1909.10.14

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 18.

τῆς 14ης Ὀκτωβρίου 1909.

(Τετάρτη)

Προεδρία κ. Ἀλ. Σ. Κ. Ῥώμα.

(Ἀναγνωσθέντος τοῦ καταλόγου ὥρᾳ 5 καὶ 30′ μ. μ. ἡ Βουλὴ εὑρέθη ἐν ἀπαρτίᾳ παρόντων 103 Βουλευτῶν.

Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ ἐπικυροῦνται τὰ Πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τοὺς κυρίους Βουλευτὰς ἀλλὰ πρὸ πάντων τοὺς κυρίους Ὑπουργοὺς μετὰ τῆς προσηκούσης εὐλαβείας νὰ ἔρχωνται ἐνωρίτερον. Ὅταν οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ ἔρχωνται εἰς τὰς 5 καὶ 40′, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχωμεν τὴν ἀπαίτησιν ὅπως οἱ κύριοι Βουλευταὶ ἔρχωνται ἐνωρίτερον. Ἑπομένως παρακαλῶ ἀπὸ αὔριον οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ νὰ ἔρχωνται ἐνωρίτερον, ἵνα οὕτω μιμῶνται αὐτοὺς καὶ οἱ κύριοι Βουλευταί. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰς ἑξῆς ἀναφοράς· 1) Ἐπιτροπὴ ἐκπροσωποῦσα τοὺς ἁπανταχοῦ Τηνίους παρακαλεῖ, ὅπως διαγραφῶσιν ἐκ τοῦ νομοσχεδίου περὶ Γενικοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ ταμείου καὶ διοικήσεως Μοναστηρίων αἱ ἐν τοῖς ἄρθροις 3 καὶ 35 σχετικαὶ περὶ τοῦ ἱδρύματος τῆς Εὐαγγελιστρίας τῆς Τήνου διατάξεις· 2) Οἱ δημοδιδάσκαλοι Στυλιανόπουλος καὶ Χοντζέας παραπονοῦνται κατὰ τοῦ κ. νομάρχου Μεσσηνίας ἀρνουμένου τὸν διορισμὸν αὐτῶν, μολονότι δὶς προταθέντων ὑπὸ τοῦ Ἐποπτικοῦ Συμβουλίου· 3) Οἱ κάτοικοι Γιανιτσοῦς τοῦ δήμου Μακρακώμης παρακαλοῦσιν, ὅπως ἡ Βουλὴ μεριμνήσῃ νὰ μεταρρυθμισθῇ ὁ νόμος περὶ παραχωρήσεως τῶν ἐθνικῶν γαιῶν· 4) Ἐπιτροπὴ κατοίκων Διστόμου παρακαλεῖ, ὅπως τροποποιηθῇ ὁ νόμος περὶ ἀγροφυλακῆς καὶ ἐπιτρέπηται ἡ παράστασις τῶν ὑπαξιωματικῶν τῆς Χωροφυλακῆς ὡς δημοσίων κατηγόρων· 5) Διατελέσαντες καὶ διατελοῦντες διδάσκαλοι τῆς ἐν Ἀμπελακίοις Μανιαρείου Σχολῆς παρακαλοῦσιν, ὅπως ὑπαχθῶσιν εἰς τὸν νόμον περὶ συντάξεων· 6) Οἱ βουλευταὶ κύριοι Γ. Κατσίνας, Κ. Αἰγιαλείδης, Ἰ. Στεφανόπουλος, Φ. Μοσχούλας καὶ Ἀθ. Τυπάλδ. Μπασιᾶς ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ νομοσχεδίου «περὶ μεταρρυθμίσεως τοῦ νόμου περὶ προσόντων τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων»· 7) Ὁ κ. Π. Φίλιππας παρακαλεῖ, ὅπως ἀναγραφῇ ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει καὶ ψηφισθῇ εἰς γʹ ἀνάγνωσιν ἡ ψηφισθεῖσα κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον τῆς Βουλῆς εἰς βʹ ἀνάγνωσιν πρότασις νόμου «περὶ ἐπεκτάσεως τῆς ἰσχύος τῶν διατάξεων τοῦ ΥΝΔʹ τοῦ 1872 νόμου περὶ δημοτικῆς φορολογίας καὶ εἰς τοὺς δήμους τῆς νήσου Λευκάδος». Συνυποβάλλει δὲ καὶ τὴν τροπολογίαν τὴν ὁποίαν ἐπὶ τῆς προτάσεως ταύτης ὑπέβαλεν ὁ κ. Π. Βαλαωρίτης. Θὰ τυπωθῶσι καὶ θὰ διανεμηθῶσιν. (Ὅρα Παράρτ. Ἐφημ. Συζητήσεων Βουλῆς, ἀριθ. 156).

§2ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω εἰς τὴν Βουλὴν σχέδιον νόμου «περὶ χορηγίας ἐκτάκτων πιστώσεων ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1909 ἐκ δρχ. εἰς χρυσὸν 1.037.500 καὶ δρχ. 151.400, ἤτοι ἐν ὅλῳ δρχ. 1.178.900».

§3Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς σχέδιον νόμου «περὶ παροχῆς ἀδείας τῶν σιδηροδρόμων Ἀθηνῶν–Πειραιῶς–Πελοποννήσου πρὸς σύναψιν δανείου ἐξ 20.000.000 δρχ. ἐπὶ σκοπῷ τῆς ἑνοποιήσεως τῶν ὑφισταμένων δανείων ἐπὶ ἐλαφροτέρῳ τόκῳ καὶ ἐπὶ τῷ σκοπῷ χρησιμοποιήσεως τοῦ ὑπολοίπου τοῦ δανείου πρὸς προμήθειαν τροχαίου ὑλικοῦ». (Ὅρα Παράρτ. Ἐφημ. Συζητήσεων Βουλῆς, ἀριθ. 157–158).

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Νέγρης ἔχει τὸν λόγον.

§5Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Κύριοι, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ἀναφορᾶς συμπολιτῶν μου λαμβάνω τὸν λόγον ἐπὶ ζητήματος τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρει ὅλην τὴν Ἑλλάδα. Ὡς ἐκ τούτου θὰ παρακαλέσω ὑμᾶς νὰ δώσητε προσοχήν. Καὶ πρῶτον εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ δηλώσω εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς ὅτι οὐδεὶς ἐξ ἡμῶν οὐδ’ ἐπὶ στιγμὴν σκέπτεται νὰ παρεμποδίσῃ τὸ ἔργον τῆς Κυβερνήσεως, οὐδεὶς ἐξ ἡμῶν σκέπτεται νὰ ἀρνηθῇ πάντα τὰ μέσα τὰ ὁποῖα εἶναι ἀπαραίτητα πρὸς ἀντιμετώπισιν τῶν περιστάσεων. Ἐὰν ὑπάρχῃ διαίρεσις μεταξὺ ἡμῶν, αὕτη ἀφορᾷ εἰς τὴν ἐκτίμησιν ὡς πρὸς τὸ σκόπιμον ἢ οὐ τῶν ζητουμένων μέσων, ἀλλ’ ὄχι ὡς πρὸς τὸν ἐπιδεικνυόμενον σκοπόν. Οἱ μὲν νομίζουσιν ὅτι βαίνοντες κατ’ εὐθεῖαν πρὸς αὐτόν, χωρὶς νὰ λάβωσιν ὑπ’ ὄψιν τοὺς κρημνοὺς τοὺς ὁποίους δύνανται νὰ ἀπαντήσωσι πρὸ αὐτῶν, θὰ φθάσωσι ταχύτερον· ἄλλοι, μεταξὺ τῶν ὁποίων εἶμαι καὶ ἐγώ, νομίζουσιν ὅτι πρὶν διευθυνθῶμεν πρὸς τὸν σκοπὸν πρέπει νὰ ἀνιχνεύσωμεν τὸ ἔδαφος τὸ ὁποῖον μᾶς χωρίζει ἀπ’ αὐτοῦ, διὰ νὰ ἀποφύγωμεν τοὺς κινδύνους καὶ φθάσωμεν ἀσφαλέστερον εἰς τὸ τέρμα. Καὶ πρῶτον καὶ κύριον μέλημα εἰς τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ προσέξωμεν εἶναι ὅπως ζητήσωμεν παρ’ ἑκάστου πολίτου ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα δύναται νὰ δώσῃ, ὅπως δώσῃ ταῦτα εὐχαρίστως, ὡς εἶμαι πεπεισμένος ὅτι θέλει τὰ δώσει, ὅταν ζητῶνται ἐντὸς τοῦ δυνατοῦ, διότι τοιουτοτρόπως θὰ διατηρήσωμεν ἐν αὐτῷ τὸ αἴσθημα τῆς πατρίδος ζωηρόν. Τοὐναντίον, καθ’ ἣν στιγμὴν ζητήσωμεν παρ’ αὐτοῦ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δὲν δύναται νὰ δώσῃ, καθ’ ἣν στιγμὴν πιέζομεν καὶ καταθλίβομεν αὐτόν, θέλομεν καταστήσει αὐτὸν ἐχθρὸν τῆς Πολιτείας καὶ θὰ λησμονήσῃ τὸν φυσικὸν ἐχθρὸν τῆς πατρίδος, διὰ νὰ σκέπτηται τὸν τεχνικὸν τὸν δημιουργηθέντα ἐνταῦθα, τὴν Πολιτείαν. Ταῦτα εἶχον ἀνάγκην νὰ εἴπω, ὅπως μὴ ἀνέλθῃ πάλιν ἐπὶ τοῦ βήματος ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ εἴπῃ πρὸς ὑμᾶς· «ἠκούσατε τὸν κ. Βουλευτὴν ἐξ Ἀττικῆς ἀρνούμενον εἰς ἡμᾶς τὰ μέσα τὰ ὁποῖα ζητοῦμεν». Προλαμβάνω ὑμᾶς, Κύριοι, ὅπως, ἂν τυχὸν ἀκούσητε τοῦ Ὑπουργοῦ λέγοντος πάλιν ταῦτα, ὑμεῖς αὐτοὶ διαψεύσητε αὐτὸν καὶ μὴ εὑρεθῶ ἐγὼ πάλιν εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ πράξω τοῦτο. Ναί, Κύριοι, ὅλοι ἐννοοῦμεν νὰ δώσωμεν τὰ μέσα ἅτινα ζητεῖ ὁ κ. Ὑπουργός, καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλ’ ἐπιθυμοῦμεν, ἂν εἶναι δυνατόν, καὶ νὰ συντρέξωμεν, ὅπως εὑρεθῶσι τὰ μέσα. Καὶ βεβαίως παρουσιάζεται εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς, ἐκ πρώτης ὄψεως, ὁ φόρος τοῦ οἰνοπνεύματος ὡς τὸ καλλίτερον μέσον ὅπως δι’ αὐτοῦ εἰσπράξωμεν χρήματα. Ἀναμφισβητήτως καὶ ἡ Ἀγγλία καὶ ἡ Ῥωσία καὶ ἡ Γαλλία καὶ ἡ Γερμανία εἰσπράττουσιν ἑκατοντάδας ἑκατομμυρίων ἐκ τοῦ φόρου τούτου, διατί; Διότι εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα ὁ κόσμος, ὡς ἐκ τοῦ κλίματος, εἶναι ἐπιρρεπὴς εἰς τὸ νὰ πίνῃ τὰ οἰνοπνευματώδη ποτά, καί, οἱονδήποτε φόρον καὶ ἂν ἐπιβάλωσι, θὰ ἐξακολουθήσῃ νὰ πίνῃ. Μόλις ὅμως κατέλθωμεν μεσημβρινώτερον καὶ φθάσωμεν εἰς τὴν Ἰταλίαν αἱ ἑκατοντάδες τῶν ἑκατομμυρίων δὲν εἶναι οὔτε δεκάδες. Τί δυνάμεθα λοιπὸν νὰ περιμένωμεν ἡμεῖς εἰς τὴν Ἑλλάδα ἐκ τοῦ φόρου τούτου, ἡμεῖς οἱ ὁποῖοι εὑρισκόμεθα ἔτι μεσημβρινώτερον; Ἀλλ’ ἔστω· ἂς ζητήσωμεν ἐκ τοῦ φόρου τούτου ὅ,τι δυνατὸν νὰ ζητήσωμεν, ἀλλὰ νὰ τὸ ζητήσωμεν μὴ καταθλίβοντες τοὺς πολίτας ἐκείνους οἱ ὁποῖοι τὴν σήμερον ἀπολαμβάνουσιν ἐκ τῆς κατασκευῆς σούμας τὸ τελευταῖον ὄφελος ὅπερ ἔμεινεν αὐτοῖς μετὰ τὴν κρίσιν τοῦ οἴνου, ἥτις μαστίζει αὐτούς. Ἐπῆλθε, Κύριοι, κρίσις τῶν ἀμπέλων καὶ ἐπῆλθεν ὑπὸ μορφὴν ἀγρίαν, τὴν ὁποίαν ὅλοι γνωρίζετε καὶ ἡ ὁποία ἠνάγκασε τὴν Βουλὴν νὰ συστήσῃ πέρυσιν ἐπιτροπὴν πολυμελῆ, ἵνα μελετήσῃ τὸ ζήτημα. Ἐνθυμεῖσθε δὲ ὅλοι ὅσοι ἐλάβετε μέρος εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἐκείνην μετὰ πόσου ζήλου ὅλοι εἰργάσθημεν, πόσας ὄχι ἡμέρας, ὄχι ἑβδομάδας, ἀλλὰ πόσους μῆνας κατηναλώσαμεν, διὰ νὰ κατορθώσωμεν, ἂν ἦτο δυνατὸν, νὰ ἀνεύρωμεν μέσον τι, ἂν ὄχι διὰ νὰ ἐπαναφέρωμεν τὴν εὐτυχίαν μεταξὺ τῶν ἀμπελοκτημόνων, ἀλλὰ μικράν τινα ἀνακούφισιν. Καὶ ἐσκέφθημεν, Κύριοι, διάφορα μέσα καὶ ὑπεβάλομεν διαφόρους προτάσεις, καὶ ἡ τότε Κυβέρνησις ἠσπάσθη τινὰς ἐξ αὐτῶν καὶ τὰς ἔφερεν εἰς αʹ καὶ βʹ συζήτησιν. Ἀλλὰ περὶ τούτων δὲν γίνεται πλέον λόγος σήμερον, καὶ ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἐπαναφέρῃ τὰ νομοσχέδια ἐκεῖνα, ὅπως γίνωσι νόμοι τοῦ Κράτους, ἰδίως τὸ νομοσχέδιον περὶ παρακωλύσεως τῆς νοθείας τοῦ οἴνου, τὸ ὁποῖον γενικῶς παρ’ ὅλων ἔχει θεωρηθῆ ὡς ἀπαραίτητον. Ἀλλά, Κύριοι, μεταξὺ τῶν πολλῶν ζητημάτων τὰ ὁποῖα ἐξήτασεν ἡ ἐπιτροπὴ ἦτο καὶ τὸ ζήτημα τῆς καταργήσεως τῶν ἀμβύκων. Ἐσκέφθη τότε ἡ ἐπιτροπὴ ὅτι ἦτο δυνατὸν ἴσως ἐπὶ τῆς καταργήσεως τῶν ἀμβύκων νὰ στηριχθῇ, ὅπως ζητήσῃ παρὰ τῆς Ἑνιαίας, ἥτις θὰ ὠφελεῖτο ἐκ τούτου ἀνταλλάγματα ἱκανοποιητικά. Δὲν ἠρκεῖτο νὰ ζητήσῃ τὴν ἀπαλλαγὴν ἀπὸ τῆς στρεμματικῆς φορολογίας, ἥτις οὐδεμίαν θὰ ἔφερε βελτίωσιν τῶν τιμῶν τοῦ οἴνου, ἀλλ’ ἐζήτει παρὰ τῆς Ἑνιαίας τὴν ἀγορὰν μεγάλου ποσοῦ οἴνων ὑποχρεωτικῶς. Ἀμφοτέρους τοὺς ὅρους τούτους ἡ ἐπιτροπὴ ἐθεώρει ἀπαραιτήτους πρὸς κατάργησιν τῶν ἀμβύκων. Σήμερον δὲ τί βλέπομεν; Ὅτι ὁ Ὑπουργὸς καταργεῖ τοὺς ἄμβυκας, διότι κατάργησις εἶναι αἱ διατάξεις τὰς ὁποίας βλέπομεν εἰς τὸν νόμον· καταργεῖ, λέγω, τοὺς ἄμβυκας καὶ ἀπέναντι τούτων προσφέρει εἰς τοὺς χωρικοὺς ὡς δῶρον τὴν κατάργησιν τοῦ φόρου τοῦ στρεμματικοῦ. Καὶ βλέπομεν ἐν τῇ ἀναφορᾷ αὐτοὺς τοὺς χωρικοὺς λέγοντας· «εἰσπράξατε τὸν φόρον, ἀλλὰ δώσατέ μας τὸν τρόπον νὰ τὸν πληρώσωμεν, δώσατε ἀξίαν εἰς τὸ πρᾶγμα ἡμῶν, διότι, ἂν τὸ πρᾶγμα ἡμῶν δὲν ἔχῃ ἀξίαν, ἀδυνατοῦμεν νὰ πληρώσωμεν τὸν φόρον· δώσατε ἀξίαν εἰς τὸ πρᾶγμα ἡμῶν καὶ εἰσπράξατε καὶ τοῦτον τὸν φόρον καὶ διπλάσιον ἀκόμη». Ταῦτα εἶναι τὰ πράγματα. Θεωροῦσιν οἱ ἀναφερόμενοι τὸ δῶρον τῆς στρεμματικῆς φορολογίας ὡς δῶρον ἄδωρον, ἐνόσῳ οὐδὲν μέτρον λαμβάνεται, ὅπως ἡ παραγωγή των δύναται τῳόντι νὰ δίδῃ εἰς αὐτοὺς εἰσόδημά τι. Τοῦτο ἂς ἀσφαλίσῃ εἰς τοὺς ἀμπελοκτήμονας ὁ κ. Ὑπουργός, τότε δὲ καὶ μόνον δύναται νὰ φορολογήσῃ τὸ οἰνόπνευμα, ἂν καί, δι’ οὓς λόγους ἀνέπτυξα, ὀλίγον ἐλπίζω ἐκ τοῦ φόρου τούτου· ὀλίγα ἐλπίζω, πρῶτον διότι, ὡς εἶπον, εἰς τὰ μεσημβρινὰ κλίματα ὁ κόσμος δύναται καὶ νὰ μὴ κάμνῃ χρῆσιν τῶν ποτῶν, καὶ εἴδομεν ἤδη ὅτι εὐθὺς ὡς δυσκολίαι τινὲς παρενεβλήθησαν εἰς τὴν κατανάλωσιν αὕτη ἠλαττώθη. Καὶ ποία ἦτο ἡ δυσκολία; Ἦτο ἡ ὑποχρέωσις ἡ ἐπιβληθεῖσα εἰς τοὺς πωλητὰς ποτῶν νὰ πληρώνωσιν ἔστω καὶ μικρόν τινα φόρον ἐκτὸς τοῦ φόρου τῶν οἰνοπωλῶν. Ἡ μικρὰ αὕτη ἐνόχλησις ἠλάττωσε τὴν κατανάλωσιν κατὰ μεγάλα ποσά, καὶ ὁλονὲν ἐξακολουθεῖ νὰ ἐλαττοῦται. Εἰς τοιοῦτον βαθμὸν ἔφθασαν τὰ πράγματα, ὥστε ἐκτὸς τῶν ἀμπελοκτημόνων καὶ αὐτοὶ οἱ ποτοποιοί, οἱ ὁποῖοι ἄλλοτε εἶχον κατανάλωσιν πολὺ μεγαλειτέραν, εὑρίσκονται σήμερον εἰς τὴν μᾶλλον δυσάρεστον θέσιν, ὥστε πᾶν ἐπιβαρυντικὸν τοῦ οἰνοπνεύματος μέτρον θέλει καὶ αὐτοὺς καταστρέψει. Παρεκάλεσαν τὴν Ἑνιαίαν, ἡ ὁποία εἶναι ἡ μόνη παραχωροῦσα εἰς αὐτοὺς τὸ οἰνόπνευμα — ἡ ὁποία τοῖς τὸ παρεχώρει πρὸς 1 καὶ 30—, νὰ ἐλαττώσῃ τὴν τιμὴν τῶν 1 καὶ 30, καὶ ἀπὸ 1 καὶ 30 ἠναγκάσθη ἡ Ἑνιαία νὰ ἐλαττώσῃ τὴν τιμὴν εἰς 1 δραχμήν.

§6ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἕνεκα τοῦ ἀνταγωνισμοῦ πρὸς τὴν σούμαν ἠναγκάσθη νὰ ἐλαττώσῃ τὴν τιμήν, τὴν ἀνάγκην φιλοτιμίαν ποιουμένη.

§7Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ἂν θέλητε νὰ ἀντιλαμβάνησθε τῶν πραγμάτων ὡς θέλετε, θὰ εὑρεθῆτε εἰς θέσιν οὐχὶ εὐχάριστον μεθαύριον. Λέγω ὅτι εὐθὺς ὡς αὐξήσωμεν τὰ βάρη τοῦ οἰνοπνεύματος εἶναι ἀναμφίβολον ὅτι ἡ κατανάλωσις θὰ ἐλαττωθῇ. Ἀλλὰ θὰ συμβῇ καί τι ἄλλο· τὸ οἰνόπνευμα τοῦ Ἐξωτερικοῦ τιμᾶται εἰς τὴν Ἑλλάδα πρὸς 40 καὶ 50 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν, ἐὰν δὲ φορολογηθῇ, ὡς ζητεῖ ὁ κ. Ὑπουργός, τὸ ἐσωτερικὸν οἰνόπνευμα πρὸς 1 δραχ., θὰ πωλῆται δύο ἕως δύο καὶ ἡμίσειαν δραχμάς, δηλαδὴ θὰ ὑπάρξῃ σχεδὸν μεταξὺ πωλουμένου ἐν Ἑλλάδι καὶ εἰσαγομένου λαθραίως ἐκ τοῦ Ἐξωτερικοῦ ἀναλογία τοιαύτη, ὁποία ὑπάρχει ὡς πρὸς τὸ πετρέλαιον, μεταξὺ τῆς τιμῆς τοῦ λαθραίως εἰσαγομένου καὶ τοῦ πωλουμένου ὑπὸ τοῦ Δημοσίου, καὶ θὰ φθάσωμεν εἰς τὰ ἀποτελέσματα τὰ ὁποῖα μᾶς δίδει τὸ πετρέλαιον, δηλαδὴ εἰς βέβαιον καὶ ἀναπόφευκτον λαθρεμπόριον εἰς μεγάλας διαστάσεις. Καίτοι ὅμως δὲν ἔχω ἐλπίδας ἐπὶ τοῦ φόρου τοῦ οἰνοπνεύματος, δὲν θέλω βεβαίως πολεμήσει τὸ νομοσχέδιον ἕνεκα τοῦ λόγου τούτου· ἡ δοκιμὴ ἂς γίνῃ· τὰ πράγματα θὰ ὁμιλήσωσιν. Ἐκεῖνο ὅμως τὸ ὁποῖον δὲν πρέπει νὰ γίνῃ καὶ ἐπιμένω εἰς τοῦτο εἶναι τὸ ἑξῆς. Δὲν ἐπιτρέπεται σήμερον νὰ ἀφαιρέσωμεν ἀπὸ τὸν χωρικόν, ὁ ὁποῖος οὐδὲν πλέον εἰσπράττει ἀπὸ τὴν ἄμπελον αὐτοῦ, νὰ ἀφαιρέσωμεν, λέγω, τὸ μόνον ὄργανον τὸ ὁποῖον τῷ μένει, ὅπως εἰσπράξῃ τι ἐκ τῆς ἀμπέλου του· μὴ τοῦ ἀφαιρέσητε τὴν μόνην ἐλπίδα ἥτις τῷ μένει, παρεκτὸς ἂν ἀσφαλίσητε αὐτῷ τιμὴν τοῦ οἴνου ἱκανοποιητικήν. Αὐτοὶ εἶναι οἱ μόνοι λόγοι οἱ ὁποῖοι μὲ κάμνουσι νὰ ὑποστηρίξω τὴν ἀναφορὰν τῶν συμπολιτῶν μου νομίζων ὅτι τὸ παράπονον αὐτῶν εἶναι δίκαιον. Δὲν ἐννοῶ νὰ συζητήσω σήμερον τὸ νομοσχέδιον. Ἀλλ’ εἶχον τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ὑποστηρίξω τὸ παράπονον τῶν συμπολιτῶν μου, ὅπως δώσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τὸν καιρόν, ἵνα λάβῃ ὑπ’ ὄψιν αὐτό. Ἀλλά, Κύριοι, θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ ἐπαναλάβω ἐνταῦθα ὅ,τι εἶπον καὶ ἄλλοτε, καίτοι γνωρίζω ὅτι ἡ γνώμη μου αὕτη δὲν εἶναι ἀσπαστή, ἀλλ’ ἐνώπιον τῶν περιστάσεων, ἐπειδὴ ἔχω τὴν πεποίθησιν ὅτι εὑρίσκομαι ἐν τῇ ἀληθείᾳ, ἔχω καὶ τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἐπαναλάβω τὴν γνώμην μου ταύτην. Εἶμαι πεπεισμένος, Κύριοι, ὅτι, ἐνῷ σήμερον εἰς τὴν Ἑνιαίαν δωροῦμεν διὰ τοῦ νομοσχεδίου ποσὸν σημαντικόν, ἀνερχόμενον ἴσως εἰς ἥμισυ καὶ περιπλέον ἑκατομμύριον, τίποτε δὲν λαμβάνομεν παρ’ αὐτῆς, ἐνῷ δι’ ὅσων εἶχον προτείνει πέρυσιν ἐπεβάλλομεν εἰς αὐτὴν νὰ ἀγοράσῃ ποσὸν οἴνου σημαντικόν, τὸ ὁποῖον κατὰ τὴν γνώμην μου δύναται βεβαίως νὰ ἀνέλθῃ εἰς 200 χιλιάδας ἑκατόλιτρα, ἴσως καὶ περιπλέον. Καὶ ναὶ μὲν ἡ Ἑνιαία ἀπήντησεν, ὅπως ἀγοράζῃ τὰ ποσὰ ταῦτα, νὰ δικαιῶται νὰ λαμβάνῃ ὡς παρακράτημα χλωρὰν σταφίδα· καὶ ἐλέχθη τότε ὅτι τοῦτο θὰ ἦτο ἐπιζήμιον εἰς τοὺς ἀμπελουργούς. Καὶ ὅμως τοῦτο σήμερον γίνεται. Λαμβάνει χλωρὰν σταφίδα ἀντὶ παρακρατήματος δι’ ἐμμέσου ἀληθῶς τρόπου. Εἶναι γνωστὸν ὅτι ἡ ἑταιρεία ἀγοράζει κατὰ τὴν ἐποχὴν τῆς συγκομιδῆς τῆς σταφίδος ποσὰ τὰ ὁποῖα κατ’ ἔτος αὐξάνουσι σταφίδος χλωρᾶς· εἶναι δὲ φανερὸν ὅτι ὅσα ποσὰ ἀγοράσῃ ἐκ σταφίδος χλωρᾶς, ταῦτα θὰ ἀφαιρεθῶσιν ἀπὸ τὸ πλεόνασμα τὸ ὁποῖον θὰ μείνῃ εἰς τὸ τέλος τῆς ἐσοδείας καὶ οὕτω θὰ ἐλαττωθῇ τὸ παρακράτημα, καὶ ἰδοὺ πῶς ἐμμέσως καὶ οὐχὶ ἀμέσως συντελεῖται ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἡ Βουλὴ νομίζει ὡς ἐπιζήμιον. Τώρα θὰ ἐρωτήσῃ τις· διατί τὸ ζητεῖ ἡ ἑταιρεία; Ἡ ἑταιρεία τὸ ζητεῖ χάριν εὐκολίας χρηματικῆς, διότι εἶναι ἠναγκασμένη τὴν σήμερον νὰ πληρώνῃ τὴν χλωρὰν σταφίδα, ἐνῷ, ἐὰν ἐθεωρεῖτο ὡς παρακράτημα, δὲν θὰ τὸ ἐπλήρωνεν. Ὥστε εἶναι ζήτημα ἀφορῶν εὐκολίαν ἁπλῶς τῆς ἑταιρείας. Οὐδεμία σχέσις ὅμως ὑπάρχει μεταξὺ τῆς εὐκολίας ἣν ζητεῖ ἡ ἑταιρεία καὶ τῆς ζημίας ἣν διαβλέπει ἡ Βουλὴ εἰς τὴν χρησιμοποίησιν χλωρᾶς σταφίδος ἀντὶ ξηρᾶς διὰ τὸ παρακράτημα. Ἐὰν λοιπὸν τὰ πράγματα ταῦτα ἔχωσιν οὕτω σήμερον, ἐὰν ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα θέλει νὰ ἀπολαύσῃ ἡ ἑταιρεία καὶ τὰ ὁποῖα δὲν θέλει ἡ Βουλὴ νὰ ἐπιτρέψῃ τὰ καρποῦται ἤδη ἡ Ἑνιαία, διατί νὰ μὴ ζητήσωμεν νὰ ἐπωφεληθῶμεν καὶ ἡμεῖς τῆς ἐπιθυμίας τῆς ἑταιρείας, διὰ νὰ τὴν ἀναγκάσωμεν νὰ ἀγοράζῃ ὄχι μόνον τὰ ποσὰ τῶν 150 χιλιάδων χιλιολίτρων, ἀλλ’ ἔτι μεγαλείτερα· νὰ ἀγοράζῃ 200 χιλ. καὶ ἴσως καὶ 250 χιλ. χιλιολίτρων; Βεβαίως τὰ ποσὰ τὰ ὁποῖα λέγω εἶναι ὑποθετικά. Ἀλλ’ ὅτε βλέπω τοσαύτην ἐπιθυμίαν ἐκ μέρους τῆς ἑταιρείας, ὅπως ἡ Βουλὴ ἐνδώσῃ εἰς τὴν ἀπαίτησίν της, ἔχω τὴν ἐλπίδα ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ προβῇ εἰς παραχωρήσεις γενναίας. Ταῦτα, Κύριοι, ὤφειλον νὰ εἴπω, ὅπως μὴ νομίσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι ζητῶ μόνον νὰ κατεδαφίσω. Ἰδοὺ ἡ πρότασίς μου πρὸς ἀνοικοδόμησιν τῆς κατεστραμμένης περιουσίας τῶν συμπολιτῶν μου καὶ περαίνων τὸν λόγον εἰμὶ ἠναγκασμένος νὰ ἐπαναλάβω ὅτι, ἂν ὁμιλῶ ἐναντίον τῶν μέτρων τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἐνῷ εἰμὶ ὁ πρῶτος ὁ ὁποῖος ζητῶ νὰ ἔρχωμαι βοηθὸς εἰς τὰς ὑπὲρ τοῦ Ἔθνους προσπαθείας αὐτοῦ, ἐνῷ εἰμὶ ὁ πρῶτος ὁ ὁποῖος προσπαθῶ νὰ τῷ φανῶ χρήσιμος, λαμβάνω τὸν λόγον, διότι θεωρῶ ὅτι, ὅπως φθάσωμεν εἰς τὸν σκοπὸν τὸν ὁποῖον ὅλοι ἐπιζητοῦμεν, πρέπει νὰ φθάσωμεν ὁμαλῶς καὶ νὰ μὴ σκορπίζωμεν ἐνώπιον ἡμῶν θύματα, διότι, ἐὰν πρόκειται νὰ φθάσωμεν εἰς τὸν σκοπὸν ἡμῶν σκορπίζοντες θύματα, ἂς προσέξωμεν μήπως ἐπὶ τέλους ἴδωμεν ὡς τελευταῖον θῦμα αὐτὴν τὴν πατρίδα ἡμῶν.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λέκας ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ ἀντικειμένου.

§9Θ. ΛΕΚΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, μεθ’ ὅσα ἐλέχθησαν ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἀττικῆς συναδέλφου ὀλίγα τινὰ ἔχω νὰ προσθέσω. Ἡ ὑποβληθεῖσα ἀναφορὰ τῶν ἀμπελοκτημόνων τοῦ νομοῦ Ἀττικῆς ἔδωκεν εἰς ἡμᾶς τὴν εἰκόνα οὐ μόνον τῆς κρισίμου καὶ ἐλεεινῆς αὐτῶν καταστάσεως, ἀλλὰ καὶ τοῦ κινδύνου, ὁ ὁποῖος ἐπαπειλεῖ αὐτούς, ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπιμείνῃ εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ φορολογίας τοῦ οἰνοπνεύματος, ὡς τοῦτο ὑπ’ αὐτοῦ ὑπεβλήθη. Πρέπει νὰ δεχθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὅτι καταργουμένων τῶν ἀμβύκων θὰ ἐπέλθῃ ὁ ἀποκλεισμὸς τῆς σταφυλῆς ἐκ τῆς οἰνοπαραγωγῆς καὶ ἑπομένως ἡ τελεία καταστροφὴ τῶν ἀμπελοκτημόνων. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ νὰ ὑπάρξῃ δευτέρα γνώμη οὔτε ἡ ἐλαχίστη ἀμφιβολία. Ὡς δὲ παρετήρησεν ὁ ἀξιότιμος κ. Νέγρης, καὶ τὸ ἀντάλλαγμα τὸ ὁποῖον ὑπεσχέθη εἰς τοὺς ἀμπελοκτήμονας ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἤτοι ἡ κατάργησις τῆς στρεμματικῆς φορολογίας, πολὺ δικαίως ἐθεωρήθη ὅτι θὰ εἶναι δῶρον ἄδωρον, διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον ὅτι αἱ ἄμπελοι πλέον δὲν θὰ ὑπάρχωσι. Διὰ τὸν λόγον τοῦτον, ἵνα μὴ ἐπὶ πλέον ἀπασχολῶ τὴν Βουλήν, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μὴ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ φορολογίας τοῦ οἰνοπνεύματος ὡς τοῦτο ἔχει, καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τότε μόνον θὰ δικαιωθῇ καὶ θὰ δικαιοῦται νὰ εἴπῃ ὅτι ἐπροστάτευσε τοὺς ἀμπελοκτήμονας, ὅταν ἀφήσῃ τὰ πράγματα ἐπὶ τοῦ παρόντος ὡς ἔχουσι καὶ φέρῃ νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλὴν διὰ τοῦ ὁποίου νὰ καταργήσῃ τὴν στρεμματικὴν φορολογίαν, ὅταν δεχθῇ τὴν πρότασιν περὶ κανονισμοῦ χρεῶν τῶν ἀμπελοκτημόνων, καὶ τότε, ἐπαναλαμβάνω, δύναται νὰ εἴπῃ ὅτι ἐπροστάτευσε πράγματι τοὺς ἀμπελοκτήμονας.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Αἰγιαλείδης ὑπέβαλε τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταργήσεως Δικαστηρίων τινῶν τοῦ Κράτους». (Ὅρα Παράρτημα Ἐφημερίδος Συζητήσεων Βουλῆς, ἀριθ. 159). Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ ἀντικειμένου.

§11ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Μεθ’ ὅσα, Κύριοι, κατὰ τὴν εἰσήγησιν τῶν οἰκονομικῶν μέτρων τῆς Κυβερνήσεως ἀνέπτυξα ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου διεξοδικῶς, διεξοδικώτατα, ἤλπιζον ὅτι δὲν θὰ μοὶ ἐδίδετο ἀφορμή, ἵνα ἐπανέλθω εἰς τὸ προκείμενον θέμα, τοὐλάχιστον πρὸ τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου περὶ φόρου τοῦ οἰνοπνεύματος. Εἶπον, Κύριοι, τότε, δύναμαι δὲ καὶ νῦν νὰ ἐπαναλάβω, ὅτι εὑρισκόμεθα πρὸ τῆς ἀναποδράστου ἀνάγκης, προκειμένου περὶ ἐκτάκτων δαπανῶν αἵτινες δὲν δύνανται νὰ πληρωθῶσι διὰ τῶν συνήθων πόρων τοῦ Προϋπολογισμοῦ, ἀλλὰ διὰ δανείου —καὶ δανείου μεγάλου —, νὰ προσφύγωμεν εἰς νέους φόρους, οἵτινες ἠδύναντο νὰ χρησιμεύσωσιν ὡς ὑπέγγυοι πρόσοδοι. Ἐδήλωσα δὲ τότε ὅτι πρώτη τοιαύτη πρόσοδος θὰ ἦτο τὸ ἐκ 2 δρ. πρόσθετον δικαίωμα καταναλώσεως τοῦ καπνοῦ, τὸ ὁποῖον κατωρθώσαμεν ἤδη νὰ ἐπιβάλωμεν τυχόντες τῆς προηγουμένης συγκαταθέσεως τῆς Διεθνοῦς Οἰκονομικῆς Ἐπιτροπῆς, ἵνα ὁ πρόσθετος οὗτος φόρος μὴ εἰσπράττηται ὑπ’ αὐτῆς, ἀλλ’ εἰσέρχηται ἀπ’ εὐθείας εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον καὶ χρησιμεύσῃ ὡς ὑπέγγυος πρόσοδος διὰ τὸ συνομολογηθησόμενον δάνειον. Ἀλλά, Κύριοι, ὡς ἕκαστος ἐξ ὑμῶν ἐννοεῖ εὐκόλως, δὲν ἐπαρκεῖ μόνη αὐτὴ ἡ πρόσοδος. Ἔχομεν ἀνάγκην καὶ ἄλλων προσόδων καὶ θὰ προσφύγωμεν εἰς διαφόρους τοιαύτας μικράς, ὁποῖαι εἶναι ὁ φόρος τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν, ἡ αὔξησις τῶν φαρικῶν τελῶν, ἡ αὔξησις τῶν προξενικῶν τελῶν τῶν διαμονητηρίων καὶ τῶν πιστοποιητικῶν ἰθαγενείας. Ἀλλ’ ὅλοι αὐτοὶ οἱ φόροι ὁμοῦ μετὰ τοῦ προσθέτου φόρου τοῦ καπνοῦ δὲν θὰ ἐπήρκουν εἰς τὸν ἐπιδιωκόμενον σκοπόν. Ὁ μόνος ἄξιος λόγου πόρος, ὅστις ἐναπελείπετο ἔτι εἰς ἡμᾶς, ἦτο ὁ φόρος τοῦ οἰνοπνεύματος. Ἢ ἔπρεπε, Κύριοι, νὰ προσφύγωμεν εἰς τὸν φόρον τοῦτον ἢ ἔπρεπε νὰ παραιτηθῶμεν πάσης ἐθνικῆς πολιτικῆς. Μέσος ὅρος δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ. Κατ’ ἀνάγκην λοιπὸν προσεφύγομεν εἰς αὐτὸν οὐ μόνον διὰ τὸν λόγον τοῦτον, ἀλλὰ καὶ διότι ἔχομεν τὴν πεποίθησιν ὅτι ὁ φόρος τοῦ οἰνοπνεύματος, εἶναι φόρος κατ’ ἐξοχὴν δίκαιος, τὸν ὁποῖον ὤφειλε τὸ Κράτος πρὸ πολλοῦ ἤδη καὶ πρὸ πολλῶν ἄλλων φόρων νὰ ἔχῃ ἐκμεταλλευθῆ· καὶ ἐν τούτοις μέχρι τοῦδε διὰ λόγους ἀνεξηγήτους ἀφῆκεν αὐτὸν ἀνεκμετάλλευτον. Πρόκειται, Κύριοι, περὶ ἀντικειμένου οὐχὶ τῆς πρώτης ἀνάγκης, οὐχὶ κἂν ἀπολαυστικοῦ ἢ πολυτελείας, ἀλλὰ περὶ ἀντικειμένου αὐτὸ τοῦτο ἐπιβλαβοῦς εἰς τὴν ὑγείαν. Καὶ ἡ ἐπιστήμη δὲ καὶ ἡ πεῖρα τῶν ἄλλων λαῶν μαρτυρεῖ ὅτι τὰ τοιαῦτα ἀντικείμενα πρέπει νὰ φορολογῶνται ἀμειλίκτως, οὐ μόνον δὲ τοῦτο, ἀλλὰ πρὸς ἐξασφάλισιν τοῦ ἐξ αὐτῶν φόρου νὰ ἐπιβάλλωνται τοιοῦτοι περιορισμοί, ὥστε νὰ μὴ χωρῇ κατάχρησίς τις. Ἡμεῖς ὅμως δυστυχῶς, ὡς ἐν ἄλλοις πολλοῖς, καὶ ἐν τούτῳ ἀνατρέποντες καὶ τὰ διδάγματα τῆς ἐπιστήμης καὶ τὴν πεῖραν τὴν ἀλλαχοῦ ἀπαντῶσαν, ἀντὶ νὰ ὑποβάλωμεν εἰς ἀμείλικτον φορολογίαν τὰ τοιαῦτα ἀντικείμενα τὰ ἐπιβλαβῆ εἰς τὴν ὑγείαν, ἔχομεν ὑπαγάγει εἰς αὐτὴν μέχρι τοῦδε ἀντικείμενα πρωτίστης ἀνάγκης, ὡς τὸν ἄρτον, τὸ ἅλας, τὸ πετρέλαιον, τὴν σάκχαριν κ.τ.λ. Καὶ ἀφήσαμεν, Κύριοι, ἀφορολόγητα τὰ ἀντικείμενα τὰ ἐπιβλαβῆ εἰς τὴν ὑγείαν, ὡς εἶναι τὸ οἰνόπνευμα, ἀφήσαμεν ἀπηλλαγμένας πάσης σχεδὸν φορολογίας τὰς ἐκρηκτικὰς ὕλας, ὡς τὴν πυρίτιδα, διὰ νὰ ἀλληλοκτονῶνται οἱ Ἕλληνες, καὶ τὴν δυναμίτιδα, διὰ νὰ καταστρέφηται δι’ αὐτῆς ἐν Ἑλλάδι ἡ ἁλιεία. Ἀλλ’ ἡμεῖς, Κύριοι, ἐνόμισαμεν ὅτι ἦτο καιρὸς πλέον, ἀφοῦ εὑρισκόμεθα τώρα εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ προσφύγωμεν εἰς νέους πόρους τοῦ Κράτους, πρὸ παντὸς νὰ καταφύγωμεν εἰς τὸν σπουδαιότατον πάντων, εἰς τὸν φόρον τοῦ οἰνοπνεύματος. Ἀλλὰ πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ βεβαιωθῇ καὶ εἰσπραχθῇ ὁ φόρος αὐτὸς ἀσφαλέστερον; Καὶ ἄλλοτε, Κύριοι, ὁ ἀείμνηστος Τρικούπης προσέφυγεν εἰς τὸν φόρον αὐτόν, διότι ὅμως ἠθέλησε ν’ ἀφήσῃ ἐλευθέραν τὴν μικρὰν ἀπόσταξιν καθ’ ὅλην τὴν χώραν, τί νομίζετε ὅτι συνέβη; Ἦτο ἀδύνατος ἡ ἐποπτεία καὶ ἡ ἐξέλεγξις ὅλων τῶν κοινῶν ἀμβύκων, οἵτινες ὑπερβαίνουσι κατὰ πολὺ τὰς δώδεκα χιλιάδας ἐν Ἑλλάδι, καὶ δὲν εἶναι κἂν συγκεντρωμένοι εἰς τὰς πόλεις, ἀλλ’ εἶναι ἐγκατεσπαρμένοι ἀνὰ τὰ διάφορα χωρία, ἀνὰ τὰς διαφόρους πολίχνας, ἀνὰ τὰ διάφορα ὄρη καὶ κοιλάδας. Εἶναι ἀληθές, Κύριοι, ὅτι κατ’ ἀρχὰς ὁ φόρος αὐτὸς ἀπέδωκεν ἄξιον λόγου ἔσοδον. Ὅτε ὅμως σὺν τῷ χρόνῳ οἱ μικροὶ ἀποστάκται ἐνόησαν ὁποῖον κέρδος εἶχον ἐκ τῆς καταστρατηγήσεως τοῦ νόμου, ἤρξαντο καὶ αὐτοὶ αὐξάνοντες τὴν παραγωγήν των καταπληκτικῶς, ἀφοῦ αὕτη δυσκόλως ἠδύνατο νὰ ὑπαχθῇ εἰς φορολογίαν. Τοιουτοτρόπως περιωρίσθη ἡ φορολογία εἰς μόνην τὴν μεγάλην ἀπόσταξιν, εἰς τὰ μεγάλα οἰνοπνευματοποιεῖα, τὰ ὁποῖα, μὴ δυνάμενα νὰ ὑποστῶσι τὸν ἀνταγωνισμὸν πρὸς τοὺς κοινοὺς ἄμβυκας, ἐκινδύνευσαν νὰ παύσωσιν ὁλοσχερῶς τὰς ἐργασίας των, τὸ δὲ Δημόσιον ἐπεῖδε τὸ ἔσοδον ἐκ τοῦ φόρου ἐκείνου, τὸ ὁποῖον κατ’ ἀρχὰς εἶχεν ἀνέλθει εἰς 1.600.000, μειούμενον ὀλίγον κατ’ ὀλίγον εἰς 250.000 δραχ. μόνον. Θέλετε τώρα, Κύριοι, νὰ ἐπαναλάβωμεν τὸ ἀτυχὲς ἐκεῖνο πείραμα, ἀφήνοντες καὶ πάλιν ἐλευθέραν τὴν μικρὰν ἀπόσταξιν ἀπὸ τὸν φόρον τοῦ οἰνοπνεύματος; Ἀλλὰ θ’ ἀπεδεικνύομεν οὕτως ὅτι δὲν εἴμεθα εἰς θέσιν ν’ ἀρυώμεθα κἂν τὰ ἀναγκαῖα διδάγματα ἐξ αὐτῆς τῆς ἰδίας ἡμῶν πείρας ἢ ὅτι θέλομεν ν’ αὐταπατώμεθα ἐπιβάλλοντες φόρους ἐξ ὧν οὐδὲν ἄξιον λόγου ἔσοδον δυνάμεθα νὰ προσδοκῶμεν. Τὴν μικρὰν ὅμως ἀπόσταξιν εἶναι ἀνάγκη νὰ περιορίσωμεν ἡμεῖς ὄχι μόνον ἐκ λόγων ταμιευτικῶν, διὰ νὰ ἐξασφαλίσωμεν μίαν σπουδαιοτάτην πρόσοδον ὑπὲρ τοῦ δημοσίου ταμείου, ἥτις πάντοτε μὲν εἶναι ἀναγκαία εἰς αὐτό, μάλιστα δὲ εἰς τὰς σημερινὰς περιστάσεις, ἀλλὰ καὶ ἐκ λόγων ὑγιεινῆς. Τὸ οἰνόπνευμα, Κύριοι, εἶναι καθόλου ἐπιβλαβὲς εἰς τὴν ὑγείαν τοῦ ἀνθρώπου, ἀλλ’ ἐπενεργεῖ ἐπ’ αὐτῆς ἐπιβλαβέστερον, ὅταν προέρχηται ἐκ τῆς μικρᾶς ἀποστάξεως, ἐκ τῶν κοινῶν ἀμβύκων. Αὐτὴ δὲν εἶναι γνώμη ἰδική μου. Εἶναι ἐπιστημονικὴ ἀλήθεια, τὴν ὁποίαν προσεπικυροῖ καὶ αὐτὴ ἡ ἀνωτάτη ὑγειονομικὴ Ἀρχὴ ἐν Ἑλλάδι, τὸ Ἰατροσυνέδριον, ὅπερ μόνον δύναται ν’ ἀποφαίνηται μετὰ κύρους καὶ αὐθεντίας περὶ τοιούτων ζητημάτων. Τὸ Ἰατροσυνέδριον, προκληθὲν πρό τινων μηνῶν ὑπὸ τῆς τότε συσταθείσης μεγάλης κοινοβουλευτικῆς ἐπιτροπῆς πρὸς ἐξέτασιν τοῦ οἰνολογικοῦ ζητήματος, ἀπεφάνθη ὡς ἑξῆς περὶ τῆς χρήσεως τοῦ οἰνοπνεύματος, τοῦ ἀποσταζομένου διὰ τῶν κοινῶν ἀμβύκων (ἀναγινώσκει): «Τὰ οἰνοπνεύματα τὰ παρασκευαζόμενα ἐκ στεμφύλων......διὰ τῆς ἀποστάξεως ἐντὸς ἁπλῶν ἀμβύκων (καζανίων), οὓς ἔχουσι συνήθως παρ’ ἡμῖν οἱ χωρικοί, περιέχουσι μεῖζον ποσὸν ἀνωτέρων πνευμάτων. ..... Ἐνεργοῦσι δὲ ἐπιβλαβῶς οὐ μόνον ἐκ τοῦ περιεχομένου ἐν αὐτοῖς ἀφθόνου τούτου ποσοῦ οἰνοπνεύματος, ἀλλὰ καὶ διὰ τοῦ σχετικῶς ἐν μεγάλῃ ποσότητι ἐνυπάρχοντος φουζελελαίου, ὅπερ ἀναμιγνύεται μετ’ αὐτῶν ἕνεκα τῆς ἀπροσέκτου ἀποστάξεως τῆς ὑπὸ ἀδαῶν ἀνθρώπων δι’ ἀτελῶν συσκευῶν καὶ διὰ μεγάλης ταχύτητος πολλάκις ἐνεργουμένης». Ἰδού, Κύριοι, οἱ λόγοι οἱ συνηγοροῦντες ὑπὲρ τοῦ περιορισμοῦ τῆς διὰ τῶν κοινῶν ἀμβύκων ἀποστάξεως. Πρέπει νὰ ἐννοήσωμεν πάντες ὅτι ἐνόσῳ λειτουργοῦσιν ἐν Ἑλλάδι 12–13 χιλιάδες ῥακοκάζανα εἶναι ἀδύνατον ἀπολύτως νὰ ἐπιβάλωμεν καὶ εἰσπράξωμεν ἀσφαλῶς φόρον οἰνοπνεύματος, εἶναι ἀδύνατον ἀπολύτως νὰ ἔχῃ ἐξ αὐτοῦ τὸ Κράτος ἐτησίαν πρόσοδον δυναμένην ν’ ἀνέλθῃ εἰς τὸ ποσὸν τῶν 2.500.000 ἕως 3.000.000 δραχμῶν. Πλὴν τούτου, ἐὰν κήδηται τὸ Κράτος τῆς ὑγείας τῶν πολιτῶν, ἔχει καθῆκον αὐτὸ νὰ συντελέσῃ διὰ τοῦ προτεινομένου φόρου εἰς τὸν περιορισμὸν τῆς καταναλώσεως τοῦ οἰνοπνεύματος καὶ μάλιστα τοῦ οἰνοπνεύματος τοῦ προερχομένου ἐκ τῶν κοινῶν ἀμβύκων. Βεβαίως, Κύριοι, ἔχουσι δίκαιον οἱ μικροὶ ἀποστάκται νὰ παραπονῶνται κατὰ τοῦ τοιούτου περιορισμοῦ, διότι θὰ ὑποστῶσιν ἐξ αὐτοῦ ζημίαν.

§12ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Καταστροφήν.

§13ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Καταστροφὴν θὰ ὑποστῶσι κυρίως τὰ ῥακοκάζανα, οἱ δὲ μικροὶ ἀποστάκται ζημίαν, ἀπέναντι τῆς ὁποίας δίκαιον νὰ παράσχῃ εἰς αὐτοὺς τὸ Κράτος ἀνταλλάγματα. Τὰ ἀνταλλάγματα δὲ δὲν δύνανται νὰ εἶναι ἢ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐγὼ προανήγγειλα ἤδη, ἤτοι ἡ κατάργησις τῶν φόρων τῶν ἀμπέλων καὶ τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν. Πλὴν ἡμεῖς ἐπιδιώκομεν καὶ ἕτερον ἀγαθόν. Ἄν, Κύριοι, τὸ νομοσχέδιον περὶ φόρου τοῦ οἰνοπνεύματος ἀναγράφεται μεταξὺ τῶν τελευταίων ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει, τοῦτο δὲν ὀφείλεται εἰς τὴν τεχνητὴν ἐξέγερσιν τῶν ἐν Ἀθήναις ποτοποιῶν, ὡς ὑπέθεσάν τινες, ἀλλ’ εἰς τὸν ἑξῆς λόγον. Ἀκριβῶς τὸ ζήτημα τῆς φορολογίας τοῦ οἰνοπνεύματος θέλομεν νὰ συνδυάσωμεν πρὸς ῥιζικὰ μέτρα, ἅτινα σκεπτόμεθα νὰ λάβωμεν διὰ τὴν ἐπίλυσιν τοῦ οἰνολογικοῦ ζητήματος. Ἀρκεῖ ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτὴς νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν του εἰς τὴν διάταξιν ἐκείνην κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ φόρος ἐπιβάλλεται ἀδιακρίτως ἐφ’ ὁλοκλήρου τοῦ οἰνοπνεύματος τοῦ παραγομένου καὶ ὁπωσδήποτε καταναλισκομένου ἐν Ἑλλάδι. Τί δὲ σημαίνει τοῦτο; Σημαίνει ὅτι ἡ ἑταιρεία τῶν Οἴνων καὶ Οἰνοπνευμάτων, ἥτις τὴν σήμερον καταναλίσκει ὑπὲρ τὸ 1.000.000 ὀκάδων φωτιστικοῦ οἰνοπνεύματος, διατρέχει τὸν κίνδυνον νὰ στερηθῇ τὴν ἐξ αὐτοῦ πρόσοδον, διότι, ἐὰν αὐτὴ ἐπιμένῃ νὰ μὴ προέλθῃ εἰς διαπραγματεύσεις πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ νὰ μὴ συντελέσῃ εἰς τὴν ἐπίλυσιν τοῦ οἰνολογικοῦ ζητήματος, εἴμεθα ἠναγκασμένοι νὰ ἐπιμείνωμεν καὶ ἡμεῖς εἰς τὸν φόρον αὐτόν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δικαιοῦται νὰ ζητήσῃ ὁ λαὸς παρ’ ἡμῶν ὡς ἀντάλλαγμα εἶναι νὰ ἔχῃ τὸν φωτισμὸν εὐθηνόν. Ἀλλὰ περὶ τούτου ἐφροντίσαμεν ἐγκαίρως προελθόντες ἤδη εἰς συνεννόησιν μετὰ τῆς Διεθνοῦς Οἰκονομικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ ἐξασφαλίσαντες τὴν συγκατάθεσίν της, ὅπως ὑποτιμήσωμεν τὸ πετρέλαιον κατὰ κιβώτιον ἀπὸ τριάκοντα εἰς εἴκοσι δραχμάς. Ἀλλ’ ἔχομεν, Κύριοι, δι’ ἐλπίδος ὅτι ἡ ἑταιρεία τῶν Οἴνων καὶ Οἰνοπνευμάτων καλῶς σταθμίζουσα τὰ πράγματα καὶ ἀναλογιζομένη τόσον τὸ καλῶς ἐννοούμενον ἴδιον συμφέρον, ὅσον καὶ τὸ συμφέρον τοῦ τόπου ἐν τῷ ὁποίῳ ἔλαβε τὴν ὑπόστασίν της καὶ ἐκ τοῦ ὁποίου ἀρύεται τόσα ὠφελήματα, ὥστε νὰ φθάσῃ εἰς ἣν περιωπὴν εὑρίσκεται αὐτὴ τὴν σήμερον, θὰ θελήσῃ νὰ συνδράμῃ τὸ ἔργον τῆς Κυβερνήσεως ὑπὸ ὅρους συμφορωτέρους ἀπὸ ἐκείνους τοὺς ὁποίους ὁ κ. συνάδελφος ἐξ Ἀττικῆς προέβαλεν ἐξ ὀνόματος αὐτῆς εἰς τὴν Βουλὴν κατὰ τὴν ἡγουμένην αὐτῆς Σύνοδον. Ἡ ἑταιρεία τῶν Οἴνων καὶ Οἰνοπνευμάτων ἀνελάμβανε τότε νὰ ἀγοράζῃ ἑκατὸν πεντήκοντα χιλιάδας ἑκατόλλιτρα γλεύκους ἐτησίως, ἀπέναντι δὲ τῆς ὑποχρεώσεώς της ταύτης ἐζήτησε τὰ ἑξῆς ἀνταλλάγματα: Ἠξίωσεν, ἵνα τὸ Κράτος ἀπογορεύσῃ μὲν τὴν χρῆσιν τῶν κοινῶν ἀμβύκων, ἐπιβάλῃ δὲ εἰς τοὺς σταφιδοπαραγωγοὺς νὰ καταβάλωσι τὸ παρακράτημα εἰς χλωρὰν σταφίδα.

§14Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Εἰς πόσον ποσόν;

§15ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Εἰς ἀνάλογον ποσὸν πρὸς τὴν παρακρατουμένην νῦν ξηρὰν σταφίδα, ἧς χίλιαι ἑνετικαὶ λίτραι ἰσοφαρίζουσι κατὰ μέσον ὅρον πρὸς 1200 ὀκάδας χλωρᾶς σταφίδος. Καὶ ἐνθυμεῖσθε, Κύριοι, πῶς ὁ ἀξιότιμος ἐκ Κερκύρας Βουλευτὴς ἐκ τοῦ προχείρου ἐξήλεγξε τότε τὴν πρότασιν ἐκείνην τοῦ ἐξ Ἀττικῆς συναδέλφου ἀποδείξας ὅτι, προκειμένου νὰ στερηθῶσιν οἱ ἀμπελοκτήμονες τοῦ πλεονεκτήματος τὸ ὁποῖον ἔχουσι τώρα, τοῦ ν’ ἀποστάζωσι τὰ στέμφυλα καὶ τὸ περιττὸν γλεῦκός των καὶ νὰ ἔχωσιν ἐξ αὐτῶν ἓν καὶ ἥμισυ ἑκατομμύριον ὀκάδας σούμας, ἀντιστοιχούσης πρὸς τὸ ποσὸν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ ἐδαπάνα ἡ ἑταιρεία, διὰ νὰ ἀγοράζῃ τὰς 150 χιλιάδας ἑκατολλίτρων γλεύκους, τοῦτο δὲν θὰ ἦτο πλέον ἀντάλλαγμα, ἀλλὰ τοὐναντίον μία δωρεὰ γινομένη ἐκ μέρους τῶν ἀμπελοκτημόνων πρὸς τὴν Ἑταιρείαν.

§16Γ. ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ. Καὶ δι’ αὐτὸ ἀπεκρούσθη.

§17ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Καὶ ὡσεὶ μὴ ἤρκει ἡ δωρεὰ ἐκείνη, ἡ Ἑταιρεία ἐζήτησεν ὡς ἐκ περισσοῦ καὶ τὴν καταβολὴν τοῦ παρακρατήματος εἰς χλωρὰν σταφίδα. Ἡμεῖς, Κύριοι, οὐδέποτε θὰ ἐτολμῶμεν ὑπὸ τοιούτους ὅρους νὰ συμβληθῶμεν πρὸς τὴν Ἑταιρείαν καὶ νὰ παρουσιάσωμεν τοιαύτην τινὰ σύμβασιν εἰς τὴν Βουλήν. Ἄς ἔχῃ ὀλίγην ὑπομονὴν ὁ κ. συνάδελφος ἐξ Ἀττικῆς καί, ὅταν ἔλθῃ ἡ κατάλληλος ὥρα, ἐλπίζω νὰ τὸν πείσωμεν ὅτι κηδόμεθα τῶν συμφερόντων τῶν ἀμπελοκτημόνων, ἂν ὄχι πλέον, πάντως ὅμως ἐξ ἴσου πρὸς ἄλλους οἵτινες δὲν εἶναι σταφιδοκτήμονες καὶ ἀμπελοκτήμονες, οὐδ’ ἔχουσι κυριώτερον πόρον ζωῆς τὴν σταφίδα καὶ τὸν οἶνον, ὡς ἡμεῖς. Ἀλλά, Κύριοι, ὁ φόρος τοῦ οἰνοπνεύματος εἶναι μέρος τοῦ ὅλου οἰκονομικοῦ ἡμῶν συστήματος, τὸ ὁποῖον συνδέεται ἀναποσπάστως μετὰ τῶν ἄλλων οἰκονομικῶν μας μέτρων. Ἡμεῖς δὲν ἤλθομεν νὰ ἐπιβάλωμεν νέους φόρους εἰκῇ καὶ ὡς ἔτυχε, μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ καλύψωμεν οὕτω πως τὸ χαῖνον ἔλλειμμα τοῦ Προϋπολογισμοῦ. Ἡμεῖς ἐπιβάλλομεν φόρους καταναλώσεως ἐπὶ ἀντικειμένων οὐχὶ τῆς πρώτης ἀνάγκης, ἀλλ’ ἐπὶ ἀντικειμένων ἀπολαυστικῶν, ἐπὶ ἀντικειμένων πολυτελείας, ἐπὶ ἀντικειμένων ἐπιβλαβῶν εἰς τὴν ὑγείαν. Ἐπιβάλλομεν ἀμέσους φόρους οὐχὶ εἰς τὴν λαϊκὴν καὶ τὴν μεσαίαν κοινωνικὴν τάξιν, ἀλλ’ εἰς μόνους τοὺς πλουσίους, οἱ ὁποῖοι μέχρι τοῦδε δὲν φορολογοῦνται διόλου ἢ φορολογοῦνται ἀνεπαρκῶς. Ἐπιβάλλομεν τοὺς φόρους αὐτούς, οὐχὶ ὅπως φορολογήσωμεν μόνον, οὐχὶ ὅπως καλύψωμεν μόνον τὸ ἔλλειμμα τοῦ Προϋπολογισμοῦ καὶ ἀνταποκριθῶμεν εἰς τὰς μεγάλας ἐθνικὰς ἡμῶν ἀνάγκας, ἀλλὰ καὶ ὅπως δυνηθῶμεν ν’ ἀνακουφίσωμεν ἐν μέτρῳ τὰς νῦν κυπτούσας ὑπὸ τὰ φορολογικὰ βάρη λαϊκὰς καὶ ἀστικὰς ἡμῶν τάξεις. Ἂν ἐπιβληθῇ ὁ φόρος τοῦ οἰνοπνεύματος, θὰ ἔχῃ οὗτος ὡς ἄμεσον συνέπειαν τὴν ἔκπτωσιν τῆς τιμῆς τοῦ πετρελαίου κατὰ τὸ ἓν τρίτον, ἤτοι ἀντὶ τριάκοντα δραχ. θὰ τιμᾶται ἕκαστον αὐτοῦ κιβώτιον εἴκοσι δραχμάς. Καὶ αὐτὴ θὰ εἶναι μεγάλη ἀνακούφισις διὰ τὸν μικρὸν φορολογούμενον λαόν, ὁ ὁποῖος καὶ ἐν τῇ πρωτευούσῃ, μάλιστα δὲ εἰς τὰς ἐπαρχίας, καταναλίσκει πρὸς φωτισμὸν μόνον πετρέλαιον.

§18Ι. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ τὴν σάκχαριν.

§19ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Βραδύτερον θὰ ἐπακολουθήσῃ καὶ αὐτὸ τὸ μέτρον τῆς ἀνακουφίσεως. Ἀλλ’ ἐκτὸς τῆς ἀνακουφίσεως ἐκ τῆς ἐμμέσου φορολογίας ἡμεῖς ἐννοοῦμεν νὰ προβῶμεν καὶ εἰς ἀνακουφίσεις ἐκ τῆς ἀμέσου φορολογίας διὰ τῆς καταργήσεως ἰδίως τῶν φόρων τῶν ἀμπέλων καὶ τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν.

§20Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Τὰ νομοσχέδια δὲν ὑπεβλήθησαν.

§21Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπεβάλομεν πρότασιν νόμου.

§22ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἀλλ’ ἐπανειλημμένως ἐδήλωσα μέχρι τοῦδε ὅτι τὰ νομοσχέδια αὐτὰ θὰ ὑποβληθῶσιν εἰς τὴν Βουλήν, ἀφοῦ προηγουμένως ψηφισθῶσι τὰ φορολογικὰ ἡμῶν νομοσχέδια, δι’ ὧν θὰ ἐξασφαλίσωμεν τόσας προσόδους ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου, ὥστε νὰ ἐπιτρέπηται εἰς ἡμᾶς ἡ περὶ ἧς ὁ λόγος ἀνακούφισις. Ἓν δὲ τῶν πρωτίστων καὶ κυριωτάτων, ἓν τῶν ἀπαραιτήτων οὕτως εἰπεῖν φορολογικῶν νομοσχεδίων, εἶναι καὶ τὸ τοῦ οἰνοπνεύματος, οὗτινος ὁ φόρος, καθόσον πρόκειται νὰ χρησιμεύσῃ καὶ ὡς ὑπέγγυος πρόσοδος διὰ τὸ μέγα δάνειον, συνδέεται ἀναποσπάστως καὶ μὲ τὴν ἐθνικὴν ἡμῶν πολιτικὴν καὶ εἶναι εἷς τῶν ἀκρογωνιαίων λίθων τόσον αὐτῆς, ὅσον καὶ τῆς καθόλου οἰκονομικῆς ἡμῶν πολιτικῆς.

§23Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ὡς ὑπεβλήθη τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον;

§24ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὡς θὰ τροποποιηθῇ αὐτὸ προσεχῶς. Ἐάν, Κύριοι, δὲν ψηφισθῶσι προηγουμένως τοὐλάχιστον οἱ φόροι τοῦ οἰνοπνεύματος καὶ τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν, προσέτι δὲ οἱ φόροι τοῦ εἰσοδήματος καὶ τῶν κληρονομιῶν, εἶναι ἀδύνατον νὰ σκεφθῶμεν περὶ φορολογικῶν ἀνακουφίσεων, περὶ ἐκπτώσεως τῆς τιμῆς τοῦ πετρελαίου, περὶ καταργήσεως τῶν ἐπαχθῶν καὶ καταθλιπτικῶν φόρων τῶν ἀμπέλων καὶ τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν.

§25Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Εἶμαι πολὺ εὐτυχὴς ὅτι ἤκουσα τὰς δηλώσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν συμφωνούσας τελείως μὲ τὰς δηλώσεις ἃς ἀνέκαθεν ἔκαμον. Εἶχον δηλώσει ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ σταματήσωσιν αἱ διαπραγματεύσεις μὲ τὴν Ἑνιαίαν καὶ ἐδήλωσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι ἐξακολουθεῖ ταύτας καὶ ἐλπίζει νὰ φέρῃ ἀποτελέσματα μᾶλλον εὐνοϊκὰ ἢ τὰς προτάσεις τὰς ὁποίας αὕτη ἔκαμε πέρυσιν, ἀλλὰ καὶ πέρυσιν ἐγὼ συνέστησα ἀπὸ τοῦ βήματος ὅτι ἔπρεπεν αἱ προτάσεις νὰ βελτιωθῶσι καὶ σήμερον ἐδήλωσα πάλιν τοῦτο. Συγχρόνως δὲ βλέπω ὅτι διὰ τοῦ μέσου τούτου ἱκανοποιεῖται ἡ ἐπιθυμία ἐκείνων οὓς ὑπεστήριξα. Ἀλλ’ ὀφείλω νὰ συγχαρῶ καὶ δι’ ἄλλου λόγου τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, διότι, ὡς λέγει, θὰ καταργήσῃ τὴν στρεμματικὴν φορολογίαν καὶ τὸν φόρον τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν. Ἀνέκαθεν ἐφρόνουν καὶ ὁσάκις ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ὡμίλησα ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους ἐδήλωσα ὅτι πρὸ παντὸς πρέπει νὰ φροντίσωμεν νὰ καταργήσωμεν τοὺς φόρους τούτους. Εἶχον εἴπει τότε ὅτι τὸ μέρος τοῦ πληθυσμοῦ, τὸ ὁποῖον μεταναστεύει, εἶναι οἱ χωρικοὶ καὶ ἐζήτησαν συνάδελφοί τινες νὰ ἐμποδίσωσι τὴν μετανάστευσιν διὰ μέσων ἐξαναγκαστικῶν· ἀλλ’ εἶπον ἐγὼ ὅτι, διὰ νὰ ἐμποδίσητε ταύτην, πρέπει νὰ καταστήσητε τὴν ζωὴν τοῦ χωρικοῦ ἀνεκτὴν καὶ πρὸς τοῦτο πρέπει νὰ ἀπαλλάξητε αὐτὸν ἀπὸ τὸν χωροφύλακα καὶ ὅτι τοῦτο ἐπιτυγχάνεται, ἂν ἀπαλλάξωμεν αὐτὸν ἀπὸ τὸν φόρον τῶν ἀροτριώντων καὶ τὸν φόρον τῶν ἀμπέλων των. Ἰδού, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι συμφωνοῦμεν τέλος ἐφ’ ὅλης τῆς γραμμῆς, ἐνῷ ταῦτα ὑπισχνεῖσθε· παρακαλῶ δὲ ὑμᾶς νὰ ἐπιμείνητε, διότι τοῦτο εἶναι ἐπάναγκες, ὄχι μόνον ὅπως ζῶσιν οἱ ἄνθρωποι οὗτοι εὐτυχεῖς ἐν τῇ πατρίδι των, ἀλλὰ καὶ ὅπως ἐπιτύχητε τὴν ἐφαρμογὴν τῶν στρατιωτικῶν νομοσχεδίων, διότι βεβαιωθῆτε ὅτι, ἐὰν ἀφήσητε τοὺς μετανάστας νὰ φεύγωσιν, ὡς σήμερον, θέλετε ἀπατηθῆ εἰς τοὺς ὑπολογισμούς σας, περὶ σχηματισμοῦ στρατοῦ 200,000 ἀνδρῶν. Διὰ πάντας τοὺς λόγους τούτους ἔχω ὑποχρέωσιν νὰ συγχαρῶ ὑμᾶς, καὶ τοῦτο σᾶς ἀποδεικνύει ὅτι, ὁσάκις εὑρίσκω κατακριτέον τι, τὸ κατακρίνω, ὁσάκις δὲ ἐπαινετέον, τὸ ἐπαινῶ, καὶ δὲν δύναμαι νὰ παρεξηγηθῶ.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Νέγρης ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Ἀχαρνῶν περὶ τροποποιήσεως τοῦ περὶ ἀγροφυλακῆς τοῦ 1907 νόμου.

§27Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ὁ νόμος περὶ ἀγροφυλακῆς δὲν ἐπέτυχεν ἕνεκεν ἰδίως διατάξεώς τινος τοῦ ἄρθρου 22. Ὡρίσαμεν ἐν τῷ τελευταίῳ νόμῳ, ἐν τῷ ἄρθρῳ τούτῳ, ὅτι ὁ ἀγροφύλαξ ὁ συλλαμβάνων ποίμνια ἐντὸς κτήματος δὲν ἔχει ἄλλο δικαίωμα ἢ νὰ κρατήσῃ τὸ ἀντίτιμον τοῦ προστίμου διὰ 5 μικρὰ ζῶα καὶ διὰ 2 μεγάλα, ἤτοι διὰ τὰ 5 μικρὰ πρὸς 20 λεπτὰ 1 δραχμήν, ὥστε ὁ ἀγροφύλαξ ὡς μόνον ὄφελος βέβαιον καὶ ἀσφαλὲς ἔχει 1 δραχμήν. Ἀπέναντι τοῦ ἀσημάντου αὐτοῦ ὀφέλους εἶναι ἀποδεδειγμένον ὅτι οὐδεὶς ἀγροφύλαξ φροντίζει νὰ κάμῃ τὸ καθῆκόν του, διότι εἶναι γνωστὸν ἐξ ἄλλου ὅτι ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων ποτὲ δὲν κατωρθώθη νὰ τιμωρηθῶσι σπουδαίως οἱ παραβάται τοῦ νόμου. Ἀλλά, ἐνῷ ταῦτα λέγει ὁ τελευταῖος νόμος, ἡ διάταξις τοῦ ὁποίου ἔφερε τὰ ἐλεεινὰ ἀποτελέσματα, καθ’ ὧν παραπονοῦνται ὄχι μόνον οἱ κάτοικοι τοῦ Μενιδίου, ἀλλὰ καὶ ὅλη ἡ ἐπαρχία—διότι ἄλλη ἀναφορὰ διὰ τὸν αὐτὸν λόγον θὰ κατατεθῇ μετ’ ὀλίγον—, ὁ προηγούμενος νόμος εἶχεν ὅλως διάφορον διάταξιν, διότι ἐπέτρεπε νὰ κρατηθῶσιν ὡς σύλληπτρα ἐξ ὅλων τῶν φωραθέντων ζώων ἐπὶ ξένου κτήματος τὸ ποσὸν τῆς μιᾶς δραχμῆς διὰ τὰ μεγάλα καὶ τῶν 20 λεπτῶν διὰ τὰ μικρά. Τὴν ἐπαναφορὰν τῆς διατάξεως ταύτης ζητοῦσιν οἱ συμπολῖται ἡμῶν, ὑποθέτω δὲ ὅτι εἶναι ἐπιθυμία καὶ τῶν ὑπολοίπων μερῶν τῆς Ἑλλάδος. Θέλω παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ μελετήσῃ τὴν ἀναφορὰν ταύτην καὶ νὰ φέρῃ τὴν ἀπαιτουμένην τροποποίησιν εἰς τὴν ἐν λόγῳ διάταξιν. Προσθέτω δὲ καὶ τὸ ἑξῆς, ὅτι οἱ χωροφύλακες σήμερον ἀρνοῦνται νὰ ἐκτελέσωσι τὴν ὑπηρεσίαν τῆς συλλήψεως τῶν ζώων, πρῶτον διότι οὐδὲν ἢ μᾶλλον ἀσήμαντον κέρδος θὰ ἔχωσι, δεύτερον δὲ διότι νομίζουσιν ὅτι δὲν ἔχουσι δικαίωμα νὰ ἀναμιχθῶσι καὶ ἀφ’ ἑαυτῶν νὰ ἐνεργήσωσιν. Ἐνῷ ὁ νόμος τοῦ 1887 ἐν ἄρθρῳ 8 ὥριζε ῥητῶς ὅτι καὶ οἱ ἰδιοκτῆται καὶ οἱ ἐπιστάται καὶ ὁ φύλαξ τοῦ κτήματος καὶ πᾶς χωροφύλαξ ἢ ἀγροφύλαξ εἶχον δικαίωμα νὰ συλλαμβάνωσι τὸ ζῷον καὶ ὡς ἐκ τούτου νὰ λαμβάνωσι τὸ ἥμισυ τῶν ὅσα διατάσσει ὁ νόμος. Ἀλλ’ ἐπειδὴ ὁπωσδήποτε δύναται νὰ ὑπάρξῃ ἀμφιβολία ἂν ἐξακολουθεῖ ἰσχύουσα ἡ διάταξις αὕτη, παρακαλῶ ὅπως, εἰ δυνατόν, δοθῇ τὸ δικαίωμα τοῦτο διὰ νέας διατάξεως εἰς οἱανδήποτε Ἀρχήν, ἤτοι νὰ δύναται νὰ ἐνεργῇ εὐθὺς ὡς εὕρῃ ἐπὶ ξένου κτήματος βόσκοντα ζῷα. Ἐλπίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ μελετήσῃ μετὰ σπουδαιότητος τὸ ζήτημα, διότι εἶναι γενικὸν παράπονον ὅλης τῆς Ἀττικῆς, ἀλλὰ καὶ ὅλης τῆς Ἑλλάδος.

§28Θ. ΛΕΚΑΣ. Ὁ νέος περὶ ἀγροφυλακῆς νόμος ὁμολογουμένως ἔχει ἀτελείας, αἵτινες ἐγένοντο ἀφορμὴ πρὸς καταστροφὴν τῶν χωρικῶν, ἀλλὰ καὶ ἀφορμὴ δυσαρέστων σκηνῶν. Τὸ ὑπόμνημα τῶν Ἀχαρνέων ἀποδεικνύει εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τὰς ἐλλείψεις, παρακαλῶ δ’ αὐτὸν νὰ μελετήσῃ τὰ αἰτήματα τῶν συμπολιτῶν μου καί, ἂν εὕρῃ αὐτὰ τοιαῦτα, ὥστε νὰ ἐξασφαλίζωσι τὰ συμφέροντά των, νὰ πράξῃ τὰ δέοντα.

§29Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἔλαβον γνῶσιν τῆς ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Μενιδίου, οἵτινες καὶ διὰ ζώσης παρέστησαν εἰς ἐμὲ τὰ παράπονά των. Ταῦτα στρέφονται εἰς τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ κ. ἐξ Ἀττικῆς συνάδελφος καὶ εἰς τὴν ἀπαίτησιν τῆς ἐπαναφορᾶς τῆς διατάξεως τοῦ παλαιοῦ νόμου. Ἀλλ’ ἐνθυμεῖσθε, Κύριοι, ὅτι πάντες ἀκριβῶς πρὸ δύο ἐτῶν, μετὰ τόσας ἐρεύνας καὶ τόσας ἐπιτροπὰς κοινοβουλευτικάς, προέβημεν ἐξ αἰτίας τοῦ τότε ἰσχύοντος νόμου εἰς τὸν νέον, καὶ ὅτι ἀκριβῶς τὸ μέρος αὐτὸ ἦτο ἐκεῖνο ἕνεκα τοῦ ὁποίου πάντες παρεπονούμεθα. Εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ἐξετάσωμεν τὸ ζήτημα μετὰ πολλῆς προσοχῆς καὶ νὰ ἐξετάσωμεν μήπως εἶναι ζήτημα ὀφειλόμενον εἴτε εἰς τὴν ἔλλειψιν τῆς ποιότητος τῶν ἀγροφυλάκων εἴτε εἰς τὴν ἔλλειψιν παροχῆς συνδρομῆς τῶν χωροφυλάκων. Διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω νὰ μὴ σπεύσῃ ὁ κ. Βουλευτὴς νὰ ὑποβάλῃ πρότασιν προτοῦ ἐξακριβώσω τελείως τὸ πρᾶγμα. Διότι, ἐὰν ἐκ τῆς διοικητικῆς ἐρεύνης ἀποδειχθῇ ὅτι δεῖται τροποποιήσεως ὁ νόμος, θὰ προτείνω τοιαύτην εἰς τὴν Βουλήν.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ βουλευτὴς Τρικκάλων κύριος Σ. Γεωργόπουλος. Ἀπουσιάζει. Ὁ βουλευτὴς κύριος Γ. Κουλούρης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ͵ΓΛΑʹ τῆς 2 Ἰουλίου 1904 περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ». (Ὅρα Παράρτημα Ἐφημερίδος Συζητήσεων τῆς Βουλῆς, ἀριθ. 159). Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τὴν νομοθετικήν. Αʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐπιτελικῆς ὑπηρεσίας τοῦ στρατοῦ». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον).

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κλήσεως μὴ γεγυμνασμένων ἐφέδρων ἐθνοφρουρῶν πρὸς ἐκγύμνασιν». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον μόνον καὶ σύνολον). Αʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ͵ΓΛΑʹ περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ τῆς 20 Ἰουνίου 1904». Ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς ὁ κ. Ν. Τσαμαδός.

§32Ν. ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Δὲν σκοπῶ νὰ ἀγορεύσω ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, διότι τοῦτο εἶναι τροποποίησις τοῦ νόμου περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ τοῦ 1904. Σκοπῶ ὅμως νὰ ἐκφράσω τὴν ἐμὴν γνώμην, καθόσον ἀφορᾷ τὰ περὶ Γενικῆς Διοικήσεως τοῦ στρατοῦ. Ὁ στρατὸς διωκεῖτο ἄλλοτε διὰ τῆς Γενικῆς Διοικήσεως. Διὰ τοῦ νόμου περὶ καταργήσεως ταύτης ὁ στρατὸς ἀπέμεινεν ἀκέφαλος, καὶ ἀπέμεινεν ἀκέφαλος, διότι τὸ προκείμενον νομοσχέδιον προνοεῖ μὲν περὶ διοικήσεως τῶν Μεραρχιῶν, οὐδαμοῦ ὅμως ἀναγράφει διάταξιν περὶ διοικήσεως ὁλοκλήρου τοῦ στρατεύματος, τουτέστιν ἐπανερχόμεθα εἰς τὸ παλαιὸν καὶ ἀρχαιότατον σύστημα τοῦ Ἀρχηγείου στρατοῦ. Διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου αἱ Μεραρχίαι εἶναι μονάδες στρατοῦ τελείως ἀνεξάρτητοι ἀπ’ ἀλλήλων, οὐδεμίαν ἔχουσαι σχέσιν μεταξύ των, ὑπαγόμεναι ἀπ’ εὐθείας εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν. Τὸ δὲ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν διοικεῖ τὸν στρατὸν ἀπ’ εὐθείας, τοῦθ’ ὅπερ ἀνέκαθεν ἐκρίθη ἐπιζήμιον διὰ τὴν ὑπηρεσίαν, τὴν ἐκπαίδευσιν καὶ τὴν πειθαρχίαν. Τὸ χείριστον δὲ πάντων ὅτι ἡ πολιτικὴ μεγίστην ἔχει ἀνάμιξιν εἰς τὰ τοῦ στρατοῦ καὶ μεγάλως διαφθείρει τοῦτον διὰ τῆς ἐπεμβάσεώς της. Κατ’ ἀρχὴν τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν δὲν εἶναι προωρισμένον ν’ ἀσκῇ ἀπ’ εὐθείας τὴν διοίκησιν τοῦ Στρατοῦ. Καὶ εἶναι μὲν ἀληθὲς ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν εἶναι προϊσταμένη στρατιωτικὴ Ἀρχή, ἀλλ’ ὅπως ἐπιβλέπῃ τὴν κανονικὴν λειτουργίαν τῶν στρατιωτικῶν σωμάτων καὶ ὑπηρεσίαν καὶ παρασκευάζῃ τὴν νομοθετικὴν τοῦ στρατοῦ ἐργασίαν καὶ ἐν γένει πάσας τὰς ἐργασίας τὰς σχέσιν ἐχούσας πρὸς τὰς στρατιωτικὰς προμηθείας κτλ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ φαντασθῶμεν ἡμεῖς ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, οἱονδήποτε καὶ ἂν φέρῃ βαθμόν, δύναται νὰ εἶναι ἀρχηγὸς τοῦ στρατεύματος. Καὶ ποῦ τοῦ κόσμου εἴδομεν στρατὸν συντεταγμένον ἐπὶ τῇ βάσει τῶν κανόνων τῆς τακτικῆς καὶ ἐν γένει τῶν στρατιωτικῶν διατάξεων, ὅστις νὰ μὴ ἔχῃ ἀρχηγόν; Καὶ τίς θὰ φροντίσῃ περὶ τῆς ἐν εἰρήνῃ διοικήσεως αὐτοῦ; Καὶ τίς θὰ ἐκπαιδεύσῃ καὶ θὰ μορφώσῃ αὐτὸν καὶ τίς θὰ ὁδηγήσῃ αὐτὸν εἰς τὰ πεδία τῶν μαχῶν; Ἀναμφισβητήτως ὁ ἀρχηγός. Ἔχομεν λοιπὸν στρατὸν ἀποτελούμενον ἀπὸ μπουλούκια, ἀπὸ ὁμάδας ἀνεξαρτήτους. Ἡ Γενικὴ Διοίκησις, ὅπως γνωρίζετε πάντες, δὲν εἶχε μόνον σκοπὸν ἐκεῖνον ὃν ἀπέδωκαν αὐτῇ, καὶ ἀπορῶ πῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δὲν ἐνθυμεῖται, ἂν καὶ ἐν τῇ ῥύμῃ τοῦ λόγου του καὶ ἐν τῷ ἐνθουσιασμῷ αὐτοῦ εἶπεν ὅτι αὐτὸς συνέταξε τὸν νόμον τῆς Γενικῆς Διοικήσεως, καὶ ἂς δεχθῶμεν ὅτι αὐτὸς τὸν συνέταξεν, ἀπορῶ, λέγω, πῶς δὲν ἐνθυμεῖται ποῖοι οἱ λόγοι οἱ προκαλέσαντες τὴν σύνταξιν. Οἱ προκαλέσαντες τὴν ἵδρυσιν τῆς Γενικῆς Διοικήσεως λόγοι δὲν ἦσαν ὅπως ἀναθέσωμεν τὴν διοίκησιν τοῦ στρατοῦ ἁπλῶς εἰς τὸν Διάδοχον, ἀλλ’ ὅπως καταστήσωμεν τὴν ἀνωτέραν τοῦ στρατοῦ μονάδα. Ὡς γνωρίζετε, ὁ στρατὸς συντάσσεται κατὰ στρατιωτικὰς μονάδας, ἤτοι ἐκ τριῶν μικροτέρων καὶ τριῶν μεγαλειτέρων, τουτέστι μονάδας λόχου, τάγματος, συντάγματος καὶ μονάδας μεραρχίας, ταξιαρχίας, μοίρας στρατοῦ, corps d'armée. Ἀλλὰ τὸ corps d'armée δὲν ὑφίσταται παρ’ ἡμῖν, διότι διὰ τῆς καταργήσεως τῆς Γενικῆς Διοικήσεως συγκατηργήθη καὶ ἡ μονὰς αὕτη. Λέγω λοιπὸν ταῦτα, διότι ἤλπιζον ὅτι θὰ ἐλαμβάνετο μέριμνα κατὰ τὴν σύνταξιν τοῦ ὀργανισμοῦ καὶ περὶ τῆς ἀνωτέρας μονάδος. Ἔχομεν δὲ παραδείγματα, τὰ ὁποῖα ὑποθέτω ὅτι πᾶς στρατιωτικὸς γνωρίζει, ὅτι στρατὸς μὴ ἔχων ἀρχηγόν, καίτοι ἔτυχε καλῆς ὀργανώσεως καὶ τελείας μορφώσεως καὶ παιδεύσεως, ἐνικήθη ὑπὸ ὑποδεεστέρων· ἔχομεν δ’ ἐξ ἄλλου παραδείγματα ὅτι στρατοὶ νεαροί, στρατοὶ ἀγύμναστοι ἐνίκησαν στρατοὺς ἐντελῶς γεγυμνασμένους, διότι εἶχον ἀρχηγόν. Καὶ τὸ παράδειγμα τὸ γνωρίζομεν ἐκ τῆς Γαλλικῆς ἐπαναστάσεως. Ἄνευ στρατηγίας ὁ Δουμουριὲ ἐπὶ κεφαλῆς στρατοῦ νεοσυλλέκτου μὴ ἔχοντος οὔτε πειθαρχίαν οὔτε συνοχήν, ἔχοντος ὅμως τὸ πῦρ τῆς φιλοπατρίας καὶ τοῦ ἐνθουσιασμοῦ, ὁδηγούμενος δὲ ὑπὸ ἀρίστου στρατηγοῦ ἐνίκησε τὰ στρατεύματα τῆς Πρωσσίας καὶ τῆς Αὐστρίας εἰς τὰ δάση τῆς Ἀργώνης. Ἔχοντες τοιαῦτα διδάγματα ἐκ τῆς ἱστορίας, ἔχοντες τοιαύτας ἐπιβεβλημένας ἐκ τῶν στρατιωτικῶν ὀργανισμῶν ἀρχὰς ἦτο δυνατὸν νὰ παραλείψωμεν ἡμεῖς τὴν ἀρχηγίαν τοῦ σώματος τοῦ στρατοῦ; Ἀλλὰ δὲν εἶναι τοῦτο μόνον τὸ κακόν. Τὸ σῶμα τῶν Γενικῶν Ἐπιτελῶν κατηργήθη καὶ δημιουργεῖται ἕτερον, ἐφ’ οὗ ἐγὼ δὲν ἔχω νὰ συζητήσω. Ἀλλὰ τὸ Ἐπιτελεῖον δὲν ἀνήκει πλέον εἰς τὸ corps d’ armée, εἰς τὸ ἀρχηγεῖον τοῦ στρατοῦ, διότι τοιοῦτον δὲν ὑπάρχει· τὸ Ἐπιτελεῖον προσεκολλήθη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον. Καὶ ποίας μελέτας θὰ κάμῃ τὸ Ἐπιτελεῖον ἄνευ τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ στρατεύματος; Θὰ συνεργάζηται μετὰ τοῦ Ὑπουργοῦ; Καὶ πῶς εἶναι δυνατὸν τὸ Ὑπουργεῖον νὰ ἀναμιχθῇ εἰς τὰς ἐργασίας τῆς Ἐπιτελικῆς ὑπηρεσίας; Δὲν νομίζω λοιπὸν ὅτι εἶναι πρέπον νὰ ἀφήσωμεν τὴν Ἐπιτελικὴν ὑπηρεσίαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπου θὰ ἐργάζηται ὅπως θέλει καὶ ὅταν θέλῃ, ἐν ἀγνοίᾳ, ἐννοεῖται, τῶν ἐμπνεύσεων τοῦ μέλλοντος νὰ ὁδηγήσῃ τὸ στράτευμα εἰς τὸν πόλεμον ἀρχηγοῦ. Ἔλεγον λοιπὸν ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς λησμονήσας τὰ διατρέξαντα κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην εἶπεν ἐν ὅλῃ τῇ ἀφελείᾳ καὶ ἐλευθερίᾳ ὅτι αὐτὸς συνέταξε τὸν νόμον περὶ Γενικῆς Διοικήσεως. Ἐγὼ δὲν θὰ θελήσω ν’ ἀμφισβητήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τὴν δόξαν διὰ τὴν σύνταξιν τοῦ νομοσχεδίου. Εἶναι ἀληθὲς ὅμως ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην διετέλει τμηματάρχης τοῦ προσωπικοῦ τοῦ τμήματος ἐκείνου εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τοῦ ὁποίου ὑπήγετο ἡ σύνταξις τοῦ νομοσχεδίου, καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ ἄλλως, συνετάχθη ὅμως ἐπὶ τῇ βάσει δεδομένου θέματος, καθ’ ὃ ἐννοεῖται ὅτι ὁ κ. τμηματάρχης ὑπῆρξε πέννα καὶ ὄχι διάνοια. Ἀπόδειξις δὲ τούτου εἶναι ὅτι ἔτι καὶ νῦν δὲν κατενόησε ποῖος ὑπῆρξεν ὁ σκοπὸς τῆς Γενικῆς Διοικήσεως, διότι, καθὼς εἶπον, ἡ Γενικὴ Διοίκησις σκοπὸν κύριον εἶχε τὴν διοίκησιν τοῦ στρατοῦ. Οὐδέποτε ἠδυνάμεθα νὰ παραλείψωμεν ἡμεῖς καταργοῦντες τὰ Ἀρχηγεῖα τὰ μέχρι τῆς στιγμῆς ἐκείνης λειτουργοῦντα, δὲν ἦτο δυνατόν, λέγω, νὰ παραλείψωμεν καὶ τὴν ἀρχηγίαν τοῦ στρατεύματος, τὴν διοίκησιν τοῦ σώματος στρατοῦ (corps d’ armée). Ἀνεθέσαμεν ἐπίσης εἰς τὴν Γενικὴν Διοίκησιν καὶ ἄλλην ὑπηρεσίαν, τὴν τῆς ἐπιθεωρήσεως. Καὶ ἀναμφισβητήτως ὁ νόμος τοῦ 1901 ὁμιλεῖ περὶ Γενικῆς Ἐπιθεωρήσεως. Καὶ ἄλλοτε, πρὸ τοῦ 1900, ὑπῆρχε διάταξις περὶ γενικῆς τοῦ στρατοῦ ἐπιθεωρήσεως, ἥτις ἐγίνετο ἀπὸ εἰδικὸν ἐπιθεωρητὴν τοῦ στρατοῦ, καὶ ἐνθυμοῦμαι τὸν ἀντιστράτηγον Σαπουντζάκην, ὅστις ἐνήργει τακτικῶς τὰς γενικὰς ἐπιθεωρήσεις. Αὐτὴ δὲ εἶναι ἡ ἀληθὴς ἔννοια τῶν ἐπιθεωρήσεων. Εἷς καὶ μόνος ἐπιθεωρητὴς θὰ δικάσῃ συγκριτικῶς τὴν ἀξίαν τῶν ἀξιωματικῶν. Τί δὲ τὸ νομοσχέδιον σήμερον πράττει; Ἀναθέτει τὴν ἐπιθεώρησιν εἰς τοὺς μεράρχους καὶ ὕστερον καλεῖ αὐτοὺς εἰς συμβούλιον. Καὶ τί θὰ γνωρίζωσιν οἱ μέραρχοι ἐν τῷ συμβουλίῳ περὶ τῆς ἀξίας τῶν ἀξιωματικῶν, οἵτινες δὲν ἀνήκουσιν εἰς τὰς μεραρχίας αὐτῶν; Ἂν ὅμως ὑπῆρχεν ὁ Γενικὸς Διοικητής, ὁ Διοικητὴς τοῦ corps d’ armée, βεβαίως ἡ γνώμη αὐτοῦ θὰ ἐβάρυνεν ἐπὶ τῆς ἐκτιμήσεως, καθόσον οὗτος θὰ ἦτο ὑποχρεωμένος νὰ γνωρίζῃ ὅλους τοὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ στρατεύματος. Καὶ θὰ ἴδωμεν ἐν τῷ μέλλοντι πολὺ μεγαλείτερα ἀδικήματα ἀφ’ ὅσα εἴδομεν ἐν τῷ παρελθόντι. Καὶ ἐνῷ ταῦτα νομοθετεῖ ὁ ὀργανισμὸς τοῦ στρατοῦ ἀναγινώσκομεν νομοσχέδιον ἄρτι ὑποβληθέν, τὸ περὶ στρατολογίας, τὸ ὁποῖον προνοεῖ περὶ αὐξήσεως τῶν στρατιωτικῶν δυνάμεων. Ὁμολογῶ ὅτι προκειμένου ν’ αὐξήσωμεν τὴν δύναμιν τοῦ στρατεύματος δὲν ὑπάρχει ἄλλος τρόπος ἢ νὰ καλέσωμεν πλειοτέρας ἡλικίας διὰ τὰς τακτικὰς ἀνάγκας τοῦ στρατοῦ καὶ τῶν ἐφεδρειῶν. Καὶ ὑπολογίζει ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι οἱ 14 ἡλικίαι τῆς στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας θὰ φέρωσι στράτευμα περὶ τὰς 200.000. Εἰς τοῦτο ἐγὼ διαφωνῶ. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ τούτου. Τὰ στελέχη τὰ ὑπάρχοντα τοῦ στρατοῦ ἐπαρκοῦσι; Διότι πρέπει νὰ γνωρίζητε ὅτι ὁ ὀργανισμὸς τοῦ στρατοῦ καὶ ὁ νόμος ὁ στρατολογικὸς εἶναι δύο νομοθετήματα ἀρρήκτως μεταξύ των συνδεδεμένα, ὧν τὸ μὲν παρέχει τὴν ὕλην, τὸ δὲ ὀργανώνει καὶ ταξινομεῖ ταύτην. Ποῦ λοιπὸν θὰ τοποθετήσωμεν αὐτὰς τὰς 200.000; Εἰς τὰ στελέχη τὰ ὑπάρχοντα τοῦ στρατοῦ; Ἀλλ’ αὐτὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ περιλάβωσι πλειοτέρους τῶν νῦν, δηλαδὴ 54.000· διότι 18.000 περιλαμβάνει ἑκάστη μεραρχία, ἑπομένως 54.000 ἐν ἐπιστρατεύσει ἢ ἐν πολέμῳ θὰ χωρέσωσιν ἐν αὐταῖς. Δὲν γνωρίζω ποῖος τρόπος μελετᾶται, ὅπως τὰ στελέχη τοῦ στρατοῦ δυνηθῶσι νὰ περιλάβωσιν αὐτὰς τὰς 200.000, διότι δὲν ἀρκεῖ μόνον νὰ καλῶμεν ἄνδρας, διότι βεβαίως Ἕλληνες ὑπάρχουσι πολλοὶ καί, ἂν οἱ ἀποτελοῦντες τὰς ἡλικίας ταύτας καλούμενοι ἔχωσι μεγαλείτερον πατριωτισμὸν καὶ περισσοτέραν εὐσυνειδησίαν, θὰ ἔλθωσι πάντες, καὶ ἑκάστη ἡλικία, ὡς γνωρίζομεν, ὑπερβαίνει τὰς 20.000. Δι’ αὐτὸ νομίζω ὅτι αὐτὰ εἶναι τὰ κενὰ τὰ ὁποῖα παρατηροῦνται εἰς ἀμφότερα τὰ νομοθετήματα καὶ ἑπομένως ὑποθέτω ὅτι ἔχει ὑποχρέωσιν ἡ Κυβέρνησις νὰ συμπληρώσῃ τὰ κενὰ ταῦτα καὶ θέση ἐν ἁρμονίᾳ τὴν λειτουργίαν ἀμφοτέρων τῶν νόμων.

§33Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Πρὸ πάσης ἀπαντήσεως, Κύριοι, καὶ διὰ νὰ μὴ μακρηγορήσω, δηλῶ ὅτι μετ’ ὀλίγας ἡμέρας θὰ ὑποβάλω πρὸ ὑμῶν τὴν συνέχειαν τοῦ στρατιωτικοῦ μου συστήματος, τουτέστι τὴν σύνθεσιν, ἡ ὁποία κοινῶς καλεῖται ὀργανισμὸς τοῦ στρατοῦ. Ἑπομένως, ὅταν ὑποβληθῇ τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο, θὰ καταδειχθῇ ποῖα στελέχη θὰ ἀπαιτῶνται διὰ τὰς μονάδας εἰς τὰς ὁποίας θὰ χωρέσωσιν οἱ ἄνδρες οἵτινες καλοῦνται πρὸς στράτευσιν. Ἀλλ’ ὁ σεβαστός μοι φίλος καὶ προϊστάμενος ἄλλοτε κ. Τσαμαδὸς μὲ παρεξήγησεν, εἰπόντα ὅτι ὑπῆρξα ὁ συντάκτης τοῦ νομοσχεδίου περὶ Γενικῆς Διοικήσεως· διότι ἀληθῶς ἐγὼ δὲν ὑπῆρξα ἡ διάνοια τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλ’ ἁπλῶς ὁ συντάξας καὶ γράψας τὸ νομοσχέδιον, καὶ ὁμολογῶ ὅτι εἶμαι ηὐχαριστημένος, διότι κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην δὲν ὑπῆρξα ἐγὼ ἡ διάνοια τῆς συντάξεως οἱουδήποτε νομοσχεδίου καὶ ἐπεφύλαξα τὴν διανοητικὴν ἐργασίαν μου διὰ τὴν σημερινὴν εὐκαιρίαν. Ὁ ἀξιότιμος φίλος μου κακίζει τὰς μονάδας, κακίζει τουτέστι τὰς μεραρχίας ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι αὗται θὰ ἀποτελῶσι μπουλούκια ἀνεξάρτητα, ἄνευ συνοχῆς, ἄνευ διοικήσεως. Ἀλλὰ κατὰ τοῦτο νομίζω ὅτι ἔσφαλέ πως, διότι εἶναι γνωστὸν ὅτι αἱ ἀνώτεραι μονάδες, αἱ ὁποῖαι τηροῦνται ἐν εἰρήνῃ εἰς ὅλους τοὺς στρατοὺς τοῦ κόσμου, διότι οὐδαμοῦ ὑπάρχει Γενικὴ Διοίκησις, εἶναι ἢ αἱ στρατηγίαι (corps d’ armée) ἢ αἱ μεραρχίαι. Καὶ διὰ μὲν τοὺς μεγάλους στρατοὺς ὑπάρχει ἀνάγκη νὰ ὦσιν αἱ μονάδες μεγαλείτεραι, αἱ στρατηγίαι, καὶ εἴς τινας ἀκόμη μεγάλους στρατοὺς καὶ αἱ μεραρχίαι· ἀλλὰ κατὰ γενικὸν κανόνα εἰς τοὺς μικροτέρους στρατοὺς συμβουλεύουσι πάντες νὰ ὑπάρχωσιν ὡς ἀνώτεραι μονάδες αἱ μεραρχίαι. Ἀλλὰ καὶ ἂν ὑποτεθῇ ὅτι μεραρχίαι ὑπάρχουσιν ἢ ὑποτεθῇ ὅτι ὑπάρχουσι στρατηγίαι, ὁ τρόπος τῆς διοικήσεως δὲν δύναται νὰ εἶναι παρὰ ὁ αὐτός, διότι οὐδαμοῦ ἐν εἰρήνῃ ὑπάρχει ὁ Γενικὸς Ἀρχιστράτηγος. Ὁρίζεται ἐν εἰρήνῃ ὁ Γενικὸς Ἀρχιστράτηγος, χωρὶς ὅμως νὰ διοικῇ καὶ τὰς διαφόρους μονάδας, ἀλλ’ ἁπλῶς ἵνα παρασκευάζηται, ὅπως διοικήσῃ τὰς μονάδας αὐτὰς ἐν πολέμῳ. Τὸ τοιοῦτον δὲ θὰ προβλέψῃ τὸ σχέδιον ἐπιστρατεύσεως, τὸ ὁποῖον θέλει διαλάβει περὶ τοῦ ἀρχιστρατήγου, ὁ ὁποῖος θέλει ὁδηγήσει ἐν πολέμῳ τὰς διαφόρους ταύτας μονάδας. Ἀλλά, καὶ ἂν ἀνωτέρας μονάδας παραδεχθῶμεν, ἄν, ἀντὶ νὰ παραδεχθῶμεν τρεῖς μεραρχίας, παραδεχθῶμεν τρεῖς στρατηγίας, τὸ αὐτὸ ἄτοπον κατὰ τὸν σεβαστὸν φίλον θὰ ἐπέλθῃ ὡς πρὸς τὴν Διοίκησιν. Ὅταν δὲ θὰ ὑποβληθῇ ὁ ὀργανισμός, θὰ ἴδῃ ὁ σεβαστός μοι φίλος ὅτι αὐξάνει ὁ ἀριθμὸς τῶν μεραρχιῶν καὶ ἑπομένως δὲν εἶναι δυνατὸν ὅλαι αὐταὶ αἱ μεραρχίαι νὰ ἀποτελέσωσιν ἓν σῶμα στρατοῦ, ὥστε νὰ ἔχωμεν καὶ τὴν διοίκησιν ἑνιαίαν ἐν εἰρήνῃ. Ἀλλ’ οὔτε εἶναι ἀναγκαία ἡ ἑνιαία αὕτη διοίκησις ἐν εἰρήνῃ. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ σύστημα τῆς ἐπιθεωρήσεως, ἂν θεωρηθῇ ἄτοπον νὰ ἀποφαίνωνται οἱ διάφοροι μέραρχοι περὶ τῶν ἀξιωματικῶν οἱ ὁποῖοι δὲν ἀνήκουσιν εἰς τὰς μεραρχίας των, καὶ σήμερον τὸ αὐτὸ ἄτοπον ὑφίσταται, διότι τὸ συμβούλιον τῶν μεράρχων ὑπὸ τὸν Γενικὸν Διοικητὴν κανονίζει τὰ ζητήματα τῶν προσόντων τῶν ἀξιωματικῶν πρὸς προβιβασμόν. Ἀλλά, οἱονδήποτε τρόπον καὶ ἂν παραδεχθῆτε, εἴτε παραδοχὴν ἑνός, ἀποφαινομένου περὶ τῶν προσόντων τῶν ἀξιωματικῶν, εἴτε πολλῶν, τὸ πλεονεκτικώτερον εἶναι τὰ προσόντα τῶν ἀξιωματικῶν νὰ κανονίζωνται οὐχὶ ὑφ’ ἑνὸς ἀλλ’ ὑπὸ περισσοτέρων, ὑπὸ συμβουλίου τοῦ ἀνωτέρου συμβουλίου, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖται ἀπὸ τοὺς διοικητὰς τῶν ἀνωτέρων μονάδων, διότι αἱ ἐγγυήσεις εἰς τὴν περίστασιν αὐτὴν θὰ εἶναι ἀνώτεραι τῶν ἐγγυήσεων τῶν παρεχομένων ὑπὸ τοῦ ἑνιαίου. Ἄλλως τε τοῦτο γίνεται πανταχοῦ· καὶ ἐν Γαλλίᾳ συμβούλιον στρατηγῶν εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον κανονίζει τὸ ζήτημα τῶν προσόντων τῶν ἀξιωματικῶν. Δὲν βλέπω ἑπομένως κατὰ τί τὸ ἀνώτερον συμβούλιον τῶν μεράρχων θὰ παράσχῃ ὀλιγωτέρας ἐγγυήσεις τῶν σημερινῶν. Εἶμαι ὅμως ἕτοιμος, ἂν μοὶ ὑποδειχθῇ τελειότερός τις τρόπος, δι’ οὗ νὰ δύνανται νὰ κανονίζωνται τὰ ζητήματα αὐτά, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰ προσόντα τῶν ἀξιωματικῶν καὶ καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰς τοποθετήσεις καὶ μεταθέσεις, νὰ τὸν παραδεχθῶ εὐθὺς ὡς πεισθῶ ὅτι εἶναι καταλληλότερος ἐκείνου τὸν ὁποῖον διετύπωσα ἐν τῷ νομοσχεδίῳ. Ἡ Γενικὴ Διοίκησις, ὡς εἶπεν ὁ ἀξιότιμος φίλος μου, συνέστη τότε, ἵνα ἀπομακρύνῃ τὰς πολιτικὰς ἐπηρείας εἰς τὰ δύο ζητήματα, τῶν προβιβασμῶν καὶ τῶν προσόντων, ἀλλὰ κυρίως εἰς ἓν ζήτημα ἠδύναντο νὰ ἐπιδρῶσιν αἱ πολιτικαὶ ἐπήρειαι, εἰς τὸ ζήτημα τῶν τοποθετήσεων, διότι καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῶν προσόντων πρὸς προβιβασμὸν δὲν ἐπέδρων ποτὲ αἱ πολιτικαὶ ἐπήρειαι καί, ἂν ἐγένοντο ἐπιδράσεις, ἐγίνοντο ἐπ’ ὠφελείᾳ τῶν ἀτόμων πρὸς ἐπανόρθωσιν ἀδικημάτων. Ὥστε ἀκριβῶς τὸ ζήτημα τῶν τοποθετήσεων ἦτο ἐκεῖνο διὰ τὸ ὁποῖον ἐθεωρήθη ὡς πλεονέκτημα νὰ προτείνωνται ὑπὸ τῆς Γενικῆς Διοικήσεως. Καὶ ὑπάρχει κίνδυνος καταργουμένης τῆς Γενικῆς Διοικήσεως νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὸ παρελθόν; Δὲν θὰ ἐξετάσω εἰς ποίαν ἐκ τῶν δύο περιπτώσεων γίνονται περισσότερα ἀδικήματα, διότι δὲν πρόκειται περὶ τούτου σήμερον· ἀλλ’ ἀκριβῶς ἵνα μὴ ἐπανέλθωμεν εἰς τὸ παρελθὸν ἀναθέτει τὸ νομοσχέδιον εἰς τοὺς ἀνωτέρους διοικητὰς τοῦ στρατεύματος νὰ κανονίζωσι τὰ ζητήματα τῶν τοποθετήσεων καὶ τῶν μεταθέσεων τῶν ἀξιωματικῶν, ὡς καὶ τὰ ζητήματα τῶν προσόντων πρὸς προβιβασμόν. Νομίζω ὅτι τελειότερον αὐτοῦ σύστημα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ, διότι οὐδαμοῦ ὑπάρχει, ἐπαναλαμβάνω ὅμως νὰ εἴπω ὅτι, ἐὰν μοὶ ἤθελε προταθῆ τελειότερόν τι σύστημα, θὰ τὸ παρεδεχόμην.

§34Ν. ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν ὑπεστήριξε πρᾶγμα πρωτοφανές. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐγὼ ὑπεστήριξα ἀπαντᾷ οὐ μόνον εἰς τοὺς μεγάλους στρατούς, ἀλλὰ καὶ εἰς τοὺς μικρούς· εἶπεν ὅτι οἱ στρατοὶ ὀργανοῦνται κατὰ μεραρχίας. Ἀλλ’ αὐτὸ εἶναι ἰδέα ἀληθῶς πρωτοφανής, διότι πάντες γνωρίζομεν ὅτι τὰ σώματα στρατοῦ (corps d’ armée) εἶναι ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦσι τὴν στρατηγικὴν μονάδα. Ταῦτα περιλαμβάνουσιν ὅλα τὰ ὅπλα, οἷον πεζικόν, ἱππικόν, πυροβολικόν, μηχανικὸν καὶ πάσας τὰς δευτερευούσας ὑπηρεσίας, ἐνῷ αἱ μεραρχίαι παρὰ τοῖς Εὐρωπαίοις περιλαμβάνουσι μόνον τὸ πεζικόν. Ἀλλὰ τοῦτο τάχα συμβαίνει μόνον εἰς τὰ μεγάλα Κράτη; Μήπως καὶ εἰς τὰ μικρότερα δὲν συμβαίνει τὸ αὐτό; Μήπως ὁ Σερβικὸς στρατὸς δὲν εἶναι οὕτω συντεταγμένος; Μήπως ὁ Ῥωμουνικὸς στρατός, μήπως ὁ Βουλγαρικός, δὲν ἔχει τὴν αὐτὴν σύνταξιν; Ὁ στρατὸς ἐν Ἑλλάδι εἶναι συντεταγμένος κατὰ μεραρχίας καὶ τοῦτο εἶναι σφάλμα μέγιστον· τοῦτο ὅμως δὲν ἐμποδίζει, ἵνα ἔχωμεν καὶ τὴν ἀνωτέραν μονάδα ἐν ἐνεργείᾳ. Ἀλλὰ λέγει ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι, ὅταν πρόκειται νὰ δράσῃ ὁ στρατός, θὰ διορίσῃ τὸν ἀρχηγόν, ἀλλὰ νομίζω ὅτι τότε εἶναι καλλίτερον νὰ τῷ δώσωμεν μαγκούραν καὶ ὄχι τὴν ῥάβδον τοῦ στρατηγοῦ· διότι στρατηγὸς ὁ ὁποῖος δὲν ἐγύμνασε, δὲν ἐδίδαξε, δὲν ἐμόρφωσε, δὲν διῴκησε τὸν ἐν εἰρήνῃ στρατόν, βεβαίως οὗτος θ’ ἀποτύχῃ ἐν πολέμῳ. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῶν τοποθετήσεων τῶν ἀξιωματικῶν νομίζω ὅτι σφάλλεται ὁ κ. Ὑπουργός, διότι ἡ γνώμη τῶν τριῶν, ὅπως κανονίζεται σήμερον, δὲν εἶναι ὁμοία μὲ τὴν γνώμην τῶν τριῶν, ὅπως ἦτο πρότερον ὑπὸ τὴν διεύθυνσιν τοῦ ἀρχηγοῦ. Δὲν λέγω ὅτι οἱ μέραρχοι δὲν θὰ κάμωσι τὸ καθῆκόν των· ἀλλὰ δὲν θὰ εἶναι καὶ ἐν πλήρει ἐπιγνώσει τῆς ἱκανότητος καὶ τῆς ἀξίας ὅλων τῶν ἀξιωματικῶν. Αὐτὰ λοιπὸν ἤθελον νὰ παρατηρήσω ἐπὶ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, οὐχὶ ὅπως ὑποδείξω τὰ μέτρα τῆς συγκροτήσεως τοῦ στρατεύματος, διότι οὔτε πρόκειται νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν· παρατηρῶ μόνον τὰς ἐλλείψεις καὶ τίποτε περισσότερον.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνονται δεκτὰ ἄνευ ἀντιρρήσεως τὰ ἄρθρα 1–7 τοῦ νομοσχεδίου). Ἄρθρον 8 (ἀναγινώσκεται). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 8 ὑπάρχει τροπολογία τοῦ βουλευτοῦ Λαρίσης κ. Ἰ. Γιαννακίτσα ἔχουσα οὕτως: Εἰς τὸ ἄρθρον 8, παράγραφον 2, νὰ διαγραφῶσιν αἱ φράσεις «περιλαμβάνον καὶ τὸ ἀρχικτηνιατρεῖον» καὶ ἀντὶ τούτων νὰ τεθῶσιν αἱ φράσεις «4) καὶ τὸ ἀρχικτηνιατρεῖον».

§36Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐθεωρήθη ὅτι ἔπρεπεν ἡ ὑγειονομικὴ ὑπηρεσία νὰ εἶναι ἑνιαία καὶ ἑπομένως...

§37Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίρρησις ὡς πρὸς τὴν τροπολογίαν.

§38Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ. Ἐπειδὴ ὑπάρχει διαφωνία ὡς πρὸς τὴν τροπολογίαν, φυσικὰ ἐγὼ δὲν τὴν ἀποδέχομαι.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Γιαννακίτσα παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. (Γίνονται εἶτα δεκτὰ τὰ ἄρθρα 8 καὶ 9 ἄνευ ἀντιρρήσεως). Ἄρθρον 10 (ἀναγινώσκεται).

§40Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ. Παρακαλῶ, ὅπως εἰς τὸ αʹ ἐδάφιον προστεθῇ μετὰ τὰς λέξεις «πάσας τὰς θέσεις ταύτας» ἡ φράσις «εἰς τούτους περιλαμβάνονται καὶ οἱ Βασιλόπαιδες». Εἶναι σύμφωνον μὲ τὴν ἑρμηνείαν τὴν ὁποίαν ἔκαμον, ὅτε ὑπέβαλον τὸ νομοσχέδιον.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. Τώρα ὑπάρχει ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 10 τροπολογία τοῦ κ. Ἰ. Γιαννακίτσα ἔχουσα οὕτως: Εἰς τὸ ἄρθρον 10, παράγραφον 3, ἐδάφιον αʹ, νὰ διαγραφῶσιν αἱ λέξεις «μετὰ τῆς κτηνιατρικῆς» καὶ νὰ προστεθῇ «βʹ τῆς κτηνιατρικῆς».

§42Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ. Ἐξαρτᾶται ἐκ τῆς ἄλλης τροπολογίας. Ἀφοῦ ἀπερρίφθη ἡ ἄλλη, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ αὕτη δεκτή.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἡ τροπολογία τοῦ κ. Γιαννακίτσα ἀπορρίπτεται. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 10, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνονται εἶτα δεκτὰ ἄνευ ἀντιρρήσεως τὰ ἄρθρα 11 ἕως 14 τοῦ νομοσχεδίου). Ἄρθρον 15 (ἀναγινώσκεται). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 15 ὑπάρχει τροπολογία τοῦ βουλευτοῦ Παρνασσίδος κ. Κρεμεζῆ ἔχουσα οὕτως: «Εἰς τὸ ἄρθρον 15 μετὰ τὰς λέξεις «αʹ) ἐπὶ τοῦ γενικοῦ ἀρχιατρείου» προστίθεται· «Τὸ ἐδάφιον γʹ ἀντικαθίσταται διὰ τοῦ ἑξῆς: βʹ) Ἐκ τῆς ἀνωτάτης στρατιωτικῆς ὑγειονομικῆς ἐπιτροπῆς καὶ τῶν δευτερευουσῶν ὑγειονομικῶν ἐπιτροπῶν μὴ ἐχουσῶν ἴδιον προσωπικὸν πλὴν τοῦ γραμματέως τῆς ἀνωτάτης ὑγειονομικῆς ἐπιτροπῆς, οὗτινος ἡ θέσις ὁρίζεται εἰς ἰατρὸν εἰσηγητὴν ἢ ἐν ἐλλείψει ὑπίατρον ὑπεύθυνον διὰ τὴν φύλαξιν τοῦ ἀρχείου καὶ τὴν ἔκδοσιν πιστοποιητικῶν ὑπογεγραμμένων παρ’ αὐτοῦ ἄνευ τῆς ἐγκρίσεως τοῦ Ὑπουργείου».

§44Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ. Δὲν ἐνόησα ἀκριβῶς τί θέλει ὁ κ. Βουλευτής. Παρακαλῶ νὰ μείνῃ διὰ τὴν βʹ ἀνάγνωσιν, ἀφοῦ ἀπουσιάζει καὶ ὁ κ. Βουλευτής.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα· μένει διὰ τὴν βʹ ἀνάγνωσιν. Ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ ἄρθρου 15 ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Ἰ. Γιαννακίτσα ἔχουσα οὕτως: Εἰς τὸ ἄρθρον 15, παράγραφον 3, νὰ διαγραφῶσιν αἱ φράσεις «ἐκ τοῦ παρὰ τῷ γενικῷ ἀρχιατρείῳ κτηνιατρείου» καὶ νὰ προστεθῶσιν αἱ φράσεις «ἐκ τοῦ παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Στρατιωτικῶν ἀρχικτηνιατρείου».

§46Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ. Εἶναι σχετικὴ μὲ τὰς δύο ἄλλας τὰς ἀπορριφθείσας. Ἑπομένως φυσικὰ θὰ ἀπορριφθῇ καὶ αὕτη. Ὑπάρχει εἰς τὸ ἄρθρον τοῦτο κάποιον τυπογραφικὸν λάθος, δηλαδὴ ἀντὶ «ἀρχικτηνιατρείου» ἐγράφη «κτηνιατρείου». Παρακαλῶ νὰ διορθωθῇ τοῦτο.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 15 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνεται εἶτα δεκτὸν ἄνευ ἀντιρρήσεως τὸ ἄρθρον 16 τοῦ νομοσχεδίου). Ἄρθρον 17 (ἀναγινώσκεται). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 17 ὑπάρχει τροπολογία τοῦ βουλευτοῦ Κορινθίας κ. Πετρίδου ἔχουσα οὕτω: «Τὸ ἄρθρον 17, ἐδάφιον 13, τροποποιεῖται ὡς ἑξῆς: «Ὁ χρόνος ὃν διήνυσαν οἱ μαθητεύσαντες ἐν τῷ Σχολείῳ τῶν Εὐελπίδων μετὰ τὸν ἐν αὐτῷ δοθέντα ὅρκον λογίζεται ὡς χρόνος πραγματικῆς στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας· ὡς ἐπίσης λογίζεται τοιοῦτος διὰ τοὺς μὴ ἐν αὐτῷ ὁρκισθέντας ὁ διανυθεὶς κατὰ τὰ δύο τελευταῖα ἔτη».

§48Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ἡ τροπολογία εἶναι δικαιοτάτη, καὶ ἐλπίζω ὅτι δὲν θὰ διστάσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ τὴν ἀποδεχθῇ.

§49Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ. Νὰ τεθῇ ἀπὸ τοῦ 18 ἔτους συμπεπληρωμένου, διὰ νὰ εἶναι τὸ ἔτος τὸ ὁποῖον εἶναι στρατεύσιμον.

§50Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ τὸ βʹ ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου 17 ἐπιτρέπεται εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως ἐντὸς μηνὸς ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς ἰσχύος τοῦ παρόντος νόμου προκηρύξῃ εἰσιτηρίους ἐξετάσεις. Θὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν ἐπὶ τούτου, ὅτι μέχρις ὅτου ὁ νόμος οὗτος κυρωθῇ ὑπὸ τοῦ Βασιλέως καὶ δημοσιευθῇ εἶναι πολὺ πιθανὸν νὰ φθάσωμεν εἰς τὸ τέλος τοῦ μηνός, ἐὰν δὲ προσθέσωμεν τὸν ἕνα μῆνα, μετὰ τὸν ὁποῖον θὰ ἐπιτραπῇ εἰς ὑμᾶς νὰ προκηρύξητε ἐξετάσεις, καὶ προσθέσωμεν καὶ τὸ διάστημα τῶν ἐξετάσεων, εἶναι πολὺ φυσικὸν νὰ φθάσωμεν εἰς τὸν Ἰανουάριον, κατὰ τὸν ὁποῖον θὰ εἶναι δυνατὸν εἰς τοὺς νέους μαθητὰς τοὺς ἐξετασθησομένους νὰ εἰσέλθωσιν εἰς τὸ Σχολεῖον καὶ διακούσωσι τὰ μαθήματα. Ἀλλὰ μέχρι τοῦ Ἰανουαρίου θὰ ἔχῃ παρέλθει τὸ ἥμισυ χρονικὸν διάστημα, καὶ ἑπομένως οἱ μαθηταί, τοὺς ὁποίους θὰ εἰσαγάγητε, δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ συμβαδίζωσι μετὰ τῶν ἄλλων, θὰ ὑπολείπωνται πολύ, διότι δὲν θὰ ἔχωσι διακούσει μαθήματα 3–4 μηνῶν. Διορθοῦται τοῦτο μὲ μίαν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν νομίζω ὅτι θὰ παραδεχθῆτε. Κατὰ τὴν τροπολογίαν ταύτην ἐπιτρέπεται εἰς ὑμᾶς, ὡς Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, νὰ εἰσαγάγητε διὰ τὸ παρὸν ἔτος εἰς τὴν Σχολὴν μαθητὰς τόσους, ὅσους ὑμεῖς κρίνετε ἐκ τῶν ἐξετασθέντων ἐφέτος καὶ ἐπιλαχόντων. Γνωρίζω καλῶς, γνωρίζετε δὲ καὶ ὑμεῖς, ὑποθέτω ὅτι κατ’ ἐξαίρεσιν ἐφέτος παρουσιάσθησαν νέοι τοσοῦτον λαμπρῶς κατηρτισμένοι, ὥστε ἐξεπλάγησαν καὶ αὐτοὶ οἱ καθηγηταί. Ὑπῆρξε δὲ τοσοῦτον μικρὰ ἡ διαφορὰ μεταξὺ ἐπιτυχόντων καὶ ἐπιλαχόντων, ὥστε δικαίως ᾐσθάνθησαν λύπην οἱ ἐξετασταί, ὅτι δὲν ἠδύναντο νὰ εἰσαγάγωσι πέρα τοῦ ἀριθμοῦ τοῦ ὡρισμένου διὰ τὴν Σχολὴν τῶν Εὐελπίδων. Προτείνω λοιπὸν νὰ ἐπιτραπῇ εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ἀπὸ τοῦδε, μετὰ τὴν δημοσίευσιν τοῦ νόμου τούτου, νὰ εἰσαγάγῃ ἐκ τῶν ἐπιλαχόντων τούτων, οἱ ὁποῖοι καὶ ἐν καιρῷ θὰ διακούσωσι τὰ μαθήματα, καὶ λαμπροὶ νέοι εἶναι καὶ ἐπέτυχον τόσον πολὺ εἰς τὰς ἐξετάσεις, ὥστε κατ’ ἐλάχιστον ὑπελείφθησαν τῶν ἐπιτυχόντων.

§51Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ. Περὶ τῶν ἐξετάσεων αὐτῶν μοὶ ὑπεβλήθησαν τόσα παράπονα, ὥστε κυρίως ἔπρεπε νὰ τὰς ἀκυρώσω, αὐτὸς δὲ ἦτο ὁ λόγος, διότι δὲν ἠθέλησα νὰ βασισθῶ ἐπὶ τῶν ἐξετάσεων αὐτῶν. Ἀλλά, ἐὰν νομίζητε ὅτι ὁ καιρὸς παρῆλθε, τότε νὰ διαγραφῇ ἐντελῶς αὐτὴ ἡ τροπολογία καὶ ἑπομένως ἂς εἰσέλθωσι τὸ ἑπόμενον ἔτος. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 17, ἀκολούθως δὲ τὸ 18). Ἄρθρον 19 (ἀναγινώσκεται).

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 19 ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Κρεμεζῆ ἔχουσα οὕτως: «Εἰς τὸ ἄρθρον 19 τοῦ αὐτοῦ σχεδίου νόμου καὶ εἰς τὸ τέλος τῆς παραγράφου 13 μετὰ τὰς λέξεις «ὡς εἰδικοὶ διαχειρισταὶ τοῦ ὑλικοῦ» προστίθενται· οἱ δ’ ἀνώτεροι καὶ κατώτεροι ὑγειονομικοὶ ἀξιωματικοὶ οἱ ἐπὶ πενταετίαν προϋπηρετήσαντες εἰς οἱανδήποτε ὀργανικὴν θέσιν ἐν τῇ φρουρᾷ Ἀθηνῶν ἀντικαθίστανται ὑποχρεωτικῶς ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ μετὰ τὴν δημοσίευσιν τοῦ παρόντος ἀπὸ τοὺς ὁμοιοβάθμους των τῶν ἐκτὸς τῆς πρωτευούσης ὑπηρετούντων κατὰ σειρὰν ἀρχαιότεροι ἄνευ προτάσεως τοῦ ἀνωτέρου συμβουλίου καὶ δὲν δύνανται νὰ ἐπανέλθωσι πρὸ τῆς παρελεύσεως τριετίας». Ἀναβάλλεται διὰ τὴν βʹ συζήτησιν. Ὑπάρχει καὶ ἑτέρα τροπολογία, τοῦ κ. Κουλούρη, ἔχουσα οὕτως: «Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 19 καὶ μετὰ τὴν παράγραφον 13 προστίθεται ἑτέρα παράγραφος ἔχουσα οὕτως· «Οἱ ἀνώτεροι καὶ κατώτεροι ὑγειονομικοὶ ἀξιωματικοὶ συμπληροῦντες τριετῆ ἐν τῇ φρουρᾷ Ἀθηνῶν ὑπηρεσίαν εὐθὺς μετὰ τὴν ἔναρξιν τῆς ἰσχύος τοῦ παρόντος νόμου ἀντικατασταθήσονται δι’ ὁμοιοβάθμων ἐκτὸς τῆς πρωτευούσης ὑπηρετούντων ἄνευ τῆς γνωμοδοτήσεως τοῦ ἀνωτέρου συμβουλίου· τοῦθ’ ὅπερ θέλει ἐξακολουθήσει ἐπαναλαμβανόμενον κατὰ πᾶσαν τριετίαν».

§53Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ. Ἐν τῷ ἑπομένῳ ἄρθρῳ δηλῶ ὅτι θὰ προκαλέσω Διάταγμα εἰς τὸ ὁποῖον θὰ κανονισθῶσι τὰ τῆς σειρᾶς ὑπηρεσίας τῶν ὑγειονομικῶν ἀξιωματικῶν. Νομίζω ὅτι αὐτὸ εἶναι ἀρκετόν, διότι εἰς ὅλα τὰ σώματα οὕτω κανονίζεται ἡ σειρά.

§54Γ. ΚΟΥΛΟΥΡΗΣ. Ὑπέβαλον δευτέραν τροπολογίαν σήμερον, κατὰ τὴν ὁποίαν συμφωνῶ μὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν ὅπως συμπεριληφθῇ αὐτὸ ἐν τῷ ὀργανικῷ Διατάγματι. Οἱ ἀξιωματικοὶ οὗτοι θέλουσιν ὑπηρετεῖ ὡρισμένην χρονικὴν περίοδον ἐν τῇ φρουρᾷ Ἀθηνῶν. Καὶ πᾶσα ἄλλη σχετικὴ διάταξις δέον νὰ κανονισθῇ διὰ Β. Διατάγματος ἐφάπαξ ἐκδοθησομένου.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν τὴν τροπολογίαν αὐτὴν θὰ τὴν φέρητε εἰς τὴν βʹ ἀνάγνωσιν. (Ἀκολούθως γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 19–25). Ἄρθρον 26 (ἀναγινώσκεται).

§56Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ. Παρακαλῶ νὰ προστεθῇ βʹ ἐδάφιον εἰς τὸ ἄρθρον 26 ὡς ἑξῆς: «Μέχρι τῆς ὁριστικῆς συμπληρώσεως τῶν θέσεων τῶν ὑποστρατήγων ταξιάρχων αἱ ταξιαρχίαι θέλουσι διοικεῖσθαι ὑπὸ τῶν ἀρχαιοτέρων τῶν διοικητῶν τῶν συνταγμάτων ἑκάστης ταξιαρχίας».

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὴν βʹ ἀνάγνωσιν. (Γίνονται δεκτὰ ἀκολούθως τὰ λοιπὰ ἄρθρα ὡς καὶ τὸ σύνολον εἰς αʹ ἀνάγνωσιν. Γίνεται ἔπειτα δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον «περὶ στρατιωτικῆς προεκπαιδεύσεως» εἰς αʹ ἀνάγνωσιν· ἐπίσης τὸ «περὶ στρατολογίας τοῦ κατὰ γῆν στρατοῦ» εἰς αʹ ἀνάγνωσιν). 1η συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ μετακλήσεως ἀλλοδαπῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Ναυτικοῦ». (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν). Ὑπάρχει τροπολογία ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1 τῶν βουλευτῶν κυρίων Ἀθαν. Μιαούλη καὶ Ἰ. Μπούμπουλη. Εἶναι γραπτή, δὲν ἐπροφθάσαμεν νὰ τὴν τυπώσωμεν, διότι πρὸ μιᾶς ὥρας μᾶς τὴν ἔδωκαν. Λοιπὸν παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ τὴν λάβῃ ὑπ’ ὄψιν κατὰ τὴν συζήτησιν σήμερον, διότι εἶναι εἰς γʹ ἀνάγνωσιν. Ἡ τροπολογία αὕτη ἔχει ὡς ἑξῆς: Εἰς τὸ νομοσχέδιον «περὶ μετακλήσεως ἀλλοδαπῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Ναυτικοῦ» ἐκ τοῦ ἄρθρου 1 νὰ ἀφαιρεθῶσιν αἱ λέξεις «ἢ πλοίαρχος».

§58Ι. ΔΑΜΙΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Ἡ διάταξις αὕτη τοῦ ἄρθρου 1 σκοπὸν ἔχει νὰ εἶναι δυνατὴ ἡ εὐρυτέρα ἐπιλογὴ μεταξὺ τῶν ἀξιωματικῶν, τοὺς ὁποίους τυχὸν ἡ Κυβέρνησις ἔχει ὑπ’ ὄψει τῆς νὰ μετακαλέσῃ. Ἐνδεχόμενον εἰς τὸ ξένον Ναυτικὸν νὰ εὑρεθῶσι κατώτερα πρόσωπα κατάλληλα, ἵνα τοῖς ἀνατεθῇ ἡ ὀργάνωσις τοῦ Ἑλληνικοῦ Ναυτικοῦ. Νομίζω ὅτι τὸ ἄρθρον 1 δύναται νὰ μείνῃ ὡς ἔχει, ἐν πάσῃ δὲ περιπτώσει ἡ Κυβέρνησις θὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει τὴν σύστασιν τῶν κυρίων Βουλευτῶν, καθ’ ἣν στιγμὴν θὰ πρόκειται νὰ μετακαλέσῃ τοὺς ξένους ἀξιωματικοὺς καὶ θὰ φροντίσῃ πρῶτον περὶ μετακλήσεως ἀξιωματικοῦ φέροντος βαθμὸν γενικοῦ ἀξιωματικοῦ, καὶ ἐν ᾗ περιπτώσει καταστῇ ἀδύνατος ἡ μετάκλησις ξένου ἀξιωματικοῦ, τότε καὶ μόνον θὰ καταφύγῃ εἰς τὴν μετάκλησιν ἑνὸς πλοιάρχου. Ἐὰν οἱ κύριοι Βουλευταὶ νομίζωσιν ὅτι καλῶς ἔχει τοῦτο, ἂς ἀρκεσθῶσιν εἰς αὐτό.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει καλῶς.

§60Ι. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Δὲν ἐπιμένομεν.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἑπομένως οἱ κύριοι Βουλευταὶ ἀποσύρουσι τὴν τροπολογίαν. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1, ὡς ἔχει, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Παρεδέχθη ὡσαύτως ἐρωτηθεῖσα ἡ Βουλὴ καὶ τὰ λοιπὰ αὐτοῦ ἄρθρα ὡς καὶ τὸ σύνολον). Ὁ βουλευτὴς Τριφυλίας κ. Ν. Γεωργακόπουλος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κλήσεως μὴ γεγυμνασμένων ἐφέδρων καὶ ἐθνοφρουρῶν πρὸς ἐκγύμνασιν. Οἱ βουλευταὶ κύριοι Γ. Κατσίνας, Ἀρ. Ἀντωνόπουλος, Π. Πετρίδης κλπ. ὑποβάλλουσι τροπολογίαν εἰς τὸ ἄρθρον 17 τοῦ νομοσχεδίου «περὶ μεταρρυθμίσεως τοῦ νόμου περὶ προσόντων τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων». Οἱ βουλευταὶ κύριοι Ἀ. Πονηρόπουλος καὶ Γρ. Φούφας ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου 84 τοῦ νόμου τῆς 11 Αὐγούστου 1836 περὶ ὑποθηκῶν». Κατ’ ἀνάγκην ἑπομένως τὸ νομοσχέδιον περὶ προσόντων τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων πρέπει νὰ ἀναβληθῇ δι’ αὔριον. (Ὅρα τροπολογίας τῶν κυρίων Βουλευτῶν ἐν Παραρτήματι Ἐφ. Συζ. Βουλῆς, ἀριθ. 160–166). Αʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κατατάξεως ὡς μηχανικῶν ἐν τῷ ναυτικῷ διπλωματούχων τῆς Σχολῆς τῶν μηχανουργῶν τοῦ Σχολείου τῶν Βιομηχάνων Τεχνῶν». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτόν). Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται).

§62ΑΘ. ΜΙΑΟΥΛΗΣ. Τὸ ἄρθρον 2 λέγει ὅτι: «Ἐν τῇ Σχολῇ τῶν Μηχανουργῶν ἱδρύονται ἕδραι Ναυπηγικῆς καὶ Ἠλεκτροτεχνίας. Εἰς τὰς ἕδρας ταύτας διορίζονται καθηγηταὶ κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ ᾼΦΜΑʹ νόμου, δύναται ὅμως εἰς τὴν ἕδραν τῆς Ναυπηγικῆς νὰ διορισθῇ ἐπὶ τῷ ἐπιμισθίῳ τῷ ὁριζομένῳ διὰ τοῦ ἄρθρου 38 τοῦ νόμου ᾼΦΜΑʹ καὶ ἀξιωματικὸς τοῦ ναυπηγικοῦ κλάδου τοῦ Β. Ναυτικοῦ». Δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ κύριος διευθυντὴς τῆς πολυτεχνικῆς Σχολῆς ὡς ἔχων τὴν ἐκπαίδευσιν τῶν μηχανικῶν αὐτῶν νὰ ὁρίζῃ τὸν ναυπηγὸν ὁ ὁποῖος θὰ διδάσκῃ τὸ μάθημα τῆς Ναυπηγικῆς καὶ νὰ μὴ διορίζηται ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν;

§63Ι. ΔΑΜΙΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Ἡ τροπολογία τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ὕδρας Βουλευτὴς δύναται νὰ γένηται δεκτή· νὰ προτείνηται ὑπὸ τοῦ διοικητοῦ τῆς Σχολῆς καὶ νὰ διορίζηται.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπόν, κύριε Μιαούλη, σᾶς παρακαλῶ νὰ διατυπώσητε ἐγγράφως τὴν τροπολογίαν σας, διὰ νὰ συζητηθῇ εἰς τὴν βʹ ἀνάγνωσιν.

§65ΑΘ. ΜΙΑΟΥΛΗΣ. Μάλιστα.

§66Ι. ΔΑΜΙΑΝΟΣ. Μὲ τὴν ἑξῆς παρατήρησιν μόνον, ὅτι ὁ καθηγητὴς ὁ ὁποῖος θὰ διδάσκῃ τὸν Ναυπηγικὴν ἀξιωματικὸς τοῦ ναυτικοῦ νὰ προτείνηται ὑπὸ τοῦ διοικητοῦ τῆς Σχολῆς τῶν Βιομηχάνων Τεχνῶν καὶ νὰ διορίζηται πάντοτε ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου, ἐπειδὴ εἶναι ἀξιωματικὸς καὶ δὲν δύναται νὰ ἀναλάβῃ ὑπηρεσίαν ἄνευ εἰδικῆς διαταγῆς τοῦ Ὑπουργείου.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 2 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 3: «Ὁ ἀριθμὸς τῶν καθ’ ἕκαστον ἔτος κατατασσομένων δὲν δύναται νὰ εἶναι μείζων τῶν δύο μὲν κατὰ τὰ τέσσαρα πρῶτα ἔτη ἀπὸ τῆς ἰσχύος τοῦ παρόντος νόμου, τῶν τριῶν δὲ κατὰ τὰ ἑπόμενα».

§68Α. ΜΙΑΟΥΛΗΣ. Νομίζω ὅτι πρέπει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν νὰ κάμῃ προκήρυξιν, διὰ τῆς ὁποίας νὰ λέγῃ μετὰ μίαν τετραετίαν πόσοι θὰ εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θὰ καταταχθῶσιν ὡς μάχιμοι εἰς τὸ πολεμικὸν ναυτικόν. Τοῦτο θὰ ἔχῃ τὸ καλὸν ἡ προκήρυξις, ὅτι οἱ νέοι θὰ δηλώσωσιν εἰς τὴν Σχολὴν καὶ θὰ προετοιμάζωνται. Ἐκτὸς τούτου διὰ τῆς προκηρύξεως θὰ ἐπιτευχθῇ καὶ ἡ καλὴ λειτουργία τοῦ νομοσχεδίου, ὅταν γίνῃ νόμος, διότι θὰ εἶναι γνωστὸν εἰς αὐτοὺς πότε θὰ ἐξετασθῶσιν, ὥστε ἐγκαίρως νὰ δηλώσωσιν εἰς τὴν σχολὴν πότε θέλουσι νὰ εἰσαχθῶσιν.

§69Ι. ΔΑΜΙΑΝΟΣ. Αὐτὴ ἡ διάταξις ὑπῆρχεν εἰς τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον ὑπεβλήθη κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος εἰς τὴν Βουλήν, ἀλλ’ ἐνόμισα ὅτι περιττεύει καθ’ ὁλοκληρίαν μία τοιαύτη διάταξις, κυρίως διότι θὰ ἀσχολῆται ἡ προκήρυξις διὰ τὴν τετραετίαν, ἐνῷ ὁ νόμος θέλει νὰ ὁρίζῃ κατ’ ἔτος.

§70Α. ΜΙΑΟΥΛΗΣ. Νὰ ὁρίζῃ κατ’ ἔτος, μάλιστα.

§71Ι. ΔΑΜΙΑΝΟΣ. Ἄλλως τε τοῦτο θὰ κανονισθῇ διὰ τοῦ ἐκτελεστικοῦ Διατάγματος.

§72Α. ΜΙΑΟΥΛΗΣ. Εἶναι γνωστόν, κύριε Ὑπουργέ, εἰς μίαν τετραετίαν ποῖοι θὰ μείνωσι καὶ ποῖοι θὰ φύγωσιν ἀπὸ τὰς τάξεις τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ.

§73Κ. ΑΙΓΙΑΛΕΙΔΗΣ. Ἡ διάταξις τοῦ νόμου δὲν εἶναι προσωρινή, εἶναι διαρκής, καὶ ἑπομένως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προβλέπῃ τοιοῦτόν τι.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 3 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀκολούθως ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 4). Ἄρθρον 5 (ἀναγινώσκεται): «Οἱ μαθητευόμενοι μηχανικοὶ θεωροῦνται ὡς ἐργάται θαλάσσης, ἐγγράφονται εἰς τοὺς ναυτολογικοὺς ἐλέγχους καὶ δικαιοῦνται ἀναβολῆς κατατάξεως μέχρι πέντε τὸ πολὺ ἐτῶν. Οἱ ἀνωτέρω ἐκπληροῦσι τὴν στρατιωτικὴν αὐτῶν ὑπηρεσίαν ἐν τῷ Β. Ναυτικῷ, κατατασσόμενοι ἐν αὐτῷ τῇ 1ῃ Ὀκτωβρίου τοῦ ἔτους τῆς ἀποφοιτήσεώς των ἐκ τῆς Σχολῆς τῶν Μηχανουργῶν, ὡς ὑποκελευσταὶ μὲν αʹ τάξεως μηχανικοί, ἐὰν κατὰ τὰς ἀπολυτηρίους ἐξετάσεις αὐτῶν ἔτυχον διπλώματος μηχανουργοῦ, ὡς ὑποκελευσταὶ δὲ βʹ τάξεως ἐν ἐναντίᾳ περιπτώσει».

§75Α. ΜΙΑΟΥΛΗΣ. Καὶ ἐδῶ τὸ ἄρθρον 5, ὡς ἔχει, δὲν ἔχει συνταχθῆ καλῶς. Οἱ μὴ ἀκολουθήσαντες τὰ μαθήματα εἰς τὴν Σχολὴν καὶ ἐγγεγραμμένοι εἰς τοὺς ναυτολογικοὺς ἐλέγχους ὁποίαν ἰδιότητα θὰ ἔχωσιν εἰς τὸ πολεμικὸν Ναυτικόν;

§76Ι. ΔΑΜΙΑΝΟΣ. Θὰ ὑπηρετῶσιν ὡς ναῦται.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 5 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀκολούθως ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 6 καὶ 7). Ἄρθρον 8 (ἀναγινώσκεται).

§78Α. ΜΙΑΟΥΛΗΣ. Τὸ ἄρθρον 8 λέγει· «οἱ μὲν ἐπιτυχόντες κατὰ τὰς ἐξετάσεις κατατάσσονται μὲ τὸν βαθμὸν τοῦ ὑποκελευστοῦ πρώτης τάξεως μηχανικοῦ τιθέμενοι εἰς τὸ ἀριστερὸν τῶν ὑπαρχόντων ὁμοιοβάθμων των, ὧν καὶ ἀπολαμβάνουσι τὰς ἀποδοχάς, οἱ δὲ ἀποτυχόντες κατατάσσονται μὲ τὸν βαθμὸν τοῦ ὑποκελευστοῦ δευτέρας τάξεως μηχανικοῦ τιθέμενοι εἰς τὸ ἀριστερὸν τῶν ὁμοιοβάθμων των, καὶ ἀπολαμβάνοντες τὰς ἀποδοχὰς τῶν μαχίμων ὑποκελευστῶν». Ἐνῷ σήμερον εἶναι ὅλοι διπλωματοῦχοι καὶ ἔρχονται νὰ ἐκπληρώσωσι τὴν στρατιωτικὴν ὑποχρέωσίν των, οἱ μὲν ἔρχονται καὶ λαμβάνουσι τὸν μισθὸν ὑποκελευστοῦ πρώτης τάξεως, οἱ δὲ ἄλλοι ἐπίσης διπλωματοῦχοι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουσι θέσιν, ὑπηρετοῦσιν ὅμως τὴν στρατιωτικήν των ὑποχρέωσιν, λαμβάνουσι τὸν μισθὸν τοῦ μαχίμου ὑπαξιωματικοῦ, ὁ ὁποῖος εἶναι ὀλιγώτερος, δὲν βλέπω τὸν λόγον διατί νὰ γίνεται τοῦτο, ἀφοῦ καὶ οἱ μὲν καὶ οἱ δὲ ὑπηρετοῦσιν ἐν τῷ στρατῷ.

§79Ι. ΔΑΜΙΑΝΟΣ. Ὅλοι θὰ λαμβάνωσι τὸν μισθόν, καὶ οἱ ἀποτυχόντες.

§80Α. ΜΙΑΟΥΛΗΣ. Πολὺ καλά.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 8 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 9 (ἀναγινώσκεται).

§82Α. ΜΙΑΟΥΛΗΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 9 παρατηρῶ ὅτι διὰ τὸν προβιβασμὸν τῶν διπλωματούχων μηχανικῶν ἀπὸ τοῦ βαθμοῦ τοῦ κελευστοῦ πρώτης τάξεως εἰς τὸν τοῦ ἀρχικελευστοῦ οὐδεμία ἀπαιτεῖται διατύπωσις ἢ μόνον ἀπαραίτητον χρονικὸν διάστημα διετίας, διὰ νὰ προβιβασθῶσιν ἀπὸ βαθμοῦ εἰς βαθμόν. Νομίζω ὅτι δὲν θὰ ἐπιτευχθῇ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον διὰ τοῦ νομοσχεδίου προβλέπεται. Διότι, ὅταν εἷς πρώτης τάξεως ὑποκελευστὴς μηχανικὸς ὑπηρετῇ εἰς ἕν πλοῖον καὶ δὲν ἔχῃ τίποτε ἄλλο νὰ ἀναμείνῃ, οὔτε μίαν πρότασιν τοῦ κυβερνήτου τοῦ πλοίου οὔτε μίαν πρότασιν τοῦ πρώτου μηχανικοῦ τοῦ πλοίου, τότε θὰ παρέρχηται ὁ καιρός, χωρὶς νὰ ἐπέλθῃ τίποτε.

§83Ι. ΔΑΜΙΑΝΟΣ. Νομίζω ὅτι εἶναι περιττὸν νὰ τεθῇ διάταξις ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, διότι τοιαῦται διατάξεις ὑπάρχουσιν εἰς τὰ ἄλλα νομοσχέδια. Δυνάμει τῶν διατάξεων αὐτῶν δὲν δύναται νὰ γίνῃ προβιβασμός, ἐὰν δὲν προταθῇ ὑπό...

§84Ι. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Νὰ προστεθῇ διάταξις διὰ τῆς ὁποίας νὰ θεωρῆται ἀναπόσπαστος ἡ πρότασις τῶν ἀρχηγῶν ἢ τῶν μηχανικῶν. Ἐὰν ζαλίζωνται αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι, πῶς θὰ γίνωσι μηχανικοί, πῶς θὰ ταξιδεύωσιν; Ἐπειδὴ καθιστῶμεν μίαν προνομιακὴν τάξιν, πρέπει ὡς ἐκ τούτου ἀπὸ μαθητὰς νὰ τοὺς κάμωμεν μηχανικούς; Θεωρῶ ὅτι τὸ χρονικὸν διάστημα εἶναι ἀνεπαρκές, δι’ αὐτὸ πρέπει νὰ εἶναι ἀπαραίτητος ἡ ἔκθεσις τοῦ μηχανικοῦ τοῦ πλοίου ἐπὶ τοῦ ὁποίου ὑπηρέτησε. Πρέπει νὰ τεθῇ διάταξις, διὰ νὰ ἔχωμεν περισσοτέρας ἐγγυήσεις ἰδίως περὶ τῆς ἐπαγγελματικῆς ἐπιδόσεως.

§85Α. ΜΙΑΟΥΛΗΣ. Τὸ ἄρθρον 9 ἀναφέρει ὅτι «οἱ ἀνωτέρω κατὰ τὴν εἰς τοὺς βαθμοὺς τοῦ ὑποκελευστοῦ πρώτης τάξεως, τοῦ κελευστοῦ καὶ τοῦ ἀρχικελευστοῦ παραμονὴν αὐτῶν δέον νὰ ὑπηρετῶσιν ἐπὶ πολεμικῶν πλοίων καὶ ἐν τοῖς Συνεργείοις τοῦ Β. Ναυστάθμου ἢ τῆς Ὑποβρυχίου Ἀμύνης». Ὅπως ἔχει τὸ νομοσχέδιον, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ πρακτικὴ ἄσκησις; Διότι κατὰ τὸ νομοσχέδιον εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπηρετῶσιν ἐπὶ ἕξ ἔτη εἰς ἓν πλοῖον, καὶ τὸ πλοῖον αὐτὸ νὰ εἶναι ἐν ἐνεργείᾳ ἢ νὰ εἶναι ἐν ἐφεδρείᾳ ἢ ἐν τοῖς Συνεργείοις τοῦ Ναυστάθμου, καὶ τοιουτοτρόπως δὲν θὰ ἐξασφαλισθῇ ἡ πρακτικὴ ἄσκησις.

§86Ι. ΔΑΜΙΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Δὲν ἐτέθη διάταξις τοιαύτη εἰς τὸ νομοσχέδιον, ἡ ὁποία νὰ κανονίζῃ ὅτι τὸ πλοῖον πρέπει νὰ εἶναι ἐν ἐνεργείᾳ, διότι ἐνόμισα ὅτι αὐτὸ εἶναι μέτρον διοικητικόν. Πιθανὸν αὔριον τὸ Ὑπουργεῖον νὰ εὑρεθῇ εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ θέσῃ περισσότερα πλοῖα ἐν ἐνεργείᾳ ἢ περισσότερα πλοῖα ἐν ἀργίᾳ.

§87Κ. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως εἰς τὴν ὑπηρεσίαν ἀπόκειται τοῦτο.

§88Α. ΜΙΑΟΥΛΗΣ. Πόσοι θὰ εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι κατ’ ἔτος θὰ κατατάσσωνται;

§89Ι. ΔΑΜΙΑΝΟΣ. Ὁρίζει τὸ ἄρθρον 3 τοῦ νομοσχεδίου θὰ κατατάσσωνται δύο κατ’ ἔτος.

§90Α. ΜΙΑΟΥΛΗΣ. Νομίζω ὅτι αὐτοὶ ἀπερχόμενοι θὰ ἔχωσι πολλὰς θεωρητικὰς γνώσεις, ὀλίγας δὲ πρακτικάς. Μόνον ἐπὶ πλοίου ἐν ἐνεργείᾳ ἀσκούμενοι θὰ ἀποκτήσωσι πρακτικὰς γνώσεις καὶ ὄχι ἀσκούμενοι ἐν τῷ Ναυστάθμῳ.

§91Ι. ΔΑΜΙΑΝΟΣ. Φοβοῦμαι μήπως, ἐὰν τεθῇ διάταξις τοιαύτη ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, δοθῇ ἀφορμὴ εἰς καταχρήσεις ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν, ἡ ὁποία δυνατὸν νὰ τοποθετήσῃ ἕνα ἀρχαιότερον εἰς πλοῖον διαθέσιμον καὶ ἕνα νεώτερον εἰς πλοῖον ἐν ἐνεργείᾳ.

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐτελειώσατε, κύριε Μιαούλη;

§93ΑΘ. ΜΙΑΟΥΛΗΣ. Ὡς ἐμείναμεν σύμφωνοι μὲ τὸν κ. Ὑπουργόν, θὰ ὑπηρετῶσιν ἐπὶ πλέον ἐν ἐνεργείᾳ. (Ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 9–12 καὶ ἀναγινώσκεται τὸ 13).

§94ΑΘ. ΜΙΑΟΥΛΗΣ. Τὸ ἄρθρον τοῦτο δὲν ἔχει διάταξιν δι’ ἧς νὰ ἐπιτρέπηται εἰς τοὺς διπλωματούχους μηχανικοὺς τοὺς ἐκπληρώσαντας τὰς στρατιωτικάς των ὑποχρεώσεις νὰ δύνανται καὶ προτοῦ λήξῃ ἡ θητεία αὕτη νὰ καταταχθῶσιν.

§95Ι. ΔΑΜΙΑΝΟΣ. Ἡ παρατήρησίς σας εἶναι ὀρθή, καὶ πρέπει νὰ ἐπιτραπῇ τοῦτο εἰς αὐτούς, ἀλλὰ μὲ τὴν ἑξῆς παρατήρησιν, ὅτι θὰ κατατάσσωνται ὡς ὑποκελευσταὶ πρώτης τάξεως οὗτοι, καὶ ὄχι ὡς ἀνήκοντες εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν ἀποφοίτων, καὶ δὲν θὰ ἀπολαύωσι τῶν πλεονεκτημάτων, τῶν ὁποίων ἀπολαύουσιν ἐκεῖνοι.

§96ΑΘ. ΜΙΑΟΥΛΗΣ. Ὄχι. (Ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 13, 14, ὡς καὶ τὰ ὑπόλοιπα καὶ τὸ σύνολον).

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συστάσεως Σχολῆς ὑπαξιωματικῶν μηχανικῶν».

§98Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ἐμελέτησα τὸ νομοσχέδιον μετὰ προσοχῆς καὶ νομίζω ὅτι ἐγένετο ἀδίκημα ἄνευ σπουδαίου λόγου. Οἱ ἤδη ὑπάρχοντες κελευσταί, οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν ἡλικίαν 40 ἕως 50 ἐτῶν, εἰσῆλθον δὲ ὡς ὑποκελευσταὶ 2ας τάξεως καὶ μετ’ ἐξετάσεις προήχθησαν εἰς ὑποκελευστὰς 1ης τάξεως καὶ δὲν παύουσι κατὰ τριμηνίαν νὰ ἐξετάζωνται ὑπὸ τῶν ἀνωτέρων καὶ νὰ ἔχωσι βιβλιάριον ποιότητος, εἰς τὸ ὁποῖον ἀναγράφεται κατὰ πόσον ἐκτελοῦσιν ἢ ὄχι τὴν ἐργασίαν αὑτῶν καλῶς, σήμερον διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου παραγγέλλομεν νὰ δώσωσιν ἐξετάσεις εἰς τὸ συσταθησόμενον σχολεῖον καί, ἂν ἀποτύχωσιν, ἔχωσι δὲ τὰ ἔτη τῆς συντάξεως, ν’ ἀποστρατεύωνται. Ἀλλὰ μὴ λησμονῶμεν ὅτι πρόκειται περὶ μηχανικῶν, δι’ οὓς ἀπαιτεῖται πολὺ περισσότερον πρακτικὴ μόρφωσις ἢ ἐπιστημονική. Ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ δύναμαι νὰ ὁμιλήσω ἐν γνώσει, διότι ἔτυχε ἐν Λαυρείῳ νὰ ἔχω τοιούτους ὁδηγοὺς μηχανῶν πολυπλόκων καὶ δύναμαι νὰ σᾶς βεβαιώσω ὅτι ἡ ἐργασία ἐγίνετο κάλλιστα παρ’ ἀνθρώπων τῆς πείρας οὐδεμίαν ἐχόντων ἐπιστημονικὴν μόρφωσιν. Μανθάνω δὲ ὅτι οἱ κελευσταὶ οὗτοι, περὶ ὧν ὁ λόγος καὶ οἵτινες πρόκειται νὰ ὑποστῶσι τὸ ἀδίκημα τοῦτο, διότι οἱ πλεῖστοι ἐξ αὐτῶν δὲν θὰ δύνανται νὰ δώσωσιν ἐξετάσεις, μεταβάντες ὅπως παραλάβωσι τὰ ἀντιτορπιλλικὰ ἐκίνησαν τὸν θαυμασμὸν τῶν ἐργοστασιαρχῶν τοῦ Γιάρρο καὶ τοῦ Βουλκάν, ὑπάρχουσι δὲ πιστοποιητικὰ δηλοῦντα τοῦτο. Ἐνῷ ἀντιτορπιλλικὰ ξένων Κρατῶν, τὰ ὁποῖα ἐπρόκειτο νὰ παραληφθῶσι συγχρόνως μετὰ τῶν ἡμετέρων, ἠναγκάσθησαν νὰ παραλάβωσι ξένους μηχανικούς, τὰ δὲ ἡμέτερα ἀπῆραν ἔχοντα μηχανικοὺς τοὺς κελευστᾶς, τοὺς ὁποίους πρόκειται νὰ κηρύξωμεν ἀνικάνους, διότι δὲν θὰ εἶναι εἰς κατάστασιν νὰ δώσωσιν ἃς ὁρίζει τὸ νομοσχέδιον ἐξετάσεις. Ἐὰν τὰ νέα σκάφη, τὰ ὁποῖα θὰ προμηθευθῶμεν, ἔχωσιν ἀνάγκην μεγαλειτέρας διδαχῆς, κατ’ ἐμὲ εὔκολον ἡ διδαχὴ αὕτη νὰ γίνῃ εἰς τοὺς ὑπαξιωματικοὺς τούτους ἄνευ ἐξετάσεων καὶ δὲν ἔχω ἀμφιβολίαν ὅτι τὴν νοημοσύνην ἣν ἔδειξαν παραλαμβάνοντες τὰ ἀντιτορπιλλικὰ θὰ δείξωσιν, ὅταν διδαχθῶσι καὶ τὸν χειρισμὸν τῶν μηχανῶν τῶν νέων σκαφῶν. Τὸ νὰ τοὺς ἀναγκάζωμεν νὰ δώσωσιν ἐξετάσεις ἐπὶ μαθημάτων θεωρητικῶν, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀδύνατον νὰ μάθωσιν εἰς τὴν ἡλικίαν των, τοῦτο εἶναι ἄδικον.

§99Κ. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πολὺ ὀρθά.

§100Ι. ΔΑΜΙΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου εἶναι ἡ ἀναμόρφωσις καὶ βελτίωσις τοῦ μηχανικοῦ κλάδου καὶ ἰδίως τῶν ὑπαξιωματικῶν, ἐν ᾗ δὲ περιπτώσει ἐπιτραπῇ διὰ τοῦ νόμου, ἵνα καὶ οἱ μὴ ἐπιτυχόντες εἰς ἐξετάσεις ἔχωσι τὸ δικαίωμα τοῦ προβιβασμοῦ, ἀναιρεῖται ὁ σκοπὸς τοῦ νόμου· διότι ἐν πρώτοις δὲν θὰ προσήρχοντο οἱ ἄλλοι εἰς τὸ σχολεῖον, καὶ τοιουτοτρόπως τὸ σχολεῖον δὲν θὰ ἐλειτούργει ἐλλείψει προσωπικοῦ μαθητῶν, ἔπειτα δὲ θὰ συνέβαινε τὸ ἄτοπον, οἱ μηχανικοὶ οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ εἶχον εἰσέλθει εἰς τὴν Σχολὴν θὰ κατεῖχον τὰς θέσεις τῶν κελευστῶν καὶ ὑποκελευστῶν μέχρις ὅτου ἀποστρατευθῶσι δυνάμει τοῦ ὁρίου τῆς ἡλικίας. Ἀλλὰ τότε τί θὰ ἐγίνετο δι’ ἐκείνους οἵτινες θ’ εἰσήρχοντο εἰς τὴν Σχολὴν καὶ θὰ ὑπεβάλλοντο εἰς ἐξετάσεις; Θὰ ἠναγκάζοντο καθ’ ὅλον τὸ διάστημα αὐτὸ νὰ παραμένωσιν εἰς τὴν αὐτὴν κατάστασιν; Διὰ τοὺς λόγους τούτους ἠναγκάσθην νὰ σταματήσω εἰς τοὺς κελευστὰς μηχανικούς, οἱ ὁποῖοι θὰ εἶχον τὴν ἐπιθυμίαν νὰ εἰσέλθωσιν εἰς τὴν Σχολήν. Λέγω δὲ τοῦτο μετὰ λύπης μου, διότι, ἂν σεῖς ἐκ διαφόρων πληροφοριῶν ἐπείσθητε ὅτι οἱ μηχανικοὶ οὗτοι εἶναι καλοί, ἐγὼ ἐξ ἰδίας πείρας γνωρίζω τοῦτο, ἀλλὰ νομίζω ὅτι ἀναιρεῖται, ὡς εἶπον, ὁ σκοπὸς τοῦ νόμου.

§101Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Εἰς τὸ μέλλον οἱ ὑπαξιωματικοὶ κελευσταὶ καὶ ὑποκελευσταὶ ἂς ἀκολουθῶσι τὰ μαθήματα ταῦτα, ἀφοῦ ὑμεῖς τὸ νομίζετε ὀρθόν, ἀλλὰ χωρὶς νὰ ἔχωσι τὴν ὑποχρέωσιν νὰ δώσωσιν ἐξετάσεις. Πιθανὸν νὰ μὴ πορισθῶσιν ἐκ τῶν μαθημάτων τὴν ὠφέλειαν τὴν ὁποίαν θὰ πορισθῶσιν οἱ νεώτεροι, οἱ ὁποῖοι θὰ εἶναι ἀρτιώτερον προητοιμασμένοι, ἀλλ’ ὁ φόβος τὸν ὁποῖον ἐξεφράσατε, ὅτι θὰ καταλάβωσιν ἀνωτέρας θέσεις χωρὶς νὰ ἔχωσι τὴν ἀπαιτουμένην μάθησιν, δὲν ὑφίσταται. Καθὼς ἐπληροφορήθην, τοῦτο συμβαίνει μόνον διὰ τὸν ἀρχικελευστήν. Μὴ λησμονεῖτε δ’ ὅτι εἰς ὅλα τὰ νομοθετήματά της ἡ Βουλὴ λαμβάνει ὑπ’ ὄψιν τὰ δικαιώματα ἐκείνων τῶν ὑπαλλήλων οἵτινες ἔτυχον νὰ εὑρίσκωνται κατὰ τὴν στιγμὴν τῆς νομοθετήσεως εἰς θέσιν τινὰ καὶ δὲν ἀπαιτεῖ παρ’ αὐτῶν ὅ,τι ἀπαιτεῖ ἀπὸ τοὺς νέους, τοὺς ὁποίους θέλει νὰ μορφώσῃ τελειοτέρους. Νομίζω ὅτι τὴν αὐτὴν ἀρχὴν δυνάμεθα νὰ ἐφαρμόσωμεν καὶ ἐνταῦθα, διότι πρόκειται περὶ προσώπων τὰ ὁποῖα ἔδειξαν ἔκτακτον ἱκανότητα καὶ νοημοσύνην.

§102ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἶναι αἱ χεῖρες τοῦ ναυτικοῦ.

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὴν βʹ ἀνάγνωσιν. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ψηφίζονται ἐπίσης τὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου ὡς καὶ τὸ σύνολον εἰς αʹ ἀνάγνωσιν). Αʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ μετακλήσεως ἀλλοδαπῶν, ναυπηγοῦ, μηχανικοῦ καὶ ἀρχιτεχνίτου τορπιλλητῶν καὶ ἀρχιτεχνίτου ὁπλουργοῦ». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ νομοσχέδιον). Αʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ᾼΟΡϚʹ περὶ μεταρρυθμίσεως τοῦ διὰ τοῦ νόμου ΩΞΓʹ συσταθέντος σώματος μηχανικῶν τοῦ Πολεμικοῦ Ναυτικοῦ καὶ τοῦ νόμου ᾼΦΕʹ περὶ ὀργανισμοῦ τῶν πληρωμάτων τοῦ Στόλου». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ νομοσχέδιον). Βʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἱδρύσεως ἐμμίσθου Πρεσβείας ἐν Βουλγαρίᾳ καὶ δαπανῶν παραστάσεως τῶν πρεσβευτῶν». (Ψηφίζεται ἡ ἀρχὴ καὶ τὰ ἄρθρα 1–5). Ἄρθρον 6 (ἀναγινώσκεται). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 6 ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Ἀγ. Σλῆμαν ἔχουσα οὕτω (ἀναγινώσκει): «Προτείνω εἰς τὸ ἄρθρον 6 τὸ ποσὸν τῶν δραχμῶν 44,000 μετὰ τὰς λέξεις «καὶ τοῦ ἐν Οὐασιγκτῶνι πρεσβευτοῦ εἰς» νὰ περιορισθῇ εἰς δρ. 34,000».

§104Κ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀποδέχομαι αὐτὴν τὴν τροπολογίαν.

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 6 μὲ τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Σλῆμαν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Μεθ’ ὃ ψηφίζεται καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου). Αʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεων τοῦ νόμου ΧΝϚʹ περὶ ὀργανισμοῦ τῶν προξενικῶν Ἀρχῶν, δικαιοδοσίας αὐτῶν κλπ., ὡς ἐτροποποιήθη διὰ τῶν νόμων ᾼΣΙΓʹ, ᾼΦΛΔʹ, ᾼϠΟΕʹ καὶ ͵ΒΨΗʹ». (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ νομοσχέδιον). Γʹ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ καταργήσεως Δικαστηρίων τινῶν τοῦ Κράτους». (Ψηφίζεται ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου). Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται). Ἐν τῷ ἄρθρῳ 1 τοῦ νομοσχεδίου τούτου ὑπάρχει τροπολογία τοῦ βουλευτοῦ Τριφυλίας κ. Ἀ. Πονηροπούλου ἔχουσα ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκεται): «Ἐν τῷ ἄρθρῳ 1ῳ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ καταργήσεως Δικαστηρίων τινῶν» ν’ ἀντικατασταθῇ ἡ φράσις «καταργοῦνται» διὰ τῆς φράσεως «ἐπιτρέπεται νὰ καταργηθῶσι μέχρι 46».

§106Κ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ δεκτή, κύριε Πρόεδρε, διότι ἀναιρεῖ τὴν βάσιν τοῦ νομοσχεδίου.

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπορρίπτεται ἡ τροπολογία τοῦ κ. Πονηροπούλου. Ἐπίσης ἀπορρίπτεται ἡ τροπολογία ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1 τῶν κ. Ἀ. Σλήμαν, Ἰ. Φιλίου, Ἰ. Γιαννακίτσα, Ν. Καραστεργίου καὶ Κ. Τοπάλη ἔχουσα οὕτω: «Τὸ ἄρθρον 1 καὶ 2 ἀντικαθίστανται διὰ τοῦ ἑξῆς ἄρθρου: Ἄρθρον 1.—Τὰ τῆς δικαιοδοσίας τῶν Ἐφετείων τοῦ Κράτους κανονισθήσονται διὰ Β. Διατάγματος ἐντὸς 2 μηνῶν ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ παρόντος νόμου συμφώνως τῇ γνωμοδοτήσει Συμβουλίου ἀποτελουμένου ὑπὸ τοῦ Προέδρου τοῦ Ἀρείου Πάγου, τῶν 5 προέδρων Ἐφετῶν καὶ τῶν 5 εἰσαγγελέων Ἐφετῶν, συγκαλουμένου ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης καὶ ὑπὸ τοῦ προέδρου αὐτοῦ ἐντὸς μηνὸς ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ παρόντος νόμου. (Μεθ’ ὃ ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 1 ὡς ἔχει καὶ τὸ ἄρθρον 2). Ἄρθρον 3 (ἀναγινώσκεται).

§108Κ. ΑΙΓΙΑΛΕΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ θὰ ἐλαττωθῶσι τὰ Εἰρηνοδικεῖα καὶ θὰ εὐρυνθῇ ἡ δικαιοδοσία τῶν ὑπολοίπων, θὰ εἶναι δύσκολος ἡ μετάβασις τῶν ἀνθρώπων εἰς τὸν τόπον ἔνθα θὰ εἶναι ἡ ἕδρα τοῦ Εἰρηνοδικείου καὶ διὰ τοῦτο ὑποβάλλω τὴν ἑξῆς τροπολογίαν, ὅπως προστεθῇ εἰς τὸ ἄρθρον 3 ὡς βʹ ἐδάφιον: «Διὰ Βασ. Διατάγματος, ἐκδιδομένου τῇ προτάσει τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ, μετὰ προηγουμένην γνωμοδότησιν τοῦ δικαστικοῦ συμβουλίου τοῦ οἰκείου Πρωτοδικείου, λαμβανομένην ἐν ὁλομελείᾳ τῇ εἰσηγήσει τοῦ παρ’ αὐτῷ εἰσαγγελέως, δύναται νὰ ὁρισθῇ, ὅπως Εἰρηνοδικεῖόν τι καθ’ ὡρισμένας διὰ τοῦ Β. Διατάγματος ἡμέρας μεταβαίνῃ καὶ συνεδριάζῃ εἰς ἄλλον ἐκτὸς τῆς μονίμου του ἕδρας τόπον, πρωτεύουσαν ὅμως δήμου, πρὸς ἐκδίκασιν πολιτικῶν καὶ ποινικῶν ὑποθέσεων ἐκ τῆς περιφερείας τοῦ δήμου τούτου».

§109Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Αὐτὸ εἶναι πολὺ ὀρθόν.

§110Κ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Νὰ γίνῃ δεκτή, κ. Πρόεδρε.

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Αἰγιαλείδου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Μεθ’ ὃ ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 3, ὡς ἐτροποποιήθη). Ἄρθρον 4 (ἀναγινώσκεται).

§112Ν. ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Αἱ λέξεις «προέδρου Ἐφετῶν» δὲν ἔχουσι λόγον.

§113Κ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Βεβαίως, καὶ παρακαλῶ νὰ διαγραφῶσι.

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 4, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ψηφίζεται εἶτα τὸ ἄρθρον 5ον καὶ 6ον, ὡς καὶ τὸ σύνολον, εἰς γʹ συζήτησιν).

§115Κ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἤθελον προτείνει, κ. Πρόεδρε, ἂν εὐαρεστῆται ἡ Βουλή, νὰ παραδεχθῇ, ὅπως διακόπτωμεν τὴν συνεδρίασιν κατὰ τὴν 8ην μ. μ. ὥραν καὶ ἐπαναλαμβάνωμεν ταύτην μετὰ τὴν 9ην μ. μ.

§116ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπόν, Κύριοι, ἀπὸ αὔριον θὰ διακόπτωμεν τὴν συνεδρίασιν κατὰ τὴν 8ην ὥραν, κατὰ δὲ τὴν 9 καὶ ½ θὰ ἐπανερχώμεθα. Παρακαλῶ νὰ εἶσθε ἀκριβεῖς, ὅπως πάντοτε. Λύεται ἡ συνεδρίασις. (Λύεται ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 9 μ. μ.).