1905.06.25

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 39

τῆς 25 Ἰουνίου 1905.

(Σάββατον).

(Προεδρεύοντος τοῦ Προέδρου κ. Ἀλεξ. Σπ. Κ. Ρώμα).

(Γενομένης ἀπαρτίας ὥρᾳ 5 καὶ 40′ μ. μ. παρόντων 123 Βουλευτῶν, ἀναγινώσκονται καὶ ἐγκριθέντα ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν ἀπέστειλε πρὸς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς ἔγγραφον τοῦ ἐνταῦθα πρεσβευτοῦ τῆς Ἱσπανίας, ὑπὸ ἡμερομηνίαν 14)27 τρέχοντος μηνός, δι’ οὗ ἐκφράζονται αἱ εὐχαριστίαι τῆς Ἱσπανικῆς Βουλῆς ἐπὶ τοῖς συγχαρητηρίοις, ἅτινα ἡ Βουλὴ τῶν Ἑλλήνων ἀπηύθυνε τῇ Α. Μ. τῷ Βασιλεῖ τῆς Ἱσπανίας ἐπὶ τῇ διασώσει αὐτοῦ ἐκ τῆς ἐν Παρισίοις γενομένης ὑπό τινος ἀναρχικοῦ ἀποπείρας δολοφονίας κατὰ τῆς Α. Μ. Θέλει ἡ Βουλὴ ν’ ἀναγνωσθῇ τὸ ἔγγραφον τοῦτο;

§2ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι· εἶναι περιττόν.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. Ἀνακοινῶ εἰς τὴν Βουλὴν τηλεγράφημα πολλῶν κατοίκων Τρικκάλων τῆς Θεσσαλίας, οἵτινες καταγγέλλουσιν, ὅτι ὁ Γρηγόριος Τζωρτζόπουλος παρανόμως διευθύνει τὸ ὑποτελωνεῖον Μαλακασίου, ἐναντίον τοῦ περὶ ἐντοπίων ὑπαλλήλων νόμου, σκανδαλωδῶς δὲ ἐνεργεῖ τὰ τῆς ὑπηρεσίας αὐτοῦ. Ὡσαύτως τηλεγράφημα τῶν ἐν Καλάμαις κατόχων δελτίων παρακρατήσεως σταφιδοκάρπου, παραπονουμένων κατὰ τοῦ 27 ἄρθρου τῆς ὑπὸ μελέτην σταφιδικῆς συμβάσεως, δι’ οὗ ζητεῖται ἡ ἀκύρωσις δελτίων παρακρατήσεως ἀπὸ σήμερον, κανονιζομένης τιμῆς κατὰ βούλησιν, ἐναντίον ῥητοῦ ἄρθρου τοῦ Συντάγματος. Ἐπίσης τηλεγράφημα τοῦ Γ. Σέρβου, κατοίκου Λευκάδος, παραπονουμένου ὅτι ὁ νομάρχης Λευκάδος διατηρεῖ παρανόμως ἀπολυθέντα ὑπὸ τοῦ ἀστυνόμου ἀγροφύλακα. Πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν.

§4Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Ἀνέρχομαι, κύριοι Βουλευταί, τὸ βῆμα, ἵνα ἀπαντήσω εἰς ἐπερώτησιν τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἀττικῆς βουλευτοῦ κ. Δραγούμη, ἣν οὗτος χθὲς ἐποιήσατο ἐξ ἀφορμῆς Διατάγματος δημοσιευθέντος, διὰ τοῦ ὁποίου καταρτίζεται Ναυτικὴ Μοῖρα ἐκπαιδεύσεως, εἰς ἣν ὁρίζεται ὡς ἕδρα ὁ Πόρος καὶ ὑπὸ τὴν ὁποίαν τάσσεται τὸ ἐν Πόρῳ Προγυμναστήριον. Βεβαίως, Κύριοι, ἐγὼ δὲν εἶμαι ὁ Ὑπουργὸς, ὁ ὁποῖος θὰ παραβῶ τοὺς νόμους τοῦ Κράτους. Διοικήσας καὶ προηγουμένως, ἐπὶ τρία ἔτη, τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν, οὐδέποτε ἔδωκα ἀφορμὴν νὰ θεωρηθῶ ὡς ἀσεβὴς πρὸς τοὺς νόμους. Ἡ ἐπιθυμία μου ἦτο καὶ εἶναι, — καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι αὕτη εἶναι καὶ ἐπιθυμία ὁλοκλήρου τῆς Βουλῆς, — τὸ ναυτικὸν, διὰ τὸ ὁποῖον δαπανᾷ τὸ Κράτος 7,000,000 δραχμὰς κατ’ ἔτος, νὰ ἐργάζηται, νὰ γυμνάζηται καὶ νὰ προετοιμάζηται. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι οὐδεὶς ἐξ ὑμῶν ἐπιθυμεῖ, ἵνα τὸ ναυτικὸν ἡμῶν μένῃ ἐν ἀργίᾳ· καὶ αὐτοὶ δὲ οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ ναυτικοῦ, — διαβεβαιῶ τὴν Βουλὴν, διότι τὸ γνωρίζω ἐκ πείρας, — δὲν ἔχουσι τὴν ἐπιθυμίαν...

§5Ι. ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Εἶσθε βέβαιος δι’ αὐτό;

§6Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Πῶς;

§7Ι. ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Εἶσθε βέβαιος δι’ αὐτὸ, ὅτι δὲν ἔχουσιν οἱ ἀξιωματικοὶ τὴν ἐπιθυμίαν ταύτην;

§8Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Παρακαλῶ νὰ ἀκούητε πρῶτον, καὶ κατόπιν νὰ διακόπτητε.

§9ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Παρεξήγησις συμβαίνει· δὲν ἤκουσε καλῶς ὁ κύριος Βρατσᾶνος.

§10Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Διακόψας με ὁ κ. Βουλευτὴς Ψαρῶν, δὲν μὲ ἀφῆκε νὰ συμπληρώσω τὴν φράσιν. Ἐγὼ εἶπον, ὅτι εἶμαι βέβαιος, ὅτι καὶ αὐτοὶ οἱ ἀξιωματικοὶ δὲν ἔχουσι τὴν ἐπιθυμίαν νὰ μένωσιν ἀργοί. Ὥστε βλέπετε, ὅτι ὑπὲρ ὑμῶν ὡμίλησα. Συνεστάθη λοιπὸν ἡ Ναυτικὴ Μοῖρα ἐπὶ τῷ σκοπῷ ἐκπαιδεύσεως καὶ ἐπὶ τῷ σκοπῷ τελείας γυμνάσεως τῶν ἀξιωματικῶν καὶ τῶν πληρωμάτων. Σήμερον, Κύριοι, ἀτυχῶς ἡ ἐκπαίδευσις ἐν τῷ ναυτικῷ δὲν εἶναι τελεία. Ἔχομεν θωρηκτὸν ἐν ἐνεργείᾳ μὲ πλῆρες τὸ πλήρωμα, τὸ ὁποῖον εἶναι αὐτοτελὲς, ἄνευ διοικήσεως ἀνωτέρας, καὶ τὸ ὁποῖον πᾶν ἄλλο παρὰ τὴν δέουσαν ἐξάσκησιν κάμνει. Ἔχομεν ἀτμοδρόμονας, οἱ ὁποῖοι καὶ αὐτοί, μὴ ὄντες ὑπὸ τὴν διεύθυνσιν ἀρχηγοῦ Μοίρας γυμνασίων, δὲν ἐξασκοῦνται τελείως. Ἐνόμισα λοιπὸν, ὅτι ἐπεβάλλετο ὁ καταρτισμὸς Μοίρας ναυτικῆς ἐκπαιδευτικῆς, εἰς τὴν ὁποίαν νὰ συγκεντρωθῶσι τὰ πλοῖα, ὑπὸ τὴν ἀρχηγίαν ἀνωτέρου ἀξιωματικοῦ, διὰ νὰ γίνηται ἡ ἐκγύμνασις ἡ ὁποία πρέπει νὰ γίνηται, καὶ νὰ μὴ κάθηνται τὰ ἐπιτελεῖα ἄνευ σοβαρᾶς ἐργασίας, καὶ τὰ πληρώματα ἄνευ οὐδεμιᾶς ἀσκήσεως. Ἐπαναλαμβάνω νὰ εἴπω, ὅτι ἐκ πείρας γνωρίζω, ὅτι καὶ αὐτοὶ οἱ ἀξιωματικοὶ στενοχωροῦνται, ὅταν δὲν ἔχωσιν ἐργασίαν, εὐχαριστοῦνται δὲ, ὅταν τοῖς δίδηται ἐργασία. Πεῖραν τούτου ἔχω, καὶ τὸ ἐπαναλαμβάνω, ἀφ’ ὅτου ἐπὶ τριετίαν διηύθυνα τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν. Τότε ἦτο εἰς κίνησιν ὅλος ὁ στόλος, τὰ γυμνάσια ἐγίνοντο τακτικὰ, καὶ οἱ ἀξιωματικοὶ ἦσαν εὐχαριστημένοι, διότι εἶχον ἀπαλλαγῆ τῆς ἀργίας. Συνέστησα λοιπὸν τὴν Μοῖραν τὴν ναυτικὴν, ὑπὸ τὴν διοίκησιν τοῦ ὑποναυάρχου κ. Ζώτου. Τὸ Διάταγμα αὐτὸ ἐθεωρήθη ὡς ἀντιβαῖνον εἰς διατάξεις τοῦ νόμου περὶ προπαιδευτικῆς μοίρας, ἐν Πόρῳ ἑδρευούσης. Ἐγὼ ἐπείσθην ἐκ τῆς ὑπηρεσίας, ὅτι εἰς οὐδὲν ἀντιβαίνει τὸ Διάταγμα αὐτό. Καθὼς γνωρίζετε, Κύριοι, ἐν Πόρῳ ἑδρεύει τὸ Ναυτικὸν Προγυμναστήριον, τοῦ ὁποίου, κατὰ τοὺς ὀργανισμοὺς, προΐσταται πλοίαρχος. Ὁ περὶ τούτου νόμος ἐγένετο κατὰ τὸ 1887. Πρὸ τοῦ νόμου τούτου, ἓν ἔτος πρὶν, ὑπουργοῦντος τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Κερκύρας βουλευτοῦ κ. Θεοτόκη, εἶχεν ἐκδοθῆ Βασιλικὸν Διάταγμα, τὸ ὁποῖον ἐπεγράφετο «περὶ σχηματισμοῦ Μοίρας ἐκ τῶν πολεμικῶν πλοίων». Δυνάμει αὐτοῦ συνεστάθησαν εἰδικαὶ Ναυτικαὶ Σχολαί. Τὸ Διάταγμα τοῦτο, ἡμερομηνίας 27 Ἰουνίου 1886, ἔλεγε τὰ ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Τὰ πολεμικὰ πλοῖα «Βασίλισσα Ὄλγα», «Ἑλλάς», καὶ «Ἄρης», ἐπὶ τῶν ὁποίων συνεστάθησαν διὰ τοῦ ἀπὸ 19 Ἰουνίου ἐ. ἔ. ἡμετέρου Διατάγματος εἰδικαὶ Ναυτικαὶ Σχολαί, θέλουσιν ἀπαρτίζει Μοῖραν, ἧς Μοίραρχος διορίζεται ὁ πλοίαρχος καὶ ἡμέτερος ὑπασπιστὴς Μιχαὴλ Κουτσοῦκος, ὅστις θέλει εἶναι συγχρόνως καὶ κυβερνήτης τοῦ θωρακοδρόμονος Ἑλλάδος.»

§11ΣΤ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Αὐτὸ εἶναι χρονολογίας τοῦ 1886.

§12Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Πρωθυπουργός). Μάλιστα.

§13Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἐν ἔτει 1886 ἐξεδόθη τὸ Διάταγμα, διὰ τοῦ ὁποίου συνεστάθη ἡ Μοῖρα ὑπὸ τὸν Μοίραρχον Μιχαὴλ Κουτσοῦκον· τὸ 1887 ἐψηφίσθη ὁ νόμος περὶ τοῦ Ναυτικοῦ Προγυμναστηρίου, ἀλλὰ, καίτοι ὑπῆρχεν ὁ νόμος οὗτος, τὸ Διάταγμα αὐτὸ ἐξηκολούθει μένον ἐν ἰσχύϊ, — καὶ τούτου βεβαίως δὲν εἶμαι ἐγὼ ὁ ὑπεύθυνος, — καὶ ἐξηκολούθουν ἀπὸ τοῦ 1887 νὰ διορίζωνται δυνάμει τοῦ Διατάγματος αὐτοῦ διάφοροι Μοίραρχοι τῆς Ἐκπαιδευτικῆς Μοίρας. Δυνάμει τοῦ ἀπὸ 27 Ἰουνίου 1886 Βασιλικοῦ Διατάγματος διωρίσθη, ὡς εἶπον, Μοίραρχος ὁ πλοίαρχος Μιχαὴλ Κουτσοῦκος. Τοῦτον διεδέχθη ὁ πλοίαρχος Ἀριστείδης Ράϊνεκ, διορισθεὶς Μοίραρχος διὰ Βασ. Διατάγματος κατὰ τὸ 1890. Κατόπιν, διὰ Βασ. Διατάγματος τῆς 19 Αὐγούστου 1891, διωρίσθη Μοίραρχος τῆς Ἐκπαιδευτικῆς Μοίρας ὁ πλοίαρχος Δ. Κριεζῆς, ὑπουργοῦντος τοῦ κ. Κ. Κουμουνδούρου. Ἀκολούθως, διὰ Βασ. Διατάγματος τῆς 23 Ἰουνίου 1892 διωρίσθη πάλιν Μοίραρχος τῆς Ἐκπαιδευτικῆς Μοίρας ὁ πλοίαρχος Ἀριστείδης Ράϊνεκ, ὑπουργοῦντος τοῦ κ. Σκουλούδη. Ἐπίσης διὰ Βασ. Διατάγματος τῆς 9 Νοεμβρίου 1893 διωρίσθη Μοίραρχος τῆς Ἐκπαιδευτικῆς Μοίρας ὁ πλοίαρχος Μᾶρκος Μπότσαρης, ὑπουργοῦντος τοῦ Γ. Μπούμπουλη. Κατόπιν, διὰ Β. Διατάγματος τῆς 20 Νοεμβρίου 1895, διωρίσθη Μοίραρχος τῆς Ἐκπαιδευτικῆς Μοίρας ὁ πλοίαρχος Σαχτούρης κλπ. Κατὰ τὸν νόμον, Κύριοι, ᾼΨΞΗʹ τοῦ 1887 «περὶ κατωτέρας ἐκπαιδεύσεως ἐν τῷ πολεμικῷ ναυτικῷ», ἄρθρον 1, (ἀναγινώσκει) «συνιστᾶται Ναυτικὸν Προγυμναστήριον, καλούμενον Κεντρικὸν Προγυμναστήριον, οὗ σκοπὸς εἶναι: αʹ) ἡ γενικὴ διδασκαλία τῶν μαθητευομένων ναυτῶν, τῶν τὸ πρῶτον κατατασσομένων· βʹ) ἡ βεβαίωσις τῆς ἱκανότητος αὐτῶν εἰς τὰς διαφόρους εἰδικότητας καὶ ἐπαγγέλματα· γʹ) ἡ κατάρτισις τῶν μαθητευομένων εἰς τὰς διαφόρους ναυτικὰς εἰδικότητας καὶ ἐπαγγέλματα». Δυνάμει τοῦ ἀπὸ 27 Ἰουνίου 1886 Βασ. Διατάγματος εἶχεν, ὡς εἶπον, συσταθῆ Ναυτικὴ Μοῖρα, ἀποτελουμένη ἀπὸ τὴν θωρακοβάριδα «Βασίλισσαν Ὅλγαν», τὴν «Ἑλλάδα» καὶ τὸν «Ἄρην», Μοίραρχος δὲ εἶχε διορισθῆ ὁ πλοίαρχος Μιχαὴλ Κουτσοῦκος. Ἐπῆλθεν ὁ νόμος τοῦ 1887 περὶ τῆς κατωτέρας ἐκπαιδεύσεως ἐν τῷ πολεμικῷ ναυτικῷ καὶ συστάσεως ἐν Πόρῳ Κεντρικοῦ Προγυμναστηρίου, εἰς ὃ, κατὰ τὸ ἄρθρον 3 τοῦ αὐτοῦ νόμου, ὑπάρχει προσκεκολλημένον πλοῖον πολεμικὸν ἀτμοκίνητον καὶ μὲ τετράγωνα ἱστία, ὁ κυβερνήτης δὲ τοῦ πλοίου τούτου εἶναι καὶ ὁ Διοικητὴς τοῦ Προγυμναστηρίου, τουτέστιν ὁ πλοίαρχος τοῦ πολεμικοῦ αὐτοῦ πλοίου, τοῦ ἀτμοκινήτου καὶ μὲ τετράγωνα ἱστία, εἶναι αὐτοδικαίως καὶ ὁ Διοικητὴς τοῦ Κεντρικοῦ Προγυμναστηρίου. Κατὰ τὸ ἄρθρον 75 τοῦ ἐκτελεστικοῦ Διατάγματος τοῦ νόμου ᾼΨΞΗʹ κλπ. (ἀναγινώσκει) «τὸ Κεντρικὸν Προγυμναστήριον ἐγκαθιδρύεται εἰς τὸ ἐν Πόρῳ κατάστημα τοῦ παλαιοῦ Ναυστάθμου κλπ. Προσκολλῶνται δὲ παρὰ τῷ Προγυμναστηρίῳ τούτῳ, πρὸς ἐγκατάστασιν τῶν εἰδικῶν σχολείων, τῶν ὑπαγομένων εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τοῦ Διευθυντοῦ τοῦ Κεντρικοῦ Προγυμναστηρίου, ἡ θωρακόβαρις Ὄλγα καὶ τὸ ἱστιοφόρον Ἄρης.» Πρὸς ἐκτέλεσιν λοιπὸν τοῦ εἰρημένου νόμου εἶχε προσκολληθῆ ἡ θωρακόβαρις «Βασίλισσα Ὄλγα». Καὶ ἐφ’ ὅσον μὲν ἔμενεν ἐν τῷ Προγυμναστηρίῳ ἡ θωρακόβαρις «Βασίλισσα Ὄλγα», ὁ Διευθυντὴς τοῦ Κεντρικοῦ Προγυμναστηρίου ἦτο καὶ κυβερνήτης τῆς θωρακοβάριδος ταύτης· ὅτε δὲ κατὰ τὸ αὐτὸ ἄρθρον προσετέθη εἰς τὸ Προγυμναστήριον καὶ τὸ πλοῖον «Ἄρης», τότε ὁ Διευθυντὴς τοῦ Προγυμναστηρίου ἐξήσκει ἐπὶ τοῦ «Ἄρεως» δικαιοδοσίαν Μοιράρχου, καὶ ἔλαβε καὶ τὸν τίτλον τοῦ Μοιράρχου.

§14ΣΤΕΦ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ὄχι· μόνον δικαιοδοσίαν.

§15ΙΑΣΩΝ Γ. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Μόνον δικαιοδοσίαν.

§16Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Καὶ δι’ αὐτὸ βλέπομεν, ὅτι ὁ Διοικητὴς τοῦ Προγυμναστηρίου ἔπαυσε νὰ ὑπογράφηται ὡς Διοικητὴς τοῦ Προγυμναστηρίου, καὶ ὅλα τὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα ἐκ τοῦ Προγυμναστηρίου τοῦ Πόρου προέρχονται, φέρουσιν ὑπογραφὴν «Ἀρχηγὸς τῆς Ἐκπαιδευτικῆς Μοίρας». Ὁ τίτλος πλέον τοῦ Διοικητοῦ τοῦ Προγυμναστηρίου ἐγένετο τίτλος τοῦ Μοιράρχου, διότι τὸ ἀξίωμα τοῦ Μοιράρχου εἶναι ἀνώτερον τοῦ ἀξιώματος τοῦ Διοικητοῦ τοῦ Προγυμναστηρίου. Ὡς ἀντελήφθην, τὸ Διάταγμα αὐτὸ ἐθεωρήθη ὡς ἀντιβαῖνον πρὸς τὸν νόμον τοῦ 1887 περὶ Κεντρικοῦ Προγυμναστηρίου, διότι ὁ νόμος οὗτος ἐν ἄρθρῳ 2 λέγει (ἀναγινώσκει): «Τὸ Κεντρικὸν Προγυμναστήριον ἱδρύεται προσωρινῶς ἐν Πόρῳ, καὶ ὑπάγεται εἰς τὰς διαταγὰς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν.» Κύριοι, κατὰ τὴν γνώμην μου καὶ κατὰ τοὺς ναυτικοὺς στρατιωτικοὺς κανονισμούς, πᾶσα ναυτικὴ ἀρχὴ ἢ πᾶσα στρατιωτικὴ ἀρχὴ ὑπάγεται εἰς τὰς διαταγὰς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν ἢ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν. Ὅταν δὲ εἰς τὴν αὐτὴν ἀρχὴν προστεθῇ ἀξιωματικὸς ἀνώτερος τὸν βαθμὸν, κατὰ τοὺς αὐτοὺς κανονισμοὺς ὁ ὑποδεέστερος εἶναι ὑπὸ τὰς διαταγὰς τοῦ ἀνωτέρου, καὶ διὰ τοῦ ἀνωτέρου ἀπευθύνεται πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον. Σήμερον τὰ θωρηκτὰ, μὴ ἀποτελοῦντα Μοῖραν καὶ ὄντα αὐτοτελῆ, κυβερνῶνται ἀπὸ τοὺς κυβερνήτας αὐτῶν. Εὐθὺς ὡς ἀποτελεσθῇ Μοῖρα, καὶ τεθῇ ἐπὶ κεφαλῆς τῆς Μοίρας ἀξιωματικὸς ἀνώτερος, οἱ κυβερνῆται τῶν πλοίων παύουσι νὰ συνεννοῶνται ἀπ’ εὐθείας μὲ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν, ὀφείλουσι δὲ νὰ συνεννοῶνται μετὰ τοῦ Ὑπουργείου διὰ τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς Μοίρας. Διὰ Β. Διατάγματος τῆς 21 τρέχοντος μηνὸς συνεστάθη Μοῖρα Ναυτικὴ Ἐκπαιδευτικὴ καὶ τῶν γυμνασίων. Εὐθὺς ὡς συνεστάθη ἡ Μοῖρα αὕτη, κατὰ τὴν γνώμην τῆς ὑπηρεσίας καὶ τοῦ Ὑπουργοῦ, — ἡ ὁποία δυνατὸν νὰ ἦναι καὶ ἐσφαλμένη, — ὁ ἀρχηγὸς τῆς Μοίρας δὲν ἠδύνατο παρὰ νὰ ἐξασκῇ τὴν ἐξουσίαν του ἐπὶ τοῦ Διοικητοῦ τοῦ Προγυμναστηρίου, ὁ ὁποῖος εἶναι κατώτερος αὐτοῦ τὸν βαθμόν. Δὲν βλέπω λοιπὸν, κατὰ τί προσέκρουσε τὸ Διάταγμα αὐτὸ εἰς τὸν νόμον. Δυνάμει τοῦ ἄρθρου 75 τοῦ εἰρημένου ἐκτελεστικοῦ Διατάγματος προσεκολλήθη, ὡς προεῖπον, καὶ τὸ πλοῖον «Ἄρης», ἐπὶ τοῦ ὁποίου, κατὰ τὸ ἄρθρον 78 τοῦ αὐτοῦ Διατάγματος, ὁ Διοικητὴς τοῦ Προγυμναστηρίου ἐξασκεῖ δικαιοδοσίαν Μοιράρχου. Τὸ Βασιλικὸν αὐτὸ Διάταγμα κατηργήθη διὰ τοῦ δημοσιευθέντος Διατάγματος τῆς 21 Ἰουνίου ἐ. ἔ. περὶ συστάσεως Μοίρας Ἐκπαιδευτικῆς καὶ τῶν γυμνασίων. Κατὰ τὰ εἰρημένα ὁ ἑκάστοτε κυβερνήτης τῆς θωρακοβάριδος «Βασιλίσσης Ὄλγας» εἶναι καὶ Διοικητὴς τοῦ Κεντρικοῦ Προγυμναστηρίου δυνάμει τοῦ νόμου ΑΥϞΗʹ· διὰ τῆς προσθήκης δὲ τοῦ «Ἄρεως» εἰς τὸ Προγυμναστήριον, ὡς εἶπον πρὸ ὀλίγου, ὁ Διοικητὴς ὀνομάζεται καὶ Μοίραρχος, δηλαδὴ ἐξασκεῖ καθήκοντα καὶ Μοιράρχου καὶ Διευθυντοῦ τοῦ Προγυμναστηρίου. Ἐγὼ ἐνόμισα, ὅτι ἠδύνατο ὁ μὲν Διοικητὴς τοῦ Προγυμναστηρίου νὰ παραμένῃ εἰς τὴν θέσιν του, ὅπως καὶ παραμένει ὡς Διοικητὴς τοῦ Προγυμναστηρίου, τὴν δὲ ἐξουσίαν τοῦ Μοιράρχου ἠδυνάμην νὰ ἀναθέσω εἰς τὸν ὑποναύαρχον καὶ ἀρχηγὸν τῆς συσταθείσης Ἐκπαιδευτικῆς Μοίρας. Νομίζω ὅτι τὸ πρᾶγμα δὲν παρουσιάζει σοβαρόν τι, οὔτε σκοπὸν εἴχομεν διὰ τοῦ δημοσιευθέντος Διατάγματος νὰ παραβῶμεν τὸν νόμον πρὸς βλάβην τοῦ ναυτικοῦ. Ἐγὼ ἔκρινα, ὅτι ἔπρεπε νὰ συσταθῇ Μοῖρα Ἐκπαιδευτικὴ καὶ τῶν γυμνασίων, διὰ νὰ συγκεντρώσωμεν διάφορα πλοῖα, τὰ ὁποῖα σήμερον μένουσιν ἄνευ ἐργασίας, καὶ νὰ προβῶμεν εἰς ἐκτέλεσιν γυμνασίων. Ἐπαναλαμβάνω νὰ εἴπω, ὅτι δὲν νομίζω, κατὰ τὴν κρίσιν μου, ὅτι ἐγένετο παράβασις τοῦ νόμου. Ἐν τούτοις, ἐπειδὴ ἐγένοντο παρατηρήσεις, ἐγὼ ἐξήτασα καλλίτερον τὴν ὑπόθεσιν, καὶ ἐπειδὴ δὲν ἐπιθυμῶ νὰ ὑπάρχῃ ἡ ἐλαχίστη ἀμφιβολία περὶ τῶν καλῶν μου προθέσεων, προὐκάλεσα νέον Διάταγμα, τὸ ὁποῖον καὶ ἐδημοσιεύθη εἰς τὸ σημερινὸν, ὑπ’ ἀριθ. 106, φύλλον τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως, δι’ οὗ ἀνακαλεῖται τὸ προηγούμενον Διάταγμα τῆς 21 Ἰουνίου ἐ. ἔ., καὶ συνιστᾶται Μοῖρα ἐντελῶς ἄσχετος πρὸς τὸ Προγυμναστήριον τοῦ Πόρου, τὸ ὁποῖον μένει καὶ λειτουργεῖ, ὅπως ἦτο καὶ πρίν, μὴ ἔχοντος ἐπ’ αὐτοῦ δικαιοδοσίαν τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς συσταθείσης Μοίρας πρὸς ἐκτέλεσιν γυμνασίων, καὶ οὕτως αἴρεται πᾶσα ἀμφιβολία, καὶ περιττὴ καθίσταται πᾶσα συζήτησις.

§17ΣΤΕΦ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Μετὰ τὰς δηλώσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν δὲν ἔχω σκοπὸν νὰ κάμω χρῆσιν τῶν βιβλίων τούτων τῶν ὀγκωδῶν, καὶ τῶν ἐπιχειρημάτων, ἅτινα ἐξ αὐτῶν συνέλεξα. Ἀφοῦ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ἔσχε τὴν καλωσύνην νὰ τροποποιήσῃ τὰς ἀποφάσεις αὑτοῦ, τὸ ζήτημα τῆς ἀντιθέσεως Διατάγματος πρὸς τὸν νόμον αἴρεται, καὶ εἶναι περιττὸν νὰ μακρηγορήσω ἐπὶ τοῦ θέματος. Θέλω ἴδει, τί περιέχει τὸ νέον Διάταγμα, καὶ ἐκεῖθεν θέλω ὁδηγηθῆ, ἂν ὑπάρχει ἀνάγκη νὰ λάβω τὸν λόγον.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ βουλευτὴς Νάξου κ. Βάλληνδας ὑποβάλλει τὴν ἑξῆς ἔγγραφον ἐπερώτησιν: «Παρακαλεῖται ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως Ὑπουργὸς νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν σημείωμα ἐμφαῖνον: 1) Πόσοι κατ’ ἀριθμὸν ἑλληνοδιδάσκαλοί εἰσι διωρισμένοι εἰς ἓν ἕκαστον κεχωρισμένως τῶν ἐν τῇ περιφερείᾳ τοῦ νομοῦ Κυκλάδων Ἑλληνικῶν σχολείων. 2) Τίνα μισθὸν λαμβάνει ἕκαστος τῶν ἑλληνοδιδασκάλων τούτων. 3) Τίνων ἐκ τῶν ὡς διδακτήρια Ἑλληνικῶν σχολείων τοῦ νομοῦ Κυκλάδων χρησιμευόντων οἰκημάτων τὸ μίσθωμα πληρώνεται ἐκ τοῦ δημοσίου ταμείου, καὶ εἰς πόσον ποσὸν ὡρισμένως ἀνέρχεται τὸ μίσθωμα ἑκάστου τούτων μηνιαίως ἢ ἐτησίως.» Ὁ βουλευτὴς Βόλου κ. Κανταρτζῆς ὑποβάλλει τὴν ἑξῆς ἔγγραφον ἐπερώτησιν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου: «Συνεπείᾳ σκανδάλου κοινωνικοῦ εἰσήχθη δίκη ἐπὶ διαζυγίῳ ἐνώπιον τοῦ Ἰταλικοῦ Προξενικοῦ Δικαστηρίου Ἀλεξανδρείας ἐκ μέρους τοῦ κ. At. Ninsi, Γενικοῦ Διευθυντοῦ τῆς ἐν Αἰγύπτῳ «Γενικῆς Ἑταιρείας τῶν σακχάρεων καὶ διϋλιστηρίων» καὶ ὑπηκόου Ἰταλοῦ, κατὰ τῆς συζύγου αὑτοῦ Ὄλγας, τὸ γένος Κωνσταντινίδου, ἐγκαλουμένης ἐπὶ μοιχείᾳ. Ὡς ἥρως τοῦ ὡς εἴρηται σκανδάλου ἐφέρετο ὁ κ. Κ. Δημαρᾶς, τέως Πρόεδρος τοῦ Ἑλληνικοῦ Προξενικοῦ Δικαστηρίου Ἀλεξανδρείας· δι’ ὃ καὶ εὐλόγως ἡ Ἑλληνικὴ τῆς Ἀλεξανδρείας καὶ τῶν λοιπῶν μερῶν τῆς Αἰγύπτου παροικία τὰ μέγιστα συνεκινήθη. Πρὸ μικροῦ ἐξεδόθη ἀπόφασις τοῦ Ἰταλικοῦ Προξενικοῦ Δικαστηρίου Ἀλεξανδρείας, διατάξασα τὸν ἀπὸ τραπέζης καὶ κοίτης χωρισμὸν τοῦ κ. At. Ninsi καὶ τῆς συζύγου αὐτοῦ Ὄλγας Κωνσταντινίδου, διότι ἀπεδείχθη ἡ ἀποδιδομένη τῇ συζύγῳ ταύτῃ μορφή, καὶ δὴ ἐξ ἐπιστολῆς αὐτοῦ τοῦ κ. Κ. Δημαρᾶ ἰδιοχείρου, καθ’ ἃ ἐδημοσιεύθη, ὁμολογηθείσης καὶ ὑπ’ αὐτῆς τῆς Ὄλγας Κωνσταντινίδου τῆς μοιχείας. Πλεῖστα τότε ἐγράφησαν ἐν τῷ ἐγχωρίῳ τύπῳ, καὶ ἡ Ἑλληνικὴ Δικαιοσύνη περιϋβρίζετο ἐν τῷ προσώπῳ ἀνωτέρου λειτουργοῦ αὐτῆς. Ἐν τέλει τῇ 28 Φεβρουαρίου ἐ. ἔ. ὁ κ. At. Ninsi ὑπέβαλε πρὸς τὸν Εἰσαγγελέα τῶν ἐν Ἀθήναις Ἐφετῶν αἴτησιν, δι’ ἧς, γνωρίζων αὐτῷ τὸ πάθημα αὐτοῦ, ᾐτεῖτο νὰ ἐφαρμοσθῇ κατὰ τοῦ ἐν λόγῳ δικαστοῦ ἡ τοῦ ἄρθρου 292 τοῦ Ἑλληνικοῦ Δικαστικοῦ Ὀργανισμοῦ πειθαρχικὴ ποινή· εἰς ἀπόδειξιν δὲ τῆς κατηγορίας ἐνέκλειε τῇ ἐν λόγῳ αἰτήσει καὶ φωτογραφίαν, πιστῶς ἀπεικονίζουσαν τὴν εἰς χεῖρας αὐτοῦ ἰδιόχειρον ἐπιστολὴν τοῦ ἐν λόγῳ δικαστοῦ. Παρακαλεῖται ὅθεν ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργός, πρὸς ὃν ὁ κ. Εἰσαγγελεὺς κατὰ καθῆκον παρέπεμψε τὴν ἐν λόγῳ αἴτησιν τοῦ κ. At. Ninsi, ἵνα εὐαρεστούμενος πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, τί ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἐνήργησεν ἐκ μέρους αὐτοῦ, καθόσον φρονῶ, ὅτι δέον ἡ Ἑλληνικὴ ἀνάκρισις, ὡς οἷόν τε τάχιστα ἐνεργοῦσα, ν’ ἀποδώσῃ ἑκάστῳ τὸ δίκαιον, καὶ πρὸ παντὸς δέον νὰ βεβαιωθῇ ἐπισήμως, ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν Ἕλλην δικαστής, καὶ δὴ ἐν τῷ ἐξωτερικῷ, διαχειριζόμενος δικαστικὴν ἀρχὴν τῆς πατρίδος, νὰ ὑπέπεσεν εἰς τοιοῦτον σφάλμα, αὐτόχρημα ἀναιροῦν τόν τε ἠθικὸν καὶ ποινικὸν νόμον, οὗτινος ὑπὸ τῆς πατρίδος ἡμῶν ἐτάχθη φρουρὸς καὶ ἐκτελεστής. Ἄλλως, ἄν, ὃ μὴ γένοιτο, ἀποδειχθῇ βάσιμος ἡ ἐν λόγῳ κατηγορία, νὰ ἐφαρμοσθῇ κατὰ τοῦ ἐνόχου ὁ Δικαστικὸς Ὀργανισμός, τιμωρουμένου αὐτοῦ παραδειγματικῶς.» Ὁ βουλευτὴς Τριφυλίας κ. Πονηρόπουλος ὑποβάλλει τὰς ἑπομένας ἐπερωτήσεις: «αʹ) Παρακαλεῖται ὁ κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸς νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ προσκομίσῃ εἰς τὴν Βουλὴν πίνακα ἐμφαίνοντα τὸ ὀνοματεπώνυμον καὶ τὸν βαθμὸν ἑκάστου τῶν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ἄλλων ἐν Ἀθήναις δημοσίων οἰκονομικῶν γραφείων ἀπεσπασμένων ὑπαλλήλων τῶν ἐπαρχιακῶν γραφείων, καὶ νὰ παράσχῃ τὴν πληροφορίαν, διὰ τίνας λόγους ἀπεσπάσθησαν οὗτοι εἰς τὰς τοιαύτας ὑπηρεσίας, ὡς καὶ ἂν ἰσχύει ἢ εἶναι κατηργημένον τὸ ἄρθρον 1 τοῦ ΑΥΝΓʹ νόμου τῆς 27 Μαΐου τοῦ 1887· νὰ εὐαρεστηθῇ δὲ συγχρόνως νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τὴν ὑπ’ ἀριθ. 106159 τῆς 22 Νοεμβρίου 1898 γνωμοδότησιν τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου. βʹ) Παρακαλεῖται ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸς νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν πίνακα ἐμφαίνοντα τὸ ὀνοματεπώνυμον καὶ τὸν βαθμὸν ἑκάστου τῶν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῶν ὑπ’ αὐτὸ ἐν Ἀθήναις δημοσίων γραφείων ἀπεσπασμένων ὑπαλλήλων ἐπαρχιακῶν γραφείων, νὰ γνωρίσῃ δὲ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τοὺς λόγους, δι’ οὓς οἱ ὑπάλληλοι οὗτοι, παρὰ τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ ΑΥΝΓʹ νόμου τῆς 27 Μαΐου 1887, ἀπεσπάσθησαν. γʹ) Παρακαλεῖται ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως Ὑπουργὸς νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν πίνακα, ἐμφαίνοντα τὸ ὀνοματεπώνυμον καὶ τὸν βαθμὸν ἑκάστου τῶν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως Ὑπουργείου ἀπεσπασμένων ὑπαλλήλων ἐπαρχιακῶν γραφείων ἢ ἄλλων ὑπηρεσιῶν, νὰ γνωρίσῃ δὲ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τοὺς λόγους, δι’ οὓς οὗτοι ἀπεσπάσθησαν παρὰ τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ ᾼΥΝΓʹ νόμου τῆς 27 Μαΐου 1887. Παρακαλεῖται ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἂν ὁ ἔχων τὴν μερικὴν πώλησιν τοῦ χαρτοσήμου παρὰ τὴν εἴσοδον τῶν ταμείων τοῦ σφραγιστοῦ χάρτου καὶ τῶν εἰσπράξεων Ἀττικῆς, κάτωθι τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, εἶναι ἰδιώτης ἢ δημόσιος ὑπάλληλος, καὶ διὰ τίνος Β. Διατάγματος ἢ ὑπουργικῆς διαταγῆς τῷ ἀνετέθη ἡ ἐκτέλεσις τῆς ὑπηρεσίας ταύτης. Πρὸς δὲ νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν πίνακα, ἐμφαίνοντα τὴν προμήθειαν, ἣν ὁ εἰρημένος πωλητὴς χαρτοσήμου ἔλαβε δυνάμει τοῦ ἄρθρου 11 τοῦ νόμου ᾼΧΚΕʹ τῆς 30 Δεκεμβρίου 1887 «περὶ τελῶν χαρτοσήμου», ἀπὸ 1 Ἰανουαρίου ἐ. ἔ. ἕως σήμερον.» Ὁ βουλευτὴς Ἠλείας κ. Ἀνδρέας Στεφανόπουλος ἔχει τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§19Α. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Διεδόθη, κύριε Πρόεδρε, καὶ ἀνεγράφη ἔν τισι τῶν ἐφημερίδων, ὅτι αἱ τροποποιήσεις αἱ ἐπενεχθεῖσαι ἐπὶ τῆς συμβάσεως περὶ ἑνιαίας διαχειρίσεως τῆς σταφίδος, διαβιβασθεῖσαι ὑπὸ τοῦ ἀντιπροσώπου τῆς ἑταιρείας ἁρμοδίως, δὲν ἐγένοντο ἀποδεκταί. Ἐπειδὴ τὸ σταφιδικὸν κοινὸν παρακολουθεῖ τὸ ζήτημα τοῦτο μετ’ ἰδιαιτέρου ἐνδιαφέροντος, εἶναι δέ, φρονῶ, τὸ ζήτημα ἐκ τῶν ἐπειγόντων, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ διαφωτίσῃ τὴν Βουλὴν περὶ τοῦ τί συνέβη ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τοῦτο, καὶ τί ἀπεκδέχεται ἐκ τῶν ἐνεργειῶν, εἰς ἃς προέβη.

§20Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Πρωθυπουργός). Κύριοι, πρὸ παντὸς πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει, ὅτι πρόκειται περὶ διαπραγματεύσεων. Ἐὰν δὲ κατὰ πᾶν στάδιον τῶν διαπραγματεύσεων ἐγείρηται ἀνὰ εἷς Βουλευτὴς καὶ ἐρωτᾷ, τί γίνονται αἱ διαπραγματεύσεις, βεβαίως ἡ Κυβέρνησις δὲν δύναται νὰ ᾖναι ἐλευθέρα νὰ διεξαγάγῃ τὰς διαπραγματεύσεις. Φρονῶ ὅτι ἐν τῷ συμφέροντι τῶν σταφιδικῶν πληθυσμῶν, ἐν τῷ συμφέροντι τῆς καλῆς διεξαγωγῆς τοῦ ζητήματος, πρέπει ἡ Βουλὴ νὰ ἔχῃ πεποίθησιν ἐπὶ τῶν ἐνεργειῶν τῆς Κυβερνήσεως· ἐὰν δὲ δὲν ἔχῃ πεποίθησιν, τότε εἶναι περιττὸν νὰ ᾖναι ἡ Κυβέρνησις ἐδῶ. Παρακαλῶ τοὺς κυρίους Βουλευτὰς νὰ ἔχωσιν ὀλίγην ὑπομονήν, διότι δὲν εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ λυθῇ εὐθὺς ἀμέσως. Ὡς ἀνηγγέλθη εἰς τὴν Βουλὴν, ἡ σύμβασις ἡ ὑποβληθεῖσα ὑπὸ τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν, ἐκπροσωπούσης καὶ διαφόρους κεφαλαιούχους ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ, ὑπεβλήθη εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἐπιτροπήν. Ἡ εἰσηγητικὴ ἐπιτροπή, προεδρευομένη ὑπ’ ἐμοῦ, ἀπεδέχθη διαφόρους μεταρρυθμίσεις τῆς συμβάσεως, τὰς ὁποίας ἐθεώρησεν οὐσιώδεις. Ἐννοεῖτε, ὅτι τὰς μεταρρυθμίσεις ταύτας ἔπρεπε ν’ ἀνακοινώσωμεν εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ὑπέβαλον τὴν πρότασιν. Διεξάγονται διαπραγματεύσεις· ἀλλ’ ἡ διεξαγωγὴ τῶν διαπραγματεύσεων δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τελειώσῃ ἀμέσως, διότι δὲν εἶναι μόνον ἡ Τράπεζα Ἀθηνῶν, ἡ ὁποία ἐνδιαφέρεται δι’ αὑτάς, εἶναι καὶ διάφοροι κεφαλαιοῦχοι ἐν Λονδίνῳ καὶ Παρισίοις, καὶ δὲν νομίζω δυνατὸν ἀμέσως νὰ τελειώσωσιν αἱ διαπραγματεύσεις αὗται. Νομίζω ὅτι κακίστη ὑπηρεσία προσφέρεται εἰς τοὺς σταφιδικοὺς πληθυσμούς, ἐὰν κατὰ πᾶσαν στιγμὴν τίθενται ἐν ἀναμφιβόλῳ ἡ πίστις τῆς διεξαγούσης τὰς διαπραγματεύσεις ταύτας Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, καὶ παρακαλῶ, ἵνα ἐπί τινας τοὐλάχιστον ἡμέρας ἔχητε ὀλίγην ὑπομονήν.

§21Α. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως συνιστᾷ ὑπομονὴν εἰς τοὺς Βουλευτὰς τοὺς ἐπερωτήσαντας περὶ τοῦ ζητήματος τῆς ἑνιαίας διαχειρίσεως τῆς σταφίδος. Ἀλλὰ συνιστῶ καὶ ἐγὼ μεγαλειτέραν ψυχραιμίαν εἰς τὸν κ. Πρωθυπουργὸν, διότι τὸ κρίσιμον τῶν περιστάσεων τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν εἶναι γνωστὸν, ὑποθέτω, εἰς πάντας ὑμᾶς, καὶ ἂν προβαίνωμεν εἰς τὰς ἐπερωτήσεις ταύτας, ἐλαυνόμεθα ἐκ τοῦ συμφέροντος, τὸ ὁποῖον ἔχομεν, νὰ παρακολουθῶμεν τὸ ζήτημα τοῦτο.

§22Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Πρωθυπουργός). Νὰ μὴ γίνησθε δωρεὰν ὄργανον τῶν κερδοσκόπων.

§23Α. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἑπομένως ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως δὲν πρέπει νὰ ἐξάπτηται, ἂν ζητοῦμεν πληροφορίας παρ’ αὐτοῦ περὶ ζητήματος τόσον φλέγοντος.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Βοκοτόπουλος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἄλλου ἀντικειμένου.

§25Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἂν ἤρξατο ἡ ἀπογραφὴ τῶν κατοίκων τῆς Μακεδονίας, καὶ ἂν νομίζει ὅτι πρέπει νὰ ληφθῶσιν ἢ ἂν ἐλήφθησαν μέτρα ἐξασφαλίζοντα τὰ ἐκεῖσε Ἑλληνικὰ συμφέροντα.

§26Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Πρωθυπουργός). Καὶ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου ἡ Κυβέρνησις φρονεῖ, ὅτι σήμερον εἰς οὐδεμίαν πρέπει νὰ προέλθῃ δήλωσιν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Παρακαλῶ δὲ, καὶ ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ νὰ ἔχητε ὀλίγην ὑπομονήν.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Συνοδινὸς ἐπὶ ἄλλου ἀντικειμένου.

§28Ν. ΣΥΝΟΔΙΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι γνωστὴ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ἡ σπουδὴ, μεθ’ ἧς ἐπεδιώχθη πάντοτε ἡ ψήφισις μέτρων πρὸς σωτηρίαν τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν. Πάντες οἱ Βουλευταὶ οἱ μὴ ἐνδιαφερόμενοι διὰ τὸ σταφιδικὸν ζήτημα ἐφροντίσαμεν πάντοτε νὰ δώσωμεν συνδρομὴν εἰς τοὺς ἐπιζητοῦντας τὴν ψήφισιν νομοθετημάτων, καὶ τὴν ἐδώκαμεν πάντοτε ἀμέριστον, χωρὶς νὰ ἀποβλέψωμεν εἰς τὰς ζημίας, εἰς ἃς ὑπεβλήθησαν ἄλλαι ἐπαρχίαι οἰνοφόροι, μίαν τῶν ὁποίων ἔχω τὴν τιμὴν καὶ ἐγὼ ν’ ἀντιπροσωπεύω. Ἡ ψήφισις τοῦ ἀτυχοῦς ἐκείνου νόμου περὶ παρακρατήσεως οὐ μόνον, ἕνεκα τῆς σπουδῆς, μεθ’ ἧς ἐπεδιώχθη τότε ὑπὸ τῶν ἐνδιαφερομένων, δὲν ὠφέλησε τὰς σταφιδοφόρους ἐπαρχίας, ὡς ἤδη κατεδείχθη, ἀλλὰ συγχρόνως κατέστρεψε καὶ τὰς οἰνοφόρους. Ἐτηρήσαμεν πάντοτε σιγὴν οἱ ἐκ τῶν οἰνοφόρων ἐπαρχιῶν Βουλευταὶ — ἐγκληματικὴν ἴσως, κατ’ ἐμὲ, — θέλοντες νὰ παράσχωμεν τὴν συνδρομήν μας εἰς τὸ πολυπληθέστερον μέρος τοῦ Κράτους, τὸ καὶ ἐνδιαφερόμενον διὰ τὴν βελτίωσιν τῆς τύχης τῆς σταφίδος· ἀλλὰ σήμερον νομίζω ὅτι δὲν πρέπει τὸ σύστημα τῆς σπουδῆς νὰ ἐπιδιωχθῇ, προκειμένου περὶ τόσον σπουδαίας συμβάσεως, περὶ τῶν ὅρων τῆς ὁποίας καὶ ἐν τῇ δημοσιογραφίᾳ καὶ ἐνταῦθα γίνεται λόγος. Ἡ Βουλὴ ὀφείλει μεμελετημένως, κύριε Πρόεδρε, καὶ οὐχὶ ἀμελετήτως καὶ ἐν σπουδῇ, νὰ προβαίνῃ εἰς τὴν ψήφισιν τοιούτων συμβάσεων, καὶ παραλλήλως νὰ ἐξετάζῃ τὸ συμφέρον τῶν τε σταφιδοφόρων καὶ τῶν οἰνοφόρων ἐπαρχιῶν, αἱ τελευταῖαι τῶν ὁποίων τελείως κατεστράφησαν, ὑπὸ οἰκονομικὴν ἔποψιν. Πρὸ ἡμερῶν, κύριε Πρόεδρε, ὑπεβλήθησαν εἰς τὴν Βουλὴν ψηφίσματα τῶν Δημοτικῶν Συμβουλίων Θήρας, διὰ τῶν ὁποίων οἱ κάτοικοι παρακαλοῦσι καὶ ἡμᾶς τοὺς ἀντιπροσώπους τῆς ἐπαρχίας ἐκείνης, καὶ ὑμᾶς, κύριε Πρόεδρε, καὶ τὴν Βουλὴν ὁλόκληρον, ἵνα ληφθῇ φροντὶς καὶ διὰ τὰς ἀτυχεῖς τοῦ Κράτους οἰνοφόρους ἐπαρχίας. Εἶναι γνωστόν, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ὁ οἶνος οὐ μόνον εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου, ἀλλὰ καὶ εἰς ὅλας τὰς οἰνοφόρους ἐπαρχίας πωλεῖται 8 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν, καὶ πληρώνει 5 λεπτὰ φόρον εἰς τὸ Δημόσιον διὰ τὴν ἐσωτερικὴν κατανάλωσιν. Πρέπει ἑπομένως ἡ Κυβέρνησις νὰ προνοήσῃ, ὥστε καὶ ὁ φόρος οὗτος νὰ μετριασθῇ, ἐὰν δὲν θέλῃ νὰ ἴδῃ τὰς ἀμπέλους καταστρεφομένας, διότι τὰ δύο ἢ τρία λεπτὰ, τὰ ἐναπομένοντα, δὲν δύνανται νὰ καλύψωσιν οὔτε τὸ πέμπτον τῶν ἐξόδων τῆς καλλιεργείας. Ἀνάγκη λοιπὸν, καὶ ἀνάγκη ἐπείγουσα εἶναι, ὅπως τὸ Κράτος, τὸ ὁποῖον θὰ μεριμνήσῃ, λίαν ἀξιεπαίνως, περὶ σταφίδος, λάβῃ, ὡς προεῖπον, παραλλήλως πρόνοιαν καὶ περὶ τῶν οἴνων, διότι, μὴ πωλουμένων ἤδη τῶν οἴνων ποσῶς, αἱ διάφοροι ἐπαρχίαι οἰκονομικῶς καταστρέφονται τελείως. Αἱ παρατηρήσεις μου αὗται, κύριε Πρόεδρε, ἔχουσι τὸν ἑξῆς σκοπόν: νὰ παρακληθῇ ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁλόκληρον τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον νὰ λάβωσι πρόνοιαν κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς σταφιδικῆς συμβάσεως καὶ κατὰ τὴν ἰδιαιτέραν ὑπ’ αὐτῶν μελέτην αὐτῆς, ὅπως ἐξασφαλισθῶσιν, ὅσον τὸ δυνατὸν, καὶ αἱ οἰνοφόροι ἐπαρχίαι, διότι δὲν εἶναι δίκαιον νὰ ψηφίζωμεν νόμους, διὰ τῶν ὁποίων νὰ ἐξασφαλίζηται μόνον ἡ σωτηρία μέρους τοῦ πληθυσμοῦ τοῦ Κράτους, νὰ ἐπέρχηται δὲ τελεία ἡ καταστροφὴ ἑτέρου μέρους τοῦ Κράτους οὐχὶ μικροτέρου τοῦ τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, ὅπως ἐν τῇ συμβάσει, ἡ ὁποία πρόκειται νὰ ὑποβληθῇ εἰς τὴν Βουλὴν, ληφθῇ πρόνοια καὶ περὶ τῶν οἰνοφόρων ἐπαρχιῶν. Ποιοῦμαι δὲ ἔκκλησιν πρὸς τοὺς ἀξιοτίμους συναδέλφους τῶν οἰνοφόρων ἐπαρχιῶν, ὅπως λάβωμεν σύντονα μέτρα, ἐὰν δὲν θέλωμεν νὰ ἴδωμεν τὴν τελείαν καταστροφὴν τῆς οἰνοποιΐας. Ἡ οἰνοποίησις τῆς σταφίδος δὲν εἶναί τι, τὸ ὁποῖον ὠφελεῖ τοὺς σταφιδοπαραγωγοὺς, εἶναί τι ὅμως, ὅπερ καταστρέφει τὰς οἰνοφόρους ἐπαρχίας, ἐνῷ ἀφ’ ἑτέρου, ἐὰν ἡ σταφὶς χρησιμοποιηθῇ μόνον πρὸς κατασκευὴν οἰνοπνεύματος, ἐπιβληθῇ δὲ φόρος εἰς τὸ ἔξωθεν εἰσαγόμενον οἰνόπνευμα, σῴζομεν τὰς οἰνοφόρους ἐπαρχίας, χωρὶς νὰ παραβλάπτωμεν τὸ παράπαν τὰς σταφιδοφόρους. Εἶναι ζήτημα, διὰ τὸ ὁποῖον δὲν ἀμφιβάλλω, ὅτι ἅπαντες οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι τῶν οἰνοφόρων ἐπαρχιῶν ἔχουσι λάβει ἐντολὴν παρὰ τῶν ἐκλογέων αὐτῶν, καὶ ἐπίσημον καὶ ἰδιωτικὴν, καὶ θέλουσιν ἀσχοληθῆ περὶ αὐτοῦ. Ἐν ᾗ δὲ περιπτώσει, κύριε Πρόεδρε, δὲν ληφθῇ πρόνοια καὶ περὶ τῶν πληθυσμῶν τῶν οἰνοφόρων ἐπαρχιῶν, τῶν ὁποίων αἱ στενοχωρίαι ἔφθασαν εἰς τὸ μὴ περαιτέρω, δηλῶ, ὅτι δὲν θὰ συντελέσω ποσῶς εἰς τὴν ψήφισιν μέτρων ὑπὲρ τῶν σταφιδικῶν πληθυσμῶν, διότι ὁμολογῶ, ὅτι, ἐπὶ εἴκοσιν ἤδη ἔτη ἀποστελλόμενος ὑπὸ τῶν συμπολιτῶν μου, σχεδὸν ἄνευ διακοπῆς, εἰς τὸν περίβολον τοῦτον, βλέπω, ὅτι ψηφίζομεν καθημερινῶς νομοσχέδια, ἀποβλέποντα εἰς τὴν σταφίδα, — διότι φρονοῦμεν, καὶ φρονῶ καὶ ἐγὼ, ὅτι πρέπει νὰ ζήσωσιν οἱ σταφιδικοὶ πληθυσμοὶ, — ἀλλὰ βλέπω, ὅτι τὰ νομοσχέδια ἐκεῖνα, ἀντὶ νὰ ὠφελήσωσι, καταστρέφουσι καὶ τὰς σταφιδοφόρους ἐπαρχίας καὶ μαζὺ μὲ αὐτὰς καὶ τοὺς οἰνοφόρους.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Εὐταξίας ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἑτέρου ἀντικειμένου.

§30ΑΘΑΝ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ βουλευτὴς Ἀττικῆς κ. Νέγρης ὑποβάλλει τὴν ἑξῆς ἔγγραφον ἐπερώτησιν: «Παρακαλεῖται ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν σημείωσιν, ἐμφαίνουσαν εἰς πόσον ποσὸν ἀκριβῶς ἀνῆλθον αἱ δαπάναι τῆς διατροφῆς ὑποδίκων καὶ καταδίκων κατὰ τὸ ἔτος 1904.» Ὁ κύριος Ποταμιᾶνος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἑτέρου ἀντικειμένου.

§32ΗΛ. ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Ἐκ τηλεγραφήματος, τὸ ὁποῖον ἔλαβον, πληροφοροῦμαι ὅτι ἐν Πρεβέζῃ αἱ τουρκικαὶ ἀρχαὶ ἔκλεισαν καταστήματα Ἑλλήνων ἐκεῖ ἐμπόρων, ἀξιοῦσαι νὰ λάβωσι παρ’ αὐτῶν, παρὰ τὰ κρατοῦντα, φόρον ἐπιτηδεύματος ὁλοκλήρου δεκαετίας, τοῦθ’ ὅπερ ἀπειλεῖ τὴν καταστροφὴν τῶν ἐμπόρων ἐκείνων. Παρακαλῶ τὸν κύριον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ διατάξῃ νὰ γείνωσι τὰ προσήκοντα διαβήματα, καὶ νὰ ἐνασκήσῃ ὅλην τὴν ἐνέργειαν αὐτοῦ καὶ ἐπιρροὴν, ὅπως ἀρθῇ τὸ τραχὺ τοῦτο μέτρον, ὅπερ φαίνεται ὅτι γίνεται δοκιμαστικῶς, καὶ τὸ ὁποῖον ἀπειλεῖ καὶ πολλοὺς ἄλλους ἐμπόρους ἄλλων μερῶν διὰ τῆς αὐτῆς καταστροφῆς, τοσοῦτο μᾶλλον, καθόσον ἡ τελεία ἀπαγόρευσις τοῦ νὰ ἐμπορεύωνται οἱ Ἕλληνες ὑπήκοοι, καὶ ἡ σφράγισις τῶν καταστημάτων αὐτῶν, εἶναι καὶ μέτρον, τὸ ὁποῖον δὲν δύναται, νομίζω, νὰ θεωρηθῇ, ὅτι συμφωνεῖ πρὸς τὰ διεθνῆ νόμιμα. Ἐλπίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν θέλει πράξει ὅ,τι εἶναι δυνατόν, ὅπως ἀρθῇ αὐτὸ τὸ κακόν. Ἑτέραν σύστασιν ἔχω νὰ κάμω πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ διατάξῃ τὸν εἰρηνοδίκην Νέας Ἐπιδαύρου Ἀνδρέαν Κωνσταντινίδην νὰ μεταβῇ εἰς τὴν θέσιν του, διότι ἕνεκα τῆς ἀπουσίας αὐτοῦ εἰρηνοδικεύει ἐκεῖ ὁ γραμματεὺς, ὅστις εἶναι μεμνηστευμένος μετὰ θυγατρὸς Ἐπιδαυρίου πολιτευομένου, τοῦ πρώην δημάρχου Νέας Ἐπιδαύρου, ἕνεκα δὲ τούτου ἡ ὑπηρεσία τοῦ εἰρημένου γραμματέως κρίνεται οὐχὶ ἀμερόληπτος καὶ δὲν παρέχει τὴν προσήκουσαν ἐμπιστοσύνην. Ὡσαύτως παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἐξετάσῃ, ἂν δύναται νὰ ᾖναι γραμματεὺς τοῦ Πρωτοδικείου Κεφαλληνίας ὁ νῦν ἐκεῖ τοιοῦτος Σπυρίδων Λιαρόπουλος, ὅστις ἔχει σύζυγον καταγομένην ἐκ τοῦ δήμου Ἄσσου τῆς ἐπαρχίας Σάμης, ὑπαγομένης εἰς τὴν περιφέρειαν τοῦ Πρωτοδικείου Κεφαλληνίας, καὶ ἐνεργήσῃ περὶ αὐτοῦ τὰ δέοντα.

§33Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν ἔλαβε γνῶσιν τῶν τελευταίως λαβόντων χώραν καὶ ἐν Πρεβέζῃ καὶ ἐν Κωνσταντινουπόλει, ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τοῦ φόρου ἐπιτηδεύματος Ἑλλήνων ὑπηκόων, καὶ θέλει ἀσχοληθῆ νὰ δώσῃ ὁδηγίας πρὸς τὸν ἐν Κωνσταντινουπόλει πρεσβευτὴν περὶ τοῦ ζητήματος τούτου.

§34Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐὰν ἔλαβε γνῶσιν ὑπηρεσιακῶς ὅτι μεγάλη καταστροφὴ ἐγένετο εἰς τὰς σταφιδαμπέλους καὶ ἀμπέλους τῆς ἐπαρχίας Ἄργους ὡς ἐκ τῆς νόσου τοῦ περονοσπόρου, νὰ ζητήσῃ πληροφορίας, ἵνα γνωσθῇ ἐπακριβῶς ἡ κατάστασις τῶν ἀμπέλων. Καίτοι οἱ σταφιδοκτήμονες ἐπολέμησαν διὰ τῶν ὑποδεικνυομένων ὑπὸ τῆς ἐπιστήμης μέσων τὴν νόσον ταύτην, ἐν τούτοις αὕτη κατώρθωσε νὰ φέρῃ τελείαν σχεδὸν καταστροφήν. Πάντως δὲ ἡ καταστροφὴ εὐθύνει τοὺς ἁρμοδίους, ἴσως καὶ αὐτὸν τὸν Διευθυντὴν τοῦ ἐν Τίρυνθι Γεωργικοῦ Σταθμοῦ, οἵτινες δὲν ἐξηκρίβωσαν τὸ γνήσιον τῆς ποιότητος τοῦ θειϊκοῦ χαλκοῦ. Ἀλλὰ φαίνεται, ὅτι ὁ Διευθυντὴς τοῦ ἐκεῖ σταθμοῦ δὲν παρακολουθεῖ τὸ ζήτημα τοῦτο, διότι συνηθίζει νὰ μένῃ κατάκλειστος εἰς τὸ κατάστημα τοῦ Γεωργικοῦ Σταθμοῦ, καὶ ἐκεῖ νὰ ἀσχολῆται εἰς τὴν καλλιέργειαν τῶν ἀνθέων. Περὶ τῆς ἀποστολῆς τοῦ Γεωργικοῦ Σταθμοῦ ἐπιφυλάσσομαι νὰ ὁμιλήσω εἰς ἑτέραν συνεδρίασιν καὶ καταδείξω τὴν μὴ ἀνυσιμότητα τοῦ σταθμοῦ αὐτοῦ, διότι νομίζω ὅτι εἰς μάτην τὸ Δημόσιον ὑποβάλλεται εἰς δαπάνας δι’ αὐτόν.

§35ΑΓ. ΦΙΚΙΩΤΗΣ. Προκειμένου περὶ τοῦ Διευθυντοῦ τοῦ Γεωργικοῦ σταθμοῦ Τίρυνθος, εἶναι γνωστὸν, ὅτι εἶναι ὁ μόνος, ὅστις ἐργάζεται ἐξ ὅλων τῶν ἄλλων...

§36ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Βεβαίως.

§37ΦΙΚΙΩΤΗΣ. .. Καὶ δὲν ἐργάζεται μόνον εἰς τὸν σταθμόν του, ἀλλὰ καὶ εἰς ἄλλας ἐπαρχίας, ὅπου καλεῖται, παρέχει τὴν ἐπιστημονικὴν συνδρομήν του, καὶ δὴ εἰς τὴν Βυτίναν, ὅπου ἐσχάτως εἶχε σταλῆ. Πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἤμην εἰς τὸ Ἄργος, καὶ παρετήρησα, ὅτι ὁ κ. Χασιώτης μετέβη καὶ ἔδωκε συμβουλὰς· ἐγὼ δὲ αὐτὸς παρέστην καὶ εἰς μίαν διάλεξιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν. Ἐὰν ἡ ποιότης τοῦ θειϊκοῦ χαλκοῦ δὲν ἦτο καλὴ, τί πταίει ὁ κύριος Χασιώτης; Ἐὰν θέλῃ ἡ Κυβέρνησις νὰ ἔχῃ καλὴν ποιότητα θειϊκοῦ χαλκοῦ, καὶ νὰ μὴ δαπανῶσιν εἰς μάτην οἱ ἀμπελοκτηματίαι, προμηθευόμενοι θειϊκὸν χαλκὸν κακῆς ποιότητος, δύναται νὰ μεταβάλῃ τὴν προμήθειαν αὐτοῦ εἰς μονοπώλιον, καὶ νὰ κερδίζῃ πολλά. Ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ ζητῶμεν ὅλα ἀπὸ τὸν Χασιώτην. Αὐτὸς ἐπιβλέπει τὸν σταθμόν, αὐτὸς ἐπιβλέπει καὶ τὰ κτήματα, ὅπου καλεῖται, αὐτὸς δημοσιογραφεῖ· εἶναι ὁ μόνος, ὅστις ἐπαρκεῖ εἰς τόσας ἐργασίας, αἱ ὁποῖαι ἀνατίθενται εἰς αὐτόν. Ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὰ τοῦ Γεωργικοῦ σταθμοῦ Τίρυνθος, καὶ ἄλλοτε ἐρρίφθησαν μομφαὶ κατ’ αὐτοῦ, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι αἱ μομφαὶ εἶναι ἄδικαι, διότι εἶναι ὁ μόνος σταθμὸς, ὅστις λειτουργεῖ καλῶς. Δὲν εἶναι καιρὸς νὰ ἀναφέρω ὅλα, ὅσα δύναταί τις νὰ εἴπῃ ὑπὲρ τοῦ κ. Χασιώτου· ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ λησμονῶμεν, ὅτι καὶ ἡ Γεωργικὴ Ἔκθεσις, ἡ ὁποία ἐγένετο, εἰς τὸν κύριον Χασιώτην ὀφείλεται.

§38ΤΑΚΗΣ ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅτι ἐπῆλθεν ἡ καταστροφή, τὴν ὁποίαν ἀνήγγειλεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἄργους, δύναμαι νὰ βεβαιώσω ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως, διότι καὶ ἐγὼ εἶδον, ὅτι αἱ σταφιδάμπελοι σπουδαίως ἐβλάβησαν, καὶ αἱ ἄμπελοι κατεστράφησαν σχεδὸν ἐντελῶς. Διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω καὶ ἐγὼ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ζητήσῃ νὰ ἐξακριβωθῇ τὸ πρᾶγμα, καὶ νὰ ὑποβάλῃ νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου νὰ χαρισθῇ τοὐλάχιστον ὁ φόρος εἰς τοὺς ἀτυχεῖς αὐτοὺς κτηματίας. Δεύτερον, νομίζω ὅτι ὑπάρχει νόμος, καθ’ ὃν δὲν δύναται νὰ εἰσαχθῇ εἰς τὸν τόπον θειϊκὸς χαλκός, ἐὰν μὴ προηγουμένως γείνῃ ἐπ’ αὐτοῦ ἀνάλυσις ὑπὸ τῶν χημικῶν τοῦ Κράτους καὶ δοθῇ ἡ ἄδεια. Θὰ παρακαλέσω δὲ τὸν κύριον Ὑπουργὸν νὰ βεβαιώσῃ, ἂν τῆς διατάξεως ταύτης γίνεται ἐφαρμογὴ ἀκριβής. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἔφερεν ὁ κ. συνάδελφος, περὶ τοῦ Διευθυντοῦ τοῦ ἐν Ἄργει Γεωργικοῦ Σταθμοῦ κ. Χασιώτου, ἐγὼ μίαν ὁμολογίαν δύναμαι νὰ κάμω, ὅτι τὴν καταστροφὴν τῶν κτημάτων μου ἔμαθον ἀπὸ τὸν κ. Χασιώτην, ὁ ὁποῖος εἰς περιοδείαν, ἣν ἔκαμε, διελθὼν ἐξ αὐτῶν, εἶδε τὴν καταστροφήν, καὶ μοὶ τὴν ἀνεκοίνωσε δι’ ἐπιστολῆς, ὅπερ ἀποδεικνύει τὴν περὶ τῶν γεωργικῶν ζητημάτων μέριμναν αὐτοῦ.

§39Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει, ὑπ’ αὔξοντα ἀριθμὸν 17, εἶναι ἀναγεγραμμένον νομοσχέδιον ὑπὸ τὸν τίτλον «περὶ καταργήσεως καὶ συστάσεως τελωνειακῶν θέσεων». Ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ὑποβάλλω τροπολογίας, ὑπαγορευθείσας ἐκ τῶν ἀναγκῶν τῆς ὑπηρεσίας· παρακαλῶ δὲ, ὅπως αἱ τροπολογίαι αὗται τυπωθῶσι καὶ διανεμηθῶσιν εἰς τοὺς κυρίους Βουλευτὰς, ἵνα ἔχωσι ταύτας ὑπ’ ὄψει, διότι τὸ νομοσχέδιον θὰ συζητηθῇ προσεχῶς ἐνώπιον τῆς Βουλῆς.

§40Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Διὰ τῆς τροπολογίας ταύτης τὸ Κυμάσιον διατηρεῖται ὡς ὑποτελωνεῖον;

§41Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Αἱ μὲν ἐλαττώσεις, αἱ ὁποῖαι ἐπέρχονται διὰ τοῦ νομοσχεδίου καὶ τῶν τροπολογιῶν, ἀνέρχονται εἰς 47,964 δραχμὰς, αἱ δὲ αὐξήσεις εἰς 13,336· ἑπομένως ἐπέρχονται ἐλαττώσεις ἐπὶ πλέον ποσοῦ 34,628 δραχμῶν.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ὑποβληθεῖσαι τροπολογίαι θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 255). Ὁ κ. Κριεμάδης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἑτέρου ἀντικειμένου.

§43Θ. ΚΡΙΕΜΑΔΗΣ. Ἀνεγνώσθη, κύριε Πρόεδρε, τηλεγράφημα κατοίκων Τρικκάλων, διὰ τοῦ ὁποίου οὗτοι καταγγέλλουσιν, ὅτι τὸ ὑποτελωνεῖον Μαλακασίου διευθύνει ὑπάλληλός τις, ὀνομαζόμενος Τζωρτζόπουλος, ἐναντίον τοῦ νόμου περὶ ἐντοπίων ὑπαλλήλων. Συγχρόνως παραπονοῦνται, ὅτι ἡ τοποθέτησις τοῦ ὑπαλλήλου τούτου εἰς τὸ ὑποτελωνεῖον Μαλακασίου οὐ μόνον ἐναντίον τοῦ νόμου περὶ ἐντοπίων ὑπαλλήλων εἶναι, ἀλλὰ δύναται νὰ ἔχῃ καὶ βλαβερὰ ἀποτελέσματα διὰ τὰ δημόσια συμφέροντα. Ὑποστηρίζω τὰ ἐν τῷ τηλεγραφήματι τούτῳ καὶ διὰ τοὺς δύο λόγους. Ὁ ὑπάλληλος οὗτος κατάγεται ἢ μᾶλλον εἶναι ἀποκατεστημένος ἀπὸ μακροῦ χρόνου ἐν Καλαμπάκᾳ, ὅπου εἶναι ἐγκατεστημένος ὁ πατὴρ αὐτοῦ, ὅστις εἶναι εἷς τῶν πρώτων ἐμπόρων τῆς κωμοπόλεως ἐκείνης, καὶ ἐπειδὴ συνδέεται κατὰ τοιοῦτον τρόπον μετὰ τοῦ πατρός του, δὲν εἶναι πρέπον, οὐδὲ συμφέρει εἰς τὸ Δημόσιον, ὁ ὑπάλληλος οὗτος νὰ διατελῇ διευθύνων τὸ ὑποτελωνεῖον Μαλακασίου. Ἀλλ’ ἐκεῖνο, εἰς τὸ ὁποῖον συνιστῶ πρὸς τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὡς Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ προσέξῃ, εἶναι τὸ ἑξῆς. Ὁ ὑπάλληλος οὗτος δὲν εἶναι τελωνειακὸς ὑπάλληλος, ἀλλὰ γραμματεὺς τῆς Οἰκονομικῆς Ἐφορίας Καλαμπάκας, καὶ ἀνετέθη εἰς αὐτὸν ἡ διεύθυνσις τοῦ ὑποτελωνείου Μαλακασίου. Δὲν γνωρίζω κατὰ πόσον ὁ νόμος ἐπιτρέπει τοῦτο, ἀλλὰ καὶ ἂν ὑποτεθῇ ὅτι ὁ νόμος ἐπιτρέπει τοῦτο, ὑποθέτω ὅτι ὁ σκοπὸς τοῦ νόμου ἦτο νὰ ἀνατεθῇ εἰς αὐτὸν προσωρινῶς καὶ ἐπί τινας μόνον ἡμέρας ἡ διεύθυνσις τοῦ ὑποτελωνείου Μαλακασίου, καὶ οὐχὶ διαρκῶς, ὡς συμβαίνει ἐπὶ τοῦ προκειμένου, διότι ὁ ὑπάλληλος οὗτος διευθύνει τὸ ἐν λόγῳ ὑποτελωνεῖον ἐπὶ τρεῖς ἤδη μῆνας, ἐνῷ εἶναι τοποθετημένος εἰς τὸ ὑποτελωνεῖον τοῦτο τελωνειακὸς ὑπάλληλος, ὁ κ. Κανελλόπουλος, ὁ ὁποῖος, δὲν γνωρίζω διὰ τίνα λόγον, εἶχε διαταχθῆ νὰ παραδώσῃ πρὸ πολλοῦ τὴν ὑπηρεσίαν εἰς τὸν Τζωρτζόπουλον, ὅστις, ὡς προεῖπον, συνδέεται πολὺ στενῶς μετὰ τοῦ τόπου ὡς ἐκ τοῦ πατρός του, καὶ ἑπομένως εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ μὴ δείξῃ τὴν προσήκουσαν ἐπιμέλειαν εἰς τὰ ἀφορῶντα τὴν ὑπηρεσίαν. Ἐκτὸς τούτου ὑπάρχει καὶ ἕτερος λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον ὁ ὑπάλληλος οὗτος δὲν δύναται νὰ διευθύνῃ τὸ ὑποτελωνεῖον Μαλακασίου, διότι καὶ ὁ πατὴρ αὐτοῦ καὶ αὐτὸς οὗτος ἀσκοῦσι τὰ πολιτικά των δικαιώματα ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Καλαμπάκας, ὡς ἐκ τούτου δ’ εἶναι ἐντόπιος, στενώτατα συνδεδεμένος μετὰ τοῦ τόπου, καὶ ἑπομένως νομίζω, ὅτι τὸ παράπονον τῶν κατοίκων, τῶν τηλεγραφούντων πρὸς τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι βάσιμον, καὶ δέον νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν χάριν τῆς καλῆς λειτουργίας τοῦ ὑποτελωνείου Μαλακασίου καὶ πρὸς τὸ δημόσιον συμφέρον.

§44Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἀπὸ τίνος ἐποχῆς εἶναι τοποθετημένος ἐκεῖ ὁ ὑπάλληλος αὐτός;

§45Θ. ΚΡΙΕΜΑΔΗΣ. Ἀπὸ τριῶν μηνῶν· ὡς εἶπον δὲ, δὲν εἶναι τελωνειακὸς ὑπάλληλος, ἀλλ’ ἐφοριακὸς, εἰς τὸν ὁποῖον προσωρινῶς ἀνετέθη ἡ διεύθυνσις τοῦ εἰρημένου ὑποτελωνείου.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Σιβιτανίδης ἔχει τὸν λόγον σχετικῶς.

§47Γ. ΣΙΒΙΤΑΝΙΔΗΣ. Δύναμαι, κύριε Πρόεδρε, εἰς ἀπάντησιν τῶν πληροφοριῶν, τὰς ὁποίας ἐκ πεπλανημένης πηγῆς ὁ ἀξιότιμος ἐκ Τρικκάλων συνάδελφος παρέσχεν εἰς τὴν Βουλὴν, νὰ βεβαιώσω, ὅτι ὁ ὑπάλληλος, περὶ τοῦ ὁποίου πρόκειται, εἶναι δημότης καὶ ἐκλογεὺς τῆς ἐπαρχίας Τρικκάλων.

§48ΣΩΤ. ΧΑΤΖΗΓΑΚΗΣ. Δὲν εἶναι.

§49Θ. ΚΡΙΕΜΑΔΗΣ. Εἶναι τῆς ἐπαρχίας Καλαμπάκας.

§50Γ. ΣΙΒΙΤΑΝΙΔΗΣ. Ὄχι· εἶναι τῶν Τρικκάλων. Ὑπόσχομαι δὲ νὰ προσκομίσω αὔριον ἐνώπιον τῆς Βουλῆς πιστοποιητικὸν περὶ τούτου.

§51Θ. ΚΡΙΕΜΑΔΗΣ. Τί συμφέρον ἔχετε σεῖς; Πρέπει νὰ παύσουν πλέον αὐτοῦ τοῦ εἴδους αἱ παρεμβάσεις (θόρυβος).

§52Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν γνωρίζω διατὶ ὁ κ. ἐκ Τρικκάλων συνάδελφος ἐξήφθη. Ὁ κ. Βουλευτὴς Καλαμπάκας ἔδωκε πληροφορίας περὶ πραγματικοῦ γεγονότος. Ἐννοεῖται ὅτι τὸ πραγματικὸν τοῦτο γεγονὸς, μετὰ τὸ παράπονον τὸ διατυπωθὲν ἐκ μέρους κατοίκων Τρικκάλων, ὀφείλει νὰ ἐξετάσῃ καὶ ἐξακριβώσῃ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ βεβαίως θὰ πράξῃ τοῦτο.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Θ. Φαρμακόπουλος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἑτέρου ἀντικειμένου.

§54Θ. ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ νόμου περὶ ἀπαγορεύσεως τῆς ἁλιείας διὰ μέσων καὶ τρόπων ἐπιφερόντων τὴν καταστροφὴν τῶν ἰχθύων, ἐθεώρησε καλὸν νὰ λάβῃ καὶ τὸ μέτρον τῆς ἀπαγορεύσεως τῆς ἁλιείας διὰ στρατῶν εἰς ἀπόστασιν μικροτέραν τῶν πέντε μιλίων ἀπὸ τῆς ἀκτῆς. Τὸ μέτρον τοῦτο εἶναι ὀρθὸν, διότι ὅσοι ἔτυχε νὰ παραστῶσιν εἰς ἁλιείαν διὰ στρατῶν θὰ ἐθαύμασαν τὸ ποσὸν τῶν μικρῶν ἰχθύων, τῶν συλλαμβανομένων εἰς τὸ δίκτυον τῶν στρατῶν, τὸ ὁποῖον σαρώνει, οὕτως εἰπεῖν, τὴν θάλασσαν, εἶναι δὲ γνωστὸν, ὅτι οἱ μικροὶ ἰχθεῖς, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι ἀκόμη χρήσιμοι πρὸς βρῶσιν, παραπλέουσι τὰς ἀκτὰς, μέχρις ὅτου λάβωσι μέγεθος μεγαλείτερον, ὁπότε ἀπομακρύνονται πρὸς τὸ πέλαγος. Τοιαῦται τράται, ὑπὸ Ἰταλῶν διοικούμεναι, καὶ ἔχουσαι πλήρωμα ἐπίσης Ἰταλῶν, κατέπλευσαν ἐσχάτως καὶ εἰς Ναύπλιον πρὸς ἁλιείαν. Ἐάν τις ῥίψῃ βλέμμα ἐπὶ τοῦ χάρτου, θὰ ἴδῃ, ὅτι ὁ Ἀργολικὸς κόλπος εἶναι τοσοῦτον στενὸς, ὥστε πολλαχοῦ μὲν ἔχει πλάτος πέντε μέχρις ὀκτὼ μιλίων, ὀλίγιστα δὲ μέρη αὐτοῦ φθάνουσι τὰ δώδεκα μίλια ἀπὸ τῶν δύο ἀκτῶν, καὶ τοιαῦτα μέρη εἶναι τὰ μεταξὺ τῶν ἀκτῶν τῆς Κυνουρίας καὶ τῆς Ἑρμιονίδος ἢ τῶν Σπετσῶν, ἐνῷ συνήθως διαπλέουσιν αἱ τράται πρὸς ἁλιείαν τὸ μέρος τὸ πλησιέστερον πρὸς τὸν μυχὸν τοῦ κόλπου. Οἱ συμπολῖταί μου ἁλιεῖς ἔκαμον παράπονα περὶ τούτου, καὶ τὰ παράπονα ταῦτα διεβίβασα πρὸς τὸν ἐπιστάτην τοῦ λιμένος Ναυπλίου, ἐπικαλεσθεὶς καὶ τὴν διαταγὴν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν, τὴν πολλάκις ἐκδοθεῖσαν καὶ ἀπαγορεύουσαν τὴν ἁλιείαν εἰς ἀπόστασιν μικροτέραν τῶν πέντε μιλίων ἀπὸ τῆς ἀκτῆς, ἀλλ’ ὁ κ. ἐπιστάτης τοῦ λιμένος Ναυπλίου οὐδεμίαν φροντίδα περὶ τούτου ἔλαβε. Θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν, ἐὰν νομίζῃ ὅτι τὸ μέτρον αὐτὸ εἶναι ὀρθὸν καὶ πρέπει νὰ ἰσχύῃ ἡ διαταγὴ τῆς ἀπαγορεύσεως τῆς ἁλιείας εἰς ἀπόστασιν μικροτέραν τῶν πέντε μιλίων ἀπὸ τῆς ἀκτῆς, ν’ ἀποστείλῃ πρὸς τὸν ἐπιστάτην τοῦ λιμένος Ναυπλίου ῥητὰς καὶ σαφεῖς διαταγὰς, ἵνα ὄχι μόνον σήμερον ἀπαγορεύσῃ τὴν ἁλιείαν ταύτην, καὶ διατάξῃ ν’ ἀποπλεύσωσιν ἐκεῖθεν ὡς τάχιστα αἱ τράται, ἀλλὰ καὶ εἰς τὸ μέλλον, ὁσάκις παρίσταται περίστασις τοιαύτη, ν’ ἀπαγορεύῃ τὴν ἁλιείαν διὰ στρατῶν.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὐδεὶς ἄλλος εἶναι ἐγγεγραμμένος. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§56Γ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἡμερησίας διατάξεως ἔχει ὁ κ. Κρεστενίτης.

§58Γ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Πρό τινων ἡμερῶν, κύριε Πρόεδρε, ὑπέβαλον εἰς τὴν Βουλὴν πρότασιν νόμου «περὶ καταργήσεως τοῦ λιμενικοῦ φόρου τοῦ διὰ τοῦ λιμένος Κατακώλου ἐξαγομένου σταφιδοκάρπου». Ἐπὶ τῆς προτάσεως ταύτης, ἐγγεγραμμένης ὑπ’ αὔξοντα ἀριθμὸν 65 τῆς ἡμερησίας διατάξεως, εἶμαι βέβαιος ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις. Παρακαλῶ λοιπὸν τὴν Βουλὴν, ἵνα, εἰ δυνατόν, παραδεχθῇ νὰ προταχθῇ ἡ συζήτησις τῆς προτάσεώς μου ταύτης, διότι εἶναι μέτρον ἀφορῶν τὴν σταφίδα καὶ τὸ συμφέρον τῶν σταφιδοπαραγωγῶν Ἠλείας· εἶμαι δὲ βέβαιος, ὅτι οὐδεὶς τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων ἔχει ἐναντίαν τῆς ἐμῆς γνώμην. Ἑπομένως παρακαλῶ ὑμᾶς, κύριε Πρόεδρε, καὶ τὴν Βουλὴν, ἵνα προτάξητε τὴν πρότασιν ταύτην νόμου.

§59Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§60ΚΥΡΙΑΚ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Ἀληθὲς εἶναι, ὅτι κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Περίοδον εἶχεν ὑποβληθῆ τοιοῦτο νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἐνομίσαμεν ὅτι ἠδυνάμεθα νὰ υἱοθετήσωμεν καὶ ἡμεῖς, καὶ τούτου ἕνεκα ὑπεβάλομεν τὸ νομοσχέδιον ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς, εἶναι δὲ τοῦτο ἀναγεγραμμένον ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει ὑπ’ αὔξοντα ἀριθμὸν 37. Φρονῶ ὅτι τὴν Δευτέραν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο πρέπει νὰ ἀναγραφῇ μεταξὺ τῶν πρώτων ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει, ἐὰν θέλῃ ἡ Βουλή.

§61ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§62Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Ἠλείας ἐζήτησε νὰ προταχθῇ τὸ νομοσχέδιον τὸ ἀναγεγραμμένον ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει ὑπ’ αὔξοντα ἀριθμὸν 65. Θὰ παρακαλέσω αὐτὸν νὰ δεχθῇ, ἐὰν θέλῃ, ὅπως ἡ Κυβέρνησις μελετήσῃ τὸ νομοσχέδιον, καὶ τὴν προσεχῆ Δευτέραν καθορίσῃ τὴν σειρὰν ὅλων τῶν νομοσχεδίων τῶν ἐχόντων ἀντικείμενον τοπικὰ συμφέροντα.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Μερλόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§64Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἰδιαιτέρας προσοχῆς δεῖται, κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ἕτερον ἀντικείμενον τῆς ἡμερησίας διατάξεως, ἀναγεγραμμένον ὑπὸ τὸν αὔξοντα ἀριθμὸν 5 αὐτῆς, ἤτοι τὸ νομοσχέδιον «περὶ ἀνασυστάσεως τῶν κατὰ τὸν νόμον ΒΧʹ τῆς 30 Ἰουνίου 1899 ἓξ συνεργείων καὶ τῶν κατὰ τὸν νόμον ΒΦϞΘʹ τῆς αὐτῆς χρονολογίας θέσεων λογιστῶν καὶ ὑπολογιστῶν» πρὸς ἐκκαθάρισιν τοῦ τιμήματος τοῦ προερχομένου ἐκ διαθέσεως ἐθνικῆς γῆς. Νομίζω ὅτι τὸ ἀντικείμενον τοῦτο δεῖται μεγαλειτέρας προσοχῆς, παρ’ τὰ ἄλλα, διὰ τὰ ὁποῖα ὡμίλησαν οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι, διότι δι’ αὐτοῦ λαμβάνεται πρόνοια, ἀφ’ ἑνὸς μέν, ἵνα νομιμοποιηθῶσι τὰ πεπραγμένα ὑπὸ τῶν ἓξ συνεργείων ἀπὸ τοῦ μηνὸς Ἰουλίου 1904 μέχρι σήμερον καὶ αἱ πράξεις τῶν ἑκάστοτε Ὑπουργῶν τῶν Οἰκονομικῶν ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, ἀφ’ ἑτέρου δέ, ἵνα καὶ εἰς τὸ μέλλον λειτουργήσωσι τὰ συνεργεῖα ταῦτα, τὰ ἔχοντα εἰδικὴν ἀποστολήν, τὴν ἐκκαθάρισιν τῶν ὀφειλομένων δόσεων τιμήματος ἐκ διαθέσεως ἐθνικῆς γῆς. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο παραδόξως μ’ ὅλα ταῦτα εἶναι ἀναγεγραμμένον ὑπ’ αὔξοντα ἀριθμὸν 59 τῆς ἡμερησίας διατάξεως, προηγοῦνται δὲ αὐτοῦ, παραδοξότερον ἔτι ἕτερα νομοσχέδια καὶ προτάσεις νόμων ἀφορῶσαι εἰς τοπικὰ ὅλως συμφέροντα καὶ μὴ σχετιζόμεναι πρὸς τὰ γενικώτερα συμφέροντα τοῦ τόπου, ἐνῷ τὸ νομοσχέδιον, περὶ οὗ ὁ λόγος ἀφορᾷ γενικώτερα συμφέροντα τοῦ τόπου. Διότι εἶναι γνωστὴ ἡ κατάστασις τῶν ἐπαρχιῶν ἐκείνων, ἐν αἷς δὲν ἐξεκαθαρίσθη τὸ ὀφειλόμενον τίμημα τῶν δηλωθεισῶν ἐθνικῶν γαιῶν, ὡς εἶναι γνωστὸν καὶ τίνας ὑποχρεώσεις ὑπέχουσιν ἐντεῦθεν οἱ πολῖται οἱ δηλώσαντες τὰς γαίας ταύτας. Ἐκ τοιαύτης προνοίας ὑπὲρ τῶν πολιτῶν καὶ τῶν συμφερόντων τοῦ Δημοσίου ὁ νόμος τοῦ 1899 ἐνομοθέτησεν, ὅπως λειτουργήσωσι ἓξ συνεργεῖα, ἀποτελούμενα ἐκ τεσσάρων ὑπολογιστῶν καὶ ἑνὸς προϊσταμένου, τὰ ὁποῖα σκοπὸν ἔχουσι τὴν ἐκκαθάρισιν τῶν διαφόρων ὀφειλῶν ἐκ διαθέσεως ἐθνικῆς γῆς. Ὁ νόμος τοῦ 1899 εἶχε προσωρινὴν διάρκειαν, μέχρι τοῦ Ἰουλίου 1904, ἀλλ’ ἕνεκα τῶν πολιτικῶν ἀνωμαλιῶν, αἵτινες ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης μέχρι σήμερον παρενέπεσαν, δὲν ἐστάθη δυνατὸν νὰ ἐπαναληφθῇ ἡ ψήφισις αὐτοῦ, μολονότι τοῦτο ἦτο ἐνδεδειγμένον ἐκ τῆς ἀνάγκης τῶν πραγμάτων, τὴν ὁποίαν ἀνάγκην ἀνεγνώρισε καὶ ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις, ἥτις διὰ τοῦ τότε Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν κ. Γουναράκη ὑπέβαλε νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου παρετείνετο ἡ ἰσχὺς τοῦ νόμου τοῦ 1899 μέχρις ἀποπερατώσεως τῆς ἐργασίας τῶν συνεργείων. Τοιοῦτος λοιπὸν εἶναι ὁ σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου, περὶ τοῦ ὁποίου ὁμιλῶ. Τὸ νομοσχέδιον, ὡς φρονῶ, οὐδεμίαν θὰ εὕρῃ ἀντίρρησιν ἐν τῇ Βουλῇ, διότι, ὡς εἶπον, πρόκειται περὶ νομιμοποιήσεως πράξεων τελεσθεισῶν ἤδη ἐκ μέρους τῶν συνεργείων καὶ περὶ τῶν ἐνεργειῶν τῶν ἀπὸ τοῦ Ἰουλίου 1904 μέχρι σήμερον Ὑπουργῶν τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ πρόκειται ἐπὶ πλέον περὶ ἐξακολουθήσεως τῆς ἐργασίας τῶν συνεργείων ἐν τῷ μέλλοντι, ὅπως ἀχθῇ εἰς πέρας ἡ ἐργασία αὕτη. Τοιοῦτον ὂν τὸ νομοσχέδιον, οὐδεμίαν, φρονῶ, θὰ προκαλέσῃ συζήτησιν ἢ ἀντίρρησιν ἐν τῇ Βουλῇ, καὶ ὡς τοιοῦτον ἐνδείκνυται ἐκ τῆς ἀνάγκης τῶν πραγμάτων, ὅπως προταχθῇ ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει καὶ ψηφισθῇ ὡς τάχιστα. Ποιοῦμαι τὴν πρότασιν ταύτην, διότι ἔχω ὑπ’ ὄψει, ὅτι κατὰ πᾶσαν πιθανότητα αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς δὲν θὰ παραταθῶσι πέραν τῶν δέκα ἢ δεκαπέντε ἡμερῶν, καὶ κίνδυνος ἐντεῦθεν ὑπάρχει νὰ παύσῃ ἡ Βουλὴ ἐργαζομένη, καὶ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο νὰ μὴ ἔχῃ ψηφισθῆ· κίνδυνος, λέγω, ὑπάρχει, ἵνα καὶ ἐπὶ τὸ μᾶλλον ἐξακολουθήσωμεν ἔχοντες ὑπηρεσίαν λειτουργοῦσαν ἄνευ νόμου καθιεροῦντος αὐτὴν, νὰ μισθοδοτῶμεν δὲ ὑπαλλήλους παρὰ τὰς διατάξεις τῶν κειμένων νόμων. Τοιαύτη λοιπὸν ἡ ἀνάγκη, κύριε Πρόεδρε, ἥτις μοὶ ἐπέβαλε τὴν ὑποχρέωσιν, ἵνα συστήσω πρὸς τὴν Βουλὴν νὰ δεχθῇ τὴν πρόταξιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου, ὡς ἐξόχως κατεπείγοντος.

§65Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἀναμφισβητήτως τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἔχει σπουδαιότητα, ἀλλ’ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος δὲν θ’ ἀρνηθῇ, πιστεύω, ὅτι ὑπάρχουσιν ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει ἄλλα νομοσχέδια, συνδεόμενα ἀναποσπάστως μὲ τὸν Προϋπολογισμὸν, θὰ θελήσῃ δὲ, ἵνα ἀμέσως μετ’ αὐτὰ τεθῇ καὶ τὸ νομοσχέδιον, περὶ τοῦ ὁποίου ὡμίλησε, τὸ ἀναγεγραμμένον ὑπ’ ἀριθμὸν 59. Τὴν προσεχῆ Δευτέραν, καθ’ ὅσον θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ τοῦτο ἡ Βουλὴ, ἡ ἡμερησία διάταξις θὰ ἔχῃ ἄλλην κατάταξιν.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Βελγίου συμβάσεως περὶ διαιτησίας. Ζητεῖ τις τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς;

§67ΣΤΕΦ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐγὼ, κύριε Πρόεδρε.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου ἔχει ὁ κύριος Δραγούμης.

§69ΣΤΕΦ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἡ Κυβέρνησις, ἡ εἰσαγαγοῦσα τὴν σύμβασιν πρὸς κύρωσιν ὑπὸ τῆς Βουλῆς, εἰσήγαγε ταύτην ἔχουσα ὑπ’ ὄψει, ὅτι ἐκ διατάξεως τοῦ Συντάγματος ἀπαιτεῖται ἡ κύρωσις αὐτῆς ὑπὸ τῆς Βουλῆς, διότι, παρὰ τὰ κρατοῦντα εἰς ἄλλα συνταγματικὰ ἔθνη, ὡς ἐν Ἀγγλίᾳ, (ἀναγινώσκει) «αἱ περὶ ἐμπορίας συνθῆκαι καὶ ὅσαι ἄλλαι περιέχουσι παραχωρήσεις, περὶ τῶν ὁποίων, κατ’ ἄλλας διατάξεις τοῦ παρόντος Συντάγματος, δὲν δύναται νὰ ὁρισθῇ τι ἄνευ νόμου, ἢ ἐπιβαρύνουσιν ἀτομικῶς τοὺς Ἕλληνας, δὲν ἔχουσιν ἰσχὺν ἄνευ τῆς συγκαταθέσεως τῆς Βουλῆς.» Λοιπὸν εἶναι ὡμολογημένον ὑπ’ αὐτῆς τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἔκρινεν ἀπαραίτητον τὴν ἔγκρισιν τῆς Βουλῆς, διότι, ἂν δὲν ἔκρινε ταύτην ἀπαραίτητον, ἀποτέλεσμα τῆς κρίσεώς της ταύτης θὰ ἦτο βεβαίως, ὅτι ἡ τοιαύτη σύμβασις δὲν ἤθελεν εἰσαχθῆ ἐνταῦθα πρὸς ψήφισιν, ὅπως δὲν εἰσήχθησαν οὐδὲ εἰσάγονται ἄλλαι. Καὶ ὀρθῶς ἔκρινεν οὕτω, διότι ἡ εἰς τὴν Βουλὴν προσαχθεῖσα σύμβασις οὐδὲν ἄλλο προβλέπει ἢ αὐτὸ ἐκεῖνο, ὅπερ εἴθισται σήμερον νὰ κανονίζηται ἐπὶ συνομολογήσεως ἐμπορικῶν συμβάσεων ἐν τελικῷ ἄρθρῳ ἢ πρωτοκόλλῳ, ἀλλὰ τοῦτο ἐνταῦθα γενικευόμενον. Διὰ τοῦτο δὲ ἄνευ νομοθετικῆς ἐγκρίσεως δὲν δύναται νὰ ἰσχύσῃ, ὅπως δὲν θὰ ἴσχυον ἄνευ τοιαύτης ἐγκρίσεως αἱ ἐμπορικαὶ συμβάσεις, αἱ καταρτιζόμεναι μεταξὺ τῆς Ἑλλάδος καὶ τῶν ξένων Δυνάμεων, καὶ τὰ παρακολουθοῦντα αὐταῖς περὶ διαιτησίας, λυούσης τὰς ἐν αὐταῖς γεννωμένας οὐσιαστικὰς διαφορὰς. Τούτων οὕτως ἐχόντων, εἶναι προφανὲς, ὅτι ἡ σύμβασις αὕτη εἶναι ἀδύνατον νὰ ψηφισθῇ ὑπὸ τῆς Βουλῆς, διότι ἀναφέρεται εἰς διατάξεις εἰδικὰς ἄλλης συμβάσεως, ἥτις οὐδέποτε ὑπὸ τῆς Βουλῆς ταύτης ἐξητάσθη, ἅπαξ δὲ μόνον ἀνηγγέλθη, κατατεθέντος καὶ κειμένου τινὸς, ὅπερ νομίζω ὅτι οὐδέποτε εἶδε τὸ φῶς, τοὐλάχιστον δὲν διενεμήθη. Ἐγὼ, ταύτην τὴν ὥραν ὁμιλῶν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, δὲν ἠδυνήθην νὰ εὕρω τὸ κείμενον τῆς συμβάσεως ταύτης, καὶ ὅμως εἰς τὴν σύμβασιν ταύτην παραπέμπουσι τρία ἄρθρα τῆς συμβάσεως, ἣν ζητούμεθα νὰ ψηφίσωμεν. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκει): «Τὰ Ὑψηλὰ συμβαλλόμενα Μέρη ὑποχρεοῦνται νὰ ὑποβάλλωσιν εἰς τὸ διὰ τῆς συμβάσεως τῆς 29 Ἰουλίου 1899 ἱδρυθὲν ἐν Ἅγῃ διαρκὲς Διαιτητικὸν Δικαστήριον τὰς διαφορὰς, αἵτινες ἤθελον ἀναφυῆ μεταξὺ αὐτῶν, κατὰ τὰς ἐν τῷ ἄρθρῳ 3 μνημονευομένας περιπτώσεις ἐφ’ ὅσον δὲν θίγουσιν οὔτε τὴν τιμὴν, οὔτε τὰ ζωτικὰ συμφέροντα, οὔτε τὴν ἀνεξαρτησίαν ἢ τὴν κυριαρχίαν τῶν συμβαλλομένων Κρατῶν, καὶ δὲν ἐπετεύχθη φιλικὴ λύσις διὰ διπλωματικῶν ἀπ’ εὐθείας διαπραγματεύσεων ἢ δι’ οἱασδήποτε ἄλλης συμβιβαστικῆς ὁδοῦ.» Ἄρθρον 5 (ἀναγινώσκει): «Ὁσάκις ὑπάρχῃ περίπτωσις διαιτησίας μεταξὺ αὐτῶν, τὰ Ὑψηλὰ συμβαλλόμενα Μέρη, ἐλλείψει ἐναντίων διὰ συνυποσχετικοῦ διατάξεων, θὰ συμμορφοῦνται ὡς πρὸς πᾶν ὅ,τι ἀφορᾷ τὸν ὁρισμὸν τῶν διαιτητῶν καὶ τὴν διαιτητικὴν διαδικασίαν πρὸς τὰς διατάξεις, ἃς ὥρισεν ἡ ἐν Ἅγῃ ὑπογραφεῖσα τὴν 29 Ἰουλίου 1899 σύμβασις περὶ εἰρηνικῆς διακανονίσεως τῶν διεθνῶν διαφορῶν, πλὴν τῶν ἀφορώντων εἰς τὰ ἑπόμενα.» Ἄρθρον 7 (ἀναγινώσκει): «Τὸ ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 31 τῆς συμβάσεως τῆς 29 Ἰουλίου 1899 προβλεπόμενον συνυποσχετικὸν θέλει ὁρίσει χρονικὸν ὅριον, ἐντὸς τοῦ ὁποίου γενήσεται ἡ μεταξὺ τῶν δύο Μερῶν ἀνταλλαγὴ τῶν ὑπομνημάτων καὶ ἐγγράφων, τῶν ἀναφερομένων εἰς τὸ ἀντικείμενον τῆς διαφορᾶς. Ἡ ἀνταλλαγὴ αὕτη περατωθήσεται ἐν πάσῃ περιπτώσει πρὸ τῆς ἐνάρξεως τῶν συνεδριάσεων τοῦ Διαιτητικοῦ Δικαστηρίου.» Τρία λοιπὸν ἄρθρα τῆς συμβάσεως ταύτης ἀναφέρονται εἰς σύμβασιν παντελῶς ἀγνοουμένην ὑπὸ τῆς Βουλῆς.

§70Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Πρωθυπουργός). Διότι δὲν ἀνεζητήσατε τὰ πρακτικὰ τῆς Βουλῆς τῆς ἐποχῆς ἐκείνης.

§71ΣΤΕΦ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τὸ γενόμενον εἶναι τοῦτο, ὅτι κατετέθη εἰς τὴν Βουλὴν τὸ κείμενον τῆς συμβάσεως τῆς ἐν Ἅγῃ, καὶ οὐδεμία περαιτέρω ἐγένετο ἐπὶ τοῦ θέματος ἐξέτασις· ἐγένετο δὲ τοῦτο, διότι ἐπεκράτησε παρ’ ἄλλοις ἔθνεσιν ἡ γνώμη, ὅτι ἡ σύμβασις αὕτη, ἡ ἐν Ἅγῃ, δὲν ἔπρεπε νὰ τύχῃ τῆς κυρώσεως τῆς νομοθετικῆς· ἀλλ’ ἀπέδειξα ὅτι ἐν Ἑλλάδι εἶναι ἀπαραίτητος ἡ τοιαύτη κύρωσις, αὐτὴ αὕτη, ἣν παρέχει σήμερον ψηφιζομένη ἡ σύμβασις, ἡ εἰς ἡμᾶς προτεινομένη, ἥτις ἀναφέρεται εἰς ἐκείνην τὴν σύμβασιν. Παραμένουσι διατάξεις ἐκείνης τῆς συμβάσεως, ἃς δὲν εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ ἐξετάσωμεν, καὶ αἵτινες, ὅπως ἰσχύωσι, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ συμψηφισθῶσι μετὰ ταύτης τῆς συμβάσεως. Δὲν θὰ ἔχω πιθανῶς λόγους οὐσιαστικοὺς, ὅπως ἀντείπω, ἀλλὰ παρατηρῶ ὅτι εἰς τὴν σύμβασιν τὴν ὑπὸ συζήτησιν δὲν ὑπάρχει συνημμένον τὸ κείμενον τῆς εἰς ἣν ἀναφέρεται ἀκύρωτον νομοθετικῶς ἄλλην σύμβασιν, ὅπως δυνηθῶμεν νὰ ψηφίσωμεν σύμβασιν οὕτω προτεινομένην πρὸ τῆς Βουλῆς. Ὁμολογῶ ὅτι μετὰ πάσης προσοχῆς φαίνονται διατετυπωμένοι ὅλοι ἐκεῖνοι οἱ ὅροι, οἵτινες προφυλάττουσι τὰ συμφέροντα τῆς Ἑλλάδος ἀπὸ κινδύνων δυναμένων νὰ πηγάσωσιν ἐξ ὑποθέσεων ὑποβαλλομένων εἰς διαιτησίαν. Ἀλλὰ πρέπει ἡμεῖς ἰδίως οἱ μικροὶ νὰ ἤμεθα πολὺ προσεκτικοὶ ἐπὶ τοιούτου εἴδους συμβάσεων, διότι εἶναι κανὼν γενικὸς περὶ τῶν εἰδικῶν συμβάσεων, ὅτι ἔχουσι πολλάκις τὸ ἐπικίνδυνον. Καὶ πρόκειται μὲν ἐνταῦθα περὶ συμβάσεως μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Βελγίου, δύο Κρατῶν μὴ ἐχόντων θέσιν τοιαύτην, ὥστε τὸ ἓν νὰ δύναται νὰ ἐμφανισθῇ πρὸ τοῦ ἄλλου ἰσχυρότερον, καὶ νὰ βλάψῃ τοιουτοτρόπως τοῦ ἄλλου τὰ συμφέροντα ἐν δεδομένῃ περιπτώσει, ἀλλὰ τὸ προηγούμενον, ἂν καθιερωθῇ, εἶναι δυνατὸν νὰ δώσῃ ἀφορμήν, ὥστε νὰ προκαλέσωσι καὶ ἄλλα Κράτη ὁμοίας συμβάσεις. Διὰ τοῦτο ἡ Ἑλλὰς πρέπει νὰ ἦναι προσεκτικὴ περὶ τὴν συνομολόγησιν τοιούτων συμβάσεων.

§72Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Ἐν τῷ ὑπ’ ἀριθ. 223 τῆς 19 Ὀκτωβρίου 1901 φύλλῳ τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως ἐδημοσιεύθη Βασιλικὸν Διάταγμα «περὶ κυρώσεως τῶν συνομολογηθεισῶν τὴν 17 Ἰουλίου 1899 διεθνῶν πράξεων κατὰ τὴν ἐν Ἅγῃ διεθνῆ Συνδιάσκεψιν». Καὶ ἕπεται μετὰ τὸ Διάταγμα αὐτὸ ὁλόκληρον τὸ κείμενον τῆς συμβάσεως. Τὸ Διάταγμα τοῦτο ἐκοινοποιήθη εἰς τὴν Βουλήν, καὶ ἀνεγράφη ἐν τοῖς ἐπισήμοις πρακτικοῖς τῆς ἐποχῆς ἐκείνης μετὰ δηλώσεως.

§73ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τοῦτο ἐνθυμοῦμαι.

§74Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Σήμερον δ’ εὑρισκόμεθα ἐντελῶς ἐν τάξει ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τοῦτο, διότι ἐπρόκειτο περὶ γενικωτάτης συμβάσεως, μὴ ἐπαγομένης ὑποχρεώσεις, εἰμὴ καθ’ ὅσον ἠθέλομεν συμβληθῆ ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῆς τῆς δηλώσεως· καὶ διὰ τοῦτο σήμερον, ὅτε συνεβλήθημεν καὶ συμβληθέντες ἀνελάβομεν ὑποχρεώσεις, ἐρχόμεθα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, καὶ συμφώνως μὲ τὴν σχετικὴν διάταξιν τοῦ Συντάγματος ζητοῦμεν τὴν κύρωσιν τῆς συμβάσεως. Ἕνεκα τοῦ λόγου τούτου ὑπεβλήθη τὸ νομοσχέδιον «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Βελγίου συμβάσεως περὶ διαιτησίας». Ἀφοῦ μνημονεύεται ἡ διεθνὴς πρᾶξις κατὰ τὴν ἐν Ἅγῃ διεθνῆ Συνδιάσκεψιν, τοῦτο καὶ μόνον ἀρκεῖ, ἵνα θεωρηθῇ ὡς πληροῦν τὸ ἄρθρον τὸ σχετικὸν τοῦ Συντάγματος, διότι οὕτω διατελεῖ ἡ Βουλὴ ἐν γνώσει· καὶ ἂν δὲν δεχθῶμεν ὅτι εἶναι ἐπαρκὴς ἡ πλήρης ἀναγραφὴ ἐν τοῖς ἐπισήμοις πρακτικοῖς τῆς Βουλῆς τῆς ἐποχῆς ἐκείνης τῆς δηλώσεως ταύτης, τοῦτο καὶ μόνον ἀρκεῖ, ὅτι διατελεῖ ἡ Βουλὴ ἐν γνώσει ὅλων τῶν διατάξεων ἐκείνων, ἐξ ὧν πηγάζει ἡ σήμερον ὑποβαλλομένη σύμβασις πρὸς κύρωσιν. Διὰ τοῦτο φρονῶ, ὅτι δὲν εἶναι ἀναγκαία ἡ ἐκ νέου ὑποβολὴ εἰς τὴν Βουλὴν πρὸς κύρωσιν τῶν κατὰ τὴν ἐν Ἅγῃ Συνδιάσκεψιν· ἀρκεῖ ὅτι μνημονεύονται αἱ διατάξεις αὗται, ἀρκεῖ ὅτι κατετέθησαν ἄνευ μεταβολῆς καὶ ὅτι εἶναι ἀναγεγραμμέναι ἐν τοῖς ἐπισήμοις πρακτικοῖς τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, ὅπως πληρωθῇ ἐντελῶς ἡ διάταξις τοῦ Συντάγματος. Ἑπομένως δὲν εὑρίσκω ὅτι ὑπάρχει κώλυμα εἰς τὴν ψήφισιν τῆς συμβάσεως. Τὴν τακτικὴν ταύτην ἠκολούθησαν καὶ ἐν Ρώμῃ καὶ ἐν Ἀγγλίᾳ. Μία μόνη ἐξαίρεσις ὑπάρχει, καὶ αὕτη ἀφορᾷ εἰς τὴν τακτικὴν καὶ τὴν οἰκονομίαν, ἥτις ἐτηρήθη ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως τῶν Κάτω Χωρῶν, διότι ἐκεῖ ὑπάρχει εἰδικὴ διάταξις ἐν τῷ Συντάγματι, οὐχὶ παρεμφερὴς πρὸς τὴν διάταξιν τοῦ ἡμετέρου Συντάγματος, ἀλλ’ ὅλως διάφορος, ἐπιτακτική, ἐπιβάλλουσα τὴν ὑπὸ τῆς Βουλῆς κύρωσιν. Διὰ τοῦτο, ἐπαναλαμβάνω, νομίζω ὅτι δὲν ὑπάρχει κώλυμα πρὸς τὴν ἐπιψήφισιν τῆς συμβάσεως ταύτης.

§75ΣΤΕΦ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐγὼ δὲν παρεμβάλλω κώλυμα, ἀλλὰ δηλῶ εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι τὴν γνώμην μου διατηρῶ ἀκεραίαν.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει ἄλλος τις τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς; Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου εἰς τρίτην συζήτησιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1 καὶ 2 τοῦ νομοσχεδίου, ὡς καὶ τὸ σύνολον αὐτοῦ, εἰς τρίτην συζήτησιν). Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Βελγίου συνομολογηθείσης προσωρινῆς ἐμπορικῆς συμφωνίας».

§77Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Καὶ κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν καὶ κατὰ τὴν δευτέραν συνέστησα, εἰ δυνατόν, νὰ ζητηθῇ ἡ συμπλήρωσις τῆς συμβάσεως ταύτης, διότι εἶναι γνωστόν ἤδη εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἐκ προηγουμένων συζητήσεων, ὅτι ἡ σύμβασις αὕτη δυστυχῶς, ἐνῷ ἐθεωρήθη κατ’ ἀρχὰς λίαν ἐπωφελὴς διὰ τὴν παραγωγὴν τὴν Ἑλληνικὴν, καὶ ἰδίως διὰ τὴν σταφίδα, ἀπεδείχθη ἐπωφελὴς μόνον διὰ τὴν βιομηχανίαν καὶ τὸ ἐμπόριον τὸ Βελγικόν, οὐχὶ δὲ καὶ διὰ τὸ Ἑλληνικὸν ἐμπόριον καὶ τὴν Ἑλληνικὴν παραγωγήν. Ἕνεκα ἐσπευσμένης τότε ἐνεργείας ὁ διαπραξάμενος τὴν συνθήκην ταύτην δυστυχῶς δὲν ἠδυνήθη νὰ προστατεύσῃ ἐπαρκῶς τὰ Ἑλληνικὰ συμφέροντα. Τούτου ἕνεκα, ἐνῷ ἡ συνθήκη ἐκείνη ἑωρτάσθη εἰς δύο ἐκ τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν ὡς λίαν ἐπωφελὴς καὶ ὡς μία μεγάλη ἐλπίς, ὅτι θὰ ηὔξανεν ἡ εἰσαγωγὴ τῆς σταφίδος ἰδίως καὶ ἄλλων τινῶν προϊόντων εἰς τὸ Βέλγιον, τὸ ὁποῖον τυγχάνει μέγα βιομηχανικὸν κέντρον, ἀπεδείχθη τοὐναντίον, εὐθὺς ὡς ἤρξατο ἡ εἰσαγωγὴ μὲ τὴν ἐλπίδα τῆς ἀτελείας, ὅτι ἡ σταφὶς θὰ ὑπεβάλλετο εἰς τέλος τριπλάσιον ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ἐπλήρωνεν ἄλλοτε· ἤτοι, ἐνῷ ὑπελογίζετο, ὅτι θὰ ἠλαττοῦτο κατὰ 5 μὲν φράγκα κατὰ ἑκατόλλιτρον ἡ βρώσιμος σταφίς, ἀτελὴς δὲ θὰ εἰσήγετο ἡ πρὸς βιομηχανικὴν χρῆσιν, εὑρέθη ἡ μὲν βρώσιμος σταφὶς ὑπαγομένη εἰς τέλος 20 φράγκων κατὰ ἑκατόλλιτρον, ἡ δὲ πρὸς βιομηχανικὴν κατεργασίαν σταφίς, —ἐκείνη δηλαδή, ἣν ἰδίως εἴχομεν ἀνάγκην νὰ καταναλώσωμεν περισσότερον, —φορολογουμένη τριπλασίως τῆς βρωσίμου σταφίδος, ἤτοι μὲ 75 φράγκα κατὰ ἑκατόλλιτρον, διότι ἐθεωρήθη ὅτι ὑπόκειται εἰς τὸν φόρον τῆς accise, —ἕν εἶδος φόρου καταναλώσεως ἐπὶ τοῦ οἴνου·—ἐπειδὴ δὲ ἡ σταφὶς ἐπρόκειτο νὰ μεταβληθῇ εἰς οἶνον, ἐθεώρησεν ἡ Βελγικὴ Κυβέρνησις ὅτι ἠδύνατο νὰ ἐπιβάλῃ τέλος ἐπὶ τῆς σταφίδος, τῆς ἐν βυτίοις ἢ ἐν ἄλλοις δοχείοις εἰσαγομένης, 75 φράγκα κατὰ ἑκατόλλιτρον· ὁ φόρος δὲ οὗτος εἶναι ἀπαγορευτικός, καὶ οὐδεμίαν ὠφέλειαν ἔχομεν ὡς πρὸς τοῦτο ἐκ τῆς συμβάσεως...

§78Δ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Καὶ οἱ ἄλλοι ξηροὶ καρποί, οἱ χρησιμεύοντες διὰ τὴν κατασκευὴν οἰνοπνεύματος, δὲν ὑπόκεινται εἰς τὸν ἴδιον φόρον;

§79Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Δὲν πρόκειται περὶ ἄλλων ξηρῶν καρπῶν. Ἡμεῖς ἔχομεν ξηρὸν καρπὸν, περὶ τοῦ ὁποίου ἐμεριμνήσαμεν, τὴν σταφίδα, καὶ ὑπὲρ αὐτῆς εἰργάσθημεν, καὶ ὑπὲρ αὐτῆς παρέσχομεν ἀνταλλάγματα εἰς τὴν Βελγικὴν Κυβέρνησιν.

§80Δ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Ὅπως παριστάνετε τὰ πράγματα, εἶναι παράβασις τῆς συνθήκης, καὶ ὀφείλομεν νὰ τὴν καταγγείλωμεν.

§81Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Τὴν κατηγγείλαμεν. Δὲν θέλω νὰ εἰσέλθω εἰς τὰς λεπτομερείας· ἀλλ’ ἡ συνθήκη κατηγγέλθη ἀκριβῶς δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, καὶ ἐπεδιώχθη ἡ βελτίωσις αὐτῆς. Δὲν ἐπετεύχθη δὲ ἡ βελτίωσις διὰ πολλοὺς λόγους, τοὺς ὁποίους εἶναι περιττὸν νὰ ἀναφέρω, καὶ τῶν ὁποίων τινὰς ἀποδέχομαι καί τινας δὲν ἀποδέχομαι. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι, καθ’ ἣν στιγμὴν πρόκειται ν’ ἀνανεωθῇ ἐπὶ διετίαν ἡ σύμβασις αὕτη μὲ τὸ Βέλγιον, πρέπει πολὺ νὰ προσέξωμεν, ἵνα μὴ συμβῇ ὅ,τι συνέβη ἄλλοτε κατὰ τὴν μετὰ τῆς Γερμανίας σύμβασιν. Ἐκ τῆς συνθήκης τῆς ἐμπορικῆς μετὰ τῆς Γερμανίας, — κατὰ τῆς ὁποίας ἐγὼ μόνος ἀντέστην, χάριν τῆς σιδηροβιομηχανίας καὶ ἄλλων βιομηχανιῶν τοῦ τόπου, — οὐδεμίαν ὠφέλειαν διὰ τὴν Ἑλληνικὴν παραγωγὴν ἐπὶ ἔτη ἀπηλαύσαμεν· καὶ ὅμως σήμερον ὁμολογῶ, ὅτι εἶναι ὀλίγος χρόνος, καθ’ ὃν ἡ συνθήκη μετὰ τῆς Γερμανίας εἶναι ἐπωφελὴς ἡμῖν· διότι κατωρθώθη, ἴσως καὶ ἕνεκα τῶν ἀπαγορευτικῶν μέτρων τῆς Γαλλίας καὶ ἄλλων Κρατῶν, ἴσως διότι ἀνεπτύχθη νέα βιομηχανία ἐν Γερμανίᾳ, ἴσως καὶ δι’ ἄλλους λόγους, κατωρθώθη, λέγω, νὰ ἔχωμεν σήμερον σπουδαίαν κατανάλωσιν σταφίδος ἐν Γερμανίᾳ, περὶ τὰ 30–40 ἑκατομμύρια λίτρας ἑνετικὰς κατ’ ἔτος. Ἑπομένως, ἐνῷ ἐν ἀρχῇ ἤμην κατὰ τῆς συμβάσεως ἐκείνης, καὶ εἶχον γνώμην, εἰ δυνατὸν, νὰ καταγγελθῇ ἡ σύμβασις αὕτη, σήμερον ὁμολογῶ, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν τὸ τοιοῦτον, ἀλλὰ καλὸν εἶναι νὰ διατηρηθῇ, βελτιουμένη κατά τι ὑπὲρ τῆς βιομηχανίας ἡμῶν. Οὕτω καὶ μετὰ τοῦ Βελγίου, τὸ ὁποῖον ἐπίσης εἶναι κέντρον μεγάλης βιομηχανίας ὑπὸ πᾶσαν ἔποψιν, πρέπει νὰ ἐνεργήσωμεν, ὥστε νὰ αὐξήσῃ καὶ ἐκεῖ ἡ κατανάλωσις τῆς σταφίδος. Νομίζω ὅτι καλὸν εἶναι νὰ προσπαθήσωμεν, ἵνα ἡ σύμβασις γείνῃ πλήρης, δηλαδὴ νὰ περιληφθῇ ἐν τῇ συμβάσει ταύτῃ καὶ τὸ ἄρθρον 16 τῆς συμβάσεως τοῦ 1895, ὅπερ εἶναι τὸ ἄρθρον ἀκριβῶς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον παρέχει τὰ συμβατικὰ ἀνταλλάγματα ὑπὲρ τῆς Ἑλληνικῆς παραγωγῆς, τῆς εἰσαγομένης εἰς τὸ Βέλγιον. Κατὰ τὴν σύμβασιν, τὸ ἄρθρον 16 δὲν περιλαμβάνεται εἰς τὴν ἀνανέωσιν· ἑπομένως νεκροῦται, δὲν ὑπάρχει. Ἀλλ’ ἐνῷ δὲν θὰ ὑπάρξῃ προστασία διὰ τὴν σταφίδα καὶ διὰ τὰ ἄλλα προϊόντα τὰ ἑλληνικὰ, τὰ εἰσαγόμενα εἰς τὸ Βελγικὸν Κράτος, τοὐναντίον θὰ ὑπάρξῃ πλήρης τοιαύτη ὑπὲρ τῆς Βελγικῆς παραγωγῆς, ἧς τὰ προϊόντα εἰσάγονται εἰς τὴν Ἑλλάδα δυνάμει τοῦ ὅρου τοῦ μᾶλλον εὐνοουμένου Κράτους. Ἑπομένως πλεῖστα ὅσα βελγικὰ προϊόντα καὶ ἐμπορεύματα, τὰ ὁποῖα εἰσάγει τὸ Βέλγιον εἰς Ἑλλάδα, θὰ ἐξακολουθῇ νὰ εἰσάγῃ, δυνάμει τοῦ ὅρου τούτου καὶ ἑπομένως τοῦ ἄρθρου 16, καταργουμένης τῆς ἀτελείας διὰ τὴν σταφίδα, καὶ τῆς ἐλαττώσεως τῶν 25 φράγκων εἰς 20, πρὸς ὄφελος τῆς παραγωγῆς καὶ τοῦ ἐμπορίου τοῦ Βελγίου, ἀλλ’ οὐχὶ πρὸς ὄφελος τῆς Ἑλλάδος. Ἐζήτησα πληροφορίας, — διότι ἔχω καὶ ἐγὼ ἐργασθῆ εἰς τὰς καταστάσεις καὶ τὰς πληροφορίας τὰς στατιστικὰς τῶν τελωνείων τῶν Ἑλληνικῶν, — καὶ εἶδον ὅτι ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τῆς καταγγελίας τῆς συμβάσεως τοῦ Βελγίου κατὰ τὸ 1902, ὅτε ἐλειτούργει ἐν μέρει ἡ σύμβασις μετὰ τοῦ Βελγίου, ἡ ἀξία τῶν εἰσαχθέντων εἰς Ἑλλάδα Βελγικῶν προϊόντων καὶ ἐμπορευμάτων ἀνῆλθεν εἰς 570,000 φράγκα. Κατὰ τὸ 1901, —διὰ τὸ ὁποῖον δὲν ἠδυνήθην νὰ ἴδω ἐπισήμους πληροφορίας, —ἴσως ἦτο μεγαλείτερον τὸ ποσόν. Κατὰ τὸ 1902 εἰσήχθησαν ἀπὸ τὸ Βέλγιον εἴδη τὰ αὐτά, οἷα εἰσάγονται καὶ ἐκ Γερμανίας. Κατὰ τὸ 1903, ὅτε δὲν ἐλειτούργει ἡ σύμβασις, διότι εἶχε καταγγελθῆ, εἰσήχθησαν εἴδη Βελγικὰ ἀξίας δραχ. 486,000. Κατὰ τὸ 1904, ὅτε οὐδόλως ἐλειτούργησεν ἡ σύμβασις, ἔχομεν ποσὸν μόνον 234,000· ἤτοι κατὰ 60% ἠλαττώθη ἡ εἰσαγωγὴ τῶν βελγικῶν προϊόντων, τῶν ὁμοίων ἢ παρεμφερῶν πρὸς τὰ ἐκ Γερμανίας εἰσαγόμενα εἰς Ἑλλάδα. Ἑπομένως ἡ Βελγικὴ Κυβέρνησις ἔχει συμφέρον εἰς τὴν ψήφισιν τῆς συμβάσεως ταύτης ἕνεκα τοῦ ἀποκλεισμοῦ τοῦ ἄρθρου 16 τῆς συμβάσεως τοῦ 1895, ἡμεῖς δὲ, προκειμένου περὶ τῆς ἀνανεώσεως ταύτης,—καθ’ ἧς σήμερον δὲν δύναμαι νὰ ἔχω ῥιζικὴν ἀντίρρησιν, ἀφοῦ ἐπισήμως βεβαιοῦται, ὅτι διαπραγματεύσεις γίνονται, καὶ ὅτι ὑπάρχει ἐλπὶς νὰ ἐπιτευχθῇ κρείσσων σύμβασις ἀμφοτεροβαρὴς ἢ ἀμφιμερὴς,— νομίζω ὅτι καλὸν εἶναι νὰ ζητήσωμεν παρὰ τῆς Βελγικῆς Κυβερνήσεως νὰ περιληφθῇ καὶ τὸ ἄρθρον 16 ἐν τῇ ἀνανεώσει. Οὕτω τοὐλάχιστον θὰ ἔχωμεν τὴν ἀτέλειαν τῆς σταφίδος ἐξησφαλισμένην, καὶ τὴν ἐλάττωσιν ἀπὸ 25 εἰς 20 φράγκα ἐξησφαλισμένην, καὶ ἐν τῷ μέλλοντι οὐχὶ ἀπίθανον μίαν βιομηχανικὴν κατεργασίαν τῶν προϊόντων αὐτῶν, τῶν ὁποίων ἔχομεν ἤδη κεκτημένην τὴν ἀτέλειαν, τῆς ὁποίας νομίζω ὅτι δὲν εἶναι συμφέρον νὰ στερηθῶμεν, τοσοῦτο μᾶλλον, καθόσον ἐγὼ ἔχω τὴν ἰδέαν, ὅτι κατὰ παράβασιν τῆς συμβάσεως τῆς ἐμπορικῆς ἡ Βελγικὴ Κυβέρνησις ἐπέβαλλε καὶ ἐπιβάλλει τέλη 75 φράγκων ἐπὶ τῆς σταφίδος· διότι, ἐνῷ λέγει ὅτι ἡ σταφὶς διὰ βιομηχανικὴν χρῆσιν εἶναι ἀτελὴς, ἔρχεται ἀδικαιολογήτως καὶ ἐπιβάλλει διὰ περιστροφῶν φόρον ἀπαγορευτικόν. Διὰ τὸν αὐτὸν λόγον νομίζω δὲν δικαιοῦται οὔτε ἡ Ἰταλία νὰ λαμβάνῃ τὰ γνωστὰ ἀπαγορευτικὰ μέτρα κατὰ τῶν εἰσαγομένων ἐκεῖ ἑλληνικῶν οἴνων, καὶ διὰ τοῦτο εἶμαι ἐναντίος κατὰ πάσης εὐκολίας πρὸς τὴν Ἰταλικὴν Κυβέρνησιν, διότι αὕτη δὲν ἐδείχθη εἰλικρινὴς εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ὅρων τῆς συνθήκης· διότι, ἐνῷ ἔχομεν ὡρισμένον συμβατικὸν δασμολόγιον διὰ τοὺς οἴνους, αὕτη διὰ τῆς ἐπιστημονικῆς δῆθεν καὶ χημικῆς ἐρεύνης κατορθώνει νὰ ἐμποδίζῃ τὴν εἰς τὸ Ἰταλικὸν Κράτος εἰσαγωγὴν τῶν ἑλληνικῶν οἴνων, διατεινομένη ὅτι δὲν εἶναι ἁγνοὶ οἱ οἶνοι ἡμῶν, ὅτι περιέχουσι πρόσθετον οἰνόπνευμα, σάκχαρον κλπ., ἐνῷ, ἐπαναλαμβάνω, τοιαύτας διατάξεις δὲν περιλαμβάνει ἡ ἐμπορικὴ συνθήκη. Κατὰ τὸ ἄρθρον 3 τῆς πρὸ ὀλίγου ψηφισθείσης ἑλληνοβελγικῆς συμβάσεως περὶ διαιτησίας, νομίζω ὅτι δικαιοῦται ἡ Ἑλλὰς, ἐν περιπτώσει, καθ’ ἣν φρονεῖ ὅτι ὑπάρχει παραβίασις ἐμπορικῆς συνθήκης ἢ ἄρθρου τινὸς αὐτῆς ἐκ μέρους τοῦ Βελγίου, νὰ προσφύγῃ εἰς τὴν διαιτησίαν. Ἔχοντες ἑπομένως τὸ δικαίωμα νὰ δυνάμεθα νὰ καταφύγωμεν καὶ εἰς διαιτησίαν, ἐν περιπτώσει, καθ’ ἣν ἡ Βελγικὴ Κυβέρνησις ἐπιμένει ἐκ νέου νὰ ἐπιβάλῃ παρανόμως τέλος 75 φράγκων ἐπὶ τῆς εἰσαγομένης εἰς Βέλγιον σταφίδος, τῆς προωρισμένης πρὸς οἰνοποίησιν, τὴν λύσιν τῆς διαφορᾶς ταύτης δυνάμεθα ν’ ἀφήσωμεν εἰς τὴν διαιτησίαν, ὅτε, δὲν ἀμφιβάλλω, ἐν εἰλικρινείᾳ οἱ διαιτηταὶ θ’ ἀποφανθῶσιν ὑπὲρ τῆς Ἑλληνικῆς παραγωγῆς, ὑπὲρ τῆς Ἑλλάδος. Δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους νομίζω, ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν δὲν θὰ ἐπιμείνῃ νὰ σπεύσωμεν εἰς τὴν τρίτην συζήτησιν καὶ ψήφισιν τῆς προσωρινῆς ἐμπορικῆς συμφωνίας μετὰ τοῦ Βελγίου. Δὲν ἀμφιβάλλω δὲ, ὅτι ἡ Βελγικὴ Κυβέρνησις οὐδεμίαν θὰ ἔχῃ δυσκολίαν νὰ προβῇ εἰς τὴν συνομολόγησιν συμβάσεως πλήρους καὶ τελείας, μετὰ τοῦ ἄρθρου 16 τῆς συμβάσεως τοῦ 1895, ἐὰν δὲν ἔχῃ ὀπισθοβουλίαν τινά.

§82Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ ὑπὸ συζήτησιν σύμβασις, ἢ ἀκριβέστερον ἡ σύμβασις, εἰς τὴν κύρωσιν τῆς ὁποίας ἄγει τὸ ὑπὸ συζήτησιν σχέδιον νόμου, ἔχει συνομολογηθῆ τὴν 19 Ὀκτωβρίου 1904, δηλαδὴ ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Κερκύρας Βουλευτοῦ, ἑπομένως δὲν ὀφείλεται εἰς ἐνέργειαν οὔτε ἐμὴν οὔτε τοῦ προκατόχου μου ἐξ Ἀττικῆς συναδέλφου, ἀλλὰ δι’ αὐτῆς ἐξασφαλίζεται ὁ ὄρος τοῦ μᾶλλον εὐνοουμένου Κράτους. Ὅσα ἐλέχθησαν ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου συμπολίτου μου περὶ τῶν ἀποτελεσμάτων τῆς κατὰ τὸ 1895 συνομολογηθείσης συμβάσεως εἶναι πραγματικὰ, καὶ διὰ τοῦτο ἔφθασεν ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις εἰς τὴν καταγγελίαν τῆς συμβάσεως ἐκείνης. Δυστυχῶς ἔκτοτε δὲν κατωρθώθη νὰ ἐπέλθῃ συνεννόησις πρὸς τὴν συνομολόγησιν νέας ὁριστικῆς συμβάσεως, ἐντεῦθεν δὲ συνωμολογήθη ἡ ὑπὸ τὴν κύρωσιν τῆς Βουλῆς προσωρινὴ τοιαύτη. Ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ φρονῶμεν, ὅτι δὲν ἔχομεν λόγους νὰ ἐπισπεύσωμεν τὴν κύρωσιν ταύτης. Ἐκ τοῦ πίνακος, ὃν ἔχω ὑπ’ ὄψει μου, κατὰ τὰ ἔτη 1893 μέχρι 1903 εἴχομεν ἐξαγωγὴν προϊόντων ἐξ Ἑλλάδος εἰς Βέλγιον: κατὰ τὸ ἔτος 1893 ἀξίας δραχ. 5,605,000, κατὰ τὸ 1894 δρ. 5,572,000, κατὰ τὸ 1895 δρ. 7,830,000, τὸ 1896 δρ. 8,302,000, κατὰ τὸ 1897 δραχ. 7,616,000, κατὰ τὸ 1898 δραχ. 8,033,000, κατὰ τὸ 1899 δραχ. 10,097,000, κατὰ τὸ 1900 δραχ. 8,372,000, κατὰ τὸ 1901 δρ. 6,703,000, κατὰ τὸ 1902 δρ. 5,559,000. Ἀπὸ δὲ τοῦ Βελγίου εἰσήχθησαν εἰς Ἑλλάδα ἐμπορεύματα: κατὰ τὸ 1893 ἀξίας δρ. 1,303,000, τὸ 1894 δραχ. 1,577,000, τὸ 1895 δραχ. 1,534,000, τὸ 1896 δραχ. 2,763,000, τὸ 1897 δραχ. 2,951,000, τὸ 1898 δραχ. 4,397,000, τὸ 1899 δραχ. 3,304,000, τὸ 1900 δραχ. 3,044,000, τὸ 1901 δραχ. 3,477,000, τὸ 1902 δραχ. 3,050,000. Δηλαδὴ ἡ ἐξαγωγὴ ἡμῶν εἰς τὸ Βέλγιον εἶναι διπλασία σχεδὸν τῆς ἐκ Βελγίου εἰσαγωγῆς εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἔχομεν δὲ συμφέρον, Κύριοι, νὰ ἀσφαλίσωμεν τὸν ὅρον τοῦ μᾶλλον εὐνοουμένου Κράτους, διότι ἄλλως θὰ ἠδύνατο νὰ ἐπιβληθῇ ἐν Βελγίῳ τέλος εἰσαγωγικὸν κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε ν’ ἀποκλεισθῇ ἐντελῶς ἡ εἰσαγωγὴ μεταλλεύματος ἑλληνικοῦ ἐν Βελγίῳ. Οὗτος εἶναι ὁ λόγος, ὑποθέτω, ὁ ὁποῖος ἐξηνάγκασε τὸν πρώην Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν, τὸν ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Κερκύρας πολιτευτοῦ κ. Θεοτόκη, νὰ σπεύσῃ νὰ συνομολογήσῃ τὴν προσωρινὴν ταύτην σύμβασιν. Πρὸ τῆς συνομολογήσεως τῆς συμβάσεως ταύτης ἀπὸ ἑξαμήνου εἰς ἑξάμηνον διὰ Β. Διατάγματος κατωρθώνομεν νὰ πολιτευώμεθα. Προσεπάθησαν βεβαίως — διότι ἐγὼ δὲν ἔσχον ἔτι τὸν ἀναγκαῖον καιρὸν — καὶ ἡ Κυβέρνησις τοῦ ἐκ Κερκύρας ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ καὶ ἡ Κυβέρνησις ἡ ὑπὸ τὴν ἡγέτην τοῦ ἐθνικοῦ κόμματος νὰ φθάσωσι διὰ παντὸς τρόπου εἰς συνεννόησιν περὶ ὁριστικῆς συμβάσεως, ἀλλὰ τοῦτο δὲν ἐπετεύχθη. Δὲν πρέπει οὐχ ἧττον ν’ ἀφήσωμεν τὴν σύμβασιν ταύτην ἔκθετον· ἄλλα συμφέροντα, οἷα εἶναι τὰ τῆς ἀναγνωρίσεως τῶν ἀνωνύμων ἑταιρειῶν, διὰ τῆς ψηφιζομένης ἤδη συμβάσεως προστατεύονται. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ ψηφίσῃ τὴν σύμβασιν ταύτην καὶ εἰς τρίτην συζήτησιν.

§83ΑΛΕΞ. Γ. ΣΚΟΥΖΕΣ. Ἐπειδὴ, κύριε Πρόεδρε, ὑπὸ τὸ νομοσχέδιον περὶ κυρώσεως τῆς περὶ ἧς πρόκειται συμβάσεως φέρεται ἡ ὑπογραφή μου, ἀναγκάζομαι νὰ ἐπαναλάβω δι’ ὀλίγων λέξεων ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶπον κατὰ τὴν πρώτην καὶ τὴν δευτέραν συζήτησιν, καὶ ἐπὶ τῶν ὁποίων ὁ ἀξιότιμος συμπολίτης μου ἐπανέλαβε τὰς ἀντιρρήσεις του. Περιπίπτει ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος εἰς πλάνην, νομίζων ὅτι τὸ ἄρθρον 16 τῆς συμβάσεως τοῦ 1905 εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον συμφέρει εἰς ἡμᾶς, ἐνῷ γνωρίζουσι πάντες, ὅτι τοὐναντίον τὸ ἄρθρον 16 εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἡ Βελγικὴ Κυβέρνησις ἐπὶ τιμήματι ἁδρῷ θὰ ἐζήτει νὰ ἐπιτύχῃ. Τὸ ἄρθρον 16 ἔδωκεν εἰς τὴν Βελγικὴν Κυβέρνησιν τοσαύτας ἐκπτώσεις, ὅσας δὲν ἔχει ἡ σύμβασις μετὰ τῆς Γερμανίας, ἣν ὁ κύριος συνάδελφος ἀνέφερε· θὰ τῷ ὑπομνήσω δὲ μόνον, ὅτι ἡ μετὰ τῆς Γερμανίας σύμβασις συνωμολογήθη κατὰ τὸ 1884, ἡ δὲ Βελγικὴ τὸ 1895, ἤτοι 11 ἔτη βραδύτερον, καὶ γνωρίζει πᾶς τις, τίνα σημασίαν ἔχει εἰς τὴν βιομηχανίαν σήμερον ἕνδεκα ἐτῶν διάστημα. Ἡμεῖς δὲν ἠθελήσαμεν νὰ δώσωμεν τὸ ἄρθρον 16, ἀκριβῶς διὰ νὰ ἔχωμεν ἓν ἀντάλλαγμα κατὰ τὴν στιγμὴν, καθ’ ἣν ἠθέλομεν διομολογήσει τὴν ὁριστικὴν σύμβασιν. Εἶναι δὲ μόνον προσωρινὴ ἡ σύμβασις αὕτη, καὶ ἐγένετο, διότι δὲν συμφέρει εἰς ἡμᾶς νὰ ἀναλάβωμεν ὑποχρεώσεις πρὸς Κράτος, πρὸς τὸ ὁποῖον αἱ σχέσεις μας δὲν εἶναι τοιαύτης σημασίας, οἵας αἱ πρὸς ἄλλα Κράτη. Ἐὰν δὲ ἠθέλομεν διομολογήσει τὴν σύμβασιν μὲ τὸν περιορισμὸν τοῦ ἄρθρου 16, θὰ περιεπίπτομεν εἰς τὸν κίνδυνον νὰ ἴδωμεν ἐπὶ τῶν προϊόντων μας, ὅσα ὑπάγονται εἰς τὸ συμβατικὸν δασμολόγιον, τὴν κλίμακα αὐξανομένην διὰ τὰ ἡμέτερα προϊόντα κατὰ 50%, ὡς ὁρίζει ὁ νόμος τῆς 15 Μαΐου 1882 τοῦ Βελγίου, τὰ δὲ προϊόντα, τὰ ὁποῖα εἰς Βέλγιον εἰσάγονται ἀτελῶς, νὰ ἐπιβαρυνθῶσι διὰ φόρου 15% ἐπὶ τῆς ἀξίας των. Τοῦτο εἶπον, καὶ τοῦτο ὁ ἕτερος ἐξ Ἀττικῆς συνάδελφος κ. Νέγρης κατενόησε πληρέστατα, ὅτε τῷ ὑπέμνησα, ὅτι εἰς τὸ Βέλγιον εἰσάγεται μεταλλῖτις 5,000,000 μέχρις 8,000,000. Ἐννοεῖτε, ἡλίκος θὰ ἦτο ὁ κίνδυνος, ἐὰν δὲν συνωμολογοῦμεν τὴν σύμβασιν ταύτην, περὶ τῆς κυρώσεως τῆς ὁποίας συζητοῦμεν, μὲ τὸν περιορισμὸν τοῦ ἄρθρου 16, καὶ εὑρισκόμεθα ἄνευ συμβάσεως, διότι τότε δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀνταγωνισθῶσι τὰ ἐμπορεύματα ἡμῶν, καὶ ἰδίως τὰ ἑλληνικὰ μεταλλεύματα, πρὸς τὰ τῶν ἄλλων ἐθνῶν, τὰ ὁποῖα εἰσάγουσι τοιαῦτα εἰς Βέλγιον.

§84Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν παρατήρησιν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἓν καὶ μόνον ἔχω νὰ παρατηρήσω· ὅτι δηλαδὴ ἡ αὔξησις τῆς ἐξαγωγῆς ἐξ Ἑλλάδος εἰς Βέλγιον δὲν στηρίζεται εἰς τὰ εἴδη ἐκεῖνα, δι’ ἃ εἶχε μεριμνήσει ἡ σύμβασις. Κυρίως ἡ σύμβασις μεριμνᾷ ὑπὲρ τῆς σταφίδος τῆς βρωσίμου καὶ τῆς πρὸς βιομηχανικὴν χρῆσιν. Ἀλλ’ ἀντὶ νὰ αὐξήσῃ διὰ τῆς συμβάσεως ἡ ἐξαγωγὴ τῆς σταφίδος, τοὐναντίον ἠλαττώθη. Ἡ σύμβασις ἀναμφισβητήτως δὲν ἦτο ἐπωφελὴς δι’ ἡμᾶς, οὐδὲ δύναταί τις, οὔτε ὁ ἀξιότιμος κ. Πρωθυπουργὸς, οὔτε ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Σκουζὲς, οὔτε ἄλλος τις, νὰ μὲ πείσῃ περὶ τοῦ ἐναντίου, οὔτε νὰ μεταβάλωσι τὰ πράγματα. Ἐὰν ηὔξησεν ἡ εἰς τὸ Βέλγιον εἰσαγωγὴ ἐξ Ἑλλάδος, ηὔξησε δι’ ἄλλο εἶδος, τὸ ὁποῖον παράγεται ἐν Ἑλλάδι καὶ τὸ ὁποῖον δυστυχῶς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κατεργασθῇ ἐν Ἑλλάδι. Ἔχομεν τὸ εὐτύχημα νὰ ἤμεθα πλούσιοι εἰς μεταλλεῖα ἐκ σιδήρου καὶ ἄλλων μετάλλων, ἀλλὰ δυστυχῶς ταῦτα, καὶ ἰδίως τὸν σίδηρον, δὲν δυνάμεθα νὰ κατεργασθῶμεν διὰ τῶν ἰδίων ἡμῶν κεφαλαίων, διὰ τῶν ἰδίων ἡμῶν ἐργατῶν, καὶ εἴμεθα ἠναγκασμένοι νὰ ἀποστέλλωμεν ταῦτα εἰς τὰ ξένα βιομηχανικὰ κέντρα...

§85ΑΛΕΞ. Γ. ΣΚΟΥΖΕΣ. Δὲν ἐλλείπουσι τὰ κεφάλαια, ἐλλείπει ἡ καύσιμος ὕλη.

§86Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Τίνες οἱ ἐπιστημονικοὶ λόγοι, οἵτινες κωλύουσι τὴν ἐν Ἑλλάδι κατεργασίαν τοῦ σιδήρου, δὲν δύναμαι νὰ σᾶς ἐξηγήσω ἐπιστημονικῶς, οὐδὲ εἶναι τῆς παρούσης ὥρας. Τοῦτο ἐν ὥρᾳ καταλλήλῳ ὁ συμπολίτης μου κ. Νέγρης δύναται νὰ μᾶς ἀναπτύξῃ μετὰ κύρους ἀναμφισβητήτου. Εἶναι βέβαιον, ὅτι ἡ Βελγικὴ Κυβέρνησις ἔχει συμφέρον νὰ δέχηται τὸ μέταλλον τοῦ σιδήρου τοῦ ἑλληνικοῦ, διότι διὰ τούτου δίδει ἐργασίαν εἰς τὰς ἐργατικὰς χεῖρας τῆς χώρας αὑτῆς, εὑρίσκεται δὲ ὁ ἑλληνικὸς σιδηρόλιθος εἰς ζήτησιν ἕνεκα τοῦ ἀνταγωνισμοῦ τῶν Βελγικῶν σιδηροχυτηρίων πρὸς τὰ τῆς Γερμανίας καὶ ἄλλων Κρατῶν. Ἀλλ’ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Σκουζές, ὅτι τὰ εἴδη τὰ Γερμανικὰ τὰ εἰσαγόμενα εἰς τὴν Ἑλλάδα, ὡς ἐν τῇ μετὰ τῆς Γερμανίας συμβάσει ἀναγράφονται, διαφέρουσι τῶν Βελγικῶν, δὲν εἶναι ὀρθόν. Ἐγὼ ἐζήτησα ἐπίσημον βεβαίωσιν ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ ἔχω τὸν κατάλογον ὅλων τῶν εἰδῶν τῶν εἰσαγομένων εἰς Ἑλλάδα ἐξ ἀμφοτέρων τῶν Κρατῶν τούτων. Ἰδοὺ ποῖα εἶναι τὰ εἴδη ταῦτα: Κτηνοτροφικὰ ἐν γένει προϊόντα· γεωργικὰ ἐν γένει προϊόντα· ὀρυκτὰ καὶ μέταλλα ἀκατέργαστα· φαρμακευτικὰ εἴδη καὶ χημικῶν τεχνῶν προϊόντα· νήματα καὶ ὑφάσματα· ἀγγειοπλαστικὰ καὶ ὑελουργικὰ προϊόντα· κατειργασμένα ὀρυκτὰ καὶ μέταλλα· μουσικὰ ὄργανα καὶ ἐπιστημονικὰ ἐργαλεῖα· τέχναι χάρτου, τυπογραφικῆς, χαλκογραφικῆς, χαρακτικῆς κλπ.· εἴδη σύμμικτα ἐκ διαφόρων ὑλῶν κλπ. Ἐὰν δὲ ῥίψητε βλέμμα εἰς τὴν ἐπίσημον στατιστικήν, θὰ εὕρητε πλήρη τὸν κατάλογον ὅλων τῶν εἰδῶν, τὰ ὁποῖα ἐξάγονται ἐντεῦθεν εἰς τὸ Βέλγιον, καθὼς καὶ ὅλων τῶν εἰδῶν, τὰ ὁποῖα εἰσάγονται ἐνταῦθα ἐκ Βελγίου, ὡς καὶ ἐκ Γερμανίας. Ἐὰν ἀπὸ τοῦ ἔτους 1884, ὅτε διεπράχθη ἡ σύμβασις μετὰ τῆς Γερμανίας, μέχρι σήμερον εὗρεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ὅτι ὑπάρχουσιν εἴδη τινά, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ φορολογηθῶσιν ἐπὶ πλέον, εἰσαγόμενα ἐνταῦθα, νομίζω ὅτι ταῦτα δὲν θὰ ἦναι πλείονα τοῦ ἑνὸς ἢ τῶν δύο· ἄλλως τε τὰ πλεῖστα τῶν εἰδῶν, τῶν εἰς τὴν Βελγικὴν σύμβασιν περιλαμβανομένων, εἶναι καὶ τὰ περιλαμβανόμενα εἰς τὴν Γερμανικήν, ἡ δὲ Βελγικὴ Κυβέρνησις διὰ τοῦ ὅρου τοῦ μᾶλλον εὐνοουμένου Κράτους ἀπήλαυεν ἔκτοτε, ἀπολαύει δὲ καὶ σήμερον πάντων τῶν ὠφελημάτων τῶν συμβατικῶν, ἐνῷ ἡ Ἑλλὰς στερεῖται τῆς ἀτελείας τῆς σταφίδος, τῆς ἐλαττώσεως τοῦ φόρου ἀπὸ 25 εἰς 20 φράγκα, καὶ ἄλλων πολλῶν. Διὰ τοῦτο ἐνόμισα ὅτι θὰ ἦτο ὠφελιμώτερον νὰ περιληφθῇ ἐν τῇ προκειμένῃ συμβάσει καὶ τὸ ἄρθρον 16 τῆς συμβάσεως τοῦ 1905. Ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐπιμένῃ νὰ μὴ τὸ περιλάβῃ, βεβαίως δὲν δυνάμεθα νὰ πράξωμεν ἄλλο τι ἢ νὰ ἐπιρρίψωμεν πᾶσαν τὴν εὐθύνην τῶν ζημιῶν τῆς Ἑλληνικῆς παραγωγῆς ἐπ’ αὐτοῦ.

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει ἄλλος τις τὸν λόγον; Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου εἰς τρίτην συζήτησιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1 καὶ 2, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου, εἰς τρίτην συζήτησιν). Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 9 Φεβρουαρίου 1905 Β. Διατάγματος, δι’ οὗ ἐχορηγήθη ἀναπληρωματικὴ πίστωσις δραχμῶν 230,000 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τῆς χρήσεως τοῦ 1905.» (Ἀναγινώσκεται τὸ νομοσχέδιον τοῦτο καὶ γίνεται δεκτόν, κατ’ ἀρχὴν καὶ ἄρθρον μόνον, εἰς τρίτην συζήτησιν ἄνευ ἀντιρρήσεως). Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 10 Μαρτίου 1905 Β. Διατάγματος, δι’ οὗ ἐχορηγήθη ἔκτακτος πίστωσις δραχμῶν 10,300 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1905». Ἔχει τις τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς;

§88ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκεται εἶτα καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον μόνον τοῦ νομοσχεδίου εἰς τρίτην συζήτησιν). Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως Β. Διαταγμάτων, δι’ ὧν ἐχορηγήθησαν ἀναπληρωματικαὶ πιστώσεις ἐπὶ τῶν εἰδικῶν προϋπολογισμῶν τῶν ἐξόδων τῶν Ὑπουργείων Ἐξωτερικῶν, Δικαιοσύνης καὶ Οἰκονομικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1904 ἐκ δραχ. 570,000». (Γίνεται δεκτὸν καὶ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, κατ’ ἀρχὴν καὶ ἄρθρον μόνον, εἰς τρίτην συζήτησιν, ἄνευ ἀντιρρήσεως).

§90Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Πρωθυπουργός). Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, τὸ ὑπ’ ἀριθ. 6 νομοσχέδιον ν’ ἀναβληθῇ διὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν, καὶ νὰ ἔλθωμεν εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 7.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 6 νομοσχέδιον ἀναβάλλεται διὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 10 Μαρτίου 1905 Β. Διατάγματος, δι’ οὗ ἐχορηγήθη ἀναπληρωματικὴ πίστωσις δραχμῶν 62,100 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1904.» (Γίνεται δεκτὸν καὶ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, κατ’ ἀρχὴν καὶ ἄρθρον μόνον, εἰς τρίτην συζήτησιν, ἄνευ ἀντιρρήσεως). Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 23 Δεκεμβρίου 1904 Β. Διατάγματος, δι’ οὗ ἐχορηγήθη ἔκτακτος πίστωσις δραχ. 421,200 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1904». (Γίνεται δεκτὸν καὶ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, κατ’ ἀρχὴν καὶ ἄρθρον μόνον, εἰς τρίτην συζήτησιν, ἄνευ ἀντιρρήσεως). Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ παροχῆς ἀδείας ὑποθηκεύσεως τῶν Σιδηροδρόμων Ἀττικῆς πρὸς συνομολόγησιν δανείου ὑπὸ τῆς Ἑταιρείας ταύτης». Ἔχει τις τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς;

§92ΠΟΛΛΟΙ. Πρόκειται περὶ τοῦ νομοσχεδίου ἢ τῆς τροπολογίας;

§93Α. ΜΟΜΦΕΡΡΑΤΟΣ. Ζητῶ ἐγὼ τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε.

§94ΠΟΛΛΟΙ. Ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου ἢ τῆς τροπολογίας;

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει τὸ νομοσχέδιον, καὶ τροπολογία αὐτοῦ.

§96Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Πρωθυπουργός). Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, ν’ ἀναβληθῇ διὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν, διότι δὲν ἐμελέτησα τὴν τροπολογίαν.

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται διὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τῶν περὶ τῆς Κεντρικῆς, τῆς Διπλωματικῆς καὶ τῆς Προξενικῆς ὑπηρεσίας νόμων». Ἔχει τις τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς;

§98ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§100Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Τὸ ἄρθρον 1 παρακαλῶ νὰ τροποποιηθῇ ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Καταργεῖται μία θέσις γραμματέως ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ἐξωτερικῶν, τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἐν τῷ Ὑπουργείῳ γραμματέων αʹ καὶ βʹ τάξεως ὁριζομένου εἰς τρεῖς.» Ὁ λόγος εἶναι ἁπλούστατος. Ὁ τμηματάρχης, τῆς θέσεως τοῦ ὁποίου ἐζητεῖτο διὰ τοῦ πρώτου ἄρθρου, τοῦ νομοσχεδίου ἡ κατάργησις, ἔχει ἀποκτήσει δικαίωμα συντάξεως, ἀντὶ δὲ οἰκονομίας θὰ εἴχομεν αὔξησιν δαπανῶν, ἐνῷ διὰ τῆς καταργήσεως τῆς θέσεως ἑνὸς γραμματέως ἐπέρχεται πραγματικὴ οἰκονομία.

§101ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. Σήμερον ἀκριβῶς ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ Προϋπολογισμοῦ συνεζήτησε τὰς δαπάνας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν, κατέληξε δὲ εἰς τὸ αὐτὸ συμπέρασμα, εἰς τὸ ὁποῖον καὶ ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, καὶ ὑπέβαλε τὴν εὐχὴν, ὅπως γένηται τοιαύτη τροπολογία δεκτή.

§102Π. ΚΗΡΥΚΟΣ. Ὁμολογουμένως ὁ κύριος τμηματάρχης γνωρίζει νὰ ἐκτελῇ ὑψηλὰ καθήκοντα καλλιτεχνικὰ, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀπαραίτητα!

§103Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Τώρα ἐτελείωσε πλέον.

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται).

§105Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Πρωθυπουργός). Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε. Καὶ ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου ἔχω τροπολογίαν, ἀφορῶσαν εἰς τὴν τελευταίαν φράσιν αὐτοῦ. Κατὰ τὴν τροπολογίαν μου τὸ ἄρθρον 2 διατυποῦται ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Ἡ ὑπὲρ τῶν ἀρχηγῶν τῶν ἐν Βερολίνῳ, Λονδίνῳ καὶ Παρισίοις Πρεσβειῶν, ὁσάκις οὗτοι φέρωσι τὸν βαθμὸν ἐκτάκτου ἀπεσταλμένου καὶ πληρεξουσίου Ὑπουργοῦ, ὁρισθεῖσα διὰ τοῦ νόμου ͵ΒΣΠʹ τῆς 6 Ἰουλίου 1895 ἀποζημίωσις ἐκ δραχμῶν χιλίων πεντακοσίων κατὰ μῆνα καταργεῖται.»

§106Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ (ἐξ ἀριστερῶν). Εὖγε!

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 2, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκεται εἶτα καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 3 τοῦ νομοσχεδίου, ὡς ἔχει). Ἄρθρον 4 (ἀναγινώσκεται).

§108Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Πρωθυπουργός). Παρακαλῶ, ἀντὶ τῆς λέξεως «ἑπτακισχιλίων» νὰ τεθῇ ἡ λέξις «πεντακισχιλίων». (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 4, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 5, ὡς ἔχει).

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 6 (ἀναγινώσκεται).

§110Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Ἔχω πολλὰς τροπολογίας ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 6. Κατὰ τὰς τροπολογίας ταύτας, ὁ Διευθυντὴς τοῦ Προξενικοῦ Γραφείου τῆς ἐν Κωνσταντινουπόλει Πρεσβείας λαμβάνει ἐπιχορήγησιν κατὰ μῆνα δραχ. 650, ἀντὶ 570, ὡς ἔχει τὸ νομοσχέδιον· ὁ ἐν Θεσσαλονίκῃ Γενικὸς Πρόξενος ἐπιχορήγησιν κατὰ μῆνα δραχ. 800, ἀντὶ 620· ὁ ἐν Ἰωαννίνοις Γενικὸς Πρόξενος ἐπιχορήγησιν κατὰ μῆνα δραχ. 700, ἀντὶ 520· ὁ ἐν Σμύρνῃ Γενικὸς Πρόξενος ἐπιχορήγησιν κατὰ μῆνα δραχ. 650, ἀντὶ 520· ὁ ἐν Ἀλεξανδρείᾳ Γενικὸς Πρόξενος ἐπιχορήγησιν κατὰ μῆνα δραχ. 700, ἀντὶ 620· ὁ ἐν Φιλιππουπόλει Γεν. Πρόξενος ἐπιχορήγησιν κατὰ μῆνα δραχ. 500, ἀντὶ 420· ὁ ἐν Ἱεροσολύμοις Γεν. Πρόξενος ἐπιχορήγησιν κατὰ μῆνα δραχ. 650, ἀντὶ 520· ὁ ἐν Τύνιδι Γενικὸς Πρόξενος ἐπιχορήγησιν κατὰ μῆνα δραχ. 500, ἀντὶ 370· ὁ ἐν Ὀδησσῷ Γενικὸς Πρόξενος ἐπιχορήγησιν κατὰ μῆνα δραχ. 370, ἀντὶ 670.

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 6, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκεται εἶτα καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 7 τοῦ νομοσχεδίου, ὡς ἔχει). Ἄρθρον 8 (ἀναγινώσκεται).

§112ΗΛ. ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Ὑπάρχει ἐπ’ αὐτοῦ μία τροπολογία, ὑπογεγραμμένη ὑπὸ πολλῶν συναδέλφων.

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ὑπάρχει τροπολογία ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου, δι’ ἧς προτείνεται νὰ προστεθῶσιν εἰς τὸ ἐδάφιον βʹ τοῦ ἄρθρ. 71 τοῦ ΧΝϚʹ νόμου, ὡς ἐτροποποιήθη διὰ τοῦ ἄρθρου 25 τοῦ ͵ΒΨΗʹ νόμου, τὰ ἑξῆς: «Ἢ ὁ διατελέσας εἰς ἄμισθον Προξενικὴν ὑπηρεσίαν ἐπὶ δέκα ἔτη, ἐξ ὧν τὰ ὀκτὼ τοὐλάχιστον ἐν Τουρκίᾳ.» Τὴν τροπολογίαν ταύτην ἔχουσιν ὑπογράψει οἱ ἑξῆς κ. κ. βουλευταί: Κ. Γκότσης, Ν. Συνοδινὸς, Ἰ. Ἀντωνόπουλος, Α. Πετραλιᾶς, Ν. Δαούτης, Ι. Γ. Λάππας, Δ. Σβορῶνος, Γερ. Λουκᾶτος, Μιχ. Στελλάκης, Ἰωάν. Καναβὸς, Χρ. Ἀσιμῆς, Π. Σάκκης, Δ. Βενιεράτος, Θ. Κριεμάδης, Δ. Καΐρης, Π. Γκίκας, Α. Ψύλλας, Κ. Ι. Ἀγγελόπουλος, Α. Ζυγομαλᾶς, Περ. Ἀλεξάκης, Π. Χριστόπουλος, Θ. Τσακόπουλος, Γ. Ἀναστασόπουλος, Ἀρ. Μεσσηνέζης, Ἀνδρέας Μαρλᾶς, Λ. Καλλιφρονᾶς, Σπ. Νοταρᾶς, Γ. Σιβιτανίδης, Διον. Στεφάνου, Β. Βουδούρης, Κ. Πεταλᾶς, Ἀθ. Πετσάλης, Μιχ. Στεφανίδης, Α. Μουτσόπουλος, Ν. Καλογερόπουλος καὶ Δ. Ι. Τσάτσος.

§114Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Λυποῦμαι πολὺ, ἀλλ’ ὀφείλω νὰ δηλώσω εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι, μεθ’ ὅλην τὴν πολυτέλειαν τῶν ὑπογραφῶν τῶν κυρίων συναδέλφων, μὲ τὴν ὁποίαν συνοδεύεται ἡ τροπολογία, δὲν δύναμαι νὰ δεχθῶ αὐτήν (γέλωτες).

§115Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ (ἐξ ἀριστερῶν). Εὖγε! λαμπρά!

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀναγνωσθεῖσαν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 8 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη, καὶ ἑπομένως ἡ τροπολογία ἀπορρίπτεται. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 8, ὡς ἔχει ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, μεθ’ ὃ ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 9, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου, εἰς τρίτην συζήτησιν).

§117Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Πρωθυπουργὸς). Μέχρις ἐδῶ παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε.

§118Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Μίαν τροπολογίαν, κύριε Πρόεδρε, εἶχον νὰ φέρω εἰς τὸ τελευταῖον ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τώρα πλέον ἐτελείωσεν· ἐψηφίσθη καὶ τὸ σύνολον.

§120Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Πρωθυπουργὸς). Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῆς Δευτέρας, θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλὴ νὰ καταστρώσω ἐγὼ ταύτην, διότι πλὴν τῶν ἐν αὐτῇ ἀναγεγραμμένων νομοσχεδίων εἶναι καὶ ἄλλα νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα ὑπέβαλον ἐγώ.

§121ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θ’ ἀναγραφῶσιν ὅλα τὰ νέα νομοσχέδια ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει, καὶ θὰ τὴν λάβητε ἐγκαίρως, ὅπως κανονίσητε αὐτήν. Συναινέσει τῆς Βουλῆς λύεται ἡ συνεδρίασις. (Ὥρα 7 καὶ 55′ μ. μ.)