὶ Λαρίσης παρακαλοῦσιν, ὅπως μὴ ἐπιτραπῇ ἡ εἰσαγωγὴ μηχανημάτων σιγαροποιίας· 13) Ὁ δήμαρχος Κυθήρων ὑποβάλλει ψήφισμα τοῦ παρ’ αὐτῷ δημοτικοῦ συμβουλίου ὅπως μὴ ἀποκοπῇ ἡ διδομένη ἐπιχορήγησις διὰ τὴν ἄγονον γραμμὴν Κυθήρων· 14) Πολλοὶ Βουλευταὶ ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου περὶ τροποποιήσεως τοῦ περὶ ὁρίου ἡλικίας τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Π. Ναυτικοῦ νόμου ᾼΧΜʹ καὶ τοῦ νόμου περὶ ναυτικῶν προβιβασμῶν· 15) Οἱ βουλευταὶ κύριοι Γρ. Φούφας, Ἀ. Γαρουφαλλιᾶς καὶ Σπ. Γεωργόπουλος ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπιμελητῶν τῶν κλινικῶν, ἐργαστηρίων, μουσείων καὶ λοιποῦ προσωπικοῦ τοῦ Ἐθνικοῦ Πανεπιστημίου». 16) Πολλοὶ Βουλευταὶ ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ σχεδίου νόμου περὶ ὁρίου ἡλικίας τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Ναυτικοῦ κτλ. Ἔχομεν, Κύριοι, σήμερον πρῶτον Ἡμερησίαν Διάταξιν τοῦ Ἐλέγχου. Ὁ κ. Σλῆμαν ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ δασῶν.

§2ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Κύριοι Βουλευταί, ἔχω τὴν τιμὴν ὡς εἰσηγητὴς τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ νομοσχεδίου περὶ διαχειρίσεως καὶ διοικήσεως τῶν δασῶν νὰ ὑποβάλω τὴν αἰτιολογικὴν ἔκθεσιν καὶ τὰς τροποποιήσεις τὰς ὁποίας ἡ ἐπιτροπὴ ἐθεώρησεν ἀναγκαίας νὰ ἐπιφέρῃ εἰς τὸ προκείμενον νομοσχέδιον. Ἡ ἐπιτροπὴ συγχαίρει τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὅτι ἐν τῇ μερίμνῃ αὐτοῦ περὶ τῆς συντηρήσεως καὶ τῆς βελτιώσεως τῆς καταστάσεως τῶν δασῶν ἡμῶν ὑπέβαλεν εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον ὑπὸ τύπον κώδικος ὅλης τῆς δασικῆς νομοθεσίας. Ἐν τούτοις ἡ ἐπιτροπὴ θὰ ἐπεθύμει νὰ ἔβλεπε τὸ νομοσχέδιον τοῦτο διατυπούμενον ἐπὶ ἐντελῶς ἀλλοίων βάσεων, διότι τὸ ὑπὸ τὴν κρίσιν ἡμῶν νομοσχέδιον οὐδὲν τὸ νεωτεριστικὸν παρουσιάζει παρὰ μόνον τὰ διαχειριστικὰ σχέδια, τὰ ὁποῖα ἄλλως τε ὑπ’ ἄλλον τύπον ὑπῆρχον μέχρι τοῦδε, καὶ ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον μικρὰς διατάξεις, πάσας καταθλιπτικάς, σχέσιν ἐχούσας πρὸς τὰς λεπτομερείας τοῦ νομοσχεδίου. Ἡ ἐπιτροπὴ θὰ ἐπεθύμει — καὶ ἐκφράζει περὶ τούτου τὴν εὐχὴν — νὰ ἔβλεπε τὴν δασικὴν ἡμῶν νομοθεσίαν μεταβαλλομένην ἐπὶ ἐντελῶς ἀλλοίου συστήματος, θὰ ἐπεθύμει νὰ ἔβλεπεν ὅλα τὰ δάση τῆς Ἑλλάδος ἀποδιδόμενα εἰς τὰς κοινότητας, θὰ ἐπεθύμει νὰ ἔβλεπε τὰς κοινότητας ὀργανουμένας — καὶ ἡ ἀνάγκη περὶ αὐτοῦ βεβαίως πανταχόθεν διατυποῦται —, ἤθελε νὰ ἔβλεπε τὰς κοινότητας αὐτὰς ἐνισχυομένας ὑλικῶς καὶ ἠθικῶς, ἔχει δὲ τὴν πεποίθησιν ὅτι αἱ κοινότητες αὗται θὰ διεφύλαττον καλλίτερον τὰ δάση παρ’ ὅ,τι τὸ Δημόσιον. Τὴν πεῖραν περὶ τούτου ἔχομεν ἡμεῖς οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ Θεσσαλικοῦ λαοῦ, διότι ἐκεῖ βλέπομεν ὅτι τὰ μὲν δάση τοῦ Δημοσίου εἶναι ἐντελῶς κατεστραμμένα, ἐνῷ τὰ δάση τὰ κοινοτικὰ φυλάσσονται θαυμασίως. Ἐπίσης δὲ ἡ ἐπιτροπὴ θὰ ἤθελε νὰ ἔβλεπε τὸ φορολογικὸν μέρος τοῦ νομοσχεδίου διατυπούμενον ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ φόρου ἐπὶ τοῦ εἰσοδήματος. Διὰ τοιαύτης φορολογίας θὰ ἀπηλλάσσοντο πάντες οἱ ὑλοτομοῦντες καὶ πάντες οἱ ἐργαζόμενοι εἰς τὰ δάση ταῦτα τῶν πολλαπλῶν διατυπώσεων, τῶν ἐξελέγξεων, τῶν φορτώσεων καὶ ὅλων τῶν ἄλλων δυσκολιῶν τὰς ὁποίας ἀπαντῶσιν εἰς τὴν ἐργασίαν αὐτῶν. Βεβαίως, ἵνα ἐπέλθῃ ἡ τοιαύτη ἀλλαγή, ἔπρεπε τὸ νομοσχέδιον τοῦτο νὰ μελετηθῇ ἐκ νέου ἐπὶ ἐντελῶς ἀλλοίων βάσεων. Εἰς τὴν Βουλὴν ἐναπόκειται νὰ κρίνῃ κατὰ πόσον εἶναι εὐδιάθετος νὰ δεχθῇ τὴν ἐκ νέου μελέτην τοῦ ζητήματος τούτου ἀναβάλλουσα δι’ ἄλλην Σύνοδον τὴν ψήφισιν τοῦ παρόντος νομοσχεδίου ἢ νὰ δεχθῇ νὰ προβῇ ἤδη εἰς τὴν ἐπιψήφισιν αὐτοῦ. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐν τῇ αἰτιολογικῇ αὐτῆς ἐκθέσει ἀναπτύσσει ὁλόκληρον σύστημα περὶ ὀργανώσεως τῶν δασῶν ἐπὶ ἄλλων βάσεων. Βεβαίως δὲν ἔχει τὴν ἀπαίτησιν ἡ ἐπιτροπὴ ὅτι εἶπε τὴν τελευταίαν λέξιν ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ· τοὐναντίον νομίζομεν ὅτι οὐδὲν ἕτερον πράττομεν παρὰ νὰ θέτωμεν τὰ ζητήματα, θέτοντες δὲ τὰ ζητήματα προκαλοῦμεν τὴν μέριμναν τῆς Κυβερνήσεως, τὴν μέριμναν τῆς Βουλῆς, τὴν μέριμναν πάντων ἐκείνων οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ ἐργασθῶσιν ἐπὶ τῆς ὀργανώσεως τῆς ὑπηρεσίας τῶν δασῶν, ἵνα καταβάλλωσι πάντες προσπαθείας διὰ τὴν μελέτην τῶν καθέκαστα τοῦ ζητήματος τούτου, ἵνα ἀργότερον δυνηθῶσιν αὗται καὶ ἀποτελέσωσιν ἓν σύνολον. Ἐν τούτοις ἡ ἐπιτροπή, νομίζουσα ὅτι δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ προεξοφλήσῃ τὴν γνώμην τῆς Βουλῆς καὶ συνεπὴς πρὸς τὴν ἐντολὴν τὴν ὁποίαν ἔλαβε παρὰ τῆς Βουλῆς, προέβη εἰς τὴν ἐπεξεργασίαν τοῦ νομοσχεδίου τούτου· προέβη δὲ μετὰ ζήλου εἰς τὴν ἐργασίαν ταύτην ὑπὸ τὴν πεφωτισμένην καὶ φιλόπονον διεύθυνσιν τοῦ προέδρου αὐτῆς, τοῦ ἀξιοτίμου κ. Νέγρη, εἰς τὸν ὁποῖον νομίζω ὅτι καὶ ἐκ μέρους τῶν ἄλλων μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς ὀφείλω νὰ ἐκφράσω τὴν εὐγνωμοσύνην ἡμῶν. Ἡ ἐπιτροπὴ λοιπὸν μετὰ τὴν πρότασιν ἣν διετύπωσε περὶ ἀναβολῆς προέβη εἰς τὴν μελέτην τοῦ σχεδίου νόμου, ἐξετάσασα κεφάλαιον πρὸς κεφάλαιον καὶ ἄρθρον πρὸς ἄρθρον τὰ κατ’ αὐτό. Ἐν ὀλίγοις δὲ θὰ λάβω τὴν τιμὴν νὰ ἐκθέσω πρὸς τὴν Βουλὴν τινὰς τῶν σπουδαιοτέρων τροπολογιῶν τὰς ὁποίας ἐπέφερεν ἐπ’ αὐτοῦ. Εἰς τὸ πρῶτον μέρος περὶ διαχειρίσεως τῶν δασῶν ἡ ἐπιτροπὴ βεβαίως ἀσπάζεται καὶ δέχεται τὴν ἐπιστημονικὴν αὐτοῦ ἀρχήν, ἡ ὁποία ὑπάρχει ἁπανταχοῦ τοῦ πεπολιτισμένου κόσμου. Ὀλίγους ὁρισμοὺς μόνον ἀλλάσσει, οἱ ὁποῖοι ἐκφράζουσιν ἐπὶ τὸ ἐπιστημονικώτερον καὶ τοὺς ὁρισμοὺς τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῶν δασῶν καὶ καθορίζει καλλίτερον τὰς σχέσεις τὰς ὁποίας ἔχουσιν οἱ ἐκμεταλλευόμενοι τὰ δάση μὲ αὐτά. Εἰς τὸ ἄρθρον 3 ἐθεώρησεν ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐξετάσῃ τὸ ζήτημα τῆς ἀρχῆς, ἂν πρέπει ὁ ὑπεύθυνος Ὑπουργός, εἰς τὴν διεύθυνσιν τοῦ ὁποίου ὑπάγεται ἡ ὑπηρεσία τῶν δασῶν, ὁ ὁποῖος σήμερον εἶναι ὁ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ αὔριον θὰ εἶναι ὁ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας καὶ τοῦ Ἐμπορίου, ἄν, λέγω, πρέπει αὐτὸς οὗτος νὰ διευθύνῃ τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην ἢ πρέπει νὰ διευθύνηται ἀπὸ ἓν ἀνεύθυνον Συμβούλιον. Διὰ τῆς ἀρχῆς τὴν ὁποίαν θέτει ὁ εἰσηγητὴς τοῦ νομοσχεδίου πᾶσαι αἱ ἀποφάσεις τοῦ Συμβουλίου τῶν δασῶν, τὸ ὁποῖον ἐγκαθιστᾷ, εἶναι ὑποχρεωτικαὶ διὰ τὸν Ὑπουργόν. Ἡ πεῖρα ἀπέδειξε, κύριοι Βουλευταί, ὅτι ἐν Ἑλλάδι τὰ ἀνεύθυνα ταῦτα Συμβούλια δὲν ἐλειτούργησαν καλῶς· διότι τί βλέπομεν; Ἢ βλέπομεν τὸν Ὑπουργὸν δεχόμενον πάσας τὰς ἀποφάσεις τῶν Συμβουλίων τούτων, πειθήνιον ὄργανον αὐτῶν καὶ ἑπομένως μὴ ἔχοντα καμμίαν πλέον γνώμην, ἢ βλέπομεν αὐτὸν ἐναντιούμενον εἰς τὴν διὰ τῆς ὑπογραφῆς κύρωσιν τῶν ἀποφάσεων τῶν Συμβουλίων καὶ τὴν ὑπηρεσίαν οὕτω χαλαρουμένην. Τοῦτο ἄλλοτε ἐγένετο εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας μὲ τὸ Συμβούλιον τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως εἰς διαφόρους περιπτώσεις. Προκειμένου περὶ ἐκμεταλλεύσεως τοῦ δασικοῦ πλούτου, περὶ ἐκμεταλλεύσεως κεφαλαίου, τοῦ ὁποίου τὰ ὅρια ἀπὸ τοῦ εἰσοδήματος εἶναι τὰ πλέον δυσδιάκριτα παρ’ οἱονδήποτε ἄλλο κεφάλαιον, προκειμένου, λέγω, περὶ ἐκμεταλλεύσεως κεφαλαίου ὑπὸ τοῦ Δημοσίου, ὅπερ μὴ ἔχον τὴν ἐλαστικότητα τοῦ ἀτόμου, τοῦ ἰδιώτου ἐμπόρου, νομίζει ἡ ἐπιτροπὴ ὅτι πρέπει νὰ δώσῃ περισσοτέραν πρωτοβουλίαν εἰς τὸν Ὑπουργόν, φοβούμεθα μήπως λυομένων πάντων τῶν ζητημάτων ὑπὸ τοῦ Συμβουλίου τῶν δασῶν, ὅπερ ἀποτελεῖται μόνον ἐξ ἐπιστημόνων δασολόγων, θέλουσιν ἐξετασθῆ τὰ πάντα μόνον ἀπὸ τῆς ἐπιστημονικῆς ἀπόψεως, δὲν θέλουσι δ’ ἐξετασθῆ οὔτε ἀπὸ ἀπόψεως πλουτοπαραγωγικῆς οὔτε ἀπὸ ἀπόψεως γενικῆς ὠφελείας, διότι δὲν εἶναι ἁρμόδιον εἰς ταῦτα τὸ Συμβούλιον τοῦτο. Ἡ ἐπιτροπὴ νομίζει ὅτι καλλίτερον θὰ ἦτο νὰ δώσωμεν πρωτίστως τὴν πρωτοβουλίαν εἰς τὸν Ὑπουργόν, ὑπὸ τὴν διεύθυνσιν τοῦ ὁποίου θὰ τεθῇ τὸ τμῆμα τοῦτο, δὲν νομίζει δὲ ὅτι δικαιούμεθα νὰ δυσπιστῶμεν πρὸς τοὺς Ὑπουργούς, διότι, ἀλλοίμονον, κύριοι Βουλευταί, ἐὰν δὲν ἔχωμεν ἐμπιστοσύνην πρὸς τούτους καὶ νομίζωμεν ὅτι μόνοι οἱ Ὑπουργοὶ εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι χαρίζονται καὶ μόνον τὰ ἀνεύθυνα Συμβούλια εἶναι ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα κήδονται καὶ κόπτονται ὑπὲρ τῶν συμφερόντων τοῦ Δημοσίου διότι τότε βεβαίως ἡ Βουλὴ δὲν ἔχει κανένα προορισμόν, ἀφοῦ οἱ ἐκ ταύτης ἀπορρέοντες Ὑπουργοὶ τίθενται ὑπὸ κηδεμονίαν. Μάλιστα περαιτέρω τὸ Συμβούλιον τοῦτο περιβάλλει δι’ αἴγλης φανταστικῆς πάντας τοὺς ὑπηρετοῦντας εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῶν δασῶν. Δὲν καταδέχονται κἂν οὗτοι νὰ ἐμφανισθῶσιν ἐνώπιον τῶν κοινῶν δικαστηρίων νομίζοντες ὅτι ἡ θέσις των εἶναι ὁμοῦ μὲ τὴν Α. Π. τὸν Μητροπολίτην, τοὺς Σεβ. Ἀρχιερεῖς καὶ ἄλλους ἀνωτάτους λειτουργοὺς ἐνώπιον τοῦ Ἐφετείου. Δὲν νομίζομεν ὅτι εἰς αὐτοὺς πρέπει νὰ δώσωμεν αὐτὴν τὴν ἐξουσίαν. Νομίζομεν — καὶ ζητῶ συγγνώμην ἀπὸ τὴν Βουλὴν ὅτι ἀπασχολῶ αὐτὴν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, διότι πρόκειται περὶ ἐπιλύσεως ζητήματος τὸ ὁποῖον ἀναφαίνεται συχνά, καὶ ἐπιλύσεως ζητήματος ἀρχῆς, — ὅτι πρέπει ἀφ’ ἑνὸς νὰ θέσωμεν φραγμὸν εἰς αὐθαιρεσίαν τῶν Ὑπουργῶν, ἡ ὁποία εἶναι δυνατὸν ν’ ἀναφανῇ, ἐὰν ἀναλάβῃ Ὑπουργός, ὅστις νὰ εἶναι ὡς ὁ κ. Βουλευτὴς Ἀττικῆς φαντάζεται τοὺς Ὑπουργούς, νομίζω ὅτι ἐκείνου τοῦ Ὑπουργοῦ καὶ μόνου αὐτοῦ πρέπει νὰ δέσωμεν τὰς χεῖρας. Λοιπὸν ἀφ’ ἑνὸς ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν θὰ δύναται νὰ δεχθῇ τὴν γνωμοδότησιν τῆς πλειονοψηφίας τοῦ Συμβουλίου τῶν δασῶν, θὰ δύναται δὲ ἀφ’ ἑτέρου νὰ δεχθῇ καὶ τὴν γνωμοδότησιν τῆς μειονοψηφίας, διότι εἶναι γνωστὸν ὅτι ἡ μειονοψηφία δὲν ἔχει πάντοτε ἄδικον· βλέπει κανεὶς πολὺ συχνὰ ἐλαχίστην μειονοψηφίαν νὰ ἔχῃ δίκαιον ἀπέναντι μεγίστης πλειονοψηφίας. Ἀλλ’ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ζητοῦμεν μίαν ἐγγύησιν ἀπὸ τὸν Ὑπουργόν.

§3Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ κρίνῃ ὁ Ὑπουργός, διότι πρόκειται περὶ τεχνικοῦ ζητήματος.

§4ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Ἔχομεν Συμβούλιον ἀποτελούμενον ἐκ πέντε εἰδικῶν δασολόγων· εἰς τὸ Συμβούλιον λοιπὸν τοῦτο διατί κατ’ ἀνάγκην οἱ τρεῖς θὰ ἔχωσι δίκαιον καὶ ὄχι οἱ δύο ἄλλοι; Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει λέγω ὅτι ὁ Ὑπουργὸς δύναται νὰ δεχθῇ τὴν γνώμην τῶν δύο. Προσθέτομεν δὲ καὶ μίαν ἐγγύησιν ἐπὶ πλέον εἰς τὸ ἄρθρον τοῦτο, ἐπιβάλλοντες εἰς τὴν «Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως» σὺν τῷ Βασιλικῷ Διατάγματι περὶ ἑκάστης ὑποθέσεως ἡ ὁποία θὰ ἔρχηται ἐνώπιον τοῦ Συμβουλίου νὰ παρατίθεται καὶ ἡ γνώμη ἐπὶ τῆς ὁποίας ἐστηρίχθη ὁ Ὑπουργός, ὅταν δέχηται τὴν γνώμην τῆς μειονοψηφίας. Περαιτέρω βλέπομεν εἰς τὸν Διευθυντὴν τῶν Δασῶν πάντοτε ὑποβαλλομένους τοὺς πίνακας κλπ. καὶ ὄχι εἰς τὸν Ὑπουργόν. Ἡμεῖς ἀντικαθιστῶμεν ὅπου εὑρίσκομεν «Διευθυντὴν» μὲ «Ὑπουργόν», διότι ἡμεῖς μόνον τὸν Ὑπουργὸν πρέπει νὰ γνωρίζωμεν ἐνταῦθα. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ δάση τὰ μοναστηριακά, τὰ ἰδιόκτητα καὶ τὰ κοινοτικὰ ἡ ἐπιτροπὴ εὔχεται, ἐπιθυμεῖ μᾶλλον, νὰ περιφρουρηθῶσι τὰ συμφέροντα τῶν ἰδιοκτητῶν, διότι νομίζει ὅτι αἱ Μοναί, τῶν ὁποίων τόσον ἠλαττώθησαν αἱ πρόσοδοι διὰ τῶν τελευταίως ψηφισθέντων νομοσχεδίων, πρέπει νὰ προστατευθῶσιν εἰς τὸ οἰκονομικὸν ζήτημα. Νομίζει ὅτι πρέπει νὰ προστατεύσωμεν τὰς Μονὰς καὶ τὰς κοινότητας ἀπὸ τὰς ὀρέξεις ἐκείνων οἱ ὁποῖοι θὰ κάμωσι τὰ διαχειριστικὰ σχέδια καὶ νὰ θέσῃ τὸ ἀνώτατον ὅριον τῶν ἀποζημιώσεων τὰς ὁποίας θὰ λάβωσι. Διότι βλέπομεν πολὺ συχνὰ ὑπαλλήλους οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν ἕνα μικρὸν μισθόν, καί, ὅταν μεταβαίνωσι νὰ κάμωσι μίαν ἐξέλεγξιν ἑνὸς Μοναστηρίου ἐπὶ μίαν ἡμέραν, λαμβάνουσιν ἀποζημίωσιν μεγαλειτέραν ἀπὸ τὸν μισθόν των, διότι φαίνεται ὅτι ἡ περιουσία τῶν Μοναστηρίων θεωρεῖται κοινὴ διὰ πάντας. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς διατάξεις περὶ ἰδιωτικῶν δασῶν ἡ ἐπιτροπὴ συμφωνεῖ ὡς πρὸς τὴν βάσιν, διότι ἡ ἐπιτροπὴ δὲν δύναται ἢ νὰ δεχθῇ τὴν ἀρχὴν ὅτι τὰ δάση εἶναι ἐθνικὸς πλοῦτος, ὅτι, ὅπως ὑπάρχουσι τὰ οἰκογενειακὰ συμβόλαια, τὰ ὁποῖα θέτουσιν εἰς ἀπαγόρευσιν ἓν μέλος τῆς οἰκογενείας τὸ ὁποῖον εἶναι σπάταλον, τοιουτοτρόπως καὶ τὸ Κράτος δύναται νὰ θέσῃ ὑπὸ κηδεμονίαν τὸν ἰδιώτην ἐκεῖνον ὁ ὁποῖος θέλει νὰ σπαταλήσῃ πλοῦτον ὁ ὁποῖος τῷ ἀνήκει μὲν ἀποκλειστικῶς ὡς πρὸς τὴν κυριότητα, τοῦ ὁποίου ὅμως πλούτου τὰ ἀποτελέσματα προκαλοῦσιν ὠφέλειαν δι’ ὁλόκληρον τὴν κοινωνίαν. Δέχεται ἑπομένως τὴν ἀρχὴν τῶν ἄρθρων αὐτῶν. Ἐν τούτοις θέλει νὰ προστατεύσῃ διὰ μικρῶν τροπολογιῶν ἡ ἐπιτροπὴ τὸν ἰδιοκτήτην αὐτὸν ἀπὸ καταθλίψεις ἐκ μέρους οἱουδήποτε δασικοῦ ὀργάνου, τὸ ὁποῖον ἐν δεδομένῃ στιγμῇ, εἴτε δασάρχης εἶναι οὗτος εἴτε ἀρχιφύλαξ ἢ καὶ δασοκόμος, ἐὰν εἶναι οὐχὶ τοῦ καθήκοντος, δύναται στηριζόμενον ἐπὶ τῶν διατάξεων τούτων νὰ ἐκβιάσῃ τὸν ἰδιώτην, τὸν ὁποῖον θὰ ἔχῃ ὑποχείριον. Τὰς διατάξεις ταύτας διασαφοῦμεν καὶ τὰς φέρομεν ὑπὸ τὴν κρίσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὁ ὁποῖος δὲν ἀμφιβάλλομεν ὅτι δὲν θὰ ἔχῃ καμμίαν ἀντίρρησιν νὰ τὰς δεχθῇ, διότι δὲν θίγουσιν, ἐπαναλαμβάνω, τὴν οἰκονομίαν καὶ τὴν βάσιν τοῦ νομοσχεδίου. Εἰς τὸ κεφάλαιον περὶ κεκτημένων δικαιωμάτων ἐπὶ δασῶν βλέπομεν ὅτι ὁ συντάξας τὸ νομοσχέδιον θέλει τὰς ἀποφάσεις τοῦ συμβουλίου τῶν δασῶν, τὰς ἀποφάσεις τοῦ ἐπιθεωρητοῦ περὶ διαμφισβητήσεως δικαιωμάτων, καὶ ὅταν ἀκόμη ἐνδιαφέρωνται ἰδιῶται καὶ ὅταν ἐνδιαφέρωνται νομικὰ πρόσωπα, θέλει νὰ τὰς θεωρήσῃ ὡς ἀνεκκλήτους. Τὴν ἀρχὴν ταύτην δὲν δέχεται ἡ ἐπιτροπή. Βεβαίως ἐπιθυμεῖ, ἵνα ἡ Βουλὴ περιλάβῃ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ διάταξιν, ἵνα ἀποφύγωμεν εἰς τὸ ἑξῆς παρέλκυσιν τῶν δικῶν, αἱ ὁποῖαι ἀποβαίνουσι πρὸς ζημίαν τοῦ Δημοσίου, ἔστω καὶ ἂν τοῦτο κερδίσῃ τὴν ὑπόθεσιν. Δι’ αὐτὸ ἔχει θέσει τροπολογίαν ἐν ᾗ ὁρίζεται ὅτι μετὰ μίαν τοιαύτην τοῦ διαιτητικοῦ Δικαστηρίου ἀπόφασιν ἐπιτρέπεται προσφυγὴ ἐνώπιον τοῦ ἁρμοδίου Πρωτοδικείου, ὅπερ ἀποφαίνεται ἀνεκκλήτως. Ἂν ἡ Βουλὴ θέλῃ νὰ θέσῃ ἐνταῦθα τὸ Ἐφετεῖον ἢ ἄλλο Δικαστήριον, εἶναι ἐλευθέρα νὰ τὸ πράξῃ, χωρὶς νὰ ἔχωμεν ἀντίρρησίν τινα. Ἡ ἐπιτροπὴ θέτει Πρωτοδικεῖον, διὰ νὰ διαφωνήσῃ πρὸς τὸν κ. Ὑπουργόν, μὴ θελήσασα νὰ δεχθῇ ὅτι τὸ συμβούλιον τῶν δασῶν εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δύναται νὰ δικάσῃ ἀνεκκλήτως περὶ τοῦ ἰδιώτου· διότι τότε οὐδὲν ἄλλο θὰ ἐθεσπίζομεν παρὰ σύγχυσιν ἐξουσιῶν, τῆς δικαστικῆς καὶ τῆς διοικητικῆς. Εἰς τὸ κεφάλαιον περὶ προστατευτικῶν δασῶν ἡ ἐπιτροπή, δεχομένη βεβαίως τὴν ἀρχὴν τῶν προστατευτικῶν δασῶν, νομίζει ὅτι ὁ συντάξας τὸ νομοσχέδιον ἔκαμε πλήρη σύγχυσιν τῶν προστατευτικῶν δασῶν, ἀφοῦ ἐκεῖ ὅπου καταλέγει τὰ δάση διὰ τὴν ἄμυναν τῆς χώρας, ἐκεῖ ὅπου εἶναι τὰ προστατευτικὰ δάση ἐναντίον τῶν χειμάρρων, ἐκεῖ ὅπου εἶναι τὰ προστατευτικὰ δάση ἕνεκεν ἄλλων λόγων, χιονοστιβάδων κλπ., θέτει τὰ καλλωπιστικά, τὰ ἐξυγιαστικά, τῶν ὁποίων ἡ θέσις ἐνόμισεν ἡ ἐπιτροπὴ ὅτι εἶναι μᾶλλον εἰς τὸ κεφάλαιον ἐν ᾧ γίνεται λόγος περὶ ἀναδασώσεως καὶ δασώσεως. Ἐκεῖ μένουσι κατὰ τὸν νόμον τοῦτον ἐν ἰσχύϊ αἱ ὑπάρχουσαι σχετικαὶ διατάξεις τοῦ νόμου ͵ΒΨΜʹ καὶ αἱ ὁποῖαι εἶναι κάλλισται, ἀλλ’ αἱ ὁποῖαι δυστυχῶς μέχρι τοῦδε πολὺ ὀλίγον ἐτέθησαν εἰς ἐφαρμογήν. Διὰ νὰ ἐπανέλθω λοιπὸν εἰς τὰ προστατευτικὰ δάση, ἡ ἐπιτροπὴ διαιρεῖ αὐτά, διότι οἱ Κύριοι οἱ συντάξαντες τὸ νομοσχέδιον ἐνόμισαν ὅτι αὐτοὶ εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θὰ κρίνωσι περὶ ὅλων, δὲν εἶναι δ’ ὅμως οἱ ἁρμόδιοι κατὰ τὴν ἀντίληψιν τῆς ἐπιτροπῆς.

§5ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἀφοῦ τὸ νομοσχέδιον φέρει ὑπογραφήν, αὐτὸς ὁ ὁποῖος ἔθεσε τὴν ὑπογραφήν του φέρει πλήρη τὴν εὐθύνην, καὶ παρακαλῶ ν’ ἀποτείνησθε πρὸς τὸν ὑπογραφόμενον.

§6ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Δὲν ἠθέλησα νὰ σᾶς κατηγορήσω δι’ αὐτῶν, κύριε Ὑπουργέ. Σᾶς εἶπον μόνον ὅτι ἔχει γίνει σύγχυσις. Λοιπὸν ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει, ἵνα διὰ μὲν τὰ δάση τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ χαρακτηρισθῶσιν ὡς προστατευτικὰ διὰ τὴν ἄμυναν τῆς χώρας ἁρμοδία θὰ εἶναι μία ἐπιτροπὴ προεδρευομένη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ἐκ δύο ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν καὶ δύο δασολόγων. Διὰ τὰ ἕτερα δάση, τὰ ὁποῖα προκαλοῦσι τοὺς χειμάρρους, δι’ αὐτὰ τὰ δάση ἁρμοδία θὰ εἶναι μία ἐπιτροπὴ προεδρευομένη ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας, τοῦ διευθυντοῦ τῶν Δημοσίων ἔργων, τοῦ διευθυντοῦ τῶν δασῶν, ἑνὸς ἐπιθεωρητοῦ τῶν δασῶν καὶ τοῦ τμηματάρχου τῆς Γεωργίας. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ ἡ ἐπιτροπὴ λαμβάνει τὸ θάρρος νὰ ἐκφράσῃ τὴν εὐχήν, ἐὰν ἡ Βουλὴ ἤθελε στέρξει ὥστε τὸ τμῆμα τῶν Δημοσίων ἔργων νὰ τεθῇ ὑπὸ τὴν διεύθυνσιν τοῦ Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς Συγκοινωνίας καὶ ἐπὶ τοῦ Ἐμπορίου, ἀκριβῶς δ’ ἔδωκεν ἀφορμὴν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν νὰ ἐξετάσῃ τὸ ζήτημα αὐτὸ τῶν χειμάρρων. Διὰ τὴν γεωργίαν εἰς τὴν Ἑλλάδα τὸ πλέον καταστρεπτικὸν ζήτημα, καὶ δὴ διὰ τὴν Θεσσαλίαν, εἶναι οἱ χείμαρροι· αὐτοὶ εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι προκαλοῦσι τὰς βιαίας καταστροφάς, αὐτοὶ εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι προκαλοῦσι τὰς πλημμύρας. Τὸ ζήτημα τῆς διευθετήσεως τῶν χειμάρρων εἶναι ζήτημα κοινὸν μεταξὺ δασολόγων, μηχανικῶν τῶν Δημοσίων ἔργων καὶ ὑδραυλικῶν. Νομίζω δ’ ὅτι τὸ ζήτημα τοῦτο, σπουδαιότατον καὶ χρῆζον μεγίστης μελέτης, ἠδύνατο ὑπὸ τὴν διεύθυνσιν τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Συγκοινωνίας, ὁ ὁποῖος θὰ εἶναι ὀλιγώτερον ἀπησχολημένος εἰς ἄλλα ζητήματα τῆς τρεχούσης πολιτικῆς, θὰ ἠδύνατο καλλίτερον νὰ διευθετηθῇ. Διότι, Κύριοι, διὰ νὰ γίνωσιν ἔργα ὑδραυλικὰ ἁπανταχοῦ τῆς Ἑλλάδος καὶ διευθετηθῶσιν οἱ χείμαρροι, τὸ πρῶτον τὸ ὁποῖον χρειάζεται εἶναι νὰ καθορισθῇ ὁ τρόπος καθ’ ὃν θ’ ἀναληφθῶσι τὰ βάρη τῶν ἔργων αὐτῶν, διότι βεβαίως τὸ Δημόσιον δὲν δύναται ν’ ἀναλάβῃ τὰ βάρη τῶν ἔργων αὐτῶν, ἀλλὰ δέον νὰ τὰ ἀναλάβωσιν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θὰ ἔχωσι νὰ καρπωθῶσιν ἐκ τῆς ἐργασίας αὐτῆς. Τὸ ζήτημα εἶναι δυσκολώτατον, τὸ ζήτημα συνεζητήθη ἐν Γαλλίᾳ, ὅπου κατὰ τὸ 1850 εἶχον γίνει μεγάλαι ἐξεγέρσεις, διότι τότε κακῶς ἐλύθη. Θὰ ἐπεθύμει λοιπὸν ἡ ἐπιτροπὴ νὰ ἔβλεπε τὸ ζήτημα τοῦτο μελετώμενον σοβαρῶς καὶ διὰ τοῦτο ἔλαβον τὸ θάρρος νὰ ἐκφράσω τὴν εὐχὴν ταύτην. Δικαίως ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸς μοὶ εἶπε πρὸ ὀλίγου ὅτι πρέπει ν’ ἀπευθύνωμαι πρὸς αὐτόν, ὅταν ὁμιλῶ περὶ τοῦ νομοσχεδίου, καὶ βεβαίως ἐκεῖνοι τοὺς ὁποίους ἐνόμιζον ὡς συντάξαντας τὸ νομοσχέδιον δὲν ἠρωτήθησαν ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Ὡς τοιοῦτον δὲ ὑπώπτευον τὸν διευθυντὴν τοῦ τμήματος τῶν δασῶν, διότι αὐτὸς ἐν βιβλίῳ αὐτοῦ ἐκδοθέντι προηγουμένως γράφει μεταξὺ ἄλλων καὶ τάδε (ἀναγινώσκει): «6ον) Ἡ ἐπέκτασις καὶ βελτίωσις τῶν δασῶν ἡμῶν, πρὸς παραγωγὴν ὅσον ἔνεστιν ἀφθόνου ξυλείας καὶ λοιπῶν δασικῶν προϊόντων, ἐπιβάλλεται καὶ ὡς μέτρον πρὸς παροχὴν ἐργασίας εἰς τοὺς ὀρεινοὺς ἡμῶν πληθυσμοὺς καὶ παροχὴν συνεπῶς σὺν τῇ ἐργασίᾳ καὶ σχετικῆς εὐημερίας, πρὸς συγκράτησιν αὐτῶν ἐν τοῖς χωρίοις των καὶ ἐν τῇ χώρᾳ ἀφ’ ἧς, ἐφ’ ὅσον πληθύνονται καὶ σπανίζει ἡ ἐργασία, ἐπὶ τοσοῦτον εὐκολώτερον καὶ ἀπομακρύνονται». Τοὺς λαμπροὺς αὐτοὺς λόγους ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν ἔλαβε παντάπασιν ὑπ’ ὄψιν, συντάξας μόνος του τὸ προκείμενον νομοσχέδιον, διότι εἰς τὸ ἄρθρον 18ον περὶ διαθέσεως τῶν δασικῶν προϊόντων γράφει τάδε: «Ἡ κάρπωσις παντὸς δασικοῦ προϊόντος τῶν εἰς τὸ Δημόσιον, δήμους κλπ. ἀνηκόντων ἢ ὑπ’ αὐτῶν διακατεχομένων δασῶν κλπ. διατίθεται διὰ δημοπρασίας εἴτε μονομερῶς εἴτε ἑνωτικῶς, εἴτε ἐτησίως εἴτε καὶ δι’ ὅλην τὴν διάρκειαν τοῦ διαχειριστικοῦ σχεδίου». Δηλαδὴ εἶναι δυνατὸν ἡ αὐθαιρεσία οἱασδήποτε ὑπηρεσίας μίαν ἡμέραν νὰ δώσῃ ὅλα τὰ δάση τῆς Ἑλλάδος ἢ τοὐλάχιστον ὅλα τὰ δάση ἑνὸς νομοῦ εἰς ἑταιρείαν τινὰ ἐπὶ δέκα ἔτη διὰ δημοπρασίας. Τὴν δημοπρασίαν δύναται νὰ προκηρύξῃ ἑνωτικῶς μὴ παρουσιαζομένου οὐδ’ ἑνὸς κἂν μόνου πλειοδότου, διότι ἑνωτικῶς τίς δύναται νὰ καταθέσῃ ἐγγύησιν ἑκατοντάδων χιλιάδων, εἰς βάρος δὲ τίνος θὰ εἶναι ἡ ζημία; Εἰς βάρος τοῦ ἐθνικοῦ πλούτου, εἰς βάρος τῶν κατοίκων, τοὺς ὁποίους ὁ διευθύνων τὸ τμῆμα τῶν δασῶν ἀνέφερεν ἐνταῦθα. Αὐτοὺς τοὺς κατοίκους θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ συμφωνήσω μετὰ τοῦ κ. Σαμίου ὅτι πρέπει νὰ προστατεύσωμεν. Τὰ δικαιώματα τῶν κατοίκων ἐπὶ τῶν δασῶν ἐδέχθησαν καὶ ἐθέσπισαν ἅπασαι αἱ νομοθεσίαι. Δὲν θὰ ἀναφέρω παρὰ τὴν νομοθεσίαν τοῦ βασιλέως Κλοβίς, ὁ ὁποῖος εἰς τὸν Σαλικὸν νόμον λέγει ὅτι ὅσα δένδρα δὲν σημειοῦνται ἰδιαιτέρως ὑπὸ τοῦ ἰδιοκτήτου ἀνήκουσιν εἰς ὅντινα βούλεται νὰ τὰ ὑλοτομήσῃ. Βεβαίως ἀπὸ τότε αἱ ἀνάγκαι τῶν Κρατῶν εἶναι ἀνώτεραι, κύριε Ὑπουργέ. Θέσατε φορολογίαν, οἱανδήποτε φορολογίαν. Τὰς φορολογικὰς διατάξεις ἡ ἐπιτροπὴ δὲν τὰς ἔθιξεν· ἐπίσης παραδέχεται τὰ ἐκ μέρους ὑμῶν προτεινόμενα διὰ τὴν προστασίαν καὶ ἐπιτήρησιν τῶν δασῶν, δὲν παραδέχεται ὅμως ὅτι εἴς τι χωρίον εἶναι δυνατὸν νὰ ἔλθῃ ὁ ξένος ὑλοτόμος ὁ ὁποῖος νὰ προσλάβῃ ξένους ἐργάτας, ἵνα ὑλοτομήσῃ τὸ δάσος, καὶ νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐργασθῇ ὁ ἐντόπιος παρὰ διὰ τελείου ἐξευτελισμοῦ τοῦ ἡμερομισθίου. Τὸν ἐργάτην αὐτὸν ἐννοεῖ νὰ ὑποστηρίξῃ ἡ ἐπιτροπή, καὶ διὰ τοῦτο ἐνταῦθα παραθέτει τὰς μικρὰς ταύτας τροπολογίας, αἱ ὁποῖαι ἐν ὀλίγοις ἔχουσι τὴν ἑξῆς βάσιν: Ἐν πρώτοις προτείνει νὰ διατίθεται ἡ κάρπωσις παντὸς δασικοῦ προϊόντος ἐτησίως καὶ μονομερῶς εἰς μικρὰς ἐκτάσεις διὰ δημοπρασίας καὶ κάμνει τὰς ἐξαιρέσεις διὰ τὰς πολυετεῖς· κάμνει ἐπίσης τὰς ἐξαιρέσεις ἐκ τῶν δημοπρασιῶν. Καὶ παραδέχεται βεβαίως ἡ ἐπιτροπὴ ὅτι ὑπάρχουσιν ἀπέραντα δάση εἰς τὴν Ἑλλάδα κείμενα μακρὰν παντὸς κατῳκημένου μέρους, καὶ τὰ ὁποῖα, διὰ νὰ ἐκμεταλλευθῶσιν, ἔχουσιν ἀνάγκην μεγάλων κεφαλαίων. Αὐτὰ τὰ δάση βεβαίως ὁ ἰδιώτης δὲν δύναται νὰ ἐκμεταλλευθῇ· αὐτὰ τὰ δάση διὰ νὰ ἐκμεταλλευθῶσι χρειάζεται νὰ γίνωσιν ὁδοί, γέφυραι κτλ. Βεβαίως, ἂν ἐνοικιάζωνται ἐτησίως, οὐδὲν κέρδος θ’ ἀποφέρωσιν εἰς τὸ Δημόσιον. Ταῦτα δέχεται ἡ ἐπιτροπὴ νὰ διατίθενται κατόπιν ἀποφάσεως τοῦ συμβουλίου τῶν δασῶν διὰ πολυετοῦς μισθώσεως· δέχεται τὴν δεκαετίαν, προτείνει ὅμως ἀφ’ ἑτέρου ἡ ἐπιτροπή, γενομένης δεκτῆς τῆς ὑπαρχούσης περιφερείας τῶν χωρίων, εἰς ἕκαστον χωρίον τὸ ποσὸν τῆς ὑλοτομίας νὰ κανονίζηται καὶ νὰ διατίθεται κατ’ ἀναλογίαν καὶ ἐξ ἴσου εἰς ὅλους τοὺς κατοίκους. Διὰ τοῦ σημερινοῦ συστήματος ὁ πίναξ ὑλοτομίας ἐγκρινόμενος ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν πέμπεται εἰς τὸν ἔφορον καὶ τὸν δασάρχην, καὶ ὁ πρῶτος μεταβαίνων καὶ καταβάλλων τὸν φόρον δύναται νὰ λάβῃ ὅλας τὰς ἀδείας, οἱ δ’ ἄλλοι μένουσιν ἄνευ ἀδείας κατὰ τὸν νόμον. Ἐν τούτοις ἡ πολιτικὴ ἡ ὁποία συμβαίνει νὰ εἶναι δικαιοτέρα τοῦ νόμου κατώρθωσε νὰ ἐπιβληθῇ ἁπανταχοῦ τῆς Ἑλλάδος, καὶ διὰ συστάσεων ἰδιωτικῶν πρὸς τὸν ἔφορον, «μὴ κυττάζεις καὶ τόσον πολὺ τὸν νόμον», κατώρθωσεν ὥστε ὁ ἔφορος ὁ εὐσυνείδητος — καὶ εὐτυχῶς οἱ πρεισσότεροι ἔφοροι εἶναι εὐσυνείδητοι — ἔδιδεν ἐξ ἴσου εἰς ὅλους τοὺς κατοίκους ποσόν τι ὑλοτομίας. Τοιουτοτρόπως ἐλύετο ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὁ νόμος δὲν ἐθέσπιζε. Νομίζομεν, Κύριοι, ὅτι καθ’ ἣν στιγμὴν πρόκειται νὰ ψηφίσωμεν νόμον, ὁ ὁποῖος βεβαίως δυσκόλως θὰ μεταβληθῇ, ἡ ἐπιτροπὴ ἐξέφρασε τὴν ἐπιθυμίαν νὰ περιληφθῇ εἰς τοῦτο ἡ διάταξις νομοθετικῶς κατ’ ἀρχήν. Ἐναπόκειται δὲ εἰς τὰ Β. Διατάγματα νὰ κανονίσωσι τὰς λεπτομερείας ταύτας. Φαντάζομαι τὸ Διάταγμα νὰ λέγῃ ὅτι τὴν πρώτην Κυριακὴν ἑκάστου μηνὸς Σεπτεμβρίου ὁ δασάρχης θὰ καταρτίσῃ κατάλογον πάντων τῶν ὑλοτόμων ἑκάστου χωρίου οἱ ὁποῖοι θὰ ἐγγραφῶσι, θὰ διαιρέσῃ τὸ ποσὸν διὰ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἐγγραφέντων, καὶ ἕκαστος ὑλοτόμος θὰ λάβῃ τὴν ἀναλογίαν του ὑπὸ τὸν ὅρον ὥστε πᾶσαν τὴν ἐργασίαν του νὰ κάμῃ αὐτὸς ὁ ἴδιος καὶ τὸ προϊόν αὐτῆς νὰ τὸ μεταφέρῃ πρὸς πώλησιν μόνος του.

§7ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἠξεύρετε καμμίαν ἄλλην νομοθεσίαν τοιαύτην;

§8ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Σεῖς εἶσθε φιλελεύθερος, κύριε Ὑπουργέ· ἂν δὲν τὸ ἔχῃ ἄλλη νομοθεσία, πρέπει διὰ τοῦτο νὰ μὴ τὸ νομοθετήσωμεν καὶ ἡμεῖς; Διατί δὲν μοὶ λέγετε ὅτι εἶναι κακὸν τὸ προτεινόμενον; Ἐπειδὴ πάντοτε μιμούμεθα τοὺς ξένους, δὲν πρέπει νὰ δεχθῶμεν κάτι τι τὸ ὁποῖον εἶναι τὸ φυσικὸν δίκαιον τοῦ πολίτου, τὸ ὁποῖον εἶναι ὑπὲρ αὐτοῦ καὶ ὄχι κατ’ αὐτοῦ;

§9ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Αὐτὸ τὸ σύστημα τὸ ὁποῖον προτείνετε σεῖς εἶναι τὸ κρατοῦν ἐν Ἑλλάδι, ἐνῷ εἰς ὅλας τὰς πεπολιτισμένας χώρας κρατεῖ τὸ σύστημα τὸ ὁποῖον προτείνομεν ἡμεῖς.

§10ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Ὥστε δὲν πρέπει νὰ προστατεύσωμεν τὸν ὑλοτόμον;

§11ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Πῶς θὰ τὸν προστατεύσωμεν; Ἀφήνοντες αὐτὸν ἐλεύθερον;....

§12ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Δὲν λέγομεν ἐλεύθερον· ἐγὼ ἐννοῶ τὴν προστασίαν τῶν δασῶν, ἀλλ’ ἐννοῶ, ὅταν θὰ γίνῃ ὑλοτομία τις, νὰ μὴ γίνῃ ἀπὸ 5 ἕως 6 ἀνθρώπους ἐν Ἑλλάδι ἀλλ’ ἀπὸ τοὺς ὑλοτόμους τοὺς κατοίκους. Προτείνει ἐπίσης ἡ ἐπιτροπή, ἐν περιπτώσει καθ’ ἣν τὸ ἀποτέλεσμα τῶν δημοπρασιῶν δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀποφέρῃ ἱκανοποιητικὸν ποσόν, νὰ μὴ ἐγκρίνηται ἡ δημοπρασία, καὶ νὰ διατίθεται κατὰ τὸ κρατοῦντα ἡ ὑλοτομία, ὥστε νὰ μὴ ζημιωθῇ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει τὸ Δημόσιον. Ἐπίσης προτείνει, ἵνα ἐξαιρεθῶσι τῆς δημοπρασίας καὶ ἐμβολιασθεῖσαι καστανέαι τὰς ὁποίας ἐμβολιάζουσιν αὐτοὶ οἱ κάτοικοι καὶ οἱ ὁποῖοι καρποῦνται τὰ κάστανα τούτων. Βεβαίως δὲν εἶναι ὀρθὸν ἐντελῶς καὶ προτείνει ἡ ἐπιτροπὴ νὰ τεθῇ ὁ κοινὸς φορολογικὸς ὅρος. Ἂν θέλῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς αὐτὸν τὸν ὅρον ν’ αὐξήσῃ, δυνάμεθα νὰ τὸ δεχθῶμεν. Ἀλλὰ δὲν βλέπω διατί ἡμεῖς οἱ μεριμνῶντες περὶ τῆς διασώσεως τῶν δασῶν δὲν θέλομεν νὰ θέσωμεν μερικὰ δάση ὑπὸ τὴν προστασίαν τοῦ ἀγρότου, ὁ ὁποῖος θὰ τὰ προστατεύσῃ περισσότερον ἀπὸ τὸ Δημόσιον, διότι ἐν Θεσσαλίᾳ, ὡς εἶπον, τὰ μὲν δημόσια δάση εἶναι κατεστραμμένα, τὰ δὲ ἰδιωτικὰ θάλλουσι. Αἱ ἄλλαι τροπολογίαι εἶναι μικραί, ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς νομίζει ὅτι προστατεύει τὰ δάση μόνον διὰ τοῦ νομοσχεδίου του, ἐνῷ ἡμεῖς νομίζομεν ὅτι θέτει διατάξεις αἱ ὁποῖαι εἶναι ἐναντίον τῆς ἐλευθερίας τοῦ ἀτόμου, διότι κατὰ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο «πᾶν ἐν τῷ δάσει ἐξασκούμενον ἐπάγγελμα ἢ πᾶσα πρᾶξις διακινδυνεύουσα τὴν ὕπαρξιν τοῦ δάσους κατὰ τὴν γνώμην τοῦ δασάρχου καὶ κατὰ πρότασιν τοῦ συμβουλίου τῶν δασῶν ἀπαγορεύεται». Ἐπίσης «ἐν τοῖς δασώδεσι μέρεσιν ἀπαγορεύεται καὶ τὸ καπνίζειν». Καὶ πρῶτον πρόκειται περὶ τοῦ γενικοῦ ζητήματος· ποῖος θέτει τὴν πυρκαϊὰν εἰς τὰ δάση; Γνωρίζω πολὺ καλὰ ὅτι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι προκαλοῦσι τὰς πυρκαϊὰς δὲν εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι καπνίζουσιν εἰς τὰ δάση. Διατί λοιπὸν ἀπαγορεύεται εἰς τὰ δάση τὸ κάπνισμα;

§13ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἠξεύρετε καμμίαν χώραν, καὶ ἀπολίτιστον ἀκόμη, εἰς τὴν ὁποίαν νὰ ἐπιτρέπηται;

§14ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Ἐρωτῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἂν δύναται νὰ εἴπῃ ὅτι ὑπάρχει πυρκαϊὰ γενομένη ἐν Ἑλλάδι ἡ ὁποία νὰ μὴ προεκλήθη χάριν συμφέροντος ἢ ἂν ἔγινεν ἀπὸ σιγαρέττον.

§15ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἡ ὑπηρεσία λέγει ὅτι αἱ πυρκαϊαὶ αἱ πλεῖσται εἶναι τυχαῖαι.

§16ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Ἐγὼ ἔχω ἐναντίαν γνώμην. Καὶ ἅμα τὸ θέσητε ἐν τῷ νόμῳ νομίζετε ὅτι θὰ γίνῃ; Ποῦ θὰ τὸν εὕρωσιν αὐτὸν καπνίζοντα; Λοιπὸν διατί νὰ θέσωμεν τοιαύτας διατάξεις;

§17ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Τώρα τὸν εὑρίσκουσι καὶ δὲν δύνανται νὰ τὸν τιμωρήσωσιν, ἐνῷ, ἂν ἠξεύρῃ ὁ καπνίζων ὅτι θὰ τιμωρηθῇ, δὲν θὰ καπνίζῃ τόσον εὐκόλως.

§18ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Τότε πρέπει ν’ ἀπαγορεύσητε τὸν καπνόν. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς φορολογικὰς διατάξεις, ὡς προεἶπον, ἡ ἐπιτροπὴ ἐδέχθη αὐτὰς ὡς ἔχουσιν, ἐν τούτοις εὑρίσκει ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο θεσπίζει μεγάλην ἀδικίαν, ἡ ὁποία ἐγίνετο μέχρι τοῦδε. Κατὰ τὰς μέχρι τοῦδε δὲ ἰσχυούσας διατάξεις ὁ πολίτης ὁ συλλέγων δασικὰ προϊόντα καὶ ὁ ὑλοτομῶν θὰ πληρώσῃ 10% ἐπὶ τῆς ἀξίας τοῦ προϊόντος. Ἡ φορολογία αὕτη εἶναι δικαιοτάτη, εἶναι ἡ φορολογία ἐπὶ τῆς ἀπολήψεως ἐκ τῆς ἐργασίας· ἑπομένως ἡ φορολογία ἐπὶ τοῦ εἰσοδήματος. Ἀλλὰ πρόκειται νὰ ἐξετάσῃ τις εἰς πόσον ἀνέρχεται τὸ εἰσόδημα. Πολλάκις τὰ ἑκάστοτε Ὑπουργεῖα ἐδέχθησαν ὡς τιμὴν τὴν εἰς τὴν πρωτεύουσαν τοῦ νομοῦ διδομένην, τὸ δὲ νομοσχέδιον ἐπίσης δέχεται τὴν εἰς τὴν πρωτεύουσαν τοῦ νομοῦ. Λοιπὸν τί συμβαίνει ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει; Ἡ τιμὴ ἐπὶ τῆς ὁποίας θὰ βασισθῇ ἡ φορολογία θὰ εἶναι ἡ ἀξία τῆς ἐργασίας, ἡ ἀπόληψις τοῦ ἀτόμου σὺν τοῖς ἐξόδοις τῆς μεταφορᾶς, διότι αὐτὸς θὰ ὑπολογίσῃ τὸν κόπον τὸν ὁποῖον ἔκαμε, διὰ νὰ τὰ μεταφέρῃ. Ἂν τὰ μεταφέρῃ ἀπὸ σημείου πλησίον κειμένου, θὰ εἶναι ἡ ἐργασία μεγάλη, τὰ δὲ ἔξοδα τῆς μεταφορᾶς μικρά· ἂν τὰ μεταφέρῃ ἀπὸ μακράν, τὰ ἔξοδα τῆς μεταφορᾶς θὰ εἶναι μεγάλα. Ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν μίαν καὶ εἰς τὴν ἄλλην περίστασιν θὰ ἔχωμεν τὴν αὐτὴν φορολογίαν, καὶ ἡ φορολογία ἡ ὁποία τίθεται εἶναι ἡ φορολογία ἐπὶ τῶν μεταγωγικῶν μέσων· ἑπομένως ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος μεταφέρει ἀπὸ μακρὰν τὸ προϊόν τὸ ὁποῖον πωλεῖ εἰς τὴν αὐτὴν τιμήν, ὁ ὁποῖος ἀπολαμβάνει ὀλιγώτερον, φορολογεῖται περισσότερον ἀπὸ ἐκεῖνον ὁ ὁποῖος κερδίζει τὰ περισσότερα. Ἔχομεν δηλ. φορολογίαν τοῦ πωλητοῦ ἀντιστρόφως ἀνάλογον πρὸς τὴν ἀπόληψιν. Τοῦτο εἶναι ἀρχὴ οἰκονομική, τὴν ὁποίαν βεβαίως ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἂν θέλῃ νὰ λάβῃ τὴν καλωσύνην νὰ ἐξετάσῃ, θ’ ἀναγνωρίσῃ ὅτι δὲν πρέπει νὰ τεθῇ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ὡς διετυπώθη ἐνταῦθα, ὑποθέτω, ἐκ παραδρομῆς. Ἐπίσης ἡ ἐπιτροπὴ ἀκούσασα παρακλήσεις ἐκ μέρους ἐπιτροπῆς τῶν συλλεγόντων καρποὺς Αἰτωλίας καὶ Ἀκαρνανίας κηκιδίων καὶ βαλανιδοδένδρων θέλει συστήσει εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἐξετάσῃ τὸ ζήτημα καὶ νὰ δεχθῇ τροπολογίαν.

§19ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Τὸ ἐξήτασα καὶ εὗρον πολλὰς δικαίας.

§20ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῶν ἀτελειῶν, περὶ τοῦ ὁποίου περιλαμβάνει τὸ παρὸν νομοσχέδιον, ἡ ἐπιτροπὴ δὲν εὑρίσκει παρ’ ὅτι παρελείφθησαν ἐκ λάθους μερικὰ πράγματα, ὡς αἱ δόγαι καὶ ἄλλα ἐλάχιστα, τὰ ὁποῖα ὑποθέτω ὅτι θὰ προστεθῶσιν. Ἤθελον ὅμως νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἐπὶ τοῦ ζητήματος ὅτι δι’ ἑκάστην συλλογὴν οἱουδήποτε ἀτελῶς διδομένου προϊόντος ἀπαιτεῖται προηγουμένη ἄδεια τοῦ δασάρχου· ἑπομένως ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θὰ κόψῃ μίαν λεπτόβεργαν πρέπει νὰ λάβῃ τὴν ἄδειαν τοῦ δασάρχου. Βεβαίως ἡ ἀρχὴ εἶναι ὀρθή, ἀλλ’ οἱ γνωρίζοντες πῶς οἱ ὑπάλληλοι φέρονται πρὸς τὸν πολίτην, τὸν ὁποῖον θεωροῦσιν ὡς ὂν ὑποδεέστερον, ὀφείλουσι νὰ ὁμολογήσωσιν ὅτι συνήθως οἱ δασάρχαι θὰ φέρωσι δυσκολίας· ἑπομένως ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει, ἵνα ὁ πολίτης ὁ ὁποῖος θέλει νὰ ὑλοτομῇ τὰ ὀλίγα ταῦτα προϊόντα νὰ κοινοποιῇ πρὸς τὸν δασάρχην ὅτι ἔχει σκοπὸν νὰ ὑλοτομήσῃ, ἐὰν δ’ ἐντὸς ὀκτὼ ἡμερῶν δὲν δώσῃ τὴν ἄδειαν ὁ δασάρχης νὰ δύναται αὐτὸς νὰ ὑλοτομήσῃ καὶ τότε ὁ δασάρχης διὰ τῶν ὀργάνων του ἂς προσέξῃ, ἵνα οὗτος μὴ ὑλοτομήσῃ παρὰ μόνον ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα δικαιοῦται, τὰ ὁποῖα τῷ ἐπιτρέπομεν διὰ τοῦ νόμου. Εἰς τὸ κεφάλαιον περὶ καυσοξύλων, ἐπειδὴ συχνάκις γίνονται ἀμφισβητήσεις περὶ τοῦ ὁρισμοῦ τῶν καυσοξύλων, ἡ ἐπιτροπὴ ἔκρινεν ὅτι ἔπρεπε νὰ ὁρίσῃ ῥητῶς τὰ ἐν τῷ ἄρθρῳ τούτῳ· πρὸς τοῦτο δ’ ἔδωκε τὸν ὁρισμὸν τὸν ὁποῖον ἄλλοτε εἶχε δώσει μία ἐγκύκλιος τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν. Ἐπίσης ἠσχολήθη ἡ ἐπιτροπὴ εἰς τὰ περὶ ἀναδασώσεως. Τοιουτοτρόπως ἀποδεικνύομεν ὅτι φροντίζομεν καὶ διὰ δάση διὰ τὰ ὁποῖα δὲν ἐφρόντισεν ὁ κ. Ὑπουργός. Δὲν τὸ λέγω διὰ νὰ τὸν κατηγορήσω, ἀλλὰ διὰ νὰ ἄρω τὴν κατηγορίαν ὅτι ἡμεῖς θέλομεν νὰ καταστραφῶσι τὰ δάση, ἐπειδὴ θέλομεν νὰ δώσωμεν ἐργασίαν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ οὐχὶ εἰς τοὺς ὑλοτόμους τοὺς ἔξωθεν ἐρχομένους καὶ ἀνήκοντας συχνὰ εἰς ἄλλην ἐθνικότητα καὶ ἄλλην φυλήν.

§21ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Εὕρετε αὐτὸ ἀναγεγραμμένον εἰς τὸ νομοσχέδιον, ὅτι θέλομεν νὰ φέρωμεν Βουλγάρους;

§22ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Εἶναι δυνατὸν νὰ ἔλθωσιν. Ἄλλως τε ἡ ὑλοτομία οὕτω γίνεται. Ὡς ἔχει τὸ νομοσχέδιον οὐδεὶς ἀπολύτως ὑπάρχει περιορισμός.

§23ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον παρακαλῶ νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν εἶναι ὅτι, ὅσον ἐγὼ τοὐλάχιστον γινώσκω, οὐδέποτε Βούλγαρος ἦλθε νὰ γίνῃ ἐργολάβος δασῶν. Πρὸ 40–50 ἐτῶν, ὁπότε οἱ Βούλγαροι δὲν ἦσαν ἐλεύθεροι, βεβαίως.

§24ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Ὅτε εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ἐκλεχθῶ διὰ πρώτην φορὰν Βουλευτής, ὑλοτόμοι ἄνω τῶν ἑκατὸν Βούλγαροι ὑλοτόμουν εἰς τὴν Θεσσαλίαν καὶ ἔλεγον καθαρῶς ὅτι εἶναι Βούλγαροι. Τὸ γνωρίζουσι πάντες οἱ ἐκ Θεσσαλίας συνάδελφοι.

§25ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Εἰς τὴν ἄλλην Ἑλλάδα ὄχι.

§26Ι. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Καὶ εἰς τὴν Πελοπόννησον ἀκόμη πολλάκις.

§27ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Λοιπὸν ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει περὶ τούτου νὰ δύνανται νὰ κηρυχθῶσιν ἀναδασωτέα τὰ ἱερὰ ἄλση τὰ κείμενα πέριξ τῶν ἐξωκλησίων, τὰ ὁποῖα καταστρέφονται λίαν συχνὰ ὑπὸ βεβήλων χειρῶν· ἐπίσης δὲ νὰ κηρυχθῶσιν ὡς ἀναδασωτέα τὰ μέρη πέριξ ἀρχαιολογικῶν τόπων δι’ εὐκόλου διαδικασίας. Ἡ ἐπιτροπὴ ἤθελε παρακαλέσει ἐπίσης τὴν Βουλὴν νὰ δεχθῇ τροπολογίαν περὶ τοῦ χρόνου καθ’ ὃν θ’ ἄρχηται τὸ δασικὸν διαχειριστικὸν ἔτος, διότι, ὡς ὁρίζεται, ἀπὸ 1 Ὀκτωβρίου δὲν ἔχουσι τὸν καιρὸν ν’ ἀρχίσωσιν ὑλοτομοῦντες καὶ νὰ ἔχωσιν ὑλοτομήσει ἐγκαίρως, διὰ νὰ πωλήσωσι τὸν χειμῶνα· ἑπομένως πρέπει νὰ τὰ ἔχωσιν ἀπὸ τὴν Ἄνοιξιν. Τοιουτοτρόπως δὲ οἱ μικροϋλοτόμοι ἀπασχολοῦσι τὰ κεφάλαιά των, τὸ ὁποῖον εἶναι πρᾶγμα ἐπιζήμιον, καὶ κατὰ τὴν ἐμὴν ἀντίληψιν πᾶν τὸ ὁποῖον εἶναι ἐπιζήμιον διὰ τὸν πολίτην καὶ δὲν ἔχει κανένα ἄλλον σκοπὸν εἶναι ἐπιζήμιον καὶ διὰ τὴν χώραν. Ἐπίσης παρακαλεῖ ἡ ἐπιτροπὴ τὴν Βουλὴν νὰ δεχθῇ ὅτι διὰ τὰς μεγάλας ἐξελέγξεις τῆς ὑλοτομίας πρέπει νὰ παρίσταται μία ἐπιτροπή. Ἐν τῷ νόμῳ δὲν καθορίζεται σαφῶς ἂν ἰσχύει ἡ παλαιὰ ἀκόμη διάταξις ἢ καταργεῖται. Ἐν πάσῃ περιπτώσει νομίζει ἡ ἐπιτροπὴ ὅτι εἶναι ὀρθὸν νὰ καθιερωθῇ ὅτι εἰς τὰς μεγάλας ἐξελέγξεις πρέπει νὰ παρίσταται καὶ ἄλλη ἐπιτροπή, διότι δίδει περισσοτέρας ἐγγυήσεις, καθόσον νομίζω ὅτι αἱ πλεῖσται καταχρήσεις τῶν δασῶν προκαλοῦνται ἐκ μέρους τῶν δασικῶν ὀργάνων. Ὡς πρὸς τὸ Βʹ μέρος περὶ διοικήσεως τῶν δασῶν, περὶ τῆς ἱδρύσεως τῆς Σχολῆς, ἡ ἐπιτροπὴ βεβαίως δὲν ἔχει παρὰ νὰ ἐπαινέσῃ τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν· νομίζει ὅτι διὰ μικρῶν τροπολογιῶν τῷ ἐπιφέρομεν μικράς τινας οἰκονομίας, τὰς ὁποίας δὲν θέλω νὰ ἐκθέσω ἤδη, διότι δὲν θέλω ν’ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν· εἶναι ἄρθρα τινὰ τὰ ὁποῖα τροποποιοῦμεν καὶ γίνεται μία οἰκονομία 100,000 κατ’ ἔτος. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν Σχολὴν τῶν δασοφυλάκων πρόκειται νὰ μετασχηματισθῇ ὁ σταθμὸς τῆς Γόρτυνος εἰς δημοσίαν Σχολήν. Νομίζει ὅμως ἡ ἐπιτροπὴ ὅτι διὰ τῆς ἀλλαγῆς τοῦ ὀνόματος τῶν δασονόμων εἰς δασοφύλακας τὸ ποιὸν αὐτῶν δὲν θὰ εἶναι καλλίτερον. Ἐπειδὴ βεβαίως φαντάζομαι ὅτι ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ἡ Κυβέρνησις δὲν θὰ στέρξῃ εἰς τὴν ἀναβολήν, δὲν θὰ ἐκθέσω διὰ μακρῶν τὴν ἰδέαν τὴν ὁποίαν ἔχομεν διατυπώσει εἰς τὴν ἐπιτροπήν, διότι, ἵνα γίνῃ τὸ τοιοῦτο, θὰ ἔχητε ἀνάγκην νὰ γίνῃ περισσοτέρα μελέτη τῆς ἀντικαταστάσεως τῶν διεφθαρμένων ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον αὐτῶν νεανίσκων δι’ ἀποστράτων ὑπαξιωματικῶν βιούντων εἰς τὸ κέντρον τῶν δασῶν κατὰ τὸ σύστημα τὸ ὁποῖον ὑπάρχει εἰς τὰ πλεῖστα μέρη τῆς Εὐρώπης, εἰς ὅλην τὴν Γαλλίαν καὶ τὴν Γερμανίαν ἐκτὸς, νομίζω, τῆς Βαυαρίας. Ἐπειδὴ δὲ προβλέπεται ὅτι ὁ Ὑπουργὸς δὲν θέλει δεχθῇ αὐτὸ ἔχει προσπαθήσει ὅσον τὸ δυνατὸν τὰς διατάξεις περὶ ἐπιτηρήσεως τῶν δασοφυλάκων νὰ κάμῃ αὐστηροτάτας, διότι νομίζει ὅτι ἡ Πολιτεία πρέπει νὰ προσέχῃ εἰς τὰ ὄργανά της καὶ νὰ καταδιώκῃ αὐτὰ πταίοντα ὡς καὶ τὸν πολίτην, ὅταν πταίῃ. Ὅσον ἀφορᾷ δὲ τὰς διατάξεις πρὸς τὸν πολίτην θὰ εἶναι κατά τι αὐστηροτέρα. Εἰς τὰ περὶ Συμβουλίου ἡ ἐπιτροπὴ κάμνει μερικὰς μεταβολάς. Εἰς τὰ περὶ τὴν ἐξωτερικὴν ὑπηρεσίαν τῶν δασῶν ἐλαττώνει τὸν ἀριθμὸν τῶν δασοφυλάκων, ὄχι διότι θεωρεῖ ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν 350 εἶναι μέγας, ἀλλὰ διότι βλέπει ὅτι ἕκαστος δασάρχης ἔχει δύο δασοφύλακας εἰς τὸ γραφεῖόν του, ὧν ὁ εἷς διὰ νὰ μαγειρεύῃ καὶ ὁ ἄλλος διὰ νὰ περιποιῆται τὸ παιδί! Λοιπὸν νομίζει ὅτι ὁ εἷς ἀρκεῖ. Ἐὰν νομίζῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι χρειάζεται 350 διὰ τὴν ἐξωτερικὴν ὑπηρεσίαν τῶν δασῶν, βεβαίως ἡ ἐπιτροπὴ δὲν θὰ φέρῃ καμμίαν ἀντίρρησιν.

§28ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Νομίζετε ὅτι εἶναι πολλοὶ αὐτοί, λαμβανομένων ὑπ’ ὄψιν τῶν ἐν Ἑλλάδι δασῶν;

§29ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Ὄχι. Ἀλλὰ μὴ τοὺς ἀφήνετε εἰς τὸ γραφεῖον. Ἐὰν θέλητε 350, δὲν ἔχομεν ἀντίρρησιν. Ἡ ἐπιτροπὴ παρακαλεῖ τὴν Βουλὴν νὰ δεχθῇ, ἵνα οἱ δασοφύλακες μετατίθενται ὑποχρεωτικῶς κατ’ ἔτος τοὐλάχιστον ἀπὸ δασονομίας εἰς δασονομίαν, διότι εἶναι γνωστὸν ὅτι μένοντες πολὺ εἰς ἕνα τόπον διαφθείρονται, ὡς λέγουσι κοινῶς, γνωρίζονται μὲ τὸν κόσμον καί, ὅπως συμβαίνει μὲ τοὺς τελωνοφύλακας, εὐκόλως δύνανται νὰ προβῶσιν εἰς καταχρήσεις, ἀφοῦ πλέον ἐγνωρίσθησαν μὲ τὸν κόσμον καὶ ἔγιναν γνωστοί. Δι’ αὐτὸ προτείνει ἡ ἐπιτροπὴ ἓν σύστημα συχνῶν μεταθέσεων. Βεβαίως πρέπει νὰ δοθῇ ἡ δέουσα προσοχὴ ὥστε αἱ μεταθέσεις αὐταὶ νὰ μὴ φέρωσι σύγχυσιν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν καὶ νὰ μὴ βαρύνωσι τὸ δημόσιον ταμεῖον. Δι’ αὐτὸ προτείνει τὴν ἀπὸ δασονομίας εἰς δασονομίαν κατ’ ἔτος μετάθεσιν. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ πειθαρχικὸν συμβούλιον περὶ τῶν ὑπαλλήλων θέτει μίαν ἐπιτροπὴν ἀνωτέραν. Ἐνταῦθα βλέπομεν μίαν διάταξιν πολὺ περίεργον, τὴν ὁποίαν δὲν δύναμαι ἐγὼ νὰ νομίζω ὅτι ἀνεκάλυψεν αὐτὸς ὁ Ὑπουργὸς ὁ ὁποῖος ἀναλαμβάνει ὅλην τὴν εὐθύνην. Κατὰ τὴν διάταξιν ταύτην εἰς πάντα δασονομικὸν ὑπάλληλον ὁ ὁποῖος ζητεῖ ἄδειαν δύναται νὰ τῷ δοθῇ ἄδεια ἀπεριόριστος καί, ὅταν θέλῃ, ἐπανέρχεται ἐκ νέου εἰς τὴν ὑπηρεσίαν. Θὰ ἔχωμεν ὅ,τι συνέβη μέχρι τοῦδε καὶ εἰς τὰ Δημόσια ἔργα. Ἔχομέν τινας ἐκ τῶν κυρίων μηχανικῶν οἱ ὁποῖοι ὡς μηχανικοὶ τῶν Δημοσίων ἔργων ἀνεκάλυπτον ἐργασίαν τινὰ λίαν ἐπικερδῆ, ἐξήρχοντο τῆς δημοσίας ὑπηρεσίας διὰ τῆς διαθεσιμότητος μέχρι πέρατος τῆς ἐργασίας ταύτης, ἐπανήρχοντο δὲ κατόπιν πάλιν. Ἐθεώρουν ὅτι εἶναι ἐν pied à terre τὸ Δημόσιον. Λοιπὸν νομίζομεν ὅτι διὰ τὸ συμφέρον τῆς ὑπηρεσίας πρέπει ν’ ἀπαλειφθῇ ἡ διάταξις αὕτη καὶ μόνον ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ζητοῦσιν ἄδειαν μακροχρόνιον διὰ τὴν τελειοποίησιν τῶν σπουδῶν των νὰ λαμβάνωσι τοιαύτας. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπίσης περιώρισε κατὰ πολὺ τὰ ὁδοιπορικὰ ἔξοδα τῶν ἀνωτέρω δασονομικῶν ὑπαλλήλων, τὰ ὁποῖα κατὰ τὴν ἀντίληψίν της εὑρίσκει λίαν ἐξωγκωμένα. Ὅσον ἀφορᾷ δὲ τὰς ποινικὰς διατάξεις ἡ ἐπιτροπὴ ἐνόμισεν ὅτι, ἐπειδὴ ἡ ὑπηρεσία τῶν ἀνωτέρων ὑπαλλήλων τῆς ὑπηρεσίας τῶν δασῶν ὁμοιάζει περισσότερον μὲ τὴν ὑπηρεσίαν τῶν ἀξιωματικῶν τῆς Χωροφυλακῆς παρὰ μὲ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Πανιερωτάτου Μητροπολίτου, ἔθεσεν αὐτοὺς εἰς τὴν ἰδίαν κατηγορίαν τροποποιήσασα καὶ ἀντιγράψασα τὰς διατάξεις τοῦ ἀστυνομικοῦ νόμου καὶ ἀπήλειψε τὴν διάταξιν ἡ ὁποία τοὺς παραπέμπει εἰς τὰ Ἐφετεῖα κατὰ προτίμησιν. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπίσης προτείνει ν’ ἀπαλειφθῶσι διάφοροι διατάξεις αἱ ὁποῖαι δύνανται νὰ γίνωσι καταθλιπτικαί, ὅταν ὄργανόν τι τῆς ἐξουσίας θελήσῃ νὰ ἐκμεταλλευθῇ ταύτας ἐναντίον τοῦ πολίτου, διὰ νὰ τὸν ἐκβιάσῃ. Δὲν θέλω συζητήσει ἐπ’ αὐτῶν. Ὅταν ἔλθῃ ἡ κατ’ ἄρθρον συζήτησις, θέλω ἐπανέλθει ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου. Ἐπίσης εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα ἔνθα ἀπαγορεύεται ἡ βοσκὴ δι’ ὡρισμένον ἀριθμὸν ἐτῶν ἕνεκα πυρκαϊῶν καὶ ἄλλων αἰτίων ἡ ἐπιτροπὴ νομίζει ὅτι δὲν πρέπει νὰ τεθῇ ἐν τῷ νόμῳ ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐτῶν, διότι εἶναι δύσκολον νὰ ὁρισθῇ αὐτὸς ἐκ τῶν προτέρων ἀναλόγως τῶν διαφόρων συνθηκῶν, τῶν διαφόρων βλαστήσεων ἐκεῖ, ἀλλ’ αὐτὸ νὰ εἶναι εἰς τὴν κρίσιν τοῦ συμβουλίου, τὸ ὁποῖον ἀπαρτιζόμενον καὶ ἀπὸ δασονόμους θὰ δύναται ἀναλόγως νὰ ἐξετάσῃ. Τὰς τροπολογίας ταύτας ἡ ἐπιτροπὴ ὑποβάλλουσα εἰς τὴν Βουλὴν καὶ πάλιν ἐκφράζει δι’ ἐμοῦ τὴν παράκλησιν, ἐὰν ἦτο δυνατόν, ν’ ἀναβληθῇ ἡ ἐπιψήφισις τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Ἔχει ὅμως ἡ ἐπιτροπὴ τὴν πεποίθησιν ὅτι βεβαίως μὲ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, ἐὰν ψηφισθῇ μετὰ τῶν τροπολογιῶν, τὰς ὁποίας εἶμαι βέβαιος ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐξετάζων θ’ ἀποδεχθῇ, θὰ ἐγκαθιδρύσωμεν καθεστὼς πολὺ καλλίτερον τοῦ σημερινοῦ.

§30ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Διατί ἐπιμένετε εἰς τὴν ἀναβολήν;

§31ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Διότι νομίζομεν ὅτι δύναται νὰ γίνῃ πολὺ καλλίτερον τὸ νομοσχέδιον. Θεωροῦμεν αὐτὸ ὀλίγον ἀμελέτητον καὶ νομίζομεν, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν ἡμεῖς ἐντὸς ὀκτὼ ἡμερῶν ὅλα ταῦτα τὰ ζητήματα, ὅλας αὐτὰς τὰς τροπολογίας νὰ ἔχωμεν συζητήσει εἰς τρόπον ὥστε νὰ ἔχωμεν καταστήσει τέλειον τὸ νομοσχέδιον. Θὰ ἠθέλομεν νὰ παραπεμφθῇ ἐνώπιον ἐπιτροπῆς εἰδικῆς, νὰ ζητηθῇ δὲ ἡ συμβολὴ ὅλων ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἔχουσι γνώσεις περὶ τῶν ζητημάτων αὐτῶν.

§32ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Οἱ εἰδικοὶ ἦσαν ἕτοιμοι καὶ εἰς τὰς διαταγάς σας νὰ σᾶς δώσωσι καὶ τὴν πεῖράν των καὶ τὰ φῶτά των, ἀλλὰ δὲν τοὺς ἐκαλέσατε.

§33ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Ἡμεῖς, κύριε Ὑπουργέ, δὲν λέγομεν ὅτι αὐτὰ τὰ ὁποῖα θὰ μᾶς ἔλεγον οἱ εἰδικοὶ δὲν τὰ ἠξεύρομεν· ἠθέλομεν τὸ νομοσχέδιον νὰ συζητηθῇ ἐπὶ πολὺ σοβαρωτέρων βάσεων, καθὼς ἐξηγοῦμεν εἰς τὴν ἔκθεσιν. Ἡ Βουλὴ βεβαίως, καθὼς φαντάζομαι, δὲν θὰ δεχθῇ τὴν πρότασιν ταύτην καὶ τοὐλάχιστον ἡ ἐπιτροπὴ παρακαλεῖ τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν νὰ δεχθῇ τὰς τροπολογίας.

§34ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἀφοῦ σεῖς ὡς εἰσηγητὴς διαβεβαιοῦτε τὴν Βουλὴν ὅτι μὲ τὴν ἐπιψήφισιν αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου θὰ ἐπέλθῃ μεγάλη μεταβολή;

§35ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Μάλιστα. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι, ἐὰν ψηφισθῇ μετὰ ἓξ μῆνας ἓν νομοσχέδιον ἀκόμη καλλίτερον, ἡ καλλιτέρευσις θὰ εἶναι ἀκόμη μεγαλειτέρα. Νομίζω δ’ ὅτι, ἐὰν σήμερον ψηφισθῇ ἓν νομοσχέδιον δασικόν, μετὰ ἓξ μῆνας δὲν θὰ ψηφισθῇ ἕτερον.

§36ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἐννοήσητε εἶναι τὸ ἑξῆς, ὅτι μὲ αὐτὴν τὴν γνώμην, ὅτι δυνάμεθα ν’ ἀναβάλωμεν τὴν ψήφισιν μέχρις ὅτου γίνῃ καλλίτερον τὸ νομοσχέδιον, ἔχουσι παρέλθει δεκάδες ὅλαι ἐτῶν, καὶ τὰ δάση καταστρέφονται· ἐνῷ, ἐὰν ψηφισθῇ τώρα μὲ ὅλας τὰς τροπολογίας τῆς ἐπιτροπῆς, βεβαίως θὰ ἔχῃ καὶ πάλιν τὰς ἐλλείψεις του, ἀλλὰ δύναται εἰς τὸ μέλλον ἄλλη Βουλὴ νὰ τὸ διορθώσῃ ἀλλά, καθ’ ὅσον εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπέλθῃ βελτίωσις δι’ αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου, νομίζω ὅτι ἡ Βουλὴ πρέπει, κηδομένη τῶν δασῶν, κηδομένη τοῦ ἀμυθήτου ἐθνικοῦ πλούτου τὸν ὁποῖον ἀντιπροσωπεύουσι τὰ δάση, κηδομένη τῶν οἰκονομικῶν ὅρων καὶ τῶν ὑγειονομικῶν τῆς χώρας, νὰ σπεύσῃ νὰ τὸ ψηφίσῃ ἐπιφυλαττομένη εἰς τὸ μέλλον, ὅταν ἐκ τῆς πείρας παρουσιασθῶσιν ἐλλείψεις ἐν τῷ ζητήματι αὐτῷ, νὰ τὰς διορθώσῃ.

§37ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Καὶ δι’ αὐτό, κύριε Ὑπουργέ, ἡ ἐπιτροπὴ ἐθεώρησε καθῆκόν της νὰ προβῇ εἰς τὴν μελέτην τῶν ἄρθρων. Δὲν θέλω ὅμως νὰ ὑπάρξῃ ἐντύπωσις ὅτι, ἐπειδὴ προέβη εἰς τὴν μελέτην τῶν ἄρθρων, δι’ αὐτὸ νομίζει ὅτι δὲν δύναται νὰ γίνῃ πολὺ καλλίτερον τὸ νομοσχέδιον αὐτό.

§38ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὁμολογῶ ἀπὸ τοῦδε ὅτι πολλαὶ τροπολογίαι εἶναι ὀρθαί, καὶ θὰ τὰς λάβω ὑπ’ ὄψιν καὶ ἐγὼ καὶ ἡ Βουλή, ἐφ’ ὅσον δύνανται νὰ συντελέσωσι καὶ αὐταὶ κατά τι εἰς τὴν βελτίωσιν τοῦ νομοσχεδίου.

§39Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, μετὰ τὴν λεπτομερεστάτην καὶ σαφεστάτην ἀνάπτυξιν τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ κ. συνάδελφος ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου ἐλάχιστα ἔχω νὰ προσθέσω. Ἐπιζητῶ μᾶλλον νὰ ἐπιδείξω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν τὸ μὴ κατεπεῖγον τοῦ πράγματος, οὐδόλως δ’ ἐννοῶ διὰ τούτου νὰ ἐμποδίσω τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου. Ἡ ἐπιτροπὴ εὐθὺς ὡς ἀνέλαβε τὰ καθήκοντα αὑτῆς ἐπὶ ἐννέα ὁλοκλήρους ἡμέρας εἰργάσθη τρεῖς ἕως ὀκτὼ ὥρας τὴν ἡμέραν, ἠσχολήθη δὲ πρὸ πάντων ἐπὶ τῶν δύο σπουδαιοτέρων ζητημάτων τῶν ἀφορώντων ἐξ ἑνὸς μέρους τὴν διατήρησιν τῶν δασῶν καὶ ἐξ ἄλλου τὴν προφύλαξιν τοῦ πολίτου κατὰ πάσης καταθλίψεως ἐκ μέρους τῶν ὀργάνων τῆς ἐξουσίας. Ἡ ἐργασία αὕτη ἐγένετο ἀληθῶς μετὰ μεγίστου ζήλου ἐκ μέρους ὅλων τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς, ἰδιαίτατα δὲ ὑπὸ τοῦ εἰσηγητοῦ, ὅστις ὀφείλομεν νὰ ὁμολογήσωμεν ὅτι ἐὰν ἔλειπεν ἀπὸ τὴν ἐπιτροπὴν ἀγνοῶ καὶ ἐγὼ πῶς θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ περατώσωμεν τὸ ἔργον ἡμῶν ἐν τῷ βραχυτάτῳ χρόνῳ ὅστις ἐχορηγήθη ἡμῖν. Ἡ ἐπιτροπὴ συνισταμένη ἐκ δέκα μελῶν καὶ ἐκ προσώπων τὸ πλεῖστον καταγομένων ἐκ δασικῶν μερῶν καὶ γνωριζόντων κάλλιστα τὰς ἀνάγκας καὶ τῶν δασῶν καὶ τῶν πολιτῶν κατέληξεν εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ εἶχεν ἀνάγκην μεγάλων τροπολογιῶν, καὶ τὰς τροπολογίας ταύτας ἔφερε διὰ τοῦ εἰσηγητοῦ αὐτῆς εἰς τὴν Βουλήν, ἀλλά, ἂς τὸ εἴπωμεν, μετὰ φόβου καὶ δειλίας μεγάλης καὶ χωρὶς νὰ θεωρῶμεν ὅτι φέρομέν τι τέλειον. Εἶμαι δὲ περίεργος νὰ μάθω παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ πόσας ὥρας κατηνάλωσεν εἰς τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ νομοσχεδίου, διότι, ὅτε βλέπομεν πάντες τὴν κολοσσιαίαν ἐργασίαν τὴν ὁποίαν ἔφερεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, τὴν καὶ πολὺ λόγου ἀξίαν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραδεχθῶμεν ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο τὸ τόσον ὀγκῶδες συνέταξεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν.

§40ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐγὼ δὲν εἶπον τοῦτο. Ἐγὼ παρετήρησα μόνον ὅτι, ἀφοῦ ἔχετε ἐνώπιόν σας τὸν ὑπεύθυνον Ὑπουργόν, πρὸς τοῦτον καὶ μόνον ὀφείλετε ν’ ἀπευθύνητε τὸν λόγον. Ἀρκεῖ ὅτι τὸ νομοσχέδιον φέρει τὴν ὑπογραφήν του, ἵνα ὑπέχῃ αὐτὸς τὴν εὐθύνην καὶ δίδῃ λόγον δι’ αὐτό, ὁσάκις τοῦ ζητεῖται τοιοῦτος.

§41Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἁπλῶς ἀνέγνωσε τὸ νομοσχέδιον.

§42ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Δὲν ἠξεύρω ἂν ὁ κ. συνάδελφος, ὡς Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἠρκεῖτο εἰς ἁπλῆν μόνον ἀνάγνωσιν τῶν νομοσχεδίων τὰ ὁποῖα ὑπέβαλλεν εἰς τὴν Βουλὴν μὲ τὴν ὑπογραφήν του. Ἐγὼ ὅμως εἶμαι ἄλλης γνώμης. Ἐγὼ θεωρῶ καθῆκον τοῦ Ὑπουργοῦ νὰ ἔχῃ αὐτὸς τὰς γενικὰς ἰδέας καὶ νὰ ὑπαγορεύῃ ταύτας πρὸς τὸν συντάκτην ἑκάστου νομοσχεδίου, ἀφοῦ δ’ ἐπεξεργασθῇ τοῦτο εἶτα μετ’ αὐτοῦ, ἐν ἀνάγκῃ καὶ μετ’ ἐπιτροπῆς ἀπαρτιζομένης ἐξ εἰδικῶν, τότε καὶ μόνον νὰ τὸ ὑπογράφῃ καὶ τὸ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλήν. Βεβαίως ὑπάρχουσι περιστάσεις καθ’ ἃς δύναται ὁ Ὑπουργὸς καὶ μόνος νὰ συντάξῃ νομοσχέδιον. Ἀλλ’ ὅταν αὐτὸς εἶναι ἐπιβεβαρυμένος μὲ τόσην ἐργασίαν, ὡς ἐγὼ αὐτὴν τὴν φοράν· ὅταν εἶναι ἀνθρωπίνως ἀδύνατον, ἐλλείψει χρόνου, ν’ ἀντιγράψῃ κἂν εἷς μόνος ὅσα νομοσχέδια ὑπέβαλον ἐγὼ εἰς τὴν Βουλήν, οὐδεὶς βεβαίως δύναται ν’ ἀξιώσῃ παρ’ αὐτοῦ τὴν σύνταξιν καὶ διόρθωσιν ὅλων αὐτῶν τῶν νομοσχεδίων.

§43Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Αὐτὴν ταύτην τὴν ὁμολογίαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἐζήτουν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀνέγνωσε τὸ νομοσχέδιον, κατηνάλωσε δύο ἕως πέντε ὥρας καὶ ἔφθασεν εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι τὸ νομοσχέδιον πρέπει νὰ ψηφισθῇ ἐντὸς τῆς Συνόδου ταύτης.

§44ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἀπορῶ πῶς ὁ κ. συνάδελφος ἰσχυρίζεται τοιοῦτό τι, ἀφοῦ ἔχει πρόχειρον τὴν ἀπόδειξιν ὅτι δὲν εὕρηται ἐν τῇ ἀκριβείᾳ.

§45Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ποίαν ἀπόδειξιν;

§46ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Αὐτὸ τοῦτο τὸ δασικὸν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον κρατεῖτε ἀνὰ χεῖρας. Ἡ αὐτὴ ὑπηρεσία εἶχε συντάξει καὶ ἄλλοτε τοιαῦτα νομοσχέδια, ὑποβληθέντα εἰς τὴν Βουλὴν ὑπὸ προκατόχων Ὑπουργῶν, τὰ ὁποῖα βεβαίως ἔχει ἀναγνώσει ὁ κ. συνάδελφος. Ἁπλῆ λοιπὸν σύγκρισις τοῦ προκειμένου πρὸς ἐκεῖνα τὰ νομοσχέδια ἀρκεῖ νὰ πείσῃ αὐτὸν ὅτι ὑπάρχει διαφορὰ μεγάλη μεταξὺ αὐτῶν, διαφορὰ μαρτυροῦσα τρανῶς ὅτι τὸ νέον τοῦτο νομοσχέδιον συνετάχθη ἐν πολλοῖς ὑπὸ τὴν ἐπήρειαν ἄλλων ἰδεῶν. Καὶ αἱ ἰδέαι αὐταὶ εἶναι τὸ πόρισμα ἰδίας μελέτης οὐ μόνον τῆς ξένης δασικῆς νομοθεσίας, ἰδίᾳ τῆς Βαυαρικῆς, ἥτις δύναται νὰ θεωρηθῇ ὑπὸ πολλὰς ἐπόψεις ὡς πρότυπον καὶ ὑπογραμμός, ἀλλὰ καὶ τῶν τοπικῶν ἡμῶν ἀναγκῶν. Ἰδοὺ ἡ πρόχειρος ἀπόδειξις τῆς ἀκριβείας τοῦ ἰσχυρισμοῦ τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἀττικῆς.

§47Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Γνωρίζομεν πῶς ἐγένετο ἡ ἐργασία αὐτή, καὶ θέτω ἐν ἀμφιβολίᾳ ἂν ἐλήφθη ὑπ’ ὄψιν ὑπὸ τῆς ὑπηρεσίας ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός. Περὶ τρία κύρια ζητήματα ἀσχολεῖται τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, περὶ τὴν συντήρησιν τῶν δασῶν, περὶ τὴν σχέσιν τῶν κατοίκων, ἰδίως τῶν δασικῶν χωρῶν, πρὸς τὰ ὄργανα τῆς ἐξουσίας, καὶ τέλος περὶ τὸ ταμιευτικὸν μέρος. Ἂς ἐξετάσωμεν τὰ τρία ταῦτα μέρη καὶ ἂς ἴδωμεν ποῖον εἶναι τὸ πνεῦμα τοῦ συντάξαντος τὸ νομοσχέδιον καὶ ἂν ἐν ἅπασι τούτοις ἐλήφθη ὑπ’ ὄψιν τὸ ὀρθὸν καὶ τὸ δίκαιον. Καὶ καθ’ ὅσον ἀφορᾷ μὲν τὴν συντήρησιν τῶν δασῶν ποῖα μέτρα ἐλήφθησαν; Ἐλήφθησαν ἁπλῶς μέτρα ἀπαγορευτικὰ τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῶν δασῶν, μέτρα καθιστῶντα πλέον τὴν ζωὴν τῶν πολιτῶν εἰς τὰ μέρη τὰ δασικὰ ἀβίωτον. Κύριοι, δὲν θὰ ἐπεκταθῶ ἐπὶ πολύ. Ὀλίγα μόνον θέλω ὑποδείξει, διὰ νὰ ἐννοήσητε τὸ πνεῦμα τοῦ νομοθέτου, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι τὸ πνεῦμα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, διότι ἐγὼ ἐπιμένω ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν ν’ ἀντιληφθῇ ὅλα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἡμεῖς ἐχρειάσθημεν 9 ἡμέρας ὅλας οὐδ’ ἀντελήφθημεν. Ἀναγνωρίζω τὴν μεγάλην ἀντίληψιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἀναγνωρίζω τὴν μεγάλην του φιλοπονίαν, δὲν παραδέχομαι ὅμως ὅτι ἐντὸς ὀλίγων ὡρῶν καθ’ ἃς ἀνέγνωσε τὸ νομοσχέδιον ἀντελήφθη ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἡμεῖς μόλις ἀντελήφθημεν δι’ ἐργασίας 30 ὡρῶν. Ἀφοῦ ἐπέβαλεν ἅπαντας τοὺς περιορισμούς, ἁπάσας τὰς ἀπαγορεύσεις, ἀφοῦ ἐπέβαλε ποινὰς αὐστηροτάτας, προσθέτει ὁ νομοθέτης τὸ ἑξῆς λίαν χαρακτηριστικὸν ἄρθρον, τὸ ἄρθρον 115· «πᾶς ὁ ἐπιφέρων εἰς δάσος οἱανδήποτε βλάβην μὴ κατονομαζομένην ἐν τοῖς ἀνωτέρω ἄρθροις τοῦ παρόντος νόμου ἢ ὁ ἀφαιρῶν, κλέπτων ἢ σφετεριζόμενος οἱονδήποτε δασικὸν προϊὸν ἐξ οἱουδήποτε δάσους κατὰ τρόπον μὴ ὑποκείμενον εἰς τὰς εἰδικὰς διατάξεις τοῦ παρόντος νόμου, τιμωρεῖται ἀναλόγως τῆς προξενηθείσης ζημίας κατὰ τὰς περὶ παρανόμως ὑλοτομούντων κλπ. διατάξεις τοῦ ἄρθρου 98 τοῦ παρόντος νόμου». Δηλαδή, ἀφοῦ ὅλα τὰ προεῖδεν, ἀφοῦ ἐπέβαλεν ἁπάσας τὰς δυνατὰς ποινάς, θέλει νὰ ἐπιβάλῃ καὶ ἄλλα φοβούμενος ὅτι ἐλησμόνησέ τι, ἐπαφίεται εἰς τὸν δασοφύλακα νὰ εὕρῃ καὶ ἄλλας αἰτίας καταδιώξεως. Δηλαδή, ἐὰν ὁ δασοφύλαξ ἴδῃ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ἡμέραν τινὰ μὲ τὸν σουγιᾶν σκαλίζοντα δένδρον τι, δύναται ἀμέσως νὰ τὸν συλλάβῃ, διότι ἐναπόκειται εἰς τὴν κρίσιν τοῦ δασοφύλακος ν’ ἀποφασίσῃ περὶ τούτου. Ἐκ τούτου κρίνατε καὶ τὰ ἄλλα. Ἐνθυμεῖσθε ὅλοι ὅτι ἐψηφίσθη πρὸ ἐτῶν νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου ἐπεβάλλετο εἰς τοὺς ἰδιοκτήτας τῶν δασῶν νὰ παρουσιάζωσι τίτλους, καί, ἀφοῦ ἐψηφίσθη ὁ νόμος αὐτός, εὑρέθησαν ὅλοι οἱ ἰδιοκτῆται χωρὶς τίτλους καίπερ ὄντες κύριοι. Καί, ἐπειδὴ δὲν εἶχον τίτλους, ἔπαυσαν ἐπὶ πολὺν καιρὸν νὰ διαθέτωσι τὸ κτῆμά των μέχρις οὗ ἀπετάθησαν εἰς τὰ Δικαστήρια, τὰ ὁποῖα τοὺς ἐδικαίωσαν καὶ τοιουτοτρόπως διέφυγον ἐκ τῶν ὀνύχων τοῦ τμήματος τοῦ δασικοῦ, ὅπερ δὲν ἐζήτει οὔτε ὀλιγώτερον οὔτε περισσότερον ἢ νὰ καταλάβῃ τὰ κτήματα τῶν ἀνθρώπων. Ἀλλά, ἐπειδὴ διέφυγεν ἀπὸ τὸ τμῆμα τὸ δικαίωμα τοῦτο, ἐπανέρχεται διὰ τοῦ νέου νομοσχεδίου καὶ ζητεῖ, ὅπως τὰ δικαιώματα ὅλα ἐξετάζωνται ὑπὸ τῆς δασικῆς ὑπηρεσίας ἀνεκκλήτως! Οὔτε Δικαστήρια πλέον οὔτε προσφυγή! Θαυμαστὴ ἁπλοποίησις. Βλέπετε, Κύριοι, ποῖον εἶναι τὸ πνεῦμα τοῦ νομοθέτου. Βεβαίως δὲν ἀνεκάλυψε πάντα ταῦτα ὁ κ. Ὑπουργὸς εἰς ξένας νομοθεσίας. Ἀλλὰ δὲν εἶναι τοῦτο μόνον. Ἐὰν φωραθῇ τις βόσκων πρόβατα εἰς ἀπηγορευμένον μέρος, θέλει πληρώσει πρόστιμον ἀπὸ μιᾶς ἕως τριῶν δραχμῶν κατὰ κεφαλήν. Καὶ φαντάζεσθε τί θὰ συμβῇ· μεταβαίνοντες πολλάκις οἱ ποιμένες ἐκ τῆς Μακεδονίας εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ ἀγνοοῦντες τοὺς νόμους θὰ καταδικασθῶσι νὰ πληρώσωσι μίαν ἕως τρεῖς δραχμὰς δι’ ἕκαστον ζῷον, διότι θὰ διέλθωσι διὰ δασῶν!

§48Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Εἰς οἱονδήποτε μέρος καὶ ἂν βόσκωσι;

§49Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Εἰς ἠμποδισμένον μέρος ὑπὸ τοῦ δασάρχου, ἐνῷ ἡμεῖς αὐτοὶ ἐθεσπίσαμεν ἐν τῷ νόμῳ τῆς ἀγροφυλακῆς ὅτι τὸ πολὺ πολὺ θὰ πληρώνωσιν οἱ ποιμένες οἱ καταπατοῦντες ξένον κτῆμα εἴκοσι λεπτὰ δι’ ἕκαστον ζῷον φωραθὲν βόσκον ἐπὶ ἀγροῦ ἐσπαρμένου, δηλαδὴ ἐκεῖ ὅπου ἐπέρχεται βεβαία καταστροφὴ ὁλοκλήρου τῆς σπορᾶς. Καὶ μεθ’ ὅλα ταῦτα ὅλη αὐτὴ ἡ δασικὴ ὑπηρεσία, ἡ ὁποία ὅλα ταῦτα διατάσσει διὰ τὰς καταπατήσεις τῶν ἰδιωτῶν, προκειμένου διὰ τὰς παραβάσεις τῶν ὀργάνων της ἀρκεῖται εἰς ἓν καὶ μόνον ἄρθρον. Οὐδεμία τῶν διατάξεων ἐκείνων τὰς ὁποίας εἴχομεν εἰσαγάγει εἰς τὸν νόμον περὶ ἀγροφυλακῆς ὑπάρχει ἐνταῦθα. Τοὐναντίον ἐφρόντισαν ν’ ἀποφύγωσι τὴν δικαιοδοσίαν τῶν κοινῶν Δικαστηρίων διὰ τὰς παραβάσεις, ὡς σᾶς ἐξέθηκεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Σλῆμαν. Εἶναι φανερὸν λοιπὸν ὅτι κυρίως ἐφρόντισαν πῶς νὰ καταδυναστεύσωσι τελείως τὸν δασικὸν πληθυσμὸν τῆς χώρας, νὰ τὸν ἔχωσιν ὑποχείριον, νὰ τὸν ἀμέλγωσι καὶ οὐδὲν πλέον. Καὶ ἐρωτῶ· ἠδυνήθημεν ἡμεῖς διὰ τῶν μέτρων τὰ ὁποῖα προτείνομεν νὰ προλάβωμεν τὸ κακόν; Ἀμφίβολον. Τὴν εὐθύνην ἀπέναντι τῶν συμπολιτῶν καὶ τοῦ ἔθνους αἰσθανόμεθα πλήρη καὶ διὰ τοῦτο τολμῶμεν νὰ εἴπωμεν εἰς τὸν κύριον Ὑπουργόν· ἀναμείνατε, ἀφήσατε καὶ αὐταὶ αἱ τροπολογίαι, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀνεπαρκεῖς, νὰ γίνωσι γνωσταί, νὰ δημοσιευθῶσι, καὶ εἰς ἄλλην Σύνοδον νὰ δυνηθῶμεν νὰ κάμωμεν ἄρτιόν τι. Ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς μᾶς εἶπεν· 6.000.000 στρέμματα πρὸς μίαν δραχμήν, 6.000.000 δραχμαί. Δὲν πρόκειται περὶ μικροῦ, βλέπετε! Ἐὰν τοῦτο εἶναι ἀληθές, ἐνώπιον τῶν ἀναγκῶν τοῦ ἔθνους δέον νὰ ψηφίσωμεν τὸ νομοσχέδιον. Ἐπὶ τέλους μᾶς ἐζήτησεν αἷμα ὁ κ. Ὑπουργός; αἷμα νὰ τῷ δώσωμεν, ἀλλὰ νὰ μὴ φθάσῃ εἰς τὸ κόκκαλον. Αὐτὸ ζητοῦμεν. Ἂς ἴδωμεν λοιπὸν τὰ ἑκατομμύρια τὰ ὁποῖα προσδοκᾷ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐκ τῶν δασῶν ἂν εἶναι ἀληθῆ ἢ ὄχι. Δυνάμεθα νὰ τὰ προσδοκῶμεν ἐν βραχεῖ, ἐν μακρῷ χρόνῳ ἢ ποτέ; Ἔχω τὴν ἰδέαν, Κύριοι, ὅτι ἐκ τῶν δασῶν εἰσπράττομεν ἤδη πέρα τοῦ δέοντος καὶ ὅτι σήμερον καταστρέφομεν τὰ δάση ἡμῶν, καὶ θὰ τὸ ἀποδείξω δι’ ἀριθμῶν. Βλέπομεν ἐν τῇ ἐκθέσει ὅτι ὑπάρχουσι χῶραι παράγουσαι 10.40 δρ. κατὰ στρέμμα καὶ ἄλλαι 1.22· ἑπομένως κατὰ μέσον ὅρον 5.80 δρ., ἤτοι ἐπὶ 6.000.000 στρεμμάτων 34.000.000 δραχμῶν. Καὶ ἐρωτῶ· διατί ἐσταμάτησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς εἰς τὰ 6.000.000 καὶ ὄχι εἰς τὰ 34.000. 000; Ἀλλ’ ἂς ἐξετάσωμεν τί γίνεται εἰς τὴν Γαλλίαν, ἔθνος τὸ ὁποῖον πρὸ αἰώνων εἶναι ὠργανωμένον τελείως ὡς πρὸς τὰ δάση. Ἐν Γαλλίᾳ, ἐνῷ ὑπάρχουσι δάση μεγίστης ἀξίας ἐν τῇ κεντρῴᾳ χώρᾳ, καθ’ ὅσον κατερχόμεθα πρὸς τὰ μεσημβρινώτερα μέρη, ὅπου τὸ κλῖμα εἶναι ξηρὸν καὶ τὰ μέρη ὀρεινά, βλέπομεν καταπίπτοντα τὰ εἰσοδήματα καὶ τὴν ἀξίαν τῶν δασῶν. Καὶ θὰ σᾶς φέρω παραδείγματα. Εἰς τὸ Besamon τῆς Γαλλίας τὸ στρέμμα ἔχει ἀξίαν 827 δρ.· ἅμα κατέλθωμεν πρὸς τὰ Πυρηναῖα καὶ τὰς Ἄλπεις φθάνομεν εἰς τὴν Toulouse μὲ ἀξίαν 16.00 δραχμάς, εἰς τὸ Pau μὲ 14.00, εἰς τὸ Aix μὲ 13.50. Ἐὰν ὑπολογίσητε ὅτι δασικὸν κεφάλαιον ἐν Γαλλίᾳ δὲν φέρει πέρα τῶν 3 ἕως 4%, τὸ ἄνω κεφάλαιον τῶν 16, 14 καὶ 13.50 ἤτοι τὸ στρέμμα φέρει εἰσόδημα 48, 42, 40 λεπτά, καθ’ ὅσον κατέρχεσθε εἰς τὰ μεσημβρινὰ μέρη. Ἀλλ’ εὑρισκόμεθα ἡμεῖς ὑπὸ τὸ κλῖμα τῆς Γαλλίας; Ὄχι βεβαίως. Ἡμεῖς δυνάμεθα τὸ πολὺ νὰ παραβληθῶμεν πρὸς τὴν Ἀλγερίαν καὶ ὡς πρὸς τὸ κλῖμα καὶ ὡς πρὸς τὸν μορφολογικὸν σχηματισμόν. Ἡ Ἀλγερία δίδει εἰσοδήματα ἐκ τῶν δασῶν 865.000 δραχμῶν, δαπανᾷ δὲ τὸ Κράτος 2.900.000, ἐξ ὧν αἱ 200.000 εἶναι δαπάναι ἀναδασώσεως καὶ κατασκευῆς ὁδῶν, δηλαδὴ δαπάναι ἐγκαταστάσεως καί, ἂν ἀφαιρέσωμεν ταύτας, ἀπομένουσι πάλιν 2.000.000 ἀπέναντι εἰσοδήματος 865.000. Ἰδοὺ τί συμβαίνει ἐκεῖ. Κύριοι, ἐπαναλαμβάνω νὰ εἴπω ὅτι πρέπει νὰ εἴμεθα εὐτυχεῖς ἐν Ἑλλάδι εἰσπράττοντες ὅ,τι εἰσπράττομεν, ἀφοῦ ἡ Γαλλία μεταξὺ τῶν δισεκατομμυρίων τῶν εἰσοδημάτων της ἔχει ἀκαθάριστον ἔσοδον ἐκ δασῶν 32.000.000 καί, ἐὰν ἀφαιρέσητε τὰς δαπάνας, μόνον 25.000.000. Οὕτω δ’ ἐχόντων τῶν πραγμάτων τί θέλετε νὰ εἰσπράξῃ ἡ Ἑλλὰς ὑπὸ πολὺ δυσμενεστέρους ὅρους; Εἶναι δυνατὸν νὰ ἐλπίσωμεν ὅτι θὰ εἰσπράξωμεν ἄνευ βλάβης τῶν δασῶν ἄνω τῶν 1.500.000 δραχμῶν καθαρὸν εἰσόδημα; Ταῦτα εἶπον, διὰ νὰ ἀποδείξω ὅτι δὲν πρόκειται περὶ ταμιευτικοῦ ζητήματος, ἀλλ’ οἰκονομολογικοῦ, καὶ οἰκονομολογικοῦ μεγάλης σημασίας, διότι τὰ δάση σώζουσιν ἐν γένει τὴν καλλιέργειαν τῶν εὐφόρων τόπων ἀπὸ τῆς πλημμύρας καὶ ἄλλων καταστροφῶν. Ἀλλὰ περὶ ἀποσοβήσεως πλημμυρῶν καὶ ξηρασίας δὲν φροντίζει τὸ νομοσχέδιον. Ἡ ὑπηρεσία ἀδιαφορεῖ περὶ τούτων. Καὶ μ’ ὅλον τοῦτο τὴν σήμερον εἰς τὴν Εὐρώπην ἔλαβον μεγάλην σημασίαν αἱ ἐργασίαι αὗται, τὰς ὁποίας ὁ κ. Αἰγινήτης ἐν συγγράμματί του «Τὸ κλῖμα τῆς Ἀττικῆς» ἐξαίρει ὡς ἐπιβαλλομένας ἀπὸ τὰ διδάγματα καὶ τῆς νέας ἐπιστήμης ἀλλὰ καὶ τῶν ἀρχαίων. Ὑπέδειξεν ὅτι τὴν σήμερον μεταχειρίζονται ἐν Γαλλίᾳ τὸ σύστημα τῶν ταφρωμάτων, τὸ ὁποῖον συνίσταται κυρίως εἰς τὸ νὰ περιβάλλωσι καταλλήλως τὰς ὑπωρείας τῶν ὀρέων διὰ τάφρων, ὅπως τὰ ὕδατα μὴ διαφεύγωσιν ἀπολλύμενα ἀνεπιστρεπτὶ εἰς τὴν θάλασσαν ἢ παράγοντα πλημμύρας καταστρεπτικάς, ἀλλὰ παραμένωσιν εἰς τὸ ἔδαφος χρησιμεύοντα διά τε τὴν ἀναδάσωσιν καὶ τὴν τροφοδότησιν τῶν πηγῶν ἐν τῇ χώρᾳ. Τὸ σύστημα τοῦτο ἔχει χρησιμοποιηθῆ μετὰ μεγάλης ἐπιτυχίας εἰς τὰς Ἄλπεις. Τοῦτο ἐμιμήθη καὶ ἡ Αὐστρία. Τοῦτο ἐχρησιμοποίησε καὶ ἡ Γερμανία. Ἀλλὰ περὶ τούτου οὔτε μνεία οὔτε σκέψις δὲν ἐγένετο, διότι δὲν ἔχει σχέσιν μὲ μέτρα καταθλίψεως τοῦ κόσμου, ἐνῷ ἐδῶ ἐπιζητοῦμεν ἰδίως νὰ καταθλίψωμεν. Τὸ σύστημα τοῦτο τῶν ταφρωμάτων μετεχειρίζοντο καὶ οἱ ἀρχαῖοι, ὡς τοῦτο ἐξάγεται ἐκ τοῦ Πλάτωνος. Ὁ Πλάτων λέγει ὅτι τὰ ἐκ Διὸς ὕδατα, ἵνα μὴ κακουργῶσιν, ἀλλὰ μᾶλλον ὠφελῶσιν, ὅταν ῥέωσιν ἐκ τῶν ὑψηλῶν εἰς τὰ ἐν τοῖς ὄρεσι δάση καὶ κοῖλα μέρη, τὰ παρακωλύουσιν ἀπὸ τοῦ νὰ ἐκρέωσι μὲ οἰκοδομήματα καὶ τάφρους, οὕτως ὥστε οὕτω συγκρατούμενα καὶ ἀπορροφούμενα νὰ παράγωσι νάματα καὶ πηγὰς καὶ νὰ ἀπεργάζωνται τοὺς αὐχμηροτέρους τόπους πολυανθρώπους καὶ παραγωγικούς.

§50Κ. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ προϋποθέτει ἕνα παράδεισον.

§51Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Αὐτὰ ἔλεγε πρὸ 2000 ἐτῶν καὶ πλέον ὁ Πλάτων, αὐτὰ σήμερον ἐφαρμόζονται ἐν Εὐρώπῃ. Ἀλλ’ ἡμεῖς οὔτε τὸν Πλάτωνα σκεπτόμεθα οὔτε τὸ τί γίνεται εἰς τὴν Εὐρώπην παρακολουθοῦμεν. Σκεπτόμεθα μόνον πῶς νὰ καταθλίψωμεν τὸν λαόν. Συμπεραίνων θὰ προτείνω δύο τινά, ἢ ν’ ἀρκεσθῶμεν εἰς τὸ δεύτερον μέρος περὶ διοικήσεως τῶν δασῶν, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὴν μόρφωσιν προσωπικοῦ. Καὶ τοῦτο μετὰ δισταγμοῦ προτείνω ἕνεκα τῆς προτάσεως τὴν ὁποίαν πρὸ ὀλίγου ἔκαμεν ὁ κ. εἰσηγητής, ὅτι ἴσως θὰ εἶναι πολὺ προτιμότερον ἀντὶ νὰ ἔχωμεν εἰδικοὺς δασοφύλακας, τοὺς ὁποίους δυστυχῶς γνωρίζομεν καὶ εἰς τοὺς ὁποίους οὐδεμίαν ἐμπιστοσύνην δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν οὔτε σήμερον οὔτε αὔριον οὔτε ποτέ, θὰ εἶναι, λέγω, προτιμότερον νὰ ἔχωμεν ἀποστράτους ἀξιωματικούς, τοὺς ὁποίους, ἀντὶ νὰ πληρώνωμεν 70 δραχμὰς κατὰ μῆνα, δυνάμεθα νὰ πληρώνωμεν μόνον 50 καὶ νὰ ἔχωμεν περισσοτέραν καὶ καλλιτέραν ἐπίβλεψιν. Ἴσως τοῦτο ἤθελε παραδεχθῆ ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ πράξῃ καὶ βεβαίως θὰ εἶναι πολὺ προτιμότερον. Ἐὰν ὅμως ἀντιτείνῃ, ἤθελον παρακαλέσει αὐτὸν ν’ ἀρκεσθῇ εἰς τὸ δεύτερον μέρος τοῦ νομοσχεδίου, ὅπως σχηματίσῃ τὸ προσωπικὸν τό τε ἀνώτερον καὶ τὸ κατώτερον καὶ μετὰ πάροδον χρόνου νὰ ψηφίσωμεν τὸ ὑπόλοιπον μὲ τὰς ἀναλόγους βελτιώσεις. Ἡ ἄλλη πρότασις εἶναι ἡ ἑξῆς, καίτοι προσεπαθήσαμεν νὰ ἐμποδίσωμεν τὰς καταχρήσεις, μετὰ δειλίας μεγάλης τολμῶμεν νὰ εἴπωμεν ὅτι δὲν ἀφήσαμεν θύραν ἀνοικτήν, διὸ θὰ ἐπροτίμων νὰ μὴ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο. Ἀλλ’, ὡς εἶπον, ἂν ἐπιμένῃ ὁ κ. Ὑπουργός, ἂς ἀρκεσθῶμεν μόνον εἰς τὸ δεύτερον μέρος, ὅπως σχηματισθῇ τὸ προσωπικόν. Κατὰ τὸ διάστημα δὲ καθ’ ὃ θὰ σχηματίζηται τὸ προσωπικὸν θὰ ἔχωμεν χρόνον νὰ μελετήσωμεν καὶ τὸ ὑπόλοιπον μέρος. Καὶ ὅμως ὁ κ. Ὑπουργὸς παρ’ ὅλα ταῦτα ἐπιμένει. Τότε παρακαλῶ αὐτὸν νὰ δεχθῇ ν’ αὐξήσωμεν τὴν προθεσμίαν τὴν ὁποίαν μᾶς ἔδωκεν, ὄχι ὅπως ἐπαναλάβωμεν τὴν μελέτην, ἀλλ’ ὅπως συζητήσωμεν μετὰ τοῦ κ. Σαμίου. Εἶναι ἀνάγκη 3 ἢ 4 ἡμερῶν πρὸς τοῦτο.

§52ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Καθ’ ἃ μέλος τῆς ἐπιτροπῆς, ὁ κ. Ἀγγελόπουλος, μὲ διαβεβαιοῖ ταύτην τὴν στιγμήν, αὐτὸ προυτάθη εἰς τὴν ἐπιτροπήν, ἥτις δὲν τὸ ἀπεδέχθη.

§53Κ. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαιότατα.

§54ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐγὼ ὅμως εἶμαι πρόθυμος, ἂν θέλῃ ἡ ἐπιτροπή, ὡς ἔπραξεν ἤδη καὶ ἄλλη τις ἐπιτροπή, ἡ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ φόρου τῶν ἀμπέλων, νὰ μοὶ κάμῃ τὴν εὐχαρίστησιν νὰ ἔλθῃ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καθ’ ὡρισμένας ὥρας, ὅπως συνεργασθῶμεν μετ’ αὐτῆς ἐγὼ καὶ ἡ ὑπηρεσία, ὄχι μόνον ὁ οἰκεῖος τμηματάρχης, ἀλλὰ καὶ εἷς ἢ δύο τῶν ἐπιθεωρητῶν. Ἡ ἐπιθυμία μας εἶναι νὰ βελτιωθῇ κατὰ τὸ δυνατὸν τὸ νομοσχέδιον, προθύμως δὲ θὰ ἐδεχόμεθα πᾶσαν τροπολογίαν συντελοῦσαν εἰς τὴν βελτίωσιν αὐτοῦ. Τοῦτο δὲ ἂς χρησιμεύσῃ καὶ ὡς ἀπόδειξις διὰ τὸν ἀξιότιμον ἐξ Ἀττικῆς συνάδελφον ὅτι ἡμεῖς οὐδεμίαν ἀξίωσιν ἠγείραμεν νὰ ἐπιβάλωμεν εἰκῇ καὶ ὡς ἔτυχε τὰς γνώμας μας εἰς τὴν Βουλήν. Ἡμεῖς ἀρχῆθεν παρεκαλέσαμεν τὴν Βουλὴν νὰ παράσχῃ τὴν συνδρομήν της εἰς τὴν ἐπεξεργασίαν τῶν διαφόρων νομοσχεδίων τὰ ὁποῖα ὑπεβάλομεν εἰς αὐτήν, εἰς πλεῖστα δ’ ὅσα νομοσχέδια ἀπεδείξαμεν πόσον προθύμως καὶ εὐχαρίστως ἀποδεχόμεθα τὰς γνώμας αὐτῆς. Τοῦτο δύναται ὡς ἐκ περισσοῦ νὰ βεβαιώσῃ καὶ ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ φόρου τοῦ ἐλαίου, ἡ ὁποία ἐν τῷ Ὑπουργείῳ ἐπεξειργάσθη μεθ’ ἡμῶν τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον καὶ ἀντελήφθη πόσον προθύμως ἀπεδεχόμεθα τὰς γνώμας τὰς ὁποίας εὑρίσκομεν ὀρθὰς καὶ δικαίας. Τοῦτο εἴμεθα πρόθυμοι νὰ πράξωμεν καὶ νῦν, ἀρκεῖ νὰ θελήσῃ ἡ ἐπιτροπὴ νὰ συνεργασθῇ μεθ’ ἡμῶν καὶ μετὰ τῆς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας, διότι οὕτω πως δύναται τὸ νομοσχέδιον βελτιούμενον καὶ συμπληρούμενον νὰ καταστήσῃ περιττὰς τὰς μακρὰς συζητήσεις ἐν τῇ ὁλομελείᾳ τῆς Βουλῆς.

§55Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ἡ δήλωσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ εἶναι εὐχάριστος.

§56ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Τὸ ἐδήλωσα ἀπὸ ἡμερῶν.

§57Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ ζητήσω νὰ τὴν τροποποιήσῃ ὀλίγον· ζητῶ νὰ μᾶς ἀφήσῃ νὰ συζητήσωμεν μόνοι μὲ τὸν κ. Σάμιον, διότι δὲν ἔχει πολὺν καιρὸν ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ καταναλώσῃ.

§58ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Διὰ τοιαῦτα ζητήματα ἔχω.

§59Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Θὰ μᾶς ἐπιτρέψῃ, λέγω, νὰ συζητήσωμεν πρῶτον μετὰ τοῦ κ. Σαμίου καὶ εἰς ὅσα ζητήματα διαφωνήσωμεν μετ’ αὐτοῦ νὰ συζητήσωμεν ταῦτα μεθ’ ὑμῶν. Ὑποθέτω ὅτι αὕτη θὰ ἦτο ἡ καλλιτέρα λύσις, ἂν τὴν δέχησθε.

§60ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Μάλιστα.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Νέγρης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ψηφισθέντος νόμου «περὶ διαρρυθμίσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου περὶ εἰσπράξεως τῶν δημοσίων προσόδων».

§62Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Καὶ πάλιν θὰ ὑποβάλω παράκλησιν εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἣν ὑποθέτω ὅτι θὰ εὕρῃ δικαίαν καὶ θὰ θελήσῃ ν’ ἀποδεχθῇ. Ἐψηφίσαμεν ὅτι πάντες οἱ ἄμεσοι φόροι, ὡς ἐκ τούτου καὶ ὁ φόρος τῶν οἰκοδομῶν, ὀφείλουσι νὰ πληρώνωνται τρεῖς μῆνας μετὰ τὰς τακτικὰς προθεσμίας. Ἀλλὰ δὲν ἐθέσαμεν ὅριόν τι ἀπὸ πότε τοῦτο θὰ ἰσχύῃ, καὶ ὡς ἐκ τούτου θὰ ἰσχύῃ ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ νόμου. Τοῦτο εἶναι παράλειψις τοῦ νομοσχεδίου, ἡ ὁποία θὰ ἔχῃ τὰ ἑξῆς δεινὰ ἀποτελέσματα διὰ τοὺς συμπολίτας ἡμῶν, ὅτι οἱ πλεῖστοι θὰ εἶναι ἐν πλήρει ἀγνοίᾳ τῆς νέας αὑτῶν ὑποχρεώσεως. Ἂν δημοσιεύσητε τὸν νόμον—καὶ ἴσως τὸν δημοσιεύσητε αὔριον—, ἐννοεῖτε ὅτι θὰ εἶναι ἐν ἰσχύϊ μετὰ 10 ἡμέρας καὶ βεβαίως ἐντὸς τῶν δέκα τούτων ἡμερῶν δὲν θὰ λάβῃ κανεὶς γνῶσιν τοῦ νόμου καὶ ὅσοι δὲν κατέβαλον τὴν πρώτην τριμηνίαν καὶ τὴν δευτέραν τοῦ ἔτους τούτου θὰ εἶναι ὑπερήμεροι καὶ θὰ εὑρεθῶσιν ὑπὸ τὰς συνεπείας τῶν διατάξεων τοῦ νόμου πρὶν λάβωσι γνῶσιν αὐτοῦ καὶ θὰ ὑποβληθῶσιν εἰς πρόστιμον. Ἀνάγκη λοιπὸν ὁ κ. Ὑπουργὸς ν’ ἀναβάλῃ ἐπ’ ὀλίγον τὴν δημοσίευσιν καὶ εἰς αὐτὸ τὸ μεταξὺ νὰ φροντίσῃ διὰ τῆς δημοσιογραφίας νὰ εἰδοποιήσῃ τὸν κόσμον ὅτι διατρέχει τὸν κίνδυνον νὰ πληρώσῃ πρόσθετα βάρη. Ὑποθέτω ὅτι ἡ παράκλησίς μου θὰ γίνῃ δεκτὴ ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γκόφας ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀπολύσεως τοῦ τελώνου Αἰγίου.

§64Θ. ΓΚΟΦΑΣ. Ἐξ ἀφορμῆς, κύριε Πρόεδρε, τῆς ἀπολύσεως τοῦ τελώνου Αἰγίου ὁ ἀξιότιμος συνάδελφός μου κ. Παναγιωτόπουλος καὶ ἐγὼ ἐλάβομεν ἀλλεπάλληλα τηλεγραφήματα φέροντα τὰς ὑπογραφὰς ἐντίμων συμπολιτῶν μας, παραπονουμένων διὰ τὴν τοιαύτην ἀπόλυσιν. Ἐν ἐγγράφῳ του δὲ πρὸς ἡμᾶς ὁ ἐμπορικὸς σύλλογος Αἰγίου γράφει ὅτι ἡ ἐντύπωσις ὑπῆρξεν ἀλγεινή. Καὶ ἠξεύρετε κυρίως εἰς τί ὀφείλεται ἡ ὀδυνηρὰ αὕτη ἐντύπωσις; Εἰς τὸ ὅτι ἡ ἀπόλυσις τοῦ τελώνου, ἡ χθὲς πραγματοποιηθεῖσα, ἀνηγγέλθη πρὸ πολλοῦ χρόνου εἰς τὸ Αἴγιον ὡς παραχώρησις εἰς κομματικὰς ἐπιταγάς. Τὴν ἰδέαν ταύτην τῶν συμπολιτῶν μας, τὴν ἐν τῇ συνειδήσει αὐτῶν ὑπάρχουσαν, ἐνίσχυσαν ἄλλαι προγενέστεραι, ἐπίσης ἄδικοι πράξεις, οἵαι ἡ μετάθεσις τοῦ εἰσαγγελέως κ. Κυπριάδου, ἑνὸς τῶν ἀρίστων εἰσαγγελέων τοῦ Κράτους, ὁ ὁποῖος μετατεθεὶς ἐκ Πατρῶν εἰς Μεσολόγγιον μετ’ ὀλίγας ἡμέρας ἐξεσφενδονίσθη εἰς Πύργον.

§65Ι. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Τὸ ἐζήτησε μόνος του. Ἐγένοντο μάλιστα καὶ μεγάλαι ἐνέργειαι πρὸς τοῦτο.

§66Θ. ΓΚΟΦΑΣ. Καθὼς ἐπίσης ἡ ἐσχάτως συντελεσθεῖσα ἀδικαιολόγητος μετάθεσις τοῦ πρωτοδίκου κ. Μπενούκα ἐκ Πατρῶν δὲν ἠξεύρω εἰς ποῖον μέρος τῆς Ἑλλάδος. Ἐντεῦθεν ἐθεώρησα σκόπιμον νὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν νὰ εὐαρεστηθῇ ν’ ἀνακοινώσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τοὺς ὑπηρεσιακοὺς λόγους δι’ οὓς προέβη εἰς τὴν ἀπόλυσιν τοῦ τελώνου καὶ εἰς τὴν μετάθεσιν τῶν εἰρημένων δικαστικῶν λειτουργῶν. Καὶ εἶναι ἀνάγκη νὰ προβῇ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν δήλωσιν ταύτην, διότι εἶναι λυπηρόν, κύριοι Βουλευταί, νὰ πιστεύηται ὅτι ἐκεῖνοι οἵτινες ἀνέλαβον τὴν Κυβέρνησιν τῆς χώρας, ὅπως θέσωσιν εἰς ἀποστρατείαν τὰς παλαιὰς μεθόδους τῆς κομματικῆς ἐπιδράσεως, ἀντὶ τούτου ἔθεσαν ταύτας καὶ σήμερον εἰς ἐνέργειαν.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σπ. Ῥάγκος ἐπὶ τοῦ τηλεγραφήματος τῶν κατοίκων Ζαβέρδης.

§68ΣΠ. ΡΑΓΚΟΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς ἀνεκοίνωσε τηλεγράφημα χθὲς περὶ τῆς ἀναστολῆς τοῦ φόρου τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν. Θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὸ τηλεγράφημα τοῦτο, καθόσον ἕνεκα τῆς θεομηνίας καὶ δὴ τῆς ἀνομβρίας ἥτις ἐπεκράτησε κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ἐν ὅλῃ τῇ περιφερείᾳ ὄχι μόνον δὲν ἔχουσι νὰ πληρώσωσι φόρον, ἀλλὰ καὶ αὐτοῦ τοῦ ἐπιουσίου ἄρτου στεροῦνται. Θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως διατάξῃ τὴν ἀναστολὴν τῆς εἰσπράξεως τοῦ φόρου ἐπὶ χρονικόν τι διάστημα.

§69Ξ. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Εἴχομεν καιρόν, κύριε Πρόεδρε, νὰ ζητήσωμεν αἴτησιν περὶ ἀναστολῆς φόρων. Οἱ φόροι δι’ οὓς σήμερον ζητεῖται ἡ ἀναστολὴ εἶναι φόροι ἐπὶ τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ὑπεσχέθη ὅτι θὰ καταργήσῃ τὸν φόρον αὐτόν· διὰ τοῦτο δὲν θεωρῶ ἄσκοπον ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ν’ ἀναστείλῃ ἐπί τινα χρόνον τὴν εἴσπραξιν τοῦ φόρου.

§70Κ. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπάρχει πρότασις νόμου ἀναγεγραμμένη εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν.

§71ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὅτε εἶχον τὴν τιμὴν νὰ κάμω εἰσήγησιν τῶν οἰκονομικῶν μέτρων τῆς Κυβερνήσεως, προκληθεὶς εἰς τοῦτο ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ ἐκ Πατρῶν κ. Γούναρη, ἐδήλωσα ὅτι ἡ κατάργησις τοῦ φόρου τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν ὡς καὶ τοῦ φόρου τῶν ἀμπέλων ἐξαρτᾶται ἐκ τῆς ἐπιψηφίσεως τῶν οἰκονομικῶν ἐκείνων μέτρων τῆς Κυβερνήσεως δι’ ὧν θὰ ἐπήρχετο τοιαύτη αὔξησις ἐσόδων πλὴν τῶν οἰκονομικῶν ἥτις θὰ ἐπέτρεπεν εἰς αὐτὴν νὰ σκεφθῇ καὶ ἀποφασίσῃ περὶ τῆς καταργήσεως τῶν φόρων αὐτῶν. Ἤδη, ὅτε ἐψηφίσθησαν διάφορα μέτρα, προβαίνω καὶ πάλιν εἰς τὴν δήλωσιν ὅτι διὰ τῆς ἐπιψηφίσεως αὐτῶν ὡς καὶ τῶν λοιπῶν μέτρων τὰ ὁποῖα εἶναι ἀκόμη ἐκκρεμῆ ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει καὶ τὰ ὁποῖα ἴσως τροποποιηθῶσι κατ’ αὐτὰς καὶ ὧν θὰ ζητήσω τὴν ἐπιψήφισιν μετὰ τὰς τοιαύτας τροποποιήσεις, ἐξαρτᾶται νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν τὰ νομοσχέδια δι’ ὧν οἱ περὶ ὧν ὁ λόγος φόροι θὰ καταργῶνται.

§72Κ. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπάρχει μία ἀναγραφὴ ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει προτάσεως νόμου.

§73ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἡ πρότασις νόμου εἶναι ἀνεύθυνος, ἐνῷ ἡ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ὑποβολὴ τοῦ νομοσχεδίου θὰ εἶναι ὑπεύθυνος. Ἡ Κυβέρνησις, ἵνα προβῇ εἰς τὴν ὑποβολὴν τοιούτων νομοσχεδίων, πρέπει ν’ ἀναλογισθῇ τὰς συνεπείας αὐτῶν. Εὐθὺς ὡς ψηφισθῶσι καὶ τὰ λοιπὰ μέτρα θὰ ὑποβάλωμεν αὐτὰ εἰς τὴν Βουλήν. Δὲν πρέπει ὅμως ἐκ τούτου νὰ ὑποθέσωσιν οἱ φορολογούμενοι ὅτι τὰ μέτρα αὐτὰ τῆς Κυβερνήσεως θὰ ἔχωσιν ἀναδρομικὴν δύναμιν καὶ ὅτι εἶναι δυνατὸν οὕτω πως νὰ χαρίσωμεν τὸν καθυστεροῦντα φόρον τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν καὶ τῶν ἀμπέλων εἴτε διὰ τὸ ἔτος 1908 εἴτε διὰ τὸ ἔτος 1909. Ἠναγκάσθην, Κύριοι, νὰ προβῶ εἰς τὴν δήλωσιν ταύτην, ὅπως μὴ διατελῶσιν ἐν πλάνῃ οἱ φορολογούμενοι.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Καραϊσκάκης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αἰτήσεως περὶ ἀπονομῆς συντάξεως τοῦ Δημητρίου Γαρέφη.

§75Γ. ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Ἡ αἴτησις αὕτη, κύριε Πρόεδρε, εἶναι δικαία. Καὶ ἄλλοτε ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ἐγένετο λόγος περὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης καὶ συνεστάθη εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως αὕτη λαμβάνουσα ὑπ’ ὄψιν τὴν αἴτησιν τοῦ Δημητρίου Γαρέφη ἐνεργήσῃ πᾶν τὸ ἐπ’ αὐτῇ πρὸς ἀπονομὴν συντάξεώς τινος εἰς τὸν ἐν λόγῳ ὁπλαρχηγόν.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Τοπάλης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ ἀντικειμένου.

§77ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἀπών.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Λαναρᾶς ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ ἀντικειμένου.

§79Γ. ΛΑΝΑΡΑΣ. Εἰς ἐποχήν, κ. Πρόεδρε, κατὰ τὴν ὁποίαν πνεῦμα ἄκρας οἰκονομίας πνέει πανταχόθεν ἴσως καταλογισθῇ εἰς ἐμὲ περισσὴ τόλμη νὰ θελήσω νὰ συστήσω τὴν ὑπόθεσιν τῆς συντάξεως αὐτῆς. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι ἡ Πολιτεία εἴπερ ποτὲ εἰς τὴν περίστασιν ταύτην ἔχει ὑποχρέωσιν ὅπως παράσχῃ τὴν σύνταξιν εἰς τὴν οἰκογένειαν ταύτην, διότι εἶναι οἰκογένεια ἥτις ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν συνεισέφερεν εἰς τὸν βωμὸν τῆς πατρίδος καὶ χρῆμα καὶ αἷμα καὶ πᾶν ὅ,τι εἶχε, καὶ σήμερον αὕτη κυριολεκτικῶς πένεται. Κατὰ τὰς δύο παρελθούσας Συνόδους ἡ Βουλὴ ὁμοθύμως συνέστησε τὸ ζήτημα εἰς τὰς ἑκάστοτε Κυβερνήσεις, αἱ ὁποῖαι, ὅπως ἀναγράφουσι τὰ Πρακτικά, ὑπεσχέθησαν τὴν ὑποβολὴν τοῦ σχετικοῦ νομοσχεδίου. Σήμερον νομίζω ὅτι ἐπιβάλλεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν τῆς ἀναμορφώσεως τῶν κακῶς ἐχόντων ἡ ὑποχρέωσις νὰ ὑποβάλῃ τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον, ὅπως ἐπέλθῃ ἀρωγὸς εἰς ἀναξιοπαθοῦσαν οἰκογένειαν, ἥτις πᾶν ὅ,τι ὑφίσταται τὸ ὑφίσταται χάριν τῆς πατρίδος της.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαβασιλείου ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς τῶν σιγαροποιῶν Ἀθηνῶν.

§81Γ. ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ. Τὸ προεδρεῖον τῶν σιγαροποιῶν Ἀθηνῶν ἐπισκεφθέν με κατ’ οἶκον μὲ παρεκάλεσεν, ὅπως συνηγορήσω ὑπὲρ τῆς ἀναφορᾶς αὐτῶν, ἥτις κατετέθη εἰς τὸ Προεδρεῖον κατὰ τὴν χθεσινὴν συνεδρίασιν. Τὰ χειροποίητα σιγάρα εὑρίσκονται εἰς μεγίστην ζήτησιν καὶ κατανάλωσιν, ἐντεῦθεν δὲ ἡ σιγαροποιία ἡ χειροποίητος ἐφείλκυσε τὴν προσοχὴν τῶν Ἑλλήνων ἐργατῶν, ὥστε ὁ ἀριθμὸς αὐτῶν ἔφθασε σήμερον μέχρι τῶν 4000. Οἱ σιγαροποιοὶ οὗτοι διεσπαρμένοι ἀνὰ πᾶσαν τὴν Ἑλλάδα εἶναι ἐργάται ἀφωσιωμένοι εἰς τὸ ἔργον των, ἀπὸ πρωίας μέχρι βαθυτάτης νυκτὸς ἀγωνιζόμενοι ὅπως συντηρήσωσι τὰς πτωχὰς οἰκογενείας των. Τελευταῖον ἐπληροφορήθησαν οὗτοι ὅτι καπνοπώλης τις ἐν Πειραιεῖ προυμηθεύθη καὶ ἐγκατέστησε μηχάνημα ἐξ Εὐρώπης διὰ τοῦ ὁποίου δύνανται οἱ καπνοπῶλαι καὶ καπνέμποροι ν’ ἀντικαταστήσωσι τὰς χεῖρας τῶν ἐργατῶν. Βεβαίως δὲν μὲ λανθάνει ὅτι ἡ πρόοδος σκοπὸν ἔχει τὸ νὰ ἐφευρίσκωνται μηχανήματα, ἵνα ἐπωφελῶνται οἱ ἐπιχειρηματίαι ἐξοικονομοῦντες οὐ μόνον τὸν χρόνον ἀλλὰ καὶ χεῖρας καὶ χρήματα καὶ μισθοὺς καὶ διὰ τοῦτο ἐδίστασα νὰ λάβω τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς ταύτης λόγῳ τῶν προοδευτικῶν ἀρχῶν αἵτινες πρυτανεύουσιν εἰς τὰς σκέψεις μου. Ἀφ’ ἑτέρου ὅμως δηλῶ ὅτι συμπαθῶ πολὺ πρὸς τοὺς πληθυσμοὺς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν ἀνάγκην ἐργασίας καὶ προστασίας καὶ διὰ τοῦτο ἐπικαλοῦμαι σήμερον τὴν ἀντίληψιν τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἰδίᾳ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ παρακαλῶ αὐτὸν νὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα, ἵνα ἴδῃ κατὰ πόσον δύναται νὰ φανῇ προστάτης τῆς χειροποιήτου σιγαροποιίας. Ἐπὶ πλέον δὲ προσθέτω ὅτι οἱ ἐργάται σιγαροποιοὶ καταγγέλλουσι διὰ τῆς ἀναφορᾶς των ὅτι καταστρατηγεῖται ὁ νόμος περὶ σιγαροχάρτου διὰ τῶν μηχανημάτων αὐτῶν, διότι διὰ σιγάρα μιᾶς ὀκᾶς καπνοῦ χειροποίητα ἀπαιτεῖται τόσον σιγαρόχαρτον, ὅσον διὰ κατασκευὴν σιγάρων διὰ τῆς μηχανῆς ἀπαιτεῖται διὰ τρεῖς ὀκάδας καπνοῦ. Τὸ πρᾶγμα δεῖται μελέτης καὶ ἐξελέγξεως, ἵνα ἐξακριβωθῇ κατὰ πόσον προσβάλλονται τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου. Ἐλπίζω ὅτι καὶ ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου, ἐπὶ τοῦ ὁποίου προσέρχονται οἱ ἐργάται σιγαροποιοὶ νὰ ὑποδείξωσι τὴν κατάχρησιν, θὰ λάβῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τὴν δέουσαν πρόνοιαν.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ βουλευτὴς Καρυστίας κ. Μ. Στεφανίδης ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ τροποποιήσεως ἄρθρων τινῶν τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας». Ὁ βουλευτὴς Ἀττικῆς κ. Θ. Λέκας ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ͵ΒΨΞΓʹ τῆς 10 Ἀπριλίου 1900 περὶ μηχανικῶν τῶν Ἑλληνικῶν ἐμπορικῶν ἀτμοπλοίων». Ὁ βουλευτὴς Μεσσήνης κ. Σ. Κουμουνδοῦρος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ διαχειρίσεως καὶ διοικήσεως τῶν δασῶν». Ὁ βουλευτὴς Τριχωνίας κ. Ν. Παπαϊωάννου ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τῶν καθηγητῶν τοῦ Ἐθνικοῦ Πανεπιστημίου». Οἱ βουλευταὶ κύριοι Γ. Καρπετόπουλος, Ἰ. Γιαννακίτσας καὶ Ν. Γεωργακόπουλος ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου «περὶ ἀναθεωρήσεως ἀποφάσεων πειθαρχικῶν συμβουλίων». Ἅπασαι θέλουσιν ἐκτυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ. (Ὅρα Παράρτ. Ἐφ. Συζ. Βουλῆς, ἀρ. 255–259). Ὁ κ. Φ. Νέγρης ἔχει τὸν λόγον.

§83Φ. ΝΕΓΡΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὐδενὸς ἑτέρου ὄντος ἐγγεγραμμένου ὅπως ὁμιλήσῃ ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν Συζήτησις ἐπὶ τοῦ κύρους τῆς ἀναπληρωματικῆς ἐκλογῆς Ὀλυμπίας. Τὸ τμῆμα προτείνει τὴν ἐπικύρωσιν τῆς ἐκλογῆς καὶ τὴν ἀνακήρυξιν ὡς νομίμου βουλευτοῦ τῆς ἐπαρχίας Ὀλυμπίας τοῦ κ. Νικολάου Χριστοπούλου. Ὑπάρχει ἀντίρρησίς τις κατὰ τῆς γνώμης τοῦ τμήματος;

§85ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη καὶ ἀναγνωρίζει ὡς νόμιμον βουλευτὴν τῆς ἐπαρχίας Ὀλυμπίας τὸν κ. Νικόλαον Χριστόπουλον. Γʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ὁδοποιίας». (Ψηφίζεται ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου καὶ τὰ ἄρθρα 1–5 καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 6).

§87Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ. Ἐπεθύμουν, κ. Πρόεδρε, νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ δεχθῇ, ὅπως αἱ εἰσπράξεις ἑκάστου δήμου καὶ ἑκάστης ἐπαρχίας ἀποδίδωνται εἰς τὴν ὁδοποιίαν προτιμωμένων τῶν δημοτικῶν ὁδῶν καὶ κατόπιν ἐρχομένων τῶν ἄλλων, διότι θεωρῶ ὅτι εἶναι ἄδικον νὰ πληρώσῃ ὅλας αὐτὰς τὰς ὑποχρεώσεις, αἱ ὁποῖαι καθορίζονται ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, μία ἐπαρχία, ἐκ τούτων δὲ ν’ ἀφαιρῶνται αἱ προκαταβολαὶ καὶ ν’ ἀποδίδωνται εἰς ἐπαρχίας ἄλλας αἱ ὁποῖαι ἀπέδωκαν ποσὰ ἐλάσσονα προκαταβολῶν τοιούτων.

§88Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Μοὶ φαίνεται δικαιοτέρα ἡ βάσις ἐφ’ ἧς ἐγένετο ἡ διατύπωσις τοῦ νομοσχεδίου. (Ψηφίζεται εἶτα τὸ ἄρθρον 6 καὶ τὰ ἄρθρα 7–11 καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 12).

§89Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω ὅτι τὸ ἄρθρον τοῦτο, τὸ ὁποῖον διαγράφει τὰ δικαιώματα τῆς ἐπιτροπῆς, πρέπει νὰ περιλάβῃ καὶ διάταξιν ἡ ὁποία μεγάλως θέλει συντελέσει εἰς τὴν κατασκευὴν τῶν ἀναγκαίων ἔργων· νομίζω ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη πρέπει νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ συνάπτῃ δάνεια, διότι εἶναι γνωστὸν ὅτι αἱ ὁδοὶ δὲν γίνονται διὰ τὴν χρῆσιν μιᾶς καὶ μόνης γενεᾶς· κατασκευάζονται διὰ τὴν χρῆσιν καὶ τῶν μετέπειτα γενεῶν. Νομίζω λοιπὸν ὅτι καὶ αἱ μετέπειτα γενεαὶ πρέπει νὰ ἀναλάβωσι τὰ διὰ τὴν κατασκευὴν αὐτῶν βάρη. Προτείνω διὰ τοῦτο τὴν ἑξῆς τροπολογίαν: Εἰς τὸ ἄρθρον 12 νὰ προστεθῇ ὡς ἐδάφιον εʹ τὸ ἑξῆς· «Δύναται νὰ συνάπτῃ καὶ δάνεια ἐπὶ ἐκχωρήσει τοῦ εἰσπραττομένου φόρου διὰ λογαριασμὸν ἐπαρχιακοῦ ἢ δημοτικοῦ ταμείου μετὰ πρότασιν τοῦ οἰκείου ἢ τῶν οἰκείων Δημοτικῶν Συμβουλίων καὶ ἐφ’ οἷς ὅροις ταῦτα ἤθελον προτείνει»· διότι μία ἐπαρχία ἀναγνωρίζουσα τὴν ἀνάγκην ἀποφασίζει νὰ ἐπιβάλῃ εἰς ἑαυτὴν πρόσθετόν τινα φόρον, ὁδικὸν ἢ ἄλλον τινά, πρὸς κατασκευὴν ὁδοῦ τινος ἢ ἄλλου ἔργου, γνωρίζω δ’ ὅτι πολλαὶ ἐπαρχίαι εὐχαρίστως ἀποδέχονται τοιοῦτο βάρος χάριν τῆς συγκοινωνίας των. Πρέπει λοιπὸν νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα ἡ ἐπιτροπὴ νὰ ἐγκρίνῃ τοιαύτας ἀποφάσεις, ἐὰν φρονῇ ὅτι πρέπει νὰ πληρωθῇ ἡ ἐπιδιωκομένη ἀνάγκη.

§90Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ. Ἐπὶ τοῦ βʹ ἐδαφίου τοῦ αὐτοῦ ἄρθρου 12 ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Φρονῶ ὅτι, ἂν πρέπῃ πᾶσαι αἱ καταβολαὶ αἱ ὁποῖαι θὰ γίνωνται διὰ τὴν ὁδοποιίαν νὰ κατανεμηθῶσιν ἀναλόγως τοῦ πληθυσμοῦ ἐκ τοῦ φόβου ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ μείνωσιν ἄνευ μέσων συγκοινωνίας αἱ πτωχαὶ ἐπαρχίαι, εἶναι ἀνάγκη νὰ ὑπαχθῶσιν εἰς τὴν ἀρχὴν ταύτην καὶ αἱ διατάξεις τοῦ ἐδαφίου τούτου, ὥστε καὶ ἐντεῦθεν νὰ γίνηται ἡ κατανομὴ τῆς παρεχομένης ὑπὸ τοῦ Δημοσίου πιστώσεως διὰ τὴν ἐπαρχιακὴν καὶ δημοτικὴν ὁδοποιίαν ἀναλόγως τῶν ἀναγκῶν· διότι, ἐὰν ἀφεθῶμεν εἰς τὴν κρίσιν τοῦ Συμβουλίου, ἐνδέχεται τὸ Συμβούλιον νὰ προβῇ ἐπὶ ἄλλης βάσεως.

§91Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Τὴν πρότασιν τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ δὲν δύναμαι ν’ ἀποδεχθῶ· ὡσαύτως δὲν νομίζω ὅτι πρέπει νὰ δοθῇ ἡ ἄδεια εἰς τὴν διοικητικὴν τοῦ ταμείου ἐπιτροπὴν νὰ συνάπτῃ δάνεια. Καλλίτερον καὶ ἀσφαλέστερον εἶναι νὰ προβαίνωμεν βραδέως εἰς τὴν κατασκευὴν ἔργων ἢ νὰ παραχωρῶμεν τὴν ἄδειαν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν νὰ συνάπτῃ δάνεια, διότι εὐκόλως δανείζεταί τις, δυσκόλως ὅμως πληρώνει.

§92Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Δὲν βλέπω τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε, δι’ ὃν ἀπέκρουσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τὴν ἐμὴν τροπολογίαν. Εἶναι γνωστὸν ὅτι πολλοὶ δῆμοι ἐξεπλήρωσαν τὴν σπουδαιοτάτην ταύτην ἀνάγκην τῆς συγκοινωνίας, κατόπιν δὲ χρεολυτικῶς ἐξώφλησαν τὰ δάνεια. Γνωρίζω καὶ λιμενικὰ ταμεῖα τὰ ὁποῖα κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον ἐξετέλεσαν μεγάλα ἔργα. Δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ἐπιτρέψωμεν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ταύτην νὰ συνάπτῃ δάνεια πρὸς ἐκτέλεσιν τῶν ἀναγκαίων ἔργων, καὶ εἶναι ὀρθὸν ν’ ἀναμένωμεν τὸ πλήρωμα τοῦ χρόνου, διὰ νὰ κατασκευασθῶσιν ἐκ τῶν τακτικῶν προσόδων τὰ ἔργα ταῦτα καὶ ἐν τῷ μεταξὺ νὰ πνίγωνται οἱ ἄνθρωποι; Ἀπορῶ πῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν δέχεται τὴν τροπολογίαν ταύτην, καὶ θερμῶς ἤθελον παρακαλέσει αὐτὸν νὰ μὴ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν τοιαύτην ἄρνησιν. (Γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 12–36 τοῦ νομοσχεδίου).

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 37 (ἀναγινώσκεται).

§94Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Εἰς τὸν πρῶτον στίχον μετὰ τὴν λέξιν «ἐπισκευὴ» παρακαλῶ νὰ προστεθῶσιν αἱ λέξεις «ἀνοικοδόμησις καὶ συμπλήρωσις». Καὶ μετὰ τὴν λέξιν «ἐπαρχιακῶν» νὰ προστεθῶσιν αἱ λέξεις «καὶ δημοτικῶν». (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 37, ὡς ἐτροποποιήθη, εἶτα δὲ καὶ τὸ ἄρθρον 38).

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 39 (ἀναγινώσκεται).

§96Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Παρακαλῶ, ὅπως εἰς τὸν πρῶτον στίχον μετὰ τὴν λέξιν «ἐθνικῶν» προστεθῶσιν αἱ λέξεις «καὶ ἐπαρχιακῶν». (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 39, ὡς ἐτροποποιήθη, εἶτα δὲ καὶ τὰ ἄρθρα 40–42 τοῦ νομοσχεδίου ἄνευ ἀντιρρήσεως).

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 43 (ἀναγινώσκεται).

§98Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Εἰς τὸ εʹ ἐδάφιον μετὰ τὴν λέξιν «νομομηχανικοῦ» παρακαλῶ νὰ προστεθῇ ἡ λέξις «μηχανικοῦ». (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 43, ὡς ἐτροποποιήθη, εἶτα δὲ τὰ ἄρθρα 44–52 ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς γʹ ἀνάγνωσιν ἄνευ ἀντιρρήσεως).

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἑρμηνείας διατάξεων τοῦ νόμου ͵ΒΡΞΑʹ τῆς 13 Φεβρουαρίου 1893 περὶ ἐπὶ δικαστηρίου παραστάσεως τῆς Ζαππείου ἐπιτροπῆς». (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν ὡς καὶ τὸ ἄρθρον μόνον τοῦ νομοσχεδίου ἄνευ ἀντιρρήσεως). Βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ͵ΒΨΞΓʹ τῆς 10 Ἀπριλίου 1900 περὶ μηχανικῶν τῶν Ἑλληνικῶν ἐμπορικῶν πλοίων». (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν ὡς καὶ τὰ ἄρθρα 1 καὶ 2 τοῦ νομοσχεδίου ἄνευ ἀντιρρήσεως). Ἄρθρον 3 (ἀναγινώσκεται).

§100Δ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Κατὰ τὸ ἔτος 1890 ἐψηφίσθη ὁ καταργούμενος ἤδη σχετικὸς νόμος, καὶ ἐν ἄρθρῳ 2 καθιέρωσε τὴν ἑξῆς ἀρχήν: «Ἀλλοδαποὶ μηχανικοὶ δύνανται νὰ ναυτολογηθῶσιν ἐπὶ Ἑλληνικῶν ἐμπορικῶν ἀτμοπλοίων, ἐὰν κέκτηνται δίπλωμα μηχανικοῦ». Ἡ διάταξις αὕτη τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ νόμου ͵ΒΨΞΓʹ τοῦ καταργουμένου ἤδη εἶχεν ὑπ’ ὄψει της ὅτι οἱ ἐν Ἑλλάδι μηχανικοὶ δὲν εἶναι ἱκανοὶ ἵνα διευθύνωσιν ἀτμόπλοια μεγάλα ἢ δὲν ὑπάρχει ἐπαρκὴς ἀριθμὸς τούτων, καὶ ἕνεκα τοῦ λόγου τούτου ἐτέθη ἡ διάταξις αὕτη ἐν ἄρθρῳ 2, παραγράφῳ βʹ. Ἤδη ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν εἰσάγει νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου καταργεῖται ἡ διάταξις αὕτη, καὶ κανονίζει ὅτι «Ἀλλοδαποὶ μηχανικοὶ ἐπιτρέπεται νὰ ναυτολογηθῶσιν ἐπὶ πλέον τοῦ ἐν τῷ πίνακι τοῦ ἄρθρου 1 ὁριζομένου ἀριθμοῦ Ἑλλήνων διπλωματούχων μηχανικῶν». Διὰ νὰ προβῇ εἰς τὴν τοιαύτην διάταξιν τοῦ νομοσχεδίου ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν, ἀναμφιβόλως ἔπεισεν ἑαυτὸν ὅτι ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τοῦ 1890, ὅτε ἐψηφίσθη ὁ νόμος ἐκεῖνος, μέχρι τῆς ἐποχῆς ταύτης κατηρτίσθησαν Ἕλληνες μηχανικοὶ ἄξιοι νὰ διοικῶσι μεγάλα ἀτμόπλοια, δυνάμενοι νὰ συγκριθῶσι πρὸς τοὺς μηχανικοὺς τῶν ξένων Κρατῶν καὶ ἰδίως πρὸς τοὺς Ἄγγλους, οἱ ὁποῖοι ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον ὑπηρετοῦσιν εἰς τὰ Ἑλληνικὰ ἀτμόπλοια. Ἀλλ’ ἂς μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν νὰ τὸν διαβεβαιώσω ἐγώ, ὁ ὁποῖος ἔχω ποιάν τινα σχέσιν μὲ ναυτικὴν πόλιν καὶ μὲ ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν ἀτμόπλοια καὶ ταξιδεύουσιν ἀνὰ τὸν κόσμον ὁλόκληρον, ἂς μοὶ ἐπιτρέψῃ, λέγω, νὰ τῷ εἴπω ὅτι ἡ τοιαύτη πεποίθησίς του ὅτι ὑπάρχουσιν ἐν Ἑλλάδι μηχανικοὶ ἱκανοὶ καὶ ἐπαρκεῖς δυνάμενοι νὰ διατρέξωσι τὸν Ὠκεανὸν καὶ ὅτι ἀπὸ τοῦ 1890 μέχρι τοῦδε κατηρτίσθησαν τοιοῦτοι, δὲν εἶναι ἀσφαλής. Τὴν τοιαύτην πληροφορίαν ἔλαβον ἐκ θετικῆς καὶ ἀσφαλεστάτης πηγῆς, ἀπὸ τοὺς ἰδιοκτήτας τῶν ἀτμοπλοίων, ὅτι οἱ ἐν Ἑλλάδι μηχανικοὶ — δὲν θέλω νὰ εἴπω ὅλοι ἀλλὰ τινὲς τούτων—ἔχουσι λάβει διπλώματα ἀπὸ τὴν ἀλλοδαπὴν διὰ πλαστοπροσωπίας. Τοῦτο εἶναι, ὡς οἱ ἴδιοι οἱ ἐνδιαφερόμενοι λέγουσιν, ἐκ τῶν πραγμάτων βεβαιωμένον καὶ ὅτι εἶναι ἀνάγκη, ἰδίως οἱ Ἄγγλοι μηχανικοί, νὰ ὑπάρχωσιν εἰς τὰ ἀτμόπλοια τὰ Ἑλληνικά, τὰ ὁποῖα ταξιδεύουσιν εἰς μεγάλας θαλάσσας. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν, ἐὰν ἔχῃ τὴν αὐτὴν γνώμην τὴν ὁποίαν ἔχουσιν οἱ ἐμποροπλοίαρχοι τῆς πόλεως Γαλαξειδίου, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι πολλὰ ἀτμόπλοια, νὰ διορθώσῃ τὴν διάταξιν ταύτην καὶ νὰ ἐπιτρέψῃ, ὥστε ὁ πρῶτος τῶν μηχανικῶν νὰ δύναται νὰ εἶναι ἀλλοδαπός. Ἡ τοιαύτη διάταξις θὰ προσκρούσῃ καὶ εἰς κάτι τι ἄλλο, τὸ ὁποῖον πιθανὸν νὰ ἔχῃ καὶ γενικώτερον χαρακτῆρα· Θὰ προσκρούσῃ εἰς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἤδη συμβαίνει. Πολλοὶ μηχανικοὶ ἐκ τῶν Ἑλλήνων, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἱκανοί, ὑπηρετοῦσιν εἰς Ἀγγλικὰ ἀτμόπλοια, καὶ τότε θὰ εὑρεθῇ εἰς τὴν αὐτὴν θέσιν καὶ ἡ Πολιτεία ἐκείνη νὰ καταργήσῃ τὴν διάταξιν δυνάμει τῆς ὁποίας ὑπηρετοῦσιν Ἕλληνες, ἐκ τῆς ἐργασίας δὲ καὶ τῆς ὑπηρεσίας τούτων πολὺ χρῆμα εἰσρέει εἰς τὸ Ἑλληνικὸν ἔθνος. Λοιπὸν εἶναι ἀναγκαιοτάτη κατ’ ἐμὲ ἡ διόρθωσις αὕτη, ὅπως τὸν ἕνα ἐκ τῶν μηχανικῶν, τὸν πρῶτον, λαμβάνωσιν ἐκ τῆς ἀλλοδαπῆς. Τοῦτο ἀναγνωρίζει καὶ αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον, διότι, ἐὰν εἶχε τὴν πεποίθησιν ὅτι οἱ Ἕλληνες μηχανικοὶ εἶναι κακοί, τότε ἀναμφιβόλως δὲν θὰ ἔθετε τὴν διάταξιν τὴν ὁποίαν θέτει: «Ἀλλοδαποὶ μηχανικοὶ δύνανται κλπ.»· δηλαδή, ἂν νομίζῃς σὺ ὁ πλοίαρχος ὅτι οἱ Ἕλληνες μηχανικοὶ δὲν εἶναι καλοί, δύνασαι νὰ προσλάβῃς καὶ Ἄγγλους ὡς διδασκάλους, διὰ νὰ διδάσκωσι τοὺς Ἕλληνας. Ἀλλὰ τοῦτο ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ συμφέρει καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του τὴν παρατήρησίν μου ταύτην καὶ διορθώσῃ τὸ ἄρθρον τοῦτο. Ἀλλὰ πλὴν τούτου ἔχω καὶ μίαν ἄλλην παρατήρησιν. Εἶδον εἰς τὰς ἐφημερίδας ὅτι ἀπειλεῖται καὶ ἐκ μέρους αὐτῶν ἀπεργία. Δικαίωμά των εἶναι βεβαίως νὰ κάμωσιν ἀπεργίαν καὶ νὰ ἐπιβάλωσιν εἰς τοὺς ἰδιοκτήτας τῶν ἀτμοπλοίων νὰ τοῖς δώσωσι μεγαλείτερον μισθόν, ἀλλὰ πρέπει νὰ δώσωμεν καὶ ἡμεῖς ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς ἰδιοκτήτας νὰ λαμβάνωσι καὶ τοὺς τρεῖς μηχανικοὺς ἐκ τῶν ἀλλοδαπῶν, διὰ νὰ τοὺς ἀναγκάσωμεν νὰ μὴ προβαίνωσιν εἰς τοιαῦτα μέτρα τὰ ὁποῖα συνταράσσουσι τὴν δημοσίαν τάξιν καὶ τὴν δημοσίαν ὑπηρεσίαν καὶ πιέζουσι τοὺς πλοιάρχους, διὰ νὰ ἐπιβάλωσι τὰς γνώμας καὶ πεποιθήσεις αὐτῶν. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ δεχθῇ τὰς τροπολογίας μου ταύτας, διότι ἄλλως θὰ εὑρεθῶμεν πρὸ ἀπεργίας μετά τινας ἡμέρας.

§101Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. συνάδελφος ὑπεστήριξεν ὅτι δικαιολογητικὴ βάσις τοῦ νόμου τοῦ καταργουμένου διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου εἶναι ὅτι δὲν ὑπάρχουσιν Ἕλληνες μηχανικοὶ εἰς τὰ ἐμπορικὰ πλοῖα κατάλληλοι νὰ ὑπηρετῶσι καὶ ὅτι τούτου ἕνεκεν ἡ Ἑλλὰς ἐνόμισεν ὅτι ἔπρεπε ν’ ἀπευθυνθῇ εἰς τὰς ξένας ἱκανότητας τὰς μηχανικάς. Νομίζω ὅτι ὁ ἰσχυρισμὸς οὗτος οὐδαμῶς εἶναι ἀκριβής. Ἐὰν ὁ Ἕλλην νομοθέτης ἀφῆκεν ἀνοικτὴν τὴν θύραν πρὸς τοὺς ξένους μηχανικούς, τοῦτο πιθανώτατα ἔπραξε, διότι τὴν ἐποχὴν ἐκείνην δὲν ὑπῆρχεν ἐπαρκὴς ἀριθμὸς μηχανικῶν καὶ ἑπομένως οἱ Ἕλληνες ἐφοπλισταὶ ἦσαν ἠναγκασμένοι νὰ προστρέχωσιν εἰς τοὺς ξένους μηχανικούς. Ἀπόδειξις δ’ ὅτι τοῦτο εἶναι ἀληθὲς εἶναι ὅτι αὐτὸς οὗτος ὑπεστήριξεν ὅτι τόσον καλοὶ εἶναι οἱ Ἕλληνες μηχανικοί, ὥστε ὑπηρετοῦσι καὶ εἰς τὰ Ἀγγλικὰ πλοῖα.

§102Δ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Μόνον οἱ καλοὶ ὑπηρετοῦσιν ἐκεῖ.

§103Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἄρα ἔχομεν ἱκανοὺς μηχανικοὺς καὶ τοιούτους ὥστε προσλαμβάνονται καὶ εἰς τὰ Ἀγγλικὰ πλοῖα. Σήμερον γνωρίζομεν, καὶ βεβαίως ἡ πεῖρα τοῦ ἀγαπητοῦ συναδέλφου δὲν εἶναι ἱκανὴ νὰ γνωρίζῃ ὅλα, διότι μόνον τὰ ἐν τῷ Γαλαξειδίῳ δύναται νὰ γνωρίζῃ, ὅπου μοὶ φαίνεται ὅτι μᾶλλον ἡ ἱστιοφόρος ναυτιλία ὑπερέχει, διότι ἡ πεῖρα ἡμῶν τῶν Ἀθηναίων εἶναι μεγαλειτέρα, ὁ Πειραιεὺς ἀσυγκρίτως εὑρίσκεται εἰς καλλιτέραν μοῖραν τοῦ Γαλαξειδίου, σήμερον, λέγω, γνωρίζομεν ἡμεῖς οἱ Ἀθηναῖοι ὅτι ἔχομεν μηχανικοὺς νυκτὸς καὶ ἡμέρας σπουδάζοντας, ὥστε νὰ εἶναι ἐλπὶς καὶ στήριγμα τῆς Ἑλληνικῆς ναυτιλίας, καὶ τῆς ἐμπορικῆς καὶ τῆς πολεμικῆς, καὶ θὰ ἦτο ἐντελῶς ἄδικον νὰ στερήσωμεν αὐτοὺς ἐργασίας ἐν τῷ ἐμπορικῷ ναυτικῷ τῆς Ἑλλάδος. Συνιστῶ λοιπὸν εἰς τὸν κύριον Ὑπουργόν, ὅπως δεχθῇ τὴν σύστασιν τοῦ ἐντίμου συναδέλφου, ἀλλὰ ν’ ἀφήσῃ τὸ νομοσχέδιον ὡς ἔχει, διότι μόνον ὡς ἔχει θὰ προσφέρῃ ὑπηρεσίας πραγματικὰς εἰς τὸ ἐμπορικὸν ναυτικόν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ζητῶ καὶ διὰ τὸ ὁποῖον ἐζήτησα τὸν λόγον εἶναι τοῦτο: Εἰς τὸ ἄρθρον 3ον λέγει ὅτι εἰς τοὺς ξένους λιμένας ἐπιτρέπεται νὰ λαμβάνωσι μηχανικοὺς ξένους, μέχρις οὗ καταπλεύσωσιν εἰς λιμένα Ἑλληνικόν. Προτείνω λοιπὸν νὰ προστεθῇ: «ἢ μέχρι τοῦ κατάπλου εἰς λιμένα τοῦ Ἐξωτερικοῦ, ἐν ᾧ ὑπάρχει Ἑλληνικὸν λιμεναρχεῖον». Καὶ τοῦτο διότι ὑπάρχει λιμήν, ἡ Κων)πολις, ὅπου εὑρίσκονται πολλοὶ Ἕλληνες μηχανικοὶ ἐκ διαφόρων λόγων. Νομίζω δ’ ὅτι, ἐὰν Ἑλληνικὸν πλοῖον καταπλεύσῃ εἰς Κων)πολιν καὶ ζητήσῃ παρὰ τοῦ λιμενάρχου, βεβαίως θὰ εὕρῃ Ἕλληνας μηχανικούς, καὶ μόνον ἐν ᾗ περιπτώσει δὲν εὕρῃ τότε νὰ λαμβάνῃ ξένους. Εἶναι κέντρον Ἑλληνικὸν παμμέγιστον ἡ Κων)πολις, ὅπου ὑπάρχει μεγίστη ναυτικὴ κίνησις. Παρακαλῶ λοιπὸν νὰ δεχθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς τὴν μικρὰν ταύτην τροπολογίαν ἡ ὁποία ἔχει ὡς ἑξῆς: Εἰς τὸ τέλος τοῦ τρίτου ἄρθρου νὰ προστεθῇ τὸ ἑξῆς· «ἢ μέχρι τοῦ κατάπλου εἰς λιμένα τοῦ Ἐξωτερικοῦ, ἐν ᾧ ὑπάρχει Ἑλληνικὸν λιμεναρχεῖον».

§104Κ. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μετὰ τὰ λεχθέντα ὑπὸ τῶν κυρίων προλαλησάντων ὀλίγα ὑπολείπεται νὰ προσθέσω, λαμβάνω δὲ τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε, διότι ὁ νόμος ὁ ὁποῖος τροποποιεῖται διὰ τοῦ νέου νομοσχεδίου εἶναι νόμος διὰ τὸν ὁποῖον, δύναμαι νὰ τὸ εἴπω ἐλευθέρως ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, τὰ μέγιστα συνετέλεσα νὰ ψηφισθῇ, εἰσαγαγὼν αὐτὸν ὡς πρότασιν νόμου. Ἡ Βουλὴ μάλιστα τότε, συμφωνούσης καὶ τῆς Κυβερνήσεως, μετέβαλε τὴν πρότασίν μου εἰς νομοσχέδιον. Προέβην δὲ τότε εἰς ὑποβολὴν τῆς προτάσεώς μου, καὶ σήμερον εὑρισκόμεθα εἰς τοὺς αὐτοὺς ὅρους, καὶ ἴσως μᾶλλον εὐνοϊκούς, διότι ἐφρόνουν περὶ τῶν Ἑλλήνων μηχανικῶν τὰ βέλτιστα. Οἱ Ἕλληνες μηχανικοὶ ἀποτελοῦσι μίαν ἔκφανσιν τῆς ἰδιοφυΐας καὶ τῆς εὐφυΐας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἀξίαν μεγίστης προσοχῆς. Οἱ Ἕλληνες μηχανικοὶ εἶναι κατὰ τοῦτο ἔτι μᾶλλον ἄξιοι ἐκτιμήσεως καὶ ἐπαίνου, ἔν τινι δὲ μέτρῳ καὶ θαυμασμοῦ, διότι κατώρθωσαν νὰ γίνωσιν ἀφ’ ἑαυτῶν τοιοῦτοι. Οὔτε εἰς σχολὰς μηχανικὰς οὔτε εἰς ἄλλας ἰδιαιτέρας σχολὰς σπουδάσαντες κατώρθωσαν νὰ γίνωσι τοιοῦτοι, οἷοι εἶναι. Ἤρχισαν τὸ στάδιον αὐτῶν ἀπὸ τὰ μηχανουργεῖα τοῦ Πειραιῶς καὶ τελειοποιούμενοι ἐκ τῆς ἐμφύτου ἰδιοφυΐας τὴν ὁποίαν ἔχει ὁ Ἕλλην εἰς τὰ μηχανικὰ ἔφθασαν εἰς ὃ ἔξοχον σημεῖον εἶναι σήμερον. Οἱ Ἕλληνες μηχανικοὶ πληροῦσι σήμερον ἅπαντα τὸν χῶρον ὅστις περιλαμβάνεται μεταξὺ τῆς ἀνατολικῆς λεκάνης τῆς Μεσογείου, τῆς Αἰγυπτίας χώρας, τῆς Συρίας, τῆς Φοινίκης, ὁλοκλήρου τῆς Μικρᾶς Ἀσίας, τὸν χῶρον τὸν ὁποῖον κατέχει ὁ Εὔξεινος Πόντος, ἡ Ῥωμουνία, ἡ Βουλγαρία καὶ ἄλλαι παρακείμεναι χῶραι. Δὲν ὑπάρχει μηχανουργεῖον εἰς ὅλα αὐτὰ τὰ μέρη, δὲν ὑπάρχει ἀτμόπλοιον εἰς ὅλας αὐτὰς τὰς θαλάσσας, εἰς ὅλα αὐτὰ τὰ στενὰ τὰ πρὸς τὴν Μεσόγειον ἐκβάλλοντα τὸ ὁποῖον νὰ μὴ ἔχῃ Ἕλληνας μηχανικούς· δὲν ὑπάρχει ἐργοστάσιον οἱασδήποτε φύσεως, κινούμενον δι’ ἀτμοῦ, εἰς ἁπάσας τὰς χώρας ταύτας τῶν ὁποίων οἱ μηχανικοὶ νὰ μὴ ὦσιν ἀποκλειστικῶς Ἕλληνες. Καὶ εἰς τὰ πέντε,—ἄλλοτε τοὐλάχιστον, ὅτε συνεζητεῖτο τὸ νομοσχέδιον τοῦτο πρὸ ἐννεαετίας,—καὶ εἰς τὰ πέντε τότε ὑπάρχοντα Ῥωμουνικὰ πολεμικὰ πλοῖα ὑπηρέτουν Ἕλληνες μηχανικοί. Τοὺς Ἕλληνας τούτους μηχανικοὺς δὲν πρέπει ἡμεῖς νὰ ὑποτιμῶμεν συζητοῦντες ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, διότι οἱ Ἕλληνες μηχανικοὶ ἀποτελοῦσι καὶ ἄλλο τι εἰς τὸ ὁποῖον τὰ μέγιστα πρέπει ν’ ἀποβλέπωμεν καὶ ἐπὶ τοῦ ὁποίου μετὰ μεγάλης ἐλπίδος, μετὰ πεποιθήσεως, δυνάμεθα νὰ βασισθῶμεν, ἀποτελοῦσι μέγα μέρος τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ πολυτιμότατον, καὶ περὶ τούτου ἴσως γίνῃ ἄλλοτε συζήτησις ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Σήμερον ἡ διάταξις τὴν ὁποίαν παρεμβάλλει ὁ κ. Ὑπουργὸς εἰς τὸ τρίτον ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου ἔχει ἄλλον τινὰ λόγον, λόγον προνοίας, καὶ πολὺ καλῶς ἐτέθη ἐν αὐτῷ· ἀλλὰ δὲν ἔχει βεβαίως τὸν λόγον τὸν ὁποῖον ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ὑποθέτει, ὅτι δῆθεν ἰδιόκτητα ἀτμόπλοια θὰ εὑρεθῶσιν εἰς στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν νὰ μὴ ἔχωσιν Ἕλληνας μηχανικούς. Οὔτε ἐνέχει τὴν ἔννοιαν ὅτι οἱ τυχὸν προσληφθησόμενοι ἀλλοδαποὶ μηχανικοὶ θὰ χρησιμεύσωσιν ὡς διδάσκαλοι εἰς τοὺς ἡμετέρους. Οἱ Ἕλληνες μηχανικοί—καὶ πρέπει, παρουσιασθείσης τῆς εὐκαιρίας ταύτης, νὰ λεχθῶσιν αἱ ὀλίγαι αὐταὶ λέξεις ἀνήκουσαι εἰς αὐτούς,—οἱ Ἕλληνες μηχανικοὶ ἐκίνησαν τὸν θαυμασμὸν τῶν ξένων καὶ δὲν ἐδιδάχθησαν ὑπὸ τῶν ξένων. Ἐργοστάσια Γαλλικὰ καὶ Γερμανικὰ τὰ ὁποῖα κατεσκεύασαν πολεμικὰ πλοῖα διὰ τὴν Ἑλλάδα μετὰ μεγάλης δυσπιστίας κατ’ ἀρχὰς εἶδον ὅτι προσῆλθον μηχανικοὶ Ἕλληνες νὰ παραλάβωσι τὰ πλοῖα ταῦτα καὶ ὁδηγήσωσι διὰ τοῦ Ὠκεανοῦ εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ὅτε δὲ εἰσῆλθον εἰς τὰ πλοῖα καὶ τὰ ὡδήγησαν διὰ μέσου τῶν θαλασσῶν πραγματικῶς ἐκίνησαν τὸν θαυμασμὸν τῶν ξένων μηχανικῶν, καὶ τοῦτο εἶναι πιστοποιημένον καὶ δι’ ἐπισήμων ἐκθέσεων εὑρισκομένων εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν. Δὲν γνωρίζω ἂν θὰ ἠδυνάμεθα νὰ δώσωμεν προνόμια εἰς τὴν τάξιν αὐτήν, ἡ ὁποία τιμᾷ τὴν Ἑλληνικὴν φυλὴν ἀληθῶς, καὶ ὄχι νὰ θέσωμεν περιορισμόν, ὁ ὁποῖος, πλὴν τοῦ ὅτι θὰ δύναται νὰ ἔχῃ καὶ οἰκονομικὰς συνεπείας, θὰ ἐνέχῃ καὶ τὴν ὑποτίμησιν τῆς ἀξίας αὐτῶν, τῆς ἀξίας τάξεως ἀνθρώπων καὶ ἐργατῶν, ἐπὶ τῆς ὁποίας, καθὼς εἶπον καὶ πρότερον, δυνάμεθα πολλὰς ἐλπίδας νὰ βασίσωμεν. Τὸ ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου ἔχει καλῶς κατ’ ἐμὴν γνώμην.

§105ΔΗΜ. ΚΡΕΜΕΖΗΣ. Δυστυχῶς, κύριε Πρόεδρε, δὲν συνέπεσε νὰ ταξιδεύσω, ὅπως ἐταξίδευσεν ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας ἐκ Μολάων συνάδελφος, διὰ νὰ εἶμαι εἰς θέσιν νὰ βεβαιώσω ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως τὴν ἱκανότητα καὶ τὴν ἀξίαν τῶν Ἑλλήνων μηχανικῶν. Ὅ,τι εἶπον ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ἐστηρίζετο εἰς πληροφορίας τὰς ὁποίας μοὶ ἔδωκαν συμπολῖταί μου πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν παρουσιασθέντες ἐνώπιόν μου. Τὰς ἔδωκαν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔχουσι τὸ ἄμεσον ἐνδιαφέρον ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης, ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι διατρέχουσιν ὁλοκλήρους τοὺς Ὠκεανούς, διὰ νὰ κατορθώσωσι νὰ συντηρῶσιν ἑαυτοὺς καὶ τὰς οἰκογενείας των. Δὲν θέλω, Κύριοι, οὔτε εἶπον τοιοῦτόν τι, ν’ ἀποδεχθῶ ὅτι δὲν ὑπάρχουσιν ἐν Ἑλλάδι μηχανικοὶ ἱκανοὶ καὶ ἄξιοι τοῦ ὀνόματος τὸ ὁποῖον φέρουσι καὶ δυνάμενοι νὰ συγκριθῶσι πρὸς Εὐρωπαίους συναδέλφους των. Ἀλλὰ δὲν δύναταί τις ἐξ ἡμῶν ν’ ἀρνηθῇ ὅτι ὑπάρχουσι καὶ μηχανικοὶ οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι ἱκανοί. Τοῦτο τοὐλάχιστον μοὶ ἐβεβαίωσαν μετὰ θετικότητος οἱ συμπολῖταί μου ἔμποροι καὶ ἐφοπλισταὶ διαφόρων ἀτμοπλοίων. Ὅτε τοῦτο ἔχομεν δεδομένον, εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ θεσπίσωμεν τοιαύτην διάταξιν; Βεβαίως ὄχι. Ἐπιτρέπεται νὰ θεσπίσωμεν διάταξιν, ὡς εἶπεν ὁ ἀξιότιμος κ. Βουλευτὴς Ἀττικῆς, ἐπιβάλλουσαν εἰς τὸν ἐμποροπλοίαρχον, ὅταν μεταβῇ εἰς τὴν Κων)πολιν, νὰ εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ προσλάβῃ Ἕλληνα μηχανικόν, καί, ἂν δὲν εὕρῃ Ἕλληνα, τότε νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ λάβῃ ξένον μηχανικόν. Ἀλλὰ πῶς θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ βεβαιώσῃ τὴν μὴ ὕπαρξιν ἐκεῖ Ἕλληνος μηχανικοῦ, ποῦ θὰ ἐμφανισθῇ νὰ βεβαιώσῃ τοῦτο καὶ διὰ ποίας συμβολαιογραφικῆς πράξεως; Ἀλλ’ ἐρωτῶ· καὶ ἂν ὑποτεθῇ ὅτι ὑπάρχουσιν εἷς ἢ δύο οἱ ὁποῖοι ἐταξίδευσαν πολλάκις εἰς ἀτμόπλοια καὶ εἶναι ἀνίκανοι, ὡς ἐβεβαιώθη εἰς τὸν ναυτικὸν κόσμον, ἐρωτῶ· εἶναι ὑποχρεωμένος ὁ ἐμποροπλοίαρχος νὰ λάβῃ εἰς τὸ πλοῖόν του ἀπὸ τοὺς ἀνικάνους; Βεβαίως ὄχι. Ἂν τοιαύτην ὑποχρέωσιν ἐπιβάλλωμεν εἰς τοὺς ἐμποροπλοιάρχους, εἶναι τὸ ἴδιον ὡς νὰ τοῖς λέγωμεν· πηγαίνετε νὰ καταστρέψητε τὰ πλοῖά σας, τὴν περιουσίαν σας. Ἐγὼ ἡ Πολιτεία οὐδεμίαν πρόνοιαν λαμβάνω περὶ ὑμῶν! Πρέπει, Κύριοι, νὰ προστατεύσωμεν τοὺς μηχανικούς, τοὺς ἱκανούς, ν’ ἀποβάλωμεν δὲ τοὺς μὴ ἱκανούς, οἱ ὁποῖοι συνέπεσε νὰ παρουσιάζωσι ψευδῆ διπλώματα. Τοῦτο εἶπον τὸ ὁποῖον ἴσως παρεξήγησαν οἱ κύριοι συνάδελφοι. Φρονῶ ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν θὰ ἔχῃ γνῶσιν τῶν ὅσα συμβαίνουσι καὶ θὰ θελήσῃ νὰ δεχθῇ τὴν τροποποίησιν ταύτην· οἱ μηχανικοὶ λέγεται ὅτι εἶπον ὅτι, ἂν δὲν ψηφίσητε αὐτὸν τὸν νόμον, θ’ ἀπεργήσωσι, θὰ κάμωσι δηλαδὴ νέαν ἐπανάστασιν. Τοῦτο πρέπει νὰ κτυπηθῇ, Κύριοι· ἐπειδὴ δὲ ἡ διάταξις αὕτη δὲν προσκρούει εἰς ἄλλο τι, τὸ ὁποῖον νὰ μὴ δυνάμεθα νὰ πράξωμεν ἐνταῦθα, παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ δεχθῇ τὴν τροποποίησιν ταύτην.

§106Κ. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ τελευταῖον μέρος τῆς ἀγορεύσεώς σας εἶναι ἄξιον προσοχῆς, τὸ περὶ ἀπεργιῶν, καὶ εὔχομαι νὰ δώσῃ ἀφορμὴν εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ μέτρον γενικὸν ὡς πρὸς τοῦτο. Καὶ ἀλλαχοῦ ἐγένοντο ἀπεργίαι καὶ εἴδετε ὁποία ἀναστάτωσις ἐπῆλθεν ἐν Γαλλίᾳ ἕνεκα τῆς ἀπεργίας τῶν ταχυδρομικῶν ὑπαλλήλων. Ἀλλὰ τὰς ἀπεργίας εἰς τὰ ἄλλα Κράτη τὰς περιώρισαν. Τοὺς μηχανικοὺς τῶν ἀτμοπλοίων καὶ τῶν σιδηροδρόμων καὶ τοὺς ταχυδρομικοὺς ὑπαλλήλους καὶ τοὺς ὑπαλλήλους τῶν τροχιοδρόμων καὶ πάντας τοὺς ἀποτελοῦντας μεγάλας τάξεις, τοὺς δυναμένους ν’ ἀπεργήσωσι καὶ νὰ στενοχωρήσωσι τὴν κοινωνίαν, αὐτοὺς ὅλους θὰ ὑπάγωσιν εἰς τὸν στρατιωτικὸν περιορισμὸν καὶ ἡ ἀπεργία παύει ἀμέσως. Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ἡ Κυβέρνησις ἂς λάβῃ ὑπ’ ὄψιν της τὴν παρατήρησιν ταύτην καὶ ἂς σκεφθῇ κατὰ τὸ ὑπολειπόμενον χρονικὸν διάστημα τῆς Συνόδου ταύτης τῆς Βουλῆς νὰ θεραπεύθῃ πραγματικῶς τὴν πληγὴν ταύτην, ἡ ὁποία καὶ εἰς ἡμᾶς ἤρχισε ν’ ἀναφαίνηται. Ἀλλ’ εἰς τὸ ἄλλο μέρος τῆς ἀγορεύσεώς σας δὲν ἔχετε δίκαιον, διότι δὲν ὑποχρεοῖ τις τοὺς ἐμποροπλοιάρχους νὰ προσλαμβάνωσι μηχανικοὺς ἀνικάνους. Ἂν θέλητε νὰ δεχθῆτε ὡς ἀκριβεῖς τὰς πληροφορίας τὰς ὁποίας εἰσήγαγον εἰς τὴν Βουλὴν ἐκ τῶν μακρινῶν ταξιδίων μου εἰς τὸ Ἐξωτερικόν, ἂν παραδεχθῆτε ὅτι ὑπάρχουσι πανταχοῦ καλοὶ μηχανικοί, οὐδεμία ὑπάρχει δυσκολία εἰς τὸν ἐμποροπλοίαρχον νὰ ἐκλέξῃ καλοὺς μηχανικούς. Ἂν δὲ εἶναι ἀνίκανοι μηχανικοὶ οἱ τοιοῦτοι εἶναι οἱ ἔξωθεν ἐρχόμενοι, οἱ ὁποῖοι χρίονται τοιοῦτοι διὰ τὴν Ἀνατολήν, εἶναι οἱ bons pour le Levant, εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι λαμβάνουσι τὰ διπλώματα διὰ πλαστοπροσωπίας. Οἱ τοιουτοτρόπως λαμβάνοντες τὸ δίπλωμα τοῦτο εἶναι ἀνίκανοι, τοῦτο δὲ παύει νὰ γίνηται εἰς τὸ μέλλον διὰ τοῦ νομοσχεδίου. Ὅσον δ’ ἀφορᾷ τὴν παρατήρησιν τὴν ὁποίαν ἐκάματε διὰ τὴν γνώμην τοῦ κ. ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτοῦ πιθανὸν νὰ ἔχητε δίκαιον, διότι πιθανὸν μόνον ἐν Κωνσταντινουπόλει νὰ μὴ εὑρίσκωνται καλοὶ μηχανικοί.

§107Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπειδὴ ὁ ἔντιμος συνάδελφος ἐκ Παρνασσίδος ἐξακολουθεῖ ὑποστηρίζων ὅτι δὲν ὑπάρχουσι καλοὶ μηχανικοὶ Ἕλληνες, θέλω νὰ δώσω εἰς αὐτὸν τὴν πληροφορίαν ὅτι ἀπὸ τοῦ 1890 ὑπερδιακόσιοι μηχανικοὶ Ἕλληνες φέρουσι δίπλωμα μηχανικοῦ· ἔλαβον δὲ δίπλωμα τοιοῦτον, τὸ ὁποῖον ἐπιτρέπει εἰς αὐτοὺς νὰ ὑπηρετῶσι καὶ εἰς Ἀγγλικὰ πλοῖα. Ἡ πληροφορία αὕτη εὑρίσκεται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν, θὰ παρακαλέσω δ’ αὐτὸν νὰ φέρῃ ὡρισμένως αὐτὴν τὴν πληροφορίαν. Τοῦτο καὶ μόνον ἀρκεῖ νὰ πείσῃ ὅλους ὅτι ἔχομεν ὑλικὸν μηχανικῶν διὰ τὰ ἐμπορικὰ πλοῖα ἄριστον καὶ ὅτι θέλομεν πράξει πρᾶξιν ἐπιβλαβῆ, ἂν στερήσωμεν αὐτοὺς τοῦ δικαιώματος τοῦ νὰ ὑπηρετῶσιν εἰς τὰ ἑλληνικὰ πλοῖα. Ὅσον δ’ ἀφορᾷ τὸ λεχθὲν ὑπὸ τοῦ κ. Παπαμιχαλοπούλου, ὅτι ἐν Κωνσταντινουπόλει πιθανὸν νὰ μὴ ὑπάρχῃ προσωπικὸν μηχανικῶν καλῶν, λέγω ὅτι ὑπάρχει καὶ ὅτι δύναται ἓν πλοῖον διερχόμενον ἐκεῖθεν νὰ προσλάβῃ καλὸν μηχανικόν.

§108Ι. ΔΑΜΙΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Ὅσον ἀφορᾷ τὸ δεύτερον μέρος τῆς προτάσεως τοῦ κ. Βουλευτοῦ Παρνασσίδος εἶμαι σύμφωνος· ζητεῖ δηλαδὴ νὰ προστεθῇ διάταξις περὶ ἀπεργίας. Παρακαλῶ δ’ αὐτὸν νὰ διατυπώσῃ τὴν τροπολογίαν του, ἡ ὁποία νὰ κατατεθῇ εἰς τὸ Προεδρεῖον, διὰ νὰ συζητηθῇ εἰς τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν.

§109Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Νὰ ληφθῇ μέτρον γενικόν.

§110Ι. ΔΑΜΙΑΝΟΣ. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου εἶναι δυνατὸν νὰ προστεθῇ ἐνταῦθα εἰδικὴ διάταξις ἀσχέτως πρὸς τὸ γενικὸν μέτρον τὸ ὁποῖον θὰ ληφθῇ. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ πρῶτον μέρος τῆς προτάσεως τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Παρνασσίδος Βουλευτοῦ παρακαλῶ νὰ μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ μὴ συμφωνήσω· παρακαλῶ δι’ αὐτὸ νὰ μείνῃ ἡ διάταξις τοῦ νομοσχεδίου ὡς ἔχει ἀρχικῶς. Ὅτε συνετάσσετο τὸ νομοσχέδιον, ἐσχηματίσθη ἡ γνώμη ὅτι εἶναι ἄδικον ἀλλοδαποὶ μηχανικοὶ νὰ καταλαμβάνωσι θέσεις εἰς τὰς ὁποίας εἶναι δυνατὸν μηχανικοὶ Ἕλληνες καλῶς κατηρτισμένοι νὰ ὑπηρετήσωσι. Τὴν γνώμην μου ταύτην ἐνίσχυσαν κατὰ πολὺ τὰ λεχθέντα ὑπὸ τῶν ἀξιοτίμων Βουλευτῶν ἐξ Ἀττικῆς καὶ Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς κυρίων Ἀγγελοπούλου καὶ Παπαμιχαλοπούλου. Δι’ αὐτὸ ἡ διάταξις αὕτη νὰ μείνῃ ὡς ἔχει.

§111Ν. ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἑξῆς θέματος ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν. Τὰ πλοῖα δὲν ναυπηγοῦνται ἐν τῇ Ἑλλάδι ἀλλ’ ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ καὶ ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον ἐν Ἀγγλίᾳ. Οἱ Ἕλληνες πλοιοκτῆται λαμβάνοντες ἐγγύησιν περὶ τῆς στερεότητος τῶν πλοίων παρὰ τῶν οἰκείων ναυπηγείων ὅτι ἐπὶ ἓν ἔτος δὲν θὰ πάθωσι τίποτε, ὑποβάλλονται καὶ εἰς τὴν ἀπαίτησιν τῶν ναυπηγείων, ἵνα πρὸς ἐκτέλεσιν τῆς τοιαύτης ἐγγυήσεως οἱ μηχανικοὶ ὦσιν Ἄγγλοι, ἄλλως δὲν ἀναλαμβάνουσιν εὐθύνην. Τί δὲ συμβαίνει μὲ τὸ νομοσχέδιον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ; Ὁ πλοιοκτήτης θὰ ὑποστῇ τὸν ὅρον τοῦ νόμου ν’ ἀναλάβῃ ἕνα μηχανικὸν Ἄγγλον ἀλλὰ προσθέτως καὶ ἕνα Ἕλληνα ὁ ὁποῖος θὰ εἶναι ἀργόμισθος ἐπὶ τοῦ πλοίου. Ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ ἐπιβάλωμεν ἀργομίσθους εἰς βάρος τῶν πλοιοκτητόρων. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ δεχθῇ μίαν ἐξαίρεσιν διὰ τὸ πρῶτον ἔτος ἀπὸ τῆς ναυπηγήσεως ἀτμοπλοίων ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ, τουτέστιν, ὅταν πρόκειται περὶ μηχανικοῦ τοῦ λεγομένου μηχανικοῦ τῆς ἐγγυήσεως, νὰ δύναται ὁ πλοιοκτήτωρ νὰ ἔχῃ ἕνα τοιοῦτον ἀλλοδαπὸν μηχανικόν, νὰ μὴ ἔχῃ δὲ τὴν ὑποχρέωσιν νὰ προσλάβῃ καὶ ἕτερον ἀργόμισθον ἡμεδαπόν.

§112Ι. ΔΑΜΙΑΝΟΣ. Ἀποδέχομαι λίαν εὐχαρίστως τὴν τροπολογίαν σας, ἀλλὰ θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ ὑποβάλητε ἐγγράφως αὐτήν.

§113Ν. ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα· ἀμέσως. (Γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 3 ἕως 10 ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς βʹ ἀνάγνωσιν. Ψηφίζονται ἐπίσης εἰς βʹ ἀνάγνωσιν τὰ νομοσχέδια· 1) «περὶ κυρώσεως προσθέτου ταχυδρομικῆς συμβάσεως μεταξὺ τῆς γενικῆς διευθύνσεως τῶν ταχυδρομείων καὶ τηλεγράφων καὶ τῆς ἐν Πάτραις ἑδρευούσης Ἀχαϊκῆς ἀτμοπλοΐας»· 2) «περὶ κυρώσεως ταχυδρομικῆς συμβάσεως μεταξὺ τῆς γενικῆς διευθύνσεως τῶν ταχυδρομείων καὶ τηλεγράφων καὶ τῆς ἐν Λεμησσῷ ἑδρευούσης ἑλληνικῆς ἀτμοπλοΐας Λεμησσοῦ». Ἀναγινώσκεται εἶτα καὶ ψηφίζεται εἰς αʹ ἀνάγνωσιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ νομοσχέδιον «περὶ διαθέσεως ποσοῦ ἐκ τοῦ δυνάμει τοῦ ͵ΓΣΞʹ νόμου συνομολογηθέντος διὰ τὰ ἔργα τῶν δεξαμενῶν Πειραιῶς δανείου πρὸς πληρωμὴν ληξιπροθέσμων ὑποχρεώσεων τοῦ λιμενικοῦ ταμείου»).

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τῶν ἐξ Ἀνατολικῆς Ῥωμηλίας καὶ Βουλγαρίας καταγομένων διδασκάλων». (Γίνεται δεκτὴ ἡ ἀρχὴ καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον μόνον).

§115Ν. ΓΑΤΣΟΣ. Ὑπεβλήθη τροπολογία τις ὑπὸ τοῦ κ. Καρτάλη, εἰς τὴν ὁποίαν προσυπέγραψα καὶ ἐγώ. Διὰ ταύτης παρακαλοῦμεν, ὅπως τὸ προνόμιον τὸ ὁποῖον παρέχεται εἰς αὐτοὺς παρασχεθῇ καὶ εἰς τοὺς ὑποδιευθυντάς, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουσιν ἀπολυτήριον Διδασκαλείου ἀλλὰ πτυχίον ἑλληνικοῦ Λυκείου ἢ Γυμνασίου, ὑπηρέτησαν δὲ ἐπὶ ἔτη μακρὰ ἐκεῖ. Ὀρθὸν εἶναι νὰ μὴ ἀδικηθῶσι καὶ αὐτοί. Πρόκειται περὶ δύο μόνον.

§116ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Καθ’ ὅσον ἔχουσι πτυχίον Διδασκαλείου γίνονται δεκτοί.

§117Ν. ΓΑΤΣΟΣ. Ὑπηρέτησαν ὅμως ἐκεῖ μίαν δεκαετίαν ἔχοντες ἀπολυτήριον Γυμνασίου.

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ τροπολογία τοῦ κ. Ἀ. Καρτάλη ἔχει οὕτω: «Μετὰ τὰς λέξεις «κεκτημένοι δὲ πτυχίον παρέχον εἰς αὐτοὺς τὰ προσόντα τοῦ διδασκάλου» νὰ προστεθῶσι καὶ τὰ ἑξῆς: «ἢ πτυχίον ἑλληνικοῦ Λυκείου ἢ Γυμνασίου ἀνεγνωρισμένου ἢ μὴ τοῦ Ἐξωτερικοῦ καὶ ἐπὶ δεκαετίαν διδάξαντες». (Ἀπορρίπτεται ἡ τροπολογία τοῦ κ. Ἀ. Καρτάλη, ἐρωτηθείσης τῆς Βουλῆς). Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον μόνον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκεται εἶτα καὶ ψηφίζεται εἰς αʹ ἀνάγνωσιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ νομοσχέδιον «περὶ κυρώσεως ταχυδρομικῆς συμβάσεως μεταξὺ τῆς γενικῆς διευθύνσεως τῶν ταχυδρομείων καὶ τηλεγράφων καὶ τῆς ἐν Σύρῳ ἑδρευούσης Κυκλαδικῆς ἀτμοπλοΐας». Ψηφίζεται ἐπίσης εἰς γʹ ἀνάγνωσιν τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου περὶ τηλεγραφοσήμων). Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 11: Γʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ μεταλλείων».

§119ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐπειδὴ δὲν διενεμήθη εἰσέτι, ἀναβάλλεται.

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἑπομένως τὸ ὑπ’ ἀριθ. 11 ἀναβάλλεται. (Ἀναγινώσκεται εἶτα καὶ ψηφίζεται εἰς αʹ ἀνάγνωσιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ νομοσχέδιον «περὶ ἐλευθεροκοινωνίας τῶν πλοίων καὶ περὶ τῶν καταβαλλομένων ὑπ’ αὐτῶν ὑγειονομικῶν δικαιωμάτων». Ἀναγινώσκεται ἐπίσης καὶ ψηφίζεται εἰς αʹ ἀνάγνωσιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ νομοσχέδιον «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ΧΝϚʹ τῆς 21 Δεκεμβρίου 1877 περὶ διορισμοῦ καὶ δικαιοδοσίας τῶν προξενικῶν Ἀρχῶν, ὡς οὗτος ἐτροποποιήθη διὰ μεταγενεστέρων νόμων»). Βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀκτημόνων ὀφειλετῶν τοῦ Δημοσίου».

§121ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Παρακαλῶ ν’ ἀναβληθῇ καὶ αὐτό.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται.

§123Κ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐπειδὴ δὲν διενεμήθησαν αἱ ἐκθέσεις, παρακαλῶ ν’ ἀναβληθῇ τὸ «περὶ μεταρρυθμίσεως τῶν νόμων περὶ προσόντων τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων».

§124ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἔρχεται ἀκολούθως τὸ περὶ φορολογίας τοῦ ἐλαίου καὶ τῶν ἐλαιῶν, τοῦ ὁποίου πάλιν ἡ ἐπιτροπὴ δὲν κατέθηκε τὴν ἔκθεσίν της καὶ αὐτὸ ν’ ἀναβληθῇ.

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλονται.

§126ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Καὶ τὰ ἄλλα, κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι ἕτοιμα· δὲν ἔχουσιν αἱ ἐπιτροπαὶ ὑποβάλει τὰς ἐκθέσεις των.

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. Λοιπὸν θέλετε νὰ λυθῇ συνεδρίασις;

§128ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συναινέσει τῆς Βουλῆς λύεται ἡ συνεδρίασις. (Λύεται ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 8 καὶ 20′ μ. μ.).