1904.05.26

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 16

τῆς 26 Μαΐου 1904.

(Τετάρτη).

(Προεδρεύοντος τοῦ Προέδρου κ. Ν. Χατζίσκου).

(Γενομένης ἀπαρτίας ὥρᾳ 6 καὶ 20′ μ. μ. ἀναγινώσκονται καὶ ἐγκριθέντα ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Εὐστάθιος Καραγιάννης δι’ ἀναφορᾶς του καταγγέλλει τὸν Δημήτριον Οἰκονομόπουλον ὡς κατέχοντα παρανόμως ἐθνικὴν ἄμπελον. Ὁ ἐν ταῖς φυλακαῖς κρατούμενος διευθυντὴς τῆς «Ἑσπερινῆς» Πέτρος Γιάνναρος παραπονεῖται κατὰ τοῦ Εἰσαγγελέως τῶν ἐνταῦθα Πλημμελειοδικῶν ὡς ἐνεργοῦντος παρὰ τὸν νόμον ἐναντίον του. Τὸ ὑπόμνημα τοῦτο ἐδημοσιεύθη ἐν τῇ ἐφημερίδι «Ἑσπερινῇ», κατὰ τὴν βεβαίωσιν τοῦ ἐπιδόντος αὐτό, καὶ ἔλαβον γνῶσιν οἱ κύριοι Βουλευταί. Οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι Αὐλωναρίου, Καρδίτσης, Πατρῶν, Ἰθάκης καὶ Λαμίας δι’ ἀναφορῶν των παρακαλοῦσι τὴν Βουλὴν νὰ καταργήσῃ τὸν νόμον περὶ ἀναγκαστικῆς συμμετοχῆς τῶν δημοσίων λειτουργῶν εἰς τὸ Μετοχικὸν Ταμεῖον τῶν πολιτικῶν ὑπαλλήλων.

§2ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Βεβαίως, βεβαίως.

§3Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Ἡμεῖς λαμβάνομεν καθ’ ἑκάστην ἑκατοντάδας ἐπιστολῶν περὶ τούτου.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον Παμίσου διὰ ψηφίσματός του παρακαλεῖ τὴν Βουλὴν νὰ ψηφίσῃ τὸ σταφιδικὸν νομοσχέδιον μὲ τὴν κατάργησιν τῆς διατάξεως περὶ ἀπαγορεύσεως τῆς οἰνοποιήσεως τῆς χλωρᾶς σταφίδος. Ὁ Γεωργικὸς Σύλλογος Θεσσαλίας διαβιβάζει ἕτερα ψηφίσματα τῶν Δημοτικῶν Συμβουλίων διαφόρων δήμων Λαρίσης ὑπὲρ ἐνισχύσεως τῆς σιτοπαραγωγῆς. Ὑπεβλήθη πρότασις νόμου, ὑπογεγραμμένη ὑπὸ διαφόρων Βουλευτῶν, «περὶ συμμετοχῆς τῶν σιδηροδρομικῶν ὑπαλλήλων εἰς τὸ Ταμεῖον τῶν συντάξεων τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων.» Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 31).

§5ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Θὰ καταβάλλωσι καὶ εἰς τὸ Μετοχικὸν Ταμεῖον;

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν ὑφίσταται.

§7Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Δὲν πιστεύω νὰ ὑφίσταται.

§8Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Εἶναι ἀνάγκη νὰ ληφθῇ πρόνοιά τις περὶ αὐτῶν.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως ἔχει τὸν λόγον ὁ κύριος Γιαννακίτσας.

§10Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ταύτην τὴν στιγμὴν ἔλαβον τηλεγράφημα τοῦ Γεωργικοῦ Συλλόγου Θεσσαλίας, διὰ τοῦ ὁποίου καταγγέλλονται αἱ παραμεθόριοι τελωνειακαὶ ἀρχαί, ὅτι παρεμβάλλουσι πλεῖστα προσκόμματα εἰς τοὺς ἐρχομένους τὴν ἐποχὴν ταύτην θεριστὰς ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, ὡς πρὸς τὰς ἐγγυήσεις, τὰς ὁποίας ὀφείλουσι νὰ παρουσιάζωσιν οὗτοι. Ὡς γνωστόν, Κύριοι, κατ’ ἔτος ἐκ τῶν διαφόρων μερῶν τῆς Μακεδονίας εἰσέρχονται περὶ τὰς δέκα χιλιάδας ἐργάται, οἱ ὁποῖοι χρησιμοποιοῦνται ὡς θερισταὶ ἐν Θεσσαλίᾳ. Οὗτοι συναποφέρουσι καὶ τὰ κτήνη αὑτῶν. Κατὰ τοὺς κειμένους νόμους οἱ θερισταὶ οὗτοι εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ παρουσιάσωσιν ἐγγυητὰς, ἵνα ἐπιτραπῇ ἡ ἐλευθέρα εἰσαγωγὴ τῶν ζῴων, ἅτινα ἐξάγουσι πάλιν. Τοὺς ἐγγυητὰς ὅμως τούτους ἀναζητοῦσιν ἀνὰ τὰ χωρία τὰ παρὰ τὴν μεθόριον γραμμήν, εἰς ἃ καὶ μεταβαίνουσι, ζητοῦντες διαφόρους γνωστοὺς καὶ ἀγνώστους, ὅπως ἐκπληρωθῇ ἡ διάταξις αὕτη τοῦ νόμου. Καὶ ἀληθῶς εὑρίσκονται τοιοῦτοι, γνωστοὶ ἄλλως τε τύποι, κατ’ ἔτος, οἵτινες προσφέρονται νὰ παρουσιασθῶσιν εἰς τὰς τελωνειακὰς ἀρχὰς τῆς μεθορίου γραμμῆς, ἐπὶ ἀμοιβῇ, ἐννοεῖται, πάντοτε, ἁδρᾷ, καὶ νὰ δώσωσι τὴν ἐγγύησιν, ὥστε νὰ ἐπιτραπῇ ἡ εἰσαγωγὴ τῶν ζῴων. Γνωστὸν καθίσταται, ὅτι κατὰ τὴν διαδικασίαν ταύτην, ἐπὶ πολλὰς ἡμέρας παρατεινομένην, μέχρις εὑρέσεως ἐγγυητῶν, οἱ δυστυχεῖς αὐτοὶ θερισταὶ Μακεδόνες παραμένουσι πέριξ τῶν τελωνείων, καὶ ὑφίστανται πλεῖστα ὑπὸ τῶν προσφερομένων ὡς ἐγγυητῶν. Ἄλλοτε ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, ἵνα ἄρῃ τὰς δυσκολίας ταύτας καὶ εὐκολύνῃ ἑπομένως τὴν εἰσαγωγὴν ὅσον τὸ δυνατὸν πλειόνων θεριστῶν, — ἐκ τῆς ἐλλείψεως τῶν ὁποίων βεβαιωθῆτε, Κύριοι, ὅτι τὸ ἡμερομίσθιον ἀνῆλθεν εἰς ἑπτὰ δραχμὰς, προκειμένου περὶ θερισμοῦ τῆς κριθῆς, — εἶχε λάβει τὴν πρόνοιαν τὴν ἀξιέπαινον, ἵνα ἡ εἰσαγωγὴ τῶν ζώων τῶν θεριστῶν ἐνεργῆται σχεδὸν ἐλευθέρως. Εἶχε λάβει τὸ μέτρον, ὅπως οἱ θερισταὶ οὗτοι δίδωσι προσωπικῶς ἐγγύησιν διὰ τὰ ζῶά των, καὶ τοιουτοτρόπως παρείχετο μεγίστη εὐκολία εἰς τὴν ἐλευθέραν εἴσοδον τῶν ζώων τούτων, ἄνευ τῆς μεσολαβήσεως τῶν ἐγγυητῶν, ὧν ἡ παρέμβασις πολλὰ ἐζημίου καὶ ζημιοῖ τοὺς ἀτυχεῖς αὐτοὺς θεριστάς. Διὰ τοῦτο ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως αὐτὸ τοῦτο τὸ μέτρον, τὸ ἄλλοτε ληφθὲν, ἐφαρμόσῃ καὶ τώρα, τοῦτο δ’ ἀκριβῶς ὑποδεικνύεται καὶ ὑπὸ τοῦ Γεωργικοῦ Συλλόγου καὶ ὑπὸ διαφόρων κατοίκων τῆς Θεσσαλίας, ὧν οἱ ἀγροὶ ἄλλως κινδυνεύουσι νὰ μείνωσιν ἀθέριστοι.

§11Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔλαβον διαφόρους ἐπιστολὰς παρὰ συμπολιτῶν μου, προσέτι δὲ καὶ φύλλον τῆς ἐν Κεφαλληνίᾳ ἐκδιδομένης ἐφημερίδος «Μύδρου», ὡς καὶ τηλεγράφημα, φέρον πλείστας ἐμπόρων ὑπογραφὰς, τὸ ὁποῖον ἀπευθύνεται οὐ μόνον πρὸς ἐμὲ, ἀλλὰ καὶ πρὸς τοὺς ἀξιοτίμους συναδέλφους κ. κ. Ρωμάνον, Τραυλὸν, Βινιεράτον, Μαντζαβῖνον καὶ Μονοκροῦσον. Διὰ τῶν ἀναφορῶν καὶ τηλεγραφημάτων τούτων οἱ συμπολῖταί μου μὲ παρακαλοῦσιν, ὅπως ἡ παρ’ αὐτῶν ἐπιδοθεῖσα πρὸς τὸν κ. νομάρχην Κεφαλληνίας ἀναφορὰ των καὶ πρὸς τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν τηλεγραφικῶς διαβιβασθεῖσα γείνῃ δεκτὴ παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, καὶ κανονισθῇ παρὰ τῆς ἐπιτροπῆς ἡ τιμὴ τοῦ ἐλαίου, ἕνεκεν τῆς ἐκπτώσεως, εἰς δραχ. 38 κατὰ βαρέλαν. Ὡς εἶναι γνωστὸν, κατὰ νόμον κανονίζεται ὁ ἐξαγωγικὸς φόρος τοῦ ἐλαίου ἐπὶ τῆς ἀγοραίας τιμῆς παρ’ ἐπιτροπῆς, κατόπιν αἰτήσεως ἐμπόρου, ὅτι ἐγένοντο πράξεις ἐπὶ χιλίων βαρελῶν ἐλαιολάδου, καὶ πιστοποιήσεως δύο μεσιτῶν ἢ ἐμπόρων, ὅτι ἐγένοντο τοιαῦται πράξεις. Τοιοῦτον πρωτόκολλον ἐγένετο κατὰ τὸν Μάρτιον τοῦ 1903, ἐκανονίσθη δὲ ἡ ἀξία τοῦ ἐλαίου εἰς δραχμὰς 57 κατὰ βαρέλαν, κατὰ συνέπειαν ἡ φορολογία σήμερον τοῦ ἐλαίου γίνεται ἐπὶ 57 δραχμῶν τὴν βαρέλαν.

§12Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Πόσον ἀναλογεῖ τὴν ὀκᾶν;

§13Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. 52 ὀκάδες ἡ βαρέλα, νομίζω. Σήμερον ὅμως ἐξέπεσεν ἡ ἀξία τοῦ ἐλαιολάδου, καὶ ἡ πραγματικὴ ἀγοραία τιμὴ τῆς βαρέλας ἀνέρχεται εἰς 38 δραχμὰς. Εἶναι δὲ ἠναγκασμένοι οἱ ἔμποροι, διὰ νὰ ἐξάγωσιν ἔλαιον, νὰ πληρώνωσι φόρον οὐχὶ ἐπὶ τῶν 38 δραχμῶν, ἐπὶ τῆς πραγματικῆς δηλ. ἀξίας τοῦ ἐλαιολάδου, ἀλλ’ ἐπὶ 57 δραχμῶν· παρεμποδίζεται ὅμως εἰς τὸ τελωνεῖον ἡ ἐξαγωγή, διότι δὲν ὑπάρχει αἴτησις ἐκ μέρους τῶν ἐμπόρων, ὅτι ἐγένετο πρᾶξις 1000 βαρελῶν. Θὰ παρακαλέσω ὅθεν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν δεδικαιολογημένην ἀναφορὰν, ἣν ὑπέβαλον οἱ συμπολῖταί μου, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν προσέτι, ὅτι, ἐὰν δὲν ληφθῇ πρόνοια νὰ κανονισθῇ ἐπὶ τῆς πραγματικῆς ἀγοραίας τιμῆς ὁ φόρος, παραβλάπτονται οὐ μόνον τὰ συμφέροντα τῶν ἐμπόρων, ἀλλὰ καὶ τὰ τῶν συμπολιτῶν μου ἐλαιοπαραγωγῶν, διότι παύει πᾶσα κίνησις ἐμπορίου ἐλαιολάδου, ὁ δὲ πτωχὸς καὶ πενόμενος ἐλαιοπαραγωγὸς ἀναγκάζεται νὰ πωλῇ τὸ μόνον εἰσόδημα, ὅπερ τῷ ἀπομένει, ἀντὶ πινακίου φακῆς.

§14Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Εἶναι γνωστὸς ὁ ἐν ἰσχύϊ νόμος, καθ’ ὃν προσδιορίζεται ἡ τῶν Ἑπτανησιακῶν προϊόντων τιμὴ, ἐφ’ ᾗ ῥυθμίζεται ὁ πληρωτέος ἐξαγωγικὸς δασμός. Δυστυχῶς ἐν τῷ νόμῳ ὑπάρχει διάταξις, ἥτις ἐν τῇ ἐφαρμογῇ ἀπεδείχθη δυσεφάρμοστος. Κατὰ τὴν διάταξιν ταύτην, ἡ τιμὴ καθορίζεται καθ’ ἑκάστην ἑβδομάδα ὑπὸ τῶν τοπικῶν ἀρχῶν ἐπὶ τῇ βάσει συντελεσθείσης πράξεως ἀγοραπωλησίας χιλίων τοὐλάχιστον βαρελῶν, ὡς πρὸς τὸ ἔλαιον. Ἡ ἐφαρμογὴ τῆς διατάξεως ταύτης ἐδημιούργησε δυσκολίας ὡς πρὸς τὴν μεταβολὴν τῶν τιμῶν καὶ τὸν καθορισμὸν τῶν πραγματικῶν τοιούτων. Ἐντεῦθεν κατέστη δυσχερὴς ἡ λειτουργία τῆς σχετικῆς ἐμπορίας καὶ ἡ ἀγοραπωλησία τοῦ προϊόντος. Ἐπειδὴ ὅμως ἐν τῷ νόμῳ ὑπάρχει φράσις τις, καθ’ ἣν αἱ ἀρχαὶ δύνανται νὰ ὁδηγῶνται οὐ μόνον ἐκ τῶν πράξεων ἀγοραπωλησίας, ἀλλὰ καὶ ἐξ ἄλλων πληροφοριῶν, ὑπέλαβον, ὅτι μοὶ ἐπετρέπετο νὰ δώσω εἰς τὴν εἰρημένην διάταξιν τὴν ἑρμηνείαν, ὅτι, καὶ ἂν δὲν συνετελέσθησαν κατὰ τὴν λήξασαν ἑβδομάδα ἀγοραπωλησίαι ἐκ χιλίων βαρελῶν, δύνανται αἱ τοπικαὶ ἀρχαὶ νὰ καθορίζωσιν ἐν τῷ πρωτοκόλλῳ τὰς πράγματι κρατούσας τιμὰς ἐν τῇ ἐγχωρίῳ ἐμπορικῇ ἀγορᾷ. Κατ’ ἀκολουθίαν ὀφείλουσι νὰ ἐξετάζωσι καὶ πράξεις ἀγοραπωλησίας κατωτέρας τῶν 1000 βαρελῶν. Ὀφείλουσι δὲ νὰ λαμβάνωσι πληροφορίας, ὡς οἷόν τε βασίμους, καὶ ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῶν νὰ κανονίζωσι τὴν τιμὴν τὴν τρέχουσαν τοῦ ἐλαιολάδου, ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ὁποίας ῥυθμίζεται ἡ φορολογία.

§15Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Ἡ φορολογία ἐν Ἑπτανήσῳ, — διότι τινὲς τῶν κυρίων συναδέλφων δὲν γνωρίζουσι τὰ κατ’ αὐτὴν, καὶ ὑπέβαλον ἐρωτήσεις πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος πιθανὸν δὲν ἀντελήφθη τὴν ἐρώτησιν καὶ δὲν ἔδωκε τὴν ἀπαιτουμένην ἐξήγησιν, — γίνεται οὕτω. Καθ’ ἑκάστην Δευτέραν καταρτίζεται ἐν τῷ τελωνείῳ πρωτόκολλον, συντασσόμενον ὑπὸ τοῦ ταμίου, ὡς οἰκονομικοῦ ἐφόρου, — διότι ἔφοροι δὲν ὑπάρχουσιν ἐν Ἑπτανήσῳ, — τοῦ τελώνου καὶ τοῦ νομάρχου. Συνεπείᾳ τοῦ πρωτοκόλλου, τοῦ καταρτιζομένου ἀνὰ πᾶσαν Δευτέραν, εἰσπράττεται φόρος πρὸς 20%. Ὁ ἀρχικὸς φόρος εἶναι 18%· εἰς αὐτὸν προστίθεται 2% ἐγχώριος φόρος, καὶ 15% ἐπὶ τοῦ ἀρχικοῦ φόρου λόγῳ διαφορᾶς τοῦ μετάλλου, ἤτοι 2 καὶ 70%, καὶ τότε τὸ ὅλον τοῦ φόρου ἀνέρχεται εἰς 22 καὶ 70%.

§16Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. 20 καὶ 70%.

§17Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Ἀφαιρεῖτε τὸν ἐπαρχιακόν. Ἐγὼ εἶπον διὰ τὸ ὅλον. Ἐν τῷ νόμῳ δὲν ὑπάρχει διάταξις περὶ τοῦ τί θὰ συμβῇ, ἐὰν δὲν γείνῃ ἀγοραπωλησία χιλίων βαρελῶν, ὧν ἑκάστη περιέχει 52 ὀκάδας. Σημειώσατε, ὅτι σπανιώτατα συμβαίνει ἐντὸς ἑβδομάδος νὰ γείνῃ ἀγοραπωλησία ποσοῦ τοσούτον σπουδαίου, ἤτοι χιλίων βαρελῶν, ἤτοι 52,000 ὀκάδων. Κατὰ ὑπηρεσιακὴν συνήθειαν, οἱ ὑπάλληλοι, οὓς προανέφερα, ὁ νομάρχης, ὁ τελώνης καὶ ὁ ἔφορος, πληροφοροῦνται ἐκ τῆς ἀγορᾶς, παρὰ τῶν διαφόρων γραφείων τῶν ἐμπόρων, ποία ἡ πραγματικὴ ἀξία τοῦ ἐμπορεύματος, τῆς σταφίδος ἢ τοῦ ἐλαίου, καὶ συνεπείᾳ τῶν πληροφοριῶν τούτων καταρτίζουσι τὸ πρωτόκολλον. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι ἐν ᾗ περιπτώσει δὲν λάβῃ χώραν ἀγοραπωλησία ποσοῦ χιλίων βαρελῶν, δὲν δύνανται οὗτοι νὰ συντάξωσι τὸ πρωτόκολλον ἢ νὰ προβῶσιν εἰς μεταρρύθμισιν τοῦ πρωτοκόλλου, δὲν εἶναι ὀρθόν. Ἐὰν δὲν γείνῃ πώλησις χιλίων βαρελῶν, ἐξακολουθεῖ νὰ ὑπάρχῃ ἡ τιμὴ τῶν προηγηθεισῶν χιλίων βαρελῶν· καὶ ἐρωτῶ, πότε εἰς τὰ Κύθηρα ἐγένετο ἀγοραπωλησία ἐν μιᾷ ἑβδομάδι 52,000 ὀκάδων ἐλαίου;

§18Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Πιθανὸν νὰ ἔχητε δίκαιον, διότι σεῖς ἐνδιαφέρεσθε ἀμεσώτερον.

§19Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Ἐκτὸς τούτου τὰ παράπονα, τὰ ὁποῖα ὑπεβλήθησαν ἐκ Κραναίας...

§20Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅμοια ὑπεβλήθησαν καὶ ἐκ Παξῶν.

§21Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Ἐγὼ δὲν ὑπέβαλον παράπονα, ἀλλὰ παράκλησιν.

§22Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Μήπως ἡ Κυβέρνησις διέταξε τὸν οἰκονομικὸν ἔφορον ἢ τὸν νομάρχην ἢ τὸν τελώνην νὰ συντάξῃ πρωτόκολλον συμφώνως πρὸς τὴν θέλησιν τῆς Κυβερνήσεως, ὥστε νὰ ἔχητε παράπονα κατὰ τῆς Κυβερνήσεως; Τὰ παράπονα λοιπὸν ταῦτα εἶναι ὀρθὰ, ἀλλὰ δὲν ἀπευθύνονται ἁρμοδίως. Ὅτι ἡ ἀξία τοῦ ἐλαίου ἔχει ἐκπέσει σοβαρῶς, εἶναι γεγονὸς, καὶ πρὸς τοῦτο ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν καὶ αὑτοῦ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, διότι εἰς τὴν Κέρκυραν ἡ βαρέλα τοῦ ἐλαίου τιμᾶται 42 δραχμάς.

§23Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. 44.

§24Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Τὸ τελευταίας ποιότητος ἔλαιον τῆς Κυνουρίας ἔχει 95 λεπτὰ τὴν ὀκᾶν.

§25Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Ἀλλὰ λησμονεῖτε, ὅτι τὸ ἔλαιον τῆς Κυνουρίας δὲν φορολογεῖται ὅσον τὸ ἰδικόν μας, τὸ ὁποῖον, ἐξερχόμενον τοῦ λιμένος, ἢ μᾶλλον ἐπιβιβαζόμενον ἐπὶ πλοίου ἢ ἀτμοπλοίου καὶ διὰ τὴν ἡμεδαπὴν ἀκόμη, θὰ φορολογηθῇ, κατὰ νόμον, ὡς προανέφερα. Ἑπομένως εἰς τὴν ἀξίαν τοῦ ἐλαίου τῆς Κυνουρίας δὲν περιέχεται ὁ φόρος, τὸν ὁποῖον πληρώνει τὸ ἔλαιον τῆς Ἑπτανήσου. Ὁ κ. ἐκ Κραναίας Βουλευτὴς, ἀποτεινόμενος πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν, εἶπεν ὅτι ζημιοῦνται οἱ παραγωγοί· ἀλλ’ ἐγὼ φρονῶ, ὅτι ὄχι μόνον οἱ παραγωγοὶ ζημιοῦνται, ἀλλὰ καὶ τὸ Δημόσιον. Διότι ὁ ἔμπορος, ὅστις πρόκειται ν’ ἀγοράσῃ ἔλαιον, θὰ ἐξετάσῃ τὴν ἀξίαν τοῦ ἐλαίου, τὰ ἔξοδα τῆς μεταφορᾶς, τὸν φόρον, τὰ ἔξοδα ἀσφαλείας, τὴν ὁποίαν θὰ πληρώσῃ, τοὺς ναύλους, καὶ συνεπείᾳ τῶν ὑπολογισμῶν τούτων θὰ προβῇ εἰς ἀγοράν. Ἐφ’ ὅσον δ’ ἀναγκάζεται νὰ πληρώνῃ ποσὸν εἰς τὸ τελωνεῖον πολὺ μεγαλείτερον ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ πληρώσῃ, βεβαίως δὲν δύναται νὰ προβῇ εἰς ἀγοράν· μὴ προβαίνων δὲ εἰς τοιαύτην, δὲν πληρώνει ἐξαγωγικὸν φόρον εἰς τὸ Δημόσιον, ἄρα καὶ τὸ Δημόσιον ζημιοῦται λόγῳ ἐλλείψεως εἰσπράξεων. Διὰ τοῦτο, ἑνῶν τὴν φωνήν μου μετὰ τῆς τοῦ κ. Βουλευτοῦ Κραναίας, παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰ δίκαια παράπονα τῶν συμπολιτῶν μας πρὸς χάριν καὶ τῆς παραγωγῆς καὶ τοῦ Δημοσίου, συνιστῶν εἰς τὰ μέλη τὰ καταρτίζοντα τὸ ἑβδομαδιαῖον πρωτόκολλον νὰ λαμβάνωσι πληροφορίας ἐκ τῆς ἀγορᾶς, καὶ νὰ μὴ περιορίζωνται εἰς τὰς δηλώσεις τῶν μεσιτῶν, διότι σπανίως λαμβάνουσι χώραν ἀγοραπωλησίαι τόσον μεγάλαι.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Καλούτσης ἔχει τὸν λόγον.

§27Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Μετὰ τὴν λύσιν, ἣν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔδωκεν ἐν σχέσει πρὸς τὸ ψήφισμα τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Λυκοσούρας, ὅπερ ἐθεώρησεν ἄκυρον, διότι ἔφερε μόνον 5 ὑπογραφὰς, τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον, συνελθὸν πάλιν, διὰ παμψηφίας σχεδὸν, ἤτοι δι’ ἕνδεκα ψήφων, προέτεινε τὸν διορισμὸν νέου εἰσπράκτορος καὶ τὴν ἀπόλυσιν τοῦ παλαιοῦ. Εἶναι ἀνάγκη λοιπὸν, κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, νὰ σπεύσητε πρὸς δημοσίευσιν τοῦ σχετικοῦ Διατάγματος, ἐὰν εὕρητε, ὅτι συντρέχουσιν αἱ νόμιμοι περιπτώσεις, διότι ἴσως συμβαίνει τι σπουδαῖον, ἀφοῦ ἐπιμένει μέχρι τοῦδε ὁ δημοτικὸς ἐκεῖνος εἰσπράκτωρ νὰ διαχειρίζηται τὰ χρήματα τοῦ δήμου. Τοῦτο ἐνέχει τι τὸ σκανδαλῶδες.

§28Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Εὐθὺς ὡς ληφθῶσιν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τὰ σχετικὰ ἔγγραφα, θέλω προβῆ.

§29Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Καὶ ἐγὼ παρακαλῶ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν καὶ Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του, ὅτι ἀπὸ τῆς 19 Μαΐου ἐδημοσιεύθη εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως Διάταγμα ἀπολῦον τὸν εἰσπράκτορα τοῦ δήμου Ἐλατίων τῆς Ζακύνθου, ἐνῷ δὲ τοιοῦτον Διάταγμα ἐξεδόθη, δὲν διεβιβάσθη πρὸς τὸν νομάρχην ἡ διαταγὴ τοῦ Ὑπουργοῦ, ὅπως προβῇ εἰς διορισμὸν τοῦ νέου εἰσπράκτορος, τοῦ προτεινομένου ὑπὸ τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου.

§30Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἶναι πιθανὸν νὰ μὴ εἰργάσθην ἐν τῷ ἁρμοδίῳ τμήματι, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐργάζωμαι εἰς ὅλα τὰ τμήματα.

§31Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Ἡ ἀπόλυσις τοῦ παλαιοῦ εἰσπράκτορος ἐδημοσιεύθη, καὶ σᾶς παρακαλῶ νὰ φροντίσητε διὰ τὰ περαιτέρω.

§32Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Πρό τινων ἡμερῶν ὁ ἔντιμος ἐξ Εὐρυτανίας συνάδελφος, παρακινηθεὶς ἐκ δημοσιεύματος τῆς ἐφημερίδος «Λόγου», ὡς μετενεχθέντος ἐν αὐτῇ ἐκ τῆς ἐφημερίδος «Νεολόγου» Πατρῶν, ἐζήτησε τὴν ἐπέμβασιν τῆς Εἰσαγγελικῆς ἀρχῆς κατὰ τοῦ συντάκτου τοῦ «Νεολόγου». Πληροφοροῦμαι ὅτι ἀπεστάλησαν εἰς τὸ Προεδρεῖον ὅλα τὰ φύλλα τοῦ «Νεολόγου», ἐν τοῖς ὁποίοις δημοσιεύονται τὰ σχετικὰ ἄρθρα. Παρακαλῶ δὲ τὸν ἔντιμον συνάδελφον νὰ λάβῃ γνῶσιν αὐτῶν, καὶ ὅταν πεισθῇ, ὅτι τοιοῦτόν τι δὲν περιέχεται, ν’ ἀνομολογήσῃ ὅτι περιέπεσεν εἰς πλάνην, ἀποδώσας κατηγορίαν εἰς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι ἄξιοι τοιαύτης κατηγορίας.

§33Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Ἔλαβον καὶ ἐγὼ ἐπιστολὴν παρὰ τοῦ συντάκτου τοῦ «Νεολόγου», ἐν τῇ ὁποίᾳ διαψεύδει ῥητῶς καὶ κατηγορηματικῶς ὅλα τὰ ἀνακοινωθέντα ὑπὸ τοῦ βουλευτοῦ κ. Τσιτσάρα, ὅστις βεβαίως περιέπεσεν εἰς πλάνην. Εἶναι γνωστὸν εἰς ὅλους, ὅτι ὁ συντάκτης τοῦ «Νεολόγου» ὄχι μόνον δημοσιογραφικὴν ἀξίαν ἔχει, ἀλλὰ καὶ ἄπειρον χρηστότητα καὶ σεβασμὸν πρὸς τὴν θρησκείαν. Ἐγὼ αὐτὸς κατὰ τὰς ἡμέρας τῶν Παθῶν συνιστῶ εἰς τὰ τέκνα μου νὰ ἀναγινώσκωσι τὰ ἄρθρα τοῦ «Νεολόγου», ἵνα διδάσκωνται τὰ δόγματα τοῦ Χριστοῦ. Ὁ κ. Τσιτσάρας δὲν πταίει· ἐγένετο θῦμα πλάνης, καὶ ὑποθέτω, ὅτι αὐτὸς οὗτος ὁ κ. συνάδελφος θὰ ἐπανορθώσῃ τὴν πλάνην του.

§34Δ. Π. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Βεβαίως ὁ κ. συνάδελφος θὰ ἐπανορθώσῃ τὴν πλάνην του. Ἐμμένων ἐπὶ τοῦ ἐδάφους, ἐφ’ οὗ ἐστηρίχθη, ἵνα ποιήσηται τὴν σύστασιν, ἣν ἐποιήσατο πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης ὁ κ. συνάδελφος, παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ στραφῇ καὶ κατ’ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἀνέγραψαν ἐν τῇ ἐφημερίδι «Λόγῳ» ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἀνέγραψαν, διότι δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ γράφωσι καὶ ν’ ἀποδίδωσιν εἰς ἀνθρώπους ἐντελῶς ξένους πρὸς τὰς φράσεις καὶ τὰς ἰδέας ἐκείνας φράσεις καὶ ἰδέας τοιαύτας, αἱ ὁποῖαι ὄχι μόνον προσβάλλουσι τοὺς ἀνθρώπους ἐκείνους, ἀλλὰ καὶ παριστάνουσι τὸν τόπον ἡμῶν ὡς διατελοῦντα εἰς πνευματικὴν καὶ θρησκευτικὴν κατάστασιν ἀληθῶς ἀξιοθρήνητον. Ἔχω δὲ πεποίθησιν, ὅτι ἐὰν ὑπάρχῃ περίπτωσις, καθ’ ἣν δέον νὰ ἐπεμβῇ ἡ Δικαιοσύνη, εἶναι ἡ περίπτωσις αὕτη, κατὰ τὴν ὁποίαν συκοφαντοῦνται ἀδίκως καὶ ἀτόπως ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι εἰς οὐδὲν ἔπταισαν, καὶ οὐχὶ ἡ περίπτωσις, δι’ ἣν ὁ κ. συνάδελφος ἐπεκαλέσθη διὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τὴν συνδρομὴν τῆς εἰσαγγελικῆς ἐξουσίας.

§35Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐξ ἐπαγγέλματος δύνανται νὰ καταδιωχθῶσι;

§36Δ. Π. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Ἐξ ἐπαγγέλματος. Ἠξεύρετε περὶ τίνος πρόκειται;

§37Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Περὶ συκοφαντίας κατὰ τοῦ κ. Σακελλαρίου.

§38Δ. Π. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Ὅτι ἐξύβρισε οὗτος τὴν θρησκείαν ὁλόκληρον.

§39Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Ὅτι ἐξύβρισε τὴν θρησκείαν, εἰπὼν ὅσα αὐτοὶ λέγουσι.

§40Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Ὁμολογῶ ὅτι δὲν δύναμαι ν’ ἀποκρύψω τὴν ἔκπληξίν μου διὰ τὸ ἐνδιαφέρον, ὅπερ ἐπέδειξαν οἱ κύριοι συνάδελφοί μου ὑπὲρ τοῦ συντάκτου τῆς ἐφημερίδος «Νεολόγου» τῶν Πατρῶν...

§41Δ. Π. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Ὑπὲρ τοῦ ἀδικηθέντος πολίτου.

§42Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Ἔστω... Βεβαίως ὅμως εἰς ἐμὲ εἶναι γνωστοὶ οἱ λόγοι, ἕνεκα τῶν ὁποίων ὑπερθεματίζουν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ οἱ συνηγοροῦντες ὑπὲρ τοῦ συντάκτου τῆς εἰρημένης ἐφημερίδος.

§43Δ. Π. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε.

§44Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Ἀλλὰ παρερχόμενος τοὺς λόγους τούτους ἐπικαλοῦμαι τὴν ἀντίληψιν τῆς Βουλῆς καὶ τῆς Κυβερνήσεως, καὶ τὴν ἐπικαλοῦμαι, διότι γνωρίζω ταύτην τὴν στιγμήν, ὅτι ὁ ἀξιότιμος κύριος ἀρθρογράφος τῆς ἐφημερίδος «Νεολόγου» τῶν Πατρῶν ὄχι μόνον δὲν σύνοιδεν ἑαυτὸν καὶ τὸ καθῆκον, τὸ ὁποῖον ἔχει πρὸς ἑαυτὸν καὶ πρὸς τὴν Πολιτείαν, ἀλλ’ ὑβρίζει καπηλικώτατα καὶ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ὑπεραμύνονται συμφερόντων μεγίστων τοῦ Κράτους, δι’ ὅπερ θέλω τὸν διδάξει ἐπὶ ἄλλου πεδίου νὰ μάθῃ νὰ ἐκφράζηται καὶ συμπεριφέρηται. Ἀλλὰ τοῦτο εἶναι ἄσχετον πρὸς τὸ θέμα. Ἐπικαλοῦμαι καὶ αὐτοῦ τοῦ Προεδρείου τὴν ἀντίληψιν, διότι πληροφοροῦμαι, ὅτι μετεδόθησαν ψευδῶς τὰ ὑπ’ ἐμοῦ λεχθέντα, καὶ ὁ κύριος ἐκεῖνος, λαβὼν ἀφορμὴν ἐκ τῶν δημοσιευθέντων καὶ ψευδῶς τηλεγραφηθέντων αὐτῷ, μὲ ἔψεξεν, ὡς ἀνακριβῆ λέγοντα. Τί εἶπον ἐγώ; Ἐγὼ εἶπον, ὅτι συμπολίτης μου μοὶ ἀπέστειλε τὴν ἐφημερίδα «Λόγον», ἐν τῇ ὁποίᾳ ἦτο κατακεχωρισμένον ἄρθρον, ἐν ᾧ ἀνεφέρετο, ὅτι ὁ «Νεολόγος» Πατρῶν ἔγραψεν ἄρθρον ὑβρίζον τὸ θρήσκευμα ἡμῶν καὶ διαμφισβητοῦν τὴν ὕπαρξιν τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ...

§45Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Τὸ ὁποῖον εἶναι ψευδέστατον.

§46Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Ἄλλο ζήτημα. Ἐγὼ δὲν ἐγνώρισα τὸν κ. συντάκτην, οὔτε τὸν γνωρίζω, οὔτε θὰ τὸν γνωρίσω ποτέ...

§47ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἴπετε ὅτι θὰ τὸν γνωρίσητε ἀλλοῦ.

§48Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Μάλιστα. Ἀλλὰ δὲν θὰ τὸν γνωρίσω ὡς δημοσιογράφον... Πολὺ δὲ περισσότερον δὲν θὰ γνωρίσω οὔτε τὸν συντάκτην τοῦ «Λόγου», διότι δὲν διενοήθην νὰ γείνω ὀπαδὸς αὐτοῦ, οὔτε ὁ πατήρ μου ἦτο ὀπαδὸς τοῦ Μακράκη, οὔτε ὁ πάππος μου, πολὺ δ’ ὀλιγώτερον ἐγώ. Παραξενεύομαι, πῶς οἱ κύριοι συνάδελφοι ἀνέλαβον τὴν ὑπεράσπισιν ἀνθρώπου, καθ’ οὗ οὐδεμία μομφὴ ἐγένετο ἐκ μέρους μου. Ἐγὼ ἀπετάθην πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης καὶ ἐζήτησα, ἐὰν τὰ γραφέντα ἐν τῇ ἐφημερίδι ἐκείνῃ ἦσαν ἀληθῆ, καὶ ἑπομένως ὁ συντάξας καὶ δημοσιεύσας τὰς φράσεις ἐκείνας ἦτο ὑβριστὴς τῆς θρησκείας, τότε νὰ τιμωρηθῇ οὗτος, ἐὰν δὲ δὲν ἦσαν ἀληθῆ, τῇ συνδρομῇ καὶ τῆς Πολιτείας νὰ τῷ δοθῇ πιστοποιητικὸν καλῆς διαγωγῆς καὶ ὀρθοδόξου χριστιανοῦ... Τίνα σχέσιν ἔχει μὲ ἐμὲ ὁ «Λόγος» καὶ ὁ «Νεολόγος»; Ἄλλως τε δὲν βλέπω κατὰ τί ἔθιξα τὴν προσωπικὴν φιλοτιμίαν τοῦ συντάκτου τοῦ «Νεολόγου», ἀμυνθεὶς ὑπὲρ τῆς θρησκείας, τῆς ὁποίας καθήπτετο διὰ τῶν φράσεων, αἵτινες ἀπεδίδοντο πρὸς αὐτόν.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν τὰς ἔγραψεν αὐτός.

§50Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Ἐὰν ἀποδειχθῇ ὅτι τὰς ἔγραψε, νὰ τιμωρηθῇ.

§51Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Ἡμεῖς ἐβεβαιώσαμεν τὸ ἐναντίον. Ὥστε πρέπει νὰ στραφῆτε κατὰ τοῦ «Λόγου».

§52Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Ἐκ τῆς ἀφορμῆς, ἣν μοὶ δίδουσιν οἱ κύριοι συνάδελφοι, θὰ ζητήσω παρὰ τοῦ κ. Προέδρου νὰ κατατεθῶσι τὰ φύλλα ταῦτα, διότι ἐγὼ δὲν τὰ ἀνέγνωσα...

§53Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Τότε πῶς ἐφέρατε τὸν λόγον;

§54Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Ποῖον λόγον; Ἀφοῦ ὁ βουλευτὴς κ. Ροῦφος ἐδήλωσεν εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι κατετέθησαν ἢ ἐστάλησαν τὰ φύλλα, παρακαλῶ τὸ Προεδρεῖον νὰ μοὶ δοθῶσι ταῦτα, καὶ νὰ κατασχεθῶσι τὰ ὑπόλοιπα καὶ παραπεμφθῶσιν εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, καὶ οὗτος νὰ τὰ ἀποστείλῃ εἰς τὴν ἁρμοδίαν Εἰσαγγελίαν διὰ τὰ περαιτέρω, καὶ ἂν ἀποδειχθῇ ὅτι ὁ συντάκτης αὐτὸς ἦναι ὑβριστὴς τῆς θρησκείας μας, ζητῶ νὰ τιμωρηθῇ, ἐὰν τοὐναντίον, νὰ τῷ δοθῇ πιστοποιητικὸν καλοῦ χριστιανοῦ. Ἀλλ’ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον μὲ ἐξέπληξεν, εἶναι τὸ ἑξῆς· ὅτι μὲ προεκάλεσαν οἱ κύριοι συνάδελφοι ν’ ἀνομολογήσω τὴν πλάνην, εἰς τὴν ὁποίαν κατ’ αὐτοὺς περιέπεσα. Ἐγὼ ὁμολογῶ, ὅτι εἰς οὐδεμίαν πλάνην περιέπεσα, διότι ξηρῶς ἀνέφερα γεγονός, τὸ ὁποῖον οὐδεὶς δύναται νὰ διαμφισβητήσῃ. Ἐγὼ εἶπον, ὅτι εἴς τι δημοσιογραφικὸν φύλλον εἶναι κατακεχωρισμένον τὸ ἄρθρον αὐτό, τὸ ὁποῖον καὶ ὑπέδειξα εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τὸ ὁποῖον ἀνεγνώσθη εἰς ἐπήκοον πάντων· ὥστε οὐδὲν τὸ κακὸν ἔπραξα. Δὲν βλέπω λοιπὸν νὰ ὑπάρχῃ λόγος, ὅπως ἀνακαλέσω τὰ λεχθέντα ὑπ’ ἐμοῦ καὶ ἀνομολογήσω τὴν πλάνην μου. Εἰς οὐδεμίαν πλάνην περιέπεσα. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πάλιν θὰ τονίσω, εἶναι, ὅτι, ἐὰν οἱ κύριοι συνάδελφοι νομίζωσιν, ὅτι ὑπάρχουσι πληγαὶ εἰς τὸ στάδιον τῶν πολιτευομένων, αἵτινες χρήζουσιν ἀρωγῆς δημοσιογραφικῆς, διὰ νὰ θεραπευθῶσιν, ἐγὼ τοὺς διαβεβαιῶ, ὅτι δὲν εἶμαι ἐξ ἐκείνων τῶν πολιτευομένων, οὔτε ἔχω ἀνάγκην τῆς δημοσιογραφίας, οὔτε εὔχομαι νὰ ὑποπέσω ποτὲ εἰς αὐτὴν τὴν ἀνάγκην. Δὲν βλέπω τὸν λόγον, ὁ ὁποῖος ἐξηνάγκασε τοὺς κυρίους συναδέλφους νὰ προσφέρωσι σμύρναν καὶ λίβανον πρὸς τὸν συντάκτην τοῦ «Νεολόγου». Τί ἐλέχθη ἐναντίον αὐτοῦ; Οὐδὲν ἐλέχθη· ἐγὼ ἓν ἐζήτησα μόνον, ἐὰν ὁ συντάκτης ἔγραψεν ἐξυβριστικόν τι κατὰ τῆς θρησκείας ἡμῶν, νὰ τιμωρηθῇ κατὰ τὸν νόμον· οὔτε ἀνέφερα τίποτε τὸ ὑβριστικόν.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ συντάκτης τοῦ «Νεολόγου» Πατρῶν ἀπέστειλεν ἐπιστολὴν πρὸς τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, οὐχὶ διὰ ν’ ἀναγνωσθῇ εἰς τὴν Βουλήν, ἀλλὰ διὰ νὰ λάβῃ γνῶσιν ἁπλῶς τὸ Προεδρεῖον, ὅτι τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ κ. ἐξ Εὐρυτανίας Βουλευτοῦ εἶναι ἀνακριβῆ.

§56Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Ποῖα;

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅτι ἐγράφη ὑπὸ τοῦ ἀρχισυντάκτου τοῦ «Νεολόγου» ἄρθρον ἐξυβριστικὸν κατὰ τῆς θρησκείας ἡμῶν, τὸ ὁποῖον μετέφερεν εἰς τὰς στήλας της ἡ ἐφημερὶς «ὁ Λόγος». Μοὶ ἀπέστειλε δὲ προσέτι καὶ αὐτὰ τὰ φύλλα, τὰ ὁποῖα θὰ σᾶς δώσω, διὰ νὰ τὰ ἀναγνώσητε, καὶ ἐκ τῶν ὁποίων ἀποδεικνύεται, ὅτι πᾶν ἄλλο ἐσκόπει ὁ ἀρχισυντάκτης παρὰ νὰ ἐξυβρίσῃ τὴν θρησκείαν ἡμῶν.

§58Δ. Π. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Ὁ κ. συνάδελφος, ἀναγνώσας τὴν ἐφημερίδα «Λόγον», καὶ πιστεύσας εἰς τὰ ἀναγραφόμενα ἐν τῷ φύλλῳ αὐτῷ, ἦλθεν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ καὶ ἀνεκοίνωσεν εἰς ἡμᾶς ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἡ ἐφημερὶς «ὁ Λόγος» ἀνέφερεν ὡς ἀληθῆ, διότι τὰ ἐπίστευσε. Καὶ ἐν τῇ πεποιθήσει, ὅτι περὶ ἀληθῶν γεγονότων πρόκειται, καὶ ὅτι ἀληθῆ γεγονότα κατήγγελλεν, ἐζήτησε παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης νὰ συστήσῃ τὴν καταδίωξιν ἐκείνου, εἰς τὸν ὁποῖον ἀπεδίδοντο τὰ γεγονότα αὐτὰ, τὰ ὁποῖα ἐθεώρησεν ὡς ἀληθῆ, διὰ νὰ ζητήσῃ τὴν ποινικὴν καταδίωξιν τοῦ γράψαντος· διότι, ἐὰν δὲν ἤθελε θεωρήσει αὐτὰ ὡς ἀληθῆ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς πεποιθήσεως, τὴν ὁποίαν ἐσχημάτισεν, ἀναγνώσας τὴν ἐφημερίδα «ὁ Λόγος», βεβαίως δὲν ἤθελεν ἀναμίξει τὴν Δικαιοσύνην, διότι δὲν ζητοῦσι τὴν ἀνάμιξιν τῆς Δικαιοσύνης, διὰ νὰ τιμωρήσωσιν ἄνθρωπον διὰ πρᾶξιν, ἡ ὁποία ψευδῶς ἀποδίδεται αὐτῷ, ἀλλὰ ζητοῦσι τὴν ἀνάμιξιν τῆς Δικαιοσύνης, διὰ νὰ ἐπιβάλωσι τὴν προσήκουσαν τιμωρίαν διὰ πρᾶξιν, ἥτις ἀποδίδεται ἀληθῶς. Ἰδοὺ, ὅτι δὲν ἔχετε δίκαιον, κύριε Βουλευτὰ ἐξ Εὐρυτανίας, νὰ λέγητε ὅτι δὲν εἴπετε τοιοῦτον, διότι δὲν δύνασθε νὰ ἐννοῆτε ἄλλο παρὰ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐξέθηκα. Νομίζω, ὅτι δύναται νὰ εἴπῃ ὁ κ. συνάδελφος, ὅτι ἐπλανήθη, καὶ ὅτι ἀδίκως κατηγορεῖ τὸν ἀρχισυντάκτην τοῦ «Νεολόγου» καὶ διαμαρτύρεται κατὰ τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Καλαβρύτων, ὁ ὁποῖος εἶπεν εἰς αὐτὸν, ὅτι ὑπέπεσεν εἰς πλάνην. Ἀλλ’ ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Εὐρυτανίας περιέπεσε καὶ εἰς ἑτέραν πλάνην· παρηρμήνευσεν ἐντελῶς τὰ ἐλατήρια, ἀφ’ ὧν ὡρμήθημεν ἡμεῖς, ἵνα ὁμιλήσωμεν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου. Ἐὰν, κύριε Πρόεδρε, ὑπεραμυνώμεθα ἀνθρώπου ἀδικηθέντος, νομίζω ὅτι ἐκπληροῦμεν καθῆκον ἐπιβαλλόμενον. Δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι ἐπιτετραμμένον, ὅταν βλέπῃ τις ἕτερον ἀντικρούοντα ἀδικίαν τινὰ, ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ τελεσθεῖσαν, νὰ διαμαρτύρηται καὶ νὰ ἐπινοῇ αἰτίας καὶ ἀφορμὰς φαντασιώδεις, διὰ νὰ μειώσῃ τὴν δύναμιν τοῦ ὑπὲρ τῆς ἀληθείας ἀγωνιζομένου. Ἐὰν ἡμεῖς ἀπεκρούσαμεν τὴν βαρεῖαν μομφὴν, ἡ ὁποία ἐρρίφθη ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ἀναρμοδίως κατ’ ἀνθρώπου ἐκπληροῦντος τὸ δημοσιογραφικὸν καθῆκόν του, ἐπράξαμέν τι ἁπλούστατον, διὰ τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ζητηθῶσιν ἰδιαίτερα αἴτια. Ἡ ἐλευθερία τοῦ λόγου εἶναι βεβαίως ἀπόλυτος ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ἀλλὰ δὲν ἕπεται ἐκ τούτου, ὅτι, ἐπειδὴ ἰσχύει ἡ ἐλευθερία τοῦ λόγου, πᾶς τις ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ λέγῃ ὅ,τι δήποτε, οἱ δ’ ἄλλοι νὰ ἀφίνωσι τὰ λεγόμενα ἄνευ ἀπαντήσεως, καὶ οὕτω νὰ ῥιζῶται εἰς τὴν συνείδησιν τῶν πολλῶν ἡ ἀναλήθεια καὶ ἡ συκοφαντία. Βεβαίως ὁ κ. συνάδελφος ἐν πάσῃ εἰλικρινείᾳ ἔπραξε πᾶν ὅ,τι ἔπραξε, βεβαίως ὁ κ. συνάδελφος ἐκινήθη ἐξ εἰλικρινοῦς ἐνδιαφέροντος ὑπὲρ τῆς θρησκείας ἡμῶν, ἀλλ’ ἐν τῷ εἰλικρινεῖ διαφέροντι ἠδίκησεν ἄνθρωπον ἀθῷον, καὶ κατ’ αὐτῆς τῆς ἀδικίας ἡμεῖς διεμαρτυρήθημεν· πράξαντες δὲ τοῦτο, νομίζω, ὅτι ἐπράξαμεν τὸ καθῆκόν μας· πέποιθα δὲ, ὅτι τοῦτο θέλει ἀναγνωρίσει καὶ ὁ κ. συνάδελφος.

§59Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Ἐὰν ὁ κ. συνάδελφος ἐκ Πατρῶν ἔχῃ τὴν πεποίθησιν, ὅτι ἐξεπλήρωσε τὸ καθῆκόν του, ἀμυνόμενος ὑπὲρ ἀδικήματος, δῆθεν προελθόντος ἐξ ἐμοῦ, ἂς βεβαιωθῇ, ὅτι ἐγὼ ἐξεπλήρωσα τὸ καθῆκόν μου χιλιάκις, ἀμυνόμενος ὑπὲρ τῆς ἐξυβρισθείσης θρησκείας ἡμῶν· διότι δὲν δύναμαι ἐγὼ νὰ φαντασθῶ, ὅτι ὑπάρχει στάδιον συγγνώμης ὑπὲρ ἀτόμου, τὸ ὁποῖον εἰς ἐμὲ ἦτο ἄγνωστον καὶ ἐναντίον τοῦ ὁποίου οὐδεμίαν μομφὴν ἐπέρριψα.

§60Δ. Π. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Ὄχι διὰ σᾶς.

§61Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Λοιπὸν ἂς βεβαιωθῇ ὁ κ. συνάδελφος ἐκ Πατρῶν, ὡς καὶ πάντες οἱ λοιποὶ συνάδελφοι, οἱ λαβόντες τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου, ὅτι ἐγὼ, ἐὰν ἤχθην εἰς ἐπερώτησιν κατὰ τοῦ γράψαντος ὑβριστικὸν ἄρθρον κατὰ τῆς θρησκείας ἡμῶν, δὲν ἤχθην ἐκ προσωπικῶν λόγων, ἀλλ’ ἤχθην ἐκ τῆς ἰδέας, ὅτι δὲν πρέπει, κατὰ τὰς ἡμέρας ἰδίᾳ τῶν Παθῶν, νὰ γράφωνται τοιαῦτα ἄρθρα, ἐξυβρίζοντα τὴν θρησκείαν ἡμῶν.

§62Δ. Π. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Τοῦτο οὐδεὶς διαμφισβητεῖ.

§63Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Καὶ ὅμως μὲ ὠθεῖτε νὰ ζητήσω συγγνώμην παρὰ τοῦ ἀτόμου αὐτοῦ, καὶ ν’ ἀναιρέσω ἀνακριβείας δῆθεν λεχθείσας ὑπ’ ἐμοῦ!

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν πρόκειται περὶ ἀνακριβειῶν, ἀλλὰ πρόκειται περὶ τοῦ ὅτι ὑμεῖς εἴπετε, ὅτι ὁ συντάκτης τοῦ «Νεολόγου» ἔγραψεν ἄρθρον ἐξυβριστικὸν κατὰ τῆς θρησκείας ἡμῶν.

§65Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Ἐγὼ φρονῶ, ὅτι τὸ ζήτημα τοῦτο εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ προκαλέσῃ τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς ὁλοκλήρου, διότι βεβαίως κατὰ τὸν μακρὸν βίον τῆς πίστεως καὶ τῆς τυραννίας τοῦ Τουρκικοῦ Κράτους τὸ θρήσκευμα ἦτο ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔσωσε τὸν Ἑλληνισμόν, καὶ οὐχὶ τὰ ἄρθρα τοῦ Σακελλαρίου. Ἐὰν δὲ ὑποτεθῇ, ὅτι ἔχει ποιάν τινα ὑπόστασιν τὸ ἔθνος ἡμῶν, βεβαίως τὴν ἔχει ἀπὸ τὴν θρησκείαν. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος, ὁ ὁποῖος ἠνάγκασεν ἐμὲ νὰ ζητήσω παρὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης νὰ τιμωρηθῇ ὁ ἄνθρωπος ἐκεῖνος, ὁ ἐξυβρίσας τὴν θρησκείαν, καὶ οὐδὲν ἕτερον. Ἐγὼ δὲν ἀνέφερα κανὲν ὄνομα, οὔτε κατωνόμασα τὸν συντάκτην· ἄλλοι συνάδελφοι εἶπον, ὅτι οὗτος εἶναι ὁ κ. Σακελλαρίου. Ἐγὼ ἐζήτησα παρὰ τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, ἐὰν νομίζῃ, ὅτι ὑπάρχει περίπτωσις, κατὰ τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ τιμωρηθῇ ὁ δημοσιογράφος ὁ γράψας τὸ ἐξυβριστικὸν ἐκεῖνο ἄρθρον, νὰ φροντίσῃ νὰ τιμωρηθῇ, ἄλλως νὰ ἐκδοθῇ δι’ αὐτὸν πιστοποιητικὸν καλοῦ χριστιανοῦ.

§66Δ. Π. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Δὲν ἐδημοσιεύθη διόλου τοιοῦτον ἄρθρον.

§67Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Αὐτὸ εἶναι ἔργον τῆς Δικαιοσύνης.

§68Ι. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπορῶ, πῶς τὸ ζήτημα τοῦτο ἔλαβε τοιαύτας διαστάσεις, ἀφοῦ οὐδεὶς λόγος πρὸς τοῦτο ὑπῆρχεν. Οἱ κύριοι συνάδελφοι ἐκ Πατρῶν ἀνέλαβον τὴν ὑπεράσπισιν ἀνδρὸς μὴ κατηγορουμένου. Ὁ κύριος Σακελλαρίου εἶναι ἄνθρωπος γνωστός, ἔντιμος καὶ μὴ ἔχων ἀνάγκην τοιαύτης ὑπερασπίσεως. Οἱ κύριοι συνάδελφοι ἐγέννησαν ζήτημα ἐν οὐ δέοντι· καὶ ὅμως ἔχουσι τὴν ἀξίωσιν νὰ ἀνακαλέσῃ ὁ κ. συνάδελφος τὰ μὴ λεχθέντα ὑπ’ αὐτοῦ! Ὁ κύριος Τσιτσάρας ἐζήτησε νὰ μάθῃ, ἂν εἶναι ἀληθῆ, ἢ οὔ, τὰ γραφέντα ἐν τῇ ἐφημερίδι «Λόγῳ», ἐν τῷ ὁποίῳ ἐγράφη, ὅτι παρέλαβε τὸ ἄρθρον ἐκεῖνο παρὰ τοῦ «Νεολόγου». Λοιπὸν ὁ «Λόγος» ἔγραφεν ἀληθῆ ἢ ἐσυκοφάντει; Τοῦτο ἔπρεπε νὰ ἐξακριβωθῇ. Ἐὰν οἱ κ. συνάδελφοι νομίζωσιν, ὅτι ἐγκλημάτισεν ὁ κ. Τσιτσάρας, ἐπερωτήσας διὰ τοιαύτην ἐγκληματικὴν πρᾶξιν, καὶ ζητοῦσι παρ’ αὐτοῦ λόγον, πρέπει νὰ λάβωσιν ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ὁ κ. Τσιτσάρας δὲν ἀνέφερε πρόσωπον· αὐτοὶ εἶπον, ὅτι γνωρίζουσι τὸν συντάκτην τῶν ἄρθρων τοῦ «Νεολόγου», αὐτοὶ κατέστησαν γνωστὸν εἰς τὴν Βουλὴν τὸ ὄνομα τοῦ συντάκτου. Σεῖς ἐφέρετε τὸ ὄνομα αὐτοῦ ἐνταῦθα, καὶ σεῖς ὀφείλετε νὰ δώσητε λόγον πρὸς αὐτόν, διατὶ ἀνεμίξατε εἰς τὴν συζήτησιν τὸ ὄνομα τοῦ κ. Σακελλαρίου, τὸ ὁποῖον δὲν ἀνέμιξεν ὁ κ. Τσιτσάρας.

§69Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§70ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Μέχρι τοῦδε ἐνόμιζον, ὅτι ματαιοπονία ἦτο νὰ λάβωσι τόσοι ἔγκριτοι συνάδελφοι τὸν λόγον, ἵνα ὑπερασπίσωσι δῆθεν ἄνθρωπον μὴ ἔχοντα ἀνάγκην ὑπερασπίσεως· ἀλλὰ δυστυχῶς δι’ ἐκεῖνον, τοῦ ὁποίου ἀνέλαβον οἱ κύριοι συνάδελφοι τὴν ὑπεράσπισιν, βλέπω ἐν τῇ «Πελοποννήσῳ», ἑτέρᾳ ἐφημερίδι ἐκδιδομένῃ ἐν Πάτραις, εἰς τὸ φύλλον αὐτῆς τῆς 31 Μαρτίου ἀναγραφόμενα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶχον δημοσιευθῆ ἐκ τοῦ «Νεολόγου» Πατρῶν ἐν τῇ ἐφημερίδι «Λόγῳ», καὶ τὰ ὁποῖα ἀνέφερεν ὁ κ. συνάδελφος ἐξ Εὐρυτανίας εἰς τὴν Βουλήν. Καὶ ἐρωτῶ, κύριε Πρόεδρε, διατὶ ὁ κ. συντάκτης τοῦ «Νεολόγου», τοῦ ὁποίου ἀνέλαβον τὴν ὑπεράσπισιν οἱ κύριοι συνάδελφοι, ἐν ᾗ περιπτώσει ἐσυκοφαντεῖτο, δὲν ἤρχετο νὰ καταγγείλῃ τὴν ἐφημερίδα αὐτὴν ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς, καθὼς καὶ ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος διὰ τῆς ὑπογραφῆς του βεβαιοῖ αὐτὰ καὶ ὁ ὁποῖος εἶναι ἄνθρωπος γνωστός, ὁ κ. Παπαδημητρίου, ἐπιστήμων ἰατρός; Κρίνω περιττὸν, κύριε Πρόεδρε, νὰ ἀναγνώσω τὰ μεταφερόμενα ἐκ τοῦ «Νεολόγου» εἰς τὴν «Πελοπόννησον»· εἶναι αὐτὰ ταῦτα, τὰ ὁποῖα ἀνέγνωσεν ὁ κ. συνάδελφος ἐκ τῆς ἐφημερίδος «Λόγου»: «Ἰδοὺ πῶς, ἄθλιε χριστιανέ; ἐμωράνθης κτλ.» Αὐτὰ γράφονται ἐν τῇ «Πελοποννήσῳ» τῶν Πατρῶν τὴν 31 Μαρτίου ὡς γραφέντα ἐν τῷ «Νεολόγῳ», ὁ δὲ κύριος, τοῦ ὁποίου ἀνέλαβον οἱ κύριοι συνάδελφοι τὴν ὑπεράσπισιν, κατοικῶν ἐν Πάτραις, βεβαίως ἔλαβε γνῶσιν τῶν δημοσιευθέντων τούτων ἐν τῇ «Πελοποννήσῳ», καὶ ἐπειδὴ ἡ κατηγορία, ἡ ὁποία ἀποδίδοται εἰς αὐτὸν, εἶναι βαρυτάτη, ὤφειλεν, ἐὰν ἐσυκοφαντεῖτο, νὰ διδάξῃ τὸν ὑβριστὴν ἢ συκοφάντην, ὅτι ἀτιμωρητὶ δὲν συκοφαντοῦσι. Παρῆλθε, Κύριοι, ἔκτοτε ἀρκετὸς χρόνος, καὶ ὁ ἔντιμος ἐξ Εὐρυτανίας συνάδελφος, λαβὼν γνῶσιν ἐξ ἐφημερίδων, εἶχε καθῆκον νὰ πιστεύσῃ καὶ ὑπεχρεοῦτο νὰ πιστεύσῃ, ὅτι τὰ γραφόμενα εἶναι ἀληθῆ...

§71Δ. Π. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Ἀλλὰ δὲν εἶναι ἀληθῆ.

§72ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. .. Εἶχε δὲ καθῆκον, πιστεύων ταῦτα ὁ κ. συνάδελφος, νὰ καταγγείλῃ αὐτὰ ἐνταῦθα, ἵνα λάβῃ γνῶσιν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης καὶ πράξῃ τὸ καθῆκόν του. Ὡς μάλιστα ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Εὐρυτανίας διετύπωσε τὸ πρᾶγμα τὴν ἡμέραν ἐκείνην, νομίζω ὅτι ἀφῃρεῖτο πᾶς λόγος ἀπὸ τοὺς κυρίους συναδέλφους, ἵνα ἐπανέλθωσι καὶ ἀναλάβωσι καὶ ἐκ δευτέρου τὴν ὑπεράσπισιν, διότι ὁ κ. συνάδελφος ἔπραξεν ἀκριβῶς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον παρέλειψε νὰ πράξῃ ὁ κ. Σακελλαρίου, ἐὰν ὄντως εἶναι ἀθῷος. Ὁ κ. ἐξ Εὐρυτανίας συνάδελφος συνέστησεν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης νὰ λάβῃ γνῶσιν τῶν γραφέντων κατὰ τῆς θρησκείας ἡμῶν, καὶ νὰ φροντίσῃ, νὰ ἐνεργήσῃ, νὰ μεριμνήσῃ, ἵνα εὑρεθῇ ὁ γράψας ταῦτα, καὶ ἡ Δικαιοσύνη νὰ θέσῃ τὴν χεῖρα ἐπ’ αὐτοῦ. Κατὰ τί λοιπὸν ἔπταισεν ὁ ἔντιμος ἐξ Εὐρυτανίας συνάδελφος, καὶ διατὶ οἱ κύριοι συνάδελφοι, οἱ ἀναλαβόντες τὴν ὑπεράσπισιν τοῦ Σακελλαρίου, ἔρχονται νὰ ψέξωσι τὸν κ. συνάδελφον ἐξ Εὐρυτανίας, ἀντὶ νὰ εὐχαριστήσωσιν αὐτὸν, διότι ἐδόθη ἀφορμὴ εἰς τὸν κύριον Σακελλαρίου καὶ τοὺς ὑπερασπιστάς του νὰ τιμωρηθῇ ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἐσυκοφάντει αὐτὸν, ἐὰν πράγματι ἀποδειχθῇ ὅτι ὁ Σακελλαρίου ἐσυκοφαντεῖτο; Λοιπὸν ὤφειλον, κατ’ ἐμὲ, οἱ κύριοι συνάδελφοι νὰ εὐχαριστήσωσι τὸν κ. συνάδελφον ἐξ Εὐρυτανίας, καὶ οὐχὶ νὰ μεμφθῶσιν αὐτοῦ.

§73Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Δὲν ἐμέμφθημεν τοῦ ἐντίμου ἐξ Εὐρυτανίας συναδέλφου· παρετηρήσαμεν μόνον, ὅτι περιέπεσεν εἰς πλάνην, ἀποδώσας ἀσεβεῖς κατὰ τῆς θρησκείας καὶ ὑβριστικὰς φράσεις πρὸς ἄνθρωπον, ὅστις, ὡς διατείνεται, δὲν ἔγραψε τοιαύτας. Τοῦτο μόνον παρετηρήσαμεν. Δὲν ἔχομεν ἀνάγκην ἡμεῖς συζητοῦντες νὰ ἀναλάβωμεν τὴν συνηγορίαν κανενὸς, οὔτε νὰ ὁμιλήσωμεν περὶ θρησκείας, διότι δὲν ἦτο δυνατὸν ν’ ἀποδοθῇ εἰς ἡμᾶς ἡ κατηγορία, ὅτι ἀντιστρατευόμεθα κατὰ τῆς θρησκείας. Τὰ φύλλα τοῦ «Νεολόγου» ἐστάλησαν εἰς τὸ Προεδρεῖον, καὶ ὁ ἔλεγχος εἶναι εὔκολος. Ἡ δὲ ἐπίκλησις ἀρθρογράφων θρησκευτικῶν καὶ ἰατρικῶν τῆς «Πελοποννήσου» νομίζω ὅτι οὐδὲν ἔχει κῦρος πρὸς ἀπόδειξιν τοῦ ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἐγράφησαν ταῦτα ἐν τῷ «Νεολόγῳ». Διὰ τοῦτο νομίζομεν, ὅτι ζητοῦντες παρὰ τοῦ κ. ἐξ Εὐρυτανίας συναδέλφου τὴν ἀνομολόγησιν τῆς πλάνης, εἰς ἣν περιέπεσε, δὲν κατηγοροῦμεν αὐτόν.

§74Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀφοῦ ὡμολόγησε τὸ Προεδρεῖον, ὅτι κατετέθησαν τὰ φύλλα...

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὔριον θὰ τὰ καταθέσω, ἵνα λάβωσι γνῶσιν οἱ κύριοι Βουλευταί.

§76Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. .. ἐπιφυλάσσομαι μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν φύλλων νὰ ἐπαναφέρω τὸν λόγον. Ἀλλ’ ὑποθέτω, ὅτι οἱ ἀγαπητοὶ συνάδελφοι θ’ ἀναγνωρίσωσιν, ὅτι παρέστη ἀνάγκη εἰς αὐτοὺς ν’ ἀνομολογήσωσιν, ὅτι αὐτοὶ ἐπλανήθησαν, ἀναλαβόντες τὴν ὑπεράσπισιν ἀνθρώπου μὴ ὑβρισθέντος, κατὰ τοῦ ὁποίου οὐδὲν ἐλέχθη ἐκ μέρους ἡμῶν. Καὶ πρέπει νὰ ἀνομολογήσωσι τὴν πλάνην των ταύτην, ἵνα ἐπανέλθωσι τὰ πράγματα εἰς τὸ πρώην καθεστώς.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Μελισσηνὸς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἄλλου θέματος.

§78Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν, ὅτε παρίστατο εἰς τὰς συνεδριάσεις καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, πρὶν μεταβῇ εἰς τὰ μεγάλα γυμνάσια, εἶχον ὑποβάλει παράπονά τινα δικαιότατα καὶ λίαν σοβαρά. Εἶχον λάβει τὴν τιμὴν τότε νὰ ἐπερωτήσω τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργόν, πῶς ἐπὶ 25 ὁλοκλήρους ἡμέρας ἐκρατοῦντο εἰς τὰ ὑπόγεια τῆς Μοιραρχίας Ἀττικῆς ἀνυπότακτοι κληρωτοί, οἱ ὁποῖοι εἶχον σταλῆ ἐνταῦθα παρὰ τοῦ νομάρχου Κυκλάδων, καὶ ἔμενον ἐκεῖ, εἰς τὰ ἀνήλια καὶ ὑγρὰ ὑπόγεια τῆς Μοιραρχίας, ἐπὶ 25 ὅλας ἡμέρας νήστεις, ἄνευ σκεπασμάτων, ἐκτεθειμένοι εἰς τὸ ψῦχος τῶν ὑπογείων καὶ ὑποφέροντες τὰ πάνδεινα. Τότε ὁ ἀξιότιμος κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸς μοὶ ἐδήλωσεν, ὅτι θὰ μεριμνήσῃ περὶ τούτου, θὰ ζητήσῃ πληροφορίας, θὰ ἐξετάσῃ καὶ θὰ ἀπαντήσῃ. Τὴν ἰδίαν ἑσπέραν, μετὰ τὸ πέρας τῆς συνεδριάσεως τῆς Βουλῆς, ἐὰν ἐνθυμῆσθε, κύριοι συνάδελφοι, ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸς ἀνεχώρησε διὰ τὰ μεγάλα γυμνάσια, ἀλλ’ ἐν τῇ διακρινούσῃ αὐτὸν φιλοπονίᾳ καὶ μερίμνῃ περὶ τῶν ἀφορώντων τὸ Ὑπουργεῖόν του ἐφρόντισε καὶ ἀπέστειλεν ἐκ Δραχμανίου ἀπάντησιν εἰς τὴν ἐπερώτησίν μου. Ἔχω λοιπὸν καθῆκον, κύριοι συνάδελφοι, νὰ σᾶς ἀναγνώσω τὸ τηλεγράφημα, ὅπερ ὁ κ. Ὑπουργὸς μοὶ διαβιβάζει διὰ τοῦ κ. Προέδρου ἐκ Δραχμανίου, ἔχω καθῆκον, λέγω, νὰ ἀναγνώσω τὸ τηλεγράφημα, ἀφ’ ἑνός, ἵνα ἐπαινέσω δημοσίᾳ τὴν μετὰ θρησκευτικῆς εὐλαβείας ἐπιτέλεσιν τοῦ καθήκοντος παρὰ τοῦ κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργοῦ, καὶ ἀφ’ ἑτέρου, ἵνα πείσω τινὰς τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων, οἵτινες ἐδυσανασχέτουν, ὅτε ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ ποιήσωμαι τὴν ἐπερώτησιν, καὶ μοὶ ἔλεγον, ὅτι ὀλίγον τραγικὰ παρίστων τὰ πράγματα. Ἐκ τῆς ἀναγνώσεως τοῦ τηλεγραφήματος θὰ ἴδωσιν οἱ ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, ὅτι τὰ πράγματα παρέστησα ὡς εἶχον, θὰ διδαχθῶσι δὲ ἐκεῖνοι τῶν συναδέλφων, οἵτινες μὲ κατηγόρουν ὡς ὑπερβολικὸν καὶ κωλυσιεργοῦντα, ὅτι, ὁσάκις λαμβάνωμεν τὸν λόγον ἐκ τῆς πτέρυγος ταύτης, πράττομεν τοῦτο, οὐχὶ ἵνα κωλυσιεργήσωμεν, οὐχὶ ἵνα παρεμποδίσωμεν τὴν πρόοδον τῶν συζητήσεων καὶ τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς...

§79Γ. ΚΟΡΥΖΗΣ. Ἆ μπά!

§80Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Σᾶς εὔχομαι, κύριε Κορυζῆ, ὅταν γίνητε ἀντιπολιτευόμενος, νὰ σᾶς χαρισθῇ ἡ δύναμις τοῦ λόγου καὶ νὰ λαμβάνητε τὸν λόγον, ἵνα κωλυσιεργῆτε. Πράττομεν τοῦτο, ὅπως ὑπομνήσωμεν εἰς τὰ μέλη τῆς Κυβερνήσεως, ὄχι ὑπερβασίας αὐτῶν τούτων τῶν μελῶν τῆς Κυβερνήσεως, διότι εἶναι ἀνώτερα τοιαύτης κατηγορίας, ἀλλ’ ὅπως ἐφελκύσωμεν τὴν προσοχὴν αὐτῶν ἐπὶ ἀδικημάτων, τὰ ὁποῖα ἐν ἀγνοίᾳ αὐτῶν βεβαίως λαμβάνουσι χώραν, καὶ ἐκ τῶν ὁποίων πολλὰ κακὰ ἐπέρχονται εἰς τοὺς πολίτας. Μόλις ἔφθασεν εἰς Δραγμάνιον ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, ἐτηλεγράφησε πρὸς τὸν ἐνταῦθα διευθύνοντα τὴν Μοιραρχίαν ταγματάρχην τῆς χωροφυλακῆς κ. Ζυγούρην νὰ ὑποβάλῃ τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν, ὁ δὲ κ. Ζυγούρης τὴν ἑπομένην ἀπαντᾷ τηλεγραφικῶς πρὸς τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς διαβιβάζει διὰ τοῦ κ. Προέδρου ἐκ Δραχμανίου τὴν ἀπάντησιν. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ἀναγνώσω τὸ τηλεγράφημα τοῦ κ. μοιράρχου Ἀττικῆς, διὰ νὰ ἴδητε, ὅτι εὑρισκόμην ἐν τῷ δικαίῳ, ὅτε ὁμολογουμένως μετ’ ἀγανακτήσεως παρέστησα, ὡς παρέστησα, τὰ πράγματα (ἀναγινώσκει): «Ὑπουργὸν Στρατιωτικῶν, Δραγμάνιον. Παραπεμφθέντες παρὰ Στρατολογικοῦ Γραφείου Κυκλάδων 4 ἀνυπότακτοι κληρωτοὶ, πρὸς ἐξέτασιν ὑγείας των, εἰς ἔκτακτον Στρατολογικὸν Συμβούλιον Ἀττικῆς ἐκρατήθησαν Μοιραρχίᾳ (ἀπὸ 25 Ἀπριλίου μέχρις 20 Μαΐου!) συνεπείᾳ ἐγγράφου Νομαρχίας Ἀττικῆς, πρὸς ἣν ἀρχικῶς ἀπεστάλησαν, μέχρι συνεδριάσεως Συμβουλίου, ἥτις ἐβράδυνεν ἕνεκα ἀπουσίας προέδρου ταγματάρχου Κοντιάδου, ἀπελθόντος γυμνάσια. Ἀποταθέντες ἐπανειλημμένως Νομαρχίᾳ ἐγγράφως καὶ προφορικῶς, ἵνα καλέσῃ Συμβούλιον πρὸς συνέλευσιν, ἐπληροφορήθημεν, ὅτι προεκάλεσεν ἀντικατάστασιν ἐλλείποντος μέλους δι’ ἑτέρου ἀξιωματικοῦ, μέχρι διορισμοῦ τοῦ ὁποίου Συμβούλιον ἀργεῖ. Τέλος, διορισθέντος προέδρου, Συμβούλιον συνεκροτήθη 20 τρέχοντος (δηλαδὴ ἐκρατήθησαν οἱ ἄνθρωποι 26 ὁλοκλήρους ἡμέρας) καὶ ἀπεφάνθη περὶ ἀνυποτάκτων, ἐξ ὧν εἷς ἐκρίθη ἀνίκανος, εἷς ἱκανὸς διὰ τὰς βοηθητικὰς ὑπηρεσίας, καὶ ἀπηλλάγη, καταβαλὼν τὸ ἀντισήκωμα, δύο δὲ, κριθέντες ἱκανοί, κατετάχθησαν εἰς τὸ στράτευμα.» Ἐκ τούτων προκύπτει ἐπισήμως καὶ ἀριδήλως, ὅτι τέσσαρες πολῖται, οἱ ὁποῖοι οὐδὲν ἀδίκημα ἔπραξαν, εἰς οὐδεμίαν παράβασιν οὔτε τοῦ κοινοῦ ποινικοῦ νόμου ὑπέπεσαν οὔτε τοῦ στρατιωτικοῦ, ἐκρατήθησαν εἰς τὰ ὑπόγεια τῆς Μοιραρχίας ἐπὶ 26 ὁλοκλήρους ἡμέρας ἄσιτοι καὶ φθειριῶντες. Ἐκ τούτων προκύπτει, ὅτι δύο πολῖται, οἵτινες ἦσαν ἀσθενεῖς καὶ οἵτινες δὲν ὑπεχρεοῦντο νὰ ὑπηρετήσωσιν, ὑπέφεραν τὰ πάνδεινα, στερήσεις, πεῖναν, γυμνότητα. Ἐκ τούτων προκύπτει, ὅτι δύο ἕτεροι πολῖται, οἱ ὁποῖοι εἶχον ὑποχρέωσιν νὰ ὑπηρετήσωσι καὶ οἱ ὁποῖοι εἶναι ἱκανοὶ, ἀπώλεσαν ἐκ τῆς στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας 26 ὅλας ἡμέρας, διότι ἡ ὑπηρεσία ἡ στρατιωτικὴ ἄρχεται ἀφ’ ἧς ἡμέρας κατατάσσεται ὁ κληρωτὸς, καὶ οὐχὶ ἀφ’ ἧς ἡμέρας προσέρχεται ἐνώπιον τοῦ οἰκείου Στρατολογικοῦ Γραφείου πρὸς ἐξέτασιν. Ταῦτα λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν, ἀφ’ ἑνὸς μὲν, ἵνα πείσω τοὺς κυρίους συναδέλφους, ὅτι, καθ’ ἣν ἡμέραν ὑπέβαλλον τὴν ἐπερώτησιν πρὸς τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, ἔπραττον τοῦτο, ὅπως ζητήσω τὴν ἄρσιν ἀδικήματος, τὸ ὁποῖον εἶχε προσγείνῃ εἰς πολίτας, οἵτινες κατ’ οὐδὲν ἔπταισαν, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἵνα καὶ δημοσίᾳ ἐκφράσω τὴν εὐγνωμοσύνην μου πρὸς τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸν διὰ τὴν εὔστοχον ἐνέργειαν, εἰς ἣν ἐπὶ τοῦ προκειμένου προέβη.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Ἀναστασόπουλος.

§82Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Πολλάκις, κύριε Πρόεδρε, συνεζητήθη ἐν τῇ Βουλῇ τὸ ζήτημα τῶν δυσχερειῶν, αἱ ὁποῖαι ἀπαντῶνται κατὰ τὴν καταβολὴν τῶν φόρων, πολλάκις ἐπηρώτησαν διάφοροι Βουλευταὶ καὶ συνέστησαν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἵνα διατάξῃ τὴν ἀναστολὴν τῆς πληρωμῆς διαφόρων φόρων, καὶ δὴ τοῦ στρεμματικοῦ φόρου τῶν ἀμπέλων, ὡς ἐκ τοῦ ἀκαταλλήλου τῆς ἐποχῆς, καθ’ ἣν ἐπιζητεῖται καὶ ἐπιδιώκεται ἡ εἴσπραξις τῶν φόρων, ὀρθῶς δὲ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν παρετήρησεν, ὅτι δικαίωμα ἀναστολῆς τῆς πληρωμῆς τῶν φόρων ἐκ τοῦ νόμου δὲν ἔχει, καὶ ὅτι δύναται μόνον νὰ συστήσῃ εἰς τὰς ἁρμοδίας ἀρχὰς τὴν ἡμερωτέραν εἴσπραξιν. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ἀναφορᾶς Μεγαρέων, παριστώντων τὰς δυσχερείας, τὰς ὁποίας ἔχουσιν, ἵνα καταβάλωσι σήμερον τὸν φόρον τῶν ἀμπέλων, λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ παρατηρήσω καὶ νὰ συστήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν λύσιν πηγάζουσαν ἐκ τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀναγεγραμμένον ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ἐπὶ τῇ παρατηρήσει ἢ μᾶλλον τῇ ἐπερωτήσει ἑνὸς τῶν Βουλευτῶν, τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Πατρῶν συναδέλφου, πρὸ δύο ἡμερῶν ἀνεγνώρισεν, ὅτι ἡ ἐποχὴ, ἥτις ὁρίζεται πρὸς καταβολὴν διαφόρων φόρων, εἶναι ἀκατάλληλος, διότι ὁρίζονται μῆνες, οἵτινες εἶναι ἄγονοι εἰς τὴν γεωργικὴν τάξιν, καὶ ἑπομένως καθίσταται εἰς αὐτὴν ἀδύνατον, καθ’ ἃς ἐποχὰς ὁ νόμος ὁρίζει, νὰ καταβάλωσι τοὺς φόρους τούτους. Κατὰ τὸν νόμον τοῦ 1899 περὶ στρεμματικῆς φορολογίας, τὸν κανονίζοντα καὶ τὰς ἐποχὰς τῆς καταβολῆς τοῦ φόρου, ἔχομεν τρεῖς ἐποχὰς πρὸς καταβολὴν τοῦ φόρου τῶν ἀμπέλων· πρῶτον μέχρι 15 Ἰανουαρίου εἰς μίαν δόσιν, ἐὰν δὲν ὑπερβαίνῃ τὰς 50 δραχμάς. Ἐὰν φθάνῃ ὁ φόρος μέχρι 300 δραχμῶν, μερίζεται εἰς δύο ἴσας δόσεις, ἐξ ὧν ἡ πρώτη κατὰ τὴν 15 Ἰανουαρίου καὶ ἡ δευτέρα κατὰ τὴν 15 Φεβρουαρίου. Ἐὰν τὸ ποσὸν τοῦ φόρου ὑπερβαίνῃ τὰς 300 δραχμάς, τότε ἔχομεν τρεῖς προθεσμίας πρὸς καταβολὴν τοῦ φόρου, τὴν πρώτην τῇ 15 Ἰανουαρίου, τὴν δευτέραν τῇ 15 Μαρτίου, καὶ τὴν τρίτην τῇ 15 Μαΐου. Ἕνεκα τοῦ ἀκαταλλήλου τοῦ χρόνου, ἢ καὶ πολλάκις ἕνεκα καταστροφῶν τῶν ἀμπέλων διαφόρων κατηγοριῶν, ὄχι μόνον τῆς ἐπαρχίας Μεγαρίδος, ἀλλὰ καὶ τῆς ἐπαρχίας Ἀττικῆς συνεπείᾳ τοῦ βαρέος φόρου, καὶ ἄλλων ἐπαρχιῶν κατέστη ἀδύνατον νὰ καταβάλωσιν ἐμπροθέσμως τὸν φόρον οἱ ἀμπελοκτήμονες. Ἐκ τούτου προῆλθεν ἡ πρόνοια τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅστις ὑπέβαλε νομοσχέδιον, κατὰ τὸ ὁποῖον κανονίζεται ἡ πληρωμὴ τοῦ φόρου δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δὲν κατέβαλον τὸν φόρον τοῦτον, καὶ διὰ τῆς προνοίας ταύτης τοῦ νομοσχεδίου ὄχι μόνον παρατείνεται ἡ προθεσμία τῆς καταβολῆς, ἀλλὰ δίδεται καὶ τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς καθυστεροῦντας τὸν φόρον, ἐὰν μέχρι τοῦ Ὀκτωβρίου τοῦ 1904 καταβάλωσι τὸν φόρον τῶν ἀμπέλων, νὰ ἀπαλλάσσωνται τῶν καταδιώξεων, τῶν προστίμων καὶ τῶν τόκων ὑπερημερίας. Ἡ εἰσαγωγὴ, κύριοι Βουλευταὶ, τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἠδύνατο νὰ δώσῃ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν τὴν ἀφετηρίαν, ἵνα, ἀνακοινῶν εἰς τοὺς ταμίας τὴν ὑποβολὴν τοιούτου νομοσχεδίου, συστήσῃ εἰς αὐτοὺς νὰ ἀναμένωσι διὰ τὴν εἴσπραξιν τῶν καθυστερουμένων φόρων μέχρι τοῦ Ὀκτωβρίου. Τὸ τοιοῦτον δὲν εἶναι πρωτοφανὲς, οὐδὲ ἡ λύσις εἶναι ἔκτακτος, διότι προκειμένου περὶ εἰσπράξεως δασμῶν ἐν τοῖς τελωνείοις διατάσσεται ἡ εἴσπραξις ἅμα τῇ ὑποβολῇ τοῦ νόμου, χωρὶς νὰ ψηφισθῇ ὁ νόμος, καὶ εἶναι δυνατὸν πολλάκις νὰ μὴ ψηφισθῇ, καὶ ὅμως νὰ εἰσπραχθῶσι τὰ χρήματα, καὶ βραδύτερον τὸ Δημόσιον νὰ εὑρίσκηται εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ περιπλακῇ εἰς δικαστικοὺς ἀγῶνας περὶ ἐπιστροφῆς τῶν χρημάτων τῶν εἰσπραχθέντων δυνάμει τοῦ μὴ ψηφισθέντος νόμου. Ἀφοῦ σήμερον ἔχομεν νόμον ὑποβληθέντα ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, νόμον ὁ ὁποῖος ἐγένετο ἀσπαστὸς ὑπὸ τῆς ὁλομελείας τῆς Βουλῆς, καὶ ἀφοῦ, καθ’ ἃς ἔχω πληροφορίας ἐκ διαφόρων χωρίων τῆς Ἀττικῆς καὶ τῆς Μεγαρίδος, ἡ τελευταία ἡμέρα τοῦ Μαΐου εἶναι τεταγμένη ὑπὸ τῶν ταμιῶν εἰς τοὺς ὀφειλέτας πρὸς καταβολὴν τοῦ καθυστερουμένου φόρου τῶν ἀμπέλων, δύναται, λέγω, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νομοσχεδίου, νὰ διατάξῃ ὄχι τὴν ἀναστολὴν, ἀλλὰ νὰ ἀνακοινώσῃ εἰς τοὺς ταμίας τὴν ὑποβολὴν τοῦ νομοσχεδίου τούτου, καὶ ἑπομένως νὰ συστήσῃ εἰς αὐτοὺς, ὅτι δύνανται μέχρι τοῦ Ὀκτωβρίου νὰ ἀναμένωσι τὴν καταβολὴν τοῦ καθυστερουμένου φόρου τῶν ἀμπέλων. Ἀλλὰ προκειμένου περὶ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον βεβαίως θὰ ψηφισθῇ εἰς διάστημα ἑνὸς δευτερολέπτου, διότι, ὡς εἶπον, ἐγένετο ἀσπαστὸν ὑφ’ ὁλοκλήρου τῆς Βουλῆς, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν καὶ τὴν Βουλὴν, ἵνα δεχθῶσι ν’ ἀναγνωσθῇ καὶ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν σήμερον, διότι κατὰ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο οἱ καθυστεροῦντες τὴν πληρωμὴν τῶν φόρων ἐπὶ τῶν ἀμπέλων ἀπὸ τοῦ ἔτους 1899 μέχρι τοῦ 1902 ἀπαλλάσσονται τῆς πληρωμῆς τῶν προσθέτων τελῶν καὶ τόκων ὑπερημερίας, ἐὰν καταβάλωσι τὰ καθυστερούμενα μέχρι τοῦ Ὀκτωβρίου τοῦ 1904. Ἀλλ’ ἐὰν εἰσπραχθῶσιν οἱ καθυστερούμενοι οὗτοι φόροι ἐσπευσμένως, εἴτε διὰ συλλήψεων καὶ ἐκτελέσεων προσωπικῶν κατὰ τῶν ὀφειλετῶν, ψηφισθῇ δὲ βραδύτερον ὁ νόμος, δὲν θὰ ἔχωσι τὸ δικαίωμα οἱ πολῖται οὗτοι νὰ ζητήσωσι τὴν ἀπόδοσιν τῶν ἀχρεωστήτως καταβληθέντων, ἀφοῦ γνωρίζουσιν, ὅτι διὰ τοῦ ὑποβληθέντος νόμου ἀπαλλάσσονται, ἐὰν καταβάλωσι τὸν φόρον μέχρι τοῦ Ὀκτωβρίου, τῶν προσθέτων τελῶν καὶ τῶν τόκων ὑπερημερίας. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ ἢ μᾶλλον συνιστῶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι δύναται, βασιζόμενος εἰς τὸ ὑποβληθὲν νομοσχέδιον, ἐγκυκλίως καὶ τηλεγραφικῶς σήμερον νὰ ἀναγγείλῃ εἰς τοὺς ταμίας, ὅτι δύνανται νὰ ἀναμένωσι μέχρι τοῦ Ὀκτωβρίου, χωρὶς νὰ ἐπιδιώκωσι διὰ βιαίων μέτρων τὴν εἴσπραξιν τῶν καθυστερουμένων φόρων τῶν ἀμπέλων· συγχρόνως δὲ τὸν παρακαλῶ νὰ δεχθῇ μετὰ τῆς Βουλῆς, ἵνα προταχθῇ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει τῆς σήμερον, χωρὶς νὰ θέλω τοιουτοτρόπως νὰ ἀνακόψω τὴν συζήτησιν τοῦ σταφιδικοῦ νομοσχεδίου, διότι τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο δὲν θὰ προκαλέσῃ συζήτησιν, οὐδὲ θὰ ἀπασχολήσῃ τὴν Βουλήν, ἥτις οὕτω θὰ δυνηθῇ νὰ ἀσχοληθῇ πρὸς συζήτησιν καὶ ἐπιψήφισιν καὶ τοῦ σταφιδικοῦ καὶ ἄλλων νομοσχεδίων.

§83Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὅτε ὑπέβαλον τὸ νομοσχέδιον, περὶ τοῦ ὁποίου ὡμίλησεν ὁ κ. Βουλευτὴς, ἀνεκοίνωσα τοῦτο εἰς τοὺς ταμίας, καὶ συνέστησα εἰς αὐτοὺς νὰ μὴ προβαίνωσιν εἰς καταναγκαστικὰ μέτρα κατὰ τῶν ὀφειλετῶν τοῦ φόρου τῶν ἀμπέλων· ἀπορῶ δὲ, πῶς ὁ ταμίας Μεγαρίδος δὲν συνεμορφώθη πρὸς τὴν σύστασίν μου ταύτην. Πάντως ὅμως οἱ ταμίαι, ὑπέχοντες εὐθύνην ἐκ τοῦ νόμου, πάντοτε συλλογίζονται, τίνα νὰ λάβωσι μέτρα, ὅπως εἰσπράξωσι τοὺς ὀφειλομένους φόρους. Ἴσως ἐκ τούτου ὁ ταμίας Μεγαρίδος καὶ οἱ ταμίαι ἄλλων ἐπαρχιῶν προέβησαν οὐχὶ εἰς μέτρα καταπιεστικὰ, ἀλλ’ εἰς ὑπόμνησιν πρὸς τοὺς ὀφείλοντας τὸν φόρον. Εὑρίσκω ὅτι, ἐὰν ὄντως ἤθελεν εἰσπραχθῆ φόρος, ὅστις ἐπιστραφήσεται μετὰ τὴν ἰσχὺν τοῦ νέου νόμου, τὸ πρᾶγμα θὰ ἦτο ἄτοπον καὶ θὰ δώσῃ χώραν εἰς περιπλοκάς. Ὡς ἐκ τούτου οὐδεμίαν ἔχω δυσκολίαν νὰ συναινέσω εἰς τὴν πρόταξιν τοῦ νομοσχεδίου, ἐὰν δὲν πρόκηται ἕτεροι συνάδελφοι νὰ ζητήσωσι τὴν πρόταξιν καὶ ἄλλων νομοσχεδίων.

§84Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ νομοσχέδιον, περὶ τοῦ ὁποίου μνείαν ἐποιήσατο ὁ ἀξιότιμος ἐκ Μεγαρίδος Βουλευτὴς, ὑπεσχέθη ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι ἤθελε τὸ ὑποβάλει, ὅτε ἐγὼ ἀνέπτυσσον τὴν περὶ τούτου ἐπερώτησίν μου ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς. Ὄντως ὁ κ. Ὑπουργὸς, συνεπὴς πρὸς ἑαυτὸν, ὑπέβαλε τὸ νομοσχέδιον τοῦτο εἰς τὴν Βουλὴν, καὶ τὸ ὑπέβαλε τὴν ἡμέραν, κατὰ τὴν ὁποίαν ὑπεσχέθη ὅτι ἤθελε τὸ ὑποβάλει. Ὅτε ὅμως ὁ κ. Ὑπουργὸς ὑπεσχέθη τὴν ὑποβολὴν τοῦ νομοσχεδίου τούτου, ἐγὼ ἀμφέβαλλον περὶ τῆς ψηφίσεως αὐτοῦ, καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου εἶπον, ὅτι αἱ περὶ αὐτοῦ προσδοκίαι ἤθελον εἶσθαι εὐσεβὴς πόθος, διότι ὅλοι γνωρίζομεν, ὅτι τὰ πλεῖστα τῶν νομοσχεδίων, τῶν ὑποβαλλομένων εἰς τὴν Βουλὴν, δὲν ψηφίζονται, παραπεμπόμενα εἰς τὸ τέλος τῆς ἡμερησίας διατάξεως, τὸ δὲ νομοσχέδιον, περὶ οὗ πρόκειται, μετὰ λύπης βλέπω, ὅτι κατέχει ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει θέσιν ἀριθ. 67. Ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ παρακαλέσω χθὲς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ἰδιαιτέρως, ὅπως συναινέσῃ νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο κατὰ προτίμησιν πρὸ τῶν ἄλλων νομοσχεδίων, ἅτινα θέλουσι προκαλέσει συζήτησιν. Ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν προθύμως τῷ ὄντι ἐδέχθη τὴν παράκλησίν μου ταύτην, καὶ μὲ ἐβεβαίωσεν, ὅτι ἐντὸς 8 ἡμερῶν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο θὰ ψηφισθῇ. Χαίρω δὲ πολὺ, διότι ἐπίκουρος τῆς γνώμης μου ταύτης ἔρχεται καὶ ὁ διακεκριμένος ἐκ Μεγαρίδος συνάδελφος, καὶ παρακαλῶ τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, μετὰ τὸ πρῶτον νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ εἰς τὰ συμφέροντα τῶν τριῶν νήσων, νὰ ψηφισθῇ τὸ περὶ οὗ ὁ λόγος, ὑπ’ ἀριθ. 67, διότι ἐλπίζω, ὅτι οὐδεὶς ἐκ τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων θὰ ἔχῃ ἀντίρρησιν.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θ’ ἀναγραφῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῆς αὔριον δεύτερον.

§86Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Σήμερον, κύριε Πρόεδρε· διότι τὸ αὔριον ἐπακολουθεῖ ἄλλο αὔριον.

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε. Τὸ Προεδρεῖον, ὁσάκις εἶπέ τι, τὸ ἐπραγματοποίησε.

§88Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Πολὺ καλά· εὔχομαι.

§89Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Πρὸ παντὸς τὸ νομοσχέδιον περὶ καταργήσεως τοῦ νόμου περὶ ὑποχρεωτικῆς συμμετοχῆς τῶν δημοσίων λειτουργῶν εἰς τὸ Μετοχικὸν Ταμεῖον τῶν ὑπαλλήλων.

§90Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Οἱ κάτοικοι τεσσάρων χωρίων τοῦ δήμου Ἄργους τῆς ἐπαρχίας μου ᾐτήσαντο δι’ ἀναφορᾶς των πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν τὴν ἐπισκευὴν χρησιμωτάτης ὁδοῦ, τῆς ἀπὸ Κυβερίου καὶ Μύλων εἰς Ἀνδρίτσαν Ἀχλαδοκάμπου, ἥτις, πρὸ πολλῶν ἐτῶν ἀφεθεῖσα ἄνευ οὐδεμιᾶς ἐπισκευῆς, κατέστη ἐντελῶς ἄβατος. Τὴν αἴτησίν των ταύτην συνιστῶ θερμῶς εἰς τὸν σεβαστὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀφοῦ ἄλλως τε διὰ μικρᾶς σχετικῶς δαπάνης πρόκειται νὰ εὐεργετηθῶσιν ὁλόκληροι γεωργικοὶ πληθυσμοί.

§91Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Πολὺ καλά.

§92Θ. ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Παρ’ ἀδικουμένου πολίτου ἔλαβον μίαν ἀναφορὰν, ἀπευθυνομένην πρὸς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς, τὴν ὁποίαν λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω. Ὁ πολίτης οὗτος παραπονεῖται, ὅτι ἠδικήθη παρ’ ἀστυνομικοῦ ὀργάνου τῆς ἀστυνομίας Τροιζῆνος, διαπράξαντος ἀδίκημα πολὺ σύνηθες εἰς τὰ χρονικὰ τῆς ἀστυφυλακῆς. Ὡς γνωστὸν, ἀρκετὰ ὄργανα τῆς ἀστυφυλακῆς μετέτρεψαν τὸν νόμον περὶ ποιμνιοβοσκῆς εἰς μέσον ζωοκλοπῆς, ἵνα μὴ εἴπω βαρυτέραν λέξιν.

§93Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Διαρπαγῆς.

§94Θ. ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς μέσον ληστείας. Ὁ ἀστυφύλαξ οὗτος ἐζήτησε παρὰ τοῦ ἀδελφοῦ τοῦ ἀναφερομένου πολίτου ἕν χρηματικὸν ποσὸν ὡς δῶρον, ἐπειδὴ δὲ δὲν τὸ ἔλαβεν, ἀφῄρεσεν αὐτογνωμόνως ἐκ τοῦ ποιμνίου του εἴκοσι πρόβατα, τὰ ὁποῖα κατόπιν ἠρνεῖτο νὰ τῷ ἀποδώσῃ, ἀπέδωκε δὲ μόνον τὰ 8, ἀφοῦ ἔλαβε τὰ ζητηθέντα χρήματα, τὰ δὲ λοιπὰ 12 κατεκράτησε. Καὶ δὲν ἠρκέσθη εἰς τοῦτο ὁ ἀστυφύλαξ, ἀλλ’ ἐτραυμάτισε καὶ τὸν ἕτερον ἀδελφὸν τοῦ ποιμένος.

§95Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Εἶναι ὁ Μπελόκας αὐτὸς;

§96Θ. ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ εἴπω καὶ τὸ ὄνομα, μολονότι τὸ ὄνομα δὲν ἐνδιαφέρει τὴν Βουλήν. Μετὰ τὴν πρᾶξίν του ταύτην ὁ ἀστυφύλαξ κατέφυγεν εἰς τὸ σύνηθες μέσον, εἰς τὸ ὁποῖον καταφεύγουσι τὰ ἀστυνομικὰ ὄργανα, διὰ νὰ δικαιολογήσωσι τὰς παρανόμους αὑτῶν πράξεις, συνέταξε δηλαδὴ πρωτόκολλον καὶ κατήγγειλε τὸν ποιμένα ἐπὶ ἀντιστάσει κατὰ τῆς ἀρχῆς. Διὰ τὸ ἀδίκημα τοῦτο ὁ πολίτης κατήγγειλε τὸν ἀστυφύλακα, δὲν θὰ ἀνεφέρετο δὲ εἰς τὴν Βουλήν, ἐὰν δὲν ἐνείχετο ἐν μέρει καὶ ἡ διοίκησις τῆς ἀστυνομίας ἐκείνης εἰς τὴν πρᾶξιν ταύτην. Λέγω ὅτι ἐνείχετο, διότι ὁ ἀστυφύλαξ αὐτὸς παρανόμως μένει ἐν τῇ περιφερείᾳ Τροιζῆνος, ἐν τῇ ὁποίᾳ ὑπηρετεῖ, μένει δὲ παρανόμως διὰ δύο λόγους· πρῶτον διότι εἶναι ἐντόπιος, καὶ κατὰ τὸν νόμον περὶ ἀστυφυλακῆς δὲν δύναται νὰ ὑπηρετῇ ἐκεῖ, δεύτερον δὲ διότι ὁ ἀστυφύλαξ αὐτὸς ἔχει καταδικασθῆ ἤδη κατ’ ἀντιμωλίαν τελεσιδίκως ὑπὸ τοῦ Πλημμελειοδικείου Ναυπλίας εἰς φυλάκισιν, ἔχει δὲ καὶ ἐρήμην καταδικασθῆ δι’ ἑτέραν πρᾶξιν εἰς φυλάκισιν ἕξ μηνῶν. Διὰ τοῦτο ὁ πολίτης οὗτος καταφεύγει εἰς τὴν Βουλήν, καὶ παρακαλεῖ νὰ συστηθῇ εἰς τοὺς κυρίους Ὑπουργοὺς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῆς Δικαιοσύνης, τὸ μὲν, ἵνα ὁ ἀστυφύλαξ αὐτὸς ἐκτοπισθῇ ἐκεῖθεν, ἀφοῦ παρὰ τὸν νόμον περὶ ἀστυφυλακῆς εἶναι τοποθετημένος ἐν τῇ περιφερείᾳ ἐκείνῃ, τὸ δὲ, ἵνα διαταχθῇ ὁ κ. Εἰσαγγελεὺς τῶν ἐν Ναυπλίῳ Πλημμελειοδικῶν νὰ ἐνεργήσῃ τὴν κατὰ τοῦ ἀστυφύλακος τούτου μήνυσιν.

§97Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Πῶς λέγεται ὁ ἀστυφύλαξ;

§98Θ. ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ ἀστυφύλαξ λέγεται Μπελόκας, ὑπηρετεῖ δὲ ἐν τῇ ἀστυνομίᾳ Τροιζῆνος.

§99Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, σχετικόν.

§100Ε. ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Ὅλην τὴν συνεδρίασιν καταναλίσκετε εἰς ἐπερωτήσεις!

§101Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Μήπως μόνον νὰ ῥοκανίζωμεν θέλετε, καὶ νὰ μεταβληθῶμεν εἰς μαϊμοῦδες;

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ.

§103Ν. ΝΙΚΟΛΑΙΔΗΣ. Τὸ ῥοκάνισμα γίνεται ἐκ περιτροπῆς.

§104Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Σᾶς συγχαίρω, διότι σεῖς ἀνήκετε εἰς κόμμα, τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει ποτὲ ἐλπίδα νὰ ῥοκανίσῃ.

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, ἐξακολουθήσατε.

§106Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Πάνθ’ ὅσα ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐκ Ναυπλίας περὶ τοῦ ἀστυφύλακος Μπελόκα ἀνέφερεν εἰς τὴν Βουλὴν εἶναι, ὡς πληροφοροῦμαι, ἀληθῆ. Ἄς μοὶ ἐπιτρέψῃ ὅμως ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος νὰ τῷ παρατηρήσω, ὅτι ὑπέπεσεν εἰς μίαν ἀνακρίβειαν, εἰπὼν, ὅτι οἱ ἀστυφύλακες ὑπάγονται εἰς τὸν νόμον περὶ ἐντοπίων ὑπαλλήλων καὶ ὅτι ὁ ἀστυφύλαξ οὗτος δὲν δύναται νὰ ὑπηρετῇ ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Τροιζηνίας, ἐν Πόρῳ, ἐκ τοῦ νόμου· ἀλλὰ καὶ διὰ τὸν φόβον αὐτὸν ἐφρόντισεν ἡ ὑπηρεσία καὶ δὲν τὸν ἔχει διορίσει, ἀλλὰ τὸν ἔχει προσκολλήσει ἐκεῖ, ἐνῷ τὸ τοιοῦτον ἦτο περιττὸν, καθόσον οἱ ἀστυφύλακες δὲν ὑπάγονται εἰς τὸν νόμον περὶ ἐντοπίων ὑπαλλήλων.

§107Γ. ΚΟΡΥΖΗΣ. Νὰ ἐρωτηθῇ ὁ κ. Φαρμακόπουλος, ἂν δὲν ἔχει προσκεκολλημένους ἀρκετοὺς εἰς τὴν ἐπαρχίαν του.

§108Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Διὰ τὸν φόβον λοιπὸν τοῦτον τυγχάνει προσκεκολλημένος· ἀλλὰ καὶ τοποθετημένος ἠδύνατο νὰ ᾖναι κατὰ τὸν νόμον. Βεβαίως ὅμως δὲν δύναται νὰ ὑπηρετῇ ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Τροιζηνίας, διότι ἔχει καταδικασθῇ δι’ ὁριστικῆς καὶ τελεσιδίκου ἀποφάσεως τοῦ Πλημμελειοδικείου εἰς φυλάκισιν ἀρκετῶν ἡμερῶν, ὡρισμένον δὲ ἄρθρον τοῦ νόμου περὶ ἀστυφυλακῆς δὲν ἐπιτρέπει εἰς τὰ ὄργανα τὰ ἀστυνομικὰ, τὰ καταδικαζόμενα ὑπὸ τοῦ Πλημμελειοδικείου εἰς φυλάκισιν πλέον τῶν τριῶν ἡμερῶν, νὰ διαμένωσιν εἰς τὰ μέρη, ὅπου διέπραξαν τὸ ἀδίκημα, διὰ τὸ ὁποῖον ὑπὸ τοῦ ἁρμοδίου Δικαστηρίου κατεδικάσθησαν. Διὰ τὸν λόγον τοῦτον πρέπει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ λάβῃ σύντονα μέτρα ἐπὶ τῆς περιπτώσεως ταύτης, καὶ νὰ διατάξῃ αὐτοστιγμεὶ τὴν ἐκτόπισιν τοῦ ἐν λόγῳ ἀστυφύλακος ἐκεῖθεν, διότι παρανόμως ὑπηρετεῖ ἐκεῖ. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ποῖα μέτρα ἔλαβεν ἐπὶ τοῦ φλέγοντος ζητήματος τοῦ ἄρτου. Ἡ ἐπιτροπὴ ἡ διορισθεῖσα ἵνα προσδιορίσῃ τὴν τιμὴν τοῦ ἄρτου, ὥρισε ταύτην εἰς 50 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν, μολονότι δὲ τοιαύτη ἀπόφασις ἐλήφθη παρὰ τῆς ἐπιτροπῆς ταύτης, καὶ ἐξεδόθη καὶ ἡ σχετικὴ ἀστυνομικὴ διάταξις, οἱ ἀρτοπῶλαι ἐξακολουθοῦσι νὰ πωλῶσι τὸν ἄρτον, εἰς βάρος, ἐννοεῖται, τοῦ πτωχοῦ λαοῦ, πρὸς 55 λεπτὰ τὴν ὀκᾶν.

§109Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Σήμερον ὁ Διευθυντὴς τῆς Ἀστυνομίας μὲ ἐπληροφόρησεν, ὅτι ἔκαμε διατίμησιν τοῦ ἄρτου εἰς 50 λεπτὰ, καὶ ὅτι ἡ διατίμησις αὕτη ἐφαρμόζεται. Ἀλλ’ ἐὰν ἔχητε παράπονα, καὶ δύνασθε νὰ ἀναφέρητε ἀρτοπώλας, οἱ ὁποῖοι πωλοῦσι τὸν ἄρτον εἰς τιμὴν ἀνωτέραν τῆς διατιμήσεως, θὰ λάβω μέτρα.

§110Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Εὐχαριστῶ πολὺ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ Πρωθυπουργόν, διότι μὲ ἔφερεν εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν νὰ παράσχω ἐκδούλευσιν εἰς τοὺς ἀδικουμένους πολίτας, ὑποδεικνύων εἰς τὸν κύριον Διευθυντὴν τῆς Ἀστυνομίας, παρόντα τὴν στιγμὴν ταύτην ἐνταῦθα, ὅτι πλεῖστοι τῶν ἀρτοπωλῶν πωλοῦσι τὸν ἄρτον πρὸς 55 λεπτὰ τὴν ὀκᾶν. Τοῦτο δύναται νὰ ἐξακριβώσῃ ὁ ἴδιος κύριος Διευθυντής, λαμβάνων τὸν κόπον νὰ μεταβῇ εἰς τὰ διάφορα ἀρτοπωλεῖα, ὅπου ἀπροκαλύπτως καὶ παρὰ τὴν σχετικὴν ἀστυνομικὴν διάταξιν πωλεῖται ὁ ἄρτος πρὸς 55 λεπτά. Πρόκειται περὶ ζωτικοῦ ζητήματος, κύριε Πρόεδρε, πρόκειται περὶ τοῦ ἄρτου τοῦ πτωχοῦ λαοῦ.

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Φικιώρης ἔχει τὸν λόγον.

§112Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Ἀπὸ τοῦ 1897 διετάχθη καὶ ἤρξατο ἡ κατασκευὴ ἁμαξιτῆς ὁδοῦ ἀπὸ Σπάρτης εἰς Καστανιάν. Ἡ ὁδὸς αὕτη μέχρι τοῦδε δὲν κατωρθώθη νὰ συντελεσθῇ, ὑπολειπομένου μικροῦ τμήματος χιλίων περίπου μέτρων, ἕνεκα δὲ τῆς ἐλλείψεως ταύτης κινδυνεύει νὰ καταστραφῇ ὁλόκληρος ἡ ὁδὸς αὕτη, καὶ ἑπομένως ἡ δαπάνη, ἡ γενομένη δι’ αὐτὴν μέχρι τοῦδε, ἀποβαίνει ὅλως ματαία. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὸν ἀξιότιμον κ. Πρωθυπουργὸν καὶ Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ διατάξῃ τὴν ἀποπεράτωσιν τοῦ τμήματος ἐκείνου, ἀφοῦ μάλιστα πρόκειται περὶ μικρᾶς δαπάνης, διότι, ὡς ἐπληροφορήθην ἐκ τοῦ γραφείου τοῦ μηχανικοῦ, ἡ δαπάνη δὲν θὰ ὑπερβῇ τὰς 6000 ἢ 7000 δραχμάς. Δὲν πιστεύω δὲ, ὅτι ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως θ’ ἀποφασίσῃ ποτὲ διὰ τοιαύτην οἰκονομίαν νὰ καταστραφῇ ὁλόκληρος ἡ ὁδός, ὅτε ἡ ζημία θὰ ἦναι πολὺ μεγαλειτέρα.

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀναγνωρίσεως καὶ κανονισμοῦ τοῦ πρὸς τὰς ναυτικὰς νήσους Ὕδρας, Σπέτσας καὶ Ψαρὰ χρέους τοῦ Δημοσίου διὰ τὰς ἐν τῷ ἱερῷ ἀγῶνι χρηματικὰς αὐτῶν θυσίας». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§114Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε. Ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐκ Γόρτυνος ὑπεδήλωσε κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου ἀπορίαν τινὰ ἐπὶ τῆς μνείας τοῦ Διατάγματος τοῦ 1856. Προχείρως ἀπήντησα, ὅτι κατὰ πᾶσαν πιθανότητα διὰ τοῦ νόμου τοῦ 1853 παρεσχέθη εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν ἡ ἄδεια, ἵνα διὰ Β. Διατάγματος κανονίσῃ τὰ περὶ τούτου. Ἐπανορθῶν τὴν πληροφορίαν ταύτην, ἀναφέρω πρὸς τὸν ἀξιότιμον Βουλευτὴν ἐκ Γόρτυνος καὶ τὴν Βουλήν, ὅτι ὁ νόμος δὲν παρέχει τοιαύτην πληρεξουσιότητα εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν· ἁπλῶς ὁρίζει τὸ κατ’ ἔτος χορηγητέον ποσὸν εἰς τὰς τρεῖς ναυτικὰς νήσους.

§115Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἀπ’ εὐθείας ὁ νόμος;

§116Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα. Ὁ νόμος φέρει χρονολογίαν 22 Ἰανουαρίου 1853· κατὰ τὸ τέλος τοῦ ἔτους τούτου, δηλ. τὴν 21 Δεκεμβρίου 1853, ἐξεδόθη Διάταγμα, προτάσει τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, τὸ ὁποῖον περιέχει πίνακα κατανομῆς τοῦ ποσοῦ. Φαίνεται ὅμως, ὅτι τὸ Διάταγμα τοῦτο δὲν ἐξετελέσθη, καὶ κατὰ τὸ 1856 ἐξεδόθη ἕτερον Διάταγμα, τὸ ὁποῖον διαρρυθμίζει τὰ τῆς κατανομῆς.

§117Π. ΓΚΙΚΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὰ στοιχεῖα τοῦ νόμου, διὰ τοῦ ὁποίου ἀνεγνωρίσθησαν τὰ δικαιώματα τῶν τριῶν νήσων, εἶναι ἐσφαλμένα εἰς τὸ νομοσχέδιον, διότι τὰ στοιχεῖα τοῦ νόμου εἶναι ΣΙϚʹ, καὶ οὐχὶ ΣΙΒʹ, ὡς ἀναφέρει τὸ νομοσχέδιον· εἶναι κατ’ ἀκολουθίαν ἐσφαλμένος καὶ ὁ νόμος ὁ εἰς τὴν ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως δημοσιευμένος, διότι εἶναι ὑπὸ στοιχεῖα ΣΙΗʹ (218), ἀντὶ ΣΙϚʹ (216).

§118Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Θὰ τὸ ἐξετάσω, καὶ εἰς τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν θὰ διορθωθῇ.

§119Π. ΓΚΙΚΑΣ. Καὶ τὸ Διάταγμα ἐπίσης δὲν εἶναι τῆς 22 Ἰουλίου 1856, ἀλλὰ τῆς 12 Ἰουλίου 1856.

§120Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα, τὸ Διάταγμα εἶναι τῆς 12 Ἰουλίου 1856.

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ διορθωθῇ εἰς τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 2, 3 καὶ 4). Ἄρθρον 5 (ἀναγινώσκεται).

§122Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου, κατόπιν τῶν γενομένων ἐν τῇ πρώτῃ συζητήσει παρατηρήσεων, ὑποβάλλω τὰς ἑπομένας τροπολογίας. Εἰς τὴν παράγραφον βʹ, ἀντὶ «Ἐκ τοῦ ὅλου διαθεσίμου ποσοῦ», νὰ τεθῇ «Ἐκ τοῦ ὅλου διαθεσίμου πρὸς χρεωλύσιον ποσοῦ», διότι τὸ ἁπλῶς «διαθεσίμου» δὲν ἐξηγεῖ τὸ πρᾶγμα· καὶ ἀντὶ «τὸ ἓν εἰκοστὸν ὁρίζεται εἰς ἐξόφλησιν προσωρινῶν τίτλων, καὶ τὸ ὑπόλοιπον εἰς ἀπόσβεσιν ὁμολογιῶν», νὰ τεθῇ «τὸ ἓν τέταρτον ὁρίζεται εἰς ἐξόφλησιν προσωρινῶν τίτλων, ἐφ’ ὅσον ὑπάρχουσι τοιοῦτοι ἀνεξόφλητοι, καὶ τὸ ὑπόλοιπον εἰς ἀπόσβεσιν ὁμολογιῶν». Ἐπίσης εἰς τὸ τέλος τῆς παραγράφου, ἀντὶ «ὅσους καλύπτει τὸ ὑπολειπόμενον εἰκοστὸν τοῦ ὁρισθέντος χρεωλυτικοῦ κεφαλαίου», νὰ τεθῇ: «ὅσους καλύπτει τὸ τέταρτον τοῦ ὁρισθέντος χρεωλυτικοῦ κεφαλαίου.»

§123Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἔχετε ἰδέαν περίπου, τί θὰ ἦναι οἱ προσωρινοὶ τίτλοι;

§124Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ποσὸν εἶναι ἐλάχιστον, διότι πρόκειται περὶ κεφαλαίου. Ἐὰν κατὰ τὴν ἔκπτωσιν τῶν ὁμολογιῶν ἐκ τοῦ κεφαλαίου τοῦ ὀφειλομένου εἰς τοῦτον ἢ ἐκεῖνον τὸν δικαιοῦχον προκύπτῃ κλάσμα ὀλιγώτερον τῶν 100 δραχμῶν, τότε ἐφαρμόζεται ἡ διάταξις. Ἐν ἀρχῇ ὑπελήφθη, ὅτι πρόκειται περὶ τοῦ τόκου· καὶ ὅταν ἐπρόκειτο νὰ καλυφθῇ ὁ τόκος, εἶναι πολὺ κάτω τῶν 100 δραχμῶν. Ἀλλὰ πρόκειται περὶ κεφαλαίου. Διὰ τοῦτο εἶπον, νὰ καθορίσωμεν τὸ τέταρτον, ὥστε ἐντὸς ὀλιγίστου χρόνου νὰ ἐξοφληθῇ, καὶ νὰ μὴ ὑπάρχωσι προσωρινοὶ τίτλοι.

§125Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Εἶσθε εἰς θέσιν νὰ μᾶς εἴπητε, ποῖον θὰ ἦναι ἐν ἀρχῇ τὸ δοθησόμενον ποσόν;

§126Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι 80,000 δραχμαὶ, τὸ τέταρτον 20,000 δραχμαί. Κατ’ ἔτος, ἐννοεῖται, τὸ ποσὸν θὰ ἦναι ἀνώτερον.

§127Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ὥστε θ’ ἀρχίσῃ μὲ 20,000 δραχμάς.

§128Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀκριβῶς. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 5, ὡς ἐτροποποιήθη. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 6 καὶ 7, ὡς ἔχουσι).

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 8 (ἀναγινώσκει): «Ἄν ἐντὸς πέντε ἐτῶν ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ παρόντος νόμου δὲν ἤθελε ζητηθῆ ἡ ἔκδοσις ὁμολογιῶν ἢ προσωρινῶν τίτλων, πᾶν δικαίωμα ἐπὶ τοῦ κατὰ τὸν παρόντα νόμον δημοσίου χρέους παραγράφεται.»

§130Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Κατόπιν τῶν χθὲς γενομένων παρατηρήσεων προτείνω νὰ τροποποιηθῇ τὸ ἄρθρον τοῦτο ὡς ἑξῆς: «Ἄρθρον 8. Ἄν ἐντὸς πέντε ἐτῶν ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ παρόντος νόμου δὲν ἤθελε ζητηθῆ ἡ ἔκδοσις ὁμολογιῶν ἢ προσωρινῶν τίτλων, πᾶν δικαίωμα ἐπὶ τῶν διὰ τοῦ νόμου τούτου χορηγουμένων πλεονεκτημάτων παραγράφεται.»

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 8, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 9 καὶ 10. Μεθ’ ὃ γίνεται δεκτὸν καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς δευτέραν συζήτησιν).

§132Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Χωρὶς νὰ θελήσω νὰ ἐπιμείνω, κύριε Πρόεδρε, ἀπόψε εἰς τὴν πρόταξιν τῆς προτάσεως νόμου περὶ καταργήσεως τοῦ νόμου περὶ ἀναγκαστικῆς συμμετοχῆς τῶν ὑπαλλήλων εἰς τὸ Μετοχικὸν Ταμεῖον, θὰ παρακαλέσω θερμῶς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ στέρξῃ, ὅπως ἀναγραφῇ ἡ πρότασις νόμου αὕτη πρώτη εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῆς αὔριον.

§133Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Κατόπιν τῶν ἐν τῇ Βουλῇ γενομένων συζητήσεων ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου ἐνόμισα ὅτι ἔπρεπε νὰ μελετήσω τὰ κατ’ αὐτὸ προσεκτικῶς, καὶ εὗρον, ὅτι θὰ ἠδυνάμεθα νὰ ὑποβάλωμεν νομοσχέδιον, τροποποιοῦν καὶ συμπληροῦν τὸν ὑπάρχοντα νόμον. Νομίζω ὅτι διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον θὰ ὑποβάλω αὔριον εἰς τὴν Βουλὴν, εἶναι δυνατὸν τὰ παράπονα τῶν ὑπαλλήλων, κατὰ τὰ 9/10 τουλάχιστον, νὰ θεραπευθῶσι. Διὰ τοῦτο σᾶς παρακαλῶ νὰ μὴ ἐπιμείνητε εἰς τὴν πρότασιν περὶ προτάξεως τῆς προτάσεως νόμου, διότι αὔριον καὶ τὸ νομοσχέδιον θὰ ὑποβάλω καὶ τὰς λοιπὰς αἰτηθείσας πληροφορίας, μεθ’ ὃ θὰ προβῶμεν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ θέματος.

§134Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Εἶναι ἀνάγκη νὰ σᾶς ἀναγνώσω μίαν δήλωσιν, ἡ ὁποία μοὶ ἔκαμεν αἴσθησιν. Μοὶ γράφουσιν ὑπάλληλοι ἐκ Τριπόλεως: «Εἴμεθα ἕτοιμοι νὰ δεχθῶμεν αὔξησιν τῶν κρατήσεων τῶν μισθῶν μας ὑπὲρ τοῦ Ταμείου τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου ἢ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης.» Ρίπτεται μία ἰδέα ἀπὸ πτωχούς, ἀλλ’ αἰσθηματίας ὑπαλλήλους.

§135ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Μετὰ τοῦ νομοσχεδίου, ὅπερ εἶπεν ὅτι θὰ ὑποβάλῃ αὔριον ὁ κ. Ὑπουργός, τὸν παρακαλῶ νὰ ὑποβάλῃ συγχρόνως καὶ τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἐζήτησα.

§136Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα.

§137Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Ἀφοῦ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀποδέχεται κατ’ ἀρχὴν τὴν κατάργησιν τοῦ νόμου, καὶ θὰ εἰσαγάγῃ νομοσχέδιον περὶ τούτου, νομίζω ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ διατάξῃ τοὺς ταμίας νὰ μὴ προβαίνωσιν εἰς καταναγκαστικὰς κρατήσεις, ἀφοῦ ἡ Βουλὴ εἶναι ἀποφασισμένη νὰ ψηφίσῃ νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου καταργεῖται ἡ ἀναγκαστικὴ συμμετοχή.

§138ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τῆς εἰς εἶδος ἀποδόσεως τοῦ ἐγγείου φόρου καὶ ἐξαγωγικοῦ δασμοῦ ἐπὶ τοῦ σταφιδοκάρπου, καὶ περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ φορολογίας τοῦ σταφιδοκάρπου καὶ περὶ συστάσεως τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης νόμων». Ὁ κύριος Πετιμεζᾶς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ἄρθρου πρώτου τοῦ νομοσχεδίου.

§139Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, κύριε Πρόεδρε.

§140ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὴ χθὲς ἡ ἀρχή.

§141Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Νομίζω ὅτι ἔχω καθῆκον νὰ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ὁ πρεσθευτὴς τῆς Ἀγγλίας σήμερον ἔκαμε τὴν ἑξῆς ἀνακοίνωσιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν, ἀφῆκε δὲ καὶ σημείωμα, ἐν τῷ ὁποίῳ περιλαμβάνεται ἡ ἀνακοίνωσις αὕτη. Τὸ σημείωμα ἔχει ὡς ἑξῆς ἐν μεταφράσει: «Ὁ Λόρδος Λανσδόουν τῷ κ. Ἔλλιοτ. Ὑπουργεῖον Ἐξωτερικῶν Τῇ 7 (ε. ν.) Ἰουνίου 1904. Πληροφορήσατε τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν, ὅτι αἱ προτάσεις τῆς Κυβερνήσεως τῆς Αὐτοῦ Βρεττανικῆς Μεγαλειότητος ἔσονται ἔλλογοι (raisonables), καὶ ὅτι συναινεῖ, ὅπως τὸ νομοσχέδιον, τὸ εἰς τὸν δασμὸν τῆς κορινθιακῆς σταφίδος ἀφορῶν, προχωρήσῃ καὶ τεθῇ ἐν ἰσχύϊ, καὶ ἂν ἔτι αἱ διαπραγματεύσεις πρὸς ἀναθεώρησιν τῆς συμφωνίας τοῦ 1890 δὲν ἤθελον ἀχθῇ εἰς πέρας πρὸ τῆς 15)28 προσεχοῦς Ἰουνίου, ἐπὶ τῷ ὅρῳ, ἐννοεῖται καλῶς, ὅτι ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Ἑλληνικὴ Βουλὴ θέλουσιν ἐπιδείξει τὴν πρόδηλον διάθεσιν νὰ προσφέρωσιν ἐπαρκὲς ἀντιστάθμισμα ἐπὶ τῶν εἰσαγωγικῶν δασμῶν, καὶ νὰ ᾖ νοητόν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις τοῦ Βασιλέως ἐπιφυλάττει ἑαυτῇ πλῆρες τὸ δικαίωμα νὰ λάβῃ οἷα μέτρα ἤθελε κρίνει ἀναγκαῖα, ἐν ᾗ περιπτώσει δὲν διωμολογεῖτο ἱκανοποιητική τις ἐμπορικὴ συμφωνία, ἢ ἡ συνομολογηθεῖσα δὲν ἤθελε γείνῃ ἀποδεκτὴ ὑπὸ τῆς Ἑλληνικῆς Βουλῆς κατὰ τὴν Σύνοδον τοῦ προσεχοῦς φθινοπώρου.»

§142Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἀπέσχον, κύριοι Βουλευταί, μέχρι τοῦδε πάσης ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου συζητήσεως, διότι ὑποβαλών, ὡς γνωρίζετε, ἰδίαν πρότασιν νόμου περὶ ἑνιαίας διαχειρίσεως τῆς σταφίδος, δὲν ἤθελον νὰ ἐκληφθῶ, ὅτι ὠθούμενος ἐκ τῆς ἐπιθυμίας νὰ ἴδω πραγματοποιουμένας τὰς ἐμὰς ἰδέας, ἀντιπράττω εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου. Καὶ δὲν θὰ ἐλάμβανον διόλου τὸν λόγον, ἂν μὴ ἔδιδεν εἰς τοῦτο ἀφορμὴν ἡ ὁμιλία τοῦ κ. ἐκ Μεσολογγίου Βουλευτοῦ, διότι ὅσα εἶπεν, ἰδίως ἐπί τινων σημείων, ὁ κ. Βουλευτὴς δίδουσι νύξιν εἰς βαθεῖαν τοῦ ὅλου ζητήματος μελέτην. Εἶπεν, ὅτι μέχρι τοῦ 1890, ὅτε συνήφθη ἡ περὶ σταφίδος μεταξὺ Ἀγγλίας καὶ Ἑλλάδος σύμβασις, ἡ μέση τιμὴ τῆς σταφίδος ἐν Ἑλλάδι ἀνήρχετο εἰς 125 φρ. χρυσᾶ· τότε δὲ ὁ φόρος ἐπὶ τῆς σταφίδος ἦτο 7 σελλίνια κατὰ στατῆρα, τὸ δὲ φράγκον ἐτιμᾶτο πρὸς 1,35. Ἐκ τούτου δ’ ἕπεται, ὅτι τότε, μὲ ὅλον τὸ βάρος τοῦ εἰσαγωγικοῦ δασμοῦ, ὅστις ἦτο μείζων τοῦ ἤδη ἐπιβαλλομένου κατὰ 5 σελλίνια, ἤτοι κατὰ 6 φράγκα χρυσᾶ κατὰ στατῆρα, ἡ μέση τιμὴ τῆς σταφίδος ἀνήρχετο εἰς 125 φράγκα χρυσᾶ, τὰ ὁποῖα μετὰ τοῦ φόρου τοῦ τότε ἐπιβαλλομένου ἀναβιβάζουσι τὴν μέσην ταύτην τιμὴν τῆς σταφίδος εἰς 250 δραχμὰς καὶ πλέον κατὰ χιλιόλιτρον. Πῶς τώρα, κύριοι Βουλευταί, ἡ τιμὴ τῆς σταφίδος, πωλουμένης πρὸς 120 δραχμὰς μόνον, μὲ τιμὴν τοῦ φράγκου 1,50 καὶ 1,60 (διότι μόλις πρὸ ὀλίγου ἡ τιμὴ τοῦ φράγκου κατέπεσεν εἰς 1,33) φαίνεται ὑπερβολική; Ἀλλ’ εἶπε καὶ ἄλλο τι ὁ ἐκ Μεσολογγίου κ. Βουλευτής· εἶπεν ὅτι, ὁσονδήποτε ποσὸν ἐκ τῆς παραγωγῆς τῆς σταφίδος καὶ ἂν ἠθέλομεν κρατήσει ἐν τῷ ἐσωτερικῷ, εἴτε διὰ τῆς παρακρατήσεως, εἴτε διὰ τῆς ἀγορᾶς ὑπὸ τῆς Τραπέζης, εἴτε διὰ τοῦ φόρου εἰς εἶδος, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κατορθώσωμεν νὰ ὑψωθῶσιν αἱ τιμαὶ τῆς σταφίδος. Πῶς δύνανται νὰ ἐξηγηθῶσι ταῦτα; Διατί, καὶ ὅταν ἀφαιρῆται ὁλόκληρον τὸ ὑπερβάλλον τὰς ἀνάγκας τῆς ἐξωτερικῆς καταναλώσεως ποσόν, δὲν ἐπιτυγχάνεται ἡ λογικὴ τῶν τιμῶν ὕψωσις; Ἰδοὺ διατὶ εἶπον, ὅτι ἐκ τῶν λόγων τούτων τοῦ κ. Βουλευτοῦ δίδεται ἀφορμὴ πρὸς βαθυτέραν τοῦ ζητήματος μελέτην. Ἐγώ, Κύριοι, ἀπὸ τοιαύτης ὁρμώμενος ἀφετηρίας, καὶ φρονῶν ὅτι δὲν εἶναι μόνη ἡ ὑπερπαραγωγὴ ἡ αἰτία τῆς κρίσεως, ἀλλὰ καὶ ἄλλαι πολλαί, πεποιθὼς δὲ, ὅτι δυνάμεθα, αἴροντες τὰς αἰτίας ταύτας διὰ καταλλήλου μέτρου, νὰ ἐπιτύχωμεν λογικὰς τιμὰς τοῦ προϊόντος ἡμῶν, ὑπέβαλον ὑπὸ τὴν ψῆφόν σας ἴδιον μέτρον, ὅπερ καὶ κατὰ τὴν κρίσιν ἐμοῦ καὶ κατὰ τὴν κρίσιν πάντων, ὅσοι τὸ ἐμελέτησαν, ἐνεβάθυνεν εἰς τὰς αἰτίας τῆς κρίσεως, καὶ δύναται νὰ ἐπιφέρῃ τὴν ἄρσιν αὐτῶν καὶ τὴν ὁριστικὴν λύσιν τοῦ ζητήματος. Ἀλλὰ μὴ δυνηθεὶς νὰ ἑλκύσω τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς καὶ τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ μέτρου τούτου, ἀπέχω τῆς συζητήσεως αὐτοῦ, οὐδ’ ἀντιτίθεμαι κατὰ τοῦ μέτρου τῆς Κυβερνήσεως, διότι γνωρίζω, ὅτι ὁ σταφιδικὸς κόσμος, ἐν τῇ ἀπελπισίᾳ, εἰς ἣν εὑρίσκεται, ζητῶν οἱονδήποτε μέτρον πρὸς σωτηρίαν του, ἐδράξατο τοῦ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ὑποβληθέντος, ὡς σανίδος σωτηρίας, νομίζων ὅτι, ἂν τοῦτο δὲν ἤθελε σώσει αὐτὸν ἐντελῶς, ἢ δὲν ἤθελε βελτιώσει ὁπωσδήποτε τὴν θέσιν του, θὰ σταματήσῃ τοὐλάχιστον τὸ κακὸν ἐκεῖ, ὅπου εὑρίσκεται. Ἀλλὰ παρατηρῶ, Κύριοι, ὅτι χάριν τοῦ μέτρου τούτου ἡ Κυβέρνησις ἀπεφάσισε νὰ προβῇ εἰς θυσίας. Αἱ ἀνακοινώσεις, τὰς ὁποίας ἐποιήσατο ὁ κ. Πρωθυπουργὸς περὶ τῆς ἐκ μέρους τῆς Ἀγγλίας γενομένης ἀντιδράσεως διὰ τὴν μεταβολὴν τοῦ φόρου, ὧν ἕνεκεν ἠναγκάσθη νὰ δηλώσῃ, ὅτι προθύμως θέλει προβῆ εἰς διαπραγματεύσεις περὶ τῶν ζητουμένων ἀνταλλαγμάτων, καὶ αἱ ὑποχρεώσεις, ἃς ἐξ αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου ἀναλαμβάνει, ἀποδεικνύουσιν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις διακαιομένη ὑπὸ τοῦ πόθου νὰ φανῇ ἀρωγὸς εἰς τὸν σταφιδικὸν κόσμον, ἀπεφάσισε νὰ ὑποβληθῇ εἰς θυσίας. Διότι καὶ τὰ ἀνταλλάγματα, ὅσα θὰ μᾶς ζητήσῃ ἡ Ἀγγλικὴ Κυβέρνησις, θὰ ἤμεθα ἠναγκασμένοι νὰ παραχωρήσωμεν, καὶ τὸν ἐκ τῆς σταφίδος φόρον, ὅστις μεταβαλλόμενος εἰς εἶδος παραχωρεῖται εἰς τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν, δὲν γνωρίζομεν, ἂν θὰ δυνηθῇ τὸ Δημόσιον νὰ ἀναλάβῃ, μὴ ἐπιτυγχάνοντος ἐντελῶς τοῦ μέτρου. Οὕτω δὲ ἀφ’ ἑνὸς μὲν τὰ ἀνταλλάγματα ταῦτα, οἱαδήποτε καὶ ἂν ὦσι, θὰ φέρωσι βεβαίαν ἐλάττωσιν τῶν δημοσίων ἐσόδων, ἀφ’ ἑτέρου δὲ, ὡς ἐξ αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου, διττὸν θέλει διατρέξει κίνδυνον τὸ Δημόσιον, ἂν τὸ μέτρον δὲν ἐπιτύχῃ, διότι καὶ τὸ ἐκ τοῦ φόρου ἐπὶ τῆς σταφίδος ἐκ 5 ἑκατομμυρίων ἔσοδον τίθεται ἐν κινδύνῳ, καὶ ἐκ τῆς ἐγγυήσεως ὑπὲρ τῆς Τραπέζης διὰ τὸ πρὸς ἀγορὰν τοῦ πλεονάσματος δάνειον θὰ κινδυνεύσῃ τὸ Δημόσιον. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι ἡ συζήτησις δὲν πρέπει νὰ γείνῃ ἐπιπολαίως, οὐδ’ ὑπὸ τὴν ἐπίδρασιν τῆς ἀνάγκης, ἵνα ψηφισθῇ τὸ ταχύτερον ἕν οἱονδήποτε μέτρον. Καὶ ἂν δὲν δύναται νὰ γείνῃ τι καλλίτερον, βεβαίως πρέπει νὰ ψηφισθῇ τὸ διὰ τοῦ νομοσχεδίου προτεινόμενον, ἀλλὰ τοὐλάχιστον πρέπει νὰ ληφθῇ πᾶσα φροντὶς, ὅπως ἀσφαλισθῇ τὸ ἀποτέλεσμα αὐτοῦ. Ἐν τῇ περὶ τούτου δὲ συζητήσει προεξάρχει τὸ ζήτημα τῆς ἐκ χλωρᾶς σταφίδος παρακρατήσεως, διότι τοῦτο ἀποτελεῖ τὴν βάσιν, ἐπὶ τῆς ὁποίας δύναται νὰ στηριχθῇ καὶ τὸ ὑπὸ τοῦ νομοσχεδίου προβαλλόμενον μέτρον καὶ οἱονδήποτε ἄλλο ἤθελε προταθῆ, καθόσον ἐξ αὐτοῦ ἐξαρτᾶται τὸ δυνατὸν ἢ μὴ τῆς διαθέσεως τοῦ πλεονάσματος. Γνωρίζετε, κύριοι Βουλευταὶ, ἐκ τῶν μέχρι τοῦδε συζητήσεων, ὅτι τὸ πλεόνασμα τῆς παραγωγῆς, τὸ ὑπερβάλλον τὰς ἀνάγκας τῆς πρὸς βρῶσιν καταναλώσεως, εἶναι μέγα, ἀνερχόμενον εἰς 100 τοὐλάχιστον ἑκατομμύρια λίτρας. Διὰ νὰ ἐπιτύχῃ δὲ τὸ προβαλλόμενον μέτρον καὶ μὴ ἐπιφέρῃ καταστροφὰς εἴτε εἰς τὴν Τράπεζαν εἴτε εἰς τὸ Δημόσιον, πρέπει τὸ πλεόνασμα τοῦτο νὰ δύναται νὰ διατεθῇ εἰς τιμὰς δυναμένας ν’ ἀνταποκριθῶσιν εἰς τὰ ὑπὸ τῆς Τραπέζης ἀναλαμβανόμενα βάρη. Ἠξεύρετε δὲ, ὁποία εἶναι ἡ ἱστορία τοῦ πλεονάσματος τούτου. Ἡ σταφὶς εἶχε δύο ἀγορὰς καταναλώσεως ἐν τῷ ἐξωτερικῷ, τὴν τῆς βρώσεως καὶ τὴν τῆς βιομηχανίας. Ἀλλ’ ὅτε ἐπεβλήθησαν βαρεῖς δασμοὶ εἰς τὰς ἀγορὰς τῆς βιομηχανίας τῆς σταφίδος, ὁλόκληρον τὸ ποσὸν τῆς παραγωγῆς συνεσωρεύθη εἰς τὰς ἀγορὰς τῆς βρώσεως, ἡ ἐπισώρευσις δὲ αὕτη ἐπήνεγκε τὸν ἐξευτελισμὸν τῶν τιμῶν. Ἐσκέφθημεν λοιπὸν τότε, ὅτι ἔπρεπε νὰ διαιρέσωμεν τὸ ποσὸν τῆς παραγωγῆς, καὶ ὅσον μὲν ἠδύνατο νὰ ἐξοδευθῇ διὰ τῆς πρὸς βρῶσιν καταναλώσεως νὰ ἐξαχθῇ, τὸ δὲ λοιπὸν νὰ κρατηθῇ ἐν τῷ τόπῳ, ὅπως βιομηχανηθῇ. Αὐτὸν τὸν λόγον ἔχει, Κύριοι, ἡ παρακράτησις. Ἀλλὰ διὰ νὰ διατεθῇ καὶ βιομηχανηθῇ ἐν τῷ τόπῳ τὸ πλεόνασμα τοῦτο, ἔπρεπεν ἢ νὰ δαπανᾶται ἐν τῷ τόπῳ τὸ ἐκ τῆς βιομηχανίας αὐτοῦ προϊὸν, ἢ νὰ ἔχῃ τοὐλάχιστον διέξοδον εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Καὶ εἶχεν ἀμφοτέρας ταύτας τὰς διεξόδους μέχρι τοῦ παρελθόντος ἔτους. Ἐπειδὴ ὅμως κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος, ἕνεκα τῆς προμηνυομένης μεγάλης παραγωγῆς, διαβλέποντες, ὅτι ἡ παρακράτησις δὲν θὰ ἤρκει νὰ ἄρῃ ὁλόκληρον τὸ πλεόνασμα τῆς σταφίδος ἀπὸ τὰς ἀγορὰς τῆς πρὸς βρῶσιν καταναλώσεως, εὑρέθημεν εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ζητήσωμεν τὴν λῆψιν μέτρου, δυναμένου νὰ σταματήσῃ τὴν ἐν καλπασμῷ βαίνουσαν κρίσιν, καὶ ἐζητήσαμεν νὰ νομοθετηθῇ τὸ μέτρον τῆς ἀγορᾶς ὑπὸ τῆς Τραπέζης τοῦ πλεονάσματος, οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν οἰνοπαραγωγῶν ἐπαρχιῶν, εὑρόντες ἡμᾶς εἰς τὴν ἀναπόδραστον ταύτην ἀνάγκην, ἠθέλησαν νὰ ἀντλήσουν ἐκ τῆς δυστυχίας ἡμῶν ὠφέλειαν, καὶ ἐπὶ τῷ λόγῳ, ὅτι ὁ ἐκ τῆς σταφίδος οἶνος ἀνταγωνίζεται πρὸς τοὺς οἴνους τῆς ἀμπέλου, ὅπως ψηφίσωσι τὸ μέτρον τοῦτο, μᾶς ὑπεχρέωσαν νὰ δεχθῶμεν, ὥστε νὰ μὴ διατίθηται ἐν τῷ ἐσωτερικῷ οὐδὲ ὀκᾶ ἐκ τοῦ οἴνου, ὁ ὁποῖος θέλει παράγεσθαι ἐκ τῆς βιομηχανίας τοῦ πλεονάσματος...

§143Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ. Ὄχι δά!

§144Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Βεβαίως· καὶ διὰ τοῦτο διὰ τοῦ πέρυσι ψηφισθέντος νόμου ἀπηγορεύθη ἡ κατανάλωσις τοῦ σταφιδίτου οἴνου ἐν τῷ ἐσωτερικῷ. Δυστυχῶς ὅμως, ἐν ᾧ ἡ ἀπαγόρευσις αὕτη εἶναι κατὰ τὸν νόμον τοῦτον διαρκής, τὸ μέτρον τῆς ὑπὸ τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης ἀγορᾶς τοῦ πλεονάσματος ἐψηφίσθη δι’ ἓν μόνον ἔτος, ὥστε εὑρέθημεν ἐφέτος πάλιν εἰς τὴν αὐτὴν ἀνάγκην, νὰ ζητήσωμεν ἢ τὴν ἐπανάληψιν ἐκείνου, ἢ τὴν λῆψιν ἄλλου παρεμφεροῦς μέτρου, ὅπερ νὰ δύναται νὰ φέρῃ τὰ αὐτὰ τοὐλάχιστον, ἂν μὴ κρείττονα, ἀποτελέσματα. Διότι εἶναι, Κύριοι, βέβαιον, εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι, ἂν δὲν εὑρεθῇ τρόπος διαθέσεως τοῦ μεγάλου αὐτοῦ πλεονάσματος, θὰ ἐπέλθῃ καταστροφή, καθόσον τὸ πλεόνασμα τοῦτο δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀρθῇ ὅλον διὰ τῆς παρακρατήσεως, ἀλλὰ θὰ ἀρθῇ καὶ δι’ ἀγορᾶς. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου δὲ τούτου, ἐπειδὴ δὲν εἶναι εὐχερὴς ἡ εὕρεσις τῶν διὰ τὴν ἀγορὰν ἀπαιτουμένων κεφαλαίων, μετατρέπεται ὁ εἰς χρήματα καταβαλλόμενος φόρος ἐπὶ τῆς σταφίδος εἰς φόρον καταβαλλόμενον εἰς εἶδος, ἀλλ’ ἡ Τράπεζα πάντως εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ ἀποδώσῃ εἰς τὸ Δημόσιον τὸν φόρον τοῦτον ὁλόκληρον, δηλ. 5 ἑκατομμύρια δραχμῶν, καὶ ἂν δὲν ἀρκέσῃ ὁ εἰς εἶδος φόρος νὰ ἄρῃ ὁλόκληρον τὸ πλεόνασμα, θέλει ἀναγκασθῆ ἡ Τράπεζα νὰ ἀγοράσῃ καὶ τὸ ὑπόλοιπον διὰ χρημάτων. Ὑποτιθεμένου λοιπόν, κύριοι Βουλευταὶ, ὅτι δὲν δύναται νὰ διατεθῇ τὸ πλεόνασμα τοῦτο, ποία θὰ ἦναι ἡ θέσις τῆς Τραπέζης καὶ ποία ἡ θέσις τοῦ Δημοσίου; Ταῦτα δὲ ὀφείλονται εἰς τὴν ἀξίωσιν τῶν ἀντιπροσωπευόντων τὰς οἰνοφόρους ἐπαρχίας Βουλευτῶν, ἵνα χάριν τοῦ μέτρου, οὗ τὴν ἐπανάληψιν εὑρέθημεν εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ζητήσωμεν, μᾶς ἐπιβάλωσιν ἐφέτος ἄλλην ἀπαγόρευσιν, τὴν τῆς διαθέσεως τοῦ πλεονάσματος. Διότι, ἐπειδὴ κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ἤρξατο ἐφαρμοζομένη ἡ ἀπαγόρευσις ἐξαγωγῆς σταφιδίτου οἴνου εἰς τὰς ἀγορὰς τῆς καταναλώσεως, οἱ προτιθέμενοι νὰ συμβληθῶσι μετὰ τῆς Τραπέζης πρὸς ἀγορὰν τοῦ πλεονάσματος βιομήχανοι ἤγειραν τὴν ἀξίωσιν νὰ ἐπιτραπῇ τοὐλάχιστον ἡ παρακράτησις ἐκ χλωρᾶς σταφίδος, διὰ νὰ δύνανται νὰ οἰνοποιήσωσι χλωρὰν σταφίδα, καθόσον ὁ ἐκ χλωρᾶς σταφίδος οἶνος εἶναι ἐξ ἴσου μὲ τὸν ἀμπελίτην εὐπρόσιτος εἰς τὰς ἀγορὰς τῆς καταναλώσεως, διότι εἶναι τῆς αὐτῆς ποιότητος, καὶ ἐπετράπη τοῦτο. Ἀλλ’ ἐπειδὴ σήμερον εὑρέθημεν εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ζητήσωμεν πρὸς σωτηρίαν μας τὴν ἐπανάληψιν τοῦ πέρυσι ληφθέντος μέτρου, ἐνῷ τότε μᾶς ἀπηγόρευσαν τὴν διάθεσιν τοῦ σταφιδίτου ἐν τῷ ἐσωτερικῷ, ἐφέτος ζητοῦσι νὰ μᾶς ἀπαγορεύσωσιν αὐτὴν καὶ ἐν τῷ ἐξωτερικῷ· διότι ἡ ἀπαγόρευσις τῆς παρακρατήσεως χλωρᾶς σταφίδος εἶναι αὐτόχρημα ἀπαγόρευσις τῆς ἐξαγωγῆς εἰς τὸ ἐξωτερικὸν τοῦ ἐκ τῆς βιομηχανίας τοῦ πλεονάσματος προϊόντος. Διότι ἠκούσατε, Κύριοι, εἴδετε δὲ καὶ τὴν κατατεθεῖσαν καὶ τυπωθεῖσαν ἀναφορὰν τοῦ ἐν Ἰταλίᾳ πρέσβεως ἡμῶν, ὅτι οἱ οἶνοί μας, ἐν Ἰταλίᾳ τοὐλάχιστον, —καὶ βεβαίως καὶ εἰς ὅλα τὰ ἄλλα Κράτη,— εἶναι ἀδύνατον νὰ εἰσαχθῶσιν, ἐν ὅσῳ δὲν εἶναι ἀποδεδειγμένον, ὅτι προέρχονται ἐκ σταφυλῆς, ὅπως καὶ τὰ μιστέλιά μας. Ποῖον λοιπὸν θὰ ἦναι τὸ ἀποτέλεσμα, Κύριοι; Τὸ ἀποτέλεσμα τοῦτο ἐφάνη ἐκ τῆς συμβάσεως, ἡ ὁποία ἦτο ἑτοίμη νὰ ὑπογραφῇ μεταξὺ τῶν βιομηχάνων καὶ τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, συμβάσεως, κατὰ τὴν ὁποίαν προσεφέροντο νὰ ἀγοράσωσιν ὁλόκληρον τὸ πλεόνασμα, ὁσονδήποτε καὶ ἂν ἦτο, ἐπὶ μίαν πενταετίαν, μὲ τιμὰς λίαν ἱκανοποιητικάς, διότι διῆκον αἱ τιμαὶ αὗται ἀπὸ 70 δραχμῶν μέχρις 125, ἀναλόγως τῆς ποσότητος, εἰς ἣν θὰ ἀνήρχετο τὸ πλεόνασμα. Ἀλλὰ μόλις ἐπροτάθη εἰς αὐτοὺς ν’ ἀπαγορευθῇ ἡ παρακράτησις χλωρᾶς σταφίδος, ἀπέσχον τῆς ὑπογραφῆς. Δὲν πρόκειται περὶ τοῦ τί θὰ γείνῃ τὸ πλεόνασμα, — εἶναι εὔκολον νὰ εἴπῃ τις «ἂς χαθῇ, ἂς τὸ ῥίψωμεν εἰς τὴν θάλασσαν», — ἀλλὰ πρόκειται περὶ τοῦ τί θὰ γείνωσιν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θὰ καταβάλωσι τὰ χρήματα πρὸς ἀγορὰν τοῦ πλεονάσματος. Θὰ ἐπέλθῃ ἐντεῦθεν καταστροφὴ τῆς Τραπέζης, πλήρης καταστροφή. Καὶ νομίζω, καὶ μετ’ ἐμοῦ πολλοὶ ἄλλοι θὰ τὸ νομίζωσιν, ὅτι ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα εἶναι τὸ μόνον ἔρεισμα, ἐπὶ τοῦ ὁποίου δύναται νὰ βασισθῇ οἱονδήποτε μέτρον, ὅπερ ἤθελε ληφθῆ ὑπὲρ τῆς σταφίδος. Ἀλλὰ διατὶ, Κύριοι, ἐπιμένουσι μέχρι τοιούτου βαθμοῦ οἱ ἀμπελοκτήμονες; Εἶναι ἆρά γε ἀληθές, ὅτι θέλουσι ζημιωθῆ; Εἶναι ἆρά γε ἀληθές, ὅτι, ἐὰν ἐπιτραπῇ ἡ οἰνοποίησις τῆς χλωρᾶς σταφίδος, δὲν θὰ δύνανται νὰ ἐξοδεύωσι τοὺς οἴνους των; Ἐγὼ εἶδον δημοσιευμένον ὑπόμνημα τῶν βιομηχάνων, εἰς τὸ ὁποῖον διατείνονται, ὅτι, διὰ νὰ ἦναι εὐπρόσιτος εἰς τὰς ἀγορὰς τῆς καταναλώσεως ὁ σταφιδίτης, καὶ αὐτὸς ὁ ἐκ χλωρᾶς σταφίδος, ἀλλὰ καὶ ὁ ἐκ ξηρᾶς, πρέπει νὰ ἀναμιχθῇ μὲ οἶνον ἐξ ἀμπέλου κατὰ τὸ ⅓ τοὐλάχιστον. Μὴ πειθόμενος δὲ εἰς τοῦτο, μετέβην μετὰ τοῦ συναδέλφου κ. Κεφαλᾶ καὶ ἠρωτήσαμεν αὐτοὺς τοὺς ἰδίους, ἂν πράγματι ἔχουσιν ἀνάγκην νὰ ἀναμιγνύωσι τὸν σταφιδίτην μετ’ οἴνου ἀμπελίτου, μᾶς ἐβεβαίωσαν δὲ, ὅτι εἶναι ἀπαραίτητον τοῦτο. Διότι, ὡς γνωρίζετε, ὁ σταφιδίτης οἶνος, εἴτε ἐκ χλωρᾶς εἴτε ἐκ ξηρᾶς σταφίδος παραχθῇ, δὲν ἔχει χρῶμα, οὔτε μέλαν οὔτε λευκὸν, εἰς τὰς ἀγορὰς δὲ τὰς εὐρωπαϊκὰς αὐτοὶ οἱ δύο οἶνοι ζητοῦνται, ὁ μέλας καὶ ὁ λευκός. Διὰ νὰ γείνῃ δὲ ὁ σταφιδίτης μέλας, πρέπει ν’ ἀναμιχθῇ κατὰ τὸ ⅓ μὲ μέλανα οἶνον ἐξ ἀμπέλου, διὰ νὰ γείνῃ δὲ λευκὸς, πρέπει ν’ ἀφαιρεθῶσιν ἀπ’ αὐτοῦ ὅλα τὰ συστατικὰ στοιχεῖα, τὰ δίδοντα αὐτῷ τὸν κοκκινωπὸν χρωματισμὸν, ἀλλὰ τότε χάνει τὴν γεῦσιν τοῦ οἴνου, ὡς λέγουσιν οἱ εἰδικοὶ βιομήχανοι, καὶ διὰ νὰ ἀναλάβῃ τὴν γεῦσιν ταύτην, πρέπει νὰ ἀναμιχθῇ κατὰ τὸ ⅓ μὲ οἶνον ἐξ ἀμπέλου λευκόν...

§145Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Μοὶ ἐπιτρέπετε;

§146Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Παρακαλῶ... Διὰ νὰ πεισθῶμεν δὲ, ἂν ταῦτα εἶναι πραγματικὰ, ἠρωτήσαμεν αὐτοὺς, ἂν δέχονται νὰ τεθῇ ὅρος, εἴτε ἐν τῷ νόμῳ εἴτε ἐν τῇ συμβάσει, ὅστις νὰ τοὺς ὑποχρεώνῃ νὰ ἀγοράζωσι γλεῦκος ἐξ ἀμπέλων ἴσον πρὸς τὸ ⅓ τοῦ ποσοῦ τοῦ οἴνου, τὸν ὁποῖον ἤθελον παραγάγει εἴτε ἐκ χλωρᾶς εἴτε ἐκ ξηρᾶς σταφίδος, καὶ ἀπήντησαν, ὅτι δέχονται. Ὅταν δὲ δέχωνται τοιοῦτον ὅρον, σημαίνει ὅτι τὰ ἀληθῆ λέγουσι, πιθανολογοῦνται δὲ ταῦτα καὶ ἐξ αὐτῶν τῶν πραγμάτων, διότι ἡμεῖς γνωρίζομεν, ὅτι ὁ σταφιδίτης δὲν ἔχει τὸ χρῶμα, ὅπερ ἀπαιτοῦσιν αἱ εὐρωπαϊκαὶ ἀγοραὶ, οὔτε τὸ λευκὸν οὔτε τὸ μέλαν. Ἀλλ’ ὁπωσδήποτε, Κύριοι, ἡμεῖς ἔχομεν ἓν μέγα δίκαιον παράπονον. Διότι ἡμεῖς οὔτε κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ἐζητήσαμεν οὔτε ἐφέτος ζητοῦμεν θυσίαν τινὰ παρ’ οὐδενός. Ἡμεῖς ζητοῦμεν νὰ μᾶς ἐπιτραπῇ μόνον ἡ ἐλευθέρα χρῆσις τοῦ προϊόντος μας...

§147ΜΙΧ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Καταργήσατε τὴν παρακράτησιν καὶ τότε...

§148Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει ἡ παρακράτησις, εἶναι περιττὰ ὅλα.

§149Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Παρακαλῶ. Τί εἶναι Κύριοι, ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα καὶ ἡ παρακράτησις; Ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο παρὰ τὸ σύνολον τῶν σταφιδοκτημόνων, ἀποτελοῦν ἑταιρείαν μετοχικὴν, ἀποτελοῦν ἠθικὸν πρόσωπον, ἀντιπροσωπεῦον πάντας τοὺς σταφιδοκτήμονας, ἡ δὲ παρακράτησις εἶναι ὁ τρόπος τῆς καταβολῆς τῆς μετοχῆς αὐτῶν. Τὸ σύνολον λοιπὸν τοῦτο τῶν σταφιδοκτημόνων διὰ τῆς εἰσφορᾶς τῶν μελῶν του ἵδρυσεν ἓν ταμεῖον, καὶ λέγουσι: «διὰ τοῦ ταμείου τούτου θὰ ἀφαιρέσωμεν ἀπὸ τὰς ἀγορὰς τῆς καταναλώσεως ὅλον τὸ περισσεῦον προϊὸν καὶ θὰ τὸ μεταβάλωμεν εἰς οἶνον». Δύναται νὰ τοῖς ἀφαιρεθῇ τὸ δικαίωμα τοῦτο; Νομίζετε ὅτι εἴχετε τὸ δικαίωμα πέρυσι νὰ μᾶς ἀπαγορεύσητε τὴν διάθεσιν τοῦ σταφιδίτου εἰς τὸ ἐσωτερικόν; Δὲν νομίζετε ὅτι τοῦτο ἦτο ἐντελῶς ἀνελεύθερον, ὅτι ἀντίκειται καὶ εἰς αὐτὸ τὸ Σύνταγμα, ὅτι παραβιάζει τὴν ἐλευθερίαν τῆς ἰδιοκτησίας μας; Διατὶ τάχα μᾶς ἀπαγορεύετε τὴν διάθεσιν τοῦ σταφιδίτου; Ἐπειδὴ εἶναι παρακράτησις; Ἀλλ’ ἡ παρακράτησις γίνεται εἰς βάρος ἡμῶν, δὲν γίνεται εἰς βάρος ἰδικόν σας. Σεῖς ὁλονὲν λέγετε, ὅτι ὁ θεσμὸς αὐτὸς δὲν ἔπρεπε νὰ ψηφισθῇ, διότι ἐπιβαρύνει τοὺς σταφιδοκτήμονας, δηλαδὴ ἡμᾶς, καὶ ὀνομάζετε τὸ παρακράτημα εἰσφορὰν τῶν σταφιδοκτημόνων. Ἡμέτερον λοιπὸν εἶναι, καὶ θέλομεν νὰ διαθέσωμεν αὐτὸ ὅπως καὶ ὅπου θέλομεν. Διατὶ ἐπεμβαίνετε καὶ μᾶς ἐμποδίζετε; Ἡμεῖς ἐν τούτοις κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος, ἐπειδὴ παρεστήσατε, ὅτι ἦτο πιθανὸν νὰ βλαφθῆτε ἐκ τοῦ κατασκευασθησομένου ἀπὸ τὸ πλεόνασμα οἴνου, μὴ θέλοντες νὰ σᾶς ζημιώσωμεν, ἐδέχθημεν νὰ μὴ γίνεται κατανάλωσις αὐτοῦ ἐν τῷ ἐσωτερικῷ. Τί θέλετε λοιπὸν τώρα νὰ γείνῃ; Νὰ μὴ καταναλίσκηται τὸ πλεόνασμα οὔτε εἰς τὸ ἐσωτερικὸν οὔτε εἰς τὸ ἐξωτερικόν!

§150Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Πάρετέ το ἀπὸ τὴν ἀγορὰν, οὐχὶ ὅμως μὲ ἠλαττωμένην τιμήν.

§151Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἀπὸ τὴν ἀγορὰν θὰ τὸ πάρωμεν ἐπὶ τέλους. Ἀλλὰ, Κύριοι, δὲν ἔχετε δίκαιον. Καὶ ἂν ὑποτεθῇ δὲ ὅτι δυνατὸν νὰ ἔχητε δίκαιον ὡς πρὸς τὸ παρακράτημα, ἐπειδὴ τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὸν νόμον, ὅστις τὸ ἐπέτρεψε, τί θὰ εἴπητε ὡς πρὸς τὸ πλεόνασμα, τὸ ὁποῖον ἀγοράζει ἡ Τράπεζα;

§152ΜΙΧ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Δυνάμει νόμου.

§153Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Μήπως δύναται νὰ ὑπάρξῃ ἀγορά τις ἄνευ νόμου; Ἀλλ’ οὐδεὶς νόμος δύναται νὰ περιορίσῃ τὴν χρῆσιν τοῦ ἀγοραζομένου. Ἀγοράζει δὲ ἡ Τράπεζα ὄχι εἰς τιμὴν ἐξηυτελισμένην, ἀλλ’ ὅσον πωλεῖται ἡ σταφὶς εἰς τὴν ἀγοράν, μὲ τιμὴν 130 δραχμῶν, καὶ διὰ τῶν χρημάτων τῶν σταφιδοπαραγωγῶν, ἐπαναλαμβάνω.

§154Ε. ΤΣΑΡΛΑΜΠΑΣ. Τὴν παρακράτησιν λέγετε ἢ ἐκεῖνο ποῦ ἀγοράζει;

§155ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐκεῖνο ποῦ ἀγοράζει. Ὡς πρὸς τὸ ἀγοραζόμενον πλεόνασμα, τί ἠμπορεῖτε νὰ εἴπητε; Τὸ ἀγοράζομεν μὲ τὴν ἀγοραίαν τιμὴν, καὶ ἐννοοῦμεν νὰ τὸ πωλήσωμεν εὐθηνά, ἠμποροῦμεν καὶ νὰ τὸ δωρήσωμεν. Πῶς δύνασθε νὰ μᾶς ἀπαγορεύσητε διὰ νόμου τὴν ἐλευθέραν χρῆσιν τῆς περιουσίας μας; Μήπως τὸ ἄτομον δὲν δύναται νὰ ἀγοράζῃ σταφίδα εἰς μεγάλην τιμὴν, καὶ νὰ τὴν πωλῇ εἰς μικροτέραν; Θὰ ὑποβάλω λοιπὸν τροπολογίαν τοιαύτην ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, καὶ θὰ ἴδητε, ὅτι δὲν θὰ δυνηθῆτε νὰ τὴν ἀπορρίψητε. Θὰ ζητήσω, ἵνα, ὅσον πλεόνασμα ἀγοράζει ἡ Τράπεζα, δύναται νὰ τὸ ἀγοράζῃ εἰς χλωρὰν κατάστασιν. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ νομοθετήσητε, πῶς δύνασθε νὰ δικαιολογήσητε νομοθέτημα, διὰ τοῦ ὁποίου θὰ ἀπαγορεύηται εἰς ἡμᾶς νὰ ἀγοράζωμεν χλωρὰν σταφίδα καὶ νὰ τὴν μεταποιῶμεν εἰς οἶνον; Ἀλλ’ ἐπὶ τέλους Κύριοι, γνωρίζομεν ὅτι λαμβάνονται μέτρα πρὸς ὑποστήριξιν τῆς παραγωγῆς. Πάντα τὰ Κράτη λαμβάνουσι τοιαῦτα μέτρα, ὅπως ὑποστηρίξωσι τὴν παραγωγήν των, ἀλλὰ κατὰ τῶν ξένων τὰ λαμβάνουσι. Σεῖς δὲ θέλετε νὰ λάβητε μέτρα πρὸς ὑποστήριξιν τῶν ἀμπελοκτημόνων ἐναντίον ἡμῶν, ὡς ἂν μὴ ἤμεθα ἡμεῖς Ἕλληνες! Διότι τί ἐπιδιώκετε διὰ τοῦ προτεινομένου νόμου; Ζητεῖτε, ἵνα χάριν τῶν ἀμπελοκτημόνων ἀπαγορευθῇ εἰς τοὺς σταφιδοκτήμονας νὰ ποιῶνται ἐλευθέραν χρῆσιν τῆς περιουσίας των! Πέρυσι μᾶς ἀπηγορεύθη ἡ ἐν τῷ ἐσωτερικῷ κατανάλωσις τοῦ σταφιδίτου, καίτοι οὐδὲν εἴχετε πρὸς τοῦτο δικαίωμα, διότι τὸ τοιοῦτον νομοθέτημα ἀντέκειτο εἰς τὸ πολίτευμα ἡμῶν· ἀλλ’ ἡμεῖς, ἐπειδὴ παριστάνατε ὅτι αἱ ἄμπελοι ὑμῶν θὰ περιήρχοντο εἰς κρίσιν ἕνεκα τοῦ μεγάλου ποσοῦ τοῦ ἐκ τοῦ πλεονάσματος παραχθησομένου οἴνου, ἐστέρξαμεν τὴν ἀπαγόρευσιν ἐκείνην, περιορισθέντες νὰ καταναλίσκωμεν τὸ προϊὸν τοῦ πλεονάσματος μόνον εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Τώρα δὲ ζητεῖτε ν’ ἀπαγορευθῇ καὶ ἡ ἐν τῷ ἐξωτερικῷ κατανάλωσίς του· καὶ τότε τί θὰ γείνῃ; Ἀλλὰ τοῦτο εἶναι ἐπὶ τέλους ἀπάνθρωπον! Διὰ τοῦτο νομίζω, Κύριοι, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐμμείνωσιν εἰς τὴν τοιαύτην ἀξίωσίν των οἱ Βουλευταὶ τῶν ἐπαρχιῶν, ἐν αἷς καλλιεργεῖται ἡ ἄμπελος, διότι κατὰ τὴν κρίσιν μου δὲν πρόκειται νὰ ζημιωθῶσι τὰ παράπαν. Τοὐναντίον ἐγὼ φρονῶ, ὅτι καὶ θὰ ὠφεληθῶσιν, ἐὰν ἦναι ἀληθῆ ὅσα λέγουσιν οἱ οἰνοποιοί. Καὶ εἶναι ἀληθῆ, διότι ὄχι μόνον πιθανολογοῦνται ἐκ τῶν πραγμάτων, ἀλλὰ βλέπετε, ὅτι δέχονται καὶ νὰ τεθῇ ὅρος ἐν τῷ νόμῳ ἢ ἐν τῇ συμβάσει, ἥτις θὰ συναφθῇ μεταξὺ αὐτῶν καὶ τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, ἵνα ὦσιν ὑποχρεωμένοι νὰ ἀγοράζωσιν ἐκ τῆς ἐλευθέρας ἀγορᾶς γλεῦκος ἐξ ἀμπέλου ἴσον πρὸς τὸ ⅓ τοῦ ἐκ τοῦ πλεονάσματος παραχθησομένου σταφιδίτου. Ὥστε ὄχι μόνον δὲν ζημιοῦνται οἱ ἀμπελοκτήμονες, ἀλλὰ καὶ ὠφέλειαν θὰ ἔχωσιν ἐκ τούτου, διότι ἐκτὸς τῆς ἐξωτερικῆς ἀγορᾶς θὰ ἀποκτήσωσιν οἱ οἶνοί των καὶ μίαν ἄλλην μεγάλην ἀγορὰν ἐν τῷ ἐσωτερικῷ. Διότι ἠξεύρετε πόσος οἶνος θὰ παραχθῇ, ἐὰν ὁλόκληρον τὸ παρακράτημα, ἀνερχόμενον εἰς 52 ἑκατομμύρια λιτρῶν, οἰνοποιηθῇ, εἴτε ἐκ χλωρᾶς εἴτε ἐκ ξηρᾶς σταφίδος; Ἑξακόσιαι χιλιάδες ἑκατολλίτρων· ὥστε τὸ ⅓ αὐτοῦ, ὅπερ πρέπει νὰ ἦναι ἐξ ἀμπέλων, ἀνέρχεται εἰς 120 χιλιάδας ἑκατολλίτρων. Ἐκτὸς ὅμως τούτων, διὰ νὰ ἐννοήσητε ὅτι ὁ σταφιδίτης δὲν δύναται νὰ διαγωνισθῇ ἐν τῷ ἐξωτερικῷ πρὸς τοὺς λοιποὺς οἴνους, πρέπει νὰ ἔχητε ὑπ’ ὄψει, ὅτι, καὶ ἂν ὁλόκληρος ἡ παραγωγὴ τῆς σταφίδος, ἥτις ἀνέρχεται, ὡς γνωρίζετε, κατὰ μέσον ὅρον εἰς 350 ἑκατομμύρια, ἤθελεν οἰνοποιηθῇ, θέλει ἀποδώσει μόνον 4½ ἑκατομμύρια ἑκατολλίτρων οἴνου, ἐνῷ ἡ γενικὴ οἰνοπαραγωγὴ ὅλου τοῦ κόσμου ἀνέρχεται εἰς 135 ἑκατομμύρια ἑκατολλίτρων...

§156Α. ΣΠΗΛΙΑΔΗΣ. Εἰς 160 ἑκατομμύρια.

§157Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Καλλίτερον... Ἀφοῦ λοιπὸν ὁλόκληρος ἡ σταφὶς οἰνοποιουμένη δίδει 4½ ἑκατομμύρια ἑκατολλίτρων οἴνου, τί εἶναι τοῦτο ἀπέναντι τῶν 160 ἑκατομμυρίων τῆς οἰνοπαραγωγῆς; Σταγὼν ἐν τῷ ὠκεανῷ! Καὶ φοβοῦνται οἱ κύριοι ἀμπελοκτήμονες Βουλευταὶ, ὅτι θὰ εὕρωσιν ἀνταγωνιστὴν ἐν τῇ σταγόνι ταύτῃ, ἐνῷ μάλιστα ἰσχυρίζονται ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ἢ ἐλάχιστον ποσὸν χλωρᾶς σταφίδος νὰ οἰνοποιηθῇ. Καὶ μᾶς λέγουσι μάλιστα: «ἀφοῦ δὲν δύνασθε ἢ ἐλάχιστον ποσὸν νὰ οἰνοποιήσητε, διατὶ τὸ ζητεῖτε;» Ἡμεῖς δὲν ζητοῦμεν, Κύριοι, τίποτε, ἀλλὰ σεῖς ζητεῖτε νὰ μᾶς ἀφαιρέσητε κεκτημένον δικαίωμα. Διότι, ἐνῷ πέρυσιν, ἵνα μᾶς πείσητε νὰ δεχθῶμεν τὴν ἀπαγόρευσιν τῆς ἐν τῷ ἐσωτερικῷ καταναλώσεως τοῦ σταφιδίτου, ἀνεγνωρίσατε ὡς ἀντιστάθμισμα τούτου εἰς ἡμᾶς τὸ δικαίωμα τῆς παρακρατήσεως χλωρᾶς σταφίδος, ἐφέτος διὰ τὸ αὐτὸ πρᾶγμα ζητεῖτε νὰ ἀναλάβητε τὸ ἀντιστάθμισμα ἐκεῖνο! Εἶναι δικαία ἡ στάσις αὕτη τῶν κυρίων Βουλευτῶν κατὰ τῶν δυστυχῶν σταφιδοκτημόνων; Ἀλλ’ ἀφοῦ δὲν φοβεῖσθε, ὅτι θὰ παραχθῇ μέγα ποσὸν οἴνου ἐκ χλωρᾶς σταφίδος, διατὶ θέλετε νὰ τὸ ἀπαγορεύσητε; Ἐκτὸς ἐὰν ὁρμᾶσθε ἀπὸ τὴν ἰδέαν νὰ βλάψητε ἡμᾶς, ἀπὸ τὴν ἰδέαν νὰ καταστήσητε ἀδύνατον τὴν ἐφαρμογὴν παντὸς μέτρου ὑπὲρ τῆς σταφίδος, ἀπὸ τὴν ἰδέαν νὰ φέρητε εἰς δυσχέρειαν καὶ αὐτὴν τὴν Κυβέρνησιν, ἥτις πρέπει νὰ σκεφθῇ πολὺ περὶ τε τῶν 5 ἑκατομμυρίων τοῦ φόρου ἐπὶ τῆς σταφίδος καὶ περὶ τῶν 2 ἑκατομμυρίων τῶν ἐκ τῶν ἀνταλλαγμάτων, ἅτινα θὰ παραχωρήσωμεν εἰς τὴν Ἀγγλίαν, ἵνα μᾶς ἐπιτραπῇ τὸ μέτρον τοῦτο. Καὶ ἀφοῦ τόσον θὰ μᾶς στοιχίσῃ τὸ μέτρον τοῦτο, θέλετε νὰ τὸ καταστήσητε μηδαμινὸν ἐκ φανταστικοῦ φόβου, μήπως εὕρητε ἀνταγωνισμὸν ἐκ τοῦ σταφιδίτου, ἐνῷ σᾶς ἀπέδειξα, ὅτι ὄχι μόνον ἀνταγωνισμὸν δὲν θὰ εὕρητε, ἀλλὰ θὰ ἀποκτήσητε καὶ νέαν ἐν τῷ ἐσωτερικῷ ἀγοράν! Ἠξεύρετε δὲ ποῖον θὰ ἦναι τὸ ἀποτέλεσμα, ἐὰν ἐπιμείνητε εἰς τὴν ἀξίωσίν σας; Ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα δὲν θὰ δυνηθῇ νὰ διαθέσῃ τὸ πλεόνασμα, καὶ ἑπομένως δὲν θὰ ἦναι δυνατὴ ἡ λῆψις οὐδενὸς μέτρου πρὸς συγκράτησιν τῶν τιμῶν, ὁ ἐξευτελισμὸς δ’ αὐτῶν θὰ ἦναι ἀκατάσχετος, καὶ θὰ ἐπέλθῃ πλήρης ἡ καταστροφή. Ἡ σταφὶς τότε θὰ πωλῆται ἐν τῇ ἐλευθέρᾳ ἀγορᾷ πρὸς 40 ἢ 50 δραχμὰς, καὶ τότε θὰ ἴδωσιν οἱ οἰνοπαραγωγοὶ, ποῖον θὰ ἔχωσιν ἀνταγωνισμόν. Ἡ οἰνοποίησις τῆς σταφίδος, δίδουσα 5 ἑκατομμύρια ἑκατόλλιτρα, θὰ ἦναι ἐλευθέρα πρὸς διάθεσιν καὶ ἐν τῷ ἐσωτερικῷ καὶ ἐν τῷ ἐξωτερικῷ. Ἡ ἐπιμονή σας λοιπὸν δὲν ὑποστηρίζει, ἀλλὰ παραβλάπτει τὰ συμφέροντά σας, καὶ διὰ τοῦτο ὑποθέτω, ὅτι θὰ εἰσακούσητε τὴν παράκλησιν ἡμῶν, νὰ παραιτηθῆτε τῆς ἀξιώσεως ταύτης, ἥτις, ἀντὶ νὰ σᾶς ὠφελήσῃ, θὰ ἐπιφέρῃ γενικὴν καταστροφήν. Ὁ πόνος, τὸν ὁποῖον δεικνύει ὑπὲρ τῶν σταφιδικῶν πληθυσμῶν ἡ Κυβέρνησις, ἀποφασίζουσα τοιαύτας ὑπὲρ αὐτῶν θυσίας, μοὶ δίδει τὸ ἐνδόσιμον νὰ ἐλπίζω, ὅτι καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Βουλὴ θὰ ἐννοήσωσι περὶ τίνος πρόκειται, καὶ θὰ θελήσωσι νὰ προλάβωσι τὴν βεβαίαν καταστροφὴν, ἥτις μᾶς ἀπειλεῖ, ἐὰν δὲν καταστῇ δυνατὸν νὰ διατεθῇ τὸ πλεόνασμα. Ἔχω δὲ περὶ τούτου ἐπιστολὴν τοῦ κ. Πεσμαζόγλου...

§158Δ. ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀρκεῖ νὰ μὴ τὴν ἀναγνώσητε. Πᾶν ὅ,τι προέρχεται ἀπὸ τὸν κ. Πεσμαζόγλου δὲν εἶναι ὠφέλιμον διὰ τὴν σταφίδα.

§159Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Δὲν εἶναι ἀκριβές.

§160Δ. ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἀκριβές.

§161Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Εἶναι ἡ γνώμη σας.

§162Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Διατὶ καταδικάζετε, ἀποφαινόμενος οὕτως ἀποφθεγματικῶς;

§163Δ. ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Διότι καὶ κατὰ τὸ παρελθὸν ὑπεβλήθησαν προτάσεις χορηγοῦσαι πολλὰ ἑκατομμύρια εἰς τοὺς σταφιδοπαραγωγούς.

§164Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Πρὸς τί λέγετε ταῦτα;

§165Δ. ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὰ λέγω, διότι παρεμποδίζετε τὸ ζήτημα, ἀφοῦ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἐδήλωσεν, ὅτι δὲν δύναται νὰ ἐπιτραπῇ ἡ οἰνοποίησις τῆς χλωρᾶς σταφίδος.

§166Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν μοὶ φαίνεται ὅτι ἁρμόζει νὰ σᾶς συνερισθῶ, ἀλλ’ ἀπαιτῶ νὰ μὴ διακόπτητε. Ἀπορῶ μὲ τὴν θρασύτητά σας!

§167Δ. ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τί εἴπετε;

§168Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Νομίζετε ὅτι δύνασθε νὰ λέγητε ὅ,τι φθάσητε ἐν τῇ Βουλῇ; Παρακαλῶ νὰ σιωπήσητε.

§169Δ. ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Διατί;

§170Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Διότι δύναμαι ἐγὼ νὰ σᾶς κάμω νὰ σιωπήσητε. Διότι ὁμιλεῖτε ἀσκόπως καὶ ἀπρεπῶς, προσπαθοῦντες νὰ φαίνησθε μόνον, ὅτι φροντίζετε δῆθεν καὶ σεῖς ὑπὲρ τῶν συμφερόντων τῆς ἐπαρχίας σας, ἐνῷ εἰς τὴν περίστασιν αὐτὴν, χωρὶς νὰ τὸ ἐννοῆτε, βλάπτετε τὰ συμφέροντα αὐτῆς. Νομίζω, Κύριοι, ὅτι ὁ κ. Πεσμαζόγλου, ὁ Διευθυντὴς τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν, ὁ γνωστὸς εἰς τὸ Πανελλήνιον, δὲν θὰ συνερισθῇ βεβαίως τὰς γνώμας τοῦ κ. Παυλοπούλου, οὐδὲ ἔχει ἀνάγκην νὰ τὸν ὑπερασπίσω ἐγώ. Ἀπετάθην εἰς αὐτὸν, διότι τὸν ἐθεώρησα λίαν ἁρμόδιον νὰ μοὶ δώσῃ τὰς ζητουμένας πληροφορίας καὶ λόγῳ τῆς μεγάλης πείρας καὶ τῶν εἰδικῶν αὐτοῦ γνώσεων, καὶ διότι ἦτο ὁ ἐγγυητὴς τῶν βιομηχάνων εἰς τὴν προκειμένην νὰ συναφθῇ σύμβασιν περὶ τῆς διαθέσεως τοῦ πλεονάσματος, καὶ τῷ ἔθηκα τὸ ἐρώτημα, ἂν ἀπαγορευομένης τῆς οἰνοποιήσεως τῆς χλωρᾶς σταφίδος εἶναι δυνατὸν νὰ διατεθῇ τὸ πλεόνασμα. Μοὶ ἀπήντησε δὲ ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Ἀξιότιμε Κύριε. Ἀπαντῶ εὐχαρίστως εἰς τὴν ὑμετέραν ἐπιστολὴν τῆς 22 τρέχοντος. Ἐπὶ τοῦ πρώτου ἐρωτήματος (ὑπῆρχε καὶ δεύτερον, ἀφορῶν εἰς ἄλλο ζήτημα) τὴν ἀπάντησιν ἔχετε πρόχειρον, ὅταν ἀναλογισθῆτε ὅτι ἡ σύμβασις, ἡ μεταξὺ τῶν Τραπεζῶν, τῆς Σταφιδικῆς καὶ τῶν οἰνοπνευματοποιῶν, πρὸ δύο περίπου μηνῶν μετὰ μακρὰς συνεννοήσεις καὶ διαπραγματεύσεις καταρτισθεῖσα διὰ τὴν παρὰ τῶν τελευταίων ἀγορὰν καὶ βιομηχάνισιν τοῦ παρακρατήματος καὶ τοῦ πλεονάσματος ὁλοκλήρου, ἐναυάγησεν ἕνεκα τοῦ λόγου τῆς χλωρᾶς σταφίδος, περὶ τῆς καταργήσεως τῆς ὁποίας ὑπέβαλεν ἀξίωσιν ἐπίμονον ἡ Κυβέρνησις τὴν τελευταίαν στιγμήν, ὑποκινηθεῖσα ἀπὸ παραστάσεις ἀμπελοκτημόνων τινῶν τῆς Ἀττικῆς...»

§171Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Δὲν εἶναι ἀκριβές. Ἐναυάγησε καὶ ἐξ ἄλλων λόγων.

§172Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Διατὶ βιάζεσθε;

§173Γ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Νὰ παύσουν αἱ διακοπαὶ, διότι γεννῶνται ἔριδες.

§174Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν πρέπει νὰ γεννῶνται ἔριδες, διότι δὲν πιστεύω νὰ ἔχῃ τις τὴν ἰδέαν, ὅτι ἀνθίσταμαι κατὰ τοῦ μέτρου. Τουναντίον καταγίνομαι νὰ τὸ ὑποστηρίξω.

§175Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐρωτῶ τὸν κ. Παυλόπουλον, εἶναι ὑπὲρ τῆς οἰνοποιήσεως τῆς χλωρᾶς σταφίδος ἢ κατά;

§176Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Οὔτε ὑπὲρ εἶναι, οὔτε κατά· οὔτε δύναται νὰ ἔχῃ ἰδέαν τινὰ ὡρισμένην ὁ κ. Παυλόπουλος.

§177Α. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ εἶναι.

§178Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐφώναζεν ὅτι ἦτο ὑπέρ.

§179Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. (ἀναγινώσκει). «...Ἡ Οἰνοποιητικὴ λοιπὸν Ἑταιρεία (Χαρίλαος καὶ Σα καὶ Α. Καμπᾶς), παρ’ ὅλα τὰ μυθώδη κέρδη, ἅτινα φρονεῖ ὁ κόσμος ὅτι πραγματοποιεῖ ἐκ τῆς σταφίδος, δὲν ἐδίστασε νὰ ἐγκαταλείψῃ τὴν πενταετῆ σύμβασιν, εἰς ἣν ἔλειπε μόνον ἡ ὑπογραφὴ, ὅτε εἶδεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐνόει νὰ μὴ ἐπιτρέψῃ τὴν χλωρὰν σταφίδα, καὶ ἐδήλωσεν ἐπισήμως εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι ἄνευ χλωρᾶς σταφίδος ἐπ’ οὐδεμιᾷ τιμῇ ἀναλαμβάνει τὴν ἐξόδευσιν τοῦ πλεονάσματος...»

§180Α. ΣΠΗΛΙΑΔΗΣ. Λέγει, ὅτι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἀνεκοίνωσεν εἰς τὴν ἐπιτροπήν, ἧς ἀμφότεροι ἦσαν μέλη, ὅτι ἡ σύμβασις ἐναυάγησε, διότι οἱ οἰνοπνευματοποιοὶ ἐζήτουν νὰ λάβῃ μέρος εἰς τὴν ἑταιρείαν των καὶ ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα, καταβάλλουσα κεφάλαιον δύο ἑκατομμυρίων δραχμῶν.

§181Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν ἦτο ἀνάγκη νὰ μοὶ ὑπομνήσητε τοῦτο, πρὶν ἀκούσητε, τί θὰ εἴπω μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῆς ἐπιστολῆς. (Ἀναγινώσκει): «Καὶ πράγματι ἄνευ χλωρᾶς σταφίδος οὔτε εἰς οἰνοποίησιν οὔτε εἰς μιστελοποίησιν δύνανται νὰ ἀποβλέψωσι, καὶ δὲν ἀπομένει ἢ ἡ βιομηχανία οἰνοπνεύματος ἐξαγωγῆς, διὰ τὴν ὁποίαν ὁ σταφιδόκαρπος δὲν δύναται νὰ πληρωθῇ πέραν τῶν δραχ. 25 ἢ ἔστω καὶ 30 κατὰ χιλιόλιτρον. Ἐν ἄλλαις λέξεσιν, ἄνευ τῆς χλωρᾶς οὐδεμία ἐλπὶς ἀπὸ τὴν βιομηχανίαν, διατηρουμένης δὲ τῆς χλωρᾶς, αὐτὴ ἡ ματαιωθεῖσα σύμβασις δεικνύει, τί περίπου δύναται νὰ πληρωθῇ ὁ σταφιδόκαρπος, ἀναλόγως τοῦ κατεργασθησομένου ποσοῦ, ἤτοι μεταξὺ δραχμῶν 120 καὶ 76 κατὰ χιλιάδα, ὡς εἶχον τότε ὁρισθῆ αἱ τιμαὶ μετὰ μακρὰς συζητήσεις κλπ.» Ταῦτα, Κύριοι, μοὶ ἀπήντησεν ὁ ἀξιότιμος κ. Πεσμαζόγλου εἰς τὴν ἐρώτησίν μου περὶ τοῦ δυνατοῦ τῆς διαθέσεως τοῦ πλεονάσματος. Ἀπαντῶ δὲ τώρα εἰς τὸν βουλευτὴν Ἠλείας κ. Σπηλιάδην, ὅτι καὶ ἐγώ, ὡς μέλος τῆς ἐπιτροπῆς, ἤκουσα ὅσα εἶπεν εἰς ἡμᾶς ὁ κ. Πρωθυπουργός, ὅτι δηλ. οἱ βιομήχανοι, φοβούμενοι ὅτι τὸ ποσὸν τοῦ πλεονάσματος θὰ ἦτο πολύ, καὶ δὲν θὰ ἤρκουν τὰ κεφάλαια αὐτῶν διὰ τόσον μεγάλην ἐπιχείρησιν, ἀπῄτησαν, ἵνα καὶ ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα συμμετάσχῃ εἰς τὴν ἑταιρείαν ταύτην διὰ ποσοῦ δύο ἑκατομμυρίων δραχμῶν.

§182Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Συμφέρον τῆς Τραπέζῃ, ἦτο.

§183Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὑποθέτω. Καὶ διὰ τοῦτο εἶχε περιληφθῆ ἡ ἀξίωσίς των εἰς τὴν σύμβασιν, οὐδ’ ἐτίθετο ὡς ὅρος ἀποδοχῆς τῆς συμβάσεως. Βλέπετε δέ, ὅτι καὶ ἐκ τῆς ἐπιστολῆς αὐτῆς οὔτε ἴχνος τοιούτου ὅρου φαίνεται.

§184Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ὁ κύριος Πεσμαζόγλου ἦτο συμβαλλόμενος ἐν τῇ συμβάσει;

§185Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐγγυητής.

§186Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Καὶ τὸ μεσημέρι ἐναυάγησεν ἡ σύμβασις τῇ ἐπιμονῇ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ.

§187Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Ὁλόκληρον τὸ κεφάλαιον τῆς Οἰνοποιητικῆς Ἑταιρείας ἦτο 1 ἑκατομμύριον δραχμῶν.

§188Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἡ Οἰνοποιητικὴ Ἑταιρεία ἔδιδεν ἐγγυητὴν διὰ τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν ὑποχρεώσεών της τὴν Τράπεζαν Ἀθηνῶν. Ἐκ τούτων ἀποδεικνύεται, κύριοι Βουλευταί, ὅτι ἄνευ τῆς οἰνοποιήσεως τῆς χλωρᾶς σταφίδος δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διατεθῇ τὸ πλεόνασμα, ὅπερ θὰ περιέλθῃ εἰς τὴν κατοχὴν τῆς Τραπέζης διὰ μεγάλων θυσιῶν. Ἀδιάφορον, ἂν τὸ μέτρον θεωρεῖται προσωρινόν, διότι ἓν μόνον ἔτος ἀρκεῖ διὰ νὰ κινδυνεύσῃ ὁ ἐκ 5 ἑκατομμυρίων φόρος ἐπὶ τῆς σταφίδος, νὰ μὴ δυνάμεθα νὰ ἀπαλλαχθῶμεν ἀπὸ τὸ βάρος τῶν ἀνταλλαγμάτων, τὰ ὁποῖα θέλομεν παράσχει εἰς τὴν Ἀγγλικὴν Κυβέρνησιν, καὶ ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα νὰ καταστραφῇ ἐντελῶς. Διότι, ἀφοῦ πέρυσιν, ὅτε διέθεσεν ὁλόκληρον τὸ πλεόνασμα μὲ τὰς τιμὰς, τὰς ὁποίας ἠκούσατε, ἀπὸ 76 μέχρις 120 δραχμῶν, ἐζημιώθη δύο ἑκατομμύρια δραχμάς, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνθέξῃ ἐφέτος, ὅτε δὲν θὰ δυνηθῇ νὰ διαθέσῃ ποσῶς τὸ πλεόνασμα; Ἐπαναλαμβάνω λοιπὸν τὴν παράκλησίν μου πρὸς τοὺς κυρίους ἀμπελοκτήμονας νὰ μὴ ἐπιμείνωσιν εἰς τὴν ἀξίωσιν ν’ ἀπαγορευθῇ ἡ οἰνοποίησις τῆς χλωρᾶς σταφίδος, διότι ἐκτὸς τοῦ ὅτι οἱ φόβοι των περὶ ζημιῶν εἶναι φαντασιώδεις, ἐκτὸς τοῦ ὅτι ἡ ἀξίωσίς των αὕτη εἶναι αὐθαίρετος, ἀνελεύθερος, ἀντισυνταγματική, προσβάλλουσα τὰ δικαιώματα ἡμῶν ὡς ἀνθρώπων, προσβάλλουσα τὴν ἐλευθερίαν τῆς χρήσεως τῆς ἰδιοκτησίας μας, τῆς διοικήσεως τῶν πραγμάτων μας, ἐκτὸς ὅλων τούτων, πρόκειται δι’ αὐτῆς, ἐὰν γείνῃ δεκτή, νὰ ὠθήσωμεν μέγαν πληθυσμὸν τοῦ Κράτους εἰς τὴν καταστροφήν, νὰ διαταράξωμεν αὐτὰ τὰ οἰκονομικὰ τοῦ Κράτους καὶ νὰ δεσμεύσωμεν εἰς τὸ μέλλον τὴν Ἑλλάδα διὰ τῶν ἀνταλλαγμάτων τῶν παραχωρηθησομένων εἰς τὴν Ἀγγλίαν. Ταῦτα, Κύριοι, ἐνόμισα ὅτι ὤφειλον νὰ εἴπω ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τοῦτο. Ἀλλ’ ἐγὼ, ὡς γνωρίζετε, ἄλλας ἔχω ἰδέας περὶ τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος, καὶ ἀλλοῦ νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ζητηθῇ ἡ λύσις αὐτοῦ καὶ ἡ ἄρσις τῆς σταφιδικῆς κρίσεως. Ὑπέβαλον δὲ τοιαύτην πρότασιν, ἀλλὰ δυστυχῶς δὲν ἠδυνήθην νὰ ἑλκύσω ἐπ’ αὐτῆς τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς οὔτε τῆς Κυβερνήσεως. Διότι εἶναι ἀποδεδειγμένον, ὅτι πᾶσα πρότασις, ὑποβαλλομένη ὑπὸ Βουλευτοῦ, δὲν παρέχει ἐλπίδας ἀποδοχῆς. Ἐκτὸς δὲ τούτου φυσικὸν εἶναι, πᾶν μέτρον νεωτεριστικὸν νὰ μὴ δύναται νὰ ἑλκύσῃ ἀμέσως τὴν προσοχὴν τῶν ἄλλων. Ἐφ’ ὅσον ἡ πρότασίς μου ἐκείνη δὲν ἔχει ἑλκύσει τὴν προσοχὴν ὑμῶν, ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχει κατακτήσει τὰς πεποιθήσεις τῆς Βουλῆς, δηλῶ ὅτι εἶμαι ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου, ἀφοῦ δὲν δυνάμεθα νὰ λάβωμεν καλλίτερόν τι ὑπὲρ τῆς σταφίδος μέτρον. Ἀλλ’ ἔχω τὴν ἰδέαν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παρέλθῃ ἡ κρίσις διὰ τοῦ μέτρου τοῦ νομοσχεδίου, διότι αἰτία τῆς κρίσεως δὲν εἶναι μόνη ἡ ὑπερπαραγωγή. Καὶ ἀπόδειξις τούτου τὸ ἐφαρμοσθὲν κατὰ τὸ τρέχον ἔτος μέτρον, ὅπερ ἀφῄρεσεν ὁλόκληρον τὸ πλεόνασμα, καὶ ἐν τούτοις αἱ τιμαὶ ὄχι μόνον δὲν ὑψώθησαν πέραν τοῦ σημείου, ὅπερ ὥριζεν ὁ νόμος, καθ’ ὃ ἠγόραζεν ἡ Τράπεζα πρὸς 130 δραχμὰς, ἀλλὰ καὶ κατέπεσε. Τοῦτο δ’ ἀποδεικνύεται ἐκ τῆς ἐπισήμου στατιστικῆς τοῦ Ὑπουργείου, καθ’ ἣν ἡ παραγωγὴ μετὰ τοῦ ἀποθέματος ἀνῆλθεν εἰς 370 ἑκατομμύρια λιτρῶν, εἰσήχθησαν δ’ εἰς τὰς ἀποθήκας τῆς Τραπέζης ἀπὸ 10 Αὐγούστου μέχρι 30 Νοεμβρίου 1903 ἐκ παρακρατήματος μὲν λίτραι 50,292,100, ἐξ ἀγορᾶς δὲ 59,167,064, ἤτοι ἐν ὅλῳ λίτραι 109,459,164, ἔκτοτε δὲ, ὡς ἐμφαίνεται ἐκ τῶν βιβλίων τῆς Τραπέζης, εἰσήχθησαν ἀκόμη εἰς τὰς ἀποθήκας της περὶ τὰ 17 ἑκατομμύρια· ὥστε ἐν ὅλῳ ἔχουσι μέχρι τοῦδε εἰσαχθῆ περὶ τὰ 127 ἑκατομμύρια· καὶ ἂν ὑποθέσωμεν δὲ, ὅτι ἡ παραγωγὴ ἀνῆλθεν εἰς 380 ἑκατομμύρια, ὅπερ ἐντελῶς ἀπίστευτον, καὶ ἀφαιρέσωμεν ἐξ αὐτῶν τὰ 127 ἑκατομμύρια, δὲν ὑπολείπονται πρὸς ἐξαγωγὴν ἢ μόνον 253 ἑκατομμύρια. Πάντες δὲ λέγουσι καὶ παραδέχονται καὶ οὐδεὶς ἀμφισβητεῖ, ὅτι ἡ ἐτησία κατανάλωσις εἰς τὰς ἐξωτερικὰς ἀγορὰς ἀνέρχεται εἰς 260 ἑκατομμύρια· ὥστε ἀφῃρέθη, ὡς βλέπετε, κατὰ τὸ ἔτος τοῦτο διὰ τῆς ἀγορᾶς ὑπὸ τῆς Τραπέζης καὶ τῆς παρακρατήσεως ὁλόκληρον τὸ ὑπερβάλλον τὰς ἀνάγκας τῆς καταναλώσεως ποσὸν καί τι πλέον τούτου. Πῶς δὲν ὑψώθησαν αἱ τιμαί, ἀλλ’ εὑρίσκονται κάτω τοῦ ὑπὸ τοῦ νόμου τεθέντος ὁρίου;

§189Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Εἶναι ἐσφαλμένοι οἱ ὑπολογισμοί σας. Ὑπελογίσατε 260 ἑκατομμύρια καταναλώσεως, ἐνῷ τοῦτο δὲν εἶναι ἀκριβές.

§190Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἀνέκαθεν καταναλίσκονται 260 ἑκατομμύρια.

§191Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. 240 ἑκατομμύρια μόνον.

§192Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. 240 ἔχουσιν ἐξαχθῆ, θὰ ἐξαχθῶσι δὲ καὶ 20 ἀκόμη. Ὅτι οἱ λογαριασμοὶ τῆς Τραπέζης εἶναι ἀκριβεῖς, δὲν δύνασθε νὰ τὸ ἀμφισβητήσητε.

§193Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Διατὶ ὄχι;

§194Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Διότι ἐξάγονται ἐκ τῶν βιβλίων της.

§195Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Ἀφοῦ βλέπομεν, ὅτι ὑπάρχει σταφὶς ἐν τῷ τόπῳ...

§196Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ποῦ τὸ βλέπετε; Περίεργον! χωρὶς νὰ βασίζησθε οὐδαμοῦ, νομίζετε ὅτι ὑπολογίζετε ἀκριβῶς σεῖς, καὶ ὄχι ἐγὼ, ὅστις βασίζομαι ἐπὶ τῶν στατιστικῶν καὶ τῶν βιβλίων τῆς Τραπέζης! Ἀφοῦ λοιπὸν ὁλόκληρον τὸ πλεόνασμα ἀφῃρέθη, πῶς δὲν ὑψώθησαν αἱ τιμαί;

§197Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Διότι τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον λέγετε, δὲν ἀφηρέθη πραγματικῶς, διότι καθ’ ὃν χρόνον τὸ ποσὸν τοῦτο ἀφῃρεῖτο τὸ ὑπόλοιπον ποσὸν διετίθετο πρὸς πώλησιν.

§198Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐγὼ ὁμιλῶ περὶ τοῦ συμβαίνοντος τώρα. Τὴν 30 Νοεμβρίου εἶχον εἰσαχθῆ εἰς τὰς ἀποθήκας τῆς Τραπέζης 110 σχεδὸν ἑκατομμύρια, ἔκτοτε δὲ εἰσήχθησαν καὶ ἄλλα 17 περίπου ἑκατομμύρια σταφίδος. Ἄρα καὶ μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν ὁλοκλήρου τοῦ πλεονάσματος αἱ τιμαὶ δὲν ὑψοῦνται. Τοῦτο εἶναι σύμφωνον μὲ ὅσα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Μεσολογγίου Βουλευτὴς, ὅτι, ὁσονδήποτε πλεόνασμα καὶ ἂν ἀφαιρέσητε καὶ τὸ κρατήσητε ἐν τῷ ἐσωτερικῷ, μὴ ἐλπίζετε νὰ βελτιωθῶσιν αἱ τιμαί. Διότι δὲν εἶναι μόνον ἡ ὑπερπαραγωγὴ, ἥτις φέρει τὸν ἐξευτελισμὸν τῶν τιμῶν, εἶναι καὶ πολλὰ ἄλλα αἴτια, καὶ ἐν ὅσῳ δὲν εὑρίσκεται τρόπος νὰ ἐκλείψωσιν ὅλαι αἱ αἰτίαι τῆς κρίσεως, δὲν εἶναι δυνατὸν μόνον τὸ μέτρον τῆς προαφαιρέσεως τοῦ πλεονάσματος νὰ φέρῃ τὸ προσδοκώμενον ἀποτέλεσμα. Πρέπει, Κύριοι, νὰ μὴ ἐμελέτησέ τις βαθέως τὸ ζήτημα, διὰ νὰ ἔχῃ ἀλλοίαν γνώμην. Αἱ αἰτίαι τῆς κρίσεως εἶναι πολλαὶ, καὶ ἡμεῖς θεραπεύομεν μίαν μόνην. Ἡ κυριωτέρα δ’ αὐτῶν εἶναι ἡ ἀθρόα προσφορὰ πρὸς πώλησιν, ἡ λαμβάνουσα ἰδίως χώραν κατὰ τοὺς πρώτους μῆνας τῆς συγκομιδῆς. Ἡ ἀθρόα προσφορὰ ὀφείλεται εἰς πολλοὺς λόγους, ἰδίως δὲ εἰς τὴν ἔλλειψιν ἀποθηκῶν. Πρέπει νὰ γνωρίζητε, ὅτι ὑπάρχουσιν 150 ἑκατομμύρια λίτραι σταφίδος, ἀνήκοντα εἰς ὀρεινοὺς καλλιεργητὰς, οἵτινες οὐδόλως ἔχουσιν ἀποθήκην, καὶ οἱ ὁποῖοι ἅμα τῇ συλλογῇ τρέχουσι νὰ εὕρωσι τὸν πρῶτον ἀγοραστὴν, ἵνα πωλήσωσιν αὐτῷ τὸ προϊόν των εἰς οἱανδήποτε τιμὴν ἤθελε προσφέρει. Τὰ μέγιστα δὲ συντελοῦσιν εἰς τὴν ἀθρόαν προσφορὰν αἱ προπωλήσεις, αἵτινες ὀφείλονται εἰς τὴν ἔλλειψιν ἀρτίου ἐμπορίου. Διὰ τῆς πρὸς τὰ κάτω ἐμπορίας κατορθοῦται οὐδεμία νὰ ὑπάρχῃ ἀσφάλεια ὡς πρὸς τὴν τιμὴν τῆς σταφίδος, καὶ ἡ μία ἡμέρα διαδέχεται τὴν ἄλλην μὲ σημαντικὴν ἔκπτωσιν τῶν τιμῶν, ἐντεῦθεν δὲ γεννᾶται πανικὸς, καὶ σπεύδουσι πάντες νὰ πωλήσωσι, φόβῳ μὴ τοὺς προφθάσῃ ἡ ἑπομένη ἡμέρα μὲ τιμὴν πολὺ κατωτέραν.

§199Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι βέβαιον, ὅτι ἔχει προσφερθῆ ἤδη σταφὶς νέας ἐσοδείας πρὸς δραχμὰς 115, καὶ ἡ προσφορὰ ἀπερρίφθη.

§200Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Βεβαίως. Ἀλλὰ κυρίως τελεῖται συστηματικῶς ὑπὸ τοῦ ἐμπορίου εἷς ἄλλος πολὺ καταστρεπτικὸς δόλος. Ἡ παραγωγὴ τῶν διαφόρων σταφιδικῶν περιφερειῶν διαφέρει πολὺ καὶ ὡς πρὸς τὴν ποσότητα καὶ ὡς πρὸς τὴν ποιότητα. Ὑπάρχουσιν ἐπαρχίαι, ἐν αἷς παράγεται πολὺ μεγάλη ποσότης κατὰ στρέμμα, ἀλλ’ ἥττονος ποιότητος, ὑπάρχουσι δὲ καὶ αἱ παράγουσαι τὸ λεγόμενον γλυκὺ προϊόν, τὸ ἀποκλειστικῶς πρὸς βρῶσιν χρήσιμον, ὡς ἡ Αἰγιάλεια, ἡ Κορινθία, αἱ Πάτραι, αἱ νῆσοι, ἐν αἷς παράγεται ὀλίγη ποσότης κατὰ στρέμμα. Οὕτως εἰς ἐκείνας αἱ δαπάναι τῆς καλλιεργείας διὰ τὴν παραγωγὴν ἑνὸς χιλιολίτρου δὲν ὑπερβαίνουν τὰς 70 δραχμάς, διότι ἐν αὐταῖς ἓν μόνον στρέμμα παράγει τὸ χιλιόλιτρον, ἐνῷ εἰς τὰς ἐπαρχίας τὰς παραγούσας τὸ γλυκὺ προϊόν ἕν χιλιόλιτρον ἀπαιτεῖ δαπάνας καλλιεργείας 150 δραχμὰς, διότι ἀπαιτοῦνται δύο καὶ πλέον στρέμματα πρὸς παραγωγήν του. Συμφέρει λοιπὸν εἰς τὰς περιφερείας ἐκείνας, ἐν αἷς παράγεται μεγαλειτέρα ποσότης κατὰ στρέμμα, ἀλλὰ κατωτέρας ποιότητος, ὡς εἰς τὴν Μεσσηνίαν, τὸν Πύργον κλπ., νὰ πωλῶσιν εὐθηνότερον· ἡ τιμὴ μάλιστα τῶν 130 δραχμῶν εἶναι δι’ αὐτοὺς πλέον ἢ ἱκανοποιητική. Ὠφελούμενον δὲ ἐκ τούτου τὸ ἐμπόριον καταφεύγει εἰς δόλον λίαν καταστρεπτικὸν διὰ τὴν γενικὴν παραγωγήν, διότι προπωλεῖ προϊόν Πατρῶν λ. χ. πρὸς δρ. 130, καὶ ἵνα ἐκπληρώσῃ τὰς ὑποχρεώσεις του, ἀγοράζει προϊόν ἐκ τῶν περιφερειῶν, αἵτινες παράγουσι τὴν κατωτέραν ποιότητα, λ. χ. τοῦ Πύργου, ὅπου τὸ εὑρίσκει εὐθηνόν, ἐξάγει ἐκ τούτου μέγα ποσὸν διὰ τῶν ἐν χρήσει ἤδη ἐκκαθαριστικῶν μηχανῶν, αἵτινες τὸ καθιστῶσιν ὅμοιον τὴν ὄψιν πρὸς τὸ προϊόν τῶν Πατρῶν, ἀναμιγνύει μετ’ αὐτοῦ καὶ μικρὰν ποσότητα Πατρινοῦ προϊόντος, ἵνα τῷ δώσῃ καὶ ποιάν τινα γλυκύτητα, καὶ τὸ ἀποστέλλουσιν ὡς πρᾶγμα Πατρῶν, διότι τοὺς συμφέρει νὰ πωλήσωσι τοῦτο πρὸς δραχ. 130, ἀφοῦ τὸ ἀγοράζουσιν εὐθηνότερον. Ὅσον δὲ ἀπομένει ἐκ τῆς ἐκκαθαρίσεως τὸ πωλοῦσιν εἰς τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν, ἥτις εἶναι ἠναγκασμένη δυνάμει τοῦ νόμου νὰ τὸ ἀγοράσῃ. Ἀποτέλεσμα δὲ τούτων εἶναι νὰ μὴ δύνανται νὰ ὑψωθῶσιν αἱ τιμαὶ τοῦ προϊόντος τῶν Πατρῶν ἄνω τῶν δρ. 130, διότι, ἐφ’ ὅσον εἰς τὰς ἐξωτερικὰς ἀγορὰς προσφέρεται σταφὶς Πατρῶν μὲ τὴν τιμὴν αὐτήν, δὲν εἶναι δυνατὸν αὗται νὰ προσφέρωσιν ἀνωτέραν. Οὕτω δὲ τὸ ἐμπόριον δολιεύεται τὴν παραγωγήν, καὶ ἐξαπατᾷ τὴν κατανάλωσιν, ἥτις ὡς ἐκ τοῦ λόγου τούτου, ἀντὶ νὰ αὐξάνῃ, ὁλονὲν ἐλαττοῦται. Καὶ ἐξηγοῦμαι. Πιστεύσατε, Κύριοι, διότι αὐτοὶ οὗτοι οἱ ἔμποροι τῶν Πατρῶν τὸ ὁμολογοῦσιν, ὅτι ἐξήχθησαν ἐφέτος ἀπὸ τοὺς λιμένας Πατρῶν 62 ἑκατομμύρια, ἐνῷ 20 ἑκατομμύρια παράγουσιν αἱ Πάτραι. Ποῦ εὑρέθησαν τὰ λοιπά; Βεβαίως ὀφείλονται εἰς τὰ τεχνάσματα, τὰ ὁποῖα ἀνέφερα. Γράφουσι δὲ ἐπὶ τῶν κιβωτίων «extra fin Patras», καὶ τὰ ἀποστέλλουσιν εἰς τὴν ἐξωτερικὴν κατανάλωσιν ὡς προϊὸν Πατρῶν. Ταῦτα συμβαίνουσι καὶ ὡς πρὸς τὰς ἄλλας περιφερείας, ἡ ἐξωτερικὴ δὲ κατανάλωσις νομίζει ὅτι ἀγοράζει πρᾶγμα τῶν καλῶν περιφερειῶν, ἀλλὰ κάμνουσα χρῆσιν αὐτοῦ τὸ εὑρίσκει ξυνόν, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποκτήσῃ τελείαν γλυκύτητα, παρ’ ὅλην τὴν ἀνάμιξιν αὐτοῦ, καὶ ἑπομένως τὸ ἀπορρίπτει, ἀπέχουσα νὰ ἀγοράζῃ πλέον τοιοῦτον, καὶ τὸ ἀντικαθιστᾷ δι’ ἄλλων προϊόντων ἢ ξηρῶν καρπῶν. Ἐντεῦθεν δὲ ἐπέρχεται ὁ περιορισμὸς τῆς καταναλώσεως, ὁ ἐξευτελισμὸς τοῦ προϊόντος καὶ ἡ ἔκπτωσις τῶν τιμῶν. Ἅπαντα δὲ ταῦτα ὀφείλονται εἰς τὸν δόλον τοῦ ἐμπορίου, ὅστις τελεῖται διὰ τῆς πρὸς τὰ κάτω ἐμπορίας καὶ διὰ τῆς συγχύσεως τῶν διαφόρων σταφιδικῶν περιφερειῶν, καὶ τὸν ὁποῖον ὑποστηρίζουν αἱ συνθῆκαι, ὑφ’ ἃς διατελοῦσι τὰ σταφιδικὰ ἡμῶν πράγματα. Ἀλλ’ ἡ σταφιδικὴ κρίσις ἔχει καὶ μίαν ἄλλην σοβαρωτάτην αἰτίαν, τὰς ποικίλας, τὰς ἐπειγούσας, τὰς ἐπιβλητικὰς ἀνάγκας τῶν σταφιδοκτημόνων. Τὰ μέγιστα δὲ συντελοῦσιν αἱ ἀνάγκαι αὗται εἰς τὴν ἀθρόαν προσφορὰν καὶ συνεπῶς εἰς τὸν ἐξευτελισμὸν τῶν τιμῶν, ἰδίως δὲ συντελεῖ εἰς τοῦτο ἡ ἔλλειψις πεποιθήσεως περὶ ἀπολαύσεως τιμῆς ἱκανοποιητικῆς. Νομίζω, κύριοι Βουλευταί, ὅτι αὐτὰ εἶναι ζητήματα, ἐπὶ τῶν ὁποίων πρέπει νὰ σκεφθῇ πολὺ ἡ Βουλὴ καὶ ἡ Κυβέρνησις, ἰδίως δὲ ἡ Κυβέρνησις. Διότι, ἂν δὲν πεισθῇ τώρα περὶ τῆς ἀποδοχῆς τοῦ μέτρου, τὸ ὁποῖον προέτεινα, πιθανὸν νὰ συντελέσωσιν ὅσα εἶπον εἰς τὸ νὰ σκεφθῇ, ἔστω καὶ ἐν τῷ μέλλοντι, περὶ μέτρου καταλληλοτέρου, διότι τὸ μέτρον τοῦ νομοσχεδίου, καθ’ ὃν τρόπον γίνεται ἡ ἐμπορία τῆς σταφίδος, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ φέρῃ τὰ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα προσδοκῶμεν παρ’ αὐτοῦ. Βεβαίως τὸ μέτρον τοῦτο πρέπει νὰ τὸ δεχθῶμεν ὡς μέτρον προσωρινόν, δυνάμενον νὰ συγκρατήσῃ ὁπωσδήποτε τὰ πράγματα, ἀλλ’ ἐὰν νομίζωμεν ὅτι τὸ μέτρον τοῦτο εἶναι δυνατὸν νὰ φέρῃ τελείαν λύσιν τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος, ἀπατώμεθα.

§201Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Οὐδεὶς εἶπεν αὐτό.

§202Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τὸ μέτρον, ὅπερ θὰ δυνηθῇ νὰ φέρῃ τὴν τοιαύτην λύσιν, πρέπει νὰ μεταβάλῃ ὅλας αὐτὰς τὰς συνθήκας, ὑφ’ ἃς διατελοῦμεν· πρέπει ἰδίως νὰ ῥυθμίσῃ τὴν ἐμπορίαν τῆς σταφίδος, νὰ διαιρέσῃ τὰς σταφιδικὰς περιφερείας, ὡς διήρεσεν αὐτὰς ἡ φύσις, ἐμποδίζον τὴν σύγχυσιν τοῦ προϊόντος αὐτῶν. Πρέπει νὰ γνωρίζητε, κύριοι Βουλευταί, ὅτι ὁλόκληρον τὸ γλυκὺ λεγόμενον προϊόν, ὅσον παράγεται ἐν Ἑλλάδι, ἀνέρχεται εἰς 140 ἑκατομμύρια, διότι τὸ γλυκὺ προϊόν παράγεται μόνον εἰς τὴν Αἰγιάλειαν, τὴν Κορινθίαν, τὰς Πάτρας, τὰς νήσους τῆς Ἑπτανήσου καὶ εἴς τινα ἄλλα μικρὰ μέρη. Ἡ πρὸς βρῶσιν δὲ κατανάλωσις ἀπαιτεῖ γλυκὺ προϊὸν πολὺ περισσότερον τῶν 140 ἑκατομμυρίων, διότι μόνη ἡ Ἀγγλία ἀπαιτεῖ 130 ἑκατομμύρια. Ἐπληρώνετο δὲ πάντοτε τὸ ποσὸν τοῦτο μὲ τὰς τιμὰς, ἃς ἀνέφερεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Μεσολογγίου Βουλευτής, ἤτοι εἰς μέσην τιμὴν 250 δραχμῶν, ὡς ἀποδεικνύουσιν αἱ στατιστικαί, ἃς ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Μεσολογγίου συνάδελφος. Ἐὰν ἦτο λοιπὸν δυνατὸν νὰ ἐμποδισθῇ ἡ νοθεία τοῦ προϊόντος, νὰ ἐμποδισθῇ ἡ σύγχυσις τοῦ προϊόντος τῶν περιφερειῶν, αἵτινες παράγουσι τὴν γλυκεῖαν, τὴν καθαυτὸ βρώσιμον σταφίδα, μὲ ἐκεῖνο τῶν ἄλλων, βεβαίως αἱ τιμαὶ ὡς πρὸς τὸ προϊόν τοῦτο, τὸ γλυκύ, θὰ ἦσαν μεγάλαι, καὶ βεβαίως ἤθελεν αὐξήσει τότε ἡ κατανάλωσις.

§203ΜΙΧ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Τοιαῦτα μέτρα πρέπει νὰ ληφθῶσι.

§204Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Λοιπὸν τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον θὰ φέρῃ τὴν ὁριστικὴν λύσιν τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος, πρέπει νὰ ᾖναι τοιοῦτον, ὥστε νὰ δύναται νὰ μεταβάλῃ τὰς συνθήκας, ὑφ’ ἃς τελεῖται ἤδη τὸ ἐμπόριον τῆς σταφίδος, καὶ τοιοῦτον εἶναι ἡ ἑνιαία διαχείρισις τῆς σταφίδος. Δὲν θὰ ὁμιλήσω τώρα περὶ τούτου· μόνον νύξιν δίδω εἰς τὴν Βουλήν, καὶ ἂν θέλῃ ἡ Βουλὴ νὰ ἀναβιβάσῃ τοῦτο εἰς συζήτησιν, τότε θὰ ἀναλάβω τὴν ἀνάπτυξιν αὐτοῦ. Ἐν τούτοις ὀφείλω νὰ εἴπω, κύριοι Βουλευταί, ὅτι τοῦτο λύει ὅλα τὰ ζητήματα, καὶ αἴρει ὅλας τὰς αἰτίας, ὅσαι ἐπιπροσθοῦσιν εἰς τὴν βελτίωσιν τῶν σταφιδικῶν ἡμῶν πραγμάτων. Διαιρεῖ τὰς σταφιδικὰς περιφερείας, ὡς τὰς διῄρεσεν ἡ φύσις, ἐμποδίζει τὴν πρὸς τὰ κάτω ἐμπορίαν, ἐμποδίζει τὴν νόθευσιν τοῦ προϊόντος διὰ τῆς συγχύσεως τῆς παραγωγῆς τῶν διαφόρων περιφερειῶν, εὐκολύνει πάσας τὰς ἀνάγκας τῶν σταφιδοκτημόνων, τοὺς ἀπαλλάσσει ἀπὸ τὸν πανικόν, καὶ ἐμποδίζει οὕτω τὴν ἀθρόαν προσφοράν, ἐξασφαλίζον εἰς αὐτοὺς ἱκανοποιητικὰς τιμάς, καλυπτούσας τὰς δαπάνας τῆς παραγωγῆς, καὶ καταλειπούσας εἰς αὐτοὺς καὶ κέρδος τι ἐπὶ τῆς σταφιδικῆς των κτήσεως. Διότι τότε δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν, ὅτι αἴρεται ἡ σταφιδικὴ κρίσις, ὅταν ὁ σταφιδοκτήμων δύναται ἐκ τῆς τιμῆς τοῦ προϊόντος του νὰ καλύψῃ τὰς δαπάνας τῆς καλλιεργείας καὶ νὰ τῷ μείνῃ καὶ κέρδος τι. Τότε δυνάμεθα νὰ ἐλπίσωμεν, ὅτι θὰ ἀνακτήσῃ ἡ σταφιδικὴ κτῆσις τὴν ἀξίαν αὐτῆς, τὴν ὁποίαν τελείως ἀπώλεσε. Διότι τώρα ἡ σταφιδικὴ κτῆσις οὐδεμίαν ἔχει ἀξίαν, ὅσοι δ’ ἔχουν δανείσει χρήματα ἐπὶ ὑποθήκῃ σταφιδαμπέλων, οὐδεμίαν ἔχουσιν ἀσφάλειαν τοῦ δανείου, διότι, καὶ ἂν ἐκτελέσωσι, καὶ ἂν πλειστηριάσωσι τὴν ἐνυπόθηκον σταφιδάμπελον, οὐδεὶς θὰ τὴν ἀγοράσῃ, διότι ὄχι μόνον δὲν δίδει πρόσοδον, ἀλλ’ ἀφίνει καὶ ζημίαν. Ταῦτα, Κύριοι, ἐνόμισα καλὸν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλήν. Ἐὰν δ’ ἡ Βουλὴ νομίσῃ, λαμβάνουσα ταῦτα ὑπ’ ὄψιν, ὅτι πρέπει νὰ σκεφθῇ περὶ τοιούτου μέτρου, ὅπερ θὰ λύσῃ ὁριστικῶς τὸ σταφιδικὸν ζήτημα, τότε δύναμαι νὰ λάβω τὸν λόγον, διὰ νὰ ἀναπτύξω λεπτομερέστερον τὰ τῆς προτάσεώς μου. Ἔστε ὅμως βέβαιοι, κύριοι Βουλευταί, ὅτι μόνον διὰ τοῦ τοιούτου μέτρου δύνασθε νὰ ἀποφράξητε τοὺς δόλους τοῦ σταφιδικοῦ ἐμπορίου, ἀποκλείοντες τὸ ψευδεμπόριον καὶ ὑποστηρίζοντες τὴν τιμίαν ἐμπορίαν, νὰ ἱκανοποιήσητε δὲ τελείως τοὺς σταφιδοκτήμονας καὶ νὰ σώσητε τοὺς κινδυνεύοντας σταφιδικοὺς πληθυσμούς. Σώζοντες δὲ τοὺς σταφιδικοὺς πληθυσμούς, ὑποστηρίζετε συνάμα καὶ τὰ οἰκονομικὰ τοῦ Κράτους, καὶ ἐξυπηρετεῖτε τὴν γενικὴν οἰκονομίαν τῆς χώρας.

§205ΔΙΟΝ. ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δύο μόνον λέξεις θὰ εἴπω, κύριε Πρόεδρε, οὐχὶ εἰς ἀπάντησιν τῆς προτάσεως τοῦ ἀξιοτίμου προαγορεύσαντος, ἀλλὰ διὰ μίαν παρεξήγησιν. Ἐὰν εἶπον εἰς τὸν ἀξιότιμον κατελθόντα τοῦ βήματος νὰ μὴ ἀναγνώσῃ τὴν ἐπιστολὴν τοῦ κ. Πεσμαζόγλου, τοῦτο εἶπον, ὄχι βεβαίως διότι ἔχω τι τὸ κοινὸν μετὰ τοῦ κ. Πεσμαζόγλου, ἀλλὰ διότι διατελῶ ἐν γνώσει τῶν συμφωνιῶν, τῶν λαβουσῶν χώραν μεταξὺ τοῦ κ. Πεσμαζόγλου, τῶν λοιπῶν βιομηχάνων καὶ τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν κατάρτισιν τῆς συμβάσεως, διατελῶ δὲ ἐν γνώσει ἀπολύτῳ,—καὶ τὸ λέγω ἐπισήμως,—καὶ μάλιστα ὁ κ. Ρὼς μοὶ εἶπεν, ὅτι λόγος τῆς μὴ πραγματοποιήσεως τῆς συμβάσεως δὲν ἦτο ἡ μὴ οἰνοποίησις τῆς χλωρᾶς σταφίδος, ἀλλ’ ἡ μὴ καταβολὴ ἐκ μέρους τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, ὡς μετόχου τῆς ἑταιρείας, ἥτις ἐπρόκειτο νὰ συσταθῇ, τοῦ ποσοῦ τῶν 2,500,000 δραχμῶν. Ἰδοὺ οἱ λόγοι, διὰ τοὺς ὁποίους ἐζήτησα τὴν μὴ ἀνάγνωσιν παρὰ τοῦ κ. συναδέλφου τῆς ἐπιστολῆς ἐκείνης. Ἂν δὲ ὑπέμνησα πρὸς τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον τὸ κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ὑπ’ αὐτοῦ ὑποβληθὲν εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον περὶ μονοπωλίου τῆς σταφίδος, ὑπέμνησα τοῦτο, οὐχὶ ὅπως ψέξω αὐτόν, διότι τὸ ὑπέβαλεν, ἀλλ’ ὅπως ὑποδείξω εἰς αὐτόν, ὅτι παρεσύρθη, δοὺς πίστιν εἰς κακὰς εἰσηγήσεις.

§206Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ποῦ τὸ ἠξεύρετε σεῖς; Πῶς ὁμιλεῖτε περὶ πραγμάτων, τὰ ὁποῖα δὲν γνωρίζετε;

§207ΔΙΟΝ. ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ γνώμη μου εἶναι, ὅτι δὲν ἦτο πραγματοποιήσιμον τὸ μονοπώλιον τῆς σταφίδος. Δὲν διαφωνῶ δὲ εἰς ὅσα εἶπεν ὑπὲρ τῆς οἰνοποιήσεως τῆς χλωρᾶς σταφίδος· ἀποδέχομαι ταῦτα πληρέστατα, καὶ εἴθε νὰ ἦναι δυνατὸν νὰ γείνῃ δεκτὴ ἡ οἰνοποίησις τῆς χλωρᾶς σταφίδος· ἀλλὰ καὶ ἂν δὲν γείνῃ δεκτή, δὲν ἀποστέργω τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου.

§208Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§209ΑΛΕΞ. ΦΩΤΗΛΑΣ. Βεβαίως, Κύριοι, ἡ συζήτησις ἡ διεξαγομένη εἶναι σχεδὸν ἄσκοπος καὶ περιττή, διότι σπουδαῖαι ἀντιρρήσεις κατὰ τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου δὲν ἐγένοντο. Ὡμίλησεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς, ὡμίλησε καὶ ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἄρτης Βουλευτής, καὶ ἐπέσεισαν τὸ φάσμα τῆς καταγγελίας τῆς συμβάσεως τοῦ 1890 μεταξὺ Ἀγγλίας καὶ Ἑλλάδος. Ὁ κύριος Πρωθυπουργὸς ἀπήντησε καὶ ὑπέδειξεν εἰς τοὺς κ. Βουλευτάς, ὅτι δὲν εἶχον δίκαιον νὰ φοβῶνται τὴν καταγγελίαν τῆς συμβάσεως. Καὶ ὄντως· διότι, ἐὰν ἡ Ἀγγλικὴ Κυβέρνησις ἠκολούθει νέας οἰκονομολογικὰς ἀρχάς, τὰς ὁποίας ὑπεστήριξεν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἄρτης Βουλευτής, τὰς ἀρχὰς τοῦ προστατευτικοῦ συστήματος....

§210Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὄχι ὑπεστήριξα· ἀνέφερα ἁπλῶς.

§211Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Πολὺ καλά· ἀνεφέρατε... Ἐὰν, λέγω, ἠκολούθει τὰς ἀρχὰς ταύτας, ἠδύνατο, ἐὰν ἤθελεν, ἐὰν τοιαύτην εἶχε γνώμην ἡ Ἀγγλικὴ Κυβέρνησις, πρὸ πολλοῦ λήξαντος τοῦ χρόνου τῆς διομολογηθείσης συμβάσεως, νὰ καταγγείλῃ τὴν σύμβασιν ταύτην, ἢ καὶ σήμερον ἀκόμη, καὶ μετὰ ἓν ἔτος σύμβασις μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ἀγγλίας νὰ μὴ ὑφίσταται, καὶ ἡ Ἀγγλικὴ Κυβέρνησις νὰ ἐπιβάλῃ εἰσαγωγικοὺς δασμοὺς ἐπὶ τῆς σταφίδος, οἵους ἔκρινε συμφέροντας ἑαυτῇ. Εὐτυχῶς ὅμως ἤκουσα, — καὶ λέγω ἤκουσα, διότι δὲν ἤμην παρὼν κατὰ τὴν στιγμὴν ἐκείνην, — ὅτι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἀνεκοίνωσε πρὸς τὴν Βουλὴν ἔγγραφον τοῦ πρέσβεως τῆς Ἀγγλίας, δι’ οὗ δηλοῦται, ὅτι ἡ Ἀγγλικὴ Κυβέρνησις δὲν προτίθεται τοιοῦτόν τι, ὅτι ἡ Ἀγγλικὴ Κυβέρνησις ἀποδέχεται τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ ὑποβληθέντος ὑπὸ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως νομοσχεδίου, ὑπὸ τὸν ὅρον νὰ συναφθῇ νέα ἐμπορικὴ σύμβασις μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ἀγγλίας ἐπὶ ἀνταλλάγμασί τισιν ὑπὲρ τοῦ Ἀγγλικοῦ ἐμπορίου.

§212Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τὸ ἀνεγνώσατε τὸ ἔγγραφον;

§213Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Ὄχι, διότι πρὸ μικροῦ ὑπεβλήθη.

§214Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχει καὶ ἕνα μικρὸν ἐπίλογον.

§215Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Τί λέγει ὁ ἐπίλογος αὐτός;

§216Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὅτι ἡ Ἀγγλικὴ Κυβέρνησις ἐπιφυλάσσεται ὅλα τὰ δικαιώματά της.

§217Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Νὰ καταγγείλῃ;

§218Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Νὰ καταγγείλῃ ὑπὸ ὅρον· ὑπὸ τὸν ὅρον, ἐὰν δὲν ἤθελον γείνῃ δεκτὰ τὰ ἀνταλλάγματα, τὰ ὁποῖα θὰ ζητήσῃ.

§219ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἰδοὺ τὸ ἔγγραφον.

§220Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἀναγνώσατέ το.

§221Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ τὸ ἀναγνώσω, ἀφοῦ ἀνεκοινώθη εἰς τὴν Βουλὴν. Ἀλλ’ εἴτε περιέχει ὅρους τὸ ἔγγραφον, εἴτε δὲν περιέχει, ληξάσης πρὸ πολλοῦ χρόνου τῆς συμβάσεως, ὡς ἐλέχθη, εἶναι πάντοτε ἐν δικαιώματι ἡ Ἀγγλικὴ Κυβέρνησις νὰ καταγγείλῃ τὴν σύμβασιν, καὶ νὰ ἐπιβάλῃ εἶτα οἵους δασμοὺς θέλει. Ὥστε ὅλη αὐτὴ ἡ συζήτησις ἦτο περιττὴ καὶ ἄσκοπος. Προκειμένου δέ, Κύριοι, περὶ τοιούτου νομοσχεδίου, δὲν ἔπρεπε νὰ γένηται τοιαύτη συζήτησις, ἔχουσα μᾶλλον ἔννοιαν ἀντιπολιτευτικὴν ἢ τὴν διαφώτισιν τῆς Βουλῆς ἐπὶ τοῦ ὑποβληθέντος νομοσχεδίου. Ἐγὼ μάλιστα, καίτοι δὲν εἶμαι φίλος τῆς Κυβερνήσεως, ὀφείλω νὰ συγχαρῶ τὴν Κυβέρνησιν, διότι ἐπελήφθη τῆς εὐκαιρίας ταύτης, ὅπως ἔλθῃ εἰς διαπραγματεύσεις μετὰ τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως καὶ συνάψῃ μίαν σύμβασιν ὁριστικὴν, διαρκῆ, ἀποκτῶσα τὴν ἐλευθερίαν τοῦ νομοθετικοῦ κανονισμοῦ τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος, διότι μέχρι τοῦδε δὲν ἔχομεν τὴν ἐλευθερίαν ταύτην. Εἰσαχθέντος ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Γόρτυνος Βουλευτοῦ τοῦ θεσμοῦ τῆς παρακρατήσεως, κατὰ τῆς ὁποίας τόσα ἐλέχθησαν, εἴχομεν τὰς παραστάσεις τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως, εἴχομεν τὰς παραστάσεις καὶ ἄλλων Κυβερνήσεων κατὰ τοῦ νομοθετικοῦ τούτου μέτρου, αἱ μᾶλλον δὲ ἐνδιαφέρουσαι παραστάσεις εἶναι αἱ τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως, διότι ἡ Ἀγγλία εἶναι ὁ μεγαλείτερος καταναλωτὴς τοῦ προϊόντος μας. Εἰσήχθη τὸ μονοπώλιον τῆς σταφίδος, καὶ ὑπό τε τῆς κοινῆς γνώμης καὶ ὑπὸ πολλῶν ἐν τῇ Βουλῇ ἐθεωρεῖτο ἡ σύμβασις τοῦ μονοπωλίου ὡς θεσμὸς, μέλλων νὰ σώσῃ τοὺς σταφιδικοὺς πληθυσμούς. Ἀλλ’ ἦλθεν ἡ Ἀγγλικὴ Κυβέρνησις, δυνάμει τῆς συμβάσεως, καὶ εἶπε: «στῆτε!», καὶ ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτὴς, ὁ τότε Πρωθυπουργὸς κ. Ράλλης, εἶπεν, ὅτι εἶναι παραφροσύνη νὰ συζητῶμεν περὶ μονοπωλίου τῆς σταφίδος. Σήμερον ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις κατώρθωσε ν’ ἀποσπάσῃ τὴν θέλησιν, οὕτως εἰπεῖν, τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως, καὶ ν’ ἀνακοινώσῃ ἡ Ἀγγλικὴ Κυβέρνησις, ὡς ἐξέθηκεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ὅτι ἀποδέχεται τὸ νομοσχέδιον, καὶ ὅτι ἐννοεῖ νὰ συζητήσῃ μετὰ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, ὅπως συναφθῇ νέα σύμβασις, ἔχουσα διάρκειαν, νέα σύμβασις, ἡ ὁποία δύναται νὰ προσδώσῃ τὴν ἐλευθερίαν εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν, ἵνα κανονίσῃ νομοθετικῶς τὰ τῆς σταφιδικῆς ὑποθέσεως. Ὥστε περὶ τοιούτου ζητήματος δὲν δύναται νὰ γείνῃ λόγος πολὺς ἐν τῇ Βουλῇ. Ἂς ἔλθωμεν νῦν νὰ ἐξετάσωμεν τὸ νομοσχέδιον τὸ ὑποβληθὲν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως. Εἶναι ὠφέλιμον τὸ νομοσχέδιον τοῦτο; εἶναι σωστικόν; πρέπει νὰ ψηφισθῇ ὑπὸ τῆς Βουλῆς, ἢ πρέπει νὰ ἀποκρουσθῇ; Οὐδὲ ἡμεῖς οἱ Βουλευταὶ τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν, οὐδὲ ἡ Κυβέρνησις, ὑποθέτω, ἰσχυρίζεται, ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο λύει τὸν Γόρδιον τῆς σταφίδος δεσμόν.

§222Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Βεβαίως ὄχι.

§223Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Εἶναι μέτρον ἀνακουφιστικόν, προσωρινόν, μέχρις ὅτου ληφθῇ πρόνοιά τις, μέχρις ὅτου εὑρεθῇ μέγας τις Ἀλέξανδρος, διὰ νὰ κόψῃ τὸν Γόρδιον δεσμόν. Ἐλέχθησαν πολλὰ περὶ παρακρατήσεως καὶ δύναταί τις νὰ εἴπῃ, ὅτι ἡ παρακράτησις δὲν ἔφερε τοὺς καρποὺς, τοὺς ὁποίους προσεδοκῶμεν, δὲν ἔφερε βεβαίως τὰς τιμὰς ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι ὑπῆρχον πρὶν ἢ ἀποκλεισθῶσιν αἱ ἑλληνικαὶ σταφίδες ἀπὸ τὴν γαλλικὴν ἀγοράν. Ἀλλὰ τὴν παρακράτησιν, κύριοι Βουλευταὶ, δὲν πρέπει νὰ τὴν κρίνωμεν ἐκ τῶν εὐεργετικῶν οἰκονομικῶν ἀποτελεσμάτων, τὰ ὁποῖα ἔφερεν, ὅσον ἐκ τῶν κακῶν, τὰ ὁποῖα ἀπέτρεψεν. Εἶναι βέβαιον καὶ ἀληθὲς, ὅτι ἐπαρχίαι τινὲς σταφιδοφόροι ἐζημιώθησαν, ὅπως ἡ ἐπαρχία τῆς Αἰγιαλείας, ὅπως ἡ ἐπαρχία τῆς Κορινθίας, ὅπως ἡ ἐπαρχία τῶν Πατρῶν· ἀλλ’ εἶναι ἐπίσης βέβαιον καὶ ἀληθὲς, ὅτι συνεκρατήθησαν αἱ καταρρέουσαι τιμαί, ὅτι ἐσώθησαν ἐπαρχίαι ὁλόκληροι, ὡς ἡ τῆς Τριφυλίας, ἡ τῆς Ὀλυμπίας, ἡ τῆς Πυλίας, ἡ τῆς Ἠλείας ἡ τῆς Μεσσήνης κλπ. Ἐὰν δὲν ὑπῆρχεν ὁ θεσμὸς τῆς παρακρατήσεως, δι’ οὗ ὁπωσοῦν ἀνυψώθησαν αἱ τιμαί...

§224Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Θὰ εἶχε λυθῆ τὸ ζήτημα.

§225Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. .. αἱ ἐπαρχίαι αὗται ἤθελον καταστραφῆ. Ἤθελε λυθῆ ἀληθῶς τὸ ζήτημα, ἀλλ’ ἤθελε λυθῆ διὰ τῆς καταστροφῆς περιουσιῶν στοιχιζουσῶν ἑκατομμύρια ὁλόκληρα. Τοιαύτην σωτηρίαν δὲν πιστεύω νὰ ἤθελεν οὐδὲ ἡ ἐπαρχία τῆς Κορινθίας, οὐδὲ ἡ ἐπαρχία τῆς Αἰγιαλείας, οὐδὲ ἡ ἐπαρχία τῶν Πατρῶν. Ἀλλ’ ἐπαναλαμβάνω, τὸ μέτρον δὲν εἶναι βεβαίως σωστικόν· ἀλλ’ ἀπέναντι τῆς καταστάσεως, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρισκόμεθα ἀπέναντι τοῦ κινδύνου, ὁ ὁποῖος μᾶς ἐπαπειλεῖ, δὲν ἔπρεπε νὰ ληφθῇ μέτρον τι; Βεβαίως ἔπρεπε νὰ ληφθῇ. Ποῖον εἶναι τὸ μέτρον τοῦτο; εἶναι τὸ μέτρον τοῦ νὰ ἀφαιρέσωμεν τὸ ποσὸν τῆς ὑπερπαραγωγῆς. Ὅλα τὰ ἄλλα, τὰ λεχθέντα ἐνταῦθα, ὅτι πταίει τὸ ἐμπόριον, ὅτι πταίει ἡ ἀνάμιξις, πράγματος διαφόρων ἐπαρχιῶν, ὅλα αὐτά, κατὰ τὴν γνώμην μου, κύριοι Βουλευταί, εἶναι λόγοι κενοί. Ὁ κύριος λόγος τῆς ὑποτιμήσεως τῶν τιμῶν, τῆς ὑπάρξεως τοῦ ζητήματος, εἶναι ἡ ὑπερπαραγωγή. Δὲν ἔχομεν ὑπερπαραγωγήν; Λύεται τὸ σταφιδικὸν ζήτημα. Ἀλλὰ πρέπει νὰ καταστρέψωμεν τὴν παραγωγήν, διὰ νὰ μὴ ἔχωμεν ὑπερπαραγωγήν; Νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι λογικόν.

§226Ν. ΜΠΑΛΑΦΑΣ. Πρέπει νὰ τὴν καταστρέψωμεν.

§227Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Πρέπει διὰ παντὸς τρόπου νὰ προσπαθήσωμεν νὰ συντηρήσωμεν τὴν παραγωγήν, καὶ νὰ εὕρωμεν τρόπους, διὰ τῶν ὁποίων νὰ καταναλίσκωμεν τὸ ποσὸν τὸ παραγόμενον. Καὶ ἰδού, ὅτι μετὰ πάροδον πολλῶν ἐτῶν κατωρθώσαμεν νὰ φθάσωμεν εἰς μίαν ἰδέαν, ἰδέαν λογικήν, ἰδέαν σωστικήν, ἡ ὁποία ὑποβάλλεται διὰ τοῦ νομοσχεδίου τοῦ εἰσαχθέντος ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, τὴν τῆς ἀπαγορεύσεως τῶν φυτειῶν.

§228Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Πολὺ ἀργά.

§229Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Ἄλλοτε, ἐὰν ἐπεβάλλετο ἡ ἀπαγόρευσις τῶν φυτειῶν, θὰ ἠκούομεν διαμαρτυρίας, θὰ ἠκούομεν φωνὰς, θὰ ἠκούομεν θεωρίας, ὅτι προσβάλλεται ἡ ἀρχὴ τῆς ἰδιοκτησίας, ἥτις εἶναι ἡ ἐγγύησις τῆς ἀτομικῆς ἐλευθερίας. Σήμερον, ἀπέναντι τοῦ κινδύνου, ἀπέναντι τῆς λογικῆς, ὅλοι ἀνεχόμεθα τὴν ἀπαγόρευσιν τῶν φυτειῶν. Ἐὰν δ’ ἀπεδεχόμεθα τὸν θεσμὸν τῆς ἀπαγορεύσεως τῶν φυτειῶν, ὅτε ἐθεσπίζομεν τὸν θεσμὸν τῆς παρακρατήσεως, ἴσως δὲν θὰ εἴχομεν τὴν ὑπερπαραγωγὴν αὐτήν, ἴσως θὰ εὑρισκόμεθα εἰς ἰσορροπίαν μεταξὺ παραγωγῆς καὶ καταναλώσεως.

§230Γ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Εὖγε! κύριε Φωτήλα.

§231Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Μᾶς ἔφαγαν αἱ θεωρίαι!

§232Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Λοιπὸν δὲν εἶναι ζήτημα, ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ πρέπει νὰ ψηφισθῇ. Ὀφείλω ὅμως νὰ ὁμολογήσω, — διότι δὲν εἶναι ἀνάγκη πολλῶν λόγων, διὰ νὰ μὴ ἐξαντλῆται ἡ Βουλή, διὰ νὰ μὴ ἐξαντλῆται ὁ κόσμος καὶ μὴ ἀναμένωσιν ἀγωνιωδῶς οἱ σταφιδικοὶ πληθυσμοί, — ὀφείλω, λέγω, νὰ ὁμολογήσω, ὅτι παρουσιάζονται καὶ ἐλαττώματά τινα εἰς τὸ ὑποβληθὲν νομοσχέδιον. Ποῖα ταῦτα; Τὸ κύριον ἐλάττωμα, τὸ ὁποῖον ἀνέπτυξαν καὶ ἄλλοι συνάδελφοι, εἶναι, ὅτι δὲν ἔπρεπεν ἡ Κυβέρνησις ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τῷ εἰσαχθέντι νὰ ἀπαγορεύσῃ τὴν οἰνοποίησιν τῆς χλωρᾶς σταφίδος· καὶ οἱ λόγοι εἶναι ἁπλούστατοι, δὲν ἐπαναλαμβάνω δὲ τούτους, ἀναπτυχθέντας παρ’ ἄλλων, διὰ νὰ μὴ καταπονήσω τὴν Βουλήν. Δὲν εἶναι δικαίωμα ἡμῶν τῶν σταφιδοκτημόνων νὰ οἰνοποιήσωμεν τὴν σταφίδα μας, νὰ οἰνοποιήσωμεν τὸ προϊόν μας; Ἀλλὰ λέγει ὁ κ. Πρωθυπουργός, ἡ βιομηχανία δὲν θὰ οἰνοποιήσῃ μέγα ποσόν. Τόσον τὸ καλλίτερον διὰ τοὺς πολεμίους τῆς οἰνοποιήσεως, διότι, ἐὰν δὲν οἰνοποιήσωμεν μέγα ποσὸν χλωρᾶς σταφίδος, τότε δὲν βλάπτονται οἱ ἀμπελοκτήμονες. Διατὶ λοιπὸν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ λόγος, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ ἀνάγκη, νὰ τεθῇ ἡ διάταξις τῆς ἀπογορεύσεως τῆς οἰνοποιήσεως τῆς χλωρᾶς σταφίδος; Καὶ πῶς δυνάμεθα νὰ καταναλώσωμεν τὸ προϊὸν τῆς παρακρατήσεως, ὅταν ἡμεῖς αὐτοὶ ὁμολογῶμεν, ὅτι οἱ οἶνοί μας δὲν προέρχονται ἐκ χλωρᾶς σταφυλῆς; Γνωστὸν εἶναι, ὅτι καὶ ἐν Ἰταλίᾳ καὶ ἀλλαχοῦ ἐμποδίζεται ἡ εἰσαγωγὴ οἴνων ἐκ ξηρῶν καρπῶν ἢ καὶ ἐκ ξηρᾶς σταφίδος, ἡμεῖς δὲ τί πράττομεν; Ἀπαγορεύομεν ἐπισήμως τὴν οἰνοποίησιν τῆς χλωρᾶς σταφίδος, λέγοντες διὰ τοῦ τρόπου τούτου πρὸς τὰ ξένα Κράτη: «Κλείσατε τὰς θύρας τῆς εἰσαγωγῆς τῶν οἴνων μας εἰς τὰς ἀγοράς σας, διότι ἐπισήμως ὁμολογοῦμεν, ὅτι οἱ οἶνοι οὗτοι δὲν προέρχονται ἐκ νωπῆς σταφυλῆς, ἀλλὰ προέρχονται ἐκ ξηρῶν καρπῶν.»

§233Κ. ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε. Ἀφοῦ δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις, δὲν ἀφίνετε νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον;

§234Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Καὶ ἐρωτῶ τὸν ἀξιότιμον κ. Πρωθυπουργόν, ὅστις μετὰ πολλῆς τέχνης καὶ μετὰ πολλῆς δυνάμεως καὶ διὰ τῆς διακρινούσης αὐτὸν πειθοῦς κατώρθωσε νὰ κλονίσῃ τὴν γνώμην καὶ τὴν πεποίθησιν τῆς Βουλῆς, ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῆς οἰνοποιήσεως τῆς χλωρᾶς σταφίδος, ἐρωτῶ, τί θὰ γείνῃ ἡ ποσότης τοῦ ὑπάρχοντος καὶ τοῦ εἰσαχθησομένου παρακρατήματος; Ποῖος θὰ καταναλώσῃ τὸ ποσὸν αὐτό; Πῶς θὰ πληρωθῇ ὁ φόρος τοῦ Δημοσίου; Πῶς θὰ πληρωθῇ τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον θὰ ἐγγυηθῇ ἡ Κυβέρνησις διὰ τὴν ἀγορὰν τοῦ πλεονάσματος; Τὸ παρακράτημα, ἂν δὲν ἐπιτραπῇ ἡ οἰνοποίησις τῆς χλωρᾶς σταφίδος, δὲν δύναται νὰ ἔχῃ ἀξίαν τινά. Ἀλλὰ λέγει ὁ κ. Πρωθυπουργός, ὅτι δὲν θὰ γείνῃ οἰνοποίησις τῆς χλωρᾶς σταφίδος. Ἀλλ’ οἱ βιομήχανοι ἰσχυρίζονται, ὅτι, ἐὰν ἐπιτραπῇ ἡ οἰνοποίησις τῆς χλωρᾶς σταφίδος, δύναται νὰ γείνῃ μεγάλη κατανάλωσις οἴνων...

§235Π. ΒΑΡΒΙΤΣΙΩΤΗΣ. Ἐὰν καταστραφῶσιν αἱ ἄλλαι ἐπαρχίαι.

§236Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Ποῖαι ἐπαρχίαι;

§237Π. ΒΑΡΒΙΤΣΙΩΤΗΣ. Αἱ οἰνοφόροι ἐπαρχίαι.

§238ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐλέχθησαν αὐτά. Μὴ διακόπτετε.

§239Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Καμμία ἐπαρχία. Εἶναι ἀποδεδειγμένον διὰ συνεχῶν στατιστικῶν, ὅτι, ὅταν ὑπάρχῃ ἀνάγκη οἴνων ἐν ταῖς ἐξωτερικαῖς ἀγοραῖς, τότε καὶ ἡ σταφὶς ἔχει ἀξίαν καὶ οἱ οἶνοι ἔχουσιν ἀξίαν. Ὅταν δὲν ὑπάρχῃ ζήτησις οἴνων εἰς τὰς ἐξωτερικὰς ἀγοράς, οὐδὲ οἱ οἶνοι ἔχουσιν ἀξίαν καὶ δὲν ὑπάρχει ζήτησις αὐτῶν, οὐδὲ ζήτησις σταφίδος ἐπὶ σκοπῷ οἰνοποιήσεως. Δὲν πρέπει νὰ νομίζωσιν οἱ ἐκ τῶν οἰνοπαραγωγῶν ἐπαρχιῶν κύριοι συνάδελφοι, ὅτι διὰ τῆς ἀπαγορεύσεως τῆς οἰνοποιήσεως τῆς χλωρᾶς σταφίδος δύνανται νὰ καταναλώσωσιν αἱ ἐπαρχίαι αὗται τοὺς οἴνους των, διότι ἐν τῇ παγκοσμίῳ παραγωγῇ καὶ καταναλώσει οἴνων ἡ παραγωγὴ τῶν ἐκ σταφίδος οἴνων τῆς Ἑλλάδος εἶναι ἐλαχίστη.

§240Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. 12,000,000,000 ἀκριβῶς εἶναι ἡ παγκόσμιος οἰνοπαραγωγή.

§241Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Νομίζω μάλιστα, ὅτι οἱ κύριοι ἀμπελοκτήμονες ἔπρεπε νὰ ἐννοήσωσιν, ὅτι διὰ τῆς οἰνοποιήσεως τῆς χλωρᾶς σταφίδος δύνανται νὰ ζητηθῶσι καὶ ἀγορασθῶσιν οἱ οἶνοί των. Ἀπόδειξις, ὅτι ἐν Πάτραις ἔχομεν δύο οἰνοποιητικὰς ἑταιρείας, τὴν οἰνοποιητικὴν ἑταιρείαν τοῦ κ. Κλάους, ἤτοι τὴν «Ἀχαΐαν», καὶ τὴν τοῦ κ. Ἅμβουργερ. Ὁ κ. Κλάους ἀγοράζει σταφίδα, ἀγοράζει ὅμως καὶ οἴνους, καὶ ἡ ἐπαρχία τῶν Καλαβρύτων εὑρίσκει κατανάλωσιν παρὰ τῇ οἰνοποιητικῇ ἑταιρείᾳ τοῦ κ. Κλάους, ὁ ὁποῖος ἀγοράζει σταφίδα. Τοῦτ’ αὐτὸ πράττει καὶ ἡ οἰνοποιητικὴ ἑταιρεία τοῦ κ. Ἅμβουργερ. Δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω, πῶς ἐκόλλησεν εἰς τοὺς ἀμπελοκτήμονας καὶ εἰς τοὺς Βουλευτὰς τῶν οἰνοφόρων ἐπαρχιῶν ἡ ἰδέα, ὅτι διὰ τῆς οἰνοποιήσεως τῆς χλωρᾶς σταφίδος παραβλάπτονται τὰ συμφέροντα τῶν ἀμπελοκτημόνων. Δὲν θέλω, Κύριοι, ν’ ἀπασχολήσω πλειότερον τὴν Βουλὴν, διότι νομίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ ἀρκούντως ἐφωτίσθη. Ἄλλως τε τὸ ζήτημα τῆς οἰνοποιήσεως τῆς χλωρᾶς σταφίδος θὰ ἀναπτύξωσι καὶ ἄλλοι συνάδελφοι, κρείττονες ἐμοῦ· εὔχομαι δὲ νὰ πεισθῇ ἡ Κυβέρνησις καὶ συναινέσῃ νὰ ἐπιτραπῇ ἡ οἰνοποίησις τῆς χλωρᾶς σταφίδος. Ἓν μόνον θέλω συστήσει πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς ἐξ Ἄρτης κ. Καραπάνος εἶπεν, ὅτι πρέπει νὰ εὕρωμεν ἄλλους τρόπους καταναλώσεως, καὶ ὑπέδειξεν ὡς τοιοῦτον τὸν καθαρισμὸν τῆς σταφίδος. Ἐγὼ ἀνέμενον παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ ἐξ Ἄρτης νὰ ὑποδείξῃ εἰς τὴν Βουλὴν τρόπους διεξόδου, τρόπους καταναλώσεως, τρόπους ἀναπτύξεως, οὐδένα δὲ τοιοῦτον ἤκουσα.

§242Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε.

§243Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Καθ’ ὑπόθεσιν, ἐγὼ ἠδυνάμην οὐχὶ νὰ ὑποδείξω, ἀλλὰ νὰ ὑπομνήσω εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν Βουλὴν τρόπον τινὰ, ὅστις δύναται μεγάλως νὰ ὠφελήσῃ τὸ προϊόν. Τὸν τρόπον τοῦτον δὲν ἀνεῦρον ἐγώ· τὸν ἀνεῦρον αἱ Κυβερνήσεις τῆς Ἑλλάδος, αἱ πονοῦσαι τὸν τόπον, τὸν ἀνεῦρεν ὁ ἀείμνηστος Τρικούπης διὰ τῆς συνομολογήσεως τῆς συμβάσεως μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ἀγγλίας κατὰ τὸ 1890· τὸν ἀνεῦρε καὶ κατὰ τὸ 1894, ὅτε, ἐνῷ ἡμεῖς συνεζητοῦμεν ἐδῶ περὶ τῆς σταφίδος, ὁ Τρικούπης κατώρθωσε νὰ καταρτισθῇ ἐμπορικὴ σύμβασις μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ρωσσίας διὰ τὴν εἰσαγωγὴν τῆς σταφίδος εἰς Ρωσσίαν. Ἡ σύμβασις ἐκείνη εἶχε καταρτισθῆ, καὶ ἐπέκειτο ἡ ὑπογραφή της κατὰ τὴν λῆξιν τοῦ ἔτους 1894· ἐὰν δὲ δὲν ἐπήρχετο ἡ πτῶσις τῆς Κυβερνήσεως Τρικούπη ἕνεκα τῆς διαδηλώσεως τῆς γενομένης ἐν τῷ πεδίῳ τοῦ Ἄρεως, καὶ ἂν δὲν ἤρχετο Κυβέρνησις μὴ κοινοβουλευτική, Κυβέρνησις τῆς ἐμπιστοσύνης τοῦ Στέμματος, ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ν. Δεληγιάννη, ἡ σύμβασις τῆς Ἑλλάδος μετὰ τῆς Ρωσσίας θὰ εἶχε συντελεσθῆ, καὶ δὲν θὰ εὑρισκόμεθα εἰς τὴν δυσχερῆ καὶ ἀπελπιστικὴν θέσιν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρισκόμεθα σήμερον. Εὔχομαι δὲ καὶ παρακαλῶ, ὅπως ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ ἀνταλλάγμασι καὶ θυσίαις τισὶν ἐπαναλάβῃ τὰς διαπραγματεύσεις ἐκείνας μετὰ τῆς Ρωσσικῆς Κυβερνήσεως. Καὶ δὲν εἶναι μόνον ἡ σύμβασις μετὰ τῆς Ρωσσικῆς Κυβερνήσεως, εἶναι καὶ ἄλλα Κράτη, εἰς τὰ ὁποῖα σήμερον δὲν εἶναι δυνατὴ ἡ εἰσαγωγὴ τῆς σταφίδος ὡς ἐκ τῶν βαρέων δασμῶν, εἰς τοὺς ὁποίους αὕτη ὑπόκειται. Καὶ ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῆς διομολογήσεως τῆς συμβάσεως τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως μετὰ τῆς Ἀγγλικῆς ἤθελον ἐπιστήσει τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως ζητήσῃ παρὰ τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως νὰ ἐλαττωθῶσιν οἱ εἰσαγωγικοὶ δασμοὶ τῆς σταφίδος οἱ ἐπιβαλλόμενοι ἐν Αὐστραλίᾳ. Θὰ παρακαλέσω δὲ τὴν Βουλὴν νὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ νὰ ἀναφέρω πρὸς αὐτήν, ποῖοι εἶναι οἱ ἐπιβαλλόμενοι δασμοὶ ἐν Αὐστραλίᾳ. Εἰς τὴν Νέαν Ζηλανδίαν, ἐπὶ τιμῇ τοῦ φράγκου 1,60, ὁ εἰσαγωγικὸς δασμὸς εἶναι 350 δραχμαὶ τὴν χιλιάδα...

§244Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Φόρος;

§245Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Φόρος εἰσαγωγῆς.

§246Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἀπαγόρευσις εἰσαγωγῆς αὐτό.

§247Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Καὶ ὅμως καταναλίσκεται ἡ σταφὶς ἐν Αὐστραλίᾳ. Εἰς τὴν Κυνησλάνσκην καὶ Βικτωρίαν τῆς Αὐστραλίας εἶναι 525 δραχ. ὁ εἰσαγωγικὸς δασμός. Ἀλλὰ μήπως εἰς ἐπαρχίας τινὰς τῆς Ἀμερικῆς δὲν εἶναι οἱ αὐτοὶ καὶ μεγαλείτεροι δασμοί; Εἰς τὴν Βενεζουέλαν τῆς Ἀμερικῆς εἶναι 576 δραχμαί, ἐπὶ τιμῇ τοῦ φράγκου 1,60, ὁ εἰσαγωγικὸς δασμὸς δι’ ἑκάστην χιλιάδα. Ἐν Οὐρουγουάῃ εἶναι 192. Ἀλλ’ οὐχὶ μόνον εἰς αὐτὰς τὰς χώρας...

§248Π. ΣΑΚΚΗΣ. Εἰς τὴν Δανίαν ἠξεύρετε πόσον εἶναι;

§249Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Ἀμέσως... Ἀλλ’ οὐχὶ μόνον, λέγω, σ’ αὐτὰς τὰς χώρας, ἀλλὰ καὶ εἰς τὰς χώρας τῆς Ἠπειρωτικῆς Εὐρώπης οἱ δασμοὶ εἶναι βαρύτατοι, καὶ δὲν δύναται νὰ γείνῃ κατανάλωσις σταφίδος. Καθ’ ὑπόθεσιν εἰς τὴν Δανίαν ὁ φόρος τῆς εἰσαγωγῆς, ἐπὶ τιμῇ τοῦ φράγκου 1,60, εἶναι 338 δραχμαί· εἰς τὴν Νορβηγίαν εἶναι 450 δραχμαί. Καὶ εἰς τὴν Νορβηγίαν, κύριοι Βουλευταί, εἰσάγονται σταφίδες, αἱ δὲ σταφίδες τῆς Ἱσπανίας καὶ ἄλλων χωρῶν, αἱ σουλτανίναι, αἱ ὁποῖαι εἰσάγονται, καταναλίσκονται. Δὲν εἰσάγεται μόνον Κορινθιακὴ σταφίς. Διατί; Διότι καὶ μετὰ τῆς Ἱσπανίας καὶ μετὰ τῶν ἄλλων χωρῶν, τῶν παραγουσῶν σουλτανίναν, ἡ Νορβηγία ἔχει συνομολογήσει συμβάσεις, καὶ κατὰ τὰς συμβάσεις ταύτας ὁ δασμὸς τῶν εἰσαγομένων σταφίδων εἶναι κατὰ 7/10 ὀλιγώτερος τοῦ δασμοῦ τῆς Κορινθιακῆς σταφίδος. Εἰς αὐτὸ τὸ Βέλγιον ὁ δασμὸς εἶναι 25 φράγκα τὸ ἑκατόλλιτρον. Εἰς τὴν Αὐστροουγγαρίαν ὁ δασμὸς εἶναι 230 δραχμὰς τὸ χιλιόλιτρον. Ἀντὶ λοιπὸν νὰ μᾶς λέγῃ ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐξ Ἄρτης, ὅτι πρέπει νὰ καθαρίζωμεν τὴν σταφίδα, ἀγνοῶν ὅτι ἡ σταφὶς καθαρίζεται πανταχοῦ καὶ ὅτι ἄπειροι μηχαναὶ εἶναι ἐν Πάτραις, αἱ ὁποῖαι καθαρίζουσι τὴν σταφίδα, ἔπρεπε νὰ ὑποδείξῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν μέτρα σοβαρὰ καὶ σπουδαῖα. Παρακαλῶ δὲ τὴν Κυβέρνησιν, καὶ ὑποθέτω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν θὰ ἐπιληφθῇ τῆς ἐργασίας, ἵνα ἐπὶ ἀνταλλάγμασιν, ἐπὶ θυσίαις, συνομολογήσῃ συμβάσεις, διὰ τῶν ὁποίων θὰ κατορθώσωμεν νὰ καταναλίσκωμεν τὸ προϊόν μας εἰς ξένας ἀγοράς. Καταλήγων, Κύριοι, παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν Βουλὴν ν’ ἀποδεχθῶσι τὴν ὑποβληθησομένην τροπολογίαν περὶ οἰνοποιήσεως τῆς χλωρᾶς σταφίδος. Παρακαλῶ ἐπίσης τὴν Βουλὴν νὰ ἐπισπεύσῃ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, διὰ νὰ παύσῃ αὐτὴ ἡ κατάστασις καὶ νὰ παύσῃ καὶ ἡ Βουλὴ ἀσχολουμένη ἐπὶ τόσον χρόνον ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου.

§250ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Κεφαλᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§251Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Κύριε Κεφαλᾶ, αὔριον ὁμιλεῖτε, διὰ νὰ σᾶς ἀκούσωμεν ὅλοι.

§252Α. ΚΕΦΑΛΑΣ. Πολὺ καλά.

§253ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κύριος Γεράκης.

§254Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, βεβαίως ἔχω ἐκπεφρασμένην ἰδέαν ἐπὶ τοῦ ζητήματος καὶ μάλιστα ἐπὶ τοῦ ἰσχύοντος νόμου περὶ παρακρατήσεως, πλὴν ὅμως τοῦτο δὲν μοὶ ἐπιβάλλει σιωπήν, τοὐναντίον ἕκαστος ἐξ ἡμῶν ὀφείλει, καὶ ὅταν εὑρίσκηται ἐκτὸς τῆς Βουλῆς καὶ ὅταν εὑρίσκηται ἐν αὐτῇ, καὶ ὅταν συζητῆται τὸ ζήτημα τοῦτο καὶ ὅταν δὲν συζητῆται, πάντοτε νὰ μελετᾷ, καὶ ἐπιβάλλεται ἡ μελέτη ἐπὶ τοσοῦτον σπουδαίου καὶ σοβαροῦ ζητήματος, διότι ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου δὲν δύναταί τις νὰ σχηματίσῃ πεποίθησιν ἐκ τῶν ὅσα ἀκούει καὶ ἐξ ἐκείνων, τὰ ὁποῖα πιθανῶς θὰ ἀκούσῃ συζητούμενα παρὰ τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων, ἀλλ’ ὀφείλει νὰ ῥίπτῃ καὶ ἓν βλέμμα εἰς τὰ κατὰ τὸ παρελθὸν γενόμενα, ὅπως διὰ τῆς μελέτης ταύτης κατορθώσῃ νὰ σχηματίσῃ πεποίθησιν, καὶ παρουσιαζομένης εὐκαιρίας ἀναπτύξῃ τὴν γνώμην του. Ἐγώ, Κύριοι, δὲν περιωρίσθην εἰς τὸ νὰ ἀκροῶμαι μόνον τὰ ἐν τῇ Βουλῇ συζητούμενα, δὲν περιωρίσθην εἰς τὸ νὰ μελετῶ τὰ ἐν τῷ τύπῳ καθ’ ἡμέραν δημοσιευόμενα, ἔπραξα κἄτι περισσότερον, τὸ ὁποῖον κατὰ τὴν γνώμην μου οὐδεὶς ἐξ ὑμῶν ἔπραξε μέχρι τῆς στιγμῆς ταύτης. Ἠθέλησα νὰ ἐξετάσω τὸ ζήτημα καὶ ἱστορικῶς, καὶ ἀνέπτυξα πολλὰ πράγματα κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον τῆς Βουλῆς, τὰ ὁποῖα βεβαίως δὲν ἦσαν γνωστὰ εἰς τοὺς πολλούς...

§255Π. ΤΑΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ τί ὠφέλησαν αὐτά, τὰ ὁποῖα ἀνέπτυξες τότε;

§256Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Ὁ κ. Ταμπακόπουλος κάμνει καλὰ νὰ σιωπᾷ, διότι δὲν γνωρίζει περὶ τίνος πρόκειται. Ἠθέλησα λοιπὸν νὰ ἐξετάσω τὸ ζήτημα ἱστορικῶς, καὶ ἀνεῦρον, ὅτι ὄχι κατὰ πρῶτον ἀπὸ τοῦ 1890 καὶ ἐντεῦθεν ἐμφανίζεται σταφιδικὴ κρίσις, ἀλλ’ ἀνεφάνη καὶ εἰς προηγουμένους αἰῶνας, καὶ πρὸ πάντων ἡ σταφιδικὴ κρίσις ἤρχισε νὰ ἀναφαίνηται ἀπὸ τὰς ἀρχὰς τοῦ ΙϚʹ αἰῶνος, ἤτοι ἀπὸ τοῦ 1600...

§257Λ. ΜΠΕΛΛΟΣ. Ἀπὸ πότε ἄρχεται ἡ ἱστορικὴ ἐποχὴ τῆς σταφίδος;

§258Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Καὶ σεῖς δὲν εἶσθε κατάλληλος νὰ ὁμιλῆτε διὰ τὴν σταφίδα· εἶσθε κατάλληλος δι’ ἀλλοῦ, νὰ πηγαίνητε εἰς τὴν Σμύρνην, ἵνα εὐχαριστῆτε τὸν Κιαμὴλ διὰ τὰ φιλελληνικά του αἰσθήματα!

§259Λ. ΜΠΕΛΛΟΣ. Δὲν εἶναι ἐδῶ ὁ Καλούτσης, νὰ σοὶ δώσῃ τὴν ἀπάντησιν.

§260Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Δὲν ἐπιτρέπω διακοπὰς, Κύριε!

§261Λ. ΜΠΕΛΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε...

§262ΠΡΟΕΔΡΟΣ (κρούων τὸν κώδωνα). Δὲν ἐπιτρέπω· δὲν ἔχετε τὸν λόγον.

§263Λ. ΜΠΕΛΛΟΣ. Τὸν ἠρώτησα σπουδαιολογῶν.

§264Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ (πρὸς τὸν ἀγορεύοντα). Δὲν σᾶς εἶπε τίποτε προσβλητικόν.

§265Λ. ΜΠΕΛΛΟΣ. Ἔκαμα παρατήρησιν...

§266ΠΡΟΕΔΡΟΣ (κρούων ἀδιακόπως τὸν κώδωνα). Δὲν σᾶς ἐπιτρέπω. Σᾶς παρακαλῶ, καθίσατε.

§267Ν. ΔΑΟΥΤΗΣ. Εἶναι ὑβριστής! Ὕβρισε τὸν ἀντιπρόσωπον Θηβῶν... Δὲν πρέπει νὰ ἦσαι ὑβριστής.

§268Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Οὔτε σᾶς συλλογίζομαι! (θόρυβος).

§269Ν. ΔΑΟΥΤΗΣ. Νὰ τὸν βάλητε εἰς τὴν θέσιν του, κύριε Πρόεδρε. Πρέπει νὰ περιορίσῃ τὴν γλῶσσάν του... Δὲν πρέπει νὰ ἀνεχθῇς, κύριε Μπέλλε, νὰ σὲ ὑβρίζουν.

§270Λ. ΜΠΕΛΛΟΣ. Ἐπειδὴ ὁ ὁμιλῶν μὲ ὕβρισε, παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, νὰ τὸν ἐπαναφέρητε εἰς τὴν τάξιν.

§271ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ποίαν ὕβριν σᾶς εἶπε; Δὲν εἶπε τίποτε.

§272Λ. ΜΠΕΛΛΟΣ. Εἶπεν ὅτι δὲν εἶμαι ἁρμόδιος διὰ τὴν σταφίδα, εἶμαι ἁρμόδιος δι’ ἄλλα ζητήματα... (θόρυβος).

§273Ν. ΔΑΟΥΤΗΣ. Ἡ Βουλὴ δὲν εἶναι εἰς κατάστασιν νὰ συζητήσῃ. Φέρω ἔνστασιν περὶ μὴ ἀπαρτίας.

§274Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Εἶσθε συνηθισμένοι... (θόρυβος).

§275ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Τί ἐννοεῖ, ὅτι εἴμεθα συνηθισμένοι;... Νὰ κατεβῇς κάτω! (θόρυβος καὶ ἀντεγκλήσεις).

§276Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Νὰ μὴ μοῦ ὁμιλῇς ἔτσι, διότι ἠξεύρεις τί ζυγίζω! (ἐξακολουθεῖ ὁ θόρυβος).

§277ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, ἡσυχάσατε, Κύριοι. Θ’ ἀναγνωσθῇ ὁ κατάλογος. (Ἀναγινώσκεται ὁ ὀνομαστικὸς τῶν Βουλευτῶν κατάλογος, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν, ὡς ψηφολεκτῶν, τῶν βουλευτῶν Κ. Ἀσημακοπούλου καὶ Κ. Ἀλαμάνου, μεθ’ ὃ γίνεται ἡ διαλογή). Ἡ Βουλὴ εἶναι ἐν ἀπαρτίᾳ, παρόντων Βουλευτῶν 131. Ὁ κ. Γεράκης θὰ συνεχίσῃ τὴν ἀγόρευσίν του.

§278Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ μὴ ἐπιτρέψητε διακοπάς.

§279ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐπιτρέπω διακοπὰς, ἀλλὰ παρατηρῶ καὶ πρὸς ὑμᾶς, κύριε Βουλευτά, νὰ ἦσθε κατὰ τὸ ὕφος ὄχι τόσον τραχύς.

§280Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Συμφώνως μὲ τὰς διακοπὰς, τὰς ὁποίας θὰ μοῦ κάμνουν, θ’ ἀπαντῶ.

§281ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἠξεύρετε ὅτι διακοπὰς δὲν ἐπιτρέπω, ἀλλὰ μὴ προκαλεῖτε. Ἐξακολουθήσατε τὴν ἀγόρευσίν σας, παρακαλῶ.

§282Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Ἔλεγον, κύριοι, Βουλευταὶ, ὅτι δὲν ἀνεφάνη τὸ πρῶτον ἀπὸ τοῦ 1890 καὶ ἐντεῦθεν σταφιδικὴ κρίσις· σταφιδικὴ κρίσις ἀνεφάνη τὸ πρῶτον ἀπὸ τὰς ἀρχὰς τοῦ 1600, ὅτε ἡ παραγωγὴ τῆς Ἑπτανήσου καὶ τῆς Ἑλλάδος ἀνήρχετο εἰς οὐχὶ πλέον τῶν 10 ἑκατομμυρίων λιτρῶν. Ἡ σταφιδικὴ κρίσις ἀνεφάνη κατὰ τὸ 1600, καὶ διήρκεσε μέχρι τῶν ἀρχῶν τοῦ ΙΗʹ αἰῶνος. Αἱ τότε Κυβερνήσεις κατὰ τὸ διάστημα ἐκεῖνο ἔλαβον ἀπὸ φορᾶς εἰς φορὰν διάφορα νομοθετικὰ μέτρα. Τὸ πρῶτον δὲ νομοθετικὸν μέτρον, τὸ ὁποῖον ἔλαβον κατὰ τὸ 1600, ἦτο ἡ ἀναστολὴ τῆς φορολογίας τῆς σταφίδος· ἐγένετο δὲ παρὰ τῆς Ἑνετικῆς Γερουσίας. Ἐπειδὴ εἶχεν ἐκπέσει εἰς τοιοῦτον σημεῖον ἡ τιμὴ τοῦ σταφιδοκάρπου, ὥστε ὁ σταφιδοπαραγωγὸς δὲν ἠδύνατο νὰ προσπορίζηται ἐξ αὐτοῦ οὐδὲ τὰ πρὸς τὸ ζῆν, ἀλλ’ οὐδὲ αὐτὰ τὰ ἀναγκαῖα πρὸς καλλιέργειαν τῶν σταφιδαμπέλων, ἠναγκάσθη ἡ Ἑνετικὴ Γερουσία νὰ ἀναστείλῃ τὴν φορολογίαν τοῦ σταφιδοκάρπου, ἥτις κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἦτο βαρυτάτη, διότι ἀνήρχετο εἰς 10 δουκᾶτα κατὰ χιλίας ἑνετικὰς λίτρας. Ἤρχισαν δ’ ἔκτοτε αἱ κατὰ καιροὺς Κυβερνήσεις τῆς Ἑνετικῆς Ἐπικρατείας, ἡ Γερουσία, οἱ σύνδικοι καὶ οἱ προβλεπταὶ τῶν νήσων, νὰ ἐκδίδωσι διαφόρους διαταγὰς καὶ διάφορα κανονιστικὰ Διατάγματα, ὥστε νὰ προλαμβάνωσι δι’ αὐτῶν τὴν ἔκπτωσιν τῆς τιμῆς τοῦ σταφιδοκάρπου. Ἐπιτρέψατέ μοι δὲ νὰ σᾶς ἀναφέρω ἐν περιλήψει τινὰ τῶν Διαταγμάτων καὶ κανονισμῶν τούτων. Διαταγαὶ ἐκδοθεῖσαι κατὰ τὴν 26 Ἰουλίου 1637 ὑπὸ τοῦ Ἰωάννου Καπέλλου, συνδίκου καὶ ἀνακριτοῦ τῆς Ἀνατολῆς, δημοσιευθεῖσαι ἐν Προαστείῳ τοῦ Φρουρίου, καθώριζον τὸν τρόπον τῆς πληρωμῆς τῶν φόρων τοῦ Δημοσίου, ὧν ἡ πληρωμὴ εἶχεν ἀναβληθῆ κατὰ τὰ προηγούμενα ἔτη ἕνεκα τῶν ἀτυχημάτων, ἅπερ συνέβησαν λόγῳ τῆς μεγάλης ὑποτιμήσεως τοῦ σταφιδοκάρπου, ὡς καὶ τὸν τρόπον, δι’ οὗ ἔδει νὰ πληρωθῶσι τὰ ἰδιωτικὰ χρέη τῶν σταφιδοπαραγωγῶν. Ἀπηγορεύετο ἡ ἐν τοῖς ἁλωνίοις κατάσχεσις τοῦ σταφιδοκάρπου μέχρι τῆς 30 Αὐγούστου, ἔστω καὶ ἂν ἡ ἀπαίτησις ἐστηρίζετο ἐπὶ τελεσιδίκου ἀποφάσεως. Ἕκαστος τῶν σταφιδοπαραγωγῶν ὑπεχρεοῦτο νὰ παραδώσῃ μέχρι τῆς 30 Αὐγούστου εἰς τὰς ὁρισθείσας πρὸς τοῦτο ἀποθήκας τόσον σταφιδόκαρπον, ὅσος θὰ ἐξήρκει πρὸς ἐξόφλησιν τῶν χρεῶν του. Ἐάν τις τῶν ὀφειλετῶν ἤθελεν ἀποκρύψει τὸν σταφιδόκαρπον αὐτοῦ, ἐτιμωρεῖτο μὲ τὴν ποινὴν τῆς πληρωμῆς τῆς ἀξίας τοῦ ἀποκρυβέντος σταφιδοκάρπου. Ἀπηγορεύετο εἰς πάντας, καὶ ἰδίως εἰς ἐμπόρους Ἄγγλους, νὰ δίδωσι χρήματα ἐπὶ προκαταβολῇ, ἢ λόγῳ δανείου, εἰς τοὺς ὀφείλοντας τὸν δημόσιον φόρον. Ὁ παραβάτης τῶν διαταγῶν τούτων κατεδιώκετο αὐστηρότατα, τόσον προσωπικῶς, ὅσον καὶ ἐν τῇ περιουσίᾳ αὐτοῦ. Ὁ αὐτὸς σύνδικος διὰ διαταγῆς του ἀπὸ 6 Σεπτεμβρίου 1637 καθίστα ὑποχρέους, ἐπὶ αὐστηροτάτῃ ποινῇ, πάντας τοὺς ἔχοντας σταφιδαποθήκας, ὅπως πληροφορῶσι τὴν Ἀρχὴν περὶ τοῦ παραλαμβανομένου εἰς τὰς ἀποθήκας αὐτῶν σταφιδοκάρπου καὶ ἐκείνου, ὃν εἶχον παραλάβει, καὶ παρὰ τίνων τὸν εἶχον παραλάβει. Ὡσαύτως ἐξεδόθησαν διαταγαὶ τῆς Ἑνετικῆς Γερουσίας, αἵτινες ἐδημοσιεύθησαν τὴν 21 Ἰανουαρίου καὶ 1 Μαΐου 1638, διὰ τῶν ὁποίων καθωρίζετο ὁ τρόπος τῆς ἐξαγωγῆς τοῦ σταφιδοκάρπου εἰς Βενετίαν, ἐπιτρεπομένης τῆς μεταφορᾶς αὐτοῦ μόνον δι’ ἑνετικῶν πλοίων, ἐπετρέπετο δὲ ἡ φόρτωσις καὶ ἐπὶ πλοίων ἄλλων ἐθνικοτήτων, ἀλλ’ ὑπεβάλλοντο ταῦτα εἰς διαφόρους αὐστηρὰς διατυπώσεις. Διὰ τῆς διαταγῆς ταύτης καθιεροῦτο τὸ μονοπώλιον τῆς σταφίδος, εἶτα δὲ ἐξεδόθησαν καὶ διάφοροι ἄλλαι λεπτομερεῖς διαταγαί, δι’ ὧν ἐκανονίζετο ὁ τρόπος πρὸς ἐπιτυχῆ ἐκτέλεσιν τοῦ μονοπωλίου. Κατὰ τὴν 27 Ἰανουαρίου τοῦ 1637 ἡ Γερουσία ἐξέδοτο Διάταγμα, ἐπειδὴ πολλαὶ ζημίαι προήρχοντο εἰς τοὺς σταφιδοπαραγωγοὺς ἕνεκεν τῆς προπωλήσεως τῶν σταφίδων εἰς τοὺς ἐμπόρους, καὶ ἰδίᾳ τοὺς Ἄγγλους καὶ Φλαμίγκους, διὰ τῆς λήψεως χρημάτων, ὑφασμάτων καὶ ἐμπορευμάτων ἄλλων εἰδῶν, καὶ ὡς ἐκ τούτου κατὰ τὴν ἐποχὴν τοῦ σχηματισμοῦ τῶν φορτίων δὲν εὑρίσκοντο οὗτοι εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἀγοράζουν σταφίδας, καὶ τοῦτο πρὸς βλάβην τῶν σταφιδοπαραγωγῶν. Ἐπειδὴ δὲ κατὰ τὸν σχηματισμὸν τῶν φορτίων οἱ ἔμποροι οὗτοι ἐπρομηθεύοντο τὸν σταφιδόκαρπον, οὗ εἶχον ἀνάγκην, λαμβάνοντες τοιοῦτον ἢ ὡς δάνειον ἢ ὡς ἀγορὰν ἄνευ ὡρισμένης τιμῆς, ἐπὶ τῇ συμφωνίᾳ, ὅπως πληρώσωσι τοῦτον εἰς τὴν τιμήν, ἥτις ἤθελε τρέξει ἐντὸς ὡρισμένου χρονικοῦ διαστήματος, καὶ οὕτως ἐσχηματίζοντο τὰ φορτία χωρὶς νὰ κανονισθῇ οὐδεμία τιμή, οἱ σταφιδοπαραγωγοὶ ἠναγκάζοντο νὰ πωλῶσι τὸν σταφιδόκαρπον αὐτῶν εἰς λίαν εὐτελεῖς καὶ χαμηλὰς τιμάς. Διὰ τοῦτο, πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ Δημοσίου καὶ τῶν σταφιδοπαραγωγῶν, ἀπηγορεύθη ἡ λῆψις χρημάτων ἢ ἐμπορευμάτων, ἡ δόσις ἀρραβώνων, ἡ ἀγορὰ μὲ ἀόριστον τιμὴν παρὰ τῶν ἐμπόρων, ὡς καὶ ἡ λόγῳ δανείου διδομένη σταφίς, ἐπὶ ποινῇ ἀπωλείας τῶν σταφίδων ὡς λαθρεμπορικῶν καὶ φυλακίσεως ἢ εἱρκτῆς καὶ ἐξορίας τῶν παραβατῶν, ἀναλόγως τῆς παραβάσεως, καὶ τέλος ἀπηγορεύθη ἡ ἀγορὰ σταφίδος ἐξ ἄλλων περιφερειῶν, καὶ τοῦτο, ὡς φαίνεται, διὰ νὰ μὴ συσσωρεύηται ὁ καρπὸς καὶ ἐπέρχηται ἐλάττωσις τῶν τιμῶν. Κατὰ τὸν Ὀκτώβριον τοῦ 1640 ὁ Ἀλοΐσιος Τζώρτζης, προβλεπτής, ἐξέδοτο ἐν Ζακύνθῳ διαφόρους διαταγὰς ὡς πρὸς τὸ ἐμπόριον τῆς σταφίδος, ὅπερ, ὡς ἀναφέρει οὗτος, ἀπετέλει τὴν κυρίαν βάσιν καὶ στήριγμα τῶν κατοίκων καὶ ὠφέλειαν εἰς τὸ Δημόσιον, καὶ ὡς ἐκ τούτου ἐδόθη πάντοτε ἡ μεγαλειτέρα προσοχὴ ἐκ μέρους τῆς Γερουσίας καὶ τῶν λοιπῶν ἀντιπροσώπων, καὶ διάφοροι κανονισμοὶ καὶ Διατάγματα ἐξεδόθησαν κατὰ διαφόρους ἐποχὰς, ὅπως διατηρήσωσι τὸ ἐμπόριον αὐτὸ εἰς καλὴν κατάστασιν καὶ προλάβωσι πᾶσαν ἀνωμαλίαν καὶ καταστήσωσιν αὐτὸ εὐρύτερον, οὐχ ἧττον ὅμως ἕνεκα τῆς ἐκπτώσεως καὶ ἐλαττώσεως τῶν τιμῶν σπουδαίας βλάβας ὑπέστησαν οἱ ἰδιῶται, μεγάλας δὲ καὶ καταφανεῖς ζημίας ὑπέστη τὸ Δημόσιον. Ἕνεκα τούτων ἀπηγορεύθη εἰς πάντα ἐντόπιον, ὡς καὶ εἰς πάντα ξένον, ὅπως εἰς τὸ μέλλον προβαίνῃ εἰς δημοσίας ἢ ἰδιωτικὰς συμφωνίας, διὰ τῶν ὁποίων ἠμποδίζετο ἡ ἐλευθερία τοῦ ἐμπορίου τῆς σταφίδος, ἵνα δύνηται ἕκαστος κατὰ βούλησιν νὰ ἀγοράζῃ καὶ συμφωνῇ τὰς τιμὰς, καὶ οὕτω παύσουν αἱ συγκρούσεις, οἱ συνασπισμοὶ καὶ τὰ παράνομα μέσα, ἅπερ συνετέλουν εἰς βλάβην τῶν σταφιδοπαραγωγῶν καὶ καταστροφὴν τοῦ ἐμπορίου, ἐπὶ ποινῇ ἀπωλείας τῶν σταφίδων ὡς λαθρεμπορικῶν, καὶ φυλακίσεως ἢ εἱρκτῆς καὶ ἐξορίας τῶν παραβατῶν, ἀναλόγως τῶν παραβάσεων...

§283Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ. Τί ἔγγραφον εἶναι αὐτό;

§284Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Εἶναι διαταγὴ τῆς Γερουσίας. Εἶναι διαταγὴ καὶ κανονισμὸς τῶν συνδίκων καὶ προβλεπτῶν τῆς Ἀνατολῆς. Τὰ διάφορα ταῦτα ἔγγραφα εὗρον ἐν τῷ Ἀρχειοφυλακείῳ τῆς Κεφαλληνίας, καὶ εἶναι γεγραμμένα εἰς τὴν ἑνετικὴν γλῶσσαν, μετὰ κόπου δὲ κατώρθωσα, ἐπειδὴ ἦσαν κακογραφημένα, νὰ τὰ ἀντιγράψω καὶ μεταφράσω ἐν περιλήψει.

§285Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ. Νὰ τὰ δημοσιεύσητε, διότι εἶναι συμβολὴ περίφημος.

§286Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Μὲ παρεκάλεσεν ὁ ἀξιότιμος συντάκτης τῆς ἐφημερίδος «Σκρὶπ» νὰ τὰ δώσω εἰς αὐτὸν πρὸς δημοσίευσιν, καὶ θὰ τὰ δώσω, διότι καὶ ἐγὼ τὰ νομίζω ἀναγκαῖα. Ἐὰν θέλητε νὰ παρατηρήσητε, μεταξὺ αὐτῶν θὰ ἴδητε καὶ τὰ περὶ μονοπωλίου τῆς σταφίδος καὶ ἄλλας διαταγάς. Κατόπιν ἔχομεν μίαν διαταγὴν τῆς 16 Ἰουλίου 1695 τοῦ Ἀντωνίου Μολίνου, Γενικοῦ Διοικητοῦ καὶ Γενικοῦ Ἀνακριτοῦ τῶν νήσων καὶ κτήσεων, τὴν ὁποίαν ἐξέδωκεν ἐν Ζακύνθῳ, δι’ ἧς καὶ οὗτος ἀπαγορεύει ὡρισμένως τὴν προπώλησιν τῆς σταφίδος. Ὑπάρχει προσέτι καὶ ἑτέρα τις διαταγὴ τοῦ Αὐγουστίνου Σαγρέδου, Γενικοῦ τῆς θαλάσσης προβλεπτοῦ, ἥτις ἐξεδόθη τὴν 10 Ἰουνίου 1753, καὶ διὰ τῆς ὁποίας διατάσσεται ἡ κατάργησις τῶν διεσπαρμένων ἐν τῇ νήσῳ ἀποθηκῶν σταφίδος καὶ ὁ ὁρισμὸς ἀποθηκῶν, ἐντὸς τῶν ὁποίων συνελέγετο ὁ καρπὸς μέχρι τῶν μέσων Σεπτεμβρίου ἑκάστου ἔτους, μετὰ τὴν παρέλευσιν δὲ τῆς προθεσμίας ταύτης ὁ ἐκτὸς τῶν ἀποθηκῶν εὑρισκόμενος σταφιδόκαρπος ἐδημεύετο, καὶ ἡ ἀξία αὐτοῦ περιήρχετο εἰς τὴν κυριότητα τοῦ Δημοσίου, τὰ δὲ οἰκήματα, ἐν οἷς εὑρίσκετο, ἐπυρπολοῦντο. Μετὰ τὴν παρέλευσιν δὲ τῆς 15 Σεπτεμβρίου οἱ ἀποθηκάριοι ἦσαν ὑπόχρεοι νὰ δηλώσωσι τὸν ἐν ταῖς ἀποθήκαις των εὑρισκόμενον σταφιδόκαρπον.

§287Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπικίνδυνα ὑποδείγματα δίδετε.

§288Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Ὑπάρχουσι δὲ καὶ ἄλλαι διαταγαί. Δὲν νομίζω ὅμως, ὅτι περὶ αὐτῶν δέον νὰ γείνῃ λόγος, διότι εἶναι ἥττονος σπουδαιότητος. Ἀπὸ τὰς ἀρχὰς ὅμως τοῦ ΙΗʹ αἰῶνος ἐπῆλθε ποιά τις βελτίωσις τῶν τιμῶν τῆς σταφίδος, καὶ τοῦτο, ὄχι διότι τὰ κυβερνητικὰ ταῦτα μέτρα κατώρθωσαν, κατὰ τὴν γνώμην μου, νὰ προλάβωσι τὴν ἐλάττωσιν τῶν τιμῶν, ἀλλὰ διότι ἤρχισε νὰ ἐξαπλῶται τὸ ἐμπόριον τῆς σταφίδος, νὰ γίνεται γνωστὴ ἡ σταφὶς εἰς νέας ἀγορὰς, καὶ νὰ ἐπέλθῃ ποιά τις συζήτησις αὐτῆς. Δηλαδὴ οὐχὶ νὰ γίνηται προσφορὰ πρὸς τὰς ἀγορὰς τῆς καταναλώσεως, ὡς γίνεται σήμερον καὶ ὡς ἐγίνετο τότε, καὶ ὡς ἐκ τούτου αἱ τότε Κυβερνήσεις ἠναγκάσθησαν νὰ λάβωσι τὰ προληπτικὰ μέτρα, ἀλλ’ ἡ κατανάλωσις νὰ ζητῇ τὴν σταφίδα, καὶ ὡς ἐκ τούτου νὰ ἐπέλθῃ ἡ ὕψωσις τῶν τιμῶν. Κατὰ τὸ διάστημα δὲ αὐτὸ, τὸ ὁποῖον σᾶς ἀνέφερα, δὲν νομίζω περιττὸν νὰ γνωρίσω εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι ἡ παραγωγὴ τοῦ σταφιδοκάρπου ἔν τε τῇ Ζακύνθῳ καὶ τῇ Κεφαλληνίᾳ καὶ ἐν τοῖς παραλίοις τῆς Πελοποννήσου, ἐξ ὅσων ἠδυνήθην νὰ ἀρυσθῶ ἐκ τῆς μελέτης μου, εἶχεν ὡς ἑξῆς. Κατὰ τὸ 1576 ἡ Ζάκυνθος παρῆγεν 1,500,000 λίτρας, ἡ δὲ Κεφαλληνία 400 χιλιάδας. Κατὰ τὸ ἔτος 1593 ἡ Κεφαλληνία παρῆγεν 1,500,000 λίτρας, κατὰ τὸ 1603 λίτρας 4 ἑκατομμύρια. Κατὰ τὸ 1622 λίτρας 5 ἑκατομμύρια, καὶ ἡ Ἰθάκη 400 χιλιάδας. Κατὰ τὸ 1624 λίτρας 6 ἑκατομμύρια, κατὰ τὸ 1640 λίτρας 9 ἑκατομμύρια, ἡ δὲ Ζάκυνθος 4 ἑκατομμύρια, ἐνῷ ἡ Πελοπόννησος ἐξηκολούθει παράγουσα οὐχὶ πλέον τοῦ ἑνὸς ἑκατομμυρίου. Τὸ 1655 ἡ παραγωγὴ τῆς Κεφαλληνίας ἀνῆλθε μέχρι τῶν 10 ἑκατομμυρίων, κατὰ δὲ τὰ ἔτη 1729 μέχρι 1760 ἡ παραγωγὴ τῆς Κεφαλληνίας ἐκυμαίνετο μεταξὺ τῶν 4,500,000 μέχρι 5 ἑκατομμυρίων, ἐνῷ ἡ τῆς Ζακύνθου ἐκυμαίνετο μεταξὺ τῶν 6 καὶ 7 ἑκατομμυρίων, ἡ δὲ τῆς Πελοποννήσου παραγωγὴ ἔφθασε μέχρι τῶν 15 ἑκατομμυρίων ἑνετικῶν λιτρῶν. Κατὰ τὸ 1800 ἤρχισε νὰ ἐκλείπῃ καθ’ ὁλοκληρίαν ἡ σταφιδικὴ κρίσις, πρῶτον ἕνεκα τῆς διαδόσεως τοῦ καρποῦ καὶ τῆς εἰσαγωγῆς εἰς νέας ἀγορὰς καταναλώσεως, καὶ δεύτερον ἐκ τῆς ἐλαττώσεως τῆς παραγωγῆς, ἥτις ἐλάττωσις ἐπῆλθε κυρίως διότι ἕνεκα τῆς Ἑλληνικῆς Ἐπαναστάσεως ἠναγκάσθησαν οἱ σταφιδοκτήμονες νὰ ἐγκαταλείψωσι τὴν καλλιέργειαν τῶν σταφιδαμπέλων. Κατὰ τὸ 1830 ὅμως ἀνεφάνη νέα σταφιδικὴ κρίσις ἕνεκα τῆς μεγάλης ἐν Κεφαλληνίᾳ, Ζακύνθῳ καὶ Πελοποννήσῳ παραγωγῆς, ἥτις ἀνήρχετο περὶ τὰ 40,000,000· τόσον δὲ ἐπαισθητῶς ἠλαττώθησαν αἱ τιμαὶ, ὥστε ἠναγκάσθη ἕνεκα τῆς μεγάλης ἐκπτώσεως ἡ Ἰόνιος Κυβέρνησις νὰ λάβῃ σύντονα μέτρα περὶ τῆς σταφίδος. Τὴν δὲ Ἰόνιον Γερουσίαν ἀπὸ τοῦ 1830 ἤρχισε ν’ ἀπασχολῇ τὸ ζήτημα τῆς σταφίδος, καὶ διὰ τῆς ΝΒʹ τῆς 20 Αὐγούστου 1831 πράξεως αὐτῆς ἀπηγόρευσε τὴν πρόωρον πώλησιν τῆς σταφίδος, πρὸς πρόληψιν τῶν μεγάλων ζημιῶν· συνεπείᾳ δὲ ταύτης ἡ πώλησις ἐπετρέπετο μετὰ τὴν 20 Αὐγούστου. Ἡ Τετάρτη Γερουσία διὰ τῆς ΙΔʹ ἀπὸ 20 Μαΐου 1833 πράξεώς της ἠναγκάσθη νὰ ἐλαττώσῃ τὸν ἐξαγωγικὸν φόρον τῆς σταφίδος, διότι δὲν ἀνταπεκρίνετο πρὸς τὰς τιμὰς τοῦ σταφιδοκάρπου. Ἡ αὐτὴ Δʹ Γερουσία διὰ τῆς ΚΖʹ ἀπὸ 21 Μαΐου 1833 πράξεως αὐτῆς ἔδωκε διάφορα βοηθήματα διὰ τὰς κατεπειγούσας ἀνάγκας τῶν σταφιδοπαραγωγῶν καὶ τῶν καλλιεργητῶν, καὶ τοῦτο πρὸς παρεμπόδισιν τῶν προπωλήσεων, εἰς ἃς προέβαινον οἱ σταφιδοπαραγωγοὶ ἐξ ἀνάγκης, ἐπὶ μεγίστῃ ζημίᾳ καὶ ἑαυτῶν καὶ τοῦ Κράτους. Διὰ δὲ τῆς ΚΕʹ ἀπὸ 28 Ἰουλίου 1834 πράξεως τῆς Εʹ Γερουσίας ἐκρίθη ἀναγκαία ἡ ἀνανέωσις τῆς ΚΖʹ πράξεως μέ τινας τροπολογίας. Ἡ Δʹ Γερουσία διὰ τῆς ΛΓʹ πράξεως αὐτῆς ἐπεδίωξε τὴν καταπολέμησιν τοῦ μονοπωλίου τῆς σταφίδος, τὸ ὁποῖον διενηργεῖτο πρὸς μεγάλην ζημίαν τῶν σταφιδοπαραγωγῶν καὶ τοῦ Κράτους, ἐπὶ σκοπῷ τοῦ νὰ ἐπικρατήσουν οἱ κανονισμοὶ καὶ τὰ διατάγματα τῶν προηγουμένων Κυβερνήσεων, τῶν ὁποίων πολυχρόνιος πεῖρα ἀπέδειξεν ἐπωφελῆ τὰ ἀποτελέσματα. Ἡ πέμπτη Γερουσία διὰ τῆς ΚΑʹ ἀπὸ 24 Ἰουλίου 1834 πράξεώς της ἔλαβε νέα μέτρα πρὸς πρόληψιν τῶν μεγάλων καταχρήσεων καὶ ἀταξιῶν, αἱ ὁποῖαι εἰς τὴν παρακατάθεσιν καὶ πώλησιν τοῦ προϊόντος τῆς σταφίδος ἔφερον μεγάλην ζημίαν εἴς τε τὰ ἰδιωτικὰ καὶ τὰ δημόσια συμφέροντα. Ἡ πέμπτη Γερουσία διὰ τῆς ΜΓʹ ἀπὸ 17 Μαΐου 1835 πράξεώς της, ὅτε παύει πλέον ἡ σταφιδικὴ κρίσις, ἔδωκεν ἄδειαν εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν νὰ χορηγῇ δάνεια εἰς τοὺς σταφιδοπαραγωγούς, ἐὰν ἡ ἀνάγκη ἤθελε τὸ ἀπαιτήσει, καθότι διὰ τοῦ κανονισθέντος δασμοῦ ἐπὶ τῆς ἐξαγωγῆς τῆς σταφίδος κατ’ ἀξίαν καὶ τῆς ἐλαττώσεως τοῦ εἰσαγωγικοῦ δασμοῦ ἐν Μεγάλῃ Βρεττανίᾳ ἡ τιμὴ τῆς σταφίδος ηὔξησε κατὰ τὰ δύο προηγούμενα ἔτη εἰς τὸ τριπλάσιον ἀφ’ ὅ,τι ἐπωλεῖτο τὸ προηγούμενον τούτων ἔτος, καὶ ὡς ἐκ τούτου καὶ ὡς ἐκ τῆς αὐξήσεως τῶν τιμῶν ἔπαυσεν ἡ κυριωτέρα αἰτία, ἥτις παρεκίνει τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὴν χορηγίαν δανείων, καὶ μόνον πρὸς πρόνοιαν τυχούσης ἀνάγκης καὶ πρὸς πρόληψιν παντὸς ἐνδεχομένου κακοῦ ἐγένετο ἡ προκειμένη πρᾶξις. Κατὰ τὸ 1835, ὡς ἐμφαίνεται ἐκ τῆς πράξεως ταύτης, ἐκλείπει ἡ σταφιδικὴ κρίσις...

§289Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ. Συνεπείᾳ τῶν μέτρων αὐτῶν τάχα;

§290Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Θὰ σᾶς ἀπαντήσω ἀμέσως. Ἀπὸ τοῦ 1835 καὶ ἐντεῦθεν ηὔξησεν ἡ παραγωγὴ τῆς σταφίδος, συνάμα δὲ καὶ αἱ τιμαὶ αὐτῆς. Μέχρι δὲ τοῦ 1845 ἡ παραγωγὴ τῆς σταφίδος τῆς τε Ἑπτανήσου καὶ τῆς Ἑλλάδος ἀνήρχετο εἰς 50 ἑκατομμύρια περίπου ἑνετικῶν λιτρῶν, μέχρι δὲ τοῦ 1850 ἀνῆλθεν εἰς 86 ἑκατομμύρια, ἡ τιμὴ δὲ πάντοτε ἐκρατεῖτο ὑψωμένη. Καὶ δὲν ἕπεται, καθὼς προεῖπεν ὁ κ. ἐξ Ἀττικῆς συνάδελφος, ὅτι τὰ μέτρα ταῦτα προέλαβον τὸ κακὸν καὶ συνεπῶς τὴν ἔκπτωσιν καὶ ἐλάττωσιν τῶν τιμῶν, ἀλλ’ εἶναι φανερὸν, ὅτι ἡ σταφὶς ἤρχισε νὰ εἰσάγηται εἰς νέας ἀγορὰς καταναλώσεως, ἤρχισε πλέον νὰ γενικεύηται τὸ ἐμπόριον τῆς σταφίδος, καὶ ἕνεκα τῆς προόδου τῆς ναυτιλίας νὰ προσεγγίζωσι νέα ἐμπορικὰ πλοῖα εἰς τοὺς λιμένας τῆς σταφιδοπαραγωγῆς, καὶ ὡς ἐκ τούτου αἱ τιμαὶ ὑψοῦντο, καὶ ὁ σταφιδοπαραγωγὸς ἱκανοποιεῖτο. Κατὰ τὸ 1850 ὅμως παρουσιάσθη νέα σταφιδικὴ κρίσις, ἣν δὲν συνεκράτησαν οὔτε τὰ προηγούμενα νομοθετήματα, οὔτε ἦτο δυνατὸν νὰ τὴν συγκρατήσωσι νέα τοιαῦτα, διότι ἦτο μὲν δυνατὸν νὰ ληφθῶσι τοιαῦτα μέτρα διὰ τὰς Ἰονίους νήσους, ἀλλ’ οὐχὶ καὶ διὰ τὰς σταφιδοφόρους ἐπαρχίας τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους, διότι τότε, ὡς γνωρίζετε, ἡ Ἑπτάνησος εὑρίσκετο κεχωρισμένη τῆς λοιπῆς Ἑλλάδος, καὶ ἠδύνατο μὲν ἡ Ἰόνιος Πολιτεία νὰ λάβῃ μέτρα νομοθετικὰ, ἀλλ’ ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις οὐδὲ κατὰ νοῦν εἶχε τὸ ζήτημα τοῦτο. Ἀλλὰ κατὰ τὸ 1854 παρουσιάζεται νέος κίνδυνος τῆς σταφίδος, ἡ ἀσθένεια τοῦ ὠϊδίου.

§291Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπὸ τοῦ ἔτους 1851 μέχρι τοῦ 1855.

§292Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Ἐκ τῆς ἀσθενείας ταύτης ἐπῆλθεν ἡ ἐλάττωσις τῆς σταφιδοπαραγωγῆς, καὶ διὰ τῆς ἐλαττώσεως ταύτης αἱ τιμαὶ τῆς σταφίδος ἀνέλαβον, ὑψωθεῖσαι εἰς τὸ διπλάσιον καὶ τριπλάσιον τοῦ ὅσον ἐπωλοῦντο τὰ προηγούμενα ἔτη. Μετὰ τὸν περιορισμὸν δὲ τῆς ἀσθενείας ταύτης καὶ τὴν πρόληψιν αὐτῆς διὰ τῶν μέσων, τὰ ὁποῖα ἐχορήγησεν ἡ ἐπιστήμη, ἤρχισε πάλιν ἡ αὔξησις τῆς παραγωγῆς, μέχρι δὲ τοῦ ἔτους 1878 ἡ Ἑλλὰς παρῆγεν ὑπὲρ τὰ 115,000,000, ὅτε ἕνεκα τῆς μεγάλης παραγωγῆς ἤρχισε νέα σταφιδικὴ κρίσις. Εὐτυχῶς τότε διὰ τὴν Ἑλλάδα, καὶ δυστυχῶς διὰ τὴν Γαλλίαν, ἐπῆλθεν ἡ καταστροφὴ τῆς ἀμπελοφυτείας ἐν Γαλλίᾳ, καὶ ταύτης ἐπελθούσης ἤρχισε πάλιν ἡ ἐξάπλωσις τῆς καλλιεργείας τῆς σταφίδος, καὶ νέαι ἀγοραὶ καταναλώσεως παρουσιάσθησαν ἐν Γαλλίᾳ, ἕνεκα δὲ τούτου ἡ Ἑλλὰς μέχρι τοῦ 1890 παρῆγε 300,000,000 περίπου σταφιδόκαρπον, ὁ δὲ σταφιδοπαραγωγὸς ἔφθασε νὰ ἀπολαμβάνῃ ὄχι μόνον τὰ ἔξοδα τῆς καλλιεργείας καὶ τῆς ἁπλῆς συντηρήσεως αὐτοῦ καὶ τῆς οἰκογενείας του, ἀλλὰ καὶ σπουδαῖα ἄλλα κέρδη. Δυστυχῶς ὅμως, ἐνῷ μέχρι τοῦ 1890, ὡς γνωρίζετε, εἰσήγοντο εἰς τὴν Γαλλίαν ὑπὲρ τὰ 147,000,000 λίτραι σταφιδοκάρπου, ἔκτοτε ἐκλείσθη ἡ ἀγορὰ αὕτη, καὶ συνεπῶς περιωρίσθη τὸ ἐμπόριον καὶ ἡ κατανάλωσις τῆς σταφίδος. Καὶ βεβαίῳ τῷ λόγῳ ἔπρεπε νὰ ἐπέλθῃ τὸ κακὸν, τὸ ὁποῖον ἐπῆλθεν εἰς ἡμᾶς. Δυστυχῶς ὅμως, καίτοι ἐπῆλθεν ἡ συμφορὰ αὕτη, δὲν ἠνοίξαμεν τοὺς ὀφθαλμοὺς καὶ δὲν ἐρρίψαμεν ἓν βλέμμα εἰς τὸ παρελθὸν, ἵνα ἐπισκοπήσωμεν ἐξ αὐτοῦ, τί δυνάμεθα νὰ πράξωμεν διὰ τὸ μέλλον, ἀλλὰ τυφλοῖς ὄμμασιν ὅλοι παρεκινήσαμεν τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν, ὁ λαὸς τοὺς Βουλευτὰς, καὶ οὗτοι τὴν Κυβέρνησιν, νὰ φέρῃ νομοθετήματα ἐν τῇ Βουλῇ, δι’ ὧν ἠλπίζομεν, ὅτι ἤθελον ὑψωθῆ αἱ τιμαὶ τῆς σταφίδος. Ἀλλ’ ἀντὶ νὰ βλέπωμεν ταύτας ὑψουμένας, τοὐναντίον βλέπομεν αὐτὰς καταπιπτούσας κάτω καὶ τῆς ἐλαχίστης ἐλπίδος. Δὲν ἐρρίψαμεν, λέγω, ἓν βλέμμα πρὸς τὸ παρελθόν· καὶ λέγω τοῦτο, διότι, ἐὰν ἐβλέπομεν, τί ἐγένετο εἰς τὸ παρελθὸν, καὶ ἐξητάζομεν ἐκεῖνα τὰ νομοθετικὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἀνέφερα προηγουμένως, θὰ κατελήγομεν εἰς τὴν σοφὴν ὄντως ἀρχὴν, ὅτι ἡ σταφὶς μόνον διὰ τῆς σταφίδος δύναται νὰ προστατευθῇ, καὶ ὅτι οὐδεὶς ἄλλος τρόπος ἐπωφελὴς πρὸς προστασίαν τῆς σταφίδος δύναται νὰ εὐδοκιμήσῃ, εἰμὴ μόνον ἡ εἰσαγωγὴ τοῦ καρποῦ εἰς νέας ἀγορὰς καταναλώσεως. Τοῦτο ὅμως παρέλειψαν καὶ αἱ κατὰ καιροὺς Κυβερνήσεις, τὸ παρέλειψε καὶ τὸ ἑκάστοτε Συμβούλιον τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης· διότι ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα οὐδόλως ἠσχολήθη εἰς τὰ ἀφορῶντα τὴν διάδοσιν τῆς σταφίδος, τὰ μέλη τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης δὲν κατέγειναν εἰς τὸ νὰ εἰσαγάγωσι δι’ ἀνθρώπων εἰδικῶν, ἐντίμων, ἱκανῶν, τὸν σταφιδόκαρπον εἰς τὰς ἀγορὰς ἐκείνας, εἰς ἃς εἶναι ἄγνωστος ὁ καρπὸς οὗτος. Αἱ δὲ Κυβερνήσεις μέχρι σήμερον δὲν κατέγειναν ἐπιμόνως εἰς τὸ νὰ κατορθώσωσι νὰ τροπολογήσωσι τὰς συμβάσεις, αἱ ὁποῖαι ὑφίστανται μεταξὺ τῆς Ἑλλάδος καὶ τῶν διαφόρων Κρατῶν, ὡς προηγουμένως ἀνέφερεν ὁ βουλευτὴς Καλαβρύτων κ. Φωτήλας. Ἄς ἐπιτύχωμεν τὴν ἐλάττωσιν τοῦ εἰσαγωγικοῦ φόρου εἴς τινα Κράτη, ἂς προσπαθήσωμεν νὰ εἰσαγάγωμεν τὴν σταφίδα ἐντὸς τῆς Ἑλλάδος, διότι ἐντὸς τῆς Ἑλλάδος ὁ σταφιδόκαρπος εἶναι ἄγνωστος, εἶναι ἄγνωστος εἰς τὴν Θεσσαλίαν, εἰς τὴν Ἤπειρον, εἰς τὰς Ἀθήνας. Ἄς φροντίσωμεν νὰ εἰσαγάγωμεν τὸν σταφιδόκαρπον εἰς τὴν τουρκικὴν Ἤπειρον, εἰς τὴν Μακεδονίαν, εἰς τὴν Ἀλβανίαν, καὶ ἐὰν ἐπιτύχωμεν νὰ εἰσαχθῇ ὁ σταφιδόκαρπος εἰς τὰς ἀγορὰς αὐτὰς, εἰς ἃς, ὡς προεῖπον, εἶναι ἄγνωστος, καὶ κατορθώσωμεν, ὥστε οἱ κάτοικοι νὰ πεισθῶσι περὶ τῶν καλῶν ἀποτελεσμάτων αὐτοῦ, βεβαιωθῆτε, ὅτι τότε θὰ ἐγκολπωθῶσιν αὐτὸν, διότι οἱ κάτοικοι τῆς Ἠπείρου, τῆς Μακεδονίας, τῆς ὑποδούλου καὶ τῆς ἐλευθέρας Ἑλλάδος δύνανται νὰ χρησιμοποιήσωσι τὸν σταφιδόκαρπον, διότι δύνανται ν’ ἀναμιγνύωσιν αὐτὸν μὲ τὸν ἀραβόσιτον, καὶ βεβαίως θὰ ἦναι τροφὴ καλλίστη δι’ αὐτούς. Ἀλλ’ εἰς οὐδὲν μέτρον τοιοῦτον ἀπέβλεψαν αἱ κατὰ καιροὺς Κυβερνήσεις, εἰς οὐδὲν μέτρον τοιοῦτον ἀπέβλεψαν τὰ κατὰ καιροὺς Συμβούλια τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης. Εἶναι καιρὸς ὅμως καὶ τὴν στιγμὴν ταύτην νὰ μὴ στηριζώμεθα εἰς νομοθετήματα μόνον, τὰ ὁποῖα εἰσάγει ἡ Κυβέρνησις, διότι καὶ τὸ νομοθέτημα, ὅπερ εἰσήγαγεν ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς, δὲν εἶναι νομοθέτημα, ἐκ τοῦ ὁποίου δυνάμεθα νὰ περιμένωμεν ἐπωφελῆ καὶ σπουδαῖα ἀποτελέσματα καὶ διὰ τὸ ἐπιὸν ἔτος. Εἶναι νομοθέτημα, τοῦ ὁποίου τὰ καλὰ ἀποτελέσματα πιθανὸν νὰ ἔχωσιν ἐπιρροὴν ἐπὶ τῆς ἐλευσομένης παραγωγῆς, οὐχὶ ὅμως περισσότερον, καὶ μετὰ παρέλευσιν ὀλίγων μηνῶν θὰ ἐπανέλθωμεν πάλιν, ἐλπίζω, εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην, καὶ δυστυχῶς νέα συζήτησις ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ ἀντικειμένου θὰ ἐγερθῇ, καὶ νέα προστατευτικὰ μέτρα θὰ ζητήσωμεν. Ἓν σωστικὸν μέτρον ἐκ τοῦ νομοσχεδίου τούτου βλέπω μόνον, τὸν περιορισμὸν τῶν φυτειῶν· εἶναι τὸ μόνον μέτρον, διὰ τοῦ ὁποίου θὰ δυνηθῶμεν τοὐλάχιστον νὰ περιορίσωμεν τὴν ὑπερπαραγωγὴν τοῦ τόπου. Εὐελπιστῶ δὲ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν θ’ ἀποβλέψῃ μόνον εἰς τὸ ὑποβληθὲν ὑπ’ αὐτῆς νομοσχέδιον καὶ εἰς τὰ ἀποτελέσματα αὐτοῦ, ἀλλὰ θὰ στρέψῃ τὰ βλέμματα αὐτῆς, ὅπως παντὶ σθένει κατορθώσῃ διὰ τῶν ξένων Κρατῶν νὰ εἰσαχθῇ ὁ σταφιδόκαρπος εἰς αὐτὰ, ἐλαττουμένης τῆς φορολογίας τῆς εἰσαγωγῆς. Εὐελπιστῶ δ’ ἐπίσης, ὅτι τὸ Συμβούλιον τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης δὲν θὰ κλείσῃ πάλιν τοὺς ὀφθαλμοὺς, οὐδὲ θὰ περιορισθῇ εἰς τετριμμένα καὶ συνήθη ζητήματα, ἀλλὰ θὰ θέσῃ εἰς κίνησιν μέρος τῶν κεφαλαίων αὐτῆς πρὸς διάδοσιν τῆς σταφίδος εἰς τὰς ἀγορὰς ἐκείνων τῶν μερῶν, τὰ ὁποῖα προανέφερα. (Εὖγε, εὖγε!).

§293ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§294Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐπιθυμῶ νὰ ἐξακριβωθῇ καὶ τοῦτο σήμερον. Νομίζω, ὅτι μετὰ τὰς ἀνακοινώσεις τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως δυνάμεθα καὶ ἡμεῖς νὰ συζητήσωμεν τὸ ζήτημα τοῦ ποσοῦ τοῦ τοῦ φόρου. Νομίζω, ὅτι ὁ προσδιορισμὸς εἰς 15% διὰ τὸν σταφιδόκαρπον τῶν ἄλλων ἐπαρχιῶν καὶ 20% διὰ τὸν τῆς Ἑπτανήσου περιλαμβάνει τὸ μὲν 15% αὔξησιν φόρου, τὸ δὲ 20% οὐχὶ αὔξησιν, ἀλλ’ ἐλάττωσιν. Ἐπιθυμῶ νὰ μᾶς ἐξηγήσῃ ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ποῖον ὑπολογισμὸν ἔκαμεν, ὅπως ὁρίσῃ τὸ ποσὸν τοῦτο τοῦ φόρου εἰς εἶδος, τοῦ ἀντικαθιστῶντος τὸν φόρον εἰς χρῆμα.

§295Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἔλαβον ὡς ἀφετηρίαν τὰς δραχμὰς 100.

§296Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐν τούτοις προσδιορίζεται εἰς τὴν ἀγορὰν 75.

§297Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Πάντοτε εἰς τὰς ἀποθήκας τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης ὑπάρχει ἐναποταμιευμένος σταφιδόκαρπος, ὁ ὁποῖος πωλεῖται εἰς πολὺ κατωτέραν τιμήν.

§298Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Εἰς τὴν Ἑπτάνησον ποῖος εἶναι ὁ φόρος;

§299Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι 20 καὶ 70%. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1, ὡς ἔχει. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 2 καὶ 3).

§300ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 4 (ἀναγινώσκεται).

§301Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Καὶ ἐνταῦθα εὑρίσκω, ὅτι ὁ προσδιορισμὸς τῆς τιμῆς, τὴν ὁποίαν θὰ πληρώσῃ ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα, δηλαδὴ τῶν 18 δραχμῶν κατὰ χιλιόλιτρον, βεβαίως ὑπερβαίνει τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον σήμερον εἰσπράττει κατὰ χιλιόλιτρον τὸ Δημόσιον.

§302Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Αὐτὸς εἶναι ἀκριβῶς ὁ μέσος ὅρος.

§303Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἦναι αὐτὸς, διότι εἶναι 19 δραχμαὶ τῶν ὡρισμένων ἐπαρχιῶν, τῶν παραγουσῶν καλλιτέραν σταφίδα, καὶ 16 δραχμῶν τῶν ἄλλων ἐπαρχιῶν, αἱ ὁποῖαι παράγουσι πλειοτέραν σταφίδα. Ἔχομεν λοιπὸν 16 καὶ 19, ἤτοι 17 δραχμαὶ περίπου ὁ μέσος ὅρος κατὰ χιλιόλιτρον. Ἐὰν ὅμως λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον πληρώνουσιν αἱ ἐπαρχίαι, αἱ ὁποῖαι παράγουσι τὸ πλειότερον ποσὸν τῆς σταφίδος, ὅπως εἶναι ἡ τῆς Ὀλυμπίας, ἡ τῆς Ἠλείας κλπ., εὑρίσκομεν, ὅτι αὐτὸ εἶναι ὁ μέσος ὅρος. Νομίζω, ὅτι ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα οὐδεμίαν ἔχει πεποίθησιν, οὐδεμίαν ἀσφάλειαν, ὅτι θὰ πωλήσῃ εἰς τιμὴν, τὴν ὁποίαν ὑπολογίζει πρὸς τὸ Δημόσιον, ἀλλ’ εἰς πολὺ κατωτέραν. Θέλοντες λοιπὸν νὰ εἰσπράξωμεν παρὰ τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης φόρον ἀνώτερον ἐκείνου...

§304Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι ἀνώτερον.

§305Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. .. διότι ὁ μέσος ὅρος τοῦ φόρου μεταξὺ 16 καὶ 19 εἶναι βεβαίως κατώτερος, θέλοντες, λέγω, νὰ εἰσπράξωμεν φόρον ἀνώτερον, δὲν ἀρκεῖ, ὅτι πιέζομεν τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν νὰ λάβῃ τὸ ποσὸν, ὅπερ δὲν θὰ δυνηθῇ νὰ ἐκποιήσῃ, ἀλλὰ θέλομεν νὰ εἰσπράξωμεν παρ’ αὐτῆς καὶ ποσὸν ἀνώτερον ἐκείνου, τὸ ὁποῖον εἰσπράττει ἤδη τὸ Δημόσιον. Διὰ τοῦτο πρὸ τῆς τρίτης συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου, παρακαλῶ νὰ ἔχωμεν τὰς δεούσας πληροφορίας καὶ ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1 καὶ ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 4.

§306Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Μάλιστα.

§307ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 4 ὑπάρχει τροπολογία τῶν κυρίων Μερλοπούλου καὶ Δαμηλάτη.

§308Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Ἐπειδὴ πρόκειται περὶ σπουδαίου θέματος, εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀναγινώσκηται τὸ ἄρθρον, συγχρόνως δὲ καὶ ἡ τροπολογία, διὰ ν’ ἀκούῃ ἡ Βουλή· ὑπάρχουσι δὲ ἐπὶ ἑκάστου ἄρθρου καὶ πρόσθετοι τροπολογίαι, τὰς ὁποίας θὰ δίδωμεν νὰ ἀναγινώσκωνται, διότι τὸ θέμα εἶναι σπουδαῖον.

§309ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ τροπολογία τῶν κυρίων Μερλοπούλου καὶ Δαμηλάτη ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 4 ἔχει ὡς ἑξῆς: «Ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα ὑποχρεοῦται νὰ ἀποδίδῃ εἰς τὸ Δημόσιον ἐντὸς τῆς οἰκείας χρήσεως, ἀντὶ τοῦ ὑπ’ αὐτῆς παραλαμβανομένου καὶ διατεθειμένου φόρου εἰς εἶδος κατὰ τὸν παρόντα νόμον καὶ κατὰ τὸ ἄρθρον 1 τοῦ νόμου ͵ΒΦΠΓʹ τοῦ 1899, δι’ ἑκάστην χιλιάδα ἑνετικῶν λιτρῶν ἐπὶ τοῦ ἐξαγομένου σταφιδοκάρπου δραχμὰς μὲν 16 καὶ 50/00 διὰ τὸν σταφιδόκαρπον τὸν παραχθέντα ἐν ταῖς ἐπαρχίαις Καλαμῶν, Μεσσήνης, Πυλίας, Ὀλυμπίας, Ἠλείας καὶ Λακεδαίμονος, δραχμὰς δὲ 19 διὰ τὸν παραχθέντα ἐν ταῖς λοιπαῖς ἐπαρχίαις τοῦ Κράτους, πλὴν τῆς Ἑπτανήσου, καὶ δραχμὰς 27 διὰ τὸν παραχθέντα ἐν Ἑπτανήσῳ.»

§310Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Πρόκειται περὶ διαφορᾶς μεταξὺ τῶν ἐπαρχιῶν, αἱ ὁποῖαι πληρώνουσι 16 καὶ 50/00, καὶ ἐπαρχιῶν, αἱ ὁποῖαι πληρώνουσι 17.

§311ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀναγνωσθεῖσαν τροπολογίαν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 4, ὡς ἔχει, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 5 (ἀναγινώσκεται). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 5 ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Ρούφου, ἔχουσα ὡς ἑξῆς.

§312ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). «Ἡ ἐπιτροπή, ἡ κατὰ τὸ ἄρθρον 1 τοῦ ͵ΒϠΞΕʹ νόμου περὶ μεταρρυθμίσεως τοῦ ͵ΒΦΠΓʹ νόμου συνερχομένη διὰ τὸν ὁρισμὸν τοῦ ποσοστοῦ τοῦ παρακρατήματος, ἀποφαίνεται ταυτοχρόνως, ἂν πρέπει νὰ γένηται ἀγορὰ πλεονάσματος παρὰ τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης. Μετὰ τὴν δημοσίευσιν τῆς ἀποφάσεως τῆς ἐπιτροπῆς ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα ὑποχρεοῦται νὰ παραλαμβάνῃ τὸν προσφερόμενον παρὰ μόνων τῶν παραγωγῶν σταφιδόκαρπον, πληρώνουσα ἀμέσως αὐτοῖς τὸ ἀντίτιμον, ὅπερ ὁρίζεται, ἂν μὲν ἡ σταφὶς προέρχηται ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν Καλαμῶν, Γυθείου, Μεσσήνης, Πυλίας, Τριφυλίας, Ὀλυμπίας, Ἠλείας (πλὴν τῆς Ἀμαλιάδος), εἰς δραχμὰς 140 κατὰ χιλιάδα, ἂν δὲ ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν Πατρῶν, Κορίνθου καὶ τῆς Ἀμαλιάδος, εἰς δραχμὰς 160, ἂν δὲ ἐκ τῆς ἐπαρχίας Αἰγιαλείας, συμπεριλαμβανομένων καὶ τῶν δήμων Ἐρινεῶν καὶ Κραθίδος, εἰς δραχμὰς 175.»

§313ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Σπηλιάδης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 5.

§314Α. ΣΠΗΛΙΑΔΗΣ. Τὸ ἄρθρον 5 εἶναι ἓν τῶν σπουδαιοτέρων ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου. Διὰ τοῦ ἄρθρου τούτου καθιεροῦται μία ἀρχὴ, διότι τὸ νομοσχέδιον δὲν ἔχει μίαν ἀρχήν, ἔχει δύο καὶ τρεῖς, ἴσως καὶ τέσσαρας βάσεις, ἑκάστη τῶν ὁποίων ἀντιπροσωπεύει ἰδίαν ἀρχήν. Ἡ διὰ τοῦ ἄρθρου 5 καθιερουμένη ἀρχὴ εἶναι ἡ τῆς ἀγορᾶς τοῦ πλεονάσματος, ἡ ἀγορὰ δηλαδὴ τοῦ ποσοῦ ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ἤθελε θεωρηθῆ ὡς ὑπάρχον πλέον τῶν 260,000,000 λιτρῶν, τῶν ἀνηκουσῶν εἰς τὴν κατανάλωσιν, καὶ πλέον τοῦ ποσοῦ, εἰς τὸ ὁποῖον θὰ ἀνέρχηται τὸ ποσὸν τῆς παρακρατήσεως καὶ τοῦ φόρου εἰς εἶδος. Καὶ ἀληθῶς ἡ ἀγορὰ τοῦ πλεονάσματος εἶναι ἐκείνη, ἥτις θὰ καθίστα τὸ νομοσχέδιον καρποφόρον. Ἀλλ’ ἐν τῇ ἀρχῇ ταύτῃ, ἐν τῇ ἰδέᾳ τῆς ἀγορᾶς τοῦ πλεονάσματος εἰσεχώρησε καὶ ἑτέρα σωτήριος μέριμνα, ὁ κανονισμὸς, οὕτως εἰπεῖν, τοῦ ἐλαχίστου ὁρίου τῶν τιμῶν. Καὶ εἶναι ἀληθὲς, ὅτι κανονίζεται ἁπλῶς ἡ ἀγορὰ τοῦ πλεονάσματος, καὶ τοιαύτη ἀληθῶς νομοθετεῖται, ὡς τὸ γράμμα τοῦ νόμου ἔχει· ἀλλ’ ἐάν τις θελήσῃ νὰ ἐξετάσῃ τὸ πνεῦμα τοῦ νομοθέτου, θὰ ἴδῃ, ὅτι ὁ νομοθέτης ἐσκέφθη καί τι ἄλλο σὺν τῇ ἀγορᾷ τοῦ πλεονάσματος. Ὁ σκοπὸς, Κύριοι, τοῦ νομοθέτου, ὁ πρακτικώτερος, εἶναι, ὅπως διὰ τοῦ μέτρου τούτου συγκρατήσῃ τὰς τιμὰς εἰς μίαν θέσιν, ἀπὸ τῆς ὁποίας ἐὰν κατέρχωνται, νομίζει, ὅτι δὲν θ’ ἀνταποκρίνωνται πρὸς τὰς παραγωγικὰς δαπάνας, καὶ διὰ τοῦτο πρὸς ἀγορὰν τοῦ πλεονάσματος τὸ νομοσχέδιον ὁρίζει τιμὴν δραχμῶν 135. Διότι, ἐὰν σκοπὸς τοῦ νομοθέτου ἦτο ἁπλῶς ἡ ἀφαίρεσις τοῦ πλεονάσματος, θὰ ἔλεγεν, ὅτι ὑπάρχοντος πλεονάσματος ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα ὑποχρεοῦται νὰ ἀγοράζῃ τοῦτο μέχρι τοῦ ποσοῦ, ὥστε νὰ ἄρῃ τὸ πλεόνασμα τοῦτο ἐκ τῆς ἀγορᾶς, χωρὶς ὁ νομοθέτης νὰ προσδιορίσῃ καὶ τὴν τιμήν, εἰς τὴν ὁποίαν ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα ὑποχρεοῦται νὰ ἀγοράσῃ τὸ πλεόνασμα, καὶ τότε ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα θὰ ἠδύνατο, διαγωνιζομένη εἰς τὴν ἐλευθέραν ἀγορὰν τῆς σταφίδος, νὰ λαμβάνῃ τὸ πλεόνασμα εἰς οἵαν τιμὴν εὕρισκε τοῦτο ἐν τῇ ἐλευθέρᾳ ἀγορᾷ. Ἀλλ’ ὁ νομοθέτης ἠθέλησε νὰ προστατεύσῃ διὰ τοῦ ἄρθρου τούτου τὰς τιμὰς καὶ συγχρόνως νὰ μὴ ἀναγκάσῃ τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν νὰ ἀγοράσῃ τὸ πλεόνασμα πέραν ἑνὸς ποσοῦ, τὸ ὁποῖον νομίζει ὡς ἱκανοποιοῦν τὰς δαπάνας τοῦ παραγωγοῦ καὶ ὡς μὴ παραβλάπτον τὴν ἐλευθέραν τοῦ ἐμπορίου ἐνάσκησιν. Διότι, ἐὰν ὑποθέσωμεν ὅτι, ὁσονδήποτε πλεόνασμα καὶ ἂν ὑπάρχῃ, αἱ τιμαὶ τῆς σταφίδος ἐν τῇ ἐλευθέρᾳ ἀγορᾷ εἶναι ἀνώτεραι τῶν 135 δραχμῶν, βεβαίως ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα οὐδὲν ποσὸν σταφίδος θ’ ἀγοράσῃ, διότι οὐδεὶς θὰ προσέλθῃ, ἵνα προσφέρῃ εἰς αὐτὴν πρὸς ἀγορὰν σταφίδα, ἀφοῦ εὑρίσκει ἐν τῷ ἐμπορίῳ ἀνωτέραν τιμήν. Ἀλλὰ τὸν κύριον αὐτὸν σκοπὸν τῆς διατηρήσεως τῶν τιμῶν εἰς τὰς 135 δραχμὰς ὡς κατώτατον ὅριον τὸν ἐπιτυγχάνει τὸ ἄρθρον, ὡς εἶναι συντεταγμένον; Φρονῶ, ὄχι. Φρονῶ, ὅτι τὴν ὕπαρξιν τοῦ πλεονάσματος δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ τὴν κανονίζωμεν ἡμεῖς, ἀφοῦ σκοπὸς τοῦ νομοθέτου εἶναι ἡ συγκράτησις τῶν τιμῶν, ἀλλὰ τὴν κανονίζει ἡ προσφορὰ τοῦ πράγματος εἰς τὴν τιμὴν τῶν 135 δραχμῶν. Διότι ὑποθέσωμεν ὅτι δὲν ὑπάρχει πλεόνασμα, ὅτι οἱ καλούμενοι νὰ γνωμοδοτήσωσιν, ἂν ὑπάρχει πλεόνασμα, λέγουσιν ὅτι δὲν ὑπάρχει, καὶ ἐν τούτοις αἱ τιμαὶ κατέρχονται εἰς τὰς 120 ἢ 100 ἢ καὶ 90 δραχμάς. Τί θὰ κάμῃ ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα; Δὲν θὰ ἀγοράζῃ; Εἶναι λοιπὸν ἀναγκαία ἐκ τῶν προτέρων ἡ ἐξεύρεσις τοῦ πλεονάσματος, ὥστε νὰ ἀγοράζῃ ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα, καὶ δὲν θὰ ἦτο πρὸς τοῦτο ὁδηγὸς ἡ προσφορὰ τοῦ πράγματος, ἡ ἔλλειψις τοιούτων τιμῶν ἐκ τοῦ ἐλευθέρου ἐμπορίου; Ἵνα ἔχῃ πρακτικὰ ἀποτελέσματα τὸ ἄρθρον αὐτὸ, ὀφείλει νὰ ἦναι ἀπόλυτος ἡ ὑποχρέωσις τῆς Τραπέζης τοῦ νὰ ἀγοράζῃ σταφιδόκαρπον προσφερόμενον πρὸς 135 δραχμάς. Ἀλλὰ βλέπω τὸν ἔντιμον ἐξ Αἰγιαλείας συνάδελφον κ. Παναγιωτόπουλον δεικνύοντα διὰ σχήματος τῆς χειρός, ὅτι δὲν ὑπάρχουσι χρήματα. Αὐτὸ νομίζω ὅτι ὑπαινίσσεται.

§315Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι ὅτι δὲν ὑπάρχουσιν, ἀλλ’ ὅτι χρειάζονται χρήματα.

§316Α. ΣΠΗΛΙΑΔΗΣ. Ὅτι χρειάζονται, καὶ συνεπῶς δὲν ὑπάρχουσιν. Εἰς τὴν ἐξέτασιν τῆς ἐλλείψεως ταύτης θὰ ἔλθω, ὅταν πεισθῇ ἡ Βουλή, ὅτι εἶναι ἀναγκαῖον τῷ ὄντι ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα νὰ ὑποχρεῶται νὰ ἀγοράζῃ τὸ πλεόνασμα εἰς πᾶσαν στιγμὴν ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τοῦ ἔτους, καθ’ ἣν προσφέρεται πρὸς 135 δραχμάς, καὶ ἔπειτα θὰ ὁμιλήσω περὶ τοῦ ζητήματος τοῦ χρήματος...

§317Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Πότε ἄρχεται ἡ παράδοσις, δηλαδὴ ἡ ἀγορά;

§318Α. ΣΠΗΛΙΑΔΗΣ. Εἰς τὴν Μεσσηνίαν π. χ. ἀπὸ 25 Ἰουλίου.

§319Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Εἶναι ἀδύνατον.

§320Α. ΣΠΗΛΙΑΔΗΣ. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ τοῦ χρόνου, τὸν ὁποῖον θεωρεῖτε ὡς κατάλληλον πρὸς ἕναρξιν τῆς ἀγορᾶς. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι τὸ νομοσχέδιον, ὡς εἶχε πρίν, ἴσως ἦτο πολὺ ἀρτιώτερον, παρὰ ὡς μετερρυθμίσθη. Ὡς μετερρυθμίσθη, τὸ ἄρθρον 5 ὁρίζει, ὅτι ἡ κατὰ τὰ ἄρθρα 2, 3 καὶ 4 τοῦ νόμου τοῦ 1899 περὶ Σταφιδικῆς Τραπέζης, ὡς ἐτροποποιήθησαν διὰ τοῦ νόμου τῆς 22 Ἰουνίου 1903, ἐπιτροπὴ, ἡ συνερχομένη ἵνα γνωμοδοτήσῃ περὶ τοῦ ποσοῦ τῆς παρακρατήσεως, γνωμοδοτεῖ συνάμα, ἂν ὑπάρχει πλεόνασμα, καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς γνωμοδοτήσεως ταύτης ἀποφαίνεται τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, καὶ χορηγεῖται εἰς τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν τὸ δικαίωμα νὰ ἀγοράζῃ σταφιδόκαρπον λόγῳ πλεονάσματος. Σᾶς ἐρωτῶ, ἂν ἡ ἐπιτροπὴ, ἡ συνερχομένη ἅπαξ τοῦ ἔτους μόνον, γνωμοδοτήσῃ ὅτι δὲν ὑπάρχει πλεόνασμα καὶ συνεπῶς δὲν ὑποχρεοῦται ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα νὰ ἀγοράσῃ, καὶ ἐν τούτοις ἀποδεικνύεται, ὅτι ὑπάρχει κατ’ Αὔγουστον πλεόνασμα, καὶ ὅτι τὸ πλεόνασμα τοῦτο εἶναι μέγα, διότι αἱ τιμαὶ τῆς σταφίδος ἕνεκα τῆς ὑπερπαραγωγῆς καὶ τῆς μεγάλης προσφορᾶς ἔφθασαν εἰς δρ. 90, τίς θὰ προτείνῃ τότε τὴν ἀγορὰν τοῦ πλεονάσματος; Ἡ ἐπιτροπή; Ἀλλ’ αὕτη δὲν δύναται πλέον νὰ συνέλθῃ· συνῆλθεν ἤδη καὶ ἀπεφάνθη, ὅτι δὲν ὑπῆρχε πλεόνασμα. Διὰ τοῦτο εἶπον, ὅτι, ὡς εἶχε πρὶν τὸ νομοσχέδιον, ἦτο ἀρτιώτερον, διότι ἐπὶ τέλους, ὅταν πρόκηται περὶ τοιαύτης γνωμοδοτήσεως, διατὶ νὰ μὴ ζητῆται ἡ γνωμοδότησις τοῦ Συμβουλίου τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, τὸ ὁποῖον εἶναι πάντοτε ἐν ἐνεργείᾳ καὶ εἶναι πάντοτε παρὸν, ὥστε, ἂν παρουσιασθῇ κατόπιν ἀνάγκη, νὰ δύναται ἀργότερον νὰ λάβῃ πρόνοιαν; Ἀλλ’ ἐὰν μείνῃ τὸ ἄρθρον ὡς μετερρυθμίσθη, ἀφοῦ ἡ ἐπιτροπὴ δὲν δύναται νὰ συνέλθῃ ἄλλοτε παρὰ μόνον κατ’ Αὔγουστον, εἴπετέ μοι, τίς θὰ γνωμοδοτήσῃ ἐν τῇ ἀνωτέρω περιπτώσει; Ἑπομένως νομίζω, ὅτι τὸ ἄρθρον αὐτὸ ἠδύνατο νὰ τροπολογηθῇ κατ’ ἄλλον τρόπον. Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι δύναταί τις νὰ εἴπῃ, ὅτι, ἐὰν ὑπάρξῃ ὑποχρέωσις μὴ ἐξαρτωμένη ἐκ τῆς γνωμοδοτήσεως τοῦ Α Συμβουλίου ἢ τῆς Β ἐπιτροπῆς, ἀλλ’ ὑποχρέωσις πιστοποιουμένη ἐκ τῆς ἀνάγκης, ἡ ὁποία ὑπηγόρευσε τὴν διάταξιν αὐτὴν, τουτέστιν ἐκ τῆς φορᾶς, ἣν πρὸς τὰ κάτω λαμβάνουσιν αἱ τιμαὶ, — καὶ αὐτὴ εἶναι ἀνάγκη, ἡ ὁποία δύναται νὰ παρουσιασθῇ κατὰ πᾶσαν στιγμὴν τοῦ ἔτους, καὶ δὴ εἰς ἐποχὴν, καθ’ ἣν ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα εὑρίσκεται ἐν ἀδυναμίᾳ, ἐλλείψει κεφαλαίων, — θὰ ἦναι ἄδικον καὶ ἀσύμφορον, νὰ ἦναι ἡ Τράπεζα νόμῳ ὑπόχρεος πρὸς ἀγορὰν πλεονάσματος. Ἀλλὰ καὶ τοῦτο νομίζω ὅτι δύναται νὰ διορθωθῇ καὶ ὅτι δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν, ὅτι ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ ἀγοράζῃ ἐκ τῆς ἀγορᾶς πλεόνασμα πρὸς 135 δραχμὰς εἰς πᾶσαν στιγμὴν, ἐφ’ ὅσον ἔχει χρήματα πρὸς τοῦτο διαθέσιμα, τὸν τρόπον δὲ τῆς πληρωμῆς θὰ κανονίζῃ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον μετὰ γνωμοδότησιν τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς Τραπέζης. Τοιαύτην τροποποίησιν ἔχω συντάξει, τὴν ὁποίαν ὑποβάλλω, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ τὴν μελετήσῃ, καὶ ἐὰν τὴν νομίζῃ κατάλληλον, νὰ τὴν ἀποδεχθῇ. Ἀλλ’ ἐπειδὴ εἶμαι ἐπὶ τοῦ βήματος καὶ ἐπειδὴ πρόκειται περὶ ζητήματος συναφοῦς πρὸς τὸ θέμα τῆς ἀφαιρέσεως τοῦ πλεονάσματος, καὶ ἐπειδὴ ὑποθέτω ὅτι εἶναι δύσκολος, ἂν ὄχι ἀδύνατος, ἡ ἐξεύρεσις χρημάτων διὰ τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν, καὶ ὅτι θὰ εὑρεθῶμεν ὡς ἐκ τούτου πρὸ διλήμματος πρὸς ἀγορὰν πλεονάσματος, ἄνευ τοῦ ὁποίου τὸ λαμβανόμενον ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως μέτρον μικρὰ θὰ ἔχῃ τὰ ἀποτελέσματα, νομίζω ὅτι εἶναι ἀναγκαῖον νὰ προστεθῇ ἐν τῷ ἄρθρῳ 25 τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον πραγματεύεται περὶ τῶν ὀφειλετῶν τῆς Τραπέζης, τελευταία παράγραφος, —καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ προσέξῃ,—κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ δύνανται οἱ ὀφειλέται τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης νὰ καταβάλλωσι τὴν ὀφειλήν των πρὸς τὴν Τράπεζαν διὰ σταφιδοκάρπου, ὑπολογιζομένης τῆς τιμῆς αὐτοῦ πρὸς 135 δραχμὰς κατὰ χιλιόλιτρον. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ συντελέσωμεν ἴσως εἰς τὴν ἀγορὰν τοῦ πλεονάσματος ἄνευ χρημάτων καὶ εἰς τὴν ἐξόφλησιν συγχρόνως τῶν χρεῶν τῆς Τραπέζης. Θὰ μοὶ εἴπητε πιθανῶς, ὅτι, ἐὰν ἐπιτραπῇ νὰ δίδῃ ὁ ὀφειλέτης ἀντὶ χρημάτων σταφιδόκαρπον πρὸς 135 δραχμὰς, ὅστις σταφιδόκαρπος διὰ τὴν Τράπεζαν θὰ τιμᾶται πεντήκοντα μόνον δραχμὰς, κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα θὰ λάβῃ ὀλιγώτερα. Αὐτὸ εἶναι ἀληθὲς, ἀλλ’ ἂς μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ φρονῶ, ὅτι, προκειμένου νὰ μὴ λάβῃ διόλου, καλλίτερον εἶναι νὰ λάβῃ τὸ ὀλιγώτερον· διότι, καὶ ἂν ὑποθέσωμεν ὅτι λαμβάνει ἀνάγκην νὰ πληρώσῃ πρὸς 135 δραχμὰς τὸν προσφερόμενον πρὸς ἐξόφλησιν τῶν χρεῶν σταφιδόκαρπον, δὲν ἔχει ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα ἄλλο τι νὰ πράξῃ ἢ νὰ δεχθῇ, διότι θὰ ἦναι τοιαύτη ἡ κατάστασις τοῦ ἐμπορίου τῆς σταφίδος, ὥστε θὰ ἦναι ματαιοπονία νὰ σκέπτηταί τις, ὅτι ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα, καταδιώκουσα τοὺς ὀφειλέτας της, θὰ δυνηθῇ νὰ λάβῃ τὰ χρήματά της παρ’ αὐτῶν. Διὰ τοῦ μέσου τούτου δυνάμεθα νὰ ὑποστηρίξωμεν καὶ τὴν ἰδέαν τῆς ἐξαντλήσεως τοῦ πλεονάσματος, διότι δυνατὸν νὰ εὑρεθῶσιν ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι, ἐπὶ τῇ ἐλπίδι ὅτι θὰ λάβωσιν ἐκ νέου δάνεια, ἢ ἐπὶ τῇ ἰδέᾳ ὅτι ἡ προσφορὰ μέρους πράγματος, —διότι δὲν θὰ δώσωσιν ὅλον τὸν σταφιδόκαρπόν των, ἀλλὰ μόνον μέρος, ἴσον πρὸς τὴν ὀφειλήν των, —ὅτι ἡ παράδοσις τοῦ ποσοστοῦ τούτου, κατὰ τὸν νόμον τῆς προσφορᾶς καὶ ζητήσεως, ἀφαιροῦσα προϊὸν ἐκ τῆς προσφορᾶς, θὰ βελτιώσῃ τὰς τιμὰς τοῦ ὑπολειπομένου πράγματος καὶ οὕτω θὰ ὠφεληθῶσιν. Οὕτω δὲ ἀφ’ ἑνὸς δίδομεν τὸ μέσον, τὸν τρόπον τῆς ἐξοφλήσεως τῶν πρὸς τὴν Τράπεζαν χρεῶν, καὶ ἀφ’ ἑτέρου θὰ συντελέσωμεν εἰς τὴν ἀφαίρεσιν τοῦ πλεονάσματος ἄνευ καταβολῆς χρημάτων ὑπὸ τῆς Τραπέζης, ἥτις ἴσως θὰ ἀδυνατῇ νὰ ἔχῃ τοιαῦτα.

§321Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Πόσον ὑπολογίζετε τὴν τιμὴν τῆς σταφίδος τῆς παραδοθησομένης ἀντὶ τῶν χρεῶν;

§322Α. ΣΠΗΛΙΑΔΗΣ. Πρὸς 135 δραχμάς.

§323Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Νὰ δοθῇ εἰς κατωτέραν τιμήν.

§324Α. ΣΠΗΛΙΑΔΗΣ. Ἐὰν ὁρίσωμεν κατωτέραν τιμὴν, δὲν θὰ ἀφαιρεθῇ οὔτε χιλιόλιτρον. Τὸ νὰ λέγωνται αὐτὰ ἀπὸ ἀνθρώπους ἀγνοοῦντας τὰ συμβαίνοντα ἐκεῖ κάτω, εἶναι ἴσως συγκεχωρημένον, ἀλλ’ ἀπὸ ἄνθρωπον, ὁ ὁποῖος γνωρίζει τὴν κατάστασιν τοῦ τόπου, δὲν πρέπει νὰ λέγωνται. Ἐγὼ ἤθελον θεωρήσει εὐτύχημα καὶ διὰ τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν, καὶ διὰ τὴν λειτουργίαν τὴν κανονικὴν ἰδίως τοῦ μέτρου τούτου, ἐὰν ἀντὶ 135 δραχμῶν ἐδίδετο ἀρκετὴ ποσότης, καὶ τοιουτοτρόπως θὰ ἐξωφλοῦντο τὰ χρέη πρὸς τὴν Τράπεζαν, λαμβάνουσαν ἔστω καὶ 70% ἐξ αὐτῶν, καὶ συγχρόνως θὰ ἐγίνετο τοῦτο ἀφορμὴ, ὅπως βελτιωθῶσιν αἱ τιμαί.

§325Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐννοεῖτε τὴν ὑποχρέωσιν τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης καὶ πρὸς ἀγορὰν τοῦ πλεονάσματος διὰ χρημάτων καὶ πρὸς παραδοχὴν τοῦ σταφιδοκάρπου πρὸς ἐξόφλησιν τῶν χρεῶν;

§326Α. ΣΠΗΛΙΑΔΗΣ. Βεβαίως· διότι, ἐὰν δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου, ἀξιότιμε κ. Βουλευτὰ ἐξ Ἄρτης, ἀφαιρέσωμεν ἱκανὸν ποσόν, ὥστε νὰ βελτιώσωμεν τὰς τιμὰς, ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα δὲν θὰ ἀγοράσῃ οὔτε χιλιόλιτρον πλεονάσματος, διότι αἱ τιμαὶ θὰ ὑπερβῶσι τὰς 135 δραχμὰς, καὶ οἱ κάτοχοι θὰ προτιμῶσι νὰ δίδωσι τὸ προϊόν των εἰς τὴν ἐλευθέραν ἀγορὰν μὲ τὰς ἀνωτέρας ταύτας τιμάς. Παραδίδω εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τὴν τροπολογίαν μου.

§327ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ τυπωθῇ καὶ θὰ διανεμηθῇ εἰς τοὺς κυρίους Βουλευτάς. (Ὅρα Παράρτημα, ἀρ. 33). Ὁ κ. Παυλόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§328ΔΙΟΝ. ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Συμπληρῶν τὴν τροπολογίαν τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου, λέγω νὰ προστεθῇ, ὅτι οἱ πληρώνοντες πρὸς τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν διὰ τῆς παραδόσεως σταφιδοκάρπου πρὸς ἐξόφλησιν τῶν πρὸς αὐτὴν χρεῶν δικαιοῦνται νὰ λάβωσι θεῖον καὶ θειϊκὸν χαλκόν, τὰ ὁποῖα διανέμει ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα, διότι τοῦτο βεβαίως θὰ ἐπηρεάσῃ τοὺς ὀφειλέτας, ἵνα προσφέρωσιν εἰς τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν τὸν σταφιδόκαρπον.

§329Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι συνέπεια τούτου.

§330Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Καὶ ἐγὼ εἶμαι ὁλοσχερῶς σύμφωνος μὲ τὴν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Σπηλιάδης. Τῷ ἀπηύθυνα τὴν ἐρώτησιν, ποίαν τιμὴν ὁρίζει διὰ τὸν παραδοθησόμενον ἀντὶ τῶν χρεῶν σταφιδόκαρπον, διότι ἐνόμιζον ὅτι ἔπρεπε νὰ ἦναι μικροτέρα ἡ τιμὴ, διὰ νὰ μὴ ὑποστῇ ζημίας ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα· ἀλλὰ μοὶ ἀντετάχθη ἡ παρατήρησις, τὴν ὁποίαν ἀποδέχομαι, ὅτι δυσκόλως θὰ παραδίδωσι σταφιδόκαρπον πρὸς ἐξόφλησιν τῶν χρεῶν, ἐὰν ἤθελον ὁρισθῇ κατώτεραι τιμαί. Ἕνεκα τούτου ἀποδέχομαι καὶ ἐγὼ τὴν τιμὴν τῶν 135 δραχμῶν, καὶ συνιστῶ νὰ γείνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία.

§331ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Καραπάνος.

§332Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἡ ἰδέα, τὴν ὁποίαν ἐξέφρασεν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἠλείας κ. Βουλευτὴς, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπὸ σπουδαίαν ἔποψιν. Ἀλλὰ λαμβανομένη ὑπὸ σπουδαίαν ἔποψιν πρέπει νὰ συντελέσῃ εἰς τὴν τροποποίησιν, τὴν θεμελιώδη τροποποίησιν τῆς ἐργασίας τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης. Ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα διὰ τῆς ἀγορᾶς τῆς σταφίδος εἴτε διὰ χρημάτων εἴτε πρὸς συμψηφισμὸν ὀφειλομένων εἰς αὐτὴν ἀποβαίνει σπουδαῖος καὶ σοβαρὸς ἀγοραστής. Ἐὰν τὴν ἰδέαν αὐτοῦ ταύτην τὴν συνδέσωμεν μὲ ἄλλην λειτουργίαν τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης πρὸς ἐξόδευσιν τῆς σταφίδος ἐν τῷ ἐξωτερικῷ πρὸς βρῶσιν, θὰ ἔχωμεν μίαν βάσιν ἀφαιρέσεως μεγάλου ποσοῦ, οὐσιώδους μέρους τοῦ πλεονάσματος τῆς σταφίδος ἄνευ μέτρων, τὰ ὁποῖα θέτουσιν ἄλλα συμφέροντα τῆς χώρας εἰς κίνδυνον. Ἄς μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ ἐπαναλάβω ἰδέαν, τὴν ὁποίαν ἄλλοτε ἐξέφερα πρὸς τὴν Βουλήν, καὶ τῆς ὁποίας δὲν ἀντελήφθησαν ἴσως τινὲς τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων, ἰδίως δὲ ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐκ Καλαβρύτων...

§333Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Ἐγώ;

§334Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Βεβαίως. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Καλαβρύτων, θέλων, ὅπως καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως χθὲς, νὰ ἐπικρίνῃ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἐνέδειξα ἁπλῶς, περιωρίσθη εἰς τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον ἀνέπτυξεν ὁ κ. Πετιμεζᾶς ἀρκετὰ εὐρέως, καὶ τὸ ὁποῖον καὶ ἐγὼ θεωρῶ ὡς ἓν τῶν μέτρων τῶν φυσικώτερον δυναμένων νὰ φέρωσι θεραπείαν τινὰ εἰς τὴν σταφιδοπαραγωγήν. Ἀλλ’ ὁ κύριος Βουλευτὴς ἐκ Καλαβρύτων ἦλθε καὶ αὐτὸς νὰ ὑποστηρίξῃ ἕτερον μέτρον, τὸ ὁποῖον ὑπέδειξα, τὸ τῆς ἐπεκτάσεως τῆς καταναλώσεως διὰ τῆς ἐργασίας τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, καὶ τοῦτο συνδέεται μὲ τὴν ἰδέαν, τὴν ὁποίαν ἐξέφερεν ὁ ἀξιότιμος κ, ἐξ Ἠλείας Βουλευτής. Ὁ κ, Βουλευτὴς ἐκ Καλαβρύτων λεληθότως ἦλθε, λέγω, νὰ ὑποστηρίξῃ ἕτερον μέτρον, τὸ ὁποῖον ὑπέδειξα, τῆς ἐργασίας πρὸς ἐπέκτασιν τῆς καταναλώσεως. Ἐνόμισεν ὅμως, ὅτι εἶναι εὔκολος ἡ συνομολόγησις συμβάσεως, καὶ ἠθέλησε νὰ ἐπικαλεσθῇ καὶ τὴν φροντίδα τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως εἰσαχθῇ ἡ σταφὶς καὶ εἰς Αὐστραλίαν, ἀγνοῶν...

§335Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Ἠλαττώθη ὁ δασμός. Γνωρίζω ὅτι ἐξάγεται εἰς Αὐστραλίαν.

§336Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐξάγεται ἐλαχίστη.

§337Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Ὄχι ἐλαχίστη· ἐξάγεται ἀρκετὸν ποσόν.

§338Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Εἰς τὴν Αὐστραλίαν ἐξάγεται διὰ τῆς Ἀγγλίας οὐχὶ μέγα ποσόν.

§339Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Ὄχι διὰ τῆς Ἀγγλίας· ἐξάγεται κατ’ εὐθεῖαν.

§340Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν γνωρίζω τοῦτο... Ἀλλ’ ἐλησμόνησεν ὁ κ. ἐκ Καλαβρύτων Βουλευτὴς, ὅτι ἐκεῖ ἐπικρατεῖ τὸ προστατευτικὸν σύστημα πλῆρες καὶ τέλειον, σύστημα τὸ ὁποῖον οὔτε αὐτὴ ἡ Ἀγγλία ἀκόμη δὲν δύναται νὰ πολεμήσῃ διὰ τὰ ἴδια αὐτῆς προϊόντα.

§341Δ. ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. 6142 τόννοι ἐξήχθησαν εἰς τὴν Αὐστραλίαν.

§342Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Λοιπὸν, ἐὰν μὲ τὸν φόρον αὐτὸν τὸν ὀγκώδη ἐξάγηται ποσὸν 6,000 τόννων, βεβαίως διὰ φροντίδων πληρεστέρων δύναται νὰ αὐξήσῃ ἡ ἐξαγωγὴ, χωρὶς νὰ ἐλπίζωμεν, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ συνομολογήσωμεν συμβάσεις μὲ τὰς Ἀγγλικὰς ἀποικίας τῆς Αὐστραλίας. Διὰ τὴν σύμβασιν, ἡ ὁποία ἐπρόκειτο νὰ γείνῃ μετὰ τῆς Ρωσσίας, ἀγνοεῖ ὁ κύριος Βουλευτὴς ἐκ Καλαβρύτων, ὅτι ἡ σύμβασις ἐκείνη ἐπρόκειτο νὰ γείνῃ ἐπὶ τῇ βάσει δεσμεύσεως ἡμῶν διὰ τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ ῥωσσικοῦ σίτου...

§343Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐπὶ τῇ βάσει διατηρήσεως τῶν ὑφισταμένων δασμῶν.

§344Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐλαττώσεως· καὶ ἑπομένως ἐπρόκειτο νὰ ὑποστῶμεν ζημίας εἰς τὴν ἡμετέραν σιτοπαραγωγὴν ἐξ αὐτῆς. Νομίζω ὅτι πλέον ἢ καλλιτέρα ἤθελεν εἶσθαι ἡ ἐνέργεια πρὸς ἐπέκτασιν τῆς καταναλώσεως τῆς σταφίδος εἰς τὰ μέρη, ὅπου δύναται νὰ καταναλωθῇ, καὶ θὰ καταναλωθῇ, ἐὰν ἔχωμεν ἵδρυμα, τὸ ὁποῖον θὰ ἐπιζητήσῃ καὶ θὰ φροντίσῃ νὰ φέρῃ τὴν σταφίδα ἐκεῖ. Ὅπως, μὲ ὅλον τὸν δασμὸν τῶν 500 φράγκων, εἰς τὴν Αὐστραλίαν καταναλίσκονται 6,000 τόννοι, οὕτως, ἔχω τὴν πεποίθησιν, ὅτι, ἐὰν ὑπάρξῃ φροντὶς, καὶ ἐν Ρωσσίᾳ θὰ ᾖναι δυνατὴ ἡ ἐπέκτασις τῆς καταναλώσεως. Ὥστε εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Καλαβρύτων, νομίζων ὅτι διαφωνεῖ πρὸς ἐμὲ, ἀπ’ ἐναντίας εἶναι πληρέστατα σύμφωνος, μὲ τὴν διαφορὰν, ὅτι νομίζει ὅτι μόνον διὰ συμβάσεων καὶ οὐχὶ δι’ ἐνεργείας τινος τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, μεταβαλλομένης εἰς Τράπεζαν καταναλώσεως, καὶ οὐχὶ εἰς Τράπεζαν παραγωγῆς, δυνάμεθα νὰ ἐπιτύχωμεν. Ἀνέπτυξα τοῦτο ἐν συντόμῳ, διὰ νὰ ἔλθω εἰς ἀνάπτυξιν τῆς ἰδέας, τὴν ὁποίαν ἀρχόμενος τοῦ λόγου εἶπον, ὅτι ἡ γνώμη, ἣν ἐπρότεινεν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἠλείας Βουλευτὴς, ἐὰν συνδυασθῇ μετὰ μεταρρυθμίσεως τῆς λειτουργίας τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, δύναται ἀναμφισβητήτως ν’ ἀπολήξῃ εἰς ἐπωφελῆ ἀποτελέσματα διὰ τὴν σταφίδα. Ἐὰν ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα ἀναλάβῃ κατὰ ὡρισμένον τινὰ τρόπον τὴν ὑποχρέωσιν ἀγορᾶς σταφιδοκάρπου, ἐπιβληθῇ δὲ εἰς αὐτὴν ἡ ὑποχρέωσις, ὅπως τὸν σταφιδόκαρπον τοῦτον καταναλίσκῃ δι’ ἀσφαλειῶν, αἱ ὁποῖαι εὐκόλως δύνανται νὰ ληφθῶσιν, εἰς ὡρισμένας χώρας, εἰς τὰς ὁποίας δὲν καταναλίσκεται ἡ σταφὶς, θὰ ἔχωμεν ἓν ὄργανον ἐπεκτάσεως τῆς καταναλώσεως τῆς σταφίδος τοιοῦτον, ὁποῖον ὀφείλομεν πάντες, ἰδίως δὲ οἱ σταφιδοπαραγωγοί, νὰ ἐπιδιώξωμεν σήμερον. Ἐὰν ὅμως μείνῃ ἡ Τράπεζα, ὅπως ὑπάρχει σήμερον, Τράπεζα ὑποστηρίξεως τῆς παραγωγῆς, βεβαίως, ὑποχρεοῦντες αὐτὴν νὰ ἀγοράσῃ σταφιδόκαρπον ἀπολύτως καὶ ἀπεριορίστως, ὑποχρεοῦντες αὐτὴν νὰ λάβῃ τὸν φόρον εἰς εἶδος καὶ τὸ παρακράτημα, δὲν πράττομεν ἄλλο τι ἢ ἀποφασίζομεν ἐκ τῶν προτέρων τὴν ἐντὸς οὐχὶ μακροῦ χρονικοῦ διαστήματος πτώχευσιν αὐτῆς. Λοιπόν, ἐὰν ἡ Βουλὴ νομίζῃ, ὅτι πρέπει νὰ εἰσέλθῃ εἰς τοιαύτην σειρὰν σκέψεων, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ εἰσέλθῃ εἰς πλήρη τοιαύτην σειρὰν σκέψεων, καὶ νὰ καταστήσῃ τὴν Τράπεζαν τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν καταναλώσεως. Τοιουτοτρόπως ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Καλαβρύτων θὰ ἐνόησε πληρέστατα, καὶ ἔχω τὴν πεποίθησιν, ὅτι εἶναι σύμφωνος καὶ μὲ ὅσα εἶπον περὶ τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης. Ὅταν δὲ ἀναγνώσῃ τὰ ἔγγραφα τὰ διαμειφθέντα μεταξὺ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Ἀγγλικῆς, θὰ ἐννοήσῃ, ὅτι πρέπει νὰ ἀναγινώσκῃ τὰ ἔγγραφα τὰ ὑποβαλλόμενα εἰς τὴν Βουλὴν πρὶν ἢ ἐπικρίνῃ τὰς γνώμας ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐθεώρησαν τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, τοῦ ἀντικαθιστῶντος τὸν φόρον εἰς χρήματα διὰ φόρου εἰς εἶδος, ὡς παρουσιάζουσαν κινδύνους διὰ τὰς τελωνιακὰς ἡμῶν σχέσεις. Ὅταν ἀναγνώσῃ τὰ ἔγγραφα, θὰ πεισθῇ καὶ οὗτος, ὅτι δὲν ἐλύθη τὸ ζήτημα τῶν σχέσεών μας μετὰ τῆς Ἀγγλίας. Ἐὰν λοιπὸν νομίζῃ ἡ Βουλή, ὅτι πρέπει νὰ συζητήσῃ τὸ ζήτημα τοῦτο, εἶμαι καὶ ἐγὼ πρόθυμος νὰ ἔλθω ἐπίκουρος τῆς προτάσεως τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ Ἠλείας.

§345Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Ἐγὼ εὐχαριστοῦμαι διὰ τὴν ἀπάντησιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἄρτης εἰς τὴν προχειροτάτην ὁμιλίαν μου. Καὶ ἐνῷ ἐπεχείρησεν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐξ Ἄρτης νὰ μὲ διδάξῃ, ἐγὼ εἶμαι εὐχαριστημένος, διότι παρατηρῶ, ὅτι συνεφώνησεν ἐντελῶς μαζύ μου.

§346Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Πολὺ καλά.

§347Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἄρτης εἶπεν, ὅτι ὁ μόνος τρόπος, διὰ τοῦ ὁποίου δυνάμεθα νὰ ὑποστηρίξωμεν τὴν παραγωγήν, καὶ ὁ μόνος τρόπος, διὰ τοῦ ὁποίου δυνάμεθα νὰ ἐνισχύσωμεν τὴν κατανάλωσιν, εἶναι ὁ καθαρισμὸς τῆς σταφίδος.

§348Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὄχι.

§349Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Ὑπέδειξεν αὐτὸν ὡς τρόπον. Καὶ εἶπον πρὸς αὐτόν, ὅτι ἀγνοεῖ ὅτι καθαρίζεται ἡ σταφὶς, ὅτι εἶναι μηχαναὶ ἐν Πάτραις ἄπειροι πρὸς καθαρισμόν. Ἀνέμενον νὰ ὑποδείξῃ, ὡς ἐκ τῶν γνώσεών του, ὡς ἐκ τῆς θέσεως, τὴν ὁποίαν κατέχει ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ, τρόπον σπουδαῖον, καὶ εἷς σπουδαῖος τρόπος εἶπεν ὅτι εἶναι αἱ συμβάσεις.

§350Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον.

§351Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐξ Ἄρτης ἀναγνωρίζει ἤδη, ὅτι τοιοῦτος τρόπος εἶναι αἱ συμβάσεις. Μοὶ εἶπεν, ὅτι ἀγνοῶ ὅτι εἰς Αὐστραλίαν εἰσάγεται σταφίς· ἀλλὰ φαίνεται ὅτι τὸ ἠγνόει ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἄρτης, διότι ἐγὼ εἶπον, ὅτι καὶ εἰσάγεται καὶ καταναλίσκεται, ἀλλ’ οἱ δασμοὶ οἱ εἰσαγωγικοὶ εἶναι τοιοῦτοι, ὥστε ἐμποδίζεται ἡ αὔξησις τῆς καταναλώσεως. Εἶπον ὅτι οἱ δασμοὶ εἶναι 400 ἕως 500 δραχμαὶ τὴν χιλιάδα, καὶ συνέστησα εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ πρόνοιαν ἤδη, ὅτε πρόκειται νὰ συνομολογήσῃ σύμβασιν μετὰ τῆς Ἀγγλίας, νὰ κατορθώσῃ, ὥστε διὰ τῆς Ἀγγλίας νὰ ἐλαττωθῶσιν οἱ εἰσαγωγικοὶ δασμοὶ, οἱ ὑπάρχοντες εἰς τὴν Αὐστραλίαν. Τὰ αὐτὰ εἶπον καὶ περὶ Δανίας, τὰ αὐτὰ εἶπον καὶ περὶ Νορβηγίας, τὰ αὐτὰ εἶπον καὶ περὶ Σουηδίας, τὰ αὐτὰ εἶπον καὶ περὶ Ρωσσίας. Καὶ ἐπειδή, προκειμένου περὶ τῆς συμβάσεως μετὰ τῆς Ρωσσίας, ἀκούω ἀντιρρήσεις, θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλὴ νὰ εἴπω δύο λέξεις. Ὁ ἀείμνηστος Τρικούπης εἶχε κατορθώσει, κύριε Πρόεδρε, νὰ διομολογηθῇ σχεδὸν ἡ σύμβασις τῆς Ἑλλάδος μετὰ τῆς Ρωσσίας· ἡ σύμβασις εἶχεν ὁλοσχερῶς καταρτισθῆ, καὶ ἐπέκειτο ἡ ὑπογραφὴ αὐτῆς· ἐὰν δὲ ὑπεγράφετο ἡ σύμβασις, δὲν θὰ εἴχομεν αὐτὰς τὰς συζητήσεις, οὐδὲ θὰ ἐκινδύνευον οἱ σταφιδικοὶ πληθυσμοί· ἀλλ’ ἔπεσεν ἡ Κυβέρνησις τοῦ Τρικούπη, ἀρθείσης ἀπ’ αὐτῆς τῆς ἐμπιστοσύνης τοῦ Στέμματος, καὶ ἦλθε Κυβέρνησις τῆς ἐμπιστοσύνης τοῦ Στέμματος, ἡ Κυβέρνησις τοῦ κ. Νικολάου Δεληγιάννη, ἥτις ἐνόμισε πρέπον, διὰ νὰ μὴ ἀποδοθῇ ἡ τιμὴ εἰς τὸν ἀείμνηστον Τρικούπην τῆς συνομολογήσεως τῆς συμβάσεως τῆς Ρωσσίας μετὰ τῆς Ἑλλάδος, ἐνόμισε, λέγω, πρέπον ν’ ἀρχίσῃ νέας διαπραγματεύσεις, διὰ νὰ ἐπιτύχῃ καλλιτέρους ὅρους. Ἐξανέστησαν ἐν τῷ μεταξὺ οἱ ἀμπελουργοὶ τῆς Βεσσαραβίας καὶ ἄλλων μερῶν, καὶ ἡ σύμβασις ἐματαιώθη, καὶ κατεστράφησαν οἱ σταφιδικοὶ πληθυσμοί. Εἶπεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἄρτης, ὅτι λησμονεῖ ὁ Βουλευτὴς Καλαβρύτων, ὅτι κατὰ τὴν σύμβασιν ἐκείνην ἀπητοῦντο ἀνταλλάγματα. Καὶ βεβαίως ἀπῃτοῦντο ἀνταλλάγματα, καὶ ἔπρεπεν ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις νὰ παραχωρήσῃ τὰ ἀνταλλάγματα ἐκεῖνα, καὶ τὰ παρεχώρει ἡ Κυβέρνησις Τρικούπη τὰ ἀνταλλάγματα ἐκεῖνα, καὶ πᾶσα Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ὤφειλε νὰ τὰ παραχωρήσῃ, διὰ νὰ συνομολογήσῃ τοιαύτην σύμβασιν, οἵα ἦτο ἡ μετὰ τῆς Ρωσσίας, μετὰ τῆς Ρωσσίας, ἐν ᾗ θὰ κατηναλίσκοντο περὶ τὰ 100 ἢ 150 ἑκατομμύρια λιτρῶν σταφίδος, ὅπως καὶ ἤρξατο νὰ καταναλίσκηται. Καὶ ἐπαναλαμβάνω τὴν παράκλησίν μου πρὸς τὴν Κυβέρνησιν τοῦ κυρίου Θεοτόκη νὰ ἐπιληφθῇ τῆς συνομολογήσεως συμβάσεως μετὰ τῆς Ρωσσίας, νὰ ἐπιληφθῇ τῆς συνομολογήσεως συμβάσεως μετὰ τῆς Νορβηγίας, νὰ ἐπιληφθῇ τῆς συνομολογήσεως συμβάσεως μετὰ τοῦ Βελγίου, νὰ ἐπιληφθῇ τῆς συνομολογήσεως συμβάσεως μετὰ τῆς Αὐστρίας, ὅπου ὁ εἰσαγωγικὸς δασμὸς εἶναι 245 δραχμαὶ καὶ πλέον. Αὐτοὶ εἶναι οἱ τρόποι, δι’ ὧν δύναται νὰ αὐξηθῇ ἡ κατανάλωσις, καὶ οὐχὶ ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα νὰ μεταβληθῇ ἀπὸ Τραπέζης πρὸς ἐνίσχυσιν τῶν παραγωγῶν εἰς Τράπεζαν πρὸς ἐνίσχυσιν τῆς καταναλώσεως. Ποῖος εἶναι ὁ τρόπος, διὰ τοῦ ὁποίου ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα θὰ δυνηθῇ νὰ καταναλώσῃ τὸν σταφιδόκαρπον εἰς τὸ ἐξωτερικόν;

§352Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἀποστέλλουσα σταφιδόκαρπον.

§353Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν, κύριε Βουλευτὰ ἐξ Ἄρτης, ἀναπληροῖ τὸ ἐμπόριον.

§354Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὄχι.

§355Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Τώρα θὰ σᾶς εἴπω. Τὸ ἐμπόριον ἀνευρίσκει ὅλους τοὺς πόρους τῆς καταναλώσεως. Τὸ ἐμπόριον εἰσήγαγε τὴν σταφίδα εἰς τὴν Αὐστραλίαν, τὸ ἐμπόριον εἰσήγαγε τὴν σταφίδα εἰς τὸν Καναδᾶν, τὸ ἐμπόριον εἰσήγαγε τὴν σταφίδα εἰς τὴν Ρωσσίαν. Ἡ Τράπεζα ἡ Σταφιδική, θελήσασα νὰ ἐπιληφθῇ τῆς καταναλώσεως τῆς σταφίδος εἰς ξένους τόπους, ἀπεδείχθη ἀνίκανος.

§356Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Πότε;

§357Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Λαβοῦσα μέρος μετ’ ἄλλων πρὸς ἐξάπλωσιν τῆς καταναλώσεως τῆς σταφίδος ἐν Ἀμερικῇ, οὐδὲν ἄλλο πράττει ἢ νὰ διαγωνίζηται πρὸς τὸ ἐμπόριον καὶ νὰ βλάπτῃ αὐτό. Αὐτὰ εἶχον νὰ εἴπω εἰς ἀπάντησιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἄρτης.

§358Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον ὑπεστήριξα καὶ ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἔχω ἀκράδαντον πεποίθησιν, ὅτι εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐπιτύχωμεν τὴν ἐπέκτασιν τῆς καταναλώσεως τῆς σταφίδος, ἂν δὲν ἐπιδιώξωμεν αὐτὴν, ὅπως ἐπεδιώχθη ἡ κατανάλωσις παντὸς προϊόντος, πρὸ πάντων ὅταν τὸ προϊόν τοῦτο παρουσιάζῃ ὑπερπαραγωγήν. Βεβαίως δὲν θὰ ἠδύναντο αἱ χῶραι αἱ παράγουσαι τέϊον νὰ διαδώσωσι τὴν χρῆσιν αὐτοῦ εἰς ὁλόκληρον τὸν κόσμον, ἂν δὲν ὑπῆρχον ἑταιρεῖαι μεγάλαι, αἱ ὁποῖαι δι’ ἀποστόλων, καὶ ἐπὶ ζημίᾳ των κατ’ ἀρχὰς, ἐπεδίωξαν τὴν διάδοσιν τοῦ τεΐου. Δὲν θὰ ἐπετύγχανεν οὐδ’ αὐτὴ ἡ Γερμανία πρὸ δύο ἢ τριῶν ἐτῶν νὰ σωθῇ ἀπὸ σοβαρωτάτης κρίσεως ὑπερπαραγωγῆς σιδήρου, ἄν δὲν ἐπήρχετο ἡ συνεννόησις...

§359Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Δι’ ἀποστόλων ἐπῆλθεν ἡ σωτηρία;

§360Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. .. ἡ συνεννόησις ὑπὸ τὴν αἰγίδα τῆς Γερμανικῆς Κυβερνήσεως, ὅπως πάντες οἱ παραγωγοὶ σιδήρου συνεννοούμενοι ὑποβιβάσωσι τὰς τιμὰς αὐτοῦ καὶ φροντίσωσι πανταχοῦ, μέχρι καὶ αὐτῆς τῆς Ἀμερικῆς, νὰ πωλήσωσι τὸν σίδηρον αὐτῶν. Καὶ ἡ Γερμανία κατὰ τὰ δύο προηγούμενα ἔτη κατηνάλωσε μέγαν ὄγκον σιδήρου ἐν αὐτῇ τῇ Ἀμερικῇ μὲ μεγάλην ζημίαν ὅλων τῶν παραγωγῶν, ἀλλὰ κατώρθωσε νὰ εἰσαγάγῃ τὸν σίδηρον αὐτῆς εἰς διάφορα μέρη, καὶ περιστέλλουσα τὴν παραγωγὴν καὶ φροντίζουσα περὶ τῆς καταναλώσεως κατώρθωσε νὰ σωθῇ ἀπὸ ἀληθοῦς κρίσεως. Ἐὰν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Καλαβρύτων ἤθελεν ἐνθυμηθῆ, ὅτι κατ’ ἔτος σχεδὸν πλοῖα μεγάλα μετ’ ἐμπορευμάτων Γερμανικῶν περιπλέουσιν ὁλόκληρον τὴν Μεσόγειον, ὅπως καταστήσωσι γνωστὰ τὰ προϊόντα ταῦτα, καὶ ἂν παρηκολούθει τὴν ἐπαύξησιν τῆς καταναλώσεως καὶ τῆς εἰσαγωγῆς τῶν τοιούτων προϊόντων, τὰ ὁποῖα αὐτὴ ἡ φροντὶς ἀπὸ μέρους τῶν παραγωγῶν ἐν Γερμανίᾳ κατώρθωσεν εἰς διάφορα μέρη τοῦ κόσμου νὰ εἰσαγάγῃ, ἤθελε πεισθῆ, ὅτι μόνον διὰ τῆς φροντίδος τῆς ἀμέσου, τῆς ἐντόνου, ἑνὸς καταστήματος σοβαροῦ καὶ σπουδαίου δύναται νὰ ἐπιτευχθῇ ἡ ἐπέκτασις τῆς καταναλώσεως. Δὲν δύναται τὸ ἐμπόριον, τὸ κοινὸν ἐμπόριον, νὰ ἐπιτύχῃ τοῦτο, διότι βεβαίως, μέχρις ὅτου αἱ χῶραι, αἱ ὁποῖαι σήμερον δὲν καταναλίσκουσι σταφίδα, γνωρίσωσιν αὐτὴν καὶ ἐξοικειωθῶσι πρὸς τὴν κατανάλωσιν αὐτῆς, θὰ ἔχῃ ζημίαν, καὶ τὸ ἐμπόριον τὸ ἐλεύθερον οὐδέποτε ἐπιχειρεῖ πρᾶξιν μετὰ τῆς προηγουμένης βεβαιότητος, ὅτι ἡ πρᾶξις αὕτη εἶναι ἐπιζήμιος εἰς αὐτό. Διὰ τοῦτο τὸ ἰδιωτικὸν ἐμπόριον δὲν δύναται νὰ καταναλώσῃ σταφίδα ἐκεῖ, ὅπου σήμερον δὲν καταναλίσκεται, ἐνῷ ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα, ἡ ἔχουσα μὲν ἰδιωτικὸν χαρακτῆρα, ἀλλ’ ἔχουσα κυρίως σκοπὸν τὴν ἐξυπηρέτησιν γενικῶν συμφερόντων, δύναται, μετὰ νοημοσύνης, μετ’ εὐφυΐας ἐργαζομένη, νὰ ἐπιδιώξῃ τὴν ἐπέκτασιν τῆς καταναλώσεως, ἐπὶ ζημίᾳ ἑαυτῆς κατ’ ἀρχὰς, πωλοῦσα τὴν σταφίδα εἰς τιμὰς κατωτέρας τῆς ἀξίας αὐτῆς...

§361Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ποίαν σταφίδα;

§362Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τὴν σταφίδα, τὴν ὁποίαν πρόκειται νὰ ἀγοράσῃ.

§363Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τῆς παρακρατήσεως.

§364Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Πάντοτε τοιουτοτρόπως συνέδεσα τὴν ἰδέαν μου... Θὰ ἠδύνατο ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα, καὶ ζημιουμένη μὲ τοὺς ὑπάρχοντας σήμερον φόρους εἰσαγωγῆς καὶ ἐν Ρωσσίᾳ καὶ εἰς τὰς Σκανδιναυικὰς χώρας καὶ εἰς πλεῖστα ἄλλα μέρη, θὰ ἠδύνατο, λέγω, ἐντὸς ἑνός, δύο ἢ τριῶν ἐτῶν νὰ ποιήσηται γνωστὴν τὴν σταφίδα.

§365Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Πῶς θὰ εἰσαχθῇ, κύριε Καραπάνε, εἰς τὴν Νορβηγίαν, ὅπου ὁ φόρος τῆς σουλτανίνας καὶ τῆς Ἱσπανικῆς σταφίδος εἶναι κατὰ τὰ ⅔ μικρότερος τῆς σταφίδος τῆς Κορινθιακῆς;

§366Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἄλλη εἶναι ἡ χρῆσις τῆς σταφίδος τῆς Κορινθιακῆς καὶ ἄλλη ἡ τῶν ἄλλων σταφίδων.

§367Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Ἐν τούτοις δὲν εἰσάγεται.

§368Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Διότι οὐδεὶς τὴν εἰσήγαγε, διότι ἀκριβῶς ἡ εἰσαγωγή της κατ’ ἀρχὰς θὰ ἦναι ἐπιζήμιος. Τίς ἔμπορος θὰ θελήσῃ ζημιούμενος νὰ στείλῃ σταφίδα εἰς τὴν Ῥωσσίαν ἢ τὴν Σουηδίαν; Οὐδείς. Ἐνῷ ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα ὀφείλει νὰ στείλῃ, καὶ δύναται νὰ στείλῃ. Μὴ ἀγνοεῖτε δέ, ὅτι μόνον ὑπὸ ἔποψιν θρησκευτικὴν ἐν Ῥωσσίᾳ, διὰ τὰ κόλλυβα καὶ τὰ ἑσπερινὰ, δύναται νὰ γείνῃ οὐσιώδης κατανάλωσις.

§369Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Κατὰ Καράκαλον.

§370Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δύναται ὅμως καὶ πρὸς βρῶσιν ἐν Ῥωσσίᾳ νὰ καταναλωθῇ σταφὶς, διότι ἐν Ῥωσσίᾳ τὸ κλῖμα εἶναι τοιοῦτον, ὥστε ἔχει ἀνάγκην θερμαντικῶν τροφῶν...

§371Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Αὐτὰ νὰ τὰ εἴπητε εἰς τὸν Νικόλαον Δεληγιάννην.

§372Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν ἔχω νὰ κάμω τίποτε μὲ τὸν Ν. Δεληγιάννην. Γνωρίζω μόνον, ὅτι τοιαύτη σύμβασις, ἡ ὁποία ἦτο εἰς τὸ πέρας αὐτῆς καὶ ἐπρόκειτο νὰ ὑπογραφῇ μετὰ τῆς Ῥωσσίας, δὲν ἐπετεύχθη παρ’ ἄλλης Κυβερνήσεως. Δὲν θέλω νὰ εἴπω ὀνόματα. Ἀφροντισία βεβαίως ὑπῆρξε παρὰ τῶν πλείστων Κυβερνήσεων περὶ τὴν συνομολόγησιν συμβάσεων ἐφ’ ὅσον ἦτο δυνατόν.

§373Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Ἐκτὸς μιᾶς.

§374Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἡ μία αὐτὴ δὲν ἐφρόντισε νὰ συνομολογήσῃ τὴν σύμβασιν περὶ ἐλαίου.

§375Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Ἐκείνη ἡ Κυβέρνησις ἔκαμε τὴν σύμβασιν μετὰ τῆς Ἀγγλίας, καὶ κατήρτισε καὶ τὴν σύμβασιν μετὰ τῆς Ῥωσσίας.

§376Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Δὲν εἶναι ἀκριβῆ αὐτά.

§377Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Ἀκριβέστατα. Παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ φέρῃ πληροφορίας.

§378Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν πρόκειται νὰ κρίνωμεν τὴν ἱστορίαν τοῦ παρελθόντος. Ἔχομεν ἓν ζήτημα ἀρκετὰ σπουδαῖον, ἀρκετὰ ζωτικόν, καὶ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου συζητοῦμεν. Ἐὰν τοιοῦτό τι θέλωμεν νὰ ἐπιδιώξωμεν, ἔστε βέβαιοι, ὅτι ἐπιδιώκομέν τι, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ καταλήξῃ εἰς ῥιζικωτέραν θεραπείαν τῆς ἀσθενείας, ἐξ ἧς πάσχει ἡ σταφὶς, ἐνῷ διὰ τῶν μέτρων τῶν προσωρινῶν ὠφελοῦμεν μὲν ἐπὶ ἕν ἔτος ἴσως τοὺς σταφιδικοὺς πληθυσμοὺς, ἀλλὰ καθιστῶμεν δεινοτέραν τὴν θέσιν των. Τοιαύτην μελέτην συνέστησα ἐγώ. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Καλαβρύτων, μετὰ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ἐνόμισεν, ὅτι ὑπέδειξα τὰ μόνα μέτρα, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ ληφθῶσι πρὸς σωτηρίαν τῆς σταφίδος· ὑπέδειξα ὅτι ὑπάρχουσι μέτρα, τὰ ὁποῖα, χωρὶς νὰ θέτωσιν εἰς κίνδυνον τὰς σχέσεις ἡμῶν μετὰ τοῦ Κράτους, εἰς τὸ ὁποῖον κυρίως καταναλίσκεται ἡ σταφὶς, δύνανται νὰ ἐπιτύχωσι τὴν ἐξάπλωσιν τῆς καταναλώσεως τῆς σταφίδος. Καὶ ἓν ἐκ τῶν μέτρων τούτων ἀκριβῶς εἶναι τὸ τῆς μεταβολῆς τοῦ χαρακτῆρος τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης ἀπὸ Τραπέζης παραγωγῆς εἰς Τράπεζαν καταναλώσεως.

§379Δ. Π. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Δὲν ἔχω καμμίαν ἀμφιβολίαν, κύριε Πρόεδρε, ὅτι οἱ σταφιδοκτήμονες θὰ ἦναι λίαν εὐγνώμονες πρὸς τὸν ἀξιότιμον Βουλευτὴν ἐξ Ἄρτης διὰ τὸ ὡραῖον μάθημα τῆς Πολιτικῆς Οἰκονομίας, τὸ ὁποῖον ἔδωκε...

§380Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ ἔχω τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε.

§381ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀσημακόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§382Δ. Π. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Ἐγώ, μὴ θέλων νὰ διαγκωνίζωμαι μεθ’ ὑμῶν, σᾶς τὸν παραχωρῶ.

§383Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§384Δ. Π. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§385Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Βεβαίως δὲν θὰ εἴπω τι ἐπὶ τοῦ πρώτου μέρους τῆς ἀγορεύσεως τοῦ κ. Βουλευτοῦ Πατρῶν. Τοῦτο δὲν ἦτο ἄξιον τῶν σκέψεων τοῦ κ. Βουλευτοῦ, διότι ὁμιλοῦντες περὶ σοβαρῶν πραγμάτων νομίζω ὅτι δὲν ἔχομεν ἀνάγκην νὰ ἐπικαλεσθῶμεν εὐτραπέλως τοὺς νεκρούς. Ἀκριβῶς οἱ μὴ θέλοντες νὰ ἐξετάσωσι τὸ ζήτημα, οἱ ἔχοντες ὑλικὸν ἐνδιαφέρον ἢ ἄλλο τι ἐνδιαφέρον παρουσιάζουν ὡς ἀνυπέρβλητον τὴν δυσκολίαν τοῦ νὰ καταναλωθῇ πεμπομένη ἡ σταφὶς εἰς χώρας, ἐν αἷς νῦν δὲν καταναλίσκεται. Βεβαίως ἡ ἐσφαλμένη ἀντίληψις, τὴν ὁποίαν ἔχουσιν εἴτε οἱ ἔχοντες συμφέρον ἔμποροι εἴτε οἱ μὴ μελετῶντες τὸ ζήτημα τοῦτο, κατέστησεν ἀδύνατον μέχρι σήμερον τὴν μελέτην καὶ λῆψιν μέτρων πρὸς ἐξαγωγὴν σταφιδοκάρπου παρὰ τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ σταφὶς πεμπομένη εἰς χώρας, ὅπου ὑπάρχει βαρὺς εἰσαγωγικὸς δασμός, νὰ δυνηθῇ νὰ χρησιμεύσῃ εἰς ἐμπόρους, οἱ ὁποῖοι θὰ δυνηθοῦν νὰ ἀγοράσουν καὶ μεταφέρουν αὐτὴν ἐκεῖθεν εἰς τὴν Ἀγγλίαν. Ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα, ἡ ἐνδιαφερομένη, θὰ ἔχῃ τοὺς ἀνταποκριτὰς αὐτῆς, καὶ θὰ πέμπῃ εἰς αὐτοὺς τὴν σταφίδα, ἵνα τὴν πωλῶσιν ἐπὶ ζημίᾳ αὐτῆς. Δὲν εἶναι λοιπὸν δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ φόβος μετακομίσεως τῆς σταφίδος εἰς τὰς χώρας, ὅπου αὕτη καταναλίσκεται σήμερον, διότι, ὅταν ἡ σταφὶς πληρώνῃ ἐν Ῥωσσίᾳ φόρον ἴσον μὲ τὴν ἀξίαν αὐτῆς ἐν Λονδίνῳ, δὲν δύναται νὰ ἐξέλθῃ ἐκ Ῥωσσίας καὶ μεταφερθῇ εἰς Λονδῖνον, διότι πρέπει νὰ πληρωθῇ πολὺ περισσότερον...

§386Δ. Π. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Ἂν δὲν δύναται νὰ πωληθῇ ἐν Ῥωσσίᾳ, καίτοι πληρώνει τὸν φόρον, περισσότερον τῶν 10, ἐν Ἀγγλίᾳ δὲ εἶναι δυνατὸν νὰ πωληθῇ μὲ 11, βεβαίως δύναται νὰ σταλῇ εἰς Ἀγγλίαν.

§387Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Οἱ ἀνταποκριταὶ τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης θὰ ἔχωσι τὴν παραγγελίαν νὰ μὴ πωλῶσιν εἰς τιμὴν ἐπιτρέπουσαν τὴν μεταφορὰν τῆς σταφίδος εἰς τὴν Ἀγγλίαν.

§388Δ. Π. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Θὰ πωλῶσι δηλαδὴ ὅσον καὶ ἐν Ἀγγλίᾳ.

§389Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μὴ διακόπτετε.

§390Δ. Π. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Δὲν ὁμιλῶ, κύριε Ἀσημακόπουλε, μὲ σᾶς.

§391Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Θὰ πωλῶσιν ἀκριβότερον ἀπὸ ὅ,τι πωλοῦσιν ἐν Ἀγγλίᾳ.

§392Δ. Π. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Λοιπὸν πῶς θὰ συντελέσωσιν εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῆς καταναλώσεως, πωλοῦντες εἰς τιμὴν μεγαλειτέραν τῆς ἐν Ἀγγλίᾳ; Πῶς ἀγοραστὴς μὴ ἐξῳκειωμένος εἰς τὴν τιμὴν τοῦ προϊόντος θὰ δώσῃ τιμὴν μεγαλειτέραν ἀπὸ ἐκείνην, τὴν ὁποίαν θὰ δώσῃ ὁ ἐξῳκειωμένος;

§393Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Θὰ δώσῃ ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος δύναται καὶ θὰ ἐξακολουθῇ ὀλίγον κατ’ ὀλίγον. Ἄλλως τε ἡ τιμὴ τῆς σταφίδος κατὰ τὴν λιανικὴν πώλησιν εἶναι τοιαύτη, ὥστε καὶ πολὺ κάτω αὐτῆς συμφέρει νὰ πωληθῇ ἐν Ῥωσσίᾳ.

§394Δ. Π. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Ὥστε θὰ τὴν μοιράσουν.

§395Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν θὰ τὴν μοιράσουν· ὄχι. Διότι, ὅτε εἰσήχθη ἐν Ἀγγλίᾳ ἡ σταφίς, βεβαίως δὲν κατηναλίσκετο τὸ ὅλον ποσόν, τὸ ὁποῖον ἀπὸ πολλῶν ἤδη ἐτῶν καταναλίσκεται. Ὅταν σταλῇ εἰς τὴν Ῥωσσίαν, βεβαίως κατ’ ἀρχὰς δὲν θὰ πωληθῇ τὸ ὅλον, ἀλλὰ θὰ ἐξοικειωθῇ ὀλίγον κατ’ ὀλίγον ἡ κατανάλωσις.

§396Δ. Π. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Δὲν εἶναι τὸ ζήτημα αὐτό.

§397Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Λοιπὸν εἶπον, ὅτι οἱ ἔχοντες εἴτε συμφέροντα εἴτε ἰδέας ἀμελετήτους...

§398Ι. Γ. ΛΑΠΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν προστατεύετε τὸν ἀγορεύοντα! Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ψηφισθῶσι 34 ἄρθρα κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον;

§399Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Οἱ ἔχοντες, λέγω, συμφέροντα εἴτε ἰδέας ἀμελετήτους κατέστησαν μέχρι σήμερον ἀδύνατον τὴν μελέτην καὶ λῆψιν μέτρων πρὸς ἐξαγωγὴν σταφιδοκάρπου παρὰ τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης. Εἶναι ἐσφαλμένη ἡ ἰδέα αὐτῶν, εἶναι δὲ ὀλεθρία διὰ τὴν κατανάλωσιν τῆς σταφίδος. Αὐτοὶ οἱ λεπτοὶ φόβοι, οἱ ὑπάρχοντες, εἴτε ἐκ φόβου μομφῶν εἴτε ἐξ ἄλλων λόγων, αὐτοὶ οἱ φόβοι οἱ ὑπερβολικοὶ εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι παρημπόδισαν τὴν ἐπέκτασιν τῆς καταναλώσεως τῆς σταφίδος καὶ οἱ ὁποῖοι περιώρισαν τὴν κατανάλωσιν αὐτὴν ἐκεῖ, ὅπου καταναλίσκεται, καὶ ὀλίγον κατ’ ὀλίγον περιορίζουσιν. Ἡ ἐνέργεια αὕτη τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης εἶναι ἡ μόνη, ἡ ὁποία δύναται οὐσιωδῶς νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὸ ζήτημα. Τὸ νὰ ζητῆτε δὲ νὰ σᾶς εἴπω ἐγὼ τὰ μέσα, τὰ ὁποῖα θὰ λάβῃ ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα, νὰ σᾶς εἴπω ἐγὼ τὰς λεπτομερείας τῶν ἐνεργειῶν αὐτῆς, αὐτὸ βεβαίως εἶναι ὑπερβολικόν. Τράπεζα καλῶς διευθυνομένη θέλει εὕρει ὅλας τὰς λεπτομερείας τῆς ἐξασφαλίσεως. Ὑπάρχουσιν ἄπειρα ἐμπορεύματα, τὰ ὁποῖα πέμπονται εἰς διαφόρους χώρας, χωρὶς νὰ δύνανται νὰ ἐξέλθωσιν ἐκεῖθεν, ὡς πωλούμενα εἰς τιμὰς ἀσυμφόρους διὰ τὴν ἐξαγωγήν των.

§400Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§401ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀσημακόπουλος.

§402Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 5;

§403ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ 5.

§404Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχω τροπολογίαν.

§405Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐπὶ τῆς τροπολογίας.

§406Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Θὰ παρακαλέσω πάντας τοὺς ὑποβαλόντας τροπολογίας νὰ μὴ ἐπιμείνωσι νὰ συζητηθῶσιν αἱ τροπολογίαι τὴν ἑσπέραν ταύτην, διότι κατὰ τὴν τρίτην συζήτησιν ἡ Κυβέρνησις θὰ ἐκφράσῃ τὴν γνώμην της.

§407Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατόν.

§408Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ «δὲν εἶναι δυνατὸν» εἶναι ἡ γνώμη σας. Ἑπομένως ὑποστηρίξατέ την.

§409Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ σύστημα, ὅπερ ἐγένετο δεκτὸν, ὅπως τὰ ζητήματα συζητῶνται κατὰ τὴν τρίτην συζήτησιν, ἀναμφισβητήτως ἀποκλείει τὴν ἀληθῆ συζήτησιν καὶ τὴν βελτίωσιν τῶν νομοσχεδίων...

§410Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι σύστημα. Οὔτε συνηγόρησέ τις ὑπὲρ τοιούτου συστήματος.

§411Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε. Τὸ σύστημα τοῦτο ἐφηρμόσθη εἰς πολλὰς προηγουμένας Συνόδους...

§412Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Εὐτυχῶς.

§413Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. ... καὶ, ὅτε ἠρχόμεθα εἰς τὴν τρίτην συζήτησιν, ἐλέγομεν: «δὲν ὑπάρχει ὁ ἀντιλέγων, καὶ ἂς ψηφισθῇ».

§414Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Εὐτυχῶς.

§415Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὄχι εὐτυχῶς. Διότι ἀναμφισβητήτως ὑπάρχουσι διατάξεις ἐν τοῖς οὕτω ψηφισθεῖσι νομοσχεδίοις, αἱ ὁποῖαι, ἐὰν πρόκηται νὰ ἐφαρμοσθῶσι παρ’ ὑμῶν, θὰ σᾶς φέρωσιν εἰς ἀδιέξοδον.

§416Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ ΚΑΙ Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Εἶναι ἡ γνώμη σας.

§417Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἕκαστος ἔχει τὴν γνώμην του. Δὲν δύναται νὰ ἐκφέρῃ τὴν γνώμην τοῦ ἄλλου. Ἡ συζήτησις τῶν νομοσχεδίων δὲν δύναται νὰ γείνῃ, παρὰ εἰς τὴν πρώτην καὶ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν. Εἰς τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν βεβαίως πρέπει νὰ ᾖναι συντετελεσμένη ἡ συζήτησις, πρέπει νὰ ᾖναι πλήρης ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς.

§418Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ τὴν γνώμην σας.

§419Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Βεβαίως ἡ γνώμη μου εἶναι αὐτή, καὶ εἶναι ἡ μόνη, ἡ ὁποία δύναται νὰ καταστήσῃ τὴν συζήτησιν ἀληθῆ, διότι σήμερον, εἰς δευτέραν συζήτησιν συζητοῦντες τὰ θέματα, καὶ ἀποφασίζοντες ἐπὶ τῶν προτεινομένων τροποποιήσεων, ἔχομεν τὸ θέμα καθωρισμένον, ὅπως εἰς τὴν τρίτην συζήτησιν ἔλθωμεν εἰς τὴν ὁριστικὴν ἀπόφασιν, ἐνῷ, ἐὰν θελήσωμεν ὅλα τὰ ζητήματα νὰ τὰ ἀναβάλωμεν εἰς τὴν τρίτην συζήτησιν, βεβαίως ἡ συζήτησις δὲν θὰ ᾖναι ἀληθής.

§420Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἀλλὰ παρακαλῶ νὰ μοὶ εἴπητε, τί εἶπεν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν; Εἶπεν ὅτι ὑπεβλήθησαν τροπολογίαι, καὶ ἐπὶ τῶν τροπολογιῶν αὐτῶν ἡ Κυβέρνησις θέλει ἐκφράσει γνώμην κατὰ τὴν τρίτην συζήτησιν. Δὲν δύνασθε νὰ ἔχητε τὴν ἀπαίτησιν, ὅτι, εὐθὺς ὡς ὑποβληθῇ μία τροπολογία καὶ πρὶν ἢ σκεφθῶμεν ἐπ’ αὐτῆς, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ἐκφέρωμεν γνώμην. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν συζήτησιν, νομίζω ὅτι δὲν ἐξεδηλώθη παρ’ ἡμῶν διάθεσις πρὸς περιορισμὸν τῆς συζητήσεως, καίτοι ἡ ἐπὶ μίαν ἤδη ὥραν διεξαγομένη συζήτησις δὲν ἦτο συζήτησις ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 5. Ἔχει καμμίαν σχέσιν ἡ συζήτησις, εἰς τὴν ὁποίαν τόσον διεξοδικῶς προέβητε τὴν ἑσπέραν ταύτην, μὲ τὸ ἄρθρον 5; Συνεζητήσατε περὶ συμβάσεων, περὶ διαδόσεως τῆς σταφίδος, περὶ πολλῶν ἄλλων θεμάτων, καὶ οὐδεμία ἐγένετο παρ’ ἡμῶν ἀπόπειρα πρὸς περιορισμὸν τῆς ἀκαίρου ταύτης συζητήσεως. Ἀλλ’ οὐ μόνον ἦτο ἄκαιρος ἡ συζήτησις, ἀλλ’ ἐλησμονήσατε κατ’ αὐτὴν καὶ τὰ χθὲς παρ’ ὑμῶν λεχθέντα, καθὼς θὰ λησμονήσητε κατὰ τὴν τρίτην συζήτησιν τὰ λεχθέντα κατὰ τὴν δευτέραν. Ἐὰν δὲ ἐγώ, παρασυρόμενος εἰς ἄτοπον συζήτησιν παρ’ ὑμῶν, ἐπανέλθω εἰς τὴν συζήτησιν, θὰ σᾶς ἀποδείξω, ὅτι ἐλησμονήσατε πάνθ’ ὅσα ὑπεστηρίξατε κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν, διότι κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν κατηγορήσατε τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἐδέχθη ὅρον τεθειμένον ὑπὸ τῆς Ἀγγλίας καὶ ὑποχρεοῦντα τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν νὰ διαπραγματευθῇ πρὸς τροποποίησιν τῆς συμφωνίας τοῦ ἔτους 1890. Ἐκτίθενται τὰ συμφέροντα τὰ Ἑλληνικὰ διὰ τῆς ἀποδοχῆς τοῦ ὅρου τούτου, εἴπετε, καὶ παρεστήσατε, ὅτι καταστροφαὶ θὰ ἐπέλθωσιν ἐκ τῆς ἀποδοχῆς τοῦ ὅρου τούτου. Λησμονήσαντες ὅμως ὅσα ὑπεστηρίξατε κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν, ἤλθετε τὴν ἑσπέραν ταύτην νὰ συνηγορήσητε ἐκθύμως ὑπὲρ συμβάσεων μετὰ τῶν ξένων Κρατῶν. Καὶ τί εἶναι, παρακαλῶ, ἡ ἀποδοχὴ τῆς προτάσεως τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως ἢ ἓν βῆμα πρὸς συνομολόγησιν συμβάσεων μετὰ ξένων Κρατῶν; Ἡ Ἀγγλία ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ καταγγείλῃ τὴν ἰσχύουσαν συμφωνίαν, ἧς ἡ προθεσμία ἔληξε. Δεχόμεθα πρότασιν, ὅπως ἔλθωμεν εἰς διαπραγματεύσεις πρὸς συνομολόγησιν συμβάσεως ἐπὶ ὡρισμένον χρόνον· σεῖς ἐπολεμήσατε κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν τὴν ἐνέργειαν τῆς Κυβερνήσεως, καὶ εἴπετε, ὅτι διὰ τῆς ἀποδοχῆς τῆς Ἀγγλικῆς προτάσεως ἐκθέτομεν τὸ ἔθνος, καὶ δὲν ἠξεύρω ποῖα καὶ πόσα κακὰ προκαλοῦμεν· λησμονήσαντες ὅμως ὅλα ταῦτα, ἐδέχθητε τὴν ἑσπέραν ταύτην τὴν ἰδέαν, τὴν ὁποίαν τόσον εὐφυῶς ἀνέπτυξεν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐκ Καλαβρύτων, καὶ εἴπετε: «δέχομαι τὴν ἰδέαν, τὴν ὁποίαν ἀνέπτυξεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Καλαβρύτων Βουλευτής, ὅτι πρέπει αἱ Κυβερνήσεις νὰ προσπαθήσωσι νὰ προέλθωσιν εἰς συμβάσεις, ὅπως ἐπιτύχωσιν ἐλάττωσιν τῆς φορολογίας τῆς σταφίδος.» Ἀλλ’ ἐπανερχόμενος εἰς τὸ θέμα, λέγω ὅτι ταῦτα πάντα ἀποδεικνύουσιν, ὅτι τὸ σύστημα τῆς συζητήσεως, τὸ ὁποῖον ἀκολουθοῦμεν, εἶναι σύστημα, τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει ὅρια, καὶ δὲν ἔχει ὅρια, διότι ὁ Κανονισμὸς δὲν τάσσει ὅρια, διότι ὁ Πρόεδρος, ἐὰν διακόψῃ ὑμᾶς καὶ σᾶς εἴπῃ, ὅτι δὲν εἶσθε ἐντὸς τοῦ θέματος τοῦ ἄρθρου 5, θὰ συζητήσητε μετὰ τοῦ Προέδρου, ὅπως τὸν πείσητε, ὅτι εἶσθε ἐντὸς τοῦ ἄρθρου 5. Ὅλη ἡ διεξαχθεῖσα συζήτησις ἦτο ἐκτὸς τοῦ θέματος. Ἐὰν λοιπὸν ἐπιτρέπηται εἰς ὑμᾶς νὰ συζητήσητε ἐκτὸς τοῦ θέματος, εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποθέσητε, ὅτι ἡ παρατήρησις τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν σᾶς ἐμποδίζει νὰ συζητήσητε ἐπὶ τῶν τροπολογιῶν; Ἡ ἔννοια τῶν λεχθέντων ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν εἶναι, ὅτι τὴν ἑσπέραν ταύτην ἡ Κυβέρνησις δὲν δύναται ν’ ἀποφανθῇ ἐπὶ τῶν ὑποβαλλομένων τροπολογιῶν, διότι αἱ ὑποβληθεῖσαι τροπολογίαι σχετίζονται καὶ μὲ ὑποχρεώσεις, τὰς ὁποίας πρόκειται νὰ ἀναλάβῃ ἡ Κυβέρνησις καὶ τὸ Κράτος, καὶ εἶναι καλὸν νὰ δοθῇ εἰς τὴν Κυβέρνησιν καιρὸς, ὅπως ἀσχοληθῇ εἰς τὴν ἐξέτασιν τῶν τροπολογιῶν πρὶν ἢ ἐκφέρῃ γνώμην ἐπ’ αὐτῶν.

§421Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐὰν πρόκηται περὶ τροπολογιῶν ὑποβαλλομένων τὸ πρῶτον ἀπόψε, βεβαίως εἶναι ὀρθόν...

§422Δ. Π. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Σήμερον ὑπεβλήθησαν.

§423Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Ὄχι. Δὲν ὑπεβλήθησαν σήμερον.

§424Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. .. Ἀλλ’ ὅταν πρόκηται περὶ τροπολογιῶν ὑποβληθεισῶν κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν καὶ γνωστῶν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, περὶ τούτων βεβαίως θέλομεν ἀσχοληθῆ. Ἀλλ’ ἐπειδὴ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐξῆλθε τοῦ θέματος, παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ ἐπιτρέψῃ καὶ εἰς ἐμὲ νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν κ. Πρόεδρον. Δὲν ἠξεύρω, ἂν ἡ μνήμη ἡ ἰδική μου εἶναι ἀσθενὴς ἢ ἡ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως.

§425Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Νὰ ἴδωμεν.

§426Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Βεβαίως ἡ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ἀσθενεστέρα. Δὲν εἶπον ὅτι δὲν πρέπει νὰ δεχθῶμεν προτάσεις πρὸς συζήτησιν καὶ διαπραγματεύσεις διὰ τὴν συνομολόγησιν συνθηκῶν. Οὐδέποτε εἶπον τοῦτο ἐγώ. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀνέπτυξα, καὶ εἰς τὸ ὁποῖον ἀπηντήσατε, ἀλλὰ τὸ εἴχετε ἀντιληφθῆ τὴν πρώτην φορὰν κακῶς, τώρα ὅμως τὸ ἐλησμονήσατε, ἦτο, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ ὑποβληθῇ νομοθέτημα, τὸ ὁποῖον ἀφεύκτως ἤθελεν ἐπισύρει οὐχὶ τὴν πρότασιν πρὸς συνομολόγησιν συνθήκης, διότι ἔχομεν σύμβασιν μετὰ τῆς Ἀγγλίας, ἀλλὰ τὴν πρότασιν πρὸς μεταρρύθμισιν τῆς συνθήκης ταύτης εἰς βάρος ἡμῶν. Δὲν ἔπρεπεν, εἶπον, νομοθέτημα τοιοῦτον νὰ ὑποβληθῇ εἰς τὴν Βουλὴν, ἐὰν μὴ προηγουμένως ἡ Κυβέρνησις ἐγνώριζε τὴν γνώμην τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως καὶ ἂν μὴ ἐκ τῶν προτέρων εἶχε προλειάνει τὸ ἔδαφος τῶν τελωνιακῶν ἡμῶν σχέσεων μετὰ τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως· ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔπρεπε νὰ νομίσῃ, ὅτι τὸ μεταξὺ τῆς Ἀγγλικῆς Πρεσβείας καὶ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν ἔγγραφον παρέχει τὴν ἰδέαν τῆς ἐγκαταλείψεως τῆς ἀντιρρήσεως, ἣν προέβαλεν ἡ Ἀγγλικὴ Κυβέρνησις ἐπὶ ἀναλόγων νομοθετημάτων, οἷον τὸ μονοπώλιον καὶ τὸ ἀπεριόριστον τῆς παρακρατήσεως, καὶ ὅτι ἔχουσα τὰ προηγούμενα ταῦτα καὶ οὐδεμίαν ἔχουσα συνεννόησιν μετὰ τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως, ὑπέβαλε τὸ νομοσχέδιον. Τί δὲ ἀποτέλεσμα ἔχει τὸ νομοσχέδιον; Ὅτι ἡ Ἀγγλικὴ Κυβέρνησις κατήγγειλε τὴν σύμβασιν.

§427Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ποῖος σᾶς τὸ εἶπεν αὐτό;

§428Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τοῦτο λέγει, κατ’ ἐμέ, τὸ τελευταῖον ἔγγραφον τοῦ πρέσβεως τῆς Ἀγγλίας.

§429Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ὄχι.

§430Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐὰν δὲν θέλητε νὰ ἐννοήσητε ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον κατήγγειλεν ἡ Ἀγγλικὴ Πρεσβεία διὰ τοῦ τελευταίου ἐγγράφου της, δὲν πταίω ἐγώ· διότι ἀναμφισβητήτως ἡ Ἀγγλικὴ Κυβέρνησις εἶπε: «σᾶς ἐπιτρέπω νὰ ἐφαρμόσητε τὸν νόμον αὐτὸν, ἐὰν πρὸ τῆς 18 Ἰουνίου ἔλθητε εἰς συνεννόησιν περὶ τῶν ὅρων τῆς συμβάσεως. Ἐὰν δὲ δὲν ἔλθητε, σᾶς προειδοποιῶ, ὅτι ἐπιφυλάσσομαι πάντων τῶν δικαιωμάτων μου...»

§431Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Καὶ δὲν εἶχεν αὐτὰ τὰ δικαιώματα;

§432Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Βεβαίως τὰ εἶχεν, ἀλλ’ ὁ τρόπος, μὲ τὸν ὁποῖον ἐκφράζεται, σᾶς λέγει, ὅτι, «ἐὰν δὲν ὑποκύψητε εἰς τὰς αἰτήσεις μου, (τὰς ὁποίας χαρακτηρίζει ὡς raisonables, λογικὰς, διότι, ὅ,τι δήποτε καὶ ἂν ζητῇ ἓν Κράτος, δὲν δύναται νὰ τὸ χαρακτηρίσῃ ὡς παράλογον), ἐὰν τὰς αἰτήσεις μου ταύτας δὲν παραδεχθῆτε καὶ δὲν ἀνανεωθῇ ἡ μεταξὺ ἡμῶν καὶ ὑμῶν σύμβασις, τὰ δικαιώματά μου εἶναι νὰ θεωρήσω παραβιαζομένην τὴν σύμβασιν».

§433Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Δὲν εἶπεν αὐτό. Διατὶ θέλετε νὰ λέγητε ὅ,τι δὲν εἶπεν ἡ Ἀγγλικὴ Κυβέρνησις; Ἢ μήπως εἶσθε ὁ Λανσδόουν;

§434Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐὰν παρατηρήσητε καλῶς τὰς φράσεις, ὧν ποιεῖται χρῆσιν, τότε θὰ ἴδητε, ὅτι καταγγέλλει.

§435Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Διότι δὲν ἤξευρεν, ὅτι ἔχει ὑμᾶς ἀπέναντί του.

§436Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἤξευρεν ὅτι ἔχει νὰ κάμῃ μὲ Κυβέρνησιν, ἥτις φαντάζεται τὰς γνώμας τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως, καὶ φανταζομένη ταύτας προβαίνει εἰς ἐνεργείας. Ἤξευρεν ὅτι ἔχει νὰ κάμῃ μὲ Κυβέρνησιν, ἥτις ἐνδέχεται νὰ πιστεύσῃ, ὅτι ἐν περιπτώσει, καθ’ ἣν αἱ ἀπαιτήσεις της θεωρηθῶσιν ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῶν γενικωτέρων συμφερόντων τοῦ Κράτους ὡς ὑπερβολικαὶ, δὲν θὰ γείνωσι δεκταί. Δὲν ὑπέθεσε λοιπὸν ἡ Κυβέρνησις, ὅτι πρόκειται περὶ ἁπλῆς καταγγελίας, ὅτι παρεβιάσθη ἡ σύμβασις.

§437Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Βουλευτά...

§438Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀκούσουν τὰς γνώμας μας, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι γνωρίζουσι νὰ φροντίζωσι περὶ τῶν συμφερόντων τοῦ τόπου των, ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι γνωρίζουσι καλῶς τὰ ζητήματα. Λοιπόν, ἐὰν εἰς τὸ ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον ἀνεκοινώθη ἀπόψε, τὸ ἑρμηνευτικόν, ὅτι ἡ Ἀγγλικὴ Κυβέρνησις συγκατετέθη νὰ μὴ κάμῃ χρῆσιν τῶν δικαιωμάτων της, ἀποδίδητε τοιαύτην σημασίαν, νομίζω ὅτι πλανᾶσθε.

§439Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἐγὼ εὔχομαι νὰ πλανηθῆτε.

§440Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Εὔχομαι καὶ ἐγὼ πρὸ ὑμῶν, διότι οὐδὲν ἄλλο μὲ κρατεῖ εἰς τὴν συζήτησιν ταύτην ἢ τὸ ἐνδιαφέρον, ὅπερ ἕκαστος ἡμῶν κατὰ καθῆκον ἔχει ὑπὲρ τῶν συμφερόντων τοῦ τόπου. Εὔχομαι νὰ πλανηθῶ ἐγὼ, καὶ θὰ ἦμαι πολὺ εὐχαριστημένος. Ἀλλ’ ἡ πορεία, τὴν ὁποίαν ἠκολούθησεν ἡ Κυβέρνησις, εἶναι αὐτή. Δὲν εἶπον ἐγὼ, —καὶ παρακαλῶ νὰ ἐνισχύσητε τὴν μνήμην σας, — ὅτι δὲν πρέπει νὰ κάμωμεν συμβάσεις, ἀλλ’ ἀπαντῶν ἐν συντόμῳ εἰς ἐρώτησιν συναδέλφου περὶ τῶν ληπτέων μέτρων, ἐκ τοῦ προχείρου εἶπον, ὅτι ἐγὼ ἤθελον φροντίσει περὶ ἐπεκτάσεως τῆς καταναλώσεως τῆς σταφίδος, καὶ εἶπον μάλιστα, ἀναφέρων τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν, ὅτι πρὸς τοῦτο πρέπει νὰ ἀποβλέψῃ καὶ αὕτη· δὲν εἰσῆλθον δὲ εἰς πλειοτέρας λεπτομερείας περὶ συμβάσεως, ἀλλ’ εἶπον ὅτι δὲν ἐθεώρουν ἐμαυτὸν ἁρμόδιον νὰ ὑποβάλω μέτρα πρὸς συζήτησιν. Εἶπον μόνον, ὄχι ὅτι δὲν πρέπει νὰ προβῶμεν εἰς συμβάσεις μετὰ Κρατῶν, μεθ’ ὧν δὲν ἔχομεν τοιαύτας, ἀλλ’ ὅτι δὲν πρέπει νὰ θέτωμεν εἰς κίνδυνον συμβάσεις ἐπωφελεῖς εἰς ἡμᾶς, ὑποβάλλοντες νομοσχέδια καὶ μέτρα, τὰ ὁποῖα κατ’ οὐδὲν ἀπολύτως ἐμπνέουσι τὴν ἐμπιστοσύνην, ὅτι λύουσι τὸ σταφιδικὸν ζήτημα. Διότι ψηφίζομεν νόμον καὶ θὰ ἐφαρμόσωμεν νόμον, τοῦ ὁποίου τὰ ἀποτελέσματα ἐκ τῶν προτέρων εἶναι γνωστά, ὅτι δὲν λύουσι τὸ ζήτημα, ἐνῷ ἀναλαμβάνομεν βάρη, τὰ ὁποῖα, ὅσον καὶ ἂν ἦναι λογικά, ὡς τὰ ἐχαρακτήρισεν ὁ Λόρδος Λανσδόουν, ὑποβάλλουσιν ἡμᾶς εἰς πολλὰς ὑποχρεώσεις. Τοῦτο εἶπον.

§441Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι εὑρίσκεσθε εἰς ἀντίφασιν.

§442Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐπιτρέψατέ μοι νὰ σᾶς ἀποδώσω τὸ κομπλιμέντο.

§443ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 5 ὑποβάλλουσι τροπολογίαν οἱ βουλευταὶ Κορινθίας κ. κ. Γκράβας καὶ Ζούζουλας, ἥτις θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ, ὅπως ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν κατὰ τὴν τρίτην συζήτησιν. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 34).

§444Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 5 εἶχον ὑποβάλει τροπολογίαν, τῆς ὁποίας μέρος μόνον ἀπεδέχθη ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ὡς ἐμφαίνεται ἐκ τοῦ δημοσιεύματος. Ἀλλὰ πρόκειται περὶ τοῦ δευτέρου μέρους, τοῦ καὶ σπουδαιοτέρου. Τὸ πέρυσι ψηφισθὲν μέτρον τῆς ἀγορᾶς τοῦ πλεονάσματος δὲν γνωρίζω ἂν ἐδικαίωσε τὰς προσδοκίας, αἱ ὁποῖαι ἐστηρίχθησαν ἐπ’ αὐτοῦ. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον γνωρίζω ἀσφαλῶς, εἶναι ὅτι τὸ μέτρον τοῦτο ἔσχεν ὡς ἀποτέλεσμα τὴν καταστροφὴν τῶν καλῶν ποιοτήτων, πρὸς ὄφελος τῶν κακῶν, διότι ἐξωμοίωσε τὰς εὐγενεῖς ποιότητας πρὸς τὰς τῆς τελευταίας τάξεως. Νομίζω ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ γείνῃ διαβάθμισις ἀναλόγως τῆς φυσικῆς κατανομῆς τῶν ποιοτήτων τῆς σταφίδος κατ’ ἐπαρχίας. Φρονῶ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἔχει λάβει ἀπόφασιν, διότι δὲν πρόκειται περὶ τροπολογίας ἁπλῆς, τὸ πρῶτον εἰσαγομένης, ἀλλὰ περὶ τροπολογίας, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ ἧς ἀπὸ ἡμερῶν ἔχει γνῶσιν.

§445Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐπὶ τῆς τροπολογίας τοῦ κυρίου Βουλευτοῦ Πατρῶν δηλῶ ἀπεριφράστως, ὅτι εἶμαι ἐναντίος, διότι νομίζω ἀδύνατον νὰ παραδεχθῶμεν διαφόρους τιμὰς διὰ τὴν σταφίδα, διότι ἐν τῇ ἐφαρμογῇ τοιαύτης διατάξεως καὶ τοῖς μέσοις, τὰ ὁποῖα δυνάμεθα νὰ διαθέσωμεν, δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀνταποκριθῶμεν εἰς τοιαύτην διαβάθμισιν.

§446Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 5 ὑπέβαλον τὴν ἑξῆς τροπολογίαν. Ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα ἀγοράζει σταφιδόκαρπον μόνον παρὰ τῶν κτηματιῶν καὶ οὐχὶ παρὰ τῶν ἐμπόρων, διότι οἱ ἐμπορευόμενοι ἀγοράζουσιν ἐπὶ μικροτέραις τιμαῖς.

§447Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Ἐνυπάρχει τοῦτο εἰς τὴν ἰδικήν μου τροπολογίαν. Ἀγοράζει παρὰ μόνου τοῦ παραγωγοῦ.

§448Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Ἡ ἰδική μου εἶναι πληρεστέρα.

§449ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ τροπολογία τοῦ κ. Φωτήλα θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ, ὅπως ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν κατὰ τὴν τρίτην συζήτησιν. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 35).

§450Ε. ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Δὲν εἶναι κατάστασις αὐτὴ μὲ τὰς τροπολογίας!

§451ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Θὰ ὑποβάλωμεν τροπολογίας.

§452Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ (πρὸς τὸν κ. Κοκκέβην). Σεῖς θὰ μᾶς ἐμποδίσητε νὰ ὑποβάλωμεν τροπολογίας; (Θόρυβος).

§453Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§454Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐδήλωσεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἀποδέχεται τὴν πρότασιν ἡμῶν, ἴσως στενοχωρηθεὶς ἐκ τῆς ἐπιμονῆς ἡμῶν, ὅπως τὴν ἑσπέραν ταύτην δηλώσῃ τὴν γνώμην του. Ἀδικώτερον μέτρον διὰ τὰς ἐπαρχίας, αἵτινες παράγουσι τὰς εὐγενεῖς ποιότητας, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξευρεθῇ. Διότι εἰς 135 δραχμὰς διατιμῶμεν τὴν χιλιάδα τῆς σταφίδος καὶ τῆς Αἰγιαλείας καὶ τῶν Πατρῶν καὶ τῆς Κορινθίας καὶ τῆς Ἠλείας, Ὀλυμπίας, Μεσσηνίας κλπ. Ἀλλ’ ἐρωτῶ, τὰ αὐτὰ ἔξοδα καλλιεργείας χρειάζονται, ἵνα παραχθῇ ἓν ποσὸν ἐν Μεσσηνίᾳ καὶ ἐν Αἰγιαλείᾳ καὶ ἐν Κορινθίᾳ; Οὐχὶ βεβαίως. Διότι ἓν στρέμμα ἐν Μεσσηνίᾳ παράγει 1000 λίτρας, ἐνῷ ἐν Αἰγίῳ, Κορινθίᾳ καὶ Πάτραις παράγει οὐχὶ ἄνω τῶν 300 κατὰ μέσον ὅρον. Συνεπῶς τὰς σταφίδας τὰς εὐγενεῖς, τὰς σταφίδας τὰς πρὸς βρῶσιν, τὰς τῶν καλῶν ποιοτήτων, φέρετε εἰς τὸ ἥμισυ τῶν κακῶν, καὶ παραγκωνίζετε καὶ καταστρέφετε τέσσαρας ἐπαρχίας πρὸς ὄφελος ἄλλων. Ἡμεῖς, ὡς ὀρθῶς ὁ κ. ἐξ Αἰγιαλείας συνάδελφος εἶπεν, ἔχομεν τὸ καθῆκον νὰ ἀντιταχθῶμεν κατὰ τοῦ σφαγιασμοῦ τῶν συμφερόντων ἐπαρχιῶν ὁλοκλήρων, καθ’ ὃ ἀντιταχθῶμεν συνεπῶς, ἔστω καὶ παρεμποδίζοντες τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου.

§455Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Ἀληθὲς εἶναι ὅ,τι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὑπεστήριξεν, ὅτι ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀγοράζῃ πρὸς 180 ἢ καὶ 160 δραχμάς, ὅσας ἀναφέρει ἡ τροπολογία τοῦ κ. συναδέλφου. Διότι, ἐὰν ἤθελεν ἀποφασίσει τοῦτο, βεβαίως δὲν θὰ ἠδύνατο νὰ ἀγοράσῃ οὔτε ἓν ἢ δύο ἑκατομμύρια λιτρῶν σταφιδοκάρπου. Ἀλλ’ ἐὰν τοῦτο ἦναι ἀληθές, ἐπίσης εἶναι ἀληθές, καὶ ἀληθέστερον καὶ δικαιότερον, ὅτι δὲν εἶναι ὑποχρεωμένοι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι συνεισφέρουσι λόγῳ τοῦ παρακρατήματος καὶ τοῦ ἐγγείου φόρου, ν’ ἀγοράζῃ δι’ αὐτοὺς ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα, καὶ διὰ τῶν χρημάτων αὐτῶν, πρὸς 135 δραχμὰς τὴν χιλιάδα σταφίδα, ἥτις καὶ πρὸ τῆς κρίσεως δὲν ἐπωλεῖτο οὔτε πρὸς 100 δραχμάς.

§456Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Ποῖος τὸ εἶπε;

§457Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Οὔτε πρὸς 60.

§458Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Ἐὰν λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ἡ Βουλή, ὅτι σκοπὸς τῆς διατάξεως ταύτης εἶναι εἷς καὶ μόνος, τὸ ν’ ἀγορασθῇ τὸ πλεόνασμα καὶ ἰσορροπήσῃ ἡ προσφορὰ πρὸς τὴν ζήτησιν, δηλ. νὰ μείνῃ ὀλιγώτερον ποσὸν διὰ τὴν ἀγοράν, δὲν θ’ ἀποβλέψωμεν εἰς τὸ νὰ ἱκανοποιήσωμεν τὰς ποιότητας, ἃς καὶ μόνας ἱκανοποιεῖ τὸ νομοσχέδιον, ἀλλὰ κυρίως θ’ ἀποβλέψωμεν εἰς τὸ νὰ ἄρωμεν τὸ πλεόνασμα τοῦτο. Ἀλλ’ ἵνα ἄρωμεν ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότερον πλεόνασμα, πρέπει νὰ θέσωμεν 100 δραχμάς.

§459Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ποσὸν 90 δραχμῶν ἐτέθη τὴν πρώτην φοράν, καθ’ ἣν ὡρίσθη ἡ τιμή.

§460Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Ἐὰν θέσητε ὡς ἀνώτατον ὅρον 90 ἢ 100 δραχμὰς διὰ τὴν ἀγορὰν τοῦ πλεονάσματος, θὰ ἔχητε τὴν εὐκαιρίαν ν’ ἀγοράσητε περισσότερον ποσόν, καὶ δὲν θὰ ὑποχρεῶται ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα ν’ ἀγοράζῃ πρὸς 100 δραχμὰς πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον ἠδύνατο ν’ ἀγοράσῃ πρὸς 60. Βεβαίως δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ Τράπεζα νὰ πληρώσῃ 135 δραχμὰς διὰ σταφιδόκαρπον, τὸν ὁποῖον ἀκολούθως θὰ πωλήσῃ πρὸς 60. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ πληρώνωμεν ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ ὠφεληθῶμεν τίποτε ἐκ τῆς διατάξεως ταύτης, χάριν τῶν ἄλλων; Νομίζω λοιπόν, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι πρέπει νὰ προσέξωμεν εἰς αὐτό. Καὶ πέρυσιν, ἐὰν δὲν ἐνομοθετεῖτο αὐτὸ τὸ ὅριον τῶν 135 δραχμῶν, θὰ ἦτο εἰς θέσιν ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα ν’ ἀγοράσῃ πλειότερον πλεόνασμα, καὶ δὲν θὰ ἐκινδύνευε νὰ χάσῃ τὰ δύο ἑκατομμύρια δραχμῶν. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἐγὼ ὑποστηρίζω ὄχι τὴν ὑποβληθεῖσαν τροπολογίαν, ἀλλὰ τὴν τροποποίησιν τοῦ ἄρθρου.

§461Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Οἱ ὑποστηρίζοντες τὴν πρότασιν, ὅτι πρέπει νὰ καθορισθῇ ὁ σταφιδόκαρπος, τὸν ὁποῖον θ’ ἀγοράσῃ ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα εἰς τρεῖς κατηγορίας, βεβαίως ὑποστηρίζουσι νὰ μὴ ἀγοράσῃ ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα, διότι πάντες γινώσκετε, ὅτι, ἂν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ἀνεγράφη ἡ τιμὴ τῶν 135, ἀνεγράφη, διότι κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος καθωρίσθη ὡς τιμὴ τῆς ἀγορᾶς πλεονάσματος ἡ τιμὴ τῶν 135 δραχμῶν σὺν τῇ προσθήκῃ 5 δραχμῶν λόγῳ τοῦ δημοτικοῦ φόρου. Ἡ Κυβέρνησις ὅμως, μετὰ τὰς πολλὰς περιπετείας, εἰς τὰς ὁποίας περιῆλθε τὸ σταφιδικὸν ζήτημα, βεβαίως σκέπτεται, ἂν δὲν πρέπει νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἐλάττωσιν τοῦ τιμήματος. Δι’ αὐτὸ παρεκάλεσα νὰ μὴ ἐπιμείνῃ ἡ Βουλή, ὅπως κατὰ τὴν ἑσπέραν ταύτην ὑποβληθῇ τῆς Κυβερνήσεως ἡ γνώμη, ἀλλὰ νὰ ψηφισθῇ τὸ ἄρθρον, ὡς ἔχει, καὶ κατὰ τὴν τρίτην συζήτησιν νὰ μεταδώσῃ ἡ Κυβέρνησις τὴν γνώμην, ἣν ἔχει.

§462Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§463Α. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Οὐδεμία ἀμφιβολία, κύριε Πρόεδρε, ὅτι μεγάλαι δυσχέρειαι θὰ ἀπαντηθῶσιν, ἐὰν τοιαύτη διαβάθμισις εἰς τὰς τιμὰς τῆς σταφίδος ἐπέλθῃ. Βεβαίως θὰ ἐπέλθῃ σύγχυσις, καὶ θὰ προσφέρηται προϊὸν ἄλλης ἀντ’ ἄλλης ἐπαρχίας. Περὶ αὐτοῦ δὲν θὰ φέρω τὸν λόγον, διότι ἀρκετὰ ἐλέχθησαν ὑπὸ τῶν προαγορευσάντων κ. συναδέλφων. Ἐκεῖνο ὅμως, τὸ ὁποῖον μοὶ φαίνεται παράδοξον, εἶναι τὸ νὰ κόπτωνται οἱ κύριοι Βουλευταὶ τῶν ἐπαρχιῶν ἐκείνων, ἐν ταῖς ὁποίαις παράγεται καλλιτέρας ποιότητος σταφίς, νὰ κόπτωνται, λέγω, ὅπως ἐν ταῖς ἐπαρχίαις τῶν συσταθῶσιν ἀποθῆκαι. Ὁ σκοπὸς τοῦ νόμου οὐδεὶς ἕτερος εἶναι ἢ νὰ ἀφαιρέσῃ ἐκ τῆς σταφίδος ποσοστόν τι καὶ κρατήσῃ τοῦτο ἐν τῷ ἐσωτερικῷ, ἵνα χρησιμοποιηθῇ εἰς ἄλλας ἀνάγκας. Πάντοτε ὅμως ἐπρυτάνευσεν εἰς τὰς σκέψεις τοῦ νομοθέτου ἡ ἰδέα, ἵνα τὸ ποσοστὸν τοῦτο ἦναι ἐκ τῆς κατωτέρας ποιότητος. Πολλῷ δὲ μᾶλλον δὲν δύναταί τις νὰ φαντασθῇ, ὅτι συμφέρει εἰς τὸν Κορίνθιον ἢ τὸν Αἰγιέα νὰ εἰσαγάγῃ εἰς τὰς ἀποθήκας ποσὸν σταφίδος ἐκ τοῦ ἰδίου καλῆς ποιότητος προϊόντος. Τὸ παράδοξον δὲ εἶναι τοῦτο· ὡς ἰσχυρίζονται οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι, αἱ δαπάναι πρὸς παραγωγὴν τόσον καλῆς ποιότητος εἶναι τόσον μεγάλαι, ὥστε, ἐνῷ ἀξιοῦσι νὰ ἀπολαύσωσιν 150 δραχμάς, ἰσχυρίζονται ὅτι τὸ ποσὸν αὐτὸ δὲν ἀρκεῖ διὰ τὴν καλλιέργειαν τῶν κτημάτων των. Ἐὰν δὲν συμφέρῃ αὐτοῖς, ἐὰν αἱ δαπάναι τῆς καλλιεργείας τῶν κτημάτων αὐτῶν ἦναι τοιαῦται, ὥστε ὑπερβαίνουσι τὰς 130 δραχμὰς κατὰ χιλιόλιτρον, τότε εἶναι περιττὸν νὰ καταγίνωνται εἰς τὴν καλλιέργειαν. Διὰ τοῦτο φρονῶ, ὅτι ἡ διαβάθμισις τῶν τιμῶν θὰ φέρῃ πολλὴν δυσκολίαν καὶ τὴν ὑποβολὴν πράγματος ἀλλοτρίας προελεύσεως. Δι’ αὐτὸ εἶναι ἀποκρουστέα κατὰ τὴν γνώμην μου ἡ τροπολογία αὕτη.

§464Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§465Δ. Π. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§466Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Πρέπει νὰ ὁρισθῇ, ὅτι ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα θὰ ἀγοράζῃ μόνον παρὰ τῶν παραγωγῶν καὶ ὄχι παρὰ τῶν ἐμπόρων, ὡς ἐγένετο πέρυσι, διὰ νὰ μὴ γίνωνται αἱ καταχρήσεις, αἱ ὁποῖαι γίνονται, κερδοσκοπούντων τῶν ἐμπόρων εἰς βάρος τῶν παραγωγῶν. Δεύτερον δὲν εἶναι δίκαιον νὰ ὑφίσταται τοιαύτη ἀδικία πρὸς τὰς ἐπαρχίας ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι παράγουσι καλὰς ποιότητας, ἤτοι τὰς ἐπαρχίας Αἰγιαλείας, Κορινθίας καὶ Πατρῶν. Πρέπει λοιπὸν νὰ γείνῃ διάκρισίς τις μεταξὺ τῶν ἐπαρχιῶν τῶν παραγουσῶν καλὰς ποιότητας καὶ τῶν ἄλλων, διότι αἱ πρῶται ἀδικοῦνται καὶ ὡς ἐκ τῆς παρακρατήσεως. Δέον λοιπὸν νὰ δεχθῶσιν οἱ Βουλευταὶ τῶν ἐπαρχιῶν ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι δὲν παράγουσι τοιαύτας ποιότητας, νὰ δεχθῶσι διάκρισίν τινα τῆς τιμῆς τῆς ἀγοραζομένης σταφίδος, καὶ νὰ ἐπέλθῃ τοιουτοτρόπως πλήρης δικαιοσύνη, διὰ ν’ ἀποζημιωθῶσιν οἱ παράγοντες τὰς καλὰς ποιότητας διὰ τὴν ἀδικίαν, ἡ ὁποία ἐγίνετο εἰς αὐτοὺς διὰ τῆς παρακρατήσεως. Τοῦτο δὲ πρέπει νὰ γείνῃ ὄχι κατὰ ποιότητα, διότι τότε θὰ δώσωμεν ἀφορμὴν εἰς ἀπείρους καταχρήσεις, πρέπει νὰ γείνῃ κατ’ ἐπαρχίας· διότι, ἐὰν ἐπιτρέψωμεν τὸ δικαίωμα εἰς τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν νὰ ἀγοράζῃ κατὰ ποιότητα, θὰ ἔρχωνται πράκτορες τῆς Τραπέζης καὶ θὰ λέγωσιν: «ἡ ποιότης τοῦ κ. Φωτήλα εἶναι ἀρίστη, ἡ ποιότης τοῦ δεῖνος εἶναι χειρίστη», καὶ τοιουτοτρόπως θὰ ἔχωμεν ἑκατομμυρίων καταχρήσεις.

§467ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Γεράκης.

§468Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Ὀλίγας λέξεις ἔχω νὰ εἴπω, κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τῆς τροπολογίας, ἡ ὁποία ὑπεβλήθη ἐπὶ τοῦ συζητουμένου ἄρθρου. Δέον νὰ ἐξετάσωμεν πρῶτον, κατὰ πόσον εἶναι ὠφέλιμον νὰ κανονισθῇ κατὰ ποιότητας ἡ τιμὴ τῆς σταφίδος καὶ κατ’ ἐπαρχίας. Φρονῶ ὅτι ἡ συζήτησις ὡς πρὸς τὴν ποιότητα εἶναι ὅλως διόλου ἄσκοπος. Καὶ εἶναι ἄσκοπος διὰ τὸν ἑξῆς λόγον. Διότι, ἐρωτῶ, ἡμεῖς σκεπτόμεθα νὰ εἰσαγάγωμεν εἰς τὰς ἀποθήκας τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης σταφίδα καλῆς ποιότητος, ἢ σταφίδα χειρίστης ποιότητος; Τὸ πνεῦμα τοῦ νόμου περὶ παρακρατήσεως, τὸ πνεῦμα τοῦ ψηφισθέντος κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον νόμου εἰς οὐδὲν ἄλλο ἀποβλέπει ἢ εἰς τὸ νὰ εἰσάγηται εἰς τὰς ἀποθήκας τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, ἀφαιρουμένη ἐκ τοῦ ἐμπορίου, ἡ χειροτέρα ποιότης τῆς σταφίδος, δηλαδὴ ἡ σταφὶς ἐκείνη, ἡ ὁποία εἶναι προωρισμένη διὰ βιομηχανικοὺς σκοπούς, τὸ δὲ ὑπόλοιπον τῆς σταφίδος νὰ καταναλίσκηται πρὸς βρῶσιν καὶ πρὸς ὠφέλειαν τοῦ ἐμπορίου. Ἡμεῖς ὅμως διὰ τῆς τροποποιήσεως ταύτης ἐπιδιώκομεν ἄλλο τι· ἐπιδιώκομεν νὰ διαιρέσωμεν τὴν εἰσαγομένην εἰς τὰς ἀποθήκας τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης σταφίδα κατὰ ποιότητας. Ἀλλὰ διὰ τοῦ μέτρου τούτου θ’ ἀνοίξωμεν νέαν ὁδὸν καταχρήσεων, διότι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐπιδιώξωσι νὰ εἰσαγάγωσι σταφιδόκαρπον καλῆς ποιότητος εἰς τὰς ἀποθήκας τῆς παρακρατήσεως τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, πιθανὸν νὰ μὴ ἔχωσι τὰ μέσα, τὰ ὁποῖα ἔχουσιν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θὰ εἰσαγάγωσι σταφίδα τῆς χειρίστης ποιότητος, καὶ θὰ πληρώνηται παρὰ τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης ἡ σταφὶς τῆς χειρίστης ποιότητος ἀντὶ 160 δραχμῶν, ὡς ἐπιδιώκεται διὰ τῆς τροπολογίας. Ἡμεῖς βεβαίως οἱ Βουλευταὶ τῆς ἐπαρχίας Κραναίας δὲν ἐπιδιώκομεν τοιαύτην βαθμολογίαν, προκειμένου περὶ ἀγορᾶς τῆς ὑπερπαραγωγῆς· οὐδεμίαν βαθμολογίαν ἐπιδιώκομεν, οὐδεμίαν αὔξησιν τιμῆς, διότι, καὶ ἂν τὸ τοιοῦτον ἐπιδιώξωμεν, εἴμεθα βέβαιοι ἐκ τῶν προτέρων, ὅτι τοιαῦτα εὐεργετήματα ἡμεῖς δὲν θὰ ἀπολαύσωμεν. Ὡς ἐκ τούτου ἐπιμένομεν εἰς τὴν διάταξιν τοῦ νομοσχεδίου, ἥτις κανονίζει ὡρισμένας τιμὰς διὰ τὴν σταφίδα, τὴν ὁποίαν θὰ ἀγοράζῃ ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα λόγῳ ὑπερπαραγωγῆς πρὸς 135 δραχμὰς τὸ χιλιόλιτρον, καὶ ἡ ὁποία τιμὴ βεβαίως εἶναι ἱκανοποιητικὴ καὶ διὰ τὴν Ἑπτάνησον καὶ διὰ τὰ ἄλλα μέρη. Καὶ εἶναι καὶ διὰ τὰ ἄλλα μέρη ὠφέλιμος διὰ τὸν ἑξῆς προσέτι λόγον, διότι καὶ αἱ ἄλλαι ἐπαρχίαι οὐδέποτε θὰ ἐπιδιώξωσι νὰ εἰσαγάγωσι σταφιδόκαρπον καλῆς ποιότητος εἰς τὰς ἀποθήκας τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης· πάντοτε θὰ ἐπιδιώξωσι καὶ τὸ Αἴγιον καὶ ἡ Κορινθία καὶ αἱ Πάτραι καὶ αἱ ἄλλαι ἐπαρχίαι, αἱ ὁποῖαι νομίζουσιν ὅτι παράγουσι τὸν πρῶτον σταφιδόκαρπον τῆς Ἑλλάδος, ὡς πρὸς τὴν ποιότητα, καὶ ἐκεῖναι ἀκόμη θὰ ἐπιδιώξωσι νὰ εἰσαγάγωσιν εἰς τὰς ἀποθήκας τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης τὰ σκουπίδια τῆς σταφιδοπαραγωγῆς. Ἀλλ’ ἐννοοῦσιν οἱ Κύριοι νὰ μὴ περιορίζωνται μόνον εἰς τὰς τιμὰς τῆς σταφίδος, τὰς ὁποίας ἀπολαμβάνουσι σήμερον ἐκ τῆς καλῆς ποιότητος, ἀλλ’ ἐννοοῦσι καὶ τὰ σκουπίδια ἐκεῖνα ἀκόμη, τὰ ὁποῖα μέχρι τινὸς ἠναγκάζοντο νὰ ῥίπτωσιν εἰς τοὺς ἀγρούς των καὶ νὰ μεταχειρίζωνται πρὸς λίπανσιν τῶν κτημάτων των, καὶ τὰ ὁποῖα ἠγοράσθησαν παρ’ ἐμπόρων καὶ ἐρρίφθησαν ἐσχάτως εἰς τὰς ἀποθήκας τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, ἐννοοῦσι σήμερον νὰ πωλήσωσι καὶ ταῦτα εἰς τιμὰς πολὺ ἀνωτέρας ἐκείνων, εἰς τὰς ὁποίας πωλοῦμεν ἡμεῖς τὰς καλὰς ποιότητας τῆς σταφίδος. Φρονῶ λοιπὸν, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ἡ διάταξις τοῦ νομοσχεδίου, ὡς ἔχει, εἶναι πολὺ λαμπρά· ἔχω δὲ πεποίθησιν, ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ ἀπορρίψῃ τὴν τροπολογίαν ἐκείνην, ἡ ὁποία εἰς οὐδὲν ἄλλο ἀποβλέπει καὶ οὐδὲν ἄλλο θὰ εἰσαγάγῃ ἢ τὴν κατάχρησιν εἰς τὰς ἀποθήκας τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, ἀφ’ ἑτέρου δὲ καταρρίπτεται δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου ἡ ἰσότης μεταξὺ τῶν σταφιδοπαραγωγῶν.

§469Ι. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ παρακράτησις ἦτο καὶ εἶναι κατάστασις ἀνάγκης. Ἐὰν ἡ ἀνάγκη ὄντως ἐξυπηρέτησέ τινας τῶν ἐπαρχιῶν, ἐξυπηρέτησεν ἐπίσης καὶ ἑτέρας ἐπαρχίας, αἵτινες παράγουσι προϊὸν καλλιτέρας ποιότητος. Εἶναι γνωστόν, ὅτι εἰς τὴν παρακράτησιν δὲν προσήνεγκον αἱ ἐπαρχίαι ἐκεῖναι οὐδὲ κόκκον σταφίδος, ἀλλ’ ἠγόρασαν προϊὸν ἐσχάτης ποιότητος, καὶ ἀντὶ νὰ προσφέρωσι προϊὸν τῶν κτημάτων αὐτῶν ἔδοσαν προϊὸν ἐσχάτης ποιότητος. Ἐνῷ δὲ οὐδεμίαν ζημίαν ὑπέστησαν ἀφ’ ἑνός, ἀφ’ ἑτέρου εἶχον καὶ ὠφέλειαν, διότι διὰ τῆς προσφορᾶς εἰς τὴν παρακράτησιν σταφίδος ἐκ τῆς ἀγορᾶς εὗρον τὴν εὐκαιρίαν νὰ πωλήσωσιν εἰς συμφέρουσαν τιμὴν τὴν σταφίδα τῆς ἰδίας αὐτῶν παραγωγῆς, εἰς τιμὴν ἄνω τῶν 200 δραχμῶν. Ἐὰν δὲν ὑπῆρχεν ἡ παρακράτησις, βεβαίως θὰ ἐπώλουν πρὸς 170 ἢ 160 δραχμάς. Ἐὰν δ’ ἐμειώθησαν αἱ τιμαὶ τῆς σταφίδος τῆς Κορινθίας, τοῦ Αἰγίου καὶ τῶν ἄλλων ἐπαρχιῶν, αἱ ὁποῖαι παράγουσι καλὴν ποιότητα, ἐμειώθησαν βεβαίως κατ’ ἀνάγκην, διότι ὑπῆρχε πλεόνασμα σταφίδος πανταχοῦ. Ἡ παρακράτησις λοιπὸν, τὴν ὁποίαν ἐπικρίνουσιν ἀπὸ καιροῦ εἰς καιρὸν, δὲν ὠφέλησε μόνον τὸν Πύργον ἢ τὰς Πάτρας κλπ., ὠφέλησε βεβαίως καὶ τὰς ἐπαρχίας Κορινθίας καὶ Αἰγιαλείας. Καὶ σήμερον, κύριε Πρόεδρε, τί θὰ ἐπέλθῃ, ἐὰν δεχθῶμεν τὸ ἄρθρον ὅπως ἔχει; Δὲν θὰ συμβῇ τὸ αὐτό; Δὲν γνωρίζω, ἂν ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα θὰ εὑρεθῇ εἰς θέσιν νὰ ἀγοράσῃ περισσεύματα ἐπὶ τιμῇ πλέον τῶν 130 δραχμῶν, διότι γνωστὸν εἶναι, ὅτι μέχρι τοῦδε στερεῖται χρημάτων, καὶ ἑπομένως ἡ διάταξις αὕτη θὰ μείνῃ νεκρά· ἀλλ’ ἐὰν δὲν μείνῃ νεκρὰ, ἐὰν ἡ Τράπεζα προμηθευθῇ χρήματα, ἐὰν προσέλθωσιν οἱ ὀφειλέται αὐτῆς καὶ πληρώσωσιν εἰς εἶδος τὰς ὀφειλὰς αὐτῶν, βεβαίως δὲν θὰ ἐπέλθῃ καμμία ζημία εἰς τὰς ἐπαρχίας ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι δὲν ἔχουσι προϊὸν καλῆς ποιότητος, διότι θὰ συμβῇ τὸ αὐτὸ, τὸ ὁποῖον συνέβη καὶ μέχρι τοῦδε. Ἀλλ’ ἐὰν προσδιορισθῇ, ὅπως προετάθη, μία διαφορὰ 10 ἢ 15 δραχμῶν, νομίζουσιν οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι, ὅτι πρέπει νὰ ἀντιτάσσωνται εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου; Ἀλλὰ πρέπει νὰ ἐξευρεθῇ ὁ τρόπος, μὲ τὸν ὁποῖον θὰ γείνῃ ἡ διάκρισις αὕτη. Ἐὰν ἐξευρεθῇ ὁ τρόπος αὐτὸς, δὲν ἀντιτασσόμεθα νὰ γείνῃ μία διάκρισις 15 ἢ 20 δραχμῶν μεταξὺ τῶν ἐπαρχιῶν Αἰγιαλείας καὶ Κορινθίας καὶ τῶν ἄλλων ἐπαρχιῶν.

§470Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§471ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι...

§472Δ. ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λήξῃ ἡ συζήτησις ἀπόψε.

§473Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐδήλωσεν, ὅτι ἔχει ἀνάγκην νὰ σκεφθῇ ἐπὶ τῆς τροπολογίας. Νομίζω λοιπόν, ὅτι καλὸν εἶναι νὰ διακόψωμεν.

§474Δ. ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀκούσατε, τί ἔχω νὰ προτείνω. Ὑπάρχει διάταξις ἐν τῷ νόμῳ, τὸν ὁποῖον ἐψηφίσαμεν πέρυσι, διὰ τῆς ὁποίας ἐπιβάλλεται εἰς τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν νὰ ἀγοράζῃ μέχρι ποσοῦ 300,000 δραχμῶν σταφιδόκαρπον διὰ τὴν διάδοσιν. Δυνάμεθα ν’ ἀποδεχθῶμεν, ὅπως ὁ σταφιδόκαρπος ἐκεῖνος, ἀφοῦ θὰ χρησιμεύσῃ διὰ τὴν διάδοσιν, ἀγοράζηται ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν Αἰγιαλείας καὶ Κορινθίας.

§475Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εὐχαριστοῦμεν διὰ τὸ μονόλεπτον!

§476Δ. ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἔχητε καὶ τοῦτο τὸ κέρδος, ὅτι θὰ διαδίδηται ἡ ποιότης σας.

§477Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως ἡ πρότασις τοῦ κ. συναδέλφου εἶναι δικαιοτάτη· δι’ ἑκάστην ἐπαρχίαν νὰ καταβάλληται ποσὸν πρὸς ἀγορὰν σταφίδος ἀνάλογον τῆς παραγωγῆς. Π. χ. ἐκ τῆς ἐπαρχίας τῆς παραγούσης σταφίδα 100 ἑκατομμυρίων λιτρῶν ν’ ἀγορασθῶσι 10,000,000 λίτραι, ἐκ τῆς παραγούσης 10,000,000 νὰ ἀγορασθῇ ἓν ἑκατομμύριον, καὶ οὕτω καθεξῆς. Αὐτὸ βεβαίως θὰ ἦτο δίκαιον. Ἀλλὰ νὰ μᾶς δίδῃ ὁ κ. συνάδελφος μονόλεπτα, ἀπὸ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα δίδουν εἰς τὰς ἐκκλησίας, εἶναι περιττὸν νὰ καθήμεθα ἐδῶ ἕως τὰς δύο μετὰ τὸ μεσονύκτιον.

§478Α. ΜΟΝΟΚΡΟΥΣΟΣ. Θὰ ἐκφράσω, κύριοι Βουλευταί, καὶ ἐγὼ τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν ἔχω, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον. Ἤκουσα παρὰ πολλῶν Βουλευτῶν ἐκ τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν, ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἔγεινε πρὸς τὸ συμφέρον τῶν σταφιδικῶν πληθυσμῶν, ἀλλ’ ἐγὼ δὲν βλέπω τὰς ὠφελείας αὐτὰς ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τούτῳ. Συζητοῦμεν περὶ τοῦ πλεονάσματος, κύριοι Βουλευταί. Δὲν παραδέχομαι ἐγὼ τὸ ποσὸν τῶν 400,000,000 λιτρῶν, τὸ ὁποῖον πολλοὶ τῶν κ. Βουλευτῶν ἐδήλωσαν ὅτι δύναται ἡ Ἑλλὰς σήμερον νὰ παραγάγῃ, διότι, ὡς γνωρίζομεν, ἀπὸ δεκαετίας καὶ εἰκοσαετίας ἀκόμη, ἀφ’ ὅτου ἡ χώρα ἐξακολουθεῖ νὰ ἦναι εἰς σταφιδικὴν κρίσιν, βεβαίως τὰ κτήματα δὲν ἔχουν τὴν ἀπαιτουμένην καλλιέργειαν, ἡ ὁποία ὑπῆρχεν, ὅτε ἡ σταφὶς εἶχε τὴν πραγματικήν της ἀξίαν· ὡς πρὸς τοῦτο δὲ, δὲν πιστεύω κανεὶς ἐξ ὑμῶν νὰ διαφωνῇ. Ὥστε δὲν περιμένομεν αὔξησιν, κύριοι Βουλευταί, ἀλλὰ περιμένομεν ἐλάττωσιν, διότι ἡ καλλιέργεια σήμερον δὲν γίνεται τακτικῶς, διότι ἡ ἀξία τοῦ σταφιδοκάρπου εἶναι σήμερον ἐξηυτελισμένη. Ὥστε, καὶ ἂν διὰ τὴν ἐφετεινὴν ἐσοδείαν, τὴν ὁποίαν περιμένομεν εὐτυχεστάτην, παραδεχθῶμεν ποσὸν 350 ἑκατομμυρίων λιτρῶν, βεβαίως τὸ ποσὸν θὰ ἦναι ὑπέρογκον. Ἀλλ’ ἐγὼ παραδέχομαι 350 ἑκατομμύρια. Ἔχομεν φόρον εἰς εἶδος 40 ἑκατομμύρια λίτρας, ἔχομεν παρακράτησιν 50 ἑκατομμύρια, τὸ ὅλον 90 ἑκατομμύρια. Τί ὑπόλοιπον μᾶς μένει; 260,000,000 πρὸς ἐξαγωγήν· 20,000,000 μᾶς φέρουν πλεόνασμα. Αὐτὰ τὰ 20 ἑκατομμύρια, κύριοι Βουλευταί, θεωροῦμεν τὸ πλεόνασμα, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ δώσῃ ζωήν, ἐὰν διανεμηθῇ εἰς ὅλους τοὺς σταφιδικοὺς πληθυσμοὺς πρὸς 135 δραχμάς. Πῶς αὐτὸ τὸ πλεόνασμα δύναται νὰ κανονισθῇ; Εἰς τοῦτο θὰ παρακαλέσω ὑμᾶς, κύριοι Βουλευταὶ, νὰ προσέξητε. Ἐὰν πραγματικῶς βεβαιωθῇ τὸ ποσὸν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον νομίζει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὅτι δύναται νὰ λάβῃ ἀπὸ τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν, εἴτε καὶ ἀπὸ τὰς ἄλλας Τραπέζας πρὸς ἀγορὰν αὐτοῦ τοῦ πλεονάσματος, ποῖος εἶναι ὁ τρόπος, τὸν ὁποῖον θὰ κανονίσῃ διὰ τοὺς παραγωγοὺς, οἱ ὁποῖοι ἔχουν νὰ πωλήσουν εἰς τὰς ἀποθήκας τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης; Ἡμεῖς θὰ παρουσιάσωμεν ἀντὶ 20 ἑκατομμυρίων 50 ἢ 60 ἑκατομμύρια· ποία εἶναι ἡ ἀναλογία, ἡ ὁποία θὰ δοθῇ εἰς ἡμᾶς; Διότι ἡμεῖς ἔχομεν ὅλοι σκοπὸν, ἐπειδὴ αἱ τιμαὶ ἴσως θὰ ἦναι ἐξηυτελισμέναι εἰς τὰς ἀγορὰς τῆς Εὐρώπης, νὰ πωλῶμεν ὅλοι εἰς τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν, καὶ ἀντὶ 20 ἑκατομμυρίων νὰ παρουσιάσωμεν 50 ἢ 60 ἢ καὶ 100 ἑκατομμύρια. Ποία εἶναι ἡ ἀναλογία, τὴν ὁποίαν μᾶς δίδει τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ, ἀπὸ τὴν ὁποίαν δυνάμεθα νὰ ὠφεληθῶμεν; Ὅστις προλαμβάνει θὰ πωλῇ εἰς τὸ κατάστημα τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, καὶ ὅστις δὲν προλαμβάνει δὲν θὰ πωλῇ; Εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον μᾶς φέρει τὸ νομοσχέδιον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Ἀλλ’ ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔπρεπε νὰ ἐξετάσῃ ἀκριβῶς, διὰ τὸ πλεόνασμα αὐτὸ, διὰ τὸ ὁποῖον ἔλαβεν ἀπόφασιν νὰ κανονίσῃ τὴν τιμὴν τῶν 135 δραχμῶν, πῶς δύναται νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν τιμὴν τῶν 135 δραχμῶν. Διὰ τὸ πλεόνασμα αὐτὸ τῶν 20,000,000, τὸ ὁποῖον θὰ ἀγοράσῃ ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα πρὸς 135 δραχμὰς τὴν χιλιάδα, χρειάζονται 2,700,000 δραχμαί. Προστιθεμένου καὶ τοῦ φόρου εἰς εἶδος, τὸν ὁποῖον θὰ δώσῃ εἰς τὸ Δημόσιον, 5,000,000 δραχμὰς, τὸ ποσὸν ἀνέρχεται εἰς δραχμὰς 7,700,000. Ἔχει τὸ κατάστημα τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης νὰ δώσῃ τὸ ποσὸν αὐτὸ δι’ ἀγορὰν τῶν 20,000,000 τοῦ πλεονάσματος καὶ διὰ τὸν φόρον εἰς εἶδος, τὸν ὁποῖον θὰ καταβάλῃ πρὸς τὸ Δημόσιον; Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μοὶ εἴπητε, κύριοι Βουλευταὶ, πόσα θὰ εἰσπράξῃ ἀπὸ τὰ 60,000,000, τὰ ὁποῖα ἡ Τράπεζα θὰ πωλήσῃ εἰς τὴν βιομηχανίαν; Μὲ αὐτὸ τὸ ποσὸν τί ἠμπορεῖ νὰ πράξῃ; Δύναται νὰ ἐξασφαλίσῃ τὸ Δημόσιον καὶ νὰ ἐξασφαλίσῃ καὶ τὸ πλεόνασμα; Δὲν ὁμιλῶ ἐπιστημονικῶς, διότι δὲν εἶμαι ἐπιστήμων, ἀλλ’ ὁμιλῶ πρακτικῶς, διότι εἶμαι καὶ ἐγὼ ἐκ σταφιδοφόρου ἐπαρχίας, καὶ πάσχει ἡ ἐπαρχία μου, καὶ θέλω νὰ εὑρεθῇ τρόπος θεραπείας. Ἀλλὰ δὲν βλέπω τὸν τρόπον. Διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ μοὶ εἴπῃ: αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον εἰσήγαγεν εἰς τὴν Βουλὴν, ποίους καρποὺς θὰ φέρῃ εἰς τοὺς σταφιδικοὺς πληθυσμούς; Καὶ ἐργαζόμεθα ἐπὶ τοσοῦτον καιρόν, πῶς νὰ σώσωμεν τοὺς πληθυσμοὺς αὐτοὺς, καὶ δὲν βλέπω τὴν θεραπείαν. Ἐγὼ βεβαίως, κ. Βουλευταὶ, εὑρίσκομαι εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἦμαι ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, διότι δὲν βλέπω ἄλλο τι, τὸ ὁποῖον νὰ δύναται νὰ προλάβῃ τὴν σταφιδικὴν κρίσιν. Ἐπειδὴ σήμερον καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡμεῖς οἱ ἀντιπρόσωποι δὲν ἐσκέφθημεν, δὲν θέλω νὰ σᾶς εἴπω σπουδαῖα πράγματα, ἀλλὰ νὰ δώσωμεν μικρὰν ἀνακούφισιν, τί νὰ κάμω; Ἐδῶ δὲν βλέπω τίποτε. Τί συζητοῦμεν; Συζητοῦμεν, ὡς πρὸς τὰς ποιότητας τῶν ἐπαρχιῶν, νὰ κανονίσωμεν τὰς τιμὰς, ἀνωτέρας τῆς μιᾶς πρὸς τὴν ἄλλην. Καὶ μήπως ἐγὼ δὲν ἀνήκω εἰς ἐπαρχίαν, εἰς τὴν ὁποίαν παράγεται ποιότης σταφίδος πολὺ καλὴ, ἡ ὁποία εἰς τὴν Ὁλλανδίαν πωλεῖται εἰς τιμὴν 25 δραχμῶν ἀνωτέραν ἀπὸ τὴν τιμὴν τῆς σταφίδος τῶν ἄλλων ἐπαρχιῶν; Καὶ μήπως δὲν θέλω νὰ ὠφελήσω τὴν ἐπαρχίαν μου; Καὶ δι’ αὐτὸ σᾶς εἶπον ὅτι δὲν θὰ θεραπεύσῃ τοὺς σταφιδικοὺς πληθυσμοὺς τὸ νομοσχέδιον. Ἀλλὰ θὰ μοὶ εἴπητε: ποῖος ὁ τρόπος, καθ’ ὃν δυνάμεθα νὰ ὠφεληθῶμεν;» Τοῦτο δύναται νὰ πράξῃ οὐχὶ ἡ Κυβέρνησις, διότι ἡ Κυβέρνησις δὲν εἶναι ἁρμοδία, οὔτε γνωρίζει τὸ σταφιδικὸν ζήτημα, διὰ νὰ ἐκφέρῃ γνώμην πραγματικὴν καὶ βάσιμον. Ἔπρεπεν ἀπὸ ἡμᾶς τοὺς ἀντιπροσώπους τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν νὰ συσταθῇ ἐπιτροπὴ ἐκ πέντε ἢ ἓξ μελῶν, ἡ ὁποία νὰ ἐργασθῇ ἐπὶ πέντε ἢ δέκα ἡμέρας καὶ νὰ εὕρῃ τὸν τρόπον πρὸς μετρίαν τοὐλάχιστον ἀνακούφισιν τῶν σταφιδικῶν πληθυσμῶν. Ἀλλ’ ἐκ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, κύριοι Βουλευταί, δὲν βλέπω καμμίαν θεραπείαν.

§479Κ. ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Ἀρκετά, Κύριε.

§480Α. ΜΟΝΟΚΡΟΥΣΟΣ. Δὲν ἠθέλησα οὔτε ἐνόουν νὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλήν, κύριοι Βουλευταί. Τοῦτο μόνον θὰ σᾶς παρακαλέσω. Ἄν καὶ θεωρῶ, πρακτικῶς σκεπτόμενος, ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ δὲν ἔχει καμμίαν ἐπιρροὴν, κανένα σκοπὸν κοινωφελῆ εἰς τοὺς σταφιδικοὺς πληθυσμοὺς, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον, εἰς τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Ρούφου νὰ συμπεριληφθῇ καὶ ἡ Ἑπτάνησος, ἡ ὁποία ἐκ παραδρομῆς δὲν συμπεριελήφθη.

§481Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπιφυλάσσομαι νὰ ὁμιλήσω κατὰ τὴν τρίτην συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου. Ἤδη, ἐπειδὴ πρόκειται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰς ὑποβληθείσας τροπολογίας καὶ ἐπιφέρῃ τὴν συναρμολόγησιν, μίαν μόνην παρατήρησιν θὰ ὑποβάλω πρὸς τὸν κ. Ὑπουργόν. Νομίζω ὅτι ἐγένετο σκέψις παρ’ αὐτοῦ, ὅπως μεταβάλῃ τὴν τιμὴν τῶν 135 δραχμῶν. Τοῦτο βεβαίως δὲν πρέπει νὰ γείνῃ, διὰ δύο σπουδαιοτάτους λόγους· πρῶτον διότι ἡ τιμὴ αὕτη, ὅπως εἶναι τὰ ἔξοδα τῆς καλλιεργείας, κύριε Πρόεδρε, εἶναι ἀκριβῶς ἐκείνη, ἡ ὁποία μόλις καλύπτει τὰ ἔξοδα ταῦτα, ὑπολογιζομένων καὶ τῶν τόκων τῶν δανείων, ἅτινα βαρύνουσι κατὰ τὸ πλεῖστον τὰ κτήματα. Πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι μετὰ τὸ ῥεῦμα τῶν μεταναστεύσεων τὰ ἡμερομίσθια ἐτριπλασιάσθησαν ἀπὸ πέρυσι. Λοιπὸν, ἐὰν λάβητε αὐτὸ ὑπ’ ὄψιν, ἐὰν ἐπίσης ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι μία χιλιὰς ἑνετικῶν λιτρῶν παράγεται ἀπὸ δύο στρέμματα καὶ οὐχὶ ἀπὸ ἓν στρέμμα, ὅπως εἶπον οἱ προαγορεύσαντες καὶ ἰδίως ὁ κ. Παναγιωτόπουλος, τοῦτο δὲν πρέπει κατ’ οὐδένα λόγον νὰ γείνῃ...

§482Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ὡμίλησα διόλου περὶ στρεμμάτων. Ὥστε εἰς ἄλλους νὰ ἀποτείνησθε.

§483Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Σεῖς εἴπετε, ὅτι ἡμεῖς παράγομεν περισσοτέραν ποσότητα ἀπὸ σᾶς κατὰ στρέμμα.

§484Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἄλλοτε, ἴσως. Ἀπόψε ὄχι.

§485Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Ἄλλος δὲ λόγος εἶναι, ὅτι ἡ τιμὴ αὕτη, θεσμοθετημένη ὑπὸ τῆς Βουλῆς, ἐνδείκνυται εἰς τὸ ἐμπόριον. Ἑπομένως τιμὴ εἰς τὸ ἐμπόριον δὲν θὰ δοθῇ, παρὰ ἐκείνη, ἡ ὁποία θὰ ἔχῃ ὁρισθῆ διὰ τοῦ νομοσχεδίου. Τοῦτο δὲ ἀπέδειξε καὶ ἡ πεῖρα τοῦ παρελθόντος ἔτους, κατὰ τὸ ὁποῖον ἡ τιμὴ τοῦ ἐλευθέρου ἐμπορίου δὲν ἀνῆλθε πλέον τῶν 130 δραχμῶν.

§486Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δι’ αὐτὸ νὰ ὁρίσωμεν.

§487Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Ἐὰν ἡ τιμὴ ὁρισθῇ εἰς 130 δραχμὰς, τοιαύτη θὰ ἦναι καὶ ἡ τιμὴ τοῦ ἐμπορίου.

§488Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τότε νὰ ὁρίσωμεν διακοσίας.

§489Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Ἡ Βουλὴ συνήθισεν ἤδη εἰς τὸν τόνον καὶ τὰ ἐπιχειρήματα τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Αἰγιαλείας Βουλευτοῦ, ὁσάκις πρόκηται νὰ ψηφισθῇ νομοσχέδιον περὶ τῆς σταφίδος. Ἐγὼ ἐνόμισα, ὅτι ἤθελεν ἀπαυδήσει ἐπὶ τέλους, ἐπαναλαμβάνων τὰ ἴδια ἐπιχειρήματα ἐπὶ σειρὰν ἤδη ἐτῶν, ἀφοῦ οὐδένα πείθει.

§490Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀφοῦ ἐπείσατε σεῖς!

§491Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Δὲν δύναται νὰ πείσῃ κανένα ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, ἀφοῦ θέλει νὰ παρίδῃ ἡ Βουλὴ τὸν νόμον τὸν ἀπαράβατον τῆς προσφορᾶς καὶ τῆς ζητήσεως, καὶ ἑπομένως ματαιοπονεῖ.

§492Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ ὑπάγητε νὰ εὕρητε ἀγοραστάς.

§493Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς αὐτὰ τὰ ὑψηλὰ τῆς οἰκονομικῆς ἐπιστήμης, τὰ τῆς προσφορᾶς καὶ τῆς ζητήσεως, δὲν εἶμαι ἱκανός, καὶ δι’ αὐτὸ ἀφίνω τὸν κ. Βουλευτὴν ἐκ Πυλίας νὰ φωνάζῃ μόνος, ὅταν ἔρχηται τὸ ζήτημα αὐτό.

§494Ι. ΚΑΛΑΝΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἤθελε τυχὸν υἱοθετήσει τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. ἐκ Πατρῶν Βουλευτοῦ πρὸς διαβάθμισιν τοῦ πλεονάσματος, νομίζω ὅτι ἤθελεν εἶναι δικαία καὶ εὔλογος ἡ παράκλησίς μου, ὅπως περιλάβῃ καὶ τὸν σταφιδόκαρπον τῆς Ναυπακτίας...

§495Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. 150 ὀκάδας παράγετε. Τὸν ἀγοράζω ἐγώ, νὰ ἡσυχάσωμεν!

§496Ι. ΚΑΛΑΝΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι παραδεδεγμένον καὶ ἀναμφισβήτητον εἰς τὸν σταφιδικὸν κόσμον, ὅτι ἡ σταφὶς τῆς Ναυπακτίας ἐπ’ ἐλάχιστον ὑστερεῖ τῆς σταφίδος Αἰγιαλείας, πάντως δὲ ὑπερτερεῖ τὴν σταφίδα τῶν Πατρῶν. Συνεπῶς νομίζω, ὅτι εἶναι δίκαιον, ἐὰν τοὐλάχιστον δὲν καταταχθῇ εἰς τὴν πρώτην βαθμίδα, ἐκ παραλλήλου πρὸς τὴν τῆς Αἰγιαλείας, νὰ καταταχθῇ εἰς τὴν τῶν Πατρῶν.

§497Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Μισυρλῆς τὸ ἀποκρούει.

§498Π. ΣΑΚΚΗΣ. Ὁ κ. Πετροπουλάκης λέγει, ὅτι τὸ Γύθειον παράγει σταφίδα ὁμοίαν πρὸς τὴν τοῦ Αἰγίου.

§499Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἠξεύρω, ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐπιμένῃ εἰς τὴν πρώτην δήλωσιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν, ὅτι δὲν εἶναι προδιατεθειμένος νὰ δεχθῇ τὴν τροποποίησιν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 5, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐγένετο τοσαύτη συζήτησις· διότι, ἂν ἐπιμένῃ εἰς τὴν πρώτην δήλωσιν, νομίζω ὅτι εἶναι περιττὸν νὰ καθήμεθα ἐδῶ ἕως τὸ πρωί.

§500Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐγὼ εἶπον τοῦτο· παρεκάλεσα τοὺς ἀξιοτίμους Βουλευτὰς, οἱ ὁποῖοι προέβαλον τροπολογίας, νὰ δεχθῶσιν, ὅπως κατὰ τὴν συζήτησιν τὴν δευτέραν, ἡ ὁποία τὴν ἑσπέραν ταύτην γίνεται, τὸ νομοσχέδιον ψηφισθῇ ὡς ἔχει, τὴν δὲ γνώμην της ἡ Κυβέρνησις θέλει τὴν μεταδώσει εἰς τὴν Βουλὴν κατὰ τὴν τρίτην συζήτησιν. Τοῦτο ἀπεκρούσθη ὑπό τινων, καὶ ἐπέμεινεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Πατρῶν Βουλευτὴς νὰ δηλώσω, ὁποίαν ἔχω γνώμην. Τότε ἠναγκάσθην νὰ εἴπω, ὅτι ἔχω γνώμην ἀκριβῶς δυσμενῆ, διότι φρονῶ, ὅτι ἡ διαβάθμισις τῆς σταφίδος εἰς τρεῖς κατηγορίας, ἢ καὶ τέσσαρας, οὐ μόνον θέλει γεννήσει δυσχέρειαν, ἀλλὰ καὶ θέλει καταστήσει τὸ μέτρον ἐντελῶς ἄσκοπον. Νομίζω ὅτι τὸ θέμα ἐξηντλήθη κατὰ τρόπον τοιοῦτον, ὥστε δὲν ἀξίζει περισσότερον νὰ συζητηθῇ. Ὑποθέτω ὅτι οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι, οἱ συνηγοροῦντες ὑπὲρ τῆς διαβαθμίσεως εἰς τρεῖς κατηγορίας, ἀκριβῶς ἕνα σκοπὸν ἔχουσι, νὰ μὴ χορηγηθῇ ἡ ἄδεια εἰς τὴν Τράπεζαν νὰ ἀγοράσῃ πλεόνασμα· διότι, ἐὰν ἐπιμένωσι νὰ ἀγοράσῃ ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα πρὸς 180 δραχμὰς τὴν σταφίδα τῶν Πατρῶν καὶ τοῦ Αἰγίου, πρὸς 160 δὲν ἠξεύρω τίνος ἄλλης ἐπαρχίας, καὶ 130 τῶν ἄλλων, βεβαίως φαίνονται ἀγνοοῦντες πρῶτον, ὅτι τὰ μέσα δὲν ἐπιτρέπουσι νὰ πραγματοποιηθῇ τὸ μέτρον τοῦτο, καὶ δεύτερον, ὅτι εἶναι δυσχερέστατον νὰ γείνῃ διάκρισις, καὶ ὅτι ἑπομένως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πραγματοποιηθῇ τὸ μέτρον. Ἐπιμένοντες δὲ εἰς τὴν ἰδέαν των, οὐδὲν ἄλλο πράττουσιν ἢ λέγουσι πρὸς τοὺς σταφιδοκτήμονας τῶν ἄλλων ἐπαρχιῶν: «Ἡμεῖς ζητοῦμεν νὰ διατιμηθῇ ἡ σταφὶς τῶν ἐπαρχιῶν μας πρὸς 180 δραχμάς, ἤτοι ἡμεῖς τὴν σταφίδα τὴν χειροτέραν, τὴν ὁποίαν ἔχομεν, θὰ τὴν δώσωμεν εἰς τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν»,— διότι καὶ ἡ ἐπαρχία τῆς Αἰγιαλείας καὶ ἡ ἐπαρχία τῶν Πατρῶν καὶ ἡ τῆς Κορινθίας καὶ αἱ ἄλλαι βεβαίως ἔχουσι καὶ κατωτάτην ποιότητα, καὶ τὴν κατωτάτην αὐτὴν ποιότητα θὰ τὴν χορηγήσωσιν εἰς τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν.

§501Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Μήπως αἱ ἄλλαι δὲν δίδουσι κατωτέραν;

§502Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλὰ τότε θὰ ἐξετασθῇ τοῦτο: ἡ κατωτάτη αὐτὴ ποιότης, ἵνα μὴ εἴπω ἡ ἄχρηστος σταφὶς, τῶν ἐπαρχιῶν τούτων ἰσοβαθμίζει πρὸς τὴν ποιότητα τὴν καλλιτέραν τῶν ἄλλων ἐπαρχιῶν; Αἱ τιμαὶ εἶναι κατώτεραι. Ἑπομένως ἰδοὺ πῶς γεννῶνται ἄπειρα ζητήματα. Εἶπον δὲ καὶ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ὁ σκοπὸς τοῦ νὰ ἀγορασθῇ ὑπὸ τῆς Τραπέζης τὸ πλεόνασμα εἶναι εἷς καὶ μόνος· νὰ ἀφαιρεθῇ τὸ πλεόνασμα, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ εἰς τὴν κατωτάτην ποιότητα, τὴν βιομηχανήσιμον, καὶ νὰ ἀπομείνῃ τὸ ὑπόλοιπον, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐμπορεύσιμον, ἵνα τοῦτο ἀποκτήσῃ τὰς τιμὰς, αἱ ὁποῖαι εἰς αὐτὸ ἀνήκουσι.

§503Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§504Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἐπιμένων εἰς τὸ νὰ μὴ ἀποδέχηται τὴν διαβάθμισιν, νομίζω ὅτι λησμονεῖ τοὺς λόγους καὶ τὰς θεωρίας, ὧν ἕνεκα ἐθεσπίσθη ἡ ἀγορὰ τοῦ πλεονάσματος, ἡ ὁποία ἐθεσπίσθη καὶ ἵνα ἀφαιρεθῇ τὸ πλεόνασμα καὶ ἵνα τεθῇ κατώτατος ὅρος. Τὸ ἀποτέλεσμα δὲ ἦτο, ὅτι ὁ κατώτατος ὅρος τῆς τιμῆς τῆς σταφίδος ἐγένετο ἀνώτατος, ἐξωμοιώθησαν δὲ αἱ ἔσχαται ποιότητες πρὸς τὰς πρώτας. Ἡ ἐπιμονὴ τοῦ νὰ μὴ δέχηται ὁ κ. Ὑπουργὸς τὴν γνώμην νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν αἱ καλαὶ ποιότητες καὶ νὰ γείνῃ ἡ διαβάθμισις εἶναι ἀδίκημα, τὸ ὁποῖον γίνεται εἰς ὁλοκλήρους ἐπαρχίας. Ἡ δυσκολία, τὴν ὁποίαν φέρει, τῆς ἐξευρέσεως τοῦ τρόπου τῆς διαβαθμίσεως βεβαίως ὑπάρχει ἐν μέρει, ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, προκειμένου περὶ τοῦ δημοτικοῦ φόρου, ἔχει ἐξεύρει λύσιν ἐν τῷ ἰδίῳ νομοσχεδίῳ, τὴν ὁποίαν δυνάμεθα νὰ ἐφαρμόσωμεν καὶ ἐπὶ τῆς διαβαθμίσεως. Δι’ αὐτὸ νομίζω, ὅτι δὲν ὑπάρχει λόγος, ὅπως ἀντιταχθῇ κατὰ τῆς διαβαθμίσεως.

§505Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸ πρῶτον τὴν ἑσπέραν ταύτην παρὰ τοῦ κ. Βουλευτοῦ Πατρῶν ἤκουσα, ὅτι ὁ σκοπὸς, τὸν ὁποῖον εἶχε τὸ μέτρον, τὸ κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ληφθὲν, ὅπως ἡ Τράπεζα ἀγοράζῃ τὸ πλεόνασμα, δὲν ἦτο, ὅπως ἀφαιρεθῇ τὸ πλεόνασμα, ἀλλ’ ἦτο, ὅπως τεθῇ κατώτατος ὅρος τῆς τιμῆς τῆς σταφίδος. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι πάντες, ὅσοι κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος εὑρισκόμεθα ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ καὶ συνεζητήσαμεν τὸ μέτρον, εἴχομεν τὴν ἰδέαν, ὅτι σκοπὸς τοῦ μέτρου τούτου, τῆς χορηγίας ἀδείας εἰς τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν νὰ ἀγοράζῃ τὸ πλεόνασμα, ἦτο ν’ ἀφαιρεθῇ τὸ πλεόνασμα τὸ μεταξὺ τῆς παραγωγῆς καὶ τῶν ἀναγκῶν τῆς καταναλώσεως. Διάφοροι συνθῆκαι εἶχον τῳόντι ὡς ἀποτέλεσμα, ὅπως αἱ τιμαὶ τῶν καλλιτέρων ποιοτήτων τῆς σταφίδος μὴ ὑπερβῶσι τὸ ὅριον τοῦτο. Ἀλλὰ τοῦτο προῆλθε τὸ μὲν ἐκ τοῦ ὅτι δὲν συνεστάθησαν ἀποθῆκαι εἰς πάντα τὰ κέντρα, καὶ ἐκ τούτου ὑπῆρχε πάντοτε μία διαφορὰ ἕνεκεν τῶν ἐξόδων τῆς μεταφορᾶς, τὸ δὲ καὶ ἐξ ἄλλων λόγων, διότι εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς ἐγεννήθη παρὰ τῷ σταφιδικῷ κόσμῳ ἡ πεποίθησις, ὅτι ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα διὰ τοῦ δανείου, ὅπερ συνωμολόγησε μετὰ τῶν Τραπεζῶν, ἠδύνατο ν’ ἀποσύρῃ τὸ πλεόνασμα καὶ περιορίσῃ τὸ ὑπόλοιπον ποσὸν εἰς ἐκεῖνο, οὗ εἶχον ἀνάγκην αἱ ἀγοραὶ τῆς καταναλώσεως. Ἐκ τούτου συνέπεσε νὰ γείνῃ ὅ,τι εἶπεν ὁ κ. ἐκ Πατρῶν Βουλευτὴς, ἀλλὰ πάντως ὁ σκοπὸς, διὰ τὸν ὁποῖον ἀγοράζει ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα σταφιδόκαρπον, εἶναι ν’ ἀφαιρεθῇ τὸ πλεόνασμα.

§506ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπιμένετε, κύριε Ροῦφε ὅπως ἡ τροπολογία σας ψηφισθῇ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως;

§507Δ. Π. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως τώρα ἰσοδυναμεῖ μὲ ἔνστασιν περὶ μὴ ἀπαρτίας.

§508Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ζητοῦμεν τὴν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορίαν, καὶ ἀκούομεν μομφὰς, ὅτι φέρομεν ἐνστάσεις περὶ μὴ ἀπαρτίας! Νομίζω ὅτι στοιχειῶδες καθῆκον ἔχομεν νὰ γνωρίσωμεν, τίνες παραδέχονται τὴν τροπολογίαν, καὶ τίνες ὄχι.

§509Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Ἐὰν θέλητε ν’ ἀρχίσωμεν ἀντεγκλήσεις, ἐγὼ δὲν δυσκολεύομαι, διότι δὲν πτοοῦμαι ἀπὸ κανένα· ἄλλοι πτοοῦνται καὶ τρέμουσι (θόρυβος). Ἐγὼ ἐννοῶ νὰ ὑπερασπίσω τὰ συμφέροντα τῆς ἐπαρχίας μου.

§510ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶσθε 15;

§511Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Μάλιστα. Ἔχομεν ὑποχρεώσεις πρὸς τὸν λαόν.

§512Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Ἐπειδὴ ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 5 ὑπεβλήθησαν καὶ ἄλλαι τροπολογίαι, αἵτινες παρεπέμφθησαν νὰ συζητηθῶσι κατὰ τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν, ἤθελον παρακαλέσει τοὺς κυρίους συναδέλφους νὰ μὴ ἐπιμείνωσιν ἀπόψε εἰς τὴν πρότασιν περὶ ψηφοφορίας δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, διότι τοῦτο ἰσοδυναμεῖ πρὸς λύσιν τῆς συνεδριάσεως.

§513Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Πρὸς τοῦτο ἀποβλέπουσιν.

§514Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπάρχει πρότασις, κύριε Πρόεδρε, ὑποστηριζομένη 15 ὑπὸ Βουλευτῶν, εἰς τὴν ὁποίαν ἐπιμένομεν.

§515Α. ΜΟΝΟΚΡΟΥΣΟΣ. Ἐγὼ συμφωνῶ μετὰ τοῦ κυρίου Γκότση.

§516Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Μετὰ καταπλήξεως ἤκουσα τῶν κ. ἐκ Πατρῶν συναδέλφων, ὑποστηριζόντων ὅτι ἡ πρότασις αὕτη ἰσοδυναμεῖ πρὸς ματαίωσιν τῆς συνεδριάσεως. Μήπως ἡ Βουλὴ δὲν εἶναι ἐν ἀπαρτίᾳ, καὶ οὕτω ψηφίζομεν νομοσχέδια; Δὲν πιστεύω νὰ ῥίπτωνται τοιοῦτοι ὑπαινιγμοὶ, ὅτι ἡ Βουλὴ συνεδριάζει ἐν μὴ ἀπαρτίᾳ.

§517Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Ἐγὼ εἶπον, ὅτι, ἀφοῦ ὑπάρχουσι καὶ ἄλλαι τροπολογίαι ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 5, καλὸν εἶναι νὰ συζητηθῶσιν ὅλαι κατὰ τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν.

§518Δ. Π. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Ἐγὼ ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω πρότασιν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου, παρεκάλεσα δὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα, κατὰ πόσον εἶναι δυνατὸν νὰ εἰσαγάγῃ κλίμακα διαβαθμίσεως. Ἐκτὸς λοιπὸν τῆς τροπολογίας, περὶ ἧς πρόκειται, ἡ ὁποία οὔτε τὰς τιμὰς τῆς Τραπέζης δύναται νὰ ἱκανοποιήσῃ οὔτε καὶ τὰ πράγματα, ὑπάρχει καὶ ἡ πρότασις ἡ ἰδική μου, καὶ εἶπον ὅτι κρίνω ὀρθότερον νὰ συζητήσωμεν ἐπ’ αὐτῶν κατὰ τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν.

§519Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπιμένομεν νὰ γνωσθῇ ἡ γνώμη τῆς Βουλῆς δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§520Δ. Π. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Ἡ ἀναβολὴ τῆς προτάσεως διὰ τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν δὲν δύναται νὰ παραβλάψῃ τὰ συμφέροντα ἐκείνων, οἵτινες ἀξιοῦσιν ὅτι πρόκειται νὰ προστατεύσωσιν ἐπὶ τοῦ προκειμένου οὕτως ὑπερμέτρως τὰ συμφέροντα τῶν ἐπαρχιῶν των, διότι τὰ συμφέροντα αὐτῶν θὰ προστατευθῶσι καλῶς, καὶ ἐὰν κατὰ τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν ἀποφανθῇ ἡ Βουλή.

§521Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡμεῖς ἐπιμένομεν εἰς τὴν πρότασίν μας.

§522ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν ἦσθε 15· διότι ἤδη οἱ κύριοι Γκότσης καὶ Μονοκροῦσος ἐδήλωσαν, ὅτι παραδέχονται νὰ γείνῃ ἡ ψηφοφορία εἰς τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν.

§523Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Δὲν εἶναι 15.

§524Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ὑποβάλλω, κύριε Πρόεδρε, ἔνστασιν περὶ μὴ ἀπαρτίας (θόρυβος).

§525ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Τὴν ἀνακαλεῖ.

§526Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ὄχι. (Ἀναγνωσθέντος τοῦ ὀνομαστικοῦ τῶν Βουλευτῶν καταλόγου, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν τῶν βουλευτῶν Ἐπαμ. Ν. Δηλιγιάννη καὶ Κ. Ἀλαμάνου, καὶ μὴ εὑρεθείσης τῆς Βουλῆς ἐν ἀπαρτίᾳ, λύεται ἡ συνεδρίασις, ὥρᾳ 3 π. μ. τῆς ἐπιούσης).