1905.05.16

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 25

τῆς 16 Μαΐου 1905.

(Δευτέρα).

(Προεδρεύοντος τοῦ Προέδρου κ. Ἀλεξ. Σπ. Κ. Ρώμα).

(Γενομένης ἀπαρτίας ὥρᾳ 5′ μ. μ. ἀναγινώσκονται καὶ ἐγκριθέντα ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ εἰς τὴν Βουλὴν τὰς ἑπομένας ἀναφοράς. Τηλεγράφημα τοῦ Μακεδονικοῦ Συλλόγου Λαρίσης, ὑποβάλλοντος εὐχὴν ὑπὲρ τῆς μὴ καταργήσεως τοῦ ἐν Λαρίσῃ Διδασκαλείου, ὡς ἐξυπηρετοῦντος μεγάλως τὰ ἐθνικὰ συμφέροντα. Τηλεγράφημα τῶν κατοίκων Μαζείκων τῶν Καλαβρύτων, συνελθόντων ἐν συλλαλητηρίῳ καὶ παρακαλούντων τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐμμείνῃ εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ καταργήσεως ὀκτὼ Πρωτοδικείων, ἄλλως ζητούντων νὰ συσταθῇ τοιοῦτον καὶ ἐν Καλαβρύτοις, πρὸς δὲ παρακαλούντων νὰ ἀνασυσταθῇ ἡ καταργηθεῖσα ἀποθήκη Μονοπωλίων. Τηλεγράφημα τῶν τηλεγραφητῶν Πύργου, παραπονουμένων κατὰ τοῦ ὑποβληθέντος τηλεγραφικοῦ νομοσχεδίου. Ὄμοιον τῶν τηλεγραφικῶν ὑπαλλήλων Αἰγίου. Ὄμοιον τῶν τηλεγραφικῶν ὑπαλλήλων Πατρῶν. Ὄμοιον τῶν τηλεγραφικῶν ὑπαλλήλων Ἄρτης. Ἀναφορὰν τῶν δημοτῶν Ἀβίας τῆς ἐπαρχίας Οἰτύλου, παραπονουμένων κατὰ τῆς ἀνίσου ἐπιβολῆς τοῦ δημοτικοῦ φόρου, καὶ ζητούντων τὴν μεταρρύθμισιν καὶ συμπλήρωσιν τῶν νόμων περὶ ἐρανικῶν φόρων τῶν δήμων. Τηλεγράφημα τῶν ἐργοστασιαρχῶν κλωστηρίων Σύρου, ζητούντων τὴν τροποποίησιν τῆς σχετικῆς παραγράφου τῆς μετὰ τῆς Ἀγγλίας συμβάσεως, τῆς ὑποβληθείσης εἰς τὴν Βουλήν, καθ’ ἣν μετριάζεται ὁ δασμὸς τῶν πολυκλώστων νημάτων ἀπὸ 217½ λεπτῶν εἰς 145, διότι δι’ αὐτῆς σπουδαίως ζημιοῦται ἡ ἐγχώριος βιομηχανία. Αἴτησιν Γεωργίου Καλογεροπούλου, ἰδιοκτήτου μηχανουργείου καὶ κατασκευαστοῦ πλαστίγγων χυτοσιδηρῶν, παρακαλοῦντος νὰ προστατευθῇ ἡ βιομηχανία αὕτη διὰ τῆς ἐπιβολῆς βαρυτέρου τέλους εἰς τὰς ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἰσαγομένας πλάστιγγας. Ψήφισμα τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Μακρυνείας τῆς ἐπαρχίας Μεσολογγίου, ἐκφράζοντος εὐχὴν ὑπὲρ τῆς διατηρήσεως τοῦ Εἰρηνοδικείου Μακρυνείας.

§2Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Τὰ πρὸς τὴν Βουλὴν τηλεγραφήματα τῶν διαφόρων τηλεγραφικῶν καὶ ταχυδρομικῶν ὑπαλλήλων παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ διαβιβάσητε πρὸς ἐμέ.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.

§4ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Ὁ ἀξιότιμος ἐκ Βάλτου συνάδελφος μὲ ἐπηρώτησεν ὅσον ἀφορᾷ τὸ νομοσχέδιον περὶ ἀνυποτάκτων. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, ὡς γνωστόν, εἶχε ψηφισθῆ εἰς δευτέραν ἀνάγνωσιν κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Περίοδον· ἑπομένως πρέπει ἐκ νέου νὰ ὑποβληθῇ εἰς τὴν Βουλήν. Ἡ μελέτη τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἀπασχολεῖ τὰ γραφεῖα τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, ἐλπίζω δέ, ὅτι μετ’ ὀλίγας ἡμέρας θὰ δυνηθῶ νὰ ὑποβάλω αὐτό.

§5Γ. ΜΗΤΣΟΣ. Καὶ πρὸς ἐμὲ ὁ ἐν Λαρίσῃ Μακεδονικὸς Σύλλογος, ὁ ὁποῖος ὑπέβαλε τὴν τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν πρὸς τὴν Βουλὴν, ἀπηύθυνε τηλεγράφημα, διὰ τοῦ ὁποίου παρακαλεῖ νὰ ὑποστηριχθῇ ἡ διατήρησις τοῦ Διδασκαλείου Λαρίσης. Δὲν νομίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δύναται νὰ ἔχῃ ἐναντίαν γνώμην πρὸς τὸ ὕψιστον συμφέρον, τὸ ὁποῖον ἔχομεν ἐθνικῶς, ἵνα διατηρήσωμεν τὸ Διδασκαλεῖον Λαρίσης. Ἐὰν τὸ Κράτος εὑρίσκηται εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ καταργήσῃ πάντα τὰ Διδασκαλεῖα, ἐπιβάλλεται ὅμως ἐπιτακτικὴ καὶ ἐθνικὴ ὑποχρέωσις νὰ διατηρηθῇ τὸ Διδασκαλεῖον Λαρίσης. Ἐγὼ ποιοῦμαι ἁπλῆν σύστασιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, πεποιθὼς, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ ἔχῃ ἐναντίαν γνώμην. Ἀλλ’ ἐπειδὴ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, τὸ ὁποῖον ὑπέβαλεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως, δὲν ὁρίζεται τίνα Διδασκαλεῖα θέλουσι καταργηθῆ, τοῦτο ἐνέβαλεν εἰς φόβους τοὺς ἐν Λαρίσῃ, ὅτι εἶναι ἐνδεχόμενον ἄλλαι τινὲς ἐνέργειαι ἢ ἀνάγκη πολιτικὴ νὰ ἐπιβάλλωσιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν κατάργησιν καὶ τοῦ Διδασκαλείου Λαρίσης, καὶ διὰ τοῦτο σπεύδουσι νὰ παρακαλέσωσι τὴν Βουλὴν νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχὴν αὐτῆς, ἵνα μὴ παύσῃ ἡ πνευματικὴ ἐπικοινωνία μεταξὺ τοῦ ἐλευθέρου Κράτους καὶ τῶν ἀλυτρώτων ἐπαρχιῶν. Φρονῶ, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ ἐναντίαν γνώμην, διότι τὸ Διδασκαλεῖον Λαρίσης ἐπιβάλλει ἐθνικὴ ἀνάγκη καὶ ὑποχρέωσις, καὶ διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν, εἰ δυνατὸν, νὰ ποιήσηται δήλωσίν τινα, καθησυχάζουσαν τοὺς ἐκ τῆς δούλης μαθητὰς τοῦ Διδασκαλείου Λαρίσης.

§6ΑΓΑΜ. ΣΛΗΜΑΝ. Καὶ ἐγὼ, κύριε Πρόεδρε, ἔλαβον τὸ αὐτὸ τηλεγράφημα ἐκ Λαρίσης· συνιστῶ δὲ τοῦτο εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Ἐκπαιδεύσεως, πρῶτον ὡς Ἕλλην καὶ δεύτερον ὡς Βουλευτὴς ἐκ Θεσσαλίας. Ἐὰν ἐκ τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου ἀποδειχθῇ, ὅτι πρέπει νὰ καταργηθῶσι Διδασκαλεῖά τινα, — καίτοι ἐκ τῶν ὀλίγων λέξεων, αἱ ὁποῖαι ἀποτελοῦσι τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν, δὲν καταφαίνεται τοιαύτη ἀνάγκη, — ἐὰν λέγω, ἐκ τῆς συζητήσεως καὶ τῶν νέων ἐπιχειρημάτων, τὰ ὁποῖα θέλει φέρει ὁ κ. Ὑπουργὸς εἰς τὴν Βουλὴν, ἀποδειχθῇ ἡ ἀνάγκη αὕτη, δὲν πρέπει πάντως νὰ καταργηθῇ τὸ Διδασκαλεῖον Λαρίσης κατὰ τὴν στιγμὴν ταύτην, καθ’ ἣν μέγας ἀγὼν τελεῖται ἐν Μακεδονίᾳ, ἀγὼν, ὁ ὁποῖος εἶναι ἀγὼν σχολείων· καθ’ ὃν ἐποχὴν πάντες προσπαθοῦσι νὰ ἐνισχύσωσι τὰ ἐκπαιδευτήρια αὐτῶν ἐν Μακεδονίᾳ, δὲν πρέπει νὰ ἐπέλθῃ ἡ κατάργησις τοῦ ἐν Λαρίσῃ Διδασκαλείου. Καθὼς καὶ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐκ Βόλου πρὸ ἡμερῶν ἐξήγησεν εἰς τὴν Βουλὴν, πολλοὶ μαθηταὶ τοῦ ἐν Λαρίσῃ Διδασκαλείου προέρχονται ἐκ Μακεδονίας, δὲν ἐγγράφονται ὅμως ἐν τοῖς μητρῴοις ὡς τοιοῦτοι ἕνεκα εὐνοήτων λόγων. Ἐπιστρέφοντες δ’ οὗτοι εἰς Μακεδονίαν, ἀποτελοῦσι τὸν δεσμὸν μεταξὺ ἐλευθέρας καὶ δούλης Ἑλλάδος. Δὲν ἀμφιβάλλω δὲ, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως θέλει λάβει ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀνάγκην τῆς διατηρήσεως τοῦ Διδασκαλείου τούτου, καθόσον καὶ πρὸς τὰς ὁμόρους ἐπαρχίας συνδέεται καὶ δὲν θέλει στέρξει εἰς τὴν κατάργησιν αὐτοῦ ὁ Ἠπειρώτης Ὑπουργὸς, ὁ ἔχων υἱοὺς Πύρρον καὶ Ἀλέξανδρον.

§7Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ. Ἀπορῶ, πῶς ὁ ἐν Λαρίσῃ Μακεδονικὸς Σύλλογος προέβη εἰς τὴν διαμαρτυρίαν ταύτην, ἀφοῦ οὐδεὶς, μηδ’ αὐτοῦ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐξαιρουμένου, ἐδήλωσεν ὅτι ἐγένετο σκέψις περὶ καταργήσεως τοῦ Διδασκαλείου Λαρίσης. Ἔχω δὲ λόγους νὰ φρονῶ ἐν πεποιθήσει, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, αὐτὸς ὁ ὡς Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης καθιερώσας τὸ δόγμα τῆς ἰδιαιτέρας ἀγάπης καὶ προστασίας πρὸς τὰς ὁμόρους ἐπαρχίας, δὲν θὰ προβῇ εἰς τὴν κατάργησιν τοῦ Διδασκαλείου Λαρίσης. Διὰ τοῦτο, ἐκτελῶν ἁπλῶς τὴν ἐντολὴν τοῦ Μακεδονικοῦ Συλλόγου Λαρίσης, δράττομαι τῆς εὐκαιρίας νὰ συστήσω καὶ πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως μὴ τὸ Διδασκαλεῖον τοῦτο καταργήσῃ, διότι καταργῶν αὐτὸ θέλει διαπράξει ἐθνικὸν ἀδίκημα.

§8Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Δὲν πρόκειται περὶ καταργήσεως Διδασκαλείων, ἀλλὰ πρόκειται περὶ ἀναστολῆς τῆς λειτουργίας δύο ἐξ αὐτῶν. Καὶ οἰκονομικοὶ λόγοι καὶ ἔλλειψις ἀνάγκης παραγωγῆς μεγάλου ἀριθμοῦ δημοδιδασκάλων μὲ ἔπεισαν νὰ ὑποβάλω τὸ νομοσχέδιον. Αἱ ἀντιρρήσεις τῶν ὑποστηριζόντων τὴν ἐξακολούθησιν τῆς λειτουργίας τοῦ ἑνὸς ἢ τοῦ ἄλλου Διδασκαλείου βεβαίως θέλουσι ληφθῆ ὑπ’ ὄψιν, ὅταν ἔλθῃ ἡ ὥρα τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου.

§9Ν. ΓΑΤΣΟΣ. Προκειμένου νὰ ὑπάρχῃ Διδασκαλεῖον πρὸς παρασκευὴν δημοδιδασκάλων, οἱ ὁποῖοι ἀναλαμβάνουσι τὴν ἐκπαίδευσιν τῆς Ἑλληνίδος νεότητος, πρὸ παντὸς ἐπιβάλλεται, ὅπως τὰ Διδασκαλεῖα ταῦτα λειτουργῶσιν ἐν ταῖς ἐπαρχίαις καὶ ὄχι ἐν τῇ πρωτευούσῃ τοῦ Κράτους· διότι οἱ μαθηταὶ, οἱ μέλλοντες διδάσκαλοι, οἱ ὁποῖοι ἐκπαιδεύονται ἐν τῇ πρωτευούσῃ, συνηθίζουσιν εἰς τὴν πολυτέλειαν τὴν ἐν Ἀθήναις, καὶ ἐθιζόμενοι εἰς αὐτὴν δυσχερέστατα ἀποφασίζουσι νὰ μεταβῶσιν εἰς τὰς ἐπαρχίας. Ὡς ἐκ τούτου δὲ βεβαιωθῆτε, ὅτι μετὰ μεγάλης δυσκολίας εὑρίσκομεν διὰ τὰς ἐπαρχίας δημοδιδασκάλους, ἰδίᾳ δὲ δημοδιδασκαλίσσας.

§10Ν. ΓΑΡΔΙΚΙΩΤΗΣ. Ὡς λόγον τῆς ἀναστολῆς τῆς λειτουργίας δύο Διδασκαλείων φέρει ἐν τῇ εἰσηγητικῇ ἐκθέσει τοῦ νομοσχεδίου ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως τὴν πληθώραν τῶν δημοδιδασκάλων. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ζητήσῃ πληροφορίας παρὰ τῶν ἐπιθεωρητῶν τῶν δημοτικῶν σχολείων τῶν νομῶν Μαγνησίας, Λαρίσης καὶ Τρικκάλων, ἂν ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐκ τῶν νομῶν τούτων καταγομένων δημοδιδασκάλων εἶναι ἐπαρκὴς πρὸς συμπλήρωσιν τῶν θέσεων τῶν δημοτικῶν σχολείων τῆς Θεσσαλίας.

§11ΑΓ. ΣΛΗΜΑΝ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Ἐκπαιδεύσεως νὰ καταθέσῃ πίνακα ἐμφαίνοντα τὸν ἀριθμὸν τῶν μαθητῶν ἑκάστης τάξεως ὅλων τῶν Διδασκαλείων καὶ ὑποδιδασκαλείων τοῦ Κράτους. Ὁ ἀριθμὸς τῶν δυναμένων νὰ φοιτῶσιν εἶναι ὡρισμένος εἰς 40 ἢ 50, ἀλλ’ οὗτοι εἶναι περισσότεροι. Ἐπειδὴ δὲ ἐγένετο λόγος περὶ πληθώρας δημοδιδασκάλων, νομίζω ὅτι καλὸν εἶναι νὰ ληφθῇ πρόνοια, ἵνα μὴ ὑπάρχῃ ἀνώτερος ἀριθμὸς καθοριζομένων μαθητῶν εἰς ἑκάστην τάξιν, καὶ κατόπιν νὰ γείνῃ σκέψις περὶ καταργήσεως Διδασκαλείων.

§12ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀναφορὰν τῶν κατοίκων τοῦ δήμου Ἀβίας, διότι ἕνεκα τῆς κακῆς χρήσεως τῶν ἐρανικῶν καταλόγων ἐκ μέρους τῆς δημοτικῆς ἀρχῆς ὅλοι σχεδὸν οἱ κάτοικοι ἔχουσι κηρυχθῆ φυγόδικοι, καὶ ἡ κατάστασις ἐκεῖ δὲν εἶναι εὐχάριστος.

§13Κ. ΚΑΛΟΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κύριος Πρόεδρος τῆς Βουλῆς ἀνεκοίνωσε τηλεγράφημα τῶν ἐν Σύρῳ βιομηχάνων, οἱ ὁποῖοι παρακαλοῦσι τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως, εἰ δυνατόν, ἐπιτευχθῇ τροποποίησις τῆς εἰσαχθείσης συμβάσεως μετὰ τοῦ Ἡνωμένου Βασιλείου τῆς Μεγάλης Βρετανίας. Ἐπληροφορήθην ὅτι κατὰ τὴν προχθεσινὴν συνεδρίασιν, ὅτε δὲν ἔσχον τὴν τιμὴν νὰ παραστῶ ἐνταῦθα, ἐγένετο λόγος περὶ τῆς συμβάσεως ταύτης, καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἐπεφυλάχθη νὰ παράσχῃ πληροφορίας. Θὰ ἤμην εὐτυχὴς, ἐὰν ἤκουον τὰς πληροφορίας ταύτας, διότι πρόκειται περὶ ζητήματος σπουδαιοτάτου, ἰδίᾳ διὰ τὴν Σῦρον, ὅπου πολλὰ ἑκατομμύρια δραχμῶν εἶναι διατεθειμένα πρὸς ἵδρυσιν κλωστηρίων καὶ βαφείων, τὰ ὁποῖα ἀπασχολοῦσιν ἑκατοντάδας ἐργατῶν, ταῦτα δὲ πάντα κινδυνεύουσι νὰ σταματήσωσι τὰς ἐργασίας των, ἐὰν ψηφισθῇ ἡ σχετικὴ διάταξις τῆς συμβάσεως καὶ προστατευθῇ ἡ ξένη βιομηχανία πρὸς βλάβην τῆς ἡμετέρας.

§14ΑΛΕΞ. Γ. ΣΚΟΥΖΕΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Ἀπὸ προχθὲς τὸ ἑσπέρας, ὅτε ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐξ Ἀττικῆς καὶ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐκ Κυθήρων ἐπέστησαν τὴν προσοχήν μου ἐπὶ τῆς κλάσεως 156 τοῦ δασμολογίου, περὶ ἧς ἐγένετο μνεία ἐν τῇ τελευταίᾳ μετὰ τῆς Ἀγγλίας δηλώσει, δὲν ἔπαυσα ἀσχολούμενος εἰς τὸ ζήτημα, ἐλπίζω δ’ ὅτι τοῦτο λυθήσεται κατὰ τὴν εὐχὴν, ἣν ἐξέφρασαν οἱ κύριοι συνάδελφοι. Διὰ τοῦτο δὲ ἴσως σήμερον, ὅταν εἰσέλθωμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν καὶ φθάσωμεν εἰς τὴν ἐν λόγῳ σύμβασιν, θέλω ζητήσει νὰ ἀναβληθῇ δι’ αὔριον ἡ συζήτησις αὐτῆς. Καίτοι, ὡς εἶπον, οἱ φόβοι οἱ ἐκφρασθέντες ἐθεωρήθησαν ὡς μὴ βάσιμοι, ἐν τούτοις πρὸς ἐπὶ πλέον καθορισμὸν καὶ ἐξακρίβωσιν τοῦ ζητήματος ἔκαμα τὰς δεούσας ἐνεργείας, καὶ ἐλπίζω νὰ δώσω προσεχῶς σχετικὰς ἐξηγήσεις.

§15ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§16ΣΤΕΦ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Εἰς ἐμὲ συνέβη ἀκριβῶς τὸ ἀντίθετον ἐκείνου, ὅπερ συνέβη εἰς τὸν κ. Βουλευτὴν ἐκ Κυθήρων, ὅτι ἐν ἀρχῇ ἀνησύχουν πολὺ, ἀλλ’ ἐπὶ τέλους, μετὰ βαθυτέραν μελέτην τοῦ θέματος, ἔφθασα νὰ ἡσυχάσω· ἡ δὲ προχθεσινὴ αὐτοῦ ἀγόρευσις ἐπέθηκε τὸν κολοφῶνα εἰς τὰ ἐπιχειρήματα· προσέθηκέ τι, ὅπερ ἐγὼ εἶχον παρίδει, ὅτι ἡ Ἀγγλία δὲν εἰσάγει τοιαῦτα νήματα, οὐδ’ ἔχει συμφέρον ν’ ἀπαιτήσῃ παρὰ τῆς Ἑλλάδος τὴν παραχώρησιν. Ἡ Ἀγγλία εἶχε σκοπὸν νὰ ζητήσῃ τὴν προστασίαν τῶν κλωστῶν πρὸς ῥαφὴν, καὶ τοιαύτην ἐζήτησεν· ἂν τρέχωμεν κίνδυνον τινα, τρέχομεν τὸν κίνδυνον ὡς ἐκ τοῦ τρόπου τῆς ἐκφράσεως τοῦ κειμένου τοῦ Ἑλληνικοῦ καὶ δυστυχῶς τῆς μικρᾶς ἐμπειρίας τῶν χειριζομένων τὰ τοιαῦτα ζητήματα τελωνειακῶν ὑπαλλήλων, διότι αὐτοὶ, ἀκούοντες πλοκάμους, παραδέχονται, ὅτι πᾶν ὅ,τι εἶναι εἰς πλοκάμους συνηρμολογημένον φορολογεῖται ὡς πλόκαμος. Ἐκτὸς τῶν κλωστῶν εἰς τροχίσκους, ἐκτὸς τῶν περιτετυλιγμένων εἰς χάρτην, ὑπάρχουσι καὶ κλωσταὶ εἰς πλοκάμους· αὕτη δὲ ἡ κλωστὴ εἰς πλοκάμους σκοπεῖται ἐν κλάσει 156. Φρονῶ ὅμως καὶ ἐγώ, λόγῳ τῆς ἀμφιβολίας, ἥτις ὑφίσταται εἰς τὸ πνεῦμα τῶν τελωνειακῶν ἡμῶν ὑπαλλήλων, ὅτι συμφέρει νὰ δοθῇ ἡ ἐξήγησις, ἣν προήγγειλεν ὁ κ. Ὑπουργός.

§17ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Γεωργόπουλος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἄλλου ζητήματος.

§19ΣΠ. ΓΕΩΡΓΟΠΟΥΛΟΣ. Περὶ τὰ τέλη τοῦ 1906 τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον ἠγόρασεν ἀντὶ 80,000 λιρῶν Ἀγγλίας τὰ κτήματα Στεφάνοβικ, εἰς 26 ἐν ὅλῳ ἀνερχόμενα, πρὸς τὸν σκοπὸν νὰ διατεθῶσιν ἐν καιρῷ ταῦτα ὑπὲρ τῶν γεωργῶν τῆς Θεσσαλίας. Τὸ γεγονὸς τοῦτο ἐχαιρέτισε τότε μετ’ ἐνθουσιασμοῦ ὁ αὐτόθι ἀγροτικὸς πληθυσμὸς, διότι κατενόησαν οἱ πτωχοὶ ἀγρόται, ὅτι τὸ ὄνειρον αὐτῶν ἠδύνατο ἐπὶ τέλους νὰ πραγματοποιηθῇ, ἀποκτώντων καὶ αὐτῶν λωρίδα γῆς καὶ γινομένων, ἀπὸ ἀκτημόνων καὶ δουλοπαροίκων, ἰδιοκτητῶν καὶ ἐλευθέρων· διότι πρέπει νὰ γνωρίζητε, ὅτι ἐλευθερία πραγματικὴ δὲν ὑπάρχει εἰσέτι διὰ τοὺς ἐν Θεσσαλίᾳ γεωργούς, ἀναγκαζομένους νὰ ὑποκύπτωσιν εἰς τὴν θέλησιν τοῦ αὐθέντου ἢ εἰς τὴν βαρβαρότητα καὶ αὐθαιρεσίαν τοῦ πρώτου τυχὸν ἐπιστάτου αὐτοῦ. Καὶ διετάχθη μὲν ἡ καταμέτρησις τῶν χωρίων, καὶ ἐπερατώθη πρὸ πολλοῦ αὕτη, ἐκτὸς ἑνός, νομίζω, κτήματος, ἀλλὰ περὶ διανομῆς οὐδεὶς γίνεται λόγος, τοῦτο δὲ ἀπελπίζει τοὺς χωρικούς, ἐμβάλλον αὐτοὺς εἰς δικαίαν ἀνησυχίαν. Ἀληθῶς νῦν δὲν πρόκειται νὰ γείνῃ συζήτησις ἐπὶ τοῦ σπουδαιοτάτου θέματος τῆς ἐπικρατούσης ἐν Θεσσαλίᾳ καταστάσεως, ἐλπίζω ὅμως, ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ θελήσῃ νὰ ὁρίσῃ ἡμέραν, ὅπως ἐξετασθῇ τοῦτο ἐν πάσῃ τῇ δυνατῇ εὐρύτητι. Δύναμαι ἐν τούτοις νὰ εἴπω καὶ σήμερον, ὅτι ἀναμφισβήτητον τυγχάνει, ὅτι, ὅταν ὁ ἀκτήμων γεωργὸς γένηται ἰδιοκτήτης, ὅταν κυρίως ἀποκτήσῃ ἰδίαν οἰκίαν, ἐξ ἧς νὰ μὴ φοβῆται ὅτι θὰ ἐξωσθῇ, ἀναμφισβήτητον, ἐπαναλαμβάνω, εἶναι, ὅτι ἡ καλλιέργεια θὰ γείνῃ ἐντελεστέρα, ὅτι ἡ ἀπόδοσις θὰ πολλαπλασιασθῇ, καὶ ὅτι ὁ γεωργὸς θὰ ἀγαπήσῃ καὶ θ’ ἀφοσιωθῇ εἰς τὴν γῆν, ἣν σήμερον σχεδὸν ἀποστρέφεται, διότι γνωρίζει ὅτι δὲν τῷ ἀνήκει. Ἐπειδὴ δὲ μετά τινας μῆνας λήγουσιν αἱ μισθώσεις τῶν χωρίων, εὐλόγως ἀνησυχοῦσιν οἱ δυστυχεῖς ἀγρόται· διότι, ἐὰν καὶ πάλιν τὰ κτήματα ἐκμισθωθῶσι, θὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ πίεσις καὶ ἡ αὐθαιρεσία τῶν μισθωτῶν, οἵτινες, διὰ νὰ κερδίσωσι πλείονα, μυρία τεχνάζονται καὶ μυρία ἐπιχειροῦσιν. Ἐπίσης παρακαλῶ, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ, τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ πρόνοιαν καὶ περὶ τῶν Ζαππείων κτημάτων, εἴτε ὑποβάλλουσα ἴδιον νομοσχέδιον, εἴτε υἱοθετοῦσα ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Καλαβρύτων Βουλευτοῦ πρὸ τριῶν ἐτῶν, νομίζω, ὑπέβαλεν εἰς τὴν Βουλήν. Πρέπει νὰ μὴ λησμονῶμεν, κύριοι Βουλευταί, ὅτι, ὅταν γείνῃ δυνατὸν νὰ διατεθῶσιν ὑπὲρ τῶν γεωργῶν τὰ Ζάππεια καὶ τὰ Στεφανοβίκεια κτήματα, μεγάλα συμφέροντα θέλουσι προκύψει διὰ τὴν χώραν, ἡ Θεσσαλία δὲ θὰ μεταβάλῃ εὐχερῶς ὄψιν, ἐνῷ ἐξ ἄλλου τὸ εὐτυχὲς γεγονὸς θὰ χρησιμεύσῃ ὡς βάσις πρὸς τελείαν τῶν γεωργῶν ἀποκατάστασιν. Διὰ τοῦτο ἐπαναλαμβάνω τὴν σύστασίν μου, καὶ παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ διατάξῃ ὡς τάχιστα τὴν διανομὴν τῶν Στεφανοβικείων κτημάτων, νὰ ἐξεύρῃ δὲ τὸν τρόπον τῆς ἐξαγορᾶς καὶ διαθέσεως καὶ τῶν Ζαππείων τοιούτων.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γαρδικιώτης ἔχει τὸν λόγον.

§21Ν. ΓΑΡΔΙΚΙΩΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, βεβαίως ἡ κατάστασις τῶν Θεσσαλῶν γεωργῶν δὲν εἶναι εὐχάριστος. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται νὰ ἐπικαλεσθῶ τὴν συνδρομὴν τῆς Βουλῆς μόνον χάριν τῆς καταστάσεως τῶν Θεσσαλῶν γεωργῶν, ἀλλὰ καὶ διὰ γενικόν τινα σκοπὸν, ἀκριβῶς οἰκονομολογικὸν, καὶ χάριν τῆς ἐθνικῆς παραγωγῆς. Διότι μὴ λησμονῶμεν, Κύριοι, ὅτι μετὰ τὴν σταφίδα, ἥτις καλλιεργεῖται ἐν Πελοποννήσῳ, καλλιεργεῖται ἐν Θεσσαλίᾳ ἕτερον ἐθνικὸν προϊόν, τὸ προϊόν τοῦ σίτου· ὑπὸ τὰς συνθήκας δὲ, ὑπὸ τὰς ὁποίας καλλιεργεῖται σήμερον ὁ σῖτος ἐν Θεσσαλίᾳ, ἔστε βέβαιοι, ὅτι ὀλίγον κατ’ ὀλίγον θὰ ἐκλείψῃ ἡ καλλιέργεια τοῦ σίτου ἐντελῶς. Οἱ Θεσσαλοὶ δὲν λησμονοῦσιν, ὅτι τὰ οἰκονομικὰ τῆς χώρας εὑρίσκονται εἰς ἀνώμαλον κατάστασιν, καὶ διὰ τοῦτο θὰ περιορισθῶσι νὰ ζητήσωσι παρὰ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Βουλῆς τοιαῦτα νομοθετήματα, τὰ ὁποῖα οὐδεμίαν θὰ ἐπιφέρωσι διασάλευσιν εἰς τὰ οἰκονομικὰ τῆς χώρας. Καὶ τί ζητοῦσι; ζητοῦσιν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφός μου κ. Γεωργόπουλος, τουτέστι τὴν διανομὴν τῶν Ζαππείων καὶ Στεφανοβικείων κτημάτων εἰς τοὺς γεωργούς. Ἐκ τῆς διανομῆς ταύτης οὐδόλως ἔχουσι νὰ ἐπηρεασθῶσι τὰ οἰκονομικὰ τῆς χώρας, διότι ὅ,τι λαμβάνει σήμερον τὸ Δημόσιον ἐκ τῶν ἐνοικιαζόντων τὰ κτήματα ταῦτα θὰ τὸ λαμβάνῃ ἀπὸ τοὺς γεωργοὺς, εἰς οὓς θὰ διανεμηθῶσι τὰ κτήματα ταῦτα, ἀπὸ τόκους καὶ χρεωλύσια· ὥστε οὐδεμίαν ζημίαν ἔχει νὰ ὑποστῇ ἡ Πολιτεία. Πλὴν τούτων θὰ συστήσω εἰς τὴν Κυβέρνησιν, διὰ νὰ ἐπέλθῃ ὁπωσδήποτε ἰσορροπία τις καὶ ἁρμονία σχέσεων μεταξὺ καλλιεργητῶν καὶ ἰδιοκτητῶν, νὰ ἐπιληφθῇ τοῦ ζητήματος τοῦ διακανονισμοῦ τῶν σχέσεων τῶν ἀγροτῶν πρὸς τοὺς ἰδιοκτήτας, διότι τοιαύτη εἶναι ἡ κατάστασις, μὴ ὑπάρχοντος γραπτοῦ δικαίου, τὸ ὁποῖον νὰ κανονίζῃ τὰς σχέσεις ταύτας, ὥστε γεννῶνται ζητήματα, τὰ ὁποῖα ἔχουσι γεννήσει κατάστασιν ἐχθρικὴν μεταξὺ ἀγροτῶν καὶ ἰδιοκτητῶν, καὶ ἕνεκα τούτου οὐδεμία ἁρμονία ὑπάρχει μεταξὺ αὐτῶν, ἡ ὁποία νὰ δύνηται νὰ βελτιώσῃ τὴν γεωργίαν. Ἐπ’ αὐτῶν τῶν δύο ζητημάτων προκαλῶ τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως, ἔχω δὲ πεποίθησιν, ὅτι ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος καὶ ἄλλοτε, κατὰ τὸ 1895, ἐπεδείξατο μεγίστην μέριμναν ὑπὲρ τοῦ ζητήματος τοῦ Θεσσαλικοῦ, ἀλλ’ ἕνεκα περιστάσεων ἐθνικῶν ἠμποδίσθη τὸ ἔργον, θὰ ἐπιληφθῇ καὶ σήμερον τοῦ ἐθνικοῦ τούτου ζητήματος μετὰ τῆς αὐτῆς μερίμνης.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Γιαννακίτσας ἔχει τὸν λόγον σχετικῶς.

§23Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ. Θὰ εἴπω καὶ ἐγὼ, κύριε Πρόεδρε, ὀλίγας λέξεις, διὰ νὰ μὴ καθυστερήσω εἰς τὴν ὑποχρέωσιν, τὴν ὁποίαν ἔχω, ὡς ἀντιπρόσωπος Θεσσαλικῆς ἐπαρχίας. Τὸ ζήτημα τῆς διανομῆς τῶν Ζαππείων καὶ Στεφανοβικείων κτημάτων δὲν ἔρχεται τὸ πρῶτον νῦν εἰς συζήτησιν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Κατὰ διαφόρους περιόδους, ἀφ’ ἧς τὸ Δημόσιον ἐγένετο κύριον τῶν κτημάτων τούτων, ἀνεκινήθη ἐντὸς τῆς Βουλῆς. Ἀλλ’ ὑπὸ τῶν ἑκάστοτε Κυβερνήσεων, πρὸς τὰς ὁποίας ὑπεβλήθη ἐκ μέρους τῶν ἐνδιαφερομένων συναδέλφων Θεσσαλῶν τὸ ζήτημα τοῦτο, ἀντετάσσετο πάντοτε ἡ μὴ πλήρης καταμέτρησις τῶν εἰρημένων κτημάτων· ἤδη ὅμως ἡ καταμέτρησις τῶν κτημάτων τούτων συνετελέσθη, ὑποθέτω δὲ, ὅτι δὲν ὑπολείπεται ἢ ἡ καταμέτρησις ἐλαχίστου μέρους τοῦ χωρίου Τσαμασίου, τὸ ὁποῖον, μικρᾶς ὂν ἐκτάσεως, ἐλπίζω ὅτι θὰ καταμετρηθῇ μέχρι τοῦ Αὐγούστου, ὅτε λήγει ἡ ὑφισταμένη μίσθωσις. Ἐκλιπουσῶν ἑπομένως πασῶν τῶν δυσχερειῶν τούτων, λαμβάνω τὴν τιμὴν καὶ ἐγὼ νὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως εὐαρεστηθῇ νὰ δηλώσῃ εἰς τὴν Βουλὴν, τί σκοπεῖ νὰ πράξῃ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου. Ἐὰν σκέπτηται ν’ ἀνανεώσῃ τὴν μίσθωσιν τῶν κτημάτων, ἂς μοὶ ἐπιτρέψῃ νὰ τῇ προείπω, ὅτι ἐν Θεσσαλίᾳ θὰ ἔχωμεν ἀγροτικὸν ζήτημα ἀγνώστων διαστάσεων. Βεβαίως ἡ διανομὴ θὰ γεννήσῃ πολλὰς δυσχερείας καὶ ἰδίᾳ τὴν ἐρήμωσιν τῶν τσιφλικίων, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ προλάβωμεν, πρὸς ἀποφυγὴν τοῦ κλονισμοῦ, ὅστις ἀναγκαίως θέλει ἐπακολουθήσει τὴν γεωργικὴν ἐν Θεσσαλίᾳ κίνησιν. Ἐν τούτοις ἡ Κυβέρνησις δὲν πρέπει νὰ ἔχῃ ἄλλας σκέψεις, πλὴν τῆς διανομῆς τῶν κτημάτων εἰς τοὺς γεωργοὺς, διότι οὐδέποτε ἐφαντάσθη τις, ὅτι τὸ Δημόσιον δύναται νὰ μεταβληθῇ εἰς ἰδιοκτήτην ἢ ἐκμισθωτὴν, καὶ γνωστὸν εἶναι καὶ πανθομολογούμενον, ὅτι ὁ χειρότερος ἰδιοκτήτης ὑπῆρξε πάντοτε τὸ Δημόσιον. Δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους ἤθελον παρακαλέσει τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως μετὰ τὴν πλήρη καταμέτρησιν τῶν Ζαππείων καὶ Στεφανοβικείων κτημάτων, ἐὰν ὄντως αὕτη δὲν συνετελέσθη ἔτι, δηλώσῃ εἰς τὴν Βουλὴν, τί σκοπεῖ νὰ πράξῃ, ἂν δηλαδὴ σκέπτεται ν’ ἀνανεώσῃ τὴν μίσθωσιν τῶν κτημάτων τούτων ἢ νὰ διανείμῃ ταῦτα εἰς τοὺς γεωργούς.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Παπαποστόλου ἔχει τὸν λόγον σχετικῶς.

§25ΑΛΕΞ. ΠΑΠΑΠΟΣΤΟΛΟΥ. Θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν, ἂν ὄντως συνετελέσθη, ὡς εἶπον οἱ ἀξιότιμοι κ. συνάδελφοι, ἡ καταμέτρησις τῶν Ζαππείων καὶ Στεφανοβικείων κτημάτων, νὰ ποιήσηται ταχέως ἔναρξιν τῆς διανομῆς αὐτῶν ἀπὸ τὰ χωρία, τῶν ὁποίων ἤδη συνετελέσθη ἡ καταμέτρησις, — ἐὰν δὲν κατεμετρήθησαν ὅλα, — διότι τοιουτοτρόπως θὰ παρηγορήσῃ τὸν Θεσσαλικὸν σκλάβον λαὸν, καὶ θ’ ἀποφύγῃ τὴν γένεσιν ἀγροτικοῦ ζητήματος, τὸ ὁποῖον βεβαίως θὰ ἔχῃ σοβαρὰς συνεπείας. Δὲν πρέπει, κύριε Πρόεδρε, νὰ ἐφησυχάζωμεν πάντοτε, διότι ὁ λαὸς τῆς Θεσσαλίας εἶναι μὲν πολὺ φιλόνομος καὶ πολὺ ἀνεξίκακος, ἀλλ’ ἔχει χάσει τὴν ὑπομονήν του πλέον, καὶ ἂν ἡ Κυβέρνησις δὲν λάβῃ μέτρα, δι’ ὧν νὰ τὸν παρηγορήσῃ, φοβοῦμαι ὅτι ὁ Θεσσαλικὸς λαὸς θὰ σκεφθῇ τι σοβαρώτερον, καὶ ὅτι θ’ ἀναγκασθῇ νὰ παρασυρθῇ εἰς τὸ ἀγροτικὸν ζήτημα, ὁπότε δὲν ἠξεύρω καὶ ἐγὼ ποῦ θὰ καταλήξῃ τὸ πρᾶγμα.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Τσιτσάρας ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἑτέρου ἀντικειμένου.

§27Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀπὸ ἔτους καὶ πλέον κρατεῖ ἐν συγκινήσει εὐλόγῳ ὁλόκληρον πληθυσμὸν καὶ ὁλόκληρον ἐμπορικὴν τάξιν ζήτημα λίαν σοβαρὸν, καὶ ἐπειδὴ τὸ ζήτημα τοῦτο πρόκειται προσεχῶς νὰ λυθῇ, εἶναι ἀνάγκη ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν, ἐὰν δύναται, νὰ δώσῃ πληροφορίας τινὰς, ὅπως ὁλόκληρος ὁ πληθυσμὸς αὐτὸς καὶ ἡ ἐμπορικὴ τάξις καθησυχάσῃ. Πρόκειται περὶ τῆς ἀνανεώσεως τῆς μεταξὺ τῆς Ἑλληνικῆς καὶ Αἰγυπτιακῆς Κυβερνήσεως συμβάσεως ὡς πρὸς τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ καπνοῦ. Ὡς δὲν ἀγνοεῖ ἡ Βουλὴ, κατὰ τὸν προσεχῆ μῆνα Ἰανουάριον λήγει ἡ ὑπάρχουσα σύμβασις μεταξὺ τῆς Ἑλληνικῆς καὶ Αἰγυπτιακῆς Κυβερνήσεως.

§28ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἔληξεν ἤδη.

§29Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Ὄχι, δὲν ἔληξεν εἰσέτι.

§30ΦΩΝΑΙ. Ἔληξεν ἤδη.

§31Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Τόσον τὸ χειρότερον τότε. Πρόκειται λοιπὸν νὰ λήξῃ, ἐὰν δὲν ἔληξεν ἤδη, ἡ σύμβασις αὕτη, ἐπειδὴ δὲ εἰς ὁλόκληρον τὴν ἐπαρχίαν Φθιώτιδος, εἰς ὁλόκληρον τὴν ἐπαρχίαν Τριχωνίας, εἰς ὁλόκληρον τὴν Θεσσαλίαν ἡ καλλιέργεια τοῦ καπνοῦ εἶναι ἐν ἀκμῇ, καὶ εἶναι ἀνάγκη νὰ γνωρίζωσιν οἱ καπνοπαραγωγοὶ εἰς ποῖον σημεῖον κατέληξαν αἱ μετὰ τῆς Αἰγυπτιακῆς Κυβερνήσεως διαπραγματεύσεις, ἵνα κανονίσωσι τὴν περαιτέρω ἐργασίαν των, παρακαλῶ θερμῶς τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργὸν, ἐὰν νομίζῃ ὅτι δὲν ὑπάρχει κώλυμά τι, ν’ ἀνακοινώσῃ εἰς τὴν Βουλὴν εἰς ποῖον σημεῖον εὑρίσκονται αἱ διαπραγματεύσεις.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§33ΑΛΕΞ. Γ. ΣΚΟΥΖΕΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Ὄχι μόνον δὲν ἔχω κώλυμά τι, ἵνα ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλὴν τὸ σημεῖον, εἰς ὃ εὑρίσκονται αἱ μετὰ τῆς Αἰγυπτιακῆς Κυβερνήσεως διαπραγματεύσεις, ἀλλὰ δύναμαι νὰ καταθέσω εἰς τὴν Βουλὴν καὶ σχετικὰ ἔγγραφα περὶ τῆς συμβάσεως ταύτης. Ἡ σύμβασις κατηγγέλθη τὸν παρελθόντα Ἰούλιον ἢ Αὔγουστον, νομίζω, καὶ λήγει τὸν προσεχῆ Σεπτέμβριον. Εἶχον ἀρχίσει διαπραγματεύσεις, ἃς ἐγὼ εὗρον ἐκκρεμεῖς, ὅτε εἰσῆλθον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον. Ἐπειδὴ ὅμως δὲν ἐστάθη δυνατὸν νὰ φθάσωμεν εἰς ἀποτέλεσμα καὶ ἕνεκα τῆς ἐποχῆς τοῦ ἔτους, καθ’ ἣν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν τῆς Αἰγύπτου εἶχεν ἀναχωρήσει ἤδη εἰς περιοδείαν, δι’ αὐτὸ ἐκρίθη σκόπιμον νὰ συνομολογήσωμεν τὴν παράτασιν τῆς ὑπαρχούσης συνθήκης, ἥτις θὰ μένῃ ἐν ἰσχύϊ μέχρι τῆς 18)31 προσεχοῦς Μαρτίου. Εἶχον δέ, δώσει εἰς τὸν ἐν Αἰγύπτῳ Πολιτικὸν Πράκτορα διαταγὴν νὰ ὑπογράψῃ τὴν τοιαύτην δήλωσιν, ἥτις καὶ ὑπεγράφη, καὶ χθὲς μόλις ἔλαβον τὰ σχετικὰ ἔγγραφα. Λαμβάνω λοιπὸν τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Αἰγύπτου συνομολογηθείσης δηλώσεως πρὸς παράτασιν τῆς ἰσχύος τῆς ἐμπορικῆς συμβάσεως τοῦ 1895». Συγχρόνως λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ἰταλίας τὴν 16/29 Μαρτίου 1905 ὑπογραφείσης δηλώσεως, τῆς τροποποιούσης τὸ ἄρθρον 13 τῆς συμβάσεως τοῦ 1877». Πρόκειται περὶ παρατάσεως μιᾶς προθεσμίας εἰς τὴν συνθήκην περὶ ἐκδόσεως τῶν ἐγκληματιῶν ἀπὸ ἑνὸς μηνὸς εἰς τρεῖς, ὅπως ἔχει γείνῃ καὶ εἰς ἄλλας συμβάσεις, διότι ἐν τῇ ἐφαρμογῇ κατεδείχθη πολλάκις, ὅτι ἡ προθεσμία τοῦ ἑνὸς μηνὸς δὲν εἶναι δυνατὸν πάντοτε νὰ ἐπαρκέσῃ, καὶ ἐντεῦθεν παρεμβάλλονται δυσχέρειαι, καὶ ἐπειδὴ εἰς ἄλλας συμβάσεις ἐδόθη προθεσμία τριῶν μηνῶν, ἐθεωρήθη καλὸν νὰ δεχθῶμεν τὴν παράτασιν ταύτην καὶ ἐν τῇ μετὰ τῆς Ἰταλίας συμβάσει.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν ὑποβληθέντα νομοσχέδια θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 141 καὶ 142). Ὁ κύριος Μπαλτατζῆς ἔχει τὸν λόγον.

§35Γ. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Ἐπρόκειτο νὰ ποιήσωμαι ἐπερώτησιν πρὸς τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργὸν ἐπὶ τοῦ θέματος, περὶ τοῦ ὁποίου ὡμίλησεν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Εὐρυτανίας συνάδελφος, ἀλλὰ μετὰ τὴν κατάθεσιν ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Αἰγύπτου συνομολογηθείσης δηλώσεως παραιτοῦμαι τοῦ λόγου.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἔχει τὸν λόγον.

§37Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Καταθέτω εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου ἐπέρχεται τροποποίησις εἰς διάταξίν τινα τοῦ ἄρθρου 35 τῆς συμβάσεως περὶ κατασκευῆς τοῦ σιδηροδρόμου Πειραιῶς–Συνόρων. Κατὰ τὴν διάταξιν ταύτην τοῦ ἄρθρου 35 ἡ κατασκευὴ τῆς προεκτάσεως τῆς γραμμῆς μέχρι τῶν Συνόρων ἐξηρτήθη ἐκ τῆς προηγουμένης πραγματοποιήσεως τῆς μετὰ τῶν ὀθωμανικῶν γραμμῶν ἑνώσεως. Τὴν τροποποίησιν τῆς διατάξεως ταύτης προτείνω διὰ τοῦ νομοσχεδίου, ἵνα ἀποκτήσῃ ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις τὸ δικαίωμα νὰ ἐξακολουθήσῃ τὴν κατασκευὴν τῆς γραμμῆς μέχρι πέρατος αὐτῆς.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 143). Ὁ κ. Καλομενόπουλος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἑτέρου ἀντικειμένου.

§39Κ. ΚΑΛΟΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπέβαλεν εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον περὶ κατατάξεως καὶ καταργήσεως Οἰκονομικῶν τινων Ἐφοριῶν καὶ θέσεων ἐφοριακῶν ὑπαλλήλων. Δὲν εἶναι τῆς παρούσης στιγμῆς νὰ συζητήσω τὸ νομοσχέδιον. Παρατηρῶ μόνον, ὅτι εἰδικῶς ἔστρεψε τὴν προσοχήν του ὁ κ. Ὑπουργὸς εἰς τὴν περιστολὴν τῶν ἐξόδων τῆς διοικήσεως τοῦ νομοῦ Κυκλάδων, ἐν τῷ ὁποίῳ καταργοῦνται ἕξ ἐκ τῶν ἑπτὰ αὐτοῦ Ἐφοριῶν. Δὲν εἶναι τοῦ παρόντος, ἐπαναλαμβάνω, νὰ ἐξετάσω κατὰ πόσον εἶναι δεδικαιολογημένη ἡ πρότασις αὕτη τοῦ κ. Ὑπουργοῦ· ἀλλ’ ἐπειδὴ φυσικῶς θὰ ἔλθῃ ὑπὸ συζήτησιν ἐν τῇ Βουλῇ τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον, παρακαλῶ ἀπὸ τοῦδε τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν πίνακα ἐμφαίνοντα τὰ παρ’ ἑκάστῃ Ἐφορίᾳ τοῦ Κράτους βεβαιούμενα ἔσοδα καὶ τὸν πληθυσμὸν ἑκάστης ἐφοριακῆς περιφερείας, διὰ νὰ κρίνωμεν κατὰ πόσον εἶναι δεδικαιολογημένη ἡ διατήρησις Οἰκονομικῶν τινων Ἐφοριῶν, ἢ ἡ κατάργησις καὶ ὁ ὑποβιβασμὸς ἄλλων Ἐφοριῶν, καὶ ἐν γένει κατὰ πόσον εἶναι δεδικαιολογημέναι αἱ τροποποιήσεις, αἱ ὁποῖαι προτείνονται διὰ τοῦ ὑποβληθέντος νομοσχεδίου.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ βουλευτὴς Τριφυλίας κ. Πονηρόπουλος ὑποβάλλει τὴν ἑξῆς ἐπερώτησιν: «Παρακαλεῖται ὁ ἀξιότιμος κύριος ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργὸς νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ καταθέσῃ πίνακα ἐμφαίνοντα: αʹ) Πόσαι ἀποφάσεις τοῦ Πλημμελειοδικείου Ἀθηνῶν ἐξεδόθησαν, κηρύττουσαι παραγεγραμμένην τὴν ποινικὴν ἀγωγὴν, καὶ ἀπαλλάττουσαι τοὺς κατηγορουμένους ἐπὶ τῷ λόγῳ τούτῳ κατὰ τὸ ἔτος 1902, πόσαι κατὰ τὸ ἔτος 1903, καὶ πόσαι κατὰ τὸ ἔτος 1904. βʹ) Πόσα βουλεύματα τοῦ Συμβουλίου τῶν ἐν Ἀθήναις Πλημμελειοδικῶν ἐξεδόθησαν, ἀπαλλάσσοντα διὰ τὸν αὐτὸν λόγον τοὺς κατηγορουμένους κατὰ τὸ ἔτος 1902, πόσα κατὰ τὸ ἔτος 1903 καὶ πόσα κατὰ τὸ ἔτος 1904. γʹ) Πόσαι ἦσαν αἱ ἐν τοῖς γραφείοις τῶν παρὰ τῷ Πλημμελειοδικείῳ Ἀθηνῶν ἀνακριτῶν ἐκκρεμεῖς ποινικαὶ δικογραφίαι κατὰ τὴν 31 Δεκεμβρίου 1904. δʹ) Πόσαι ἦσαν αἱ παρὰ τοῖς ἐνεργοῦσι τὴν προεισαγωγικὴν ἀνάκρισιν ὑπαλλήλοις τῆς περιφερείας τῆς Εἰσαγγελίας τῶν ἐν Ἀθήναις Πλημμελειοδικῶν ἐκκρεμεῖς ποινικαὶ δικογραφίαι κατὰ τὴν 31 Δεκεμβρίου 1904.» Ὁ βουλευτὴς Ἀττικῆς κ. Νέγρης ὑποβάλλει τὴν ἑξῆς ἐπερώτησιν: «Παρακαλεῖται ὁ κ. ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργὸς νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν σημείωμα, ἐμφαῖνον, ποῖαι ἐργολαβίαι ἐδόθησαν ἤδη πρὸς συντήρησιν τῶν ὑποδίκων καὶ καταδίκων κατὰ τὸ 1905, καὶ κατὰ πόσον αὗται διαφέρουσι τῶν ἀντιστοίχων τοῦ προηγουμένου ἔτους.» Ὁ βουλευτὴς Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς κ. Στελλάκης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ πρώτου ἄρθρου τοῦ νομοσχεδίου περὶ συστάσεως καὶ καταργήσεως τελωνειακῶν θέσεων. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Θ. Φαρμακόπουλος καὶ Ι. Καλούτσης ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ ἀστυνομικοῦ νομοσχεδίου. Ὁ βουλευτὴς Λευκάδος κ. Βαλαωρίτης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 11 τοῦ νομοσχεδίου περὶ διοικητικῆς διαιρέσεως τῆς Ἐπικρατείας. Ὁ βουλευτὴς Ζακύνθου κ. Μυλωνᾶς μετὰ τοῦ βουλευτοῦ Νάξου κ. Δερλερὲ ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 24 τοῦ νομοσχεδίου περὶ ταχυδρομικῆς, τηλεγραφικῆς καὶ τηλεφωνικῆς ὑπηρεσίας. Ἅπασαι αἱ τροπολογίαι αὗται θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 144–147). Ὁ κύριος Στάης ἔχει τὸν λόγον.

§41ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§42Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Ἐν Πάτραις ἀνηγέρθη τελωνεῖον, κατόπιν συμβάσεως μεταξὺ τοῦ Δημοσίου καὶ τῆς Λιμενικῆς Ἐπιτροπῆς Πατρῶν. Τὸ τελωνεῖον, κατὰ τὴν σύμβασιν, ἐπρόκειτο νὰ παραλάβῃ τὸ Δημόσιον, ὁπότε καὶ θὰ ἤρχιζεν ἡ ὑποχρέωσις αὐτοῦ νὰ πληρώνῃ τόκους, ἀφ’ ἧς ἡμέρας θὰ ἦτο ἕτοιμον. Ἡ Λιμενικὴ Ἐπιτροπὴ παρέλαβε τὸ τελωνεῖον· ἐν τούτοις τὸ Δημόσιον δὲν παρέλαβεν αὐτὸ παρ’ αὐτῆς, καὶ οὕτω τὸ μὲν λιμενικὸν ταμεῖον ζημιοῦται σπουδαίως, ἡ δὲ ἀσχημία τοῦ παλαιοῦ τελωνείου ὑφίσταται. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως εὐαρεστούμενος διατάξῃ νὰ παραληφθῇ τάχιστα παρὰ τῶν οἰκείων ἀρχῶν τὸ τελωνεῖον.

§43Ι. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ διατάξῃ τὴν ἀναστολὴν τῆς εἰσπράξεως τοῦ φόρου τῶν ἀμπέλων τοῦ ἔτους 1904 ἐν τῷ δήμῳ Ἐράνης, καὶ νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ εἰσαγάγῃ νομοσχέδιον περὶ ἀπαλλαγῆς ἀπὸ τοῦ φόρου ἐκείνου τῶν ἀμπελοκτημόνων τοῦ εἰρημένου δήμου, διότι ἡ ἀμπελοπαραγωγὴ τοῦ ἔτους 1904 κατεστράφη τελείως.

§44Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Εἶναι βεβαιωμένον τοῦτο;

§45Ι. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Βεβαίως.

§46Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Καταθέτω πληροφορίας, ζητηθείσας ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Παρνασσίδος, περὶ ἀναπληρωματικῶν πιστώσεων.

§47ΣΤΕΦ. ΣΚΟΥΛΟΥΔΗΣ. Εἴς τινα ἐφημερίδα, κύριε Πρόεδρε, ἐδημοσιεύθη χθές, ὅτι, κατὰ τηλεγράφημα τοῦ Πρακτορείου Ρέουτερ πρὸς τὸν εὐρωπαϊκὸν τύπον, ἡ Ἀμερικανικὴ Κυβέρνησις ἐπέβαλεν ἐσχάτως φόρον εἰς τοὺς εἰς Ἀμερικὴν μεταναστεύοντας. Ἐπειδὴ τὸ ῥεῦμα τῆς μεταναστεύσεως ἐξακολουθεῖ ἀκόμη παρ’ ἡμῖν, ἐπιθυμῶ νὰ μάθω παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, ἂν ἔχει τοιαύτην ἐπίσημον πληροφορίαν, καὶ ἐὰν πράγματι ἔχῃ τοιαύτην πληροφορίαν, φρονῶ ὅτι θὰ ἦτο καλὸν νὰ δημοσιευθῇ αὕτη, ἵνα περιέλθῃ εἰς γνῶσιν τῶν μεταναστῶν, οἱ ὁποῖοι, ὡς γνωρίζετε, μετ’ ἀνεπαρκῶν χρημάτων μεταβαίνουσιν ἐκεῖ, καὶ πολλοὶ ἐξ αὐτῶν θέλουσι περιέλθει εἰς δυσχερῆ θέσιν καὶ θέλουσιν ἐξαναγκασθῆ νὰ ἐπανέλθωσιν εἰς τὰς ἑστίας των, χάνοντες καὶ τοὺς ναύλους, τοὺς ὁποίους ἐπλήρωσαν.

§48ΑΛΕΞ. Γ. ΣΚΟΥΖΕΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Ἐφ’ ὅσον δύναμαι νὰ εἴπω ἐκ τοῦ προχείρου, οὐδεμίαν τοιαύτην πληροφορίαν ἔχω μέχρι τοῦδε.

§49Ν. ΓΑΤΣΟΣ. Τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἔθιξε διὰ τῆς ἐπερωτήσεώς του ὁ προλαλήσας ἀξιότιμος Βουλευτὴς Θηβῶν, μὲ ἀναγκάζει νὰ ἐπερωτήσω καὶ ἐγὼ τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἰδίως τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τὸν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης, ἂν περιῆλθον εἰς γνῶσιν αὐτῶν ὄχι τὰ δεινά, τὰ ὁποῖα ὑφίστανται οἱ μετανάσται εἰς ἄλλα μέρη, — διότι τὰ δεινὰ ἐκεῖνα εἶναι ἐκτὸς τῆς δικαιοδοσίας τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, — ἀλλὰ τὰ δεινὰ, τὰ ὁποῖα ὑφίστανται οἱ δυστυχεῖς οὗτοι, κλεπτόμενοι ὑπὸ τῶν διαφόρων ἀτμοπλοϊκῶν ἑταιρειῶν ἐν Ἑλλάδι. Συμπατριῶταί μου, ἀναχωρήσαντες ἐκ Βόλου, διὰ νὰ μεταβῶσιν εἰς τὴν βόρειον Ἀμερικὴν, ἦλθον εἰς Πειραιᾶ, καὶ πληρώσαντες ἁδρότατα τὸν ναῦλόν των ἐπεβιβάσθησαν ἐπί τινος ἀτμοπλοίου ἑταιρείας τινός, ἀλλὰ μόλις ἔφθασαν εἰς Τεργέστην, ἐγκατελείφθησαν ἐκεῖ εἰς τὴν τύχην των, διότι δὲν εἶχεν ἀτμόπλοιον ἡ ἑταιρεία αὕτη, ἵνα ἐξακολουθήσῃ τὸν πλοῦν μέχρις Ἀμερικῆς, καὶ οὕτως οἱ δυστυχεῖς αὐτοὶ ἠναγκάσθησαν νὰ ἐπανέλθωσιν εἰς Πειραιᾶ ἄπρακτοι. Ἐπανελθόντες εἰς Πειραιᾶ μετέβησαν εἰς τὸ Πρακτορεῖον, ἵνα ζητήσωσι τὴν ἐπιστροφὴν τῶν ναύλων των, ἀλλ’ ἀντὶ ν’ ἀποδοθῶσιν αὐτοῖς οἱ ναῦλοι τοῖς ἀπεδόθησαν ὕβρεις. Περὶ τοῦ ζητήματος τούτου ἐπέδωκαν ποινικὴν μήνυσιν· ἀλλ’ ἡ ποινικὴ μήνυσις εἶναι πρὸς ἱκανοποίησιν τῶν προσβληθέντων δικαίων. Ἀλλ’ ἐγὼ ἐπερωτῶν προκαλῶ τὴν προληπτικὴν ἐνέργειαν τῆς Κυβερνήσεως, τὴν μέριμναν περὶ παρακωλύσεως μιᾶς κακοηθείας, ἥτις διαπράττεται εἰς βάρος τῶν δυστυχῶν μεταναστῶν.

§50Γ. ΚΟΡΠΑΣ. Πρό τινος καιροῦ, δυνάμει τοῦ νόμου περὶ ἀνεγέρσεως κτιρίων δημοτικῶν σχολείων, ἀνηγέρθησαν ἐν Κύθνῳ δύο δημοτικὰ σχολεῖα, ἀλλ’ ἀκόμη δὲν παρελήφθησαν ὑπὸ τῶν οἰκείων ἀρχῶν. Ἐννοεῖται ὅτι πρὸς ἀνέγερσιν τῶν κτιρίων τούτων κατελήφθησαν τὰ ἀναγκαῖα γήπεδα. Ἀλλ’ ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, ἀφ’ ἧς κατελήφθησαν τὰ γήπεδα ταῦτα, οἱ ἰδιοκτῆται τῶν γηπέδων τούτων οὐδόλως ἀπεζημιώθησαν. Ἀπετάθησαν πολλάκις πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ δι’ ἀναφορῶν καὶ δι’ αἰτήσεων θεραπείας καὶ διὰ τηλεγραφημάτων, ἀλλ’ οὐκ ἦν φωνὴ, οὐκ ἦν ἀκρόασις! Πληροφοροῦμαι ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως πρό τινος καιροῦ διέταξε τὰς οἰκείας ἀρχὰς, ἵνα μεταβῶσι καὶ παραλάβωσι τὰ κτίρια ταῦτα· ἀλλ’ οἱ κύριοι ὑπάλληλοι, οἱ ἁρμόδιοι νὰ μεταβῶσιν εἰς τὸν τόπον ἐκεῖνον, ὅπως ἐκτελέσωσιν ὅ,τι ὁ νόμος κελεύει, δὲν μεταβαίνουσι, προφασιζόμενοι ὅτι δὲν ὑπάρχει μέσον συγκοινωνίας. Σήμερον ὅμως, ὅτε εὑρισκόμεθα εἰς τὴν ἀρχὴν τοῦ θέρους, καὶ δυνάμει τῆς μεταξὺ τοῦ Δημοσίου καὶ τῆς Ἑλληνικῆς Ἀτμοπλοϊκῆς Ἑταιρείας συμβάσεως προσεγγίζει εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα δὶς τῆς ἑβδομάδος ἀτμόπλοιον, νομίζω ὅτι ὁ λόγος οὗτος ἐκλείπει πλέον, καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως δύναται νὰ διατάξῃ τὸν οἰκονομικὸν ἔφορον Κέας καὶ τὸν νομομηχανικὸν Σύρου νὰ μεταβῶσιν εἰς Κύθνον, καὶ δύνανται οὗτοι ἐντὸς τριῶν ἡμερῶν νὰ ἐκτελέσωσιν ὅλην αὐτὴν τὴν ὑπηρεσίαν. Δὲν ὑποθέτω ὅμως, ὅτι, ἐπειδὴ νῦν ὑπάρχει συγκοινωνία μεταξὺ Κύθνου καὶ Πειραιῶς, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως, ὅστις εἶναι καὶ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, θέλει λάβει τοῦτο ὡς ἐπιχείρημα, ἵνα προβῇ εἰς τὴν κατάργησιν τοῦ Εἰρηνοδικείου Κύθνου. Λέγω δὲ τοῦτο, διότι τὸν Σεπτέμβριον ἡ συγκοινωνία εἶναι λίαν δύσκολος. Μόλις ἀνὰ 20 ἢ 25 ἡμέρας προσεγγίζει ἀτμόπλοιον εἰς Κύθνον, βλέπουσι δὲ οἱ κάτοικοι διὰ τῶν τηλεσκοπίων μακρόθεν διερχόμενα τὰ ἀτμόπλοια. Ἑπομένως παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ μὴ ἐκλάβῃ ἐκ τῶν λεχθέντων, ὅτι ἡ συγκοινωνία σήμερον εἶναι τακτική, καὶ προβῇ εἰς τὴν κατάργησιν τοῦ Εἰρηνοδικείου Κύθνου.

§51Δ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατὰ τὸ 1903 ἐδημοσιεύθη νόμος περὶ ὑποχρεωτικῆς συμμετοχῆς τῶν δημοσίων λειτουργῶν εἰς τὸ Μετοχικὸν Ταμεῖον τῶν πολιτικῶν ὑπαλλήλων. Ὁ νόμος ἐδημοσιεύθη τὴν 13 Ἰουλίου 1903, κατόπιν δὲ δι’ ἐγκυκλίου τῆς 12 Μαΐου 1904 ὁ τότε Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν προεκάλεσε τοὺς διαφόρους ὑπαλλήλους, ὅπως καταθέτωσιν εἰς τὸ Μετοχικὸν Ταμεῖον τὴν εἰσφοράν, τὴν ὁποίαν εἶναι ὑπόχρεοι νὰ δώσωσιν. Ἐν τῷ ἄρθρῳ 4 τοῦ νόμου τούτου ὁρίζεται, ὅτι «διὰ Β. Διατάγματος ὁρισθήσεται ἡ ἀρχὴ τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου τούτου, καὶ κανονισθήσονται τὰ τῆς ἐκτελέσεως αὐτοῦ κλπ.» Ἐξεδόθη δὲ τῳόντι Βασ. Διάταγμα τῇ 4 Σεπτεμβρίου 1903, τὸ ὁποῖον ἐν ἄρθρῳ 7 λέγει, ὅτι «ἡ εἴσπραξις τῶν ὀφειλομένων ἀρχικῶν καταβολῶν ἢ τῶν μετέπειτα καθυστερουμένων τοιούτων ἐνεργεῖται ὑποχρεωτικῶς ἐκ τῆς μισθοδοσίας τοῦ δημοσίου λειτουργοῦ, τοῦ οἰκείου ταμίου ὀφείλοντος ὑπὸ προσωπικὴν εὐθύνην νὰ παρακρατῇ ἐκ τοῦ πρώτου πληρωτέου μισθοῦ τὰς ὀφειλομένας καταβολὰς κλπ.» Καθὼς βλέπετε, κύριε Πρόεδρε, ἐξεπληρώθη ἡ νομοθετικὴ ἐντολὴ, καὶ ἐξηντλήθη τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον ἔδωκεν ἡ Βουλή, ὅπως ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία κανονίσῃ διὰ Β. Διατάγματος καὶ τὸν τρόπον τῆς πληρωμῆς, καὶ τὰς συνεπείας τῆς μὴ πληρωμῆς, ἐπὶ προσωπικῇ εὐθύνῃ τῶν ταμιῶν. Ἐν τούτοις ὁ νόμος οὗτος δὲν ἐξετελέσθη. Διὰ ποῖον λόγον δὲν ἐξετελέσθη, ἀγνοῶ. Ἔμαθον, ὅτι καὶ ἄλλο Β. Διάταγμα ἐξεδόθη, διὰ τοῦ ὁποίου ἀπηλλάσσοντο οἱ δημόσιοι λειτουργοὶ τῆς καταβολῆς ταύτης. Ἐὰν τοῦτο ἦναι βέβαιον, φρονῶ ὅτι ὑπέχει εὐθύνην ὁ Ὑπουργὸς, ὁ ὁποῖος προέβη εἰς τὴν ἔκδοσιν τοιούτου Διατάγματος, διότι ἓν καὶ μόνον Βασ. Διάταγμα ἠδύνατο νὰ ἐκδοθῇ, δυνάμει τοῦ νόμου, ὁ ὁποῖος καὶ ἐδημοσιεύθη. Ὅθεν παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ μᾶς πληροφορήσῃ, ἂν γίνεται ἡ καταβολὴ ὑπὸ τῶν δημοσίων λειτουργῶν, ἢ ἂν πράγματι ἐξεδόθη Β. Διάταγμα ἀναστέλλον τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου.

§52Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρακαλέσω τοὺς κυρίους Ὑπουργοὺς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν καὶ Οἰκονομικῶν νὰ πληροφορήσωσι τὴν Βουλὴν, εἰς ποῖον σημεῖον εὑρίσκεται τὸ ζήτημα τοῦ λαχείου τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου. Τὸ ζήτημα εἶναι μεγάλης σπουδαιότητος. Ὁ νόμος αὐτὸς, ὡς ἐνθυμεῖσθε, κύριε Πρόεδρε, μετὰ μεγάλου ἐνθουσιασμοῦ ἐψηφίσθη ὑπ’ ἀμφοτέρων τῶν πτερύγων τῆς Βουλῆς, διότι ἐθεωρήθη ὅτι εἶναι νομοθέτημα, διὰ τοῦ ὁποίου θὰ ἐνισχυθῇ τὸ Ταμεῖον τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου, καὶ θὰ δυνηθῇ ὁ νόμος αὐτὸς νὰ πραγματοποιήσῃ τοὺς πόθους ὅλου τοῦ Ἑλληνισμοῦ διὰ τῆς ἐνισχύσεως τοῦ στόλου τῆς Ἑλλάδος. Δυστυχῶς, ὡς μανθάνω καὶ ὡς ἀντιλαμβάνομαι, ὁ νόμος αὐτὸς κινδυνεύει καθ’ ὁλοκληρίαν νὰ ματαιωθῇ. Ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ μάθῃ, ποῖοι εἶναι οἱ λόγοι, δι’ οὓς τὸ νομοθέτημα αὐτὸ περιῆλθεν εἰς αὐτὴν τὴν κατάστασιν. Εἶναι γνωστὰ, κύριε Πρόεδρε, τὰ λαβόντα χώραν ἕνεκα τοῦ νομοθετήματος τούτου πρὸ πολλῶν μηνῶν. Εἶναι γνωστὸν, ὅτι ὁ τότε Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν κ. Σιμόπουλος προέβη εἰς τὴν ὑπογραφὴν συμβάσεως μετὰ τῶν ἐν Ἀθήναις Τραπεζῶν. Εἶναι γνωστὸν — καὶ ταῦτα πάντα εἶναι γνωστὰ ἐκ τοῦ τύπου, διότι δυστυχῶς ἐθεώρησε περιττὸν ἡ πρῴην Κυβέρνησις νὰ λογοδοτήσῃ εἰς τὴν Βουλὴν, καὶ ἰδίως ὁ τότε Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν — εἶναι γνωστὸν, λέγω, ὅτι ἡ σύμβασις αὕτη ἤγειρε θύελλαν μεγάλην. Εἶναι γνωστὸν, ὅτι τὸ τότε Ὑπουργικὸν Συμβούλιον συνεταράχθη. Εἶναι γνωστὸν,—ἐκ τοῦ τύπου πάντοτε,—ὅτι ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς τότε Κυβερνήσεως, ἐν Κερκύρᾳ εὑρισκόμενος, ἔσπευσε νὰ ἐπανέλθῃ εἰς Ἀθήνας, διότι δικαίως ἐταράχθη, ἰδὼν τὰ ἐν ταῖς ἐφημερίσιν ἀναγραφόμενα. Εἶναι γνωστὸν, ὅτι ὁ τότε Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἐν ταραχῇ μεγάλῃ εὑρισκόμενος διὰ τὸν σάλον, ὁ ὁποῖος ἠγέρθη, ἔσπευσε διὰ πρώτην ἴσως φοράν, — διότι ἐγὼ, συνάδελφός του ὢν, δὲν ἐνθυμοῦμαι ποτὲ τοιοῦτόν τι, — ἔσπευσε, λέγω, νὰ κάμῃ τὴν τιμὴν εἰς τὸν τότε κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ μεταβῇ, μεθ’ ὅλον του τὸ γῆρας, εἰς τὸν σταθμὸν τοῦ σιδηροδρόμου Πελοποννήσου καὶ τὸν ὑποδεχθῇ, ζητῶν διὰ παντὸς τρόπου νὰ τὸν ἐξευμενίσῃ. Εἶναι γνωστὸν, κύριε Πρόεδρε, ὅτι τὸ ζήτημα ἦλθεν εἰς συζήτησιν εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον. Εἶναι γνωστὸν, ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐκ Κερκύρας, ἠρώτησεν ἐν Ὑπουργικῷ Συμβουλίῳ τὸν τότε Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν καὶ Βουλευτὴν ἐκ Παρνασσίδος, ἂν τὰ ὑπὸ τῆς Βιομηχανικῆς Τραπέζης ἐνεργηθέντα ἐνηργήθησαν συνεπείᾳ συνεννοήσεως τοῦ τότε Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν μετὰ τῆς Τραπέζης ταύτης. Εἶναι γνωστὸν, ὅτι ὁ τότε Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν κ. Σιμόπουλος διεβεβαίωσε τὸν κ. Πρωθυπουργὸν καὶ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, ὅτι οὐδεμίαν γνῶσιν ἔχει τῶν διαπραχθέντων ὑπὸ τῆς Βιομηχανικῆς Τραπέζης. Εἶναι γνωστὸν, ὅτι ὁ τότε Πρωθυπουργὸς κ. Θεοτόκης, ἐξ εὐγενείας μεγάλης, ἠρώτησε τὸν τότε Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, μήπως προφορικῶς ἔδωκε τὴν ἄδειαν ταύτην, καὶ ὁ τότε κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐβεβαίωσε τὸν τότε κ. Πρωθυπουργὸν, ὅτι οὔτε ἔγγραφον ἄδειαν ἔδωκεν, οὔτε προφορικήν. Ἐννοεῖται, ὅτι ὁ τότε κ. Πρωθυπουργὸς καὶ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον δὲν ἠδύναντο νὰ θέσωσιν ὑπὸ ἀμφισβήτησιν τοὺς λόγους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, κύριε Πρόεδρε, τότε ἀπεφάσισε τὴν ἀκύρωσιν τῆς συμβάσεως, καὶ ἐνετείλατο εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ προβῇ εἰς τὴν ἀκύρωσιν αὐτῆς. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὁ τότε, ἐκ ζήλου μεγάλου καὶ ἐξ ἐπιθυμίας νὰ μὴ ἀποχωρισθῇ τοῦ χαρτοφυλακίου, — εἰς ὃ εἶναι γνωστὸν ὅτι ἔχει σφοδρὸν ἔρωτα, — ἔσπευσε δι’ ἐγγράφου του πρὸς τὴν Τράπεζαν τὴν Βιομηχανικὴν νὰ ῥίψῃ ὅλα τὰ βάρη τῆς ὑποθέσεως ταύτης εἰς τὴν ῥάχιν τῆς Τραπέζης, καὶ ἐνῷ ὅλοι οἱ ἀναγινώσκοντες τὰς ἐφημερίδας ἐγνώριζον, ὅτι ἐπὶ μίαν ὁλόκληρον ἑβδομάδα ὁ κ. Σιμόπουλος κατεγίνετο διὰ συνεντεύξεων νὰ ὑπερασπισθῇ τὸ ἔργον τῆς Τραπέζης, διακηρύττων ὅτι πᾶν ὅ,τι ἔπραξεν ἡ Τράπεζα εἶναι τὸ νόμιμον, ὅτι ἡ Τράπεζα εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ διατιμήσῃ τὰς προμέσσας εἰς οἱανδήποτε τιμὴν ἤθελε, διότι ἦτο ζήτημα προσφορᾶς καὶ ζητήσεως, αἴφνης ἀνακρούει πρύμναν καὶ δέχεται νὰ ἀνακαλέσῃ πάνθ’ ὅσα διὰ τῶν συνεντεύξεών του εἰς τὰς ἐφημερίδας εἶχεν εἴπει, καὶ σπεύδει μὲ ὅλην τὴν εὐκολίαν νὰ ἀπευθύνῃ ἔγγραφον πρὸς τὴν Βιομηχανικὴν Τράπεζαν καὶ νὰ ἐπιρρίψῃ τὴν εὐθύνην τῶν γενομένων εἰς τὴν Τράπεζαν τὴν Βιομηχανικὴν, νομίζων, ὅτι διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ σῴζει τὸ χαρτοφυλάκιον! Ἀλλὰ τὴν ἀκόλουθον ἡμέραν βόμβα δυναμίτιδος ἔπεσεν ἐπὶ τῆς κεφαλῆς του! Ἡ Βιομηχανικὴ Τράπεζα, ἀμυνομένη δικαίως, ἔφερεν εἰς γνῶσιν τοῦ κοινοῦ ἔγγραφον τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, τὸ ὁποῖον ἔγγραφον οὗτος, εἰς Λουτράκιον παραθερίζων, ἔπεμψε πρὸς τὴν Τράπεζαν. Ἐννοεῖται, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐταράχθη. Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἀμέσως συνεκροτήθη, καὶ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, θέλων νὰ ἐξευμενίσῃ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν καὶ τοὺς συναδέλφους του, ἰσχυρίσθη, ὅτι ἔπαθε λησμοσύνην, νομίζων, ὅτι ὁ ἰσχυρισμὸς αὐτὸς ἤθελε πείσει τοὺς συναδέλφους του, — οἱ ὁποῖοι εἶχον λάβει γνῶσιν τοῦ ἐγγράφου τούτου, — καὶ ὅτι ἤθελον παραδεχθῆ, ὅτι ἄνθρωπος εἰς τοιαύτην ἡλικίαν εὑρισκόμενος δύναται νὰ πάθῃ λησμοσύνην! Ἀλλ’ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐφάνη ἀμείλικτος, ἀφοῦ ὁ κ. Σιμόπουλος ἀπεδείχθη ψευδόμενος, καὶ ὁ κύριος αὐτὸς, προπηλακισθεὶς ὑπό τινος τῶν συναδέλφων του, ὑπεχρεώθη εἰς παραίτησιν, ἐκεῖνος ὅστις μέχρι τῆς στιγμῆς ἐκείνης παρουσίαζεν ἑαυτὸν ὡς ὑπαρχηγὸν τοῦ κόμματος, ἔχοντα 40 Βουλευτὰς μεθ’ ἑαυτοῦ, ὁ συγκρατῶν τὴν Κυβέρνησιν, ὁ πραγματικὸς ἀρχηγὸς τῆς Κυβερνήσεως, ὁ θεωρῶν τὸν τότε καὶ νῦν ἀρχηγὸν τοῦ κόμματος ὡς κατέχοντα τὴν θέσιν λόγῳ τιμῆς, καὶ νομίζων, ὅτι τὸ κόμμα αὐτὸ δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ ἄνευ τῆς παρουσίας αὐτοῦ ἐν αὐτῷ! Ἐγὼ δὲν δύναμαι παρὰ νὰ συγχαρῶ τὸν κ. Βουλευτὴν ἐκ Κερκύρας, διότι ἀνδρικῶς εἰς τὴν περίστασιν αὐτὴν ἐφέρθη· δὲν δύναμαι παρὰ νὰ τὸν συγχαρῶ, διότι ὁ κ. ἐκ Κερκύρας Βουλευτὴς δυστυχῶς, μολονότι εἶναι ἐξυπνότατος ἄνθρωπος καὶ μεγάλης ἀντιλήψεως, εἶχε παραπλανηθῆ, καὶ ἐνόμιζεν, ὅτι ἡ ὕπαρξις τοῦ πρώην Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ἦτο ἀναγκαιοτάτη, καὶ ὅτι ἄνευ αὐτοῦ ἡ Κυβέρνησίς του ἤθελε παραλύσει. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς τότε Κυβερνήσεως βεβαίως δὲν δύναται παρὰ νὰ ὁμολογήσῃ, ὅτι εὑρίσκετο ἐν πλάνῃ, ἐν τῇ ἀληθείᾳ δὲ εὑρίσκεται ὁ ὁμιλῶν ταύτην τὴν στιγμήν. Εὑρίσκεται δὲ ἐν τῇ ἀληθείᾳ ὁ ὁμιλῶν ταύτην τὴν στιγμήν, ὁ ὁποῖος πρὸ τριετίας εἶχεν ὑποδείξει εἰς τὸν ἀξιότιμον τότε Πρωθυπουργὸν, ὅτι αὐτὸ τὸ ζήτημα χάριν αὐτοῦ τοῦ ἀξιώματός του ὤφειλε νὰ τὸ λύσῃ, ὅτι κόμμα μὲ δύο ἀρχηγοὺς δὲν δύναται νὰ ὑπάρχῃ. Καὶ ἐγὼ, ἂν ἐνθυμῆσθε, Κύριοι, δὶς ἔφερα τὸ ζήτημα αὐτὸ ἐν τῇ Βουλῇ, διότι ἐγὼ βαρέως ἔφερον τὸ πρᾶγμα αὐτὸ, καὶ δὲν ἠνειχόμην οὐδ’ ἐπὶ στιγμὴν νὰ ἦμαι κατὰ τὸ ἥμισυ ὀπαδὸς τοῦ συναρχηγοῦ. Ἤμην ὀπαδὸς τοῦ κυρίου Θεοτόκη, ἀλλὰ βεβαίως κατὰ τὸ ἥμισυ ὀπαδὸς τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Παρνασσίδος δὲν ἐπεθύμουν ποτὲ νὰ ἦμαι. Τὰ πράγματα ἀπέδειξαν, ὅτι ἐγὼ ἤμην ἐν τῇ ἀληθείᾳ. Ἀπεχώρησεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Παρνασσίδος Βουλευτὴς, καὶ ἀποχωρήσας ἐξύπνησε μίαν πρωΐαν καὶ εὑρέθη μὲ τὸν ἀριθμὸν 40 ἀφαιρέσει τοῦ μηδενικοῦ! καὶ εὑρέθη ὅτι ἀπεπλάνα τὸ κοινόν, παρουσιαζόμενος ὡς συναρχηγὸς, ὡς κρατῶν εἰς χεῖράς του τὴν τύχην τῆς Κυβερνήσεως! Ἐγὼ εὑρισκόμην ἐν τῇ ἀληθείᾳ, ὅτε, προκειμένου ὁ ἀξιότιμος ἐκ Κερκύρας Βουλευτὴς νὰ σχηματίσῃ τὴν Κυβέρνησιν τὴν ἑνδεκαήμερον, ὑπέδειξα εἰς αὐτόν, — καὶ εὐτυχῶς εἶναι παρὼν, καὶ δὲν δύναται παρὰ νὰ ἀναγνωρίσῃ ὅτι ὅ,τι λέγω εἶναι ἀληθὲς, — ὅτι πρέπει ν’ ἀπαλλαγῇ τέλος πάντων αὐτοῦ τοῦ βάρους. Ἔλεγον τότε εἰς τὸν κ. τότε Πρωθυπουργὸν, ὅτι πλανᾶται, ἐὰν νομίζῃ, ὅτι ἄνευ τοῦ πατριάρχου τῶν οἰκονομολόγων δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ τὸ κόμμα· τῷ ἔλεγον, ὅτι εἰς τὸ κόμμα του ὑπάρχουσιν ἄνδρες, οἱ ὁποῖοι δύνανται ἐπιτυχῶς ν’ ἀντικαταστήσωσι τὸν πατριάρχην αὐτὸν τῶν οἰκονομολόγων, καὶ ὑπέδειξα εἰς τὸν κ. τέως Πρωθυπουργὸν ἐκεῖνον, εἰς ὃν οὗτος, ὅτε εὑρέθη εἰς τὴν ἀνάγκην ν’ ἀντικαταστήσῃ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἀπέβλεψεν, ἐκεῖνον, τὸν ὁποῖον ἐγὼ πρὸ ἑνὸς καὶ ἡμίσεος ἔτους τῷ εἶχον ὑποδείξει. Διεδέχθη τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ὁ κύριος Καλογερόπουλος, καὶ ὁ κύριος Καλογερόπουλος ἀπέδειξεν, ὅτι εἶναι ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος ἠδύνατο ν’ ἀντικαταστήσῃ καὶ νὰ ὑπερβάλῃ τὸν κύριον πρώην Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν. Ἐνθυμεῖσθε, Κύριοι, ὅλοι τὴν στιγμὴν, κατὰ τὴν ὁποίαν εἰσηγεῖτο τὸν Προϋπολογισμόν. Εἴχετε ἐνώπιόν σας Ὑπουργὸν, ὁ ὁποῖος ἦτο φίλος τῆς ἀληθείας, εἴχετε Ὑπουργὸν, ὁ ὁποῖος ἦλθεν ἀπὸ τοῦ βήματος καὶ ἔθεσεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τὴν ἀληθῆ οἰκονομικὴν κατάστασιν τοῦ τόπου. Δὲν κατεδέχθη ν’ ἀποπλανήσῃ τὴν Βουλήν, δὲν κατεδέχθη ν’ ἀποπλανήσῃ τὴν κοινωνίαν. Εἶπε τὴν ἀλήθειαν· ἀπέδειξεν, ὅτι ἦτο ἰατρὸς ἐπιστήμων, καὶ οὐχὶ ἰατρὸς κομπογιανίτης. Παρῆλθον, κύριε Πρόεδρε, ἔκτοτε μῆνες πολλοί, καὶ ἐν τούτοις οὐδεμία φωνὴ ἠκούσθη ἐπὶ τοῦ σπουδαιοτάτου ζητήματος, περὶ τοῦ ὁποίου ἐν ἀρχῇ τῆς ὁμιλίας μου ἔκαμα λόγον, ζητήματος, τὸ ὁποῖον, ἐπαναλαμβάνω, ἀφορᾷ εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ ἐθνικοῦ στόλου τῆς Ἑλλάδος. Ὁ τότε Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἐναντίον τοῦ ὁποίου ὁ τύπος ἔγραψεν ὅσα ἔγραψε, καίτοι ἀπὸ δύο ἤδη μηνῶν ἡ Βουλὴ ἐργάζεται, ἐθεώρησε περιττὸν καὶ νὰ ὁμιλήσῃ περὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης. Ἐγὼ ἐλπίζω, ὅτι ὁ κ. τέως Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν θὰ δώσῃ τὰς δεούσας ἐξηγήσεις πρὸς τὴν Βουλήν. Ἐὰν ὅμως δὲν θελήσῃ νὰ δώσῃ ἐξηγήσεις, τότε, κύριε Πρόεδρε, ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ εἴπω ἀπὸ τοῦδε εἰς τὴν Βουλὴν τοὺς λόγους, δι’ οὓς ἀποφεύγει νὰ ὁμιλήσῃ. Ἀποφεύγει νὰ ὁμιλήσῃ, διότι, μεθ’ ὅλον τὸ πάθημα, τὸ ὁποῖον ἔπαθε, τὰ βλέμματά του ἔχει πάλιν ἐστραμμένα πρὸς τὸν ἀξιότιμον ἐκ Κερκύρας Βουλευτήν. Ὁ ἀξιότιμος ἐκ Κερκύρας Βουλευτὴς εἶναι γνωστὸν ὅτι εἶναι ἄνθρωπος πολὺ μαλακός, εἶναι ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος λυπεῖται τοὺς πάσχοντας, εἶναι ἄνθρωπος, κύριε Πρόεδρε, — καὶ τοῦτο λέγω πρὸς τιμήν του, καὶ δι’ αὐτό, τὸ ὁποῖον θὰ εἴπω τώρα, ἐγὼ τὸν ἠγάπων καὶ εἶχον ἰδιαιτέραν πρὸς αὐτὸν στοργήν, — εἶναι ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος ἔχει πολὺ εὐάλωτον τὴν καρδίαν, συγκινεῖται, ὅταν βλέπῃ μάτια γλυκά! (γέλωτες). Καὶ βλέπομεν ἀπό τινος τὸν ἀξιότιμον ἐκ Παρνασσίδος Βουλευτὴν νὰ παρέρχηται ἐνώπιον τοῦ κ. πρώην Πρωθυπουγοῦ καὶ νὰ τοῦ κάμνῃ γλυκὰ μάτια· καὶ βλέπομεν τὸν κ. Βουλευτὴν ἐκ Παρνασσίδος, μετὰ τὸ πάθημα, τὸ ὁποῖον ἔπαθε, νὰ ἐξέλθῃ τοῦ Ὑπουργείου, καθ’ ὃν τρόπον ἐξῆλθε, μεταβαίνοντα παρὰ τῷ κ. Βουλευτῇ Κερκύρας καὶ τέως Πρωθυπουργῷ κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς ἑορτῆς του καὶ ἀφίνοντα τὸ ἐπισκεπτήριόν του, ἐκ λεπτότητος βεβαίως.

§53Κ. ΖΩΤΟΣ. Τί εἶναι αὐτά! Εἴμεθα ὑποχρεωμένοι, κύριε Πρόεδρε, ἡμεῖς ν’ ἀκούωμεν τοιαῦτα ἐντὸς τῆς αἰθούσης τῆς Βουλῆς;

§54Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Δὲν δέχομαι διακοπάς, κύριε Πρόεδρε. Παρακαλῶ αὐτὸν τὸν κύριον νὰ μὴ διακόπτῃ.

§55Κ. ΖΩΤΟΣ. ... (θόρυβος).

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, Κύριοι, ἡσυχάσατε. Μὴ διακόπτετε.

§57Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἐλπίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ὁ κ. τέως Πρωθυπουργὸς δὲν θὰ δελεασθῇ ἀπὸ τὰ γλυκύτατα ματάκια τοῦ κ. Σιμοπούλου. Καὶ ἐδῶ ἐφαρμόζεται τὸ ῥητὸν, τὸ ὁποῖον ὁ ἐκ Λεβαδείας βουλευτὴς κύριος Μπουφίδης εἶπεν εἰς παρελθοῦσαν Σύνοδον, ὅτι τὸ δὶς ἐξαμαρτεῖν οὐκ ἀνδρὸς σοφοῦ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν νὰ δώσῃ ἐξηγήσεις ἐπὶ τοῦ ζητήματος τοῦ λαχείου τοῦ στόλου.

§58Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε...

§59Κ. ΖΩΤΟΣ. Κύριε Σιμόπουλε, δὲν ἀξίζει ν’ ἀπαντήσητε.

§60Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὅσα εἶπεν ὁ ἐκ Χαλκίδος Βουλευτὴς ἀποτελοῦσιν ὑβρεολόγιον, καὶ δὲν νομίζω ἄξιον ἐμοῦ καὶ τῆς Βουλῆς νὰ ἀπαντήσω. (Ἐπιδοκιμασίαι ἐκ τῶν ἑδωλίων τῆς ἄνω ἀριστερᾶς).

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ζησιάδης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἑτέρου ἀντικειμένου.

§62Β. ΖΗΣΙΑΔΗΣ. Δὲν ἤμην παρών, κύριε Πρόεδρε, κατὰ τὴν τελευταίαν συνεδρίασιν, καθ’ ἣν στιγμὴν συνεπεία ἐπερωτήσεως τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Βονίτσης συναδέλφου κ. Μαυρομμάτη περὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ καταργήσεως 85 Εἰρηνοδικείων ἐπηκολούθησε σχετικὴ συζήτησις, ἐπὶ μακρὸν ἀπασχολήσασα τὴν Βουλήν. Δὲν ἤμην, λέγω, παρὼν, ὅπως λάβω τὸν λόγον καὶ εἴπω ὀλίγα τινὰ σχετικῶς πρὸς τὴν ᾀδομένην κατάργησιν τοῦ Εἰρηνοδικείου Ὀλύμπου, οὐδ’ ἐπέστη ἔτι ἡ κατάλληλος στιγμή, ὅπως προέλθωμεν εἰς συζήτησιν καὶ ἐκφέρωμεν τὰς ἡμετέρας γνώμας περὶ τῆς ὀρθότητος ἢ μὴ τοῦ νομοσχεδίου περὶ καταργήσεως 85 Εἰρηνοδικείων. Λαμβάνω ὅμως ἀφορμὴν ἐκ τηλεγραφήματος τοῦ δημάρχου Ὀλύμπου τῆς ἐπαρχίας μου, τὸ ὁποῖον τὴν στιγμὴν ταύτην ἔλαβον, καὶ διὰ τοῦ ὁποίου ὁ κ. δήμαρχος μοὶ γνωρίζει, ὅτι σύμπας ὁ δῆμος Ὀλύμπου κατεξανέστη ἐπὶ τῷ ἀκούσματι τῆς καταργήσεως τοῦ αὐτόθι Εἰρηνοδικείου, ἀναγκάζομαι νὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργὸν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἂν Ἀρχή τις ἐκ Λαρίσης, καὶ ποία, ὑπέβαλε γνωμοδότησιν ἢ πληροφορίας περὶ καταργήσεως τοῦ Εἰρηνοδικείου Ὀλύμπου· διότι τῇ ἀληθείᾳ ἀδυνατῶ νὰ πιστεύσω, ὅτι εὑρέθη Ἀρχὴ νὰ ὑποβάλῃ τοιαύτην γνωμοδότησιν ἢ τοιαύτας πληροφορίας περὶ καταργήσεως Εἰρηνοδικείου, τὸ ὁποῖον καταλέγεται μεταξὺ τῶν καλλιτέρων Εἰρηνοδικείων τοῦ Κράτους καὶ διὰ τὴν διατήρησιν τοῦ ὁποίου συντρέχουσι πάντες οἱ ὅροι, οἱ ἀπαιτοῦντες ὅπως διατηρηθῇ ἐν ἐνεργείᾳ. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἂν Ἀρχή τις ἐκ Λαρίσης ὑπέβαλε τοιαύτην γνωμοδότησιν ἢ παρέσχε τοιαύτας πληροφορίας, ὅπως ἐν καιρῷ λάβωμεν τὸν λόγον καὶ δι’ ἐπιχειρημάτων, τὰ ὁποῖα θέλομεν ἀντλήσει ἐξ αὐτῶν τῶν πραγμάτων, ἀποκρούσωμεν τὸν κίνδυνον, ὁ ὁποῖος ἀπειλεῖ ἓν τῶν καλλιτέρων Εἰρηνοδικείων τοῦ Κράτους.

§63Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Παρετήρησα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῆς σήμερον, ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἐζήτησε καὶ ἀνεγράφη τέταρτον τὸ νομοσχέδιον περὶ τροποποιήσεως τοῦ περὶ ταχυδρομικῆς, τηλεγραφικῆς καὶ τηλεφωνικῆς ὑπηρεσίας νόμου. Ἐπειδὴ ὅμως πρὸς συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου ὑπάρχει ἀνάγκη πληροφοριῶν τινων, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὰς ἑξῆς πληροφορίας: 1) Πόσα ταχυδρομικὰ, τηλεγραφικὰ καὶ τηλεφωνικὰ γραφεῖα συνεστάθησαν ἀπὸ τῆς 15 Δεκεμβρίου παρελθόντος ἔτους μέχρι τῆς 15 Μαΐου ἐνεστῶτος ἔτους. 2) Κατάστασιν ἐμφαίνουσαν τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐν ὑπηρεσίᾳ διατελούντων τηλεγραφητῶν αʹ τάξεως, τηλεγραφητῶν βʹ τάξεως, τηλεγραφικῶν βοηθῶν αʹ τάξεως καὶ τηλεγραφικῶν βοηθῶν βʹ τάξεως. 3) Κατάστασιν ἐμφαίνουσαν τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐν ὑπηρεσίᾳ διατελούντων ταχυδρομικῶν ἐπιστατῶν αʹ τάξεως, ἐπιστατῶν βʹ τάξεως, ταχυδρομικῶν βοηθῶν αʹ τάξεως καὶ ταχυδρομικῶν βοηθῶν βʹ τάξεως. 4) Πόσοι ταχυδρομικοὶ διανομεῖς διατελοῦσιν ἐν ὑπηρεσίᾳ μέχρι σήμερον. 5) Πόσοι τηλεγραφοφύλακες ὑπηρετοῦσι σήμερον. 6) Πόση εἶναι ἡ χιλιομετρικὴ ἔκτασις τῶν τηλεγραφικῶν καὶ τηλεφωνικῶν γραμμῶν σήμερον καθ’ ὅλον τὸ Κράτος. 7) Εἰς πόσα τηλεγραφικὰ καὶ ταχυδρομικὰ γραφεῖα τοῦ Κράτους λειτουργεῖ ἡ ὑπηρεσία τῶν ταχυδρομικῶν ἐπιταγῶν, καὶ πόσα τοῦ ἐξωτερικοῦ ἀνταλλάσσουν ἐπιταγὰς μετὰ τῆς Ἑλλάδος. 8) Μέχρι τίνος ποσοῦ ἐξικνεῖται ἐτησίως ἡ ὁλικὴ διαχείρισις τῶν ταχυδρομικῶν ἐπιταγῶν τοῦ τε ἐσωτερικοῦ καὶ τοῦ ἐξωτερικοῦ. 9) Εἰς πόσα τηλεγραφικὰ καὶ ταχυδρομικὰ γραφεῖα τοῦ Κράτους λειτουργεῖ ἡ ὑπηρεσία τῶν ταχυδρομικῶν δεμάτων, καὶ πόσα γραφεῖα τοῦ ἐξωτερικοῦ ἀνταλλάσσουσι ταχυδρομικὰ δέματα μετὰ τῆς Ἑλλάδος. 10) Πόσα ἔγγραφα διεκπεραιοῖ ἐτησίως τὸ παρὰ τῇ Γενικῇ Διευθύνσει γραφεῖον τῶν ταχυδρομικῶν ἐπιταγῶν, πόσα τὸ γραφεῖον τῶν δεμάτων καὶ πόσα τὸ γραφεῖον τῶν συστημένων καὶ τῶν ἀχρήστων καὶ ἀζητήτων ἐπιστολῶν. 11) Μέχρι τίνος ἀριθμοῦ πρωτοκόλλου ἐξικνεῖται ἡ τῆς Γενικῆς Διευθύνσεως ἀλληλογραφία ἐτησίως κατὰ τὴν τελευταίαν τριετίαν. 12) Πόσα εἰσπράττει ἐτησίως ἐκ ταχυδρομικῶν ἐνσήμων ἐν γένει καὶ ἐκ τελῶν ἐπιταγῶν καὶ δεμάτων ἕκαστον τῶν ἀνταλλακτηρίων γραφείων Ἀθηνῶν, Πειραιῶς, Σύρου, Βόλου, Πατρῶν καὶ Κερκύρας. 13) Πίνακα ἐμφαίνοντα τὴν κίνησιν τῶν ἐπιταγῶν ἐσωτερικοῦ καὶ ἐξωτερικοῦ ὡς καὶ τῶν δεμάτων ἐσωτερικοῦ καὶ ἐξωτερικοῦ ἑκάστου τῶν ἀνωτέρω ἀνταλλακτηρίων ταχυδρομικῶν γραφείων.

§64Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Προσθέσατε ἄλλο ἕν, διὰ νὰ μὴ ἦναι 13, κακὸς ἀριθμός.

§65Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ἐπίτηδες ἐσταμάτησα εἰς τὸν ἀριθμὸν 13, διὰ νὰ ἦναι κακὸς (ἱλαρότης). Αἱ πληροφορίαι αὗται εἶναι ἀναγκαῖαι, διότι θέλει ἡ Βουλὴ πληροφορηθῇ ἐκ τῶν πληροφοριῶν τούτων τὴν ὑπηρεσίαν, τὴν ὁποίαν διεξάγουσι τὰ διάφορα γραφεῖα, καὶ τὸ προσωπικόν, διὰ τοῦ ὁποίου διεξάγεται αὕτη, ἵνα ἐν ἐπιγνώσει τῶν πραγμάτων ἀποφασίσῃ περὶ τῆς ἐλαττώσεως τῶν γραφείων· διότι προκαλεῖται ἡ ἀνησυχία, ὅτι δὲν θὰ ἦναι δυνατὸν νὰ λειτουργήσωσιν αἱ ὑπηρεσίαι μὲ τὴν ἐπερχομένην διὰ τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου ἐλάττωσιν τοῦ προσωπικοῦ, διότι σχεδὸν ἐλαττοῦται κατὰ τὸ τρίτον. Παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ Πρωθυπουργὸν νὰ διατάξῃ, ὅπως ταχέως ὑποβληθῶσιν αἱ πληροφορίαι αὗται, διότι ἄνευ αὐτῶν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου. Ἄνευ αὐτῶν ἡ Βουλὴ θὰ συζητήσῃ καὶ ἀποφασίσῃ ἐν ἀγνοίᾳ παντελεῖ τῶν συμβαινόντων ἐν τῇ ταχυδρομικῇ καὶ τηλεγραφικῇ ὑπηρεσίᾳ.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Κριεμάδης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἄλλου ἀντικειμένου.

§67Θ. ΚΡΙΕΜΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶδον σήμερον δημοσιευόμενον εἰς τὰς ἐφημερίδας, ὅτι δίκη ἐκκρεμὴς ἐνώπιον τῶν Ρουμανικῶν Δικαστηρίων καὶ ἀφορῶσα εἰς τὴν περιουσίαν τοῦ Ζάππα καὶ πάλιν ἀνεβλήθη διὰ τὴν 15 Ὀκτωβρίου. Ἐπεθύμουν, ἐὰν ἦτο δυνατόν, νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὡς ἀντιπρόσωπος τοῦ Δημοσίου, μεταξὺ τίνων εἶναι ἐκκρεμὴς ἡ δίκη αὕτη ἐνώπιον τῶν Ρουμανικῶν Δικαστηρίων καὶ ποῖον εἶναι τὸ ἀντικείμενον τῆς δίκης. Ἐπεθύμουν δὲ νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, διότι ἄλλως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γνωρίζῃ τις περὶ τῆς δίκης ταύτης. Παρετήρησα, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ἀπὸ πολλοῦ χρόνου μεγάλη ἀμφισβήτησις ἔχει ἐγερθῆ ἐνώπιον τῶν Ρουμανικῶν Δικαστηρίων, ἀφορῶσα εἰς σπουδαιότατον μέρος τῆς περιουσίας τοῦ ἀοιδίμου Εὐαγγέλου Ζάππα καὶ τοῦ Κωνσταντίνου Ζάππα, δίκη μεταξὺ τῶν κληρονόμων τοῦ Εὐαγγέλου Ζάππα καὶ τῶν κληρονόμων τοῦ Κωνσταντίνου Ζάππα, καὶ δίκη μεταξὺ τοῦ Ρουμανικοῦ Κράτους καὶ τῶν κληρονόμων, εἰς τὴν ὁποίαν ἔχει παρεμβῆ καὶ τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος, καὶ ἧς ἕνεκα κατήντησεν ἐπὶ τέλους νὰ διακοπῶσι καὶ αἱ σχέσεις μεταξὺ Ρουμανίας καὶ Ἑλλάδος. Ἐν τούτοις, καίτοι ἐπανελήφθη ἡ δίκη αὕτη, ἡ περιουσία καὶ τοῦ Εὐαγγέλου Ζάππα καὶ τοῦ Κωνσταντίνου Ζάππα, ἡ εὑρεθεῖσα ἐν Ρουμανίᾳ, δὲν κατωρθώθη νὰ περιέλθῃ εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος, ἐνῷ ἀφ’ ἑτέρου οἱ παρουσιαζόμενοι ὡς κληρονόμοι τῶν ἀοιδίμων ἐκείνων ἀνδρῶν νέμονται καὶ καρποῦνται τὴν περιουσίαν ταύτην, ἢ τοὐλάχιστον ἐνέμοντο αὐτὴν ἐπὶ πολλὰ ἔτη, πρὸς μείωσιν τῆς περιουσίας τῆς ἀνηκούσης εἰς τὸ Κράτος, ἀκέραια δὲ λαμβάνουσι τὰ κληροδοτήματα καὶ ῥοκανίζουσιν αὐτὰ ἐν μέσαις Ἀθήναις. Ἐπεθύμουν λοιπὸν νὰ γνωρίζω περὶ τίνος δίκης πρόκειται ἐνώπιον τῶν Ρουμανικῶν Δικαστηρίων, ποῖος εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἀμφισβητεῖ τὰ δικαιώματα τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους ἐνώπιον τῶν Ρουμανικῶν Δικαστηρίων, καὶ ἂν πρόκειται περὶ τῶν κληρονόμων Ζάππα. Μετὰ τὴν κατάθεσιν τῶν πληροφοριῶν θέλω λάβει τὸν λόγον, ἵνα καταδείξω εἰς τὴν Βουλὴν ὁποῖα καὶ ὁπόσα προκύπτουσιν ἐν τῇ ὑποθέσει ταύτῃ, πάντοτε πρὸς βλάβην τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους, πάντοτε πρὸς ὠφέλειαν ἄλλων προσώπων, πάντοτε πρὸς καταδολίευσιν τῶν θελήσεων τῶν ἀοιδίμων ἐκείνων πατριωτῶν, ὧν ὁ σκοπὸς δὲν ἦτο νὰ καταλήξῃ ἡ περιουσία αὐτῶν ὅπως κατέληξεν. Ἐλπίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, προκειμένου περὶ σπουδαιοτάτου ἐθνικοῦ ζητήματος, θὰ καταθέσῃ τὰς ζητουμένας πληροφορίας.

§68Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Θὰ σᾶς ἀπαντήσω· ἀλλὰ σᾶς παρακαλῶ νὰ καταθέσητε ἐγγράφως τὴν ἐπερώτησίν σας.

§69Θ. ΚΡΙΕΜΑΔΗΣ. Ἐγὼ ὥρισα ποία εἶναι ἡ δίκη ἡ ἐκκρεμὴς ἐνώπιον τῶν Ρουμανικῶν Δικαστηρίων, μεταξὺ τίνων εἶναι ἡ δίκη αὕτη, καὶ ποῖον τὸ ἀντικείμενον αὐτῆς.

§70Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Εἶμαι πρόθυμος νὰ καταθέσω ὅλα τὰ ἔγγραφα, διὰ νὰ δυνηθῇ ἡ Βουλὴ νὰ παρακολουθήσῃ τὰ τῆς ὑποθέσεως.

§71Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἐν συνόψει νὰ εἴπητέ τι ἐπὶ τῆς σπουδαιοτάτης ταύτης ὑποθέσεως;

§72Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ. Ἐν συνόψει οὐδέποτε θὰ ὁμιλήσω ἐν τῇ Βουλῇ. Θὰ ὁμιλήσω μόνον, ὅταν ἔχω ν’ ἀνακοινώσω τι πρὸς αὐτὴν εὐκρινῶς καὶ εὐρέως. Ἡ σύνοψις δὲν εἶναι διὰ τὴν Βουλήν, ἀλλὰ διὰ τὰ πρακτικά.

§73ΔΙΟΝ. ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Ἴσως θὰ δυνηθῶ νὰ βοηθήσω τὸν κ. Ὑπουργόν, ἵνα ἀναζητήσῃ καὶ παράσχῃ τὰς ζητηθείσας πληροφορίας. Πρόκειται περὶ τῆς ἐκκρεμοῦς ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν δίκης τῶν ἐξ ἀδιαθέτου κληρονόμων τοῦ Εὐαγγέλου Ζάππα, διεκδικούντων τὴν κληρονομίαν του καὶ ζητησάντων ἅμα τῷ θανάτῳ τοῦ Κωνσταντίνου Ζάππα, ὅστις ἦτο ἐπικαρπωτὴς τῆς περιουσίας ταύτης, νὰ τεθῶσιν εἰς τὴν διακατοχὴν αὐτῆς. Καὶ πράγματι τὸ δικαίωμα αὐτῶν, ὡς κληρονόμων ἐξ ἀδιαθέτου, ἀνεγνωρίσθη ὑπὸ τῶν Ρουμανικῶν Δικαστηρίων, καὶ παρεπέμφθησαν οὗτοι εἰς τὴν διακατοχὴν τῆς κληρονομίας, μὴ ληφθείσης ὑπ’ ὄψιν τῆς διαθήκης τοῦ ἀοιδίμου Εὐαγγέλου Ζάππα, δι’ ἧς, ὡς γνωστόν, ἐγκαθίστατο κληρονόμος ἡ Ἐπιτροπὴ τῶν Ὀλυμπίων καὶ κληροδοτημάτων, ἡ ἐν Ἀθήναις. Ἀλλὰ τὴν ἐπιτροπὴν ἐκείνην ἀντεπροσώπευεν ἐκ τῶν νόμων τῆς Πολιτείας, εἰς ἣν αὕτη ἦτο ἐγκατεστημένη, τουτέστι τῶν Ἑλληνικῶν νόμων, τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον. Τὴν παράστασιν ὅμως τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου ἀπέκρουεν ἡ Ρουμανικὴ Κυβέρνησις, διότι ἡ Ἐπιτροπὴ τῶν Ὀλυμπίων καὶ τῶν κληροδοτημάτων δὲν ἦτο ἀνεγνωρισμένη κατὰ τὸν Ρουμανικὸν νόμον, ἐθεωρεῖτο δὲ ὡς ξένον ἠθικὸν πρόσωπον, ἀνίκανον νὰ παρασταθῇ ἐν Δικαστηρίῳ. Μετὰ μακρὰς διαπραγματεύσεις καὶ μετὰ τὴν διακοπὴν καὶ ἐπανάληψιν τῶν σχέσεων, διότι ὅρος τῆς ἐπαναλήψεως τῶν σχέσεων ἦτο καὶ τοῦτο, ἀνεγνωρίσθη ἡ Ἐπιτροπὴ τῶν Ὀλυμπίων καὶ τῶν κληροδοτημάτων, τουτέστι τὸ Δημόσιον τῆς Ἑλλάδος, ὡς δικαιούμενον νὰ παρασταθῇ ἐνώπιον τῶν Ρουμανικῶν Δικαστηρίων, καὶ τότε παρέστη τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον μετὰ τὴν ἀναγνώρισιν ταύτην ἐνώπιον τῶν Ρουμανικῶν Δικαστηρίων. Ἤδη ἡ δίκη ἐξακολουθεῖ, καὶ περὶ αὐτῆς πρό τινων ἡμερῶν ἀνέγνωμεν εἰς τὰς ἐφημερίδας, ὅτι καὶ πάλιν ἀνεβλήθη, συνεπείᾳ ἐνστάσεων τῶν κληρονόμων Ζάππα, τῶν ἀντιδίκων τοῦ Δημοσίου, διὰ τὸν προσεχῆ Ὀκτώβριον. Ἡ δίκη ὑφίσταται σήμερον μεταξὺ τῶν κληρονόμων τοῦ Εὐαγγέλου Ζάππα καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου. Ἀλλ’ εἰς τὴν δίκην ταύτην παρεμβαίνουσι, νομίζω, καὶ οἱ κληρονόμοι τοῦ Κωνσταντίνου Ζάππα...

§74Θ. ΚΡΙΕΜΑΔΗΣ. Δὲν παρεμβαίνουσι.

§75Δ. ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Παρεμβαίνουσι, καθ’ ὅσον ἐγὼ γνωρίζω, ὡς μεριδιοῦχοι.

§76Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ. Διὰ τοῦτο προτιμότερον μετὰ τὴν ὑποβολὴν τῶν ἐγγράφων νὰ γείνῃ συζήτησις.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προτιμότερον τότε βεβαίως.

§78Δ. ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Ἐπειδὴ ἔχω γνῶσιν τῆς ὑποθέσεως, ἠθέλησα νὰ παράσχω πληροφορίας τινάς. Οἱ ἀνεψιοὶ τοῦ Κωνσταντίνου Ζάππα, οὐχὶ ἐξ ἰδίου δικαιώματος, ἀλλὰ συνεπείᾳ συμβάσεως, τὴν ὁποίαν συνωμολόγησαν μετὰ τῶν κληρονόμων, τῶν ἀξιούντων ἑαυτοὺς κληρονόμους, καὶ κατὰ τὴν ὁποίαν σύμβασιν αὐτοὶ ἔλαβον μερίδιον τῆς κληρονομίας...

§79Θ. ΚΡΙΕΜΑΔΗΣ. Ἔχετε ἐσφαλμένην ἰδέαν.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν γίνεται συζήτησις ἐπ’ αὐτοῦ σήμερον.

§81Δ. ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Δὲν συζητοῦμεν ἐνώπιον Δικαστηρίου.

§82Θ. ΚΡΙΕΜΑΔΗΣ. Θὰ μὲ ἀναγκάσητε νὰ ἀπαντήσω, καὶ θὰ γείνῃ συζήτησις.

§83Δ. ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Ἐγὼ δὲν συζητῶ. Ἐγὼ ἠθέλησα νὰ ὑποβοηθήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ ὑμεῖς τώρα θέλετε ν’ ἀμφισβητήσητε ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα λέγω! Ἴσως γνωρίζει ταῦτα ὁ κ. ἐξ Ἀττικῆς συνάδελφος, διότι περὶ τῆς συμβάσεως τῆς γενομένης μεταξὺ τῆς Ἐπιτροπῆς τῶν Ὀλυμπίων, τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ τῶν κληρονόμων Κωνσταντίνου Ζάππα ἐγένετο μέγας λόγος καὶ πάταγος, τὸ Δημόσιον δὲ τὸ Ἑλληνικὸν ἀνεγνώρισε τὴν γενομένην πρὸς αὐτοὺς τοιαύτην ἐκχώρησιν, καὶ ἦλθεν εἰς συμβιβασμὸν πρὸς αὐτοὺς, καὶ διὰ τοῦτο αὐτοὶ παρίστανται ἐν τῇ δίκῃ ἐκείνῃ. Τοῦτο ἤθελον νὰ ἐξηγήσω πρὸς ὑμᾶς. Ὅταν δὲ κατατεθῶσι τὰ ἔγγραφα, ἐπιφυλάσσομαι νὰ λάβω τὸν λόγον.

§84ΣΤΕΦ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τὰ ἐκτεθέντα ὑπὸ τοῦ ἐντίμου ἐκ Ζακύνθου Βουλευτοῦ καὶ φίλου μου ἔχουσιν ἐν πᾶσιν ἀκριβῶς, καὶ δύνανται νὰ ἐπιβοηθήσωσι τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως καταθέσῃ τὰ χρήσιμα εἰς τὴν ὑπόθεσιν ἔγγραφα. Ἡ ὑπόθεσις αὕτη εἶναι ἴσως ἡ περιπλοκωτέρα καὶ ἡ ποικιλωτέρα ὑπὲρ πᾶσαν ἄλλην ἐν Ἑλλάδι ἀμφισβητουμένην ὑπόθεσιν, καὶ τοῦτο πολὺ ὀλίγον ἐκ πταίσματος τῶν Ἑλληνικῶν ἀρχῶν, λόγῳ τῆς περιπλοκῆς, ἀλλὰ κατὰ τὰ 99 ἑκατοστὰ ἕνεκα τῶν κρατούντων ἐν Ρουμανίᾳ, ὁσάκις τοιαῦται ὑποθέσεις γεννῶνται ἐκεῖ,—δυστυχῶς δὲ γεννῶνται διὰ τὰς ξένας περιουσίας πολλαὶ τοιαῦται ἀμφισβητήσεις.— Ἀλλὰ λέγων ὅτι ἡ περιπλοκὴ ὀφείλεται κατὰ τὰ 99 ἑκατοστὰ εἰς τὰ ἐν Ρουμανίᾳ τελούμενα, καὶ προσθέτων ὅτι κατ’ ἐμὲ οὐδέποτε θέλει δοθῆ τέλος εἰς τὴν δίκην, περὶ ἧς ὁ λόγος, ἐκτὸς ἂν πρόκηται νὰ περατωθῇ καθ’ ὅλου ἐναντίον ἡμῶν, ὀφείλω νὰ βεβαιώσω ἐνταῦθα πρᾶγμα, περὶ οὗ ἐμόρφωσα γνώμην, στηριζομένην εἰς ἀκριβῆ γνῶσιν τῶν τῆς ὑποθέσεως μέχρι τῆς στιγμῆς, καθ’ ἣν ἔπαυσα νὰ διαχειρίζω τὰ κατ’ αὐτήν, —διότι ἐχειριζόμην ταύτην μετὰ τῶν ἐν τῇ Ἐπιτροπῇ τῶν Ὀλυμπίων συναδέλφων, ἐχειριζόμην δὲ παραλλήλως καὶ τὴν ὑπόθεσιν τῆς ἄλλης κληρονομίας μετὰ τῶν ἐν τῇ Ἐπιτροπῇ τῇ Ζαππείῳ συναδέλφων. Ὅτε ἐν ἔτει 1892 ἀπέθανεν ὁ Κωνσταντῖνος Ζάππας, ὅστις ἦτο ἐπικαρπωτὴς τῆς περιουσίας τοῦ Εὐαγγέλου Ζάππα, ἀνηκούσης κατὰ κυριότητα εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον, ἐν τῷ προσώπῳ τῆς Ἐπιτροπῆς τῶν Ὀλυμπίων, συγκεχωνευμένης κατὰ τὴν περιουσίαν ἐν τῷ Ἑλληνικῷ Δημοσίῳ, κατωρθώθη ἐν Ρουμανίᾳ νὰ τεθῇ χεὶρ ξένη ἐπὶ τῆς περιουσίας τοῦ Εὐαγγέλου Ζάππα, ἥτις, ἀποθανόντος τοῦ ἐπικαρπωτοῦ, τὴν αὐτὴν στιγμὴν αὐτοδικαίως ἤρχετο ὑπὸ τὴν διοίκησιν τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, ἧς ἐπ’ ὀνόματι κατεῖχεν ὁ ἐπικαρπωτής. Τί συνέβη τότε, δὲν εἶναι σήμερον καιρὸς νὰ εἴπω. Ἀλλ’ ἡ διαφορά, ἥτις ἐγεννήθη μεταξὺ τῶν δύο Κυβερνήσεων, ἔφερεν εἰς διακοπὴν τῶν σχέσεων τὰ δύο Κράτη, κατὰ πολὺ δὲ ἤθελον εὐχηθῆ καὶ ηὐχόμην νὰ μὴ ἐπανελαμβάνοντο αἱ σχέσεις, ὡς ἐπανελήφθησαν, ἄνευ λήψεως εἰδικωτέρας τινὸς ἐγγυήσεως κατ’ ἐπαναλήψεως ὁμοίων ἀδικιῶν. Ἀλλὰ λόγοι ἀνώτεροι πολιτικοὶ ἴσως ἔπεισαν εἰς ἐπανάληψιν τῶν σχέσεων, εἰς ὧν τὸ φίλιον ὁμολογῶ ὅτι δὲν μοὶ ἐφάνη παράδοξον, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, ἐν τῇ συνήθει αὐτῆς εἰλικρινείᾳ ἀπέναντι τῶν ξένων, ἔδωκε πίστιν ἐπὶ ἐγγυήσεσιν ἀναξίαις λόγου. Μετὰ τὴν ἐπανάληψιν τῶν σχέσεων ἔμενεν ἐκκρεμὲς ἐνταῦθα τὸ ζήτημα τὸ μεταξὺ τῆς Ἐπιτροπῆς τῶν Ὀλυμπίων, τῆς Ζαππείου Ἐπιτροπῆς καὶ τῶν κληρονόμων τῶν ἀειμνήστων Ζαππῶν, τῶν ἀνεψιῶν αὐτῶν. Ἡ Ἐπιτροπὴ ἡ Ζάππειος, ὅλως κεχωρισμένη τῆς Ἐπιτροπῆς τῶν Ὀλυμπίων καὶ ὅλως ἄλλης περιουσίας διαχείρισιν ἔχουσα, ἀπετελεῖτο, κατὰ τὴν διαθήκην τοῦ Κωνσταντίνου Ζάππα, ὑπὸ τοῦ Προέδρου τοῦ Ἀρείου Πάγου, τοῦ Προέδρου τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, τοῦ Προέδρου τῆς Ἐπιτροπῆς τῶν Ὀλυμπίων, —συνέπιπτε δὲ τότε νὰ ἦμαι ἐγὼ Πρόεδρος τῆς ἐπιτροπῆς ἐκείνης, — καὶ τῶν δύο ἀνεψιῶν τοῦ Ζάππα. Μέχρι τοῦ 1895, δηλαδὴ ἐπὶ τρία ὁλόκληρα ἔτη, μεθ’ ἃ ἐξῆλθον τῆς ἐπιτροπῆς, ληξάσης τῆς ἐντολῆς μου, οὐδ’ ἐπὶ μίαν στιγμὴν ἐν οὐδεμιᾷ τῶν ὑποθέσεων τῶν ἀναγομένων εἰς τὴν Ζάππειον κληρονομίαν ὑπῆρξε διαφωνία μεταξὺ τῶν τριῶν αὐτῆς μελῶν, τῶν δύο Προέδρων καὶ ἐμοῦ. Ἀλλ’ ἡ πρὸς τὴν ἐπιτροπὴν συμπεριφορὰ τῶν δύο ἑτέρων μελῶν, τῶν ἀνεψιῶν τοῦ Ζάππα, ὑπῆρξε τοιαύτη, ὥστε ἦτο ἀδύνατον νὰ συμπράξωσι μεθ’ ἡμῶν, καὶ μέχρι τῆς ὥρας, καθ’ ἣν ἐγὼ ἐξῆλθον τῆς ἐπιτροπῆς, οὐδέποτε μετέσχον τῶν ἐργασιῶν αὐτῆς. Οἱ δύο ἀδελφοὶ Ζάππα, ἔχοντες ἀξιώσεις, ἃς ἦτο ἀδύνατον εἰς ἡμᾶς τοὺς ἄλλους ν’ ἀποδεχθῶμεν, καὶ ἀρνούμενοι διὰ τοῦτο νὰ παρασταθῶσιν εἰς τὰς ἐργασίας τῆς ἐπιτροπῆς, ἐπεφύλαττον εἰς ἑαυτοὺς ἐλευθερίαν πρὸς δίκην κατὰ τῆς Ἑλλάδος. Ἡ Ἐπιτροπὴ τῶν Ὀλυμπίων, ἐντελῶς ἀνεξάρτητος, εἶχε τοιαύτην μόνον σχέσιν μετὰ τῆς Ἐπιτροπῆς τῆς Ζαππείου, ὅτι ὁ Κωνσταντῖνος Ζάππας ἦτο πρὶν ἐπικαρπωτὴς τῆς περιουσίας Εὐαγγέλου Ζάππα, καὶ ἔπειτα ἐπανήρχετο εἰς ἡμᾶς, δηλαδὴ εἰς τὴν ψιλὴν κυρίαν Ἐπιτροπὴν τῶν Ὀλυμπίων, ἡ ἐπικαρπία τῆς περιουσίας ταύτης. Ἐν τῇ διαδρομῇ τῶν χρόνων ἀπεδείχθη, ὅτι οἱ κληρονόμοι τοῦ Κωνσταντίνου Ζάππα, εἰς οὓς ἡ Ζάππειος Ἐπιτροπὴ ὤφειλε νὰ καταβάλλῃ τὸ ἐτήσιον κληροδότημα 40,000 φράγκων εἰς τὸν ἕνα, 20,000 εἰς τὸν ἄλλον, —διότι τὰ ἄλλα ἡμίση ἦσαν ἤδη προκαταβεβλημένα εἰς τὸν ἄλλον, —καὶ ἄλλα εἰς τοὺς ἄλλους ἀνεψιούς, οἱ κληροδόχοι οὗτοι τοῦ Κωνσταντίνου Ζάππα δὲν ἐλάμβανον τὸ κληροδοτηθὲν χρῆμα παρὰ τῆς ἐπιτροπῆς, ἐχούσης νομίμους λόγους νὰ ἀρνηθῇ τὴν παράδοσιν εἰς αὐτοὺς τοῦ ἐνιαυσίου τούτου εἰσοδήματος. Καὶ ἦσαν οἱ μόνοι κληροδόχοι, ἐκ πάντων, ὅσοι περιελαμβάνοντο ἐν τῇ διαθήκῃ τοῦ Κωνσταντίνου Ζάππα, οἵτινες οὐδὲν ἐλάμβανον, ῥητῶς ἀρνουμένης τῆς ἐπιτροπῆς νὰ πληρώσῃ πρὸς μόνους αὐτούς. Διατὶ δὲ ἡ ἐπιτροπὴ δὲν ἔδιδε πρὸς αὐτοὺς τὸ ὀφειλόμενον πάντως κατὰ τὴν διαθήκην; Διότι οἱ ἀνεψιοὶ τοῦ Κωνσταντίνου Ζάππα, ἐν ταὐτῷ δὲ καὶ ἀπώτεροι ἀνεψιοὶ τοῦ Εὐαγγέλου Ζάππα, ἀντὶ νὰ ὑποκύψωσιν εἰς τὰς θελήσεις τὰς ἱερὰς μεγαλοκαρδίων καὶ εὐγενεστάτων θείων, τὸ πᾶν μετήρχοντο, ὅπως ἀμφοτέρας τὰς ὑποθέσεις παράξωσι. Καὶ δύναμαι νὰ εἴπω ἴσως, ὅτι, ἂν δὲν εὑρίσκοντο παρεντεθειμένοι οἱ δύο ἀνεψιοὶ, τὰ πράγματα ἤθελον ἔχει ἄλλην τροπὴν καὶ ἐν ἀμφοτέραις ταῖς ἐπιτροπαῖς. Τί ἔπραξαν οἱ ἀδελφοὶ Ζάππαι; Μὴ ἔχοντες δικαίωμα κληρονομικὸν ἐπὶ τῆς περιουσίας τοῦ Εὐαγγέλου Ζάππα, περιουσίας καθ’ ὁλοκληρίαν ἀνηκούσης εἰς τὴν Ἑλλάδα, καὶ ἥτις, ὅτε ἐξήλεγξα τὰ κατ’ αὐτὴν, ἀπέδιδε 250,000 φράγκων χρυσῶν ἐτήσιον εἰσόδημα ἐκ τῶν ἀγροτικῶν κτημάτων μόνον, ὡς ἀπώτεροι ἀνεψιοὶ συνησπίσθησαν μετὰ τῶν πλησιεστέρων, καὶ συνέταξαν συμβόλαιον, καθ’ ὃ ἐμερίζοντο εἰς τρία μερίδια τὴν περιουσίαν τοῦ Εὐαγγέλου Ζάππα· καθ’ ὅσον δ’ ἐνθυμοῦμαι, ἑκάστη μερὶς ἔπρεπε νὰ ὑπολογισθῇ εἰς 2,000,000 δραχμὰς, δηλαδὴ αἱ τρεῖς μερίδες εἰς 6,000,000 δραχμὰς ἐν ἐπιεικεστάτῃ ἐκτιμήσει. Ἐλέγομεν λοιπὸν πρὸς αὐτοὺς ἡμεῖς οἱ ἀποτελοῦντες τὴν Ἐπιτροπὴν τῶν Ὀλυμπίων: «Διὰ τοῦ συμβολαίου τούτου — τοῦ ἐν Ῥουμανίᾳ συνταχθέντος, οὗτινος ἔχομεν ἀντίγραφον, — ἤλθετε ἐναντίον ἡμῶν διεκδικοῦντες τὴν περιουσίαν τοῦ Εὐαγγέλου Ζάππα, ἥτις ἀνήκει εἰς ἡμᾶς. Εὑρίσκομεν ὑμᾶς, ἔχοντας λαβεῖν ἐν Ἑλλάδι ἀπὸ τῆς ἄλλης ἐπιτροπῆς, τῆς Ζαππείου, καὶ ταύτης Ἑλληνικῆς, ὀφειλούσης νὰ καταβάλλῃ πρὸς ὑμᾶς 60,000 φράγκα ἐτησίως, καὶ ἐν γνώσει τοῦ δικαίου ὑμῶν κατάσχομεν εἰς χεῖρας τῆς Ἐπιτροπῆς τῆς Ζαππείου ὑπὲρ τῆς Ἐπιτροπῆς τῶν Ὀλυμπίων τὰς 60,000 φράγκων, καὶ ἀσφαλιζόμεθα οὕτω διὰ τὰ 2,000,000, ὧν ἐστερήθημεν ἐκ πράξεως ὑμῶν.» Ἡ ἐνέργεια αὕτη ἐγένετο μετὰ μελέτην, ἣν ἐγὼ αὐτὸς ἐπισταμένως διεξήγαγον. Συνεφώνησε δὲ πρὸς τὴν γνώμην μου ὁ τότε καὶ νῦν Πρόεδρος τοῦ Ἀρείου Πάγου, μέλος τῆς Ζαππείου Ἐπιτροπῆς, ὅστις ὅμως ἐζήτησε παρὰ τῆς Ἐπιτροπῆς τῶν Ὀλυμπίων νὰ λάβῃ καὶ τὴν γνώμην τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου, ὅπερ ἀπεφήνατο ὀρθὰς τὰς σκέψεις ἡμῶν, καὶ ὅτι ἠδυνάμεθα νὰ κατάσχωμεν νομίμως ἐν Ἑλλάδι τὰ ποσὰ, ἅτινα καὶ κατέσχομεν. Οὕτως ἐξηκολουθοῦμεν διοικοῦντες τὰ τῆς ἐπιτροπῆς ἡσύχως καὶ ἄνευ ἐνοχλήσεως ἄλλης παρὰ τῶν ἀνεψιῶν τοῦ Ζάππα. Ἐφρόντισα δὲ, ὡς Πρόεδρος, διὰ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν ἐπανειλημμένως, καὶ ὅτε ἐγένετο πρὸς αὐτὸ ἡ αἴτησις περὶ κατασχέσεως, καὶ ὅτε ἐζητήθη ἡ γνώμη τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου, καὶ ἔπειτα, δοθείσης ἀφορμῆς νὰ γείνῃ, πρὶν ἢ ἐξέλθω τῆς ἐπιτροπῆς, ἐκ νέου λόγος. Δι’ ὑπομνήματος ἐδικαιολόγησα τὴν ἀξίωσιν τῆς ἐπιτροπῆς ὡς ἔχουσαν πολλὴν τὴν πιθανότητα, ὅτι θέλει εἰσακουσθῆ ὑπὸ τῶν Δικαστηρίων, ἐὰν ἐνεργηθῇ ἡ κατάσχεσις. Μετά τινα χρόνον ἀπὸ τῆς ἐξόδου μου ἐκ τῆς ἐπιτροπῆς — δὲν ἐνθυμοῦμαι πόσον — ἤκουσα ὅτι τῇ γνωμοδοτήσει τοῦ αὐτοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου ἐκρίθη, ὅτι ἔδει νὰ συμβιβασθῇ τὸ Δημόσιον μετὰ τῶν ἀνεψιῶν Ζάππα, καὶ ὅτι ἔμελλε νὰ τελεσθῇ ὁ συμβιβασμὸς, ἤκουσα δ’ ἔπειτα, ὅτι καὶ ἐτελέσθη, συνέπεσε δὲ μάλιστα νὰ μοὶ δείξωσι καὶ τὸ συμβόλαιον τοῦ συμβιβασμοῦ, οὗτινος τὰς λεπτομερείας δὲν ἐνθυμοῦμαι. Γνωρίζω μόνον, ὅτι σήμερον τῆς μὲν Ζαππείου Ἐπιτροπῆς ἀποτελοῦσι μέρος οἱ ἀνεψιοὶ τοῦ Ζάππα, λαμβάνοντες καὶ πάντα τὰ ὀφειλόμενα πρὸς αὐτούς, τῆς δὲ δίκης τοῦ Δημοσίου, ἧς ἐν τῷ συμβιβασμῷ ἀνετέθη εἰς αὐτοὺς ἡ διεξαγωγὴ κατὰ τρόπον, ὃν ὅταν προσαχθῇ τὸ συμβόλαιον θέλετε δυνηθῆ νὰ ἐκτιμήσητε, αὐτοὶ οὗτοι ἐπιμελοῦνται. Τὸ ἀποτέλεσμα τούτων πάντων ἐν συντόμῳ εἶναι, ὅτι ἡ μὲν δίκη τῆς Ἐπιτροπῆς τῶν Ὀλυμπίων, λίαν ἀμφιβάλλω ἂν θὰ ἐπιζήσῃ τις ἐξ ἡμῶν, ἵνα ἴδῃ ὅτι ἔληξεν, ἢ τοὐλάχιστον ὅτι ἔληξε κατὰ μικρόν τι ὑπὲρ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου, ἐκ δὲ τῆς Ζαππείου Ἐπιτροπῆς πᾶν τὸ ποσόν, ὅπερ μένει νὰ λάβωμεν ἐν Ρουμανίᾳ εἰς χρῆμα, τὸ κεφάλαιον ἐκεῖνο, ὅπερ ἀπετελεῖτο ἐξ ἑνὸς ἑκατομμυρίου φράγκων, ἀπώλετο. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ἐὰν ἀκολουθήσῃ τὴν σειρὰν ταύτην, θέλει δυνηθῆ νὰ διακρίνῃ τὰ ἔγγραφα, ἅτινα ἀληθῶς εἶναι ἄξια καταθέσεως, ὅπως φωτισθῇ ἡ Βουλή. Ἀλλὰ πρέπει νὰ καταβληθῇ προσοχὴ ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἰδίως εἰς τοῦτο, ὅτι ἐν Ἑλλάδι οὐδ’ αὐτοὶ οἱ νομικοὶ σύμβουλοι ἐνόησαν μέχρι τοῦδε καλῶς, ποία ἡ σχέσις τῆς μιᾶς ἐπιτροπῆς πρὸς τὴν ἄλλην. Τὴν σχέσιν ταύτην γινώσκει κάλλιστα ὁ κ. Βουλευτὴς Ζακύνθου ἀφ’ οὗ χρόνου ὑπηρέτει ὡς νομικὸς σύμβουλος, διότι ὁ κ. Βουλευτὴς Ζακύνθου ὄχι μόνον παρηκολούθησε μετὰ πολλῆς προσοχῆς τὰς ὑποθέσεις Ζάππα, ἀλλ’ εἶχε καὶ τὴν ἱκανότητα νὰ παρακολουθήσῃ αὐτὰς καρποφόρως, τὸ δὲ ζήτημα τὸ μέχρι τῆς περιπλοκῆς ταύτης γινώσκει κατὰ βάθος, ὅσον ἴσως οὐδεὶς ἄλλος ἐν Ἑλλάδι· διότι καὶ ἐν Ρουμανίᾳ ἐμελέτησεν αὐτό, ἀποσταλεὶς ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως τότε. Σήμερον ὅμως αἱ ὑποθέσεις αὗται ἐγένοντο πολυπλοκώταται, οἱ φάκελοι εἶναι ὀγκωδέστατοι, αἱ δὲ ἄλλαι ὑποθέσεις, αἱ ἀπασχολοῦσαι τοὺς νομικοὺς συμβούλους καὶ τὸν δικαστικὸν σύμβουλον, εἶναι πάμπολλαι. Δὲν εἶναι ἄρα δυνατὸν εἰς αὐτοὺς νὰ εὕρωσι χρόνον ἱκανὸν πρὸς ἐπαρκῆ μελέτην τῶν ζητημάτων τῶν ἀναγομένων εἰς τὰς ὑποθέσεις τῶν δύο ἐπιτροπῶν· τοῦτο τοὐλάχιστον, πρὶν ἢ ἐξέλθω αὐτῶν, πολλάκις ἤκουσα, παρατηρήσας ὅτι ἀτελῶς διέκρινον καὶ τὰ τῆς μιᾶς ἀπὸ τῶν τῆς ἄλλης ἐπιτροπῆς καὶ τὰς πρὸς ἀλλήλας σχέσεις αὐτῶν. Ἐκ τούτων δὲ εὐλόγως δύναταί τις νὰ εικάσῃ, ὅτι ἡ δίκη, περὶ ἧς πρόκειται, δὲν ἔτυχε τῶν ἀρίστων κηδεμόνων.

§85Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, αὐτό, τὸ ὁποῖον ἔπραξαν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Ζακύνθου καὶ ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς, αὐτὸ ὤφειλε νὰ πράξῃ, αὐτὸ ἀνέμενον ἐγὼ τοὐλάχιστον νὰ πράξῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἴσως μὲ ὀλιγωτέρας λεπτομερείας ἀπὸ τὰς λεπτομερείας, τὰς ὁποίας ἠκούσαμεν παρὰ τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων, οἵτινες γνωρίζουσι τὰ τοῦ ζητήματος, οἵτινες παρηκολούθησαν τὴν σπουδαιοτάτην ταύτην ὑπόθεσιν. Ἀλλὰ πάντως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, καίπερ ἄρτι εἰσελθὼν εἰς τὴν διεύθυνσιν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, ὤφειλε νὰ ζητήσῃ παρὰ τῆς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας νὰ καταστήσῃ αὐτὸν ἐνήμερον τοιαύτης ὑποθέσεως· διότι αἱ ἀσχολίαι αὐτοῦ, αἱ πολλαὶ καὶ μεγάλαι, εἶναι τοιαῦται, ὥστε δὲν εἶμαι τόσον ἄδικος, ὥστε νὰ θέλω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐνήμερον εὐθὺς ἀμέσως ἐπὶ τῆς σπουδαιοτάτης ταύτης ὑποθέσεως. Ἀλλ’ ὤφειλεν ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει του, ὅτι ἡ αἴτησίς μου δὲν ἦτο τοιαύτη, ὥστε νὰ ἐρεθίσῃ τὰ νεῦρα αὐτοῦ, καὶ ν’ ἀπαντήσῃ μὲ τρόπον, ὁ ὁποῖος ἐνεῖχε πολὺ τὸ προκλητικόν. Ἠδύνατο νὰ ὁμολογήσῃ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ὅτι δὲν εἶναι ἐνήμερος τῆς ὑποθέσεως, ὅτι δὲν ἔλαβε πληροφορίας, καὶ εἰς προσεχῆ συνεδρίασιν νὰ ἀναφέρῃ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἡ ὑπηρεσία καὶ ἡ μελέτη τῶν ἐγγράφων ἤθελον προσπορίσει αὐτῷ. Αὐτὴ, νομίζω, θὰ ἦτο ἡ ὀρθοτέρα ἀπάντησις, καὶ ἤθελε λήξει ἡ ὑπόθεσις, ὥστε καὶ οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι νὰ μὴ λάβωσι τὸν κόπον νὰ ἐκθέσωσιν ὅσα ἐξέθηκαν. Ἀλλὰ ὁ κόπος τῶν κυρίων συναδέλφων θὰ ἀποβῇ εἰς καλὸν, διότι ἐκ τῶν ἀγορεύσεων αὐτῶν, ἐλπίζω, θὰ ὁδηγηθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς, ἵνα ζητήσῃ τὰς ἀναγκαίας πληροφορίας, ὅπως φωτισθῇ ὁ ἴδιος, φωτίσῃ δὲ καὶ τὴν Βουλὴν ἐπὶ τῆς σπουδαιοτάτης ταύτης ὑποθέσεως, ἥτις θίγει σπουδαιότατα συμφέροντα τοῦ Δημοσίου.

§86Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). (Ὅρα Παράρτημα).

§87Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Consuetudo altera natura. Ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἐπὶ μακρὸν ἐξασκήσας τὸ δικηγορικὸν ἐπάγγελμα, δὲν λησμονεῖ τοῦτο εὐκόλως.

§88Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ. Οὐδέποτε θὰ λησμονήσω, ὅτι ὑπῆρξα δικηγόρος. Τὸ ἔχω καύχημά μου.

§89Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Δὲν λησμονεῖ τοῦτο καὶ καθ’ ἣν στιγμὴν εὑρίσκεται ἐπὶ τῆς ἕδρας τοῦ Ὑπουργοῦ καὶ ζητεῖ νὰ δικαιολογήσῃ διὰ τῆς δικανικῆς ἀγορεύσεώς του, ὅτι δὲν ἦτο ἐνήμερος τῆς σπουδαιοτάτης ὑποθέσεως, τῆς ἀφορώσης τὴν Ζάππειον Ἐπιτροπὴν καὶ τὴν Ζάππειον περιουσίαν, καὶ ζητεῖ νὰ μεμφθῇ ἐμοῦ, ὅτι ἀκαίρως ἐζήτησα παρ’ αὐτοῦ νὰ δώσῃ πληροφορίας. Ἀλλ’ ἡ μομφὴ αὕτη ἐστρέφετο καὶ κατὰ σεβαστῶν συναδέλφων, τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Ζακύνθου Βουλευτοῦ καὶ τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτοῦ, οἵτινες, ἐν πληρεστάτῃ γνώσει τῶν θεμάτων διατελοῦντες, ἠθέλησαν νὰ διαφωτίσωσι τὸν κύριον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ἀλλ’ οὗτος τοῖς παρατηρεῖ ἐμμέσως, ὅτι λίαν ἀκαίρως ἀνέπτυξαν τὰ θέματα, τὰ ὁποῖα ἀνέπτυξαν, ἀντὶ νὰ εὐχαριστήσῃ τοὺς κυρίους Βουλευτὰς, ὅτι ἔδωκαν εἰς αὐτὸν τὸν μῖτον τῆς ἐξετάσεως τῆς ὑποθέσεως, περὶ τῆς ὁποίας θὰ γείνῃ συζήτησις. Ἀλλὰ θὰ συστήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἔχῃ ὀλιγωτέραν ἔξαψιν εἰς τὰς συζητήσεις τῆς Βουλῆς, διότι ἡ ἔξαψις πολὺ ὀλίγον συντελεῖ εἰς τὴν πρόσφορον καὶ κανονικὴν συζήτησιν τῶν θεμάτων, ἐπὶ τῶν ὁποίων καθ’ ἡμέραν εἶναι κεκλημένος νὰ δίδῃ ἀπαντήσεις καὶ ἐξηγήσεις. Ἐὰν δὲ δὲν δύναται νὰ τηρῇ τὴν ἀπαιτουμένην ψυχραιμίαν, βεβαιῶ αὐτὸν, ὅτι πολὺ δυσκόλους θὰ διέλθῃ στιγμὰς ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ.

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Δελακοβίας ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἄλλου ζητήματος.

§91Ν. ΔΕΛΑΚΟΒΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρὸ ἑνὸς μηνὸς εἶχον ἐγερθῆ πολλὰ παράπονα ἐναντίον τοῦ ἐν Σμύρνῃ ὑποπροξένου κ. Βερενίκη ἐκ μέρους τῆς αὐτόθι Ἑλληνικῆς παροικίας. Συνεπείᾳ τῶν παραπόνων τούτων ἡ κεντρικὴ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν μετέθεσεν ἐκ Σμύρνης τὸν ὑποπρόξενον κύριον Βερενίκην. Ἀλλὰ δυστυχῶς διὰ τοὺς Ἕλληνας τῆς Σμύρνης, τοὺς συντελέσαντας εἰς τὴν μετάθεσίν του, ὁ κ. Βερενίκης ἐξακολουθεῖ παραμένων ἐν Σμύρνῃ, οὐχὶ πρὸς ἐκτέλεσιν προξενικῆς ὑπηρεσίας, ἀλλὰ πρὸς ἐκδίκησιν ὅλων ἐκείνων τῶν Ἑλλήνων, οἱ ὁποῖοι συνετέλεσαν εἰς τὴν μετάθεσίν του, μεταξὺ τῶν ὁποίων ὑπάρχουσι καὶ πολλοὶ συμπολῖταί μου. Θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἂν πράγματι παραμένει ἀκόμη ἐν Σμύρνῃ ὁ κύριος Βερενίκης.

§92Ν. ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐκ τηλεγραφήματος τοῦ Πρακτορείου Ἀθηνῶν ἐπληροφορήθην, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ἡ Βουλγαρικὴ Κυβέρνησις ἀπηγόρευσε τὴν κυκλοφορίαν ὁλοκλήρου τοῦ Ἑλληνικοῦ τύπου ἐν τῇ Βουλγαρικῇ Ἡγεμονίᾳ. Παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν, ἐπειδὴ νομίζω ὅτι εἶναι σπουδαῖον τὸ ζήτημα, νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἂν ἔχει ἐπισήμους πληροφορίας περὶ τούτου.

§93ΔΙΟΝ. ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Πρὸς τὸν κύριον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν θὰ κάμω μίαν σύστασιν. Πρὸ μηνὸς ἐπεδόθη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ἀναφορά, ὑπογεγραμμένη ὑπὸ παντοπωλῶν καὶ ἀλαντοπωλῶν, ἀφορῶσα τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ δασμολογίου. Φαίνεται ὅτι ἀπό τινων ἐτῶν, ἀπὸ διετίας περίπου, εἰσάγεται ἐνταῦθα ἔλαιον ἐκ καρύων, ὑλικόν, τὸ ὁποῖον εὐκόλως πωλεῖται ὡς βούτυρον, οὐδὲν γνώρισμα ἔχον χωριστὸν, καὶ τοῦτο ἐπιφέρει ζημίαν μεγάλην εἰς τὸ γνήσιον βούτυρον. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀναφορὰν ταύτην καὶ ἐπιφέρῃ τὴν δέουσαν θεραπείαν...

§94Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἔλαβον γνῶσιν.

§95Δ. ΣΤΕΦΑΝΟΥ. .. προτείνων ἐν ἀνάγκῃ τὴν μεταβολὴν τοῦ δασμολογίου.

§96Ε. ΤΣΑΡΛΑΜΠΑΣ. Κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς 11 παρελθόντος μηνὸς Ἀπριλίου ἔλαβον ἀφορμὴν νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ἵνα εὐαρεστούμενος διατάξῃ τὸν νομάρχην Λευκάδος νὰ προβῇ εἰς τὴν ἐξέλεγξιν τῆς διαχειρίσεως τοῦ Ἀδελφάτου τοῦ Νοσοκομείου Λευκάδος. Ἐπειδὴ δὲ δὲν ἐλήφθη ὑπ’ ὄψιν ἡ παράκλησίς μου, ἠναγκάσθην πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν νὰ ἐπαναλάβω αὐτὴν, διότι πολλὰ ἄλλα ἀνεκαλύφθησαν καὶ πολλὰ λέγονται, καὶ ὡς ἐκ τούτου ἤθελον νὰ ἐπιχυθῇ φῶς εἰς τὴν ὑπόθεσιν ταύτην, ὅπως καὶ ὁ κ. δήμαρχος Λευκάδος ἐξαγνισθῇ καὶ ὁ κύριος συνάδελφός μου πεισθῇ, ὅτι δὲν εἶμαι ἀπὸ τοὺς συκοφαντοῦντας, διότι σέβομαι καὶ τοὺς ἀτυχήσαντας. Ἔλαβον σήμερον τηλεγράφημα δύο δημάρχων τῆς ἐπαρχίας μου, οἱ ὁποῖοι παραπονοῦνται, ὅτι ὁ δήμαρχος Λευκάδος, εἰσπράξας συμφώνως πρὸς τὸν νόμον περὶ τὰς 10,000 δραχμὰς, αἱ ὁποῖαι ἀνήκουσιν εἰς τοὺς ὀκτὼ δήμους τῆς ἐπαρχίας, καίτοι διετάχθη ὑπὸ τοῦ νομάρχου νὰ παραδώσῃ τὰ χρήματα ταῦτα, δὲν τὰ παρέδωκε. Παρήλθεν ἡ προθεσμία, καὶ αὐτὸς διασκεδάζει ἐν Ἀθήναις! Καὶ ἐπειδὴ τοῦτο εἶναι παράβασις τῶν καθηκόντων του, παρακαλῶ τὸν κύριον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ διατάξῃ τὸν ἁρμόδιον νομάρχην νὰ ἐπιληφθῇ τῆς ὑποθέσεως...

§97Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Θὰ σπεύσω νὰ καταθέσω τὰς σχετικὰς πληροφορίας.

§98Ε. ΤΣΑΡΛΑΜΠΑΣ. .. διότι εὑρίσκω, ὅτι ὁ δήμαρχος αὐτὸς κατὰ τὰ τέσσαρα τελευταῖα ἔτη ἐχρέωσε τὸν δῆμον Λευκάδος πρὸς τὸ Δημόσιον μὲ 52,000 δραχμάς. Ὥστε εἶναι διαχειριστής, ὁ ὁποῖος δὲν δίδει τὰ χρήματα, τὰ ὁποῖα εἰσπράττει, δὲν δίδει ἀπολογισμόν, διὰ νὰ δικαιολογήσῃ πῶς ἐξωδεύθησαν τὰ χρήματα αὐτὰ, καὶ ἕνεκα τούτου ὁ δῆμος εἶναι πάντοτε χρεωμένος, καὶ ἔχομεν ἀναφορὰς καὶ παράπονα, ὅτι μένει ἡ ὑπόθεσις εἰς τὸ σκότος. Διὰ τοῦτο ἤθελον νὰ κάμω τὴν παράκλησιν νὰ ἐκτελεσθῶσι τὰ νόμιμα χωρὶς νὰ παρέρχηται ὁ χρόνος ἐπὶ ματαίῳ.

§99Π. ΦΙΛΙΠΠΑΣ. Καὶ προχθὲς ἦλθε τὸ ζήτημα, κύριε Πρόεδρε, ἀλλὰ δὲν ἔλαβον τὸν λόγον, διότι δὲν ἤμην ἐν γνώσει τῶν πραγμάτων. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ καταθέσῃ τὰ σχετικὰ ἔγγραφα, διὰ νὰ ἴδωμεν κατὰ πόσον ἡ Διοίκησις πταίει. Δὲν λέγω περὶ τοῦ νομάρχου, διότι ὁ κ. Τσαρλαμπᾶς ἐφρόντισε νὰ καταστήσῃ εἰς τὴν Λευκάδα βαλῆν τὸν δημολογιστήν. Νὰ κατατεθῶσι λοιπὸν τὰ ἔγγραφα, καὶ ἂν ἀποδειχθῇ, ὅτι δήμαρχος τῷ ὄντι κατεχράσθη, νὰ καταδιωχθῇ ἀπηνέστατα.

§100ΠΕΡ. ΒΑΛΑΩΡΙΤΗΣ. Διὰ νὰ παύσῃ αὐτὴ ἡ ἀνιαρὰ συζήτησις, παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ καταθέσῃ ἐπὶ τέλους αὐτὰ τὰ ἔγγραφα.

§101Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Νομίζω ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀφορμὴ νὰ παρακαλέσητε, διότι οἱ Ὑπουργοὶ ἔχουσι καθῆκον νὰ δίδωσι πληροφορίας. Ἀλλὰ δὲν παρῆλθον ἡμέραι πολλαὶ, ὥστε νὰ ἀπορῆτε διατὶ δὲν κατέθεσα τὰ ἔγγραφα. Βεβαίως θὰ κατατεθῶσι. Δὲν μοὶ ἔδωκεν ἔτι ἡ ὑπηρεσία τὰς πληροφορίας· ὅταν μοὶ τὰς δώσῃ, θὰ τὰς καταθέσω.

§102ΑΛΕΞ. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ μικρὸν ἐξῆλθον τῆς αἰθούσης δι’ ἐργασίαν ἔκτακτον, καὶ ἐπανελθὼν ἐπληροφορήθην, ὅτι ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἀπέδωκεν εἰς ἐμὲ τὴν αἰτίασιν, ὅτι ἀπὸ ἡμερῶν ἐπιθυμεῖ νὰ καταθέσῃ τὸ συμβόλαιον τῆς ἐνοικιάσεως τοῦ ὄπισθεν τοῦ νέου καταστήματος τοῦ Ἐθνικοῦ Τυπογραφείου οἰκοπέδου, ἀλλ’ ἐγὼ δὲν εὑρίσκομαι ἐνταῦθα...

§103Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὄχι αἰτίασιν.

§104ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. .. Παρ’ ὀλίγον δὲ νὰ κηρυχθῶ εἰς ἄγνοιαν ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν! Νομίζω ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν θὰ συμμερισθῇ τὴν γνώμην τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ, διότι συχνότατα μὲ βλέπει ἐνταῦθα καὶ ἀδιαλείπτως. Ἐν τούτοις φρονῶ, κύριε Πρόεδρε, ὅτι οὐδὲν ἐκώλυε τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ἐν τῇ ἀπουσίᾳ μου νὰ καταθέσῃ τὸ ἔγγραφον τοῦτο, διότι θὰ ἐλάμβανε γνῶσιν ἡ Βουλή, θὰ ἐλάμβανον δὲ γνῶσιν καὶ ἐγὼ ἐκ τῶν ἐπισήμων πρακτικῶν, καὶ κατὰ συνέπειαν θὰ προεκαλεῖτο συζήτησις ἐν ἑτέρᾳ συνεδριάσει. Ἐπειδὴ ὅμως τώρα εἶμαι παρών, καὶ τὸ βεβαιῶ, παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ καταθέσῃ τὸ συμβόλαιον.

§105Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Θὰ παρακαλέσω, κύριε Πρόεδρε, ὅπως τὸ σημείωμα, τὸ ὁποῖον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης κατέθηκε συνεπείᾳ τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ κ. ἐκ Παρνασίδος Βουλευτοῦ, τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ, ἵνα λάβωμεν ὅλοι γνῶσιν.

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βεβαίως. Οὐδεὶς ἄλλος εἶναι ἐγγεγραμμένος πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Συζήτησις περὶ τοῦ κύρους τῆς ἐπαναληπτικῆς ἐκλογῆς ἐν τῷ Αʹ καὶ Βʹ ἐκλογικῷ τμήματι τοῦ δήμου Σαμαίων τῆς ἐπαρχίας Σάμης. Νὰ ἀναγνωσθῇ ἡ ἔκθεσις τοῦ τμήματος (ἀναγινώσκεται). Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς ταύτης παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἔγκυρον τῆς ἐπαναληπτικῆς ἐκλογῆς ἐν τῷ Αʹ καὶ Βʹ ἐκλογικῷ τμήματι τοῦ δήμου Σαμαίων, καὶ ἀναγνωρίζει νομίμους βουλευτὰς τῆς ἐπαρχίας Σάμης τοὺς κυρίους Μιλτιάδην Ἄννινον Καβαλλιεράτον καὶ Ἠλίαν Ποταμιᾶνον, ἔχοντας τὰ ὑπὸ τοῦ νόμου ἀπαιτούμενα προσόντα.

§107ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἄξιοι! ἄξιοι!

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ καταργήσεως καὶ συστάσεως τελωνιακῶν θέσεων».

§109Β. ΑΛΕΒΙΖΑΤΟΣ. Μεταξὺ τῶν καταργουμένων θέσεων διὰ τοῦ ὑποβληθέντος νομοσχεδίου καταργεῖται καὶ ἡ θέσις τοῦ ὑπογραμματέως τοῦ τελωνείου Ληξουρίου. Νομίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ἡ κατάργησις τῆς θέσεως ταύτης ἀπεφασίσθη ἄνευ ὀρθῆς ἐκτιμήσεως τῶν πραγμάτων, διότι καὶ τὸ σήμερον ὑπάρχον προσωπικὸν τοῦ τελωνείου Ληξουρίου, ἀποτελούμενον ἀπὸ τὸν τελώνην, ἀπὸ τὸν ὑπογραμματέα καὶ ἀπὸ ἕνα τελωνοφύλακα, εἶναι ὅλως ἀνεπαρκὲς διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ τελωνείου, τὸ ὁποῖον ἔχει μεγάλην κίνησιν, ὡς τοῦτο ἀποδεικνύεται καὶ ἐκ τῶν εἰσπράξεων αὐτοῦ, αἵτινες ἀνέρχονται εἰς πλέον τῶν 300,000 δραχμῶν ἐτησίως. Φαντάζεσθε λοιπόν, κύριε Πρόεδρε, ἐὰν καταργηθῇ αὐτὴ ἡ θέσις, τί μέλλει νὰ γείνῃ· ὅλη ἡ ὑπηρεσία θὰ συγκεντρωθῇ εἰς μόνον τὸν τελώνην, ὁ ὁποῖος βεβαίως δὲν θὰ δύναται νὰ ἐπαρκέσῃ μόνος του, τοσοῦτο μᾶλλον, καθόσον ἐκτὸς τῶν καθηκόντων τοῦ τελώνου ἔχουσιν ἀνατεθῆ εἰς αὐτὸν καὶ καθήκοντα λιμενάρχου καὶ ὑγειονόμου, ἐπὶ πλέον δὲ ἀπασχολεῖται καθ’ ἑκάστην καὶ μὲ τὰς ἀναμίξεις, εἰς τὰς ὁποίας πρέπει νὰ παρίσταται, καθόσον ἐν τῷ τόπῳ μας λειτουργοῦσι τρία σπουδαῖα καταστήματα οἰνοπνευματοποιΐας, ὡς ἐκ τῆς ἀνεπαρκείας δὲ τοῦ τελώνου διὰ τὴν διεξαγωγὴν τῆς ὑπηρεσίας φυσικὸν εἶναι νὰ προκύψωσι καταχρήσεις, ἐκ τῶν ὁποίων πάντως θὰ ζημιωθῇ τὸ Δημόσιον. Ἀντὶ λοιπὸν ὠφελείας ἡ κατάργησις τῆς θέσεως ταύτης θὰ γείνῃ μᾶλλον ζημίας πρόξενος. Ἑπομένως ἤθελον συστήσει εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ μελετήσῃ καλλίτερον τὸ πρᾶγμα, καί, εἰ δυνατόν, νὰ ἀπαλείψῃ ἀπὸ τοῦ νομοσχεδίου τὴν κατάργησιν τῆς θέσεως ταύτης.

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ζητεῖ ἕτερος τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς;

§111Π. ΓΚΙΚΑΣ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε.

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κύριος Γκίκας.

§113Π. ΓΚΙΚΑΣ. Νομίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι θὰ ἦτο προτιμότερον νὰ κατηργοῦντο θέσεις ὑπελεγκτῶν παρὰ ἐλεγκτῶν τελωνείων, τὸ μὲν διότι οἱ ἐλεγκταὶ δύνανται ν’ ἀντιπροσωπεύωσι τοὺς τελώνας, κωλυομένους ἢ ἀπόντας, ἐνῷ οἱ ὑπελεγκταὶ δὲν δύνανται νὰ πράττωσι τοῦτο, τὸ δὲ διότι οἱ ἐλεγκταὶ εἶναι ἐμπειρότεροι τῶν ὑπελεγκτῶν· ἡ διαφορὰ δέ, ἥτις θὰ ἐπέλθῃ ἐκ τῆς καταργήσεως τῶν θέσεων μεταξὺ ἐλεγκτῶν καὶ ὑπελεγκτῶν, εἶναι ἐλαχίστη. Τὴν γνώμην ταύτην ὑποβάλω πρὸς μελέτην, καὶ ἂν θεωρηθῇ ἀξία λόγου, παρακαλῶ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν. Νομίζω δέ, ὅτι θὰ ἦτο προτιμότερον νὰ ἀφεθῇ εἰς τὴν κρίσιν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἡ κατάργησις θέσεων τοιούτων· νὰ μὴ ὁρισθῇ δηλ. ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, ὅτι καταργοῦνται αἱ θέσεις τοῦ ἐλεγκτοῦ καὶ τοῦ ὑπογραμματέως τῶν τελωνείων Λαρίσης καὶ Χαλκίδος, διότι μεταγενεστέρα μελέτη ἴσως δυνηθῇ νὰ ἀποδείξῃ, ὅτι συμφερώτερον εἶναι νὰ καταργηθῶσιν ἄλλαι θέσεις ἐλεγκτῶν ἄλλων τελωνείων. Ἐκτὸς τούτων καταργεῖται καὶ ἡ θέσις τοῦ ὑπογραμματέως τοῦ ὑποτελωνείου Πόρου· ἀλλὰ τὸ ὑποτελωνεῖον τοῦτο ὑπάγεται εἰς τὸ τελωνεῖον Ὕδρας καὶ εἰς τὸ ταμεῖον Ὕδρας, αἱ δὲ μεταξὺ τοῦ ὑποτελωνείου Πόρου καὶ τοῦ τελωνείου καὶ ταμείου Ὕδρας ληψοδοσίαι ἐνεργοῦνται συνήθως διὰ τοῦ ὑπογραμματέως τοῦ ὑποτελωνείου Πόρου. Ἀλλὰ καταργουμένης τῆς θέσεως τοῦ ὑπογραμματέως θὰ ἦναι ἠναγκασμένος νὰ ἐκτελῇ καὶ τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην ὁ ὑποτελώνης Πόρου, καὶ ἑπομένως θὰ ἦναι ὑποχρεωμένος νὰ ἐγκαταλείπῃ διαρκῶς τὴν θέσιν του, διὰ νὰ μεταβαίνῃ εἰς Ὕδραν διὰ τὰς ληψοδοσίας. Ἀλλ’ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἀπὸ τίνας θὰ ἐνεργῆται ἡ ὑπηρεσία τοῦ ὑποτελωνείου Πόρου; Βεβαίως ἀπὸ τοὺς τελωνοφύλακας, ὅπερ ἄτοπον καὶ πολλαχῶς ἐπιζήμιον.

§114Κ. ΚΑΛΟΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ὑπέβαλεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ζητεῖ μεταξὺ ἄλλων καὶ τὴν κατάργησιν τῶν θέσεων τῶν βοηθῶν τῆς στατιστικῆς τῶν τελωνείων Σύρου, Πατρῶν καὶ Κερκύρας. Ὁ σκοπὸς βεβαίως τῆς προτάσεως εἶναι ὁ περιορισμὸς τῶν δαπανῶν, ἃς τὸ Δημόσιον ὑφίσταται ἐκ τῆς ὑπηρεσίας τῶν τελωνείων, ἀλλὰ μοὶ φαίνεται, ὅτι ὁ κύριος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ἠστόχησεν, ἀποβλέψας εἰς οἰκονομίαν διὰ τῆς καταργήσεως θέσεων, αἱ ὁποῖαι ἔχουσι μεγάλην χρησιμότητα. Ἡ στατιστικὴ, καθὼς γνωρίζει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, εἶναι σήμερον ἐπιστήμη, ἀνυψωθεῖσα εἰς μεγάλην περιωπὴν, ἐπιστήμη, ἡ ὁποία παρ’ ἡμῖν δυστυχῶς εὑρίσκεται ἀκόμη εἰς τὰ σπάργανα. Μετὰ τὴν πρόοδον δέ, τὴν ὁποίαν ἔχει κάμει αὐτὴ ἡ ἐπιστήμη, ἔχομεν καθῆκον νὰ μὴ τὴν ὑποβιβάσωμεν καὶ τὴν ἐκμηδενίσωμεν παρ’ ἡμῖν χάριν μικρᾶς οἰκονομίας, διότι οἱ ἀριθμοὶ, τοὺς ὁποίους παρέχει ἡ στατιστικὴ, ἢ μᾶλλον αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας παρέχει αὕτη, δὲν ἀποτελοῦσι μόνον ἱστορικὸν μάθημα καὶ δὲν ἱκανοποιοῦσιν ἁπλῶς τὴν περιέργειαν, ἀλλ’ εἶναι ὁδηγὸς τῆς ὑπηρεσίας, εἶναι ὁδηγὸς τῆς Πολιτείας εἰς περαιτέρω μέτρα, τὰ ὁποῖα καθῆκον ἔχει νὰ λάβῃ πρὸς ἐξυπηρέτησιν τοῦ σκοποῦ της. Διατί λοιπὸν νὰ ζητῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν τὴν κατάργησιν τῶν ὑπαλλήλων τῆς στατιστικῆς παρὰ τοῖς τελωνείοις τοῦ Κράτους; Τὴν οἰκονομίαν, ἣν δύναται νὰ ἔχῃ τὸ Δημόσιον ἐκ τῆς καταργήσεως τῶν θέσεων αὐτῶν, δύναται νὰ ἐξεύρῃ ἐκ τῆς καταργήσεως ἄλλων θέσεων, αὐτὰς ὅμως εἰδικῶς τὰς θέσεις νομίζω ὅτι πρέπει νὰ τὰς διατηρήσῃ εἰς τὸν ὀργανισμὸν τῶν τελωνείων. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ μὴ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν κατάργησιν αὐτῶν.

§115ΘΕΜ. ΟΙΚΟΝΟΜΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τοὺς λόγους, κύριε Πρόεδρε, τοὺς ὁποίους ἐπεκαλέσθη ὁ βουλευτὴς Ὕδρας κύριος Γκίκας, δι’ αὐτοὺς τούτους τοὺς λόγους τὸ ὑποτελωνεῖον Πόρου δὲν δύναται ἄνευ ὑπογραμματέως νὰ λειτουργήσῃ, οὔτε νὰ διεξαγάγῃ τὴν ὑπηρεσίαν. Δι’ αὐτὸ παρακαλῶ καὶ ἐγὼ νὰ ἀπαλειφθῇ ἐκ τοῦ νομοσχεδίου ἡ κατάργησις αὐτῆς τῆς θέσεως.

§116Ν. ΔΕΛΛΑΚΟΒΙΑΣ. Διὰ τοῦ προτεινομένου νομοσχεδίου μεταξὺ ἄλλων ὑποβιβάζεται καὶ τὸ ὑποτελωνεῖον Αὐλαίμονος, ἀνῆκον εἰς τὴν ἐπαρχίαν Κυθήρων. Ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ δεχθῇ μίαν θερμὴν παράκλησιν ἀπέναντι τῆς καταργήσεως τοῦ ὑποτελωνείου αὐτοῦ νὰ δεχθῇ τὴν προαγωγὴν τοῦ τελωνοσταθμαρχείου Ἁγίας Πελαγίας. Καὶ ἄλλοτε ἡ Βουλὴ ἐψήφισε τὴν προαγωγὴν αὐτοῦ εἰς δύο ἀναγνώσεις, θεωρήσασα ὅτι ἦτο μεγίστη ἀνάγκη, διότι ἡ Ἁγία Πελαγία εἶναι ἐπίνειον τοῦ δήμου Ποταμίων, καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὰς εἰσπράξεις, ὑπερβαίνει ἐνίοτε καὶ αὐτὸ τὸ τελωνεῖον Κυθήρων, τὸ ὁποῖον εἶναι εἰς τὴν πρωτεύουσαν. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ δεχθῇ τὴν παράκλησίν μου ταύτην καὶ νὰ προαγάγῃ τὸ τελωνοσταθμαρχεῖον Ἁγίας Πελαγίας εἰς ὑποτελωνεῖον. Ἡ προαγωγὴ αὕτη δὲν θέλει ἐπιβαρύνει τὸ Δημόσιον μὲ ἔξοδα, διότι ταυτοχρόνως ὑποβιβάζεται τὸ τελωνεῖον Αὐλαίμονος, καὶ οὕτως εἰπεῖν ἐπέρχεται μία ἰσορροπία.

§117Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Καὶ ἐγὼ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ δεχθῇ τὴν παράκλησιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ Κυθήρων.

§118ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§119Ι. Γ. ΛΑΠΠΑΣ. Ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶχεν ὑποβάλει κατὰ τὸ 1903 νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου ὑπεβιβάζετο τὸ τελωνεῖον Ἀντικύρρας, καὶ συνιστῶντο δύο τελωνοσταθμαρχεῖα, τὸ ἓν εἰς τὴν Ἀντίκυρραν καὶ τὸ ἕτερον εἰς τὸ Δίστομον. Τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο ἐψηφίσθη· ἀλλ’ ἐπειδὴ ὁ νόμος δὲν ἐδημοσιεύθη, ὑποβάλω νῦν τροπολογίαν περὶ συστάσεως τελωνοσταθμαρχείου ἐν Διστόμῳ.

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ τροπολογία θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ, ἵνα ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν εἰς τὴν δευτέραν συζήτησιν. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 148).

§121Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Φυλακείου;

§122Ι. Γ. ΛΑΠΠΑΣ. Ὅπως θέλετε, κύριε Πρόεδρε.

§123Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). (Ὅρα Παράρτημα).

§124ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§125Κ. ΚΑΛΟΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ δίδω μεγάλην σημασίαν εἰς τὸ ἔργον τῆς στατιστικῆς. Δὲν ἐνθυμοῦμαι, τίς εἶπεν, ὅτι ὁ βαθμὸς τοῦ πολιτισμοῦ ἑνὸς Κράτους ἐνδείκνυται ἐκ τῆς τελειότητος, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται ἐν τῷ Κράτει ἐκείνῳ ἡ στατιστική. Τὴν γνώμην ταύτην ἀσπάζεται καὶ ὁ κύριος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ ὑπεσχέθη μάλιστα, ὅτι θὰ μεριμνήσῃ εἴτε περὶ ἐκπαιδεύσεως ἐν τῷ μέλλοντι εἰδικῶν ὑπαλλήλων, εἴτε περὶ καθορισμοῦ προσόντων πρὸς ἐξασφάλισιν τῶν ἐν λόγῳ ὑπαλλήλων. Ἀλλ’ ὁ κύριος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ἀντιφάσκει πρὸς ἑαυτὸν, ἀφ’ ἑνὸς μὲν ὑποσχόμενος ὅτι θὰ μεριμνήσῃ περὶ ἐκπαιδεύσεως τῶν ὑπαλλήλων αὐτῶν, καὶ θὰ ἐξασφαλίσῃ αὐτοὺς διὰ προσόντων καὶ ἄλλων προνομίων, τὰ ὁποῖα θὰ ζητήσῃ ν’ ἀπονεμηθῶσιν εἰς αὐτοὺς, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ζητῶν νῦν τὴν ἐξάλειψιν αὐτῶν ἐκ τοῦ Προϋπολογισμοῦ. Ἀπορῶ, πῶς ὁ κύριος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπέπεσεν εἰς τὴν ἀντίφασιν ταύτην. Ἐλπίζω δὲ, ὅτι δὲν θὰ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν κατάργησιν· ἀλλ’ ἐὰν ἐπιμείνῃ, πιστεύω ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν θ’ ἀποδεχθῇ τὴν σχετικὴν πρότασιν. Διότι ἡ κατάργησις τῶν θέσεων αὐτῶν δὲν δύναται ἢ ν’ ἀποβῇ ἐπιζήμιος εἰς τὸ Δημόσιον, ἐνῷ ἀφ’ ἑτέρου δὲν θὰ μᾶς ἀνυψώσῃ ἠθικῶς ἀπέναντι τῶν ξένων, τῶν ὁποίων ἐμνήσθη ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, ἡ ἰδέα, ὅτι ἀντὶ νὰ βελτιώσωμεν καταργοῦμεν τὸ ἀτελῶς ὑπάρχον. Διατὶ, κύριε Ὑπουργὲ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ἐπιμένετε εἰς πρότασιν, τῆς ὁποίας δὲν βλέπω τὴν ὠφέλειαν; Εἴπετε ὅτι, ἐπειδὴ μειονεκτοῦσιν οἱ κατέχοντες τὰς θέσεις ὑπάλληλοι, προβαίνετε εἰς τὴν κατάργησιν τῶν θέσεων αὐτῶν. Νομίζω ὅτι ἡ ἐνέργεια ὑμῶν δὲν ἔπρεπε νὰ στραφῇ περὶ τὴν κατάργησιν, ἀλλ’ ἔπρεπε νὰ στραφῇ περὶ τὴν βελτίωσιν τοῦ σπουδαίου τούτου κλάδου τῆς διοικήσεως.

§126Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). (Ὅρα Παράρτημα).

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κύριος Στελλάκης.

§128ΜΙΧ. ΣΤΕΛΛΑΚΗΣ. Καὶ κατὰ τὴν πρώτην τακτικὴν Σύνοδον τῆς παρελθούσης Περιόδου, ὅτε τὰ οἰκονομικὰ τοῦ Κράτους διηύθυνεν ὁ νῦν καὶ τότε κύριος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅστις εἰσήγαγε ὅμοιον νομοσχέδιον, ὑπέβαλον τροπολογίαν περὶ συστάσεως τελωνειακοῦ σταθμοῦ ἐν Πλύτρᾳ τοῦ δήμου Ἀσωποῦ. Ὁ κύριος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἐρωτήσας τότε τὴν ὑπηρεσίαν, ἀνεγνώρισε τὴν ἀνάγκην τῆς συστάσεως τοῦ τελωνειακοῦ τούτου σταθμοῦ, πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ Δημοσίου, διότι εἶναι μεγάλη καὶ ἡ εἰσαγωγὴ καὶ ἡ ἐξαγωγὴ, ἐδέχθη δὲ νὰ ψηφισθῇ ἡ τροπολογία αὕτη. Ἀλλ’ ἀτυχῶς ὁ νόμος ἐκεῖνος ψηφισθεὶς δὲν ἐξετελέσθη. Τὴν αὐτὴν σύστασιν ποιοῦμαι καὶ σήμερον πρὸς τὸν κύριον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ παρακαλῶ, ὅπως διὰ τῆς ὑπηρεσίας ἐξετάσῃ καὶ μελετήσῃ τὸ ζήτημα, καὶ δεχθῇ τὴν σύστασιν τελωνειακοῦ σταθμοῦ ἐν Πλύτρᾳ τοῦ Ἀσωποῦ, πρὸς τὸ συμφέρον καὶ τοῦ Δημοσίου καὶ τῆς ὑπηρεσίας. Σήμερον ἡ ὑπηρεσία ἐκεῖ ἐκτελεῖται ὑπὸ ἑνὸς τελωνοφύλακος. Παρακαλῶ λοιπὸν νὰ γείνῃ τελωνειακὸς σταθμὸς, προβιβαζομένου τοῦ φυλακείου.

§129Γ. ΛΥΡΑΣ. Συνηγορῶ καὶ ἐγὼ, κύριε Πρόεδρε, ὑπὲρ τῆς συστάσεως, τὴν ὁποίαν ἐποιήσατο ὁ ἀξιότιμος συνάδελφός μου, διότι πράγματι διὰ τοῦ μέρους ἐκείνου εἰσάγονται καὶ ἐξάγονται πολλὰ προϊόντα· ἐξάγονται 500,000 περίπου ὀκάδες σύκων καὶ ἄλλαι τόσαι ἐλαιῶν. Εἶναι ἀνάγκη λοιπὸν νὰ γείνῃ τελωνειακὸς σταθμὸς, διότι πολλάκις μένει χωρὶς τελωνοφύλακας τὸ μέρος ἐκεῖνο.

§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου εἰς πρώτην συζήτησιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται). Ὑπάρχει τροπολογία ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1, ὑποβληθεῖσα ὑπὸ τοῦ κ. Σάκκη καὶ ἔχουσα ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Ἐν τῇ παραγράφῳ Βʹ τοῦ ἄρθρου 1 προστίθεται ἐδάφιον, ἔχον ὡς ἑξῆς: «Ὁ τελωνειακὸς σταθμὸς Γιαλόβης καταργεῖται.» Δέχεται τὴν τροπολογίαν ταύτην ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν;

§131Π. ΣΑΚΚΗΣ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε.

§132Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Νὰ συζητήσωμεν πρῶτον.

§133Π. ΣΑΚΚΗΣ. Ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν δέχηται τὴν τροπολογίαν, παραιτοῦμαι τοῦ λόγου.

§134Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Μετὰ λόγου τὴν δέχομαι, διότι ἐξάγονται δέκα ἑκατομμύρια σταφίδος ἀπὸ τὸν λιμένα αὐτόν.

§135Π. ΣΑΚΚΗΣ. Ἀκριβῶς· καὶ λέγω τοῦτο, διότι οἱ πολλοὶ δὲν γνωρίζουσι γεωγραφίαν.

§136Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ. Αὐτὸ λέγω καὶ ἐγώ.

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν εἰς τὴν δευτέραν συζήτησιν, κύριε Ὑπουργέ;

§138Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ. Μάλιστα. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1, ὡς ἔχει. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς αʹ συζήτησιν).

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τοῦ Ἐθνικοῦ Τυπογραφείου». Ὁ κύριος Ποταμιάνος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου.

§140ΗΛ. ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Ἡ συνοπτικότης τῆς ἐκθέσεως, τῆς δικαιολογούσης τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ νομοσχεδίου τούτου, δὲν δίδει εἰς τὴν Βουλὴν νὰ ἐννοήσῃ πλήρως, ποῦ ἔσφαλε μέχρι τοῦδε ἡ λειτουργία τοῦ νόμου περὶ Ἐθνικοῦ Τυπογραφείου. Ἐπεθύμουν δὲ νὰ καταθέσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς εἰς τὴν Βουλὴν πρὸ τῆς δευτέρας συζητήσεως πίνακα δεικνύοντα πόσα κατὰ τὰ παρελθόντα ἔτη—τοὐλάχιστον κατὰ τὰ παρελθόντα πέντε ἔτη—ἐπλήρωσε τὸ Κράτος εἰς ἰδιωτικὰ τυπογραφεῖα δι’ ἐργασίας γενομένας ἐκτὸς τοῦ Ἐθνικοῦ Τυπογραφείου, νὰ πληροφορήσῃ δὲ τὴν Βουλὴν, ἂν διὰ τῶν τροποποιήσεων, αἱ ὁποῖαι προτείνονται σήμερον, αἱ ἐργασίαι αὗται θὰ ἐκτελῶνται ἐν τῷ Ἐθνικῷ Τυπογραφείῳ, ἢ θὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ αὐτὴ τακτική, ἤτοι νὰ ἐκτελῶνται αἱ ἐργασίαι αὗται εἰς ἰδιωτικὰ τυπογραφεῖα. Ζητῶ τοῦτο, διότι βλέπω ἐν τῷ νομοσχεδίῳ διάταξιν, καθ’ ἣν ἡ ἐκτέλεσις τῶν πλεοναζουσῶν ἐργασιῶν δίδεται κατ’ ἀποκοπὴν διὰ μειοδοτικῆς δημοπρασίας. Ἀνάγκη ἐπίσης νὰ πληροφορήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τὴν Βουλὴν, ἂν εἰς τὸ Ἐθνικὸν Τυπογραφεῖον θὰ συγχωνευθῶσι τὰ εἰδικὰ ἐκεῖνα τυπογραφεῖα, οἷον τὸ λειτουργοῦν ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπερ ἐλειτούργει ἄλλοτε, δὲν γνωρίζω δὲ, ἂν ἐξακολουθεῖ λειτουργοῦν ἀκόμη. Ἀνάγκη λοιπὸν νὰ γνωρίζωμεν, ἂν θὰ συγχωνευθῇ τὸ τυπογραφεῖον τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν εἰς τὸ Ἐθνικὸν Τυπογραφεῖον, ἢ ἂν θὰ ἐξακολουθήσῃ ὑπάρχον. Θεωρῶ ἀναγκαῖον νὰ μᾶς δώσῃ τὰς πληροφορίας ταύτας ὁ κ. Ὑπουργός, ἵνα δυνηθῇ νὰ κρίνῃ ἡ Βουλή, ἂν ἀληθῶς οἰκονομίαι ἐπιδιώκονται διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου, ἢ θὰ ἦναι αὔξησις δαπανῶν δι’ ἄλλης μεθόδου.

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν.

§142ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Ἤκουσα νὰ λέγητε, ὅτι δὲν γνωρίζετε, ἂν ὑπάρχει τυπογραφεῖον ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Στρατιωτικῶν. Σᾶς πληροφορῶ λοιπὸν, ὅτι ὑπάρχει τοιοῦτον, τὸ ὁποῖον ἐργάζεται καὶ μᾶς ἐξυπηρετεῖ σπουδαίως.

§143ΗΛ. ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Τότε θὰ παρεκάλουν, εἰ δυνατόν, νὰ προσκομισθῇ ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν σημείωσις, ἐμφαίνουσα πόσα δαπανᾷ τὸ Κράτος διὰ τὸ τυπογραφεῖον αὐτὸ, διὰ νὰ γνωρίζομεν, τί ἐν συνόλῳ δαπανᾷ διὰ τυπογραφικὰς ἐργασίας, καὶ ἂν πρέπει νὰ ἐμμείνωμεν εἰς τὸ νῦν σύστημα τῆς τυπώσεως τῶν δημοσίων ἐγγράφων εἰς τὸ τυπογραφεῖον τοῦ Κράτους, ἢ νὰ εὕρωμεν ἄλλο σύστημα, πληρέστερον μὲν, οἰκονομικώτερον δέ.

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου εἰς πρώτην συζήτησιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§145ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1 τὸν λόγον ἔχει ὁ κύριος Στάης.

§146ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ καταθέσῃ σημείωμα, ἐξ οὗ νὰ ἐμφαίνωνται τὰ οἰκονομικὰ ἀποτελέσματα τῆς πρώτης τροποποιήσεως, διότι, ὡς ἔχει τὸ ἄρθρον, δὲν εἶναι εὐχερὴς ἡ σύγκρισις πρὸς τὸν ἰσχύοντα νόμον καὶ ἡ ἐξαγωγὴ συμπερασμάτων. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1, ὡς ἔχει).

§147ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 2 ὁ κύριος Στάης ἔχει τὸν λόγον.

§148ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§149Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Σᾶς ἀκούω χωρὶς νὰ διαμαρτύρωμαι· ἐνίοτε ἐκπλήσσομαι, ἀλλ’ οὔτε τὴν ἔκπληξίν μου ταύτην ἐκδηλῶ.

§150ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 2 ὁ κ. Σιμόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§151Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ διεύθυνσις τοῦ Ἐθνικοῦ Τυπογραφείου ἀπαιτεῖ ἀποκλειστικῶς τὴν ἀπασχόλησιν ἑνὸς ὑπαλλήλου ἀνωτέρου, ἢ Διευθυντοῦ ἢ ἀνωτέρου ὑπαλλήλου τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν. Ἐκ τοῦ νομοσχεδίου φαίνεται, ὅτι τὴν θέσιν τοῦ Διευθυντοῦ τὴν καταργεῖτε. Τὰ καθήκοντα αὐτοῦ δὲν εἶναι δυνατόν ποτε ν’ ἀνατεθῶσιν εἰς τὸν ἐργοστασιάρχην ἢ τὸν ταξινόμον, οἵτινες ἔχουσιν ἄλλα καθήκοντα, ἀπασχολοῦντα αὐτοὺς ἀπὸ πρωΐας μέχρι νυκτός. Εἶναι δὲ γνωστόν, ὅτι ὁ Διευθυντὴς τοῦ Ἐθνικοῦ Τυπογραφείου δὲν εἶναι ὑπάλληλος δυνάμενος νὰ ἐργάζηται εἰς ὡρισμένας ὥρας, ἀλλ’ ἀπὸ πρωΐας μέχρις ἑσπέρας πρέπει νὰ μένῃ ἐν τῷ Ἐθνικῷ Τυπογραφείῳ, ἐπιτηρῶν τοὺς ἐργάτας καὶ ἐπιβλέπων τὴν ἐκτελουμένην ἐργασίαν. Νομίζω λοιπόν, ὅτι δυνάμει τοῦ ἄρθρου τούτου ἢ θ’ ἀποσπάσητε ἀνώτερον ὑπάλληλον τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ τότε θὰ παύσῃ ἡ ὑπηρεσία αὐτοῦ παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ, ἢ θὰ καταστήσητε τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ἐθνικοῦ Τυπογραφείου ἐντελῶς ἀνεύθυνον.

§152ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 2 τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκεται εἶτα καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 3, ὡς ἔχει). Ἄρθρον 4 (ἀναγινώσκεται). Ὁ κύριος Δραγούμης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 4.

§153ΣΤΕΦ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Νομίζω ὅτι καλὸν θὰ ἦτο, ἄν εἰς τὸ τελευταῖον ἄρθρον προσετίθετο ἡ λέξις «ἐφάπαξ».

§154ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Στάης ἔχει τὸν λόγον.

§155ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. Οὐδέποτε, κύριε Πρόεδρε, ἡ Βουλὴ ἐπέτρεψεν, ἐφ’ ὅσον ἐγὼ τοὐλάχιστον γινώσκω, ἐπὶ 14 ὅλα συνεχῆ ἔτη εὑρισκόμενος ἐν τῇ Βουλῇ, νὰ κανονισθῶσι προσόντα διὰ Β. Διατάγματος. Τὸ πρῶτον σήμερον ἀκούω, ὅτι θὰ ἐπιτραπῇ εἰς τὴν νομοτελεστικὴν ἐξουσίαν νὰ ὁρίσῃ τὰ προσόντα διὰ Β. Διατάγματος.

§156Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Τοῦ ἐργατικοῦ προσωπικοῦ.

§157ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. Ἔστω καὶ τοῦ ἐργατικοῦ προσωπικοῦ. Ἔχω ἀκούσει πολλάκις αὐτὸν τὸν κύριον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, διαμαρτυρόμενον κατὰ τῆς τοιαύτης διατάξεως, καὶ ἔχω τὴν ὑποχρέωσιν τὴν διαμαρτυρίαν του ταύτην νὰ ἐπαναλάβω.

§158Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Βεβαίως περὶ τῶν προσόντων τῶν ἐργατῶν οὐδέποτε θὰ ὡμίλησεν ὁ κύριος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Περὶ τοῦ προσδιορισμοῦ τῶν προσόντων διὰ Βασ. Διατάγματος μάλιστα, ἀλλὰ περὶ προσόντων τῶν ἐργατῶν ὄχι.

§159ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν, κύριε Ὑπουργέ, συζητεῖτε τὰ περὶ τούτου. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 4, ὡς ἔχει, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι), Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις μέχρι τῆς ἐνάτης ὥρας. (Γίνεται διακοπὴ ὥρα 8 μ. μ. Ἐπαναλαμβάνεται δὲ ἡ συνεδρίασις ὥρα 10 μ. μ.)

§160ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι Βουλευταὶ, καθήσατε εἰς τὰς θέσεις σας· θὰ ἐπαναληφθῇ ἡ συνεδρίασις.

§161ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν εἴμεθα ἀρκετοί.

§162ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ προσελθόντων ἀρκετῶν πρὸς ἀπαρτίαν Βουλευτῶν, λύεται ἡ συνεδρίασις. (Ὥρα 10 καὶ 5′ μ. μ.)