1905.06.24

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 38

τῆς 24 Ἰουνίου 1905.

(Παρασκευή).

(Προεδρεύοντος τοῦ Προέδρου κ. Ἀλεξ. Σπ. Κ. Ρώμα).

(Γενομένης ἀπαρτίας ὥρᾳ 5 καὶ 20′ μ. μ. ἀναγινώσκονται καὶ ἐγκριθέντα ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ λαὸς τῶν Πατρῶν, συνελθὼν εἰς πάνδημον συλλαλητήριον, ὑποβάλλει πρὸς τὴν Βουλὴν εὐχὴν καὶ παράκλησιν νὰ προταχθῇ ἡ συζήτησις τῆς σταφιδικῆς συμβάσεως καὶ ἐπιψηφισθῇ αὕτη, ὡς ἐπωφελὴς εἰς τὰ συμφέροντα τῶν σταφιδοπαραγωγῶν καὶ τοῦ Κράτους. Ὁ ἰατρὸς Κωνσταντῖνος Τρίκας ὑποβάλλει ὑπόμνημα πρὸς τὴν Βουλὴν περὶ συγκροτήσεως ὀγδόης Οἰκουμενικῆς Συνόδου πρὸς ἕνωσιν τῶν Ἐκκλησιῶν. Πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως τὸν λόγον ἔχει ὁ κύριος Φωτήλας.

§2ΑΛΕΞ. ΦΩΤΗΛΑΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§3Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ Κυβέρνησις δὲν εἶναι ἀξία τόσων ἐπαίνων, ὅσους ἠθέλησε ν’ ἀποδώσῃ εἰς αὐτὴν ὁ κ. Βουλευτὴς Καλαβρύτων, ἐκ τοῦ ὅτι ἀσχολεῖται ἐνδελεχῶς εἰς τὸ ζήτημα τὸ σταφιδικόν. Ἀληθῶς ἐκάλεσα μίαν ἐπιτροπὴν ἐκ τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν, ὅπως ἀκούσω τὰς γνώμας αὐτῆς ἐπὶ τῆς ὑποβληθείσης ὑπὸ τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν συμβάσεως. Ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη ἐξέλεξεν εἰσηγητικὴν ἐπιτροπήν, ἵνα ἐπεξεργασθῇ τὴν σύμβασιν. Αἱ μεταρρυθμίσεις αἱ ἐπενεχθεῖσαι ἐπὶ τῆς συμβάσεως ταύτης ὑπὸ τῆς εἰσηγητικῆς ἐπιτροπῆς εἶναι οὐσιώδεις καὶ κεφαλαιώδεις. Ἀλλὰ πρὶν γνωσθῇ τῇ Κυβερνήσει κατὰ πόσον ἦτο δυνατὸν νὰ γείνωσι δεκταὶ αἱ μεταρρυθμίσεις αὗται, θὰ ἦτο βεβαίως μάταιον ν’ ἀνακοινωθῶσιν εἰς τὴν γενικὴν ἐπιτροπήν, καὶ διὰ τοῦτο ἀπέσχον νὰ συγκαλέσω σήμερον τὴν γενικὴν ἐπιτροπήν, ὅπως ἀνακοινώσω εἰς αὐτὴν ταῦτα. Ἐντεῦθεν οὐδεμία ἀπώλεια χρόνου ἐπῆλθε, διότι εὐθὺς ὡς ἐπὶ τῶν κεφαλαιωδῶν καταστῇ δυνατὸν νὰ ἐπέλθῃ συνεννόησις μεταξὺ τῆς ἐκπροσωπούσης τὴν ἀνάδοχον ἑταιρείαν Τραπέζης Ἀθηνῶν καὶ τῶν συμμετεχόντων αὐτῇ καὶ τῆς Κυβερνήσεως, τότε, καλουμένης τῆς γενικωτέρας ἐπιτροπῆς, θὰ ἀκουσθῶσι καὶ εὐκόλως θὰ πραγματοποιηθῶσιν αἱ γνῶμαι αὐτῆς. Εὐθὺς δ’ ὡς διατυπωθῇ καὶ συνταχθῇ ἡ σύμβασις ὑπὸ τοὺς ὅρους αὐτοὺς, θὰ συγκληθῇ ἡ ἐπιτροπὴ καὶ θὰ ἐπιληφθῇ τοῦ κειμένου τῆς τροποποιήσεως τῆς συμβάσεως.

§4ΑΛΕΞ. ΦΩΤΗΛΑΣ. Ἐγὼ δὲν ἐνόουν τοῦτο. Βεβαίως ἡ πενταμελὴς ἐπιτροπὴ ἀνεκοίνωσεν ἤδη τὰς σκέψεις της πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, καὶ ἡ Κυβέρνησις συνενοήθη μετὰ τῶν ἀντιπροσώπων τῆς ἀναδόχου ἑταιρείας, ἀλλ’ ἐπαναλαμβάνω, ἐρχομένης οὕτω πως τροποποιήσεως τῆς συμβάσεως εἰς τὴν ὅλην ἐπιτροπήν, τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς δύνανται νὰ ὑποβάλωσι νέας τροποποιήσεις, νέας βελτιώσεις, ἡ δὲ Κυβέρνησις ἐνδεχόμενον τὰς τροποποιήσεις αὐτὰς, τὰς βελτιώσεις αὐτὰς νὰ εὕρῃ ὀρθὰς καὶ λογικὰς, καὶ ὅταν εὕρῃ ταύτας ὀρθὰς καὶ λογικὰς, θὰ ζητήσῃ παρὰ τῶν ἀντιπροσώπων τῆς ἀναδόχου ἑταιρείας τὴν ἀποδοχὴν τῶν ὅρων τούτων. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ παρέλθῃ χρόνος, θὰ ἐπέλθῃ νέα συζήτησις, ἐνῷ ὀρθότερον θὰ ἦτο, κατὰ τὴν γνώμην μου, γινομένων τῶν ἀναγκαίων τροποποιήσεων καὶ βελτιώσεων ὑπὸ τῆς πενταμελοῦς ἐπιτροπῆς, αἱ βελτιώσεις αὗται καὶ αἱ τροποποιήσεις νὰ εἰσαχθῶσι καὶ συζητηθῶσιν εἰς τὴν καθόλου ἐπιτροπήν. Ἐν ταύτῃ τὰ μέλη αὐτῆς δύνανται νὰ φέρωσιν ὅσας κρίνωσι τροποποιήσεις καὶ βελτιώσεις, καὶ ἐν συνόλῳ τὸ σχέδιον τῆς συμβάσεως νὰ προσαχθῇ εἰς τὸν ἀντιπρόσωπον τῆς ἀναδόχου ἑταιρείας, παρὰ τοῦ ὁποίου ἡ Κυβέρνησις κατόπιν θὰ ἐμάνθανεν, ἂν αὐτὸς ἀποδέχεται ἢ μὴ ὅλους τοὺς ὅρους, τοὺς τροποποιοῦντας τὴν σύμβασιν. Κατὰ τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον ἀκολουθεῖ ἡ Κυβέρνησις, θὰ καταναλωθῇ περισσότερος χρόνος, ἐνῷ ὁ καιρὸς ἐπείγει καὶ αἱ συνεδριάσεις τῆς Βουλῆς ἐγγίζουσιν εἰς τὸ τέρμα.

§5Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Πρωθυπουργός). Φοβοῦμαι, ὅτι ὁ κ. Βουλευτὴς Καλαβρύτων πλανᾶται περὶ τὸν σκοπὸν τῆς ἐπιτροπῆς. Ἡ ἐπιτροπὴ δὲν εἶναι συμβαλλόμενος, ἡ ἐπιτροπὴ συνεστάθη ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως καὶ συνεκλήθη ὑπ’ αὐτῆς πρὸς τὸν σκοπὸν νὰ διαφωτισθῇ ἡ Κυβέρνησις ὑπὸ τῶν ἀντιπροσώπων τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν περὶ τῆς γνώμης, ἣν αἱ ἐπαρχίαι εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχωσιν ἐπὶ τῆς συμβάσεως. Τὴν γνώμην δὲ ταύτην θεωρῶ πολύτιμον. Ἤδη ὑπὸ τῆς εἰσηγητικῆς ἐπιτροπῆς διετυπώθη τοιαύτη γνώμη ἐπὶ ὡρισμένων θεμάτων τῆς συμβάσεως. Οὐδεμία δ’ ἀπώλεια χρόνου θὰ ἐπέλθῃ, διότι αἱ μεταρρυθμίσεις αἱ προταθεῖσαι ὑπὸ τῆς εἰδικῆς ἐπιτροπῆς εἶναι τόσον λυσιτελεῖς πρὸς τὸν σκοπὸν, εἰς ὃν ἀποβλέπει ἡ σύμβασις, ὥστε οὐδεμία ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι θὰ δεχθῇ αὐτὰς ἡ γενικὴ ἐπιτροπή. Ἐὰν ἡ γενικὴ ἐπιτροπὴ θὰ ἔχῃ νὰ προσθέσῃ παρατηρήσεις, αὗται βεβαίως θ’ ἀποβλέπωσιν εἰς δευτερεύοντα ἐν γένει ζητήματα. Ἀλλὰ πρὸ παντὸς καὶ ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Καλαβρύτων καὶ ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ ἔχωσιν ὑπ’ ὄψει, ὅτι δὲν παρῆλθε τόσος χρόνος, ὥστε νὰ κατηγορηθῇ ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ ἀπωλείᾳ χρόνου. Τὴν ἑσπέραν τῆς παρελθούσης Τετάρτης, μετὰ τέσσαρας διαρκεῖς συνεδριάσεις, ἀπὸ τῆς πέμπτης ὥρας μέχρι τῆς ὀγδόης καὶ ἀπὸ τῆς δεκάτης μέχρι τῆς δευτέρας τοῦ μεσονυκτίου, ἡ ἐπιτροπὴ ἡ εἰσηγητική, ἡ ὁποία εὐηρεστήθη νὰ μοὶ χορηγήσῃ ὁλόκληρον τὴν συνδρομήν της, εἰργάσθη καὶ ἔφερε τὰς δεούσας τροποποιήσεις, αἱ ὁποῖαι διετυπώθησαν εἰς τὸ κείμενον τῆς συμβάσεως. Δὲν παρῆλθε λοιπὸν χρόνος, διότι τὸ ἔργον τῆς εἰσηγητικῆς ἐπιτροπῆς ἐπερατώθη τὴν Τετάρτην τὸ ἑσπέρας. Πῶς νὰ καλέσω ἀμέσως τὴν ἐπιτροπήν, ἀφοῦ μέχρις αὐτῆς τῆς στιγμῆς δὲν εἶχε κἄν διατυπωθῇ τὸ νέον κείμενον τῆς συμβάσεως, ὅπως τὸ διετύπωσεν ἡ εἰσηγητικὴ ἐπιτροπή; Ἐννοεῖται ὅτι ὁ Ὑπουργός, ὁ ὁποῖος συνέστησε τὴν ἐπιτροπήν, ἐθεώρει τὴν ἐργασίαν αὐτῆς πολυτιμοτάτην· δὲν ἦτο δ’ ἀνάγκη νὰ μὲ πείσωσιν οἱ λόγοι τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Καλαβρύτων, διὰ νὰ ἐννοήσω, ὅτι τοιοῦτον θέμα, ἀποβλέπον εἰς συμφέροντα τόσον σπουδαῖα, ἰδιωτικὰ κατὰ τὸ πλεῖστον καὶ γενικώτερα ὡς πρὸς τὴν οἰκονομίαν τοῦ Κράτους, δὲν εἶναι δυνατὸν αὐθαιρέτως νὰ κανονισθῇ, καὶ ὅτι ἀναγκαίως ἐκεῖνοι, οἵτινες θεωροῦνται ὡς ἐκπροσωποῦντες τὰ συμφέροντα ταῦτα, πρέπει νὰ ἀκουσθῶσιν.

§6ΑΛΕΞ. ΦΩΤΗΛΑΣ. Ἐγὼ οὐδόλως διενοούμην νὰ κατηγορήσω τὴν Κυβέρνησιν, τοὐναντίον ῥητῶς εἶπον, ὅτι μέγιστον ἐνδιαφέρον διακρίνω εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ εἰς τὸν κ. Πρωθυπουργὸν διὰ τὴν λύσιν τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος, οὔτε ἐνόησα ποτέ, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ εἶναι ἡ συμβαλλομένη, ἢ ὅτι ἐκπροσωπεῖ τὴν Κυβέρνησιν· κάλλιστα ἐννοῶ, ὅτι συμβαλλόμενοι εἶναι ἡ ἀνάδοχος ἑταιρεία καὶ ἡ Κυβέρνησις. Ὁ κ. Πρωθυπουργός, πάντοτε ἐργαζόμενος καὶ πάντοτε μεριμνῶν διὰ τοὺς σταφιδικοὺς πληθυσμούς, ἐζήτησε τὴν γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς ταύτης. Ἀλλ’ ὅταν ἡ γνώμη τῶν λοιπῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς δὲν λαμβάνηται ὑπ’ ὄψιν, οὔτε ἀκούηται, δὲν ἐννοῶ διατὶ ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη ὑφίσταται.

§7Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ μεριμνήσητε περὶ ἀερισμοῦ τῆς αἰθούσης τοῦ Βουλευτηρίου, διότι ὁ καύσων εἶναι ἀφόρητος, καὶ ἡ διαμονὴ ἐντὸς τῆς αἰθούσης καθίσταται ἀδύνατος.

§8Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι ἡ ὥρα τοῦ ἔτους, κατὰ τὴν ὁποίαν συνεδριάζει ἡ Βουλή, συνεπάγεται νέας μεταρρυθμίσεις ἐν τῇ αἰθούσῃ τοῦ Βουλευτηρίου. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μένωσι κεκλεισμένα τὰ παράθυρα, καὶ νὰ ἔχωμεν τὸν ἥλιον νὰ μᾶς ψήνῃ· πρέπει νὰ ἀνοιχθῶσι τὰ παράθυρα, καὶ νὰ γείνῃ ἡ ἀναγκαία δαπάνη πρὸς τοποθέτησιν ἀνεμιστήρων.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Χατζηπέτρος ἔχει τὸν λόγον.

§10ΧΡ. Ε. ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ παράσχῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὰς ἀκολούθους πληροφορίας: 1) Διατὶ τὸ Ὑπουργεῖον δὲν ἀποφαίνεται εἰσέτι ἐπὶ τῆς πρὸ τεσσάρων καὶ πλέον μηνῶν ὑποβληθείσης ἐφέσεως τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Τρικκαίων ἐπὶ τῶν πρακτικῶν δημοπρασίας διὰ τὴν ἐνοικίασιν δύο μικρῶν πλατειῶν κατὰ τῆς ἀποφάσεως τοῦ τότε νομαρχεύοντος, ἀκυρώσαντος τὴν διὰ δημοπρασίας ἐνοικίασιν, καὶ ἐγκρίναντος τὴν δι’ ἰδιαιτέρας συμφωνίας τοιαύτην. 2) Διατὶ δὲν ἐγκρίνονται τὰ δημοτικὰ ψηφίσματα, ἢ δὲν ἀπορρίπτονται ταῦτα ὑπὸ τῆς Νομαρχίας, περὶ ἀνανεώσεως πιστώσεων διὰ τὴν πληρωμὴν τῶν ἀναδόχων τῆς ἐπισκευῆς τῆς κεντρικῆς πλατείας καὶ τοῦ δημοτικοῦ σχολείου, ἀλλὰ μένουσιν ἐπὶ μῆνας ἐρριμένα εἰς τὰς ἑλληνικὰς καλένδας, γνωστοῦ ὄντος, ὅτι ἐπὶ τοιούτων ζητημάτων ὁ νομάρχης ἔχει τὸ veto, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ εἴπῃ ταχέως, ἐντὸς 15 τὸ πολὺ ἡμερῶν, συμφώνως πρὸς τὸν νόμον καὶ τὴν κρατοῦσαν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ τακτικὴν, ἵνα μὴ παρακωλύηται ἡ ἐλευθέρα κίνησις τῶν δημοτικῶν ἀρχῶν. 3) Διατὶ ἡ Νομαρχία δὲν ὑποβάλλει εἰς τὸ Ὑπουργεῖον πρὸς ἔγκρισιν τὰ σχεδιογραφήματα καὶ τοὺς προϋπολογισμοὺς περὶ ἐπισκευῆς τοῦ δημοτικοῦ καταστήματος Ἁγίων Ἀναργύρων καὶ τῆς ἀνεγέρσεως Διδασκαλείου ἐν Ριζαριῷ, τῆς μὲν πρώτης γενησομένης διὰ κληροδοτήματος ἐκ Ρουμανίας, τῆς δὲ δευτέρας διὰ περισσευμάτων τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ ταμείου, καὶ συνεπῶς διὰ τίνα λόγον παρακωλύεται ἡ δημοτικὴ ἀρχὴ νὰ βελτιώσῃ τὴν κατάστασιν τῶν ἐκπαιδευτηρίων, ἐξοικονομοῦσα ἐνοίκια ὑπέρογκα ἀπὸ 1800 μέχρι 2400 δραχμῶν ἐτησίως δι’ ἕκαστον. Νομίζω ὅτι δέον νὰ δοθῶσιν αὐστηραὶ διαταγαὶ περὶ μὴ ἐπαναλήψεως τοιούτων ἀτόπων, ἅτινα δὲν συντελοῦσι βεβαίως πρὸς βελτίωσιν τῶν οἰκονομικῶν τῶν δήμων, ἡ ἀθλία κατάστασις τῶν ὁποίων δύναται, ἐὰν ἐξακολουθήσῃ, νὰ παρασύρῃ καὶ τὸ Κράτος εἰς οἰκονομικὸν ὄλεθρον. Ὡσαύτως θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, διὰ τίνα λόγον ὁ πρὸ τεσσάρων μηνῶν μετατεθεὶς εἰς Τρίκκαλα εἰρηνοδίκης κ. Βυζᾶς δὲν μετέβη εἰσέτι εἰς τὴν θέσιν του. Εἰς τὴν ἐπερώτησιν ταύτην ἄγει ἡ οἰκτρὰ κατάστασις ἡ κρατοῦσα ἐν Τρικκάλοις, διότι ἕνεκα τῆς ἐπὶ τέσσαρας ἤδη μῆνας ἀπουσίας τοῦ εἰρηνοδίκου καὶ τῆς μὴ λειτουργίας τοῦ Εἰρηνοδικείου πλεῖστα ὅσα συμφέροντα τοῦ λαοῦ διακυβεύονται, οἱ δὲ φιλόνομοι πολῖται, οἱ ἀγογγύστως πληρώνοντες τοὺς φόρους, ἀναγκάζονται νὰ συμβιβάζωνται, ἐπὶ μεγίστῃ αὐτῶν ζημίᾳ, ὡς μὴ ἔχοντες ποῦ νὰ ἐκδικήσωσι τὰς ὑποθέσεις των.

§11Ν. ΓΑΡΔΙΚΙΩΤΗΣ. Ὁ ἀξιότιμος ἐκ Τρικκάλων συνάδελφος ἠθέλησε νὰ ἐπερωτήσῃ τὸν κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργόν, διατὶ ἡ Νομαρχία Τρικκάλων ἢ ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν ἐνήργησεν ἔγκρισιν ψηφισμάτων τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Τρικκαίων διὰ τὴν ἐπισκευὴν διδακτηρίων τινῶν. Ἐπειδὴ εἶμαι μέλος τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Τρικκαίων, δύναμαι νὰ πληροφορήσω ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης τὴν Βουλὴν καὶ τὸν ἀξιότιμον ἐκ τῆς ἐπαρχίας μας συνάδελφον, ὅτι ἡ Νομαρχία Τρικκάλων δὲν προέβη εἰς ἔγκρισιν τῶν ἐν λόγῳ ψηφισμάτων, ὡς ἀκύρων, διότι, ὡς γνωρίζετε, ἥ τε ἐπισκευὴ καὶ ἡ οἰκοδομὴ νέου διδακτηρίου ἀπαιτεῖ νὰ προηγῆται γνωμοδότησις τοῦ οἰκείου ἐπιθεωρητοῦ, τοιαύτη δὲ γνωμοδότησις δὲν προηγήθη, καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον δὲν ἐγένετο ἡ ἔγκρισις.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Δραγούμης ἔχει τὸν λόγον.

§13ΣΤΕΦ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐν τῷ ὑπ’ ἀριθ. 103 φύλλῳ τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως, ὑπὸ χρονολογίαν 22 Ἰουνίου ἐ. ἔ., κατεχωρίσθη Διάταγμα, ἀντικείμενον ἔχον τὴν ἐκτέλεσιν, ὡς φαίνεται ὅτι ἐννοεῖ, τοῦ νόμου ΛΥϚΗʹ τῆς 28 Μαΐου 1887 περὶ κατωτέρας ἐκπαιδεύσεως ἐν τῷ πολεμικῷ ναυτικῷ. Ἀπουσιάζει ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν, ἀλλ’ εἶναι θέμα, περὶ οὗ λυσιτελῶς ἀναφέρομαι καὶ εἰς τὸν κ. Πρωθυπουργόν. Διὰ τοῦ Διατάγματος τούτου καταργεῖται τὸ ἄρθρον 78 τοῦ ἐκτελεστικοῦ Διατάγματος τοῦ νόμου ἐκείνου, μακροτάτου Διατάγματος, συνταχθέντος ἐν ἔτει 1887 ὑπὸ τοῦ Ἕλληνος συντάκτου τοῦ νόμου, ἀλλ’ ὑπὸ τὰς γενικὰς ὁδηγίας τοῦ ἀειμνήστου ναυάρχου Lejeune, καὶ ἀντικαθίσταται διάταξις, ἀντὶ νὰ καταβληθῇ πρόνοια περὶ ἐκτελεστικῆς πράξεως τῆς Κυβερνήσεως, ὅπερ φαίνεται ὅτι δικαιολογεῖ ἡ ὑπόθεσις τοῦ Διατάγματος. Καταργεῖται ἀπ’ εὐθείας ἡ διάταξις τοῦ νόμου, ἥτις ἀπαγορεύει τὸ διατασσόμενον ἐν τῷ Διατάγματι. Πρὶν ἢ προβῶ εἰς τὰ περὶ τούτου, θὰ εἴπω, ὅτι τὸ Διάταγμα, τὸ προχθὲς δημοσιευθέν, ἀληθῶς πλάττει θέσιν ἐν τῷ ναυτικῷ, ἐπὶ αὐξήσει τῶν δαπανῶν, ἐνῷ ἀκριβῶς χθὲς ἠκούσαμεν, ὅτι μετὰ πολὺ μείζονος δεξιότητος ἢ ὅσην ἔδειξεν ὁ ἀείμνηστος προκάτοχος αὑτοῦ ὁ κύριος Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς πρόκειται νὰ περικόψῃ δαπάνας. Ἀλλ’ ἀντὶ περικοπῆς δαπανῶν βλέπομεν ἐξ ἐναντίας προσθήκας, καὶ, τὸ σπουδαιότατον, προσθήκην θέσεως, ἥτις κατὰ τὸ εἰωθὸς θὰ παραμείνῃ ἐσαεί. Ὁ νόμος περὶ ἐκπαιδεύσεως κατωτέρας ἐν τῷ πολεμικῷ ναυτικῷ προέβλεψε καὶ ἀνίδρυσε τὸ Κεντρικὸν Γυμναστήριον ἐν Πόρῳ προσωρινῶς, ὅπερ καὶ ἔκτοτε μένει ἐκεῖ, ἡ δὲ διάταξις τοῦ Διατάγματος τοῦ ἐκτελεστικοῦ τοῦ νόμου τούτου ἐπανέλαβε τὰ περὶ τούτου, θεωρήσασα διατηρητέον τὸ προσωρινόν. Διὰ τοῦ νόμου ἐκείνου ἐν ἰδίῳ ἄρθρῳ προὐνοήθη τὸ διπλοῦν τοῦτο, τίς μέλλει νὰ ἦναι ὁ διοικητὴς τοῦ Κεντρικοῦ Προγυμναστηρίου, καὶ ἀπὸ τίνος θὰ ἐξαρτᾶται. Καὶ περὶ μὲν τοῦ δευτέρου λέγει ῥητῶς ὁ νόμος, ὅτι τὸ Κεντρικὸν Προγυμναστήριον ἐξαρτᾶται ἐκ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν καὶ οὐχὶ ἀπὸ τοῦ Ναυστάθμου. Περὶ δὲ τοῦ ἑτέρου ὁρίζει μεταξὺ ἄλλων τὰ ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Ἄρθρον 3. Παρὰ τὸ Κεντρικὸν Προγυμναστήριον ὑπάρχει προσκεκολλημένον πλοῖον πολεμικὸν ἀτμοκίνητον καὶ μὲ τετράγωνα ἱστία, ἐφ’ οὗ ἐπιβαίνουσιν οἱ τὸ πρῶτον κατατασσόμενοι ναῦται, χρησιμεύει δὲ συνάμα ὡς σχολεῖον πυροβολητῶν καὶ ναυτοπαίδων. Τὸ πλοῖον τοῦτο ὀργανίζεται οὕτως, ὥστε νὰ παρέχῃ ἅπαν τὸ ἀναγκαῖον μόνιμον προσωπικὸν εἰς ἀξιωματικούς, ὑπαξιωματικοὺς καὶ προγυμναστὰς διὰ τὴν λειτουργίαν τοῦ Προγυμναστηρίου καὶ τῶν ἐν αὐτῷ Σχολῶν κλπ. Ὁ κυβερνήτης τοῦ πλοίου τούτου εἶναι καὶ διοικητὴς τοῦ Προγυμναστηρίου, ὁ ὕπαρχος ὑποδιοικητὴς αὐτοῦ, τὸ Οἰκονομικὸν Συμβούλιον αὐτοῦ διαχειρίζεται κλπ.» Ἔρχεται νῦν τὸ ἐκδοθὲν Διάταγμα, ὅπερ ὑπὸ τὸν τίτλον «περὶ συστάσεως Ναυτικῆς Ἐκπαιδευτικῆς καὶ γυμνασίων Μοίρας καὶ περὶ ὀργανισμοῦ αὐτῆς» ὁρίζει ταῦτα: «Ἔχοντες ὑπ’ ὄψει τὸν ΑΥϞΗʹνόμον τῆς 28 Μαΐου 1887 περὶ κατωτέρας ἐκπαιδεύσεως ἐν τῷ πολεμικῷ ναυτικῷ, προτάσει τοῦ ἡμετέρου ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Ὑπουργοῦ, ἀπεφασίσαμεν καὶ διατάσσομεν: Ἄρθρον 1. Τὸ ἐν Πόρῳ Κεντρικὸν Προγυμναστήριον μετὰ τῶν εἰς αὐτὸ προσκεκολλημένων πλοίων δύναται ν’ ἀποτελῇ Μοῖραν, ὑπὸ τὴν ἐπωνυμίαν «Μοῖρα Ἐκπαιδευτικὴ καὶ γυμνασίων», ἧς ἄρχει ὑποναύαρχος.» Βλέπετε, ὅτι κατωρθώθη νὰ προσκολληθῇ εἰς τὰς μοίρας πλοίων καὶ μοῖρα ἐπὶ τῆς ξηρᾶς ᾠκοδομημένη μετὰ πλοίων ἐπὶ τῆς ξηρᾶς προσδεδεμένων! «Ἄρθρον 2. Τὰ καθήκοντα τοῦ ὑποναυάρχου ἀρχηγοῦ τῆς Ἐκπαιδευτικῆς Μοίρας καὶ τῶν γυμνασίων εἶναι τὰ αὐτὰ πρὸς τὰ διαλαμβανόμενα ἐν τῷ Κανονισμῷ τῆς ἐπὶ τῶν πολεμικῶν πλοίων ὑπηρεσίας. Ἄρθρον 3. Τὸν ὑποναύαρχον ἀρχηγὸν τῆς Ἐκπαιδευτικῆς Μοίρας, ἀποσπώμενον προσωρινῶς δι’ ὑπηρεσίαν, ἀντικαθιστᾷ μέχρι τῆς ἐπανόδου αὐτοῦ ὁ πλοίαρχος διοικητὴς τοῦ Κεντρικοῦ Προγυμναστηρίου, ἐνεργῶν ὡς μοίραρχος ἀρχηγὸς τῆς Μοίρας. Ἄρθρον 4. Εἰς τὸν διὰ Β. Διατάγματος ἀπὸ 31 Δεκεμβρίου 1900 ἐγκεκριμένον ὀργανισμὸν τῆς συνθέσεως τῆς δυνάμεως τοῦ Κεντρικοῦ Προγυμναστηρίου προστίθεται καὶ εἷς ὑποναύαρχος καὶ εἷς φροντιστής.» Διὰ τοῦ τρόπου τούτου, κινητοποιηθέντος καὶ τοῦ Προγυμναστηρίου, μετεβλήθη ῥητὴ διάταξις τοῦ νόμου. Ὁ κυβερνήτης τοῦ πλοίου, ὁ καὶ διοικητὴς τοῦ Προγυμναστηρίου, ἔπαυσε πλέον νὰ ἦναι διοικητὴς τοῦ Προγυμναστηρίου, καίτοι ὁ νόμος ὁρίζει αὐτὸν διοικητὴν τοῦ Προγυμναστηρίου· ὁ ὕπαρχος, ὁ ὑποδιοικητής, καταβιβάζεται διὰ παντὸς ἀπὸ τῆς ὑποδιοικήσεως, καὶ προβιβάζεται εἰς τὴν διοίκησιν τοῦ Προγυμναστηρίου ἐκεῖνος, ὅστις ἐκ τοῦ νόμου δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ διοικῇ αὐτό. Ἐὰν ὑπάρχῃ ἀνάγκη νὰ προστεθῇ εἰς τὴν ὑπάρχουσαν Μοῖραν καὶ ἄλλη Μοῖρα, δύναται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν νὰ προνοήσῃ ὅπως θέλει, ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει νόμος, ἐπιτρέπων τὴν τοιαύτην προσθήκην. Ἀλλὰ βεβαίως δὲν ἐπιτρέπεται διὰ Διατάγματος νὰ καταργῶνται νόμοι. Καὶ ἐπειδὴ πιστεύω ὅτι ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως δὲν εἶχε παντελῶς καιρὸν νὰ ἀσχοληθῇ εἰς τὴν ἐξέτασιν τῆς οὐσίας τοῦ Διατάγματος τούτου, παρακαλῶ αὐτὸν νὰ ἐξετάσῃ νῦν τὸ Διάταγμα, καὶ ἂν πεισθῇ ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται κατάργησις νόμου διὰ Διατάγματος, νὰ φροντίσῃ ὥστε τὰ τοῦ Διατάγματος τούτου νὰ ἀρθῶσιν ἐκ τοῦ μέσου.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἔχει τὸν λόγον.

§15Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Πρωθυπουργός). Βεβαίως δὲν εἶναι ἀντικείμενον ἀμφισβητήσεως τὸ ὅτι διὰ Διατάγματος δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καταργηθῇ διάταξις νόμου· καὶ ἐν τούτῳ εἶμαι ἐντελῶς σύμφωνος πρὸς τὸν ἀξιότιμον ἐξ Ἀττικῆς συνάδελφον. Τὸ ζήτημα εἶναι, κατὰ πόσον πράγματι τὸ ἄρτι δημοσιευθὲν Διάταγμα ἐξεδόθη κατὰ παράβασιν τῶν διατάξεων τοῦ νόμου. Ἀλλ’ ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ ἐπιτρέψῃ, ἵνα ἡ Κυβέρνησις ἀπαντήσῃ αὔριον.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ βουλευτὴς Κερκύρας κ. Σκάρπας παρακαλεῖται νὰ προσέλθῃ, ἵνα ὁρκισθῇ. (Προσέρχεται καὶ ὀμνύει ἐπὶ τοῦ ἱεροῦ Εὐαγγελίου τὸν νενομισμένον ὅρκον ὁ βουλευτὴς Κερκύρας κ. Γουλιέλμος Σκάρπας). Ὁ κύριος Βελλιανίτης ἔχει τὸν λόγον.

§17ΣΠ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχω μίαν παράκλησιν νὰ ἀπευθύνω πρὸς τὸν ἀξιότιμον κύριον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ἐπὶ ἀδικήματος, τὸ ὁποῖον συμβαίνει εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου. Πρὸ δύο ἐτῶν ἀκριβῶς ἐψηφίσθη σύμβασις μεταξὺ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, διὰ τῆς ὁποίας συμβάσεως ὑπεχρεώθη ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα νὰ συστήσῃ ὑποκαταστήματα ἐν Ἑπτανήσῳ. Τὰ Δημοτικὰ Συμβούλια τῆς ἐπαρχίας μου, ἅμα τῇ ἐπιψηφίσει τῆς συμβάσεως, διὰ ψηφισμάτων ἐξέφρασαν τὴν εὐχὴν, ὅπως ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα συστήσῃ ὑποκατάστημα ἐν Παξοῖς, ὅσον οἷόν τε τάχιον, ἵνα ἀνακουφισθῇ ὁ τόπος καὶ λυτρωθῇ ἀπὸ τοὺς εὐαρίθμους τοκογλύφους, οἵτινες ἐκμυζῶσι τοὺς συμπολίτας μου. Τὰ ψηφίσματα ταῦτα παρουσιάσθην καὶ ὑπέβαλα εἴς τε τὴν Διοίκησιν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης καὶ εἰς τὸν τότε Πρωθυπουργὸν κ. Ζαΐμην, ὃν παρεκάλεσα νὰ συστήσῃ εἰς τὸν ἀξιότιμον Διοικητὴν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ἵνα ἱδρύσῃ ἐπὶ τέλους καὶ ἐν Παξοῖς ὑποκατάστημα τῆς Τραπέζης. Ἐν τούτοις ἡ Διοίκησις τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης οὐδόλως ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν ταῦτα, καὶ ἐνῷ ἐν Κερκύρᾳ, ἐν Λευκάδι, ἐν Κυθήροις καὶ εἰς ὅλας τὰς ἄλλας νήσους τῆς Ἑπτανήσου συνέστησεν ὑποκαταστήματα, ἐν Παξοῖς, μολονότι παρῆλθεν ἡ διὰ τῆς συμβάσεως ταχθεῖσα προθεσμία τῶν δύο ἐτῶν, οὔτε συνέστησεν ὑποκατάστημα, ἀλλ’ οὔτε φαίνεται διατεθειμένη νὰ συστήσῃ τοιοῦτον, διότι ἑκατοντάκις περίπου παρουσιάσθην εἰς τὸν ἀξιότιμον Διοικητὴν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης καὶ ἐξέθηκα αὐτῷ τὴν κατάστασιν τοῦ τόπου, οὗτος δὲ πάντοτε μὲ ἐπαναπαύει διὰ τῶν συνήθων ὑποσχέσεών του, ὅτι «ἐντὸς τῆς ἐρχομένης ἑβδομάδος θὰ κάμῃ τὴν πρότασιν εἰς τὸ Συμβούλιον, ἡ ἀπόφασις τοῦ ὁποίου ἀπαιτεῖται, διὰ νὰ συσταθῇ ὑποκατάστημα ἐν Παξοῖς». Μολονότι, ἐπαναλαμβάνω, τοιαύτας ὑποσχέσεις μοι ἔδιδε πάντοτε ὁ κ. Διοικητής, μολονότι, ὡς εἶπον, εἰς ὅλας τὰς νήσους τῆς Ἑπτανήσου συνέστησεν ὑποκαταστήματα, ἐν Παξοῖς τοιοῦτον δὲν ἱδρύθη ἀκόμη. Δὲν ἐννοῶ, ποῖος ὁ λόγος τῆς τοιαύτης περιφρονήσεως, τὴν ὁποίαν κάμνει εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου ὁ ἀξιότιμος Διοικητὴς τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. Διὰ τοῦτο ἤθελον παρακαλέσει τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰ λεχθέντα ὑπ’ ἐμοῦ καὶ ποιήσηται εἰς τὴν Διοίκησιν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τὰς δεούσας συστάσεις, πρὸς ἄρσιν τῆς ἀδικίας, ἡ ὁποία προσγίγνεται εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου, νὰ εὐκρεστηθῇ δὲ νὰ μοὶ ἀνακοινώσῃ τὸ ἀποτέλεσμα τῶν ἐνεργειῶν του. Συνάμα θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν 1) νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, δυνάμει τίνος συμβάσεως συνεβλήθη ἡ Προνομιοῦχος Ἐθνικὴ Τράπεζα μετ’ ἀλλοδαπῆς Τραπέζης. 2) Νὰ καταθέσῃ τὸ καταστατικὸν τῆς Τραπέζης τῆς Ἀνατολῆς. 3) Νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, εἰς ποίας πόλεις ἵδρυσεν ἡ Τράπεζα τῆς Ἀνατολῆς ὑποκαταστήματα. 4) Νὰ καταθέσῃ σημείωσιν τῶν ὀνομάτων ἁπάντων τῶν ὑπαλλήλων τῆς συσταθείσης Τραπέζης τῆς Ἀνατολῆς. Προσέτι ἔχω νὰ ὑποβάλω ἑτέραν ἐπερώτησιν πρὸς τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως. Πρὸ δύο μηνῶν, ὅτε τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως διηύθυνεν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἄρτης Βουλευτής, ὑπέβαλον παράπονα ἐναντίον τοῦ ἐν τῷ νομῷ Κερκύρας ἐπιθεωρητοῦ τῶν δημοτικῶν σχολείων, ὅτι, μολονότι τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν διὰ τῶν ὑπ’ ἀριθ. 9512, 9513, 9514 καὶ 15917 παρελθόντος ἔτους ἐπανειλημμένως διέταξεν αὐτὸν νὰ μεταβῇ εἰς Παξοὺς καὶ παραλάβῃ τὰ κτίρια τῶν αὐτόθι δημοτικῶν σχολείων, ὁ κ. Τραυλαντώνης—ὡς ὀνομάζεται ὁ ἐν λόγῳ ἐπιθεωρητὴς—κατ’ οὐδένα λόγον ἔστερξε νὰ ἐκτελέσῃ τὰς διαταγὰς τοῦ Ὑπουργείου καὶ νὰ μεταβῇ εἰς Παξοὺς, ὅπως παραλάβῃ τ’ ἀνεγερθέντα διδακτήρια. Ὅτε ὑπέβαλον τὴν ἐπερώτησίν μου ἐκείνην, ἠγέρθησαν πολλοὶ ἀξιότιμοι συνάδελφοι ἐνταῦθα, καὶ δὴ πρώην Ὑπουργοὶ τῆς Παιδείας, οἱ ὁποῖοι εἶπον, ὅτι ὁ κ. Τραυλαντώνης εἶναι ἱκανώτατος καὶ ὅτι ἐκπληροῖ εὐόρκως τὸ καθῆκόν του. Ἀλλὰ πῶς ἐκπληροῖ εὐόρκως τὸ καθῆκόν του, ὅταν ἐπὶ 14 ὅλους μῆνας δεικνύῃ τοιαύτην ἀσεβῆ ἀδιαφορίαν πρὸς τὰς διαταγὰς τοῦ Ὑπουργείου; Διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ διατάξῃ ἀνώτερον ὑπάλληλον, ὅπως μεταβῇ εἰς Κέρκυραν καὶ ἐνεργήσῃ ἀνακρίσεις, ἵνα ἀποδειχθῇ, ἂν ὁ ἐν λόγῳ ἐπιθεωρητὴς τῶν δημοτικῶν σχολείων πράγματι ἐκτελεῖ εὐόρκως τὸ καθῆκόν του ἢ εἶναι ὄργανον τῆς πολιτικῆς, τὸ δὲ ἀποτέλεσμα τῶν ἀνακρίσεων νὰ εὐαρεστηθῇ ν’ ἀνακοινώσῃ εἰς τὴν Βουλήν, ἵνα μάθωσιν οἱ Κύριοι, οἱ ὁποῖοι ἔπλεξαν τὸ ἐγκώμιον τοῦ κ. Τραυλαντώνη, ὅτι ὁ κύριος οὗτος οὐ μόνον ἀνίκανος εἶναι, ἀλλὰ καὶ παρανόμως τυγχάνει τοποθετημένος ἐν Κερκύρᾳ.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Στάης ἔχει τὸν λόγον σχετικῶς.

§19ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. Καὶ ἄλλοτε, κύριε Πρόεδρε, ἠκούσθησαν τὰ ἄδικα παράπονα τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Παξῶν συναδέλφου, τὰ ὁποῖα καὶ ταύτην τὴν στιγμὴν ἐπανέλαβε, κατὰ διακεκριμένου ὑπαλλήλου τοῦ Κράτους, τοῦ ἐπιθεωρητοῦ τῶν δημοτικῶν σχολείων Κερκύρας κ. Τραυλαντώνη. Ἔχω ἐπιστολὴν τοῦ ἰδίου, — ἣν ἐπιφυλάσσομαι νὰ ἀναγνώσω αὔριον εἰς τὴν Βουλήν, — διὰ τῆς ὁποίας πάνθ’ ὅσα ἐξετέθησαν ἀναιροῦνται καὶ ἀποδεικνύονται ἀνακριβῆ, ἡ μὴ παραλαβὴ δὲ τῶν κτιρίων τῶν δημοτικῶν σχολείων ἐν τῇ ἰδιαιτέρᾳ πατρίδι τοῦ πρὸ μικροῦ ὁμιλήσαντος κ. συναδέλφου καὶ ἡ μὴ μετάβασις τοῦ ἐπιθεωρητοῦ εἰς Παξοὺς διὰ τὴν παραλαβὴν ταύτην ὀφείλεται οὐχὶ εἰς ἄρνησιν αὐτοῦ, ἵνα ἐκτελέσῃ τὸ καθῆκόν του, ἀλλ’ εἰς τὴν μὴ μετάβασιν τοῦ ἁρμοδίου νομομηχανικοῦ. Οὐδεμίαν ἑπομένως εὐθύνην φέρει ὁ ἐπιθεωρητὴς ἐκ τῆς μὴ μεταβάσεως τοῦ νομομηχανικοῦ πρὸς παραλαβὴν τῶν κτιρίων τῶν δημοτικῶν σχολείων. Ὁ κ. Βουλευτὴς θὰ ἦτο πρέπον νὰ ἐλάμβανεν ἀκριβεῖς πληροφορίας, ἵνα μὴ ἀδίκως κατηγορῇ ἄνθρωπον τοῦ καθήκοντος καὶ διακεκριμένον λειτουργὸν τῆς ἐκπαιδεύσεως.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μερλόπουλος ἔχει τὸν λόγον σχετικῶς.

§21Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶμαι ὁ ἁρμόδιος ἐγὼ νὰ ἀμυνθῶ ὑπὲρ τοῦ κατηγορουμένου, ἀδίκως κατ’ ἐμὲ, ἐπιθεωρητοῦ τῶν δημοτικῶν σχολείων Κερκύρας· ὑπάρχει ἐνταῦθα ὁ ἁρμόδιος νὰ πράξῃ τοῦτο, καὶ οὗτος εἶναι ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐκπαιδεύσεως, ἐλπίζω δὲ, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς, ἐξετάζων τὰ τῆς ὑποθέσεως, ἐπὶ τῆς ὁποίας ἐπέστησε τὴν προσοχὴν αὐτοῦ διὰ τῆς ἐπερωτήσεώς του ὁ κ. ἐκ Παξῶν συνάδελφος, καὶ ἀνευρίσκων τὸ ἀληθὲς, θὰ προστατεύσῃ, ὡς ὀφείλει, τὸν ἀδίκως κατηγορούμενον ὑπάλληλον. Δὲν ἀμφιβάλλω δὲ ποσῶς, ὅτι ἡ ἔρευνα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ θέλει ἀποβῆ ὑπὲρ τοῦ ὑπαλλήλου καὶ κατὰ τοῦ κυρίου Βουλευτοῦ, διότι, ὡς εἶπε καὶ ὁ ἀξιότιμος ἐκ Κυθήρων συνάδελφος, ὁ ὑπάλληλος οὗτος εἶναι τύπος καὶ ὑπογραμμὸς ἐντίμου, ἱκανωτάτου καὶ χρηστοῦ ὑπαλλήλου. Ἐὰν ἐγὼ λαμβάνω τὸν λόγον, πράττω τοῦτο, ἀσφαλῶς γνωρίζων τὰ πράγματα, ἵνα ἀναιρέσω ὅσα ἀνακριβῆ εἶπεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Παξῶν συνάδελφος· διότι ἀνακριβῆ ἦσαν πάντα τὰ ὑπ’ αὐτοῦ λεχθέντα· ἀνακριβὲς ὅτι ἠρνήθη ὁ ἐν λόγῳ ἐπιθεωρητὴς νὰ μεταβῇ εἰς Παξοὺς καὶ παραλάβῃ τὰ κτίρια τῶν δημοτικῶν σχολείων· ἀνακριβὲς ὅτι ἐκλήθη νὰ πράξῃ τοῦτο καὶ ἠρνήθη ἀδικαιολογήτως νὰ μεταβῇ ἐκεῖ. Γνωρίζω ἀσφαλῶς, καὶ δύναμαι νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλὴν, ὅτι ὁ κ. Τραυλαντώνης μετέβη εἰς Παξοὺς συνεπείᾳ διαταγῆς τοῦ Ὑπουργείου, ἵνα παραλάβῃ τὰ ἀνεγερθέντα δημοτικὰ σχολεῖα· ἐὰν δὲ ἡ παραλαβὴ τούτων δὲν ἐγένετο, τοῦτο ὀφείλεται, οὐχὶ εἰς τὸν κ. Τραυλαντώνην, ἀλλ’ εἰς τὴν ἀπουσίαν τοῦ ἁρμοδίου νομομηχανικοῦ, ὅστις παρηγγέλθη ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ μεταβῇ ἐκεῖ πρὸς παραλαβὴν τῶν σχολείων, ἀλλὰ προφασιζόμενος ἔλλειψιν προσωπικοῦ καταλλήλου, ὅπως ἀναπληρώσῃ αὐτὸν ἐν τῇ ἕδρᾳ του, ἀπέσχε τῆς ἐκτελέσεως τοῦ καθήκοντος, ὅπως μεταβῇ εἰς Παξοὺς καὶ παραλάβῃ τὰ ἀνεγερθέντα κτίρια. Γνωρίζω μάλιστα καὶ δύναμαι νὰ βεβαιώσω καὶ τὸ ἑξῆς· ὅτι τὴν τελευταίαν φορὰν, καθ’ ἣν ὁ κ. ἐπιθεωρητὴς τῶν σχολείων μετέβη εἰς Παξοὺς, παρέμεινεν ἐκεῖ οὐχὶ ἐπὶ μίαν ἑβδομάδα, ἀλλ’ ἐπὶ δεκαπέντε ὅλας ἡμέρας, ἀναμένων τὴν μετάβασιν τοῦ νομομηχανικοῦ πρὸς παραλαβὴν τῶν ἀνεγερθέντων κτιρίων, ἀλλ’ ὁ κ. νομομηχανικὸς οὐδόλως μετέβη. Ἐν τέλει γνωρίζω θετικῶς, ὅτι ὁ κ. ἐπιθεωρητὴς τῶν δημοτικῶν σχολείων Κερκύρας ἀληθῶς ἠρνήθη προκαλούμενος νὰ μεταβῇ εἰς Παξούς· ἀλλὰ πότε ἐγένετο τοῦτο, καὶ πρὸς τίνα ἐγένετο ἡ ἄρνησις; τοῦτο ἐγένετο κατὰ τὰς παραμονὰς τῶν βουλευτικῶν ἐκλογῶν, καὶ ἡ ἄρνησις ἐγένετο πρὸς τὸν τότε ὑποψήφιον Βουλευτὴν Παξῶν καὶ νῦν συνάδελφον, ὅστις ναυλώσας κόττερον καὶ συναγείρας ἐν αὐτῷ πολλοὺς φίλους του, ἵνα κάμῃ θριαμβευτικὴν εἴσοδον εἰς Παξοὺς, προσεκάλει καὶ τὸν κ. ἐπιθεωρητήν, ἵνα τὸν μεταφέρῃ ἐν τοιαύτῃ συνοδίᾳ ἐκεῖ. Ἀλλ’ ὁ κ. ἐπιθεωρητὴς ἐνόμισεν ὅτι καθῆκον εἶχεν ὑπὸ τοιαύτας περιστάσεις ν’ ἀπόσχῃ τῆς ἐκτελέσεως καθήκοντος, οὗτινος ἡ ἐκτέλεσις κατὰ τοιοῦτον ἐπεδιώκετο τρόπον, καὶ ἠρνήθη οὐχὶ εἰς ἀρχήν, ἀλλ’ εἰς τὸν κ. Βελλιανίτην, νὰ μεταβῇ εἰς Παξούς, ἐν συνοδίᾳ μετὰ τοῦ τότε ὑποψηφίου καὶ νῦν συναδέλφου κ. Βελλιανίτου καὶ πολλῶν ψηφοφόρων, καὶ παραλάβῃ τὰ κτίρια· ἐδήλωσεν ὅμως εἰς τὸν κ. Βελλιανίτην—καὶ τὸν προκαλῶ νὰ τὸ ἀρνηθῇ, ἂν δύναται,—ὅτι εἶναι πρόθυμος, εὐθὺς τὴν ἐπιοῦσαν τῶν ἐκλογῶν νὰ μεταβῇ εἰς Παξοὺς καὶ παραλάβῃ τὰ σχολεῖα, ἀρκεῖ νὰ συντρέξῃ πρὸς τοῦτο καὶ ὁ ἁρμόδιος νομομηχανικός, μεταβαίνων καὶ αὐτὸς, ὅπως ἐν συμπράξει μετ’ αὐτοῦ παραλάβωσι τὰ κτίρια. Οὕτως ἔχουσι τὰ τῆς ὑποθέσεως, καὶ ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐκπαιδεύσεως ζητήσῃ ἁρμοδίως πληροφορίας, θὰ βεβαιωθῇ, ὅτι κατὰ τοιοῦτον τρόπον ἔλαβον χώραν τὰ πράγματα, καὶ ὅτι οὐχὶ ψόγος, ἀλλ’ ἔπαινος ὀφείλεται εἰς τὸν ἐπιθεωρητὴν τῶν δημοτικῶν σχολείων Κερκύρας διὰ τὴν ἐνέργειάν του ἐν τῇ ὑποθέσει ταύτῃ.

§22ΣΠ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ἐγὼ ἐλπίζω, ὅτι ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως θ’ ἀποστείλῃ ἀνώτερον ὑπάλληλον εἰς Κέρκυραν, ἵνα ἐνεργήσῃ ἀνακρίσεις, ὅπως διαλευκανθῇ αὐτὸ τὸ ζήτημα, διότι, καίτοι λυποῦμαι νὰ διαψεύσω συναδέλφους πρώην Ὑπουργοὺς, ἀναγκάζομαι νὰ τοὺς διαψεύδω, καὶ πράττω τοῦτο μὲ ἐπίσημα ἔγγραφα τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅταν τοῖς λέγω, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ἀπέστειλεν ἐπανειλημμένως ἔγγραφα πρὸς τὸν ἐν λόγῳ ἐπιθεωρητὴν, ὁ δὲ κύριος οὗτος ἐπὶ δεκατέσσαρας ἤδη μῆνας δὲν ἐκτελεῖ τὰς διαταγὰς τοῦ Ὑπουργείου. Ὅταν λοιπὸν εἷς ὑπάλληλος ἐπὶ 14 ὅλους μῆνας δὲν ἐκτελῇ τὴν διαταγὴν, τὴν ὁποίαν ἡ προϊσταμένη αὐτοῦ ἀρχὴ τῷ δίδει, ὁ ὑπάλληλος οὗτος βεβαίως εἶναι ὄχι μόνον ἀνίκανος, ἀλλὰ καὶ ἐπίορκος, καὶ δὲν πρέπει νὰ παραμένῃ ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ. Ὅσον δ’ ἀφορᾷ τὸ ἕτερον γεγονὸς, τὸ ὁποῖον ἐξέθηκεν ὁ προαγορεύσας ἀξιότιμος συνάδελφος, αὐτὸ εἶναι ἐν μέρει ἀκριβὲς, διότι οὐχὶ κατὰ τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν, ἀλλὰ δύο ὅλους μῆνας πρὸ τῶν ἐκλογῶν εὑρισκόμενος ἐν Κερκύρᾳ μετέβην παρὰ τῷ κ. ἐπιθεωρητῇ καὶ τῷ εἶπον: «Ἔχετε διαταγὴν τοῦ Ὑπουργείου νὰ μεταβῆτε εἰς Παξοὺς πρὸ 8 μηνῶν, καὶ δὲν ἐξετελέσατε τὴν διαταγὴν ταύτην. Σᾶς παρακαλῶ νὰ μεταβῆτε εἰς Παξοὺς καὶ νὰ παραλάβητε τὰ κτίρια». Μοὶ ἀπήντησεν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μεταβῇ, διότι οἱ Παξοὶ εἶναι μακράν· τῷ παρετήρησα, ὅτι δὲν εἶναι εἰς τὴν Ἀφρικὴν, ἀπέχουσι τρεῖς μόνον ὥρας τῆς Κερκύρας. «Ἐὰν θέλητε, τῷ προσέθηκα, προσφέρομαι νὰ σᾶς ἐνοικιάσω καὶ κόττερον, διὰ νὰ μεταβῆτε.» Ὁ νόμος περὶ δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως χορηγεῖ εἰς ἕκαστον ἐπιθεωρητὴν τῶν δημοτικῶν σχολείων ἑξήκοντα ἢ ὀγδοήκοντα τὸ πολὺ ἡμέρας κατ’ ἔτος διὰ περιοδείας ἐν τῷ νομῷ πρὸς ἐπιθεώρησιν τῶν σχολείων, ἐπὶ ἡμερησίᾳ ἀποζημιώσει δραχμῶν ὀκτώ. Ὁ εἰρημένος ἐπιθεωρητὴς λοιπὸν προέβαλε τότε τὴν δικαιολογίαν, ὅτι εἶχεν ἐξαντλήσει τὴν προθεσμίαν ταύτην, καὶ ὅτι κατὰ συνέπειαν δὲν ἠδύνατο νὰ μεταβῇ. Προσεφέρθην τότε εἰς τὸν κ. Τραυλαντώνην νὰ τῷ πληρώσω ἐγὼ τὰ ἔξοδα τῆς μεταβάσεώς του καὶ τὸ ἐπιμίσθιον,—ἐκ μέρους, ἐννοεῖται, τῶν ἐργολάβων,—διὰ νὰ μεταβῇ εἰς Παξοὺς καὶ παραλάβῃ τὰ κτίρια, ἀλλὰ καὶ τότε ἠρνήθη. Ἐλπίζω λοιπὸν, μετὰ τὰ λεχθέντα, ὅτι ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως θ’ ἀποστείλῃ ἀνώτερον ὑπάλληλον εἰς Κέρκυραν, ἵνα ἐνεργήσῃ ἀνακρίσεις, καὶ ὅτι θὰ εὐαρεστηθῇ ν’ ἀνακοινώσῃ τὸ ἀποτέλεσμα αὐτῶν εἰς τὴν Βουλήν, τότε δὲ θὰ ἴδωμεν, τίς λέγει τὴν ἀλήθειαν, ἐγὼ, ἢ οἱ κύριοι πρώην Ὑπουργοί.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Εὐταξίας ἔχει τὸν λόγον σχετικῶς.

§24ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§25Λ. Δ. ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Θέλω ἐξετάσει τὰ τῆς ὑποθέσεως καὶ ζητήσει ἁρμοδίως τὰς δεούσας πληροφορίας, τὰς ὁποίας θέλω προσκομίσει εἰς τὴν Βουλήν· θὰ λάβω δὲ ὅλα τὰ προσήκοντα μέτρα, τὰ ὁποῖα θὰ ἐπαναφέρωσι τὰ πράγματα εἰς τὴν θέσιν των.

§26Ι. ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν πίνακα, ἐμφαίνοντα τοὺς ὑπαξιωματικοὺς μηχανικούς, τοὺς προαχθέντας ἀφ’ ἧς ἡμέρας ὁ νῦν κ. Ὑπουργὸς ἀνέλαβε τὴν διεύθυνσιν τοῦ Ὑπουργείου μέχρι σήμερον. Ἐπίσης πίνακα ἐμφαίνοντα τὴν ἀρχαιότητα τῶν ὑπαξιωματικῶν μηχανικῶν ἀπὸ τοῦ βαθμοῦ τοῦ ὑποκελευστοῦ μέχρι τοῦ κελευστοῦ αʹ τάξεως.

§27ΒΑΣ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Παρακαλῶ νὰ καταθέσητε ἐγγράφως τὴν ἐπερώτησίν σας.

§28Ι. ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Μάλιστα.

§29ΗΛ. ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Ὑπενθυμίζω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν τὴν παράκλησίν μου, ὅπως καταθέσῃ τὰ ἔγγραφα τὰ σχετιζόμενα πρὸς τὴν ἀνάκλησιν τῆς διαταγῆς τοῦ Ὑπουργείου, διὰ τῆς ὁποίας ἐκηρύχθη ἔκπτωτος ὁ ἐργολάβος τῆς κατασκευῆς τοῦ λιμένος Ἀργοστολίου. Τὰ ἔγγραφα ταῦτα δὲν κατετέθησαν ἀκόμη ἕνεκα τοῦ ἐπισυμβάντος δυστυχήματος τῆς δολοφονίας τοῦ προκατόχου Ὑπουργοῦ.

§30ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§31Λ. Δ. ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Παρακαλῶ νὰ καταθέσητε ἐγγράφως τὴν ἐπερώτησίν σας, ἵνα ζητήσω τὰς δεούσας πληροφορίας καὶ ἀπαντήσω ἐν καιρῷ.

§32ΣΤΕΦ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τὸ ζήτημα, περὶ οὗ θὰ ἐρευνήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως, εἶναι ζήτημα, εἰς ὃ συνέπεσε πρὸ μακροῦ χρόνου ν’ ἀσχοληθῶ, διότι ἐπὶ τῆς προεδρίας τοῦ ἀειμνήστου Δαμιανοῦ Γεωργίου, καθηγητοῦ τῆς Ἰατρικῆς ἐν τῷ Ἐθνικῷ Πανεπιστημίῳ, ὑπῆρξα καὶ ἐγὼ μέλος τῆς Βελλιείου ἐπιτροπῆς, ὡς ἐκ Μακεδονίας καταγόμενος,—διότι πάντες οἱ τῆς ἐπιτροπῆς ἐκ Μακεδονίας κατάγονται.—Ἔκτοτε ἐνεφανίσθη τὸ ζήτημα τοῦτο μετ’ ἐνδιαφέροντος ἰδιαιτέρου περὶ τῆς Νέας Πέλλης, καὶ ἤδη κανονίζομεν μείζονα ἀριθμὸν ὑποτρόφων, διότι ἡ περιουσία, ἣν ἐκληροδότησεν ὁ μακαρίτης Βέλλιος ὑπὲρ τῶν Μακεδόνων, εἶχε τοποθετηθῆ εἰς μετοχὰς τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. Αἱ μετοχαὶ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης εἶχον μικρὰν τιμὴν τότε, ἥτις σήμερον ἐγένετο ὑπερδιπλασία, οὕτω δὲ καὶ τῆς κληροδοτηθείσης περιουσίας ἡ δύναμις ηὐξήθη. Ἡ Νέα Πέλλα εἶναι ἀποικία Μακεδόνων, ὁ δὲ ὁρισμὸς τοῦ διαθέτου ἦτο, ὅπως ἐκπαιδεύωνται δύο νέοι Μακεδόνες, εἷς μὲν ἐξ αὐτῆς τῆς Μακεδονίας, ἕτερος δὲ εἰδικῶς ἐκ Νέας Πέλλης, ἐξ ἴσου δὲ, οἱ οὕτως ἐκπαιδευόμενοι νέοι νὰ ἐκπληρῶσι καθήκοντα διδασκάλων ἐν Μακεδονίᾳ. Εἶναι ἀληθὲς καὶ βέβαιον, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ πάντοτε ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου μετὰ τῶν ἐπὶ τῆς Παιδείας Ὑπουργῶν συνειργάσθη, καὶ πάντοτε συμφώνως πρὸς τὸ πνεῦμα τῆς διαθήκης ὥρισε τὰ πράγματα, αὐξάνουσα μόνον τὸν ἀριθμὸν τῶν ὑποτρόφων κατὰ λόγον τῆς αὐξήσεως τῆς περιουσίας, ἥτις κατὰ τὸ πνεῦμα τῆς διαθήκης ἔπρεπεν οὕτω νὰ διατεθῇ. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐσκέφθη, ὅτι ἀκριβῶς σκοπὸς καὶ θέλησις τοῦ διαθέτου ἦτο νὰ μὴ λείψῃ οὔτε ὁ εἷς ἐκ Μακεδονίας, οὔτε ὁ ἕτερος ἐκ Νέας Πέλλης, καὶ ἀείποτε καὶ οὗτος ὁ ὑπότροφος καὶ ἐκεῖνος προσελαμβάνοντο, οὐδέποτε παραβλεφθείσης τῆς Νέας Πέλλης. Ἀλλὰ κατὰ τὰ τελευταῖα ταῦτα ἔτη, ἔτη καθ’ ἃ ὑπῆρξεν ἀνάγκη ὑποστηρίξεως τῶν ἐν Μακεδονίᾳ θυμάτων, ἡ ἐπιτροπὴ, πάντοτε ἐγκρινόντων τῶν Ὑπουργῶν, ἀνεγνώρισεν, ὅτι ἔδει νὰ περιορισθῇ αὐστηρῶς εἰς τὸν κατὰ τὴν διαθήκην ἕνα τὸν ἐκ Νέας Πέλλης, τοὺς ἄλλους παραλαμβάνουσα ἐκ τῶν διαφόρων μερῶν τῆς Μακεδονίας· ἀρκεῖ δὲ νὰ εἴπω, ὅπως ἔχητε ἔννοιαν τῆς σπουδαιότητος τοῦ πράγματος, ὅτι ἐφέτος ὑπάρχουσιν ὑποβεβλημέναι ἐκ Μακεδονίας 60 ἢ 70 αἰτήσεις, ἔφθασε δὲ νὰ ὑποβληθῇ τοιαύτη καὶ ἐκ Μοσχοπόλεως, τῆς πατρίδος τοῦ Σίνα, καὶ ἡ αἴτησις αὕτη, ὡς ἐκ τῆς ἐλλείψεως πόρων, εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐκπληρωθῇ. Βεβαίως, ἂν ὑπῆρχον χρήματα καὶ ἐπερίσσευον, θὰ συνηγόρουν καὶ ἐγὼ ὑπὲρ τῆς προσθέτου προσλήψεως τοῦ ἐκ Νέας Πέλλης νέου. Ἀλλὰ φρονῶ, ὅτι σήμερον ἀκριβῶς, ὅτε ὑπὸ τοσούτων ἀναγκῶν τῆς Μακεδονίας πιέζονται οἱ ἀποτελοῦντες τὴν ἐπιτροπὴν, δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ἐπιτιμῶνται ἐνταῦθα, ἀφοῦ ἡ τοιαύτη αὐτῶν ἐνέργεια εἶναι ἀποτέλεσμα ἐλλείψεως χρημάτων. Ἀλλ’ ἔχω τὴν πεποίθησιν, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως θέλει συμφωνήσει κατὰ τοῦτο πρὸς τὴν γνώμην πάντων τῶν προκατόχων αὑτοῦ.

§33ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§34Κ. ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶμαι ἠναγκασμένος, Κύριοι, νὰ λάβω τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ θέματος, περὶ τοῦ ὁποίου πρόκειται, διότι συμπίπτει νὰ ἦμαι δημότης ἐν Νέᾳ Πέλλῃ, καὶ νὰ ἦμαι καὶ μέλος τῆς κοινότητος τῆς Νέας Πέλλης, καὶ νομίζω ὅτι ἔχω καθῆκον νὰ παρεμβῶ ἐν τῇ προκειμένῃ συζητήσει. Ἡ διαθήκη, ἣν εἶχον τὸ ἐνδιαφέρον νὰ μελετήσω, ὁρίζει τὰ ἑξῆς. Ὁ ἀείμνηστος διαθέτης λέγει, ὅτι κληροδοτεῖ 30,000 φιορίνια, ἵνα ταῦτα κατατεθῶσιν εἰς τὴν Τράπεζαν, καὶ ἐκ τῶν τόκων αὐτῶν ἀποστέλλωνται εἰς τὴν Εὐρώπην, ὅπως σπουδάζωσι, δύο νέοι, εἷς ἐκ τῆς Μακεδονίας καὶ εἷς ἐκ τῆς Νέας Πέλλης. Ἀλλ’ ἡ ἐπιτροπὴ πρὸ πολλῶν ἐτῶν, ἀποτελουμένη ἐξ ἄλλων προσώπων, ἔκρινε πρέπον καὶ συμφέρον νὰ τροποποιήσῃ τὴν διάταξιν ταύτην τοῦ διαθέτου, διότι ηὔξησαν τὰ κεφάλαια βραδύτερον, θεωρήσασα προτιμότερον, ἀντὶ νὰ πέμπωνται εἰς Εὐρώπην εἷς ἐκ τῆς Μακεδονίας καὶ εἷς ἐκ τῆς Νέας Πέλλης, νὰ ἐκπαιδεύωνται περισσότεροι ἐνταῦθα, οἵτινες μετὰ τὸ πέρας τῶν σπουδῶν των νὰ ἀποστέλλωνται εἰς Μακεδονίαν, ὅπως διδάσκωσιν ἐκεῖ τοὺς νέους Μακεδόνας. Νῦν τί πρόκειται; Ἡ ἐπιτροπὴ, ἡ ὁποία διευθύνει τὰ τοῦ κληροδοτήματος, ἐμπνεομένη ἐκ τῶν ἰδεῶν, τὰς ὁποίας ἀνέπτυξεν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀττικῆς συνάδελφος κ. Δραγούμης, δὲν ἀρκεῖται εἰς τὴν τοιαύτην τροποποίησιν τῆς διατάξεως τοῦ διαθέτου, ἀλλὰ προσπαθεῖ νὰ ἀποκλείσῃ τελείως τὴν Νέαν Πέλλην, καὶ ἀρνεῖται νὰ προτείνῃ τὸν διορισμὸν ὑποτρόφων ἐκ Νέας Πέλλης ἐπὶ διαφόροις προφάσεσι. Δυστυχῶς ἤδη εἶναι διωρισμένος ἐκ Νέας Πέλλης εἷς καὶ μόνον ὑπότροφος εἰς τὸ Διδασκαλεῖον ἐνταῦθα, οὗ ἡ ὑποτροφία λήγει ἐφέτος. Ἔχει δὲ ἡ ἐπιτροπὴ διωρισμένους ἐκ Μακεδονίας ἐνταῦθα μὲν ἐννέα ὑποτρόφους, ἐν Γερμανίᾳ δὲ ἕνα ἢ δύο τοιούτους. Ἀφοῦ δὲ τοιουτοτρόπως διέθεσεν ἡ ἐπιτροπὴ τὰ τοῦ κληροδοτήματος, ἀδικήσασα καταφανῶς τὴν νέαν Πέλλην, ἰσχυρίζεται νῦν, ὅτι στερεῖται χρημάτων, καὶ ὅτι θέλει προτιμήσει ἐφέτος, ἵνα προτείνῃ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τὸν διορισμὸν ἑτέρου νέου, ἐκ Μπλάτσης τῆς Μακεδονίας καταγομένου, ἐκτελοῦσα δῆθεν τὴν διάταξιν τῆς διαθήκης. Ὥστε ἡ Νέα Πέλλα μένει τελείως ἀποκεκλεισμένη καὶ ἐστερημένη τῶν ἀγαθῶν, ὅσα ὁ ἀείμνηστος διαθέτης κατέλιπεν εἰς αὐτὴν διὰ τῆς διαθήκης του! Ἀλλ’ ἀφοῦ ἀπεφασίσθη νὰ σπουδάζωσι δέκα νέοι ἐν Ἀθήναις, ἀναγκαίως οἱ πέντε ἀνήκουσιν εἰς τὴν Νέαν Πέλλην, συμφώνως πρὸς τὸ γράμμα καὶ τὸ πνεῦμα τῆς διαθήκης. Τὸ ἄδικον, ἐπαναλαμβάνω, εἶναι προφανές, ἡμεῖς δὲ, οἱ ἐκ Νέας Πέλλης, δὲν ἐννοοῦμεν νὰ ἐγκαταλείψωμεν ἐντελῶς τὰ δικαιώματά μας, τὰ ὁποῖα ἀπορρέουσιν ἐκ τοῦ γράμματος καὶ τοῦ πνεύματος τῆς διαθήκης. Παρακαλῶ δὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως νὰ καλέσῃ τὴν ἐπιτροπὴν καὶ τὴν ὑποχρεώσῃ, καθ’ ὃ ἔχει δικαίωμα καὶ καθῆκον, νὰ συμμορφωθῇ πρὸς τὰς διατάξεις τῆς διαθήκης· ἄλλως ν’ ἀντικαταστήσῃ αὐτήν. Αὐτὸ εἶναι τὸ ἀκριβὲς, αὐτὸ εἶναι τὸ δίκαιον καὶ πρέπον. Ἐν τῷ προκειμένῳ ἡ Νέα Πέλλα ἀδικεῖται καὶ παραγκωνίζεται, καὶ πρέπει νὰ ληφθῇ πρόνοια πρὸς ἄρσιν τῆς ἀδικίας ταύτης.

§35ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. Καὶ ἐγὼ, κύριε Πρόεδρε, διατελέσας Ὑπουργὸς, ἔλαβον ἀφορμὴν νὰ ἐξετάσω τὰ τοῦ Βελλιείου κληροδοτήματος, καὶ εἶδον, ὅτι πάντοτε ὑπῆρχεν ὑπότροφος τοῦ κληροδοτήματος τούτου, καταγόμενος ἐκ Νέας Πέλλης. Εἶναι ἀληθές, ὅτι ἡ ἐπιτροπεία ἡ διαχειριζομένη τὸ κληροδότημα τοῦτο δὲν ἀκολουθεῖ ἀκριβῶς τὴν διάταξιν τῆς διαθήκης, κατὰ τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ γίνηται διάκρισις μεταξὺ τῶν καταγομένων ἐκ Νέας Πέλλης καὶ τῶν καθόλου ἐκ Μακεδονίας. Καὶ ἐγώ, ὡς Ὑπουργὸς, παρετήρησα εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, ὅτι εἶχεν ὑποχρέωσιν νὰ λαμβάνῃ ὑπ’ ὄψιν καὶ τὰ δικαιώματα τῶν καταγομένων ἐκ Νέας Πέλλης· δὲν εἶναι δὲ ἀκριβὲς τὸ πρὸ μικροῦ λεχθὲν, ὅτι ἡ διαθήκη ὁρίζει νὰ σπουδάζωσι δύο μόνον νέοι δαπάνῃ τοῦ Βελλιείου κληροδοτήματος, διότι ἐν τῷ τετάρτῳ κεφαλαίῳ τῆς διαθήκης, ὅπου κυρίως γίνεται μνεία περὶ τοῦ κεφαλαίου τῆς περιουσίας τοῦ διαθέτου καὶ περὶ τῶν ἐκ τοῦ κεφαλαίου τόκων, ἀπαντᾷ ἡ ἑξῆς διάταξις (ἀναγινώσκει): «Ἐὰν οἱ τόκοι εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Βασίλειον (ὅταν δηλαδὴ τὸ κεφάλαιον μεταφερθῇ εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Βασίλειον) ἦναι μεγαλείτεροι ἀπὸ τοὺς ἐν Βαυαρίᾳ, τότε ἠμποροῦν περισσότεροι τῶν δύο νέων καὶ νὰ τρέφωνται καὶ νὰ ἐνδύωνται καὶ νὰ σπουδάζωσι». Πράγματι δὲ οἱ τόκοι σήμερον ὑπερβαίνουσι τὰς 12,000 δραχμὰς ἐτησίως, δύνανται δὲ νὰ σπουδάζωσι πλείονες τῶν δύο, καὶ σπουδάζουσιν· ὀρθῶς δὲ, κατὰ τὴν γνώμην μου, γίνεται προτίμησίς τις τῶν καταγομένων ἐκ Μακεδονίας. Ἐὰν ἦναι ἀκριβές, ὅτι σήμερον λήγει ἡ ὑποτροφία τοῦ ἑνὸς καὶ μόνου ἐκ Νέας Πέλλης ὑποτρόφου, — ὅτε ἐγὼ διετέλουν Ὑπουργὸς, ἦσαν πλείονες τοῦ ἑνὸς οἱ ἐκ Νέας Πέλλης καταγόμενοι ὑπότροφοι,— βεβαίως ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐκ Λοκρίδος ἔχει δίκαιον, καὶ ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ διατάξῃ τὴν ἐπιτροπὴν, ἵνα συμμορφωθῇ πρὸς τὸ γράμμα καὶ τὸ πνεῦμα τῆς διαθήκης.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Καβαλλιερᾶτος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἑτέρου ἀντικειμένου.

§37ΜΙΛ. ΑΝΝΙΝΟΣ ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἐπαναλάβω μίαν σύστασιν, τὴν ὁποίαν εἶχον ὑποβάλει πρὸ ἑνὸς περίπου μηνὸς εἰς τὸν ἀείμνηστον τότε Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, καὶ διὰ τῆς ὁποίας τὸν παρεκάλουν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ τοποθετήσῃ ἀξιωματικὸν ἀστυνόμον εἰς τὸν δῆμον Σαμαίων. Ὁ δῆμος Σαμαίων ἔχει τὴν ἀτυχίαν ἀπὸ πέντε ἀκριβῶς μηνῶν νὰ διοικῆται ἀπὸ ἕνα ὑπαξιωματικὸν τῆς χωροφυλακῆς, τελευταῖον δὲ ὁ ὑπαξιωματικὸς οὗτος, ἕνεκα τῆς διαγωγῆς, τὴν ὁποίαν δεικνύει, ἔγεινεν ἀφορμή, ὥστε πολλάκις νὰ διαταραχθῇ ἐκεῖ ἡ δημοσία τάξις καὶ ἀσφάλεια. Θὰ σᾶς φέρω δύο παραδείγματα, διὰ νὰ ἐννοήσητε, πῶς ἐκπληροῖ τὰ καθήκοντά του. Ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τῆς ἐν τῷ χωρίῳ Χαράκτι πανηγύρεως τῶν Ἁγίων Πάντων εἷς ἔμπορος, Ἠλίας Ἀποστολάτος ὀνόματι, εἶχεν ἐγείρει σκιάδα ἐπὶ οἰκοπέδου του, διὰ νὰ πωλῇ οἶνον καὶ ἄλλα εἴδη εἰς τοὺς πανηγυρίζοντας. Ἐπειδὴ τοῦτο παρέβλαπτε τὰ συμφέροντα ἑτέρου ἐμπόρου, ὁ ἔμπορος οὗτος παρεκάλεσε τὸν ἀστυνομεύοντα φίλον του νὰ καταρρίψῃ τὴν σκιάδα ταύτην, καὶ ὁ ἀστυνομεύων διὰ συντομωτάτης διαδικασίας κατέρριψε τὴν σκιάδα! Καὶ δὲν περιωρίσθη εἰς τοῦτο, ἀλλὰ συνέλαβε καὶ τὸν ἔμπορον, διότι οὗτος διεμαρτύρετο διὰ τὴν παράνομον ταύτην πρᾶξιν τοῦ ἀστυνομεύοντος, καὶ ἀφοῦ τὸν ἐνέκλεισεν ἐπὶ 4 ὥρας ἐντὸς ἑνὸς σταύλου, τὸν μετήγαγεν εἶτα δέσμιον εἰς τὴν δύο ὥρας ἀπέχουσαν πρωτεύουσαν τοῦ δήμου Σαμαίων, καὶ ἐκεῖ τὸν ἐνέκλεισεν εἰς τὸ κρατητήριον ἐπὶ 24 ἄλλας ὥρας, ἀφοῦ διέταξε προηγουμένως νὰ μὴ τῷ δοθῇ οὐδὲ ἄρτος οὐδὲ ὕδωρ! Ἡ πρᾶξις κατηγγέλθη εἰς τὴν Εἰσαγγελίαν, ἀλλ’ ἕως ὅτου περατωθῇ ἡ ἐνεργηθησομένη ἀνάκρισις ὁ εἰρημένος ὑπαξιωματικὸς μένει ἀκαταδίωκτος. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον αὐτό. Ὁ εἰρηνοδικεύων γραμματεὺς προσεκάλεσε μιᾷ τῶν ἡμερῶν ἕνα δημότην, Ν. Ἀγούδημον ὀνόματι, ἵνα ἐξετασθῇ εἴς τινα ποινικὴν ὑπόθεσιν. Ὁ μάρτυς αὐτὸς, ἐπειδὴ εἶχεν ἐργασίαν, παρεκάλεσε τὸν εἰρηνοδικεύοντα νὰ ἀναβάλῃ τὴν ἐξέτασίν του, καὶ νὰ τὸν καλέσῃ ἄλλην ἡμέραν διὰ κλήσεως. Ὁ εἰρηνοδικεύων ἐθυμώθη, καὶ διέταξε τὸν ἀστυνομεύοντα ὑπαξιωματικὸν νὰ τὸν συλλάβῃ καὶ δέσμιον νὰ τὸν προσαγάγῃ ἐνώπιόν του. Πράγματι ὁ ἀστυνομεύων παρήγγειλεν εἰς ἕνα χωροφύλακα νὰ τὸν φέρῃ ζῶντα ἢ νεκρόν! Ὁ χωροφύλαξ ἐξῆλθε πρὸς καταδίωξίν του, ἀλλ’ ἀντὶ νὰ συναντήσῃ αὐτόν, συνήντησε τὸν ἀδελφόν του· οὗτος διεμαρτύρετο, ὅτι δὲν εἶναι ὁ καλούμενος, καὶ ἐπειδὴ ἐπέμενε νὰ μὴ ἀκολουθήσῃ τὸν χωροφύλακα, ὁ χωροφύλαξ, πιστὸς εἰς τὴν ἐντολὴν, τὴν ὁποίαν ἔλαβεν, ἐξήγαγε τὸ περίστροφόν του, καὶ κατ’ ἐπανάληψιν τὸν ἐπυροβόλησεν. Ἐννοεῖτε τὸν θόρυβον, ὅστις ἐγένετο, καὶ τὸν κίνδυνον, ὃν διέτρεξεν ἡ δημοσία τάξις. Φαίνεται ὅτι εἰς τὸν δῆμον Σαμαίων τελοῦνται πολλὰ τὰ παράδοξα. Ἀντὶ νὰ ἔχωμεν ἀξιωματικὸν ἀστυνόμον, ἔχομεν πάντοτε ὑπαξιωματικόν· ἀντὶ νὰ ἔχωμεν εἰρηνοδίκην, ἵνα διευθύνῃ τὸ Εἰρηνοδικεῖον, ἔχομεν πάντοτε γραμματέα, ὁ ὁποῖος δὲν ἔχει τοὐλάχιστον δίπλωμα νομικῆς, ὅπως κατὰ τὴν ἐποχὴν τῶν ἐκλογῶν εἴχομεν ἕνα δήμαρχον ὑποτελώνην! Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν σύστασίν μου, καὶ νὰ τοποθετήσῃ ἕνα οἱονδήποτε ἀξιωματικὸν ἀστυνόμον ἐν τῷ δήμῳ Σαμαίων, διότι τὸν βεβαιῶ, ὅτι ἄνευ τούτου πολὺ ταχέως θὰ διαταραχθῇ ἡ δημοσία τάξις κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ ἔχωμεν ἀναπόφευκτον αἱματοχυσίαν, καὶ τοῦτο ἐξ ὑπαιτιότητος αὐτῶν τῶν ὀργάνων τῆς Διοικήσεως.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὐδεὶς ἕτερος εἶναι ἐγγεγραμμένος. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§39Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τῆς ἡμερησίας διατάξεως δύο λέξεις, παρακαλῶ.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.

§41Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Πρὸ πολλῶν ἡμερῶν μετὰ τοῦ συναδέλφου κ. Λάππα ἔχομεν ὑποβάλει πρότασιν νόμου περὶ δανείου πρὸς κατασκευὴν ὁδοῦ ἀπὸ Λεβαδείας εἰς Δίστομον. Τὴν πρότασιν νόμου ταύτην ὄχι μόνον δὲν βλέπω εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, ἀλλ’ ἂν δὲν ἀπατῶμαι, δὲν ἐλήφθη κἄν πρόνοια νὰ τυπωθῇ.

§42Ν. ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐτυπώθη καὶ διενεμήθη.

§43Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ἐὰν ἐτυπώθη καὶ διενεμήθη, τότε παρακαλῶ νὰ ἀναγραφῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν μεταξὺ τῶν πρώτων, διότι δὲν θὰ ὑπάρξῃ καμμία ἀντίρρησις, καὶ διότι δὲν πρόκειται νὰ θιχθῇ οὐδ’ ἐπ’ ἐλάχιστον ὁ Προϋπολογισμὸς τοῦ Κράτους. Καταβάλλομεν ἐξ ἰδίων χρημάτων, ἀλλ’ εἶναι ἀνάγκη νὰ γείνῃ δάνειον, διὰ νὰ ἐκτελεσθῇ τὸ ἔργον ταχύτερον, ὅπως σωθῇ ἐκ τῆς ἀπειλουμένης καταστροφῆς ὁ ναὸς τοῦ Ὁσίου Λουκᾶ, ἡ σπουδαιότης τοῦ ὁποίου καὶ ἡ ἀρχαιολογικὴ ἀξία εἶναι γνωσταὶ εἰς τὴν Βουλήν. Παρακαλῶ λοιπὸν ν’ ἀναγραφῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν ἡ περὶ ἧς ὁ λόγος πρότασις νόμου.

§44Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Πρωθυπουργός). Περὶ τῶν νομοσχεδίων τοπικῆς ὠφελείας ἀναγκαίως θὰ ληφθῇ πρόνοια, καὶ δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι θὰ ληφθῇ πρόνοια καὶ διὰ τὸ ὑπὸ τῶν ἀξιοτίμων Βουλευτῶν Λεβαδείας ὑποβληθὲν νομοσχέδιον.

§45Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Αὐτὸ εἶναι καὶ γενικωτέρας ὠφελείας, διότι πρόκειται περὶ τοῦ περιφήμου ναοῦ τοῦ Ὁσίου Λουκᾶ.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θ’ ἀναγραφῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Ἐρχόμεθα εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 1 ἀντικείμενον τῆς ἡμερησίας διατάξεως. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ Ἀντιβασιλείας ἢ διαχειρίσεως τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας ἐν ἀποδημίᾳ τοῦ Βασιλέως ἐκτὸς τῆς Ἐπικρατείας κατὰ τὸ ἔτος 1905». Ζητεῖ τις τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου;

§47Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγώ, κύριε Πρόεδρε.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καρπετόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§49Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὸν λόγον δὲν μὲ φέρει ὁ πόθος νὰ προκαλέσω συζήτησιν ἐπὶ τοῦ τυπικοῦ τούτου νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον εὐχερῶς δύναταί τις νὰ ὀνομάσῃ νομοσχέδιον τῆς ἐποχῆς. Εἰς τὸν λόγον μὲ ὠθεῖ ἡ παρατηρουμένη σπουδὴ διὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, καὶ τὴν ὁποίαν σπουδὴν δικαίως ὑπολαμβάνω ὡς ἐκ διαμέτρου ἀντικειμένην εἰς τὰς περιστάσεις, ἃς χθὲς ἀκόμη ἠκούσαμεν διεκτραγῳδουμένας ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Εἰσὶν ἔναυλοι, Κύριοι, οἱ λόγοι, οἵτινες ἐχρησίμευσαν ὡς δικαιολόγησις διὰ τὸν οὕτω πως σχηματισμὸν τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ὡς σκόπελοι διὰ τὸ ζήτημα ἐμπιστοσύνης πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Ἀλλ’ ἀσχέτως πρὸς τὰ χθὲς λεχθέντα, ἀσχέτως πρὸς τὰ ἀπὸ μακροῦ χρόνου λεγόμενα καὶ ἀκουόμενα, τίς ἐξ ἡμῶν ἀγνοεῖ τὰς περιστάσεις, ἃς καὶ τὸ Κράτος καὶ τὸ ἔθνος ὁλόκληρον διέρχονται; τίς ἐξ ἡμῶν δὲν ἀντιλαμβάνεται, ὅτι ἡ κρισιμότης τῶν περιστάσεων ἐπιβάλλει ὅλων ἡμῶν τὴν ἀντίληψιν, τὴν ἀπὸ κοινοῦ ἐργασίαν, τὴν ἀπομάκρυνσιν ἀπὸ πάσης ἐπιζημίου φιλοδοξίας καὶ φιλοπρωτίας καὶ τὴν συσπείρωσιν πάντων πέριξ τῆς ἰδέας τοῦ πῶς θὰ καταστῇ δυνατόν, ὥστε καὶ τὸ Κράτος νὰ ὀρθοποδήσῃ καὶ τὸ ἔθνος νὰ περιφρουρηθῇ; Καὶ ὅταν ταῦτα ἐπιτευχθῶσι, θὰ ἠδύνατό τις νὰ εἴπῃ, ὅτι ἡ κατάστασις εἶναι ὁπωσδήποτε ὁμαλὴ καὶ ὅτι ὁδεύομεν πρὸς τὴν βελτίωσιν. Ἡ συζήτησις ὅμως τῆς χθὲς ἀπέδειξεν ὅλως διόλου τὸ ἐναντίον. Ἡ συζήτησις τῆς χθὲς διετράνωσε τὴν ὑφισταμένην κακόζηλον πολιτικὴν διαμάχην εἰς αὐτὰς ταύτας τὰς τάξεις τοῦ μέχρι χθὲς συνεργαζομένου κόμματος. Τὰ πολιτικὰ πάθη ἐπεφάνησαν εἴπερ ποτὲ καὶ ἄλλοτε ἐξημμένα, τὴν πολιτικὴν συζήτησιν ἐπεσκίασεν ἡ προσωπικὴ τοιαύτη, καὶ ὁ βαθμὸς τῶν προσωπικῶν ἀντεγκλήσεων δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀσφαλίσῃ τὸ παράπαν εἰς τὴν Κυβέρνησιν οὐδὲ τὴν γαλήνην οὐδὲ τὴν συνδρομήν, ὧν ἔχει ἀνάγκην, ὅπως ἀντιμετωπίσῃ τὴν σοβαρότητα τῶν περιστάσεων, τόσον τῶν προκειμένων, ὅσον καὶ τῶν ἐπικειμένων. Τὸ κυβερνητικὸν σκάφος, προωρισμένον νὰ πλεύσῃ εἰς τὸ τρικυμιῶδες πέλαγος τῶν περιστάσεων, εὑρίσκεται ἐντελῶς ἀνερμάτιστον καὶ ἀπὸ σωστικὰ μέτρα καὶ ἀπὸ ἀποφάσεις, ὡς προχείρως ἐφοπλισθὲν, φωρᾶται δὲ ἐστερημένον τῆς ἀπολύτως ἀναγκαιούσης αὐτῷ κομματικῆς ἰσχύος. Ἐσωτερικὴ κατάστασις καὶ οἰκονομικὴ καχεξία εἰς ἀπελπιστικὸν σημεῖον, ἐξωτερικαὶ περιστάσεις ἐμβάλλουσαι τὸν τρόμον εἰς ὅλους ἡμᾶς. Οὐδὲ νομίζω ὅτι εἶναι εὔθετον νὰ προχωρήσω εἰς τὰς λεπτομερείας τὰς ἐνδεικτικὰς τῶν ἐσωτερικῶν μας πραγμάτων, οὐδὲ νὰ εἰσέλθω καὶ ἀνιχνεύσω τὰ ἐξωτερικά μας πράγματα εἴτε ἐν Μακεδονίᾳ, εἴτε ἐν Κρήτῃ, τὸ ζήτημα τῆς ὁποίας ἀφέθη, ὡς μὴ ὤφελε, νὰ ἐπιλύσῃ ὁ Βασιλικὸς πρίγκηψ Γεώργιος, ὁ ἔμπλεος μὲν πατριωτισμοῦ, ἀλλὰ κατάφορτος ἀπὸ κινδυνώδη πείσματα καὶ πρωτοφανῆ ἀδεξιότητα, εἰς τρόπον ὥστε νὰ δύναται νὰ πιστευθῇ, ὅτι οὗτος μάχεται ὑπὲρ τοῦ Στέμματος καὶ τοῦ Θρόνου τῆς Κρήτης. Καὶ ἀπέναντι, Κύριοι, τοιαύτης ἐξωτερικῆς καὶ ἐσωτερικῆς καταστάσεως ἐχαιρετίσαμεν χθὲς τὴν νέαν Κυβέρνησιν, ἥτις προέβη μετὰ περισσῆς εὐχερείας εἰς ἀποκαλύψεις τῶν οἰκογενειακῶν πραγμάτων ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ὡσανεὶ ὁ καυστικὸς ἥλιος μὴ ἦτο ἱκανὸς νὰ τὰ ἐξατμίσῃ. Καὶ παρέστημεν θεαταὶ ἐκπεπληγμένοι προσωπικῶν ἐπιθέσεων μὲ πολεμικὸν μένος, τὸ ὁποῖον, ἀγνοῶ ἀληθῶς, ἂν πρέπει νὰ ἀναζητήσω εἰς τοὺς ἡρωϊκοὺς χρόνους, ἢ εἰς τὰς συρράξεις τῶν ἑκάστοτε διαφημιζομένων πολλαχῶς πυγμάχων. Καὶ τέλος ἠκούσαμεν τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ εἰσηγουμένου ἄτονά τινα νομοσχέδια, ἀνίκανα ν’ ἀντιμετωπίσωσι τὸ σοβαρὸν τῶν περιστάσεων. Καὶ τώρα νομίζω, ὅτι ἐπιτρέπεται εἰς ἐμὲ νὰ ἐρωτήσω, ἂν ἡ ἐπιψήφισις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἀποδημίας τοῦ Βασιλέως δὲν προδίδει οὐχὶ σπουδὴν πλέον, ἀλλ’ ἀσύγγνωστον παραγνώρισιν τῆς ἐν γένει καταστάσεως τοῦ τόπου, καὶ μάλιστα ὑπ’ ἐκείνων, οἵτινες πρῶτοι αὐτοὶ ἔχουσι τὴν ὑποχρέωσιν καὶ ν’ ἀντιλαμβάνωνται καὶ νὰ μοχθῶσι πρὸς διόρθωσιν τῶν κακῶν, τῶν τόσους προοιωνιζομένων κινδύνους. Οἱ λαοὶ εἰς τὰς κρισίμους αὐτῶν περιστάσεις ἐπιποθοῦσι, καὶ δικαίως, οὐ μόνον τὴν παρουσίαν τῶν Ἡγεμόνων πλησίον των, ἀλλὰ καταφανῆ καὶ αὐτὴν τὴν ἀτομικὴν τούτων ἀντίληψιν, διότι τότε καὶ θαρροῦσιν, ὅταν πείθωνται ὅτι ὁ Βασιλεύς των καὶ ἀναγνωρίζει καὶ συμμερίζεται ὁλοκλήρως τοὺς πόθους των, ἀποθαρρύνονται δὲ καὶ δυσφοροῦσιν, ὅταν γνωρίζωσιν, ὅτι ἡ μελετωμένη νέα ἀποδημία τοῦ Βασιλέως αὐτῶν εἶναι τὸ σύνηθες ἐτήσιον ταξείδιον, τὸ κατὰ πάντα προσομοιάζον πρὸς ὅλα τὰ προγενέστερα ταξείδια, τὰ ὁποῖα ἀτυχῶς ὑπῆρξαν πάντοτε στεῖρα πάσης διὰ τὸ ἔθνος ἐπιτυχοῦς ἐργασίας, καὶ μόνον διεμόρφωσαν παρὰ τῷ λαῷ τὴν ἐπιβλαβῆ ἰδέαν, ὅτι ὁ Βασιλεὺς ταξειδεύει μόνον διὰ νὰ ταξειδεύῃ. Ἐγώ, ὅστις διέπλασα ἐν τῇ διανοίᾳ μου μεγαλουργὸν δύναμιν τὴν Βασιλείαν, ἐγὼ, οὗτινος οἱ παλμοὶ τῆς καρδίας ὑπῆρξαν παλμοὶ δι’ ἐκείνην, οὐδένα ἀπολύτως αἰσθάνομαι δισταγμὸν νὰ ὑποδείξω, ὅτι ὁ Βασιλεὺς προσήκει νὰ ταξειδεύῃ, μόνον ὅταν αἱ περιστάσεις ἐπιβάλλωσι τὴν ἐκτὸς τοῦ Κράτους ὀλιγοχρόνιον παραμονήν του. Οὐδὲ γνωρίζω, ἂν αἱ προγενέστεραι περιστάσεις, καὶ κατὰ μείζονα λόγον ἡ παροῦσα, δικαιολογοῦσι νέαν ἀποδημίαν, ἀπὸ τὴν ὁποίαν οὐδὲ τὸ δικαίωμα οὐδὲ τὴν δύναμιν ἔχω νὰ ἀποτρέψω οὐδένα.

§50Κ. ΛΙΔΩΡΙΚΗΣ. Προκειμένης, κύριε Πρόεδρε, τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου περὶ Ἀντιβασιλείας, αἰσθάνομαι ἐμαυτὸν ὑπόχρεον ἐκ τῆς θέσεως ταύτης, εἰς ἣν μὲ ἔφερεν ἡ ἐκτίμησις καὶ ἡ ἐμπιστοσύνη Ἑλλήνων πολιτῶν, καὶ ἐν τῇ ἰδιότητί μου καὶ μόνῃ ὡς ἀντιπροσώπου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, νὰ διερμηνεύσω τὴν ἀδημονίαν, ἣν οὗτος αἰσθάνεται διὰ τὰς ἀπό τινων ἐτῶν συνεχεῖς καὶ ἐπὶ πολλοὺς μῆνας ἐκτὸς τῆς Ἐπικρατείας ἀποδημίας τοῦ Ἡγεμόνος αὐτοῦ. Ἀδημονεῖ, κύριε Πρόεδρε, ὁ Ἑλληνικὸς λαός, διότι δισταγμοὶ καὶ ἀμφιβολίαι καὶ φόβοι ἐγείρονται εἰς αὐτὸν, ἂν περὶ τῶν συμφερόντων αὐτοῦ καὶ περὶ τῶν ἀναγκῶν αὐτοῦ διαρκὴς εἶναι ἡ μέριμνα τοῦ Ἡγεμόνος, καὶ ἂν πρὸς πλήρωσιν τῶν πόθων καὶ τῶν ἰδανικῶν αὐτοῦ ἀδιαλείπτως καὶ συνεχῶς ἐργάζεται ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Κράτους. Ὁ Ἑλληνικὸς λαός, νωπὴν ἔχων εἰσέτι τὴν πικρίαν διὰ τὴν πρὸ πολλῶν ἐτῶν ἐκθρόνισιν ἀγαθοῦ Ἡγεμόνος, ὅστις ἀπέθανε μακρὰν ἡμῶν, προφέρων τὸ ὄνομα τῆς Ἑλλάδος, καὶ κατῆλθεν εἰς τὸν τάφον περιβεβλημένος τὴν ἑλληνικὴν φουστανέλλαν, ἄγεται εἰς συγκρίσεις, αἵτινες βεβαίως δὲν φέρουσιν εἰς ἐνίσχυσιν τῆς Βασιλείας. Ἐγὼ δὲ, κύριε Πρόεδρε, καὶ ἐκ παραδόσεως καὶ ἐκ πεποιθήσεως εἴπερ τις καὶ ἄλλος ὢν φιλοβασιλικός, ὀφείλω ἀπὸ τῆς ἕδρας ταύτης νὰ διερμηνεύσω τὸν πόνον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ διὰ τὰς διαδόσεις, αἵτινες ἑκάστοτε, προκειμένης ἀποδημίας τοῦ Βασιλέως, διασπείρονται ἀνὰ σύμπαν τὸ Ἑλληνικὸν περὶ τῶν σκοπῶν τῆς ἀποδημίας ταύτης. Ὅταν δὲ τοιαύτη ᾖναι ἡ ἀδημονία τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, νομίζω ὅτι οἱ σύμβουλοι τοῦ Στέμματος, ἐκεῖνοι οἵτινες ἔχουσι τὴν ὑποχρέωσιν νὰ καθιστῶσι γνωστὰς εἰς τὸν Ἡγεμόνα τὰς διαθέσεις καὶ τὰ αἰσθήματα τοῦ λαοῦ, ἔχουσι καθῆκον νὰ ὑποδείξωσιν ὅπου δεῖ, ὅτι τείνει νὰ μορφωθῇ εἰς τὸν λαὸν ἡ ἰδέα, ὅτι ὁ Ἡγεμὼν αὐτοῦ δὲν θέτει εἰς ἴσην μοῖραν τὰ συμφέροντα τοῦ ἔθνους καὶ τὰ συμφέροντα τῆς Δυναστείας· καὶ πράττοντες τοῦτο, ἂς ᾖναι βέβαιοι, ὅτι ὑπηρετοῦσι τὰ συμφέροντα τῆς Βασιλείας, καὶ ὑπηρετοῦντες τὰ συμφέροντα τῆς Βασιλείας ὑπηρετοῦσιν ἐν ταὐτῷ καὶ τὰ συμφέροντα τοῦ ἔθνους. Διὰ τοὺς λόγους τούτους ἤθελον συστήσει εἰς τοὺς συμβούλους τοῦ Στέμματος νὰ καταστήσωσι γνωστὰ τὰ συναισθήματα ταῦτα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ εἰς τὸν Ἡγεμόνα, χάριν αὐτοῦ τοῦ συμφέροντος τῆς Βασιλείας, ὅπερ εἶναι καὶ τὸ ἐθνικὸν συμφέρον, καὶ συστήσωσιν, ἵνα σπανιώτεραι, εἰ δυνατόν, γίνωνται αἱ ἀποδημίαι αὗται τοῦ Ἡγεμόνος.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει ἄλλος τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου;

§52Κ. ΖΩΤΟΣ. Καλὸ ταξεῖδι! (Ἀναγινώσκεται τὸ νομοσχέδιον καὶ γίνεται δεκτὸν, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, εἰς τρίτην συζήτησιν).

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τῶν μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ τοῦ Ἡνωμένου Βασιλείου τῆς Μεγάλης Βρεττανίας συνομολογηθεισῶν δηλώσεων περὶ ἐμπορίου».

§54ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. Ἐπὶ τῆς συμβάσεως ταύτης ἐγένετο συζήτησις καὶ κατὰ τὴν πρώτην καὶ κατὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν, ὁ τότε δὲ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργὸς εἶχεν ἀναγγείλει εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι εὑρίσκετο εἰς τὸ στάδιον διαπραγματεύσεων, αἱ ὁποῖαι θὰ ἐπέτρεπον τὴν τροποποίησιν ἄρθρων τινῶν τῆς συμβάσεως ἐπ’ ἀγαθῷ τῆς βιομηχανίας τῆς χώρας. Παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ παράσχῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὰς ἀναγκαίας πληροφορίας ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ θέματος.

§55Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Μετὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ κυρώσεως τῆς συμβάσεως ταύτης ἐπῆλθεν ἡ ἀπὸ 23 Μαΐου δήλωσις τοῦ πρεσβευτοῦ τῆς Ἀγγλίας πρὸς τὸν προκάτοχόν μου κ. Ὑπουργὸν, σχετικῶς πρὸς τὸ ἄρθρον, τὸ ὁποῖον ὑπηνίχθη ὁ ἀξιότιμος κ. Βουλευτὴς ἐκ Κυθήρων, ἔχουσα ὡς ἑξῆς: «...Δηλῶ προσέτι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις τῆς Αὐτοῦ Βρεττανικῆς Μεγαλειότητος ἐννοεῖ τὰς λέξεις τῆς κλάσεως 156 τοῦ Ἑλληνικοῦ δασμολογίου «κλωσταὶ διὰ ῥαφὴν, περιτετυλιγμέναι εἰς χάρτην ἢ εἰς τροχίσκους (κουβαρίστρας ἢ ἁπλῶς εἰς πλοκάμους (πολύκλωστοι), λευκαὶ ἢ ἀλεύκαστοι ἢ κεχρωματισμέναι, κεκλωσμέναι ἢ ἐστριμμέναι ἢ μὴ, ἄνευ ἀφαιρέσεως ἀποβάρου ὡς πρὸς τὸν χάρτην», ὡς ἐφαρμοζομένας μόνον ἐπὶ βαμβακερῶν κλωστῶν προωρισμένων διὰ ῥάψιμον.» Ἑπομένως νομίζω, ὅτι ἱκανοποιεῖται ἐπαρκῶς ἡ αἴτησις τοῦ κ. Βουλευτοῦ.

§56ΣΤΕΦ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Βεβαίως· νομίζω δ’ ὅτι πρέπει νὰ προστεθῇ καὶ ἡ νέα δασμολογία ἐν αὐτῷ. Νομίζω ὅμως, ὅτι πρόσθετος προσοχὴ ἐπιβάλλεται εἰς τὸ ζήτημα, ὅπερ ἠγέρθη κατὰ τὰς προηγουμένας συζητήσεις ἐν τῇ Βουλῇ, κατ’ ἀμφοτέρας, ζήτημα, οὗ τὴν ἀξίαν περισσότερον τελευταῖον ἐτόνισεν ὁ ἔντιμος ἐξ Ἀττικῆς συνάδελφος. Ὁ κύριος Ζυγομαλᾶς ἐκ τῆς μελέτης τοῦ φακέλου καὶ τοῦ τρόπου τῆς ἐκφράσεως τῆς συμβάσεως εἶχεν ἀποκτήσει τὴν πεποίθησιν, ὅτι ἡ Ἀγγλικὴ Κυβέρνησις, ἥτις διαμαρτύρεται ὅτι ἡ εἴσπραξις τοῦ φόρου τῆς σταφίδος εἰς εἶδος καὶ ἡ εἰσφορὰ ἀπετέλουν παράβασιν ῥητῶν ὅρων τῆς συμβάσεως τοῦ 1890, εἶχεν ἀποδώσει εἰς τὴν Ἑλλάδα ἐπὶ τούτου τὴν ἐλευθερίαν, ὅτι δηλαδὴ, ἀφοῦ ἡ διαμαρτυρία τῆς Ἀγγλίας, κατὰ τὴν ὑπόσχεσιν, ἣν ἐνεδείκνυεν ὅτι διετύπωσεν ἡμῖν ὁ ἀντιπρόσωπος τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως, ἔμελλε νὰ ἀρθῇ διὰ τῶν ἀνταλλαγμάτων, ἅτινα περιέλαβεν ἡ σύμβασις, ἑπόμενον ἦτο, ὅτι ἀνεκτᾶτο ἐκ τούτου ἡ ἐλευθερία τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους νὰ κανονίσῃ τὰ τῆς σταφίδος ἐφεξῆς καθ’ ὃν ἤθελε νομίσει προσφορώτερον τρόπον, αὐξάνον τὴν φορολογίαν, εἰσπρᾶττον εἰς εἶδος, αὐξάνον τὴν εἰσφορὰν, ἐλαττοῦν τὴν εἰσφοράν. Αἱ δηλώσεις τοῦ τότε Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν, μετὰ τὴν συνάντησιν μάλιστα, ἣν ἐπεφυλάχθη νὰ ἐπιτύχῃ μετὰ τοῦ κ. πρεσβευτοῦ τῆς Ἀγγλίας, ἦσαν τοιαῦται, ὥστε νὰ πεισθῶμεν, ὅτι δὲν ἀπεδίδετο πλήρης ἡ ἐλευθερία εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἵνα κανονίζῃ ἐφεξῆς τὰ τῆς φορολογίας καὶ τῆς εἰσφορᾶς τῆς σταφίδος. Ἐὰν δὲν πλανῶμαι, ὁ κ. συνάδελφος, ὁ τότε Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν, ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ἐδήλωσεν, ὅτι ὁ πρεσβευτὴς τῆς Ἀγγλίας, ἐν ᾧ ὡμίλει μετ’ αὐτοῦ, κατέστησε σαφὲς μετ’ ἀγγλικῆς σαφηνείας, ὅτι ἡ Ἀγγλία ἀποσύρει τὴν διαμαρτυρίαν διὰ τὰς πράξεις τὰς τελεσθείσας, ἀλλ’ ὅτι οὐδεμίαν παρέχει ἀσφάλειαν ὅτι διὰ πράξεις μελλούσας ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ θέματος ὁμοίας φύσεως δὲν θὰ φέρῃ ἀντιρρήσεις καὶ διαμαρτυρίαν. Ἀλλ’ ἐὰν τρέχωμεν τὸν κίνδυνον, κανονίζοντες αὔριον ἐνταῦθα τὰ τῆς παρακρατήσεως καὶ τὰ τοῦ φόρου ἐπὶ τῆς σταφίδος, νὰ προσκρούσωμεν ἐκ νέου εἰς ὁμοίας ἀντιρρήσεις, ἐὰν τρέχωμεν τὸν κίνδυνον νὰ ἐμφανισθῇ πάλιν ὁ ἀντιπρόσωπος τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως καὶ εἴπῃ πρὸς ἡμᾶς: «προσκρούετε εἰς τὰ συμπεφωνημένα, διότι προσεθέσατε 1% ἐπὶ πλέον εἰς τὴν εἰσφορὰν, ἣν εἴχετε ἐπιβεβλημένην προγενεστέρως», τίθεται τὸ ἐρώτημα: ἡ σύμβασις αὕτη ἔχει λόγον νὰ ψηφισθῇ; Ὅπως ἀπελευθερώσωμεν ἡμᾶς αὐτοὺς, — τοιαύτη μοὶ φαίνεται ὅτι ἦτο ἡ διεξαγωγὴ τῆς ὑποθέσεως ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου, ὅπερ ἔθεσε τὴν ὑπογραφὴν αὑτοῦ ὑπὸ τὴν σύμβασιν ταύτην, — ὅπως ἀπελευθερώσωμεν ἡμᾶς αὐτοὺς, προσηνέγκαμεν εἰς τὴν Ἀγγλικὴν Κυβέρνησιν, τὴν διαμαρτυρηθεῖσαν καὶ ζητήσασαν ἐπιεικῶς, ὅπως μὴ καταγγείλῃ τὴν σύμβασιν, ἀντάλλαγμα ἡμίσεος ἑκατομμυρίου.

§57Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Πρωθυπουργός). Καὶ πλέον.

§58ΣΤΕΦ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Καὶ πλέον, περὶ τὸ ἥμισυ ἑκατομμύριον. Τὸ σημείωμα τὸ ἐνταῦθα ἀναφέρει 347,000 φράγκων, αἵτινες ὑπολογιζόμεναι στρογγυλώτερον φέρουσιν ἡμᾶς εἰς τὸ ἥμισυ ἑκατομμύριον περίπου. Λοιπὸν τοῦτο διαφαίνεται ἐν τοῖς ἐγγράφοις τοῦ Ὑπουργείου, ὅτι προσεφέροντο ταῦτα πρὸς ἐξαγορὰν τῆς ἡμετέρας ἐλευθερίας. Ὑπεγράφη ἡ σύμβασις, καὶ ἐνομίζομεν πάντες, ἰδόντες αὐτὴν δημοσιευομένην, ὅτι ἀνεκτῶμεν ἐλευθερίαν· ἐγὼ μάλιστα καὶ ῥητῶς ἐνταῦθα ἐδήλωσα, ὅτι δὲν μοὶ ἐφαίνετο δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ ἀμφιβολία, ὅτι ἀνεκτῶμεν τὴν ἐλευθερίαν ἡμῶν διὰ τῆς συμβάσεως ταύτης, ὁμολογῶ δ’ ὅτι ἡ δυσπιστία τοῦ ἐντίμου συναδέλφου ἀπεδείχθη ἐκ τῶν ὑστέρων πλέον δεδικαιολογημένη. Διότι, παρακαλῶ, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποθέσῃ τις, ὅτι δὲν ἀνακτῶμεν τὴν ἐλευθερίαν ἡμῶν, ὅτε ἀναγινώσκει τὸ ἄρθρον 1 τῆς δηλώσεως, ὡς ἔχει; Ἀκούσατε, παρακαλῶ (ἀναγινώσκει): «1. Ἡ Κυβέρνησις τῆς Αὐτοῦ Βρεττανικῆς Μεγαλειότητος, φρονοῦσα ὅτι ὁ ἑλληνικὸς νόμος περὶ παρακρατήσεως τοῦ σταφιδοκάρπου, ὡς καὶ ὁ περὶ τῆς εἰς εἶδος ἀποδόσεως τοῦ ἐγγείου φόρου καὶ ἐξαγωγικοῦ δασμοῦ ἐπὶ τοῦ σταφιδοκάρπου, δὲν εἶναι σύμφωνοι πρὸς τὴν διάταξιν τὴν περιεχομένην ἐν ἄρθρῳ 2 § 2 τῆς μεταξὺ τῶν Κυβερνήσεων τοῦ Ἡνωμένου Βασιλείου καὶ τῆς Ἑλλάδος ἐμπορικῆς συμφωνίας τοῦ 1890, εἶναι πρόθυμος νὰ ἀποσύρῃ τὴν ἑαυτῆς διαμαρτυρίαν κατὰ τῶν μέτρων τούτων ἐπὶ τῇ, ὡς ἀντάλλαγμα, παροχῇ τῶν κατωτέρω ὁριζομένων παραχωρήσεων.» Ἡ διάταξις αὕτη οὐδὲν λέγει περὶ ποσοστοῦ, οὐδὲν λέγει τὸ περιορίζον κατὰ τοῦτο τὴν διαμαρτυρίαν τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως, οὐδὲν λέγει κατὰ τῆς παρακρατήσεως εἰς 20%, οὐδὲν λέγει κατὰ τοῦ φόρου εἰς εἶδος εἰς 27%, ἀλλὰ λέγει ἁπλῶς περὶ τοῦ νόμου περὶ παρακρατήσεως καὶ περὶ τῆς διατάξεως, ὅπως ἀποδίδηται ὁ φόρος εἰς εἶδος. Ὅταν ταῦτα ἔχῃ τις ὑπ’ ὄψει, συμπεραίνει εὐθὺς ἐκ πρώτης ὄψεως, ὅτι, ἀποφασίζοντες νὰ πληρώσωμεν 500,000 δραχμὰς, ἀνεκτήσαμεν τὴν ἐλευθερίαν ἡμῶν· ἀλλ’ αἱ δηλώσεις αἱ γενόμεναι πρὸς τὸν κ. Σκουζὲν, ὡς Ὑπουργὸν τότε τῶν Ἐξωτερικῶν, ἤνοιξαν ἡμῶν τοὺς ὀφθαλμοὺς, καὶ τίθεται ἐν ἡμῖν ἡ ἀπορία ταύτην τὴν ὥραν: ἐὰν ψηφίσωμεν τὴν σύμβασιν ὡς ἔχει, — καὶ ἐπαναλαμβάνω ὅτι εἶμαι κατ’ ἀρχὴν ὑπὲρ τῆς συμβάσεως, — ἐὰν ψηφίσωμεν τὴν σύμβασιν ταύτην ὡς ἔχει, ἆρά γε τί θὰ συμβῇ, ἐὰν κατὰ τὴν συζήτησιν τῶν σχεδίων, ἅτινα ὑπάρχουσιν ὑπὸ ἐξέτασιν ταύτην τὴν ὥραν, ἡμεῖς κανονίσωμεν τὰ τῆς εἰσφορᾶς καὶ τὰ τοῦ φόρου εἰς εἶδος κατὰ τρόπον, ὅστις νὰ μὴ συμφωνῇ τελείως πρὸς τὸν προγενεστέρως ὠργανωμένον τρόπον; ἆρά γε αἱ 7 δραχμαί, αἱ κατὰ τὸ σχέδιον τῆς συμβάσεως ἐπιβαλλόμεναι ἐφ’ ὁλοκλήρου τῆς παραγωγῆς καὶ ἄνευ ἐξαιρέσεως καὶ τῆς εἰσφορᾶς καὶ τοῦ φόρου εἰς εἶδος, δὲν θὰ προκαλέσωσι τὴν Ἀγγλικὴν Κυβέρνησιν νὰ εἴπῃ, ὅτι τοῦτο δὲν συμφωνεῖ πρὸς τὰ τέως ὑπάρχοντα, καὶ δὲν δίδεται εἰς αὐτὴν ἀφορμὴ πρὸς νέας διαμαρτυρίας; Καὶ τὴν ὑπόνοιαν ταύτην ἀκούομεν κυκλοφορουμένην ἐν Ἀθήναις, ὅτι ἡ προσωπικὴ γνώμη τοῦ ἐν Ἀθήναις πρεσβευτοῦ τῆς Ἀγγλίας εἶναι, ὅτι τοῦτο ἀποτελεῖ αὔξησιν τῆς φορολογίας. Λοιπὸν νομίζω, ὅτι εἶναι ἐνδεδειγμένον, πρὶν ἢ δώσωμεν ἐνταῦθα ψῆφον περὶ τῆς συμβάσεως ταύτης εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν, ὅτι εἶναι ἀπαραίτητον νὰ γνωρίζωμεν θετικῶς τοῦτο· ἀρκεῖται ἡ Ἀγγλία εἰς τὰ ἀνταλλάγματα τὰ ἐν τῇ συμβάσει, καὶ ἀποδίδει εἰς ἡμᾶς τὴν ἐλευθερίαν νὰ κανονίσωμεν τὰ τῆς σταφίδος ὡς βουλόμεθα; ἢ ἡ Ἀγγλία ἔχει περὶ τούτου ἀντιρρήσεις; καὶ ὁποίου εἴδους ἀντιρρήσεις θετικῶς καὶ ὡρισμένως; Πρὶν ἢ τοῦτο ἔχωμεν, μοὶ φαίνεται ὅτι θέλομεν πράξει ἔργον ἀβουλίας, προβαίνοντες εἰς τὴν ψήφισιν τῆς συμβάσεως ταύτης. Διὰ τοῦτο ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ἐὰν μὲν ἔχῃ τοιαύτην δήλωσιν, νὰ ἐκθέσῃ ταύτην ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, καὶ ἀναπτύξῃ αὐτὴν, ἐφ’ ὅσον εἶναι ἀνάγκη, ἐὰν δὲ δὲν ἔχῃ, ἤθελον παρακαλέσει αὐτόν, μὴ προτείνων ἐγὼ πρότασιν ἀναβολῆς, νὰ φροντίσῃ νὰ ἀναβάλῃ μέχρις αὔριον, ἵνα μέχρι τῆς αὔριον ἐπιτύχῃ τὰς δηλώσεις, αἵτινες μοὶ φαίνονται ὅτι εἶναι ἀπαραιτήτως ἀναγκαῖαι.

§59Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Μακρὰ συζήτησις ἐπὶ τοῦ θέματος ἐγένετο κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν τῆς συμβάσεως ταύτης, νομίζω δὲ, ὅτι καλὸν εἶναι νὰ ἀνατρέξωμεν εἰς τὴν ἱστορίαν τῆς συμβάσεως, ὅπως ἔχωμεν τὴν ἀληθῆ εἰκόνα τῆς συμβάσεως καὶ διασκεδασθῶσιν αἱ ἀπορίαι, αἵτινες ἐγεννήθησαν ὡς πρὸς τὴν ἑρμηνείαν τῶν ὅρων τῆς συμβάσεως. Ποία ἦτο ἡ θέσις μεταξὺ Ἀγγλίας καὶ Ἑλλάδος; ὑπῆρχε σύμβασις μεταξὺ Ἀγγλίας καὶ Ἑλλάδος, δυνάμει τῆς ὁποίας ἡ μὲν Ἑλλὰς εἶχεν ἐπιτύχει τὴν ἐλάττωσιν τῆς φορολογίας τῆς σταφίδος ἀπὸ 7 σελινίων εἰς 2 σελίνια κατὰ ἑκατόλλιτρον, εἰς ἀντάλλαγμα δὲ τῆς ἐλαττώσεως ταύτης ἀνέλαβε διὰ τοῦ ἄρθρου 1 τῆς συμβάσεως τὴν ὑποχρέωσιν νὰ μὴ αὐξήσῃ τὸν ἐπὶ τῆς σταφίδος φόρον, ὅπως μὴ διὰ τῆς αὐξήσεως ταύτης κατασταθῇ τὸ εἶδος ἀκριβότερον διὰ τοὺς Ἄγγλους. Αὐτὴ ἦτο ἡ σύμβασις. Μετὰ τὴν σύμβασιν ἐγεννήθη ἡ σταφιδικὴ κρίσις, ἡ προκαλέσασα μέτρα νομοθετικὰ πρὸς ἀποτροπὴν τῶν ἀποτελεσμάτων τῆς κρίσεως ταύτης, καὶ δὴ τὸ μέτρον τῆς παρακρατήσεως, ὡς προσωρινὸν κατ’ ἀρχὰς, ὡς διαρκέστερον ἀργότερον, καὶ κατόπιν τὸ μέτρον τῆς αὐξήσεως τοῦ ποσοστοῦ τοῦ παρακρατήματος. Κατὰ τῶν μέτρων τούτων, τῆς παρακρατήσεως πρῶτον, τοῦ ἑτέρου μέτρου κατόπιν, διεμαρτύρετο πάντοτε ἡ Ἀγγλικὴ Κυβέρνησις, ὑποστηρίζουσα, ὅτι τὰ μέτρα ταῦτα ἀντιβαίνουσι πρὸς ῥητὰς διατάξεις τῆς συμβάσεως, ἥτις ἀπαγορεύει πρόσθετον φορολογίαν τῆς σταφίδος εἰς τὴν ὑφισταμένην φορολογίαν κατὰ τὴν στιγμὴν τῆς συνομολογήσεως τῆς συμβάσεως· διεμαρτύρετο ἡ Ἀγγλικὴ Κυβέρνησις, καὶ ἐδήλωσε ῥητῶς, ὅτι ἐπιφυλάσσεται τὰ δικαιώματα αὐτῆς, τὰ ἐκ τῆς συμβάσεως ἀπορρέοντα. Σημειωτέον δὲ, ὅτι ἡ διάρκεια τῆς συμβάσεως εἶχε λήξει, καὶ ἑπομένως ἦτο ἐλευθέρα ἡ Ἀγγλικὴ Κυβέρνησις, χωρὶς νὰ παραβῇ τὰς διατάξεις τῆς συμβάσεως, πρὸς λύσιν ἀμφιβολιῶν, αἱ ὁποῖαι ἠδύναντο νὰ γεννηθῶσιν ὡς πρὸς τὴν ἑρμηνείαν τῆς συμβάσεως, νὰ καταγγείλῃ ταύτην. Ὅτε, μετὰ τὴν ἀποτυχίαν τῶν μέτρων τῆς παρακρατήσεως καὶ τοῦ μέτρου τῆς ἀγορᾶς τοῦ πλεονάσματος διὰ δανείου, ὅπερ αἱ Τράπεζαι εἶχον δώσει εἰς τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν, ἠναγκάσθη ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ καὶ ἕτερα μέτρα πρὸς διάσωσιν τῆς σταφίδος, τοῦ μέτρου τοῦ δανείου καθισταμένου ἀδυνάτου, ἐκρίθη ὅτι ἦτο ἀναγκαῖον νὰ νομοθετηθῇ, ὅπως ὁ φόρος μεταβληθῇ εἰς φόρον εἰς εἶδος. Ὁ λόγος δὲ ἦτο ἁπλούστατος. Διότι, μὴ ὑπάρχοντος μέσου πρὸς ἀγορὰν τοῦ πλεονάσματος, ἐκρίθη, ὅτι ἦτο δυνατὸν διὰ τοῦ μέτρου τούτου ν’ ἀφαιρεθῇ ἓν ποσὸν 40,000,000 λιτρῶν ἑνετικῶν σταφίδος ἐκ τῆς καταναλώσεως. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος, ὁ ὑπαγορεύσας τὸ μέτρον τῆς εἰς εἶδος καταβολῆς τοῦ φόρου ἐπὶ τῆς σταφίδος. Εὐθὺς ὡς ὑπεβλήθη εἰς τὴν Βουλὴν τὸ νομοσχέδιον περὶ τῆς εἰς εἶδος καταβολῆς τοῦ φόρου ἐπὶ τῆς σταφίδος, διεμαρτυρήθη ἀπειλητικώτερον ἡ Ἀγγλικὴ Κυβέρνησις, καὶ εἶπεν ὅτι τὸ μέτρον τοῦτο θεωρεῖ ὡς ἀποτελοῦν μεγαλειτέραν ἔτι παραβίασιν τῶν προηγουμένων μέτρων, μεγαλειτέραν ἔτι παραβίασιν τῶν ὅρων τῆς συμβάσεως, καὶ ἠπείλησε ῥητῶς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν, ὅτι θὰ προβῇ εἰς τὴν καταγγελίαν τῆς συμβάσεως. Ἐδήλωσεν ὅμως ἡ Ἀγγλικὴ Κυβέρνησις, ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἄρῃ τὰς ἐπὶ τοῦ εἰρημένου μέτρου ἀντιρρήσεις αὑτῆς, ἐὰν ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἦτο εὐδιάθετος νὰ προέλθῃ εἰς διαπραγματεύσεις πρὸς χορηγίαν ἀνταλλαγμάτων πρὸς τὴν Ἀγγλικὴν Κυβέρνησιν. Ὡς βλέπετε, Κύριοι, σκοπὸς τῶν ἀνταλλαγμάτων ἦτο, ὅπως δι’ αὐτῶν ἡ Ἀγγλικὴ Κυβέρνησις ἄρῃ τὰς δυσκολίας, ἃς εἶχεν ἐναντίον τῶν νομοθετηθέντων ἤδη μέτρων ὑπὸ τῆς Ἑλλάδος, ἄρῃ τὰς δυσκολίας, ἃς εἶχεν ἐναντίον τοῦ μέτρου τοῦ ὑποβληθέντος διὰ τοῦ νομοσχεδίου περὶ τῆς εἰς εἶδος φορολογίας τῆς σταφίδος. Βλέπετε, ὅτι τὰ πράγματα εἶναι καθωρισμένα...

§60ΣΤΕΦ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐναντίον τοῦ μέτρου, ἢ τοῦ ποσοῦ;

§61Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐναντίον τῶν νόμων τῶν ψηφισθέντων.

§62Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἐναντίον τῶν μέτρων τῶν τε ψηφισθέντων καὶ τῶν ψηφισθησομένων. Κατ’ ἐμέ, τὰ πράγματα εἶναι ὡρισμένα. Ὅτε ἐν τῇ ἀγορεύσει τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἐλέγετο, ὅτι πρὸς ἐπιτυχίαν τῆς πλήρους ἐλευθερίας θὰ ἦτο καλὸν νὰ δοθῶσιν ἀνταλλάγματα, αὐτὸ εἶναι σκέψις τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀποφύγωμεν τὰς δυσκολίας τὰς προερχομένας ἐκ τῆς ἐξετάσεως τῶν πραγμάτων. Προέβη λοιπὸν ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις εἰς συνεννοήσεις πρὸς ἄρσιν τῶν ἀντιρρήσεων, ἃς εἶχεν ἡ Ἀγγλικὴ Κυβέρνησις κατὰ τῶν νομοθετηθέντων μέτρων καὶ κατὰ τοῦ μέτρου τοῦ ὑποβληθέντος εἰς τὴν Βουλὴν, καὶ τοῦ ὁποίου τὴν συζήτησιν, καὶ τὴν κύρωσιν τοῦ νόμου ἐν περιπτώσει ἐπιψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου ὑπὸ τῆς Βουλῆς, ἡ Ἀγγλικὴ Κυβέρνησις εἶχε δηλώσει, ὅτι ἐπέτρεπεν, ὑπὸ τὸν ὅρον τῆς ἀμέσου διαπραγματεύσεως, ὅπως ὑποβληθῇ νέα σύμβασις εἰς τὴν Βουλήν. Αὐτὰ εἶναι τὰ πράγματα. Ἐκ τῆς ἱστορίας δὲ τῶν πραγμάτων ἐξάγεται, ὅτι ἡ ἔννοια τῆς συμβάσεως εἶναι σαφὴς καὶ μὴ δεκτικὴ ἀμφισβητήσεως. Διὰ τῆς συμβάσεως ταύτης ἀπεκτήσαμεν τί; τὴν ἄρσιν τῶν ἀντιρρήσεων τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως κατὰ τῶν νομοθετηθέντων μέτρων, τουτέστι κατὰ τοῦ μέτρου τῆς παρακρατήσεως, πρὸς ἄρσιν τῶν ἀντιρρήσεων κατὰ τοῦ μέτρου τῆς φορολογίας τῆς σταφίδος εἰς εἶδος. Τοῦτο ἐπετύχομεν. Ἐπετύχομεν ὅμως καί τι περισσότερον, τὸ ὁποῖον ἐγὼ θεωρῶ σπουδαιότερον τῶν ἄλλων, καὶ τοῦτο εἶναι, ὅτι σύμβασις, ἡ ὁποία εἶχε λήξει, ἀνενεώθη ἐπὶ πενταετίαν, ἄρα ἀπεκτήσαμεν τοῦτο, ὅτι ἐπὶ πέντε ἔτη ἀκόμη δὲν ἔχομεν τὸν φόβον, ὅτι ἡ Ἀγγλικὴ Κυβέρνησις δύναται νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὴν φορολογίαν τῶν ἑπτὰ σελινίων κατὰ ἑκατόλλιτρον, φορολογίαν ἥτις θὰ ἐσήμαινε τὴν πλήρη καταστροφὴν τῆς σταφίδος, οἱαδήποτε καὶ ἂν ἤθελον ληφθῆ μέτρα πρὸς σωτηρίαν αὐτῆς. Σημειώσατε δὲ, ὅτι τὸ ἀπόκτημα τοῦτο ἔχει ἔτι μεγαλειτέραν σημασίαν σήμερον. Πάντες γινώσκομεν, ὅτι ἐν Ἀγγλίᾳ ἐπικρατοῦσι σήμερον ἰδέαι ἄλλαι ἢ ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι ἐπεκράτουν καθ’ ἣν στιγμὴν συνωμολογήθη ἡ σύμβασις, διότι τότε ἦτο δόγμα πλέον τῆς Ἀγγλικῆς πολιτικῆς ἡ πλήρης ἐλευθερία τοῦ ἐμπορίου, ἔκτοτε δὲ, ὡς γνωρίζετε, ἐνέργειαι καταβάλλονται, ὅπως ἡ Ἀγγλία ἐγκαταλείψῃ τὴν ἀρχὴν τῆς πλήρους ἐλευθερίας τοῦ ἐμπορίου. Πολὺ φοβοῦμαι, ὅτι εἶναι δυνατὸν, αἱ ἰδέαι αὗται, αἱ ὁποῖαι ἀληθῶς δὲν ἐπικρατοῦσι σήμερον, νὰ ἐπικρατήσωσιν αὔριον· ἐν περιπτώσει δὲ, καθ’ ἣν ἤθελον ἐπικρατήσει αἱ ἰδέαι αὗται ἐν Ἀγγλίᾳ, βεβαίως θέλουσι στραφῆ πρὸς ἐκεῖνα τὰ προϊόντα, τὰ ὁποῖα δὲν θεωροῦνται ὡς προϊόντα πρώτης ἀνάγκης. Ἑπομένως φρονῶ, ὅτι ἀποτελεῖ μέγα ἀπόκτημα ἡ βεβαιότης, ὅτι ἐπὶ πενταετίαν ἐξησφαλίσαμεν φορολογίαν ἐλαφρὰν εἰς χώραν μεγάλης καταναλώσεως τῆς σταφίδος. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἔννοια τῆς συμβάσεως. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ ἀνταλλάγματα, βεβαίως ἡ ἀξία αὐτῶν ἀνέρχεται εἰς 347,000 φράγκα. Αἱ 347,000 φράγκα ἰσοδυναμοῦσι πρὸς 500,000 περίπου δραχμάς· μὴ λησμονεῖτε ὅμως, ὅτι ἡ διαφορὰ αὕτη ἐν τοῖς πράγμασι δὲν θὰ πραγματοποιηθῇ, διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον, ὅτι ὑπάρχουσιν εἴδη, τῶν ὁποίων ἐλαττοῦται ἡ φορολογία, καὶ τῶν ὁποίων βεβαίως ἡ κατανάλωσις κατὰ πολὺ θέλει αὐξήσει, καὶ ἑπομένως δὲν θὰ ἔχωμεν ἐν τῷ μέλλοντι τὴν διαφοράν, ἥτις φαίνεται, ὅταν λαμβάνωμεν ὑπ’ ὄψιν τὴν κατανάλωσιν, ἡ ὁποία γίνεται σήμερον. Ἑπομένως φρονῶ, Κύριοι, ὅτι, ἀσχολούμενοι εἰς τὴν συζήτησιν τῆς συμβάσεως, πρέπει νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὰς περιστάσεις, αἵτινες τὴν σύμβασιν ὑπηγόρευσαν. Τώρα ἄλλο ζήτημα γεννᾶται. Προκειμένου περὶ συζητήσεως μέτρου, τὸ ὁποῖον εἶναι δυνατὸν νὰ δώσῃ ἀφορμὴν εἰς διαμαρτυρίας ἄλλας, ἀσχέτους πρὸς ἐκείνας, ἃς ἐγέννησαν τὰ ἤδη ληφθέντα μέτρα, θὰ ἦτο ἴσως φρόνιμον ν’ ἀναβληθῇ ἡ ψήφισις τῆς συμβάσεως εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν μέχρις οὗ τὸ ζήτημα λυθῇ, διότι εἶναι δυνατὸν νὰ προκύψωσιν ὄχι πλέον διαμαρτυρίαι ἐπὶ τῶν ζητημάτων ἐκείνων, περὶ ὧν ἐγένοντο ἤδη διαμαρτυρίαι· θὰ ἦτο ἴσως φρόνιμον, ἐπαναλαμβάνω, νὰ ἀναβληθῇ ἡ ψήφισις τῆς συμβάσεως εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν μέχρις οὗ τὸ ζήτημα τοῦτο λυθῇ. Τὴν σκέψιν ταύτην ὑποβάλλω εἰς τὴν κρίσιν τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία εἶναι ἁρμοδιωτέρα νὰ κρίνῃ. Ἐγὼ ἐνόμισα, ὅτι εἶχον καθῆκον νὰ εἴπω, τίνες οἱ λόγοι οἱ προκαλέσαντες τὴν σύμβασιν, νὰ εἴπω εἰς τὴν Βουλὴν, τίς ἡ ἑρμηνεία τῆς συνομολογηθείσης συμβάσεως κατὰ τὰς σκέψεις τῆς Κυβερνήσεως, ἥτις συνωμολόγησε τὴν σύμβασιν.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Δραγούμης ἔχει τὸν λόγον.

§64ΣΤΕΦ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Καίτοι ἡ ἀπάντησις, ἣν ἔδωκεν ἐπὶ τοῦ θέματος ὁ κ. ἐκ Κερκύρας Βουλευτὴς, νομίζω ὅτι δὲν ἀνταποκρίνεται εἰς ὅσα ἐγὼ εἶπον, διότι ἐγὼ δὲν ἔψεξα τὴν σύμβασιν, ἀπ’ ἐναντίας ἐδήλωσα, ὅτι εἶμαι ὑπὲρ αὐτῆς, καὶ προσέτι γνωρίζω κατὰ βάθος τὸ εὐεργέτημα τὸ ἐκ τῆς παρατάσεως τῆς κειμένης συμβάσεως ἐπὶ πενταετίαν, τὸ εὐεργέτημα τῆς ἀρχικῆς συνομολογήσεως αὐτῆς ἐπὶ δεκαετίαν, εὐεργέτημα ὅπερ εἰς φράγκα χρυσᾶ ὑπολογιζόμενον ἀνέρχεται εἰς 7,000,000 παρ’ ὀλίγας χιλιάδας φράγκων, —διότι ἀληθῶς ἑπτὰ ἑκατομμύρια φράγκα χρυσᾶ ὑπὲρ τῆς σταφίδος παραχωροῦνται ὑπὸ τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως δυνάμει τῆς κειμένης συμβάσεως, —καίτοι, λέγω, δὲν νομίζω ὅτι προσῆκεν ὡς ἀπάντησις εἰς ὅσα ἐγὼ εἶπον, ἡ παρέμβασις τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Κερκύρας ὑπῆρξε χρησιμωτάτη, διότι ἀνέπτυξε τὸ ζήτημα ὡς ἡ Κυβέρνησις ἡ διαπραγματευθεῖσα τὰ ἀνταλλάγματα ἀντελαμβάνετο αὐτὰ, καὶ ἔδωκε φῶς εἰς τὴν Βουλὴν πληρέστερον ἢ ὅ,τι διὰ τῆς συζητήσεως τῆς περιωρισμένης, ἥτις ἐγένετο μέχρι τοῦδε. Ἀλλὰ καὶ ἐγὼ αὐτὸς, ὅτε ἀπεφαινόμην, λέγων ὅτι νομίζω ὅτι ἀναλαμβάνομεν τὴν ἐλευθερίαν ἡμῶν λόγῳ τῆς διατάξεως τῆς γενικῆς, ἥτις περιέχεται ἐν τῇ νέᾳ συμφωνίᾳ, καὶ ἐγὼ αὐτὸς ἔστην πρὸ τῆς ἰδέας, ὅτι πιθανὸν νὰ ἐννοῆται ἐν τῇ διατάξει, τοῦτο μόνον νὰ ἀφεθῇ ἐλεύθερον ἐφεξῆς εἰς ἡμᾶς, ὅπερ ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Κερκύρας ὥρισεν ὅτι ἦτο τὸ καθ’ οὗ ἡ διαμαρτύρησις κακὸν, ὅτι δηλαδὴ τὸ περιλαμβανόμενον ἐν τοῖς νόμοις ἐκείνοις, τοῖς πρότερον ψηφισθεῖσι, καὶ κατὰ τὸν τρόπον τῶν νομοθετηθέντων φορολογικῶν ὅρων καὶ κατὰ τὸ ποσὸν τὸ ὁρισθὲν, ἐκεῖνο καὶ μόνον ἐσκόπει ἡ διαμαρτυρία, ἡ κατ’ ἐκείνων καὶ μόνων, ἡ περαιτέρω διαμαρτυρία αἴρεται, ἐὰν διατηρηθῶσι. Καίτοι τοῦτο καὶ ἐγὼ οὕτως ἐφρόνουν, νομίζω ὅτι θὰ ἦτο ἀναγκαῖον σήμερον, ὡς ἐτόνισα, ὅτε ἔχομεν νέας ὑποθέσεις ἀνὰ χεῖρας σταφιδικὰς, νὰ φροντίσωμεν ν’ ἀσφαλισθῶμεν διὰ θετικωτέρων δηλώσεων τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως, δυναμένων νὰ καθοδηγήσωσιν ἡμᾶς, μέλλοντας νὰ προβῶμεν εἰς νέας ἀποφάσεις, ὅπως μετὰ προσοχῆς βαίνοντες, πρὶν ἢ ἐπιψηφίσωμεν αὐτὰς, ἀνακόψωμεν τὸν δρόμον, μὴ παραχωροῦντες διὰ τὸ τοιοῦτον ἐκ τῆς συμβάσεως ὄφελος ἀνταλλάγματα μεγαλείτερα, ἐνῷ μετ’ ὀλίγας ἡμέρας δυνατὸν νὰ τρέξωμεν τὸν κίνδυνον νέας διαμαρτυρίας. Τὸ ἀντάλλαγμα, περὶ οὗ πρόκειται, ἔχω καὶ ἐγὼ τὴν πεποίθησιν, ὅτι δὲν θὰ ἦναι ποσὸν μόνον 347,000 φράγκων χρυσῶν, καθόσον θ’ αὐξήσῃ ἡ εἰσαγωγή· ἀλλ’ αἱ λεγόμεναι 347,000 φράγκα, καλῶς ἐβεβαίωσα πρὸ ὀλίγου, ὅτι εἶναι 500,000 δραχμαί· καὶ δὲν ἦτο ὀρθὴ ἡ παρατήρησις τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Κυθήρων Βουλευτοῦ, ἣν ἀπεδέχθην ἐκ τοῦ προχείρου, ὅτι πρόκειται περὶ ἑκατομμυρίου, διότι αἱ ἐλαττώσεις, αἱ παρασχεθεῖσαι σήμερον διὰ τῆς συμβάσεως εἰς τὴν Ἀγγλικὴν Κυβέρνησιν, εἶναι ἐλαττώσεις ἐπὶ κεφαλαίων, ἐφ’ ὧν δὲν ὑπάρχει σύμβασις, εἶναι συμβατικοὶ δασμοὶ ἐκ χαρακτηρισμοῦ, ὄχι συμβατικοὶ δασμοὶ ὡς ἐκ τῆς ὑπάρξεως τῆς συμβάσεως. Λοιπὸν τὸ 1,45 ἐφαρμόζεται ταύτην τὴν στιγμὴν ἐπὶ τῶν ἐδαφίων τούτων, καὶ ἑπομένως 347,000 φράγκα πρὸς 1,45 εἶναι 508,411 δραχμαί.

§65Γ. ΠΟΛΥΓΕΝΗΣ. Δὲν εἶναι πόσον.

§66ΣΤΕΦ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τόσον εἶναι.

§67Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ἔχει καμμίαν σημασίαν.

§68ΣΤΕΦ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Πρόκειται λοιπὸν περὶ σπουδαίου ποσοῦ· ἀλλ’ ἀδιάφορον· τὸ ποσὸν τοῦτο καλῶς θυσιάζεται διὰ τὸν σκοπὸν τῆς συμβάσεως. Ἀλλὰ καὶ πάλιν λέγω ἐκεῖνο, ὅπερ ὁ ἀξιότιμος ἐκ Κερκύρας Βουλευτὴς πρὸ ὀλίγου ἐτόνισεν, ὅτι, προκειμένου νὰ λύσωμεν ζητήματα σταφιδικὰ, ἅτινα, ὡς φαίνεται ἐκ τῆς ἀρχῆς τῆς τεθείσης, εἶναι ζητήματα νέας εἰσφορᾶς, νέας προσθήκης φόρου, εἶναι φρόνιμον νὰ σκεφθῶμεν, μήπως πρὶν ἢ ψηφίσωμεν τὴν σύμβασιν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀσφαλίσωμεν ἡμᾶς αὐτοὺς κατὰ διαμαρτυριῶν νέων τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως, προκληθησομένων ἐκ τῶν νέων προτάσεων, ἐκ τῶν νέων ἀναγκῶν τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως. Τοῦτο δύναται νὰ ἐπιτευχθῇ δι’ ἄλλου τρόπου· δυνάμεθα νὰ ψηφίσωμεν τὴν σύμβασιν, ὅπως ἔχῃ τὴν σύμβασιν ἡ Κυβέρνησις ἑτοίμην πρὸς ἀνταλλαγὴν μετὰ τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν πρὸς τὴν Ἀγγλικὴν Κυβέρνησιν, ὅτι ἡ σύμβασις, ὡς ἐψηφίσθη, δὲν θέλει λάβει τὴν προσήκουσαν κύρωσιν πρὶν ἢ λυθῶσι ζητήματα, ἅτινα εἶναι δυνατὸν νὰ γεννήσωσι νέας δυσχερείας. Τὰ ζητήματα ταῦτα δὲν ἔχουσι πάντοτε μίαν καὶ τὴν αὐτὴν μορφὴν, ὥστε νὰ λύωνται δι’ ἑνὸς καὶ τοῦ αὐτοῦ κανόνος. Βεβαίως μετ’ ἀνειλημμένας ἐκ τῆς διαπραγματεύσεως ὑποχρεώσεις εἶναι ὑπόχρεος ἡ Κυβέρνησις νὰ ὑποβάλῃ τὴν σύμβασιν εἰς τὴν Βουλήν, ἥτις εἶναι ἐλευθέρα νὰ ψηφίσῃ ἢ μὴ ψηφίσῃ αὐτήν, ἀλλ’ ὑπάρχουσι καὶ περιστάσεις, καθ’ ἃς καὶ ψηφισάσης τῆς Βουλῆς δὲν ἐπακολουθεῖ ἔπειτα κύρωσις. Τοῦτο ἐγένετο ἤδη ἄλλοτε ὑπὸ τῆς Ἑλλάδος, καὶ ἐγένετο κατὰ τρόπον, ὥστε δὲν ὑπῆρξε κίνδυνος διαμαρτυρίας τελεσφόρου ἐκ μέρους τῆς Γαλλικῆς Κυβερνήσεως. Ἡ Βουλὴ εἶχεν ἐψηφισμένην τότε τὴν σύμβασιν τὴν περὶ Δελφῶν, ἣν ἡ Κυβέρνησις ὑπέβαλεν εἰς αὐτήν, ἀλλ’ ἐπειδὴ ἐν τῷ μεταξὺ ἐτελέσθησαν ἐν Γαλλίᾳ πράξεις, αἵτινες τὴν Γαλλίαν δὲν εἶχον πρὸς τὴν Ἑλλάδα ἐν ᾗ θέσει, λόγῳ συμφωνιῶν ἐκ διαπραγματεύσεως, ἦτο καθ’ ὃν χρόνον συνωμολογεῖτο ἡ περὶ τῶν Δελφῶν σύμβασις, ἀντέλεξε μὲν ἡ Γαλλία διὰ τὴν μὴ κύρωσιν, ἀλλ’ εἰς τὰς παρατηρήσεις τῆς Γαλλικῆς Κυβερνήσεως ἀντετάχθησαν ὑπὸ τῆς Ἑλληνικῆς ἄλλαι, αἵτινες ἔπεισαν αὐτὴν, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ ἐπιμείνῃ, καὶ ἐν δευτέρᾳ ἐξετάσει τὸ ζήτημα ἐλύθη ὑπὲρ ἡμῶν.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Εὐταξίας ἔχει τὸν λόγον.

§70ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§71ΑΡ. ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Ὅτε, Κύριοι, ἐψηφίσθη ἐν τῇ Ἑλληνικῇ Βουλῇ ὁ νόμος τῆς παρακρατήσεως, ὑπῆρχεν ἡ περὶ σταφίδος σύμβασις τοῦ 1890 μετὰ τῆς Ἀγγλίας. Ψηφισθείσης τῆς παρακρατήσεως κατὰ τὸ 1895, οὐδεμία διαμαρτυρία προεβλήθη ὑπὸ τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως.

§72Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Πῶς ὄχι; Βεβαίως ἀμέσως.

§73ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Κατειχόμην τοὐλάχιστον ὑπὸ τῆς ἐντυπώσεως, ὅτι οὐδὲν προσδιωρίσαμεν ποσοστὸν, διότι, ὅτε ἐψηφίσθη ἡ παρακράτησις, ἡμεῖς τότε προσδιωρίσαμεν ἄλλοτε 15%, ἄλλοτε 17½% καὶ ἄλλοτε 20%. Νομίζω ὅτι δὲν εἶχεν ἐπέλθει παρατήρησις, καὶ εἰς τοῦτο ἐπιμένω.

§74Ν. ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπῆλθε.

§75ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Νομίζω ὅτι ἐπῆλθεν ἡ παρατήρησις αὕτη ὅτε νέον νομοσχέδιον εἰσήχθη εἰς τὴν Βουλήν, διὰ νὰ αὐξηθῇ ἡ παρακράτησις, ὅτε εἰσήχθη τὸ νομοσχέδιον τοῦ φόρου εἰς εἶδος.

§76Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ὄχι. Μελετήσατε τὸ ζήτημα.

§77ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Ὅτε εἰσήχθη τὸ νομοσχέδιον τοῦ φόρου εἰς εἶδος, ἀκριβῶς δὲν ἐπρόκειτο περὶ ἐπαυξήσεως τῆς παρακρατήσεως, διότι νομίζω ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις δὲν ἔπραξεν ἄλλο τι ἢ νὰ ἀγοράσῃ πλεόνασμα, ἢ νὰ δώσῃ τὰ χρήματα τοῦ φόρου εἰς τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν, ὅπως ἀγοράσῃ πλεόνασμα. Τὸ πλεόνασμα εἶχε ψηφισθῆ καὶ προγενεστέρως εἰς τὴν Βουλήν, καὶ εἶχε δοθῆ ἡ ἄδεια εἰς τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν νὰ ἀγοράζῃ πλεόνασμα, καὶ ἐπὶ τῆς ἀγορᾶς τοῦ πλεονάσματος οὐδεμία ἐπῆλθε παρατήρησις ἐκ μέρους τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως. Κατόπιν τούτου—εἶναι ἡ ἰδέα μου—ἐζητήθη νὰ αὐξηθῇ τὸ παρακράτημα εἰς 24% ἢ 30%, καὶ τότε ἦλθον αἱ ἔντονοι διαμαρτυρίαι τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως. Ἐν τῇ περιπτώσει ταύτῃ ἐνόμισεν ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ὅτι ἠδύνατο νὰ φέρῃ τὸν φόρον εἰς εἶδος, ἀντὶ εἰς χρῆμα, ἄνευ διαμαρτυριῶν τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως. Νομίζω δὲ, ὅτι οὐδὲν ἄλλο ἔπραξε τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος ἢ νὰ δώσῃ τὸ χρῆμα, τὸ ὁποῖον εἰσέπραττε διὰ τοῦ φόρου, εἰς ἀγορὰν πλεονάσματος· νομίζω δὲ, ὅτι δὲν ὑπεστηρίχθη ἀρκούντως τὸ ζήτημα τοῦτο, διότι δὲν ἐπρόκειτο περὶ φόρου εἰς εἶδος, ἀλλὰ περὶ ἀγορᾶς πλεονάσματος ὑπὸ τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους. Κάμνω λόγον περὶ τούτου, διότι, ὡς ὁ ἀξιότιμος ἐκ Λοκρίδος Βουλευτὴς εἶπε, τώρα ἔχομεν νέα μέτρα, σχετικῶς πρὸς τὴν μετὰ τῆς Ἀγγλίας σύμβασιν. Ἐὰν δὲ ἐπέλθῃ ἡ ψήφισις τοῦ μέτρου τοῦ προτεινομένου, ἐὰν ὑφίσταται τὸ νομοσχέδιον περὶ καταργήσεως τοῦ φόρου εἰς εἶδος, καὶ ἐὰν ὑφίστανται λόγοι διαμαρτυρίας τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸ ζήτημα τοῦ φόρου εἰς εἶδος, εἶναι ἀνάγκη νὰ δηλωθῇ, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ φόρου, ἀλλὰ περὶ ἀγορᾶς πλεονάσματος.

§78ΣΤΕΦ. ΣΚΟΥΛΟΥΔΗΣ. Ἤκουσα νὰ ζητῆται ὑπὸ τριῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων ἡ ἀναβολὴ τῆς εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν ἐπιψηφίσεως τῆς συμβάσεως. Ἀλλ’ ὀφείλω νὰ δηλώσω, ὅτι δὲν βλέπω τὸν λόγον τῆς ζητουμένης ἀναβολῆς. Ἐκ τῶν ἐξηγήσεων, ἃς ἔδωκεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Κερκύρας Βουλευτὴς, προέκυψε, καὶ ἐπείσθησαν, πιστεύω, πάντες, ὅτι τὰ ἀνταλλάγματα, τὰ ὁποῖα διὰ τῆς ὑπὸ συζήτησιν συμβάσεως ἔδωκεν εἰς τὴν Ἀγγλίαν ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, ἀφεώρων ἀκριβῶς εἰς τὸ ποσοστὸν τῆς παρακρατήσεως, ὅπερ ἐτύγχανεν ἐψηφισμένον κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, καὶ εἰς τὴν ἐπίσης ἐψηφισμένην καταβολὴν τοῦ φόρου τῆς σταφίδος εἰς εἶδος. Τουτέστιν ἡ Ἀγγλικὴ Κυβέρνησις, καθ’ ἣν στιγμὴν συνεβάλλετο μετὰ τῆς Ἑλληνικῆς, εἶχεν ὑπ’ ὄψει γνωστὰ, ὡρισμένα ποσοστὰ, τὰ ἤδη νενομοθετημένα, καὶ ἀπέναντι τῶν ὡρισμένων τούτων ἀριθμῶν καὶ ποσοστῶν ἐζήτησεν — ὅπως μὴ καταγγείλῃ τὴν σύμβασιν τοῦ 1892 — ἀνταλλάγματα, καὶ πρὸς τούτοις, ὅτι τὰ ἀνταλλάγματα ταῦτα, ἀναγραφόμενα ἐν συμβάσει, θέλουσι κυρωθῆ ὑπὸ τῆς Βουλῆς ἐν τῇ ἀμέσως ἑπομένῃ Συνόδῳ. Καὶ ἐν μὲν τῇ Συνόδῳ ἐκείνῃ, ἕνεκα τῶν γνωστῶν γεγονότων, δὲν ἐδόθη καιρὸς, ὅπως συζητηθῇ ἡ σχετικὴ σύμβασις, σήμερον δὲ γίνεται παρατήρησις, ὅτι, ἐπειδὴ, ἐν ᾗ περιπτώσει ἡ θρυλουμένη περὶ τῶν σταφιδικῶν σύμβασις πραγματοποιηθῇ καὶ ἐν ᾗ περιπτώσει ἐν τῇ συμβάσει ταύτῃ ἤθελε πάλιν αὐξηθῆ τὸ ποσὸν τὸ καταβαλλόμενον ὑπὸ τῶν παραγωγῶν εἰς χρῆμα ἢ εἰς εἶδος, καὶ δυνάμενον νὰ χαρακτηρισθῇ ὑπὸ τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως ὡς πρόσθετος φορολογία εἴτε ὡς αὔξησις τῆς φορολογίας τῆς ἀναγεγραμμένης καὶ συμπεφωνημένης διὰ τῆς συμβάσεως τοῦ 1892, δύναται ἡ Ἀγγλικὴ Κυβέρνησις νὰ ζητήσῃ πρόσθετα ἀνταλλάγματα, καλὸν εἶναι νὰ μὴ σπεύσωμεν εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τῆς ὑπὸ συζήτησιν συμβάσεως. Ἀλλ’ ἐρωτῶ τὴν Βουλήν: ὁποία τις σχέσις ὑπάρχει μεταξὺ τῆς ὑποβεβλημένης συμβάσεως, τῆς ἀναφερομένης εἰς αὔξησιν φορολογίας νενομοθετημένην ἤδη ἀπὸ τοῦ παρελθόντος ἔτους, καὶ νέων ἀπαιτήσεων, τὰς ὁποίας εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ προβάλῃ ἡ Ἀγγλικὴ Κυβέρνησις, ἐὰν διὰ τῆς περὶ ἑνιαίας διαχειρίσεως τῆς σταφίδος συμβάσεως εἰσαχθῇ εἰς τὴν Βουλὴν νέα ἐπιβάρυνσις τῆς φορολογίας τῆς σταφίδος; Ἐὰν τότε ἡ Ἀγγλικὴ Κυβέρνησις φρονῇ ὅτι δικαιοῦται νὰ ζητήσῃ νέα πρόσθετα ἀνταλλάγματα, βεβαίως θὰ τὰ ζητήσῃ. Ἀλλ’ ὁποῖον κέρδος ἔχομεν ἡμεῖς, ἐὰν ἀναβάλωμεν σήμερον τὴν ψήφισιν τῆς ὑπὸ συζήτησιν συμβάσεως, τῆς ἀφορώσης, ἐπαναλαμβάνω, εἰς αὔξησιν φορολογίας ἤδη νενομοθετημένην; Τί θέλομεν πορισθῆ ἐκ τῆς ἀναβολῆς; Τοὐναντίον φρονῶ, ὅτι ἡ ἁβρότης, ἡ ὀφειλομένη πρὸς Κυβέρνησιν Κράτους, τὸ ὁποῖον ἔδωκε πρὸς ἡμᾶς δείγματα εὐμενείας, ἀπεδέχθη δὲ τὴν ἐπὶ μίαν πενταετίαν παράτασιν τῆς συμβάσεως τοῦ 1892,— πάντες δὲ καλῶς ἐκτιμῶμεν τὴν ἀξίαν τῆς παρατάσεως ταύτης, — ἡ ἁβρότης, λέγω, ἐπιβάλλει νὰ μὴ ἀναβάλωμεν ἐπὶ πλέον τὴν ψήφισιν. Ἀλλὰ πλὴν τούτων ἔχομεν καὶ τὴν δήλωσιν τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως, ὅτι, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὴν σύμβασιν τῆς «Ἑνιαίας», περὶ ἧς γίνεται λόγος, ἡ Ἀγγλικὴ Κυβέρνησις ἐπιφυλάσσεται νὰ κρίνῃ, κατὰ πόσον τὰ ἀποτελέσματα, τὰ ἐκ τῆς συμβάσεως ταύτης, θὰ θίγωσι τὰ συμφέροντα τῶν Ἄγγλων ἐμπόρων. Ἀλλ’ ἵνα κρίνῃ ἡ Ἀγγλικὴ Κυβέρνησις κατὰ πόσον θὰ θίγωνται τὰ συμφέροντα τῶν Ἄγγλων ἐμπόρων, δέον πρῶτον νὰ ψηφισθῇ ἡ σταφιδικὴ σύμβασις, νὰ τεθῇ εἰς ἐφαρμογήν, καὶ μετὰ πάροδον χρόνου νὰ παρουσιασθῶσι τ’ ἀποτελέσματα αὐτῆς. Πρέπει λοιπὸν μέχρι τοῦ ἀορίστου τούτου χρόνου νὰ παραμένῃ ἐκκρεμὴς ἡ ψήφισις τῆς συμβάσεως, παρὰ τὴν ὑποχρέωσιν, ἣν ἀνελάβομεν; Διὰ πάντας τοὺς λόγους τούτους φρονῶ, κύριε Πρόεδρε, ὅτι πρέπον εἶναι νὰ προβῶμεν ἄνευ περαιτέρω ἀναβολῆς εἰς τὴν ψήφισιν τῆς προκειμένης συμβάσεως, ἐὰν δὲ βραδύτερον ἡ Ἀγγλικὴ Κυβέρνησις, λόγῳ τῆς νέας σταφιδικῆς συμβάσεως, ἐὰν αὕτη ψηφισθῇ, ζητήσῃ ἀνταλλάγματα πρόσθετα, τότε πάλιν ἡ Βουλὴ θέλει σκεφθῆ ἐπὶ ἐκείνων.

§79Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§80ΔΙΟΝ. ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Νομίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ἡ ἀναβολὴ τοῦ νομοσχεδίου ἐπιβάλλεται ἐξ αὐτῶν τῶν πραγμάτων, καὶ πιστεύω ὅτι ἡ ὀξύνοια τοῦ κυρίου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως θὰ κατίδῃ τὴν ἀνάγκην ταύτην. Δὲν πρόκειται δὲ περὶ ἀναβολῆς ἐπ’ ἀόριστον, οὔτε περὶ ἀπομακρύνσεως τῆς Κυβερνήσεως ἀπὸ τῶν συντεθειμένων. Καὶ ὁ λόγος, δι’ ὃν ὑποστηρίζω τὴν σύστασιν περὶ ἀναβολῆς, στηρίζεται εἰς τοῦτο· ἀφ’ ἑνὸς μὲν διότι ἡ κύρωσις τῆς συμβάσεως, τοῦ νομοσχεδίου τοῦ κυροῦντος τὴν σύμβασιν, ἔρχεται εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν, καὶ ἑπομένως, ἀφοῦ ψηφισθῇ κατὰ τὴν ἑσπέραν ταύτην, δὲν ἐπιτρέπεται πλέον ἡ ἐπάνοδος εἰς τὰ προλεχθέντα, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἡ σύμβασις μετὰ τῆς Ἀγγλίας προϋποθέτει μονιμοποίησίν τινα εἰς τὰ τῆς φορολογίας καὶ τὰ λοιπὰ τῆς σταφίδος. Ἀλλ’ ἡ μονιμοποίησις αὕτη εἶναι, νομίζω, μακρὰν ἀπὸ τοῦ νὰ ἀποτρέψῃ ἡμᾶς τοῦ σκοποῦ, τὸν ὁποῖον ἔχομεν πάντες ὑπ’ ὄψει, ὅτι κατὰ τὴν στιγμὴν ταύτην γίνονται διαπραγματεύσεις περὶ συμβάσεως ἀκριβῶς περὶ σταφίδος, καὶ ἐξ ἀφορμῆς τῶν διαπραγματεύσεων τούτων ἔχομεν ἐνδεχομένας διαμαρτυρίας ἐκ μέρους τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως, ὑποτιθεμένου, ὅτι ἡ σύμβασις μετὰ τῆς Ἀγγλίας ψηφίζεται. Καὶ ὅταν κατόπιν ἔλθῃ ἡ ψήφισις τῆς συμβάσεως περὶ τῆς σταφίδος μετὰ τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν ἢ τῆς ὁμάδος, ἥτις ἀντιπροσωπεύεται ὑπὸ τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν, καὶ ἐγερθῶσι τότε νέαι διαμαρτυρίαι καὶ ἀμφιβολίαι περὶ τῆς ἑρμηνείας τῆς ἐψηφισμένης ἤδη συμβάσεως, θὰ ἐπανέλθωμεν πάλιν εἰς νέας διαπραγματεύσεις;

§81Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Ἀναγκαίως.

§82ΔΙΟΝ. ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Καὶ ἄνευ ἀνταλλαγμάτων; Νομίζω ὅτι ἔργον φρονήσεως εἶναι, φρονήσεως ἐπιβεβλημένης καὶ ἐνδεδειγμένης, ἀφοῦ μετ’ ὀλίγας ἡμέρας, ὡς ἐλπίζω, θὰ ἔλθῃ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ἡ σύμβασις ἡ μετὰ τῆς ὁμάδος τῆς ἀντιπροσωπευομένης ὑπὸ τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν...

§83Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχομεν τὴν ὑποχρέωσιν.

§84Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Καὶ ἠθικὴν ὑποχρέωσιν.

§85Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἠθικὴν καὶ νομικὴν ὑποχρέωσιν.

§86ΔΙΟΝ. ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Δυοῖν θάτερον, ἢ θὰ ἔλθῃ σύμβασις τοιαύτη ὑπογεγραμμένη ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ἐνώπιον τῆς Βουλῆς πρὸς κύρωσιν, ἢ δὲν θὰ ἔλθῃ σύμβασις, καὶ τότε...

§87ΑΛΕΞ. ΦΩΤΗΛΑΣ. Ἐὰν ὅμως ἡ Ἀγγλικὴ Κυβέρνησις καταγγείλῃ τὴν ὑπάρχουσαν σύμβασιν; Αὐτὸ εἶναι τὸ ζήτημα.

§88ΔΙΟΝ. ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Νομίζω ὅτι αἱ Κυβερνήσεις ἐν γένει, κύριε συνάδελφε, καὶ ἰδίως ἡ Ἀγγλική, δὲν ἄγονται ἐκ πεισμάτων.

§89Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἵνα μὴ συζητῶμεν ἐπὶ ὑποθέσεων, θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ δηλώσω, ὅτι ἔχω ἤδη τὴν ἀπάντησιν τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως· λυποῦμαι δέ, διότι μὴ προλαβὼν τοὺς λαβόντας τὸν λόγον δὲν ἐδήλωσα ἀπ’ ἀρχῆς ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τοῦτο.

§90ΔΙΟΝ. ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Τότε καταπαύω τὸν λόγον.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ ὁ κύριος Πονηρόπουλος βεβαίως μετὰ τοῦτο παραιτεῖται τοῦ λόγου. Ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἔχει τὸν λόγον.

§92Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Πρωθυπουργός). Κύριοι, ζητῶ παρ’ ὑμῶν συγγνώμην, διότι ἀπ’ ἀρχῆς τῆς συζητήσεως δὲν ἐξέθηκα πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ τῆς στάσεως τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως, σχετικῶς πρὸς τὸ ὑποβληθὲν εἰς τὴν Κυβέρνησιν σχέδιον συμβάσεως περὶ ἑνιαίας διαχειρίσεως τῆς σταφίδος. Ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας, καθ’ ἣν ἀνέλαβον τὴν ἀρχὴν, μοὶ ἔκαμε τὴν τιμὴν ὁ πρέσβυς τῆς Ἀγγλίας νὰ μὲ ἐπισκεφθῇ καὶ νὰ μοὶ δηλώσῃ, ὅτι ἡ περιλαμβανομένη ἐν τῷ σχεδίῳ ἐκείνῳ τῆς συμβάσεως διάταξις, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ καταβάλλωνται κατὰ χιλιάδα λιτρῶν ἑνετικῶν σταφιδοκάρπου δραχ. 7 πρὸς τὴν συσταθησομένην ἑταιρείαν ἑνιαίας διαχειρίσεως, κατὰ τὴν ἰδίαν του προσωπικὴν γνώμην ἀντιτίθεται πρὸς τὰ συνωμολογημένα πρὸς τὴν Ἀγγλικὴν Κυβέρνησιν, ἀλλ’ ἐτόνισεν ὅτι πρόκειται περὶ ἰδίας προσωπικῆς ἐκτιμήσεως τῶν πραγμάτων, ὅτι ἐζήτησεν ὁδηγίας παρὰ τῆς Κυβερνήσεώς του ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου, καὶ ὅτι τὰς ἀναμένει. Τότε παρεκάλεσα τὸν Ἄγγλον πρεσβευτὴν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ ζητήσῃ ὅσον τὸ δυνατὸν ταχυτέραν τὴν ἀπάντησιν τῆς Κυβερνήσεώς του, καὶ μοὶ ὑπεσχέθη ὅτι θὰ συντελέσῃ εἰς τοῦτο. Ἡ ἀπάντησις τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως μοὶ ἀνεκοινώθη προχθὲς τὴν πρωΐαν ὑπὸ τοῦ Ἄγγλου πρέσβεως. Πρὶν ἢ ὅμως προβῶ εἰς τὴν ἐνώπιον ὑμῶν ἀνάπτυξιν τοῦ περιεχομένου, — δυστυχῶς δὲν ἔχω ταύτην τὴν στιγμὴν ἐδῶ τὸ κείμενον, — ὀφείλω νὰ ἐκθέσω τὴν γνώμην μου ἐπὶ τοῦ θέματος, τὸ ὁποῖον συζητεῖται νῦν, σχετικῶς μὲ τὴν προκειμένην σύμβασιν, καὶ κατὰ πόσον εἶναι δυνατὸν νὰ συνδέσῃ τις τὴν δήλωσιν τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ σχεδίου περὶ ἑνιαίας διαχειρίσεως πρὸς τὴν σύμβασιν τὴν συζητουμένην σήμερον. Ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐκ Κερκύρας, ὑπὸ τὴν κυβέρνησιν τοῦ ὁποίου διεπράχθη ἡ προκειμένη σύμβασις, ἐξέθεσεν ὑμῖν ὅλα τὰ πραγματικὰ γεγονότα, ὁ ἀξιότιμος δὲ συμπολίτης μου κύριος Ἀγγελόπουλος ὑπέμνησέ τι, ὅπερ ἔχει μεγάλην σπουδαιότητα, ὑπέμνησε τὴν δήλωσιν, τὴν ὁποίαν κατὰ τὴν εἰσαγωγὴν τῆς συμβάσεως ταύτης ὑπὸ τῆς ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Κερκύρας προεδρευομένης Κυβερνήσεως αὐτὸς ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ αὐτός, νομίζω, ὁ Πρόεδρος τῆς τότε Κυβερνήσεως ἐποιήσαντο. Ἡ δήλωσις δὲ, καθ’ ὅσον ἐνθυμοῦμαι, εἶναι ἡ ἑξῆς· ὅτι ἡ Ἀγγλικὴ Κυβέρνησις συνῄνεσεν, ὅπως προβῇ ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις εἰς τὴν ὑποβολὴν καὶ ἐπιψήφισιν ὑπὸ τῆς Βουλῆς τοῦ νομοσχεδίου περὶ καταβολῆς τοῦ φόρου τῆς σταφίδος εἰς εἶδος, ὑπὸ τὸν ὅρον ὅμως, ὅτι ἤθελεν ἐντὸς τῆς Αʹ Συνόδου τῆς Βουλῆς, καὶ ἅμα ὡς καταστῇ τοῦτο ἐφικτὸν, ἐκτελέσει ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις τὴν ἀναληφθεῖσαν ὑπ’ αὐτῆς ὑποχρέωσιν περὶ τῆς ἀναθεωρήσεως τῆς δασμολογικῆς, ἣν προβλέπει ἡ σύμβασις καὶ ὡς πρὸς τὴν ὁποίαν νομίζω ὅτι κατ’ ἐκείνην τὴν ἐποχὴν εἶχε φθάσει ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις εἰς συνεννόησιν. Ποία εἶναι ἡ ἔννοια τῆς συμβάσεως; Φρονῶ ὅτι, ὅσον καὶ ἂν θελήσῃ τις νὰ στενοχωρήσῃ τὸ γράμμα αὐτῆς, προκύπτει ἡ ἔννοια ἐκ τοῦ πρώτου ἄρθρου. Ὅταν ἀναγράφῃ τὸ πρῶτον ἄρθρον αὐτῆς, ὅτι «ἡ Κυβέρνησις τῆς Α. Βρεττανικῆς Μεγαλειότητος, φρονοῦσα ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς νόμος περὶ παρακρατήσεως σταφιδοκάρπου, ὡς καὶ ὁ περὶ τῆς εἰς εἶδος ἀποδόσεως τοῦ φόρου τῆς σταφίδος παραβιάζει τὴν μεταξὺ Ἀγγλίας καὶ Ἑλλάδος σύμβασιν τοῦ 1890, εἶναι πρόθυμος κλπ.», βεβαίως ἀναφέρεται εἰς τοὺς νόμους τοὺς ὑφισταμένους κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην. Καὶ ἐξετάσωμεν, τίνες οἱ νόμοι, οὓς ἠδύνατο νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει ἡ σύμβασις αὕτη καὶ τὸ πρῶτον ἄρθρον αὐτῆς. Εἶναι ὁ νόμος ὁ περὶ παρακρατήσεως, καὶ ὁ νόμος οὗτος δὲν ἀναγράφει μόνον γενικὰς ἀρχάς, ἀλλὰ καθορίζει καὶ τὸ ποσοστὸν τῆς παρακρατήσεως, καὶ τὸ ποσοστὸν τοῦτο ἔφθασε μέχρι τῶν 20%, ἔχομεν δὲ καὶ τὸν νόμον περὶ τῆς εἰσπράξεως τοῦ φόρου εἰς εἶδος. Ἂν ἐξετάσητε νῦν τὴν σημερινὴν θέσιν τῶν πραγμάτων, θὰ πεισθῆτε, ὅτι τοὐλάχιστον κατὰ τὸ ἥμισυ, ἂν οὐχὶ κατὰ τὸ ὅλον, ἡ ἐν λόγῳ σύμβασις ἔπαυσε νὰ ἔχῃ βάσιν. Διότι σήμερον ἡμεῖς, οἵτινες προήλθομεν εἰς συνομολόγησιν τῆς συμβάσεως ταύτης πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦ νὰ ἐπιτύχωμεν τὴν ἄδειαν τῆς τροπῆς τῆς καταβολῆς τοῦ φόρου εἰς εἶδος, καὶ οὐχὶ εἰς χρῆμα, σκεπτόμεθα, πῶς ἀκριβῶς νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὸ πρώην καθεστώς, τὸ τῆς καταβολῆς τοῦ φόρου εἰς χρῆμα. Ἑπομένως ἐξέλιπεν ἀληθῶς, κατὰ τὸ ἥμισυ τοὐλάχιστον, ὁ αἰτιολογικὸς λόγος τῆς συμβάσεως. Ἀλλά, Κύριοι, μὴ λησμονῶμεν ὅτι ἀνελάβομεν ὑποχρεώσεις. Χειρότερον δὲ δι’ ἡμᾶς, ἂν ὑπήρξαμεν ἐπιμηθεῖς, χειρότερον, δι’ ἡμᾶς ἂν ἀνελάβομεν ὑποχρεώσεις, αἱ ὁποῖαι δύνανται νὰ ὑπολογισθῶσι κατὰ ἑκατοστύας χιλιάδων δραχμῶν εἰς βάρος τοῦ Προϋπολογισμοῦ κατόπιν μέτρου, τὸ ὁποῖον ἔκτοτε κατέκρινα ὡς ἀλυσιτελές. Σήμερον ἔχομεν μίαν διεθνῆ ὑποχρέωσιν, δὲν φρονῶ δὲ ὅτι εἶναι ὀρθόν, διεθνῶν ὑποχρεώσεων, τὰς ὁποίας ἀνελάβομεν, νὰ παρελκύωμεν τὴν ἐκτέλεσιν.

§93Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πῶς εἶναι δυνατόν!

§94Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Πρέπει ν’ ἀντιμετωπίσωμεν τὴν κατάστασιν τῶν πραγμάτων, ὁποία εἶναι σήμερον, καὶ παρακαλῶ ἐκείνους, οἵτινες συμβουλεύουσι τὴν παρέλκυσιν τῆς ἐπιψηφίσεως τῆς ὑπὸ συζήτησιν συμβάσεως, νὰ λάβωσιν ὑπ’ ὄψιν τὸ ἄρθρον 7 αὐτῆς, τὸ ὁποῖον καθιστᾷ τὸ σπουδαιότατον ἀντάλλαγμα, ὃ ἐπετύχομεν ἀπέναντι τῶν ὑποχρεώσεων, ἃς ἀνελάβομεν, διότι ἐν τῷ ἄρθρῳ 7 τὸ ἀντάλλαγμα τοῦτο διατυποῦται ὑπὸ ὅρον, καὶ μόνον καθ’ ὅσον ἠθέλομεν φανῆ εἰλικρινεῖς καὶ ἠθέλομεν ἐκτελέσει εἰλικρινῶς τὰς ὑποχρεώσεις, ἃς ἀνελάβομεν ἀπέναντι τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως, εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχωμεν τὸ ἀντάλλαγμα. Ἄλλως τὸ ἀντάλλαγμα τοῦτο θὰ μᾶς διαφύγῃ, καὶ δύναται νὰ μᾶς διαφύγῃ κατὰ πᾶσαν στιγμήν, διότι μόνον ἀπὸ τῆς σχετικῆς δηλώσεως ἐπέρχεται ἡ ἀνανέωσις τῆς συμβάσεως τοῦ 1890. Καὶ διὰ τοῦτο πρέπει νὰ προσέξωμεν. Εἶναι διατετυπωμένη ἡ σχετικὴ ῥήτρα μεθ’ ὅλης τῆς δυνατῆς διπλωματικῆς λεπτότητος ἀλλ’ ἐνέχει ἐν ἑαυτῇ ὡς κύρωσιν τὴν ἀπειλήν· ὅταν δὲ μικρὸν Κράτος συμβάλληται πρὸς μέγα καὶ κραταιόν, ὅπερ ἔχει εἰς τὰς σχέσεις του ὡς βάσιν καὶ ὑπογραμμὸν τὴν εἰλικρίνειαν καὶ κατὰ τὴν διάπραξιν καὶ κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν διεθνῶν συμβάσεων, δὲν πρέπει νὰ σκεπτώμεθα ὅτι δυνάμεθα νὰ ἐκφύγωμεν ὑποχρεώσεις, ἃς ἅπαξ ἀνελάβομεν. Οὐδεμία ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι ἡ σύμβασις αὕτη καθορίζει τὰς σχέσεις τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως πρὸς τὴν Ἀγγλικὴν συνεπεία νομοθετικῶν μέτρων τοῦ παρελθόντος, ἤτοι τῆς παρακρατήσεως τῶν 20% καὶ τῆς καταβολῆς τοῦ φόρου εἰς εἶδος. Δύνανται νὰ γεννηθῶσι καὶ γεννῶνται νέαι σχέσεις καὶ νέαι περιστάσεις· εἰς ταύτας δὲν ἀφορᾷ ἡ σύμβασις, καὶ ἑπομένως πάντα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐλέχθησαν καὶ ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου συμπολίτου μου κ. Δραγούμη καὶ ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ Ζακύνθου, φρονῶ ὅτι δὲν ἦσαν ὀρθά. Ἡ παρέλκυσις τῆς ψηφίσεως τῆς συμβάσεως ἤθελε μόνον μᾶς καταλογίσει οὐχὶ ἀγαθὴν πίστιν, ἀλλ’ οὐδὲ κατ’ ἐλάχιστον δύναται νὰ δώσῃ ἀφορμὴν εἰς νέας διαπραγματεύσεις ἐν περιστάσεσι μεταγενεστέραις ἐκείνων, ἃς προτίθεται νὰ διακανονίσῃ ἡ σύμβασις αὕτη. Ἀλλ’ ὑπάρχει καὶ ὁ λόγος ὁ ἐκ τῆς γενομένης μοι ἀνακοινώσεως τῶν σκέψεων τῆς Κυβερνήσεως τῆς Ἀγγλικῆς, ὅστις ἐπιβάλλει νὰ μὴ παρελκύσωμεν τὴν συζήτησιν τῆς προκειμένης συμβάσεως. Τὴν σύμβασιν ταύτην εὗρον ἀναγεγραμμένην ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει, ὑπ’ ἀριθ. 32 ἢ 33, μετὰ τῶν ἄλλων συμβάσεων, ἐθεώρησα δὲ, ὅτι ἦτο ζήτημα, ὡς λίαν ὀρθῶς εἶπεν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Θηβῶν, ἁβρότητος πρὸς τὰς Δυνάμεις, πρὸς τὰς ὁποίας συμβαλλόμεθα, νὰ μὴ παρελκύωμεν τὴν ἐπιψήφισιν τῶν συμβάσεων τῶν ἅπαξ διαπραχθεισῶν. Ἀλλὰ νῦν, ὡς εἶπον, ὑπάρχει καὶ ἕτερος λόγος, ἐπιβάλλων ἵνα προβῶμεν ἀμέσως εἰς τὴν συζήτησιν, διότι ἡ Ἀγγλικὴ Κυβέρνησις, κατὰ τὴν δήλωσιν, ἥτις μοὶ ἐγένετο προχθὲς ὑπὸ τοῦ Ἄγγλου πρεσβευτοῦ, δὲν διαμαρτύρεται πλέον, ἐπιφυλάσσεται μόνον νὰ κρίνῃ ἐκ τῶν ἀποτελεσμάτων, καὶ καθ’ ὅσον ταῦτα ἤθελον προσβάλλει εἰς τὰ καίρια τὰ συμφέροντα τοῦ Βρεττανικοῦ λαοῦ, τὸ σχέδιον συμβάσεως περὶ ἑνιαίας διαχειρίσεως τῆς σταφίδος. Ἀλλὰ, παρακαλῶ, εἰς τί θὰ χρησιμεύσῃ ἡ δι’ αὔριον ἢ μεθαύριον ἢ δι’ ἕνα μῆνα ἀναβολή, ὅταν ἀναγκαίως διὰ τὴν ἄρσιν τῆς ἀπειλῆς περὶ ἐπιβολῆς νέων ἀντισηκωμάτων ὀφείλωμεν οὐ μόνον νὰ ἔχωμεν τὴν σύμβασιν περὶ ἑνιαίας διαχειρίσεως ἐψηφισμένην, κεκυρωμένην καὶ ἰσχύουσαν ὡς νόμον τοῦ Κράτους, ἀλλὰ καὶ ν’ ἀναμείνωμεν τὴν ἐκτίμησιν τῶν ἀποτελεσμάτων αὐτῆς; Ἀποβλέποντες, Κύριοι, εἰς τὴν πράγματι εὐμενῆ πολιτείαν τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως ἀπέναντι ἡμῶν, παρακαλῶ, ἀποδίδοντες τὰ ἴσα, νὰ προβῶμεν ἀμέσως εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τῆς συμβάσεως.

§95ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου εἰς τρίτην συζήτησιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§97ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. Πρὸς τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἀπευθύνω τὴν παράκλησιν, ὅπως ἡ δήλωσις, ἡ ἀνακοινωθεῖσα ὑπ’ αὐτοῦ πρὸ μικροῦ, καταχωρισθῇ εἰς τὰ ἐπίσημα πρακτικὰ, διότι θὰ χρησιμεύσῃ ἴσως ἐν περιπτώσει ἀμφισβητήσεώς τινος δασμολογικῆς.

§98Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Δὲν εἶναι ἀνάγκη.

§99Δ. ΡΑΛΛΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν εἶναι ἀνάγκη. Ἐὰν πρόκηται περὶ τοῦ νόμου τοῦ κυρώσοντος τὴν σύμβασιν περὶ ἑνιαίας διαχειρίσεως τῆς σταφίδος, οὐδὲ λόγος πρέπει νὰ γείνῃ.

§100ΣΠΥΡ. Ε. ΣΤΑΗΣ. Ὄχι· πρόκειται περὶ τῆς δηλώσεως διὰ τὰς κλωστάς. Πρὸ μικροῦ ἀνεγνώσατε δήλωσιν.

§101Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Βεβαίως· ἐκείνην τὴν ἔχομεν ἐδῶ. Εἶναι ἡ δήλωσις τῆς 31 Μαΐου.

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν θὰ περιληφθῇ ἡ δήλωσις αὕτη εἰς τὰ πρακτικὰ τὰ ἐπίσημα.

§103Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ τελευταῖον ἐδάφιον τῆς δηλώσεως, τὸ ἀφορῶν εἰς τὸ δασμολόγιον.

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου, εἰς τρίτην συζήτησιν).

§105Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Πρωθυπουργός). Νομίζω ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις διὰ τὰς λοιπὰς συμβάσεις. Ὥστε θὰ παρακαλέσω νὰ ψηφίσωμεν αὐτάς.

§106ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐκτὸς τῆς συμβάσεως μετὰ τοῦ Βελγίου, περὶ τῆς ὁποίας θέλω συζητήσει.

§107Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐὰν πρόκηται νὰ γείνῃ συζήτησις, ἀναγκαίως θ’ ἀναβληθῇ. Δὲν πρόκειται νὰ ἐμποδίσω τὴν συζήτησιν.

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἡ τρίτη συζήτησις τῶν νομοσχεδίων «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Βελγίου συμβάσεως περὶ διαιτησίας» καὶ «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Βελγίου συνομολογηθείσης προσωρινῆς ἐμπορικῆς συμφωνίας» ἀναβάλλεται. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ἰταλίας τὴν 16)29 Μαρτίου 1905 ὑπογραφείσης δηλώσεως, τῆς τροποποιούσης τὸ ἄρθρον 13 τῆς συμβάσεως τοῦ 1877».

§109ΣΤΕΦ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Περὶ τούτου ἔχω τὴν ἑξῆς παρατήρησιν νὰ ὑποβάλω. Διὰ τῆς συμβάσεως ταύτης παρατείνεται εἰς τρίμηνον ἡ προθεσμία, ἡ ἐν τῇ μετὰ τῆς Ἰταλίας συμβάσει διὰ τὴν ἔκδοσιν τῶν ἐγκληματιῶν· τοῦτο γίνεται κατ’ ἀπομίμησιν τῆς συμβάσεως τῆς τελευταίας, τῆς γενομένης μεταξὺ Βελγίου καὶ Ἑλλάδος, καθ’ ἥν, ἀντὶ τοῦ μηνὸς τοῦ ὑπάρχοντος ἀναγεγραμμένου εἰς τὴν Ἰταλικὴν σύμβασιν, ἀναγράφεται τρίμηνον. Εἶναι βέβαιον, ὅτι αἱ συμβάσεις περὶ ἐκδόσεως ἐγκληματιῶν εἶναι διὰ τὴν Ἑλλάδα λίαν ἐνοχλητικαί, καὶ τὸ θέμα τοῦτο εἴπερ τις καὶ ἄλλος ἐπιμελῶς καὶ μετὰ λεπτομερειῶν πολλῶν καὶ ἐπιχειρημάτων ἀνέπτυξε πάντοτε ἀντιθέτως πρὸς τὴν ἰδέαν τῆς συνομολογήσεως συμβάσεων ὁ πρὸ μικροῦ ἐκλιπὼν Θ. Π. Δηλιγιάννης. Ὁ ἀείμνηστος Δηλιγιάννης ἦτο κατ’ ἀρχὴν ἐναντίος τῶν τοιούτων συμβάσεων, καὶ ἐν τῇ Βουλῇ καὶ ἐν τῇ δημοσιογραφίᾳ ἐν ἄρθροις μεστοῖς ἐπιχειρημάτων πάντοτε ἀπέτρεψε τῆς συνομολογήσεως τοιούτων συμβάσεων, καὶ ἐπὶ ταύτης τῆς συμβάσεως τῆς Βελγικῆς, ἣν ἐνταῦθα μιμούμεθα, ὁ πρώην Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐξήνεγκε γνώμην ἐναντίαν. Τίθεται λοιπὸν τὸ ἐρώτημα: ἀφοῦ κατ’ ἀρχὴν ὑπάρχουσι τοιαῦται ἐναντιότητες κατὰ τῶν συμβάσεων περὶ ἐκδόσεως, διὰ τίνα λόγον ἐρχόμεθα καὶ ἐπιβαρύνομεν τὴν θέσιν τῆς Ἑλλάδος ἐν τῇ κειμένῃ Ἰταλοελληνικῇ περὶ ἐκδόσεως συμβάσει, προσθέτοντες δύο μῆνας εἰς τὸν ἤδη τεθειμένον χρόνον; Οἱ δύο οὗτοι μῆνες ἀναβιβάζουσι τὸν χρόνον τοῦ περιορισμοῦ τῆς ἐλευθερίας τῶν οὕτω συλλαμβανομένων ἀπὸ ἑνὸς μηνὸς εἰς τρεῖς, ἐνταῦθα δὲ εἶναι πολλῆς προσοχῆς ἄξιον τὸ ὅτι πολίτας, ἀδιαφόρως τίνος Πολιτείας, ἀλλὰ πάντοτε ἄνδρας ἐλευθέρους, ἀντὶ τῶν τριῶν ἡμερῶν, καθ’ ἃς κατὰ τὸ Ἑλληνικὸν Σύνταγμα δυνάμεθα νὰ κρατήσωμεν ἐν προσωρινῇ φυλακίσει, μέχρις οὗ ἐκδοθῇ ἔνταλμα, κρατοῦμεν ἐπὶ ἕνα ὁλόκληρον μῆνα ἄνευ ἐντάλματος, ἐνεργοῦντες οὕτως ὑπὸ ἀντίθετον πνεῦμα, ὅπως δυνηθῶμεν νὰ παραδώσωμεν τοὺς συλληφθέντας εἰς τὴν ξένην ἀρχήν. Ἡ ἀνάγκη εἶναι τοιαύτη, ὥστε νὰ μὴ δυνάμεθα νὰ ἀρνηθῶμεν τὸν ἕνα μῆνα, διότι δὲν εἶναι εὔκολον ἐν μικροτέρῳ χρονικῷ διαστήματι νὰ ἐκτελεσθῇ ἡ ἔκδοσις· ἀλλὰ τὸ νὰ ἀναβιβάσωμεν τὸν ἕνα μῆνα εἰς τρεῖς, μοὶ φαίνεται ὅτι εἶναι ὑπερβολικὸν λίαν, καὶ διὰ τοῦτο ἐρωτᾶται, μήπως, ἀντὶ νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ψήφισιν αὐτῆς τῆς συμβάσεως, ἔπρεπε μᾶλλον νὰ παραιτήσωμεν αὐτήν.

§110Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ἐνόησα διὰ τίνα λόγον ὁ ἀξιότιμος συμπολίτης μου ἔθιξε τὸ ζήτημα τῆς ἀρχῆς τῶν συμβάσεων, καὶ διατὶ ἐπιμένει μόνον εἰς τὸ χρονικὸν διάστημα τῆς παρατάσεως τῆς προφυλακίσεως. Ἡ σύμβασις περὶ ἐκδόσεως ὑπάρχει· δὲν πρόκειται νὰ συζητήσωμεν πλέον περὶ τῆς ἀρχῆς, ἀλλὰ περὶ τῆς προθεσμίας· ἐκ τῶν ὑστέρων δ’ ἀπεδείχθη ἡ προθεσμία τοῦ ἑνὸς μηνὸς ἀνεπαρκής. Ἑπομένως ὅλη ἡ θεωρία, ἣν ἀνεπτύξατε, ἀνατρέχοντες εἰς τὰς σκέψεις τοῦ ἐκλιπόντος ἀρχηγοῦ, οὐδεμίαν σχέσιν ἔχει πρὸς τὸ προκείμενον νομοσχέδιον. Ἐὰν ἡ προθεσμία τοῦ ἑνὸς μηνὸς ἤθελεν ἀποδειχθῆ ἀνεπαρκὴς διὰ τὴν ἔκδοσιν τοῦ ἐγκληματίου, δὲν πρέπει ν’ ἀναβιβασθῇ; Καὶ ἡ μέχρι τοῦδε πρᾶξις ἀπέδειξεν, ὅτι ἡ προθεσμία αὕτη εἶναι ἀνεπαρκής, διὰ τῆς δηλώσεως δὲ ταύτης συνομολογεῖται ἡ ἐπέκτασις τῆς προθεσμίας κατὰ δύο ἐπὶ πλέον μῆνας. Κατὰ τί δεσμεύεται ἡ ἐλευθερία τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, ἀφοῦ κατ’ ἀρχὴν ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἐδέχθη τὴν ἔκδοσιν; Ἀφοῦ ἐδέχθη κατ’ ἀρχὴν ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις τὴν ἔκδοσιν, ἀναγκαίως πρέπει νὰ χορηγήσῃ τὰ μέσα, διὰ τῶν ὁποίων ἡ ἔκδοσις θὰ πραγματοποιηθῇ. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι οὐδεμία πρέπει νὰ ὑπάρξῃ ἀμφιβολία, ὅτι εἶναι ἐπάναγκες ἡ προθεσμία αὕτη νὰ δοθῇ.

§111ΣΤΕΦ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Δὲν θέλω νὰ ἐπιμείνω περισσότερον, ἀλλὰ πρέπει νὰ παρατηρήσω, ὅτι δὲν συμφωνῶ πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ὅτι δὲν ἐπιβαρύνεται ἡ θέσις τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως. Ὅταν ἔχῃ ἕνα μῆνα ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, εἶναι ἐλευθέρα μετὰ τὴν παρέλευσιν αὐτοῦ νὰ ἀπελάσῃ τὸν συλληφθέντα, καὶ νὰ μὴ ἔχῃ περαιτέρω φροντίδας καὶ δαπάνας· ἀλλ’ ἀντὶ τούτου συνομολογεῖ ὅρον ἐπιβάλλοντα αὐτῇ νὰ ἔχῃ φροντίδας καὶ δαπάνας ἐπὶ τρεῖς μῆνας. Λέγω δὲ, ὅτι, ἐὰν δὲν εἶχε ψηφισθῆ ἡ Βελγικὴ σύμβασις, ἥτις συνωμολόγησε προθεσμίαν δύο μηνῶν, δὲν θὰ ἤρχετο καὶ ἡ Ἰταλικὴ Κυβέρνησις νὰ ζητήσῃ ἐπέκτασιν τῆς προθεσμίας, διότι μέχρι τοῦδε δὲν ἐλέχθη ὅτι ἡ προθεσμία τοῦ μηνὸς ὑπῆρξεν ἀνεπαρκής. Ἀκριβῶς δὲ τοῦτο τὸ ἐπιχείρημα ἐν τοῖς δημοσιεύμασιν αὐτοῦ ἐπανελάμβανεν ὁ τέως Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὁ φονευθείς, ὅτι τοιαῦται παραχωρήσεις, γενόμεναι πρὸς μίαν Δύναμιν, φέρουσιν ἡμᾶς εἰς τὴν ἀνάγκην ὁμοίας παραχωρήσεως καὶ πρὸς ἑτέρας Δυνάμεις.

§112Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Πρωθυπουργός). Πάντοτε εἶπον τὴν γνώμην μου, ὅτι ἡ Ἑλλὰς δὲν πρέπει ν’ ἀποκλείηται τῆς οἰκογενείας τῶν πεπολιτισμένων καὶ εὐνομουμένων Κρατῶν, σήμερον δὲ ὑπάρχει γενικὴ ἀρχὴ, κοινῶς παραδεδεγμένη, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθῇ Πολιτεία τις ὡς εὐνομουμένη, ἐν περιπτώσει, καθ’ ἣν ἤθελε χαρακτηρισθῆ ὡς νέα Ρώμη, εἰς ἣν θὰ δύνανται νὰ καταφεύγωσιν ὅλα τὰ στοιχεῖα τὰ ἐγκληματικὰ τῶν ἄλλων Κρατῶν, τῶν ἄλλων χωρῶν, χωρὶς νὰ δύναται ἡ Δικαιοσύνη τοῦ τόπου νὰ θέσῃ τὴν χεῖρα ἐπ’ αὐτῶν καὶ νὰ τὰ ὁδηγήσῃ ὅπου δεῖ. Ἡ γενικὴ ἀρχὴ εἶναι ἡ ἀρχὴ τῆς ἐκδόσεως, καὶ δὲν πρέπει ἡμεῖς νὰ ἐμμένωμεν εἰς ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι δυνατὸν ἢ νὰ μᾶς ἀπομονώσωσιν ἀπὸ τῆς προόδου τῆς Εὐρωπαϊκῆς, ἀπὸ τῆς προόδου τοῦ πεπολιτισμένου κόσμου. Διὰ τοῦτο οὐδὲ κατ’ ἐλάχιστον θέλω διστάσει νὰ συμβιβάσω τὸ συμφέρον τοῦ πολιτισμοῦ πρὸς τὰς ὑποχρεώσεις τῆς Ἑλλάδος ἀπέναντι τῶν Κρατῶν, πρὸς τὰ ὁποῖα ἡ Ἑλλὰς εὑρίσκεται εἰς σχέσεις φιλικὰς, διὰ συνομολογήσεως συμβάσεων, ἐξ ὧν θέλει ἀναγνωρισθῆ ἡ ἀρχὴ τοῦ ὅτι δὲν δύναται ἡ Ἑλλὰς νὰ γείνῃ τὸ καταφύγιον τῶν κακούργων, ἀφ’ ἑτέρου δὲ θὰ προστατευθῇ ἡ προσωπικὴ ἐλευθερία ἐκείνων, περὶ ὧν πρόκειται νὰ κρίνωμεν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, εἰς τρίτην συζήτησιν, ἄνευ ἑτέρας ἀντιρρήσεως).

§113ΑΛΕΞ. Γ. ΣΚΟΥΖΕΣ. Πρὸ ὀλίγου ἀξιότιμοι συνάδελφοι εἶπον, ὅτι ἔχουσιν ἀντιρρήσεις ἐπὶ τῆς ἐμπορικῆς συμφωνίας μετὰ τοῦ Βελγίου, ἥτις φέρει τὸν ἀριθμὸν 4, καὶ ἐζήτησαν νὰ μεταβῶμεν εἰς τὸν ἀριθμὸν 5. Ἀλλ’ ὑπὸ τὸν ἀριθμὸν 3 ὑπάρχει ἀναγεγραμμένη ἡ συζήτησις τῆς συμβάσεως περὶ διαιτησίας μετὰ τοῦ Βελγίου. Ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ ἀντίρρησις ἐπὶ τῆς συμβάσεως ταύτης, νομίζω πρέπον νὰ συζητηθῇ καὶ τὸ περὶ αὐτῆς νομοσχέδιον.

§114Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ Βουλὴ πρὸ ὀλίγου ἔλαβε μίαν ἀπόφασιν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἀνεβλήθησαν εἰς ἑτέραν συνεδρίασιν τὰ ὑπ’ ἀριθ. 3 καὶ 4 νομοσχέδια, ἑπομένως δὲν δύναται νὰ ἐπανέλθῃ. Ἀλλὰ παρακαλῶ τὴν Βουλήν, ἵνα τὴν ἑτέραν σύμβασιν, τῆς μετὰ τῆς Αἰγύπτου, δεχθῇ νὰ ἐπικυρώσῃ διὰ τῆς ψηφίσεως τοῦ σχετικοῦ νομοσχεδίου.

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Αἰγύπτου συνομολογηθείσης δηλώσεως πρὸς παράτασιν τῆς ἰσχύος τῆς ἐμπορικῆς συμβάσεως τοῦ 1895». (Ἀναγινώσκεται τὸ νομοσχέδιον τοῦτο καὶ γίνεται δεκτὸν, κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, εἰς γʹ συζήτησιν, ἄνευ ἀντιρρήσεως).

§116Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Πρωθυπουργός). Νομίζω ὅτι ἐπέστη ἡ ὥρα, καθ’ ἣν πρέπει νὰ ἐπισπεύσωμεν τὸ πέρας τῶν ἐργασιῶν μας· καὶ λέγω τοῦτο ὑπὲρ ἐκείνων τοὐλάχιστον τῶν συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι δὲν κατοικοῦσιν ἐν Ἀθήναις, εἶναι δὲ ἠναγκασμένοι, λόγῳ τῶν συμφερόντων αὑτῶν, νὰ ἐπισπεύσωσι τὴν ἐπάνοδόν των εἰς τὰς ἑστίας των. Ἡ Κυβέρνησις δὲν προτίθεται νὰ στενοχωρήσῃ τὴν Βουλήν, ἔτι δὲ ὀλιγώτερον νὰ στενοχωρήσῃ τὰς συζητήσεις, ἀλλὰ νομίζω ὅτι λόγῳ τῶν συμφερόντων ἁπάντων καὶ χάριν τῆς ταχείας διεξαγωγῆς τοῦ ἔργου τῆς Βουλῆς δυνάμεθα νὰ παραλείψωμεν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἤθελον χαρακτηρισθῆ ὡς ἐπουσιώδη. Θὰ παρακαλέσω ὅμως τὴν ἐπιτροπὴν ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ περατώσῃ τὴν ἐξέλεγξιν αὐτοῦ, διότι, ἂν παραταθῇ ἐπ’ ἄπειρον ἡ ἐξέλεγξις αὕτη, δὲν θὰ ᾖναι δυνατὸν νὰ διεξαχθῇ ἡ συζήτησις, ἀφοῦ, προκειμένου περὶ Προϋπολογισμοῦ, εἶναι ἀναγκαστικῶς ἐπιβεβλημένη ἡ προεξέλεγξις αὐτοῦ.

§117Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Δὲν ἐκάλεσα τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ Προϋπολογισμοῦ εἰς συνεδρίασιν, διότι ἕνεκα τῶν συμβάντων καὶ τῆς ἐπιτροπῆς ταύτης αἱ συνεδριάσεις κατέστησαν ἀνέφικτοι. Νῦν ὅμως, προκειμένου νὰ ἐπαναληφθῶσιν αἱ ἐργασίαι αὐτῆς, εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ παρατηρήσω, ὅτι χθὲς ἀκόμη ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἀνέφερεν, ὅτι θέλει ὑποβάλει δηλώσεις ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ. Ἐὰν αἱ δηλώσεις αὗται σχετίζονται πρὸς τὰς δαπάνας τοῦ Προϋπολογισμοῦ καὶ τὰ ἔσοδα, καλὸν εἶναι νὰ ὑποβληθῶσιν, ἵνα ἔχῃ ταύτας ὑπ’ ὄψει ἡ ἐπιτροπή, ἐκτὸς ἐὰν δὲν πρόκηται αἱ δηλώσεις τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ καλέσω τὴν ἐπιτροπήν, εἰς ἣν θέλω ὑποβάλει καὶ τὴν παραίτησίν μου, ὡς προέδρου τῆς ἐπιτροπῆς, διότι δὲν εἶμαι πλέον ἀντιπρόσωπος τῆς πλειονοψηφίας.

§118Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Πρωθυπουργός). Σήμερον εἶσθε ἐνδεδειγμένος πρόεδρος τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ, καὶ ἐνόσῳ κατέχετε τὴν θέσιν ταύτην, ἔχετε ὑποχρέωσιν νὰ ἐπιτελῆτε τὰ καθήκοντα, τὰ ὁποῖα ἐπιβάλλονται εἰς τὴν θέσιν ταύτην. Ἐγὼ ὅμως οὐδέποτε ἐδήλωσα, ὅτι προτίθεμαι νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ δηλώσεις· ἐξ ἐναντίας ἐδήλωσα, ὅτι ἐννοῶ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν δηλώσεων τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως νὰ προβῶμεν. Λοιπὸν θὰ παρακαλέσω τὴν ἐπιτροπήν, ὅπως αὐτοῦ τοῦ Προϋπολογισμοῦ, τοῦ ὑποβεβλημένου, ἐπιληφθῇ· ἡ Κυβέρνησις δὲ, ἀναλόγως τῆς προόδου τῶν νέων νομοθετικῶν ἔργων, θέλει προβῆ κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ εἰς τὰς σχετικὰς δηλώσεις.

§119Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Οὐδεμίαν ἔχω ἀντίρρησιν. Ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ Προϋπολογισμοῦ ἔχει ἤδη ὑπ’ ὄψει τὸν Προϋπολογισμὸν τὸν ὑποβληθέντα ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου κ. Γουναράκη, ὡς Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ἔχει ὑπ’ ὄψει τὰς δηλώσεις τοῦ αὐτοῦ πρώην Ὑπουργοῦ, καὶ ἐπ’ αὐτῶν συνεζήτησε καὶ συζητεῖ, ἔφθασε δὲ εἰς τὴν ἔρευναν τῶν δαπανῶν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, τὴν ὁποίαν καὶ ἐπεράτωσεν. Ἐὰν δὲν πρόκηται νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν αἱ δηλώσεις τοῦ νῦν Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, τότε αὔριον θὰ καλέσω τὴν ἐπιτροπήν.

§120Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ὑπάρχουσι δηλώσεις. Εἶπον ὅτι θὰ τὰς διατυπώσω κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ.

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν εἴμεθα σύμφωνοι νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν. Λύεται ἡ συνεδρίασις. (Ὥρᾳ 8 καὶ 40′ μ. μ.)