1904.06.17

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 35

τῆς 17 Ἰουνίου 1904.

(Πέμπτη).

(Προεδρεύοντος τοῦ Προέδρου κ. Ν. Χατζίσκου).

(Ἀναγνωσθέντος τοῦ καταλόγου ὥρᾳ 7 μ. μ. ἡ Βουλὴ εὑρίσκεται ἐν ἀπαρτίᾳ, παρόντων 123 Βουλευτῶν).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι Βουλευταὶ, τὰ πρακτικὰ τῆς προχθεσινῆς συνεδριάσεως δὲν ἐτυπώθησαν εἰσέτι. Παρήγγειλα εἰς τὸ τυπογραφεῖον, ἀφοῦ συνετάχθησαν, νὰ τυπωθῶσιν, ὅπως ἀναγνωσθῶσιν ἐντὸς τῆς συνεδριάσεως, μετὰ τὴν διακοπήν. Ἐλπίζω ὅτι μέχρι τῆς ὥρας ἐκείνης θὰ ἦναι ἕτοιμα.

§2Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Νὰ διανεμηθῶσιν ἐγκαίρως.

§3Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Διὰ νὰ τὰ ἀναγνώσωμεν.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τώρα θ’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐγκριθέντα ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως). Ἀνακοίνωσις ἀναφορῶν. Ἀναφορὰ Θ. Κυριακοπούλου, κατοίκου Πατρῶν, παρακαλοῦντος νὰ ἐπαναληφθῇ ἡ δημοπρασία τῆς μεταφορᾶς τῆς ταχυδρομικῆς ἀλληλογραφίας ἐν τῷ Κράτει ἀπὸ τοῦ 1905–1909. Ἀναφορὰ δημοτῶν Θουρίας, παραπονουμένων διὰ τὴν παράνομον ἀπόλυσιν τῶν ἀγροφυλάκων ὑπὸ τοῦ ἐκεῖ ἀστυνόμου. Ἀναφορὰ τῶν περὶ τὸ Ὡρολόγιον τοῦ Κυρρήστου κατοικούντων Ἀθηναίων ὑπὲρ τῆς κατεδαφίσεως τῶν φυλακῶν Μενδρεσέ. Ἀναφορὰ Δημ. Βουτετάκη, παρακαλοῦντος νὰ εἰσαχθῇ εἰς τὰ σχολεῖα τοῦ Κράτους τὸ βιβλίον αὐτοῦ «ὁ Συνταγματικὸς Ἕλλην». Ἀναφορὰ τῶν ὑποδικοκαταδίκων τῶν φυλακῶν Βόλου, ζητούντων νὰ λάβωσι καθυστερούμενον αὐτοῖς ἐπίδομα. Ἀναφορὰ τῶν ἐν Καλαβρύτοις συλλόγων «Ἁγίων Πάντων» καὶ «Ἁγίου Κωνσταντίνου», παρακαλούντων νὰ ἐλαττωθῶσι τὰ κόμιστρα καὶ ἡ τιμὴ τῶν εἰσιτηρίων τοῦ σιδηροδρόμου Διακοφτοῦ–Καλαβρύτων. Ὑπόμνημα ἐπιτροπῆς κατοίκων τῶν Παξῶν περὶ τῶν ληπτέων μέτρων πρὸς οἰκονομικὴν ἀνακούφισιν τοῦ λαοῦ τῶν Παξῶν. Ἀναφορὰ τῶν ἐργατῶν τῆς σμύριδος τοῦ ὅρμου Ληῶνος, παρακαλούντων νὰ κατασκευάσῃ ἡ Κυβέρνησις προαύλιον πρὸς τοποθέτησιν ἐν αὐτῷ τῆς σμύριδος τῆς ἀναλογούσης πρὸς παράδοσιν ἐντὸς τοῦ ἔτους. Ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν τὸν λόγον πρῶτος ἔχει ὁ κύριος Βελλιανίτης, δεύτερος ὁ κ. Μυκώνιος, καὶ ἔπειτα ὁ κ. Πρωτοπαπαδάκης.

§5Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Σχετικῶς πρὸς τὴν ἐκ Παξῶν διαβιβασθεῖσαν ἀναφοράν, ἣν πρὸ μικροῦ ἀνεκοινώσατε, κύριε Πρόεδρε, λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ παρακαλέσω ὑμᾶς, ἵνα τὴν ἀναφορὰν ταύτην διαβιβάσητε πρὸς τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ὅπως οὗτος μελετήσῃ περὶ τῶν ζωτικῶν ζητημάτων τῶν ἀφορώντων εἰς τὴν ἰδιαιτέραν μου ἐπαρχίαν, τὰ ὁποῖα ἡ ἐπιτροπὴ ἐκθέτει διὰ μακρῶν ἐν τῷ συναπτομένῳ τῇ ἀναφορᾷ ὑπομνήματι. Καὶ τὰ μὲν ἄλλα ζητήματα, ἀπαιτοῦντα νομοθετικὴν πρόνοιαν, δὲν εἶναι δυνατὸν εἰς τὰς τελευταίας ταύτας συνεδριάσεις τῆς Βουλῆς νὰ λυθῶσιν, ἀλλ’ ἐν τῷ ὑπομνήματι τούτῳ, ἕνεκα τῆς μεγάλης πενίας, τῆς μαστιζούσης τὴν ἐπαρχίαν Παξῶν, ὑποδεικνύονται καὶ μέτρα, ἅτινα δὲν ἀπαιτοῦσι νομοθετικὴν ἐργασίαν, καὶ τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ βελτιώσωσι τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν τῆς πενομένης νήσου, τὴν ὁποίαν δὲν ηὐνόησεν οὔτε ἡ φυσικὴ οὔτε ἡ γεωγραφικὴ θέσις, ὅπως ἀνθέξῃ εἰς τὴν εἰσβαλοῦσαν ἐκεῖ ἀπό τινος χρόνου πενίαν. Ἓν τῶν μέτρων τούτων εἶναι, ὅπως ἡ Κυβέρνησις συστήσῃ εἰς τὴν Διοίκησιν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ἵνα ἐπισπεύσῃ τὴν ἵδρυσιν τοῦ ὑποκαταστήματος, τὸ ὁποῖον δυνάμει τοῦ νόμου, ὃν ἐψηφίσαμεν κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος, ὡρίσθη νὰ ἱδρυθῇ κατὰ τὰς ἀρχὰς τοῦ 1905. Ἀληθῶς ὀλίγοι μῆνες μᾶς χωρίζουσιν ἀπὸ τῆς ὑποχρεωτικῆς ἱδρύσεως τοῦ ὑποκαταστήματος τούτου, ἀλλ’ ἡ ταχυτέρα ἵδρυσις αὐτοῦ μεγάλως θέλει συντελέσει εἰς τὴν πρόληψιν κρίσεως, ἥτις θὰ κλονίσῃ τὴν ἐν γένει οἰκονομίαν τῆς κοινωνίας Παξῶν. Δὲν σᾶς λανθάνει, Κύριοι, ὅτι ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Παξῶν, ὅπως καὶ ἐν ταῖς λοιπαῖς ἐπαρχίαις τῆς Ἑπτανήσου, ἐπικρατεῖ οἰκονομικὴ κρίσις δεινή, ἥτις ἐν τῇ ἐμῇ ἐπαρχίᾳ ἔφθασεν εἰς τὸ σημεῖον ἐπικινδύνου πενίας. Ἀλλ’ ὁ λαὸς τῆς Ἑπτανήσου δὲν ἐσυνήθισε ν’ ἀποτείνηται δι’ ἀναφορῶν καὶ παρακλήσεων πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν Βουλήν, ὅπως ζητῇ ἐλαφρύνσεις ἀπὸ τῶν φορολογικῶν βαρῶν, τὰ ὁποῖα ὑφίσταται. Ἐὰν δὲ σήμερον ἀπηυθύνθη πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν Βουλήν, ἔπραξε τοῦτο, διότι τὸ πρᾶγμα ἔφθασεν εἰς τὸ ἀκρότατον σημεῖον, καὶ καθίσταται ἀναγκαία ἡ κυβερνητικὴ ἀντίληψις. Ἐκεῖνο δὲ, ὅπερ ἐπείγει, εἶναι ἡ ἵδρυσις τοῦ ὑποκαταστήματος τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ὅπως παρασχεθῶσιν εἰς τοὺς γεωκτήμονας μικρὰ ἀγροτικὰ δάνεια, διότι τὸ μόνον προϊὸν τῆς ἐπαρχίας, τὸ ἔλαιον, ὅπερ ἀφθόνως παρήχθη ἐφέτος, μένει ἀζήτητον εἰς τὰς ἀγορὰς τῆς καταναλώσεως, ἐνῷ δὲ ἄλλοτε ἡ τιμὴ αὐτοῦ ἀνήρχετο εἰς 80 καὶ 90 δραχμὰς, συνήθης δὲ τιμὴ αὐτοῦ ἦτο 70 δραχμαὶ, σήμερον αὕτη κυμαίνεται μεταξὺ 35 καὶ 40 δραχμῶν κατὰ βαρέλιον, ἀλλ’ οὐδὲ εἰς τὴν τιμὴν ταύτην εὑρίσκει ἀγοραστάς, καίτοι εἶναι τὸ ἄριστον ἔλαιον τῆς Ἑλλάδος. Ἡ ἀζητησία αὕτη τοῦ προϊόντος φέρει τοὺς κατοίκους τῆς νήσου εἰς ἀπόγνωσιν, ἡ πενία μαστίζει αὐτούς, δὲν ὑπάρχει δὲ ἀγροτικὴ πίστις, δυναμένη νὰ ἀνακρατήσῃ τὴν ἐπερχομένην καταστροφὴν, καὶ καταφεύγουσιν οὕτως οἱ πενόμενοι κάτοικοι εἰς δάνεια ἐπὶ βαρυτάτοις ὅροις, ἅπερ ἀφαιροῦσι πᾶσαν οἰκονομικὴν ἰκμάδα τοῦ τόπου. Τὴν ἀναφορὰν ταύτην τῶν συμπολιτῶν μου συνιστῶ ἐνθέρμως, κύριε Πρόεδρε, καὶ παρακαλῶ ὑμᾶς νὰ διαβιβάσητε αὐτὴν πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου μετὰ τῆς παρακλήσεως, ὅπως, ἐν τῇ μερίμνῃ, τὴν ὁποίαν ἔδειξε πάντοτε ὑπὲρ τῆς ἐπαρχίας μου, συστήσῃ εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν τὴν ἐπίσπευσιν τῆς ἱδρύσεως τοῦ ὑποκαταστήματος Παξῶν. Τὴν ἀνάγκην τῆς ἱδρύσεως τραπεζικοῦ ὑποκαταστήματος ἐν τῇ ἐμῇ ἐπαρχίᾳ διὰ μακρῶν ὑπέδειξα καὶ ἄλλοτε, ὅτε δηλαδὴ συνεζητεῖτο ἐνταῦθα ἡ μετὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης σύμβασις. Διὰ τῆς συμβάσεως ταύτης, ἐνῷ εἰς ὅλας τὰς νήσους τῆς Ἑπτανήσου ἱδρύοντο ὑποκαταστήματα, ἀπεκλείοντο τοῦ εὐεργετήματος τούτου οἱ Παξοὶ καὶ τὰ Κύθηρα. Δὲν ἐπρόκειτο εἰς τὰς ἀποκλήρους αὐτὰς νήσους νὰ ἱδρυθῇ οὔτε πρακτορεῖον κἄν, ἀλλὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ὁ νῦν κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ ἐγὼ ἐθεωρήσαμεν, ὅτι δὲν ὤφειλον νὰ ὑποστῶσιν αἱ ἐπαρχίαι μας τοιοῦτον ἀδίκημα, καὶ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ καὶ παρὰ τῇ Διοικήσει τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ἐνεργήσαμεν οὕτως, ὥστε ἐπείσαμεν καὶ τὴν τότε Κυβέρνησιν τοῦ κ. Δηλιγιάννη καὶ τὴν Διοίκησιν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης νὰ δεχθῶσι τὴν ἵδρυσιν ὑποκαταστημάτων ἐν Κυθήροις καὶ Παξοῖς, καὶ περιελήφθη διάταξις σχετικὴ ἐν τῷ νόμῳ ἐκείνῳ. Κατὰ τὸν νόμον, ὡς ἔλεγον προηγουμένως, ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ὑποχρεοῦται νὰ ἱδρύσῃ τὰ ἐν λόγῳ ὑποκαταστήματα κατὰ τὰς ἀρχὰς τοῦ ἔτους 1905, ἐλπίζω ὅμως, ὅτι μικρὰ κυβερνητικὴ ἐνέργεια θὰ ἔχῃ ὡς ἀποτέλεσμα τὴν ἐπίσπευσιν τῆς ἱδρύσεως ταύτης, ὅπως κατὰ τὸ χρονικὸν τοῦτο διάστημα, καθ’ ὃ ἡ πενία μαστίζει τὸν τόπον, δυνηθῇ ἡ Τράπεζα νὰ ἀνακουφίσῃ τοὺς δυστυχοῦντας ἐκείνους πληθυσμούς.

§6ΕΛ. ΜΥΚΩΝΙΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὴν ἀναφορὰν τῶν ἐργατῶν τῆς σμύριδος σᾶς παρακαλῶ νὰ διαβιβάσητε εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν τὸν δὲ κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν θὰ παρακαλέσω, ἀφοῦ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰ ἀναφερόμενα ὑπὸ τῶν ἐργατῶν, νὰ διατάξῃ τὴν κατασκευὴν ἑνὸς προαυλίου εἰς τὸν ὅρμον Μουτσούνας, ὅπως οἱ ἐργάται παραδίδωσι τὴν ἀναλογοῦσαν εἰς αὐτοὺς σμύριδα εἰς τὸν ὅρμον αὐτὸν, καὶ ταύτην νὰ παραλαμβάνῃ ὁ ἐπιστάτης τῆς σμύριδος καὶ νὰ τὴν τοποθετῇ εἰς τὸ προαύλιον, ὁσάκις δὲ ὁ καιρὸς ἐπιτρέπῃ, νὰ μεταφέρηται εἰς τὰς ἀποθήκας τῆς Σύρου. Διότι οἱ δύο ὅρμοι, τῆς Ληῶνος καὶ τῆς Μουτσούνας, εἶναι ὅρμοι ἀλίμενοι, καὶ πολλάκις ἐρχόμενα ἐκεῖ τὰ πλοῖα νὰ φορτώσωσιν ἀναγκάζονται νὰ ἀπαίρωσιν ἄπρακτα, διότι ἕνεκα τῶν πνεόντων ἀνέμων ἡ ἐν τῷ ὅρμῳ παραμονή των καθίσταται ἀδύνατος. Καὶ οἱ δυστυχεῖς ἐργάται ἐξάγουσιν ἀπὸ τὸ μέγα προαύλιον τὴν σμύριδα, τὴν μεταφέρουσιν εἰς τὸ παρὰ τὴν θάλασσαν μέρος, καὶ ἀναγκάζονται εἶτα νὰ τὴν ἐγκαταλείπωσιν ἐκεῖ, μὴ ἔχοντες ποῦ νὰ τὴν φορτώσωσι. Τὸ Δημόσιον ἔχει ὡρισμένον τὸ ποσὸν τῆς σμύριδος, τὸ ὁποῖον θὰ ἐξαχθῇ κατὰ τὸ διάστημα τοῦ ἔτους· ἑπομένως καλὸν εἶναι νὰ παραδίδηται τὸ ποσὸν τοῦτο εἰς τὸν ἐπιστάτην, καὶ ἐκεῖνος πλέον νὰ φροντίζῃ περὶ τῆς παραδόσεως· διότι εἶναι ἄδικον, ἐὰν ἕνεκα τῆς κακοκαιρίας δὲν δύνανται νὰ φορτώσωσι τὰ πλοῖα, νὰ μένωσιν οἱ ἀτυχεῖς σμυριδωρύκται ἐπὶ ὁλόκληρον ἔτος ἀπλήρωτοι. Τὸ αὐτὸ συμβαίνει καὶ εἰς τὴν Ἀπείρανθον, ὅταν πνέῃ νότιος ἄνεμος.

§7Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§8Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Καὶ ὅτε ὁ ἀξιότιμος κ. Βουλευτὴς ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Οἰκονομικῶν μοὶ παρέστησε τὰ τοῦ θέματος τούτου, ἀνεγνώρισα ὅτι ἔχει πληρέστατον δίκαιον· ἀλλὰ πρόκειται περὶ καταστάσεως, ἡ ὁποία κρατεῖ ἀφ’ ἧς ὑπάρχει ἡ σμύρις. Εἶναι λοιπὸν φυσικὸν νὰ ἐνδοιάσῃ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ λάβῃ μέτρον τοιοῦτον. Δὲν πρόκειται περὶ δαπάνης 4,000 δραχμῶν πρὸς ἀνύψωσιν τοῦ περιβόλου· πρόκειται περὶ καθιερώσεως συστήματος ἀσφαλίζοντος καὶ τὸ Δημόσιον καὶ τοὺς σμυριδωρύκτας. Σημειώσατε ὅτι οἱ σμυριδωρύκται δὲν δύνανται νὰ θεωρηθῶσιν ἀπολύτως ἐργάται τοῦ Δημοσίου· ἐργάζονται ὁπόταν θελήσωσι καὶ ὁπόταν ἔχωσι καιρόν· ἐξορύσσει ἕκαστος ποσότητα σμύριδος, τὴν ὁποίαν τοποθετεῖ εἰς σωρόν, μὲ σημεῖόν τι, τὸ ὁποῖον δηλοῖ, ὅτι εἶναι ἰδική του, καὶ ἐκ τῶν σωρῶν αὐτῶν παραδίδει τὸ Δημόσιον τὴν ἐκποιουμένην σμύριδα. Ὅτε τὸ πρῶτον εἶδον αὐτὸ τὸ σύστημα, ὡμολόγησα ὅτι ὁ τρόπος οὗτος εἶναι ἀνώμαλος καὶ ἄδικος. Εἶμαι δ’ ἐν τῇ ἐξετάσει τοῦ θέματος, καὶ ἐλπίζω ὅτι ἐντὸς ὀλίγου θὰ κατορθώσω νὰ πράξω τι περὶ αὐτοῦ.

§9Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης νὰ ἐπισπεύσῃ τὴν ἐνέργειάν του ἐπὶ τῶν διαφόρων ἐκθέσεων τοῦ ἀρχιάτρου κ. Μανούσου, ὁ ὁποῖος ἐνήργησε τὴν ἐπιθεώρησιν τῶν διαφόρων φυλακῶν καὶ εὗρε φυλακισμένους, ἄλλους τυφλούς, ἄλλους ἀναπήρους καὶ πολλοὺς πάσχοντας ἐκ φθίσεως καὶ ἄλλων νοσημάτων. Ὄντως, κύριε Ὑπουργέ, ἐφροντίσατε καὶ ἀπεστείλατε τὸν κ. ἀρχίατρον πρὸς ἐπιθεώρησιν, ἀλλὰ τοῦτο πράττουσιν ὅλοι οἱ Ὑπουργοί, ὅταν δὲ φθάσητε εἰς τὸ νὰ δώσητε χάριν, νομίζετε ὅτι ὅλος ὁ κόσμος θὰ σᾶς καταδικάσῃ, καὶ σταματᾶτε ἐκεῖ. Θὰ σᾶς παρακαλέσω, κύριε Ὑπουργέ, νὰ μὴ σκεφθῆτε καθόλου, ἀλλὰ νὰ προβῆτε εἰς τὴν ἀπονομὴν χάριτος εἰς ὅλους αὐτοὺς τοὺς δυστυχεῖς, οὕτω δὲ θ’ ἀπαλλάξητε καὶ αὐτούς, ἀλλὰ θ’ ἀπαλλαγῇ καὶ τὸ πτωχὸν Δημόσιον, τὸ ὁποῖον πληρώνει, ἵνα τοὺς τρέφῃ.

§10Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Πρό τινων ἡμερῶν εἶχον παρακαλέσει τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης, ὅπως εὐαρεστούμενος πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἂν ἡ ἀναγραφεῖσα εἴδησις, ὅτι διὰ τῶν χρημάτων τοῦ κληροδοτήματος τοῦ ἀειμνήστου Συγγροῦ πρόκειται νὰ κατασκευασθῶσι φυλακαὶ ἄνευ ἀδείας τῆς Βουλῆς, εἶναι ἀληθής. Ἐὰν τῳόντι πρόκηται ἐκ τοῦ κληροδοτήματος τοῦ ἀειμνήστου Συγγροῦ νὰ κατασκευασθῶσι φυλακαί, συνιστῶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ φροντίσῃ νὰ κατασκευασθῶσι τοιαῦται καὶ ἐν Ῥίῳ, ὅπου καὶ τὸ μέρος εἶναι κατάλληλον καὶ τὰ ὑλικὰ πρόχειρα, καὶ εὐθηνὰ θὰ στοιχίσῃ ἡ ἀνέγερσις. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργόν, πρὶν λήξωσιν αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς, νὰ μεριμνήσῃ καὶ φέρῃ νομοσχέδιον ἐπιτρέπον τὴν ἐκ τῶν χρημάτων τούτων κατασκευὴν φυλακῶν ἐν Ῥίῳ.

§11Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Περὶ μὲν τοῦ ζητήματος τῆς ἱδρύσεως τῶν φυλακῶν δὲν εἶμαι σήμερον εἰς θέσιν νὰ δώσω ὁριστικὴν ἀπάντησιν, διότι τὸ ζήτημα τοῦτο εἶναι σοβαρώτατον, περίπλοκον, καὶ μελετᾶται. Ἐλπίζω, ὅτι ἐντὸς βραχέος χρόνου θέλω εἶσθαι εἰς κατάστασιν νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλὴν περὶ τῶν σκέψεων τοῦ Ὑπουργείου καὶ τῶν ἀποφάσεων αὐτοῦ. Ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῶν πασχόντων ἐν ταῖς φυλακαῖς, ἔχω τὴν πεποίθησιν, ὅτι πᾶν ὅ,τι ἐξήρτητο ἀπ’ ἐμοῦ ἐξετελέσθη. Βεβαίως δὲν συνεπλήρωσα τὸ ὅλον, ἀλλὰ προσπαθῶ νὰ φθάσω εἰς εὐάρεστα ἀποτελέσματα. Ὑπῆρχεν ἡ ἐσφαλμένη ἰδέα, ὅτι οἱ πάσχοντες πρὸ πάντων ἐκ φυματιώσεως πρέπει νὰ διαμένωσιν ἐν ταῖς φυλακαῖς, ὅπως μὴ μεταδώσωσι τὴν θανατηφόρον ταύτην νόσον εἰς τοὺς πληθυσμοὺς τῶν πόλεων ἢ χωρίων, εἰς οὓς ἀποφυλακιζόμενοι θέλουσι μεταβῆ. Ἀλλ’ ἡ θεωρία αὕτη, ἐπιτρέψατέ μοι νὰ πιστεύω, ὅτι εἶναι ἐσφαλμένη, εἶναι δέ, νομίζω, καὶ ἀπάνθρωπος. Ἐὰν ἦναι βέβαιον, ὅτι ὁ κατάδικος πάσχει ἐκ φθίσεως, — ἀλλ’ ἀποδεδειγμένως, — καὶ ὅτι μάλιστα εὑρίσκεται ἐν τῷ τελευταίῳ σταδίῳ αὐτῆς, οὐδεὶς λόγος ὑφίσταται, ἵνα παραμένῃ ἐν ταῖς φυλακαῖς, μεταδίδων τὴν νόσον εἰς ἄλλους, οἵτινες οὐδεμίαν ὑποχρέωσιν ἔχουσιν, εὑρισκόμενοι ἐκεῖ δυνάμει τῶν νόμων τοῦ Κράτους, νὰ ὑποστῶσι καὶ δευτέραν καταδίκην, καὶ καταδίκην εἰς θάνατον, ἐνῷ εἶναι πιθανὸν νὰ ὑφίστανται ποινὴν φυλακίσεως, εἱρκτῆς, ἤ τινα τοιαύτην. Εὐθὺς ὡς ἐπληροφορήθην τὴν ἐν διαφόροις φυλακαῖς τοῦ Κράτους ὕπαρξιν τῆς νόσου ταύτης, ἔλαβον ὅλα τὰ κατάλληλα μέτρα, ἵνα βεβαιώσω βασίμως αὐτήν. Τοιουτοτρόπως ἐν ταῖς φυλακαῖς Συγγροῦ ἐβεβαιώθην ὅτι ὑπῆρχον δέκα κατάδικοι, πάσχοντες ἀποδεδειγμένως ἐκ φθίσεως· μέχρις ὅτου ὅμως προκληθῶσιν αἱ γνωμοδοτήσεις τῶν Εἰσαγγελέων, συνταχθῶσι τὰ σημειώματα καὶ τὰ Διατάγματα καὶ κοινοποιηθῶσι, τρεῖς ἐκ τῶν δέκα τούτων φθισικῶν ἀπεβίωσαν· ἀπόδειξις, ὅτι οἱ ἁρμόδιοι ἰατροί, οἱ πιστοποιήσαντες τὴν νόσον, οὐδαμῶς ἐχαρίσθησαν, ἀλλὰ δικαίως καὶ ὀρθῶς διέγνωσαν τὴν ἀσθένειαν. Ὀφείλω δὲ νὰ ὁμολογήσω, ὅτι μετὰ μεγάλης εὐσυνειδησίας ἐκτελεῖ τὸ καθῆκον αὐτοῦ τοῦτο ὁ ἀρχίατρος τοῦ στρατοῦ καὶ ἔγκριτος ἰατρὸς κ. Μανοῦσος.

§12Κ. ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχει δευτέρα γνώμη περὶ τοῦ κ. Μανούσου.

§13Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ. Εὐθὺς ἀμέσως ὑπέβαλον Διάταγμα περὶ ἀπονομῆς χάριτος εἰς τοὺς καταδίκους τούτους, ἑπτὰ τὸν ἀριθμόν, οἵτινες καὶ ἐξῆλθον τῶν φυλακῶν, διότι ἡ Αὐτοῦ Μεγαλειότης ὁ Βασιλεὺς ηὐδόκησε, καὶ δικαίως, νὰ ἀπονείμῃ εἰς αὐτοὺς χάριν. Ἐπληροφορήθην καὶ ἐκ τῆς Βουλῆς καὶ ἐκ τῆς ὑπηρεσίας, ὅτι ἐν ταῖς φυλακαῖς Ἀμφίσσης, καὶ ἕνεκα ἄλλων λόγων καὶ διότι ἄλλοτε εἰσήχθησαν ἐκεῖ φθισικοί, εὑρέθησαν κατάδικοί τινες, πάσχοντες ἐκ τῆς νόσου ταύτης. Οὗτοι δὲν ἦσαν πολλοί, ὡς ἐλέχθη ποτὲ ἐνταῦθα· ἦσαν τρεῖς μόνον. Ἀμέσως μετήγαγον τούτους εἰς τὰς φυλακὰς Αἰγίνης, ἔνθα ὑπάρχει ἰδιαίτερον διαμέρισμα, λεγόμενον «Νοσοκομεῖον τῶν φθισιώντων», ἀλλὰ μὴ ὂν βεβαίως τοιοῦτον. Ἐνετειλάμην δὲ τῷ κ. Μανούσῳ καὶ ἄλλῳ τινι ἰατρῷ νὰ ἐπισκεφθῶσι τὰς φυλακὰς Ἀμφίσσης καὶ ἄλλας, καὶ ἐκτελέσωσιν ἐπιθεώρησιν, συντάξωσι δὲ ἐμπεριστατωμένην ἔκθεσιν περὶ τῆς τυχὸν ὑπαρχούσης ἐκεῖ φθοροποιοῦ νόσου, συγχρόνως δὲ εἰς Ἄμφισσαν ἐνήργησα τελείαν ἀπολύμανσιν τῶν φυλακῶν. Ἑπομένως παρακαλῶ τὸν κ. Βουλευτήν, τὸν ἐπερωτήσαντα ἢ μᾶλλον ζητήσαντα τὴν ἀπονομὴν χάριτος εἰς φθισικοὺς καταδίκους, νὰ ἔχῃ τὴν πεποίθησιν, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης, ἐφ’ ὅσον ἀπ’ αὐτοῦ ἐξήρτηται, ἐκτελεῖ τὸ φιλανθρωπικὸν τοῦτο ἔργον.

§14Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Ὁ ἀξιότιμος κύριος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης βεβαίως ἔχει δίκαιον, λέγων ὅτι τὸ ζήτημα τῆς ἀνεγέρσεως τῶν φυλακῶν εἶναι σπουδαῖον καὶ χρῄζει μελέτης. Ἀλλ’ ἀφοῦ ἔχει προκληθῆ ἡ γνωμοδότησις τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου περὶ διαθέσεως τῶν χρημάτων τοῦ κληροδοτήματος Συγγροῦ ὑπὲρ ἀνεγέρσεως φυλακῶν, νομίζω ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν περὶ τῶν μέχρι τοῦδε ἐνεργειῶν του. Προκειμένου δὲ περὶ τῆς ἐπιθεωρήσεως τῶν φυλακῶν, παρακαλῶ τὸν κύριον Ὑπουργόν, μεταξὺ τῶν φυλακῶν, τὰς ὁποίας ἔδωκεν ἐντολὴν εἰς τοὺς ἰατροὺς νὰ ἐπισκεφθῶσιν, ὅπως ἐπιθεωρήσωσι τοὺς ἐν αὐταῖς πάσχοντας καταδίκους, νὰ συγκαταλέξῃ καὶ τὰς φυλακὰς Ῥίου καὶ Ἀκροπόλεως Πατρῶν, διότι καὶ ἐν ταῖς φυλακαῖς ταύταις, καθ’ ἃς ἔχω πληροφορίας, ὑπάρχουσι πολλοὶ κατάδικοι φθισικοί, καὶ εἶναι κίνδυνος μεταδόσεως τῆς νόσου καὶ εἰς τοὺς ἄλλους καταδίκους καὶ εἰς τὴν κοινωνίαν.

§15Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρὸ τοῦ κ. Ρούφου εἶχον ζητήσει τὸν λόγον, καὶ ὅμως δὲν μοὶ ἐδόσατε αὐτόν. Πρέπει νὰ τηρῆτε τὴν σειρὰν τῆς ἐγγραφῆς.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν σᾶς ἀντελήφθην, ὅτι ἐζητήσατε τὸν λόγον, καὶ πρέπει νὰ τὸ πιστεύσητε, ἀφοῦ σᾶς τὸ βεβαιῶ. Ὅπως δήποτε ὁρίστε τώρα νὰ ὁμιλήσητε.

§17Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ὄχι, παραιτοῦμαι τοῦ λόγου, ἀλλὰ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ τηρῆται ἡ σειρὰ τῆς ἐγγραφῆς.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς εἶπον, ὅτι δὲν σᾶς ἀντελήφθην ὅτι ἐζητήσατε τὸν λόγον.

§19Κ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης εἶναι βεβαίως ἀξιέπαινος διὰ τὴν πρόνοιαν, τὴν ὁποίαν λαμβάνει διὰ τοὺς καταδίκους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι διατελοῦσιν ἐν ταῖς φυλακαῖς πάσχοντες ἐκ φθίσεως· ἐπεθύμουν ὅμως νὰ ὑποβάλω εἰς τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης τὴν ἑξῆς ἀπορίαν. Ἡ νόσος φθίσις διαρκεῖ, ὡς εἶναι γνωστόν, πολλάκις ἐπὶ πολλὰ ἔτη. Ἐνδεχόμενον λοιπὸν εἷς πάσχων ἀπὸ φθίσιν νὰ προβῇ εἰς μίαν ἀξιόποινον πρᾶξιν, ἐνδεχόμενον λόγου χάριν ν’ ἀποκτείνῃ ἕνα ἄνθρωπον. Ἐρωτῶ, αὐτὸς ὁ φθισικός, ὁ τοιαύτην τινὰ πρᾶξιν ἐκτελέσας, πρέπει ν’ ἀπολυθῇ ἀμέσως τῶν φυλακῶν, διότι εὑρίσκεται πάσχων; Φοβοῦμαι μήπως διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ ἐπέλθωσιν ἀποτελέσματα ἀντίθετα ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἐπιδιώκομεν· φοβοῦμαι, ὅτι, ἐὰν ἐφαρμόζηται ὁ τρόπος αὐτὸς καὶ ἀπαλλάσσωνται ἀμέσως οἱ πάσχοντες ἐκ φθίσεως, μήπως αὐτοὶ δὲν διστάζωσι πλέον νὰ προβαίνωσιν εἰς ἐγκληματικὰς πράξεις, ἀφοῦ μόλις θὰ καταδικασθῶσιν, θ’ ἀπολύωνται τῶν φυλακῶν ὡς πάσχοντες, διὰ ν’ ἀποδοθῶσιν εἰς τὴν κοινωνίαν, ὅπως ἐξακολουθῶσιν ἐγκληματοῦντες. Πρέπει νὰ ἐξετασθῇ τὸ πρᾶγμα τοῦτο, πρέπει νὰ ληφθῶσιν ἄλλα μέτρα οἱαδήποτε, οὐδέποτε ὅμως ν’ ἀπολύωνται τῶν φυλακῶν οἱ τοιοῦτοι κατάδικοι, διότι τοιουτοτρόπως, ἐπαναλαμβάνω, θὰ καταστῇ εἰς αὐτοὺς δυνατὸν νὰ πράττωσιν οἱονδήποτε κακούργημα ἀτιμωρητί.

§20Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Ἡ μόνη ἀσθένεια, τὴν ὁποίαν δὲν ἐννοεῖ ὁ πάσχων ἐξ αὐτῆς, εἶναι ἡ φθίσις. Ὁ φθισικὸς οὐδέποτε παραδέχεται ὅτι εἶναι τοιοῦτος καὶ ὅτι μέλλει ν’ ἀποθάνῃ μετ’ ὀλίγον. Ἑπομένως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ φαντασθῶμεν, ὅτι, ἐπειδὴ γνωρίζει ἄνθρωπός τις ὅτι εἶναι φθισικός, θὰ κάμῃ ἔγκλημα.

§21Κ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶπον αὐτό. Εἶπον ὅτι πολλοὶ τῶν διαπραττόντων ἐγκλήματα εἶναι ἤδη φθισικοί, ὅταν διαπράττωσι τὸ ἔγκλημα. Περὶ αὐτῶν λοιπόν εἶπον, ὅτι οὗτοι πρέπει νὰ κρατῶνται ἐν ταῖς φυλακαῖς, καὶ ὅτι δὲν πρέπει εἰς τοὺς ὁπωσδήποτε πάσχοντας νὰ δίδωμεν πλήρη ἐλευθερίαν καὶ ἄφεσιν τῶν ἁμαρτιῶν.

§22Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ. Δὲν εἶπον τοιοῦτόν τι.

§23Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Νὰ τοὺς ἀπομονώσωμεν δὲν δυνάμεθα· ἑπομένως πρέπει νὰ ληφθῇ τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον ἔλαβεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης.

§24Θ. ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης ἐχαρακτήρισεν ὡς ἐσφαλμένην τὴν γνώμην ἐκείνων, οἵτινες ἐθεώρησαν ὅτι ἡ Πολιτεία, ἀπονέμουσα χάριν εἰς καταδίκους φθισικούς, ἔπραττεν ἔργον ὄχι φιλάνθρωπον. Μεταξὺ τῶν ἐκφρασάντων τὴν γνώμην ταύτην κατὰ παρελθοῦσαν Σύνοδον ἦσαν ἀρκετοὶ ἐκ τῶν κυρίων Βουλευτῶν, οἵτινες τυγχάνουσιν ὄντες ἰατροί, νομίζω δ’ ὅτι οὗτοι ἦσαν ἁρμοδιώτεροι τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ νὰ ἐκφράσωσι τὴν γνώμην ταύτην, ἡ ὁποία, ἐπαναλαμβάνω, οὐδόλως εἶναι ἐσφαλμένη. Ἀφοῦ ἡ Πολιτεία καὶ ἡ κοινωνία διὰ διαφόρων καταστημάτων καὶ διαφόρων φιλανθρωπικῶν ἑταιρειῶν προσπαθεῖ νὰ συγκεντρώσῃ εἰς ἰδιαίτερα οἰκήματα τοὺς φθισικούς, ἰδίως δὲ τοὺς τῆς πενεστέρας τάξεως, ὥστε ν’ ἀπομακρύνῃ αὐτοὺς ἀπὸ τὰς οἰκογενείας των καὶ ἀπὸ τὰς ὁμάδας τῶν κατοίκων, εἰς τὰς ὁποίας χρησιμεύουσιν ὡς ἑστία μολύσματος, κατὰ μείζονα λόγον ἡ Πολιτεία ἔπρεπε νὰ μὴ ἐξαποστέλλῃ τοὺς ἐκ τῆς νόσου ταύτης πάσχοντας εἰς τὰς οἰκίας των, διότι ἔπαθον τὴν νόσον ταύτην. Νομίζω δὲ, ὅτι ἐκ τῆς νόσου ταύτης κατὰ γενικὸν κανόνα πάσχουσιν ἕνεκα τῶν κακῶν ὑγιεινῶν συνθηκῶν οὐχὶ πρὸ τῆς εἰσόδου των εἰς τὰς φυλακάς, ἀλλ’ ἐντὸς αὐτῶν. Ἀφοῦ λοιπὸν ἡ Πολιτεία διὰ τῆς οὐχὶ μεγάλης μερίμνης περὶ φυλακῶν κατορθώνει νὰ ἐνοφθαλμίσῃ τὴν νόσον ταύτην εἰς ἄτομα τέως ὑγιῆ, εἶναι ἐντελῶς ἀφιλάνθρωπον ἔργον νὰ ἐξαποστέλλῃ τοὺς ἀνθρώπους τούτους εἰς τὰς οἰκογενείας των, ἐπὶ μόνῳ τῷ λόγῳ ὅτι πάσχουσι, διότι οὕτω θὰ ἐξολοθρεύσῃ καὶ αὐτάς, ἀφοῦ οἱ διαπράττοντες ἐγκλήματα καὶ φυλακιζόμενοι ἕνεκα αὐτῶν εἶναι κατὰ τὸ πλεῖστον ἐκ τῆς τάξεως ἐκείνης, ἡ ὁποία πολὺ ὀλίγον μεριμνᾷ περὶ ὑγιεινῆς καὶ περὶ προφυλάξεως ἀπὸ νόσων μεταδοτικῶν. Ὀρθότερον θὰ ἦτο, ἂν τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης ἐλάμβανε μέριμναν, ἐν ἑκάστῃ φυλακῇ νὰ διαθέσῃ ἓν διαμέρισμα, εἰς τὸ ὁποῖον νὰ ἐγκαταστήσῃ ὅλους τοὺς καταδίκους τοὺς πάσχοντας ἐκ φθίσεως, τὸ διαμέρισμα δὲ τοῦτο νὰ μὴ τὸ ἀφήσῃ εἰς τὴν τύχην του, διότι τότε θὰ χρησιμεύσῃ ὡς ἑστία μολύσματος μεγαλειτέρα οὐ μόνον διὰ τοὺς ἄλλους καταδίκους, ἀλλὰ καὶ διὰ τοὺς πέριξ τῶν φυλακῶν κατοικοῦντας. Ἀφοῦ εἰς ὅλας τὰς φυλακὰς ὑπάρχουσι καὶ ἰατροί, νὰ ὑποχρεωθῶσιν οὗτοι νὰ ἐφαρμόσωσιν εἰς τὰ διαμερίσματα ταῦτα ὅλας τὰς ὑποδείξεις τῆς νεωτέρας ἐπιστήμης πρὸς προφύλαξιν ἀπὸ τῆς μεταδόσεως τῆς νόσου ταύτης, θὰ χρησιμεύσῃ δὲ ὁ τρόπος οὗτος καὶ ὡς διδασκαλία εἰς τὸν κατώτερον κόσμον, εἰς τὸν λαόν, πῶς νὰ προφυλάσσωνται ἀπὸ τῆς νόσου. Βεβαίως δὲ εἰς τὸ διαμέρισμα τοῦτο οἱ ἰατροὶ θὰ ὑποχρεῶσι τοὺς ἐν αὐτῷ πάσχοντας καταδίκους νὰ μὴ πτύωσιν ἐπὶ τοῦ ἐδάφους, ἀλλὰ νὰ μεταχειρίζονται πτυελοδοχεῖα, προσέτι δὲ θὰ φροντίζωσιν οἱ ἰατροί, ἵνα καὶ οἱ τοῖχοι καὶ τὸ ἔδαφος καθαρίζωνται πολὺ συχνὰ καὶ κατὰ τρόπον ἐπιβαλλόμενον ὑπὸ τῆς ὑγιεινῆς. Ἡ μέριμνα αὕτη θὰ ἦτο πολὺ ὠφελιμωτέρα καὶ μᾶλλον φιλάνθρωπος τῆς μερίμνης πρὸς ἀπονομὴν χάριτος εἰς τοὺς παθόντας ἐκ φθίσεως καταδίκους.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Φωτήλας ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἄλλου θέματος.

§26ΑΛΕΞ. ΦΩΤΗΛΑΣ. Πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν, κύριε Πρόεδρε, εἶχον ἀνακοινώσει εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι ἐκ Καλαβρύτων μοὶ ἔγραψαν, ὅτι ἐνέσκηψε νόσος εἰς τὰς καπνοφυτείας, καὶ παρεκάλεσα τὴν Κυβέρνησιν ν’ ἀποστείλῃ γεωπόνον τινὰ, ὅστις νὰ ἐξετάσῃ τὸ εἶδος τῆς νόσου, καὶ διδάξῃ εἰς τοὺς ἰδιοκτήτας τὸν τρόπον τῆς θεραπείας αὐτῆς. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς μοὶ ἀπήντησεν, ὅτι διέταξε νὰ μεταβῇ διευθυντής τις Γεωργικοῦ σταθμοῦ· ἀλλὰ σήμερον ἔχω τηλεγράφημα πολλῶν κατοίκων ἐκ Καλαβρύτων, οἵτινες παραπονοῦνται ὅτι δὲν ἐστάλη γεωπόνος.

§27Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Τηλεγραφικῶς διέταξα νὰ μεταβῇ.

§28Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Δὲν μετέβη, πρόκειται δὲ αἱ καπνοφυτεῖαι νὰ καταστραφῶσι. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ λάβῃ πρόνοιαν περὶ αὐτοῦ. Ἐπίσης θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ λάβῃ πρόνοιαν, ὅπως ἐλαττωθῶσι τὰ κόμιστρα τοῦ σιδηροδρόμου Διακοφτοῦ–Καλαβρύτων. Ἔχουσι πολὺ δίκαιον νὰ παραπονῶνται οἱ κάτοικοι τῶν Καλαβρύτων, διότι εἶναι πραγματικῶς βαρεῖα ἡ διατίμησις τόσον διὰ τὰς τιμὰς τῶν εἰσιτηρίων τῶν ἐπιβατῶν, ὅσον καὶ διὰ τὰ ἐμπορεύματα. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ λάβῃ ὑπὸ σπουδαίαν ἔποψιν τὸ θέμα, νὰ μελετήσῃ τὴν σύμβασιν, ἐὰν ὑπάρχῃ τοιαύτη μεταξὺ τῆς Ἑταιρείας τοῦ σιδηροδρόμου Διακοφτοῦ– Καλαβρύτων καὶ τοῦ Δημοσίου, ὅπως κανονισθῶσι μικρότερα τὰ κόμιστρα διά τε τοὺς ἐπιβάτας καὶ διὰ τὰ ἐμπορεύματα.

§29Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Αὐτὸ εἶναι δικαιότατον. Οἱ κάτοικοι ἐκεῖνοι παραπονοῦνται, ὅτι ἡ Ἑταιρεία κρατεῖ ἐν Διακοφτῷ τὰ ἐμπορεύματα, τὰ μετακομιζόμενα διὰ τοῦ σιδηροδρόμου, ἐπὶ πολλὰς ἡμέρας, καὶ δὲν τὰ ἀποστέλλει εἰς Καλάβρυτα, ἐκ τούτου δὲ εἰς τοὺς ἐμπόρους ἐπέρχεται ζημία καὶ ἕνεκα τῆς καθυστερήσεως καὶ ἕνεκα τῆς φθορᾶς τῶν ἐμπορευμάτων. Παρακαλῶ λοιπὸν καὶ ἐγὼ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχὴν τῆς Ἑταιρείας ἐπὶ τῆς παραβάσεως ταύτης.

§30Γ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Ἡ σύμβασις περιέχει βαρυτάτους ὅρους, καὶ δὲν δύναται ἡ Κυβέρνησις νὰ πράξῃ τίποτε. Μόνον θὰ παρακαλέσω καὶ ἐγὼ τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ συστήσῃ εἰς τὴν Γενικὴν Διεύθυνσιν τοῦ Σιδηροδρόμου τὴν διόρθωσιν τοῦ πράγματος.

§31Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἔλαβον καὶ ἐγὼ ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Καλαβρύτων, παρακαλούντων νὰ ἐνεργήσῃ τὸ Ὑπουργεῖον, ὅπως ἡ Ἑταιρεία προσθέσῃ καὶ δεύτερον συρμὸν εἰς τὴν σιδηροδρομικὴν συγκοινωνίαν Διακοφτοῦ–Καλαβρύτων, διότι παραπονοῦνται, ὅτι εἰς μόνον συρμὸς δὲν ἀρκεῖ. Συνέστησα τὴν αἴτησιν ταύτην τῶν κατοίκων εἰς τὴν Ἑταιρείαν, καὶ ἡ Ἑταιρεία μοὶ ἀπήντησεν, ὑποβάλλουσα καὶ κατάστασιν τῆς κινήσεως τοῦ σιδηροδρόμου. Ἐκ τῆς ἐκθέσεως ταύτης ἀποδεικνύεται, ὅτι καθ’ ὡρισμένον χρονικὸν διάστημα ἐγένετο κίνησις 283 συρμῶν, κατὰ μέσον δ’ ὅρον ἕκαστος συρμὸς μετέφερε δέκα ἐπιβάτας. Ἑπομένως παρέστησεν ἡ Ἑταιρεία, ὅτι εἶναι ἀδύνατον νὰ διπλασιάσῃ τοὺς συρμούς, διότι ἔχει ζημίαν ἡ ἐκμετάλλευσις ἤδη μὲν 73,400 δραχμῶν ἐν ὅλῳ, ἐνιαυσίαν δὲ 114,000. Παρέστησε λοιπὸν ἡ Ἑταιρεία, ὅτι εἶναι ἀδύνατον νὰ ἔχῃ καὶ δεύτερον συρμὸν ἄνευ μεγάλης ζημίας. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰ λεχθέντα περὶ καθυστερήσεως τῶν ἐμπορευμάτων, θὰ ἐπαναλάβω τὴν σύστασιν, διότι δὲν ἐγνώριζον περὶ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος προηγουμένως. Ἀλλὰ θὰ παρακαλέσω τοὺς κυρίους Βουλευτὰς νὰ λάβωσι καὶ οὗτοι ὑπ’ ὄψιν τὰ παράπονα τῆς Ἑταιρείας, τὰ ὁποῖα εἶναι δικαιότατα· ἀπειλεῖ δὲ ἡ Ἑταιρεία, ὅτι, ἐν ᾗ περιπτώσει ἐπιμείνωμεν εἰς τὴν αἴτησιν περὶ δευτέρου συρμοῦ, θὰ παραιτηθῇ τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῆς γραμμῆς ταύτης ἕνεκα τῶν μεγάλων ζημιῶν.

§32ΑΛΕΞ. ΦΩΤΗΛΑΣ. Αὐτὸ δὲν τὸ θέλομεν. Τὰ κόμιστρα μόνον νὰ περιορισθῶσι, διότι τοιουτοτρόπως θ’ αὐξήσῃ ἡ διὰ τοῦ σιδηροδρόμου συγκοινωνία· καὶ θ’ αὐξήσωσιν ἀναλόγως καὶ τὰ κέρδη τῆς Ἑταιρείας ἐκ τῆς αὐξήσεως τῶν ἐπιβατῶν καὶ τῶν ἐμπορευμάτων.

§33Π. ΣΑΚΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, μοὶ ἀπεστάλη διὰ τοῦ κ. δημάρχου Μεθώνης ψήφισμα τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου τοῦ δήμου ἐκείνου, καὶ ἐντέλλομαι νὰ καταθέσω τοῦτο εἰς τὴν Βουλήν, καὶ νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον νὰ τὸ διαβιβάσῃ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν. Διὰ τοῦ ψηφίσματος τούτου παρακαλοῦσι τὴν Βουλὴν νὰ λάβῃ πρόνοιαν, εἴτε νομοθετικῶς, εἴτε συνιστῶσα εἰς τὴν Κυβέρνησιν μέτρον τι, πρὸς ἀνακούφισιν τῶν δημοτῶν Μεθώνης, διότι τὰ προϊόντα αὐτῶν κατεστράφησαν καθ’ ὁλοκληρίαν. Ἡ ἐπαρχία ἡμῶν οὐδέποτε ἐζήτησεν ἀπαλλαγὴν φόρων, καίτοι πολλάκις ὑπέστη μεγάλας καταστροφάς. Σήμερον ὅμως αἱ ἐπελθοῦσαι καταστροφαὶ εἶναι τοιαῦται, ὥστε ἀναγκάζονται νὰ ἐπιζητήσωσι τὴν ἀρωγὴν τοῦ Δημοσίου, τοὐλάχιστον διὰ προσωρινῆς ἀναβολῆς τῆς πληρωμῆς τῶν φόρων διὰ τὸ τρέχον ἔτος, καὶ παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ δώσῃ τὰς ἀναγκαίας διαταγὰς πρὸς τοῦτο εἰς τὸν κ. ταμίαν Πυλίας. Ἐλπίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν θὰ λάβῃ ὑπὸ σπουδαίαν ἔποψιν τὴν παράκλησιν ταύτην, καὶ θὰ συστήσῃ εἰς τὸν κ. ταμίαν Πυλίας νὰ μὴ προβῇ εἰς τὴν καταδίωξιν τῶν ὀφειλετῶν ἐπί τινα χρόνον, ἀφοῦ ἄλλως τε καθίσταται ἀδύνατος ἡ εἴσπραξις τῶν φόρων κατὰ τὸ ἔτος τοῦτο, οἱαδήποτε ἐκβιαστικὰ μέτρα καὶ ἂν ληφθῶσι κατὰ τῶν κατοίκων τοῦ δήμου Μεθώνης. Τὸ ψήφισμα τοῦτο, κύριε Πρόεδρε, καταθέτω εἰς τὸ Προεδρεῖον, καὶ παρακαλῶ νὰ διαβιβασθῇ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως λάβῃ αὐτὸ ὑπ’ ὄψιν. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ παρατηρήσω εἰς τὸν αὐτὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι δι’ ἐπερωτήσεώς μου, ἣν πρὸ ἡμερῶν ὑπέβαλον εἰς τὴν Βουλὴν περὶ τοῦ τελωνοσταθμάρχου Μεθώνης, συνέστησα τὴν ἐκτόπισιν αὐτοῦ ἐκεῖθεν, καθόσον ἡ περαιτέρω ἐκεῖ παραμονή του ἀποτελεῖ σκάνδαλον. Τὸν ὑπάλληλον τοῦτον εἶχε καταγγείλει διὰ διαφόρους καταχρήσεις τῶν χρημάτων τοῦ λιμενικοῦ ταμείου Μεθώνης, πρό τινων ἐτῶν λαβούσης χώραν, εἷς τελωνοφύλαξ, καὶ ἡ ὑπόθεσις εὑρίσκεται ἐκκρεμὴς ἐνώπιον τῆς δικαστικῆς ἀρχῆς Καλαμῶν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς κατόπιν παραστάσεων, αἵτινες πρὸ καιροῦ τῷ ἐγένοντο, μετέθεσεν αὐτὸν ἐκεῖθεν, ἐν τούτοις μετά τινα χρόνον ἐπανέφερε πάλιν αὐτὸν εἰς τὴν προτέραν του θέσιν. Διὰ τοῦτο ἀναγκάζομαι νὰ ἐπαναλάβω τὴν σύστασίν μου ταύτην πρὸς τὸν κ. Ὑπουργόν. Ἑτέραν ἐπίσης παρατήρησιν ἔχω νὰ κάμω ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης πρὸς τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργόν. Ὑπέβαλον ἄλλοτε παράπονον, ὅτι ἡ Δικαιοσύνη ἐν Καλάμαις δὲν ἐνεργεῖ, ὡς ἔδει, διὰ τὴν κατὰ τοῦ εἰρημένου τελωνοσταθμάρχου καταγγελίαν, ἀφίνουσα ἐπὶ τοσοῦτον χρόνον ἐκκρεμῆ τὴν κατ’ αὐτοῦ κατηγορίαν. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ συστήσῃ εἰς τὸν κ. Εἰσαγγελέα τῶν ἐν Καλάμαις Πλημμελειοδικῶν νὰ προβῇ εἰς τὴν περάτωσιν τῆς ὑποθέσεως ταύτης, διότι πρόκειται περὶ πράξεως λίαν σοβαρᾶς. Ἔχω καὶ ἄλλας τινὰς ἐπερωτήσεις νὰ ὑποβάλω, ἀλλ’ ἵνα μὴ ἀπασχολῶ τὴν Βουλήν, θὰ καταθέσω αὐτὰς ἐγγράφως.

§34Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, σχετικῶς μὲ ὅσα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ὅσον ἀφορᾷ τὸν τελωνοσταθμάρχην, δὲν πιστεύω νὰ φρονῇ, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶναι ὑποχρεωμένος ἐπὶ ἁπλῇ καταγγελίᾳ καθ’ ἑνὸς ὑπαλλήλου νὰ μεταθέσῃ αὐτόν. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἀναμείνωμεν τ’ ἀποτελέσματα τῶν ἐνεργουμένων ἀνακρίσεων, τὴν ἀπόφασιν τῆς δικαστικῆς ἀρχῆς, καὶ ἐπὶ τῇ βάσει ταύτῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἐνεργήσῃ.

§35Π. ΣΑΚΚΗΣ. Ἔκαμα τὴν παρατήρησιν, διὰ νὰ μὴ γεννᾶται ἡ ὑπόνοια, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ καλυφθῇ τὸ ἔγκλημα. Νὰ ἐνεργηθῶσιν ἀνακρίσεις, καὶ ἂν ἀποδειχθῇ ἡ ἀθῳότης τοῦ καταγγελλομένου, τόσον τὸ καλλίτερον δι’ αὐτὸν, διότι δὲ θὰ διατελῇ ὑπὸ τὸ βάρος μιᾶς κατηγορίας.

§36Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Θὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν ἐπί τινος ἐκτρόπου, λαμβάνοντος χώραν ἔν τινι τῶν τμημάτων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν. Ὁ συμπολίτης μου Διονύσιος Πυλαρινὸς κατετάχθη ὡς κληρωτὸς εἰς τὸν στρατὸν κατὰ τὸ 1886, μετέβη εἰς Ἄρταν, ὅπου ἥδρευε τὸ ἕκτον πεζικὸν σύνταγμα, εἰς τὴν δύναμιν τοῦ ὁποίου ἀνῆκε, καὶ ἐξετασθεὶς ἀπὸ τὸν ὑγειονομικὸν ἀξιωματικὸν τοῦ σώματός του παρεπέμφθη εἰς τὴν Ἀνωτάτην Ὑγειονομικὴν Ἐπιτροπὴν, ὅπως παρ’ αὐτῆς ἐξετασθῇ ἡ σωματική του ἀρτιότης καὶ κριθῇ, ἂν ἦτο ἱκανὸς νὰ ὑπηρετήσῃ ἐν τῷ στρατεύματι. Ἐξετασθεὶς ὑπὸ τῆς Ἀνωτάτης Ὑγειονομικῆς Ἐπιτροπῆς, ἐκρίθη ἐντελῶς ἀνίκανος πρὸς στράτευσιν, καὶ ἑπομένως ἐξῃρέθη. Δυστυχῶς ἡ Ἀνωτάτη Ὑγειονομικὴ Ἐπιτροπὴ παρέλειψε νὰ ἀνακοινώσῃ τὴν ἀπόφασίν της εἰς τὴν Διοίκησιν τοῦ ἕκτου πεζικοῦ συντάγματος, καὶ τὸ σύνταγμα ἐκήρυξε τὸν συμπολίτην μου Πυλαρινὸν λιποτάκτην. Ἀπὸ τοῦ 1886 μέχρι πρὸ τεσσάρων ἢ πέντε μηνῶν οὐδεμία καταδίωξις ἐγένετο κατὰ τοῦ Πυλαρινοῦ, ὅτε αἴφνης πρὸ τεσσάρων μηνῶν ἤρχισεν ἐναντίον του ἀπηνὴς καταδίωξις, ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι ἦτο λιποτάκτης. Ἐζήτησε τὴν συμβουλήν μου, τῷ εἶπον δὲ, ὅτι τὸ μόνον μέσον, ἵνα ἀπαλλαγῇ τῆς καταδιώξεως, ἦτο νὰ ζητήσωμεν ἀπὸ τὸ Ὑγειονομικὸν τμῆμα τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν πιστοποιητικὸν εἰλημμένον ἐκ τοῦ ἐπισήμου βιβλίου, ἐν τῷ ὁποίῳ κρατοῦνται αἱ πράξεις τῆς Ἀνωτάτης Ὑγειονομικῆς Ἐπιτροπῆς. Διὰ τούτου βεβαίως θὰ ἀπηλλάσσετο τῆς καταδιώξεως, διότι δὲν ὑπεῖχεν ὑποχρέωσιν νὰ ὑπηρετήσῃ, ἀφοῦ συνεπείᾳ τῆς ἀποφάσεως τῆς Ἀνωτάτης Ὑγειονομικῆς Ἐπιτροπῆς διετάσσετο ἡ ἐκ τῶν τάξεων τοῦ στρατοῦ ἀπόλυσίς του. Δὲν ἦτο ποτὲ δυνατὸν νὰ θεωρῆται ὡς ἐγκαταλείψας τὰς τάξεις του, ἀφοῦ δὲν ὑπεῖχεν ὑποχρέωσιν νὰ διαμένῃ ἐν αὐταῖς. Καθ’ ἑκάστην, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Στρατιωτικῶν, μεταβαίνω εἰς τὸ τμῆμα τὸ Ὑγειονομικὸν τοῦ Ὑπουργείου, καὶ στερεοτύπως ἐπὶ δίμηνον ἀκούω τὴν αὐτὴν ἀπάντησιν, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δὲν ἐκάλεσε τὸν ἁρμόδιον τμηματάρχην εἰς ἐργασίαν, καὶ διὰ τοῦτο τὸ περίφημον αὐτὸ πιστοποιητικὸν δὲν ὑπογράφεται. Ἐπὶ δίμηνον ἀνέρχομαι τὰς κλίμακας τοῦ Ὑπουργείου σας, καὶ ἐπὶ δίμηνον κρύπτεται ὁ συμπολίτης μου ἀπὸ τὴν καταδίωξιν τὴν αὐστηρὰν, ἡ ὁποία κατ’ αὐτοῦ ἐνεργεῖται, καὶ ἀναγκάζεται, κύριε Ὑπουργέ, ἄνθρωπος οἰκογενειάρχης νὰ κρύπτηται ἀπὸ τὰς ἀρχὰς, χωρὶς νὰ ἔχῃ διαπράξει ἀδίκημα, χωρὶς νὰ παραβῇ καμμίαν διάταξιν οὐδὲ τοῦ κοινοῦ ποινικοῦ νόμου, οὐδὲ τοῦ στρατιωτικοῦ.

§37Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Ἴσως ἄλλο τι συμβαίνει, διότι ἐγὼ ἐργάζομαι καθ’ ἑκάστην μὲ τοὺς τμηματάρχας.

§38Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ ἐξετάσητε καὶ ἂν δὲν ἔχῃ οὕτω τὸ πρᾶγμα, τότε νὰ εἴπητε ὅτι ἄλλο τι συμβαίνει. Ἐφ’ ὅσον ὅμως δὲν δύνασθε ν’ ἀποδείξητε, ὅτι τὰ ὑπ’ ἐμοῦ λεγόμενα δὲν εἶναι ἀκριβῆ, φρονῶ ὅτι δὲν εἶσθε ἐν τῷ δικαίῳ, λέγοντες ὅτι ἄλλο τι συμβαίνει.

§39Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Σᾶς λέγω ὅτι ἐργάζομαι καθ’ ἑκάστην ἐν τῷ Ὑπουργείῳ μετὰ τῶν τμηματαρχῶν.

§40Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Καὶ γνωρίζετε, κύριε Ὑπουργέ, ἂν ἐν τῇ καταδιώξει ἔγκειται ἡ πίεσις, καὶ γνωρίζετε τὰ ἀποτελέσματα τῆς πιέσεως τῆς ἐνεργουμένης παρὰ τῶν διαφόρων ὀργάνων, τῶν ἐνασκούντων τὴν καταδίωξιν. Κύριε Πρόεδρε, καθ’ ἑκάστην ἀκούομεν ἐν τῇ κοινωνίᾳ, καθ’ ἑκάστην ἀκούομεν ἀπὸ τὰ στόματα συμπολιτῶν μας, καθ’ ἑκάστην ἀναγινώσκομεν εἰς τὰς ἐφημερίδας, ὅτι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι κατέστρεψαν τὸ πολίτευμα, ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι συνέτειναν εἰς τὴν ἐξαχρείωσιν τοῦ πολιτεύματός μας, εἶναι οἱ Βουλευταί! Καθ’ ἑκάστην, λέγω, ἀκούομεν ἀπὸ στόματος εἰς στόμα μεταδιδόμενον, ὅτι ἀνερχόμεθα καὶ κατερχόμεθα τὰς κλίμακας τῶν διαφόρων Ὑπουργείων, ὅπως ζητῶμεν παρὰ τῶν κυρίων Ὑπουργῶν ἢ παρὰ τῶν τμηματαρχῶν παροχάς. Ἂς ἔλθωσιν ἐκεῖνοι, οἵτινες διαδίδουσι τὰ τοιαῦτα, νὰ ἴδωσι, ποία εἶναι ἡ ἀφορμή, ποία εἶναι ἡ ἀνάγκη, ἡ ὁποία μᾶς ἀναγκάζει ἐπανειλημμένως νὰ προσφεύγωμεν εἰς τὰς διαφόρους ὑπηρεσίας τῶν Ὑπουργείων. Ἡ ἀφορμὴ εἶναι ἡ ἀναλγησία, ἡ ἀμεριμνησία τῶν ἁρμοδίων! Ὁ πολίτης, κύριε Πρόεδρε, ὁσάκις ζητῇ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον τῷ εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ ζητήσῃ παρὰ τῶν ὀργάνων τῆς Πολιτείας, φρονῶ ὅτι εὑρίσκεται ἐν τῷ δικαίῳ του· ἀλλὰ δυστυχῶς οὐδέποτε ἐλήφθη μέριμνα, ὅπως εἰς τὸν πολίτην ἀπονέμηται τὸ δίκαιον.

§41Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Ἀντὶ νὰ λέγῃ αὐτὰ, κύριε Πρόεδρε, καὶ ἀντὶ νὰ τρέχῃ ὁ κ. Βουλευτὴς εἰς τοὺς τμηματάρχας, προτιμότερον θὰ ἦτο νὰ ἔλθῃ εἰς ἐμὲ, ἵνα τῷ ἀνακοινώσω τί συμβαίνει· ἀλλὰ δὲν ἦλθεν εἰς ἐμέ.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Βουλευτὴς νομίζει ὅτι διὰ τῆς Βουλῆς δύνασθε νὰ λάβητε ὑμεῖς γνῶσιν τοῦ πράγματος. Δικαίωμά του εἶναι.

§43Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Περιέμενον, κύριε Πρόεδρε, ὅτι θὰ ἐλέγετε εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν καὶ ὅτι δὲν πρέπει νὰ μὲ διακόπτῃ, διότι εἶναι ἀντικανονικόν.

§44Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Σᾶς ἐπληροφόρησε.

§45Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Δὲν ἔχει ἀνάγκην ὁ κ. Ὑπουργὸς συνηγόρου.

§46Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Δὲν πρόκειται περὶ συνηγόρου. Σᾶς ἔδωκε μίαν πληροφορίαν.

§47Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Ὄντως, ἐὰν τὰ ὄργανα τῆς Πολιτείας ἐχορήγουν εἰς τοὺς παραπονουμένους πολίτας ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔχουσι δικαίωμα νὰ ζητῶσι παρ’ αὐτῆς, δὲν θὰ εὑρίσκετο εἰς τὴν ἀνάγκην ὁ συμπολίτης μου νὰ μὲ παρακαλῇ νὰ ἀνέρχωμαι, ὡς εἶπον, τὰς κλίμακας τοῦ Ὑπουργείου, οὐδὲ ἐγὼ θὰ ἠναγκαζόμην νὰ φέρω τοιαῦτα ζητήματα ἐνώπιον τῆς ἐθνικῆς ἀντιπροσωπείας. Ἑπομένως, κύριε Ὑπουργέ, θὰ σᾶς παρακαλέσω...

§48Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Χωρὶς νὰ μὲ παρακαλέσητε, θὰ τὸ ἔπραττον, ἐὰν μοὶ τὸ ἐλέγετε ἐγκαίρως· ἀλλὰ δὲν μοὶ εἴπετε τίποτε.

§49Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Δυστυχῶς, κύριε Ὑπουργέ, γνωρίζετε τὰς συνθήκας, ὑπὸ τὰς ὁποίας διατελοῦμεν. Εἴμεθα Βουλευταὶ ἀντιπολιτευόμενοι...

§50Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Τί σημαίνει;

§51Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Παρακαλῶ, μὴ μὲ διακόπτετε... Πιθανὸν, ἐὰν μὲ ἔβλεπέ τις νὰ ἀνέρχωμαι εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ νὰ εἰσέρχωμαι εἰς τὸ γραφεῖόν σας, νὰ ἀπέδιδεν εἰς ἐμὲ, ὅτι ἔχω σκοπὸν νὰ ἀλλάξω πολιτικὰ φρονήματα.

§52Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Ἦλθετε καὶ ἄλλοτε;

§53Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Ἦλθον, ἀλλὰ δυστυχῶς δὲν ἔγεινε δεκτὸν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐζήτησα.

§54Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Δὲν ἔγεινε, διότι δὲν ἔπρεπε νὰ γείνῃ. Συνεζητήθη ἐν τῇ Βουλῇ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐζητεῖτε.

§55Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Συνεζητήθη, καὶ ὅλοι οἱ Βουλευταὶ ἐν ἑνὶ στόματι παρεδέχθησαν τότε, — ἐπρόκειτο περὶ τοῦ ἐκκρεμοῦς ζητήματος τοῦ προβιβασμοῦ τοῦ λοχίου Γεωργακοπούλου, — ὅλοι παρεδέχθησαν, ὅτι ἐγὼ εὑρισκόμην ἐν τῷ δικαίῳ.

§56Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Ἀλλὰ τὸ Νομικὸν Συμβούλιον ἔδωκε δίκαιον εἰς ἐμέ.

§57Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Χθὲς, κύριε Πρόεδρε, ὑπέβαλον πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ἔγγραφον ἐπερώτησιν, διὰ τῆς ὁποίας ἐζήτουν τὴν προσαγωγὴν ἐγγράφων τινῶν ἀφορώντων τὴν προμήθειαν τοῦ χάρτου τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν...

§58Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Ἀπήντησα. Τὰ ἔχω ἐδῶ, ἀλλὰ δὲν νομίζω πρέπον νὰ τὰ καταθέσω.

§59Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Πῶς δὲν νομίζετε πρέπον;

§60Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Πρόκειται περὶ ζημίας ἐθνικῆς, ἐὰν τὰ καταθέσητε;

§61Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Ἀκόμη τὸ ζήτημα εἶναι ἐκκρεμές.

§62Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ (ἀνερχόμενος τὸ βῆμα). Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε. Χθὲς, κύριοι συνάδελφοι, ὑπέβαλον ἐπερώτησιν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, ζητῶν παρ’ αὐτοῦ νὰ καταθέσῃ σήμερον εἰς τὴν Βουλὴν πίνακα τῶν τιμῶν, τοῦ βάρους καὶ τῶν διαστάσεων τοῦ χάρτου, ὃν ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν προμηθεύεται...

§63Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Κύριε Πρόεδρε, ὅ,τι δύναμαι νὰ καταθέσω ἐπὶ τοῦ ζητήματος εἶναι αὐτὸ (δεικνύει ἓν ἔγγραφον).

§64Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Ἐπιφυλάσσομαι λοιπὸν, κύριε Πρόεδρε, ἀφοῦ ἀναγνώσω τὸ ἔγγραφον, νὰ συνεχίσω τὴν ἀγόρευσίν μου.

§65Κ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, τὸν ἀξιότιμον κ. Πρωθυπουργὸν καὶ Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν μίαν ὑπόθεσιν ἐκκρεμῆ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, ἡ ὁποία ἐν συνόψει ἔχει ὡς ἑξῆς. Εἷς δημοτικὸς εἰσπράκτωρ ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ μου κατελογίσθη ὑπὸ τῆς Νομαρχίας, καὶ ἡ ἀπόφασις τῆς Νομαρχίας ἐπεκυρώθη, συνεπείᾳ ἐφέσεως, καὶ ἀπὸ τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον. Ὁ καταλογισθεὶς κατέθεσεν εἰς τὸ δημοτικὸν ταμεῖον τὸ ποσὸν, διὰ τὸ ὁποῖον κατελογίσθη. Ἀλλ’ ἡ καταδίκη αὐτοῦ προῆλθε, διότι δὲν εἶχε δικαιολογητικά. Ἤδη κατώρθωσε νὰ ἀνεύρῃ τὰ δικαιολογητικὰ καὶ νὰ τὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Νομαρχίαν διὰ τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου· ἡ δὲ Νομαρχία, ἀναγνωρίσασα ὅτι κακῶς ἐγένετο ὁ καταλογισμὸς, ἀπήλλαξεν αὐτόν. Ἐν τούτοις ὁ πολίτης αὐτὸς δὲν δύναται ἀκόμη νὰ λάβῃ τὰ χρήματα, τὰ ὁποῖα ἐν τῷ μεταξὺ κατέθεσε, καὶ τὰ ὁποῖα, φαίνεται, ἔλαβεν ὁ δῆμος. Αὐτὴ εἶναι ἡ ὑπόθεσις. Παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ διατάξῃ τὸν νομάρχην Ἀρκαδίας, ἵνα συνεννοηθῇ μετὰ τοῦ δημάρχου πρὸς ἀπόδοσιν τῶν χρημάτων, τὰ ὁποῖα ἀδίκως ὁ πολίτης κατέθηκεν, ἀφοῦ ἐξεδόθη τελεσίδικος ὑπὲρ αὐτοῦ ἀπόφασις.

§66Λ. ΜΠΕΛΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀναγνωρίζω ὅτι οἱ κύριοι Βουλευταί, φυσικῷ τῷ λόγῳ, τυγχάνουσι καταπεπονημένοι καὶ σωματικῶς καὶ ψυχικῶς. Δικαιολογῶ δὲ καὶ τὴν ἀδημονίαν καὶ τὴν ἀνυπομονησίαν, ἥτις δυστυχῶς κατὰ τὴν τελευταίαν ὥραν πάντας ὠθεῖ εἰς τὸ νὰ ἐπιθυμῶσι νὰ δοθῇ τέρμα εἰς τὰς ἐργασίας τῆς Βουλῆς, διότι ἡ Βουλὴ αὕτη, ὡς καὶ ἄλλοτε εἶπον, εἰργάσθη ἐπὶ ὀκτὼ συνεχεῖς μῆνας, καὶ περὶ σπουδαιοτάτων καὶ μεγίστων ζητημάτων ἠσχολήθη, καὶ ἔλυσε καὶ τὸ στρατιωτικὸν καὶ τὸ ναυτικὸν ζήτημα, ψήφισασα καὶ Ταμεῖον Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ λαχεῖον τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου, τὰ ὁποῖα οὐδεμία πρὸ αὐτῆς Βουλὴ ἔχει νὰ ἐπιδείξῃ. Δικαίως λοιπὸν ἡ Βουλὴ εἶναι καταπεπονημένη καὶ δικαίως ποθεῖ νὰ δώσῃ πέρας εἰς τὰς ἐργασίας αὐτῆς. Ἀλλ’ ἐγὼ νομίζω, ὅτι θὰ ἦτο παράλειψις καθήκοντος ἱεροῦ, ἐὰν ἡ Βουλὴ ἔφευγε χωρὶς νὰ γείνῃ μνεία τις περὶ σπουδαιοτάτης ἐθνικῆς ὑποθέσεως, καὶ διὰ τοῦτο ἐπικαλοῦμαι τὴν ἐπιείκειαν καὶ τὴν προσοχὴν τῶν ἀξιοτίμων Βουλευτῶν ἐπί τινας στιγμάς. Πρόκειται περὶ τῆς ἑλληνικῆς Ἰλλυρίας, τὴν ὁποίαν οἱ Φράγκοι καὶ οἱ ἀμαθέστεροι τῶν παρ’ ἡμῖν καλοῦσιν Ἀλβανίαν. Ἡ ἑλληνικὴ Ἰλλυρία, κύριε Πρόεδρε, γνωστὸν τυγχάνει ὅτι ἀπὸ εἰκοσιτριῶν αἰώνων ἀποτελεῖ μέρος ἀναπόσπαστον τοῦ ὅλου Ἑλληνικοῦ ἔθνους. Συνειργάσθη, συνηγωνίσθη, συνέπαθεν, ἀνέδειξε καὶ στρατηγοὺς καὶ αὐτοκράτορας εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Θρόνον τοῦ Βυζαντίου ἀπὸ τοῦ Κωνσταντίνου τοῦ Μεγάλου καὶ τοῦ Ἰουστινιανοῦ· συμμετέσχε τῶν τυχῶν καὶ τῶν περιπετειῶν τοῦ ὅλου ἔθνους μέχρι τῆς πτώσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ ἐν τῷ Βυζαντίῳ Κράτους. Ἀλλὰ καὶ μετὰ τὴν πτῶσιν τοῦ Βυζαντίου, ὑπὸ τὸν ἥρωα αὐτῆς Ἀλέξανδρον τὸν Σκενδέρμπεην ἐτήρησε τὴν ἀνεξαρτησίαν της ἐπὶ ἱκανοὺς χρόνους. Οὐδέποτε ἡ ἑλληνικὴ Ἰλλυρία ἠρνήθη τὸν ἑαυτῆς ἐθνισμόν, οὐδὲ τὴν ἑαυτῆς θρησκείαν· μόνον μετὰ τὴν πτῶσιν καὶ πολλοὺς αἰῶνας βραδύτερον μικρόν τι μέρος τῆς ἑλληνικῆς Ἰλλυρίας ἐλιποψύχησε καὶ προσῆλθεν εἰς τὸν Ἰσλαμισμόν, ἐνῷ πλεῖστοι ἄλλοι προετίμησαν νὰ ἐκπατρισθῶσι καὶ ἀποδημήσωσιν εἰς Ἰταλίαν, ὅπου καὶ ὑπὸ τῶν Ἰταλῶν αὐτῶν Greci καλοῦνται μέχρι σήμερον, καὶ αὐτοὶ ἑαυτοὺς Ἕλληνας καλοῦσι, διότι ἔχουσι πλήρη καὶ βαθεῖαν τὴν συναίσθησιν τῆς Ἑλληνικῆς αὐτῶν καταγωγῆς, καὶ ἑλληνιστὶ ἐν ταῖς ἐκκλησίαις ἐκκλησιάζονται, καὶ ἑλληνιστὶ τοῦ ἱεροῦ Εὐαγγελίου ἀκροῶνται, καὶ τόσον ἐν αὐτοῖς εἶναι τὸ αἴσθημα τοῦ Ἑλληνισμοῦ ἐρριζωμένον, ὥστε οἱ πρεσβύτεροι τῶν πολιτευομένων θὰ ἐνθυμοῦνται πρὸ ἐτῶν κίνησιν αὐθόρμητον τῶν ἐν Ἰταλίᾳ ἀλβανοφώνων τούτων Ἑλλήνων, ζητούντων νὰ ἐπιστρέψωσιν εἰς τὴν Ἑλλάδα, καὶ νομίζω ὅτι ἐν Πύργῳ τῆς Ἠλείας παρεχωρήθησαν γαῖαι εἰς αὐτούς.

§67Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Μάλιστα, παρεχωρήθησαν γαῖαι.

§68Λ. ΜΠΕΛΛΟΣ. Ἀλλὰ, κύριε Πρόεδρε, οἱ ἐχθροὶ τοῦ Ἑλληνισμοῦ, οἱ πολλοὶ καὶ ποικίλοι, ἀπό τινων ἐτῶν ἐφαντάσθησαν ὅτι εἶναι δυνατὸν τὴν ἀμάθειαν τῆς ἐπαρχίας ταύτης τῆς ἑλληνικῆς Ἰλλυρίας νὰ ἐκμεταλλευθῶσι, καὶ ν’ ἀποχωρίσωσιν αὐτὴν τοῦ ὅλου Ἑλληνικοῦ σώματος. Διὰ τοῦτο ἱερεῖς καὶ ἀρχιερεῖς καθολικοί, πρόξενοι καὶ πράκτορες καὶ προπαγάνδαι διατρέχουσι τὴν ἑλληνικὴν Ἰλλυρίαν, καὶ καθ’ ἑκάστην πολλὰ χρήματα ἐξοδεύουσιν, ὅπως διαφθείρωσι τὴν συνείδησιν τῶν κατοίκων καὶ ἀποσπάσωσιν αὐτοὺς τοῦ Ἑλληνισμοῦ, διότι θέλουσι νὰ τοὺς πείσωσιν ὅτι δὲν εἶναι Ἕλληνες, ὡς μέχρι τοῦ 1854 καὶ νῦν ἔτι καὶ αὐτοὶ οἱ Μωαμεθανοὶ κάτοικοι ἀναγνωρίζουσιν ὅτι εἶναι Ἕλληνες, ἀποκαλοῦντες προγόνους αὑτῶν τοὺς ἀρχαίους Ἕλληνας. Εἰς τὸ στανικὸν δὲ τοῦτο τῶν ἐχθρῶν τῆς Ἑλλάδος ἐπιχείρημα ἠθέλησαν νὰ δώσουν, καὶ ἐπιστημονικὴν, ἀλλὰ ψευδῆ χροιὰν, ἠθέλησαν νὰ τοῖς πλάσωσι γλῶσσαν ἰδιαιτέραν Ἀλβανικὴν, μὲ χαρακτῆρας σλαβικοὺς, ὅταν αἱ προπαγάνδαι ἤρχοντο ἀπὸ Βουκουρεστίου καὶ Σόφιας, καὶ μὲ λατινικοὺς, ὅταν ἤρχοντο ἀπὸ τῆς Ἰταλίας. Δὲν φοβοῦμαι, κύριε Πρόεδρε, ὅτι εἶναι δυνατόν ποτε οἱ Ἰλλυριοὶ Ἕλληνες, τὸ ὀστοῦν ἐκ τῶν ὀστέων μας καὶ ἡ σὰρξ ἐκ τῆς σαρκὸς τῆς Ἑλλάδος, ν’ ἀποσπασθῶσι ἀπὸ τὸ σῶμα τῆς Ἑλλάδος, εἴτε χρήμασι διαφθειρόμενοι εἴτε διὰ ψευδοῦς διδασκαλίας στρεβλούμενοι· ἀλλὰ νομίζω, ὅτι πρέπει καὶ ἡ Ἑλλὰς νὰ δείξῃ, ὅτι δὲν ἐγκαταλείπει τὰ τέκνα αὑτῆς ἕρμαιον εἰς τὰς προσηλυτιστικὰς ἑταιρείας καὶ εἰς τὴν διαφθορὰν τῶν ἐχθρῶν μας. Δὲν προτείνω νὰ γείνωσι προσηλυτιστικαὶ ἑταιρεῖαι διὰ τὴν Ἰλλυρίαν, ὧν ἄλλως δὲν ἔχομεν ἀνάγκην· ἐπιθύμουν ὅμως, ἡ ἐπιστήμη νὰ ἔλθῃ εἰς ἀρωγὴν, ὅπως ἀναδειχθῇ ἡ ἀλήθεια ἐν γένει. Καὶ ἐν Βιέννῃ καὶ ἐν Νεαπόλει τῆς Ἰταλίας καὶ ἀλλοῦ ὑπάρχει ἕδρα τῆς Ἀλβανικῆς γλώσσης. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι καὶ ἐν Ἑλλάδι δύναται νὰ εἰσαχθῇ ἡ ἕδρα τῆς Ἰλλυρικῆς ἢ Ἀλβανικῆς διαλέκτου, διότι περὶ διαλέκτου, κατὰ τὰς ἐμὰς μελέτας, πρόκειται, καθόσον ἡ Ἀλβανικὴ δὲν εἶναι ἄλλο παρὰ λείψανον τῆς ἀρχαίας Αἰολικῆς διαλέκτου. Ζητῶ λοιπὸν, ὅπως ἡ ἐπιστήμη ἡ Ἑλληνικὴ, ἀνεξαρτήτως συμφέροντος πολιτικοῦ καὶ σκοποῦ προσηλυτιστικοῦ, δώσῃ φῶς εἰς τὰ τέκνα τῆς Ἑλλάδος, εἰς τοὺς Ἕλληνας τῆς εὐρωστοτάτης καὶ παρθενικωτάτης ταύτης τῶν ἑλληνίδων ἐπαρχιῶν, καὶ ἂν κρίνῃ καλὸν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, νὰ συστήσῃ ἕδραν κοινὴν τῶν Ἑλληνικῶν διαλέκτων, τῆς Κυνουριακῆς, τῆς Νεοελληνικῆς καὶ τῆς Ἀλβανικῆς, ἢ μόνον τῆς Ἀλβανικῆς, ὥστε νὰ δείξῃ εἰς τοὺς πληθυσμοὺς ἐκείνους, ὅτι ἡ Ἑλλὰς δὲν ἐννοεῖ νὰ τοὺς ἐγκαταλείψῃ, ἀλλ’ ἐννοεῖ νὰ τοὺς διαφωτίσῃ, καθόσον καὶ μόνοι των γνωρίζουν ὅτι εἶναι Πελασγοὶ, ἀλλὰ θὰ μάθωσιν ἀπὸ τῆς ἕδρας ἐκείνης, ὅτι κατὰ Διονύσιον τὸν Ἁλικαρνασσέα «Ἑλληνικὸν τὸ τῶν Πελασγῶν γένος,» καὶ διὰ τῆς ἐπιστήμης τῆς γλωσσολογικῆς θ’ ἀποδειχθῇ, ὅτι ἡ Ἀλβανικὴ εἶναι ἡ Αἰολικὴ διάλεκτος, διότι οἱ Πελασγοὶ καθ’ Ἡρόδοτον Αἰολεῖς ἐκαλοῦντο τὸ πάλαι. Καταπαύω τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε, πεποιθὼς ὅτι ἡ σεβαστὴ Κυβέρνησις θέλει δώσει εὐμενῆ εἰς τὴν γνώμην μου ἀκρόασιν καὶ θέλει πράξει τὰ δέοντα.

§69Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Ἐπειδὴ πρόκειται περὶ τοῦ Ἀλβανικοῦ ζητήματος, τὸ ὁποῖον ἀνεκίνησεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Θηβῶν συνάδελφος, ἔχω παράκλησιν νὰ ὑποβάλω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν. Ὑπάρχει ἐν Ἀθήναις ὁ Ἰσμαὴλ Χακῆ βέης, συνταγματάρχης τοῦ τουρκικοῦ στρατοῦ, Ἀλβανὸς καταγόμενος ἐκ Δίβρης τῆς Ἀλβανίας, ἤτοι ἀπὸ τὴν καρδίαν τῆς Ἀλβανίας, ὁ ὁποῖος εἶναι ἐξόριστος ἐνταῦθα καὶ τοῦ ὁποίου ἡ περιουσία ἐδημεύθη ὑπὸ τῶν Τούρκων ἕνεκα τῶν φιλελληνικῶν του αἰσθημάτων. Ἡ Κυβέρνησις ἡ ὑπὸ τὸν κ. Βουλευτὴν ἐκ Καλαβρύτων εἶχεν ἔλθει ἀρωγὸς εἰς τὸν ἄνθρωπον αὐτόν, τὸν παθόντα τόσα χάριν τῶν φιλελληνικῶν αἰσθημάτων του, χορηγήσασα αὐτῷ μικρὸν βοήθημα, διότι καὶ ἄλλας εἶχε προσφέρει ἡμῖν ἐκδουλεύσεις κατὰ τὰ Βουλγαρικά. Τὴν χορήγησιν τοῦ μικροῦ τούτου ἐπιδόματος ἐξηκολούθησε καὶ ἡ Κυβέρνησις ἡ ὑπὸ τὸν κ. Δηλιγιάννην, τὸν νῦν ἀρχηγὸν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ἀλλ’ ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις ἀρνεῖται νὰ χορηγήσῃ τὸ γλίσχρον αὐτὸ ἐπίδομα· λάβετε δὲ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ὁ δυστυχὴς οὗτος κατάκειται κλινήρης, πάσχων ἐκ σοβαρωτάτης ἀσθενείας, καὶ ὄχι μόνον στερεῖται τῶν μέσων τῆς ἀγορᾶς φαρμάκων, ἀλλὰ στερεῖται καὶ τροφῆς ἐντελῶς. Παρακαλῶ πολὺ τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐπιτρέψῃ νὰ ἐξακολουθήσῃ παρεχόμενον εἰς τὸν Χακῆ βέην τὸ μικρὸν ἐπίδομα, καθόσον διὰ τὰ φιλελληνικά του αἰσθήματα, ἐπαναλαμβάνω, ἔχασε τὸ πᾶν, καὶ εὑρίσκεται ἐξόριστος ἐνταῦθα.

§70Λ. ΜΠΕΛΛΟΣ. Τὸν Χακῆ βέην συνιστῶ καὶ ἐγώ, ὡς ἄξιον πάσης συνδρομῆς, τοσοῦτο μᾶλλον, καθόσον προσήνεγκεν ὑψίστην ὑπηρεσίαν εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν, διότι αὐτὸς ἀνεκάλυψε τὸ ἐν Ἀθήναις Βουλγαρικὸν κομιτᾶτον, τὸ ὁποῖον διάφοροι ἀστυνομίαι καὶ Κυβερνήσεις δὲν εἶχον τοὺς ὀφθαλμοὺς ἀνοικτούς, ἵνα ἀνακαλύψωσι. Λοιπὸν μόνον διὰ τὴν ὑπηρεσίαν του ταύτην τοὐλάχιστον, ἄν ὄχι δι’ ἄλλας, καὶ ἐγὼ νομίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις, πολιτικῶς φερομένη, ὀφείλει νὰ διατάξῃ τὴν ἐξακολούθησιν τοῦ χορηγήματος.

§71ΧΑΡ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως εὐαρεστούμενος καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν πίνακα, ἐμφαίνοντα τὰ ποσὰ, τὰ ὁποῖα ἐδαπανήθησαν ἀπὸ τοῦ 1899 μέχρι σήμερον πρὸς κατασκευὴν διαφόρων ἔργων ὁδοποιίας ἐν τῷ νομῷ Κερκύρας. Θὰ χρησιμεύσῃ ὁ πίναξ οὗτος εἰς ὅλους ἡμᾶς κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐγκρίσεως εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ ἔργων ὁδοποιίας ἐκ δραχμῶν 4,000,000 περίπου.

§72Γ. ΣΚΛΗΡΟΣ. Καὶ ἐγὼ παρακαλῶ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ ὑποβάλῃ πίνακα, δεικνύοντα πόσα ἐξωδεύθησαν εἰς τὴν ὁδοποιίαν καὶ γεφυροποιΐαν καθ’ ὅλον τὸ Κράτος ἀπὸ τῆς συστάσεως τῶν νέων νομῶν μέχρι σήμερον, χωριστὰ δι’ ἕκαστον νομὸν καὶ ἑκάστην ἐπαρχίαν.

§73ΜΙΧ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Προκειμένου νὰ ἱδρυθῶσιν ὑποκαταστήματά τινα τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, συμφώνως τῇ μεταξὺ τοῦ Δημοσίου καὶ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος καταρτισθείσῃ καὶ νομίμως κυρωθείσῃ συμβάσει, παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸν νὰ συστήσῃ εἰς τὴν Διοίκησιν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ἵνα κατὰ προτίμησιν ἱδρύσῃ τοιοῦτον ὑποκατάστημα ἐν Κύμῃ, πρωτευούσῃ τῆς ἐπαρχίας Καρυστίας. Ἡ ἵδρυσις πιστωτικοῦ ἱδρύματος ἐν μιᾷ τόσον εὐρείᾳ καὶ πυκνῶς κατοικουμένῃ ἐπαρχίᾳ θέλει ἐξυπηρετήσει οὐ μόνον τὰ συμφέροντα τῶν κατοίκων, ἀλλὰ πρὸ παντὸς καὶ τὰ τῆς ἰδίας Τραπέζης, διότι καὶ τὰ κεφάλαια αὑτῆς θὰ δύναται ἡ Τράπεζα ἀσφαλῶς νὰ διαθέτῃ, καὶ ἀγοραπωλησίας συναλλάγματος νὰ κάμνῃ, ἀφοῦ τὰ πλεῖστα τῶν προϊόντων τῆς ἐπαρχίας Καρυστίας, ἰδίᾳ δὲ τὸ ἔλαιον καὶ οἱ οἶνοι αὐτῆς, ἐξάγονται εἰς τὴν ἀλλοδαπήν, καὶ ἡ πώλησις αὐτῶν ἐνεργεῖται πάντοτε διὰ συναλλάγματος, ὅπερ οἱ ἔμποροι καὶ οἱ παραγγελιοδόχοι ἀναγκάζονται νὰ ἀποστέλλωσιν εἰς Ἀθήνας ἢ νὰ μεταφέρωσιν οἱ ἴδιοι, εἰς μεγάλας δαπάνας καὶ κόπους ὑποβαλλόμενοι, ἐλλειπούσης μάλιστα καταλλήλου συγκοινωνίας, ἐνῷ, ὅταν ἱδρυθῇ τοιοῦτον ὑποκατάστημα, καὶ οὗτοι δὲν θὰ ὑφίστανται τοιαύτας ζημίας καὶ ταλαιπωρίας καὶ ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα θὰ δύναται νὰ ἀγοράζῃ ἐπωφελῶς τὰ ἐκ τῆς ἀλλοδαπῆς ἀποστελλόμενα συναλλάγματα. Ὡσαύτως παρακαλῶ τὸν αὐτὸν κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸν νὰ συμπεριλάβῃ ἐν τῷ πίνακι τοῦ ὑποβληθέντος νομοσχεδίου περὶ κατασκευῆς διαφόρων ἔργων ὁδοποιίας καὶ τὴν κατασκευὴν τοῦ ἀπὸ Πλατάνας εἰς Ὀξύλιθον τμήματος τῆς ἐπαρχιακῆς ὁδοῦ Παραλίας Κύμης–Ἀλιβερίου, ἧς ἡ κατασκευὴ ἔχει ἀρχίσει πρὸ πολλοῦ καὶ μένει ἡμιτελής, ἐφ’ ὅσον δὲν κατασκευάζονται καὶ τὰ ὑπολειπόμενα δύο μικρὰ τμήματα, τὸ ἕν ἀπὸ Πλατάνας εἰς Ὀξύλιθον καὶ τὸ ἕτερον ἀπὸ Ὀξυλίθου εἰς Αὐλωνάριον. Ἡ κατασκευὴ τοῦ πρώτου τμήματος εἶχε πρὸ πολλοῦ μελετηθῆ καὶ ἀποφασισθῆ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Γόρτυνος πολιτευτοῦ, ἥτις ἐν τῷ περὶ κατασκευῆς διαφόρων ἔργων ὁδοποιίας κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ὑποβληθέντι εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχεδίῳ τῆς εἶχεν ἀναγράψει αὐτὴν ἐκ τῶν πρώτων, ὡς καὶ τὴν ἀνάλογον πίστωσιν πρὸς ἐκτέλεσιν ἐκ δραχμῶν 65,000, καὶ σπουδαίως ἐσκέπτετο διὰ τὴν πραγματοποίησιν αὐτῆς ὡς καὶ τῶν ἄλλων ἔργων, τῶν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ἐκείνῳ συμπεριλαμβανομένων, καθόσον διὰ τῶν οἰκονομιῶν, ἃς ἐζήτει νὰ πραγματοποιήσῃ, θὰ ὑπῆρχε τὸ ἀπαιτούμενον χρῆμα πρὸς ἐκτέλεσιν τῶν ὡς εἴρηται ἔργων, ἐν οἷς συμπεριελαμβάνοντο καὶ τὰ δύο ἀναγκαιότερα, τὰ ἐξυπηρετοῦντα τὴν συγκοινωνίαν τῆς ἐπαρχίας, ἣν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀντιπροσωπεύω, τμήματα, τὸ τῆς Πλατάνας– Ὀξυλίθου καὶ τὸ Ἀλιβερίου–Βάθειας. Ἀλλ’ ἡ ἐνεστῶσα Κυβέρνησις, ἐνῷ ὑπέβαλεν ἕνα προϋπολογισμὸν ἐξωγκωμένον, ἀφορῶντα κατασκευὴν ἔργων, ἀπαιτοῦσαν δαπάνην ἓξ ἑκατομμυρίων, δὲν εὐηρεστήθη νὰ συμπεριλάβῃ καὶ τὸ προμνημονευθὲν τμῆμα Πλατάνας–Ὀξυλίθου, παρακρατήσασα τὴν κατασκευὴν τούτου καὶ ἄλλων ἔργων ἕνεκα λόγων κομματικοῦ συμφέροντος. Μολονότι δὲν ἐλπίζω ὅτι δύναται νὰ πραγματοποιηθῇ ἔστω καὶ ἓν τῶν ἐν τῷ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ὑποβληθέντι νομοσχεδίῳ ἔργων, ἐλλείψει χρημάτων, ἀφοῦ καὶ ἄνευ τῶν ἀπαιτουμένων πρὸς κατασκευὴν τῶν ἔργων τούτων δαπανῶν ὁ Προϋπολογισμὸς θὰ ἔχῃ κολοσσιαῖα ἐλλείμματα, μὴ ἐπιτρέποντα τοιαύτας γενναιοδωρίας, ἐν τούτοις ἂς εὐαρεστηθῇ ἡ Κυβέρνησις νὰ συμπεριλάβῃ καὶ τὴν κατασκευὴν τοῦ προειρημένου τμήματος, ὅπως ᾖ καὶ τοῦτο ἐγκεκριμένον ὑπὸ τῆς Βουλῆς, καὶ ὅταν ἔλθῃ ὁ κατάλληλος χρόνος, — ὅστις μόνον, ὅταν ἐπενεχθῶσι σοβαραὶ οἰκονομίαι εἰς τὰς ἄλλας περιττὰς δαπάνας τοῦ Κράτους, θὰ ἐπέλθῃ, — ἂς πραγματοποιηθῇ καὶ ἡ ἐκτέλεσις αὐτοῦ. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ ἐφιστῶ καὶ αὖθις τὴν προσοχὴν τοῦ αὐτοῦ κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργοῦ ἐπὶ τοῦ νομάρχου Εὐβοίας Καπιτσίνη, ὁ ὁποῖος κατέστη, ὡς καὶ ἄλλοτε εἶπον, ἀληθὴς μάστιξ τοῦ νομοῦ ὁλοκλήρου. Καθ’ ἑκάστην λαμβάνω ἐπιστολὰς διαφόρων δημάρχων τοῦ νομοῦ, ἰδίᾳ δὲ τῆς ἐπαρχίας Καρυστίας, παραπονουμένων διὰ τὴν πρὸς αὐτοὺς ἀπρεπεστάτην συμπεριφορὰν καὶ τὴν ἀτάσθαλον διοίκησίν του· λόγου χάριν οἱ δήμαρχοι Κυμαίων, Καρυστίων, Μαρμαρίου κλπ. παραπονοῦνται διὰ τὴν μὴ ἔγκρισιν τῶν πρὸ ἓξ μηνῶν ὑποβληθέντων αὐτῷ προϋπολογισμῶν τῶν δήμων των· ὁ δήμαρχος Σκυρίων αἰτιᾶται αὐτοῦ διὰ τὴν μὴ ἔγκρισιν πολλῶν ψηφισμάτων τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Σκύρου, ἰδίᾳ δὲ τῶν ἀφορώντων τὴν ἔγκρισιν δημοπρασίας κατασκευῆς ὑδραγωγείου, οὗτινος ἔχει ἡ πόλις ἀνάγκην ἰδίᾳ κατὰ τοὺς θερινοὺς μῆνας, — διότι μετὰ τὴν παρέλευσιν αὐτῶν οἱ ὑετοὶ τοῦ φθινοπώρου δίδουσι τὸ ἀναγκαιοῦν ὕδωρ εἰς τὴν πόλιν, — τὴν ἔγκρισιν ἑτέρου ψηφίσματος, ἀφορῶντος τὴν ἐπισκευὴν τῶν διὰ τὴν συγκομιδὴν τῶν καρπῶν των χρησίμων ὁδῶν δι’ ἡμερομισθίων, κλπ. Ἐκτὸς δὲ τούτων ὁ νομάρχης οὗτος ἐσχάτως ὅλως αὐθαιρέτως ἀντικατέστησε τοὺς ἀγροφύλακας πολλῶν χωρίων ἄνευ ἐκπληρώσεως τῶν νομίμων διατυπώσεων. Μετὰ λύπης δὲ παρατηρῶ ὅτι, ἀντὶ νὰ ἀπολυθῇ ὁ νομάρχης οὗτος διὰ τὰς ἐκνόμους ἐνεργείας του, ἐπὶ τοσοῦτον προστατεύεται, ὥστε καὶ ἀνώτερα καθήκοντα, ἀναγόμενα μόνον εἰς τὴν ἐνέργειαν τοῦ προϊσταμένου του Ὑπουργοῦ ἐκτελεῖ, καὶ οὗτος τὰ ἐγκρίνει. Πρὸ μηνὸς περίπου ἀπέβαλε τὸν γραμματέα τῆς Νομαρχίας Γεωργουσόπουλον, καὶ ἔκτοτε δὲν ἐδέχθη τοῦτον εἰς τὴν Νομαρχίαν, ὁ δὲ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀντὶ νὰ ἀπολύσῃ τὸν ἰδιοποιηθέντα ἀνώτερα δικαιώματα νομάρχην, μετέθεσε πρὸς ἱκανοποίησίν του τὸν εἰρημένον γραμματέα εἰς τὸ δυτικώτερον μέρος τῆς Ἑλλάδος, εἰς Μεσολόγγιον, νομίζω! Τὰς ἐπερωτήσεις καὶ συστάσεις μου ταύτας καταθέτω καὶ ἐγγράφως, ἐλπίζω δ’ ὅτι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν θὰ λάβῃ αὐτὰς ὑπ’ ὄψιν.

§74ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῶν ἀγροφυλάκων ἐνθυμοῦμαι ὅτι, ὅτε ἐγένετο λόγος, ὅτι ἄνευ νομίμου λόγου ἀπηλλάγησαν ἀγροφύλακες καὶ διωρίσθησαν ἄλλοι, οἵτινες χωρὶς νὰ ὑπηρετήσωσι ποσῶς ἐννοοῦσι νὰ εἰσπράξωσι τὰ δικαιώματα τῶν ὑπηρετησάντων, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἠγανάκτησε, καὶ ὑπεσχέθη εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι παραχρῆμα θὰ διατάξῃ τὰς ἁρμοδίας διοικητικὰς καὶ τὰς ἀστυνομικὰς ἀρχὰς νὰ διορθώσωσι τὸ ἀδίκημα, εἰς τὸ ὁποῖον ὑπέπεσαν. Ἐγὼ ἡσύχασα, καὶ ἐνόμιζον ὅτι ἐστάλη τοιαύτη διαταγή, καὶ ὅτι ἤθελεν ἐκτελεσθῆ. Ἀλλὰ δυστυχῶς εἶμαι εἰς θέσιν νὰ πληροφορήσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι, προκειμένου περὶ τοῦ νομοῦ Ἀρκαδίας, καὶ ἰδίᾳ τῆς ἐπαρχίας μου, ἡ διαταγή, ἂν ἐστάλη τοιαύτη, δὲν ἐξετελέσθη· οἱ ἀγροφύλακες δὲν ἀπελύθησαν, καὶ εἰσπράττουσι τὰ δικαιώματα τῶν ἐργασθέντων. Νομίζετε ὅτι τοῦτο εἶναι ὀρθόν; Ἐὰν νομίζητε ὅτι δὲν εἶναι ὀρθόν, ὅτι γίνεται ἀδίκημα, τότε πρέπει ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ ἄρῃ τὸ ἀδίκημα, διότι δὲν πιστεύω νὰ φρονῇ ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἦναι σεβασταὶ αἱ διαταγαί του ἀπὸ τὰς διαφόρους διοικητικὰς ἀρχάς.

§75Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν εἶχον ὑποβάλει ἐπερώτησιν ἢ μᾶλλον σύστασιν πρὸς τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, δι’ ἧς ἀπεδείκνυον ἐκ τῆς ἀναγνώσεως καὶ ἀναλύσεως τοῦ σχετικοῦ νόμου, ὅτι ὅλως παρανόμως ἐδέχθη εἰς τὸν διαγωνισμὸν διὰ τὴν θέσιν ἐπιμελητοῦ τοῦ χημικοῦ ἐργαστηρίου τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν ἕνα ἐκ τῶν τριῶν, οἵτινες δι’ ἀναφορᾶς των ἐζήτησαν νὰ διαγωνισθῶσι...

§76Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Μοὶ ἐπιτρέπετε, διὰ νὰ μὴ χάνωμεν καιρόν; Λαβὼν ἀφορμὴν ἐκ τῶν παρατηρήσεών σας προέβαλον εἰς τὸ Νομικὸν Συμβούλιον τὸ ζήτημα. Σήμερον εἴμεθα μακρὰν ἀπὸ τὴν ἡμέραν τοῦ διαγωνισμοῦ. Βεβαίως, ἐὰν ἡ γνώμη τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου συμφωνῇ μὲ τὴν γνώμην ὑμῶν, τὸ περὶ οὗ πρόκειται πρόσωπον θ’ ἀποκλεισθῇ τοῦ διαγωνισμοῦ.

§77Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Ἡ ἡμέρα, κατὰ τὴν ὁποίαν πρόκειται νὰ γείνῃ ὁ διαγωνισμός, δὲν ἀπέχει, κύριε Ὑπουργέ, πολύ. Ἡ ἡμέρα εἶναι ἡ προσεχὴς Δευτέρα.

§78Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀδιάφορον. Αὔριον θὰ λάβω ἀπόφασιν, καὶ αὔριον θὰ σᾶς εἴπω.

§79Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Ὥστε αὔριον θὰ ἔχω τὴν ἀπάντησίν σας.

§80Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα.

§81Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Καὶ μίαν ἑτέραν παράκλησιν ἔχω...

§82Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Νὰ μεταβῶμεν, διὰ νὰ φάγωμεν.

§83Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Νὰ μεταβῆτε νὰ φάγητε, κύριε Καραπάνε.

§84Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν ζητῶ τὴν ἄδειάν σας (θόρυβος).

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι Βουλευταὶ, κάμετε ἡσυχίαν, παρακαλῶ...

§86Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, διακόπτομεν πάντοτε τακτικῶς εἰς τὰς 8½.

§87Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Εὑρισκόμεθα εἰς τὴν τελευταίαν συνεδρίασιν.

§88Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Διατί εὑρισκόμεθα εἰς τὴν τελευταίαν; Διακόπτομεν πάντοτε εἰς τὰς 8½. Εἶναι ἄλλοι, οἱ ὁποῖοι θέλουσι νὰ ὁμιλήσωσι διὰ μακρῶν. Οὔτε ὑμᾶς ὠφελεῖ αὐτὴ ἡ ἐπιβολή.

§89Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ἀδιαφορῶ ἐγώ.

§90Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὰ δικαιώματα τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς δὲν μεταβιβάζονται εἰς τὸν Ἔφορον τῆς Βιβλιοθήκης.

§91Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Δὲν εἶμαι Ἔφορος τῆς Βιβλιοθήκης, εἶμαι Βουλευτής.

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μελισσηνὸς ἐπιθυμεῖ νὰ ὁμιλήσῃ.

§93Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Ἤκουσα ἀπὸ στόματός τινος ἐκφερόμενον ὅτι πρόκειται περὶ κωλυσιεργίας...

§94ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐκ δεξιῶν). Τί λόγος!

§95Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Εἶναι ἐντροπὴ νὰ καθήμεθα ἐδῶ εἰς τοιαύτην ἐποχήν!

§96Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Δὲν ἐννοεῖτε ὅτι ἡ τακτικὴ Σύνοδος ἔληξε νομίμως καὶ συνταγματικῶς τὴν 10 Ἰουνίου; Τρεῖς συνεδριάσεις ἔχομεν κάμει ἀπὸ τὴν ἔκτακτον Σύνοδον.

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ νὰ λείψωσιν αὗται αἱ διακοπαὶ, καὶ νὰ εἰσέλθητε εἰς τὸ θέμα σας.

§98Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Σᾶς βεβαιῶ, ὅτι δὲν κάμνετε τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ ἐπιβραδύνητε τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ σταφιδικοῦ νομοσχεδίου.

§99ΦΩΝΑΙ (δεξιόθεν). Μάλιστα! μάλιστα!

§100Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Λοιπὸν ἐξακολουθήσατε νὰ διακόπτητε! Σᾶς βεβαιῶ, κύριοι συνάδελφοι, ἐπὶ τῷ λόγῳ τῆς τιμῆς μου, ὅτι ὑπὲρ πάντα ἄλλον ἐπιθυμῶ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ σταφιδικοῦ νομοσχεδίου.

§101Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Μάλιστα! μάλιστα!

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Βουλευτὰ, τὸν διδάσκαλον θὰ κάμητε ἐδῶ;

§103Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Δὲν θὰ δώσω ἐξήγησιν εἰς κανένα, διότι κανένα δὲν θεωρῶ ὑπέρτερον ἐμοῦ, ἀλλὰ δίδω ταύτην, διότι πιθανὸν νὰ μεταδοθῶσι παραμεμορφωμένοι οἱ λόγοι μου εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου, καὶ δὲν κρύπτω ὅτι τὰ εἰσοδήματά μου ἀπὸ τῆς σταφίδος προέρχονται, ἀλλὰ δὲν παύω καὶ ἀπὸ τοῦ νὰ συναισθάνωμαι τὰ καθήκοντα, τὰ ὁποῖα ἔχω. Ὑπεβλήθησαν ἐπερωτήσεις σοβαραὶ ὑπ’ ἐμοῦ, εἰς τὰς ὁποίας δὲν ἔλαβον ἀπάντησιν. Εἶπον, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ἐπανειλημμένως παρεκάλεσα τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ προσκομίσῃ τὰ διάφορα ἔγγραφα τῆς ἀγορᾶς τοῦ χάρτου τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τῶν διαφόρων ὑπηρεσιῶν. Ὑπεσχέθη ἐπανειλημμένως ὁ κ. Ὑπουργὸς, ὅτι θὰ καταθέσῃ τὰ ἔγγραφα ταῦτα, ἀλλὰ δὲν τὰ κατέθεσεν.

§104Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπάρχουσιν ἐδῶ.

§105Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Λοιπὸν διατὶ δὲν τὰ καταθέτετε;

§106Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν μοὶ ἐδόθη καιρός.

§107Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Ἠθέλετε νὰ γείνω μάντις, ὅτι τὰ ἐφέρατε;

§108Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Εὐθὺς, ὡς δοθῇ εὐκαιρία, θὰ τὰ καταθέσω.

§109Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Ὅταν θὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν;

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνέμενε νὰ τελειώσωσιν αἱ ἐπερωτήσεις.

§111Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Ἀνέμενε νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι.

§113Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Ἂν ἦναι κανονικὸν αὐτὸ, δὲν γνωρίζω. Καταθέσατέ τα, κύριε Ὑπουργὲ, διότι θὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου, διότι ἡ γνώμη μου εἶναι, ὅτι ἡ ὑπόθεσις αὕτη χρήζει ἐλέγχου.

§114Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχετε δικαίωμα νὰ ἐνασκήσητε τὸν ἔλεγχόν σας ὡς οἷόν τε τάχιον.

§115Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Ὁ ἀξιότιμος ἐκ Ζακύνθου Βουλευτὴς, ὁ ὁποῖος ἐπιτίθεται κατὰ τοῦ σεβαστοῦ Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν διὰ τὸ ζήτημα τοῦ ἐπιμελητοῦ τοῦ χημικοῦ ἐργαστηρίου ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Οἰκονομικῶν, δὲν ἔχει δίκαιον. Διότι εἶμαι ἐγὼ ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ὑπέβαλον τὴν τροπολογίαν εἶχον ὑποβάλει τροπολογίαν, διὰ τῆς ὁποίας ἐδίδετο τὸ δικαίωμα νὰ διαγωνίζωνται διὰ τὴν θέσιν τοῦ ἐπιμελητοῦ τοῦ χημικοῦ ἐργαστηρίου καὶ οἱ τελειόφοιτοι τῆς Βιομηχανικῆς Ἀκαδημίας καθὼς καὶ οἱ ἔχοντες δίπλωμα τῆς Σχολῆς τῆς Γενεύης.

§116ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Δὲν ἔγεινε δεκτή.

§117Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Ἐγένετο δεκτή· ἐὰν δὲ ἀνατρέξητε καὶ εἰς τὰ ἐπίσημα πρακτικὰ καὶ εἰς τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικὰ, θέλετε ἴδει, ὅτι ἐγένετο δεκτή. Ἂν δὲ νομίμως ἢ παρανόμως ἔχει δίπλωμα ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ διαγωνισθῇ, τοῦτο εἶναι ζήτημα δικαστικόν· νὰ καταγγελθῇ ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος τὸν ἐφωδίασε μὲ αὐτὸ τὸ δίπλωμα. Νομίζω λοιπόν, ὅτι δὲν ἔχει δίκαιον ὁ κ. συνάδελφος.

§118Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς, ὅτι θὰ ἐρωτήσῃ τὸ Νομικὸν Συμβούλιον.

§120Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Ὁ ἀξιότιμος κ. ἐκ Σύρου συνάδελφος ὑπέπεσεν εἰς μίαν ἀνακρίβειαν, εἰπὼν ὅτι ὑπέβαλε τροπολογίαν καθ’ ἣν ἡμέραν ἐψηφίζομεν τὸν νόμον, καὶ ὅτι αὕτη ἔγεινε δεκτή. Ὄχι μόνον ἡ τροπολογία τοῦ κ. συναδέλφου δὲν ἔγεινε δεκτή, διότι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γείνῃ δεκτή, —καὶ θὰ σᾶς εἴπω διατὶ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γείνῃ δεκτή, —ἀλλὰ καὶ ἡ τροπολογία τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ ἐκ Μεσολογγίου, ἡ ὁποία ἀφεώρα τοὺς διπλωματούχους τῆς Φαρμακευτικῆς Σχολῆς, ἀπερρίφθη. Καὶ γνωρίζετε ὅτι εἰς τὴν Φαρμακευτικὴν Σχολὴν διδάσκεται ἡ γενικὴ καὶ ἡ εἰδικὴ χημεία. Καὶ ἐν τούτοις, ἐνῷ ἐπρόκειτο περὶ ἐπιστημόνων, ἡ τροπολογία ἀπερρίφθη. Πῶς ἦτο δυνατὸν λοιπὸν νὰ γείνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία τοῦ κ. Βουλευτοῦ Σύρου, ἡ ὁποία, τίποτε ὀλιγώτερον, παρὰ ἀφομοιοῖ τοὺς διπλωματούχους τῆς Ἐμπορικῆς Ἀκαδημίας τοῦ Ρουσοπούλου πρὸς τοὺς διπλωματούχους τῶν Φυσικῶν Ἐπιστημῶν τοῦ ἡμετέρου Πανεπιστημίου; Οἱ ἀπόφοιτοι τοῦ Ἑλληνικοῦ Σχολείου, φοιτῶντες ἐπὶ δύο καὶ μόνον ἔτη εἰς τὴν Σχολὴν τοῦ Ρουσοπούλου, λαμβάνουσι δίπλωμα τῆς Σχολῆς ταύτης· οἱ διπλωματούχοι τῆς Φαρμακευτικῆς φοιτῶσι τέσσαρα ἔτη εἰς τὸ Γυμνάσιον καὶ πέντε ἔτη εἰς τὸ Πανεπιστήμιον, τὸ ὅλον ἐννέα ἔτη, κύριε Πρόεδρε. Εἶναι δυνατὸν τὰ δύο ἔτη τῆς φοιτήσεως ἐν τῇ Σχολῇ τοῦ Ρουσοπούλου νὰ ἰσοδυναμῶσι πρὸς ἐννεαετεῖς σπουδὰς ἐν τῷ Γυμνασίῳ καὶ τῷ Πανεπιστημίῳ; Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου τὸ ῥητὸν γράμμα τοῦ νόμου τί λέγει; Λέγει, ὅτι πρέπει ἡ Σχολὴ νὰ ἦναι ἀνεγνωρισμένη, καὶ διὰ νὰ ἦναι ἀνεγνωρισμένη, πρέπει οἱ καθηγηταὶ νὰ διορίζωνται τῇ ἐγκρίσει τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας, πρέπει τὸ πρόγραμμα νὰ ἀναγνωρίζηται ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας, πρέπει νὰ ὁρίζηται κατὰ τὰς ἐξετάσεις ἐπιτροπὴ καταρτιζομένη ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας. Εἰς ταῦτα προέβη ποτὲ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας; Ἐρωτῶ αὐτόν: εἶναι ἀνεγνωρισμένη, κύριε Ὑπουργὲ, ἡ Σχολὴ Ρουσοπούλου ὑπὸ τῆς Πολιτείας, ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως;

§121ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Εἶναι ἀνεγνωρισμένη, ἀλλ’ ὑπὸ ἄλλον τύπον. Οὔτε ἀναγνωρίζει ἡ Πολιτεία, ὅπως ὑμεῖς διατείνεσθε, Σχολὰς, εἰς τὰς ὁποίας διορίζει τοὺς καθηγητὰς, ἐπιτροπὰς, καὶ ὅσα ἀνεφέρατε πρὸ μικροῦ.

§122Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Ὥστε εἶσθε σύμφωνος πρὸς ἐμέ. Εἰπέτε μοι, παρακαλῶ, ἐξετάσεις ἔγειναν κατ’ αὐτάς. Ποίαν ἐπιτροπὴν διωρίσατε, ὅπως παραστῇ; Ποῖον εἶναι τὸ πρόγραμμα τῆς Σχολῆς, τὸ ὁποῖον ἀνεγνωρίσατε; Ποῖον τὸ πρόγραμμα καὶ τῶν διδασκάλων καὶ τῶν καθηγητῶν, οἱ ὁποῖοι διδάσκουσιν;

§123Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Μὲ τί δίπλωμα τῆς δημοσίας Σχολῆς ἀντιστοιχεῖ τὸ δίπλωμα τῆς Βιομηχανικῆς Ἀκαδημίας; Ὅταν ὑπάρχωσιν Ἐμπορικαὶ Σχολαὶ δημόσιαι, δὲν εἶναι πρέπον νὰ γίνωνται τοιαῦται ῥεκλάμαι δι’ ἰδιωτικὰς Σχολάς.

§124Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Εἶναι κανονικὸν αὐτὸ, τὸ ὁποῖον γίνεται, κύριε Πρόεδρε;

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι κανονικὸν, ἀλλ’ εἴμεθα περὶ τὸ τέλος τῆς συνεδριάσεως.

§126Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Ἑπομένως οὐ μόνον ἀντικρούω τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Σύρου, ἀλλὰ καὶ ἐπιμένω, ὅτι, ἐὰν γείνῃ δεκτὸν εἰς τὸν διαγωνισμὸν τὸ πρόσωπον ἐκεῖνο, τὸ γνωστὸν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν, τοῦτο θὰ ἦναι παράνομον, διότι ῥητῶς ἀποκλείεται ἐκ τοῦ διαγωνισμοῦ τὸ πρόσωπον ἐκεῖνο, ὡς μὴ ἔχον τὰ ἀπαιτούμενα ὑπὸ τοῦ νόμου προσόντα.

§127Λ. ΜΠΕΛΛΟΣ. Καὶ ἂν ἀριστεύσῃ;

§128ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Εἶναι, Κύριοι, ἀνήκουστον νὰ βλέπωμεν καταδολιευομένους νόμους ψηφισθέντας μόλις χθές! Πῶς γίνεται δεκτὸς εἰς διαγωνισμὸν νέος μὴ ἔχων τὰ προσόντα, τὰ ὁποῖα ἀπαιτεῖ ὁ νόμος, τὸν ὁποῖον χθὲς, λέγω, ἐψηφίσαμεν;

§129Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Ἔχει ἄλλα προσόντα!

§130ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ἤκουσα ὅτι ἔχει τὸ προσὸν τῆς συγγενείας, ἀλλὰ τοῦτο δὲν ἀναγράφεται ἐν τῷ νόμῳ. Ἐὰν ἐν τῷ νόμῳ ἀνεγράφετο καὶ τὸ προσὸν, ὅτι οἱ συγγενεῖς τῶν Ὑπουργῶν δύνανται νὰ διαγωνίζωνται καὶ νὰ καταλαμβάνωσι τὰς θέσεις ταύτας, οὐδεὶς θὰ εἶχεν ἀντίρρησιν. Ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον ἐν τῷ νόμῳ ἀναγράφονται προσόντα ὡρισμένα, δὲν δύναται ἡ ἐπιτροπὴ, τὴν ὁποίαν διορίζει ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ δέχηται εἰς διαγωνισμὸν πρόσωπον, τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει τὰ προσόντα ταῦτα. Καὶ λέγεται μάλιστα, ὅτι αὐτὸ ἀκριβῶς τὸ πρόσωπον, τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει τὰ προσόντα, ἀλλὰ τὸ ὁποῖον ἔχει μόνον τὸ προσὸν τῆς συγγενείας, εἶναι προωρισμένον νὰ καταλάβῃ τὴν θέσιν ταύτην. Εἶναι φρικῶδες, Κύριοι, νὰ παριστάμεθα ἀπέναντι τοιούτου φαινομένου. Τίς ὁ λόγος πλέον νὰ ψηφίζωμεν νόμους; τίς ὁ λόγος νὰ ζητῶμεν προσόντα παρὰ τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, ὅταν ταῦτα τίθενται ἐκποδὼν χάριν προσωπικῶν λόγων; Συνιστῶ λοιπὸν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἀναστείλῃ τὴν ἐνέργειαν τῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία ἐδέχθη τὸ πρόσωπον, περὶ τοῦ ὁποίου ὁ ἔντιμος ἐκ Ζακύνθου συνάδελφος ὡμίλησε καὶ τὸ ὁποῖον στερεῖται τοῦ νομίμου προσόντος, ἵνα διαγωνισθῇ.

§131Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Δύναμαι νὰ πληροφορήσω τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον ἐκ Γόρτυνος, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν πρὸς οὐδένα τῶν προβαλόντων αἰτήσεις πρὸς διαγωνισμὸν ἔχει συγγένειαν οὐδὲ πόρρωθεν. Ὅτε πρό τινων ἡμερῶν ἐγένετο ἐνταῦθα ἡ παρατήρησις, ὅτι εἷς ἐκ τῶν γενομένων δεκτῶν εἰς τὸν διαγωνισμὸν στερεῖται τῶν ὑπὸ τοῦ νόμου ἀπαιτουμένων προσόντων, εἶπον ὅτι εἰς ἐμὲ ὁ ἁρμόδιος τμηματάρχης προσήγαγε τὸν σχετικὸν φάκελον, πληροφορήσας με, ὅτι τρεῖς ἐκ τῶν προβαλόντων ὑποψηφιότητα ἔχουσι τὰ προσόντα. Συνεπείᾳ δὲ τούτου διέταξα νὰ ἐκδοθῇ πρόσκλησις, ὅπως οἱ τρεῖς οὗτοι προσέλθωσιν εἰς τὸν διαγωνισμόν. Ἀλλὰ κατόπιν τῶν παρατηρήσεων, ὅτι εἷς τῶν ὑποψηφίων δὲν εἶχε τὰ προσόντα, ἀνέθηκα εἰς τὸν Δικαστικὸν Σύμβουλον νὰ ἐξετάσῃ τὸν νόμον καὶ τὰ προσόντα, τὰ ὁποῖα ὁ περὶ οὗ ὁ λόγος ὑποψήφιος προσήγαγε· πρόκειται δὲ αὔριον νὰ ἐκφέρῃ τὴν γνώμην του ὁ Δικαστικὸς Σύμβουλος, καὶ τότε θ’ ἀποφασίσω, ἂν πρέπει νὰ γείνῃ δεκτὸς ἢ ὄχι ὁ εἰρημένος ὑποψήφιος.

§132Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Τὰ ἔγγραφα, κύριε Ὑπουργέ;

§133Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ τὰ καταθέσω μετ’ ὀλίγον.

§134Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Πότε;

§135Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅταν θέλω ἐγώ. Νομίζω ὅτι ἡ ἀπαίτησίς σας ἔχει τι τὸ ὑπερβάλλον.

§136Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀφοῦ τὰ ἔχετε!

§137Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Τὰ ἔχω, ἀλλὰ δὲν νομίζω ὅτι εἶναι ὑποχρεωμένος ὁ Ὑπουργὸς, εὐθὺς ὡς ζητηθῶσι τὰ ἔγγραφα, νὰ τὰ καταθέσῃ.

§138Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Ἐπαναλαμβάνω ὅτι δὲν ἐζητήθη ταύτην τὴν στιγμὴν ὁ φάκελος· ἐζητήθη πρὸ τεσσάρων ἡμερῶν.

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔχει δικαίωμα νὰ ἀναβάλῃ δι’ αὔριον.

§140Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν ἔχῃ λόγους ἀναβολῆς, ἄλλο ζήτημα.

§141Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Οὐδένα λόγον ἔχω.

§142Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω ὅτι εἶναι δικαίωμα τοῦ Ὑπουργοῦ νὰ μὴ καταθέσῃ ἔγγραφα, τῶν ὁποίων ἡ κατάθεσις νομίζει ὅτι δύναται νὰ βλάψῃ συμφέροντα τοῦ Κράτους. Εἶναι ἐπίσης δικαίωμα τοῦ Ὑπουργοῦ, ὁσάκις δὲν ἦναι ἕτοιμα τὰ ἔγγραφα ταῦτα, νὰ εἴπῃ, ὅτι θὰ παραγγείλῃ νὰ ἑτοιμασθῶσι καὶ θὰ ὑποβληθῶσι. Δὲν εἶναι ὅμως δικαίωμα τοῦ Ὑπουργοῦ νὰ λέγῃ ὅτι «ἔχω μὲν ἐδῶ τὰ ἔγγραφα, ἀλλὰ δὲν ἐννοῶ νὰ τὰ καταθέσω εἰς τὴν Βουλήν»...

§143Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶπον ὅτι δὲν θὰ τὰ καταθέσω· εἶπον ὅτι θὰ τὰ καταθέσω ὅταν μοὶ δοθῇ εὐκαιρία.

§144Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. .. Ἢ ὅτι θὰ τὰ καταθέσῃ ὅταν τοῦ ἔλθῃ τὸ κέφι!

§145ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶπεν οὕτω.

§146Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἀφοῦ τὰ ἔγγραφα εἶναι ἕτοιμα, ἀντὶ νὰ χάνωμεν τόσον καιρόν, συζητοῦντες περὶ τῆς καταθέσεως, νὰ τὰ καταθέσητε, διὰ νὰ λάβωσι γνῶσιν οἱ ἐνδιαφερόμενοι.

§147ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ τὰ καταθέσῃ.

§148Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Θέλω νὰ τὰ ἴδω πρῶτον.

§149Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἄλλο ζήτημα.

§150ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διατὶ ἐπιμένετε, Κύριοι;

§151Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Γνωρίζομεν καὶ ἡμεῖς, τί μαρτυροῦσι τὰ ἔγγραφα.

§152Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅταν τὰ καταθέσω, θὰ ἴδητε ὅτι εἴπετε ὑπερβολὰς καὶ ἐκάμετε παραστάσεις οὐχὶ ἀκριβεῖς.

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Εὐταξίας ἔχει τὸν λόγον.

§154ΧΑΡ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐν τῇ πρωτευούσῃ τοῦ δήμου Μακρακώμης τῆς ἐπαρχίας Φθιώτιδος, τὴν ὁποίαν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀντιπροσωπεύω, πρὸ μηνῶν εἶχε διορισθῆ ἑλληνοδιδάσκαλος, τὸν ὁποῖον ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀπέλυσε μετὰ ἕνα μῆνα ἄνευ λόγου, — ἐν τῷ δικαιώματί του βεβαίως, καίτοι δύναται ἡ πρᾶξις αὕτη νὰ θεωρηθῇ παράνομος, διότι δὲν ἠδύνατο ν’ ἀπολυθῇ εἰς τὸ μέσον τοῦ ἔτους. Ἀλλ’ ἀφοῦ ἅπαξ τὸν ἀπέλυσε, διατὶ δὲν ἐφρόντισε μέχρι σήμερον νὰ ἀντικαταστήσῃ αὐτὸν δι’ ἄλλου ἵνα μὴ μένῃ τὸ σχολεῖον ἐκεῖνο ἄνευ διδασκάλου, πρὸς ζημίαν τῶν μαθητῶν;

§155ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Εἶναι διακοπαὶ τώρα.

§156ΧΑΡ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Καὶ πρὸ τῶν διακοπῶν.

§157ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐτελείωσεν ἡ ἐπερώτησίς σας;

§158ΧΑΡ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Δὲν ἀπαντᾷ ὁ κ. Ὑπουργός;

§159ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐξετάσῃ καὶ θ’ ἀπαντήσῃ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις μέχρι τῆς δεκάτης ὥρας. (Γίνεται διακοπὴ ὥρᾳ 8 καὶ 50′ μ. μ. Ἐπαναλαμβάνεται δὲ ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 11 μ. μ., προεδρεύοντος τοῦ ἀντιπροέδρου κ. Α. Πονηροπούλου).

§160ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἡμερησίας διατάξεως ἔχει ὁ κύριος Μπούμπουλης.

§161Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἀναγνωρίζω τὴν σπουδαιότητα τοῦ σταφιδικοῦ νομοσχεδίου καὶ τὸ κατεπεῖγον αὐτοῦ, ἀλλ’ ἤθελον παρακαλέσει τὴν Βουλὴν νὰ προηγηθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ συνομολογήσεως δανείου πρὸς κατασκευὴν πολεμικῶν πλοίων, τὸ ὁποῖον ὑποθέτω ὅτι δὲν θὰ ἔχῃ μεγάλην συζήτησιν.

§162Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Θὰ ἔχῃ μεγάλην συζήτησιν.

§163ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προτείνετε νὰ προταχθῇ τοῦ σταφιδικοῦ νομοσχεδίου τὸ νομοσχέδιον τὸ ἀφορῶν τὴν συνομολόγησιν δανείου πρὸς ναυπήγησιν πολεμικῶν πλοίων;

§164Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Μάλιστα.

§165Λ. ΜΠΕΛΛΟΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις.

§166Ν. ΓΟΥΛΙΜΗΣ. Ἐὰν τὸ νομοσχέδιον ὑπεβλήθη σοβαρῶς, πρέπει ν’ ἀναγνωσθῇ εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν.

§167ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Λίαν σοβαρῶς. Δὲν παίζομεν ἡμεῖς. Ἴσως ἄλλοι συνηθίζουν νὰ παίζουν.

§168Ν. ΓΟΥΛΙΜΗΣ. Τότε ἔπρεπε νὰ κηρυχθῇ κατεπεῖγον καὶ νὰ ψηφισθῇ χθὲς εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν.

§169ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐγὼ τὸ ἐζήτησα, ἀλλ’ ἡ Βουλὴ δὲν ἐδέχθη.

§170ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ μείνῃ ὡς ἔχει ἡ ἡμερησία διάταξις.

§171Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Δηλῶ ὅτι δὲν θὰ περάσῃ τὸ σταφιδικόν, ἐὰν θέλητε νὰ καταστήσητε προσωπικὰ τὰ ζητήματα καὶ ἂν ἐννοῆτε νὰ ἐργάζηται ἡ Βουλὴ ἀπὸ τὸ βράδυ ἕως τὸ πρωῒ μόνον διὰ τὴν σταφίδα.

§172ΠΕΡ. ΜΠΟΥΤΟΣ. Δὲν ἔχετε δίκαιον.

§173Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Δὲν εἶναι προσωπικὸν τὸ ζήτημα.

§174Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Τὸ σταφιδικὸν ζήτημα δὲν συζητεῖται σήμερον μόνον, ὥστε νὰ καταστῇ προσωπικόν· συζητεῖται ἀπὸ δωδεκαετίας, ἔφθασε δὲ εἰς τὸ σημεῖον, καθ’ ὃ πρέπει νὰ τελειώσῃ.

§175ΑΛΕΞ. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Διατὶ ν’ ἀναβληθῇ τὸ ἓν χάριν τοῦ ἑτέρου; Καὶ τὸ ἓν καὶ τὸ ἕτερον θὰ ψηφισθῶσιν· ὥστε δὲν εἶναι ἀνάγκη ν’ ἀναβληθῇ τὸ ἓν χάριν τοῦ ἑτέρου, ἀφοῦ μάλιστα τὸ σταφιδικόν, ὡς ἐλέχθη καὶ ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ Οἰτύλου, εἶναι ὥριμον.

§176Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Καὶ δὲν θὰ ὑπάρξῃ ἀντίρρησις.

§177Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἐὰν δὲν πρόκηται νὰ γείνῃ συζήτησις ἐπ’ αὐτοῦ, δύναμαι νὰ ὑποχωρήσω.

§178Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ὅλοι βεβαίως ἀναγνωρίζομεν τὴν μεγίστην ἀνάγκην, τὴν ἐθνικὴν ἀνάγκην τῆς ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου περὶ ναυπηγήσεως πολεμικῶν πλοίων ἀλλ’ ὡς ὀρθῶς παρετήρησεν ὁ κ. ἐκ Τριφυλίας συνάδελφος, καὶ τὸ σταφιδικὸν θὰ ψηφισθῇ καὶ τὸ περὶ ναυπηγήσεως πολεμικῶν πλοίων. Ὥστε δὲν βλέπω τὸν λόγον, δι’ ὃν σπεύδομεν νὰ ζητῶμεν μεταβολὴν τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§179Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Τὸ σταφιδικὸν εἶναι εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν, ἐνῷ τὸ ἄλλο εἶναι εἰς πρώτην.

§180ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ μεταβληθῇ ἡ ἡμερησία διάταξις...

§181ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν ἐπιμένει ὁ κύριος Μπούμπουλης.

§182ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τίς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου περὶ τῆς εἰς εἶδος ἀποδόσεως τοῦ ἐγγείου φόρου τῆς σταφίδος;

§183Λ. ΜΠΕΛΛΟΣ. Ἐπεθύμουν νὰ ζητήσω πληροφορίας ἐπὶ ἀποριῶν τινων, τὰς ὁποίας ἔχω, ἵνα δυνηθῶ ἐν συνειδήσει νὰ ψηφίσω· ἀλλὰ φειδόμενος τοῦ χρόνου ἐπιφυλάσσομαι νὰ πράξω τοῦτο εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν.

§184Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπορῶ ἀληθῶς καὶ θαυμάζω, ὦ ἄνδρες Βουλευταί, ἐπὶ τῇ στάσει, τὴν ὁποίαν ἐπιτηδεύουσιν οἱ κυβερνῶντες, καθ’ ἣν στιγμὴν συντελεῖται ἡ καταστροφὴ τοῦ οἰκονομικοῦ ἡμῶν οἰκοδομήματος. Ἐνῷ προσπάθεια καταβάλλεται, ἀσεβὴς προσπάθεια, ὅπως ἀποσπασθῇ βιαίως εἷς τῶν ἀκρογωνιαίων λίθων, ἐφ’ ὧν στηρίζονται τὰ οἰκονομικὰ τῆς χώρας, οἱ κυβερνῶντες τὸ Κράτος οὐ μόνον δὲν ἀντιδρῶσιν, οὐ μόνον δὲν διαμαρτύρονται, ἀλλὰ καὶ προθυμοποιοῦνται νὰ τείνωσιν ἀρωγὸν χεῖρα εἰς τὴν ἀπόσπασιν ταύτην, νὰ διευκολύνωσι τὸ κατακρήμνισμα. Ὁμολογῶ, ὅτι δὲν ἀναγνωρίζω πλέον σώφρονας κυβερνήτας σωφρονούσης χώρας, ὁμολογῶ, ὅτι δὲν ἀναγνωρίζω πλέον καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν. Καὶ εἶχε δίκαιον, πολὺ δίκαιον ὁ κ. ἐκ Παροναξίας συνάδελφος, ὁ καὶ εἰσηγητὴς τῆς πλειονοψηφίας τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ Προϋπολογισμοῦ, ὁ ὁποῖος ἔλεγε προχθές, ὅτι κακῶς καὶ ἀπροσέκτως ἄλλοτε ὠνόμασα φορομανῆ τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως. Εἶχε δίκαιον, διότι ὁμολογῶ, ὅτι δὲν εἶναι φορομανὴς ἡ πολιτικὴ τῶν κυβερνώντων σήμερον, ἀλλὰ τοὐναντίον πολιτικὴ τῆς ἀπαλλαγῆς ἀπὸ τῶν φόρων. Ἐγώ, ὅτε πρὸ μηνῶν ὠνόμασα φορομανῆ τὴν πολιτικὴν τῶν κυβερνώντων σήμερον, ἀπέβλεπον εἰς τὸ πολιτικὸν πρόγραμμα αὐτῶν, τὸ ὁποῖον ἀνέπτυξαν καὶ ὁ κύριος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, καθ’ ἣν ἡμέραν εἰσῆγον τὸν Προϋπολογισμὸν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Εἰσήγαγον Προϋπολογισμὸν συνήθη, Προϋπολογισμὸν τυπικόν, ἀλλὰ ὑπέβαλον συγχρόνως καὶ σωρείαν νομοσχεδίων φορολογικῶν, διὰ τῶν ὁποίων ἀνελάμβανον νὰ πείσωσιν ἡμᾶς, ὅτι ἔπρεπε νὰ συναινέσωμεν νὰ εἰσπραχθῶσι περιπλέον παρὰ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ 17,000,000 δραχμαὶ ἐκ φόρων χάριν μελλόντων καὶ μεγάλων ἐθνικῶν σκοπῶν...

§185Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Πρέπει νὰ ἦναι ἐντὸς τοῦ θέματος ὁ κ. Βουλευτής.

§186ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ἐντὸς τοῦ θέματος.

§187Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰσήγαγον 17 ὅλα νομοσχέδια φορολογικά, ἵνα παραστήσωσιν, ὅτι πρέπει νὰ στερεώσωμεν οἰκονομικὰ εὔρωστα, ὥστε νὰ ἤμεθα ἀληθῶς εἰς θέσιν νὰ πραγματοποιήσωμεν πρόγραμμα ἐθνικόν, πρόγραμμα στρατιωτικῆς καὶ ναυτικῆς συντάξεως τῆς χώρας. Τότε ἡ πολιτικὴ ἐκείνη ἐφαίνετο εἰς ἐμὲ καὶ ἦτο ἀληθῶς φορομανής, διότι φορομανία ἀξία ἐπικρίσεως καὶ ἀποδοκιμασίας ἦτο νὰ θελήσωμεν διὰ μιᾶς ν’ αὐξήσωμεν τὰ βάρη τοῦ πενομένου, τοῦ δυσπραγοῦντος Ἑλληνικοῦ λαοῦ κατὰ δραχμὰς 17,000,000 ἐπὶ πλέον διὰ τῶν 17 φορολογικῶν νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα εἰσήγαγον οἱ Ὑπουργοὶ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, καὶ διὰ τῶν ὁποίων τὰ πάντα ἔμελλον νὰ φορολογήσουν, ἐκτὸς τοῦ ἀέρος. Οἱ Λευῖται εὔχονται εἰς τοὺς χριστιανοὺς οἰκογενειάρχας νὰ ἐμπλησθῶσιν οἱ οἶκοι αὐτῶν καὶ σίτου καὶ οἴνου καὶ ἐλαίου, καὶ βλαστοὺς ν’ ἀποκτήσωσιν εὐθαλεῖς, νεόφυτα ἐλαιῶν κύκλῳ τῆς τραπέζης. Ἀλλ’ ὁ λέβης ὁ οἰκονομικὸς τοῦ κ. ἐκ Παρνασσίδος Ὑπουργοῦ ἐφαίνετο ἕτοιμος νὰ καταβροχθίσῃ καὶ τὸ ἔλαιον καὶ τὸν σῖτον καὶ τὸν οἶνον τῶν Ἑλλήνων οἰκογενειαρχῶν, καὶ ἔμελλε νὰ περιαγάγῃ αὐτοὺς εἰς τοιαύτην θέσιν, ὥστε νὰ καταρῶνται τὴν ὥραν καὶ τὴν στιγμήν, καθ’ ἣν ἀπέκτησαν οὐ μόνον θήλεα, ἀλλὰ καὶ ἄρρενα τέκνα, διότι καὶ ταῦτα ἤθελε νὰ φορολογήσῃ διὰ 10 δραχμῶν ἐτησίως ἕκαστον, ἀπὸ τῆς ἡλικίας τοῦ 18 ἔτους μέχρι τοῦ 60. Τοιοῦτον ἦτο τὸ πρόγραμμα τοῦ Ὑπουργείου, πρόγραμμα καθαρᾶς φορομανίας, καθόσον ἀθρόα ἐπεβάλλετο φορολογία ἐπὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, φορολογία ἐπὶ τοῦ οἴνου, ἐπὶ τοῦ σίτου, ἐπὶ τῆς κεφαλῆς παντὸς ἄρρενος ἄγοντος ἡλικίαν 18–60 ἐτῶν, ἐπὶ τῶν βοσκῶν, ἐπὶ τῆς ζακχάρεως, ἐπὶ τῶν οἰκοδομῶν, τῶν ἐπιτηδευμάτων, τοῦ ἠλεκτρικοῦ ῥεύματος καὶ τοῦ ἀεριόφωτος, ἐπὶ τῶν προξενικῶν τελῶν, ἐπὶ τῶν διδακτικῶν βιβλίων, ἐπὶ τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν, ἐπὶ τῶν τελωνιακῶν δασμῶν καὶ ὅσων ἄλλων, τὰ ὁποῖα ἀδυνατῶ προχείρως νὰ ἀναφέρω. Ἀλλὰ σήμερον, ἐρωτῶ ὑμᾶς, ἡ πολιτική, τὴν ὁποίαν μετέρχεσθε, δὲν εἶναι πολιτική, δι’ ἧς πρόκειται, ἀντιθέτως πρὸς τὸ πρόγραμμα ὑμῶν, ν’ ἀπαλλάξωμεν τῆς φορολογίας κατὰ μέγα ποσὸν τοὺς φορολογουμένους, καὶ νὰ καταστρέψωμεν οὕτω τὸ οἰκοδόμημα ἡμῶν τὸ οἰκονομικὸν ἄρδην καὶ ἐκ θεμελίων; Εἶναι πολιτικὴ ἀξία τῆς ἐπιδοκιμασίας τῆς Βουλῆς, πολιτικὴ ἀνταποκρινομένη εἰς τὸ πρόγραμμα τὸ ἐν ἀρχῇ τῆς τακτικῆς Συνόδου ἀναπτυχθὲν ἐνώπιον ἡμῶν, τοῦτο τὸ ὁποῖον ζητεῖτε διὰ τοῦ σταφιδικοῦ νομοσχεδίου; Ποῖα θὰ ἦναι τὰ οἰκονομικὰ ἀποτελέσματα ἐκ τοῦ σταφιδικοῦ τούτου νομοσχεδίου; Ἐπὶ τούτων ἐφιστῶ σοβαρῶς τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς. Δὲν πρέπει νὰ λησμονήσητε, ὅτι δι’ ὅσων ἐπράξαμεν μέχρι σήμερον ἀφῃρέσαμεν πολλοὺς ὀγκολίθους ἐκ τοῦ οἰκονομικοῦ ἡμῶν οἰκοδομήματος, τὸ ὁποῖον δὲν διέκρινε δὰ καὶ ἄλλως πολὺ τὸ πλεονέκτημα τῆς στερεότητος. Ἀφῃρέσαμεν χάριν τοῦ Ταμείου τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης τὸ δέκατον τῶν τελωνιακῶν εἰσπράξεων, δηλαδὴ 3,500,000 δραχμάς, ἀφῃρέσαμεν τὸν φόρον τοῦ ζύθου, 150,000 δραχμάς, ἀφῃρέσαμεν τὸν φόρον τῶν οἰνοπνευμάτων, 380,000 δραχμάς. Καὶ ἐρωτῶ, διὰ τίνων ποσῶν καὶ διὰ τίνων φορολογικῶν νόμων ἀντικατεστήσαμεν τοὺς φόρους τούτους; Πῶς ἀνεπληρώσαμεν τὰ αὐξηθέντα ἐκ τοῦ Προϋπολογισμοῦ ἔσοδα ταῦτα; Διὰ τίνος θετικοῦ μέτρου; Εἰσήγαγεν ἡ Κυβέρνησις καὶ ἐψηφίσαμεν ἓν νομοσχέδιον αὐξήσεως τῆς μεταλλικῆς δραχμῆς, ἀλλὰ διὰ τῶν ἀριθμῶν, τοὺς ὁποίους ἀνέγνωσεν ἐνώπιον ἡμῶν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἀποδεικνύεται σαφῶς, ὅτι αἱ τελωνιακαὶ ἡμῶν εἰσπράξεις καὶ μετὰ τὴν αὔξησιν τοῦ δεκαλέπτου θὰ ὑστερήσωσι τῶν πέρυσιν εἰσπραχθέντων ποσῶν, θὰ ὦσιν ἐλάσσονες τῶν σημειωθέντων εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν 35 ἑκατομμυρίων. Ἑπομένως τὸ ἔλλειμμα τοῦ Προϋπολογισμοῦ θὰ ἦναι 3,500,000, ἂν μὴ καὶ πλέον. Πόθεν ἄλλοθεν θ’ ἀναπληρωθῇ τοῦτο; Παρέστησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἀνησυχῶμεν πολὺ διὰ τοῦτο, διότι τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος προώρισται νὰ ζήσῃ μέχρι τέλους τοῦ 1904, — διότι διὰ τὸ 1905 δὲν πρέπει νὰ ὑπάρξῃ φροντίς, — καὶ ὅτι, ὡς πρὸς τοῦτο, ὅσον ἀφορᾷ δηλ. τὸ ἔτος 1904, πρέπει ν’ ἀφαιρέσωμεν τὸ ἥμισυ τῶν εἰσπράξεων τοῦ δεκατημορίου, ἵνα δώσωμεν εἰς τὸ Ταμεῖον τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, καθόσον ἀπὸ τῆς 1 Ἰουλίου 1904 θ’ ἀρχίσῃ ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ νόμου περὶ Ταμείου Ἀμύνης. Ἀλλ’ ὁ ἐξ Ἀττικῆς βουλευτὴς κ. Ράλλης ἀνέπτυξεν ὅτι ἡ ὑποχρέωσις τῆς Πολιτείας νὰ δώσῃ τὸ δεκατημόριον τῶν τελωνιακῶν εἰσπράξεων πρέπει νὰ ἀνέλθῃ — νομικὴ ὑποχρέωσις — εἰς τὴν ἐποχὴν, καθ’ ἣν ἐδημοσιεύθη ὁ νόμος περὶ μεταλλικῆς δραχμῆς. Ἐγὼ ὅμως οὔτε τοῦτο παραδέχομαι, διότι ἐγὼ, ἀποβλέπων εἰς τὴν ἠθικὴν ὑπόστασιν τῶν κυβερνώντων, δὲν δύναμαι νὰ ἀναγνωρίσω, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ δοθῶσιν εἰς τὸ Ταμεῖον τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης τὰ χρήματα, τὰ δυνάμει τῆς φορολογίας τῆς μεταλλικῆς δραχμῆς ληφθέντα πρὸς ἀντίκρυσιν τοῦ δεκατημορίου ἀπὸ τῆς ἡμέρας, καθ’ ἣν ἐπεβλήθη ἐπὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ἡ φορολογία αὕτη...

§188ΧΡ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τοῦ σταφιδικοῦ νομοσχεδίου ὁμιλεῖ;

§189ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.

§190Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ὄχι. (Διαμαρτυρίαι).

§191ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν σᾶς ἐπιτρέπω διακοπάς. Ὁμιλεῖ ἐπὶ τοῦ σταφιδικοῦ νομοσχεδίου ἐν σχέσει πρὸς τὰ οἰκονομικὰ τῆς χώρας. Εἶναι ἐντὸς τοῦ θέματος.

§192Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ Κανονισμός.

§193Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Πρόκειται περὶ φόρου 5,000,000 δραχμῶν.

§194Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Περὶ τοῦ φόρου τῶν ἀμπέλων δὲν ὡμιλήσατε, ἀλλὰ τὸν ὑπεστηρίξατε.

§195Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Παρατηρῶ, ὅτι εὑρίσκομαι ἐντὸς τοῦ θέματος, διότι τὸ σταφιδικὸν νομοσχέδιον εἶναι μία ἀφαίρεσις ἐκ τῶν πόρων τοῦ Προϋπολογισμοῦ 5,000,000 δραχμῶν, καὶ ἐπὶ τούτου ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς. Ἂν δὲν ἦσθε εἰς θέσιν νὰ ἐννοήσητε τοῦτο, δὲν συγχαίρω ὑμᾶς.

§196Α. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Διατὶ προχθὲς ἐζητήσατε τὴν πρόταξιν αὐτοῦ;

§197Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Οὐδέποτε ἐζήτησα τοιοῦτό τι. Παρέστησεν ὁ κ. ἐξ Ἀττικῆς συνάδελφος, ὅτι ἡ ὑποχρέωσις τῆς Πολιτείας, ἡ νομικὴ ὑποχρέωσις, ν’ ἀποδώσῃ εἰς τὸ Ταμεῖον τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης τὸ δεκατημόριον τῶν τελωνιακῶν εἰσπράξεων, ἀνέρχεται εἰς τὴν ἡμέραν τῆς δημοσιεύσεως τοῦ νόμου περὶ μεταλλικῆς δραχμῆς, ἥτις ἡμέρα εἶναι πολὺ προγενεστέρα τῆς 1 Ἰουλίου 1904. Ἀλλ’ ἐγὼ εἶπον, ὅτι, ἀποβλέπων εἰς τὴν ἠθικὴν ὑπόστασιν τῶν κυβερνώντων, φρονῶ, ὅτι ἡ ὑποχρέωσις τῆς Πολιτείας ν’ ἀποδώσῃ εἰς τὸ Ταμεῖον τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης τὸ δεκατημόριον τῶν τελωνιακῶν εἰσπράξεων ἀνέρχεται εἰς τὴν ἡμέραν, καθ’ ἣν ἐπεβλήθη ἐπὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ὁ φόρος τῆς μεταλλικῆς δραχμῆς. Διότι ἀπέναντι τῆς Βουλῆς, ἀπέναντι τῆς Ἑλληνικῆς κοινωνίας, τῆς τε ἐλευθέρας καὶ τῆς δούλης, ἀπέναντι τοῦ Βασιλέως, ἀνέλαβε τὴν ὑποχρέωσιν ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, καθ’ ἣν ἡμέραν εἰσῆγεν εἰς τὴν Βουλὴν τὸ νομοσχέδιον τῆς μεταλλικῆς δραχμῆς, πᾶν τὸ προϊὸν ἐκ τῆς μεταλλικῆς δραχμῆς, τὸ προωρισμένον ἀποκλειστικῶς ν’ ἀντικαταστήσῃ τὸ δέκατον τῶν τελωνιακῶν εἰσπράξεων, νὰ χρησιμοποιήσῃ ὑπὲρ τοῦ Ταμείου τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Ταύτην τὴν ὑπόσχεσιν ἔδωκεν ἡ Κυβέρνησις, καὶ δὲν δύναται νὰ φαντασθῇ τις τὴν ὑπόθεσιν, τὴν ὁποίαν ἐπικαλεῖται ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ὅστις ἐρωτᾷ νὰ μάθῃ, ἂν ἡ Κυβέρνησις δὲν δημοσιεύσῃ τὸν νόμον περὶ Ταμείου Ἀμύνης, τί θὰ γείνῃ τότε;

§198Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν εἶπον αὐτό. Ἠρώτησα, ἂν ἐψηφίζετο ὁ νόμος.

§199Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἔμενον τὰ χρήματα κατατεθειμένα ἰδιαιτέρως μέχρις οὗ ἡ Βουλὴ ἤθελεν ἀποφανθῆ περὶ τῆς χρήσεως αὐτῶν. Διότι βεβαίως δὲν εἶναι δυνατὸν πλέον οὔτε ἡ Ἑλληνικὴ κοινωνία, οὔτε ὁ Βασιλεὺς νὰ ἀνεχθῇ, ὅπως τὸ προϊὸν τῆς φορολογίας ταύτης διατεθῇ ὑπὲρ ἄλλων σκοπῶν. Ἔχομεν τὸ παράδειγμα, ὅτι ἄλλοτέ ποτε τὸ προϊὸν τοῦ δανείου τοῦ Σιδηροδρόμου Πειραιῶς–Λαρίσης ἐχρησιμοποιήθη πρὸς ἄλλον σκοπόν, πρὸς κάλυψιν ἐλλειμμάτων· ἀλλ’ εὔχομαι καὶ ἐλπίζω, ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐγένετο τότε, νὰ μὴ ἐπαναληφθῇ πλέον ἄλλοτε. Διότι ἡ ἐπανάληψις τοιούτου ἀτόπου θὰ ἐσήμαινε τὸν ἠθικὸν θάνατον πάσης Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐν τῷ παρόντι καὶ ἐν τῷ μέλλοντι. Δὲν θὰ ὑπάρξωσι πλέον ἐφεξῆς, ἂν ἤθελε συμβῆ τοιοῦτόν τι, Ἕλληνες κυβερνῆται, θὰ ὑπάρχωσι μόνον Ἕλληνες ἀπατεῶνες. Εἶναι λοιπὸν φανερὸν ἐξ αὐτῶν τῶν ἀριθμῶν, τοὺς ὁποίους ἀνέγνωσεν ἐνώπιον ὑμῶν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι ὁ Προϋπολογισμὸς θὰ ἔχῃ ἔλλειμμα ὀγκῶδες, διότι οὐδεμία πρόνοια ἐλήφθη, ὅπως ἀντικαταστήσωμεν τοὺς φόρους τούτους, τοὺς ὁποίους ἀφῃρέσαμεν ἐκ τοῦ Προϋπολογισμοῦ χάριν ἄλλων σκοπῶν. Ἀφῃρέσατε, ἐπαναλαμβάνω, 3,500,000 ἐκ τοῦ δεκατημορίου τῶν τελωνιακῶν προσόδων, 380,000 ἐκ τοῦ φόρου τῶν οἰνοπνευμάτων, 150,000 ἐκ τοῦ φόρου τοῦ ζύθου, ἀφῃρέσατε μέρος τῶν ἀντισηκωμάτων, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι εἰσέτι καθωρισμένον, ἀλλὰ τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ σπουδαῖον χρηματικὸν ποσόν, ἀφῃρέσατε τὸ ἄχρηστον ὑλικόν, τὸ ὁποῖον ἀνέρχεται ἐτησίως εἰς δραχ. 100,000, καὶ ταῦτα πάντα δὲν ἐλάβετε πρόνοιαν πῶς θὰ ἀντικαταστήσητε. Ποῦ λοιπὸν εἶναι ἡ πολιτική, τὴν ὁποίαν ἐπηγγέλλεσθε κατὰ τὴν ὑποβολὴν τοῦ Προϋπολογισμοῦ, πολιτικὴ αὐξήσεως τῶν εἰσοδημάτων τοῦ Κράτους; Ὑμεῖς ἤδη, ἀπὸ τοῦ ἑνὸς πόλου μεταπηδήσαντες παραδόξως καὶ διὰ μιᾶς εἰς τὸν ἕτερον, ἐλαττοῦτε τὰ εἰσοδήματα τοῦ Κράτους. Ἢ μήπως σπουδαίως φαντάζεσθε, ὅτι πραγματικὰ εἰσοδήματα 5,000,000, ἐκλιπόντα ἤδη ἐκ τοῦ Προϋπολογισμοῦ διὰ τοῦ Ταμείου τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, θ’ ἀντικαταστήσητε διὰ τοῦ ἀστείου καὶ κωμικοῦ φουσκώματος τῶν ἀναγεγραμμένων ἐσόδων, φουσκώματος, εἰς τὸ ὁποῖον κατέφυγεν ὁ κ. Σιμόπουλος τὴν τελευταίαν ὥραν, ὡς εἰς ἄγκυραν σωτηρίας, ἀναρμόστως πρὸς τὴν θέσιν αὑτοῦ, ἀναρμόστως ἐπίσης καὶ πρὸς τὴν νοημοσύνην τῆς Βουλῆς, ἐπαναλαμβάνων τὴν παλαιὰν τακτικὴν τῶν ἐλαστικῶν ἰσοζυγίων καὶ τῶν ψευδῶν περισσευμάτων, ἡ ὁποία κατ’ εὐθεῖαν ὡδήγησε τὸν ἀτυχῆ τόπον εἰς τὴν πτώχευσιν, εἰς τὴν οἰκονομικὴν καὶ ἐθνικὴν ἡμῶν καταισχύνην; Καὶ διὰ τοῦτο φέρετε πρὸς ἡμᾶς σημειώματα τῶν ὑπαλλήλων ὑμῶν, διὰ νὰ πείσητε, ὅτι κακῶς ὑπελογίσθη τὸ ἔσοδον τῶν διαφόρων φόρων πρὸ ἕξ μηνῶν, καὶ ὅτι τώρα, ὅτε ἐφάνη ἡ ἀνάγκη τῆς ἀναπληρώσεως τῶν ἀφαιρεθέντων ἐκ τοῦ Προϋπολογισμοῦ ἐσόδων, πρέπει νὰ σημειωθῶσι ταῦτα ηὐξημένα κατὰ δραχ. 1,700,000, διότι δῆθεν οἱ ὑπάλληλοι ὑμῶν ἔχουσι τελευταίας εἰδήσεις, ὅτι καλῶς βαίνει ἡ εἴσπραξις τῶν φόρων; Εἶναι ταῦτα οἰκονομικὴ πολιτικὴ ἀξία τῆς ἐγκρίσεως φρονίμων ἀντιπροσώπων; Ὁμολογῶ λοιπόν, ὅτι, ἂν πρὸ ἕξ μηνῶν, κατὰ τὴν ὑποβολὴν τοῦ Προϋπολογισμοῦ καὶ τῆς σωρείας ἐκείνης τῶν φορολογικῶν νομοσχεδίων, εἶχον πληρέστατα δίκαιον νὰ ὀνομάσω φορομανῆ τὴν πολιτικὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, σήμερον βεβαίως δὲν ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ πράξω τοῦτο, διότι σήμερον βλέπω πολιτικὴν ἄντικρυς ἀντίθετον, πολιτικὴν ἀπαλλαγῆς φόρων, ἀπαλλαγῆς βαρῶν καὶ οὐχὶ ἐνισχύσεως τοῦ Προϋπολογισμοῦ. Ἀλλ’ ἐξετάζω καὶ καθ’ ἑαυτὸ τὸ σταφιδικὸν νομοσχέγιον. Τί σκοπεῖ τοῦτο; Δὲν σκοπεῖ ἄλλο, εἰμὴ ν’ ἀφαιρέσῃ ἀπὸ τῶν ἐσόδων τοῦ Προϋπολογισμοῦ 4,800,000 δραχμάς, καὶ τὸ συζητούμενον εἶναι τοῦτο: Θὰ δυνηθῶμεν νὰ εἰσαγάγωμέν ποτε εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον τὸ ποσὸν τοῦτο τὸ χρηματικὸν οὐχὶ ἐντὸς τῆς χρήσεως τοῦ 1904, ἀλλὰ καὶ ἐντὸς τῶν ἑπομένων; Εἶναι φανερὸν ἐξ αὐτῶν τῶν ἀριθμῶν, τοὺς ὁποίους ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀνεκοίνωσεν, ὅτι ἡ παραγωγὴ τῆς σταφίδος, μὲ τὸ ἀπόθεμα ὁμοῦ τῆς σταφίδος τὸ περυσινὸν, θ’ ἀνέλθῃ, κατὰ τοὺς μετριωτέρους ὑπολογισμούς, εἰς 420,000,000 λίτρας. Οἱ ἐν τῇ Σταφιδικῇ Τραπέζῃ ἐβεβαίωσαν ἐπισήμως τοῦτο, ὅτι δηλ. 420,000,000 λίτρας σταφίδος θὰ ἔχωμεν κατὰ πᾶσαν πιθανότητα, καὶ οἱ ὑπολογισμοὶ οὗτοι θὰ εἶναι βεβαίως καὶ οἱ ὑπολογισμοὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ...

§200Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐγὼ δὲν ὑπελόγισα 420,000,000 λίτρας.

§201Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. 421,000,000.

§202Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος μὲ διακόπτει, γνωρίζει καλῶς τὰ πράγματα, γνωρίζει ὅτι εἰς τηλικοῦτον ποσὸν ὑπολογίζεται ἡ σταφὶς κατὰ τὴν ἐρχομένην ἐσοδείαν εἰς ἀπόθεμα καὶ εἰς παραγωγὴν ἐφετεινὴν, εἰς τὸ ποσὸν 420,000,000 λιτρῶν, κατὰ τοὺς μετριωτέρους ὑπολογισμούς. Ἐκ τοῦ ποσοῦ τούτου θ’ ἀφαιρεθῇ τὸ ἐτησίως ἐξαγόμενον καὶ πωλούμενον εἰς τὸ ἐξωτερικὸν, τὸ ὁποῖον ἀνέρχεται εἰς 250,000,000 λίτρας. Θ’ ἀφαιρεθῇ ὁ φόρος τῆς σταφίδος εἰς εἶδος καὶ ἡ παρακράτησις, ταῦτα δὲ τὰ δύο ὁμοῦ ἀντιπροσωπεύουσι ποσὸν 90,000,000 λιτρῶν. Θὰ ὑπολειφθῇ ἐντεῦθεν ποσὸν περὶ τὰ 80,000,000 λιτρῶν ἀπόθεμα. Ἐρωτῶ, ὅταν τοσοῦτον ἀπόθεμα θὰ ὑπολειφθῇ ἐν τῇ ἀγορᾷ, μεθ’ ὅλα αὐτὰ τὰ μεγαλουργὰ σχέδια, τὰ ὁποῖα σχεδιάζετε, ποῖος θὰ ἦναι ἐκεῖνος ὁ ἐργοστασιάρχης, ὁ ὁποῖος θ’ ἀγοράσῃ ποσὸν ἀξίας δραχμῶν 4,800,000 πρὸς βιομηχανικοὺς σκοποὺς, μὲ τιμὴν 100 ἕως 110 δραχμῶν, ἀφοῦ ἐν τῇ ἀγορᾷ θὰ ὑπάρχῃ 80,000,000 ἀπόθεμα, ἀφοῦ αἱ ἀποθῆκαι τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης θὰ ἦναι πλήρεις καὶ ὑπερπλήρεις σταφιδοκάρπου, ἱκανοῦ νὰ τροφοδοτήσῃ τὴν βιομηχανίαν ἐπὶ πολλοὺς ἐνιαυτούς; Εἶναι δυνατὸν νὰ φαντασθῇ ὁ Ὑπουργὸς, ὅτι θὰ εἰσπράξῃ, καὶ μάλιστα ἐντὸς τῆς χρήσεως τοῦ 1904, ποσὸν 4,800,000 δραχμῶν, τὸ ὁποῖον ἀλογίστως ἀφαιρεῖ ἐκ τοῦ Προϋπολογισμοῦ; Ποῖος εἶναι αὐτὸς ὁ ἀφελὴς, ὅστις θὰ πιστεύσῃ τοῦτο; Βεβαίως οὐδεὶς ἐξ ὑμῶν, καὶ μάλιστα τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν, τῶν γνωριζόντων καλῶς τὰ πράγματα, θὰ δυνηθῇ νὰ πείσῃ τινὰ ποτὲ, ἢ νὰ ὑποστηρίξῃ, ὅτι θὰ εἰσέλθῃ εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον τὸ ποσὸν 4,800,000 δραχμῶν, περὶ οὗ πρόκειται, καὶ τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ τὴν θεμελιώδη βάσιν τοῦ ἰσχνοῦ ἡμῶν Προϋπολογισμοῦ. Ἀλλ’ ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου τούτου θὰ φέρῃ τὸ Κράτος εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ὑποχωρήσῃ καὶ εἰς τὰς ἀξιώσεις τῆς Ἀγγλίας, αἱ ὁποῖαι ἀνεπτύχθησαν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, καὶ αἱ ὁποῖαι προκύπτουσιν ἐκ τῶν κατατεθέντων ἐγγράφων. Ἡ Ἀγγλία θὰ ζητήσῃ ἀνταλλάγματα τελωνιακὰ, καὶ ταῦτα θὰ ἔχωσιν ὡς ἄμεσον συνέπειαν ἐλάττωσιν ἐσόδων τοῦ Προϋπολογισμοῦ. Δὲν εἶμαι βεβαίως εἰς θέσιν ἐπὶ τοῦ παρόντος νὰ γνωρίζω εἰς πόσον ποσὸν θὰ ἀνέλθῃ ἡ ἐλάττωσις αὕτη. Θὰ ἦναι ἀναντιρρήτως σπουδαία, καὶ ἑπομένως θὰ ἔχωμεν ἐκ τοῦ κεφαλαίου τούτου ἔλλειψιν προσόδων, ἥτις ὑπολογίζεται οὐχὶ κατωτέρα τῶν 2 ἑκατομμυρίων δραχμῶν. Καὶ ἐρωτῶ, ἀφοῦ ἀφηρέσαμεν τόσα ἑκατομμύρια ἀπὸ τὸν Προϋπολογισμὸν χωρὶς ν’ ἀντικαταστήσωμεν ταῦτα διὰ νομοσχεδίου φορολογικοῦ, ἀλλὰ διὰ χονδροειδοῦς καὶ ἰδανικοῦ φουσκώματος, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ σταθῇ τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ Προϋπολογισμός, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ διοικηθῇ ἡ χώρα αὕτη αὔριον, καὶ δὴ καθ’ ὃν χρόνον σκέπτεσθε νὰ ἐφαρμόσητε νόμους στρατιωτικοὺς ὑψίστης σπουδαιότητος καὶ μεγάλων χρηματικῶν δαπανῶν; Ὑπάρχει τις ἐξ ὑμῶν ἀνὴρ σωφρονῶν, ὁ ὁποῖος νὰ πιστεύῃ, ὅτι θὰ ἦναι δυνατὸν κατὰ τὰς ἀρχὰς τοῦ 1905 νὰ διοικηθῇ τὸ Κράτος εὐτάκτως καὶ ὁμαλῶς διὰ τοιαύτης οἰκονομικῆς ἀθλιότητος καὶ δὴ νὰ ἐπιδιώξῃ καὶ ἐθνικοὺς μεγάλους σκοπούς; Καὶ δὲν φαντάζεσθε τὴν εὐθύνην, τὴν ὁποίαν ἔχομεν πάντες ἡμεῖς διὰ τὴν ἀπόσπασιν τοιούτου ὀγκολίθου ἐκ τοιούτου οἰκονομικοῦ, σαθροῦ ἄλλως, οἰκοδομήματος; Πῶς μὲ ἐλαφρὰν συνείδησιν θὰ ψηφίσωμεν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον θὰ ἔχῃ καταστρεπτικὴν ἄντικρυς σημασίαν διὰ τὰ οἰκονομικὰ τῆς χώρας; Δὲν θὰ καταδειχθῇ μεθαύριον, ὅτι ἐξηπατήσατε καὶ ἔθνος καὶ Βουλὴν καὶ Βασιλέα, διακηρύττοντες, ὅτι σκέπτεσθε περὶ στρατιωτικῆς καὶ ναυτικῆς συντάξεως, ὅταν καταστρέψητε τὴν βάσιν αὐτῶν, τὰ οἰκονομικὰ τοῦ Κράτους; Ἀλλὰ λέγουσιν οἱ ἐκ τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν συνάδελφοι: «πρέπει νὰ σπεύσωμεν νὰ ψηφίσωμεν τὸ νομοσχέδιον, διότι θὰ σώσωμεν τοὺς Πελοποννησίους ἐκ τῆς καταστροφῆς». Ἐπὶ δέκα ἤδη ὅλα ἔτη ἀκούω, ὅτι πρόκειται νὰ σωθῶσιν οἱ Πελοποννήσιοι· ἀλλὰ ποῦ ἡ σωτηρία; Ἐὰν, Κύριοι, εἶχον ἐλπίδα τοιαύτην, ὅτι πράγματι ἡ θυσία, τὴν ὁποίαν προτείνει ἡ Κυβέρνησις, ἤθελεν ἀποβῆ ἐπ’ ἀγαθῷ τῶν Πελοποννησίων, καὶ ἐγώ, ὡς ἐκ καταγωγῆς Πελοποννήσιος, θὰ ἐψήφιζον ἐπὶ τέλους τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, τὸ σωτήριον...

§203ΧΡ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς ἐγνώρισα ὡς ἐνδιαφερόμενον.

§204Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἔχω ἀνάγκην νὰ μὲ γνωρίσητε σεῖς ὡς ἐνδιαφερόμενον.

§205ΧΡ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχετε πόνον ὑπὲρ τῶν Πελοποννησίων.

§206Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως ἔχω πόνον ὑπὲρ παντὸς Ἕλληνος· ἐπειδὴ ὅμως εἶμαι καὶ ἐκ πατρὸς καὶ μητρὸς Πελοποννήσιος, ἐνδιαφέρομαι ὑπὲρ τῶν Πελοποννησίων κατά τι περισσότερον. Ἐὰν, λέγω, εἶχον πεποίθησιν, ὅτι τὸ νομοσχέδιον ἤθελεν ἀποβῆ ἐπ’ ἀγαθῷ, ἤθελον ψηφίσει ἐπὶ τέλους τοῦτο, ἀφοῦ, ἐννοεῖται, ἤθελεν ἀντικατασταθῆ ἡ ἀπώλεια τῶν δρ. 4,800,000 εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν δι’ ἄλλου εἰσοδήματος, δι’ ἄλλου φόρου. Ἀτυχῶς ὅμως οὔτε ἡ ἐλπὶς αὕτη ὑπάρχει· διότι ποία ἐλπὶς ὑπάρχει, ὅταν πάλιν ἡ παραγωγὴ θέλῃ καταλίπει ἀπόθεμα 80,000,000 λιτρῶν; Εἴτε 80,000,000 μένουσιν ἀδιάθετα εἰς τὴν ἀγορὰν εἴτε 180,000,000, ἡ σημασία τοῦ πράγματος δὲν ἀλλάσσει· αἱ τιμαὶ θὰ κανονισθῶσι κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον. Δὲν θὰ ἐπέλθῃ καμμία εὐεργεσία, ὅταν ὑπάρχῃ πραγματικῶς ἀπόθεμα ἀπαιτοῦν ἀγορὰν καὶ κατανάλωσιν. Ἐὰν ἡ εἴσπραξις τοῦ φόρου εἰς εἶδος ἔμελλε νὰ ἐξαντλήσῃ τὸ ἀπόθεμα εἰς τρόπον, ὥστε νὰ ὑπολειφθῶσι καθαραὶ μόνον 260,000,000 λίτραι πρὸς ἐξαγωγὴν, κακὴ ὑπομονή. Θὰ ἔλεγον καὶ ἐγὼ, ὅτι καλὸν εἶναι νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον, διότι θὰ ὑπάρχῃ ἐλπὶς νὰ ὑψωθῶσιν αἱ τιμαί. Ἀφοῦ ὅμως καὶ μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν τῶν 35,000,000, τὰ ὁποῖα ἀντιπροσωπεύουσι τὴν εἰς εἶδος φορολογίαν, μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν τοῦ συνήθους παρακρατήματος, θὰ ὑπολειφθῇ πάλιν ὑπόλοιπον ἐξ 80,000,000 λιτρῶν σταφίδος, ποῖον θὰ ἦναι τὸ προσδοκώμενον κέρδος; Ἐνόμισα χρήσιμον νὰ εἴπω τὰ ὀλίγα ταῦτα, καίπερ ἐκ τῶν προτέρων ἀναγνωρίζων, ὅτι ἤθελον καταστῆ δυσάρεστος εἰς καλοὺς καὶ πολλοὺς συναδέλφους, τοὺς ὁποίους τιμῶ καὶ ὑπολήπτομαι, διότι νομίζω, ὅτι ἔχομεν πάντες ὑποχρέωσιν ἐκ τοῦ Συντάγματος, βουλευόμενοι ἐνταῦθα, νὰ μὴ ἀποβλέπωμεν εἰς τὰ κατὰ μέρος συμφέροντα, ἀλλ’ εἰς τὰ συμφέροντα τῆς ὅλης πατρίδος. Ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἀνέγραψαν τὴν διάταξιν τοῦ Συντάγματος, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ Βουλευτὴς δὲν ἀντιπροσωπεύει τὴν στενὴν περιφέρειαν, ἐκ τῆς ὁποίας ἐκλέγεται, ἀλλὰ τὸ Κράτος ὁλόκληρον, εἶχον ἔμπνευσιν βεβαίως πατριωτικὴν, καὶ σύνεσιν ὑψίστην πολιτικὴν, διότι ἀληθῶς, μόνον ὅταν τὸ ὅλον εὐτυχῇ, τότε δύναται νὰ εὐπραγήσῃ καὶ τὸ μέρος. Ποίαν σημασίαν θὰ ἔχῃ, καὶ ἐὰν ἔστω ἤθελεν εὐτυχήσει μικρὸν μέρος πολιτῶν διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, — διότι ἐπὶ τέλους δὲν θὰ ὠφελήσῃ γενικῶς ὅλους τοὺς σταφιδοκτήμονας τῆς Πελοποννήσου, — ὅταν τὸ ὅλον Κράτος πρόκηται νὰ πάθῃ δεινὴν ἀπώλειαν; Καὶ εἶναι δεινὴ ἡ ἀπώλεια, ἐὰν διασαλευθῇ ὁ Προϋπολογισμὸς κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ ἔχωμεν ἔλλειμμα πλέον τῶν 10,000,000 δραχμῶν, τὸ ὁποῖον πλησιστίως ἐνδέχεται νὰ ὁδηγήσῃ ἡμᾶς εἰς δευτέραν πτώχευσιν. Ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θὰ διοικήσωσι κατὰ τὸ 1905 τὸ Κράτος, θὰ αἰσθανθῶσι μεγάλας δυσχερείας, μεγάλην δὲ εὐθύνην ἀναλαμβάνουσιν οἱ συντάκται καὶ οἱ ὑποστηρικταὶ τοῦ νομοσχεδίου ἀπέναντι τῆς χώρας. Θὰ δυνηθῶσί ποτε ἆρά γε νὰ ἐφαρμόσωσιν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἀνέλαβον ἀπέναντι τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, τοῦ τε ἐλευθέρου καὶ τοῦ δούλου, διὰ Προϋπολογισμοῦ ἐλλειμμάτων; Ἐὰν διασαλεύσητε τὰς οἰκονομικὰς βάσεις τοῦ Κράτους, ποῖος εἶναι ἐξ ὑμῶν ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ πιστεύσῃ, ὅτι εἶναι δυνατὸν ἡμεῖς ν’ ἀκολουθήσωμεν ἐθνικὴν πολιτικὴν καὶ ἀνασύνταξιν τῶν στρατιωτικῶν καὶ ναυτικῶν δυνάμεων τῆς χώρας χάριν ἀνωτέρων ἐθνικῶν συμφερόντων;

§207Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§208Λ. ΜΠΕΛΛΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸν, εἰ δυνατὸν, διὰ βραχυτάτων νὰ ἀναιρέσῃ τὰ πράγματα καὶ τοὺς ἀριθμοὺς, διότι, ἐὰν πρόκηται περὶ καταστροφῆς τοῦ Κράτους...

§209ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀπέδειξεν, ὅτι διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου δὲν ζημιοῦται τὸ Δημόσιον.

§210Λ. ΜΠΕΛΛΟΣ. Νομίζει ὁ κ. Ὑπουργὸς, ὅτι διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου λύεται ὁριστικῶς τὸ πολύπλοκον καὶ ἀπὸ δεκαετίας ἤδη ἀπασχολοῦν ἡμᾶς ζήτημα; Ἐὰν πρόκηται νὰ λάβωμεν προσωρινὰ μέτρα διὰ τὸ τρέχον ἔτος, ἐπιτρέπεται νὰ διατρέξῃ τοιοῦτον κίνδυνον τὸ ἔθνος ὁλόκληρον; Ἐὰν τὸ πολύτιμον προϊόν ἡμῶν, ἡ σταφὶς, ἡ ὁποία εἶναι πολυτιμοτέρα καὶ τοῦ χρυσοῦ καὶ τοῦ ἀδάμαντος, εὑρίσκετο εἰς τὴν Ἰταλίαν, εἰς τὴν Γερμανίαν, εἰς τὴν Ἀγγλίαν, νομίζω ὅτι τὰ Κοινοβούλια αὐτῶν δὲν θὰ ἠδύναντό ποτε νὰ ἐπιβαρύνωσι τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους, διότι τὸ ζήτημα τοῦτο εἶναι ζήτημα ἐμπορικόν. Κατὰ τί τὰ 5,000,000 θὰ ὠφελήσωσι τὴν ἐμπορίαν διὰ τῆς παρακρατήσεως 30%, μὲ 20% παρακράτησιν καὶ 17% νέαν παρακράτησιν; Διατὶ δὲν ἀφίνετε εἰς τὸ ἐμπόριον νὰ κανονίσῃ τὰ περὶ αὐτῶν; Συμβαίνει παρ’ ἡμῖν ὅ,τι συνέβαινεν ἐπὶ Μεχμὲτ Ἀλῆ ἐν Αἰγύπτῳ· ὁ βάμβαξ τότε ἐπωλεῖτο μόνον πρὸς 5 τάλληρα τὸ καντάρι, διότι ἡ τιμὴ αὐτοῦ ἐξεκόπτετο ἐν ταῖς ἀγοραῖς τῆς Ἀγγλίας, ὅπου καὶ ἐστέλλετο τότε, ὡς πέμπομεν ἡμεῖς σήμερον τὴν σταφίδα, ζητοῦντες ἢ μᾶλλον ἐπαιτοῦντες τὴν ἐκποίησιν αὐτῆς, ἐνῷ νῦν ἐν Αἰγύπτῳ, μετὰ τὸν σχηματισμὸν μεγάλων Ἑλληνικῶν ἢ καὶ ἄλλων οἴκων, οἵτινες κρατοῦσι τὸν βάμβακα ἐπὶ τόπου καὶ ὁρίζουσιν ἐπὶ τόπου τὴν τιμὴν αὐτοῦ, καὶ οὐχὶ ἐν Ἀγγλίᾳ, ὡς πάλαι, ὁ βάμβαξ τιμᾶται 15–20 τάλληρα τὸ καντάρι...

§211Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Εἴπετε, κύριε συνάδελφε, ὅτι ἡ σταφὶς εἶναι πολυτιμοτέρα καὶ τοῦ χρυσοῦ καὶ τοῦ ἀδάμαντος. Λοιπόν, καὶ ἂν δεχθῶμεν ὅτι τὰ 4,800,000 θὰ τὰ χάσῃ τὸ Δημόσιον, θὰ τὰ χάσῃ διότι φορολογεῖ τὴν σταφίδα, καὶ δὲν τὰ χάνει ὑπὲρ τῆς σταφίδος, ἀλλὰ τὰ χάνει ὑπὲρ τῆς οἰνοπαραγωγῆς· καὶ αἰτία εἶναι οἱ κύριοι Βουλευταὶ ἐξ Ἀττικῆς.

§212Λ. ΜΠΕΛΛΟΣ. Ἐνῷ ὁ κόσμος ἐν τῷ ἐξωτερικῷ διὰ τὴν βιβρωσκομένην σταφίδα δαπανᾷ 3 ἑκατομμύρια λίρας, εἰς τὴν Ἑλλάδα δὲν εἰσάγεται οὔτε ἓν ἑκατομμύριον λιρῶν. Δὲν εἶναι αὐτὸ ἔλλειψις ἐμπορικοῦ πνεύματος; Ποία πρόνοια λαμβάνεται διὰ τοῦ νομοσχεδίου; Ἀπαντῶν δὲ εἰς ὑμᾶς, κύριε συνάδελφε, λέγω ὅτι βεβαίως πρόκειται περὶ πολυτιμοτάτου προϊόντος. Ἐὰν ἦτο ἡ σταφίς, τὸ πολύτιμον αὐτὸ προϊόν, εἰς χεῖρας πεπολιτισμένων Κρατῶν, ἀνεπτυγμένων ἐμπορικῶς, — διότι τὸ προϊόν τοῦτο εἶναι καὶ θὰ ἦναι πολύτιμος θησαυρός, θησαυρὸς ἑκατομμυρίων φράγκων χρυσῶν, — βεβαίως τὸ Κράτος ἐκεῖνο θὰ εἶχε πρόσοδον 700,000,000 ἢ καὶ 800,000,000 φράγκων χρυσῶν κατ’ ἔτος...

§213ΦΩΝΑΙ. Ἆ! ἇ! Πολλὰ εἶπες!

§214Λ. ΜΠΕΛΛΟΣ. Μὴ σᾶς θορυβεῖ τοῦτο, διότι εἶναι γνωστόν, ὅτι μία λίτρα ξηρᾶς σταφίδος παράγει μίαν ὀκᾶν οἴνου. Ἐὰν λοιπὸν ἡ παραγωγὴ τῆς σταφίδος ἀνέλθῃ εἰς 350,000,000 λίτρας, ἔχομεν 350,000,000 ὀκάδας οἴνου, πρὸς τὸ βιομηχανικὸν δὲ πνεῦμα συνδυαζομένη ἡ τοιαύτη παραγωγὴ ἤθελεν ἀνέλθει εἰς 400,000,000 φράγκα χρυσᾶ. Τοιοῦτος θησαυρός, ἐκεῖ βεβαίως ἤθελε καταλήξει, εὑρισκόμενος εἰς τοιαύτας χεῖρας. Ἀλλὰ τὸ νομοσχέδιον δυστυχῶς, τὸν μόνον προορισμὸν τῆς σταφίδος, τὴν οἰνοποίησιν, θέλει νὰ τὸν παρεμποδίσῃ. Ἐπεθύμουν λοιπόν, ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ λάβῃ τὸν κόπον νὰ μᾶς πείσῃ, ὅτι πρόκειται περὶ ῥιζικῆς θεραπείας, καὶ ὅτι δὲν πρόκειται περὶ προσωρινοῦ μέτρου, τὸ ὁποῖον θὰ ἔχῃ τοῦτο τὸ κακόν, ὅτι θὰ διακινδυνεύσῃ τὴν οἰκονομικὴν θέσιν ὅλου τοῦ Κράτους.

§215ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει ἄλλος τις τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς;

§216ΠΟΛΛΟΙ. Ἐμπρός, κύριε Πρόεδρε, νὰ ψηφισθῇ ἡ ἀρχή.

§217ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου εἰς τρίτην συζήτησιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται). Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι...

§218Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ὑπάρχουσι τροπολογίαι ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1;

§219Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Μάλιστα· ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Φωτήλα.

§220Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Καὶ ἑτέρα τροπολογία τῶν βουλευτῶν κ. κ. Μερλοπούλου καὶ Δαμηλάτη.

§221Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ τροπολογία τῶν κ. Μερλοπούλου καὶ Δαμηλάτη ἀπερρίφθη κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου, ἀποφανθείσης τῆς Βουλῆς ἐπ’ αὐτῆς διὰ ψηφοφορίας δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως γενομένης. Ἀλλὰ καὶ ὁ κ. Φωτήλας πιστεύω ὅτι θὰ θελήσῃ ν’ ἀποσύρῃ τὴν τροπολογίαν του.

§222ΑΛΕΞ. ΦΩΤΗΛΑΣ. Εἶχον προτείνει νὰ προστεθῇ εἰς τὸ ἄρθρον 1, ὡς ἐδάφιον τρίτον, ἡ ἑξῆς παράγραφος (ἀναγινώσκει): «Ἐν περιπτώσει, καθ’ ἣν ἡ παραγωγὴ δὲν ἤθελεν ὑπερβῆ τὰ 250 ἑκατομμύρια ἑνετικῶν λιτρῶν, μετὰ προηγουμένην γνωμοδότησιν τοῦ Συμβουλίου τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης πρὸ τῆς 1 Αὐγούστου καὶ ἀπόφασιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ὁ εἰς εἶδος φόρος ἀντικαθίσταται διὰ χρημάτων, ὁριζόμενος διὰ Β. Διατάγματος οὐχὶ πλέον τῶν 16 δραχμῶν κατὰ χιλιόλιτρον, εἰσαγομένου τοῦ σταφιδοκάρπου ἐκ πασῶν τῶν ἐπαρχιῶν τοῦ Κράτους, πλὴν τῆς Ἑπτανήσου, ἔνθα ὁ φόρος ὁρίζεται εἰς δραχμὰς 27.» Ἐνόμιζον ὅτι ἔπρεπε νὰ ὑπάρχῃ διάταξις τοιαύτη· ἀλλὰ διὰ νὰ μὴ παρέρχηται χρόνος ἀποσύρω τὴν τροπολογίαν μου ταύτην.

§223ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1, ὡς ἔχει ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται).

§224Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου κατὰ τὴν χθεσινὴν συνεδρίασιν εἶχον παρακαλέσει ν’ ἀφαιρεθῶσιν ἐκ τῆς πρώτης παραγράφου αἱ λέξεις «διατιθέμενος ὑπ’ αὐτῆς». Καὶ ἐπιμένω μὲν εἰς τὴν τροπολογίαν ταύτην. Ἀλλ’ ἵνα ἀκριβῶς ἐννοηθῆ ὅ,τι ἐπιζητεῖται διὰ τοῦ ἄρθρου 2, προτείνω νὰ τροπολογηθῇ τοῦτο ὡς ἑξῆς: «Ὁ κατὰ τὸ προηγούμενον ἄρθρον λόγῳ τοῦ εἰς εἶδος ἐγγείου φόρου ἀποταμιευόμενος εἰς τὰς ἀποθήκας τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης σταφιδόκαρπος ὑπόκειται εἰς πάντας τοὺς ὅρους καὶ περιορισμούς, τοὺς ἐπιβαλλομένους εἰς τὴν κατὰ τοὺς νόμους ΒΦΠΓʹ τοῦ 1899 καὶ ΒΦΞΕʹ τοῦ 1903 καταβαλλομένην εἰς εἶδος εἰσφοράν.» Ὡς δευτέρα δὲ παράγραφος τοῦ ἄρθρου νὰ τεθῇ ἡ ἑξῆς: «Εἰς τὰς ἀποθήκας τῆς αὐτῆς Τραπέζης εἰσάγεται καὶ ἀποταμιεύεται ἐπίσης, διατίθεται δὲ συνάμα ὑπ’ αὐτῆς καὶ τὸ κατὰ τὸ ἄρθρον 5 τοῦ νόμου τούτου ἀγοραζόμενον πλεόνασμα.» Εἶναι τὸ αὐτὸ μὲ τὸ ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου, διατυπούμενον σαφέστερον. Ἐννοεῖται δ’ ὅτι ὁ μηχανισμὸς τῆς παρακρατήσεως ἐφαρμόζεται ὡς πρὸς τὴν ἀποθήκευσιν σταφιδοκάρπου λόγῳ ἐγγείου φόρου· δηλαδὴ ἀποδίδεται εἰς τὰς ἀποθήκας, ἐκδίδονται τὰ αὐτὰ δελτία, καὶ ἐν γένει ἐξομοιοῦται, ὡς πρὸς τὸν μηχανισμὸν τῆς ὑπηρεσίας, μὲ τὴν παρακράτησιν.

§225Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Θὰ ἐμπιστεύηται εἰς τοὺς ἀποθηκαρίους τὸ προϊόν, τὸ ὁποῖον εἰσάγεται λόγῳ τοῦ εἰς εἶδος φόρου;

§226Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα.

§227ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 2, ὡς ἐτροποποιήθη παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκεται εἶτα καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 3, ὡς ἔχει) Ἄρθρον 4 (ἀναγινώσκεται).

§228Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 4 ἐξεδηλώθησαν ἐνδοιασμοί, μὴ τυχὸν τοῦ ἄρθρου τούτου ἡ ἔννοια ἐκληφθῆ ὡς ἀπαλλάττουσα τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν τῆς ὑποχρεώσεως τῆς ἀποδόσεως εἰς τὸ Δημόσιον τοῦ ἐγγείου φόρου εἰς χρήματα. Διὰ τὸν λόγον τοῦτον προβάλλω τὴν ἑξῆς τροπολογίαν. Τὸ ἄρθρον νὰ διατυπωθῇ οὕτως (ἀναγινώσκει): «Ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα ὑποχρεοῦται νὰ ἀποδίδῃ εἰς τὸ Δημόσιον ἐντὸς τῆς οἰκείας χρήσεως, λόγῳ τῆς εἰς εἶδος ἀποδόσεως τοῦ ἐγγείου φόρου, δραχμὰς μὲν 18 κατὰ χιλιάδα ἑνετικῶν λιτρῶν ἐπὶ τοῦ ἐξαγομένου ποσοῦ σταφιδοκάρπου πασῶν τῶν ἄλλων ἐπαρχιῶν, πλὴν τῆς Ἑπτανήσου, δραχμὰς δὲ 27 ἐπὶ τοῦ ἐξαγομένου ἢ μεταφερομένου σταφιδοκάρπου Ἑπτανήσου.» Παραλείπεται δηλαδὴ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὁ ἀξιότιμος ἐκ Μεσολογγίου Βουλευτὴς εἶχε προτείνει νὰ παραλειφθῇ.

§229ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 4, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 5 (ἀναγινώσκεται).

§230Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 5 ὑπάρχουσι πολλαὶ τροπολογίαι. Ἡ πρώτη τῶν τροπολογιῶν τούτων ὑπεβλήθη ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἠλείας βουλευτοῦ κ. Σπηλιάδου, ἔχει δ’ ὡς ἑξῆς: «Ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα ὑποχρεοῦται, ἐφ’ ὅσον ἔχει χρηματικὰ κεφάλαια, νὰ ἀγοράζῃ τὸ τυχὸν πλεόνασμα πρὸς δραχ. 135 κατὰ χιλιόλιτρον ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τοῦ σταφιδικοῦ ἔτους. Δι’ ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, μετὰ γνωμοδότησιν τοῦ Συμβουλίου τῆς Τραπέζης, ὁρίζονται αἱ ἀποθῆκαι, ἐν αἷς θὰ παραλαμβάνηται ὁ οὕτως ἀγοραζόμενος σταφιδόκαρπος, ὡς καὶ ὁ χρόνος καὶ ὁ τρόπος τῆς πληρωμῆς τοῦ τιμήματος.» Ἐπὶ τῆς τροπολογίας ταύτης ποιοῦμαι τὴν παρατήρησιν, ὅτι, καὶ ὡς ἔχει τὸ νομοσχέδιον, τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον δύναται ν’ ἀποφασίσῃ τὴν ἀγορὰν τοῦ πλεονάσματος ἐντὸς τοῦ δευτέρου δεκαπενθημέρου τοῦ μηνὸς Αὐγούστου, ἡ δὲ ἐπιτροπὴ ἁπλῶς γνωμοδοτεῖ. Ὥστε αὐτὸ, τὸ ὁποῖον προτείνει ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἠλείας Βουλευτὴς, δύναται νὰ γένηται καὶ ὡς ἔχει τὸ νομοσχέδιον, χωρὶς νὰ τροπολογηθῇ τὸ ἄρθρον. Μετὰ τοῦτο ὑπάρχει ἡ τροπολογία, ἡ ὑποβληθεῖσα ὑπὸ τοῦ ἐκ Καλαβρύτων ἀξιοτίμου βουλευτοῦ κ. Φωτήλα, ἔχουσα ὡς ἑξῆς: «Ἀπαγορεύεται ἡ ἀγορὰ σταφιδοκάρπου ἐκ μέρους τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης παρ’ ἐμπόρων. Πᾶς ἔμπορος, ὅστις ἤθελε πωλήσει σταφιδόκαρπον μὴ παραχθέντα ἐκ τῶν κτημάτων του πρὸς τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν, εἴτε αὐτὸς ὁ ἴδιος εἴτε δι’ ἄλλου προσώπου ὡς παραγωγοῦ, τιμωρεῖται κατὰ τὰς περὶ ἀπάτης διατάξεις τοῦ Ποινικοῦ Νόμου, ἐπιβαλλομένης ἔτι χρηματικῆς ποινῆς δραχμῶν τριῶν χιλιάδων. Εἰς τὴν αὐτὴν ποινὴν ὑποβάλλεται ὡς συναυτουργὸς καὶ ἐκεῖνος, δι’ οὗ ὁ ἔμπορος ἤθελε πωλήσει σταφιδόκαρπον, ὡς καὶ οἱ ὑπάλληλοι τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, οἱ ἐν γνώσει παραλαμβάνοντες τοιοῦτον σταφιδόκαρπον, τῆς πράξεως τιμωρουμένης ἐξ ἐπαγγέλματος ἐνώπιον τῶν ἁρμοδίων ποινικῶν Δικαστηρίων, κατὰ τὰς περὶ ἁρμοδιότητος διατάξεις τῆς Ποινικῆς Δικονομίας.» Ἐπὶ τῆς τροπολογίας ταύτης παρατηρῶ, ὅτι ἡ ἀπαγόρευσις αὕτη δύναται ν’ ἀποβῇ πρὸς βλάβην τῶν σταφιδοπαραγωγῶν, διότι ἀδύνατον εἶναι νὰ προσέρχωνται πάντες οἱ σταφιδοκτήμονες εἰς τὰς ἀποθήκας τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης καὶ νὰ καταθέτωσιν εἰς τὰς ἀποθήκας αὐτῆς τὸ παρακράτημα. Εἶναι ἀδύνατον τοῦτο, ὡς τοὐλάχιστον οἱ ἐκ τῶν κ. Βουλευτῶν γνωρίζοντες τὸ πρᾶγμα, ὑπὸ τὴν ἔποψιν ταύτην, μοὶ παρετήρησαν, θὰ ἔχωμεν δ’ ἐπὶ πλέον τελείαν ἀνατροπὴν τῶν μέχρι τοῦδε γενομένων. Οἱ ἀξιότιμοι βουλευταὶ Κορινθίας κύριοι Γκράβας καὶ Ζούζουλας ὑπέβαλον τὴν ἑπομένην τροπολογίαν: «Ἐπὶ τοῦ τελευταίου ἐδαφίου τοῦ ἄρθρου 5 νὰ ὁρισθῶσιν ἐν τῷ νόμῳ αἱ ἀποθῆκαι τῆς ἀγορᾶς τοῦ πλεονάσματος, καὶ ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Κορινθίας νὰ ἱδρυθῶσι τρεῖς τοιαῦται, ἐν Κιάτῳ, Βραχατίῳ καὶ Ξυλοκάστρῳ.» Κατὰ τὸ νομοσχέδιον αἱ ἀποθῆκαι καθορισθήσονται δι’ ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι δυνάμεθα διὰ τοῦ νόμου νὰ παραδεχθῶμεν, ὅτι ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα ὑποχρεοῦται ν’ ἀγοράζῃ τὸ πλεόνασμα εἰς πάσας αὐτῆς τὰς ἀποθήκας, ἐν αἷς ἀποταμιεύεται ὁ ἐξ εἰσφορᾶς καὶ ἐκ τῆς εἰς εἶδος ἀποδόσεως τοῦ ἐγγείου φόρου προερχόμενος σταφιδόκαρπος.

§231ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§232Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Αὐτὸ θὰ ἐμποδίζῃ νὰ συσταθῶσι καὶ ἄλλαι.

§233Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι, δὲν ἐμποδίζει. Ὅπου δυνάμεθα νὰ συστήσωμεν ἀποθήκας, εἰς τὰς ὁποίας εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ εἰσάγηται παρακράτημα, ἐκεῖ θὰ ἐπιβάλληται ν’ ἀγοράζηται πλεόνασμα.

§234Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Νὰ ἐπιτραπῇ νὰ συσταθῶσι καὶ ἄλλαι ἀποθῆκαι, διότι ὑπάρχουσι πολλαὶ ἐπαρχίαι, αἱ ὁποῖαι ὑποβάλλονται εἰς μεγίστας ζημίας ἕνεκα τῆς ἐλλείψεως ἀποθηκῶν.

§235Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπάρχει ὁ νόμος περὶ Σταφιδικῆς Τραπέζης. Τὰ κείμενα τοῦ νόμου δὲν μεταβάλλονται. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ προτείνω τὴν ἑξῆς τροπολογίαν. Νὰ προστεθῶσιν αἱ ἑπόμεναι λέξεις εἰς τὸ τέλος τῆς πρώτης παραγράφου: «καὶ ἐν καταφατικῇ περιπτώσει, ἂν πρέπει ἡ ἀγορὰ νὰ γένηται ἐπὶ τῇ αὐτῇ τιμῇ δι’ ἅπαντα τὸν σταφιδόκαρπον ἢ μετὰ διαβαθμίσεως κατ’ ἐπαρχίας.» Πρόκειται περὶ τῆς γνωμοδοτικῆς ἐπιτροπῆς, καὶ προτείνω νὰ ὁρισθῇ, ὅτι γνωμοδοτοῦσα αὕτη ὑπὲρ τῆς ἀγορᾶς πλεονάσματος ὑποχρεοῦται νὰ γνωμοδοτήσῃ καὶ περὶ τούτου, ἤτοι περὶ τοῦ ἂν ἡ ἀγορὰ πρέπει νὰ γένηται ἐπὶ τῇ αὐτῇ τιμῇ δι’ ἅπαντα τὸν σταφιδόκαρπον, ἢ μετὰ διαβαθμίσεως κατ’ ἐπαρχίας.

§236Κ. ΑΡΓΑΣΑΡΗΣ ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Θὰ ἐπαρκέσῃ τοῦτο;

§237Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως ὄχι· ἀλλὰ πρόκειται νὰ προτείνω ἐπὶ τῆς δευτέρας παραγράφου ἄλλην τροπολογίαν, καὶ αὕτη εἶναι ἡ ἑξῆς· μετὰ τὰς λέξεις «ἡ τιμὴ, ἐφ’ ᾗ δύναται νὰ ἐπιτραπῇ εἰς τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν ἀγορὰ σταφιδοκάρπου, ὁρίζεται εἰς δραχμὰς», νὰ προστεθῶσιν αἱ λέξεις «ἑκατὸν πέντε μέχρις ἑκατὸν τριάκοντα πέντε κατὰ χιλιάδα ἑνετικῶν λιτρῶν». Δέχομαι δηλ. ἐν μέρει τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Ῥούφου.

§238Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Δηλαδὴ καταβιβάζετε τὰς τιμάς;

§239Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ σᾶς ἐξηγήσω τὸν λόγον. Πρῶτον πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει, ὅτι, ἵνα ἐπιτύχωμεν τὸν σκοπὸν, εἰς τὸν ὁποῖον ἀφορᾷ τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον, δὲν πρέπει ν’ ἀποβλέψωμεν εἰς τὸν καθορισμὸν τιμῆς, ἐπὶ τῇ ὁποίᾳ εἶναι ἀδύνατος ἡ ἀγορὰ τοῦ πλεονάσματος, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἔχωμεν μικράν τινα διαβάθμισιν τῶν τιμῶν, εἰς τρόπον ὥστε νὰ ἦναι δυνατὸν, ἐὰν ἡ ἐπιτροπὴ, ἡ ὁποία θὰ συνέλθῃ, γνωμοδοτήσῃ ὑπὲρ τῆς ἀγορᾶς πλεονάσματος, νὰ ὑπάρχῃ μία διαφορὰ τῶν τιμῶν κατ’ ἐπαρχίας. Ἐν τούτοις εἶναι δυνατὸν ἡ διάταξις νὰ μείνῃ δυνητική. Ἀλλ’ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον νομίζω ὀρθὸν, εἶναι, ὅτι δὲν πρέπει ἡ Βουλὴ νὰ μὴ δεχθῇ, ἀλλὰ τοὐναντίον πρέπει νὰ δεχθῇ, ὅπως ὁ καθορισμὸς τῶν τιμῶν γένηται μεταξὺ τῶν 105 καὶ 135 δραχμῶν κατὰ χιλιάδα ἑνετικῶν λιτρῶν.

§240Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Θὰ γεννήσῃ ἀνωμαλίας.

§241Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι, δὲν θὰ γεννήσῃ ἀνωμαλίας· ἐν τῇ ἐκτελέσει θὰ φανῇ ὁ σκοπὸς τοῦ τοιούτου καθορισμοῦ τῶν τιμῶν.

§242Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Νὰ τεθῇ καλλίτερον, ὅτι αἱ τιμαὶ θὰ ἦναι ἀνάλογοι πρὸς τὴν παραγωγὴν ἑκάστης ἐπαρχίας.

§243Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν τῇ πρώτῃ παραγράφῳ περιλαμβάνεται, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ θὰ ὁρίσῃ, ἂν πρέπει νὰ ἀγοράσῃ ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα ἐπὶ τῇ αὐτῇ τιμῇ, ἢ κατὰ διαβάθμισιν.

§244Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Πόσον ποσὸν θ’ ἀγοράζῃ ἐξ ἑκάστης ἐπαρχίας;

§245Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν δύναται νὰ ὁρισθῇ τοῦτο ἐν τῷ νόμῳ. Ἐν τῇ τρίτῃ παραγράφῳ, μετὰ τὰς λέξεις «τοῦ κατὰ τὰ ἀνωτέρω πλεονάσματος» νὰ προστεθῶσιν αἱ λέξεις: «ἡ τιμή, ἐφ’ ᾗ ἀγορασθήσεται τὸ πλεόνασμα, ὁριζομένη δι’ ἅπαντα ἀνεξαιρέτως τὸν σταφιδόκαρπον, ἢ μετὰ διαβαθμίσεως κατ’ ἐπαρχίαν ἢ δῆμον, μεταξὺ 105 μέχρις 135 δρ. κατὰ χιλιάδα ἑνετικῶν λιτρῶν.» Αὐταὶ εἶναι αἱ τροπολογίαι, ἃς ὑποβάλλω ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 5.

§246Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Ἐὰν ὅμως πρόκηται, κύριε Ὑπουργέ, νὰ πωληθῇ ἡ σταφὶς πρὸς 105 δραχμὰς, δὲν βλέπω ποία βελτίωσις θὰ ἐπέλθῃ (θόρυβος).

§247Ν. ΠΑΠΑΛΕΞΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, εἶναι βεβαιωμένον ὅτι τὸ ἐμπόριον τῆς σταφίδος μὲ τοὺς προηγουμένους νόμους ἐκανόνισε τὰς τιμὰς εἰς 135 δραχμὰς καὶ διὰ τὸν σταφιδόκαρπον τοῦ Αἰγίου ἀκόμη. Ἐὰν δώσωμεν λοιπὸν τοιοῦτον δικαίωμα εἰς τὸ ἐμπόριον, ὅλαι αἱ τιμαὶ θὰ κατέλθωσιν εἰς 100 δραχμάς. Ἀλλ’ ἐὰν τοῦτο ἦτο τὸ καλὸν τοῦ νομοσχεδίου, ἂς μὴ ψηφισθῇ καθόλου.

§248Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Μὴ λαμβάνετε ὑπ’ ὄψιν, τί ἐγίνετο ἐν τῷ παρελθόντι, διότι ἐν τῷ παρελθόντι εἶχον ὁρισθῆ 40 μόνον ἀποθῆκαι πρὸς ἀποταμίευσιν τοῦ πλεονάσματος. Ὡς ἐκ τούτου συνέβη ἀκριβῶς αὐτὴ ἡ μεγάλη διαφορὰ εἰς τὰς τιμάς, ἀνεξαρτήτως καὶ τῆς ἄλλης δυσκολίας, ὅτι ἀντὶ νὰ λαμβάνωσι χρήματα ἐλάμβανον γραμμάτια δίμηνα. Τό γε νῦν, ἁπανταχοῦ, ὅπου ὑπάρχουσιν ἀποθῆκαι, δὲν ἔχει τὸ ἐμπόριον νὰ παρεμβῇ εἰς τὸν κανονισμὸν τῆς τιμῆς, διότι ὁ παραγωγὸς ἔχων τὴν ἀποθήκην πρόχειρον, εἰς τὴν ὁποίαν θὰ παραδίδῃ τὸν σταφιδόκαρπον, θὰ πληρώνηται εἰς τιμὴν μεταξὺ 105 καὶ 135 δραχμῶν.

§249Α. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Καλὸν εἶναι νὰ ἀποσύρῃ τὴν τροπολογίαν ὁ κ. Ὑπουργὸς, διότι θὰ προκαλέσῃ ἀνωμαλίας μεγάλας.

§250Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, χαίρω, διότι ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸς ἀνεγνώρισε τὸ δίκαιον τῶν ἡμετέρων διαμαρτυριῶν, τῶν γενομένων κατὰ τὴν προηγουμένην συζήτησιν, ὅτε ἐπεμείναμεν εἰς τὴν τροπολογίαν διὰ τῆς ὁποίας ἐζητήσαμεν τὴν διαβάθμισιν, ἔστω καὶ ἂν παρεδέχθη μικροτέραν τιμήν. Ἡ διαβάθμισις θὰ ἦναι ὠφέλιμος εἰς τὰς ἐπαρχίας τὰς παραγούσας τὰς καλὰς ποιότητας, τῶν ὁποίων τὸν σταφιδόκαρπον ὑπετίμησεν ἡ ἐξομοίωσις αὐτοῦ πρὸς τὸν σταφιδόκαρπον τῶν κακῶν ποιοτήτων. Ἀλλ’ ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 5 ὑπάρχει καὶ ἄλλη τροπολογία ἐμοῦ, ἣν ὁ κύριος Ὑπουργὸς παρεδέχθη ἐν μέρει. Ἀλλὰ δὲν ἐννοῶ, διὰ τίνα λόγον, ἐνῷ παρεδέχθη αὐτὴν ἐν μέρει, δὲν θέλει νὰ παραδεχθῇ τὴν ἀνάγκην, ὅπως νομοθετηθῇ ἡ ὑποχρέωσις τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης νὰ ἀγοράζῃ εὐθὺς ἀπὸ τοῦ Αὐγούστου, χωρὶς νὰ ἀφίνηται τὸ ζήτημα εἰς τὰ τέλη τοῦ μηνὸς μετὰ γνωμοδότησιν κλπ. Νομίζω ὅτι πρέπον καὶ συμφέρον εἶναι νὰ ὑποχρεωθῇ ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα νὰ ἀγοράζῃ τὸ πλεόνασμα, προσφερόμενον, εὐθὺς ἀπ’ ἀρχῆς τοῦ σταφιδικοῦ ἔτους, ἄνευ χρονοτριβῶν, ἄνευ μεσολαβήσεως γνωμοδοτήσεων. Ἐὰν ψηφισθῇ ὡς ἔχει τὸ νομοσχέδιον, θὰ φέρῃ ἀνωμαλίαν, καὶ βεβαίως θὰ ζημιώσῃ πολὺ τὸ ζήτημα τῆς σταφίδος.

§251Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἡ ἀπόφασις θὰ γνωσθῇ ἐντὸς τοῦ δευτέρου δεκαπενθημέρου τοῦ Αὐγούστου, ἑπομένως ἀρχομένου τοῦ Σεπτεμβρίου θὰ ἄρχηται ἡ ἀγορά.

§252Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ. Διατὶ ὄχι κατὰ τὸ πρῶτον δεκαπενθήμερον;

§253Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Διότι ἀκριβῶς ἔχομεν τὴν πεῖραν τοῦ παρελθόντος, ὅτι ἀπὸ τὰς ἀρχὰς Σεπτεμβρίου ἄρχεται κυρίως ἡ ἀγορὰ τοῦ σταφιδοκάρπου.

§254Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Ἀλλ’ ἐνομοθετήσατε τὴν 10 Αὐγούστου ὡς ἡμέραν ἐνάρξεως τῆς πληρωμῆς τοῦ φόρου.

§255Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἄλλο πρᾶγμα ἐντελῶς.

§256Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Ἐν τῷ μεταξὺ ἔχει τὸ δικαίωμα ἡ ἀγορὰ νὰ κινηθῇ. Περιορίσατε εἰς τὸ δεκαπενθήμερον.

§257Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν θέλητε νὰ ἐξετάσητε, τί ἐγίνετο ἐν τῷ παρελθόντι, θὰ μάθητε, καίτοι τὸ γνωρίζετε, ὅτι ἤρχιζεν ἡ ἀγορὰ τοῦ πλεονάσματος κατὰ τὸ τέλος τοῦ Σεπτεμβρίου· ἀλλὰ τοῦτο εἶναι ἄτοπον, διότι ἐγεννήθησαν ἀνωμαλίαι τινές. Διὰ τοῦτο εὑρίσκω, ὅτι πρέπει νὰ ἄρχηται ἡ ἀγορὰ τοῦ πλεονάσματος κατὰ τὰς ἀρχὰς τοῦ Σεπτεμβρίου.

§258Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Διατὶ νὰ ὑπάρχῃ ὁ περιορισμὸς τῶν γνωμοδοτήσεων;

§259Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ νόμος αὐτὸς δὲν ἀφορᾷ εἰς ἓν καὶ μόνον ἔτος, δὲν γνωρίζομεν δὲ ὁποῖαι περιστάσεις θὰ ἐπισκήψωσιν ἐπὶ τοῦ σταφιδοκάρπου. Διατὶ ἐκ τῶν προτέρων ἐκ τοῦ νόμου νὰ ὑπάρχῃ ἡ ὑποχρέωσις αὕτη, ἐνῷ δὲν γινώσκομεν ἀκριβῶς, πῶς τότε θὰ ἔχωσι τὰ πράγματα;

§260Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Ὁ αὐτὸς λόγος, ὁ ὁποῖος ἰσχύει ἢ μᾶλλον φέρεται εἰς ἀντίκρουσιν τοῦ ὑμετέρου ἐπιχειρήματος, εἶναι ὁ λόγος, ὁ ὁποῖος καθιέρωσε τὴν ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία συνέρχεται, καὶ τὴν ἀπόφασιν τῆς ὁποίας, τὴν κανονίζουσαν τὸ ποσοστὸν τοῦ παρακρατήματος, κυροῖ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον. Συνεπῶς δὲν βλέπω τὸν λόγον διατί, ὅ,τι κρίνεται ὀρθὸν διὰ τὴν μίαν περίστασιν, διὰ τὴν ἄλλην ἀποκρούεται.

§261ΑΛΕΞ. ΦΩΤΗΛΑΣ. Δὲν δύναται τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον κυριαρχικῶς ν’ ἀποφασίζῃ.

§262Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Δὲν εἶπον τοῦτο. Ἡ ἐπιτροπὴ συνέρχεται κατὰ τὰς ἀρχὰς Αὐγούστου. Διατὶ νὰ τὸ ἀφίνωμεν εἰς τὸ τέλος; Ἐκτὸς τούτου, ἐπειδὴ τὸ ἄρθρον τοῦτο εἶναι τὸ σπουδαιότερον, ἢ μᾶλλον ἓν τῶν σπουδαιοτέρων, θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον κύριον Ὑπουργὸν νὰ βεβαιώσῃ ἡμᾶς, ἂν... (Θόρυβος). Κύριε Πρόεδρε, πρόκειται περὶ τοῦ ἑξῆς. Τὸ ἄρθρον αὐτὸ ἀποτελεῖ τὴν ἑτέραν τῶν βάσεων, ἐπὶ τῶν ὁποίων στηρίζεται τὸ νομοσχέδιον, δηλαδὴ τὴν ἀγορὰν τοῦ πλεονάσματος, βεβαίως δέ, διὰ νὰ ψηφισθῇ, πρέπει νὰ γνωρίζωμεν ὅτι ψηφίζομέν τι σοβαρόν, ὅτι δηλαδὴ θὰ ἦναι εἰς θέσιν ἡ Τράπεζα νὰ ἀγοράσῃ τὸ πλεόνασμα, τὸ ὁποῖον ἀνέρχεται, κατὰ τὴν γνώμην τῶν διευθυνόντων τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν καὶ κατὰ τὰς ἰδίας ἡμῶν πληροφορίας, μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν τῆς παρακρατήσεως καὶ τοῦ φόρου εἰς εἶδος, εἰς 70,000,000 λίτρας· διότι, ἐὰν πρόκηται νὰ νομοθετῶμεν ἁπλῶς διὰ νὰ νομοθετῶμεν, ἀλλάσσει τὸ πρᾶγμα. Ἀλλὰ πρέπει νὰ βεβαιωθῇ καὶ νὰ πιστοποιηθῇ καὶ νὰ γνωσθῇ, ὅτι τὸ δάνειον τῶν 5,000,000 ἔχει ἐξασφαλισθῆ.

§263ΑΛΕΞ. ΦΩΤΗΛΑΣ. Δύο ζητήματα γεννῶνται. Πρῶτον, ἂν ὑπάρχουσι τὰ χρήματα. Τοῦτο εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον δὲν πιστεύω ὅτι δυνάμεθα νὰ λύσωμεν ἀμέσως νῦν. Ἡ Κυβέρνησις θὰ σκεφθῇ καὶ θὰ λύσῃ τὸ ζήτημα τῆς εὑρέσεως τῶν χρημάτων διὰ τὴν ἀγορὰν τοῦ πλεονάσματος.

§264ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ἐὰν δὲν εὕρῃ;

§265ΑΛΕΞ. ΦΩΤΗΛΑΣ. Τέλος πάντων εἶναι διάταξις τοῦ νόμου. Ἐὰν δὲν εὕρῃ, δὲν θ’ ἀγοράσῃ.

§266ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Τίνα ἀξίαν ἔχει τὸ νομοσχέδιον τότε;

§267ΑΛΕΞ. ΦΩΤΗΛΑΣ. Θέτομεν τὴν διάταξιν, ἔχοντες τὴν ἐλπίδα, ὅτι θὰ εὑρεθῶσι τὰ χρήματα. Ἐὰν δὲν εὑρεθῶσι, τὰ ἀδύνατα δὲν ἠμπορεῖ κανεὶς νὰ ζητῇ. Δεύτερον ἔχομεν τὸ ζήτημα τῆς καθοριστέας τιμῆς, ποία πρέπει νὰ ἦναι ἡ τιμή. Εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι πρέπει νὰ ἦναι μία διαβάθμισις ἀπὸ 105 μέχρις 135 δραχμῶν. Τινὲς τῶν συναδέλφων Βουλευτῶν λέγουσιν ὅτι ἡ τιμὴ τῶν δραχμῶν 105 εἶναι μικρὰ, καὶ προτιμότερον νὰ μὴ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον. Ἐγὼ ἔχω ἰσχυρότατον λόγον, τὸν ὁποῖον, ὑποθέτω, ἀκούων ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, θ’ ἀποδεχθῇ τιμὴν ἀνωτέραν τῶν 135 δραχμῶν, καὶ ὁ λόγος εἶναι, ὅτι τὸ ἐξωτερικὸν ἐμπόριον, ἤτοι αἱ ἐξωτερικαὶ ἀγοραὶ κανονίζουσι τὰς τιμὰς ἀναλόγως τῆς τιμῆς, ἥτις ὁρισθήσεται διὰ τὴν ἀγορὰν τοῦ πλεονάσματος, ἤτοι ἡ ἐξωτερικὴ ἀγορὰ στρέφεται περὶ τὸν ἄξονα τῶν τιμῶν, ἃς ὁρίζει ὁ νόμος πρὸς ἀγορὰν τοῦ πλεονάσματος. Πῶς εἶναι δυνατόν, τὸ ἐξωτερικὸν ἐμπόριον νὰ προσφέρῃ μεγαλειτέραν τιμὴν, ὅταν ὑπάρχῃ νόμος, τὸν ὁποῖον γνωρίζουσιν εἰς τὰς ἐξωτερικὰς ἀγορὰς καὶ ὁ ὁποῖος καθορίζει, ὅτι ἡ τιμή, εἰς ἣν ἀγοράζει ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα, εἶναι 105 δραχμαί; Ζητοῦσιν ἐντεῦθεν μεγαλειτέραν τιμὴν, τὸ ἐξωτερικὸν ἐμπόριον ἀπαντᾷ, ὅτι δὲν ἀγοράζει διότι εἰς αὐτὴν τὴν τιμὴν, τῶν 105 δραχμῶν, καὶ ἴσως καὶ μικροτέραν, πωλεῖται ὁ σταφιδόκαρπος ἐν Ἑλλάδι. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἀποδεχθῇ τιμὴν μεγαλειτέραν τῶν 135 δραχμῶν, ἀνεξαρτήτως τοῦ ζητήματος, ἂν θὰ ἔχωμεν ἢ δὲν θὰ ἔχωμεν τὰ μέσα ν’ ἀγοράσωμεν. Σᾶς βεβαιῶ, κύριε Ὑπουργέ, διότι ἔχω γνῶσιν τῶν πραγμάτων, ὅτι αἱ τιμαὶ τῆς ἀγορᾶς τοῦ πλεονάσματος εἶναι ὁ ἄξων, περὶ τὸν ὁποῖον στρέφεται τὸ ἐξωτερικὸν ἐμπόριον.

§268Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὅσον ἀφορᾷ τὴν παρατήρησιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ κ. Βουλευτὴς, ὄχι μόνον διὰ τὸ ἐξωτερικὸν ἐμπόριον, ἀλλὰ καὶ διὰ τὸ ἐσωτερικόν, πρέπει νὰ μάθητε, ὅτι ὑπάρχει ἑταιρεία Ἀγγλική, ἡ ὁποία ἀγοράζει περὶ τὰ 15 ἕως 20 ἑκατομμύρια λίτρας σταφιδοκάρπου. Ὥστε αὐτὴ, ἔχουσα ὑπ’ ὄψει, ὅτι θὰ ἀγοράζηται ὁ σταφιδόκαρπος πρὸς 100 ἢ 105 δραχμὰς, βεβαίως θὰ ῥυθμίσῃ τὰς τιμὰς συμφώνως πρὸς τὴν τιμὴν ταύτην. Εἶναι προτιμότερον νὰ μὴ ὁρισθῇ καμμία τιμὴ, ἐπειδὴ δὲ εἶναι ἐνδεχόμενον καὶ πιθανόν, ὅτι δὲν θὰ δύναται οὐδὲ ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα νὰ ἀγοράζῃ, οὐδὲ ἡ Κυβέρνησις νὰ παράσχῃ τὰ μέσα, ὅπως ἀγορασθῇ ποσόν τι πλεονάσματος, καλὸν εἶναι νὰ ἐξαιρεθῇ καὶ ἡ ἀγορὰ τοῦ πλεονάσματος, καὶ νὰ περιορισθῶμεν εἰς τὴν παρακράτησιν καὶ εἰς τὸν φόρον εἰς εἶδος· διότι δὲν ἠξεύρω ποίαν πεποίθησιν ἔχουσιν οἱ ἐκ τῶν ἄλλων σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν συνάδελφοι, ἀλλ’ ἐγὼ τοὺς διαβεβαιῶ, ὅτι οὐδ’ ἐλάχιστον ποσὸν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀγορασθῇ ἐκ τοῦ πλεονάσματος. Λοιπὸν ἂς ἐγκαταλειφθῇ καὶ ἡ ἰδέα τῆς ἀγορᾶς τοῦ πλεονάσματος καὶ τοῦ ὁρισμοῦ τῆς τιμῆς, διότι μᾶλλον ἐπιβλαβὴς θὰ ἦναι ὁ ὁρισμὸς τῆς τιμῆς. Ἀλλ’ ἐὰν δὲν παραδέχησθε τὴν γνώμην μου καὶ ἐπιμένητε νὰ ὁρισθῇ μία διαβάθμισις, ἡ διαβάθμισις αὕτη πρέπει νὰ ἦναι ἀνωτέρα διὰ τὰς ἐπαρχίας, αἱ ὁποῖαι ἔχουσι τὸ πλεονέκτημα νὰ παράγωσι σταφιδόκαρπον καλλιτέρας ποιότητος καὶ εἶναι αἱ μᾶλλον ἀδικούμεναι· νὰ ὁρισθῇ διὰ τὴν ἐπαρχίαν Αἰγιαλείας καὶ τὰς ἄλλας ἐπαρχίας, αἱ ὁποῖαι παράγουσι καλὰς ποιότητας, μεγαλειτέρα τιμή, ὄχι διὰ ν’ ἀπολαύσωσι τῆς τιμῆς τοῦ πράγματος, τὸ ὁποῖον θὰ δώσωσιν, ἀλλὰ μόνον διὰ νὰ διακανονισθῇ ἡ τιμὴ τοῦ σταφιδοκάρπου εἰς τὰς ἐξωτερικὰς ἀγοράς. Δὲν εἶναι δίκαιον, αἱ ἐπαρχίαι αὗται ν’ ἀφομοιώνται μὲ τὰς ἄλλας ἐπαρχίας, καὶ νὰ ὠφελῶνται οἱ ἀγορασταὶ τῶν ἄλλων ἐπαρχιῶν.

§269Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εὐκταῖον θὰ ἦτο, κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ νομοσχεδίου, κατὰ τὸ ὁποῖον ἐπιτρέπεται εἰς τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν νὰ ἀγοράσῃ τὸ πλεόνασμα τῆς παραγωγῆς, νὰ ἐγνώριζεν ἡ Βουλή, ἂν ἡ Τράπεζα θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ προέλθῃ εἰς τὴν πραγματοποίησιν τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου τούτου, ἂν δηλαδὴ θὰ εἶχε τὰ χρηματικὰ μέσα, τὰ ἀπαιτούμενα ἵνα ἀγοράσῃ τὸ πλεόνασμα τῆς παραγωγῆς. Τὸ ἄρθρον τὸ ἑπόμενον δίδει τὴν ἄδειαν εἰς τὴν Τράπεζαν νὰ συνομολογήσῃ δάνειον δραχμῶν 5,000,000· ἀλλ’ ὡς καὶ κατ’ ἄλλην τινὰ συνεδρίασιν ἔσχον τὴν εὐκαιρίαν νὰ εἴπω εἰς τὴν Βουλήν, — καὶ δὲν φρονῶ μόνον ἐγώ, εἶναι πολλοὶ τῶν κυρίων συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι φρονοῦσι τοῦτο,—ἡ Τράπεζα δὲν ἔχει τὴν πίστιν τὴν ἀναγκαίαν, ἵνα εὕρῃ τὸ δάνειον τῶν 5,000,000. Εἶναι ἡ κατάστασις αὐτῆς τοιαύτη σήμερον, ὥστε νὰ μὴ δύναται νὰ εὕρῃ δάνειον οὐχὶ 5,000,000, ἀλλ’ οὐδὲ 500,000 δραχμῶν. Καὶ παρεσχέθη μέν, οὐχὶ εἰς τὴν Βουλὴν ὅλην, ἀλλ’ εἴς τινας τῶν κυρίων συναδέλφων, ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως ἢ μελῶν τινων τῆς Κυβερνήσεως ἡ ἐλπίς, ὅτι τὸ Κράτος θὰ ἦναι δυνατὸν νὰ διευκολύνῃ τὴν Τράπεζαν εἰς τὴν εὕρεσιν τοῦ δανείου τούτου, ἀλλὰ μέχρι τοῦδε οὐδεμία σχετικὴ δήλωσις ἐκ μέρους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἐγένετο πρὸς τὴν Βουλήν. Ἀλλ’ ὁπωσδήποτε, ἀφοῦ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἀπέχει, ὡς ἐξεφράσθη πρὸς τὸν κύριον Ζυγομαλᾶν, νὰ δηλώσῃ προκαταβολικῶς εἰς τὴν Βουλήν, ἂν τὸ Κράτος εἶναι διατεθειμένον νὰ διευκολύνῃ τὴν Τράπεζαν, εἴμεθα ἠναγκασμένοι, ἐπὶ τῇ προσδοκίᾳ ὅτι θὰ εὑρεθῇ τὸ ἀναγκαῖον χρῆμα, νὰ συζητήσωμεν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 5. Τὸ ζήτημα εἶναι, ἂν βελτιοῦται ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 5 διὰ τῆς τροπολογίας, ἣν εἰσήγαγεν ἀρτίως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπιτρέπεται ἡ διαβάθμισις τῶν τιμῶν τοῦ ἀγοραστέου ὑπὸ τῆς Τραπέζης σταφιδοκάρπου, μεταξὺ 105 καὶ 135 δραχμῶν, ἂν, λέγω, βελτιώνει τὴν διάταξιν τοῦ νομοσχεδίου ἡ τροπολογία αὕτη, ἢ χειροτερεύει αὐτήν. Κατ’ ἐμέ, οὐδεμία ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι οὐ μόνον χειροτερεύει, ἀλλὰ καὶ καταστρέφει τὰ ἐλπιζόμενα πλεονεκτήματα τοῦ νομοσχεδίου ἡ διάταξις αὕτη, ὡς ἐτροπολογήθη, καὶ τὸ δῶρον, τὸ ὁποῖον παρέχεται ὑπὸ τῆς Βουλῆς εἰς τὴν σταφιδικὴν κοινωνίαν, εἰς 75,000 οἰκογενείας σταφιδοπαραγωγῶν, καθίσταται δῶρον ἐντελῶς ἄδωρον. Διότι δὲν εἶναι ἄλλαι αἱ τιμαὶ τῆς σταφίδος σήμερον, μεθ’ ὅλον τὸν ἐκπεσμόν, τὸν ὁποῖον ἔχουσιν ὑποστῆ, ἢ αἱ τιμαί, τὰς ὁποίας προσδιώρισεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὡς κατώτατον ὅριον, τῶν 105 δραχμῶν. Καὶ χθὲς ἀκόμη εἶχον πληροφορίας ἐκ Μεσσήνης, κατὰ τὰς ὁποίας περὶ τὰς 100 δραχμὰς κυμαίνονται αἱ τιμαὶ τῆς σταφίδος καὶ τῶν δελτίων ἀποταμιεύσεως. Δὲν παρέχεται λοιπὸν κανὲν εὐεργέτημα διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, ἐὰν ἡ διάταξις ψηφισθῇ ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, εὑρεθεὶς ἀπέναντι δύο διαφόρων ἀξιώσεων, μεταξὺ τῶν ἐπαρχιῶν ἐκείνων, αἵτινες παράγουσιν ἀληθῶς καλλιτέραν ποιότητα καὶ ἀξιοῦσι συνεπῶς, ἵνα τῶν ἐπαρχιῶν τούτων τὸ πρᾶγμα ἀγοράζηται ἐπὶ τιμῇ ἀνωτέρᾳ, καὶ τῶν ἐπαρχιῶν τῶν ἄλλων, αἱ ὁποῖαι παράγουσι κατωτέραν ποιότητα, ἀξιοῦσιν ὅμως, ἵνα τὸ πλεονάζον τῆς παραγωγῆς αὐτῶν ἀγορασθῇ ὑπὸ τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, εὑρεθείς, λέγω, ἀπέναντι δύο ἀντιθέτων ἀξιώσεων, ἐφεῦρε τὸ μέτρον τῆς διαβαθμίσεως τῶν τιμῶν μεταξὺ 105 καὶ 135 δραχμῶν. Ἀλλὰ νομίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι, ἂν τὸ ἄρθρον τοῦτο ψηφισθῇ ὡς ἔχει, θέλει προκύψει νόμος ἑτεροσκελής, διότι ἡ μία τῶν βάσεων αὐτοῦ, ἥτις εἶναι ἡ ἀγορὰ τοῦ πλεονάσματος ὑπὸ τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, ἐκλείπει ἐντελῶς, καὶ μένει ἡ ἑτέρα βάσις, ἡ καταβολὴ τοῦ φόρου εἰς εἶδος ἐκ μέρους τῶν παραγωγῶν, ἐκλείπει, λέγω, ἡ μία βάσις, διότι τὸ εὐεργέτημα τῆς ἀγορᾶς, ὡς παρετήρησα, εἶναι ἐντελῶς ἄχρηστον. Ἐπαρχίαι τινὲς σταφιδοπαραγωγοὶ ἀληθῶς παράγουσι καλλιτέραν ποιότητα, καὶ ὥρισεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν τὴν τιμὴν τῶν 135 δραχμῶν διὰ τὰς ἐπαρχίας ἐκείνας, ἀφῆκε δὲ τὴν τιμὴν τῶν 105 δραχμῶν διὰ τὰς ἐπαρχίας τὰς παραγούσας κατωτέραν ποιότητα· ἀλλ’ ὀφείλω νὰ παρατηρήσω, κύριε Πρόεδρε, πρὸς τὴν Βουλήν, ὅτι ὁ σκοπός, ὅστις ὑπηγόρευσε τὴν νομοθέτησιν τοῦ θεσμοῦ τούτου τῆς ἀγορᾶς τοῦ πλεονάσματος καὶ πέρυσι καὶ ἐφέτος, ὑπῆρξεν ἡ ἀφαίρεσις ἐκ τῆς ὅλης παραγωγῆς τοῦ ποσοῦ ἐκείνου, τὸ ὁποῖον πλεονάζει ἐκ τῆς ὅλης καταναλώσεως, ἀλλὰ ποσοῦ ἀνήκοντος εἰς εἶδος κατωτέρας ποιότητος, ἵνα οὕτω δυνηθῶσιν αἱ ἀνώτεραι, αἱ ἐκλεκταὶ ποιότητες σταφιδοκάρπου νὰ εὕρωσι τὴν ἀνάλογον καὶ δικαίαν τιμὴν αὐτῶν εἰς τὰς ἀγορὰς τῆς ἀλλοδαπῆς. Καὶ ἂν τοῦτο δὲν κατωρθώθη μέχρι τοῦδε, δὲν κατωρθώθη δι’ ἄλλους λόγους, οὐχὶ διότι δὲν ὡρίσθη τιμὴ ἀνωτέρα διὰ τὰς ἐκλεκτὰς ποιότητας. Ἐὰν λοιπὸν κατορθωθῇ νὰ εὑρεθῶσι τὰ χρήματα, τὰ ἀναγκαῖα πρὸς ἀγορὰν τοῦ πλεονάσματος, καὶ δι’ αὐτῶν γίνηται ἡ ἀγορὰ τοῦ πλεονάζοντος ποσοῦ ἐκ τῆς ὅλης παραγωγῆς, τὸ ἀποτέλεσμα ποῖον θὰ ἦναι; Τὸ ἀποτέλεσμα ἀσφαλῶς θὰ ἦναι ἡ διευκόλυνσις τῆς ἐξαγωγῆς τῶν ἐκλεκτοτέρων ποιοτήτων εἰς τὰς ἀγορὰς τῆς ἀλλοδαπῆς, καὶ οὕτως αἱ ἐκλεκταὶ ποιότητες τῆς Κορινθίας, τῆς Αἰγιαλείας, τῆς Κεφαλληνίας, τῆς Ζακύνθου, τῶν Πατρῶν, τῆς Ναυπακτίας θὰ εὕρωσιν ἐν τῷ ἐξωτερικῷ τὴν τιμὴν τὴν συμφέρουσαν, καὶ θ’ ἀπομείνῃ ἡ τιμὴ τῶν 130 ἢ 135 δραχμῶν διὰ τὰς κατωτέρας ποιότητας. Καὶ οὕτως, ὑπὸ τὴν ἔποψιν ταύτην, δύναται νὰ ἔχῃ χρησιμότητά τινα ἡ διάταξις τοῦ νομοσχεδίου· ἄλλως, ἐὰν ἡ διάταξις ψηφισθῇ ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ἀσχέτως πρὸς τὸ ζήτημα, ἂν θὰ εὑρεθῶσι τὰ χρήματα πρὸς ἐφαρμογὴν τῆς διατάξεως ταύτης, ἡ διάταξις, λέγω, τότε θὰ ἀποβῇ ὅλως ἀνωφελὴς καὶ ματαία, οὐδόλως βελτιώνουσα τὴν θέσιν τῶν πασχόντων σταφιδοπαραγωγῶν.

§270Α. ΣΠΗΛΙΑΔΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§271Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐν τῇ συζητήσει, ἥτις ἔλαβε χώραν κατὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν τοῦ νομοσχεδίου, προεβλήθησαν ὅλαι αἱ τροπολογίαι. Οἱ ἐκπροσωποῦντες τὰς ἐπαρχίας, αἵτινες παράγουσι ποιότητα ἀνωτέραν, ὑπεστήριζον ὅτι πρέπει νὰ ἦναι ἡ τιμὴ διάφορος· οἱ ἐκπροσωποῦντες ἐπαρχίας, αἱ ὁποῖαι παράγουσι ποιότητα κατωτέραν, εὕρισκον ὅτι πρέπει νὰ ἦναι μία καὶ μόνη ἡ τιμή. Ἐλήφθη δὲ πρὸ πάντων ὡς ἀφετηρία τοῦ καθορισμοῦ τῆς τιμῆς τὸ γεγονὸς, ὅτι πρέπει ὅσον οἷόν τε πλειότερον σταφιδόκαρπον νὰ δυνηθῇ ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα νὰ διεξαγάγῃ, ἵνα οὕτως ἀρκῇ τὸ πλεόνασμα τὸ μεταξὺ παραγωγῆς καὶ καταναλώσεως. Ὡς ἐκ τούτου ὑπέβαλον τὴν τροπολογίαν. Ὀφείλω πρωτίστως νὰ δηλώσω εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι δι’ οὐδεμίαν τῶν τροπολογιῶν, τὰς ὁποίας ὑποβάλλω, εἶχον ὑπ’ ὄψει τὰς συζητήσεις τὰς γενομένας κατὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν τοῦ νομοσχεδίου, ἢ καὶ πληροφορίας ἄλλοθεν, καὶ ὅτι οὐδένα λόγον ἔχω νὰ ἐπιμείνω. Θὰ προσέξω μόνον εἰς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἡ πλειονοψηφία τῆς Βουλῆς ἤθελε κρίνει καταλληλότερον.

§272Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Βεβαίως θὰ ἐπιμείνωμεν.

§273Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Παρετήρησα ὅτι ὑπὸ τῶν πλείστων ἐξ ὑμῶν ἐξεδηλώθη γνώμη, ὅτι, ἐὰν ἤθελε γείνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον, εἶναι δυνατὸν αἱ τιμαὶ, εἰς τὰς ὁποίας θὰ πωλῆται ἡ σταφὶς, νὰ περιστρέφωνται περὶ τὸ τελευταῖον ὅριον, εἰς τὸ ὁποῖον αἱ τιμαὶ εἶχον κατέλθει. Πᾶν ἄλλο εἶχον κατὰ νοῦν, ὅτε προέβαλον τὴν τροπολογίαν ταύτην, παρὰ τοῦτο. Ἐπειδὴ ὅμως ἀποδίδω πολλὴν σημασίαν εἰς τὰς παρατηρήσεις τῶν προλαλησάντων, καὶ εὑρίσκω ὅτι οὗτοι καὶ κρείσσονα πεῖραν ἔχουσιν εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὰς τιμὰς τῆς σταφίδος, ἀποσύρω τὴν τροπολογίαν μου.

§274Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Πολὺ καλά.

§275Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε.

§276Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγὼ τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε (θόρυβος).

§277ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, κάμετε ἡσυχίαν.

§278Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ μόνον νὰ μὴ ἐπιμένητε εἰς τὴν τιμήν.

§279Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ὑποβάλλετε τροπολογίας, καὶ κατόπιν τὰς ἀποσύρετε! Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε (θόρυβος).

§280Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι δικαίωμά σας, κατόπιν νὰ φέρητε τὴν γνώμην σας, ἐὰν νομίζητε αὐτὴν συμβάλλουσαν πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦ νομοσχεδίου· ἀλλὰ νομίζω ὅτι εἶναι πρέπον νὰ ἀφήσητε νὰ διεξαχθῇ ἡ συζήτησις ὁμαλῶς.

§281Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Δὲν διεξάγεται συζήτησις, διότι ἐγὼ θέλω νὰ ὑποβάλω τροπολογίαν, ἐνῷ ὑμεῖς προβάλλετε τροπολογίαν, καὶ κατόπιν τὴν ἀποσύρετε.

§282Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Δικαίωμά σας εἶναι νὰ ὑποβάλλητε, ὁσάκις θέλητε, τὴν ἐκρίζωσιν ἢ οἱονδήποτε ἄλλο μέτρον, καὶ κατόπιν νὰ μὴ ἐπιμένητε· ἀλλ’ αὐτὸ δὲν σᾶς δίδει τὸ δικαίωμα νὰ παρατηρήσητε εἰς ἐμὲ, ὅτι, ἐπειδὴ ὑπέβαλον μίαν τροπολογίαν, ὀφείλω καὶ νὰ ἐπιμένω εἰς ταύτην, ὅταν πεισθῶ ἐκ τῆς συζητήσεως, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐπιμένω. Θὰ παρακαλέσω μόνον τὴν Βουλὴν, ἀντὶ τῆς τιμῆς τῶν 105–135 δραχμῶν κατὰ χιλιάδα ἑνετικῶν λιτρῶν διὰ τὴν διαβάθμισιν, νὰ δεχθῇ τὴν τιμὴν τῶν 125–135 δραχμῶν.

§283Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Διατί, κύριε Ὑπουργέ; (θόρυβος).

§284Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Δηλῶ ὅτι ὁ σκοπὸς, τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκομεν εἶναι νὰ κατορθώσωμεν νὰ μὴ ὑπάρχωσι μεγάλα χάσματα μεταξὺ τῶν τιμῶν τῶν διαφόρων ἐπαρχιῶν.

§285ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§286Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι ἐντελῶς περίεργος ὁ τρόπος, καθ’ ὃν διεξάγεται ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου. Ὁ κ. Ὑπουργὸς, βαθὺς γνώστης τοῦ ζητήματος, ἀνεγνώρισε τὸ δίκαιον τῆς διαβαθμίσεως, ἀλλ’ ἡ πολιτικὴ τῶν παρασκηνίων δὲν τῷ ἐπέτρεψε τὴν τροπολογίαν, καὶ ἔρχεται ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ τὴν ἀποσύρει! ...

§287Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ποία πολιτική;

§288Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Ἡμεῖς μόνον ἓν θὰ πράξωμεν· διαμαρτυρόμεθα διὰ τὸ ἀδίκημα τὸ προσγινόμενον εἰς τὰς ἐπαρχίας Πατρῶν, Αἰγιαλείας, Κορινθίας, εἰς τὴν Ναυπακτίαν καὶ τὴν Ἑπτάνησον. Δὲν θὰ κωλυσιεργήσωμεν· θὰ τοὺς ἀφήσωμεν νὰ συντελέσωσι τὸ ἔργον των μέχρι τέλους. Θέλουσι νὰ εὐνοήσωσι τὰς ἐπαρχίας, αἱ ὁποῖαι δίδουσι Βουλευτὰς εἰς τὴν πλειονοψηφίαν. Ἂς τὰς εὐνοήσωσιν, ἀλλὰ θὰ ἔχωσι τὴν εὐθύνην τῶν ψηφιζομένων.

§289Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, καὶ προχθὲς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, κατόπιν παρατηρήσεων τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ Πατρῶν κ. Γούναρη, παρεδέχθη τὴν γνώμην τῆς διαβαθμίσεως, ἀλλὰ τὴν γνώμην τῆς διαβαθμίσεως διετύπωσε κατ’ ἄλλον τρόπον, διὰ τῆς ὑποτιμήσεως. Ἡμεῖς ἐζητήσαμεν, ἵνα ἄνω τῶν 135 δραχμῶν διαβαθμίσῃ τὸν σταφιδόκαρπον διὰ τὰς ἐπαρχίας, αἱ ὁποῖαι παράγουσι τὸν καλλίτερον σταφιδόκαρπον, ἀλλ’ ἤδη περιορίζει μόνον εἰς τὰς εὐνοουμένας ἐπαρχίας, ἡμᾶς δὲ μᾶς κάμνει εἵλωτας τῶν ἐπαρχιῶν αὐτῶν, μᾶς ἀναγκάζει νὰ ἀγοράζωμεν τὸν σταφιδόκαρπον αὐτῶν· εἴμεθα φόρου ὑποτελεῖς πρός τινας τῶν ἐπαρχιῶν! Εἶναι μέτρον δικαιοσύνης αὐτό; Αὐτὸ εἶναι ἀδίκημα. Τὸ προτεινόμενον μέτρον οὔτε ὑπὲρ τῆς σταφίδος οὔτε ὑπὲρ τῶν παραγωγῶν συντελεῖ...

§290Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐγὼ ἐνέδειξα διὰ τοῦ νομοσχεδίου ὅτι παρεδέχθην ποιάν τινα διαβάθμισιν, ἀλλὰ τοιαύτην, ὥστε νὰ μὴ γίνωνται αὐτὰ τὰ μεγάλα χάσματα μεταξὺ τῶν διαφόρων ἐπαρχιῶν. Προέτεινα διὰ τοῦ νομοσχεδίου τιμὴν 130 δραχμῶν. Ἤδη παρακαλῶ, ὅπως ἡ τιμὴ αὕτη καθορισθῇ εἰς δραχμὰς 125 μέχρις 135.

§291Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. .. Ὁ λόγος δέ, τὸν ὁποῖον εἶπον οἱ Κύριοι, ὅτι μᾶς διευκολύνει, διὰ νὰ ἐξοδεύωμεν τὴν καλὴν ποιότητα, διότι ἀφαιροῦσι τὴν καλλιτέραν, καὶ κατὰ συνέπειαν ἡ καλὴ ποιότης εὑρίσκει καλλιτέραν θέσιν ἐν τῷ ἐξωτερικῷ, δὲν εἶναι ἀληθής, διότι πλεονάζει καὶ ἡ καλὴ ποιότης ὡσαύτως, καὶ ἔχομεν καὶ ἡμεῖς ἀνάγκην νὰ ἀφαιρῶμεν καὶ ἀπὸ τὴν καλλιτέραν ποιότητα ποσόν τι, διὰ νὰ ὑπολείπηται ὀλιγώτερον ποσόν. Λοιπὸν παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἔστω καὶ ἐλάχιστον ποσὸν νὰ ὁρίσῃ ὀνομαστικῶς· ἂς ὁρίσῃ ἔστω 500 ἢ 200 χιλιάδας· θὰ δώσῃ παραδείγματος χάριν μία ἐπαρχία 100 ἢ 200 χιλιάδας· ὁ σκοπὸς δὲν εἶναι, ὅτι αὕτη θὰ σωθῇ δι’ αὐτῆς τῆς πωλήσεως, — ἀλλοίμονον, ἂν φθάσῃ τὸ κατώτατον σημεῖον εἰς 135 δραχμὰς, — ὁ σκοπὸς εἶναι νὰ καθορισθῇ ἀκριβῶς ἡ ὀνομαστικὴ τιμή, καὶ ἡ ὀνομαστικὴ τιμὴ νὰ διέλθῃ διὰ τοῦ ἐμπορίου, τοῦ ἐσωτερικοῦ καὶ ἐξωτερικοῦ, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ θελήσῃ νὰ ἀναβιβασθῇ ἡ τιμὴ εἰς 160 δραχμὰς τοὐλάχιστον διὰ τὴν Αἰγιάλειαν. Δὲν πρόκειται ἢ περὶ δέκα ἢ εἴκοσι χιλιάδων δραχμῶν. Ἀφοῦ πρόκειται ἑκατομμύρια ὁλόκληρα νὰ δώσῃ ἡ Κυβέρνησις, μὲ ὀλίγας χιλιάδας δὲν ζημιοῦται. Ἂς ὁρισθῇ μόνον ὀνομαστικὴ τιμή. Καλλίτερον νὰ ὑπάρχωσιν ὀνομαστικαὶ τιμαί, διότι πρέπει νὰ μάθητε καὶ βεβαιωθῆτε, ὅτι ἡ μόνη ἐπαρχία, ἡ ὁποία θυσιάζεται, καὶ καταστρέφονται τὰ συμφέροντά της ἕνεκα τῆς ὑποτιμήσεως, εἶναι ἡ Αἰγιάλεια. Αὐτὰ τὰ εἶπον καὶ ἄλλοτε, καὶ νομίζω περιττὸν νὰ τὰ ἐπαναλάβω· ἄλλως, ὅσον τὰ λέγω, τόσον γίνομαι ὀχληρός, χωρὶς νὰ ἐξευμενίζω κανένα. Πρέπει νὰ κρίνητε εὐμενέστερον τὰ πράγματα, καὶ νὰ μὴ προέρχησθε εἰς ἀντεκδικήσεις· ἀμυνόμενοι ὑπὲρ τῶν ἰδίων συμφερόντων, πρέπει νὰ μὴ παραβλάψητε καὶ τὰ συμφέροντα τῆς Αἰγιαλείας. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ ἐπιμένω πολὺ, νὰ αὐξήσῃ τὸ ποσὸν τῶν τιμῶν εἰς 150 δραχμὰς τουλάχιστον.

§292Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§293Δ. Π. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§294ΔΙΟΝ. ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ζήτημα ἔγκειται εἰς τοῦτο, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὀφείλει νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του, ὅτι μεταξὺ τῶν προνομιούχων ἐπαρχιῶν εἶναι καὶ ἡ Ἀμαλιάς.

§295Α. ΜΟΝΟΚΡΟΥΣΟΣ. Διὰ τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, διὰ τῆς ὁποίας γίνεται διαβάθμισις μεταξὺ 125 καὶ 135 δραχμῶν, προέρχεται ζημία εἰς τὰς κατωτέρας τάξεις, τὰς ἐργαζομένας, ἐνῷ ἡ ἐμπορικὴ τάξις ὠφελεῖται. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, οὐχὶ ἀορίστως, ἀλλ’ ὡρισμένως νὰ ὁρίσῃ τὰς τιμὰς κατ’ ἐπαρχίας, διότι πρέπει νὰ γινώσκῃ ὁ κόσμος, πόσον θὰ πωλῆται ἡ σταφὶς εἰς ἑκάστην ἐπαρχίαν.

§296Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Πρὶν ἢ ἄρξηται ἡ ἀγορὰ θὰ ἦναι δημοσιευμένον ὅ,τι ἀπεφασίσθη σχετικῶς πρὸς τὰς τιμάς· θὰ ἦναι γνωστὸν, ἂν εἰς τὴν Κεφαλληνίαν, ἐπὶ παραδείγματι, θὰ ἦναι ἡ τιμὴ τῶν 125 ἢ 130 ἢ 135. Ὥστε θὰ ἦναι ἐν γνώσει τῆς τιμῆς πάντες.

§297Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Εἰς τὴν ἀπόφασιν τοῦ Συμβουλίου, δι’ ἧς θὰ κανονίζωνται αἱ τιμαὶ, θὰ συμπεριλαμβάνηται καὶ τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον θὰ ἀγοράζηται παρ’ ἑκάστης ἐπαρχίας;

§298Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὄχι.

§299ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 5, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 6 (ἀναγινώσκεται).

§300Α. ΜΟΝΟΚΡΟΥΣΟΣ. Ἡ ἐγγύησις τοῦ Κράτους διὰ τὸ δάνειον τῶν 5,000,000 εἶναι ἀναγκαιοτάτη. Διότι, ἐὰν τὸ Κράτος δὲν ἐγγυᾶται, ποίαν ἀσφάλειαν δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν, ὅτι ἔχει ἀποθεματικὰ κεφάλαια ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα, ἵνα ἀγοράζῃ τὸ πλεόνασμα τῶν 40,000,000;

§301Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). (Ὅρα Παράρτημα).

§302Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ συνήθως τόσον πειστικός, δὲν ἠδυνήθη σήμερον νὰ μᾶς πείσῃ διὰ τῶν ἐπιχειρημάτων του, διότι δὲν εἶναι καὶ αὐτὸς ὁ ἴδιος πεπεισμένος περὶ αὐτῶν. Εἶναι γνωστὸν, ὅτι μὲ τὴν κατάστασιν τὴν κρατοῦσαν, τὴν οἰκτρὰν, τῶν σταφιδοκτημόνων ἡ Τράπεζα δὲν θὰ ἦναι δυνατὸν νὰ εἰσπράξῃ τὰ ὀφειλόμενα· ἡ ὑπόθεσις δὲ, ὅτι θὰ δυνηθῇ νὰ τὰ εἰσπράξῃ, ἀποδεικνύεται ἐκ τῶν μέχρι τοῦδε ἀποτελεσμάτων ὡς μὴ πραγματοποιήσιμος, τοσοῦτο μᾶλλον, καθόσον ἡ Τράπεζα ἔχει ἀνάγκην καὶ 5 ἑκατομμυρίων δραχμῶν πρὸς ἀγορὰν τοῦ πλεονάσματος.

§303Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Ἡ Τράπεζα, ἐὰν ἔχῃ χρήματα, θὰ ἀγοράσῃ πλεόνασμα.

§304Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Ἐὰν φρονῆτε, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἀγοράσῃ πλεόνασμα, τοῦτο εἶναι γνώμη σας. Ἡ γνώμη τοῦ σταφιδικοῦ κόσμου εἶναι, ὅτι νομοσχέδιον ἄνευ ἀγορᾶς πλεονάσματος εἶναι δῶρον ἄδωρον, εἶναι εἷς ἐμπαιγμός, ῥιπτόμενος πρὸς πενομένους ἀνθρώπους, διότι διὰ τῆς ἀφαιρέσεως τῶν 90,000,000, ὑποτιθεμένου ὅτι ὁ μέσος ὅρος τῆς ἐξαγωγῆς εἶναι 260.000,000, φθάνομεν εἰς τὸ ποσὸν τῶν 350,000,000· ἐφ’ ὅσον δὲ ἐν τῇ ἀγορᾷ ὑπάρχει πλεόνασμα εἴτε 70,000,000 εἴτε 50,000,000, βεβαίως αἱ τιμαὶ δὲν δύνανται νὰ ὦσιν ἀνώτεραι τῶν σημερινῶν. Διὰ τοῦτο, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις θέλῃ νὰ δείξῃ πράγματι τὸ ἐνδιαφέρον, τὸ ὁποῖον εἰς λόγους δεικνύει ὑπὲρ τῶν σταφιδικῶν πληθυσμῶν, παρακαλῶ νὰ προσφέρῃ καὶ τὴν ἐγγύησίν της, ἵνα πραγματοποιηθῇ τὸ δάνειον, διότι τότε καὶ μόνον ἡ ἀγορὰ τοῦ πλεονάσματος θὰ ἔχῃ τὰ προσδοκώμενα ἀποτελέσματα, ὅταν ἀπὸ τὴν ἀρχὴν τοῦ ἔτους, καὶ εὐθὺς, ὡς ἄρξηται ἡ ἀγορὰ τοῦ πλεονάσματος, ὅπου τοιοῦτον προσφέρεται, καταβάλληται τὸ τίμημα, διὰ νὰ μὴ βλέπωμεν τὸ οἰκτρὸν θέαμα, τὸ ὁποῖον εἴδομεν κατὰ τὸ λῆξαν ἔτος, δηλαδὴ τὴν ὑπογραφὴν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος προεξοφλουμένην ἀπὸ τοκογλύφους μὲ 12 καὶ 15% καὶ πλέον. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ πραγματοποιήσῃ τὴν εὐμένειαν, τὴν ὁποίαν ἐν λόγοις δεικνύει πρὸς τοὺς σταφιδικοὺς πληθυσμοὺς, διὰ προσθήκης διατάξεως περὶ ἐγγυήσεως τοῦ Κράτους διὰ τὴν συνομολόγησιν τοῦ δανείου· διότι, ἐφ’ ὅσον τὸ δάνειον δὲν πραγματοποιεῖται, καὶ δὲν ἀγοράζεται πλεόνασμα, οὐδεμία ὠφέλεια θὰ προκύψῃ ἐκ τοῦ νομοσχεδίου, κατὰ τὴν ἐμὴν δὲ γνώμην, τὸ νομοσχέδιον θὰ χρησιμεύσῃ μόνον πρὸς διαβουκόλησιν τῶν σταφιδικῶν πληθυσμῶν.

§305Α. ΜΟΝΟΚΡΟΥΣΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τοὺς κυρίους Βουλευτὰς τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν, μὲ τοὺς ὁποίους πολλάκις ὡμίλησα πρὶν ἢ ἔλθῃ εἰς τρίτην συζήτησιν τὸ παρὸν νομοσχέδιον, νὰ προσέξωσιν εἰς τοῦτο. Πάντες οἱ κύριοι συνάδελφοι ἐβεβαίουν, συμφώνως πρὸς τὰς ἰδιαιτέρας δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι τὸ Κράτος θὰ ἐγγυηθῇ διὰ τὴν συνομολόγησιν τοῦ δανείου. Σήμερον βλέπω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν οὐδὲ λέξιν ἀνέφερε περὶ τῆς ἐγγυήσεως τοῦ Κράτους διὰ τὴν συνομολόγησιν τοῦ δανείου. Ἀπορῶ δὲ διὰ ποῖον λόγον οἱ κύριοι συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι ἔλεγον δημοσίᾳ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀπεφήνατο γνώμην, ὅτι θὰ ἐγγυηθῇ διὰ τὸ δάνειον τῶν 5,000,000 πρὸς ἀγορὰν τοῦ πλεονάσματος, δὲν κάμνουσι σήμερον λόγον περὶ αὐτοῦ, ὡς ἐπίσης ἀπορῶ, πῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν ὑποστηρίζει τὴν ἐκφρασθεῖσαν γνώμην τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν ἐγγύησιν τοῦ δανείου. Ἀλλ’ ἐὰν παραδεχθῶμεν ὅσα πρὸ ὀλίγου ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐδήλωσεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, θέλων νὰ παραστήσῃ διὰ τῶν λεγομένων, ὅτι ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα εἶναι ἐξησφαλισμένη καὶ ὅτι δὲν διατρέχει κανένα κίνδυνον, ὅσον ἀφορᾷ τὴν πληρωμὴν τοῦ δανείου, διὰ ποῖον λόγον ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν δηλοῖ ἐπισήμως, ὅτι τὸ Κράτος θὰ ἐγγυηθῇ; Ἀφοῦ ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα ἔχει ὠφελείας μεγάλας, διὰ ποῖον λόγον δὲν ἐγγυᾶται τὸ Κράτος διὰ τὴν συνομολόγησιν τοῦ δανείου; Ἡ ἐγγύησις τοῦ Κράτους σᾶς διαβεβαιῶ ὅτι θέλει ὑψώσει τὰς τιμὰς τῆς σταφίδος, διὰ τῆς ἐλαττώσεως δὲ τῆς ἐξαγωγῆς τῆς σταφίδος εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ διὰ τῆς παρακρατήσεως ὡς καὶ διὰ τοῦ πλεονάσματος δύναται ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα νὰ ἐκπληρώσῃ τὰς ὑποχρεώσεις της. Πρέπει λοιπὸν νὰ προστεθῇ εἰς τὸ νομοσχέδιον διάταξις, ὅτι τὸ Κράτος ἐγγυᾶται διὰ τὸ δάνειον τῶν 5,000,000.

§306Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Δὲν ἀφίνει ὁ κύριος Ζυγομαλᾶς.

§307Α. ΜΟΝΟΚΡΟΥΣΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἂς ὑποβάλῃ τοιαύτην πρότασιν διὰ τὴν ἐγγύησιν τοῦ δανείου, καὶ θὰ ἴδητε ὅτι ὄχι μόνον ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ, ἀλλὰ καὶ αὐτὸς ὁ κ. Ζυγομαλᾶς θὰ ψηφίσῃ ὑπὲρ τῆς προτάσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ.

§308ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 6 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 7 (ἀναγινώσκεται).

§309Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχω τὸν λόγον.

§310ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Ἀσημακόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§311Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ τεθῇ, παρακαλῶ, ἡ τιμὴ ἀπροσδιόριστος.

§312Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Σᾶς παρακαλῶ νὰ μὴ ἐπιμένητε. Ἀφήσατε νὰ ψηφισθῇ τὸ ἄρθρον ὡς ἔχει.

§313Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Μὴ ἐπιμένετε. Ἐννοοῦσι νὰ τὸ ψηφίσωσιν, ὡς ἔχει.

§314ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 7 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκεται εἶτα καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 8). Ἄρθρον 9 (ἀναγινώσκεται).

§315Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὁ ἐκ Καλαβρύτων βουλευτὴς κ. Φωτήλας ὑπέβαλε τροπολογίαν, δι’ ἧς προτείνει νὰ προστεθῇ εἰς τὸ ἄρθρον 9 ἐδάφιον βʹ, ἔχον ὡς ἑξῆς: «Εἰς τὴν κατὰ τὸ προηγούμενον ἄρθρον φορολογίαν δὲν ὑπόκεινται καὶ αἱ δι’ ἐκριζώσεως ἀντικαθιστώμεναι σταφιδάμπελοι ἐπὶ γαιῶν τῆς αὐτῆς ἐκτάσεως, κειμένων ἐν τῇ αὐτῇ ἐπαρχίᾳ, τοῦ αὐτοῦ ἰδιοκτήτου. Ἡ αἴτησις περὶ ἐκριζώσεως ὑποβάλλεται πρὸς τὸν οἰκονομικὸν ἔφορον μετὰ προηγουμένην καταβολὴν δραχμῶν 25 εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον δι’ ἔξοδα ἐξετάσεως τοῦ κτήματος παρὰ δημοσίου γεωμέτρου ἢ μηχανικοῦ ἢ ἐργοδηγοῦ. Μετὰ τὴν βεβαίωσιν δὲ τῆς ἐκριζώσεως, διὰ πρωτοκόλλου, συντασσομένου ὑπὸ τοῦ οἰκονομικοῦ ἐφόρου, τοῦ εἰρηνοδίκου καὶ ἑνὸς γεωμέτρου, ἐπιτρέπεται δι’ ἀδείας τοῦ οἰκονομικοῦ ἐφόρου ἡ ἐμφύτευσις ἴσης ἐκτάσεως σταφιδαμπέλου.» Παρακαλῶ τὸν ὑποβαλόντα τὴν τροπολογίαν ταύτην νὰ μὴ ἐπιμείνῃ· διότι, ἐὰν γένηται δεκτὴ ἡ τροπολογία αὕτη, ὁδηγούμεθα πρὸς τὸ ἀντίθετον ἀποτέλεσμα ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ἐπιδιώκει τὸ νομοσχέδιον, διότι ὑπάρχουσιν οἱ φρονοῦντες, ὅτι ὄχι μόνον τοῦτο δὲν πρέπει νὰ γένηται, ἀλλ’ οὔτε ἡ ἀντικατάστασις τῶν κλημάτων τῶν καταστρεφομένων.

§316Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Τὴν ἀποσύρω.

§317ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 9, ὡς ἔχει, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 10 (ἀναγινώσκεται).

§318Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Κατὰ τὸ ἄρθρον 10 τὸ Πλημμελειοδικεῖον ἐπιβάλλει χρηματικὴν ποινὴν εἰς τοὺς παραβάτας τοῦ προηγουμένου ἄρθρου’ λέγει δὲ τὸ ἄρθρον, ὅτι «τὸ Πλημμελειοδικεῖον διατάσσει συνάμα καὶ τὴν ἐκρίζωσιν». Ἡ ἐκκρίζωσις διὰ δαπάνης τίνος θὰ γείνῃ;

§319Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Τὴν δαπάνην θὰ καταβάλῃ τὸ Δημόσιον, καὶ ἔπειτα θὰ εἰσπράξῃ αὐτὴν ἀπὸ τὸν παραβάτην.

§320Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Πρέπει νὰ ὁρισθῇ σαφῶς.

§321ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 10 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 11, 12, 13 καὶ 14 ἄνευ ἀντιρρήσεως). Ἄρθρον 15 (ἀναγινώσκεται).

§322Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε.

§323ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Ροῦφος ἔχει τὸν λόγον.

§324Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Καὶ ἄλλοτε ἐπανειλημμένως καὶ πανταχόθεν ἐξεδηλώθη κατάδηλος ἡ γνώμη τοῦ σταφιδικοῦ κόσμου, ὅτι τὸ ἄρθρον τοῦτο πρέπει νὰ διαγραφῇ. Ἡ γνώμη σύμπαντος τοῦ σταφιδικοῦ κόσμου εἶναι νὰ διαγραφῇ τὸ ἄρθρον τοῦτο. Μετὰ τὴν ἄρνησιν τῆς Κυβερνήσεως πρὸς ἐγγύησιν διὰ τὴν συνομολόγησιν δανείου ἡ διαγραφὴ τοῦ ἄρθρου τούτου εἶναι ἀμέσου χρησιμότητος καὶ ἐπειγούσης ἀνάγκης, καὶ διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ συναινέσῃ εἰς τὴν διαγραφὴν αὐτοῦ.

§325Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸ θέμα τὸ ἀφορῶν τὴν τύχην τῆς χλωρᾶς σταφίδος συνεζητήθη δίς. Δὲν νομίζω, ὅτι δύναται νὰ ἐπέλθῃ πρακτικόν τι ἀποτέλεσμα, ἐὰν ἐπαναλάβωμεν τὰ αὐτά. Ἐγὼ εἰς ἄλλην συνεδρίασιν εἶπον, ὅτι δὲν προσήκει νὰ εὐεργετήσωμεν μίαν τάξιν, ἐνῷ ἀφ’ ἑτέρου βλάπτομεν ἄλλην τάξιν. Εἶπον ἐπίσης, ὅτι, ἐὰν κατὰ τὸ ἔτος τοῦτο ἐπιτραπῇ ἡ οἰνοποίησις τῆς χλωρᾶς σταφίδος, οὐδὲν θὰ ἔχῃ πρακτικὸν ἀποτέλεσμα, διότι οἱ βιομήχανοι δὲν εἶναι παρεσκευασμένοι παρὰ εἰς ἓν σημεῖον, ὅπως οἰνοποιήσωσι τὴν χλωρὰν σταφίδα· τί θέλουσι δὲ κατορθώσει; Θὰ κατορθώσωσι μόνον 30,000,000 λίτρας σταφίδος κατὰ τὸ διάστημα αὐτὸ, τὸ βραχὺ, νὰ οἰνοποιήσωσι. 30,000,000 χλωρᾶς σταφίδος ἀντιπροσωπεύουσι 10,000,000 ξηρᾶς. Εἶναι λοιπὸν δυνατὸν 10,000,000 ξηρᾶς σταφίδος νὰ ἐπιδράσωσιν ἐπὶ τοῦ συνόλου τῶν 120,000,000 ἢ 140,000,000 ξηρᾶς σταφίδος, τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ διατεθῶσι; Βεβαίως ὄχι. Διὰ τοῦτο σᾶς παρακαλῶ νὰ μὴ ἐπιμένητε.

§326Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν φρονεῖ, ὅτι θὰ ἔχωμεν τὰ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα ὁ σταφιδικὸς κόσμος προσδοκᾷ ἐκ τῆς οἰνοποιήσεως τῆς χλωρᾶς σταφίδος. Δὲν πρόκειται νὰ συζητήσωμεν τοῦτο· ἀλλὰ διὰ τίνα λόγον ἡ Κυβέρνησις δὲν ἀποδέχεται τὴν οἰνοποίησιν, ἀφοῦ τοιαύτη εἶναι ἡ ἐπιθυμία τοῦ σταφιδικοῦ κόσμου, καὶ ἡ ἐπιθυμία αὕτη ἔχει ἐκδηλωθῆ; Ὁ κ. Ὑπουργὸς λέγει, ὅτι ἡ γνώμη τῆς Βουλῆς ἐξεδηλώθη κατὰ τῆς οἰνοποιήσεως. Βεβαίως· ἀλλὰ τὸ ἀποτέλεσμα τοῦτο ἐπῆλθε, διότι ἡ γνώμη τῆς Κυβερνήσεως ἦτο κατὰ τῆς οἰνοποιήσεως. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἐδήλου, ὅτι τάσσεται ὑπὲρ τῆς οἰνοποιήσεως, εἶμαι πεπεισμένος, ὅτι καὶ ἡ πλειονοψηφία τῆς Βουλῆς ἤθελε τὴν ἀκολουθήσει. (Διαμαρτυρίαι ἐκ μέρους πολλῶν Βουλευτῶν). Διὰ τὸν λαὸν πρέπει νὰ καθορισθῶσιν αἱ εὐθῦναι ἐνώπιον τοῦ σταφιδικοῦ κόσμου· πρέπει νὰ ἔχωμεν τὸ θάρρος νὰ λέγωμεν, τίνες εἶναι ὑπὲρ καὶ τίνες κατὰ τῆς οἰνοποιήσεως. Ἡ Κυβέρνησις δὲν ἀποδέχεται τὴν οἰνοποίησιν, παρὰ τὴν ἐπιθυμίαν ὅλου τοῦ σταφιδικοῦ κόσμου, ὁ ὁποῖος ἔχει ἀποφανθῆ γενικῶς ὑπὲρ τῆς γνώμης τοῦ νὰ ἐπιτραπῇ ἡ οἰνοποίησις τῆς χλωρᾶς σταφίδος. Ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν εἶπεν, ὅτι ἡ γνώμη τῆς Βουλῆς ὑπῆρξε τοιαύτη.

§327Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐξεδηλώθη καὶ διὰ ψηφοφορίας δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§328Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Εἰς τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, μάλιστα... Ἀλλ’ ἐὰν ὑπῆρξε τοιαύτη ἡ γνώμη τῆς Βουλῆς, ὑπῆρξε διότι ἡ Κυβέρνησις ἦτο κατὰ τῆς οἰνοποιήσεως τῆς χλωρᾶς σταφίδος. Ἐὰν ὅμως ἡ Κυβέρνησις ἤθελε δηλώσει, ὅτι τάσσεται ὑπὲρ τῆς οἰνοποιήσεως, εἶμαι πεπεισμένος, ὅτι καὶ ἡ πλειονοψηφία τῆς Βουλῆς ἤθελε δεχθῆ τοῦτο.

§329ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§330Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε, πρέπει νὰ καθορισθῶσιν αἱ εὐθῦναι ἀπέναντι τοῦ σταφιδικοῦ κόσμου, ὅστις πρέπει νὰ ἔχῃ ἀποδείξεις, τίνες εἶναι ὑπὲρ τῆς οἰνοποιήσεως καὶ τίνες κατ’ αὐτῆς. Συνεπῶς τὰ ζητήματα πρέπει νὰ διασαφηνισθῶσι.

§331Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Αἱ συνέπειαι τῆς ψηφοφορίας θὰ ἦναι αἱ αὐταὶ, ἀφοῦ ἡ Κυβέρνησις ἔχει γνώμην κατὰ τῆς οἰνοποιήσεως.

§332ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχουσι πολλαὶ τροπολογίαι ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου.

§333Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Αἱ ὑποβληθεῖσαι τροπολογίαι ἀφορῶσιν εἰς τοῦτο, νὰ διαγραφῇ τὸ ἄρθρον καὶ νὰ ἐπιτραπῇ ἡ οἰνοποίησις τῆς χλωρᾶς σταφίδος. Ἡμεῖς ἐπιμένομεν νὰ ψηφισθῇ τὸ ἄρθρον ὡς ἔχει, τὸ μὲν διότι ἡ γνώμη τῆς Βουλῆς ἐξεδηλώθη ἤδη, τὸ δὲ διότι ἔχομεν τὴν γνώμην, ὅτι, καὶ ἂν ἐπακολουθήσῃ συζήτησις, τὸ ἀποτέλεσμα θὰ ἦναι τὸ αὐτό, διότι ἡ Κυβέρνησις εἶναι κατὰ τῆς οἰνοποιήσεως· ἑπομένως φρονῶ, ὅτι εἶναι ἀπώλεια χρόνου ἡ ἐξακολούθησις τῆς συζητήσεως ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου.

§334Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἡ δήλωσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ἐννοεῖ, ὅτι δὲν ὑπάρχει παράβασις τῆς παραγράφου 14 τῆς συμβάσεως τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης μετὰ τῶν βιομηχάνων, οὔτε παράβασις δικαιωμάτων κεκτημένων.

§335Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Βεβαίως· οὐδεμία παράβασις ὑπάρχει.

§336ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ τροπολογία τοῦ κ. Πετιμεζᾶ ἔχει ὡς ἑξῆς: «Ὁ φόρος ὅμως εἰς εἶδος δύναται νὰ μεταβάλληται εἰς χλωρὰν σταφίδα, καθὼς καὶ ὁ ὑπὸ τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης ἀγοραζόμενος σταφιδόκαρπος κατὰ τὸ ἄρθρον 5.»

§337Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Πρέπει νὰ γνωσθῇ, ὅτι ὅλοι οἱ κίνδυνοι, οἱ ὁποῖοι γεννῶνται, οἱαιδήποτε ζημίαι καὶ ἂν ἐπέλθωσιν εἴτε εἰς τοὺς σταφιδοκτήμονας εἴτε εἰς τὸ Δημόσιον, προέρχονται...

§338ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἀφήσατε, κύριε Πετιμεζᾶ, τὴν συζήτησιν. Παρέρχεται ἡ ὥρα· μὴ ἐπιμένετε εἰς τὴν τροπολογίαν σας.

§339Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δύο λέξεις μόνον θὰ εἴπω.

§340ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§341Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Πολὺ καλά.

§342ΠΟΛΛΟΙ. Ἐμπρός, κύριε Πρόεδρε.

§343ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Πετιμεζᾶ παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ τροπολογία ἀπερρίφθη. (Γίνεται εἶτα δεκτὸν τὸ ἄρθρον 15, ὡς ἔχει. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 16). Ἄρθρον 17 (ἀναγινώσκεται).

§344Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Ἀφοῦ κατὰ τοιοῦτον τρόπον ἡ Κυβέρνησις ἐννοεῖ νὰ γείνῃ ἡ ἐπιψήφισις τοῦ σταφιδικοῦ νομοσχεδίου, νὰ τὸ λάβῃ δηλαδὴ ἐψηφισμένον ὅπως θέλει καὶ ἐννοεῖ, ἀφοῦ οὐδεμία παρατήρησις καὶ οὐδεμία τροπολογία λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν, εἶναι περιττὸν νὰ συζητῶμεν. Διὰ τοῦτο δηλῶ, ὅτι τὰς ἀσχημίας, τὰς ὁποίας προετιθέμην νὰ καταγγείλω, σχετικῶς πρὸς τὸ ἄρθρον τὸ ἀφορῶν τὸ Συμβούλιον τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, θεωρῶ περιττὸν νὰ καταγγείλω· διότι, ἀφοῦ ἡ πλειονοψηφία τῆς Βουλῆς ἐννοεῖ νὰ κάμῃ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον αὐτὴ θέλει, ἀφοῦ δὲ καὶ τὸ Συμβούλιον τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης ἀνήκει εἰς τὴν πλειονοψηφίαν τῆς Βουλῆς, βεβαίως πᾶσα συζήτησις ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου θὰ ἔχῃ τὸ αὐτὸ ἀποτέλεσμα, οἷον καὶ ἡ ἄλλη συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου. Διὰ τοῦτο παραιτοῦμαι πάσης συζητήσεως.

§345ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δόξα σοι ὁ Θεός!

§346ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 17 ὑπάρχουσι τροπολογίαι.

§347Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐγὼ τοὐλάχιστον δύο τροπολογίας ἔχω ὑπ’ ὄψει. Ἡ μία εἶναι τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Καλαβρύτων βουλευτοῦ κ. Φωτήλα, ἔχουσα ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης ἀποτελεῖται ἐξ ὀκτὼ μελῶν, ἤτοι: 1) Ἐκ τοῦ Διευθυντοῦ τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης. 2) Ἐξ ἑνὸς ἀνωτέρου ὑπαλλήλου, ἔχοντος βαθμὸν τοὐλάχιστον τμηματάρχου βʹ τάξεως καὶ ὁριζομένου διὰ Βασ. Διατάγματος τῇ προτάσει τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. 3) Ἐκ τοῦ Προέδρου τῶν ἐν Πάτραις Πρωτοδικῶν, ἤ, κωλυομένου τούτου, ἐκ τοῦ ἀρχαιοτέρου πρωτοδίκου. 4) Ἐκ τοῦ Προέδρου τοῦ ἐν Πάτραις Κτηματικοῦ Συλλόγου. 5) Ἐκ τεσσάρων μελῶν, ἐκλεγομένων ὑπὸ τῆς Συνελεύσεως τῶν ἀντιπροσώπων τῶν μετόχων διὰ μίαν διετίαν. Τὰ αἱρετὰ μέλη τοῦ Συμβουλίου, τὰ μὴ κατοικοῦντα καὶ μὴ ἐγκατεστημένα ἐν Πάτραις, λαμβάνουσιν ἐπὶ τῇ παρουσίᾳ αὐτῶν εἰς ἑκάστην συνεδρίασιν ἀνὰ δραχμὰς δέκα, ὁ δὲ Πρόεδρος τῶν Πρωτοδικῶν δραχ. 5, ἔτι δὲ τὰ ἔξοδα μεταβάσεως αὐτῶν εἰς Πάτρας καὶ ἐπανόδου, κανονιζόμενα ὑπὸ τοῦ Συμβουλίου.» Ἡ ἑτέρα τροπολογία εἶναι ἡ ὑποβληθεῖσα ὑπὸ τῶν ἀξιοτίμων Βουλευτῶν Καλαβρύτων καὶ Κραναίας, ἔχουσα οὕτως (ἀναγινώσκει): «Τὸ ἐδάφιον δʹ τῆς βʹ παραγράφου τοῦ ἄρθρου 17 ἀντικαθίσταται διὰ τοῦ ἑξῆς: «δʹ) ἐξ ἓξ μελῶν, ἐκλεγέντων ὑπὸ τῆς Συνελεύσεως τῶν ἀντιπροσώπων τῶν μετόχων, λαβόντων δὲ κατὰ τὴν ἐκλογὴν τὰς πλειοτέρας ψήφους.» Τὸ ἄρθρον 18 διαγράφεται.» Αὗται εἶναι αἱ τροπολογίαι, αἱ ὁποῖαι ἀνάγονται εἰς τὰ δύο ἄρθρα 17 καὶ 18. Αἱ τροπολογίαι αὗται πηγάζουσιν ἀπὸ δύο ἀντιθέτων σκοπῶν ἢ ἐλατηρίων. Διὰ τῶν τροπολογιῶν τούτων ζητεῖται ἡ μεταρρύθμισις τοῦ ἄρθρου, ἀφ’ ἑνὸς μὲν πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦ νὰ ἐκλείψωσι πάντες οἱ σήμερον διατελοῦντες μέλη τοῦ Συμβουλίου τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, ἀφ’ ἑτέρου δὲ, ἵνα διατηρηθῶσι πάντες οἱ διατελοῦντες σήμερον μέλη τοῦ Συμβουλίου τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης. Ἐγὼ φρονῶ, ὅτι πρέπει τὸ νομοσχέδιον νὰ μείνῃ ὡς ἔχει, διότι νομίζω, ὅτι τοιουτοτρόπως ἐπιτυγχάνομεν τοῦτο, ὅτι εἰς τὸ Συμβούλιον εἰσέρχονται τρία μέλη ἀμέσως, ἐξέρχονται δὲ τρία μέλη διὰ κληρώσεως· ἐπειδὴ δὲ κατὰ τὸ ἔτος τοῦτο δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχωμεν Συνέλευσιν τῶν μετόχων, κατὰ τὴν προσεχῆ Συνέλευσιν τῶν μετόχων θὰ ἐκλεχθῶσι 5 μέλη τοῦ Συμβουλίου, ὅσα ἔχει τὸ νομοσχέδιον. Παρακαλῶ ἑπομένως νὰ εὕρητε τὴν διάταξιν τοῦ νομοσχεδίου ὡς μᾶλλον συμβιβαστικὴν καὶ δίδουσαν λύσιν, ἡ ὁποία ἐξασφαλίζει ὡς οἷόν τε τὸ μέλλον τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης.

§348ΑΛΕΞ. ΦΩΤΗΛΑΣ. Δὲν εἶναι καιρὸς νὰ συζητηθῶσιν ἐν πλάτει τὰ περὶ τῆς καταρτίσεως τοῦ Συμβουλίου τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης. Καὶ δὲν εἶναι καιρὸς, διότι ὅλοι ἐπιθυμοῦμεν, ἵνα ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον ψηφισθῇ τὸ σταφιδικὸν νομοσχέδιον. Ἀλλ’ ἐκ τῆς γενομένης ἀναπτύξεως ἐνταῦθα καὶ ἐκ τῶν γενομένων συζητήσεων ὅλοι ἐπείσθημεν, ὅτι ἀπ’ ἀρχῆς τὰ Συμβούλια τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης δὲν διεχειρίζοντο τὰ συμφέροντα αὐτῆς ὡς ἔπρεπε, καὶ ὅλοι ἐξεφράσαμεν τὴν εὐχὴν, ὅτι τὰ περὶ τοῦ καταρτισμοῦ τοῦ Συμβουλίου τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης ἔπρεπε νὰ διαρρυθμισθῶσι κατ’ ἄλλον τρόπον. Ἐπὶ τῷ σκοπῷ τούτῳ ὑπέβαλον τὴν τροπολογίαν μου, ἡ ὁποία νομίζω ὅτι εἶναι καὶ ὀρθοτάτη καὶ λογικωτάτη, διὰ νὰ παύσῃ αὐτὸς ὁ ἀγὼν, ὁ γινόμενος μεταξὺ δύο ὁμάδων πρὸς ἐκλογὴν τοῦ Συμβουλίου, τοῦ διαχειριζομένου τὸν σταφιδόκαρπον καὶ τὰς λοιπὰς θέσεις, ἃς διαθέτει ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα. Ἐγὼ μάλιστα θέτω τὴν ἀρχὴν διὰ τῆς τροπολογίας μου, ὥστε οἱ σύμβουλοι νὰ ἐξαρτῶνται μᾶλλον ἀπὸ τῆς Κυβερνήσεως, διότι πλειοτέραν ἔχω πεποίθησιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν παρὰ εἰς τοὺς συναθροιζομένους ἐκεῖ ἐκ διαφόρων σημείων καὶ ἐκ διαφόρων συμφερόντων, καὶ ἐπιδιώκοντας νὰ ἐκλέξωσι πότε τὸ Α καὶ πότε τὸ Β Συμβούλιον, παρεκτρεπομένους δὲ κατὰ τὴν ἐκλογὴν τοῦ Συμβουλίου τούτου εἰς διαφόρους πράξεις, τὰς ὁποίας δὲν θέλω νῦν νὰ κατονομάσω. Τὴν τροπολογίαν μου ἀνέγνωσε προηγουμένως ὁ κύριος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν. Δὲν θέλω νὰ κάμω ἀνάπτυξιν τῆς τροπολογίας ταύτης, διότι ὅλοι σπεύδομεν πρὸς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλ’ ἐν ὀλίγοις λέγω, ὅτι ἡ τροπολογία μου ἐξαρτᾷ τὴν κατάρτισιν τοῦ Συμβουλίου τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης μᾶλλον ἀπὸ τῆς Κυβερνήσεως. Κατὰ τὴν τροπολογίαν τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης ἀπαρτίζεται πρῶτον ἐκ τοῦ Διευθυντοῦ τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης. Τὰ περὶ τούτου μένουσιν ὡς καθορίζονται διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου. Δεύτερον ἐξ ἑνὸς ἀνωτέρου ὑπαλλήλου, ὁριζομένου ἐπίσης ὡς καὶ διὰ τοῦ νομοσχεδίου. Τρίτον ἐκ τοῦ Προέδρου τῶν ἐν Πάτραις Πρωτοδικῶν, ἤ, κωλυομένου τούτου, ἐκ τοῦ ἀρχαιοτέρου πρωτοδίκου. Καὶ ἰδοὺ διατὶ προτείνω τοῦτο διότι ὁ Πρόεδρος τῶν Πρωτοδικῶν, ὡς ἀνώτερον δικαστικὸν πρόσωπον, ἀποτελεῖ τὴν μεγίστην ἐγγύησιν ἐν τῇ διαχειρίσει τῆς ἐξουσίας τοῦ Συμβουλίου, τοῦ διαχειριζομένου τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν. Εἰς πολλὰ Συμβούλια τοῦ ἀμφισβητουμένου διοικητικοῦ συμπεριλαμβάνονται δικαστικὰ πρόσωπα λόγῳ τῆς ἐμπιστοσύνης καὶ τῆς ἐγγυήσεως, ἣν παρέχουσι...

§349Π. ΒΑΡΒΙΤΣΙΩΤΗΣ. Διατὶ προτείνετε τὸν Πρόεδρον τῶν Πρωτοδικῶν καὶ ὄχι τὸν Πρόεδρον τῶν Ἐφετῶν;

§350Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Διότι τὰ πρόσωπα, τὰ ἀποτελοῦντα τὸ Συμβούλιον τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, ἐν τῇ ἱεραρχίᾳ δὲν δύνανται νὰ ἐξομοιωθῶσι μὲ τὸν Πρόεδρον τῶν Ἐφετῶν· ἤθελε δὲ εἶσθαι ἀναξιοπρεπὲς καὶ ἄτοπον διὰ τὸν Πρόεδρον τῶν Ἐφετῶν νὰ συνεδριάζῃ μετὰ τμηματάρχου βʹ τάξεως, καὶ ἡ ψῆφός του νὰ ἐξομοιοῦται μὲ τὴν ψῆφον τοῦ τμηματάρχου βʹ τάξεως ἢ τοῦ ὑπουργικοῦ γραμματέως. Τέταρτον ἐκ τοῦ Προέδρου τοῦ ἐν Πάτραις Κτηματικοῦ Συλλόγου...

§351Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Διατὶ τοῦ ἐν Πάτραις Κτηματικοῦ Συλλόγου;

§352Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Διότι ἐκεῖ ἑδρεύει τὸ Συμβούλιον τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, καίτοι θὰ ἦτο ὀρθὸν νὰ ἦτο ὁ Πρόεδρος τοῦ Κτηματικοῦ Συλλόγου ἄλλης ἐπαρχίας, ἀλλὰ τοῦτο δὲν εἶναι εὔκολον· πρέπει νὰ ᾖναι ὁ Πρόεδρος τοῦ Κτηματικοῦ Συλλόγου τῶν Πατρῶν καὶ πρὸς ἀποφυγὴν ἐξόδων καὶ δυσχερειῶν, διότι ἀντιπροσωπεύει τὴν κτηματικὴν τάξιν, καὶ ἡ κτηματικὴ τάξις, ἤτοι ἡ τάξις τῶν σταφιδοκτημόνων, πρέπει ν’ ἀντιπροσωπεύηται ἐν τῷ Συμβουλίῳ τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης.

§353Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ Πρόεδρος τοῦ Κτηματικοῦ Συλλόγου Πατρῶν εἶναι μόνον τῶν Πατρινῶν σταφιδοκτημόνων ἀντιπρόσωπος.

§354Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Δὲν λέγω ὄχι· ἀλλ’ εἶπον ὅτι δὲν εἶναι εὔκολον νὰ ᾖναι ὁ Πρόεδρος τοῦ Κτηματικοῦ Συλλόγου ἄλλης ἐπαρχίας. Καὶ πέμπτον ἐκ τεσσάρων μελῶν, ἐκλεγομένων ὑπὸ τῆς Συνελεύσεως τῶν ἀντιπροσώπων τῶν μετόχων διὰ μίαν διετίαν.

§355Α. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὥστε σεῖς προτείνετε, τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης ν’ ἀποτελῆται ἐξ ὀκτὼ μελῶν, τῶν ὁποίων τὰ τέσσαρα νὰ ἐκλέγωνται ὑπὸ τῶν ἀντιπροσώπων τῶν μετόχων.

§356Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Μάλιστα. Καὶ ἔχω τὴν ἐλπίδα, ὅτι, οὕτω πως καταρτιζομένου τοῦ Συμβουλίου, θὰ ἴδωμεν τὴν διαχείρισιν τῶν ὑποθέσεων τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης γινομένην κατὰ τρόπον λογικὸν καὶ ἀξιοπρεπῆ, κατὰ τρόπον τείνοντα πρὸς διάσωσιν τῶν συμφερόντων τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης. Ἤθελον λοιπὸν παρακαλέσει τὴν Κυβέρνησιν νὰ δεχθῇ τὴν τροπολογίαν μου ταύτην. Ἐν τῇ τροπολογίᾳ μου ταύτῃ προσθέτω καὶ ἄλλην παράγραφον, ἵνα παύσωσιν αἱ μεγάλαι ἀποζημιώσεις τῶν συμβούλων τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης· διότι ὁ ἀγὼν, ὁ γινόμενος πρὸς κατάληψιν τῶν θέσεων τοῦ Συμβουλίου τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, δὲν εἶναι μόνον ἀγὼν διὰ τὰς θέσεις, ἀλλ’ εἶναι ἀγὼν καὶ διὰ τὴν ἀποζημίωσιν. Καὶ βλέπω ὅτι τὸ νομοσχέδιον τῆς Κυβερνήσεως αὐξάνει τὴν ἀποζημίωσιν τῶν αἱρετῶν μελῶν τοῦ Συμβουλίου, τῶν μὴ ἐγκατεστημένων ἐν Πάτραις, ἀπὸ 15 δραχμὰς εἰς εἴκοσι πέντε. Ἡ θέσις τοῦ συμβούλου τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης εἶναι θέσις τιμητικὴ, εἶναι θέσις, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἐπιδιώκῃ τις ἐξ ἐνδιαφέροντος ὑπὲρ τῶν συμφερόντων τῆς Τραπέζης· δὲν εἶναι θέσις, ἡ ὁποία σκοπεῖ τὴν ἀποζημίωσιν, τοσοῦτο μᾶλλον, καθόσον ἐλέχθη, — ἐγὼ δὲν θέλω νὰ τὸ πιστεύσω, οὔτε θέλω νὰ ἀδικήσω τινὰ, οὔτε συζητῶ περὶ προσώπων, — ἐλέχθη ὅτι τινὲς σύμβουλοι ἐκτὸς τῆς ἀποζημιώσεως ἔλαβον καὶ ἀμοιβὰς, ὡς ἐλθόντες εἰς Ἀθήνας διὰ τὴν κατάρτισιν δῆθεν τοῦ σταφιδικοῦ νομοσχεδίου. Νὰ περιορισθῇ λοιπὸν ἡ ἀποζημίωσις, διὰ νὰ γίνωνται μέλη τοῦ Συμβουλίου ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θεωροῦσιν ὡς τιμήν των ν’ ἀποτελῶσι μέλος τοῦ Συμβουλίου τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης πρὸς προστασίαν τῶν συμφερόντων αὐτῆς καὶ τῶν συμφερόντων τῶν σταφιδοπαραγωγῶν. Παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ δεχθῇ τὴν τροπολογίαν μου ταύτην, τοσοῦτο μᾶλλον, καθόσον ἡ κατάρτισις τοῦ Συμβουλίου κατὰ τὴν τροπολογίαν μου ἐξαρτᾶται μᾶλλον ἀπὸ τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ἡ Κυβέρνησις πρέπει καὶ νὰ ζητῇ καὶ νὰ θέλῃ νὰ ἐπεμβῇ εἰς τὴν διαχείρισιν τῶν συμφερόντων τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης.

§357Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§358Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ὅτι τὰ πράγματα τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης δὲν ἔχουσι καλῶς, νομίζω ὅτι πάντες ἀντελήφθησαν, διότι μακραὶ πολλάκις ἐγένοντο ἐνταῦθα συζητήσεις σχετικῶς πρὸς τὸ ἵδρυμα τοῦτο, εἰς τὸ ὁποῖον ἅπαντες οἱ σταφιδικοὶ πληθυσμοὶ ἐναπέθεσαν τὰς μεγαλειτέρας ἐλπίδας των. Δὲν παρῆλθον ὀλίγαι ἡμέραι ἀπὸ τῆς συστάσεως τοῦ ἱδρύματος τούτου, καὶ πάντες ἠκούσαμεν ἐνταῦθα παρ’ ἀξιοτίμων συναδέλφων κατὰ τίνα τρόπον διευθύνονται τὰ κατ’ αὐτὸ, πρὸ παντὸς δὲ, πῶς διενεργεῖται ἡ ἐκλογὴ τοῦ Συμβουλίου τοῦ ἱδρύματος τούτου ἐν Πάτραις.

§359Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Πῶς;

§360Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Δὲν θέλω νὰ ἐπαναλάβω τὰ λεχθέντα περὶ τῶν λαβόντων χώραν ἰδίως κατὰ τὴν δευτέραν ἐκλογὴν τοῦ Συμβουλίου τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης ἐν Πάτραις, διότι νομίζω, ὅτι εἰς τὰ ὦτα ὅλων ὑμῶν μένουσι ζωηρὰ ἀκόμη τὰ ὄργια, τὰ ὁποῖα ἐξετέθησαν ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Πατρῶν συναδέλφου κ. Ρούφου καὶ ἄλλων ἐκ τῶν ἡμετέρων συναδέλφων. Ὅτε ἐδημιουργήθη τὸ ἵδρυμα τοῦτο, τὸ ὁποῖον...

§361Α. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχετε ὑμεῖς πραγματικὰ γεγονότα νὰ ἀναφέρητε κατὰ τοῦ Συμβουλίου;

§362Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ποῖα εἶναι τὰ ὄργια, τὰ ὁποῖα ἔλαβον χώραν; Εἴπατε ταῦτα. Δὲν πρέπει, κύριε Πρόεδρε νὰ ὑβρίζωνται οἱ ἄνθρωποι ἐνταῦθα ἀνυπεράσπιστοι (θόρυβος).

§363Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Δὲν ὑβρίζω κανένα.

§364Α. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν γνωρίζω ποῦ στηρίζονται αἱ αἰτιάσεις, τὰς ὁποίας ἐνίοτε ἀκούομεν κατὰ τῶν συμβούλων τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης. Καὶ σᾶς λέγω ὅτι δὲν γνωρίζω, διότι, ἐὰν ἀναδράμω εἰς τὸ παρελθὸν καὶ ἐνθυμηθῶ τὴν ἐποχὴν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις διεχειρίζετο τὰ τῆς παρακρατήσεως, θὰ εὕρω ὅτι οἱ πλεῖστοι τῶν ἀποθηκαρίων εὑρέθησαν καταχρασταὶ μεγάλων ποσῶν σταφιδοκάρπου, εἰσήχθησαν εἰς δίκην, καὶ κατεδικάσθησαν ὑπὸ τῶν διαφόρων Κακουργιοδικείων τοῦ Κράτους, ἐνῷ ἀφ’ ὅτου ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα ἀνέλαβε τὴν διαχείρισιν τοῦ παρακρατήματος οὐδὲν κροῦσμα τοιοῦτον ἔχομεν. Ἑπομένως ὅλαι αἱ αἰτιάσεις, ὅλαι αἱ μομφαὶ, αἱ ὁποῖαι λέγονται κατὰ τῶν συμβούλων τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, λέγονται διότι ἐπιθυμοῦσιν οἱ ὁμιλοῦντες κατὰ τῶν μελῶν τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης νὰ ἀκούωνται καὶ ἐντὸς καὶ ἐκτὸς τῆς Βουλῆς. Ἀνέφερον ἓν καὶ μόνον γεγονὸς, τὸ γεγονὸς τοῦ ἄλλοτε συμβούλου τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης Κωνσταντίνου Παπαγιάννη...

§365Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Αὐτὴ εἶναι ἀγόρευσις!

§366Α. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ... Ἐνθυμεῖσθε, κύριε Φωτήλα, ὅτι πρὶν ἢ ὁ Κωνσταντῖνος Παπαγιάννης διορισθῇ σύμβουλος δὲν ὑπῆρχε δευτέρα γνώμη περὶ τῆς χρηστότητος καὶ ἐντιμότητος αὐτοῦ. Τί ἔπταισαν οἱ σταφιδικοὶ σύμβουλοι, οἱ ἐνεργήσαντες ὁπωσδήποτε εἰς τὴν ἐκλογὴν τοῦ Παπαγιάννη, ἐὰν μετὰ τὴν ἐκλογήν του ἠκολούθησαν αὐτὸν ἀτυχεῖς περιστάσεις καὶ ἀπεδείχθη ἀνάξιος τῶν ἐλπίδων καὶ τῶν προσδοκιῶν πάντων;

§367Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ἐπιτρέπετε νὰ σᾶς διακόψω; (ἱλαρότης).

§368Α. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Θέλω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι αἱ μομφαὶ καὶ αἱ αἰτιάσεις, τὰς ὁποίας ἀκούομεν καθ’ ἑκάστην κατὰ τῶν συμβούλων τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, ἐπὶ οὐδενὸς λόγου στηρίζονται, ἀλλὰ λέγονται μόνον διότι θέλουν οἱ λέγοντες νὰ λέγωνται.

§369Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Διότι δὲν εἶναι ἐκεῖνοι εἰς τὰς θέσεις αὐτῶν.

§370Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§371ΑΛΕΞ. ΣΤΑΙΚΟΣ. Ὅλοι διὰ νὰ φᾶτε εἶσθε! (θόρυβος).

§372Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριοι, ὅσα ἠκούσατε σχετικῶς μὲ τὸν καταρτισμὸν τοῦ Συμβουλίου... (θόρυβος).

§373Ε. ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Δὲν διορθώνεις τίποτε. Μὴ ἐπιμένῃς.

§374Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Κύριε συνάδελφε, δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, βλέπων τὴν κατάστασιν αὐτὴν, ἐδήλωσα ὅτι δὲν θὰ ὁμιλήσω.

§375Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Κύριε Πετιμεζᾶ, ἐγὼ θὰ σᾶς παρακαλέσω...

§376Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Παρακαλῶ, κύριε Φωτήλα. Δὲν θέλω νὰ μὲ διακόψητε. Κύριε Πρόεδρε, νὰ ἡσυχάσουν, παρακαλῶ.

§377ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡσυχάσατε, παρακαλῶ, Κύριοι.

§378Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριοι, ἐγὼ ὑποβάλλω δύο τροπολογίας, διότι ὑποθέτω, ὅτι ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα εἶναι ἰδιωτικὸν ἵδρυμα, ὅτι εἶναι μετοχικὴ ἑταιρεία, ὅτι εἶναι ἠθικὸν πρόσωπον...

§379Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Τί μετοχικὴ ἑταιρεία; Ἠρωτήσατε καὶ ἡμᾶς, ἂν τὴν θέλομεν;

§380ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ, Κύριοι· ὁ κ. Βουλευτὴς ἔχει δικαίωμα νὰ ὁμιλήσῃ.

§381Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Λοιπόν, Κύριοι, ὑποβάλλω τροπολογίαν, διὰ τῆς ὁποίας ζητῶ, ἵνα τὰ μέλη τοῦ Συμβουλίου, τὰ ἐκλεγόμενα ὑπὸ τῆς Συνελεύσεως τῶν μετόχων, ὁρισθῶσιν εἰς 6, καὶ οὐχὶ εἰς 4, ὡς ὁρίζει τὸ νομοσχέδιον, διότι ἔχω τὴν ἰδέαν, ὅτι ἡ πλειονοψηφία πρέπει νὰ ἀνήκῃ εἰς τὴν Συνέλευσιν τῶν μετόχων, διότι ἡ Τράπεζα εἶναι μετοχικὴ ἑταιρεία, ἡ ὁποία ἔχει δικαίωμα νὰ διαχειρίζηται τὴν περιουσίαν της.

§382Γ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Ὡς τὴν διεχειρίσθη μέχρι τοῦδε!

§383Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐὰν ἐκλέγωνται καλὰ ἢ κακὰ πρόσωπα, τοῦτο ἀνήκει εἰς τοὺς ἐκλέγοντας. Δὲν ἠμποροῦν οἱ μειονοψηφοῦντες νὰ παραπονῶνται διὰ τὴν ἐκλογὴν τῶν πλειονοψηφούντων, διότι τότε οὐδὲν ἵδρυμα δύναται νὰ σταθῇ. Δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐπεμβαίνῃ ἐπὶ τοσοῦτον εἰς τὰ τῆς Τραπέζης, ὥστε νὰ τὴν καταστήσῃ παράρτημα τοῦ Ὑπουργείου. Διότι ἐφέτος μεταβάλλεται ὁ φόρος ἀπὸ χρηματικοῦ εἰς εἶδος, ἔχει συμφέρον ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐπιβληθῇ, καὶ διὰ τοῦτο πραγματικῶς δίκαιον εἶναι νὰ ἔχῃ ἡ Κυβέρνησις 3 μέλη τοῦ Συμβουλίου, τρία δὲ εἶναι τὰ ὁριζόμενα ὑπὸ τοῦ νομοσχεδίου, διότι εἶναι ὁ Διευθυντὴς καὶ ἄλλα δύο μέλη. Ἐὰν δὲ περιορίσητε τὰ μέλη τὰ ἐκλεγόμενα ὑπὸ τῆς Συνελεύσεως εἰς 4, ἐπειδὴ ὁ Διευθυντὴς προεδρεύει, καὶ ὁ Πρόεδρος ἔχει τὴν νικῶσαν ψῆφον, ἐννοεῖται ὅτι οἱ σταφιδοκτήμονες, οἱ ἐκλέγοντες τὸ Συμβούλιον, δὲν θὰ ἔχωσι τὴν πλειονοψηφίαν. Εἶναι δὲ καὶ εἰς ἄλλος λόγος· διότι διὰ τὴν ἀπαρτίαν ἀπαιτεῖται μόνον ἡ παρουσία 5 μελῶν, ἀλλ’ οἱ τρεῖς τῆς Κυβερνήσεως ὑποτίθεται ὅτι θὰ ἦναι παρόντες, ὡς καὶ ὁ Πρόεδρος. Ἐὰν λείψωσι λοιπόν, θὰ λείψωσιν ἐκ τῶν ἄλλων μελῶν· ἄρα πάντοτε οἱ σύμβουλοι οἱ ἐκλεγόμενοι ὑπὸ τῆς Συνελεύσεως θὰ ἦναι ἐν μειονοψηφίᾳ. Αὐτὴ, Κύριοι, εἶναι ἡ μία τροπολογία. Ἔχω δὲ καὶ ἄλλην τροπολογίαν... (θόρυβος).

§384Γ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Κύριε Πετιμεζᾶ, ἀναγνώσατε τὰς τροπολογίας, ἵνα τὰς ἀκούσωμεν.

§385Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἡ ἄλλη τροπολογία μου, κ. Πρόεδρε... (θόρυβος).

§386ΜΙΧ. ΣΤΕΛΛΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐὰν ἐξακολουθήσῃ αὐτὴ ἡ κατάστασις, θὰ ὑποβάλω ἔνστασιν περὶ μὴ ἀπαρτίας.

§387Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἡ ἄλλη τροπολογία μου, κύριοι Βουλευταί... (θόρυβος). (Ὁ κ. Πετιμεζᾶς κατέρχεται τοῦ βήματος, σχίζων τὰς τροπολογίας του).

§388ΜΙΧ. ΣΤΕΛΛΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ ἕξ ἤδη ἔτη παρευρίσκομαι ἐνταῦθα. Αἱ περισσότεραι συνεδριάσεις κατηναλώθησαν διὰ τὴν σταφίδα χωρὶς πρακτικὸν ἀποτέλεσμα.

§389Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Κύριοι Βουλευταὶ, δὲν πρέπει νὰ ἀνησυχῆτε, οὐδὲ νὰ θορυβῆσθε, διότι πρόκειται νὰ διακανονισθῇ ἐπὶ νέων βάσεων νομοσχέδιον κανονίζον τὴν τύχην τῆς σταφιδοπαραγωγῆς. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι πρέπει νὰ ἀκουσθῶσι καὶ ἐναντίαι γνῶμαι...

§390ΠΟΛΛΟΙ. Τὰς ἠκούσαμεν!

§391Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Τὰς ἠκούσατε. Ἐγὼ οὐδενὸς θὰ μεμφθῶ, οὐδὲ θὰ ὁμιλήσω περὶ προσώπων. Ἠκούσατε τὰς γνώμας τῶν ὑποστηριζόντων τὴν διάταξιν τοῦ νόμου, ὅπως ἔχει, ἀλλ’ ἠκούσατε καὶ τὴν γνώμην τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Καλαβρύτων συναδέλφου, ὁ ὁποῖος ὑπέβαλε μίαν τροπολογίαν. Νομίζω ὅτι ἔχετε ὑποχρέωσιν, ἀφοῦ πρόκειται νὰ γνωμοδοτήσητε ἐπὶ τοιούτου νομοσχεδίου, κανονίζοντος τὴν τύχην τῆς σταφιδοπαραγωγῆς, ἔχετε, λέγω, ὑποχρέωσιν ν’ ἀκούσητε καὶ ἡμᾶς, οἱ ὁποῖοι ἀντιπροσωπεύομεν τὴν περιουσίαν μας ἐνταῦθα. Ἐγὼ, Κύριοι, φρονῶ, ὅτι ἡ γνώμη τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ ἐκ Μεσολογγίου, ὁ ὁποῖος εἶπεν ὅτι τὸν Διευθυντὴν τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης πρέπει νὰ διορίζῃ ἡ Κυβέρνησις, εἶναι ἡ ὀρθοτέρα.

§392Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Διατί;

§393Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Εἶναι γνώμη μου, τὴν ὁποίαν ἔχω τὴν ὑποχρέωσιν καὶ τὸ δικαίωμα νὰ ἀναπτύξω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Τὸ διατὶ τὸ ἠκούσατε ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον Βουλευτὴν ἐκ Μεσολογγίου. Διότι, ὅταν πρόκηται νὰ ἐκλέξῃ τὸν Διευθυντὴν τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης ἡ Κυβέρνησις, βεβαίως ἔχει τὴν εὐθύνην αὐτὴ καὶ περὶ τῆς ἀξίας καὶ περὶ τῆς ποιότητος τοῦ προσώπου, τὸ ὁποῖον θὰ ἐκλέξῃ.

§394Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐπεμβῇ εἰς τὴν διοίκησιν ἱδρύματος ἰδιωτικοῦ.

§395ΑΛΕΞ. ΦΩΤΗΛΑΣ. Μετοχικὴ ἑταιρεία κατ’ ἀνάγκην εἶναι.

§396Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ὁ Διευθυντὴς πρέπει νὰ ἦναι ἀνώτερος πάσης ὑπονοίας, διότι πρόκειται νὰ διαχειρισθῇ τὴν περιουσίαν τῶν μετόχων. Βεβαίως δὲ ἡ Κυβέρνησις, ἀποβλέπουσα εἰς τὴν συντήρησιν ἑνὸς τόσον σπουδαίου ἱδρύματος, θὰ ἀποβλέψῃ εἰς τὴν ἐκλογὴν τοῦ καταλληλοτέρου προσώπου. Ἡμεῖς, κύριε Πρόεδρε, δὲν ζητοῦμεν τίποτε προσωπικόν· ἡμεῖς θέλομεν νὰ παρασχεθῇ ἐγγύησις τῆς καταλληλότητος τοῦ προσώπου, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ διευθύνῃ τὰς συνεδριάσεις τοῦ Συμβουλίου, καὶ τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ προτείνῃ τὴν ἐκλογὴν τῶν προσώπων εἰς τὰς διαφόρους θέσεις, τὰς ὁποίας ὁρίζει ὁ κανονισμὸς τῆς Τραπέζης. Αὐτὸ ἡμεῖς θέλομεν. Ἀλλὰ, κύριοι συνάδελφοι, διὰ τίνα λόγον δὲν δέχεσθε τὴν τροπολογίαν τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ Καλαβρύτων κ. Φωτήλα; Ἐγὼ εἶμαι ὑπὲρ τῆς γνώμης αὐτοῦ διὰ τὸν ἑξῆς σπουδαῖον λόγον· διότι, ἐὰν δεχθῶμεν, ἵνα τὰ μέλη τοῦ Συμβουλίου, τὰ ἐκλεγόμενα ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ὦσι τέσσαρα, καὶ τρία τὰ μέλη τὰ ἐκλεγόμενα ὑπὸ τῆς Συνελεύσεως, τότε θὰ λείψωσιν αἱ ἀσχημίαι, αἱ λαβοῦσαι χώραν οὐ μόνον ἐν τῷ προσφάτῳ παρελθόντι, ἀλλὰ καὶ ἀφ’ ἧς συνέστη ἡ Τράπεζα. Δὲν ὁμιλῶ περὶ προσώπων· εἶναι ὄντως ἀξιότιμα τὰ πρόσωπα καὶ τοῦ νῦν Συμβουλίου, ὅπως εἶναι ἀξιότιμα τὰ πρόσωπα καὶ τῶν παρελθόντων Συμβουλίων· ἀλλὰ, Κύριοι, δὲν πρέπει νὰ λησμονῆτε, ὅτι οἱ σταφιδικοὶ πληθυσμοὶ ἔχασαν πλέον τὴν ἐμπιστοσύνην των πρὸς τὸ ἵδρυμα τοῦτο. Ἐὰν ὑπάρχωσι σήμερον καθυστερούμενα 7½ ἑκατομμύρια δραχμῶν, ὑπάρχουσι ταῦτα ἀκριβῶς ἕνεκα τῆς ἐλλείψεως τῆς ἐμπιστοσύνης, τὴν ὁποίαν ὤφειλεν ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα νὰ ἐμπνέῃ εἰς τοὺς σταφιδοκτήμονας. Διὰ τοῦτο νομίζω, Κύριοι, ὅτι ἡ τροπολογία τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ ἐκ Καλαβρύτων εἶναι ὀρθοτάτη.

§397Ν. ΚΡΙΣΠΗΣ. Καὶ ἐγὼ τάσσομαι ὑπὲρ τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Βουλευτοῦ Καλαβρύτων.

§398Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δύο λέξεις.

§399Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν ἡ πρότασις τοῦ κυρίου Φωτήλα, ἀλλ’ ἀφοῦ τροποποιηθῇ κατά τι· δηλ. ἀντὶ τοῦ Προέδρου τοῦ Κτηματικοῦ Συλλόγου Πατρῶν νὰ μετέχῃ τοῦ Συμβουλίου τῆς Τραπέζης ὁ Πρόεδρος τοῦ Κτηματικοῦ Συλλόγου Αἰγίου, διότι πρέπει ν’ ἀντιπροσωπεύωνται καὶ αἱ ἐπαρχίαι αἱ μικραί. Ἀπὸ τὸ Αἴγιον δὲν εἶναι οὔτε εἷς. Λοιπὸν εἶναι δίκαιον νὰ ἀντιπροσωπευθῇ καὶ ἡ ἐπαρχία Αἰγιαλείας.

§400Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Δὲν ἔχω ἀντίρρησιν.

§401Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον σχετικῶς μὲ αὐτό.

§402ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προηγεῖται ὁ κ. Μελισσηνός.

§403Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὅτε ἐγένετο ἡ ἐκλογὴ τῶν μελῶν τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου ἐν Πάτραις ὑπὸ τῆς Συνελεύσεως τῶν μετόχων, βεβαίως δὲν παρευρισκόμην εἰς τὴν ἐκλογὴν ταύτην. Ἀλλὰ πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν, ὅτε συνεζητεῖτο πάλιν τὸ σταφιδικὸν νομοσχέδιον, ἀκριβῶς ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 17 ἤκουσα ἀξιοτίμων συναδέλφων, λεγόντων ὅτι κατὰ τὴν ἐκλογὴν ἐκείνην ἔλαβον χώραν ὄργια...

§404Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε.

§405Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Ἀφήσατε νὰ τελειώσω.

§406Ε. ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Λέγετε τώρα!

§407Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Ἄλλοι ὅμως ἐκ τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων οὐ μόνον ἀπέκρουσαν τὸ γεγονὸς τῶν ὀργίων τῶν λαβόντων χώραν, ἀλλὰ καὶ ἠπείλησαν ἀποκαλύψεις, ἀντιστρόφως καὶ ἀντιθέτως πρὸς τὰ λεχθέντα ὑπὸ τῶν καταγγειλάντων τὰ ὄργια τὰ λαβόντα χώραν. Ἑπομένως, Κύριοι, ἡ Βουλὴ κατὰ τὴν συνεδρίασιν ἐκείνην, ὅπως καὶ ἀπόψε, διῃρέθη, οὕτως εἰπεῖν, εἰς δύο στρατόπεδα, εἰς δύο μερίδας Βουλευτῶν, ἀπειλούσας ἀποκαλύψεις διὰ τὰ λαβόντα χώραν. Βεβαίως, ὡς σᾶς εἶπον πρὸ ὀλίγου, παρὼν δὲν ἤμην, ἑπομένως δὲν ἀντελήφθην ἰδίοις ὄμμασι τὰ λαβόντα χώραν. Ἄλλοι ἦσαν παρόντες, καὶ ἠθέλησαν νὰ χρωματίσωσι τὰ διαδραματισθέντα μὲ λίαν μελανὰ χρώματα· ἀλλ’ ἕτεροι τῶν κυρίων συναδέλφων, ἀντιλέγοντες πρὸς τούτους, ἠπείλησαν, ὡς σᾶς εἶπον, ἀποκαλύψεις καὶ ἀνέφεραν πρὸς τὴν Βουλὴν ὅτι ἀντιστρόφως συνέβησαν τὰ παρ’ ἐκείνων λεχθέντα. Ἐπειδὴ, κύριε Πρόεδρε, κατὰ τὸ ἄρθρον 17, τὸ ὑπὸ συζήτησιν, πάντως τὸ προσωπικὸν τοῦ Συμβουλίου πρέπει νὰ μεταβληθῇ, διότι θὰ περιορισθῶσι τὰ ἑπτὰ μέλη αὐτοῦ εἰς τέσσαρα, θὰ γείνῃ δὲ, ὅπως τὸ ἄρθρον κατωτέρω λέγει, διὰ τὴν ἐκλογὴν τῶν τεσσάρων τούτων προσώπων νέα κλήρωσις μεταξὺ τῶν ἑπτὰ ἤδη ὑπαρχόντων, διὰ νὰ μείνωσιν ἐκ τῶν ἑπτὰ τέσσαρα, πάντως ὅθεν θὰ μεταβληθῇ τὸ Συμβούλιον καὶ θὰ περιορισθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν συμβούλων, ὀφείλω καὶ ἐγὼ νὰ ὑποβάλω τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν ἄρθρου, καθ’ ἣν, ἀντὶ νὰ γείνῃ κλήρωσις, νὰ γείνῃ νέα ἐντελῶς ἐκλογὴ ὑπὸ τῶν μετόχων. Τοιουτοτρόπως δὲ θὰ παύσωσι καὶ αἱ ἀντεγκλήσεις μεταξὺ τῶν κυρίων συναδέλφων περὶ τῶν λαβόντων χώραν κατὰ τὴν πρώτην ἐκλογὴν ἐκτρόπων.

§408ΑΧ. ΧΟΙΔΑΣ. Βεβαίως.

§409Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Τὸ λέγει τὸ ἄρθρον.

§410Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Ναί· ἀλλὰ πρόκειται περὶ τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Φωτήλα. Ἡ τροπολογία τοῦ κ. Φωτήλα ὁρίζει ἐπὶ μίαν διετίαν.

§411Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Αὐτὸ εἶναι καθολικόν. Δὲν καθορίζεται πῶς θὰ ἀρχίσῃ, καθορίζεται πότε θὰ ἀρχίσῃ ἡ ἐνέργεια τῶν μετόχων. Ἡ διάρκεια τῆς ἐκλογῆς κανονίζεται εἰς τὸ ἄρθρον 18.

§412Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Ὥστε κηρύσσομαι ὑπὲρ τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Φωτήλα.

§413Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον.

§414ΠΟΛΛΟΙ (δεξιόθεν). Ἔληξεν ἡ συζήτησις.

§415Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ἡ Κορινθία παράγει τριάκοντα ἑκατομμύρια λίτρας σταφίδος, ποιότητος δὲ ἐξαιρετικῆς, ὡς εἶναι γνωστὸν εἰς ὁλόκληρον τὴν Βουλήν. Δυστυχῶς τὰ συμφέροντα τῆς Κορινθίας καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τῆς ἰσχύος τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης παρωράθησαν. Οὔτε ὁ δανεισμὸς ἐγένετο πρὸς τὴν Κορινθίαν, οὔτε ἄλλα συμφέροντα, σχετιζόμενα μετὰ τῆς σταφιδοπαραγωγῆς καὶ τῆς διαχειρίσεως τοῦ παρακρατήματος ἐλήφθησαν ὑπ’ ὄψιν. Οὐδεμία διαμαρτυρία ἡμῶν οὐδέποτε εἰσηκούσθη παρὰ τοῦ Συμβουλίου τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης. Διὰ τοῦτο, κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι ἡ Κορινθία ἐν τῷ Συμβουλίῳ ἔχει δικαίωμα νὰ ἀντιπροσωπευθῇ, καὶ ἔχει δικαίωμα νὰ ἔχῃ γνώμην ἐπὶ τῆς ἐν γένει διαχειρίσεως τῶν πραγμάτων τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης. Προτείνω λοιπὸν, ὅπως διὰ τὴν Αἰγιάλειαν ἔγεινε δεκτὴ ἡ τροπολογία τοῦ κ. συναδέλφου ἐξ Αἰγιαλείας, ἵνα λάβῃ μέρος εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Τραπέζης ὁ Πρόεδρος τοῦ Κτηματικοῦ Συλλόγου Αἰγίου, οὕτω νὰ γείνῃ δεκτὸν, ὅπως καὶ ἡ Κορινθία μετάσχῃ καὶ ἀντιπροσωπεύηται ἐν τῷ Συμβουλίῳ τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης διὰ τοῦ Προέδρου τοῦ Κτηματικοῦ Συλλόγου Κορινθίας.

§416ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε. Οὐδεμία τροπολογία ἐγένετο δεκτή. Δὲν ἐψηφίσθησαν εἰσέτι αἱ τροπολογίαι.

§417Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ἡ αἴτησίς μου εἶναι δικαία. Πρέπει ν’ ἀντιπροσωπευθῇ καὶ ἡ Κορινθία.

§418Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν θ’ ἀναμιχθῶ εἰς τὰ προσωπικὰ ζητήματα· δὲν θὰ καταδεχθῶ νὰ δώσω προσοχὴν εἰς αὐτὰ, διότι δὲν νομίζω ὅτι τὰ λεγόμενα αὐθαιρέτως καὶ μὴ στηριζόμενα εἰς ἀποδεδειγμένας πράξεις δύνανται νὰ ὑποτιμήσωσι τὴν ἀξίαν οὐδενός. Θὰ ἔλθω εἰς τὸ θέμα, εἰς τὴν τροπολογίαν τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Καλαβρύτων βουλευτοῦ κ. Φωτήλα. Ἡ πρότασις τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ ἐκ Καλαβρύτων, ὅπως ἀνεπτύχθη ἐνταῦθα, ἔχει ἕνα σκοπὸν, νὰ ἀποκλείσῃ τὰς ἄλλας ἐπαρχίας ἀπὸ τοῦ νὰ συμμετέχωσιν εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Τραπέζης καὶ διευθύνωσι τὴν περιουσίαν αὐτῶν, καὶ νὰ περιορισθῇ ὅλη ἡ διοίκησις αὐτῆς εἰς τὰς Πάτρας. Τοῦτο ἀντίκειται εἰς τὰ συμφέροντα καὶ εἰς τὴν βάσιν τοῦ ἱδρύματος τούτου. Καὶ ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία θ’ ἀναμιγνύηται καθ’ ὃν τρόπον ζητοῦσι νὰ ἀναμιχθῇ, καὶ αὐτὴ εἶναι ἐκτὸς τοῦ δικαιώματος τούτου. Δὲν ἐπιτρέπω ἐγὼ ν’ ἀναμιχθῇ εἰς τὴν περιουσίαν μου καὶ νὰ διευθύνῃ αὐτὴν ξένος ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος δὲν ἔχει κανὲν δικαίωμα. Οὐχ ἧττον, ἐπειδὴ ταύτην τὴν στιγμὴν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀκουσθῇ ἡ γνώμη ἡ ὀρθοτάτη, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γείνῃ ἀποδεκτὴ ἡ πρότασις τοῦ ἑτέρου ἐκ Καλαβρύτων βουλευτοῦ κ. Πετιμεζᾶ, διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἐμμείνωμεν εἰς τὸ νομοσχέδιον, καὶ νὰ ψηφισθῇ τὸ ἄρθρον, ὡς ἔχει ἐν τῷ νομοσχεδίῳ.

§419ΠΟΛΛΟΙ (δεξιόθεν). Μάλιστα, μάλιστα.

§420Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Δὲν γνωρίζω κατὰ τίνα τρόπον ἡ τροπολογία τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Καλαβρύτων ἀποκλείει τὰς ἄλλας ἐπαρχίας, περὶ τῶν ὁποίων ἐνδιαφέρεται ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας, διότι κατὰ τὴν τροπολογίαν, ἡ ὁποία ἀνεγνώσθη προηγουμένως, οὐδεὶς ἐκ τῶν ἐν Πάτραις λαμβάνει μέρος εἰς τὸ Συμβούλιον. (Διάλογοι). Ἐὰν εἴχετε ἀμφιβολίαν τινὰ περὶ τοῦ ὅτι τὰ τοῦ Συμβουλίου ἔπρεπε νὰ διαρρυθμισθῶσι καθ’ ὃν τρόπον ὑποδεικνύει ἡ τροπολογία τοῦ κ. Βουλευτοῦ Καλαβρύτων, ταύτην τὴν στιγμὴν, μετὰ τὴν ἐπακολουθήσασαν συζήτησιν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχητε ἀμφιβολίαν. Εἴδετε ποῖαι ἀντεγκλήσεις, δύναμαι νὰ εἴπω, ἀνταλλάσσονται ἑκατέρωθεν περὶ τῶν λαμβανόντων χώραν καθ’ ἑκάστην ἐν τῇ Σταφιδικῇ Τραπέζῃ. Δὲν πρόκειται περὶ τῆς ἐκλογῆς, ἡ ὁποία ἐγένετο κατὰ τὸ παρελθόν· πρόκειται περὶ πασῶν τῶν ἐκλογῶν, αἱ ὁποῖαι ἐπηκολούθησαν ἀπὸ τῆς συστάσεως τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης. Ἀλλ’ ἐπάγεται ἀντίρρησις, ὅτι εἰς τὸ ἵδρυμα δὲν πρέπει νὰ ἀναμιγνύηται ἡ Κυβέρνησις, διότι τὸ ἵδρυμα ἀποτελεῖ μετοχικὴν ἑταιρείαν. Ἐγὼ δὲν θὰ ἐξετάσω τὸν νομικὸν χαρακτηρισμὸν τοῦ ἱδρύματος, ὅπως ἄλλοι θέλουσι νὰ τὸν ἐξετάσωσιν· ἐπεθύμουν ὅμως νὰ ἐρωτήσω τοὺς ἀξιοτίμους συναδέλφους, οἱ ὁποῖοι θέλουσι ν’ ἀποκλείσωσι τὴν Κυβέρνησιν ἀπὸ τῆς διοικήσεως τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, ἐλησμόνησαν ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει σήμερον, ψηφιζομένου τοῦ νομοσχεδίου τούτου, μέγα συμφέρον, ἵνα ἐνεργότερον παρίσταται ἐν τῷ Συμβουλίῳ; 15% λαμβάνει ὡς ἔγγειον φόρον, 20% εἶναι ἡ παρακράτησις, δηλαδὴ ποσὸν ἴσον ἐκ τοῦ εἰσαγομένου ἐν ταῖς ἀποθήκαις τῆς παρακρατήσεως ἔχει ἡ Κυβέρνησις. Διατὶ λοιπὸν ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἔχει συμφέρον ἄμεσον νὰ προστατεύσῃ ἴδιον πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον εἰσάγεται ἐν ταῖς ἀποθήκαις τῆς παρακρατήσεως, νὰ μὴ ἔχῃ τὸ δικαίωμα ν’ ἀντιπροσωπευθῇ ἐν τῷ Συμβουλίῳ, ἀφοῦ ἔχει καὶ ἐκ τοῦ νόμου τὸ δικαίωμα νὰ ἐπιβλέπῃ τὸ ἵδρυμα, ἔστω καὶ ἂν ἦναι ἰδιωτικόν;

§421Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις.

§422Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις; Πολὺ καλά. Τὸ συμπέρασμα εἶναι, ὅτι τὰ τοῦ Συμβουλίου πρέπει νὰ διευθύνῃ μᾶλλον ἡ Κυβέρνησις, ἐπὶ τῆς ὁποίας ἐξασκεῖται καὶ ἔλεγχος. Αὐτὸ πρέπει νὰ κατανοήσητε. Διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τρέχωμεν ὄπισθεν τοῦ Α ἢ τοῦ Β, εἴτε ἀπὸ τὰ Φιλιατρὰ, εἴτε ἀπὸ τὴν Λιγούδισταν, εἴτε ἀπὸ τὰς Πάτρας εἶναι οὗτος, ἵνα τὸν ἐξελέγχωμεν. Ἐὰν παρεκτραπῇ ὁ Διευθυντής, ἐὰν παρεκτραπῇ τὸ Συμβούλιον, φέρει τὴν εὐθύνην ὁ Ὑπουργός.

§423Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Θὰ τὸν ἐλέγξῃς;

§424Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Βεβαίως θὰ τὸν ἐλέγξω.

§425Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τί δικαίωμα ἔχετε ἐκ τοῦ νομοσχεδίου;

§426Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Αὐτὰ δὲν τὰ ἐνοήσατε ἀκόμη. Ἐπαναλαμβάνω λοιπὸν καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ δεχθῇ τὴν τροπολογίαν ταύτην.

§427Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Νομίζω ὅτι ὑπάρχει σύγχυσις ἐν τῇ συζητήσει, διότι τοῦ κ. Φωτήλα ἡ τροπολογία δὲν διαφέρει ἢ κατὰ τοῦτο, ὅτι ἀντὶ ἑπτὰ μελῶν τοῦ διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης παραδέχεται ὀκτὼ, ἀντὶ τοῦ Διευθυντοῦ τοῦ ἐν Πάτραις Γεωργικοῦ Σταθμοῦ παραδέχεται τὸν Πρόεδρον τῶν ἐν Πάτραις Πρωτοδικῶν, ἢ τούτου κωλυομένου τὸν ἀρχαιότερον πρωτοδίκην, προσθέτει δὲ ἕνα ὄγδοον, τὸν Πρόεδρον τοῦ ἐν Πάτραις Κτηματικοῦ Συλλόγου. Ἐγὼ ἔχω ἀμέριστον ὑπόληψιν, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰ δικαστικὰ, εἰς τὰ πρόσωπα τῶν δικαστῶν, ἀλλ’ ὁσάκις ἔλαβον ἀνάγκην, ἐκ πείρας ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι τὴν χρησιμότητα αὐτῶν δὲν τὴν εἶδον, τὸ μὲν διότι εἶναι ἀπησχολημένοι εἰς τὰ ἴδια αὐτῶν καθήκοντα, τὸ δὲ διότι δυσκόλως προσηλοῦνται εἰς τὰς ὑποθέσεις τὰς διοικητικάς. Δὲν νομίζετε, ὅτι ἀντὶ τοῦ Προέδρου τῶν Πρωτοδικῶν ἁρμοδιώτερος διὰ πολλὰ θέματα εἶναι ὁ Διευθυντὴς τοῦ ἐν Πάτραις Γεωργικοῦ Σταθμοῦ; Ὑπάρχουσι μάλιστα ὑποθέσεις τινὲς, αἱ ὁποῖαι ἐπιβάλλονται· ἐπὶ παραδείγματι ἡ καλλιέργεια τῶν κτημάτων καὶ πλεῖστα ὅσα ἄλλα. Αὐτὸς εἶναι χρησιμώτερος τοῦ Προέδρου τῶν Πρωτοδικῶν. Διατὶ δὲ θέλετε ὀκτὼ μέλη καὶ οὐχὶ ἑπτά; Ἐὰν ὑπάρχωσιν ἑπτὰ μέλη, θὰ ἦναι καλλίτερον, διότι θὰ συμβαίνῃ εὐκόλως νὰ ὑπάρχῃ πλειονοψηφία καὶ μειονοψηφία.

§428Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Θὰ σᾶς εἴπω τὸν λόγον.

§429Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλὰ διατὶ εὑρίσκετε ὅτι θὰ ἔχητε μεγάλας ἐγγυήσεις, καὶ θέλετε νὰ προσθέσητε τὸν Πρόεδρον τοῦ Κτηματικοῦ Συλλόγου Πατρῶν; Ἐγὼ νομίζω, ὅτι καλῶς ἔχουσι τὰ πράγματα ἐν τῷ νομοσχεδίῳ.

§430ΑΛΕΞ. ΦΩΤΗΛΑΣ. Δύο λέξεις... (θόρυβος, διαμαρτυρίαι καὶ φωναί: ὄχι ὄχι).

§431ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναγινώσκω τὴν τροπολογίαν τοῦ κυρίου Φωτήλα.

§432Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον (θόρυβος).

§433ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχετε ἀγορεύσει δίς, κύριε Βουλευτά.

§434Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Τεσσαράκοντα φορὰς θὰ ὁμιλήσῃ.

§435ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀδύνατον.

§436Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν δύναμαι νὰ σιωπήσω, ἐφ’ ὅσον ἔχω δικαίωμα νὰ ὁμιλήσω. Ἔχω τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ἄρθρου.

§437ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ παραβιάζετε τὸν Κανονισμόν.

§438Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐθαιρέτως θέλετε νὰ μὲ ἐμποδίσητε; Ἐγὼ ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν ὅλης τῆς Βουλῆς· ἔχω τὸ δικαίωμα. Νομίζετε ὅτι εἶναι δικαίωμά σας, κρούοντες τὸν κώδωνα, νὰ μοὶ ἐπιβάλητε σιωπήν; Ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ ὁμιλήσω.

§439ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι δικαίωμα τῆς Βουλῆς, τὸ ὁποῖον ὀφείλετε νὰ σεβασθῆτε.

§440Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀφήσατε νὰ ὁμιλήσῃ... Ὁμιλήσατε, κύριε Βουλευτά.

§441Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Λέγω ὅτι πρέπει νὰ λάβῃ μέρος εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Τραπέζης καὶ ὁ Πρόεδρος τοῦ Κτηματικοῦ Συλλόγου Αἰγίου, ὁ ὁποῖος εἶναι Σύλλογος ἀνεγνωρισμένος. Δὲν ἔχω δὲ κανένα ἄλλον λόγον, διότι βεβαιῶ ἐπὶ τῷ λόγῳ τῆς τιμῆς μου, ὅτι ὁ Πρόεδρος τοῦ Κτηματικοῦ Συλλόγου Αἰγίου εἶναι ἐκ τῶν σφόδρα πρός με ἀντιφρονούντων πολιτικῶς, ἀλλ’ ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ ζητήσω ν’ ἀντιπροσωπευθῇ καὶ ἡ Αἰγιάλεια ἐν τῇ Σταφιδικῇ Τραπέζῃ, διότι εἶναι μικρὰ ἐπαρχία ἀδικουμένη, καὶ πολλὰς ὑπέστη καταστροφὰς καὶ ζημίας, καὶ εἶναι ἄδικον νὰ μὴ ἀντιπροσωπεύηται. Τοῦτο μόνον λέγω, ὅτι ὅλαι αἱ ἄλλαι ἐπαρχίαι ἔμειναν ὀφειλέται μεγάλων ποσῶν, ἐνῷ ἡ ἐπαρχία Αἰγιαλείας μέχρι τοῦ 1903 ἐπλήρωσεν ὅλας τὰς ὀφειλάς της πρὸς τὸ Δημόσιον, καὶ δὲν ἔμεινεν ὀφειλέτις ἢ μόνον 1500 δραχμῶν. Εἶναι ὀρθὴ καὶ ἡ παρατήρησις τοῦ κ. Φωτήλα περὶ τῆς συμμετοχῆς τοῦ Προέδρου τῶν Πρωτοδικῶν. Τοῦτο εἶναι ἐγγύησις τρανοτάτη, διότι οἱ Πρόεδροι τῶν Πρωτοδικῶν εἶναι εἰς θέσιν νὰ κρίνωσιν ἐφ’ ὅλων τῶν ἀντικειμένων, ἀφοῦ δικάζουσιν ἐπ’ αὐτῶν. Δὲν δύναμαι νὰ παραδεχθῶ ἐγώ, ὅτι εἷς γεωπόνος εἶναι εἰδικώτερος εἰς τὴν διαχείρισιν τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, ἥτις μετέχει καὶ λογιστικῶν καὶ ἐμπορικῶν καὶ δικαστικῶν ἀντικειμένων, ἰδίως δὲ δικαστικῶν, ἀπὸ ἕνα Πρόεδρον τῶν Πρωτοδικῶν. Λοιπὸν παρακαλῶ νὰ μὴ ἐπιμένῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, διότι ἐφ’ ὅσον ἐπιμένει θέλω ἐπιμείνει καὶ ἐγὼ νὰ μὴ ἀδικηθῇ ἡ ἐπαρχία μου, καὶ πάσῃ δυνάμει θέλω ὑποστηρίξει τὴν πρότασιν.

§442Γ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ ἐπὶ τῆς προτάσεως τοῦ κυρίου Φωτήλα.

§443ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ν’ ἀναγνωσθῇ πρῶτον αὕτη. (Ἀναγινώσκεται ἡ τροπολογία τοῦ κ. Φωτήλα).

§444Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀντὶ «ἐκ τοῦ Προέδρου τοῦ ἐν Πάτραις Κτηματικοῦ Συλλόγου» νὰ τεθῇ: «Ἐκ τοῦ Προέδρου τοῦ ἐν Αἰγίῳ Κτηματικοῦ Συλλόγου».

§445Κ. ΧΡΗΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. «Τοῦ ἐν Κορίνθῳ».

§446ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν...

§447Γ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, κύριε Πρόεδρε.

§448ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶσθε 15;

§449Γ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Μάλιστα. (Ἐγείρονται πλείονες τῶν 15). (Ἐνταῦθα καταλαμβάνει τὴν ἕδραν τοῦ Προέδρου ὁ Πρόεδρος κ. Ν. Χατζῖσκος).

§450ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Φωτήλα μετὰ τῆς ἐπ’ αὐτῆς τροπολογίας τοῦ κ. Ἀσημακοπούλου λέγουσι Ναί, οἱ μὴ παραδεχόμενοι αὐτὴν λέγουσιν Ὄχι. (Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν, ὡς ψηφολεκτῶν, τῶν βουλευτῶν Γ. Μελισσηνοῦ καὶ Ἠλ. Μπασδέκη, καὶ εἶτα ἡ διαλογή, κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον ψηφοφορίας).

§451ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 138. Ἐκ τούτων 40 ἐψήφισαν ὑπὲρ τῆς προτάσεως, καὶ 98 κατὰ τῆς προτάσεως. Ἑπομένως ἡ τροπολογία τοῦ κ. Φωτήλα ἀπερρίφθη. Ὑπεβλήθη καὶ ἑτέρα τροπολογία, τοῦ κ. Σάκκη, ἔχουσα οὕτω: «Μέλη τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἐκλεχθῶσιν, οὔτε νὰ ὦσιν, οὔτε νὰ διορισθῶσιν οἱ Βουλευταὶ ἢ οἱ Δήμαρχοι.»

§452ΜΙΧ. ΣΤΕΛΛΑΚΗΣ. Ἡ τροπολογία αὕτη εἶναι ἰδική μου. Καὶ ἄλλοτε ἐν τῇ Ἑλληνικῇ Βουλῇ εἶχεν ὑποβληθῆ νομοσχέδιον, καθ’ ὃ ὁ Βουλευτὴς δὲν ἠδύνατο νὰ ᾖναι μέλος Συμβουλίου οἱασδήποτε ἑταιρείας· τὸ νομοσχέδιον δὲ ἐκεῖνο θὰ ἐψηφίζετο, ἐὰν ἡ Βουλὴ εἶχε διάθεσιν νὰ ἐργασθῇ καὶ ἐὰν ἐπὶ μίαν δεκαετίαν δὲν κατεγινόμεθα εἰς τὸ σταφιδικὸν ζήτημα. Σήμερον, ὅτε ἡ Βουλὴ ψηφίζει νομοσχέδιον προνοοῦν περὶ τῆς σταφίδος, νομίζω ὅτι ἐπιβάλλεται νὰ προστεθῇ διάταξις, ἀπαγορεύουσα νὰ μετέχωσι τοῦ Συμβουλίου πρόσωπα, τὰ ὁποῖα θὰ ἐλέγξωσι τὴν ἐνέργειαν τοῦ νόμου καὶ τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης. Ἡ ἀξιοπρέπεια τοῦ Βουλευτοῦ, οἱοσδήποτε καὶ ἂν ᾖναι οὗτος, τῷ ἐπιβάλλει νὰ μὴ ᾖναι μέλος Συμβουλίου Τραπέζης ἢ οἱασδήποτε ἄλλης ἑταιρείας, καὶ δὴ τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, ἥτις εἰς τοὺς συμβούλους της δίδει καὶ ποσοστὰ καὶ ἀμοιβάς. Παρακαλῶ τὸν κ. Βουλευτὴν ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος θὰ ἔχῃ τὸ θάρρος ἀπόψε, νὰ ψηφίσῃ ὑπὲρ τῆς τροπολογίας ταύτης.

§453Ε. ΚΑΝΑΒΑΡΙΩΤΗΣ. Τότε δὲν μένει ἄλλο παρὰ νὰ θέσωμεν εἰς τὸ ἄρθρον αὐτὸ καὶ ὅτι «ὁ Βουλευτὴς νὰ μὴ τρώγῃ».

§454ΜΙΧ. ΣΤΕΛΛΑΚΗΣ. Νὰ μὴ τρώγῃ ἀπὸ τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν.

§455Ε. ΚΑΝΑΒΑΡΙΩΤΗΣ. Οὔτε ἀπὸ τοὺς Συλλόγους.

§456Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Εἰς ἀπάντησιν τῶν παρατηρήσεων, τὰς ὁποίας ἔκαμεν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς Βουλευτής, λέγω ὅτι ἐν τῇ Ἀγγλικῇ Κυβερνήσει μεταξὺ τῶν 42 μελῶν, τῶν ἀποτελούντων τὴν Ἀγγλικὴν Κυβέρνησιν, 41 μέλη κατέχουσι 43 ἕδρας, ὡς σύμβουλοι καὶ ὡς πρόεδροι ἑταιρειῶν, διαχειριζόμενοι κολοσσιαίας περιουσίας, καὶ ἐξακολουθοῦσι νὰ ᾖναι καὶ σύμβουλοι τοῦ Ἀγγλικοῦ Στέμματος. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀπάντησις.

§457Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν τούτοις καὶ ἐν αὐτῇ τῇ Ἀγγλίᾳ ὑπεβλήθη τοιαύτη πρότασις.

§458Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Ὑπεβλήθη, ἀλλ’ ἀπερρίφθη διὰ μεγάλης πλειονοψηφίας, καὶ ἐνθυμοῦμαι ὅτι ὁ νῦν Πρωθυπουργὸς τῆς Ἀγγλίας, τότε ἁπλοῦς Ὑπουργὸς, Βάλφουρ ἀπήγγειλε θαυμάσιον λόγον, καὶ ἀντέκρουσε δι’ ἀκαταμαχήτων ἐπιχειρημάτων τὴν εἰσαχθεῖσαν πρότασιν ὑπὸ Βουλευτοῦ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως.

§459Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Τὰ μέλη τοῦ Συμβουλίου τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης ἐξομοιοῦνται πρὸς δημοσίους ὑπαλλήλους. Τοῦτο λέγει ῥητῶς τὸ ἄρθρον· ἠγέρθη μάλιστα τὸ ζήτημα, ἂν ἐκλεγείς τις Βουλευτὴς ἦτο δυνατὸν νὰ ᾖναι καὶ σύμβουλος. Νομίζω, ὅτι ἡ ὑποβληθεῖσα τροπολογία εἶναι σύμφωνος πρὸς τὸ πνεῦμα τοῦ νόμου, τοῦ διέποντος τὰ τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης.

§460Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Βεβαίως ἡ τροπολογία τοῦ κ. Σάκκη εἶναι ὀρθοτάτη, ὁ δὲ κύριος Ὑπουργὸς βεβαίως ἐν τῇ συνειδήσει του θὰ ἐπιδοκιμάσῃ τὸν ἀποκλεισμὸν τῶν πολιτευομένων ἐκ τοῦ Συμβουλίου. Ἀλλὰ δυστυχῶς, ὡς ἔχουσι τὰ πράγματα, ἡ συζήτησις εἶναι ματαία, διότι ἡ πλειονοψηφία δὲν θ’ ἀποβάλῃ ἀπὸ τὸ Συμβούλιον Βουλευτὰς τῆς πλειονοψηφίας.

§461ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Σάκκη παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 17, ὡς ἔχει, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκεται εἶτα καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 18).

§462Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 18 ἔχω τὸν λόγον.

§463ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 18 ἐψηφίσθη.

§464Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ ἄρθρον 18 ἐψηφίσθη. Δὲν ἐπροσέξατε, κύριε Μελισσηνέ.

§465Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Δὲν ἐψηφίσθη, κύριε Πρόεδρε.

§466Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἐψηφίσθη τὸ 18.

§467Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Πρὸ ὀλίγου δὲν ἦσθε ἐπὶ τῆς ἕδρας ὑμεῖς, κύριε Πρόεδρε, ἦτο ὁ ἀντιπρόεδρος κ. Πονηρόπουλος. Προεδρεύοντος τοῦ κ. Πονηροπούλου εἶχον ζητήσει τὸν λόγον. Μὲ εἶχεν ἐγγράψει, διὰ νὰ μοὶ δώσῃ τὸν λόγον.

§468ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶσθε ἐγγεγραμμένος. Ὁ κ. Γραμματεὺς ἀνέγνωσε τὸ ἄρθρον 18, οὐδεὶς εἶχε τὸν λόγον, καὶ τὸ ἄρθρον ἐψηφίσθη.

§469Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Εἰς βάρος τῆς Ἑλλάδος θὰ ξεσπάσουν ὅλα αὐτά!

§470ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 19 (ἀναγινώσκεται).

§471Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ πρώτου ἐδαφίου τοῦ ἄρθρου 19 θὰ ὑποβάλω μίαν παρατήρησιν. Οἱ ὑπάλληλοι τοῦ Κράτους, ὅταν μετὰ τὴν στέρησιν τῶν πολιτικῶν δικαιωμάτων ἀποκατασταθῶσιν εἰς αὐτὰ, ὅταν ἐπανακτήσωσι τὰ πολιτικά των δικαιώματα, ἐπαναλαμβάνουσι καὶ τὸ δικαίωμα νὰ ἀναλάβωσι καὶ δημοσίαν ὑπηρεσίαν· ἐνταῦθα ὅμως, εἰς τὸ πρῶτον ἐδάφιον, παρατηρῶ, ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται νὰ διορίζωνται ἢ διατελῶσιν ὑπάλληλοι τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης οἱ στερηθέντες τῶν πολιτικῶν αὐτῶν δικαιωμάτων, ἔστω καὶ ἂν ἀποκατεστάθησαν εἰς αὐτά. Παρακαλῶ, ποῦ στηρίζετε αὐτὴν τὴν αὐστηρὰν διάταξιν; Ἀφοῦ ἡ Πολιτεία τοὺς μετὰ τὴν ἔκτισιν τῆς ποινῆς των ἀποκατασταθέντας εἰς τὰ πολιτικὰ αὐτῶν δικαιώματα ἀναγνωρίζει ἱκανοὺς νὰ ἀναλάβωσι δημοσίαν ὑπηρεσίαν, διατὶ οὗτοι νὰ μὴ δύνανται νὰ ἀναλάβωσιν ὑπηρεσίαν ἰδιωτικὴν ἐν τῇ Σταφιδικῇ Τραπέζῃ;

§472Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐγὼ, ἀξιότιμε κύριε Βουλευτὰ, ἐὰν προέκειτο, ὡς Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ διορίσω ὑπάλληλόν τινα, καὶ πληροφορηθῶ ὅτι ἄλλοτε εἶχε στερηθῆ τῶν πολιτικῶν του δικαιωμάτων, δὲν θὰ τὸν διορίσω, καὶ ἂν ἔτι ἀποκατεστάθη εἰς αὐτά. Διότι, ὅταν ἐν Ἑλλάδι ἔχωμεν τόσους ζητοῦντας θέσεις, διὰ τίνα λόγον νὰ ἐπεκτείνωμεν τὸν κύκλον αὐτῶν καὶ μεταξὺ ἐκείνων, οἵτινες ἐστερήθησάν ποτε τῶν πολιτικῶν αὐτῶν δικαιωμάτων;

§473Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ἡ παρατήρησις τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Οἰτύλου εἶναι ὀρθοτάτη. Δὲν δύνασθε ν’ ἀνατρέψητε τὴν διάταξιν τῆς Ποινικῆς Δικονομίας, ἡ ὁποία ὁρίζει, ὅτι, ὅταν ἀποκατασταθῇ τις εἰς τὰ πολιτικά του δικαιώματα, ἐπανέρχεται εἰς ὅλα ἐν γένει τὰ δικαιώματά του.

§474Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 19 ὑπάρχει τροπολογία τῶν κυρίων Παπαλέξη καὶ Πονηροπούλου, δι’ ἧς ζητεῖται νὰ προστεθῇ μία παράγραφος, ἔχουσα οὕτω: «Δύνανται νὰ διορισθῶσιν ἢ διατελῶσι πράκτορες μὲν τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης μόνον οἱ ὄντες μέτοχοι αὐτῆς καὶ συγχρόνως ἰδιοκτῆται σταφιδαμπέλων ἐκτάσεως οὐχὶ ἐλάσσονος τῶν 50 στρεμμάτων, ἀποθηκάριοι δὲ οἱ ἐπίσης μέτοχοι, ἀλλ’ ἰδιοκτῆται σταφιδαμπέλων ἐκτάσεως οὐχὶ ἐλάσσονος τῶν 80 στρεμμάτων.» Ἐπὶ τῆς τροπολογίας ταύτης ὀφείλω νὰ παρατηρήσω, ὅτι οὐδὲν ἕτερον ζητεῖται δι’ αὐτῆς ἢ νὰ ἀναγκάζωνται οἱ θέλοντες νὰ διορισθῶσιν εἰς τὰς θέσεις ταύτας νὰ προβαίνωσιν εἰς τὴν σύνταξιν εἰκονικῶν συμβολαίων ἀποκτήσεως ἀκινήτων, διὰ νὰ φαίνωνται ὅτι ἔχουσι τὰ προσόντα πρὸς διορισμόν.

§475ΑΛΕΞ. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ τροπολογία μας....

§476ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἀφήσατε, κύριε Βουλευτὰ (θόρυβος).

§477Ν. ΠΑΠΑΛΕΞΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ σκοπός, διὰ τὸν ὁποῖον ὑπεβάλομεν τὴν τροπολογίαν, εἶναι ὁ ἑξῆς. Τὰ ἑκάστοτε Συμβούλια τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης διώρισαν πολλαχοῦ πράκτορας καὶ ἀποθηκαρίους ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι οὐδεμίαν σχέσιν ἔχουσι μὲ τὰ συμφέροντα τῶν σταφιδοπαραγωγῶν καὶ τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης· δι’ αὐτὸ μετὰ τοῦ κ. Πονηροπούλου ὑπεβάλομεν τὴν τροπολογίαν ταύτην, διὰ τῆς ὁποίας ζητοῦμεν, ὅπως οἱ διοριζόμενοι πράκτορες καὶ ἀποθηκάριοι ἦναι σταφιδοκτήμονες· αὐτὸ δὲ, τὸ ὁποῖον παρετήρησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς, ὅτι θὰ γίνωνται εἰκονικὰ συμβόλαια, δὲν εἶναι ἀκριβὲς, διότι δύναται νὰ ἐξακριβωθῇ τὸ γνήσιον τῆς κυριότητος ἢ μὴ, καὶ δύνανται μάλιστα διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου νὰ κανονισθῶσι σαφέστερον τὰ περὶ τούτου.

§478ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλὴν ἐπὶ τῆς τροπολογίας σας. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τῶν κυρίων Πονηροπούλου καὶ Παπαλέξη παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη.

§479Ν. ΠΑΠΑΛΕΞΗΣ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, κύριε Πρόεδρε.

§480ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ζητεῖται ὑπὸ 15 ἡ ὀνομαστικὴ κλῆσις.

§481Ν. ΠΑΠΑΛΕΞΗΣ. Τὴν ζητοῦμεν 15.

§482ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶσθε 15.

§483Ν. ΠΑΠΑΛΕΞΗΣ. Τότε ὑποβάλλω ἔνστασιν περὶ μὴ ἀπαρτίας.

§484ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θ’ ἀναγνωσθῇ ὁ ὀνομαστικὸς κατάλογος. (Ἀναγινώσκεται ὁ ὀνομαστικὸς κατάλογος τῶν Βουλευτῶν, μεθ’ ὃ γίνεται ἡ διαλογή). Ἡ Βουλὴ ἐν ἀπαρτίᾳ, παρόντων 132 Βουλευτῶν. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 19 τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 20, 21 καὶ 22). Ἄρθρον 23 (ἀναγινώσκεται).

§485Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου προτείνω νὰ προστεθῇ ὡς δευτέρα παράγραφος ἡ ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Ὡς πρὸς τὸν εἰς τὰς ἀποθήκας τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης ἀποταμιευθέντα λόγῳ φόρου εἰς εἶδος σταφιδόκαρπον δικαιοῦται ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, μετ’ ἀπόφασιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, νὰ προέρχηται, ὀψέποτε ἐγκρίνει, εἰς τὴν διάθεσιν αὐτοῦ δι’ ἰδιαιτέρου δημοσίου συναγωνισμοῦ ἢ καὶ δι’ ἐξωδίκου πωλήσεως τῶν ¾ αὐτοῦ. Τὸ ἐκ τῆς πωλήσεως τοῦ σταφιδοκάρπου τούτου προελευσόμενον τίμημα συμψηφίζεται εἰς τὴν κατὰ τὸ ἄρθρον 4 τοῦ παρόντος νόμου ὀφειλὴν τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης πρὸς τὸ Δημόσιον.»

§486ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 23 τοῦ νομοσχεδίου μετὰ τῆς ὑπὸ τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν προταθείσης προσθήκης παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 24, 25, 26 καὶ 27, ὡς ἔχουσιν). Ἄρθρον 28 (ἀναγινώσκεται).

§487Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Καὶ ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου ἔχω τροπολογίαν· προτείνω δηλαδὴ νὰ προστεθῇ ὡς δευτέρα παράγραφος τοῦ ἄρθρου ἡ ἑξῆς (ἀναγινώσκει).: «Οἱ κάτοχοι τῶν ἀποδείξεων ἀποταμιεύσεως, ὧν ἡ ἰσχὺς ἔληξε κατὰ τὸ προηγούμενον ἄρθρον, δικαιοῦνται νὰ αἰτήσωνται παρὰ τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, μετὰ τὴν πώλησιν καὶ παράδοσιν τοῦ σταφιδοκάρπου τῆς σχετικῆς ἀποθήκης, τὰ 9/10 τῆς ὑπὸ τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης εἰσπραχθείσης ἀξίας τοῦ ποσοῦ, ὅπερ ἀντιπροσωπεύει ἡ ἀπόδειξις ἀποταμιεύσεως. Τὸ δικαίωμα τοῦτο τῶν κατόχων παραγράφεται μετὰ παρέλευσιν ἔτους ἀπὸ τῆς πωλήσεως καὶ παραδόσεως τοῦ σταφιδοκάρπου τῆς σχετικῆς ἀποθήκης. Ὡς πρὸς τὰς ἀποδείξεις, ὧν ἡ ἰσχὺς ἔληξεν, ὁ δ’ ὑπ’ αὐτῶν ἀντιπροσωπευόμενος σταφιδόκαρπος, εἰσαχθεὶς εἰς τὰς ἀποθήκας τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, ἐπωλήθη καὶ παρεδόθη πρὸ τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου τούτου, ἡ παραγραφὴ ἐπέρχεται μετὰ τὴν λῆξιν τριῶν μηνῶν ἀπὸ τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου τούτου.»

§488ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 28 τοῦ νομοσχεδίου μετὰ τῆς ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν προταθείσης προσθήκης παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου). Ἔχει τις τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ συνόλου;

§489Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ἐγώ, κύριε Πρόεδρε.

§490ΠΟΛΛΟΙ (ἐκ δεξιῶν). Ἐμπρός, κύριε Πρόεδρε, νὰ ψηφισθῇ καὶ τὸ σύνολον (θόρυβος).

§491ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πῶς θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλὴν ἐπὶ τοῦ συνόλου, ἀφοῦ ἔχει τὸν λόγον ἐπ’ αὐτοῦ ὁ κύριος Πετρίδης; Ὁρίστε, κύριε Πετρίδη.

§492Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Εὔχομαι, κύριε Πρόεδρε, ὁ νόμος, τὸν ὁποῖον ἐψήφισεν ἡ Βουλή, καθ’ ὃν τρόπον ἐγένετο ἡ ψήφισις αὐτοῦ, ν’ ἀποβῇ ὠφέλιμος εἰς τὴν σταφιδοπαραγωγήν. Ἔχω ὅμως τὴν γνώμην, ὅτι τὸ νομοσχέδιον, ὅπως ἐψηφίσθη, ἄνευ τῆς ἀδείας περὶ οἰνοποιήσεως τῆς χλωρᾶς σταφίδος καὶ ἄνευ τῆς ἐγγυήσεως τοῦ Κράτους πρὸς συνομολόγησιν δανείου ὑπὸ τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης διὰ τὴν ἀγορὰν τοῦ πλεονάσματος, οὐδεμίαν θὰ φέρῃ ὠφέλειαν εἰς τοὺς σταφιδοπαραγωγούς, οἵτινες ἀναμένουσι παρὰ τοῦ νομοσχεδίου τὴν σωτηρίαν των. Εὔχομαι νὰ πεισθῶσιν ὅλοι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι μᾶς ἐπέβαλον τόσον ὁρμητικῶς τὴν παρακράτησιν, ὅτι οὐδεμία θεραπεία δύναται δι’ αὐτῆς νὰ ἐπιτευχθῇ. Διότι ἐγὼ νομίζω, ὅτι, ἐφ’ ὅσον ἐξακολουθοῦμεν διὰ τῆς παρακρατήσεως νὰ ἐπιζητῶμεν τὴν θεραπείαν τοῦ κακοῦ, τὸ ὁποῖον μαστίζει τὴν Πελοπόννησον, οὐδὲν δυνάμεθα τελεσφόρον νὰ πράξωμεν. Εὔχομαι νὰ εὑρεθῇ ὁ νομοθετικὸς ἐκεῖνος Ἡρακλῆς, ὁ ὁποῖος εἰς λίαν προσεχὲς μέλλον θὰ δυνηθῇ νὰ φονεύσῃ τὸ τέρας αὐτό, τὴν παρακράτησιν, τὸ μέσον δηλαδή, τὸ ὁποῖον ἡ Ἑλληνικὴ Βουλή, βεβαίως παραπαίουσα, ἐνομοθέτησε.

§493ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς τρίτην συζήτησιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§494ΠΟΛΛΟΙ (ἐξ ἀριστερῶν). Νὰ λυθῇ ἡ συνεδρίασις, κύριε Πρόεδρε.

§495ΕΤΕΡΟΙ (ἐκ δεξιῶν). Ὄχι, κύριε Πρόεδρε· νὰ ψηφισθῇ εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν καὶ τὸ νομοσχέδιον περὶ ναυπηγήσεως πολεμικῶν πλοίων (θόρυβος καὶ διαμαρτυρίαι ἐξ ἀριστερῶν).

§496ΠΟΛΛΟΙ (ἐξ ἀριστερῶν). Κύριε Πρόεδρε, εἴμεθα κουρασμένοι (θόρυβος).

§497ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ συνομολογήσεως δανείου πρὸς ναυπήγησιν πολεμικῶν πλοίων.

§498Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Λυποῦμαι, κύριε Πρόεδρε, βλέπων ὑμᾶς ἐπιμένοντα νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ συνεδρίασις κατὰ τοιαύτην ὥραν. Ἡ Βουλὴ εἰργάσθη ἀρκετὰ τὴν ἑσπέραν ταύτην, ἀπὸ τῆς ἑβδόμης ἑσπερινῆς μέχρι τῆς ὥρας ταύτης, ὅτε εἶναι πέμπτη πρωϊνὴ (θόρυβος). Ἐὰν ἐπιμένητε νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ συνεδρίασις, εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ ὑποβάλω ἔνστασιν περὶ μὴ ἀπαρτίας.

§499Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Ὑπεβλήθη νομοσχέδιον σπουδαιότατον περὶ ναυπηγήσεως πολεμικῶν πλοίων, καὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ζητεῖται τὴν πέμπτην πρωϊνὴν ὥραν ἡ ψήφισις εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν! Πρόκειται ὄντως περὶ σπουδαιοτάτου νομοσχεδίου, ἀλλὰ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον παρουσιάζει πολλὰ ζητήματα, διότι ζητεῖτε νὰ σᾶς ἐπιτραπῇ νὰ συνομολογήσητε δάνειον 20 ἑκατομμυρίων δραχμῶν πρὸς ναυπήγησιν πολεμικῶν πλοίων, ὅταν αἱ ἀνάγκαι τοῦ στόλου ἀνέρχωνται εἰς 56,000,000. Πρέπει λοιπὸν πρῶτον νὰ ἔλθητε νὰ ἐξηγήσητε, πῶς μὲ 20 ἑκατομμύρια θὰ πληρώσητε ὅλας τὰς ἀνάγκας τοῦ στόλου, καὶ ἔπειτα νὰ ζητήσητε τὴν ἄδειαν πρὸς συνομολόγησιν δανείου 20 ἑκατομμυρίων· ἐκτὸς ἐὰν πράττητε τοῦτο, διότι δὲν ἔχετε τίποτε ἄλλο, ἵνα δημοσιεύσωσι τὰ ὄργανα, τὰ ὁποῖα διερμηνεύουσι τὴν γνώμην σας καὶ ἐπαινοῦσι τοῦτον ἢ ἐκεῖνον τῶν Ὑπουργῶν. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀναγκαῖον, εἶναι νὰ διοργανωθῇ ὁ στόλος, καὶ εἴμεθα πρόθυμοι νὰ ψηφίσωμεν τὰ σχετικὰ νομοσχέδια, ἀλλὰ νομοσχέδια περὶ πλήρους καὶ τελείας ὀργανώσεως τοῦ στόλου, ὄχι νομοσχέδια περὶ χορηγίας ἀδείας πρὸς συνομολόγησιν δανείου 20,000,000, διὰ νὰ πάρωμεν ὅ,τι θέλομεν, καὶ ὄχι ὅ,τι ἀναγκαιοῖ εἰς τὸν στόλον...

§500Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Νὰ τὸ συζητήσητε. Ἡμεῖς δὲν θέλομεν νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον ἄνευ συζητήσεως.

§501Π. ΣΠΥΡΑΚΗΣ. Πότε νὰ τὸ συζητήσωμεν; εἰς τὰς 5 τὸ πρωΐ; (θόρυβος).

§502Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Διὰ τοῦτο, κύριε Πρόεδρε, προτείνω νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου τούτου, νὰ ψηφισθῇ δὲ εἰς δευτέραν ἀνάγνωσιν τὸ νομοσχέδιον περὶ καταργήσεως τοῦ νόμου περὶ ὑποχρεωτικῆς συμμετοχῆς τῶν πολιτικῶν ὑπαλλήλων εἰς τὸ Μετοχικὸν Ταμεῖον, τὸ ὁποῖον τοσάκις καὶ διὰ τόσων τηλεγραφημάτων καὶ ἀναφορῶν πρὸς τὴν Βουλὴν ἐζήτησαν παρ’ αὐτῆς ὅλοι οἱ πολιτικοὶ ὑπάλληλοι.

§503ΠΟΛΛΟΙ (ἐκ δεξιῶν). Τί εἶναι αὐτὰ, κύριε Πρόεδρε! (θόρυβος).

§504Κ. ΑΡΓΑΣΑΡΗΣ ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ν’ ἀφήσωμεν τὸ νομοσχέδιον περὶ στόλου, καὶ νὰ ψηφίσωμεν τὸ νομοσχέδιον περὶ Μετοχικοῦ Ταμείου! Τί εἶναι αὐτά! (Θόρυβος).

§505ΠΟΛΛΟΙ (ἐξ ἀριστερῶν). Νὰ λυθῇ ἡ συνεδρίασις, κύριε Πρόεδρε.

§506Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, νομίζετε, ὅτι ὑπεβλήθη σπουδαίως τὸ ναυτικὸν αὐτὸ νομοσχέδιον;

§507Σ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Βεβαίως σπουδαιότατα.

§508Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀφοῦ λοιπὸν ὑπεβλήθη σπουδαίως καὶ εἶναι σπουδαιότατον νομοσχέδιον, ἤθελον παρακαλέσει τοὺς ἀξιοτίμους συναδέλφους καὶ τὸν ἀξιότιμον κύριον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ παρακαλέσῃ τοὺς φίλους του νὰ ἔλθωσι σήμερον, μετ’ ὀλίγας ὥρας, τὴν ἑσπέραν, νὰ συνεδριάσωμεν καὶ νὰ συζητήσωμεν αὐτό...

§509ΠΟΛΛΟΙ (ἐξ ἀριστερῶν). Μάλιστα, μάλιστα (θόρυβος).

§510ΕΤΕΡΟΙ (ἐκ δεξιῶν). Ὄχι· νὰ ἐξακολουθήσωμεν τώρα· νὰ ψηφισθῇ εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν (θόρυβος).

§511Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. .. Διότι, ὅσον σπουδαῖον εἶναι τὸ νομοσχέδιον, τοσαύτην ἀπαιτεῖ σπουδαιότητα κατὰ τὰς συζητήσεις. Ἀλλὰ λέγουσι: «νὰ ψηφισθῇ τώρα εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν, καὶ εἰς τὴν δευτέραν καὶ τρίτην φέρετε τὰς παρατηρήσεις σας». Τοῦτο συνέβη πάντοτε· ἀλλ’ εἴδομεν εἰς τὴν τρίτην συζήτησιν, πῶς συνεζητήθη σπουδαιότατον νομοσχέδιον, τὸ σταφιδικόν· εἴδομεν τί συνέβη πρὸ ὀλίγου· εἴχομεν συζήτησιν, ἡ ὁποία προέβαινεν ἀχαλίνωτος· ἕκαστος τῶν Βουλευτῶν ἔφερε τὴν γνώμην του, ἀλλ’ οὐδεμία γνώμη ἐλαμβάνετο ὑπ’ ὄψιν, ὁ δὲ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὄχι μόνον δὲν ἔφερε γνώμην, ἀλλὰ δὲν συνεκράτησεν οὔτε τὴν τάξιν τῆς συζητήσεως. Διὰ τοῦτο καὶ ἐγὼ προτείνω τὴν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως τοῦ περὶ οὗ πρόκειται νομοσχεδίου διὰ τὴν ἑπομένην συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς. (Θόρυβος καὶ διαμαρτυρίαι ἐκ δεξιῶν).

§512Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Καθ’ ἣν στιγμὴν ἡ Τουρκία ἐξοπλίζεται, κατασκευάζει πλοῖα καὶ διοργανώνει τελείως τὸ ναυτικόν της, καθ’ ἣν στιγμὴν ὁ ἔξω Ἑλληνισμὸς διατρέχει κινδύνους σπουδαιοτάτους, εἶναι ὕβρις κατὰ τοῦ Ἑλληνισμοῦ, εἶναι ὕβρις κατὰ τῶν ἰδανικῶν τῶν ἐθνικῶν νὰ ὑπάρχωσι Βουλευταί, προτείνοντες τὴν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως νομοσχεδίου περὶ ναυπηγήσεως πολεμικῶν πλοίων. (Εὖγε! ἐκ δεξιῶν).

§513ΠΟΛΛΟΙ (ἐκ δεξιῶν). Ἐμπρός, κύριε Πρόεδρε· ἐρωτήσατε τὴν Βουλὴν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου.

§514ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι...

§515ΠΟΛΛΟΙ (ἐξ ἀριστερῶν). Ὄχι, κύριε Πρόεδρε· λύσατε τὴν συνεδρίασιν (θόρυβος).

§516ΕΤΕΡΟΙ (ἐκ δεξιῶν). Ἐμπρός, κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τῶν ἄρθρων.

§517ΠΟΛΛΟΙ (ἀριστερόθεν). Ὑπάρχει πρότασις περὶ ἀναβολῆς. Νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή.

§518Π. ΣΑΚΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, καὶ ἐγὼ ἔχω πρότασιν περὶ ἀναβολῆς τοῦ νομοσχεδίου, διότι καὶ ὁ σεβαστὸς ἀρχηγὸς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἀπουσιάζει κατὰ τὴν ὥραν ταύτην.

§519Σ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Πρόκειται νὰ συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν σήμερον, ὅλας δὲ τὰς παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας ἔχει ὁ κ. ἀρχηγὸς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, δύναται νὰ τὰς φέρῃ εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν. Παρακαλῶ λοιπὸν νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν σήμερον, ἵνα κατορθωθῇ μέχρι τοῦ προσεχοῦς Σαββάτου νὰ ψηφισθῇ εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν καὶ γείνῃ νόμος τοῦ Κράτους.

§520ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι...

§521ΠΟΛΛΟΙ (ἐξ ἀριστερῶν). Ὑπάρχει πρότασις περὶ ἀναβολῆς τοῦ νομοσχεδίου, κύριε Πρόεδρε· νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή ἐπὶ τῆς προτάσεως ταύτης (θόρυβος ἐν τῇ δεξιᾷ).

§522ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν περὶ ἀναβολῆς τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι...

§523ΦΩΝΑΙ (ἐξ ἀριστερῶν). Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, κύριε Πρόεδρε.

§524Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Πυλίας ὑπέβαλε μίαν γνώμην, ἡ ὁποία ἐὰν γείνῃ δεκτή, δὲν ἠξεύρω πλέον, ἂν δύναται νὰ ὑπάρξῃ Κοινοβούλιον· εἶπεν ὅτι, ἐπειδὴ ἀπουσιάζει ὁ κ. ἀρχηγὸς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, δὲν πρέπει νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου...

§525Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Κατὰ τὴν γνώμην του.

§526Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐὰν ὁ ἀρχηγὸς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως δὲν θέλῃ ἢ δὲν δύναται νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν Βουλὴν—δὲν λέγω νὰ ἀσθενήσῃ, τὸ ἀπεύχομαι αὐτὸ, ἀλλ’ ἐξ οἱουδήποτε ἄλλου λόγου—ἡ Βουλὴ θὰ παύσῃ τὰς ἐργασίας της;

§527Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ὄχι· ἀλλὰ τότε θὰ σκεφθῶμεν, τί πρέπει νὰ πράξωμεν.

§528Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ, μὴ διακόπτετε, ὅπως δὲν σᾶς διέκοψα ἐγώ, ὁμιλοῦντα. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον, κατ’ ἐμὲ, εἶναι ἐξεταστέον, εἶναι τοῦτο: ἡ Βουλὴ εἶναι ἐν ἀπαρτίᾳ;

§529Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Δὲν πρόκειται νὰ παύσῃ τὰς ἐργασίας της ἡ Βουλή.

§530Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Εὑρίσκεται τὸ Σῶμα συγκεκροτημένον νομίμως; Ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ συζητήσῃ. Ἡ Ἀντιπολίτευσις ὀφείλει νὰ συζητῇ· ἐὰν νομίζῃ ὅτι τὸ νομοσχέδιον δὲν συμβάλλει εἰς τὸν σκοπόν του, ὅτι δὲν ἐξυπηρετεῖ τὴν γνώμην τοῦ ἔθνους, ὀφείλει νὰ συζητήσῃ, ὀφείλει νὰ ψηφίσῃ κατ’ αὐτοῦ. Ἀλλὰ δὲν δύναται νὰ εἴπῃ, ὅτι, ἐπειδὴ ἔχει ἀντίθετον γνώμην, δὲν πρέπει νὰ συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον. Λοιπόν, ἐνόσῳ ἡ Βουλὴ εὑρίσκεται ἐν ἀπαρτίᾳ, νομίζω ὅτι δικαιοῦται ἡ πλειονοψηφία νὰ ἀπαιτήσῃ σεβασμὸν εἰς τὰ δικαιώματα αὐτῆς, ὅπως καὶ ἡ Ἀντιπολίτευσις σεβασμὸν εἰς τὰ ἰδικά της.

§531Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ φρονῶ, Κύριοι, ὅτι, προκειμένου περὶ σπουδαιοτάτου νομοσχεδίου, ἡ παρουσία τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως εἶναι λίαν ὠφέλιμος, καὶ ἑπομένως δὲν συζητῶ ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου. Ἤθελον ὅμως παρακαλέσει τοὺς Κυρίους, τοὺς ἀνήκοντας εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν, νὰ λάβωσιν ὑπ’ ὄψιν, ὅτι, ἐὰν ἐπιμένωμεν εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν, ὁ λόγος εἶναι ὁ ἑξῆς. Προβλέπομεν ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συνεδριάσῃ ἡ Βουλὴ ἢ μόνον σήμερον καὶ αὔριον. Ἐννοεῖται ὅτι, μὴ ψηφιζομένου τοῦ νομοσχεδίου ταύτην τὴν στιγμὴν εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν, δὲν θὰ ἦναι δυνατὸν νὰ ἐπιτύχωμεν τὴν ἐπιψήφισιν αὐτοῦ εἰς τρεῖς ἀναγνώσεις. Ἐπειδὴ ἀποδίδομεν μεγάλην σημασίαν εἰς τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, ἤθελον παρακαλέσει τοὺς κυρίους Βουλευτὰς νὰ συναινέσωσιν, ὅπως ἀναγνωσθῇ εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν, καὶ ἐπειδὴ ἀπομένουσι δύο εἰσέτι συζητήσεις τοῦ νομοσχεδίου, θὰ ὑπάρχῃ καιρός, ὅπως ἡ Κυβέρνησις ἀναπτύξῃ τὰς γνώμας αὐτῆς ἐπὶ τοῦ σπουδαιοτάτου τούτου θέματος, καὶ θὰ ἐξηγήσωμεν τότε διατὶ περιορίζομεν τὸ ποσὸν τοῦ δανείου εἰς 20,000,000, θὰ δώσωμεν ὅλας τὰς ἀναγκαίας ἐξηγήσεις, καὶ ἐννοεῖται ὅτι, ἐὰν ἡ Βουλὴ εὕρῃ ὅτι αἱ ἐξηγήσεις, αἱ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως δοθησόμεναι, εἶναι ἐπαρκεῖς, καὶ πεισθῇ ὅτι πρέπει νὰ προβῇ εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, θὰ προβῇ εἰς ταύτην. Ὁ μόνος λοιπὸν λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον ἐπιμένομεν νὰ ψηφισθῇ εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν κατὰ τὴν συνεδρίασιν ταύτην τὸ νομοσχέδιον, εἶναι, ὅπως, ἐὰν ἡ Ἀντιπολίτευσις πεισθῇ ἐκ τῶν λόγων, τοὺς ὁποίους θέλομεν ἀναπτύξει, ὅτι εἶναι ἀναγκαία ἡ ψήφισις αὐτοῦ, καταστῇ δυνατὴ ἡ ψήφισις αὕτη ἐν ταῖς δυσὶ συνεδριάσεσι, τὰς ὁποίας καὶ μόνας θὰ ἔχωμεν μέχρι τῆς λήξεως τῆς παρούσης Συνόδου. Αὐτοὶ εἶναι οἱ λόγοι, οἱ ὁποῖοι ἔπεισαν ἡμᾶς, ὅτι πρέπει νὰ ἐπιμείνωμεν εἰς τὴν εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου κατὰ τὴν συνεδρίασιν ταύτην. Προσθέτω δὲ καὶ ἕτερόν τι ἀκόμη, ὅτι, ἐὰν ἐπιμένητε εἰς τὴν γνώμην σας, βεβαίως θὰ λυθῇ ἡ συνεδρίασις, διότι ἐγώ, Κύριοι, ὁμολογῶ, ὅτι ἄνευ ὑμῶν δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ ἀπαρτία.

§532Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Ἀκριβῶς, διότι εἶναι σοβαρὸν τὸ νομοσχέδιον, δὲν πρέπει νὰ συζητηθῇ ἐν τοιαύτῃ ὥρᾳ.

§533Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἐὰν οἱ λόγοι, τοὺς ὁποίους προβάλλω, θεωρηθῶσι παρ’ ὑμῶν ἐπαρκεῖς, ὅπως πεισθῆτε, ὅτι οὐδὲν τῶν δικαιωμάτων ὑμῶν θίγεται, — καὶ ἐπαναλαμβάνω καὶ ἐγὼ τὴν γνώμην, ἥτις ἐξεφράσθη, ὅτι ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου θέλομεν καὶ ἡμεῖς νὰ ἀκούσωμεν τὴν γνώμην τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως — ἐὰν, λέγω, οἱ λόγοι οἱ ὑπ’ ἐμοῦ προβαλλόμενοι θεωρηθῶσι παρ’ ὑμῶν ἐπαρκεῖς, προβαίνομεν εἰς τὴν συζήτησιν, ἄλλως θὰ λυθῇ ἡ συνεδρίασις.

§534Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Τὸ Κοινοβούλιον συνεδριάζει ἀπὸ τῆς χθὲς ἑσπέρας συνεχῶς, καὶ σήμερον, τὴν ὥραν ταύτην, κεκμηκός, βεβαίως ἀδυνατεῖ σοβαρῶς νὰ συζητήσῃ ἐπὶ σπουδαιοτάτου νομοσχεδίου· οὐδὲ ἦτο δυνατὸν νὰ φαντασθῇ ἡ Ἀντιπολίτευσις καὶ ὁ ἀρχηγὸς αὐτῆς, ὅτι μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ σταφιδικοῦ νομοσχεδίου, τοῦ ὁποίου ἡ συζήτησις τοσοῦτον κατεπόνησε τὴν Βουλήν, διαρκέσασα μέχρι τῆς ὥρας ταύτης, ἤθελεν ἐπιμείνῃ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὸ νὰ ψηφισθῇ νομοσχέδιον τοσαύτης σπουδαιότητος, ὅσης τὸ περὶ οὗ πρόκειται. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ, ὡς εἶναι συντεταγμένον, βεβαίως δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ ἐγείρῃ σοβαρωτάτας ἀντιρρήσεις, οὐχὶ ὅσον ἀφορᾷ τὸν σκοπὸν, — διότι πάντες εἴμεθα σύμφωνοι, ὅτι πρέπει νὰ γείνῃ παρασκευὴ τῆς χώρας ναυτικὴ, — ἀλλὰ τὸ νομοσχέδιον, ὡς εἶναι συντεταγμένον, δίδει χώραν εἰς ἀντιρρήσεις σοβαρωτάτας, διότι πρόκειται περὶ πολλῶν ἑκατομμυρίων. Καὶ θέλετε νὰ δοθῇ ἡ ἄδεια ἐν τοιαύτῃ ὥρᾳ, μετὰ τόσων ὡρῶν συζητήσεις, νὰ δοθῇ ἡ ἄδεια, ἄνευ νόμου, ἄνευ συμβάσεως, ἄνευ γνώσεως τοῦ Κοινοβουλίου περὶ τῶν λεπτομερειῶν διὰ τὴν μεγάλην ναυτικὴν παρασκευὴν τῆς χώρας, νὰ δοθῇ ἡ ἄδεια, ἵνα διὰ Β. Διατάγματος καθορισθῇ καὶ ὁ τρόπος τῆς παρασκευῆς καὶ ὁ τρόπος τῆς κατασκευῆς πλοίων πολεμικῶν μεγάλης ἀξίας; Ἡμεῖς βεβαίως ἔχομεν ἀντίρρησιν εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου κατὰ τὴν ὥραν ταύτην. Μετ’ ὀλίγας ὥρας, ὅτε καὶ πάλιν ἡ Βουλὴ θὰ συνέλθῃ, καὶ θὰ ἦναι παρὼν καὶ ὁ ἀρχηγὸς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, τότε θὰ δυνάμεθα σοβαρῶς νὰ συζητήσωμεν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου. Τώρα δὲν δυνάμεθα.

§535Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Εἶσθε αἴτιοι τῆς ματαιώσεως τοῦ ἐθνικωτέρου τῶν ἔργων! Ἀναλαμβάνετε εὐθύνην!

§536Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Ἀφήσατε τὰς εὐθύνας.

§537Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Ἂς διαλυθῇ ἡ Βουλή, καὶ βλέπομεν τὰς εὐθύνας.

§538ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου...

§539Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς τὸ εἶπε ῥητῶς· ὅταν ὑπάρχῃ ἀντίρρησις, δὲν δύνασθε νὰ προχωρήσητε.

§540ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. (Ὥρα 5 καὶ 10′ πρὸ μεσημβρίας τῆς ἐπιούσης).