1904.06.04

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 24

τῆς 4 Ἰουνίου 1904.

(Παρασκευή).

(Προεδρεύοντος τοῦ Προέδρου κ. Ν. Χατζίσκου).

(Γενομένης ἀπαρτίας ὥρᾳ 6 καὶ 50′ μ. μ. ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίρρησις ἐπὶ τῶν πρακτικῶν;

§2Κ. ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν τῇ σελίδι 5 τῶν πρακτικῶν ἀναγράφεται ὡς ψηφισθεῖσα εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν πρότασις νόμου «περὶ διαθέσεως ἐκ τῶν κεφαλαίων τῆς δημοτικῆς ὁδοποιίας τοῦ δήμου Θερμοπυλῶν δραχ. 25,000 πρὸς κατασκευὴν ὑδραγωγείου ἐν Μώλῳ καὶ δραχμῶν τριῶν...», δὲν ἀναφέρεται δὲ ὁλόκληρον τὸ ψηφισθὲν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον πρὸς τούτοις ἔλεγε: «καὶ δραχμῶν 3,000 ἐκ τῶν κεφαλαίων τῆς δημοτικῆς ὁδοποιίας τοῦ δήμου Ἐλατείας πρὸς κατασκευὴν ὑδραγωγείου ἐν τῷ χωρίῳ Σφάκᾳ τοῦ δήμου Ἐλατείας.» Παρακαλῶ λοιπὸν νὰ διορθωθῶσι τὰ πρακτικά, προστιθεμένης ἐν αὐτοῖς καὶ τῆς περικοπῆς ταύτης τοῦ νομοσχεδίου, διότι, ὡς ἀναγράφεται ἐν τοῖς πρακτικοῖς, τὸ ψηφισθὲν νομοσχέδιον εἶναι ἀτελές.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. Θὰ προστεθῇ τὸ παραλειφθὲν μέρος.

§4Π. ΒΑΡΒΙΤΣΙΩΤΗΣ. Χθές, κύριε Πρόεδρε, μεταξὺ τῶν ψηφισθέντων νομοσχεδίων καὶ προτάσεων νόμων ἐψηφίσθη καὶ ἡ πρότασις νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ νόμου ͵ΔΡΟΑʹ τῆς 29 Μαρτίου 1884» εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν. Ἐν τούτοις σήμερον καὶ τὴν πρότασιν ταύτην νόμου τὴν βλέπω πάλιν ἀναγεγραμμένην εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Παρακαλῶ λοιπὸν ν’ ἀναγραφῇ εἰς τὰ πρακτικά, εἰς τὰ ὁποῖα δὲν ἀναγράφεται ὡς ψηφισθεῖσα.

§5Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Ὅσα ἐψηφίσθησαν ἀναγράφονται.

§6Π. ΒΑΡΒΙΤΣΙΩΤΗΣ. Ἐψηφίσθη εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν· ἤμην παρών, καὶ τὸ ἀντελήφθην.

§7Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Χθὲς, κύριε Πρόεδρε, ἐψηφίσθη εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν καὶ μία ἄλλη πρότασις νόμου, ἡ ὁποία ἦτο ἀναγεγραμμένη ὑπ’ ἀριθ. 47 τῆς χθεσινῆς ἡμερησίας διατάξεως, «περὶ διαθέσεως 47,000 δραχ. ἐκ τῶν κεφαλαίων τῆς ἐπαρχιακῆς ὁδοποιίας τῆς ἐπαρχίας Καλαβρύτων πρὸς κατασκευὴν ὑδραγωγείων τῶν κωμοπόλεων Σουδενῶν καὶ Λυκουρίας καὶ τοῦ χωρίου Κρινοφύτων». Ἐν τούτοις δὲν ἀναγράφεται ἐν τοῖς πρακτικοῖς ἡ ψήφισις αὐτῆς.

§8ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ἐψηφίσθη, κύριε Πρόεδρε (θόρυβος).

§9Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐψηφίσθη.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ χθὲς μετὰ τὴν διακοπὴν δὲν ἤμην παρὼν ἐνταῦθα ἕνεκα κωλύματος· ἑπομένως οὐδεμίαν τροποποίησιν δύναμαι νὰ κάμω. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μόνον τὰ πρακτικά.

§11Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐψηφίσθη, κύριε Πρόεδρε. Τὸ ἀντελήφθη πᾶσα ἡ Βουλή.

§12ΠΟΛΛΟΙ (ἐκ δεξιῶν). Ἐψηφίσθη, κύριε Πρόεδρε.

§13ΕΤΕΡΟΙ (ἐξ ἀριστερῶν). Ὄχι, κύριε Πρόεδρε· δὲν ἐψηφίσθη (θόρυβος).

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πῶς θέλετε ν’ ἀντιπροσωπεύσω τὴν γνώμην ὁλοκλήρου τῆς Βουλῆς;

§15Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐψηφίσθη, κύριε Πρόεδρε. Τὴν ἀνέγνωσεν ὁ γραμματεὺς κ. Μπασδέκης, καὶ τὴν παρέδωκε μετὰ τὴν ψήφισίν της εἰς τὸν πρακτικογράφον. Τοῦτο ἀντελήφθησαν ὅλοι.

§16Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Ἀφοῦ βεβαιοῦται ἐκ τῶν πρακτικῶν, ὅτι δὲν ἐψηφίσθη, καὶ εἶναι ἀναγεγραμμένον εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῆς σήμερον, θὰ ψηφισθῇ σήμερον. Δὲν πρέπει λοιπὸν νὰ χάνωμεν καιρόν, συζητοῦντες, ἂν ἐψηφίσθη ἢ δὲν ἐψηφίσθη.

§17Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθῶσιν ὡς ψηφισθέντα νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα ἀναγράφονται σήμερον εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν ὡς μὴ ψηφισθέντα. Τὸ πρᾶγμα εἶναι ἔκτροπον.

§18Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Παρακαλῶ νὰ διορθωθῶσι τὰ πρακτικά. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ψηφισθῇ διὰ τετάρτην φορὰν τὸ νομοσχέδιον. Τὸ νομοσχέδιον ἐψηφίσθη ἤδη εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ποῖος σᾶς εἶπεν ὅτι ἐψηφίσθη; Τὰ πρακτικὰ λέγουσιν, ὅτι δὲν ἐψηφίσθη.

§20Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐψηφίσθη, κύριε Πρόεδρε (θόρυβος).

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ ἐρωτηθῇ ὁ χθὲς προεδρεύσας, καὶ ἂν βεβαιώσῃ ὅτι ἐψηφίσθη, ἔχει καλῶς· ἄλλως δὲν δύναται νὰ γείνῃ τίποτε.

§22Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐψηφίσθη, κύριε Πρόεδρε. Τὸ ἀνέγνωσεν ὁ γραμματεὺς κ. Μπασδέκης καὶ τὸ ἔδωκεν εἰς τὸν πρακτικογράφον. Ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν τῶν κυρίων Βουλευτῶν.

§23ΠΟΛΛΟΙ (ἐκ δεξιῶν). Μάλιστα, μάλιστα.

§24Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Παρακαλῶ λοιπὸν νὰ διορθωθῶσι τὰ πρακτικά.

§25Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ λάβητε εἰς χεῖράς σας τὰ πρακτικά, κύριε Πρόεδρε.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.

§27Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Εἰς τὴν σελίδα 9, περὶ τὸ μέσον, μεταξὺ τῶν ἄλλων ἀναφέρουσι τὰ πρακτικά, ὅτι ἐψηφίσθη εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν καὶ πρότασις νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεώς τινος τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ ΒΧΔʹ νόμου τῆς 6 Ἰουλίου 1899». Ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν σελίδα 8 τῶν πρακτικῶν ἀναγράφεται, ὅτι ἐψηφίσθη πρότασις νόμου «περὶ τροπολογίας τοῦ νόμου ΒΧΔʹ περὶ διοικητικῆς διαιρέσεως τοῦ Κράτους», ἤτοι τοῦ ἰδίου νόμου. Παρακαλῶ, τί συμβαίνει ἐπὶ τοῦ προκειμένου; ἡ ἰδία πρότασις νόμου εἶναι; περὶ τοῦ ἰδίου ἀντικειμένου πρόκειται; Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν πρώτην πρότασιν νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεώς τινος τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ ΒΧΔʹ νόμου τῆς 6 Ἰουλίου 1899», αὕτη εἶναι παλαιά, καὶ δὲν διενεμήθη εἰς ἡμᾶς, ἐνῷ ἡ δευτέρα, «περὶ τροπολογίας τοῦ νόμου ΒΧΔʹ περὶ διοικητικῆς διαιρέσεως τοῦ Κράτους», διενεμήθη. Παρακαλῶ νὰ ἐξετάσητε, κύριε Πρόεδρε, τί συμβαίνει, καὶ νὰ πληροφορήσητε τὴν Βουλήν, διότι οὐδεὶς τῶν συναδέλφων γνωρίζει ποία πρότασις ἐψηφίσθη.

§28Ν. ΡΑΦΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἐψηφίσθη, ὄχι.

§29Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Τὰ πρακτικὰ λέγουσιν, ὅτι ἐψηφίσθη, καὶ ἀφοῦ τὸ λέγουσι τὰ πρακτικὰ, δὲν ἐννοῶ ν’ ἀμφισβητήσω τὴν γνησιότητα τῶν πρακτικῶν, ἀλλὰ θὰ παρακαλέσω τὸν κύριον Πρόεδρον νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, ἀφοῦ ἐψηφίσθη ἡ πρώτη πρότασις νόμου, τί θέλει ἡ δευτέρα; Ἡ πρότασις νόμου «περὶ τροπολογίας τοῦ νόμου περὶ διοικητικῆς διαιρέσεως τοῦ Κράτους» διενεμήθη εἰς ἡμᾶς· καθ’ ὅσον δ’ ἀφορᾷ τὴν πρότασιν νόμου, τὴν ἐν σελίδι 9 τῶν πρακτικῶν ἀναγραφομένην ὡς ψηφισθεῖσαν, «περὶ τροποποιήσεως διατάξεώς τινος τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ ͵ΒΧΔ νόμου τῆς 6 Ἰουλίου 1899», δὲν διενεμήθη εἰς ἡμᾶς τοιοῦτό τι. Τί συμβαίνει;

§30Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Ὁ κ. Βουλευτὴς δὲν ἐφρόντισε νὰ τὴν ἀναγνώσῃ, ὅτε τῷ ἐστάλη (θόρυβος).

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, κύριε Βουλευτά.

§32Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Καὶ ἐγὼ παρακαλῶ νὰ ἀφίνητε τοὺς ἐνδιαφερομένους νὰ ὁμιλῶσι (θόρυβος).

§33Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Τί λέγετε! Εἶσθε ἐν τῇ Βουλῇ ἢ ὄχι;

§34Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Δὲν ἔχομεν ἀνάγκην νὰ μᾶς ὑποδείξητε ποῦ εἴμεθα.

§35Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Παρακαλῶ τὸ Προεδρεῖον νὰ δώσῃ ἐξηγήσεις περὶ τοῦ μέρους τοῦ κειμένου τῶν πρακτικῶν, περὶ τοῦ ὁποίου ἐζήτησα πληροφορίας. Δὲν πρόκειται δὲ οὔτε εἰς ἀντεγκλήσεις ἐδῶ νὰ ἔλθωμεν, οὔτε εἰς προσωπικὰς ὕβρεις· πρόκειται νὰ πληροφορήσῃ ὁ κ. Πρόεδρος τὴν Βουλὴν, τί ἐψηφίσθη.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διέταξα ἀμέσως νὰ φέρωσι τὴν πρότασιν νόμου, διὰ νὰ λάβητε γνῶσιν.

§37Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, νὰ διορθωθῶσι τὰ πρακτικὰ, συμπεριλαμβανομένης ἐν αὐτοῖς ὡς ψηφισθείσης καὶ τῆς προτάσεως νόμου, ἥτις εἶχεν ἀριθμὸν 47 ἐν τῇ χθεσινῇ ἡμερησίᾳ διατάξει.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Βουλευτὰ, εἶπον ὅτι ἐπὶ τῆς διορθώσεως τῶν πρακτικῶν πρέπει ν’ ἀποφανθῇ τὸ Προεδρεῖον, τὸ ὁποῖον ἦτο τὴν ὥραν ἐκείνην ἐδῶ, ἂν ἐψηφίσθη ἢ ὄχι ἡ πρότασις νόμου ἐκείνη, διότι οὕτως ἕκαστος θὰ δύναται νὰ εἴπῃ, ὅτι τὰ πρακτικὰ εἶναι ἐσφαλμένα.

§39Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐρωτήσατε τὴν Βουλὴν. Ὅλη ἡ Βουλὴ ἀντελήφθη ὅτι ἐψηφίσθη. Τὸ Προεδρεῖον ἀντιπροσωπεύει τὴν Βουλήν.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ Προεδρεῖον δὲν ἀντιλαμβάνεται τί ἐψηφίσθη, καὶ ἀντιλαμβάνεται ἡ Βουλή;

§41Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Χθὲς ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ἐδήλωσαν, ὅτι εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν οὐδὲν τῶν νομοσχεδίων θὰ ψηφισθῇ...

§42Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἔχει ψηφισθῆ ἡ ὑπ’ ἀριθ. 47 ἐν τῇ χθεσινῇ ἡμερησίᾳ διατάξει ἀναγεγραμμένη πρότασις νόμου.

§43Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. .. καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν δηλώσεων αὐτῶν ἐγένετο ἡ ψήφισις πολλῶν νομοσχεδίων εἰς πρώτην καὶ δευτέραν ἀνάγνωσιν χωρὶς νὰ γείνῃ συζήτησις. Ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ ψηφισθῶσι νομοσχέδια εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν, πάντως θὰ ἐγίνετο συζήτησις.

§44Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐπιμένω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ἐψηφίσθη, καὶ ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν τοῦ γραμματέως κ. Μπασδέκη, τοῦ κυρίου Νίκα καὶ ὅλων τῶν κυρίων Βουλευτῶν.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ποῖος ἦτο ὁ προεδρεύων τὴν στιγμὴν ἐκείνην;

§46ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὁ κύριος Γιαννακίτσας.

§47Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὁ κύριος Νίκας τὸ ἤκουσε.

§48Δ. ΝΙΚΑΣ. Μάλιστα, ἐψηφίσθη. Τὸ ἤκουσα.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δύνασθε νὰ ἐπικαλεσθῆτε τὴν μαρτυρίαν τῶν κυρίων Βουλευτῶν. Δὲν θέλω ν’ ἀμφισβητήσω τὴν γνώμην αὐτῶν. Ἀλλ’ ἀφ’ ἑτέρου παρουσιάζονται 20 περίπου Βουλευταὶ ἄλλοι, οἱ ὁποῖοι σᾶς λέγουσιν, ὅτι δὲν ἐψηφίσθη. Οἱ μὲν λέγουσιν, ὅτι ἀντελήφθησαν ὅτι ἐψηφίσθη, ἀλλὰ καὶ οἱ ἄλλοι λέγουσιν, ὅτι ἀντελήφθησαν ὅτι δὲν ἐψηφίσθη.

§50Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Παρακαλῶ νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή.

§51Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατόν, κύριε Πρόεδρε, νὰ γίνωνται αἱ συζητήσεις καὶ ἐπιψηφίσεις νομοσχεδίων, καὶ δὴ εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν, καθ’ ὃν τρόπον λέγει ὁ κ. συνάδελφος. Τὰ πρακτικὰ περιλαμβάνουσιν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐν τῇ Βουλῇ συμβαίνουσι, συμπληροῦνται δὲ ἢ διορθοῦνται τὰ ἐν αὐτοῖς τυχὸν ἐσφαλμένα· δὲν δύνανται νὰ συμπεριλάβωσι, κατὰ πρότασιν σήμερον γινομένην, ἴδια θέματα, μὴ συμπεριλαμβανόμενα ἐν τοῖς πρακτικοῖς, ὡς συζητηθέντα χθές. Τὸ ζήτημα εἶναι σοβαρώτατον. Πρόκειται περὶ ψηφίσεως νόμου εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν. Κύριε Πρόεδρε, τὸ προχθεσινὸν παράδειγμα, τὸ ὁποῖον μᾶς ἔδωκεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Πυλίας συνάδελφος, τοῦ νὰ ζητήσῃ νὰ θεωρηθῇ ἐψηφισμένος νόμος περὶ τοῦ ὑδραγωγείου τῆς ἐπαρχίας του, ἔδωκεν ἀφορμὴν ἑκάστοτε τοιαῦτα νὰ συμβαίνωσι. Ποῦ ἠκούσθη, κύριε Πρόεδρε, νὰ ψηφίζωνται νόμοι κατὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν; Τὰ πρακτικὰ δὲν περιλαμβάνουσιν ὡς ψηφισθεῖσαν τὴν πρότασιν νόμου τοῦ κυρίου Βουλευτοῦ Καλαβρύτων. Πρόκειται νὰ καθιερώσωμεν σύστημα, τὸ ὁποῖον θὰ ἔχῃ ὀλέθρια ἀποτελέσματα, διότι ἕκαστος θὰ δύναται νὰ λέγῃ: «τὸ ἰδικόν μου νομοσχέδιον ἐψηφίσθη εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν· ἀναγράψατέ το». Τοῦτο εἶναι σύστημα ἔκτροπον καὶ ἐναντίον τοῦ Κανονισμοῦ. Παρακαλῶ ν’ ἀπορριφθῇ τοιαύτη αἴτησις παράδοξος.

§52Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι ζητήματα, τὰ ὁποῖα δὲν δύναται νὰ λύσῃ εἷς συνάδελφος. Θὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή, ἰδίως δὲ θὰ ἐρωτηθῇ ὁ γραμματεύς, ὁ ὁποῖος ἀνέγνωσε τὸ νομοσχέδιον.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐνθυμεῖται ὁ γραμματεύς.

§54Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Πῶς δὲν ἐνθυμεῖται;

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐνθυμεῖται. Λοιπὸν τί θέλετε νὰ κάμω;

§56Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Νὰ διατάξητε ἀποδείξεις, κύριε Πρόεδρε, ἂν ἐψηφίσθη ἢ ὄχι!

§57Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, καθ’ ἣν ὥραν χθὲς ἀνεγινώσκοντο καὶ ἐψηφίζοντο τὰ τοπικοῦ ἐνδιαφέροντος νομοσχέδια, ἐνόμισα ὅτι ἤκουσα ἀναγινωσκόμενον ἓν νομοσχέδιον εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν. Τότε διεμαρτυρήθην, ὁ δὲ προεδρεύων μοὶ ἐδήλωσεν, ὅτι οὐδὲν νομοσχέδιον εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν ἐψηφίσθη. Συνεπῶς νομίζω, ὅτι δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ καμμία ἀμφιβολία, ὅτι εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν οὐδὲν νομοσχέδιον ἐψηφίσθη. Δυστυχῶς διὰ τῆς μεθόδου τῆς διορθώσεως τῶν πρακτικῶν παρεισέφρησε προχθὲς ἡ ἐπιψήφισις τοῦ νομοσχεδίου περὶ τοῦ ὑδραγωγείου Πύλου, ὅπερ δὲν εἶχε ψηφισθῆ. Νομίζω ὅτι τὸ προηγούμενον τοῦτο δὲν πρέπει νὰ ἐπαναληφθῇ.

§58Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Τέλος πάντων τὸ περὶ οὗ πρόκειται νομοσχέδιον εἶναι ἀναγεγραμμένον σήμερον ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν, καὶ δύναται νὰ συζητηθῇ.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπειδὴ ἀμφισβητεῖται ἡ ψήφισις αὐτοῦ, ἐγὼ δὲν δύναμαι νὰ εἴπω ὅτι ἐψηφίσθη.

§60Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τὸ ἀμφισβητοῦσι δύο Βουλευταί. Ἡ Βουλὴ πᾶσα ἀντελήφθη ὅτι ἐψηφίσθη.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἀντελήφθη, κύριε Βουλευτά.

§62Π. ΒΑΡΒΙΤΣΙΩΤΗΣ. Ἐγὼ τὸ ἤκουσα ἀναγινωσκόμενον καὶ ψηφιζόμενον.

§63Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι, νομίζω, πρέπον νὰ παύσῃ αὐτὴ ἡ συζήτησις, διότι εἶναι καὶ ζητήματα, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λύωνται διὰ τῆς πλειονοψηφίας τῆς Βουλῆς. Ὑπάρχουσι Βουλευταὶ βεβαιοῦντες ὅτι ἐψηφίσθη τὸ νομοσχέδιον, ἀλλ’ ὑπάρχουσι καὶ Βουλευταί, —καὶ εἶναι οἱ πλεῖστοι, —οἱ μὴ δυνάμενοι νὰ βεβαιώσωσιν ὅτι ἐψηφίσθη. Δυνατὸν νὰ ἐψηφίσθη, καὶ νὰ μὴ ἀντελήφθησαν τοῦτο. Ἀλλ’ εἶναι βέβαιον, ὅτι, καθ’ ὃν τρόπον μάλιστα διεξήγετο ἡ ἐργασία τῆς Βουλῆς χθὲς τὴν ἑσπέραν, εἶναι ἀδύνατον ἐν συνειδήσει Βουλευτὴς νὰ βεβαιώσῃ ὅτι ἐψηφίσθη τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον δὲν φέρεται ὡς ψηφισθὲν ἐν τοῖς πρακτικοῖς. Δὲν συμφέρει λοιπὸν εἰς τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον οὐδὲ νὰ ἐρωτηθῇ ἡ γνώμη τῆς Βουλῆς, διότι εἶναι ἀδύνατον οἱ Βουλευταὶ νὰ ἔχωσιν ἀντιληφθῆ περὶ τούτου, ἑπομένως ἢ θὰ ἀρνηθῶσι ψῆφον, ἐὰν πείθωνται εἰς τὴν διαβεβαίωσιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ, ἢ θὰ ψηφίσωσι κατὰ τῆς προτάσεώς του κατὰ τὰ 9/10 οἱ Βουλευταὶ, οἵτινες δὲν ἀντελήφθησαν. Τὸ γεγονὸς εἶναι, ὅτι τὰ πρακτικὰ δὲν ἀναφέρουσιν ὅτι τὸ νομοσχέδιον ἐψηφίσθη. Δὲν εἶναι λοιπὸν ζήτημα, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ λυθῇ διὰ τῆς πλειονοψηφίας, καὶ ἑπομένως πρέπει νὰ παύσῃ αὐτὴ ἡ συζήτησις καὶ νὰ ψηφισθῇ, ὅταν ἔλθῃ ἡ σειρά του, εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον βεβαιοῦται ἐκ τῶν πρακτικῶν ὅτι δὲν ἐψηφίσθη χθές.

§64Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐπειδὴ τὸ ζήτημα ἀμφισβητεῖται, ὡς λέγει ὁ κ. συνάδελφος, παρακαλῶ νὰ ἀναγραφῇ πρῶτον ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει τῆς σήμερον.

§65Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ἄλλο ζήτημα.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ μεταβάλω τὴν ἡμερησίαν διάταξιν; Διὰ νὰ μεταβάλω τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, πρέπει ν’ ἀποφανθῇ ἡ Βουλή.

§67Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Διότι ἐψηφίσθη.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρέπει ν’ ἀποφανθῇ ἡ Βουλή.

§69Κ. ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Ἔργον δικαιοσύνης εἶναι νὰ ψηφισθῇ.

§70Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Δικαιοσύνης ἔργον εἶναι νὰ μὴ ψηφισθῇ, ὡς θ’ ἀποδείξωμεν τώρα. Πρόκειται περὶ χρημάτων οὐχὶ τῆς δημοτικῆς ὁδοποιΐας, ἀλλὰ τῆς ἐπαρχιακῆς ὁδοποιΐας.

§71Α. ΜΟΝΟΚΡΟΥΣΟΣ. Ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Κραναίας κ. Γεράκης ἐδήλωσεν ὅτι ἐψηφίσθη χθὲς εἰς πρώτην συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ΒΧΔʹ νόμου περὶ διοικητικῆς διαιρέσεως τοῦ Κράτους», τὸ ὁποῖον ἦτο ἀναγεγραμμένον ὑπ’ ἀριθ. 58 εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Ἀλλά, κύριε Πρόεδρε, χθὲς εὑρισκόμην καὶ ἐγὼ ἐνταῦθα, καὶ ἔδωκα προσοχὴν, ἀλλὰ δὲν ἤκουσα νὰ ψηφισθῇ. Ἀπόδειξις δὲ, ὅτι δὲν ἐψηφίσθη, εἶναι ὅτι καὶ σήμερον ἀναγράφεται εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, ὑπ’ ἀριθ. 76, εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν πάλιν. Πῶς εἶναι δυνατὸν λοιπὸν νὰ ἐψηφίσθη, ὡς λέγει ὁ κύριος Γεράκης; Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον περὶ τούτου νὰ δώσῃ μίαν διασάφησιν, διότι δὲν ἐψηφίσθη τὸ νομοσχέδιον αὐτό.

§72Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Εἶναι δύο νομοσχέδια περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου «περὶ διοικητικῆς διαιρέσεως τοῦ Κράτους», κύριε Μονοκροῦσε.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον περὶ τροποποιήσεως τοῦ ͵ΒΧΔʹ νόμου δὲν ἐψηφίσθη χθές, διότι σήμερον εἶναι ἀναγεγραμμένον εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν ὑπ’ ἀριθ. 76.

§74Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Εἰς τὰ πρακτικὰ βλέπω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ἐψηφίσθη πρότασις νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ ͵ΒΧΔʹ νόμου τῆς 6 Ἰουλίου 1899». Διὰ τοῦτο λέγω, ὅτι ἐψηφίσθη.

§75Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Δύο προτάσεις νόμων λέγουσι τὰ πρακτικὰ ὅτι ἐψηφίσθησαν, ἀφορῶσαι τὴν τροποποίησιν τοῦ ἰδίου νόμου· ἡ μία ἀναφέρεται ἐν σελίδι 8, καὶ ἡ ἑτέρα ἐν σελίδι 9. Θὰ σᾶς παρακαλέσω, κύριε Πρόεδρε, νὰ μᾶς εἴπητε, τί ἀφορᾷ ἡ μία πρότασις καὶ τί ἡ ἑτέρα.

§76Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Τὰ πρακτικὰ ἀναγράφουσιν, ὅτι ἐπεψηφίσθησαν δύο νομοσχέδια, ἐξ ὧν τὸ μὲν πρῶτον ἀναγράφεται ἐν σελ. 8 τῶν πρακτικῶν οὕτως (ἀναγινώσκει): «Αἰτήσει Βουλευτῶν ἀπεφασίσθη ἡ ἀναγραφὴ ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει καὶ πρόταξις τῶν ἑξῆς δύο προτάσεων νόμου, αἵτινες καὶ ἐψηφίσθησαν εἰς αʹ ἀνάγνωσιν: «περὶ τροπολογίας τοῦ νόμου ͵ΒΧΔʹ περὶ διοικητικῆς διαιρέσεως τοῦ Κράτους»... Τὸ δ’ ἕτερον ἐν σελίδι τῶν πρακτικῶν 9 ἀναγράφεται οὕτω: «Πρότασις νόμου περὶ τροποποιήσεως διατάξεώς τινος τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ ͵ΒΧΔʹ νόμου τῆς 6 Ἰουλίου 1899». Τὸ πρῶτον νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἐπιγράφεται «περὶ τροπολογίας τοῦ νόμου ͵ΒΧΔʹ περὶ διοικητικῆς διαιρέσεως τοῦ Κράτους», αὐτὸ ἐψηφίσθη· τὸ ἕτερον ὅμως νομοσχέδιον, τὸ ἐν τῇ σελίδι 9 τῶν πρακτικῶν μνημονευόμενον, καὶ ἐπιγραφόμενον: «πρότασις νόμου περὶ τροποποιήσεως διατάξεώς τινος τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ ͵ΒΧΔʹ νόμου τῆς 6 Ἰουλίου 1899», δὲν ἐψηφίσθη.

§77Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Αὐτὸ ἐψηφίσθη.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν δύναμαι νὰ βεβαιώσω, ἂν ἐψηφίσθη ἢ δὲν ἐψηφίσθη.

§79Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὁμολογῶ, ὅτι εἶναι πρωτοφανὲς συμβεβηκὸς ν’ ἀμφισβητῆται ἐν τῇ Βουλῇ, ἂν ἐψηφίσθη ἢ δὲν ἐψηφίσθη νομοσχέδιον· οὐχὶ διάταξις, οὐχὶ φράσις, οὐχὶ παράγραφος, ἀλλὰ νομοσχέδιον. Βεβαίως ταῦτα δὲν συμβιβάζονται μὲ τὴν ἀξιοπρέπειαν τῆς Βουλῆς. Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, νὰ δώσητε μίαν λύσιν τὸ ταχύτερον.

§80Δ. ΒΙΝΙΕΡΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρὸ δύο μηνῶν ὑπεβλήθη εἰς τὴν Βουλὴν, ὑπογεγραμμένον ὑπ’ ἐμοῦ καὶ τοῦ κυρίου Μαντζαβίνου τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον τροποποιεῖ τὸ ἄρθρον 2 τοῦ ͵ΒΧΔʹ νόμου τῆς 6 Ἰουλίου 1899. Αὐτὸ ἐψηφίσθη χθές, καὶ σήμερον εὑρίσκεται ἀναγεγραμμένον ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει ὑπ’ ἀριθ. 61, ὅπως ψηφισθῇ εἰς δευτέραν ἀνάγνωσιν.

§81Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Αὐτὸ δὲν δύναται ν’ ἀμφισβητηθῇ.

§82Α. ΜΟΝΟΚΡΟΥΣΟΣ. Πιστεύω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ὅλη ἡ Βουλὴ ἐνθυμεῖται ὅτι χθὲς δὲν ἐφθάσαμεν εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 58 νομοσχέδιον τῆς χθεσινῆς ἡμερησίας διατάξεως. Ἐὰν εἷς μόνον Βουλευτὴς δηλώσῃ ὅτι ἐφθάσαμεν μέχρι τοῦ 58, τότε μάλιστα. Δὲν εἶναι τρόπος αὐτὸς νὰ ψηφίζωνται νομοσχέδια δι’ ὑφαρπαγῆς, διότι δὲν εἶναι ζήτημα τοπικοῦ μόνον ἐνδιαφέροντος (Θόρυβος).

§83Ν. ΡΑΦΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡμεῖς, κύριε Πρόεδρε, δυνάμεθα κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου νὰ φέρωμεν ὅσας ἔχομεν ἀντιρρήσεις. Πρόκειται ὅμως νὰ ἐξευρεθῇ, ἂν ἐψηφίσθη τὸ νομοσχέδιον ἢ ὄχι. Χωρὶς νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ καὶ χωρὶς νὰ ἀπασχολῆται, ἐγὼ θὰ παρακαλέσω τὸν γραμματέα κ. Μπασδέκην, ἐπὶ τῇ στρατιωτικῇ του τιμῇ νὰ βεβαιώσῃ, ἂν ἐψηφίσθη τοιοῦτο νομοσχέδιον, καὶ τὴν ἀπάντησιν αὐτοῦ θ’ ἀποδεχθῶ.

§84Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, καὶ χθὲς ἐζήτησα τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον σήμερον φέρει ἀριθμὸν 61 εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, καὶ σήμερον τὸ ζητῶ, καὶ ἀρνοῦνται νὰ μοὶ δώσωσιν αὐτό. Δὲν ἠξεύρομεν τί περιέχει κἄν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, περὶ τοῦ ὁποίου τοσαύτη γίνεται συζήτησις.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ποῖον νομοσχέδιον ζητεῖτε, κύριε Βουλευτά;

§86Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 61 τῆς σημερινῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§87Δ. ΒΙΝΙΕΡΑΤΟΣ. Διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 61 νομοσχεδίου ζητεῖται, ἵνα αἱ τρεῖς ἐπαρχίαι τοῦ νομοῦ Κεφαλληνίας ἑνωθῶσιν εἰς μίαν, καὶ ἀντὶ 8 Βουλευτῶν ἡ Κεφαλληνία νὰ δίδῃ 7, ἑπομένως θὰ ἐπέλθῃ καὶ οἰκονομία.

§88Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τοῦτο δὲν εἶναι τοπικοῦ συμφέροντος νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ ψηφισθῇ ἀσυζητητί.

§89Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Παρακαλῶ, εἰς τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ νὰ συμπεριληφθῇ καὶ ὁ νομὸς Εὐβοίας, καὶ νὰ γείνῃ μία ἐπαρχία ὅλη ἡ Εὔβοια.

§90Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Θέλουν νὰ κάμουν παρακράτησιν Βουλευτῶν!

§91Θ. ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Χθὲς, κύριε Πρόεδρε, ἐψηφίσθησαν νομοσχέδια τοπικοῦ ἐνδιαφέροντος. Νομίζετε, κύριε Πρόεδρε, ὅτι δύναται νὰ συμπεριληφθῇ εἰς τὰ νομοσχέδια τοπικοῦ ἐνδιαφέροντος καὶ νομοσχέδιον ἀφορῶν εἰς αὐτὸν τὸν καταρτισμὸν τοῦ Κοινοβουλίου; Ἐὰν οἱ κύριοι Βουλευταί, οἱ ὑποβαλόντες τὸ νομοσχέδιον, νομίζωσιν, ὅτι εἶναι καλλίτερον νὰ ἔρχωνται 7 ἀντιπρόσωποι ἐκ Κεφαλληνίας, ἀντὶ 8, ὑμεῖς νομίζετε, ὅτι τοῦτο δὲν ἔχει σημαντικὴν ἐπιρροὴν ἐπὶ τοῦ καταρτισμοῦ τοῦ Κοινοβουλίου; Ἐγὼ δὲν πιστεύω ποτέ, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐδέχθη νὰ συζητηθῇ μεταξὺ τῶν νομοσχεδίων τοπικοῦ ἐνδιαφέροντος καὶ νομοσχέδιον ἀφορῶν εἰς τὴν συγκρότησιν αὐτοῦ τούτου τοῦ Κοινοβουλίου.

§92Ι. ΦΙΛΙΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν βεβαίως, κύριε Πρόεδρε, ἡ Κυβέρνησις τοιαύτην νὰ ἔχῃ γνώμην, προκειμένου περὶ τοιούτου νομοσχεδίου, ὡς ἐπίσης δὲν δύναται νὰ ἔχῃ τοιαύτην γνώμην, προκειμένου περὶ ἀποσπάσεως ὁλοκλήρου ἐπαρχίας ἐκ τῆς δικαιοδοσίας ὡρισμένου Πρωτοδικείου. Ἡ ἀπόσπασις τῆς ἐπαρχίας Δομοκοῦ ἐκ τῶν Δικαστηρίων Λαρίσης καὶ ἡ ὑπαγωγὴ αὐτῆς εἰς τὸ Πρωτοδικεῖον Λαμίας καὶ τὸ Ἐφετεῖον Ἀθηνῶν ὑφηρπάσθη χθὲς, καὶ ἔρχεται εἰς δευτέραν ἀνάγνωσιν σήμερον. Βεβαίως τοιαῦτα νομοσχέδια δὲν δύνανται νὰ θεωρηθῶσι νομοσχέδια τοπικοῦ ἐνδιαφέροντος, δυνάμενα νὰ ψηφίζωνται ἀσυζητητί. Ἐγὼ τοὐλάχιστον θ’ ἀντιταχθῶ πάσῃ δυνάμει εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ περὶ ἀποσπάσεως τῆς ἐπαρχίας Δομοκοῦ νομοσχεδίου.

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Βουλευτὰ, παρακαλῶ. Ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, περὶ τοῦ ὁποίου λέγετε, δὲν ἐγεννήθη καμμία ἀμφισβήτησις, ἂν ἐψηφίσθη ἢ ὄχι. Ἐὰν ὑμεῖς ἔχητε ἐναντίαν γνώμην καὶ δὲν θέλητε νὰ ψηφισθῇ, εἶναι ἄλλο ζήτημα· δύνασθε νὰ ἀναπτύξητε τὴν γνώμην σας κατὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν, καὶ ἡ Βουλὴ θ’ ἀποφασίσῃ.

§94Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν ἐγείρεται ζήτημα, ἂν ἐψηφίσθη αὐτὸ εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν.

§95Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, σεῖς βεβαίως δὲν εὑρίσκεσθε χθές, τὴν στιγμὴν τῆς ψηφίσεως τῶν νομοσχεδίων τούτων, εἰς τὴν ἕδραν τοῦ Προέδρου.

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δι’ αὐτὸ δὲν δύναμαι νὰ δώσω καὶ ἀκριβεῖς πληροφορίας.

§97Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. .. Ἀλλὰ διὰ νὰ ψηφισθῇ ἓν νομοσχέδιον, πρέπει νὰ ἀναγνωσθῇ· ἄνευ ἀναγνώσεως δὲν εἶναι δυνατὴ ἡ ἐπιψήφισις αὐτοῦ. Παρατηρήσατε εἰς τὸν φάκελόν σας ὑπάρχει τοιοῦτο νομοσχέδιον; Ὑπάρχει δηλ. πρότασις «περὶ τροποποιήσεως διατάξεώς τινος τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ ΒΧΔʹ νόμου τῆς 6 Ἰουλίου 1899»; Ἀφοῦ δὲν ὑπάρχει, βεβαίως δὲν ἀνεγνώσθη.

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Χθὲς ἐψηφίσθησαν τὰ νομοσχέδια τὰ εἰς πρώτην καὶ δευτέραν ἀνάγνωσιν, Τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον λέγετε, δὲν γνωρίζω, ἂν ἐψηφίσθη ἢ δὲν ἐψηφίσθη.

§99Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Πρέπει νὰ ἔλθῃ ὁ ἀντιπρόεδρος, ἵνα βεβαιώσῃ ἂν ἐψηφίσθη.

§100Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 61 δὲν δύναται νὰ θεωρηθῇ ἐψηφισμένον. Ἀπεφασίσθη νὰ ψηφισθῶσι τὰ νομοσχέδια τὰ ἔχοντα καθαρῶς τοπικὸν χαρακτῆρα, δηλ. τὰ νομοσχέδια, διὰ τῶν ὁποίων πρόκειται διὰ δαπανῶν τῆς δημοτικῆς ὁδοποιΐας νὰ συντελεσθῶσι διάφορα ἔργα. Δὲν εἶναι δυνατὸν, εἰς τὴν γενικὴν ταύτην ἔννοιαν τῶν νομοσχεδίων τῶν τοπικῶν συμφερόντων νὰ συμπεριληφθῶσι καὶ νομοσχέδια τροποποιοῦντα τὸν ἐκλογικὸν νόμον, τροποποιοῦντα τὴν σύστασιν τῆς Βουλῆς. Οὕτω πως ἐξερχόμεθα τῆς ἐννοίας τῶν τοπικῶν συμφερόντων, καὶ ἐπειδὴ ὅλοι εἴμεθα ἐν καλῇ πίστει, δὲν δυνάμεθα νὰ παραδεχθῶμεν, ὅτι ἐψηφίσθη τὸ νομοσχέδιον τοῦτο χθὲς κατὰ τὴν ἐλαχίστην προσοχὴν, τὴν ὁποίαν ἡ Βουλὴ ἔδιδεν εἰς τὰ καθαρῶς τοπικῶν συμφερόντων νομοσχέδια.

§101Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Νομίζω ὅτι ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἄρτης δὲν σπουδαιολογεῖ.

§102Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Βουλευτὴν ἐκ Κεφαλληνίας νὰ ἐνθυμῆται, ὅτι εὑρίσκεται ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ, καὶ δὲν τῷ ἐπιτρέπεται νὰ μεταχειρίζηται τοιαύτας φράσεις.

§103Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Δὲν σπουδαιολογεῖ, διότι πρέπει νὰ μάθῃ, ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἀνεγνώσθη καὶ ἐψηφίσθη, ἐὰν δὲ δὲν ἔδωκε προσοχὴν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἄρτης, τοῦτο δὲν ἐνδιαφέρει ἡμᾶς τοὺς ἐνδιαφερομένους. Τὸ ψηφισθὲν νομοσχέδιον εἶναι πράγματι τοπικοῦ συμφέροντος, καὶ εἶναι τοιοῦτον, διότι κανονίζονται δι’ αὐτοῦ τὰ τοῦ νομοῦ Κεφαλληνίας· διότι τί ἐπιδιώκει; ἐπιδιώκει, ὅπως αἱ τρεῖς ἐπαρχίαι τῆς Κεφαλληνίας γείνουν μία. Τοῦτο βεβαίως δὲν ἐνδιαφέρει τὸν κ. ἐξ Ἄρτης Βουλευτήν, οὔτε τοὺς ἄλλους.

§104Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Μὲ ἐνδιαφέρει.

§105Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Τί σᾶς ἐνδιαφέρει, ἂν ἡμεῖς θέλομεν νὰ γείνῃ μία ἐκλογικὴ περιφέρεια καὶ ὄχι τρεῖς, ὡς σήμερον;

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπειδὴ δὲν εἶναι παρὼν ὁ ἀντιπρόεδρος, ἠρώτησα τὸν γραμματέα, ὁ δὲ γραμματεὺς μὲ διεβεβαίωσεν, ὅτι χθὲς ἐψηφίσθησαν μόνον τὰ εἰς πρώτην καὶ δευτέραν συζήτησιν νομοσχέδια· ἐπειδὴ δὲ τὸ χθὲς ὑπ’ ἀριθ. 47 καὶ σήμερον ὑπ’ ἀριθ. 66 εἶναι εἰς τρίτην συζήτησιν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ θεωρήσω ὡς ἐψηφισμένον. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς αἰθούσης). Τὰ πρακτικὰ λοιπὸν κυροῦνται.

§107Δ. ΒΙΝΙΕΡΑΤΟΣ. Πῶς κυροῦνται;

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Χωρὶς νὰ θεωρῶνται ἐψηφισμένα τ’ ἀμφισβητούμενα νομοσχέδια.

§109Δ. ΒΙΝΙΕΡΑΤΟΣ. Χθὲς προήδρευεν ὁ κύριος Γιαννακίτσας· νὰ ἐρωτηθῇ ὁ κ. Γιαννακίτσας.

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πῶς ἦτο δυνατὸν νὰ ἐψηφίζετο νομοσχέδιον εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν, ἀφοῦ δὲν ἐψηφίζοντο τὰ εἰς τρίτην, καὶ οἱ ἄλλοι Βουλευταὶ νὰ μὴ ἐξηγείροντο; Τὰ πρακτικὰ τῆς συνεδριάσεως τῆς 19 Μαΐου, ὡς ἐνθυμεῖσθε, κατ’ ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς, ἔπρεπε νὰ διορθωθῶσιν εἰς τὸ μέρος τῆς τροπολογίας ἐπὶ τοῦ σώματος τοῦ μηχανικοῦ. Διωρθώθησαν τὰ πρακτικὰ, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἀναγνωσθῶσι καθὼς καὶ οἱ πίνακες.

§111ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Εἶναι περιττὸν νὰ ἀναγνωσθῶσιν οἱ πίνακες. (Ἀναγινώσκονται τὰ διορθωθέντα πρακτικὰ καὶ ἐπικυροῦνται).

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναφορὰ τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου Λαυρίου, παρακαλοῦντος νὰ μὴ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐκρηκτικῶν ὑλῶν. Ὑπόμνημα τῶν ἐργολάβων μεταλλωρύχων τῶν μεταλλείων Λαυρίου, παρακαλούντων τὴν Βουλὴν νὰ μὴ ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον τὸ ἐπιβάλλον φόρον ἐπὶ τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν. Ἀναφορὰ κατοίκων Ἀχαΐας καὶ Ἤλιδος, παρακαλούντων νὰ ἐπιβληθῇ ἐξαγωγικὸς δασμὸς ἐπὶ τῆς γλυκορρίζης, πρὸς ἐνίσχυσιν τῆς ἐγχωρίου παραγωγῆς τῆς γιάμπολης. Ἀναφορὰ κατοίκων Ποταμοῦ Κυθήρων, παραπονουμένων κατὰ τοῦ ἐκεῖ ἐργοδηγοῦ ὡς μεροληπτοῦντος. Ἀναφορὰ τῶν κατοίκων Ἠλείας, παρακαλούντων νὰ μὴ αὐξηθῇ ὁ εἰσαγωγικὸς δασμὸς ἐπὶ τοῦ σίτου. Ἀναφορὰ τοῦ Προέδρου τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου Πειραιῶς, διαμαρτυρομένου κατὰ τῆς μελετωμένης αὐξήσεως τοῦ εἰσαγωγικοῦ δασμοῦ ἐπὶ τοῦ σίτου. Ὁ βουλευτὴς Καλαβρύτων κ. Πετιμεζᾶς ὑποβάλλει πίνακας συγκριτικοὺς τῶν οἰκονομικῶν ἀποτελεσμάτων τοῦ σταφιδικοῦ νομοσχεδίου καὶ τοῦ μέτρου τῆς ἑνιαίας διαχειρίσεως τῆς σταφίδος. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 80).

§113Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Καταθέτω ἀπάντησιν εἰς ἐπερωτήσεις τῶν βουλευτῶν κ. κ. Δ. Παυλοπούλου καὶ Θ. Φαρμακοπούλου.

§114ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Κατόπιν τῶν παρατηρήσεων τοῦ κ. ἐκ Γόρτυνος Βουλευτοῦ, καὶ τῆς ἀνάγκης, τὴν ὁποίαν ὑπέδειξα πρὸ ἡμερῶν εἰς τὴν Βουλὴν, περὶ τῆς ἐσωτερικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως, ὑποβάλλω περὶ τούτου νομοσχέδιον.

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 84). Ὁ βουλευτὴς Λευκάδος κ. Γ. Σκληρὸς ὑποβάλλει δύο προτάσεις νόμων: 1) Περὶ ἀναγνωρίσεως τοῦ Γυμνασίου Λευκάδος ὡς δημοσίου. 2) Περὶ παραχωρήσεως τῶν ¾ τῶν ἐτησίων περισσευμάτων τῶν λιμενικῶν φόρων Λευκάδος καὶ Βασιλικῆς πρὸς κατασκευὴν ἢ διόρθωσιν τῶν εἰς τοὺς λιμένας τούτους ἀγουσῶν ὁδῶν. Ὁ βουλευτὴς Καρυστίας κ. Μιχ. Στεφανίδης ὑποβάλλει πρότασιν νόμου περὶ ἀπαγορεύσεως κατασχέσεως μετοχῶν τῶν ἐν Κύμῃ ἑταιρειῶν «Σωματεῖον ὁ Ἐργάτης» καὶ «Ξηροτροφικὴ Ἑταιρεία Κύμης». Αἱ προτάσεις νόμων αὗται θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 85–87). Ὁ κύριος Φικιώρης ἔχει τὸν λόγον.

§116Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Κατὰ παρελθοῦσαν συνεδρίασιν ἀνεκοινώθη παρ’ ὑμῶν, κύριε Πρόεδρε, ἀναφορὰ τῶν καταδίκων τῶν φυλακῶν Σπάρτης, διὰ τῆς ὁποίας παρεπονοῦντο, ὅτι ὁ ἐνοικιαστής τοῦ ὀψοπωλείου τῶν φυλακῶν παρέχει εἰς αὐτοὺς τὰ τρόφιμα οὐ μόνον ὑπερτετιμημένα, ἀλλὰ καὶ ἀναμιγνύει εἰς αὐτὰ καὶ εἰς τὸν οἶνον ὕλας ἐπιβλαβεστάτας εἰς τὴν ὑγείαν. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ προσέξῃ εἰς τὴν ἀναφορὰν ταύτην, καὶ νὰ παραγγείλῃ τὸν κ. Εἰσαγγελέα νὰ ἐξετάσῃ, ἂν τὰ δι’ αὐτῆς καταγγελλόμενα εἶναι ἀληθῆ, καὶ ἂν ἦναι ἀληθῆ, νὰ περιορίσῃ τὴν τοιαύτην κατάχρησιν τοῦ ὀψοπώλου, διότι εἶναι λίαν ἀπάνθρωπον, ὅταν ἡ Πολιτεία ὑποχρεώνῃ τὸν φυλακισμένον, ἵνα ἀπὸ ὡρισμένον ὀψοπώλην ἀγοράζῃ τὴν τροφήν του, εἶναι, λέγω, λίαν ἀπάνθρωπον νὰ μὴ ἐπιβλέπῃ καὶ τὴν καλὴν ποιότητα καὶ τὴν εὔλογον τιμὴν τῶν πωλουμένων ὄψων.

§117Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§118Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ καὶ ἐγὼ τοὺς κυρίους Ὑπουργοὺς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ Οἰκονομικῶν νὰ προσέξωσιν ἐπὶ παρομοίας καταστροφῆς ἐν Αἰγιαλείᾳ. Πιστεύω ὅτι περιῆλθεν εἰς γνῶσιν τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῶν ἐκεῖ ἀρχῶν ἡ καταστροφή, ἡ ὁποία ἐπῆλθεν εἰς τὴν κτηματικὴν περιφέρειαν τοῦ δήμου Αἰγιέων, εἰς τὰ χωρία Ζευγολατίον, Ῥιζόμυλον κλπ., τῶν ὁποίων ὅλα τὰ προϊόντα, σταφιδόκαρπος, ἐλαιόκαρπος, ἀμπελόκαρπος κλπ., κατεστράφησαν τελείως. Παρακαλῶ, ἀφοῦ βεβαιωθῇ ἡ Κυβέρνησις περὶ τῆς καταστροφῆς, νὰ λάβῃ πρόνοιαν, ὅπως τοὐλάχιστον οἱ καταστραφέντες κτηματίαι ἀπαλλαγῶσι τοῦ φόρου τῶν ἀμπέλων, ὡς ἐγένετο καὶ κατ’ ἄλλας θεομηνίας τοῦ περονοσπόρου, διότι ὁ φόρος πληρώνεται ἐπὶ τοῦ πραγματικοῦ εἰσοδήματος, καὶ ὄχι ἐπὶ τοῦ καταστραφέντος εἰσοδήματος, συνάμα δὲ νὰ συστήσῃ εἰς τὰς ἁρμοδίας ἀρχὰς νὰ ἀνασταλῇ ἡ εἴσπραξις τῶν ὀφειλομένων φόρων. Ὑποθέτω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἀφοῦ βεβαιωθῇ περὶ τῆς ἐπελθούσης καταστροφῆς, θὰ λάβῃ πρόνοιαν. Δὲν ἀρνεῖται ὁ κ. Ὑπουργὸς, καὶ ἐπινεύει ἤδη, λέγων «μάλιστα, μάλιστα», ἀλλὰ δὲν ἠξεύρω μήπως εἶναι ὡς τὸν κακὸν χρεοφειλέτην, ὁ ὁποῖος πάντοτε ὑπόσχεται, ἀλλ’ οὐδέποτε πληρώνει. Εὔχομαι νὰ διαψευσθῶ διὰ τῶν πραγμάτων. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ ὑποβάλλω πρότασιν νόμου «περὶ διαθέσεως δραχ. 10,000 ἐκ τῶν χρημάτων τῆς δημοτικῆς ὁδοποιίας τοῦ δήμου Αἰγιέων πρὸς κατασκευὴν ὑδραγωγείου τοῦ χωρίου Ἀραχώβης, καὶ ἑτέρων 7,000 πρὸς κατασκευὴν ὑδραγωγείου ἐν τῷ χωρίῳ Κουνινᾷ τοῦ αὐτοῦ δήμου». Ἀφοῦ ἡ πανδαισία αὕτη παρετέθη, θὰ λάβω καὶ ἐγὼ μέρος (γέλωτες), τοσοῦτο μᾶλλον, καθόσον, ὡς θὰ ἴδητε, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐκ τοῦ ὑποβληθέντος καὶ δημοσιευθέντος καταλόγου, ἡ δημοτικὴ ὁδοποιία τοῦ δήμου Αἰγιέων ἔχει λαμβάνειν παρὰ τοῦ Δημοσίου δραχ. 170,000, ποσὸν, τὸ ὁποῖον οὐδεὶς δῆμος, ἐξ ὅσων παρετήρησα, ἔχει νὰ λάβῃ.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπὸ τοῦ κ. Ἀσημακοπούλου ὑποβληθεῖσα πρότασις νόμου θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 88).

§120Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§121ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Τὸ θέμα, περὶ οὗ ὡμίλησεν ὁ κ. Βουλευτὴς Μεσολογγίου, εἶναι σπουδαιότατον, πολλάκις δὲ συνεζητήθη ἐν τῇ Βουλῇ καὶ εἰς παρελθούσας συνεδριάσεις· διὰ μακρῶν μάλιστα ἄλλοτε ὁ κ. ἐκ Μεσολογγίου Βουλευτὴς, ἔχων ἀνὰ χεῖρας τὰ κείμενα, ἀνέπτυξε τὸ θέμα τοῦτο, τότε δὲ, ἐνήμερος καὶ ἐγὼ, ἐξήνεγκον τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν ἔχω ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου. Τὴν γνώμην ταύτην διετύπωσα ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, τῷ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς εὑρισκομένῳ, περὶ διαρρυθμίσεως τοῦ ἐν ἰσχύϊ νόμου περὶ δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως. Πρόκειται περὶ ἀτελείας τινὸς τοῦ νόμου, ἀτελείας, τὴν ὁποίαν πάντες οἱ προκάτοχοι Ὑπουργοὶ ὑπέδειξαν καὶ διὰ νομοσχεδίων προσεπάθησαν νὰ βελτιώσωσιν. Ἀκολουθῶν καὶ ἐγὼ τὴν γνώμην καὶ τοῦ κ. ἐκ Γόρτυνος Βουλευτοῦ καὶ ἄλλων Ὑπουργῶν τῆς Ἐκπαιδεύσεως, ἀνέγραψα σχετικὴν διάταξιν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, περὶ τοῦ ὁποίου πρὸ μικροῦ εἴπετε. Ἐὰν τὸ Ἐποπτικὸν Συμβούλιον ὑπέβαλε πρότασιν περὶ ἀνασυστάσεως τοῦ γραμματοσχολείου, — διότι περὶ τούτου πρόκειται, καὶ οὐχὶ περὶ δημοτικοῦ σχολείου — βεβαιῶ τὸν κ. Βουλευτὴν, ὅτι θὰ συντελέσω εἰς τὴν διόρθωσιν.

§122Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπὸ τοῦ κ. Δεληγεώργη ὑποβληθεῖσα πρότασις νόμου θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 96).

§124Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Κατόπιν τῶν λεχθέντων ὑπὸ τοῦ σεβαστοῦ ἐκ Μεσολογγίου συναδέλφου, ἐὰν συνδυάσητε ταῦτα μὲ τὰς διαφόρους ἀναφορὰς, τὰς ὁποίας ἔχετε περὶ τῆς ἐπιδημίας τοῦ κοιλιακοῦ τύφου, θὰ ἴδητε, ὅτι ἑκατοντάδες ἀποθνήσκουσι κατὰ μῆνα, καὶ μόνον ὅσοι πίνουσιν ὕδωρ Ἀμαρουσίου δὲν παθαίνουσιν. Εἰς τὰ στρατιωτικὰ νοσοκομεῖα ἀποθνήσκουσιν ἑκατοντάδες στρατιωτῶν.

§125Ε. ΚΑΝΑΒΑΡΙΩΤΗΣ. Ἑκατὸν δὲν εἶναι ὅλοι οἱ ἀσθενεῖς στρατιῶται.

§126Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Ἀφοῦ δὲ εἰς τὴν ὁδὸν Κανάρη ὑπάρχουσι θύματα, φαντασθῆτε, τί γίνεται εἰς τὰ ἀπόκεντρα μέρη. Τὸ Ἰατροσυνέδριον ὑπέδειξεν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν μέτρα τινά, ὡς τὴν τοποθέτησιν σιδηρῶν σωλήνων εἴς τινα κεντρικὰ μέρη, ἀλλ’ ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου οὐδὲν ἔπραξε.

§127Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Τί νὰ πράξῃ ἡ ὑπηρεσία, ἀφοῦ ἡ δαπάνη αὕτη εἶναι κατὰ τὸ πλεῖστον δαπάνη τοῦ δήμου;

§128Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Ἐγὼ δὲν θέλω νὰ μεμφθῶ ὑμᾶς, ἀλλὰ δραττόμενος τῆς εὐκαιρίας παρακαλῶ νὰ λάβητε μέτρα πρὸς περιστολὴν τῆς νόσου τοῦ κοιλιακοῦ τύφου, τῆς προερχομένης ἐκ τῆς κακῆς καταστάσεως τοῦ ὕδατος.

§129Β. ΜΑΣΤΡΑΠΑΣ. Ἤθελον ὑποβάλει εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν μίαν παράκλησιν. Κατὰ τὸ 1899 εἶχε δώσει ἐξετάσεις διὰ τὴν Σχολὴν τῶν ὑπαξιωματικῶν ὁ λοχίας Παπαδρόσου τοῦ τρίτου πεζικοῦ συντάγματος. Τὴν ὑπόθεσιν γνωρίζετε, κύριε Ὑπουργέ, παρακαλῶ δὲ νὰ παραπέμψητε ταύτην εἰς τὸν νομικὸν σύμβουλον, ἵνα σᾶς δώσῃ μίαν γνώμην, διότι ὁ λοχίας νομίζει ὅτι ἠδικήθη.

§130Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Καὶ ἐγὼ συνηγορῶ περὶ τούτου.

§131Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Σᾶς ἔδωκα μίαν ἀπάντησιν.

§132Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ὡς εἶναι γνωστὸν, τὰ ἔσοδα τῆς δεξαμενῆς τοῦ Ναυστάθμου παρεχωρήθησαν πρὸς ὄφελος τοῦ Ταμείου τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου. Πληροφοροῦμαι ὅμως, ὅτι ἀπὸ τοῦ μηνὸς Σεπτεμβρίου τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν καθυστερεῖ τὴν καταβολὴν τῶν χρημάτων αὐτῶν, καίτοι, ὡς μανθάνω, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν διέταξεν ἐπανειλημμένως τὸν ἁρμόδιον ὑπάλληλον νὰ ἐνεργήσῃ τὰ δέοντα, ὅπως ἀποδοθῶσι τὰ χρήματα, ἅτινα κατατίθενται ἐπὶ τόκῳ εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν. Φαίνεται ὅτι ὁ ὑπάλληλος αὐτὸς — τὸν ὁποῖον ἀγνοῶ — δὲν θεωρεῖ σπουδαῖον τὸ πρᾶγμα, τὸ Ταμεῖον ὅμως τοῦ Στόλου ζημιοῦται.

§133Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐπὶ τῇ ἐπερωτήσει τοῦ κ. ἐκ Σπετσῶν Βουλευτοῦ ἔλαβον ἀφορμὴν νὰ ἐξετάσω, καὶ εἶδον ὅτι δὲν ἀπεδόθησαν τὰ ἐκ τῆς δεξαμενῆς ἔσοδα ἕνεκεν ἐλλείψεως ἐπαρκοῦς πιστώσεως. Ὡς ἐκ τούτου ὑπέβαλον σχετικὸν νομοσχέδιον, ὅπερ ἀναγραφόμενον εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν θέλει συζητηθῆ.

§134Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε, κύριε Πρόεδρε, νὰ καταθέσω πρότασιν νόμου, δι’ ἧς προτείνω, ὅπως κατὰ τὸ σύστημα τοῦ νομοῦ Κεφαλληνίας καὶ ὁ νομὸς Εὐβοίας ἀποτελέσῃ μίαν ἐκλογικὴν περιφέρειαν.

§135ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχω ἐπὶ τοῦ παρόντος 5 ἢ 6 τοιαύτας προτάσεις νόμων. Ἐν τούτοις καὶ ἡ ἰδική σας πρότασις νόμου θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθμὸς 89).

§136Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Τὰ χθὲς συντομώτατα λεχθέντα ὑπ’ ἐμοῦ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐκρηκτικῶν ὑλῶν, καὶ ἡ τροπολογία, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον, σήμερον κυροῦνται διὰ τῶν πρὸ ὀλίγου ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου ἀνακοινωθεισῶν εἰς τὴν Βουλὴν ἀναφορῶν τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου Λαυρίου καὶ τῶν ἐργολάβων τῶν μεταλλείων Λαυρίου. Ἔχω δὲ τὴν πληροφορίαν, ὅτι καὶ τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον τοῦ δήμου Λαυρίου παμψηφεὶ ἐψήφισε ψήφισμα, τὸ ὁποῖον ὁ δήμαρχος Λαυρίου ὑπέβαλε διὰ τοῦ κ. νομάρχου εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, παρακαλῶ δὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν, ἐὰν τοῦτο ἦναι ἀκριβὲς, νὰ διαβιβάσῃ εἰς τὴν Βουλὴν ἀντίγραφον τοῦ ψηφίσματος τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Λαυρίου, παρακαλῶ δὲ προσέτι, ἵνα μὴ ἐπεκτείνω σήμερον τὸν λόγον, ἐὰν ἐγκρίνῃ ἡ Βουλή, νὰ τυπωθῶσι τὰ ἔγγραφα ταῦτα, διότι τὰ κείμενα αὐτῶν θὰ χρησιμεύσωσιν, εἰς τὸ νὰ φωτίσωσι τὴν Βουλὴν καὶ τὴν ἐπιτροπὴν, — ἐὰν παραπεμφθῇ εἰς ἐπιτροπὴν τὸ νομοσχέδιον, — ὅπως μεταρρυθμίσῃ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ῥιζικῶς, ἢ βελτιώσῃ αὐτὸ, καίτοι προτιμότερον θὰ ἦτο ν’ ἀναβληθῇ ἡ ψήφισις αὐτοῦ μέχρι τοῦ καθορισμοῦ τοῦ τρόπου τῆς εὑρέσεως πόρου, ὅστις θὰ δυνηθῇ ν’ ἀνταποκριθῇ εἰς τὴν ἵδρυσιν καὶ τοῦ νέου Πυριτιδοποιείου, τὸ ὁποῖον εὐτυχῶς δὲν ἔχει ἀνάγκην καὶ μεγάλων δαπανῶν, ὥστε μὲ ἐλάχιστον ποσὸν δύναται ἄριστα τὸ Πυριτιδοποιεῖον τῆς ἀκάπνου πυρίτιδος νὰ ἱδρυθῇ ἐν καιρῷ τῷ δέοντι, χωρὶς νὰ ἐπέλθῃ ὁ μέγας κίνδυνος, τὸν ὁποῖον προβλέπουσι πάντες οἱ εἰδικοὶ, τῆς καταστροφῆς τῆς Ἑλληνικῆς μεταλλευτικῆς βιομηχανίας. Ἐπίσης παρακαλῶ τὸν ἁρμόδιον κ. Ὑπουργὸν νὰ εἰσακούσῃ τῆς εὐχῆς, ἡ ὁποία ὑποβάλλεται ὑπὸ τῶν εἰδικῶν περὶ τὰ μεταλλεῖα ἀνδρῶν. Ἡ κρίσις, ἥτις ὑφίσταται, θὰ φέρῃ μεγάλην ἔλλειψιν ἐργασίας, καὶ πολὺς ἀριθμὸς ἐργατῶν θὰ εὑρεθῇ ἄνευ ἐργασίας, ἐὰν δὲν μεριμνήσῃ ἡ Κυβέρνησις ἐγκαίρως, ἵνα παραχωρηθῶσιν ἀμερολήπτως εἰς τοὺς πρώτους αἰτησαμένους τὰ δηλωθέντα μεταλλεῖα, ὡς πρὸς πάντα δὲ τὰ μέχρι τοῦδε παραχωρηθέντα, νὰ ὑποχρεωθῶσιν οἱ εἰς οὓς ταῦτα παρεχωρήθησαν νὰ ἄρξωνται τῶν ἐργασιῶν των.

§137Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Τὸ σύστημα τοῦ ὁρίου τῆς ἡλικίας, τὸ ὁποῖον κρατεῖ εἰς πολλοὺς κλάδους, κρατεῖ καὶ ἐπὶ τοῦ κλάδου τοῦ μηχανικοῦ. Τὸ σύστημα τοῦτο κρατεῖ, τὸ μὲν διότι οἱ προκεχωρηκότες τὴν ἡλικίαν ὑπάλληλοι δὲν πρέπει νὰ παραμένωσιν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, διότι ἕνεκα φυσικῆς ἀδυναμίας δὲν δύνανται νὰ ἐκτελῶσι τὰ καθήκοντά των, τὸ δὲ, — ὅπερ καὶ τὸ σπουδαιότερον — ἵνα διευκολύνηται ἡ προαγωγὴ τῶν κατωτέρων καὶ μὴ ἐπέρχηται ἀπογοήτευσις αὐτῶν. Ἔχω τὴν πληροφορίαν, ὅτι ἐν τῷ κλάδῳ τῶν πολιτικῶν μηχανικῶν δύο νομομηχανικοί, πρὸ πολλοῦ συμπληρώσαντες τὸ ὅριον τῆς ἡλικίας, παραμένουσιν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν. Τοῦτο εἶναι λίαν ἐπιβλαβὲς εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ λάβῃ πρόνοιαν περὶ αὐτοῦ. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ ἐπαναλαμβάνω παράκλησιν, ἣν ἀπὸ τοῦ προπαρελθόντος Σαββάτου ἀπηύθυνα πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, αἰτησάμενος νὰ καταθέσῃ τὸν φάκελον τὸν ἀφορῶντα τὴν τιμωρίαν τοῦ ἐν Ἀθήναις δικηγόρου κ. Ἀναστασοπούλου καὶ τὴν ἀπόφασιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, δι’ ἧς οὗτος ἀνεκάλεσε καὶ μετερρύθμισε τὴν ἀπόφασιν τοῦ Συμβουλίου ἢ τοῦ Δικαστηρίου. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ καταθέσῃ πάντα τὰ σχετικὰ ἔγγραφα, ὡς καὶ μίαν γνωμοδότησιν τοῦ Εἰσαγγελέως τοῦ Ἀρείου Πάγου, λύουσαν ἴσως τὸ ζήτημα ὑπὲρ τῆς γνώμης τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ.

§138Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Μάλιστα.

§139Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Ἐν ἄρθρῳ 1 τοῦ ἐκτελεστικοῦ Διατάγματος τοῦ νόμου ͵ΒΨΛΒʹ τοῦ 1900 περὶ ἐφόρων τῶν ἀρχαιοτήτων ῥητῶς ἀναγράφεται, ὅτι «πρὸς πλήρωσιν θέσεως ἢ θέσεων ἐφόρων ἀρχαιοτήτων, δι’ ἃς εἶναι ἀναγεγραμμένη ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ ἡ ἀναγκαία πίστωσις, ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως προκηρύσσει διαγωνιστικὴν δοκιμασίαν διὰ τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως πρὸ δύο τοὐλάχιστον μηνῶν, ὁρίζων τὸν τόπον καὶ τὴν ἡμέραν καὶ ὥραν τῆς τελέσεως αὐτοῦ». Ἀλλὰ καίτοι ὁ νόμος ῥητῶς καὶ σαφῶς καθορίζει, ὅτι πρέπει νὰ ὁρισθῶσιν αἱ ἐξετάσεις τοὐλάχιστον πρὸ δύο μηνῶν, ἐν τούτοις διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 48 τῆς 15 Ἀπριλίου ἐ. ἔ. φύλλου τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως προκηρύσσεται διαγωνισμὸς διὰ τὴν 7 Ἰουνίου 1904.

§140ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Προφανῶς πρόκειται περὶ τυπογραφικοῦ λάθους, διότι ἐχορηγήθη προθεσμία πλέον τοῦ διμήνου χρονικοῦ διαστήματος.

§141Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Ὑπέθεσα μήπως ἡ ὑπηρεσία ἐνόμισεν, ὅτι τὸ χρονικὸν διάστημα τῶν δύο μηνῶν ὑπολογίζεται ἀπὸ τῆς ὑπογραφῆς τοῦ Διατάγματος, ἥτις ἐγένετο τὴν 6 Ἀπριλίου, καὶ οὐχὶ ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως. Ἐὰν πρόκηται ὅμως νὰ διορθωθῇ τὸ λάθος, πρέπει νὰ γείνῃ νέα δημοσίευσις καὶ νὰ δοθῇ νέον δίμηνον διάστημα. Ἐπίσης θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἂν εἶναι ἀληθές, ὅτι κατὰ τὸν τελευταῖον πόλεμον ἀξιωματικός τις, ὀνόματι Πικουλάκης, ὡς προκύπτει ἐκ τῶν ἐκθέσεων τῶν σωματαρχῶν, ἐξετέλεσε τὸ καθῆκόν του ὡς πρέπει, καὶ ἐπὶ πλέον, ὅτι ἐν τῇ ἐν Δελερίοις μάχῃ ἔλαβε δύο διαμπερῆ τραύματα. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, φρονῶ ὅτι, ἐν τῷ μέτρῳ, τὸ ὁποῖον ἔλαβεν ἡ ὑπηρεσία, νὰ ἀμείβῃ ἠθικῶς τοὺς ἀξιωματικοὺς καὶ ὑπαξιωματικούς, οἱ ὁποῖοι πέραν τοῦ καθήκοντός των ἐνήργησαν, πρέπει ν’ ἀμείψῃ καὶ τὸν ἀξιωματικὸν τοῦτον ἠθικῶς.

§142Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Ἔλαβε δύο τραύματα, καὶ δὲν τὸν ἀπέταξαν!

§143Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Εἶναι, φαίνεται, ἰσχυρᾶς κράσεως, καίτοι κατὰ πρόσωπον δὲν τὸν γνωρίζω. Ἐπίσης θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ἐὰν δὲν κωλύηται, νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἂν σκέπτεται νὰ προβῇ εἰς προβιβασμοὺς κατωτέρων ἀξιωματικῶν.

§144Π. ΣΑΚΚΗΣ. Καὶ ἐγώ, λαμβάνων ἀφορμὴν ἐκ τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ κ. ἐκ Κυνουρίας συναδέλφου, παρατηρῶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι ὄντως εἰς τὸν περὶ οὗ ὁ λόγος ἀξιωματικὸν ἡ Πολιτεία δὲν ἔδωκε τὴν δέουσαν ἀμοιβήν. Οὗτος πληγωθεὶς ἔμεινεν ἐπὶ τρίμηνον νοσηλευόμενος ἐν τῷ «Εὐαγγελισμῷ», χωρὶς νὰ τύχῃ τῆς δεούσης προαγωγῆς. Διὰ τοῦτο ὀφείλει τοὐλάχιστον ἡ Πολιτεία νὰ ἀμείψῃ αὐτὸν ἠθικῶς, ὡς ἤμειψε καὶ ἄλλους ἀξιωματικούς. Παρακαλῶ δὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅστις δύναται νὰ ἐκτιμήσῃ τὴν ἀνδρείαν ἑκάστου, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν καὶ τὸν ἀξιωματικὸν τοῦτον.

§145ΜΙΧ. ΣΤΕΛΛΑΚΗΣ. Πρὸ τοῦ Ἰαπωνικοῦ πολέμου ἠδύνατό τις νὰ ἐννοῇ τοὺς λόγους αὐτοὺς περὶ παλληκαριᾶς καὶ ἀνδραγαθημάτων. Μετὰ τὸν πόλεμον ὅμως αὐτὸν νομίζω ὅτι εἶναι ἄτοπον νὰ ὁμιλῶμεν ἡμεῖς περὶ ἀνδρείας κατὰ τὸν πόλεμον τοῦ 1897. Ἄλλως τε, καὶ ἄν τινες ἠνδραγάθησαν, τὸ καθῆκόν των ἔπραξαν. Ἴσως παραξενευθῆτε δι’ αὐτὰ, τὰ ὁποῖα λέγω, ἀλλὰ μετὰ τὰς ἀτελειώτους καθ’ ἑκάστην συστάσεις περὶ ἀνδραγαθησάντων νομίζω ὅτι ἦτο ἔργον θείας προνοίας ἴσως ὅτι ἐνικήθημεν, διότι, ἐὰν ἠθέλομεν νικήσει, καὶ ἂν ἔτι τὰ ὅρια τῆς Ἑλλάδος ἔφθανον καὶ μέχρι τῆς Ἀμερικῆς, δὲν θὰ ἠδυνάμεθα νὰ ἱκανοποιήσωμεν ὅλους τοὺς ἥρωας.

§146Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὁ τελευταῖον λαλήσας συνάδελφος δὲν ἔχει δίκαιον, διότι ἀληθῶς ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐπληγώθησαν καὶ ἐξετέλεσαν τὸ καθῆκόν των διακεκριμένως, ἐν ἀντιθέσει πρὸς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δὲν φαίνονταί που ὑπηρετήσαντες διακεκριμένως, αὐτοὶ ἐκεῖνοι ἀπεστρατεύθησαν. Εἴχομεν τὴν βάσιν, τὴν ὁποίαν ἔθετο ἡ Κυβέρνησις καὶ ὁ Διάδοχος, νὰ λαμβάνωσιν οἱ διακριθέντες καὶ πληγωθέντες ἕνα βαθμὸν ἀνώτερον ἀποστρατευόμενοι, ἀλλ’ αὐτοὶ ἀπεστρατεύθησαν χωρὶς οὐδόλως νὰ ἱκανοποιηθῶσι. Καὶ σᾶς ἀναφέρω ὡς παράδειγμα ἕνα λοχαγὸν, Πετρέαν ὀνόματι, ὅστις ἀπεστρατεύθη ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τοῦ νῦν κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν...

§147Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Καὶ κατὰ λάθος, διότι τὸ μητρῷον του διωρθώθη.

§148Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Καὶ δυστυχῶς κατὰ λάθος, ὡς λέγει ὁ κ. συνάδελφος... Ὁ ἀξιωματικὸς οὗτος ἐπολέμησεν ὑπὸ τὰς διαταγὰς τοῦ νῦν κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ ἔλαβε πληγὰς καθιστώσας ἄχρηστον τὸν ἕτερον τῶν ποδῶν του καὶ τὴν ἑτέραν τῶν χειρῶν του. Δὲν ἠξεύρω, ἂν δύναται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ λάβῃ πρόνοιαν περὶ αὐτοῦ ἀποστρατευθέντος, ἀλλ’ ἀπαντῶ εἰς τὸν κ. συνάδελφον, ὅτι δὲν ἔχει δίκαιον νὰ πιστεύῃ, ὅτι ἐκεῖνοι, τῶν ὁποίων τὸ αἷμα ἐπότισε τὴν Θεσσαλίαν, ἔστω καὶ ἂν ὁ στρατὸς ἡττήθη, καὶ ἂν ὑπεχώρησε καὶ ἂν ἐκακοδιοικήθη, καὶ ἂν ὑπῆρξάν τινες, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐξεπλήρωσαν δεόντως τὸ καθῆκόν των, δὲν ἔχει, λέγω, δίκαιον ὁ κ. συνάδελφος νὰ πιστεύῃ, ὅτι αὐτοὶ δὲν δικαιοῦνται ἀμοιβῆς τινος.

§149Ι. ΡΩΤΑΣ. Πρὸ πολλῶν ἡμερῶν διωρίσθη ἐλεγκτὴς τοῦ τελωνείου Κερκύρας κἄποιος Δημακόπουλος, κατὰ παράβασιν τοῦ νόμου περὶ ἐντοπίων ὑπαλλήλων, διότι, καθ’ ἃς ἔχω πληροφορίας, ὁ ὑπάλληλος οὗτος ἔχει σύζυγον καταγομένην ἐκ Κερκύρας. Ἐπειδὴ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἴσως ἐξ ἀγνοίας προέβη εἰς τὸν διορισμὸν τοῦτον, καθιστῶ εἰς αὐτὸν γνωστὸν τὸ παράνομον τοῦ διορισμοῦ, ἐπὶ τῇ ἐλπίδι ὅτι, πληροφορούμενος τοῦτο, θέλει ἐπιφέρει τὴν δέουσαν διόρθωσιν.

§150Κ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ Ἐπισκοπὴ Σύρου μετὰ τὴν κατάργησιν τῆς Ἐπισκοπῆς Ἄνδρου καὶ Κέας ἐγένετο ἡ μεγαλειτέρα καὶ εὐρυτέρα Ἐπισκοπὴ τοῦ Κράτους, διότι περιλαμβάνει πέντε ἐπαρχίας, τὰς ὁποίας ἀπαρτίζουσι 14 νῆσοι, γίνεται δὲ δυσχερὴς ἡ διοίκησις τῆς Ἐπισκοπῆς ἐκ Σύρου λόγῳ τῆς ἐκτάσεώς της, ἰδίως δὲ διὰ τὸ δυσκολώτατον τῆς διὰ θαλάσσης συγκοινωνίας μετὰ 14 νήσων. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου καὶ ἄλλοι λόγοι ὑπαγορεύουσι τὴν ἀνασύστασιν τῆς Ἐπισκοπῆς Ἄνδρου καὶ Κέας. Διὰ τοῦτο μετὰ τῶν συναδέλφων κ. κ. Ἐμπειρίκου καὶ Ἱερομνήμονος ὑποβάλλομεν προσθήκην εἰς τὴν πρότασιν νόμου περὶ τῆς Ἐπισκοπῆς Καρυστίας, ὅπως ἀνασυσταθῇ καὶ ἡ Ἐπισκοπὴ Ἄνδρου καὶ Κέας.

§151ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 90). Ὁ βουλευτὴς Σύρου κ. Α. Βιτάλης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐργοδηγῶν. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 91). Ὁ βουλευτὴς Ζακύνθου κ. Κ. Ἀργασάρης Λομβάρδος ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ διαθέσεως δραχ. 25,000 ἐκ τῶν κεφαλαίων τῆς δημοτικῆς ὁδοποιΐας Ζακύνθου πρὸς διαρρύθμισιν τῆς κοίτης τοῦ χειμάρρου Ἁγίου Χαραλάμπους ἢ Πεντακαμάρου». Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 92).

§152Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Σύστασιν σκοπῶ νὰ ἀπευθύνω πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν. Τὸ τηλεγράφημα, τὸ ὁποῖον ἀνέγνωτε, κύριε Πρόεδρε, διότι ἀπηυθύνθη πρὸς ὑμᾶς, ἀπηυθύνθη συγχρόνως καὶ πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ πρὸς ἐμέ. Κατὰ τὸ τηλεγράφημα τοῦτο ἐκτελοῦνται ὁδοποιητικαὶ ἐργασίαι ἐν Κυθήροις ἐπὶ καταστροφῇ ἰδιωτικῶν κτήσεων. Παρακαλῶ τὸν κύριον Ὑπουργὸν νὰ ἐξετάσῃ, ἂν διετάχθη ἐν Κυθήροις κατασκευὴ ὁδοῦ, καὶ τίνος ὁδοῦ, ἐθνικῆς, ἐπαρχιακῆς, δημοτικῆς, ἢ ἀγροτικῆς; ἂν ὑπάρχει κεφάλαιον, ἐν τῷ δημοσίῳ ταμείῳ ἀποτεθειμένον διὰ τὴν ἐπαρχιακὴν ἢ τὴν δημοτικὴν ὁδοποιΐαν Κυθήρων, ἤ, ἐὰν πρόκηται περὶ ἐθνικῆς ὁδοῦ, ἂν διετάχθη νομίμως ἡ κατασκευὴ αὐτῆς, ἂν ὑπάρχει συντεταγμένος προϋπολογισμὸς τῆς πρὸς κατασκευὴν τῆς περὶ ἧς πρόκειται ὁδοῦ δαπάνης, καὶ τέλος, ἂν κατὰ τὴν κατασκευὴν τῆς ὁδοῦ ταύτης θὰ τηρηθῶσιν αἱ περὶ δημοσίων ἔργων διατάξεις τοῦ νόμου τοῦ 1894.

§153Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Σήμερον ἔλαβον καὶ ἐγὼ τὸ τηλεγράφημα, καὶ ἐπιφυλάσσομαι κατὰ τὴν προσεχῆ συνεδρίασιν νὰ δώσω τὰς πληροφορίας.

§154Ν. ΔΑΟΥΤΗΣ. Ἡ ψυχολογικὴ στιγμὴ τῆς Βουλῆς εἶναι καταλληλοτάτη πρὸς ὑποβολὴν νομοσχεδίων. Διὰ τοῦτο δράττομαι τῆς εὐκαιρίας νὰ ὑποβάλω μίαν πρότασιν νόμου. Ὡς γνωρίζετε, Κύριοι, μετὰ τὸν νόμον περὶ στρεμματικῆς φορολογίας πολλοὶ δῆμοι ἔμειναν σχεδὸν ἄνευ εἰσοδημάτων. Διὰ τοῦτο προτείνω νὰ ἐπιτραπῇ εἰς τοὺς δήμους αὐτούς, μετὰ προηγουμένην ἀπόφασιν τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου καὶ κατόπιν ἐγκρίσεως τῆς Νομαρχίας, νὰ ἐπιβάλλωσι φόρον δημοτικὸν ἐπὶ τοῦ γλεύκους, οὐχὶ πλέον τοῦ ¼ τοῦ λεπτοῦ κατ’ ὀκᾶν. Πέποιθα, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν θέλει υἱοθετήσει τὴν πρότασιν ταύτην.

§155Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Τοιαύτη πρότασις εἶχεν ὑποβληθῆ καὶ ἄλλοτε.

§156ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 93).

§157Ι. ΦΙΛΙΟΣ. Ὑπ’ ὄψει τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ εὑρίσκονται οἱ προϋπολογισμοὶ τῶν δήμων Κραννῶνος καὶ Φακίου τῆς ἐπαρχίας Λαρίσης. Ἐπειδὴ μέχρι τοῦδε δὲν ἐξέδωκε τὴν ἀπόφασίν του ἐπὶ τοῦ πολυθρυλήτου ζητήματος τῆς ἐκδόσεως τριῶν ἀποφάσεων τριῶν νομαρχῶν ἐπὶ τῶν προϋπολογισμῶν δήμων τινῶν τῆς Λαρίσης, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἵνα κατὰ τὴν ἐκδίκασιν τῶν ἐφέσεων τῶν δύο τούτων δήμων λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀπόφασιν, τὴν ὁποίαν ὁ κ. νομάρχης Λαρίσης ἐξέδοτο ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ δήμου Συκουρίου, διὰ νὰ ἴδῃ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς κατὰ πόσον ὁ κ. νομάρχης Λαρίσης ἐνεπνέετο ὑπὸ αἰσθήματος δικαιοσύνης ἐπὶ τῶν προηγουμένων ἀποφάσεών του. Θὰ παρακαλέσω αὐτὸν νὰ προσέξῃ εἰς τὸ ἑξῆς. Ὅπως ἐνθυμεῖσθε, καὶ ἄλλοτε παρεπονέθην, ὅτι ὁ κ. νομάρχης αὐθαιρέτως ἀπέκοψε τὰ ἔσοδα τῶν δήμων, χωρὶς νὰ γνωρίζῃ κατὰ πόσον τοῦτο εἶναι δυνατόν· ἐν τούτοις προκειμένου περὶ τοῦ δήμου Συκουρίου, οὗτινος ὁ δήμαρχος εἶναι ὁ μόνος φίλα φρονῶν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ἐκ τῶν δημάρχων τῶν ὀκτὼ δήμων τῆς ἐπαρχίας μου, ἐνῷ ἀναγράφονται 8,000 ἔσοδα καθυστερούμενα, ἐγκρίνει ταῦτα εἰς τὸν προϋπολογισμόν, ἀπὸ δὲ τοὺς ἄλλους δήμους ἀπαλείφει ἐντελῶς τὸ κονδύλιον τῶν ἐσόδων τῶν καθυστερουμένων ἐκ φόρου τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν· ἀποδέχεται, ὅτι ὁ δῆμος Συκουρίου ἔχει 18,000 δραχ. ἔσοδα, ἐνῷ εἰς τοὺς ἄλλους δήμους περιώρισε τὰ ἔσοδα εἰς 10,000, τὰ ἔσοδα ἐκ τοῦ φόρου τῶν σφαζομένων ζώων τὰ περιώρισεν εἰς μὲν τοὺς ἄλλους δήμους εἰς 500 δραχμάς, εἰς δὲ τὸν δῆμον Συκουρίου τὰ ἀφῆκεν εἰς δραχ. 1500, τὰ ἔξοδα διὰ τὴν ἀποζημίωσιν τῶν δημάρχων τὰ περιώρισε διὰ μὲν τοὺς ἓξ δήμους εἰς 700 δραχμάς, διὰ δὲ τὸν δῆμον Συκουρίου τὰ ἀφῆκεν εἰς 1200...

§158Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ποῦ ἑδρεύει ὁ δήμαρχος αὐτός;

§159Ι. ΦΙΛΙΟΣ. Εἰς τὸ Τοπουζλάρ.... Ὁ μισθὸς τοῦ γραμματέως τῆς Δημαρχίας ἐνεκρίθη διὰ δραχμὰς 1400, ὅσον ἀφορᾷ τὸν δῆμον Συκουρίου, διὰ δὲ τοὺς λοιποὺς δήμους περιωρίσθη εἰς δραχ. 540. Ὡς δὲ θέλετε παρατηρήσει, κύριε Πρωθυπουργέ, ἐξ ἀντιπαραθέσεως τῆς ἀποφάσεως τοῦ νομάρχου ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ δήμου Συκουρίου πρὸς τὰς ὑπ’ αὐτοῦ ἐκδοθείσας ἐπὶ τῶν προϋπολογισμῶν τῶν ἄλλων δήμων, μόνον αἴσθημα φατριαστικὸν ἐνέπνευσε τὸν ὑπάλληλον τοῦτον εἰς τὴν ἔκδοσιν τῶν ἀποφάσεών του, καὶ οὔτε ἴχνος δικαιοσύνης ἢ λογικῆς ὑπάρχει εἰς τὰς ἀποφάσεις ταύτας τοῦ νομάρχου Λαρίσης. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐὰν δὲν πιστεύῃ εἰς τὸ σημείωμα τοῦτο, νὰ ζητήσῃ ἐπισήμως τὰς ἀποφάσεις τοῦ νομάρχου, διὰ νὰ ἴδῃ καὶ πεισθῇ, ὅτι τὰ καταγγελλόμενα ὑπ’ ἐμοῦ εἰσιν ἀληθῆ, καὶ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ταῦτα.

§160Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Κατὰ τὴν ἐκδίκασιν τῶν ἐφέσεων ἐλήφθησαν ὑπ’ ὄψιν πολλὰ τῶν παραπόνων σας.

§161Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. (Ἐγείρεται ἵνα ὁμιλήσῃ).

§162Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Κύριε Κουμουνδοῦρε, εἰς τὰς 8 εἴπομεν νὰ διακόπτωμεν, καὶ εἶναι 8 καὶ 30′.

§163Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν ἔχω ἀντίρρησιν.

§164Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Νὰ διακόψωμεν, κύριε Πρόεδρε.

§165ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις ἐπὶ μίαν ὥραν. (Γίνεται διακοπὴ ὥρᾳ 8 καὶ 30′ μ. μ. Ἐπαναλαμβάνεται δὲ ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 10 καὶ 30′ μ. μ.) Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Ὁ κύριος Κ. Κουμουνδοῦρος ἔχει τὸν λόγον.

§166Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐγεννήθησαν, κύριε Πρόεδρε, ἄλλοτε ὑποψίαι περὶ τῆς ἐνεργείας τῆς ἐπιτροπῆς, ἥτις ἀπεστάλη πρὸς ἀγορὰν ἵππων τοῦ στρατοῦ. Ἐλέχθησαν διάφορα καὶ ἐν τῇ κοινωνίᾳ καὶ ἐν τῷ περιβόλῳ τούτῳ, διωρίσθη ἐπιτροπὴ πρὸς ἐξέλεγξιν τῶν ἀποσταλέντων ἵππων, καὶ ἀπηγγέλθησαν καὶ κατηγορίαι, καθ’ ἃ μανθάνω, κατὰ τῆς ἐπιτροπῆς. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν ἐδήλωσεν, ὅτι εἰς πρώτην εὐκαιρίαν ἤθελε καταθέσει ὅ,τι ἀναγκαιοῖ εἰς τὴν Βουλὴν διὰ τὴν ἐξέλεγξιν τῆς ἐνεργείας τῆς ἐπιτροπῆς ἐκείνης. Ἐζήτησα ἀπὸ τὸ γραφεῖόν σας, κύριε Πρόεδρε, καὶ μοὶ ἐδόθη ἓν σημείωμα, κατατεθὲν ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν συνεπείᾳ ἐπερωτήσεως τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ κ. Ράλλη, ἀλλὰ τὸ σημείωμα τοῦτο δὲν εἶναι πλῆρες, καὶ διὰ τοῦτο θὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν ἐγγράφως τὴν παράκλησίν μου, ἵνα ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν διάφορα ἔγγραφα, ἀλλὰ τὸν παρακαλῶ νὰ καταθέσῃ ταῦτα ὅσον εἶναι δυνατὸν ταχύτερον, διότι ἴσως αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς λήξωσι ταχέως. Εἶναι ἀνάγκη νὰ ἔχωμεν τὰ ἔγγραφα ταῦτα ἐγκαίρως, διότι αἱ πληροφορίαι μου εἶναι, ὅτι ἡ ἐνέργεια τῆς ἐπιτροπῆς δὲν ὑπῆρξε τοιαύτη, ὥστε νὰ μὴ προκαλέσῃ τὴν προσοχὴν ἡμῶν. Δυστυχῶς, κύριε Πρόεδρε, ὁ νόμος, ὁ διέπων τὰ τοῦ στρατοῦ ἡμῶν σήμερον, ἀπαλλάσσει τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν πάσης εὐθύνης, καὶ διὰ τοῦτο αἱ συζητήσεις, αἱ περὶ τῶν στρατιωτικῶν πραγμάτων ἐν τῷ περιβόλῳ τούτῳ, θὰ γίνωνται εἰς τὸ μέλλον ἀκαδημαϊκαί...

§167Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Θὰ γίνωνται ἐν τούτοις πάντοτε.

§168Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Γινόμεναι δέ, κύριε Πρόεδρε, ἀκαδημαϊκαὶ αἱ συζητήσεις αὗται, δὲν θὰ ἔχωσιν ὡς ἀποτέλεσμα τὴν διόρθωσιν τῶν πραγμάτων, διότι εὐθῦναι εἰς οὐδένα θὰ δύνανται ν’ ἀποδοθῶσιν. Οὐχ ἧττον νομίζω καθῆκόν μου, ὡς μέλους τοῦ στρατοῦ καὶ ὡς ἀντιπροσώπου τοῦ ἔθνους, νὰ φέρω τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, καὶ νὰ τὸν φέρω ταχέως, πρὶν ἢ ἐνέργειά τις, ἥτις λαμβάνει χώραν, ἐπιφέρῃ τ’ ἀποτελέσματα αὐτῆς καὶ διαφύγωσιν οἱ ἔνοχοι, ἐὰν ὑπάρχωσι τοιοῦτοι, ἀπὸ τὰς χεῖρας τῆς Δικαιοσύνης. Ὅ,τι ἔχω νὰ ζητήσω ἀπὸ τὸν κύριον Ὑπουργόν, θὰ τὸ καταθέσω ἐγγράφως, καὶ θὰ παρακαλέσω νὰ σπεύσητε, κύριε Πρόεδρε, νὰ στείλητε τὸ σημείωμά μου εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, ἵνα δοθῇ καιρὸς εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ καταθέσῃ τὰ ἔγγραφα ταῦτα. Παρακαλῶ δὲ συγχρόνως τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν του καὶ τὴν προσοχὴν τῆς Δικαιοσύνης, καὶ ζητήσῃ πληροφορίας ἐγγράφους, ἤτοι διάφορα ἔγγραφα, ὅπως ἐκ τῆς μελέτης τῶν αἰτουμένων ἐγγράφων καταδειχθῇ, ἂν ἡ ἐνέργεια τῆς δικαστικῆς ἀρχῆς εἶναι ἡ προσήκουσα, ἢ μήπως ἡ ἐνέργεια αὐτῆς σκοπὸν ἔχει νὰ παρελκύσῃ τὸ ζήτημα. Ἔχω πληροφορίας, αἱ ὁποῖαι μὲ ὤθησαν εἰς τὴν σκέψιν ταύτην. Ταύτας συνδυάζων πρὸς παρελθόντα ζητήματα ὁμοίας φύσεως, εὑρίσκω ὅτι αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας ἔχω, τείνουσι νὰ καταλήξωσιν εἰς ὅ,τι κατέληξε καὶ τὸ ζήτημα ὁμοίας φύσεως παλαιοτέρας ἐποχῆς, κατὰ τὴν ὁποίαν δυστυχῶς, ὡς ἐνθυμοῦμαι, εἰσήχθησαν εἰς τὴν Δικαιοσύνην τὰ ἴδια μέλη τῆς ἐπιτροπῆς, ἥτις ἐστάλη πρὸς ἀγορὰν ἵππων...

§169Κ. ΑΡΓΑΣΑΡΗΣ ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ὅλα τὰ ἴδια μέλη τῆς ἐπιτροπῆς;

§170Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὄχι ὅλα. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ἐπιστήσῃ πᾶσαν τὴν προσοχὴν αὑτοῦ καὶ τὴν ἀντίληψίν του, εἶναι δὲ γνώστης τῶν στρατιωτικῶν νομικῶν πραγμάτων, διότι διετέλεσεν ἀρκετὰ ἔτη Βασιλικὸς Ἐπίτροπος καὶ Πρόεδρος τοῦ Στρατοδικείου, καὶ δύναται εὐχερέστατα νὰ κατανοήσῃ τὰς προθέσεις τῆς δικαστικῆς ταύτης ἀρχῆς, ἐὰν αἱ πληροφορίαι μου, ἐπαναλαμβάνω, ἦναι ἀκριβεῖς. Μετὰ τοῦτο, κύριε Πρόεδρε, ἔρχομαι εἰς ἄλλο θέμα, καὶ περὶ τούτου παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, διότι καὶ ἐγὼ καὶ πολλοὶ ἄλλοι, οἵτινες ἐλάβομεν πληροφορίας, ἀνησυχοῦμεν. Δὲν ἔρχομαι νὰ καταγγείλω σήμερον εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι ἔφθασε τὸ πρᾶγμα μέχρι τοιούτου σημείου, διότι τὸ θεωρῶ πρόωρον καὶ διότι ἴσως δὲν εἶναι καὶ ἀκριβές. Ἐφιστῶ ὅμως τὴν προσοχήν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ διὰ τὸ ἐπικίνδυνον τοῦ πράγματος. Μανθάνω ὅτι ἀνώτατος ἀξιωματικὸς τοῦ στρατοῦ ἀναχωρεῖ εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν πρὸς συμπλήρωσιν τῶν διαπραγματεύσεων διὰ τὴν ἀγορὰν πυροβόλων καὶ ὁπλισμοῦ τοῦ στρατοῦ. Πληροφοροῦμαι μάλιστα, ὅτι ὁ ἀνώτατος αὐτὸς ἀξιωματικὸς τοῦ στρατοῦ ἤρξατο διαπραγματεύσεων καὶ ἔχει φθάσει εἰς σημεῖόν τι ἀπ’ ἐδῶ μὲ ἀντιπρόσωπον καταστήματός τινος, τοῦ ὁποίου δὲν φημίζεται πλέον ἡ ἱκανότης περὶ τὴν κατασκευὴν τῶν πολεμικῶν τούτων εἰδῶν. Λέγεται μάλιστα, ὅτι εἰς Κράτος ὅμοιον πρὸς τὸ ἰδικόν μας, ὡς πρὸς τὴν δύναμιν τὴν πολεμικὴν, ἐπεβλήθη ἐκ μέρους Δυνάμεώς τινος νὰ προβῇ εἰς τὴν ἀγορὰν ἐξ αὐτοῦ τοῦ καταστήματος πυροβόλων, τὰ ὁποῖα, ἐπὶ τῇ ἀπειλῇ ὅτι ἤθελε κηρυχθῆ πόλεμος, ἠγόρασεν, ἀλλὰ τὰ ἔθεσεν εἰς τὰς ἀποθήκας, διότι εἶναι ἐντελῶς ἄχρηστα...

§171Κ. ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Τὸ κατάστημα δὲν τὸ λέγετε, κύριε συνάδελφε;

§172Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν νομίζω ὅτι εἶναι καιρὸς νὰ ὁμιλήσω σαφέστερον.

§173Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ τὸ εἴπητε. Εἶναι γνωστόν.

§174Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Γνωρίζω ὅμως εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι, ἂν ὑπάρχῃ ἀσυδοσία, ὡς ἐκ τῆς φύσεως τῶν πραγμάτων, εἴς τινα πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦσι μέρος τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Κράτους, διὰ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ὅμως δὲν ὑπάρχει ἀσυδοσία. Ἐὰν αἱ πληροφορίαι μου ἀποδειχθῶσιν ἀκριβεῖς, δηλῶ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι θὰ ζητήσω εὐθύνας.

§175Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Ὅτι φέρω εὐθύνας τῶν πράξεών μου ἀπέναντι τῆς Βουλῆς, φρονῶ ὅτι οὐδεὶς ὑπέθεσεν ὅτι ἀγνοῶ, ἢ ὅτι ποτὲ θὰ καταδεχθῶ ν’ ἀποφύγω τὰς εὐθύνας ταύτας. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῆς προμηθείας τῶν ἵππων, μοῦ ἐζητήθη ἡ κατάθεσις ἐγγράφων. Τὰ ἔγγραφα ταῦτα ἐγκαίρως κατέθεσα εἰς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς.

§176Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Εἶπον ὅτι αὐτὰ δὲν μὲ ἀφορῶσι, καὶ θὰ σᾶς ζητήσω νέα.

§177Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Ὅ,τι μοῦ ἐζητήθη τὸ κατέθηκα ἤδη, καὶ περὶ τούτου δύναται νὰ σᾶς βεβαιώσῃ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς. Τὴν ὑπόθεσιν, περὶ ἧς πρόκειται, τὴν ἐμελέτησα καλῶς, καὶ ἐπείσθην, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ παρέβη τὴν στρατιωτικὴν ἐντολὴν, δηλαδὴ δὲν συνεμορφώθη πρὸς τοὺς ὅρους τῶν συμφωνιῶν, οἵτινες ἐδόθησαν αὐτῇ ὑπὸ τοῦ προκατόχου μου...

§178Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὁμιλεῖτε περὶ τῆς ἐπιτροπῆς τῆς ἱππωνίας;

§179Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Μάλιστα... Καὶ ἐπειδὴ ἐπείσθην ὅτι δὲν συνεμορφώθη πρὸς τοὺς ὅρους τῶν συμφωνιῶν, εὗρον ὅτι ἐν τῇ πράξει ταύτῃ ὑπῆρξε παράβασις στρατιωτικῆς ἐντολῆς, καὶ συνεπῶς κατεδίωξα ἤδη ποινικῶς τὴν ἐπιτροπὴν, ἡ ὑπόθεσις δὲ εὑρίσκεται σήμερον εἰς τὴν τακτικὴν ἀνάκρισιν τοῦ Στρατοδικείου. Ἐπειδὴ δὲ ἡ ὑπόθεσις εὑρίσκεται εἰς τὴν τακτικὴν ἀνάκρισιν τοῦ Στρατοδικείου, δὲν νομίζω ὅτι δύναμαι νὰ καταθέσω τὰ ἔγγραφα εἰς τὴν Βουλὴν προτοῦ τελειώσῃ ἡ ἀνάκρισις.

§180ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ (ἐκ δεξιῶν). Πολὺ ὀρθῶς.

§181Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Ὡς πρὸ τὸ ἕτερον ζήτημα, ὅτι ἀξιωματικὸς πρόκειται νὰ σταλῇ εἰς Εὐρώπην, ἵνα διαπραγματευθῇ τὸ ζήτημα τοῦ ὁπλισμοῦ, πρώτην φορὰν τὸ ἀκούω. Ἐγὼ, ὡς Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, δὲν γνωρίζω ἀπολύτως τίποτε περὶ τούτου.

§182Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Γνωρίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δὲν γνωρίζει τίποτε ἀπὸ αὐτά. Διὰ τοῦτο ἐποιησάμην τὴν ἐπερώτησιν, διὰ νὰ καταστήσω τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν προσεκτικὸν εἰς τὸ ζήτημα, διότι τὸ ζήτημα εἶναι ὑψίστης σημασίας. Ἡ Ἑλλὰς ἀπεφάσισε προχθὲς ἐν τῷ περιβόλῳ τούτῳ, περισυλλέγουσα ἔνθεν κἀκεῖθεν χρήματα, νὰ καταθέτῃ αὐτὰ εἰς ἓν Ταμεῖον, ὀνομασθὲν Ταμεῖον Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Τὰ χρήματα ταῦτα ζητῶ νὰ κρατηθῶσιν ἐν τῷ ταμείῳ ἐκείνῳ, ἵνα μὴ κατασπαταληθῶσιν εἰς ἄχρηστα διὰ τὴν στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν ἀντικείμενα. Λέγω λοιπὸν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι ἀνώτατος ἀξιωματικὸς — καὶ μὲ ἐννοεῖ — ἀναχωρεῖ εἰς τὴν Ἑσπερίαν, διὰ νὰ πραγματοποιήσῃ ἀγορὰν τοιαύτην. Γνωρίζω, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι δὲν γνωρίζει τίποτε ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν. Τὸ πρᾶγμα ὅμως αὐτὸ τὸ προαναγγέλλω, διότι, ἐὰν αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας ἔχω, ἀποδειχθῶσι κατὰ τὴν ἀγορὰν τοῦ ὁπλισμοῦ ἀκριβεῖς, δηλῶ ὅτι, ἐφ’ ὅσον ἐξαρτᾶται ἀπὸ ἐμὲ, θὰ ζητήσω εὐθύνας.

§183Κ. ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Δύναται ν’ ἀναχωρήσῃ εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν ἀξιωματικὸς χωρὶς νὰ διατελῇ ἐν γνώσει ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν;

§184Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ, κύριε Βουλευτά. Ἐδήλωσα ὅτι δὲν πρέπει σήμερον νὰ δώσω διασαφήσεις.

§185Κ. ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Δὲν ἐξηγήθην καλῶς ἴσως.

§186Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐξηγήθητε λαμπρὰ, καὶ ἐπειδὴ ἐξηγήθητε λαμπρὰ, σᾶς ἀπαντῶ καὶ ἐγὼ, διὰ νὰ μὴ ἐπαναλάβητε τὴν ἐρώτησίν σας.

§187Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Μέχρι τῆς στιγμῆς ταύτης, κύριοι Βουλευταὶ, γνωρίζω ὅτι εἰς ἓν Διάταγμα ἔθεσα τὴν ὑπογραφήν μου, ὅπως μεταβῇ ἀνώτατος ἀξιωματικὸς εἰς τὴν Εὐρώπην ἐπ’ ἀδείᾳ. Ὁ ἀνώτατος αὐτὸς ἀξιωματικὸς εἶναι ὁ Γενικὸς Διοικητὴς τοῦ στρατοῦ, ὁ ὁποῖος ἀναχωρεῖ αὔριον. Ἐὰν πρόκηται νὰ ἀναχωρήσῃ ἄλλος τις εἰς τὸ ἐξωτερικὸν, βεβαίως δὲν δύναται ν’ ἀναχωρήσῃ πρὶν ἢ θέσω καὶ ἐγὼ τὴν ὑπογραφήν μου εἰς τὸ Διάταγμα. Λοιπὸν, ἐὰν πρόκηται ν’ ἀναχωρήσῃ ἄλλος τις, βεβαίως δὲν δύναται ν’ ἀναχωρήσῃ προτοῦ τὸν γνωρίσω. Μέχρις ὅμως τῆς στιγμῆς ταύτης, ἐπαναλαμβάνω, δὲν γνωρίζω ἄλλον τινὰ, μεταβαίνοντα εἰς τὴν Εὐρώπην, ἐκτὸς τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ τοῦ στρατοῦ, ὁ ὁποῖος ἀπέρχεται ἐπὶ τριμήνῳ κανονικῇ ἀδείᾳ.

§188Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐὰν ὅσα ὁ ἀξιότιμος ἐξ Οἰτύλου Βουλευτὴς ἀνέφερεν ἔχωνται ἀληθείας, ἐὰν ἀποδειχθῶσιν ἀληθῆ, ἰδοὺ ὅτι ἀμέσως, πρὶν ἢ φύγωμεν ἀπὸ τῆς αἰθούσης ταύτης, ἐπαληθεύουσιν ὅσα κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ περὶ Ταμείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης νόμου εἶπον, ζητήσας τότε νὰ μὴ ἦναι μόνη ἡ διοικητικὴ ἐπιτροπὴ ἐκείνη, ἡ ὁποία ἀναγράφεται ἐν τῷ νόμῳ ἐκείνῳ, ἀλλὰ νὰ ὑπάρχῃ γνωμοδοτικὴ μόνον ἐπιτροπὴ, τὴν δὲ ἐκτέλεσιν ὅλων τῶν πράξεων καὶ τὴν διοίκησιν τοῦ Ταμείου νὰ ἔχῃ ἡ ὑπεύθυνος Κυβέρνησις. Ἰδοὺ τὰ ἀποτελέσματα, ἐὰν τὰ λεχθέντα ἦναι ἀληθῆ! Εὔχομαι νὰ μὴ ἦναι ἀληθῆ.

§189Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Φρονῶ, Κύριοι, ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται οὐδὲ ἀμφιβολία, δὲν ἐπιτρέπεται νὰ λέγηται, ἂν εἶναι ἀληθῆ ἢ δὲν εἶναι ἀληθῆ, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μεταβαίνῃ ἀνώτατος οἱοσδήποτε ἀξιωματικὸς εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν, ἵνα διαπραγματευθῇ ἀγορὰν ὅπλων, ἐὰν δὲν ἔχῃ ἐντολὴν παρὰ τῆς Κυβερνήσεως πρὸς τοῦτο· ἡ δὲ Κυβέρνησις δηλοῖ, ὅτι οὐδεμίαν τοιαύτην ἐντολὴν ἔδωκεν εἰς οἱονδήποτε ἀξιωματικόν. Ἑπομένως εἶναι περιττοὶ οἱ φόβοι, οἱ ἐκδηλωθέντες τὴν ἑσπέραν ταύτην, περὶ ἐνεργειῶν, ὡς καὶ τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ Λακεδαίμονος. Δὲν εἶναι ἀληθῆ τὰ ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης λεχθέντα, διότι οὐδεμία ἐντολὴ ἐδόθη ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως πρὸς ἀγορὰν ὅπλων.

§190Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Λαμβάνομεν σημείωσιν τῆς δηλώσεως ταύτης, καὶ τὴν κρατοῦμεν ἀσφαλῶς, λεχθεῖσαν ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως (θόρυβος ἐκ δεξιῶν). Μὴ ἀσχάλλετε, παρακαλῶ, Κύριοι, καὶ μὴ πιστεύετε, ὅτι αὐτὰ, τὰ ὁποῖα λέγομεν, τὰ λέγομεν, διότι θέλομεν νὰ καταναλίσκωμεν τὴν ὥραν συζητοῦντες. Ἐγὼ, ὡς γνωρίζετε, δὲν θέλω νὰ κρατήσω τὴν συζήτησιν· θέλω μᾶλλον νὰ συντελέσω εἰς ὅ,τι ἐπιδιώκει ἡ Κυβέρνησις. Ὅ,τι λέγω ἐδῶ, ἔχω λόγους νὰ τὸ λέγω· δὲν τὸ λέγω οὐδὲ διὰ νὰ κάμω ἐντύπωσιν, οὐδὲ διὰ νὰ συγκινήσω κανένα. Λοιπὸν σᾶς παρακαλῶ νὰ μὴ ἀσχάλλητε, διότι πρόκειται περὶ χρημάτων ἱερῶν, καὶ χθὲς ἀκόμη ἐδέχθητε ἕνα κόλαφον εἰς τὴν Σμύρνην. Οὐδ’ ἔχομεν σκοπὸν νὰ καταγγείλωμεν κανένα, οὐδ’ ἔχομεν σκοπὸν νὰ συκοφαντήσωμεν κανένα, οὐδ’ ἔχομεν σκοπὸν νὰ ὑβρίσωμεν κανένα, καὶ διὰ τοῦτο εἶπον εἰς τὸν ἀξιότιμον βουλευτὴν καὶ φίλον κ. Χατζηπέτρον: «σᾶς παρακαλῶ νὰ μὴ μοῦ ζητῆτε περισσοτέρας διασαφήσεις»· διότι, ἐὰν δὲν ἔχω ἀποδείξεις, δὲν κατέρχομαι ποτὲ εἰς καταγγελίας· καὶ τὸ γνωρίζει ἡ Βουλὴ καὶ τὸ ἀποδεικνύει ὁλόκληρον τὸ παρελθόν μου, ὅτι οὐδέποτε ὡμίλησα ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης χωρὶς νὰ ἔχω ἀποδείξεις. Λοιπὸν τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως τὴν κρατοῦμεν ἀσφαλῶς εἰς χεῖράς μας, διὰ νὰ τὴν χρησιμοποιήσωμεν, ἐὰν δὲν ἀποδειχθῇ τὸ πρᾶγμα, ὅπως τὸ λέγει ὁ κ. Πρωθυπουργός.

§191Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ λέγω, ὅτι οὐδὲν ἄλλο δύναται ν’ ἀποδειχθῇ, διότι δὲν δύναται νὰ γείνῃ χρῆσις ἐντολῆς, ἡ ὁποία δὲν ἐδόθη· ἐδήλωσα δὲ ἐπισήμως εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι οὐδεμία τοιαύτη ἐντολὴ ἐδόθη ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως.

§192Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Χαίρω πολύ.

§193Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἑπομένως δὲν νομίζω ὅτι ὑπάρχει ζήτημα.

§194Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Ἐννοεῖτε, μέχρι σήμερον.

§195Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἠρώτησεν ὁ κ. Βουλευτὴς, ἂν ἀνώτατος ἀξιωματικὸς τοῦ ἑλληνικοῦ στρατοῦ μεταβαίνει εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν πρὸς ἀγορὰν ὅπλων ἀπὸ ὡρισμένον ἐργοστάσιον. Εἶπον ὅτι τοιαύτην ἐντολὴν ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔδωκε· μὴ δοθείσης δὲ τοιαύτης ἐντολῆς, δὲν εἶναι δυνατὰ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ὁ κ. Βουλευτὴς εἶπε.

§196Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐγὼ εἶπον, κύριε Πρόεδρε, καὶ τὸ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι διαπραγματεύσεις διεξήχθησαν ἐν Ἀθήναις, καὶ πρόκειται νὰ τελειώσωσιν εἰς τὴν ἀλλοδαπήν. Αὐτὸ κατήγγειλα, καὶ εἶπον, ὅτι, ἐὰν αἱ διαπραγματεύσεις φθάσωσιν εἰς ἀποτέλεσμα, καὶ γείνωσιν αἱ προμήθειαι ἀπὸ κατάστημα, ἀπὸ τὸ ὁποῖον ἐγὼ νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ γείνωσι, πρὶν ἢ γείνῃ πρῶτον ἐξέτασις κατὰ τοὺς κανόνας, κατὰ τοὺς ὁποίους γίνεται εἰς τὴν Εὐρώπην ἡ ἀγορὰ ὅπλων ἢ πυροβόλων, τὰ ὁποῖα ἀγοράζουσιν ἐκεῖ, θὰ εὑρεθῶ εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ζητήσω εὐθύνας, διότι θὰ γείνῃ ἐξόδευσις χρημάτων ἐν οὐ δέοντι. Αὐτὰ εἶπον εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως.

§197Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Καὶ ἐγὼ λέγω, ὅτι διαπραγματεύσεις δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διεξήχθησαν, διότι οὐδεμία ἐντολὴ πρὸς σύναψιν συμβάσεως ἢ πρὸς διαπραγμάτευσιν ἐδόθη ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως. Ἐπειδὴ δὲ οὐδεμία ἀγορὰ ὅπλων δύναται νὰ γείνῃ πρὶν ἢ λάβῃ γνῶσιν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὁ ὑπεύθυνος διὰ πᾶσαν ἀγορὰν, καὶ πρὶν ἢ συναινέσῃ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὰς προτάσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ ὑποβληθῶσι, δύναμαι νὰ βεβαιώσω, ὅτι, μὴ δοθείσης τοιαύτης ἐντολῆς, τοιαῦται διαπραγματεύσεις δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐγένοντο.

§198Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Χαίρω πολύ.

§199ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Βελλιανίτης, Δενδρινὸς καὶ Καλλίνικος ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ͵ΒΧΔʹ περὶ διοικητικῆς διαιρέσεως τοῦ Κράτους». Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὄρα Παράρτημα, ἀριθ. 94). Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Βρατσᾶνος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐπιμελητοῦ ἐν τῷ Ἀστεροσκοπείῳ Ἀθηνῶν. Καὶ ἡ τροπολογία αὕτη θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὄρα Παράρτημα, ἀριθ. 95).

§200Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Ὅλαι αἱ σήμερον ὑποβληθεῖσαι προτάσεις νόμων, αἱ ἀφορῶσαι τοπικὰ συμφέροντα, πρέπει ν’ ἀναγραφῶσιν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν μετὰ τῶν ἄλλων ὁμοίας φύσεως.

§201ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ προτάσεις νόμων, αἵτινες ἀπόψε ὑπεβλήθησαν, ἀφοῦ τυπωθῶσι καὶ διανεμηθῶσι, θ’ ἀναγραφῶσι μεθαύριον ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει.

§202Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Αὔριον, κύριε Πρόεδρε.

§203ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἂν ᾖναι δυνατόν, θ’ ἀναγραφῶσιν αὔριον.

§204Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον κ. ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Ὑπουργὸν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἔκθεσιν τῆς τελευταίας ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία συνεστάθη, ὅπως μελετήσῃ τὸ ζήτημα τῆς ἀλλαγῆς τῶν πυροβόλων τῶν θωρηκτῶν.

§205ΣΠΥΡ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Δὲν τὴν ἔλαβον ἀκόμη.

§206Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἐὰν τοιαύτη σᾶς ὑπεβλήθη, θὰ σᾶς παρακαλέσω πολύ, διότι προτίθεμαι τὴν Δευτέραν νὰ ὁμιλήσω.

§207Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὑποβάλλω εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον μετ’ αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως «περὶ τροποποιήσεως τῆς δευτέρας παραγράφου τοῦ ἄρθρου 7 τοῦ νόμου ͵ΒΨΞϚʹ τῆς 30 Μαΐου 1900 περὶ ταχυδρομικῶν ἐπιταγῶν.» Ὡσαύτως νομοσχέδιον «περὶ τοῦ ὑδραγωγείου Κερκύρας.» Ὡσαύτως νομοσχέδιον «περὶ ἀποσπάσεως τῶν χωρίων Ὀρμὰν Τσιφλὴκ καὶ Γιάννουλης ἀπὸ τῆς ἐπαρχίας Τυρνάβου καὶ προσαρτήσεως αὐτῶν εἰς τὴν ἐπαρχίαν Λαρίσης.»

§208ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ὑποβληθέντα νομοσχέδια θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὄρα Παράρτημα, ἀριθ. 81–83). Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§209Κ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§210ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.

§211Κ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον περὶ ἀτελείας τοῦ χάρτου τῶν ἐφημερίδων...

§212ΦΩΝΑΙ. Ὤ! ὤ!

§213Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Καλλίτερον νὰ μὴ ἀρχίσῃ.

§214Κ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω ὅτι δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ ᾖναι τόσον κάτω εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν...

§215Β. ΜΑΣΤΡΑΠΑΣ. Νὰ τεθῇ παρακάτω.

§216Κ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. .. καὶ παρακαλῶ νὰ ἀναγραφῇ μεταξὺ τῶν πρώτων.

§217Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Τελευταῖον, κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ, νὰ τὸ θέσητε.

§218Κ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅσον δ’ ἀφορᾷ τὰς ἀντιρρήσεις, τὰς ὁποίας ἐξεδήλωσαν οἱ κύριοι Βουλευταὶ τὴν στιγμὴν ταύτην, ὅτι αἱ ἐφημερίδες ὑβρίζουσι τὴν Βουλὴν, καὶ διὰ τοῦτο ἡμεῖς δὲν πρέπει νὰ φανῶμεν ἐπιεικεῖς πρὸς αὐτάς...

§219ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν εἶπε κανεὶς αὐτό.

§220Κ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. .. παραδέχομαι ὅτι αἱ ἐφημερίδες ἀδίκως ὑβρίζουσι τὴν Βουλήν, ἐκτροχιαζόμεναι· ἀλλὰ περὶ τούτου πρέπει νὰ σκεφθῇ ἡ Κυβέρνησις, καὶ νὰ λάβῃ μέτρα κατὰ τῆς ἐκτροχιάσεως τῶν ἐφημερίδων. Τοῦτο ὅμως δὲν εἶναι λόγος νὰ μὴ γείνῃ μία δικαία παραχώρησις εἰς τὰς ἐφημερίδας. Αὔριον, πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως, διὰ νὰ μὴ λέγω νῦν ἄσχετα πρὸς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, θὰ ὁμιλήσω περὶ τῆς ἐκτροχιάσεως τῶν ἐφημερίδων διὰ τὰς ὕβρεις, τὰς ὁποίας γράφουσι συστηματικῶς κατὰ τῆς Βουλῆς, καὶ περὶ ἄλλης ἀκόμη ἐκτροχιάσεως καὶ περὶ τῆς ἀνάγκης νὰ σκεφθῇ ἡ Κυβέρνησις καὶ λάβῃ μέτρα περὶ αὐτῶν.

§221Ε. ΚΑΝΑΒΑΡΙΩΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, χθὲς ἐψηφίσθη εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐκτελέσεως ἀρχαιολογικῶν ἔργων ἐκ τῶν πόρων τοῦ λαχείου τῶν ἀρχαιοτήτων, σήμερον ὅμως ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει φέρεται ἀναγεγραμμένον πάλιν εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν — κατὰ λάθος, ἐννοεῖται,—ὑπ’ ἀριθ. 116.

§222ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Βουλευτά, αὐτὸ εἶναι λάθος τυπογραφικόν.

§223Ν. ΝΙΚΟΛΑΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, προτελευταῖον ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει, ὑπ’ ἀριθ. 171, ἔχει ἀναγραφῆ νομοσχέδιον τοπικοῦ ἐνδιαφέροντος. Πρόκειται περὶ προτάσεως νόμου, ἵνα ὁ λιμὴν Καρυστίας ὑπαχθῇ εἰς τὰς διατάξεις τοῦ νόμου τοῦ 1865. Εἶναι τοπικοῦ ὅλως ἐνδιαφέροντος, καὶ παρακαλῶ, συμφώνως πρὸς τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς, νὰ συζητηθῇ ἀπόψε.

§224Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Δὲν ὑπάρχει δὲ καὶ ἀντίρρησις.

§225ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅλα τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα εἶναι τοπικοῦ ἐνδιαφέροντος, κατὰ σειρὰν θὰ συζητηθῶσιν. Ἀλλὰ ἀπόψε δὲν εἶναι ὅλα κατὰ σειρὰν, ἐν τῷ μεταξὺ εἶναι νομοσχέδια μὴ τοπικοῦ ἐνδιαφέροντος. Ἀπόψε λοιπὸν νὰ μεταβληθῇ ἡ ἡμερησία διάταξις δὲν εἶναι δυνατόν. Αὔριον.

§226Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἐδέχθη, τὰ νομοσχέδια τοπικοῦ ἐνδιαφέροντος νὰ συζητηθῶσιν. Ὑπάρχει νομοσχέδιον, εἰσαχθὲν ἀπὸ τῆς παρελθούσης Συνόδου ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ Γόρτυνος, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ ἀπονομὴν συντάξεως εἰς τὴν οἰκογένειαν τοῦ Θάνου Κανακάρη. Ὑποθέτω ὅτι εἰς τὴν Βουλὴν δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησίς τις περὶ τούτου, οὔτε συζήτησις θὰ γείνῃ, καὶ παρακαλῶ νὰ ἐγγραφῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§227ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα, νὰ ἐγγραφῇ.

§228Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὄχι πρῶτον.

§229Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Φαντάζεσθε, Κύριε Φωτήλα, ὅτι θὰ συλλογισθῇ τις τὴν οἰκογένειαν Κανακάρη; Πόσον ἀπατᾶσθε! Ποῦ κατηντήσαμεν!

§230Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ἠξεύρω πρὸς ποῖον ἀποτείνεται ὁ κύριος Βουλευτὴς Χαλκίδος, λέγων ταῦτα. Ἐπεθύμουν νὰ ἐξηγήσῃ τὴν ἰδέαν, τὴν ὁποίαν ἠθέλησε δι’ ὑπαινιγμῶν νὰ ἀναπτύξῃ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς· εἰς ποῖον ἀποτείνεται; «Θέλετε νὰ σκεφθοῦν τὴν οἰκογένειαν Κανακάρη!». Καὶ διατὶ δὲν ἠθέλομεν σκεφθῆ τὴν οἰκογένειαν Κανακάρη; «Ποῦ κατηντήσαμεν!». Δὲν ἠξεύρω, ἂν κατηντήσαμεν εἰς ἄλλο σημεῖον ἀπὸ ἐκεῖνο, εἰς τὸ ὁποῖον ἤμεθα, ὅτε ἦσθε καὶ σεῖς μέλος τοῦ Ὑπουργείου.

§231Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἂν ἐσκέπτεσθε τὴν οἰκογένειαν Κανακάρη, δὲν ἔπρεπε νὰ περιμένητε τὴν τελευταίαν ἡμέραν τῆς Συνόδου νὰ σᾶς ὑπενθυμίσῃ ὁ ἐκ Καλαβρύτων Βουλευτὴς τὸ καθῆκον, τὸ ὁποῖον εἴχετε πρὸς τὴν μεγάλην αὐτὴν οἰκογένειαν.

§232Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Ἐγὼ δὲν ἔχω τὴν ἰδέαν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν θέλει νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ ἀπονομῆς συντάξεως εἰς τὴν οἰκογένειαν τοῦ Θάνου Κανακάρη, ἀλλ’ εἶναι βέβαιον, ὅτι, ἐὰν δὲν ἐγγραφῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, ἐὰν δὲν γείνῃ ψηφοφορία ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου, ἐπερχομένης τῆς συζητήσεως τοῦ σταφιδικοῦ νομοσχεδίου καὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ, τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ δὲν θὰ ἔλθῃ εἰς πέρας, ἀφοῦ εἶναι ἐκκρεμὲς ἀπὸ τῆς παρελθούσης Συνόδου. Παρακαλῶ λοιπὸν τὴν Κυβέρνησιν, ἔχων τὴν πεποίθησιν, ὅτι ἐνδιαφέρεται διὰ τὴν οἰκογένειαν Κανακάρη, νὰ ἐγγραφῇ αὔριον τὸ νομοσχέδιον εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, καὶ νὰ γείνῃ ψηφοφορία ἐπ’ αὐτοῦ, ἵνα τελειώσῃ αὐτὴ ἡ ὑπόθεσις.

§233Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἡ Κυβέρνησις τί λέγει;

§234Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ Κυβέρνησις δὲν λέγει τίποτε, ἀπειλουμένη παρ’ ὑμῶν!

§235Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἐγὼ ἀπειλῶν! Παρακαλῶ!

§236Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ὁ τόνος, τὸν ὁποῖον μετεχειρίσθητε, δὲν ἐπετρέπετο εἰς ὑμᾶς, διότι δὲν ἔπρεπε νὰ λησμονῆτε, ὅτι ὑμεῖς ἀπετελέσατε μέρος τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ 30 μῆνας. Τότε δὲν εὑρίσκετε, ὅτι κατηντήσαμεν εἰς σημεῖον, ὅπερ δὲν ἐπιτρέπει νὰ νομίσῃ τις, ὅτι θὰ ληφθῇ πρόνοια περὶ τῆς οἰκογενείας Κανακάρη· τώρα ὅμως ἠλλάξατε φρονήματα περὶ τῶν πρώην συναδέλφων ὑμῶν.

§237Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἐγὼ ἀπετέλουν μέρος τῆς Κυβερνήσεως, καὶ δὲν ἐμερίμνησα περὶ τῆς οἰκογενείας Κανακάρη! Ἀλλὰ λυποῦμαι πολύ, διότι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως λησμονεῖ ὅτι, ὅτε ἐγὼ ἀπετέλουν μέρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ Κανακάρης ἦτο ἐν τῇ ζωῇ.

§238Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Δὲν εἶπον ὅτι δὲν ἐμεριμνήσατε.

§239Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἀλλὰ τί εἴπετε;

§240Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Λέγω, ὅτι ἡ τοιαύτη ἰδέα σας περὶ τῆς Κυβερνήσεως δὲν ἐπιτρέπεται εἰς ὑμᾶς, διότι ἀπετελέσατε μέρος τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τριάκοντα μῆνας, γνωρίζουσι δὲ ὅλοι, διατὶ ἐπαύσατε νὰ ἦσθε φίλος τῆς Κυβερνήσεως.

§241Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Εὐχαριστῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, διότι μοὶ δίδει τὴν εὐχαρίστησιν νὰ ἀνέλθω τὸ βῆμα, καὶ νὰ ἀπαντήσω εἰς τὴν μομφὴν, τὴν ὁποίαν ἔρριψε κατ’ ἐμοῦ, εἰπὼν ὅτι γνωρίζουσιν ὅλοι διατὶ ἔπαυσα νὰ ἦμαι φίλος τῆς Κυβερνήσεως, τουτέστιν, ὅτι ἐγὼ εἶμαι πολιτευόμενος, ὁ ὁποῖος ἐκανόνισα τὴν θέσιν μου εἰς τὰ κόμματα, εἰς τὰ ὁποῖα ἀνῆκον, ἐκ λόγων προσωπικῶν. Πᾶσαν ἄλλην μομφὴν ἠδύνατο νὰ ἐπιρρίψῃ κατ’ ἐμοῦ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, μομφὴν ὅμως πολιτευτοῦ ἀστάτου, πολιτευτοῦ κανονίζοντος τὴν θέσιν του ἀπὸ παροχὰς, τὰς ὁποίας λαμβάνει ἀπὸ τὸν ἀρχηγὸν τοῦ κόμματός του, μομφὴν τοιαύτην οὐδεὶς δύναται νὰ μοὶ ἐπιρρίψῃ ἐνταῦθα. Ἐγὼ πολιτεύομαι ἀπὸ 35 ἐτῶν, καὶ ἐπὶ δώδεκα Περιόδους ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀντιπροσωπεύω τὴν ἐπαρχίαν μου, ἡ δὲ πολιτεία μου εἶναι γνωστὴ εἰς ὅλους τοὺς πολιτευομένους καὶ εἰς ὅλην τὴν κοινωνίαν. Ἐγὼ δὲν ἐξήρτησα ποτὲ τὴν θέσιν μου τὴν πολιτικὴν ἀπὸ παροχὰς προσωπικάς. Ἐγὼ εἰσῆλθον εἰς τὴν Βουλὴν νεώτατος τὴν ἡλικίαν, καὶ ἐτάχθην εἰς τὴν μερίδα τοῦ μακαρίτου Βούλγαρη. Μετὰ τὸν θάνατον τοῦ Βούλγαρη ἐτάχθην εἰς τὴν μερίδα τοῦ μακαρίτου Δεληγεώργη. Εἶναι παρὼν ὁ ἐκ Μεσολογγίου ἀξιότιμος Βουλευτὴς καὶ ἀδελφὸς τοῦ ἀειμνήστου Ἐπαμεινώνδα Δεληγεώργη· συνέζησα χρόνους ὅλους μετ’ αὐτοῦ, καὶ δύναται νὰ μαρτυρήσῃ, ἂν ἀντελήφθη ποτὲ, ὅτι ἐγὼ τὴν πολιτικήν μου θέσιν ἐξήρτησα ζητῶν ἀπὸ τὸν ἀδελφόν του ὑποστήριξιν. Σᾶς προκαλῶ, κύριε Δεληγεώργη, νὰ εἴπητε, ἂν ποτε ἀντελήφθητε τοιοῦτόν τι.

§242Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι ὄχι μόνον κατὰ τὸ διάστημα, καθ’ ὃ ἦσθε τεταγμένος εἰς τὸ κόμμα τοῦ ἀδελφοῦ μου, ἀλλὰ καὶ καθ’ ὅλον τὸν πρώην καὶ μετὰ ταῦτα χρόνον, ἔχοντες βεβαίως τὴν φιλοδοξίαν, τὴν ὁποίαν πᾶς πολιτικὸς ἀνὴρ ὀφείλει νὰ ἔχῃ, ἠκολουθήσατε πορείαν ἀνεξάρτητον, κανονίζοντες αὐτὴν ἐκ τῶν φρονημάτων καὶ τῶν ἰδεῶν ὑμῶν.

§243Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Τοῦ Δεληγεώργη ἀποθανόντος ἐτάχθην εἰς τὸ κόμμα τοῦ μεγάλου Πρωθυπουργοῦ ἀειμνήστου Τρικούπη. Ὑπηρέτησα ὑπ’ αὐτὸν 16 ὅλα ἔτη, οὐδέποτε καταδεχθεὶς νὰ ὑποβάλω προσωπικὰς ἀξιώσεις παρὰ τῷ Τρικούπῃ, οὐδέποτε! οὐδέποτε! Εἰς τὴν Βουλὴν ταύτην ὑπάρχει σωρεία Βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι ὑπηρέτουν μαζύ μου, καὶ προκαλῶ οἱονδήποτε Βουλευτὴν νὰ ὁμολογήσῃ, ἂν ἤκουσεν ἢ ἔμαθεν, ὅτι ἐγὼ ὑπέβαλον ποτὲ εἰς τὸν ἀρχηγόν μου ἀπαίτησίν τινα προσωπικήν. Ἐν ἔτει 1892, ἡμίσειαν ὥραν πρὶν συνέλθῃ ἡ Βουλή, ὅπως ἐκλέξῃ τὸν Πρόεδρόν της, ἐκλήθην παρὰ τοῦ ἀειμνήστου Τρικούπη, ὅστις μοὶ ἀνήγγειλεν, ὅτι θὰ μὲ ὑποδείξῃ ὡς ὑποψήφιον Πρόεδρον τῆς Βουλῆς. Ἤμην, κύριε Πρόεδρε, ὁ τελευταῖος, ὅστις ἔμαθον τοῦτο. Ἐξελέγην Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, καὶ ἐξηκολούθησα ἐπὶ τέσσαρα συνεχῆ ἔτη νὰ ὑποδεικνύωμαι ὑπὸ τοῦ Τρικούπη ὡς Πρόεδρος τῆς Βουλῆς. Πῶς διεχειρίσθην τὸ ἀξίωμα, ὅλος ὁ πολιτικὸς κόσμος τῆς Ἑλλάδος τὸ γνωρίζει. Δὲν ὑπῆρξα Πρόεδρος, ὁ ὁποῖος ἔπαιξα πρόσωπον γελοίου ἀνθρώπου· εἶχον τὴν ἐκτίμησιν τοῦ μεγάλου ἐκείνου Πρωθυπουργοῦ, καὶ ἐθεώρουν τιμήν μου νὰ ἦμαι ἁπλοῦς στρατιώτης του. Τοῦ ἀειμνήστου Τρικούπη ἀποθανόντος, ὅλη ἡ Ἑλλὰς γνωρίζει, ἂν ἐγὼ ἔμεινα πιστὸς εἰς τὸ κόμμα, εἰς τὸ ὁποῖον ἀνῆκον, ὅλη ἡ Ἑλλὰς γνωρίζει, πῶς εἰργάσθην ἐγὼ, διὰ νὰ συντηρηθῇ τὸ μέγα ἐκεῖνο κόμμα, καὶ τοῦτο ἔπραξα πρὸς τιμὴν τῆς μνήμης τοῦ Τρικούπη. Εἰργάσθην ὡς εἰργάσθην, εἰργάσθην μετὰ τοῦ φανατισμοῦ, μετὰ τοῦ ὁποίου ἐργάζομαι, ὅταν ἀνήκω εἰς κόμμα. Δυσηρέστησα φίλους, διέκοψα σχέσεις μὲ ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι εἶχον ὅλα τὰ δικαιώματα νὰ ἦναι ἀρχηγοὶ πολιτικῶν κομμάτων, εἰργάσθην μετὰ φανατισμοῦ ὑπὲρ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ. Δὲν ἔπραξα ὅλα αὐτά, διὰ νὰ λάβω θέσιν τινὰ παρ’ αὐτῷ, οὐδὲ διότι εἶχον ὑποχρέωσίν τινα πρὸς αὐτόν, ἢ διότι ἐπερίμενόν τι ἀπὸ τὸν κ. Πρωθυπουργόν. Ὅ,τι ἔπραξα τὸ ἔπραξα ἐκ συμπαθείας πρὸς τὸν κ. Θεοτόκην, διότι δὲν ἔχω δυσκολίαν νὰ ὁμολογήσω, ὅτι τὸν ἠγάπων περισσότερον καὶ ἀπὸ τὸν ἀδελφόν μου. Δὲν εἰργάσθην λοιπὸν ὑπὲρ τῆς διατηρήσεως τοῦ κόμματος ἐκείνου ὑπὸ τὴν ἀρχηγίαν τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ διότι ἐπεδίωκον συμφέρον τι· ὄχι! διότι ἔχω τὸν ἐγωισμὸν νὰ νομίζω, ὅτι, εἰς οἱονδήποτε κόμμα καὶ ἂν ἐτασσόμην, θὰ εἶχον τὴν θέσιν μου. Ἀνεκηρύχθη ἀρχηγὸς ὁ κ. Πρωθυπουργός· εἶχε τὴν εὐτυχίαν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς νὰ γείνῃ ἀρχηγὸς ἑνὸς μεγάλου κόμματος, χωρὶς νὰ ἐργασθῇ καὶ χωρὶς νὰ κοπιάσῃ...

§244ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Διότι τοῦ ἤξιζε.

§245Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Δὲν εἶπον, ὅτι δὲν ἤξιζεν, ἀλλ’ ὑπῆρχον καὶ ἄλλοι, ἐπίσης ἀξίζοντες.

§246Γ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἦτο ἐνδεδειγμένος διὰ τὴν ἀρχηγίαν τοῦ κόμματος.

§247Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς μοὶ ἐπέρριψε τὴν μομφὴν, ὅτι ἐγκατέλειψα διὰ λόγους γνωστοὺς τὸ κόμμα. Μοὶ φαίνεται, ὅτι ἔχω καθῆκον νὰ ἀπαντήσω εἰς αὐτό. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἀνεκηρύχθη ἀρχηγὸς τοῦ κόμματος, ἐνεργήθησαν αἱ ἐκλογαί, καὶ τὸ κόμμα αὐτὸ ἦλθεν εἰς τὴν ἐξουσίαν. Τὸν προκαλῶ νὰ ὁμολογήσῃ, ἂν ἐγὼ τῷ προέβαλον ἀπαίτησιν νὰ μὲ κάμῃ Ὑπουργὸν. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, κληθεὶς νὰ σχηματίσῃ Κυβέρνησιν ἐν ἔτει 1899, μὲ προσεκάλεσεν εἰς τὸν οἶκόν του καὶ μοὶ ἀνήγγειλεν, ὅτι θὰ λάβω μέρος εἰς τὸ Ὑπουργεῖον. Ὑπηρέτησα ἐπὶ δύο ἔτη καὶ ὀκτὼ μῆνας ὡς Ὑπουργὸς του. Ἂν ἀνταπεκρίθην εἰς τὰς προσδοκίας του ἢ ὄχι, ὁ κ. Πρωθυπουργὸς τὸ γνωρίζει, ἡ κοινωνία καὶ ἡ Βουλὴ ὅλη τὸ γνωρίζει. Παρῃτήθημεν τοῦ Ὑπουργείου τότε, καὶ ἦλθεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ζαΐμης εἰς τὴν ἐξουσίαν. Μετὰ παρέλευσιν δύο ἐτῶν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἐκλήθη νὰ σχηματίσῃ πάλιν Κυβέρνησιν. Τὸν ἐρωτῶ, κατὰ τὸ διάστημα, κατὰ τὸ ὁποῖον συνειργάζετο μὲ τοὺς φίλους του καὶ τοὺς ἐμπίστους του, διὰ νὰ καταρτίσῃ τὸν κατάλογον τῶν Ὑπουργῶν, τὸν ἐρωτῶ, εἰς τὸν λόγον τῆς τιμῆς του νὰ βεβαιώσῃ, ἂν μὲ εἶδε ἢ τὸν εἶδον, ἂν τοῦ ἐζήτησα Ὑπουργεῖον, ἢ ἂν ἄλλος τις ἐπῆγεν ἐκ μέρους μου νὰ τοῦ ζητήσῃ Ὑπουργεῖον... Κύριε Πρωθυπουργέ, σὲ προκαλῶ νὰ ἀπαντήσῃς. Ἐκλήθην τὴν τελευταίαν ἡμέραν παρὰ τοῦ κ. Θεοτόκη, μετέβην εἰς τὴν οἰκίαν του, καὶ εὑρέθην ἐνώπιον δύο ἄλλων κυρίων, τοῦ νῦν Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τοῦ βουλευτοῦ Λεβαδείας κ. Μπουφίδου, ἐκλήθην δέ, διὰ νὰ μοὶ ἀνακοινωθῇ, ὅτι, μὲ ὅλην τὴν ἐπιθυμίαν, τὴν ὁποίαν ὁ κ. Θεοτόκης εἶχεν, ἵνα μὲ συμπεριλάβῃ εἰς τὸν ὑπουργικὸν κατάλογον, εὑρίσκετο εἰς δυσχέρειαν, διότι φίλοι τινὲς ἔκαμαν παραστάσεις, ὅτι δὲν ἀνέχονται νὰ λάβω μέρος ἐγὼ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, διότι κατὰ τὸ διάστημα τοῦ ἑνδεκαημέρου Ὑπουργείου ἐγὼ ἐκαθήμην εἰς Κηφισιάν, καὶ δὲν ἦλθον νὰ συντρέξω τὸ Ὑπουργεῖον, καὶ διότι ἔλαβον τὴν τόλμην νὰ μὴ διαψεύσω τὸν κ. Δηλιγιάννην, ὅτε μὲ προεκάλεσε νὰ ὁμολογήσω, ἂν μετέβην εἰς τὴν οἰκίαν του καὶ συνειργάσθην μετ’ αὐτοῦ εἰς τὸν καταρτισμὸν τῆς ἡμερησίας διατάξεως. Ἐνθυμεῖσθε, κύριοι Βουλευταί, τότε τὴν ἱστορίαν ἐκείνην. Ἐγώ, σεβόμενος τὸν κ. Πρωθυπουργὸν, ὅτε ἠγέρθη καὶ εἶπεν «ἄνευ ἐντολῆς μου», δὲν ὡμίλησα, ἀλλ’ ἡ Βουλὴ δύναται νὰ κρίνῃ, ἂν ἐγὼ, Ὑπουργὸς ὤν, ἠδυνάμην νὰ μεταβαίνω εἰς τὴν οἰκίαν τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως κ. Δηλιγιάννη, νὰ συνεννοοῦμαι μετ’ αὐτοῦ περὶ τῆς ἡμερησίας διατάξεως, νὰ καταρτίζω αὐτὴν, νὰ τυπῶται αὕτη, χωρὶς ὁ Πρωθυπουργὸς νὰ γνωρίζῃ τίποτε ἀπ’ αὐτά. Ἕκαστος κύριοι Βουλευταὶ, δύναται νὰ κρίνῃ, ποῖος ἔλεγε τὴν ἀλήθειαν. Τέλος μοὶ ἐπερρίφθη ἡ μομφή, ὅτι αἱ στεναὶ σχέσεις μου μετὰ τοῦ κ. Δηλιγιάννη, — τὸ ὁποῖον ἐγὼ θεωρῶ τιμήν μου, — αἱ στεναί μου, λέγω, σχέσεις δυσαρεστοῦσι τοὺς φίλους. Εἰς τὸν κ. Θεοτόκην τότε εἶπον: «Κύριε Θεοτόκη, ἐγὼ δὲν σᾶς ἐζήτησα νὰ γείνω Ὑπουργὸς, καὶ περιττὸν ἦτο νὰ μὲ καλέσητε, καὶ ἐνώπιον μάλιστα μαρτύρων, ἵνα μοὶ ἀναγγείλητε, ὅτι δὲν δύνασθε νὰ μοὶ δώσητε ὅ,τι ἐγὼ δὲν ἐζήτησα· ἀφοῦ ὅμως μοὶ θέτετε τὸ ζήτημα οὕτω, καὶ ἀφοῦ μοὶ λέγετε, ὅτι μὲ ἀποκρούουσι τινὲς φίλοι, τότε ἐγὼ εὑρίσκομαι εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ εἴπω, ἀμυνόμενος, ὅτι ἐπιμένω νὰ λάβω μέρος εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, καὶ εἰς ὑμᾶς ἐναπόκειται νὰ προτιμήσητε ἐμὲ ἢ τοὺς φίλους σας, οἱ ὁποῖοι μὲ ἀποκρούουσιν». Εἶπον δὲ εἰς τὸν κ. Πρωθυπουργόν: «Ἀφοῦ σεῖς, κύριε Θεοτόκη, λέγετε εἰς ἐμὲ προσωπικῶς, ὅτι μὲ ἀποκρούουσί τινες τῶν φίλων σας, σεῖς δὲ οὐδὲν λαμβάνετε μέτρον, ἐννοεῖται, ὅτι ἐγὼ δὲν δύναμαι νὰ ἔχω καμμίαν πλέον θέσιν πλησίον σας.» Εἰς τὴν συζήτησιν ἐκείνην, Κύριοι, εἶχε τὸν λόγον ὁ ἐκ Λεβαδείας βουλευτὴς κ. Μπουφίδης.

§248ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ ἀκούσωμεν! νὰ ἀκούσωμεν!

§249Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Κύριοι, ἔζησα ἐπὶ 35 ἔτη πολιτευόμενος, ὑπηρετῶν ὑπὸ ἀρχηγοὺς τοῦ ὕψους τοῦ Βούλγαρη, τοῦ Ἐπαμεινώνδα Δεληγεώργη, τοῦ Τρικούπη. Ἐγώ, ὁ ὁποῖος εἶχον τὴν τιμὴν τετράκις νὰ ὑποδειχθῶ ὡς Πρόεδρος τῆς Βουλῆς ὑπὸ τοῦ ἀειμνήστου Τρικούπη, ἔζησα, διὰ νὰ ἀκούσω τὸν ἐκ Λεβαδείας βουλευτὴν Μπουφίδην νὰ μοὶ εἴπῃ, ὅτι ἐσκέφθη νὰ ὑποδειχθῶ ἐγὼ ὡς Πρόεδρος τῆς Βουλῆς· ἔζησα, διὰ νὰ ἴδω τὴν θέσιν τοῦ Προέδρου ἐπὶ τοσοῦτον ἐξευτελιζομένην, ὥστε νὰ διαθέτῃ αὐτὴν ὁ Κύριος αὐτός! Τὸν παρεκάλεσα, τὸ βάρος αὐτὸ νὰ κρατήσῃ διὰ τὸν ἑαυτόν του· ἀλλὰ τὸ βάρος ἔπεσεν εἰς τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον ἡμῶν, ὁ ὁποῖος δὲν θὰ ἵστατο ἐκεῖ τώρα, ἐὰν ἐγὼ ἐδεχόμην τὴν προσφοράν, τὴν ὁποίαν ὁ Νικόλαος Μπουφίδης ἔσχε τὴν αὐθάδη τόλμην νὰ μοὶ κάμῃ. Αὐτὴ εἶναι, Κύριοι, ὅλη ἡ ἱστορία. Ἐγὼ δὲν εἶμαι ὁ ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος συνήθισα νὰ ἐγκαταλιμπάνω τὸ κόμμα μου. Αὐτὸ τοὐλάχιστον τριακονταετὴς ἱστορία ἀπέδειξεν. Ἀλλ’ ὅτε ὁ ἀρχηγὸς τοῦ κόμματος κ. Πρωθυπουργὸς εἶχε τὴν καλωσύνην κατὰ πρόσωπον καὶ ἐνώπιον τῶν δύο αὐτῶν ἐντιμοτάτων κυρίων νὰ μὲ καλέσῃ, διὰ νὰ μοὶ ἀναγγείλῃ, ὅτι οἱ φίλοι τοῦ κόμματος μὲ ἀποκρούουσι, δὲν εἶχε δὲ τὴν εὐγένειαν ἰδιαιτέρως νὰ μοὶ εἴπῃ ὅ,τι εἶχε νὰ μοὶ εἴπῃ, — διότι ὁ κ. Θεοτόκης μοὶ ἔκαμνε τὴν ὑψηλὴν τιμὴν συχνότατα νὰ μὲ ἐπισκέπτηται, — δὲν εἶχε, λέγω, τὴν εὐγένειαν νὰ μὲ καλέσῃ ἰδιαιτέρως εἰς τὸ δωμάτιόν του, καὶ νὰ μοὶ εἴπῃ φιλικῶς ὅ,τι εἶχε νὰ μοὶ εἴπῃ, μὲ πλήρη τὴν βεβαιότητα, ὅτι ἐγὼ δὲν ἤμην ὁ ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος ἤθελον ἀντιστρατευθῇ εἰς τὴν παράκλησίν του, καὶ ἀφοῦ εἶχε τὴν καλωσύνην, τὴν στιγμήν, καθ’ ἣν ἤμην εἰς τὴν οἰκίαν του, νὰ μοὶ ἀναγινώσκῃ, ὁ εὐγενὴς αὐτὸς ἄνθρωπος, κατὰ πρόσωπον, ἐνώπιον τῶν κυρίων αὐτῶν μαρτύρων ἐπιστολήν, τὴν ὁποίαν ἔλαβε, καὶ ἡ ὁποία τῷ ἔλεγεν, ὅτι προξενεῖ φρίκην εἰς τὸ κόμμα ἡ πρόσληψις ἡ ἰδική μου εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, αὐτὴν δὲ τὴν φρίκην ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Λεβαδείας εἶχε τὴν καλωσύνην, ὅτε ἀντηλλάγησαν μερικαὶ συνεντεύξεις εἰς τὰς ἐφημερίδας, νὰ τὴν ἐπαναλάβῃ, καὶ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς εἶχε τὴν εὐγένειαν, τὴν ἐπιστολήν, τὴν ὁποίαν ἔλαβε, νὰ τὴν δώσῃ εἰς τὸν κ. Μπουφίδην, ἵνα τὴν φέρῃ εἰς τὴν δημοσιότητα, — διότι ὁ κ. Μπουφίδης ἐνόμιζεν, ὅτι εἰς ἐμὲ ἤθελε κάμει φοβερὰν ἐντύπωσιν, ἐὰν μάθῃ ἡ κοινωνία, ὅτι φρίκην κάμνει εἰς 5 ἢ 10 Βουλευτὰς ἡ πρόσληψίς μου εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, — ἀπὸ τῆς στιγμῆς ἐκείνης ἡ φιλοτιμία μου μοὶ ἐπέβαλλε νὰ δείξω τὴν ῥάχιν μου εἰς τοὺς Κυρίους αὐτούς. Ἀλλ’ ἐγὼ καὶ τότε ἔγραψα καὶ τώρα ἐπαναλαμβάνω νὰ εἴπω, ὅτι θὰ μοὶ ἔκαμνεν οἰκτράν ἐντύπωσιν καὶ θὰ ἤμην δυστυχής, ἂν εἰς τὴν κοινωνίαν ἤθελε κάμει ἐντύπωσιν κακὴν ἡ ἄνοδός μου εἰς τὸ Ὑπουργικὸν ἀξίωμα, ἢ εἰς τὴν προεδρίαν τῆς Βουλῆς. Τὴν φρίκην ὅμως αὐτὴν εὐτυχῶς ἐμποιεῖ εἰς τὴν κοινωνίαν ἡ ἄνοδος εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ἢ εἰς τὴν προεδρίαν τῆς Βουλῆς τοῦ κ. Νικολάου Μπουφίδου. Ἡ στάσις τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, Κύριοι, πρὸς ἐμὲ, ὁ ὁποῖος νομίζω ὅτι προσέφερα εἰς αὐτὸν ὑπηρεσίας πλειοτέρας παντὸς ἄλλου, ὅτε ἐπρόκειτο νὰ λάβῃ διορισμὸν ἀρχηγοῦ, μοὶ ἐπέβαλλε νὰ παύσω νὰ ἦμαι φίλος του πολιτικός, διότι τοῦτο μοὶ ἐπέβαλλεν ἡ φιλοτιμία καὶ ἡ ἀξιοπρέπειά μου. Καὶ ἐρωτῶ, ἐπιτρέπεται εἰς ἄνθρωπον ἔχοντα ἴχνος φιλοτιμίας νὰ παραμένῃ εἰς τὰς τάξεις κόμματος, οὗτινος ὁ ἀρχηγὸς, ἐπιλήσμων γενόμενος τῶν ὑποχρεώσεών του, φέρεται οὕτω πρὸς φίλον του, οἷος ἐγώ; Ἐγώ, Κύριοι, νομίζω, ὅτι ὤφειλον εὐθὺς ἀμέσως νὰ ἀποσυρθῶ καὶ νὰ παύσω τοῦ νὰ ἦμαι φίλος τοιούτου ἀρχηγοῦ· εἶμαι δὲ εὐτυχὴς, διότι ὑπηρετήσας τρεῖς Πρωθυπουργοὺς τοῦ ὕψους τοῦ Βούλγαρη, τοῦ Δεληγεώργη καὶ τοῦ Τρικούπη, — Πρωθυπουργοὺς οὐχὶ διωρισμένους, — εἶμαι, λέγω, εὐτυχὴς, διότι εἰς τὸ τέλος τοῦ βίου μου, εἰς τὸ τέλος τῆς πολιτικῆς μου ζωῆς θὰ ὑπηρετήσω ὑπὸ Πρωθυπουργὸν ἀντάξιον τοῦ μεγαλείου ἐκείνων, τὸν Θεόδωρον Δηλιγιάννην. (Εὖγε! εὖγε! ἐξ ἀριστερῶν).

§250Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ὀφείλω νὰ διορθώσω ἀνακριβείας τινὰς, τὰς ὁποίας ὁ κ. Βουλευτὴς Χαλκίδος ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου εἶπε, κυρίως ὅσον ἀφορᾷ ἐμέ, διότι τὰ λοιπὰ παραμένουσιν εἰς τὴν ἐκτίμησιν τῶν ἀκουσάντων...

§251Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Παρέμειναν εἰς τὴν ἐκτίμησιν τῆς κοινωνίας. Ἡσύχασε! ἡ κοινωνία εἶναι δικαία, καὶ ἐδίκασε μετὰ δικαιοσύνης.

§252Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Τὸ βέβαιον εἶναι, κύριε Πρόεδρε, ὅτι οὐδέποτε εἶπον εἰς τὸν κ. Βουλευτὴν νὰ λάβῃ οἱονδήποτε ἀξίωμα, διότι οὐδὲν δικαίωμα εἶχον νὰ εἴπω τοιοῦτόν τι. Ἐπειδὴ ἐδημοσίευσεν εἰς τὰς ἐφημερίδας τοιαύτην ἀνακρίβειαν, ἐθεώρησε δὲ ὀρθὸν νὰ τὴν εἴπῃ καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς, διαβεβαιῶ, ὅτι οὐδέποτε εἶπον τοιοῦτόν τι πρὸς αὐτόν, διότι οὐδὲν εἶχον δικαίωμα πρὸς τοῦτο. Ἀλλὰ διατὶ δὲν ἐγένετο Ὑπουργός;

§253Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἀδιαφορῶ ἐντελῶς.

§254Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Παρακαλῶ... Δὲν μὲ ἐνδιαφέρει· ἓν μόνον γνωρίζω, ὅτι ὑπάρχει ἓν ἀρχαῖον λόγιον: «δὶς ἐξαμαρτεῖν οὐκ ἀνδρὸς σοφοῦ», ὁ δὲ κ. Πρωθυπουργὸς ἀνεδείχθη σοφώτατος.

§255Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, διὰ «τὸ δὶς ἐξαμαρτεῖν οὐκ ἀνδρὸς σοφοῦ», τουτέστιν, ὅτι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἔκαμε τὸ ἁμάρτημα νὰ μὲ κάμῃ Ὑπουργὸν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ 1899, καὶ δευτέραν φορὰν αὐτὸ τὸ ἁμάρτημα δὲν ἠδύνατο νὰ τὸ πράξῃ. Ἀπαντῶν εἰς τὸν κύριον αὐτὸν, τὸν Βουλευτὴν Λεβαδείας, λέγω, ὅτι ἐγώ, ὡς Ὑπουργός, ὑπῆρξα Ὑπουργός, τὴν δρᾶσιν τοῦ ὁποίου — καὶ λυποῦμαι διὰ τὴν περιαυτολογίαν μου — ἡ κοινωνία ἐχειροκρότησεν. Ἐγώ, κύριε Πρόεδρε, ὡς Ὑπουργός, δὲν ἔθεσα τοὺς κατὰ καιροὺς Προέδρους τῆς Βουλῆς εἰς τὴν δυσάρεστον θέσιν, εἰς ἣν μὲ ἔθεσεν, ὡς Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, ὁ κ. ἐκ Λεβαδείας Βουλευτής, ὅτε Ὑπουργὸς ὢν ἤκουσεν ἀπὸ τὰ ἀκροατήρια, ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἤκουσε, καὶ διὰ τὰ ὁποῖα ἐγὼ ἠναγκάσθην νὰ διατάξω τὴν ἐκκένωσιν τῶν ἀκροατηρίων.

§256ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Τί ἤκουσε;

§257ΕΤΕΡΟΙ. Διὰ τὰ μοναστήρια.

§258Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἐγώ, κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ αὐτὸς ὁ κύριος τολμᾷ νὰ ὁμιλῇ περὶ ἐμοῦ, καυχῶμαι, ὅτι τὰ ἀξιώματα, τὰ ὁποῖα μοὶ ἀνετέθησαν, τὰ διεχειρίσθην κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε οὐδεὶς εὑρέθη νὰ μὲ κατηγορήσῃ. Ἐγώ, κύριε Πρόεδρε, ὡς Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, ἐτήρησα τὸ ἀξίωμα τοῦ Προέδρου εἰς τὴν θέσιν τὴν ἐμπρέπουσαν. Ἐγώ, κύριε Πρόεδρε, διεχειρίσθην τὸ ἀξίωμα τοῦ Ὑπουργοῦ καὶ τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς ὡς Βουδούρης, πλήρη ἔχων συναίσθησιν καὶ τῆς κοινωνικῆς μου θέσεως καὶ τοῦ οἰκογενειακοῦ μου ὀνόματος· αὐτὸς τὸ διεχειρίσθη ὡς Μπουφίδης. Ἐγὼ δὲν ἔσυρα τὸ ἀξίωμα τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς εἰς τὰ Εἰρηνοδικεῖα, Πλημμελειοδικεῖα καὶ Κακουργοδικεῖα, ἀργυρολογῶν καὶ χρηματιζόμενος. Ἐγώ, κύριε Πρόεδρε, δὲν ἐξηυτέλισα τὸ ἀξίωμα τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς, παρουσιάζων τὴν ἅμαξάν μου σταθμεύουσαν κάτωθι τῶν Εἰρηνοδικείων, τῶν Πρωτοδικείων καὶ τῶν Κακουργοδικείων, διὰ νὰ μετέρχωμαι τὸν ἀργυρολόγον, μεταχειριζόμενος πρὸς τοῦτο τὸ ἀξίωμα τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς. Ἐγὼ τὴν θέσιν ἐτήρησα ὑψηλά, καὶ τρανὴν ἀπόδειξιν τούτου ἔχετε, ὅτι ὁ μέγας καὶ αὐστηρὸς Τρικούπης τετράκις κατὰ συνέχειαν ὑπέδειξε καὶ ὑπεστήριξε τὴν ἐκλογήν μου ὡς Προέδρου τῆς Βουλῆς. Δὲν ἔχει συνεπῶς κανὲν δικαίωμα ὁ κύριος αὐτὸς νὰ εἴπῃ ὅ,τι εἶπε περὶ ἐμοῦ, αὐτὸς ὁ ἐξευτελίσας τὰ ἀξιώματα!

§259Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, λυποῦμαι ὅτι διακόπτω τὸν ῥήτορα. Ἐγὼ δὲν ἐσκόπουν νὰ ἀπαντήσω εἰς ὅ,τι καὶ ἂν ἔλεγε, καὶ δὲν θ’ ἀπαντήσω.

§260ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῶν πιστώσεων ἐπὶ τῶν εἰδικῶν προϋπολογισμῶν τῶν ἐξόδων τῶν Ὑπουργείων τῶν Οἰκονομικῶν, τῆς Δικαιοσύνης καὶ τῶν Ἐσωτερικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1903 ἐκ δραχ. 137,011.55». (Γίνεται δεκτὴ ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου). Ἄρθρον μόνον (ἀναγινώσκεται).

§261Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐγένετο παρανόησις κατὰ τὴν χθεσινὴν συνεδρίασιν, ἀκριβῶς διότι ἡ ἀνάγνωσις τῶν νομοσχεδίων καὶ ἡ ψήφισις αὐτῶν ἐγίνετο μετὰ ταχύτητος καὶ κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος δὲν δύναται νὰ παρακολουθηθῇ. Εἴμεθα εἰς σειρὰν νομοσχεδίων, τῶν ὁποίων τὰ πλεῖστα δὲν ἔχομεν εἰς χεῖρας.

§262ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἀνάγνωσις θὰ γείνῃ ἡσύχως καὶ τακτικῶς· ἀλλ’ αὐτὸ ἐξαρτᾶται καὶ ἀπὸ τοὺς κυρίους Βουλευτάς.

§263Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Πολὺ θὰ παρακαλέσω νὰ ἀναγινώσκῃ ὁ κ. Γραμματεὺς ἀργά.

§264Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Σκοπῶ νὰ ἀπευθύνω παράκλησιν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν. Πρόκειται ἡ συζήτησις νομοσχεδίου περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 137,011.55. Θέλει προταθῇ δὲ πρὸς συζήτησιν καὶ ἕτερον νομοσχέδιον περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 19,356, καὶ ἕτερον περὶ πιστώσεως δραχ. 44,064.11. Ἐκ τούτου μοὶ ἐδόθη ἀφορμὴ νὰ ἐξετάσω, πόσαι ἀναπληρωματικαὶ πιστώσεις ἐψηφίσθησαν μέχρι τοῦδε, εὗρον δέ...

§265Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὑπάρχουσι καὶ ἕτερα νομοσχέδια ἀναπληρωματικῶν πιστώσεων; ὑπάρχει νομοσχέδιον περὶ χορηγίας πιστώσεως δραχ. 44,064,11;

§266Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ναί.

§267Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ποῦ εἶναι;

§268Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. (ἀναγινώσκει). «Ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τῆς χρήσεως τοῦ 1903 χορηγεῖται ἔκτακτος πίστωσις δραχ. 44,061.11, καταλογιζομένη...» κλπ.

§269Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐψηφίσθη αὐτό.

§270Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐνόμιζον ὅτι δὲν ἐψηφίσθη.

§271Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅλα αὐτὰ ἐψηφίσθησαν. Σήμερον μόνον αὐτὸ ὑπάρχει.

§272Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἀλλὰ δὲν αἴρεται ἡ ἀφορμή, δι’ ἣν ἐσκόπουν νὰ ἀπευθύνω τὴν παρατήρησιν, διότι πλὴν τῶν νομοσχεδίων τούτων ἔχουσι χορηγηθῆ ἀναπληρωματικαὶ πιστώσεις καὶ ἔκτακτοι πιστώσεις, ἀνερχόμεναι εἰς δραχ. 4,515,541.27, προστιθεμένων δ’ εἰς ταύτας τῶν πιστώσεων, ὧν ἐμνημόνευσα, καὶ τῆς πιστώσεως τῶν 137,011.55, συγκεφαλαιοῦται ποσὸν δραχ. 4,652,552.82. Ἐπειδὴ δὲ τὰ διὰ τοῦ Προϋπολογισμοῦ ψηφισθέντα ἔξοδα τοῦ 1903 ἀνῆλθον εἰς 117,436,549, τὸ ὅλον τῶν προϋπολογισθεισῶν δαπανῶν τοῦ 1903 μετὰ τῶν ψηφισθεισῶν πιστώσεων ἀνέρχεται εἰς 122,089,101.82. Τὸ πόρισμα τοῦτο τῆς μελέτης ἔκρινα ὅτι δὲν εἶναι μάταιον νὰ σᾶς ἀνακοινώσω.

§273Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπειδὴ πρόκειται περὶ ἀριθμῶν, καὶ δὲν τοὺς ἔχω προχείρους, εἰς ἄλλην συνεδρίασιν θὰ σᾶς εἴπω. Ὑποθέτω ὅμως, ὅτι εἶναι ἀκριβὲς τὸ συμπέρασμα, εἰς τὸ ὁποῖον καταλήγετε.

§274Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Μάλιστα. Διότι τὰ μέχρι τοῦδε ψηφισθέντα, ἐν παραβολῇ πρὸς τὰ ἔσοδα, παράγουσι διαφορὰν 1,904,095.82.

§275Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἶναι καὶ ἀκυρώσεις πιστώσεων πολλαί.

§276ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ μόνον ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου εἰς πρώτην συζήτησιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐκτελέσεως ἐργασιῶν πρὸς ἀνεύρεσιν ὑδάτων διὰ τὴν πόλιν Ἄνδρον.

§277Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον. Αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον βεβαίως προϋποθέτει δαπάνην, ἥτις θὰ βαρύνῃ τὸ Δημόσιον.

§278ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι. Τὸ ταμεῖον τῶν ἰδιωτῶν.

§279ΕΠ. ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ. Τὸ ἰδικόν μας ταμεῖον.

§280Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Τὸ ἰδικόν σας;

§281ΕΠ. ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ. Μάλιστα.

§282Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Πρόκειται περὶ ἰδιωτῶν, οἱ ὁποῖοι θὰ καταβάλωσι τὰ χρήματα, εὑρίσκονται δὲ ἀπέναντι δυσκολιῶν τῶν ἀπαλλοτριώσεων, καὶ δι’ αὐτὸ ὑπεβλήθη τὸ νομοσχέδιον. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, εἰς πρώτην συζήτησιν).

§283ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ προσόντων τῶν λειτουργῶν τοῦ Φρενοκομείου Κερκύρας. (Γίνεται δεκτὴ ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου). Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§284Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ληφθῇ ἡ αὐτὴ πρόνοια περὶ ὅλων τῶν ὁμοίων καταστημάτων;

§285ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βεβαίως.

§286Ν. ΣΤΑΜΑΤΙΑΔΗΣ. Αὐτὸ εἶναι τὸ ἀναγκαιότερον ἀπὸ ὅλα! (γέλωτες).

§287Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐὰν ἦναι δυνατόν, νὰ ἐφαρμοσθῶσι ταῦτα εἰς ὅλα τὰ νοσοκομεῖα.

§288ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ὑποβληθῇ ἄλλο νομοσχέδιον. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 2–5).

§289ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 6 (ἀναγινώσκεται):

§290Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν ὑπάρχει σήμερον διευθυντής, βοηθὸς καὶ γραμματεύς;

§291Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὑπάρχει γραμματεύς, ἀλλὰ δὲν ὑπάρχει βοηθός. Σήμερον τὸ Φρενοκομεῖον Κερκύρας κατήντησε νὰ ἦναι τὸ μόνον Φρενοκομεῖον, καὶ πρέπει νὰ παρασκευασθῇ ὑπηρεσία. Διότι, ἐὰν ὁ διευθύνων αὐτό, ὅστις ὑπηρετεῖ ἐπὶ δεκαπενταετίαν, ἀποσυρθῇ, δὲν πρέπει νὰ προσληφθῇ ἰατρός, ὡς διευθυντής, ἄνευ πείρας καὶ νὰ τεθῇ ἐπὶ κεφαλῆς τοιούτου καταστήματος. Διὰ τοῦτο εἶναι ἀνάγκη νὰ προσληφθῇ βοηθὸς ἰατρός, ὅστις ἄλλως τε εἶναι ἀναγκαῖος καὶ ἕνεκα τοῦ μεγάλου ἀριθμοῦ τῶν φρενοβλαβῶν, οἵτινες ὑπερέβησαν τοὺς 200, πολλὰς δ’ αἰτήσεις συγγενῶν φρενοβλαβῶν ἀναγκαζόμεθα ν’ ἀπορρίπτωμεν.

§292Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ποία εἶναι ἡ ἀναλογία τῶν δωρεὰν θεραπευομένων πρὸς τοὺς ἄλλους;

§293Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἐξ ὅλων τῶν φρενοβλαβῶν οἱ ἀναλώμασι τοῦ Δημοσίου θεραπευόμενοι ἀνέρχονται εἰς 29· οἱ ἄλλοι θεραπεύονται ἀναλώμασι δήμων ἢ ἰδιωτῶν.

§294Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Τὰ καταστήματα ταῦτα διαιροῦνται εἰς δύο κατηγορίας, εἰς τὰ λεγόμενα ἄσυλα καὶ εἰς τὰ λεγόμενα θεραπευτήρια. Μοὶ συνέβη νὰ γνωρίσω κατὰ μίαν περίοδον τοῦ βίου μου, ὡς ὑπάλληλος, τὰ τοῦ Φρενοκομείου τοῦ Charenton. Ἀλλὰ δὲν γνωρίζω εἰς ποίαν κατηγορίαν ὑπάγεται τὸ Φρενοκομεῖον τῆς Κερκύρας. Εἶναι ἄσυλον, εἰς τὸ ὁποῖον προσφεύγουσιν οἱ δυστυχεῖς φρενοβλαβεῖς καὶ εὑρίσκουσιν ἄνεσιν καὶ περίθαλψιν, ἢ εἶναι θεραπευτικὸν κατάστημα, ἐν τῷ ὁποίῳ εὑρίσκουσι νοσηλείαν μετ’ ἐλπίδος θεραπείας;

§295Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ δεύτερον μᾶλλον, διότι πολλοὶ θεραπευόμενοι ἐξέρχονται κατ’ ἔτος ἐκ τοῦ Φρενοκομείου. Κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ἐξῆλθον 15, ἐφέτος 16 μετὰ φρενολογικὴν θεραπείαν.

§296Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὁμολογῶ, ὅτι, ὅτε ἐπεσκέφθην ἄλλοτε τὸ Φρενοκομεῖον αὐτό, μοὶ ἐφάνη ὅτι οὐδ’ ὡς ἄσυλον ἦτο δυνατὸν νὰ κριθῇ.

§297Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Τότε ἦτο εἰς κακὴν κατάστασιν. Δὲν ὑπῆρχον οὔτε λουτῆρες κἄν διὰ ψυχρολουσίας.

§298ΗΛ. ΠΟΛΙΤΗΣ. Σήμερον διευθύνεται παρ’ εἰδικοῦ φρενολόγου.

§299Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμόσητε ἐπ’ αὐτοῦ τὰς διατάξεις τοῦ Δρομοκαϊτείου;

§300Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Αὐτὸ εἶναι ἰδιοσυντήρητον, τὸ δὲ Δημόσιον συνεισφέρει μόνον διὰ τὴν συντήρησιν 6 ἢ 7 φρενοβλαβῶν.

§301Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὁ χαρακτὴρ τοῦ ἰδιοσυντηρήτου δὲν ἀναιρεῖ τὸ δικαίωμα καὶ τὸ καθῆκον τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως καὶ τούτου ἡ διεύθυνσις ὑπάγηται εἰς κανόνα νομοθετημένον.

§302Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἔχει προσωπικὸν περισσότερον τοῦτο. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 6. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 7, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου, εἰς αʹ συζήτησιν).

§303ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ προσθήκης εἰς τὸ ἄρθρον 15 τοῦ ἀπὸ 29 Ὀκτωβρίου 1856 ἀστικοῦ νόμου. (Ἀναγινώσκεται τὸ νομοσχέδιον τοῦτο καὶ γίνεται δεκτὸν, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιρρήσεως). Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ διανομῆς τῆς ἐγχωρίου περιουσίας τῆς νήσου Κυθήρων.

§304Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐὰν ἦναι δυνατὸν, νὰ ἀνακοινωθῇ εἰς τὴν Βουλὴν ἡ ἀνάγκη, ἡ ὁποία ὑπηγόρευσε τὴν σύνταξιν καὶ ὑποβολὴν τοῦ νομοσχεδίου τούτου, διότι νομίζω, ὅτι καὶ εἰς τὰς ἄλλας νήσους τοῦ Ἰονίου πελάγους ὑπῆρχε κοινὴ περιουσία, ὡς καὶ εἰς δήμους τινὰς τῆς ἄλλης Ἑλλάδος.

§305ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). (Ὅρα Παράρτημα). (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, εἰς αʹ συζήτησιν).

§306ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τῆς προτάσεως νόμου «περὶ διαθέσεως ἐκ τῶν κεφαλαίων τῆς δημοτικῆς ὁδοποιΐας τοῦ δήμου Θεσπιῶν δραχμῶν 3,000 πρὸς κατασκευὴν ὑδραγωγείου τοῦ χωρίου Μαυρομμάτι, καὶ δραχμῶν 5,000 ἐκ τῶν τῆς δημοτικῆς ὁδοποιΐας τοῦ δήμου Θίσβης πρὸς διευθέτησιν τοῦ χειμάρρου Ξηρορρεύματος». (Γίνεται δεκτὴ ἡ πρότασις νόμου αὕτη, κατ’ ἀρχὴν καὶ ἄρθρον μόνον, ἄνευ ἀντιρρήσεως). Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ὑπογραφῆς καὶ θεωρήσεως τῶν ὑπὸ τοῦ ἀποδράντος πρώην ὑποταμίου Τυρνάβου Κωνσταντίνου Γεωργίου ἐκδοθέντων καὶ μὴ ὑπογραφέντων δέκα ὀκτὼ γραμματίων δημοτικῶν παρακαταθηκῶν τῆς διαχειρίσεως τοῦ ἔτους 1903». (Ἀναγινώσκεται τὸ νομοσχέδιον τοῦτο καὶ γίνεται δεκτὸν, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, εἰς αʹ συζήτησιν). Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἀντικαταστάσεως διατάξεών τινων τοῦ ὑπὸ στοιχεῖα ΑΧΚΑʹ νόμου περὶ ἀναδιοργανισμοῦ τοῦ σώματος τῶν ἐργοδηγῶν. (Γίνεται δεκτὴ ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου). Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§307Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Ἡ τελευταία παράγραφος τοῦ ἄρθρου, δι’ ἧς ἀντικαθίσταται τὸ ἄρθρον 5 τοῦ ἰσχύοντος νόμου, νὰ διαγραφῇ ἀντ’ αὐτῆς δὲ νὰ τεθῇ ἡ ἑξῆς: «Οἱ ἐργοδηγοὶ μετὰ τριετίαν εἰς ἑκάστην τάξιν προάγονται αὐτοδικαίως εἰς τὴν ἀμέσως ἀνωτέραν, κατὰ τὴν σειρὰν τοῦ πίνακος, ὃν ἀμέσως μετὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ ὀφείλει νὰ καταρτίσῃ τὸ Συμβούλιον τῶν δημοσίων ἔργων.» Διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου καταργοῦνται αἱ ἐξετάσεις· ἐξανέστησαν διὰ τοῦτο οἱ ἐργοδηγοί, ἀλλ’ ἐγὼ τοὺς καθησύχασα, διότι ὁ καταρτίζων τὴν ἐπιτροπὴν εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ καταρτίσῃ καὶ τὸν πίνακα, ἵνα προαχθῶσι.

§308Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Διατυπώσατε τὴν τροπολογίαν σας, ἵνα ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν κατὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν.

§309Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Φαίνεται ὅτι τὸ ῥῆμα τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου εἶναι ἐπιτακτικόν.

§310Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἐφ’ ὅσον ὑπάρχουσι κεναὶ θέσεις.

§311Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Τοῦτο πρέπει νὰ καθορισθῇ. Δὲν εἶμαι ἐντελῶς κατὰ τῆς προνοίας, ἥτις ὑπηγόρευσε τὴν σύνταξιν τοῦ νομοσχεδίου, ὑποθέτω ὅμως, ὅτι, ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ ληφθῇ πρόνοια περὶ τῆς τάξεως τῶν ἐργαζομένων εἰς τὰ δημόσια ἔργα, ἔπρεπε νὰ ᾖναι γενικωτέρα, ἵνα ῥυθμίζῃ ὁλόκληρον τὴν τάξιν, συμπεριλαμβάνουσα καὶ τοὺς ἀνωτέρους ὑπαλλήλους.

§312Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Διὰ τὴν προαγωγήν, τὴν ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 4 προβλεπομένην, διατὶ κατηργήσατε τὸν διαγωνισμόν;

§313Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Διότι ἀπεδείχθη, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γείνῃ τι. Παρῆλθον πολλὰ ἔτη, ἐργάζονται οἱ ὑπάλληλοι οὗτοι ἐπὶ 15, 17 καὶ 18 ἔτη· νὰ τοὺς ὑποβάλητε τώρα εἰς διαγωνισμόν, εἶναι δύσκολον. Κύριος σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου εἶναι νὰ καταστῇ δυνατὸς ὁ προβιβασμὸς αὐτῶν τῶν ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι ἐπὶ τόσα ἔτη ἐργάζονται, καὶ τὴν ἱκανότητα τῶν ὁποίων καθώρισεν ἡ πολυχρόνιος ὑπηρεσία των.

§314Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐγὼ συμφωνῶ μὲ τὴν γνώμην τοῦ σεβαστοῦ ἀρχηγοῦ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Νομίζω ὅτι ἐν τῷ προσωπικῷ ἐν γένει τῶν δημοσίων ἔργων, ἀπὸ τῶν ἀνωτέρων μέχρι τῶν κατωτέρων ὑπαλλήλων, ὑπάρχει ἀνάγκη τακτοποιήσεώς τινος. Ἀναμφισβητήτως ὑπάρχει ὑπό τινα μὲν ἔποψιν πληθώρα προσωπικοῦ, ὑπὸ ἄλλην δ’ ἔποψιν ἔλλειψις· ἐπιβάλλεται δὲ μελέτη ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου περὶ τῶν δημοσίων ἔργων καὶ ὑπὸ ἔποψιν προσώπων καὶ ὑπὸ ἔποψιν δαπανῶν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1, ὡς ἔχει).

§315ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται).

§316Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 2 ἀποτελεῖ πλημμελῆ τακτικήν, ἡ ὁποία ὑφίσταται ἀπὸ πολλοῦ εἰς τὴν δημοσίαν ὑπηρεσίαν, ἡ ὁποία ὅμως τακτικὴ ἔχει πονηρόν τινα σκοπόν, τὸν σκοπὸν νὰ περικαλύψῃ ὑπερβάσεις. Ὑπάρχει σῶμα πολιτικῶν μηχανικῶν, ὑπηρετούντων ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὑπάρχουσιν ὅμως καὶ μηχανικοὶ ὑπηρετοῦντες ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ναυτικῶν, καὶ ἕτεροι ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῆς Ἐκπαιδεύσεως διὰ τὰ διδακτήρια τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως, οἵτινες μισθοδοτοῦνται ἐκ τῶν Ὑπουργείων, εἰς ἃ τυγχάνουσιν ἀπεσπασμένοι. Τοῦτο θέλει διαπραχθῆ νῦν καὶ διὰ τοὺς ἐργοδηγούς, ἐκ τῶν ὁποίων ἄλλοι θέλουσι πληρώνεσθαι ἀπὸ τὰ δημοτικὰ ἔργα, καὶ ἄλλοι ἀπὸ τὰ λιμενικὰ ταμεῖα, ἑπομένως ἐκλείπει ὁ ἔλεγχος. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θὰ ἦτο εὐκταῖον, εἶναι, ὅπως πάντες οἱ ἀποτελοῦντες τὸ σῶμα τῶν πολιτικῶν μηχανικῶν ἀνήκωσιν εἰς ἓν Ὑπουργεῖον καὶ πληρώνονται ἀπὸ ἓν ταμεῖον· διότι διὰ τοῦ συστήματος τοῦ νομοσχεδίου πολλαὶ θέλουσι περικαλύπτεσθαι ὑπερβάσεις. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ λοιπὰ ἄρθρα, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου, εἰς αʹ συζήτησιν).

§317ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ καταργήσεως τῆς τρίτης τάξεως τῶν ἐπιστατῶν τῶν δημοσίων ἔργων. (Γίνεται δεκτὴ ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου). Ἄρθρον μόνον (ἀναγινώσκεται).

§318Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Μοὶ φαίνεται, κύριε Πρόεδρε, ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο σκοπὸν ἔχει τὴν οἰκονομίαν προσώπων. Ὅτε τὸ σῶμα τῶν πολιτικῶν μηχανικῶν δὲν ἦτο ἐπαρκές, ἵνα αὐτὸ ἐπιτηρῇ ἢ διευθύνῃ τὰ διάφορα ἔργα, τὰ πολλαχοῦ ἐπιτελούμενα, τότε προσέλαβον ἐμπειρικούς τινας, τοὺς ὁποίους ἐκάλεσαν ἐπιστάτας, διῄρεσαν δὲ αὐτοὺς εἰς τρεῖς τάξεις. Τώρα διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου προβιβάζονται οἱ τρίτης τάξεως ἐπιστάται εἰς δευτέρας τάξεως, καταργουμένης τῆς τρίτης τάξεως. Κατ’ ἐμὴν γνώμην, ἠδύναντο οἱ ἐργοδηγοὶ νὰ ἐπαρκέσωσιν εἰς τὰ ἔργα τῶν ἐπιστατῶν, προσῆκε δὲ νὰ καταργηθῇ ἡ κατηγορία τῶν ἐπιστατῶν.

§319Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἀφοῦ μάλιστα οἱ ἐργοδηγοὶ ὁρίζονται εἰς 100. (Γίνεται δεκτὸν τὸ μόνον ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου).

§320ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τῆς προτάσεως νόμου περὶ ὑπαγωγῆς τοῦ δήμου Αὐλίδος τῆς ἐπαρχίας Θηβῶν εἰς τὴν διοικητικὴν καὶ δικαστικὴν δικαιοδοσίαν τῆς Νομαρχίας Εὐβοίας καὶ τοῦ Πρωτοδικείου Χαλκίδος.

§321Ν. ΔΑΟΥΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρεκάλουν νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου τούτου.

§322Ζ. ΣΑΡΑΒΕΛΑΣ. Διατί, κύριε Πρόεδρε; Διὰ τῆς ὑπαγωγῆς ταύτης ἐπέρχεται μεγάλη εὐκολία εἰς αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους.

§323Ν. ΔΑΟΥΤΗΣ. Ἐὰν ἐπιμένητε, τότε ἔχομεν τροπολογίαν ἐπὶ τῆς προτάσεως ταύτης. Θὰ ζητήσωμεν νὰ ὑπαχθῇ ὁλόκληρος ἡ ἐπαρχία Θηβῶν εἰς τὴν Νομαρχίαν Εὐβοίας, καὶ θὰ συζητήσωμεν.

§324Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἀναβάλλεται.

§325Δ. ΒΙΝΙΕΡΑΤΟΣ. Νομίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι εἶναι δίκαιον, τώρα, ὅτε ἐψηφίσθησαν ὅλα τὰ νομοσχέδια τὰ εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν, καὶ ἐρχόμεθα νὰ ψηφίσωμεν τὰ εἰς δευτέραν ἀνάγνωσιν, ἐπειδὴ τὸ προταθὲν ὑπ’ ἐμοῦ καὶ τοῦ κ. Μαντζαβίνου νομοσχέδιον «περὶ τροποποιήσεως διατάξεώς τινος τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ ͵ΒΧΔʹ νόμου τῆς 6 Ἰουλίου 1899», τὸ ἀναγεγραμμένον ὑπ’ ἀριθ. 61 ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει, εἶναι εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν, δίκαιον, ἐπαναλαμβάνω, εἶναι νὰ ψηφίσωμεν καὶ αὐτὸ εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν.

§326ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Θὰ φθάσωμεν καὶ εἰς αὐτό.

§327Α. ΜΟΝΟΚΡΟΥΣΟΣ. Ἀπορῶ, πῶς ἔχετε τὸ θάρρος καὶ ὁμιλεῖτε διὰ τὴν ἐπαρχίαν Πάλλης, ἡ ὁποία δὲν ἔχει ἀνάγκην ν’ ἀντιπροσωπεύηται ἀπὸ ὑμᾶς. Ἡ ἐπαρχία Πάλλης ἀντεπροσωπεύετο ἀπὸ τὸν Ἰακωβᾶτον, ἀπὸ τὸν Σκαλτσούνην καὶ ἀπὸ τόσους ἄλλους μεγάλους ἄνδρας, καὶ δὲν ἔχει ἀνάγκην ἑπομένως ἀπὸ ὑμᾶς. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ γίνονται δεκτά, κατ’ ἀρχὴν ἄρθρον καὶ σύνολον, εἰς βʹ συζήτησιν, τὰ ἑξῆς νομοσχέδια: 1) Περὶ παροχῆς ἀδείας εἰς τὴν Ἑταιρείαν τῶν Σιδηροδρόμων Ἀττικῆς νὰ συνομολογήσῃ δάνειον ἐπὶ ὑποθήκῃ τοῦ σιδηροδρόμου. 2) Περὶ ἰσχύος τοῦ ἐν ἔτει 1903 ὑπὸ τοῦ Δικαστηρίου τῶν ἐν Γυθείῳ Πρωτοδικῶν κηρυχθέντος ὁριστικοῦ καταλόγου τῶν ἐνόρκων καὶ διὰ τὸ 1905. 3) Περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ͵ΒΩΚΑʹ τῆς 1 Φεβρουαρίου 1901 περὶ κυρώσεως συμβάσεως, ἀφορώσης εἰς τὴν ἀνέγερσιν τελωνειακοῦ καταστήματος ἐν τῇ παραλίᾳ Καλαμῶν, καὶ περὶ παροχῆς ἀδείας πρὸς ἀνέγερσιν τοῦ καταστήματος τούτου).

§328ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ φορολογίας τῆς Θηραϊκῆς γῆς.

§329Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἔλθῃ ἐποχὴ, κατὰ τὴν ὁποίαν οὐδεὶς Βουλευτὴς τῆς νήσου Θήρας θὰ παραμένῃ πολὺ ὡς συμπολιτευόμενος, διότι τοῦ ὀρυκτοῦ αὐτῆς τὰ κέρδη πρέπει νὰ μένωσιν εἰς αὐτὸν τὸν τόπον, ἀφοῦ δὲν ἔχει τὰ ἀπολύτως ἀναγκαῖα. Ἐγένετο δαπάνη 500,000 δραχμῶν πρὸς κατασκευὴν λιμενοβραχίονος, καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀποπερατωθῇ. Αἱ ζητούμεναι διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου 500,000 δραχμαὶ θὰ χαθῶσι.

§330Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Τί ἀναμιγνύεσθε σεῖς;

§331Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Πολὺ ἐνδιαφερόμεθα, ἀπορῶ δὲ, πῶς ἡ Κόρινθος, ἡ ὁποία μᾶς ἀπασχολεῖ καθ’ ἡμέραν μὲ τὴν σταφίδα, ἐπεμβαίνει εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο.

§332Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν ἐνίσταμαι κατὰ τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλὰ παρακαλῶ τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν ν’ ἀνακοινώσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὰς ἑξῆς πληροφορίας (ἀναγινώσκει): «πρῶτον, πόσον εἶναι τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον προϋπελογίσθη διὰ τὴν κατασκευὴν τοῦ λιμένος· δεύτερον, πόσον εἶναι τὸ ποσὸν τὸ μέχρι τοῦδε δαπανηθέν· τρίτον, πόσον εἶναι τὸ ὑπόλοιπον τοῦ ὑπάρχοντος κεφαλαίου· τέταρτον, ποῖα τὰ ἐκτελεσθέντα ἔργα· πέμπτον, ποῖα ἔργα ὑπολείπονται, καὶ ἕκτον, πόσον ποσὸν ὑπολογίζεται ὡς ἀναγκαῖον διὰ τὴν ἐκτέλεσιν αὐτῶν.»

§333Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Παρακαλῶ νὰ μοὶ παραδώσητε τὸ σημείωμα αὐτὸ, καὶ σᾶς τὸ ἐπιστρέφω.

§334Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Μάλιστα. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, εἰς βʹ συζήτησιν).

§335ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ χορηγίας εἰς τὸ λιμενικὸν ταμεῖον Νάξου πρὸς ἀποπεράτωσιν τῆς προκυμαίας τοῦ λιμένος Νάξου κλπ.

§336Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις τοῦ νομοσχεδίου δίδει πληροφορίας τινὰς περὶ τῶν δαπανῶν τοῦ λιμενικοῦ ταμείου, τῶν νῦν ἐγγεγραμμένων. Ἐξ αὐτῆς τῆς ἐκθέσεως πληροφοροῦμαι, ὅτι διατίθενται 2,880 δραχμαὶ κατ’ ἔτος δι’ ἔξοδα διοικήσεως τοῦ λιμενικοῦ ταμείου. Τὸ λιμενικὸν ταμεῖον ἔχει περιουσίαν 20,000 δραχμῶν, ἔχει ὅμως γραφικὰ ἔξοδα 40 δραχμὰς τὸν μῆνα, ἔχει μισθὸν γραμματέως 50 δραχμὰς τὸν μῆνα, ἔχει δι’ ἀγορὰν βιβλίων 200 δραχμὰς κατ’ ἔτος, ἔχει διὰ συντήρησιν, φωτισμὸν κλπ. τοῦ λιμένος 1600 δραχ. τὸ ἔτος. Πλὴν τῆς δαπάνης τοῦ φωτισμοῦ τοῦ λιμένος, αἱ ἄλλαι μοὶ φαίνεται ὅτι δὲν εἶναι ἀναγκαῖαι, προκειμένου περὶ ἱδρύματος, τὸ ὁποῖον εἰσπράττει κατ’ ἔτος 20 χιλιάδας δραχμάς.

§337Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Εἴθισται εἰς ὅλα τὰ λιμενικὰ ταμεῖα νὰ ὑπάρχῃ ἓν τοιοῦτον κονδύλιον. Ἂν αἱ ἀποζημιώσεις ἦναι μεγάλαι, θὰ φροντίσῃ βεβαίως ὁ συνάδελφός μου κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ περισταλῶσι. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, κατ’ ἀρχὴν καὶ ἄρθρον μόνον, εἰς βʹ συζήτησιν).

§338ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐπιβολῆς προσθέτων εἰδικῶν δασμῶν καὶ φόρων ἐν τῷ δήμῳ Κορίνθου διὰ τὴν διοχέτευσιν ποσίμου ὕδατος». (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο κατ’ ἀρχὴν καὶ ἄρθρον).

§339Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Εἶπον καὶ χθὲς, ἐπαναλαμβάνω καὶ σήμερον, ὅτι νομίζω ὅτι πρέπει νὰ προστεθῇ καὶ ὄγδοον ἄρθρον, διότι εἶναι ἐνδεχόμενον ὁ προορισμὸς τῶν χρημάτων, τὰ ὁποῖα δυνάμει τοῦ νομοσχεδίου τούτου, γινομένου νόμου, θὰ συλλεχθῶσι, νὰ μὴ ἐκτελεσθῇ, νὰ μὴ ἐπαρκέσωσι τὰ χρήματα εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων, τὰ ὁποῖα ὁρίζονται διὰ τοῦ νομοσχεδίου. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ τεθῇ διάταξις, διὰ τῆς ὁποίας νὰ δύναται νὰ παρατείνηται διὰ Β. Διατάγματος ἡ εἴσπραξις τοῦ φόρου τούτου.

§340Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὑποβάλετε τροπολογίαν.

§341Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Τὴν ὑπέβαλον χθές.

§342ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν κατὰ τὴν τρίτην συζήτησιν.

§343Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Πολὺ καλά.

§344ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς δευτέραν συζήτησιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ παρατάσεως τῆς προθεσμίας πρὸς πληρωμὴν τῶν ὀφειλομένων ἐσόδων τῆς χρήσεως τοῦ 1903 μέχρι τέλους Ἀπριλίου 1904».

§345Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὁ τίτλος τοῦ νομοσχεδίου, ὡς καὶ τὸ μόνον ἄρθρον αὐτοῦ, νὰ διορθωθῇ, ὡς ἐτροποποιήθη χθές. Ἤτοι ἀντὶ «μέχρι τέλους Ἀπριλίου 1904» νὰ τεθῇ «μέχρι τέλους Αὐγούστου 1904».

§346ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά· Θὰ διορθωθῇ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον μόνον. (Ἀναγινώσκεται, ὡς ἐτροποποιήθη).

§347Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Τί ἐννοεῖτε διὰ τῆς φράσεως «οἱ μὴ πληρώσαντες τὰ ἔσοδα»;

§348Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐννοεῖ ἡ διάταξις τὰ πρὸς τὸ Δημόσιον ὀφειλόμενα, τὰ ὁποῖα ἦσαν πληρωτέα μέχρι τῆς 31 Ἰανουαρίου, ἀλλ’ ἕνεκα ἐλλείψεως εἰσπρακτόρων καὶ ἕνεκα ἄλλων λόγων δὲν κατωρθώθη νὰ πληρωθῶσι.

§349Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω τὴν φράσιν «πληρωμὴ ἐσόδων».

§350Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἴσως ἡ φράσις δὲν εἶναι ἡ κατάλληλος· εἰς τὴν τρίτην συζήτησιν θὰ διορθωθῇ.

§351Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Νὰ προστεθῇ ὅμως, ὅτι ἡ πληρωμὴ θὰ γείνῃ ἄνευ προστίμου διὰ τὴν καθυστέρησιν.

§352Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸς εἶναι ὁ σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου. (Γίνεται δεκτὸν τὸ μόνον ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου εἰς δευτέραν συζήτησιν).

§353ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τοῦ κατὰ στρέμμα πληρωτέου δικαιώματος ἐπικαρπίας τῶν γαιῶν τῆς λίμνης Φενεοῦ». (Γίνεται δεκτὴ ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου). Ἄρθρον μόνον (ἀναγινώσκεται).

§354Α. ΓΚΡΑΒΑΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τὴν Βουλὴν νὰ παραδεχθῶσιν, ὅπως ὁ φόρος, ὁ πληρωνόμενος διὰ τὴν ἐπικαρπίαν τῶν γαιῶν τῆς λίμνης Φενεοῦ, ἐλαττωθῇ κατὰ 1½ δραχμήν, διότι ἐκτὸς τοῦ ὅτι κατ’ ἀρχὴν ὁ φόρος οὗτος εἶναι βαρὺς, ἀλλὰ συμβάλλουσι πρὸς τοῦτο καὶ ἄλλοι λόγοι. Ἡ λίμνη Φενεὸς εἶναι εἰς τὰ μεσόγεια τῆς Πελοποννήσου, περιβάλλεται ἀπὸ ὄρη ὑψηλὰ, τὴν Κυλλήνην καὶ τὰ Ἀροάνεια, μεγάλαι δὲ βροχαὶ ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον συμβαίνουσι, καὶ κατακλύζονται αἱ γαῖαι ὑπὸ τῶν ὑδάτων. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτων ἡ σύστασις τοῦ ἐδάφους εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα εἶναι τοιαύτη, ὥστε πολλαχοῦ ἀναβρύουσιν ὕδατα, πολλὰ ἐκ τῶν ὁποίων ἐπίσης κατακλύζουσι πολλάκις τὰς γαίας. Ἐπὶ 3 καὶ 4 ἔτη οἱ ἐπικαρπωταὶ τῶν γαιῶν τούτων, καλλιεργοῦντες αὐτὰς, οὐδὲν ἀπολαμβάνουσιν.

§355Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Προκαλεῖ ἀντιρρήσεις τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, κύριε Πρόεδρε, καὶ ἑπομένως πρέπει ν’ ἀναβληθῇ.

§356ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§357Α. ΓΚΡΑΒΑΣ. Πρὸ εἴκοσιν ἡμερῶν ἔβρεξε· μετέβη εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα ὁ οἰκονομικὸς ἔφορος Κορίνθου, καὶ εὗρε κατακεκλυσμένας ὑπὸ τῶν ὑδάτων τὰς ἡμισείας καὶ πλέον γαίας, πρὸ δύο δὲ ἡμερῶν, κατόπιν νέας πλημμύρας, μεταβὰς ἐκεῖ, εὗρεν ὅτι ὅλα τὰ σπαρτὰ τῶν γαιῶν ἐκείνων εἶχον καταπέσει ἕνεκα τῆς βροχῆς. Ὥστε παρακαλῶ νὰ ἐλαττωθῇ τὸ κατὰ στρέμμα πληρωτέον δικαίωμα ἐπικαρπίας τῶν γαιῶν ἐκείνων κατὰ 1½ δραχμήν.

§358ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§359ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ μόνον ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου, ὡς ἔχει, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τῶν πρὸς τὸ Δημόσιον ὀφειλομένων ἐκ τοῦ τιμήματος τοῦ χωρίου Σοφάδων». (Γίνεται δεκτὴ ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου). Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§360Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Εἶχον ζητήσει πληροφορίας τινὰς παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, τὰς ὁποίας ὑπεσχέθη ὅτι θὰ δώσῃ πρὸ τῆς δευτέρας ἀναγνώσεως.

§361Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Θὰ δώσω ἐξηγήσεις ἀμέσως πρὸς λύσιν τῆς ἀπορίας τοῦ κ. Βουλευτοῦ. Ἀλλὰ πρὸ τούτου ποιοῦμαι γνωστὸν, ὅτι κατὰ λάθος ἐγράφη ἐν τῷ πρώτῳ ἄρθρῳ ἡ λέξις «ἀτόκως», ἐνῷ ἔδει νὰ γραφῇ «ἐντόκως πρὸς 5%». Περὶ τούτου ἔχω τροπολογίαν. Ἰδοὺ πῶς ἔχει τὸ πρᾶγμα. Τὸ χωρίον Σοφάδες ἀνῆκεν, ὡς γνωστὸν, εἰς τὴν κ. Ἑλένην Γ. Ζαρίφη, ἡ ὁποία ἐπώλησε τὸ χωρίον τοῦτο πρὸς τοὺς κατοίκους αὐτοῦ ἀντὶ ὀθωμανικῶν λιρῶν 20,400. Τὰ κατὰ τῶν ὀφειλετῶν της τούτων δικαιώματα αὐτῆς μετεβίβασεν ἡ κυρία Ζαρίφη πρὸς τὸ Δημόσιον ἀντὶ τῆς ὑποχρεώσεως τοῦ Δημοσίου νὰ καταβάλλῃ τοῦτο τὰ ἔξοδα πρὸς συντήρησιν τῆς ἐν Φιλιππουπόλει Ζαριφείου Σχολῆς. Ἐν τῷ μεταξὺ, μέχρις οὗ τὰ τῆς ὑποθέσεως ταύτης τακτοποιηθῶσι, τὸ Δημόσιον εἶχε καταβάλει 4,000 λίρας διὰ τὴν συντήρησιν τῆς ἐν Φιλιππουπόλει Σχολῆς, καθ’ ἣν ὑποχρέωσιν ἀνέλαβεν· ἦλθεν ὅμως ὁ νόμος ͵ΒΨΑʹ τῆς 27 Μαρτίου 1900, ὁ ὁποῖος, κεφαλαιώσας τὸ ποσὸν τὸ ὀφειλόμενον ἐκ τοῦ τιμήματος τοῦ χωρίου Σοφάδων εἰς τὸ ποσὸν τῶν 24,400 λιρῶν ὀθωμανικῶν, ἤτοι 20,400 διὰ τὸ ἀντίτιμον τοῦ κτήματος, καὶ 4,000 διὰ τὴν ἕως τότε συντήρησιν παρὰ τοῦ Δημοσίου τῆς ἐν Φιλιππουπόλει Σχολῆς, εἶπεν ὅτι τὸ χρέος τῶν χωρικῶν τοῦ χωρίου Σοφάδων θὰ πληρωθῇ εἰς 10 ἴσας ἐτησίας δόσεις, ἀνὰ πᾶσαν πρώτην Ὀκτωβρίου ἑκάστου ἔτους, μὲ τόκον 5%, ἐπὶ τῷ ὑπολογισμῷ, ὅτι 1000 λίρας θὰ διαθέτῃ κατ’ ἔτος πρὸς συντήρησιν τῆς ἐν Φιλιππουπόλει Σχολῆς, θ’ ἀπομένῃ δὲ καὶ ποσὸν 1440 λιρῶν, τὸ ὁποῖον θὰ ἠδύνατο τὸ Δημόσιον νὰ ἐσοδεύῃ κατ’ ἔτος ἐκ τῶν δόσεων. Ἀλλ’ ἐπῆλθον ἀτυχήματα πολλὰ εἰς τὸ χωρίον, καὶ κατέστη ἀδύνατος εἰς τοὺς κατοίκους αὐτοῦ ἡ ἀνελλιπὴς ἐκπλήρωσις τῶν ὑποχρεώσεών των, κατὰ τὸ διάστημα δὲ τῆς τελευταίας τετραετίας—1900 ἕως 1903—ἀντὶ νὰ πληρώσωσι 10,474 λίρας ὀθωμανικὰς, ὅσαι ἐβεβαιώθησαν ἐκ τῶν ἐτησίων τούτων δόσεων, ἐπλήρωσαν μόνον 2497. Τώρα ἐγένετο ἐξέτασις, κατὰ τίνα τρόπον εἶναι δυνατὸν νὰ τακτοποιηθῶσι τὰ τῆς πληρωμῆς, καὶ πάντες εὑρέθησαν σύμφωνοι, ὅτι, μόνον ἐὰν αἱ δόσεις ἦσαν μικρότεραι, θὰ ἦτο δυνατὸν ἀνετώτερον νὰ καταβάλλωσιν οἱ χωρικοὶ τὰ ὀφειλόμενα. Ἕνεκα τούτου ὑπέβαλον τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον. Ἑπομένως πρέπει νὰ πληρώνηται τόκος, ἀφοῦ ἡ πληρωμὴ τοῦ ὅλου κεφαλαίου παρατείνεται μέχρις εἰκοσαετίας, ἀντὶ δεκαετίας, ὡς ἦτο πρότερον.

§362Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὥστε τὰ καθυστερούμενα χαρίζονται;

§363Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι δὲν χαρίζονται.

§364Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ὡς ἔχει τὸ νομοσχέδιον, ἐννοεῖ ὅτι τὰ καθυστερούμενα κεφάλαια χαρίζονται.

§365Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι· δὲν χαρίζονται τὰ κεφάλαια.

§366Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἐγὼ δὲν εἶμαι ἐναντίος τοῦ νὰ χαρισθῶσιν· ἐπεθύμουν ὅμως νὰ διασαφηνισθῇ τὸ πρᾶγμα.

§367Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Εὑρίσκω μίαν ἀντίφασιν. Ἡ λέξις «ἀτόκως» διορθοῦται εἰς «ἐντόκως»· ὥστε δὲν εἶναι ἀκριβὲς τὸ ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν λεχθὲν εἰς προηγουμένην συνεδρίασιν, ὅτι συνετάχθη πίναξ χρεωλυτικός, περιλαμβάνων τὸ κατ’ ἔτος πληρωθησόμενον ποσὸν διὰ τόκον καὶ χρεωλύσιον. Ἀλλὰ κατὰ τὴν ἔκφρασιν τοῦ ἄρθρου 1 (ἀναγινώσκει) «τὰ κατὰ τὸν ͵ΒΨΑʹ νόμον τῆς 27 Μαρτίου 1900 ὀφειλόμενα ὑπὸ τῶν παρὰ τῆς Ἑλένης Γ. Ζαρίφη ἐκχωρηθέντων τῷ Ἑλληνικῷ Κράτει ὀφειλετῶν αὐτῆς ἐκ τιμήματος τοῦ χωρίου Σοφάδων πληρωθήσονται κλπ.» Δὲν εἶναι μόνον τὸ ἀρχικὸν κεφάλαιον, ἀλλὰ καὶ τὰ καθυστερούμενα· δὲν καθυστεροῦνται δὲ μόνον τόκοι, ἀλλὰ καὶ κεφάλαιον· ἑπομένως τὸ ὑπόλοιπον, ἐὰν χαρισθῶσι τὰ καθυστερούμενα, δὲν θ’ ἀποτελῇ πλέον τὸ ποσὸν 20,000 λιρῶν, αἵτινες δύνανται ν’ ἀποφέρωσι τὸ ποσὸν, τοῦ ὁποίου ἔχει ἀνάγκην τὸ Δημόσιον πρὸς συντήρησιν τῆς ἐν Φιλιππουπόλει Σχολῆς· ἀφοῦ χαρισθῶσι τὰ καθυστερούμενα, μεταξὺ τῶν ὁποίων ὑπάρχουσι καὶ κεφάλαια, καὶ δὴ κεφάλαια ἄξια λόγου, ἀφοῦ ἐντὸς τετραετίας, ἀντὶ 10,000 λιρῶν, κατέβαλον μόνον 2,000, αἱ 20,000 μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν τῶν καθυστερουμένων θὰ καταλήξωσιν εἰς 18,000, ἐὰν χαρισθῶσιν ὅλα τὰ καθυστερούμενα.

§368Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Τὸ ἀντίτιμον τὸ κεφαλαιωθὲν διὰ τοῦ νόμου ͵ΒΨΑʹ τῆς 27 Μαρτίου 1900 συνίστατο εἰς 24,400 λίρας ὀθωμανικὰς κεφαλαίου. Ἐγὼ, ὁ ὁποῖος εἰσήγαγον τὸν νόμον ἐκεῖνον, ὁμολογῶ ὅτι μεταμέλομαι, διότι ἔπραξα τοῦτο, ἀφοῦ οἱ κάτοικοι τῶν Σοφάδων δὲν ἐξεπλήρωσαν τὰς ὑποχρεώσεις, τὰς ὁποίας ἀνέλαβον, διότι καὶ οὗτοι ἐζήτουν τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νόμου. Ἐγὼ προέτεινα τοῦτο ἐξ εὐλαβείας πρὸς τὴν μνήμην τοῦ ἀοιδίμου Γεωργίου Ζαρίφη, ὁ ὁποῖος ἦτο ἀνὴρ φιλόπολις καὶ φιλογενής, ἀφειδῶς δαπανήσας ὑπὲρ ἐθνικῶν ἀναγκῶν. Κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν τριῶν ἐτῶν 1900–1903 ἐβεβαιώθη ὡς πληρωτέον ἐπὶ τῇ βάσει τῆς συμφωνίας ποσὸν ἐκ 10,400 λιρῶν· ἐξ αὐτῶν ὡς κεφάλαιον ἐπληρώθησαν μόνον λίραι ὀθωμανικαὶ 2,497.85. Ἑπομένως ἐκ τοῦ ὀφειλομένου ποσοῦ τῶν 24,400 λιρῶν δὲν πρέπει ν’ ἀφαιρέσωμεν ἢ μόνον 2,497.85, καὶ οὕτως ὑπολείπεται κεφάλαιον ὀφειλόμενον λιρῶν 21,902.15. Τὸ κεφάλαιον τοῦτο τῶν λιρῶν 21,902. 15 θέλει πληρωθῇ εἰς 20 ἐτησίας δόσεις, ἡ δ’ ἐτησία δόσις θὰ ἦναι 1095 λίραι. Ἀλλ’ οὕτω κατὰ τὴν εἰκοσαετίαν ταύτην τὸ ὀφειλόμενον κεφάλαιον θέλει εἶσθαι ἄτοκον; Ἡμεῖς εἴχομεν συμφωνήσει νὰ ἦναι ἔντοκον.

§369Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἔντοκον εἶναι. Εἶναι τυπογραφικὸν λάθος· κατὰ τὴν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν θὰ ὑποβάλω, ὁ τόκος θὰ ἦναι πρὸς 5%.

§370Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Λοιπὸν τότε εἶναι κεφάλαιον ὀφειλόμενον λιρῶν 21,902.15, τὸ ὁποῖον θέλει πληρωθῆ ἐντὸς εἰκοσαετίας ἐπὶ τόκῳ 5%.

§371Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα.

§372Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἐγὼ θεωρῶ βαρὺ νὰ καταδικασθῶσιν οἱ ὀφειλέται κάτοικοι Σοφάδων, ἐπειδὴ παρατείνεται εἰς 20 ἔτη ἡ πληρωμὴ τῶν ὀφειλομένων, ἐπειδὴ χορηγεῖται εἰς αὐτοὺς ἡ εὐκολία νὰ πληρώνωσιν ἐπὶ 20 ἔτη, νὰ καταδικασθῶσι νὰ πληρώνωσι τόκον 5%. Νομίζω ὅτι τόκος 5% ἐπὶ ποσοῦ 21,000 λιρῶν εἶναι ἀπόδοσις, τὴν ὁποίαν δὲν θὰ δυνηθῶσιν οἱ χωρικοὶ νὰ ἐκτελέσωσι· δὲν εἶναι δυνατόν, ἐν ᾗ καταστάσει εὑρίσκονται οἱ γεωργοὶ τῆς Θεσσαλίας καὶ ἡ γεωργία ἐν γένει, νὰ δώσωσι ποσὸν 1050 καὶ πλέον λιρῶν, ὅσον εἶναι τὸ ποσὸν τοῦ τόκου πρὸς 5% ἐπὶ 21,000 λιρῶν.

§373Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ...

§374Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Οὐδὲν κτῆμα ὑπάρχει, κύριε Δηλιγιάννη, σήμερον, τὸ ὁποῖον δύναται ἀσφαλῶς νὰ δώσῃ 5% ἐπὶ τῶν χρημάτων, τὰ ὁποῖα διετέθησαν πρὸς ἀγορὰν αὐτοῦ, καὶ νὰ ὑπολείπηται, μετὰ τὰς δαπάνας διὰ τὴν συντήρησιν καὶ καλλιέργειαν τοῦ κτήματος, ποσὸν διὰ τὴν μέλλουσαν καλλιέργειαν. Δὲν θὰ δύνανται λοιπὸν νὰ πληρώνωσι τακτικῶς τὰς δόσεις, καὶ θ’ ἀναγκασθῆτε νὰ ὑποβάλητε νέους νόμους, ὅπως ἐλαττώσητε καὶ πάλιν τὰς δόσεις.

§375Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι τὸ τίμημα τῶν Σοφάδων ὡρίσθη ἐπὶ βάσεως λογικῆς, καὶ ὅτι τὸ χωρίον Σοφάδες δύναται νὰ πληρώσῃ τόκον 5%.

§376Κ. ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Πόσα σᾶς δίδει τὸ Γριζᾶνον;

§377Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐξαρτᾶται ἐκ τῆς ἐκτιμήσεως αὐτοῦ.

§378Κ. ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Εἰς τὸν κ. Δεληγεώργην πόσα δίδουσι τὰ ἐν Θεσσαλίᾳ κτήματά του;

§379Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐξαρτᾶται ἐκ τῆς ἐκτιμήσεως. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον γνωρίζω ἀκριβῶς, εἶναι, ὅτι ὁ μακαρίτης Ζαρίφης εἶχεν ἐτήσιον εἰσόδημα ἐκ τῶν Σοφάδων ἄνω τῶν 1200 λιρῶν.

§380Δ. ΤΕΡΤΙΠΗΣ. Δὲν ἐμάθετε, κατὰ τίνα τρόπον τὰς εἰσέπραττεν; Οἱ χωρικοί, γνωρίζει ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, τί ὑπέστησαν, καὶ πόσον ἐβασανίζετο ὁ κόσμος, διὰ νὰ πληρώνῃ αὐτὰς τὰς 1200 λίρας. Τὸ γνωρίζει ἐπαναλαμβάνω, ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὁ ὁποῖος ἠναγκάσθη νὰ ὑποβάλῃ τὸν νόμον τοῦ 1900.

§381Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Αἱ 1200 λίραι ἦσαν ἀκαθάριστοι.

§382Δ. ΤΕΡΤΙΠΗΣ. Ἐκτὸς τούτου ὁ Ζαρίφης ἔλαβεν ἀπὸ τοὺς χωρικοὺς 5000 λίρας ὡς ἀρραβῶνα διὰ τὴν πρὸς αὐτοὺς πώλησιν τοῦ χωρίου, καὶ διότι δὲν ἠδυνήθησαν νὰ πληρώσωσι τὸ ἀντίτιμον, ἔχασαν καὶ αὐτάς. Ὥστε τὸ χωρίον Σοφάδες στοιχίζει εἰς τοὺς χωρικοὺς 25,000 λίρας.

§383Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐὰν ὁ μακαρίτης Ζαρίφης ἠθέλησε νὰ ὠφεληθῇ 5000 λίρας ἀπὸ τοὺς χωρικοὺς, εἰς αὐτὸ δὲν θέλω νὰ εἰσέλθω. Ἐκεῖνο ὅμως, τὸ ὁποῖον γνωρίζω, εἶναι, ὅτι ὁ τόκος τῶν 5% δὲν εἶναι βαρύς, ἔχω δὲ τὴν πεποίθησιν, καὶ τὸ λέγω ἐν ἐπιγνώσει, ὅτι, ἐὰν ὑπῆρχε τάξις τις εἰς τὴν συλλογὴν τοῦ ὀφειλομένου χρεωλυσίου, τὸ χωρίον Σοφάδες θὰ ἦτο ἐξηγορασμένον ἤδη. Ὑμεῖς (ἀποτείνεται πρὸς τὸν κ. Δ. Τερτίπην), ὡς ἀντιπρόσωπος τῆς ἐπαρχίας Καρδίτσης, γνωρίζετε ἴσως κάλλιον ἐμοῦ ὁποῖαι ἐπῆλθον ἀταξίαι...

§384Δ. ΤΕΡΤΙΠΗΣ. Ἀλλὰ καὶ δυστυχήματα.

§385Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν πρέπει νὰ συγχέωμεν τὰ δύο ζητήματα, ἀταξίας καὶ δυστυχήματα... Ὑπῆρξε λοιπὸν ἀταξία, ἡ ἀταξία δὲ οὐ μόνον τὴν καθυστέρησιν εἰς τὴν πληρωμὴν ἐπήνεγκεν, ἀλλὰ καὶ ὑπεχρέωσε πολλοὺς τῶν κατοίκων νὰ πωλήσωσι τὰ κτήματά των εἰς ἄλλους, σήμερον δὲ τὸ χωρίον Σοφάδες, δὲν γνωρίζω κατὰ ποίαν ἀναλογίαν, ἀλλὰ βεβαίως κατὰ μεγάλην ἀναλογίαν, δὲν ἀνήκει εἰς τοὺς χωρικούς, ἀλλ’ ἀνήκει εἰς διάφορα πρόσωπα ἐκ Καρδίτσης, Βόλου κλπ.

§386Δ. ΤΕΡΤΙΠΗΣ. Τὰ ἐπώλησαν, διότι δὲν ἠδύναντο νὰ πληρώσωσι.

§387Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Διότι δὲν εἶχον τάξιν εἰς τὴν συλλογὴν τῶν εἰσοδημάτων. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ τούτου· τοῦτο εἶναι ζήτημα γενναιοδωρίας, τὴν ὁποίαν δύναται ἢ δὲν δύναται τὸ Κράτος νὰ κάμῃ. Ἐδῶ πρόκειται περὶ τοῦ ζητήματος τῆς ἀκριβείας. Τὸ ζήτημα τῆς ἀκριβείας εἶναι τὸ ἑξῆς. Ὅτι οἱ κάτοικοι τῶν Σοφάδων κατὰ τὴν τελευταίαν τετραετίαν, ἀντὶ νὰ πληρώσωσι τὰς ὀφειλομένας 10,000 λίρας, ἐπλήρωσαν μόνον 2497, δηλ. ἔμειναν καθυστερούμεναι 8,000 λίραι περίπου.

§388Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν ἠδύναντο νὰ πληρώσωσι κατ’ ἔτος 2,000 λίρας.

§389Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐὰν τὰς 8,000 ταύτας λίρας, κατὰ τὸ ἄρθρον 2 τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, χαρίσῃ τὸ Δημόσιον, δὲν θὰ ἔχῃ πλέον νὰ λαμβάνῃ 24,400 λίρας, δηλαδὴ τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον ἀνεδέχθη εἰς βάρος του τὸ Δημόσιον, ὅπως διὰ τῶν τόκων αὐτοῦ συντηρῇ τὰ ἐν Φιλιππουπόλει καταστήματα, δὲν θὰ ἔχῃ λοιπὸν νὰ λάβῃ λίρας 24,400, ἀλλὰ 24,400 μεῖον 8,000, ἤτοι 16,400. Διὰ τοῦ ποσοῦ τούτου...

§390Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν ζητεῖται νὰ δωρηθῇ τὸ ποσὸν τοῦτο τῶν 8,000 λιρῶν.

§391Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ζητεῖται· διότι τὸ ἄρθρον 2 λέγει (ἀναγινώσκει): «Τὰ κατὰ τὸν εἰρημένον νόμον ΒΨΑʹ βεβαιωθέντα καὶ μήπω εἰσπραχθέντα ποσὰ ἐκ χρεωλυτικῶν δόσεων, ὡς καὶ τὰ εἰσπρακτέα ἐκ τόκων ὑπερημερίας καὶ προσθέτων τελῶν, διαγράφονται.» Λοιπὸν διὰ τοῦ ὑπολοίπου ποσοῦ τῶν 16,400 λιρῶν δὲν δύναται τὸ Δημόσιον νὰ ἐπαρκέσῃ εἰς τὰς ὑποχρεώσεις, ἃς ἀνέλαβεν.

§392Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Θὰ σᾶς ἐξηγήσω τί συμβαίνει. Ἐὰν ἀναγνώσητε μετὰ προσοχῆς τὸ ἄρθρον 1, θὰ κατανοήσητε, ὅτι ὅσα ὀφείλονται θὰ πληρωθῶσιν ἐντόκως πρὸς 5%. Τὰ βεβαιωθέντα καὶ μήπω εἰσπραχθέντα βεβαίως θὰ διαγραφῶσι, καὶ πρέπει νὰ διαγραφῶσι, διότι ἀφορῶσι τὸ παρελθόν, καὶ ἔχουσιν ἤδη βεβαιωθῆ καὶ ἀναγραφῆ εἰς τὰ βιβλία τῶν ταμιῶν ὡς ὀφειλόμενα καὶ καθυστερούμενα. Ἐξ ἀνάγκης λοιπὸν πρέπει νὰ διαγραφῶσι, διότι οἱ ὀφειλέται ἄλλως θὰ καταδιωχθῶσι πρὸς πληρωμὴν αὐτῶν.

§393Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀνεγνώρισεν, ὅτι ὁ λογαριασμὸς εἶναι ὀρθός.

§394Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως. Λοιπὸν δὲν δύνανται ἢ νὰ διαγραφῶσι, διότι, ἐφ’ ὅσον φέρονται χρεωμένοι οἱ ὀφειλέται ἐν τοῖς βιβλίοις, εἶμαι ὑποχρεωμένος ἐγὼ ἢ οἱοσδήποτε Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ οἱ ταμίαι, εἰς τὰ βιβλία τῶν ὁποίων εἶναι χρεωμένοι, νὰ τοὺς καταδιώξωμεν, ὅπως πληρώσωσι.

§395Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἡ ἀτυχὴς σύνταξις τοῦ ἄρθρου 2 βλέπω ὅτι ἐγένετο παραίτιος νὰ μεταβληθῇ τὸ «ἀτόκως» εἰς «ἐντόκως». Καλλίτερον θὰ ἦτο, ἂν ἀπ’ ἀρχῆς ἐγίνετο γνωστόν, ὅτι δὲν δωρεῖται τὸ ποσὸν αὐτό, ἀλλὰ διαγράφεται, διότι ἐν τῷ πρώτῳ ἄρθρῳ διανέμεται εἰς 20 ἔτη. Τώρα, ἐνῷ δὲν δίδεται αὐτὸ τὸ ποσὸν, τοὺς ἐπιβαρύνομεν καὶ μὲ 5% τόκον.

§396Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸν ἐπλήρωνον.

§397Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Τὸ πρῶτον ἄρθρον λέγει «ἀτόκως».

§398Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπαναλαμβάνω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ὅσα ὀφείλονται θὰ πληρωθῶσιν ἐντόκως πρὸς 5% εἰς εἴκοσιν ἐτησίας δόσεις. Ὁ τόκος 5% εἶναι ἀναγεγραμμένος καὶ ἐν τῷ πρώτῳ νόμῳ. Τὰ βεβαιωθέντα καὶ μήπω εἰσπραχθέντα θὰ διαγραφῶσι, διότι ἀπὸ τοῦδε, ἀπὸ τοῦ 1904, ἀρχίζει νέος λογαριασμός.

§399Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ δοθῇ σαφεστέρα τις ἐξήγησις, διότι ἡ λέξις «διαγράφονται» ἐμπεριέχει τὴν ἐξάλειψιν, δὲν ἐμπεριέχει μόνον τὴν λογιστικὴν ἐξάλειψιν.

§400Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀφοῦ οὐδὲ μέρος τοῦ χρέους ἀφίεται, ὅπως ὑπετέθη ἐν ἀρχῇ, οὐδ’ ἄλλη τις εὐκολία γίνεται ἢ μόνον ἡ παράτασις, νὰ ἐλαττωθῇ ὁ τόκος τουλάχιστον εἰς 3%.

§401ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§402Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν μὲ τὰ βάρη καὶ τὸν ἐξευτελισμὸν σήμερον τῶν προϊόντων νὰ πληρώσωσι 5%.

§403Δ. ΤΕΡΤΙΠΗΣ. Νὰ γείνῃ ἀναλογία μέχρι τοῦ ποσοῦ ἐκείνου, τὸ ὁποῖον τὸ Δημόσιον θὰ παράσχῃ.

§404Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τὸ Δημόσιον βεβαίως νὰ μὴ εἰσπράττῃ οὐδὲ ἓν λεπτὸν πλειότερον ἐκείνου, τὸ ὁποῖον θὰ παράσχῃ. Μία ἄλλη διάταξις νὰ γείνῃ. Ἀλλὰ νὰ λέγωμεν, ὅτι τὸ Δημόσιον εἰσπράττει ἀπὸ τοὺς κατοίκους τῶν Σοφάδων 500 λίρας, πληρώνει δὲ 1000 λίρας, τοῦτο, νομίζω, δὲν εἶναι δίκαιον.

§405Κ. ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀντελήφθη ὅλας τὰς παρατηρήσεις, καὶ εἰς τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν θὰ κάμῃ τὰς δεούσας τροποποιήσεις.

§406ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1 τοῦ νομοσχεδίου, μετὰ τῆς τροποποιήσεως «ἐντόκως πρὸς 5%», ἀντὶ «ἀτόκως», παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 2 καὶ 3, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου, εἰς δευτέραν συζήτησιν). Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τοῦ πρὸς ἐκτέλεσιν τῶν νόμων περὶ διανομῆς τῶν ἐθνικῶν γαιῶν κλπ. προσθέτου προσωπικοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τοῦ τῶν συνεργείων». (Ἀναγινώσκεται τὸ νομοσχέδιον τοῦτο καὶ γίνεται δεκτὸν, κατ’ ἀρχὴν καὶ ἄρθρον μόνον, εἰς βʹ συζήτησιν). Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐλέγχου τοῦ ἐμπορίου τῶν ἐλαιῶν». (Γίνεται δεκτὸν καὶ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιρρήσεως).

§407Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Νὰ σταματήσωμεν, κύριε Πρόεδρε. Ἡμεῖς συντρέχομεν νὰ ψηφίζωνται νομοσχέδια, ἀλλὰ παρακαλῶ νὰ μὴ μᾶς καταπονῆτε.

§408Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 116, κύριε Πρόεδρε,

§409Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Τὸ περὶ Μετοχικοῦ Ταμείου, κύριε Πρόεδρε. Ὑποθέτω ὅτι ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ εἶναι σύμφωνος.

§410ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§411Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἴπομεν νὰ σταματήσωμεν.

§412Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, βεβαίως πρέπει νὰ σταματήσωμεν.

§413Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Τὸ περὶ ἐκτελέσεως ἀρχαιολογικῶν ἔργων ἐκ τῶν πόρων τοῦ λαχείου τῆς Ἀρχαιολογικῆς Ἑταιρείας, κύριε Πρόεδρε.

§414Γ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἢ νὰ προχωρήσωμεν κατὰ σειράν, ἢ νὰ σταματήσωμεν.

§415Ν. ΓΟΥΛΙΜΗΣ. Δὲν δύναται νὰ γείνῃ μεταβολὴ τῆς ἡμερησίας διατάξεως. Κατὰ σειρὰν θὰ προχωρήσωμεν.

§416Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Λύσατε τὴν συνεδρίασιν, κύριε Πρόεδρε.

§417Ν. ΔΑΟΥΤΗΣ. Δυνάμεθα νὰ ψηφίσωμεν ἀκόμη μερικὰ νομοσχέδια, κύριε Πρόεδρε.

§418ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. (Ὥρᾳ 12 καὶ 45′ μετὰ τὸ μεσονύκτιον).