1904.05.25

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 15

τῆς 25 Μαΐου 1904.

(Τρίτη).

(Προεδρεύοντος τοῦ Προέδρου κ. Ν. Χατζίσκου).

(Γενομένης ἀπαρτίας ὥρᾳ 6 καὶ 30′ μ. μ. ἀναγινώσκονται καὶ ἐγκριθέντα ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ εἰς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰν τῶν καταδίκων τῶν φυλακῶν Ῥίου, ζητούντων βελτίωσιν τῶν ὅρων, ὑφ’ οὓς ἐν ταῖς φυλακαῖς ταύταις διαιτῶνται, ἢ τὴν μεταφοράν των εἰς ἄλλας φυλακάς. Ἀναφορὰν τοῦ δημοδιδασκάλου Πατρῶν Ἀδὰμ Ἀποστολίδου, παραπονουμένου ὅτι δὲν ἐκδίδεται ὑπὸ τοῦ δημάρχου Πατρέων τὸ ἔνταλμα πρὸς πληρωμὴν τῶν καθυστερουμένων μισθῶν του. Ἀναφορὰν τοῦ Θεσσαλικοῦ Γεωργικοῦ Συλλόγου, διαβιβάζοντος ψηφίσματα Δημοτικῶν Συμβουλίων τοῦ νομοῦ Λαρίσης ὑπὲρ ἐνισχύσεως τῆς σιτοπαραγωγῆς. Ἀναφορὰν τῶν ὑπαλλήλων τῆς ἐπαρχίας Φαρσάλων ὑπὲρ τῆς καταργήσεως τοῦ νόμου περὶ ὑποχρεωτικῆς συμμετοχῆς τῶν ὑπαλλήλων εἰς τὸ Μετοχικὸν Ταμεῖον. Ἀναφορὰν τῆς κοινότητος Ἁγίου Γεωργίου Φερῶν κατὰ τοῦ ἐκεῖ δημάρχου, ὡς μὴ ἐνεργοῦντος τὰς ἐκλογὰς τοῦ κοινωτικοῦ Συμβουλίου. Ἀναφορὰν τοῦ ἐκ Μαυροβουνίου ὁπλαρχηγοῦ Πέτρου Μπόσκοβιτς, αἰτοῦντος μηνιαῖον ἐπίδομα, ὡς ἀγωνισθέντος ὑπὲρ τοῦ Ἑλληνικοῦ ἔθνους κατὰ τὸ 1866 ἐν Κρήτῃ. Ἀναφορὰν τοῦ Ὀλυμπιακοῦ Συλλόγου Κριεκουκίου ὑπὲρ τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ σταφιδικοῦ νομοσχεδίου καὶ τῆς οἰνοποιήσεως τῆς χλωρᾶς σταφίδος. Ἀναφορὰν τοῦ δημάρχου Καλλιφωνίου τοῦ νομοῦ Καρδίτσης, παρακαλοῦντος νὰ μὴ ἐκτελεσθῇ τὸ Διάταγμα περὶ μεταθέσεως τῆς ἕδρας τοῦ δήμου. Ἀναφορὰν τοῦ Δημοσθένους Καραμπάτσου, ὑποβάλλοντος τὰς γνώμας του ἐπὶ τοῦ σταφιδικοῦ νομοσχεδίου. Ἀναφορὰν τῶν ἐν Σύρῳ ὑπαλλήλων ὑπὲρ τῆς καταργήσεως τοῦ νόμου περὶ ὑποχρεωτικῆς συμμετοχῆς τῶν ὑπαλλήλων εἰς τὸ Μετοχικὸν Ταμεῖον. Ὁμοίαν τῶν ὑπαλλήλων τῆς ἐπαρχίας Ἄργους. Ὁμοίαν τῶν ὑπαλλήλων Ξυλοκάστρου. Πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως τὸν λόγον ἔχει ὁ κύριος Μπαλτατζῆς.

§2Γ. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔλαβον ἀναφορὰν ἐκ τῆς ἐπαρχίας, ἣν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀντιπροσωπεύω. Ἡ ἀναφορὰ ἀπευθύνεται πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ἀφορᾷ τὴν σύστασιν ταμείου ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Ἁλμυροῦ. Τὴν ἀναφορὰν ταύτην συνιστῶ θερμότατα εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, πρὸς τὸν ὁποῖον καὶ ἄλλοτε ἔκαμα παραστάσεις διὰ τὴν ἐκεῖ κατάστασιν. Οἱ πολῖται διατρέχουσι τὸν κίνδυνον νὰ θεωρῶνται πάντοτε ὅτι καθυστεροῦσι τοὺς φόρους των, διότι τὸ ταμεῖον εἶναι πολὺ μακρὰν, καὶ διότι ὁ δημόσιος εἰσπράκτωρ δὲν μεταβαίνει εἰς Ἁλμυρὸν διὰ πολλοὺς λόγους. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν, τὴν ἀναφορὰν ταύτην καὶ ἐνεργήσῃ τὰ δέοντα.

§3Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Καθ’ ὃν χρόνον ζητοῦμεν νὰ καταργηθῶσιν ἄλλα ταμεῖα, θέλετε νὰ συστήσωμεν νέα; Ἐγὼ δέχομαι νὰ καταργηθῇ καὶ τὸ ἰδικόν μου.

§4ΣΠ. ΓΕΩΡΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔξωθι τῆς πόλεως Τρικκάλων ὑπάρχει τὸ χωρίον Μπουχουνίτσα, ἓν τῶν μεγαλειτέρων καὶ πλουσιωτέρων χωρίων τῆς ἐπαρχίας Τρικκάλων. Τοῦ χωρίου τούτου τὰ 8/10 ἀνῆκον πρὶν εἰς τοὺς ἀδελφοὺς Στεφάνοβικ, σήμερον δὲ ἀνήκουσιν εἰς τὸ Δημόσιον. Οἱ ἰδιοκτῆται τοῦ ὑπολοίπου μέρους σκέπτονται νὰ ἐκποιήσωσιν αὐτὸ, οἱ δὲ καλλιεργηταὶ τῆς κτηματικῆς ταύτης μερίδος διατρέχουσι τὸν κίνδυνον τῆς ἐξώσεως, διότι οἱ ἀγορασταὶ θὰ θελήσωσι βεβαίως νὰ καλλιεργήσωσιν αὐτοὶ τὰς ἰδιοκτήτους πλέον γαίας καὶ νὰ ἐγκατασταθῶσιν ἐν ταῖς οἰκίαις τοῦ κτήματος. Τούτου ἕνεκα οἱ καλλιεργηταὶ ὑπέβαλον αἴτησιν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, δι’ ἧς παρακαλοῦσιν, εἰ δυνατόν, νὰ ἐξαγορασθῇ καὶ τὸ τμῆμα τοῦτο τοῦ χωρίου. Τὴν αἴτησιν ταύτην συνιστῶ θερμῶς εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ παρακαλῶ αὐτὸν νὰ ὑποβάλῃ τάχιστα τὸ προσῆκον σχέδιον νόμου, διότι εἶναι εὔκαιρος ἡ περίστασις, ὅπως τὸ κτῆμα Μπουχουνίτσα, ὅπερ εἶναι, ἐπαναλαμβάνω, εὐφορώτατον, ἀποτελέσῃ ἓν ὅλον, καὶ τοιουτοτρόπως λείψωσι καὶ αἱ καταπατήσεις αἱ συχναί, αἱ σήμερον γινόμεναι παρὰ τῶν ἑτέρων ἰδιοκτητῶν, διότι τὰ ὅρια δὲν εἶναι σαφῶς καθωρισμένα, καθ’ ἡμέραν δὲ συμβαίνουσι καταχρήσεις καὶ ἁρπαγαὶ γαιῶν ἀνηκουσῶν εἰς τὸ Δημόσιον. Ἡ τιμή του θὰ ἦναι μικρὰ, οὐχὶ ἀνωτέρα τῶν 60,000 δραχμῶν, εἶναι δὲ συμφέρον εἰς τὸ Δημόσιον νὰ συντελεσθῇ ἡ ἀγορὰ αὕτη, ὅπως τὸ κτῆμα ἀνήκῃ τοῦ λοιποῦ ὁλόκληρον εἰς αὐτὸ, μέχρι τῆς στιγμῆς, καθ’ ἣν θὰ διανεμηθῇ εἰς τοὺς χωρικοὺς καλλιεργητάς.

§5Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸ πρῶτον νῦν γίνεται τοιαύτη αἴτησις δι’ ἀγοράν.

§6Κ. ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Σήμερον ἐλάβετε τὴν ἀναφορὰν, κύριε Ὑπουργὲ, καὶ σᾶς παρακαλῶ νὰ μεριμνήσητε, διότι εἶναι δικαία ἡ αἴτησις.

§7Ν. ΣΤΑΜΑΤΙΑΔΗΣ. Πρὸ ἡμερῶν, κύριε Πρόεδρε, ἐν Πλάκᾳ τοῦ Λαυρίου ἔλαβε χώραν αἱματηρὰ συμπλοκὴ μεταξὺ Μηλίων καὶ Κρητῶν ἀφ’ ἑνὸς καὶ συμπολιτῶν μου Κυμαίων ἀφ’ ἑτέρου. Ἐκ τῆς συμπλοκῆς ἐτραυματίσθησαν διάφοροι ἐξ ἀμφοτέρων τῶν μερῶν. Τὴν ἐπιοῦσαν ὁ ἀστυνόμος Θορικίων ὑπομοίραρχος Ἔβερτ μετέβη νὰ ἐνεργήσῃ ἀνακρίσεις. Ἀλλὰ τὰς ἀνακρίσεις ἤρχισε νὰ ἐνεργῇ κατόπιν συμποσίου, παρατεθέντος ὑπὸ τοῦ πρωταιτίου τῆς συμπλοκῆς Κρητός· δὲν περιωρίσθη δὲ μόνον εἰς ἀπειλὰς κατὰ τῶν Κυμαίων, ἀλλὰ συνέλαβε καὶ ἕνα τούτων ὡς πρωταίτιον, ὁ ὁποῖος δὲν παρευρέθη καθόλου εἰς τὴν σκηνὴν, καὶ τὸν ἀπέστειλεν εἰς τὴν Εἰσαγγελίαν· μετὰ παρέλευσιν δὲ δέκα ἡμερῶν ἐγένετο καὶ δεύτερος φόνος ἐν Κερατέᾳ ἕνεκα τῆς ἀμελείας τοῦ κ. ἀστυνόμου, ὁ ὁποῖος ἐνοχοποιήθη καὶ ὡς ἠθικὸς αὐτουργός. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ λάβῃ πρόνοιαν περὶ μεταθέσεως τοῦ ἐν λόγῳ ἀστυνόμου, διότι ἡ περαιτέρω ἐκεῖ διαμονή του θὰ γείνῃ αἰτία λυπηρῶν σκηνῶν· εἶναι δὲ γνωστὸς ὁ ἀστυνόμος οὗτος, ὅτι πάντοτε ἔδωκε τοιαύτας ἀφορμὰς, διότι καὶ κατὰ τὰς φοιτητικὰς σκηνὰς βαναύσως ἐξύβρισε τοὺς φοιτητὰς, καὶ κατὰ τὰ ἀστυνομικὰ σκάνδαλα τὸ ὄνομά του οὐκ ὀλίγον ἀνεμίχθη.

§8Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν του ἐπὶ ἑνὸς τηλεγραφήματος τοῦ δημάρχου Αἰγείρας, τὸ ὁποῖον ἔλαβον πρὸ ὀλίγου. Ὁ δήμαρχος παραπονεῖται, ὅτι ὁ ἐκεῖ ἀστυνόμος ἔπαυσε παρανόμως δι’ ἑνὸς φετφᾶ, οὕτως εἰπεῖν, ὅλους τοὺς ἀγροφύλακας πασῶν τῶν περιφερειῶν. Τοιαῦται παρανομίαι καὶ αὐθαιρεσίαι δὲν πρέπει νὰ ἐπιτρέπωνται, καὶ πιστεύω ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν θὰ λάβῃ τὰ προσήκοντα μέτρα πρὸς περιστολὴν αὐτῶν καὶ τιμωρίαν τῶν διαπραττόντων αὐτάς. Ἔχομεν νόμον περὶ ἀγροφυλακῆς. Ὁ δήμαρχος Αἰγείρας ἐφήρμοσεν ἀκριβέστατα τὰς διατάξεις του. Ἐνηργήθησαν ἀπὸ τοῦ μηνὸς Σεπτεμβρίου ἐκλογαὶ τακτικώταται, ἐπεκυρώθησαν παρὰ τῆς Νομαρχίας, καὶ ἤδη εὑρισκόμεθα εἰς τὸ τέλος τῆς συγκομιδῆς. Σᾶς παρακαλῶ πολὺ, κύριε Πρόεδρε, νὰ λάβητε πρόνοιαν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου.

§9Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Τώρα τὸ μανθάνω, κύριε Ἀσημακόπουλε.

§10Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς παραδίδω τὸ τηλεγράφημα τοῦ δημάρχου, καὶ σᾶς παρακαλῶ νὰ ἐξετάσητε καὶ ἐνεργήσητε τὰ δέοντα.

§11ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Τὸ παράπονον, τὸ ὁποῖον διετύπωσεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, δὲν εἶναι οὔτε τὸ πρῶτον οὔτε τὸ τελευταῖον. Ἡ κατάστασις αὕτη εἶναι γενική. Ἐκλέγονται νομίμως οἱ ἀγροφύλακες παρὰ τῶν ἰδιοκτητῶν, ὑπηρετοῦσι τοὺς ὀκτὼ μῆνας, καὶ τὸν ἕνατον, τὸν τελευταῖον μῆνα, εἷς ὑπενωμοτάρχης ἢ εἷς χωροφύλαξ, ὁ ὁποῖος διευθύνει τὴν ἀστυνομίαν, ὑποβάλλει μίαν πρότασιν εἰς τὸν νομάρχην, καὶ αἰτεῖται τὴν ἀντικατάστασιν τῶν ἀγροφυλάκων· ὁ νομάρχης εὑρίσκεται προθυμότατος, ἀπολύει ἐκείνους κατὰ τὸ τέλος τοῦ θερισμοῦ, ὅτε εἶναι καιρὸς νὰ συλλέξωσι τοὺς κόπους των οἱ φυλάττοντες τὰ κτήματα καθ’ ὅλον τὸ διάστημα, καὶ διορίζει ἄλλους, τῇ προτάσει πάλιν τοῦ κυρίου ὑπενωμοτάρχου ἢ τοῦ κυρίου χωροφύλακος. Αὐτὴ εἶναι ἡ κατάστασις, κύριε Πρόεδρε, γενικῶς.

§12Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Μὲ συγχωρεῖτε· διότι ὁσάκις ἐπληροφορήθην ὅτι τοιοῦτόν τι ἐγένετο, τὸ ἠμπόδισα. Ἑπομένως παρακαλῶ οἱονδήποτε τῶν κυρίων Βουλευτῶν, ἔχοντα παράπονον, νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ μοὶ δώσῃ σημείωσιν.

§13ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Λοιπὸν αὐτὴν τὴν στιγμὴν διαβεβαιῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ὅτι τοῦτο συμβαίνει εἰς τὴν ἐπαρχίαν, τὴν ὁποίαν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀντιπροσωπεύω. Πρὸς τούτοις δὲ καταγγέλλω εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τὸν ἀστυνόμον Καρυταίνης, ὁ ὁποῖος ἐκτὸς τῆς παρανομίας αὐτῆς, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν, ἐκτὸς ἄλλων παραβάσεων ποικίλων καὶ πολλῶν, ἔχει καὶ μίαν ἄλλην μέθοδον· εἰσάγει εἰς τὸ Πταισματοδικεῖον κατηγορουμένους ἐπὶ πταίσματι, καταδικάζονταί τινες ἐξ αὐτῶν, καὶ ἄλλους μὲν, ὅσους θέλει, κρατεῖ διὰ τὴν πληρωμὴν τῶν προστίμων καὶ τῶν ἐξόδων, ἄλλους δὲ ἀφίνει ἐλευθέρους· ἐκ τῆς ἕδρας τοῦ δημοσίου κατηγόρου τὰς μὲν τῶν δικογραφιῶν ἀποσύρει, κατὰ τὸ δοκοῦν αὐτῷ, τὰς δὲ εἰσάγει πρὸς ἐκδίκασιν. Ἐπὶ ταῖς πράξεσι ταύταις κατηγγέλθη ἁρμοδίως, καὶ ἐβεβαιώθησαν αἱ παραβάσεις αὗται, εἶμαι δὲ βέβαιος, ὅτι θὰ δώσῃ λόγον τῶν παραβάσεών του ἐνώπιον τῆς Δικαιοσύνης. Τὰς παραβάσεις ταύτας ὁ δήμαρχος Γόρτυνος ἐγνώρισεν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν πρὸ πολλοῦ, ὁ δὲ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, καίτοι προφανῶς τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου παραβλάπτονται, δὲν γνωρίζω ποίαν ἐνέργειαν ἔκαμεν. Ἂς λάβῃ γνῶσιν καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἂς πράξῃ ὅ,τι νομίζει ὀρθόν.

§14Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ ἐνεργήσω.

§15ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ἐπὶ ταῖς πράξεσι ταύταις καὶ ταῖς ἀναφοραῖς, κύριε Πρόεδρε, τοῦ δημάρχου, τὸν περὶ οὗ πρόκειται ἀστυνόμον ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν μετέθεσεν, ἀλλὰ δὲν γνωρίζω τίνων παρεμβάσει ἡ μετάθεσις ἀνεκλήθη μετὰ πέντε ἡμέρας, καὶ μένει πάλιν ὁ ἀστυνόμος εἰς τὴν θέσιν του ἐκείνην. Εἶναι δὲ εἷς περιφημότατος ἄνθρωπος.

§16Β. ΜΑΣΤΡΑΠΑΣ. Πῶς λέγεται;

§17ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Τί τὸν θέλετε; Ἀλλ’ ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ, κύριε Πρόεδρε, καταγγέλλω εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἄλλην παράβασιν, ταχυδρομικήν. Τὸ ταχυδρομεῖον ἐν τῷ χωρίῳ Βλαχορράφτι τοῦ δήμου Γόρτυνος ἔχει ἀνατεθῆ εἰς τὸν αὐτόθι συμβολαιογράφον. Πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν, νομίζω, διὰ μιᾶς διαταγῆς ἀφῃρέθη ἡ διεύθυνσις τοῦ ταχυδρομείου ἀπὸ τὸν ὑπάλληλον αὐτὸν, τὸν συμβολαιογράφον, καὶ ἀνετέθη εἰς ἕνα ἰδιώτην, ἐπὶ τῇ ἰδέᾳ, ὅτι οὗτος ἦτο ὑπογραμματεὺς Εἰρηνοδικείου. Πρὸ χρόνων ἐξευρέθη ἡ τοιαύτη καταδολίευσις τοῦ νόμου παρ’ ἑνὸς μακαρίτου...

§18Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἴσως ἐνθυμεῖται τοῦτο ὁ κ. Πρωθυπουργός.

§19ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. .. καὶ μετὰ ταῦτα ἔλαβε διαστάσεις. Ἀλλ’ ἀτυχῶς δι’ ἐκεῖνον, ὅστις διωρίσθη, αὐτὸς δὲν ἦτο οὔτε ὑπογραμματεὺς Εἰρηνοδικείου, διότι πρὸ τοῦ δευτέρου διορισμοῦ του εἶχεν ἀπολυθῆ δι’ ἀσυμβίβαστον διαγωγήν. Ἐκτὸς τούτου τὸ χωρίον ἐκεῖνο ἀπέχει τῆς ἕδρας τοῦ Εἰρηνοδικείου 2½ ὥρας. Δύναται λοιπὸν ὁ ὑπογραμματεὺς τοῦ Εἰρηνοδικείου νὰ ἐκτελέσῃ καὶ τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην; Ὄχι· διότι ἔχομεν νόμον, καθ’ ὃν, ὅταν ὁ ὑπάλληλος δὲν παρίσταται εἰς τὴν ἕδραν του ἀπολύεται. Πρέπει λοιπὸν νὰ λάβῃ πρόνοιαν περὶ τούτου ὁ κ. Πρωθυπουργός.

§20Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Μάλιστα.

§21Α. ΖΕΡΒΑΣ. Ἐπειδὴ ὁ κύριος ἐκ Γόρτυνος συνάδελφος ἔκαμε λόγον περὶ ὑπηρεσιακῶν ζητημάτων τοῦ ἀστυνόμου Καρυταίνης, παρακαλῶ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ ζητήσῃ πληροφορίας καὶ ν’ ἀναφέρῃ εἰς τὴν Βουλὴν, ἐν τίνι δικαιώματι ὁ ἀστυνόμος οὗτος κατέλιπε τὴν ἀστυνομικὴν περιφέρειαν Γόρτυνος, ἐν τῇ ὁποίᾳ ὑπηρετεῖ, καὶ διέμενεν εἰς τὴν ἐπαρχίαν Μεγαλοπόλεως, ἔνθα τὸν εἶδον ἐγὼ αὐτὸς κατὰ τὴν τελευταίαν πενθήμερον αὐτόθι διαμονήν μου. Διότι νομίζω ὅτι τοῦτο ἰσοδυναμεῖ μὲ ἐγκατάλειψιν θέσεως ἑνὸς διαχειριζομένου τὴν ἀστυνομικὴν ὑπηρεσίαν.

§22Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Μάλιστα.

§23Θ. ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Πρὸ δύο περίπου μηνῶν παρεκάλεσα τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, ἂν διέταξε τὴν Νομαρχίαν Ἀργολίδος νὰ ἐπιβάλῃ ἀναγκαστικὴν εἰσφορὰν ἐπὶ δύο Μονῶν ἐν τῇ περιφερείᾳ αὐτῆς, ἵνα μισθοδοτῶνται ὑπάλληλοι τοῦ Ὑπουργείου τούτου. Συνεπείᾳ μάλιστα τῆς ἐπερωτήσεώς μου ἐκείνης καὶ ὁ σεβαστὸς ἀρχηγός μου καὶ ἡγέτης τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἐζήτησε συμπληρωματικὰς πληροφορίας. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ὑπεσχέθη νὰ δώσῃ ταχέως τὰς πληροφορίας ἐκείνας, ἀλλὰ, καίτοι ἔκτοτε παρῆλθεν ἀρκετὸν χρονικὸν διάστημα, οὐδεμίαν πληροφορίαν κατέθηκεν εἰς τὸ Προεδρεῖον. Ὑποθέτω ὅτι τοῦτο προῆλθεν ἐκ λάθους καὶ οὐχὶ ἐξ ὀλιγωρίας, διότι δὲν δύναμαι νὰ φαντασθῶ ποτε, ὅτι Ὑπουργὸς ὀλιγωρεῖ νὰ συνεισφέρῃ πρὸς πραγμάτωσιν τοῦ δικαιώματος τῆς Βουλῆς τοῦ ἐλέγχειν τὰς πράξεις τῶν Ὑπουργῶν δι’ ἐπερωτήσεων. Καὶ πάλιν ἐπαναλαμβάνω τὴν ἐπερώτησιν καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ προσκομίσῃ ταχέως τὰς πληροφορίας ταύτας, διότι καὶ ὁ χρόνος ὁ ὑπολειπόμενος τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς εἶναι πολὺ βραχύς. Ἐπίσης πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ὑπεβλήθη εἰς τὸ Προεδρεῖον παρὰ συμπολιτῶν μου, τυγχανόντων καὶ μελῶν τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου, ἀναφορὰ, δι’ ἧς παραπονοῦνται κατὰ τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς, ὡς ἐφαρμοζούσης τὸν νόμον περὶ δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως, κατὰ τὴν γνώμην των, πλημμελῶς. Καταγγέλλουσι δηλαδὴ, ὅτι, ἐνῷ τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον προέτεινε πρὸς διορισμὸν δημοδιδασκάλισσάν τινα, ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ, ἤτοι ὁ νομάρχης, παρὰ τὴν ὑποχρέωσιν, ἣν ἐκ τοῦ νόμου ἔχει, δὲν διώρισε τὴν προταθεῖσαν διδασκάλισσαν, ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι πρὸ ὀλίγου χρόνου εἶχεν αὕτη ἀπολυθῆ ὑπὸ τοῦ Ἐποπτικοῦ Συμβουλίου, ἀφῆκε δὲ νὰ παρέλθῃ τὸ ἀπαιτούμενον χρονικὸν διάστημα, χωρὶς νὰ δημοσιεύσῃ τὸν διορισμὸν αὐτῆς διὰ τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως, ἐν τῷ μεταξὺ δὲ τὸ Ἐποπτικὸν Συμβούλιον μετέθεσεν εἰς τὴν θέσιν ἐκείνην ἐξ ἄλλου σχολείου τοῦ αὐτοῦ δήμου ἑτέραν δημοδιδασκάλισσαν. Ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ ἰσχυρίσθη, ὅτι τοῦτο ἔπραξε συμφώνως πρὸς ἐγκύκλιόν τινα τοῦ Ὑπουργείου, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ ἀπολυόμενος δημοδιδάσκαλος ὑπὸ τοῦ Ἐποπτικοῦ Συμβουλίου δι’ ἀνεπίδεκτον βελτιώσεως διαγωγὴν δὲν δύναται νὰ διορισθῇ πάλιν ὑπὸ τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου. Τοῦτο εἶναί τι, τὸ ὁποῖον διέταξε τὸ Ὑπουργεῖον καθ’ ὑπέρβασιν τῶν δικαιωμάτων του, διότι νομοθετεῖ ποινὴν, τὴν ὁποίαν δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ ἐπιβάλῃ. Ὁ νόμος περὶ δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως εἰς μίαν περίπτωσιν ὁρίζει ἀνικανότητα τοῦ πεπαυμένου δημοδιδασκάλου πρὸς ἀναδιορισμὸν ἐντὸς χρονικοῦ διαστήματος, διὰ τοῦ ἄρθρου 28, νομίζω, ὅταν ἀπολύηται οὗτος διὰ παράπτωμα περὶ τὴν σεμνότητα τοῦ ἤθους. Εἰς οὐδεμίαν ἄλλην περίπτωσιν ἐμποδίζει τὸν παυθέντα ν’ ἀναδιορισθῇ ἐν οἱῳδήποτε χρονικῷ διαστήματι. Ἡ ἐγκύκλιος τοῦ Ὑπουργείου νομίζω ὅτι δὲν συμβιβάζεται πρὸς τὰς γενικὰς ἀρχὰς τοῦ δικαίου, καὶ ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅπως ἄρῃ τὴν διάταξιν ταύτην, ἡ ὁποία δὲν εἶναι νόμιμος.

§24ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Ὡς πρὸς τὸ πρῶτον ἐρώτημα τοῦ κ. Βουλευτοῦ, εἶχον ἑτοιμάσει σημείωμα πρὸ πολλοῦ, ὅπερ δὲν κατέθηκα ἕνεκα τῆς ἀπουσίας αὐτοῦ, θὰ σπεύσω ὅμως νὰ καταθέσω τοῦτο. Ὡς πρὸς τὸ δεύτερον ἐρώτημα, δὲν ἔχω πρόχειρον τὴν ἐπερώτησιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ, τὴν γενομένην κατὰ τὸ παρελθόν, καὶ παρακαλῶ αὐτὸν νὰ τὴν ὑποβάλῃ ἐκ νέου.

§25Θ. ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ δευτέρα σύστασίς μου δὲν εἶναι ἐπερώτησις, ἀλλ’ ἀναφορὰ ὑποβληθεῖσα εἰς τὸ Προεδρεῖον, ἣν τοῦτο θέλει διαβιβάσει πρὸς ὑμᾶς· ἀλλ’ ὡς πρὸς τὴν δικαιολογίαν τῆς μὴ ἀπαντήσεως εἰς τὸ ζήτημα τοῦ πρώτου μέρους τῆς ὁμιλίας μου, νομίζω ὅτι δὲν ἦτο πολὺ εὔστοχος ἡ ἐξεύρεσις τοῦ λόγου τοῦ κ. Ὑπουργοῦ· διότι, ἐὰν ἐγὼ ἀπουσίαζον τῆς Βουλῆς, ὁ ἡγέτης τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὁ ὁποῖος ἐζήτησε τὰς συμπληρωματικὰς πληροφορίας, ἦτο πάντοτε παρών.

§26Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐπὶ τοῦ πρώτου ἐρωτήματος, ἢ τῆς πρώτης παρατηρήσεως, ἣν ἀπηύθυνεν ὁ ἐκ Ναυπλίας Βουλευτὴς, ὀφείλω καὶ ἐγὼ νὰ ἀνακοινώσω παρατήρησίν τινα. Νομίζω ὅτι τὸ σύστημα, τὸ κρατῆσαν πρό τινων ἐτῶν καὶ ἐξακολουθοῦν ἔτι ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως, εἶναι πλημμελὲς, διότι δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν διὰ Διατάγματος νὰ διορίζῃ ὑπαλλήλους, ἐνῷ οὔτε θέσεις τοιούτων εἰσὶ νενομοθετημέναι, οὔτε οἱ ὑπάλληλοι, οἱ οὕτω διοριζόμενοι, μισθοδοτοῦνται ὑπὸ τοῦ δημοσίου ταμείου, ἀλλ’ ὑπὸ τῶν Μονῶν. Ἀλλὰ καὶ ἄλλην πλημμέλειαν ἀνευρίσκω, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν ἐπιβάλλει εἰς τὰς Μονὰς νὰ μισθοδοτῶσιν ὑπαλλήλους, ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τοῦτο ἐξελέγχει τοὺς προϋπολογισμοὺς τῶν Μονῶν. Καὶ ἂν τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐκκλησιαστικῶν πρὸς τοῦτο, ἤτοι πρὸς τὴν ἐξέλεγξιν τῶν προϋπολογισμῶν τῶν Μονῶν, ἔχῃ ἀνάγκην ἰδίας δαπάνης, πρέπει νὰ ζητήσῃ ταύτην παρὰ τοῦ δημοσίου ταμείου. Ἡ ἐξέλεγξις τῶν προϋπολογισμῶν τῶν Μονῶν εἶναι καθῆκον τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐκκλησιαστικῶν, τὸ ὁποῖον οἱ νόμοι ἀνέθηκαν εἰς αὐτό· ἑπομένως πρὸς ἐκπλήρωσιν τοῦ καθήκοντος τούτου τὸ δημόσιον ταμεῖον εἶναι ὑποχρεωμένον νὰ παράσχῃ τὰ πρὸς τοῦτο μέσα. Ὅθεν, ἀντὶ νὰ ἐπιβαρύνῃ τὸ Ὑπουργεῖον τὰς Μονὰς πρὸς μισθοδοσίαν ὑπαλλήλων, ὀρθὸν εἶναι νὰ εἰσαγάγῃ νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλήν, ὅπως προστεθῶσιν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον οἱ ἀναγκαῖοι ὑπάλληλοι, οἵτινες θέλουσι μισθοδοτεῖσθαι ἀπὸ τὸ δημόσιον ταμεῖον, καὶ οὐχὶ ἀπὸ τῶν χρημάτων τῶν Μονῶν. Ἄλλως τὰ χρήματα τῶν Μονῶν ἔχουσιν ἄλλον προορισμόν, προορισμὸν ἐντελῶς εὐλαβῆ, καὶ οὐχὶ ἵνα μισθοδοτῶνται ἐξ αὐτῶν οἱ ὑπάλληλοι. Τὴν παρατήρησιν ταύτην ἀπευθύνω οὐχὶ πρὸς τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως, διότι οὗτος συνεχίζει ἔργον, τὸ ὁποῖον οἱ προκάτοχοί του εὗρον καὶ ἐπενόησαν. Ἐγὼ κατὰ τὸ βραχυχρόνιον διάστημα, κατὰ τὸ ὁποῖον ἔμεινα ἐν τῇ ἀρχῇ, πολλάκις παρεκάλεσα τὸν κ. συνάδελφόν μου, νὰ παύσῃ τὴν κατάχρησιν ταύτην, καὶ νομίζω, ὅτι ἠλάττωσεν οὗτος τὸν ἀριθμὸν τῶν τοιούτων ὑπαλλήλων, καὶ περιώρισεν εἰς μίαν ἢ δύο θέσεις, τὰς ὁποίας εἶχον παλαιοὶ ὑπάλληλοι, λαμβάνοντες τὸ ἐπίδομα ἐκ τῶν Μονῶν. Εὐχῆς ἔργον λοιπὸν εἶναι, ὅπως τὸ Ὑπουργεῖον μελετήσῃ τὸ θέμα, καὶ ἂν νομίζῃ ὅτι ἡ ὑπηρεσία ἔχει ἀνάγκην προσθήκης ὑπαλλήλων, νὰ προβάλῃ νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλήν, ὅπερ βεβαίως θέλομεν ὑποστηρίξει, ὅπως ἀρθῇ ἡ ἀνωμαλία, καθ’ ἣν ὁ Ὑπουργὸς διορίζει ὑπαλλήλους εἰς θέσεις μὴ νενομοθετημένας, μισθοδοτουμένους δὲ παρὰ τῶν Μονῶν, αἵτινες δὲν εἶναι ὑπόχρεοι πρὸς τοῦτο.

§27ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§28Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἡ αἴρεσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἐὰν ἡ Βουλὴ ἐργασθῇ, ἦτο περιττὴ, διότι ἐκδηλοῖ τὴν γνώμην του, ὅτι ἡ Βουλή, ἴσως δὲν θὰ ἐργασθῇ. Ἡ Βουλὴ ἐργάζεται, τὸ καθῆκον δὲ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ εἶναι νὰ ἄρῃ τὴν παρανομίαν ἢ τὸ ἔκτροπον, νὰ μὴ ῥίπτῃ δὲ τὰς εὐθύνας ἐπὶ τὴν Βουλήν, ἀφοῦ τὸ πρᾶγμα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξαρτηθῇ ἀπὸ τὴν φιλοπονίαν ἢ μὴ τῆς Βουλῆς. Παρακαλῶ λοιπόν, ἐὰν ἔχητε σκοπὸν νὰ ὑποβάλητε νομοσχέδιον, νὰ εἰσαγάγητε αὐτὸ, ἐὰν δὲ ἡ Βουλὴ δὲν ἐργασθῇ ἐπ’ αὐτοῦ, τότε αὐτὴ θέλει ὑπέχει τὴν εὐθύνην. Ἐγὼ ὁμολογῶ, ὅτι διετέλεσα ἐπὶ πολὺν χρόνον, ἴσως περὶ τὰ τρία ἔτη, Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως, οὐδέποτε δὲ προσέλαβον ὑπαλλήλους δαπάνῃ τῶν Μονῶν διὰ τὴν ἐξέλεγξιν τῶν προϋπολογισμῶν τῶν Μονῶν. Οἱ προϋπολογισμοὶ οὗτοι ἐξηλέγχοντο ἐν τῷ τμήματι, ὅπερ διηύθυνεν ὁ μακαρίτης Μάμουκας· διὰ τακτικῶν δ’ ὑπαλλήλων ἐξετελεῖτο ἡ ὑπηρεσία αὕτη, ἡ ὁποία οὔτε πολλὴ οὔτε ποικίλη οὔτε δαιδαλώδης εἶναι, ὥστε νὰ προκαλῇ τοιαῦτα μέτρα. Δὲν γνωρίζω πότε εἰσήχθη τὸ σύστημα, ἀλλ’ ὁποτεδήποτε καὶ ἂν εἰσήχθη, εἶναι πλημμελὲς, καὶ τοῦτο συνεπῶς ἐπιβάλλει εἰς τὸν Ὑπουργὸν νὰ ἀναιρέσῃ τὸ πλημμελὲς τοῦτο. Ἐγὼ ἀπηύθυνα παρατήρησιν, οὐχὶ πρὸς ἔλεγχον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅστις ἠθέλησε νὰ ἀναδράμῃ εἰς ἐποχὴν ἀπωτέραν, ἀλλ’ ὅπως καταδείξω τὴν πλημμέλειαν ταύτην, ἥτις πρέπει νὰ ἀρθῇ.

§29Θ. ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι διὰ Β. Διατάγματος ἀντικατέστησα τὸν ἕνα τῶν ὑπαλλήλων τῶν ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν, τῶν ὁποίων ἡ θέσις καθιερώθη διὰ Β. Διατάγματος. Ἀλλ’ ἀπὸ τὸν κύριον Ὑπουργὸν ἤκουσα ὅτι πρόκειται περὶ τεσσάρων ὑπαλλήλων, ἐνῷ ἐπὶ τῆς ἐμῆς ὑπουργίας ἦσαν δύο, οὓς εὗρον ἀπὸ τὸν κ. προκάτοχόν μου, ἐξ ὧν τὸν ἕνα ἀντικατέστησα. Ἀκριβῶς δὲ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἀπηύθυνα τὴν ἐπερώτησιν, διότι τὴν 10 Ἰανουαρίου παρελθόντος ἔτους ἐδημοσιεύθη Β. Διάταγμα, ἐπιβάλλον εἰς νέας Μονὰς εἰσφορὰν πρὸς μισθοδοσίαν διορισθησομένων ὑπαλλήλων, ἐξ οὗ ὑπέθεσα, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον ἐσκόπει νὰ αὐξήσῃ τοὺς ὑπάρχοντας ὑπαλλήλους καὶ πλάσῃ νέας θέσεις, καθ’ ὃν τρόπον εἶχε πλάσει τὰς δύο ὑπαρχούσας θέσεις. Ἡ ὁμολογία τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅτι ὑπάρχουσι τέσσαρες θέσεις ὑπαλλήλων μισθοδοτουμένων ἐκ τῶν Μονῶν, δηλοῖ, ὅτι ἐπραγματοποιήθη ἡ ὑπόνοιά μου.

§30ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§31Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Παρατηρῶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως, ὅτι, καθὼς ἐνθυμοῦμαι, ὁ νόμος περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐκκλησιαστικῶν διῄρεσε τὴν ὑπηρεσίαν αὐτοῦ εἰς τμήματα καὶ κλάδους. Ἐὰν ἡ μνήμη μου δὲν σφάλλεται, τότε δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη νόμου, ἵνα ὀργανωθῇ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐκκλησιαστικῶν, ἀλλ’ ὑπάρχει ἀνάγκη Διατάγματος, ἵνα ὀργανωθῇ κατ’ ἄλλον τρόπον, παρὰ ἐκεῖνον καθ’ ὃν εἶναι ὠργανωμένον. Εἶναι δὲ ὠργανωμένον τοῦτο διὰ τῆς διαιρέσεως τῆς ὕλης τῆς ὑπαγομένης εἰς αὐτὸ, δυνάμει τοῦ Διατάγματος τῆς 3 Ἀπριλίου 1833, ἡ ὕλη δὲ αὐτοῦ διαιρεῖται εἰς 4 τμήματα· τὸ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν, τὸ τῆς ἀνωτέρας ἐκπαιδεύσεως, τὸ τῆς μέσης καὶ τὸ τῆς κατωτέρας ἐκπαιδεύσεως. Λοιπὸν ἐπὶ τεσσάρων τμημάτων ὑπάρχουσι 4 τμηματάρχαι. Ἐὰν ὅμως παραστῇ ἀνάγκη καὶ ἑτέρου τμήματος, τότε βεβαίως πρέπει νὰ διορισθῇ καὶ πέμπτος τμηματάρχης. Παρατηρῶ ὅμως, ὅτι τὸ τμῆμα τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως δὲν εἶναι καὶ τόσον πολυάσχολον, ὅσον ἦτο κατὰ τὸν χρόνον πρὸ τῆς ἐκδόσεως τοῦ νόμου τοῦ 1895, ὅτε ἐγὼ διῴκουν τὸ Ὑπουργεῖον τοῦτο. Τώρα τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως ἐπὶ τῶν πραγμάτων τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως εἶναι μᾶλλον διεκπεραιωτὴς αὐτῶν, παρὰ κανονίζον τὴν οὐσίαν τῶν ὑποθέσεων αὐτῶν· ἀφοῦ δὲ τοσοῦτον ἠλαττώθη ἐκ τοῦ λόγου τούτου ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου, ἡ ἀφορῶσα τὸ τμῆμα τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως, νομίζω ὅτι δύναται τὸ προσωπικὸν νὰ ᾖναι ὀλιγώτερον, νὰ χρησιμοποιῆται δὲ οὕτως, ὥστε νὰ ἐπαρκῇ εἰς τὰς ἀνάγκας τοῦ τμήματος τῆς μέσης καὶ τῆς ἀνωτέρας ἐκπαιδεύσεως.

§32ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. Τὸ Διάταγμα τοῦ 1833 ἐπέχει, ὡς γνωστόν, θέσιν νόμου· δὲν εἶναι δυνατὸν ἑπομένως διὰ Διατάγματος νὰ μεταβληθῇ, ἀλλ’ ἀπαιτεῖται ἕτερος νόμος.

§33Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν ὡμίλησα περὶ τοῦ νόμου τοῦ 1833, ἀλλὰ περὶ τοῦ νόμου τοῦ 1845 περὶ Ὑπουργείων, καθ’ ὃν διὰ Διατάγματος κανονίζεται ὁ ἐσωτερικὸς ὀργανισμὸς τῶν Ὑπουργείων· ἑπομένως δὲν ἀπαιτεῖται νόμος, ἀλλὰ τοῦτο ὑπάγεται εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐκκλησιαστικῶν, ὅπως καὶ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ἑκάστου τῶν Ὑπουργείων. Ὁ νόμος ἐπέτρεψε νὰ κανονίζωνται τὰ τῆς ὑπηρεσίας διὰ Βασιλικῶν Διαταγμάτων, ἑπομένως ἔχετε τὴν ἐξουσίαν νὰ προκαλέσητε Βασιλικὸν Διάταγμα περὶ μεταβολῆς ἢ περὶ ὀργανώσεως τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐκκλησιαστικῶν.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Κωνσταντόπουλος.

§35Κ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ ἄλλου θέματος.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.

§37Κ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Παρεκλήθην, κύριε Πρόεδρε, ἀπὸ ἀξιότιμον φίλον μου, κατοικοῦντα ἐν Γαργαλιάνοις, νὰ ὑποβάλω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως τὴν ἑξῆς ὑπόθεσιν. Ὁ γράφων μοὶ καταγγέλλει τὸν ἐπιθεωρητὴν τῶν δημοτικῶν σχολείων διὰ τὴν ἑξῆς ἐνέργειάν του. Ἰσχυρίζεται ὁ γράφων, ὅτι εἰς τὸ χωρίον Πύργος τοῦ δήμου Πλαταμώδους ὑπῆρχε δημοδιδάσκαλος διωρισμένος, καὶ ὅμως ὁ κ. ἐπιθεωρητὴς ἐνόμισε καλὸν νὰ ζητήσῃ ἀπὸ τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον τὸν διορισμὸν ἄλλου δημοδιδασκάλου· μὴ θέλοντος δὲ νὰ ἐνδώσῃ τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου, ὁ ἐπιθεωρητὴς ἐζήτησε τὸν διορισμὸν τοῦ ἄλλου δημοδιδασκάλου ἀπὸ τὸ Ἐποπτικὸν Συμβούλιον, καὶ ἐπέτυχε τὸν διορισμὸν τούτου, καὶ κατόπιν ἐπαύθη ὁ ὑπάρχων προηγουμένως. Ταῦτα μοὶ γράφει, καὶ παρακαλεῖ νὰ ὑποβάλω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπερώτησιν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, τὴν ὁποίαν ὑποβάλλω καὶ ἐγγράφως, παρακαλῶ δὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ δώσῃ αὐτὸς πλείονας πληροφορίας ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου.

§38ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Θέλω ἐξετάσει τὴν ὑπόθεσιν.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Σάκκης ἔχει τὸν λόγον.

§40Π. ΣΑΚΚΗΣ. Ἐν τῇ ἰδιαιτέρᾳ μου πατρίδι Κορώνῃ πρό τινων ἐτῶν ἀνευρέθη ἱερὰ εἰκών, τὴν ἀνεύρεσιν τῆς ὁποίας δυστυχῶς ἐξεμεταλλεύθησάν τινες, καὶ περιέφερον τὴν εἰκόνα πρὸς συλλογὴν ἐράνων, δι’ ὧν ν’ ἀνοικοδομήσωσι κατὰ τὸ φαινόμενον μὲν ναόν, πράγματι ὅμως, ἵνα σιτίζωνται ἐκ τοῦ ναοῦ τούτου. Ἡ προκάτοχος δημοτικὴ ἀρχὴ κατώρθωσε νὰ ἀναγνωρισθῇ ὁ ναὸς οὗτος ὡς δημοτικός, ἀλλὰ διώρισεν ἐκκλησιαστικοὺς συμβούλους τοὺς ἀνεγείραντας διὰ τῶν συλλεγέντων ἐράνων τὸν ναὸν τοῦτον. Οὗτοι ὅμως πᾶν ἄλλο ἐσκέπτοντο ἢ τὸ εἰσπραττόμενον ἐκ τῶν ἐκκλησιαζομένων καὶ τῶν συνδρομῶν ὑπὲρ τοῦ ναοῦ τούτου χρῆμα νὰ εἰσαγάγωσιν εἰς τὸ ταμεῖον τοῦ ναοῦ, προτιμῶντες τὰ ἴδια αὑτῶν θυλάκια. Τοῦτο ἐξήγειρε τὴν ἀγανάκτησιν τῶν κατοίκων τῆς πόλεως Κορώνης, καὶ ἡ νέα δημοτικὴ ἀρχή, εὐθὺς ὡς ἐγκατεστάθη, ἀντικατέστησε τοὺς ἐκκλησιαστικοὺς συμβούλους. Δυστυχῶς ὁ κ. νομάρχης μέχρι τοῦδε δὲν ἠθέλησε νὰ ἐγκαταστήσῃ τοὺς διορισθέντας νέους ἐκκλησιαστικοὺς συμβούλους, διότι οἱ ἀπολυθέντες σύμβουλοι προφασίζονται, ὅτι ὁ ναὸς οὗτος εἶναι ἰδιωτικός, ἀνεγερθεὶς ἐπὶ γηπέδου ἀνήκοντος εἰς τὸν ἕνα ἐξ αὐτῶν, ὅπερ ἀνακριβές, διότι τὸ γήπεδον εἶναι ἐθνικόν, κείμενον ἐντὸς τῆς ἐξωτερικῆς ζώνης τοῦ φρουρίου Κορώνης· ἄλλως δὲν ἐπιτρέπεται καὶ ὑπὸ τῶν ἰσχυόντων ἐκκλησιαστικῶν νόμων ἡ ἀνέγερσις ἰδιωτικοῦ ναοῦ· πρὸς δὲ ὁ ναὸς οὗτος ᾠκοδομήθη δι’ ἐράνων τῶν πολιτῶν. Ἐκτὸς ὅμως τούτου αὐτοὶ οἱ ἴδιοι ἐκκλησιαστικοὶ σύμβουλοι ἀνεγνώρισαν, ὅτι ὁ ναὸς οὗτος ἀνήκει εἰς τὸν δῆμον, καὶ ἑπομένως ἐκεῖ ἐκκλησιάζονται καὶ οἱ κάτοικοι Κορώνης καὶ οἱ ἐκ πλείστων ἄλλων μερῶν προστρέχοντες. Προσέφυγον καὶ προσωπικῶς εἰς τὸν κ. νομάρχην, ὅτε πρό τινων μηνῶν ἔτυχε νὰ ἦμαι ἐν Καλάμαις, καὶ συνέστησα αὐτῷ νὰ λάβῃ τὰ κατάλληλα πρὸς τοῦτο μέτρα· ὁ κ. νομάρχης διέταξε τότε νὰ κλεισθῇ ὁ ναὸς προσωρινῶς, ἀλλὰ κατὰ τὰς ἑορτὰς τοῦ Πάσχα καὶ κατὰ τὴν ἑορτὴν τῆς Ζωοδόχου Πηγῆς, καθ’ ἣν ἡμέραν τελεῖται ἡ ἐτησία πανήγυρις τοῦ ναοῦ τούτου, ὁ κ. νομάρχης, συνεπείᾳ αἰτήσεως κατοίκων τινῶν τῆς Κορώνης, αἰτησάντων νὰ ἐπιτραπῇ ἡ ἱερουργία κατὰ τὴν ἑορτὴν ταύτην τοῦ ναοῦ, ἔδωκε τὴν ἄδειαν ταύτην, διατάξας τὸν εἰρηνοδίκην Κορώνης νὰ παραστῇ αὐτοπροσώπως καὶ νὰ παραλάβῃ τὰς εἰσπράξεις τοῦ ναοῦ καὶ καταθέσῃ ταύτας παρὰ τῇ Ἐθνικῇ Τραπέζῃ. Δυστυχῶς ὅμως ὁ κ. εἰρηνοδίκης, ἐπιλαθόμενος τῶν καθηκόντων αὐτοῦ ἐντελῶς ἀπό τινος χρόνου, ἀνέθεσεν εἴς τινας ἰδιώτας νὰ παραστῶσιν ὡς ἐκκλησιαστικοὶ σύμβουλοι φαινομενικῶς, πράγματι ὅμως ἐγκατεστάθησαν καὶ αὖθις οἱ πρώην τοιοῦτοι, πρὸς κοινὸν σκάνδαλον. Τὸν μαργαρίτην τοῦτον τῆς εἰρηνοδικειακῆς δικαιοσύνης, ὅστις εὑρίσκεται ἐκεῖ πρὸ τῆς ἀνόδου εἰς τὴν ἀρχὴν τοῦ νῦν κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, συνιστῶ εἰς τὸν κύριον Ὑπουργόν.

§41Θ. ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Περίεργον, πῶς δὲν μετέθεσε καὶ αὐτόν, ἀφοῦ μετέθεσεν ὅλους!

§42Π. ΣΑΚΚΗΣ. Τὸν εἰρηνοδίκην τοῦτον δὲν εἶχεν ἀνάγκην νὰ μεταθέσῃ ὁ κ. Ὑπουργός, διότι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ εὕρῃ καταλληλότερον ὄργανον τῆς ἰσχυούσης φατρίας. Ἵνα παύσωσι λοιπὸν τὰ σκάνδαλα ταῦτα, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ συστήσῃ εἰς τὸν κ. νομάρχην Μεσσηνίας, ἵνα διατάξῃ τὴν ἐγκατάστασιν τοῦ νέου Ἐκκλησιαστικοῦ Συμβουλίου, καὶ ἐξακολουθήσωσιν οὕτως αἱ ἱεροπραξίαι ἐν τῷ ναῷ τούτῳ, παύσωσι δὲ νὰ ἐκμεταλλεύωνται αὐτὸν ἄνθρωποι τῶν κατέργων. Ἐπειδὴ ἔχω τὸν λόγον θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ λάβῃ πρόνοιαν πρὸς ἄρσιν καὶ ἑτέρου ἀτόπου, τὸ ὁποῖον λαμβάνει χώραν ἐν Κορώνῃ, καὶ τὸ ὁποῖον καὶ ἰδιαιτέρως κατήγγειλα πρὸς αὐτόν. Πρόκειται περὶ τῶν ἀστυνομικῶν σκανδάλων, τὰ ὁποῖα λαμβάνουσι χώραν ἐκεῖ καὶ ἐν γένει εἰς τὸν δῆμον Κολωνίδων. Οὕτως οἱ ἀγροφύλακες, τῇ συναινέσει ἢ τῇ ἀνοχῇ καὶ τοῦ κ. ἀστυνόμου, μεταβαίνουσιν εἰς τὰς περιφερείας ἄλλων χωρίων, συλλαμβάνουσι τὰ ποίμνια τῶν διαφόρων χωρικῶν, τῶν μὴ φίλα φρονούντων εἰς τοὺς ἰσχύοντας, χωρὶς ταῦτα νὰ βόσκωσιν εἰς ἀπηγορευμένους τόπους, καὶ ἄνευ οὐδενὸς δικαιώματος καὶ ἐνίοτε ἐκ τῶν ἰδίων αὐτῶν κτημάτων, καὶ μεταφέρουσι ταῦτα εἰς τὴν πρωτεύουσαν τοῦ δήμου· καὶ ἂν μὲν λάβωσι τὰ αἰτούμενα σύλληπτρα, τοῖς ἀποδίδουσι ταῦτα, ἄλλως κρατοῦσιν ἓν ἐξ αὐτῶν καὶ ἐκποιοῦσιν αὐτό. Ἐκτὸς τούτου διωρίσθησαν ὡς προσωρινοὶ ἀγροφύλακες ἄνθρωποι, ἐξ ὧν τινές εἰσιν ἀπόφοιτοι τῶν φυλακῶν, πολλάκις ἐπισκεφθέντες αὐτὰς, ὡς καταδικασθέντες ἐπὶ διαφόροις πλημμελήμασι καὶ κακουργήμασιν ἐπανειλημμένως· ἔχουσι δ’ οὗτοι παρανόμως διορισθῆ ὑπὸ τοῦ κ. νομάρχου, τῇ προτάσει τοῦ ἀστυνόμου, χωρὶς νὰ προηγηθῶσιν αἱ ἀπαιτούμεναι διατυπώσεις. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπεσχέθη ὅτι θὰ λάβῃ τὰ κατάλληλα μέτρα πρὸς διόρθωσιν τοῦ πράγματος· ἐπειδὴ ὅμως οὐδὲν εἰσέτι ἔπραξε, θὰ παρακαλέσω αὐτὸν νὰ σπεύσῃ νὰ πράξῃ τοῦτο, διότι γεννῶνται πολλὰ καὶ εὔλογα παράπονα. Ὡσαύτως ἔχω νὰ ἀπευθύνω ἐπερώτησιν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν διὰ τὴν ἐκ νέου μετάθεσιν τοῦ τελωνοσταθμάρχου Ζάννου εἰς Μεθώνην. Ὁ τελωνοσταθμάρχης οὗτος ἔχει καταγγελθῆ παρ’ ἑτέρου ὑπαλλήλου ἐπὶ ἰδιοποιήσει λιμενικῶν χρημάτων, καὶ ἡ ὑπόθεσις αὕτη εὑρίσκεται ἀπὸ πολλῶν μηνῶν ἐκκρεμὴς ἐν τοῖς ἀνακριτικοῖς γραφείοις Καλαμῶν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς, λαβὼν ὑπ’ ὄψιν τὰ παράπονα, ἅτινα ἐγένοντο εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου, οὗτινος προΐσταται, καὶ τὰ εἰς τινα ἐφημερίδα τῶν Καλαμῶν δημοσιευθέντα, εἶχε μεταθέσει τὸν τελωνοσταθμάρχην τοῦτον ἐκ Μεθώνης εἰς ἄλλο τελωνοσταθμαρχεῖον τῆς ἰδίας τελωνειακῆς περιφερείας. Δυστυχῶς ὅμως, δὲν ἠξεύρω τῇ συστάσει τίνος, ἔκρινε καλὸν νὰ ἐπαναφέρῃ τὰ πράγματα εἰς τὴν προτέραν αὐτῶν κατάστασιν, ἤτοι νὰ τοποθετήσῃ πάλιν τὸν εἰρημένον τελωνοσταθμάρχην ἐν Μεθώνῃ, ἀδιαφορῶν, ἂν οὕτω παραβλάπτεται ἡ ὑπηρεσία καὶ ἂν διὰ τῆς παραμονῆς τοῦ τελωνοσταθμάρχου ἐν τῇ θέσει ταύτῃ ἐπιδιώκεται ἡ κάλυψις τοῦ ἐγκλήματος, διὰ τὸ ὁποῖον οὗτος ἔχει καταγγελθῆ. Νομίζω ὅτι τοῦτο εἶναι ἄτοπον· δηλαδὴ ὑπάλληλος καταγγελθεὶς δι’ ἔγκλημά τι νὰ παραμένῃ εἰς τὸν τόπον ἐκεῖνον, ὅπως καλύψῃ τὸ ἔγκλημά του. Τὸ πρᾶγμα εἶναι λίαν σκανδαλῶδες, καὶ ἐλπίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν θὰ σπεύσῃ νὰ διορθώσῃ τὸ ἄτοπον τοῦτο, λαμβάνων ὑπ’ ὄψιν τὰς παραστάσεις, τὰς ὁποίας σήμερον κάμνω πρὸς αὐτὸν καὶ τὰς ὁποίας καὶ δι’ ἐγγράφου ἐπερωτήσεώς μου πρὸ ἡμερῶν ἔκαμα. Περαίνων τὸν λόγον μου, εἶμαι ὑποχρεωμένος καὶ ἑτέραν παρατήρησιν νὰ ἀπευθύνω πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν διὰ τὴν λιμενικὴν ἐπιτροπὴν Κορώνης, ἢ μᾶλλον διὰ τὸν πρόεδρον τῆς λιμενικῆς ἐπιτροπῆς. Ἡ λιμενικὴ αὕτη ἐπιτροπὴ ἀποτελεῖται ἐκ προσώπων ἐντίμων μὲν, ἀλλὰ τὰ δύο μέλη αὐτῆς εἰσιν ἄνθρωποι ἀγράμματοι καὶ ἀνίκανοι νὰ ἀντιληφθῶσι τῆς σπουδαιότητος τῶν συμφερόντων τοῦ λιμένος, καὶ ἕνεκα τούτου γίνονται ὄργανα τοῦ προέδρου τῆς ἐπιτροπῆς, ὅστις εἶναι ὁ εἰρηνοδίκης, τὰ δὲ δύο ἕτερα μέλη, τὰ μὴ γινόμενα ὄργανα ἰδιοτελῶν σκοπῶν, οὔτε καλοῦνται κἂν ὑπὸ τοῦ προέδρου, ὁ ὁποῖος οὕτω συντάσσει ὡς αὐτὸς βούλεται, ἢ τῇ ὑπαγορεύσει ἄλλων, διαφόρους πράξεις, ὡς συνέταξε καὶ τὸν προϋπολογισμόν, πρὸς ζημίαν τοῦ λιμενικοῦ ταμείου. Δι’ ὅλα ταῦτα νομίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ὀφείλει νὰ λάβῃ πρόνοιαν, διότι ὁ κ. εἰρηνοδίκης, ἐπαναλαμβάνω, ὡς πρόεδρος τῆς λιμενικῆς ἐπιτροπῆς, καλῶν μόνον τὰ δύο μέλη αὐτῆς, καὶ μὴ καλῶν τὰ ἕτερα δύο, τὰ ὑπὸ τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου ἐκλεγέντα, παραβλάπτει ἀπὸ σκοποῦ τὰ συμφέροντα τοῦ λιμενικοῦ ταμείου, ὁδηγούμενος πρὸς τοῦτο ὑπὸ ἰδιωτῶν, προσποριζομένων ἀθέμιτα ὀφέλη εἰς βάρος τοῦ λιμενικοῦ ταμείου.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπακόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§44Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μεταξὺ τῶν ἐν Τριπόλει ὑπαρχόντων Συλλόγων ὑπάρχει καὶ Σύλλογος λειτουργῶν ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν, ὁ «Σύλλογος τῶν Φιλοπροόδων», ὅστις ἐσχάτως ἐπεδόθη ἀποκλειστικῶς εἰς τὴν γυμναστικήν. Καὶ μέχρι μέν τινος ὑπῆρχε γήπεδον ἐν Τριπόλει, ἐν τῷ ὁποίῳ ὁ Σύλλογος οὗτος εἶχεν ἐγκαταστήσει τὰ ὄργανα τῆς γυμναστικῆς, καὶ καθ’ ἡμέραν καθ’ ἑκατοντάδας οἱ νέοι ἐγυμνάζοντο ἐκεῖ· ἀλλὰ ψηφισθέντος τοῦ νόμου τοῦ 1899 περὶ οἰκοδομῆς δικαστικῶν καταστημάτων ἐν ταῖς ἕδραις τῶν Δικαστηρίων καὶ ταῖς πρωτευούσαις τῶν δήμων ἐκείνων, ἐν αἷς οἱ δῆμοι ἤθελον ἀγοράσει οἰκόπεδον, τὸ γήπεδον ἐκεῖνο τὸ ἠγόρασεν ὁ δῆμος Τριπόλεως ἀντὶ 18,000 δραχμῶν, τὰς ὁποίας μάλιστα καὶ ἐδανείσθη, ὅπως ἀποκτήσῃ δικαστικὸν κατάστημα· ἀλλ’ ἀτυχῶς, ἐνῷ ἀνεμένομεν τὴν ἵδρυσιν δικαστικοῦ καταστήματος ἐν Τριπόλει, αἴφνης ἀπελπιζόμεθα, καὶ αἱ 18,000 δραχμαί, ἃς ὁ δῆμος διέθεσε διὰ τὴν ἀγορὰν τοῦ γηπέδου, ἀπωλέσθησαν. Ἀλλὰ δὲν ἀπωλέσθησαν μόνον αἱ 18,000 δραχμαί, ἀλλ’ ἀπωλέσθη καὶ τὸ Γυμναστήριον, ἐν τῷ ὁποίῳ ἐγυμνάζοντο οἱ νέοι, διότι ἔκτοτε ἐστάθη ἀδύνατον νὰ ἐξευρεθῇ γήπεδον ἄλλο, κατάλληλον πρὸς ἵδρυσιν Γυμναστηρίου. Τούτου ἕνεκα τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τοῦ εἰρημένου Συλλόγου μὲ ἐπεφόρτισε νὰ λάβω τὴν τιμὴν νὰ ἐγχειρίσω ἀναφοράν του πρὸς τὸν κ. Πρωθυπουργόν, καὶ οὐχὶ πρός τινα τῶν κ. Ὑπουργῶν, διότι πρὸς ἐκτέλεσιν τοῦ περιεχομένου τῆς ἀναφορᾶς δὲν γνωρίζει ἂν εἶναι ἁρμόδιος ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἢ ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ διὰ τοῦτο ἀπευθύνεται πρὸς τὸν κύριον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, καὶ αἰτεῖται τὰ ἑξῆς. Ἐν τῇ πόλει—ἴσως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν γνωρίζει τὴν τοποθεσίαν, διότι ἐπὶ πολὺ ἔμεινεν ἐκεῖ—μεταξὺ τοῦ στρατῶνος Χατζηχρήστου καὶ τοῦ πεδίου τοῦ Ἄρεως, ἐν ᾧ γυμνάζονται οἱ στρατιῶται, ὑπάρχει γήπεδον, τὸ ὁποῖον ὄχι μόνον ἀχρησιμοποίητον εἶναι, ἀλλὰ καὶ ἐπιβλαβὲς εἰς τὴν ὑγείαν τῶν στρατιωτῶν ἀποβαίνει, διότι λιμνάζουσιν ἐκεῖ ὅλα τὰ ὕδατα, καὶ γεννῶνται ἐντεῦθεν πυρετοί, ἐξ ὧν ὑποφέρουσιν οἱ στρατιῶται πολύ. Τὸ Συμβούλιον λοιπὸν τοῦ Συλλόγου διὰ τῆς ἀναφορᾶς του παρακαλεῖ τὴν Κυβέρνησιν νὰ παραδώσῃ εἰς τὸν Σύλλογον τὸ γήπεδον ἐκεῖνο, εἴτε ἐπὶ μισθώματι εἴτε καὶ ἄνευ μισθώματος, νὰ ἐπιτρέψῃ δὲ εἰς τὸν Σύλλογον νὰ ἐξυγιάνῃ αὐτὸς τὸ μέρος ἐκεῖνο καὶ τὸ περιτοιχίσῃ, ἵνα ἐγκαταστήσῃ ἐν αὐτῷ τὰ ὄργανα τῆς γυμναστικῆς, καὶ ἐξακολουθήσωσιν οἱ νέοι τῆς Τριπόλεως γυμναζόμενοι. Ἐκ τῆς τοιαύτης παραχωρήσεως ἢ μισθώσεως τοῦ γηπέδου ὄχι μόνον δὲν ἔχει νὰ ζημιωθῇ τὸ Δημόσιον, ἀλλὰ τοὐναντίον θὰ ὠφεληθῇ, διότι ἐν τῷ Γυμναστηρίῳ τούτῳ τοῦ Συλλόγου θὰ γυμνάζωνται καὶ οἱ ὑπαξιωματικοὶ καὶ οἱ στρατιῶται, ἀργότερον δὲ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως —καὶ τῷ συνιστῶ τοῦτο—δύναται νὰ λύσῃ ὅλας τὰς μισθώσεις τῶν ἄλλων γηπέδων ἐν Τριπόλει, διὰ τὰ ὁποῖα τὸ Δημόσιον πληρώνει μισθώματα, ὅπως γυμνάζωνται οἱ μαθηταὶ τῶν Ἑλληνικῶν καὶ λοιπῶν σχολείων τῆς Τριπόλεως, εἶναι δυνατὸν δὲ καὶ νὰ ἑνώσῃ τὰ διάφορα γυμναστήρια τῶν σχολείων μὲ τὸ τοῦ Συλλόγου, καὶ νὰ γυμνάζωνται ἐκεῖ ὅλοι οἱ μαθηταί, ὑπὸ τὴν ἐπίβλεψιν ἑνὸς μόνου γυμναστοῦ, καὶ ν’ ἀπολύσῃ τοὺς λοιποὺς γυμναστάς, διὰ τοὺς ὁποίους πληρώνει τὸ Δημόσιον 360 δραχμὰς κατὰ μῆνα. Ὑπόσχεται δὲ τὸ Συμβούλιον τοῦ Συλλόγου διὰ τῆς ὑποβαλλομένης ἀναφορᾶς του, ὅτι ὀψέποτε τὸ Δημόσιον ἤθελε χρειασθῆ τὸ γήπεδον τοῦτο καὶ διατάξῃ τὸ Συμβούλιον νὰ ἄρῃ ἐκεῖθεν τὰ ὄργανα τοῦ Γυμναστηρίου, τὸ Συμβούλιον θέλει ὑπακούσει ἀμέσως καὶ θέλει ἄρει ἐκεῖθεν ταῦτα, χωρὶς νὰ ἔχῃ οὐδεμίαν ἀξίωσιν ὁ Σύλλογος κατὰ τοῦ Δημοσίου. Τοιαύτη ἀναφορὰ εἶχεν ὑποβληθῆ ὑπὸ τοῦ Συλλόγου καὶ εἰς παρελθοῦσαν Κυβέρνησιν, — δὲν γνωρίζω ἂν εἰς τὴν τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Γόρτυνος κ. Βουλευτοῦ ἢ τὴν τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἀττικῆς κ. Βουλευτοῦ, — καὶ ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη διέταξε τὴν ἐκτέλεσιν τῆς αἰτήσεως ταύτης τοῦ Συλλόγου, δὲν ἐξετελέσθη ὅμως ἡ διαταγὴ ἐκείνη, διότι ὁ φρούραρχος Τριπόλεως δὲν εἶχεν εἰδικὴν διαταγὴν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως συναινέσῃ εἰς τὴν παραχώρησιν τοῦ γηπέδου. Ἐγχειρίζων λοιπὸν τὴν ἀναφορὰν ταύτην τοῦ Συλλόγου, παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ἵνα ἐν συνεννοήσει μετὰ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν διατάξωσι τὰς ἐκεῖ ἀρχὰς, καὶ ἐὰν εὕρωσιν ἀληθῆ καὶ ἀκριβῆ ὅσα ἀνέπτυξα ἐγώ, καὶ ἀβλαβῆ πρὸς τὸ Δημόσιον, παρακαλῶ νὰ παραχωρήσωσι τὸ γήπεδον τοῦτο πρὸς τὸν Σύλλογον, εἴτε νὰ ἐνοικιάσωσιν αὐτὸ ἐπὶ μισθώματι, ἢ ἄνευ μισθώματος, ὅπως ὁ Σύλλογος ἐξυγιάνῃ καὶ περιτοιχίσῃ τὸ γήπεδον ἰδίαις δαπάναις καὶ ἐγκαταστήσῃ ἐκεῖ τὰ ὄργανα τῆς γυμναστικῆς.

§45Κ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι ἀμφιβολία, ὅτι ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως τὴν αἴτησιν ταύτην, ὡς δεδικαιολογημένην καὶ συμφέρουσαν εἰς τὸ Δημόσιον, θ’ ἀποδεχθῇ καὶ ἐκτελέσῃ.

§46Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Τοσοῦτο μᾶλλον, καθόσον τὸ γήπεδον τοῦτο οὐ μόνον εἰς οὐδὲν χρησιμεύει σήμερον, ἀλλὰ καὶ βλάβην φέρει, ἕνεκα τῶν πυρετῶν, οἵτινες προέρχονται ἐκ τῶν λιμναζόντων ἐκεῖ ὑδάτων.

§47Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω πληροφορίας εἰς ἀπάντησιν κυρίων Βουλευτῶν. Καὶ πρῶτον καταθέτω ἀπάντησιν εἰς ἐπερώτησιν τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Λακεδαίμονος συναδέλφου κ. Κοπανίτσα περὶ τῶν καταγγελθεισῶν παρανομιῶν τοῦ ἀστυνόμου Καστορίου καὶ τῆς ἐνεργείας τῆς δικαστικῆς ἀρχῆς. Ἡ ἐπερώτησις τοῦ ἀξιοτίμου κυρίου Βουλευτοῦ ἀπηυθύνθη πρὸς ἐμὲ τῇ 18 φθίνοντος μηνός, τῇ δὲ 20 ἐνετάλη ὁ Εἰσαγγελεὺς Σπάρτης, ἵνα ἐνεργήσῃ τὰ δέοντα· ἔχω δὲ ἐκεῖθεν τηλεγράφημα περὶ τῶν ἐνεργειῶν τοῦ κ. Εἰσαγγελέως, ἐξ οὗ φαίνεται, ὅτι κατὰ τοῦ εἰρημένου ἀστυνόμου ἐπεδόθησαν ἀπὸ 9 Ἀπριλίου μέχρι σήμερον 5 μηνύσεις ἐπὶ παραβάσεσι νόμων κλπ., καὶ παρηγγέλθη ὁ ἁρμόδιος εἰρηνοδίκης, ἵνα ἐνεργήσῃ προανακρίσεις, μεταβαίνει δ’ ἐκεῖ καὶ ὁ ἀντεισαγγελεὺς πρὸς ταχυτέραν περάτωσιν τῆς ὑποθέσεως. Ὁ ἀξιότιμος ἐκ Καρδίτσης βουλευτὴς κ. Βελλίνης τῇ 19 Μαΐου ὑπέβαλεν ἐπερώτησιν περὶ μετατροπῆς τοῦ στρατῶνος Φαναρίου εἰς φυλακάς. Καὶ ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως ταύτης καταθέτω ἔγγραφον σημείωμα τοῦ τμήματος τῶν φυλακῶν. Ὁ ἀξιότιμος ἐκ Γόρτυνος βουλευτὴς κ. Ἀλεξάκης ὑπέβαλεν ἐπερώτησιν περὶ τῆς ἐνσκήψεως, ὡς εἶχε πληροφορηθῆ, εὐλογίας εἰς τὰς φυλακὰς Παλαμηδίου. Κατὰ πληροφορίας ἐκεῖθεν, μόνον εἷς κατάδικος προσεβλήθη ἐξ εὐλογίας, ἐγένοντο δὲ αἱ δέουσαι παραστάσεις εἰς τὰς ἀρχὰς τῶν φυλακῶν καὶ τὸν κ. νομάρχην, πῶς τοῦτο συνέβη. Καίτοι δέ, κατὰ τὰς πρὸς τὴν Κυβέρνησιν εἰδήσεις, ἡ νόσος εὐλογία ἐξέλιπεν ἐκ τῶν φυλακῶν, ἐν τούτοις καταθέτω ἐπίσης ἐγγράφους πληροφορίας.

§48Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἤμην χθὲς εἰς Ναύπλιον, καὶ ἤκουσα παρά τινων τῶν κατοίκων, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν διέταξεν, ὡς ἐζητήθη, τὸν φρούραρχον Ναυπλίου νὰ χορηγήσῃ τὴν ἀναγκαίαν δύναμιν πρὸς ἀπομόνωσιν τῶν δύο προσβληθέντων καταδίκων, διαιτωμένων δὲ εἰς τὸ δωμάτιον τὸ ἄνωθι τοῦ δωματίου, εἰς ὃ διαμένει ἡ φρουρά· ἐφοβοῦντο δὲ, ὅτι πλὴν τοῦ κινδύνου τῆς μεταδόσεως τῆς νόσου εἰς τοὺς καταδίκους ὑπῆρχε καὶ κίνδυνος μεταδόσεως τῆς νόσου εἰς τὴν πόλιν ἀπὸ τὴν φρουρὰν, καὶ ἔλεγον, ὅτι ὁ φρούραρχος ἀνέμενεν εἰδικὴν διαταγὴν, ἵνα χορηγήσῃ φύλακας πρὸς φύλαξιν, καὶ μὲ παρεκάλεσαν θερμῶς νὰ ποιήσωμαι τὰς δεούσας παραστάσεις εἰς τὴν Κυβέρνησιν περὶ τούτου.

§49Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Ἰδοὺ τί καταθέτει τὸ Τμῆμα τὸ ἁρμόδιον (ἀναγινώσκει): «Ἐπὶ τηλεγραφικῇ ἀναφορᾷ τοῦ νομάρχου Ἀργολίδος περὶ προσβολῆς καταδίκων κλπ. κλπ.» Καταθέτω τὸ ἔγγραφον τοῦ Τμήματος.

§50Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἡ ἀπομόνωσις δὲν ἐγένετο.

§51Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ. Διετάχθη νὰ γείνῃ ἡ ἀπομόνωσις.

§52Κ. ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ἔχω ἐπιστολὴν, τὴν στιγμὴν ταύτην ληφθεῖσαν, διὰ τῆς ὁποίας μὲ πληροφορεῖ κατάδικος, ὅτι διετάχθη ἡ ἀπομόνωσις καὶ ἐξετελέσθη, καὶ ὅτι οὐδὲν ἕτερον κροῦσμα ἐγένετο ἐν ταῖς φυλακαῖς.

§53Χ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Αὐτὰ μοὶ εἶπεν ὁ ἀνακριτὴς Νικολάρας χθές.

§54Κ. ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Ταύτην τὴν στιγμὴν ἔλαβον τὴν ἐπιστολήν.

§55Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Ἐν προηγουμένῃ συνεδριάσει, κύριε Πρόεδρε, ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Νάξου κ. Πρωτοπαπαδάκης ἐζήτησε τὴν κατάθεσιν τοῦ φακέλου τοῦ σχετιζομένου μὲ τὴν κατασκευὴν τοῦ τελωνείου Πατρῶν. Μέχρι σήμερον δὲν κατετέθη ὁ φάκελος. Θὰ παρακαλέσω ὑμᾶς, κύριε Ὑπουργὲ, νὰ καταθέσητε τοῦτον.

§56Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν γινώσκω, ἂν ἐλάβετε γνῶσιν τῆς ἀπαντήσεως, τὴν ὁποίαν ἔδωκα χθὲς εἰς τὸν ἀξιότιμον βουλευτὴν Πατρῶν κ. Ῥοῦφον, ὅτι παρ’ ἐμοὶ δὲν ὑπάρχουσι πλέον ἔγγραφα. Τὰ ἔγγραφα διεβιβάσθησαν εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν παρὰ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, δηλαδὴ προϋπολογισμὸς καὶ σχεδιογραφήματα, ὅπως προστεθῇ μία ἀποθήκη διαμετακομίσεως καί τινα ἄλλα διαμερίσματα, τὰ ὁποῖα ἀπαιτοῦσι δαπάνην, ὡς εἶπον χθὲς, 270,000 δραχμῶν.

§57Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Αὐτὰ τὰ γνωρίζω.

§58Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅλα αὐτὰ τὰ ἔγγραφα τὰ παρέπεμψα διὰ τοῦ νομάρχου εἰς τὴν λιμενικὴν ἐπιτροπὴν, ὅπως αὕτη γνωμοδοτήσῃ, ἂν δέχεται νὰ χορηγήσῃ τὸ δάνειον τῶν 270,000 δραχμῶν, καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει νὰ ἀναθέσῃ τὴν πληρεξουσιότητα εἰς τὸν πρόεδρον τῆς ἐπιτροπῆς νὰ ἔλθῃ ἐδῶ, ἵνα συνομολογήσωμεν τὴν ἀναγκαίαν σύμβασιν καὶ ὑποβάλω αὐτὴν εἰς τὴν Βουλήν.

§59Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Τότε εἶναι ἄλλα τὰ ζητούμενα ἔγγραφα. Τὰ ἔγγραφα αὐτὰ ἴσως εὑρίσκονται εἰς τὸ γραφεῖον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, τὰ ἔγγραφα δηλ. τὰ σχετιζόμενα μὲ τὸ ζήτημα τῆς κατασκευῆς τοῦ τελωνείου, τῆς ἀρχικῆς κατασκευῆς, τὰ ὁποῖα δὲν ὑποθέτω ὅτι ἔχουσι θέσιν μεταξὺ τῶν ἐγγράφων, ἅτινα ἐχρησίμευσαν εἰς ὑμᾶς, διὰ νὰ λάβητε μίαν ἀπόφασιν ἐπὶ τῶν τροποποιήσεων. Τοιαῦτά τινα ἔγγραφα ἐζήτησεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Νάξου Βουλευτής, καὶ δὲν προσεκομίσθησαν. Ὑποθέτω ὅτι εὑρίσκονται εἰς τὸ γραφεῖον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, καὶ Θὰ παρακαλέσω αὐτὸν νὰ προσκομίσῃ αὐτά.

§60Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Θὰ ἐξετάσω· ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ὅλα ἀπεστάλησαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν. Ἐὰν ἦναι εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, θὰ τὰ καταθέσω.

§61Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ἐγὼ εἶχον ζητήσει τὰ ἔγγραφα αὐτὰ, ἀλλ’ ἐπειδὴ ὁ φάκελος εἶναι πολὺ ὀγκώδης, μὲ παρεκάλεσαν ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον καὶ μετέβην ἐκεῖ καὶ ἔλαβον τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἤθελον νὰ λάβω.

§62Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Ὥστε εἶναι εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν.

§63Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Βεβαίως εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν.

§64Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Εἶναι ἀκόμη τώρα;

§65Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Πρὸ 20 ἡμερῶν.

§66Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Θὰ ἐξετάσω.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐπιτροπή, εἰς τὴν ὁποίαν ἀνετέθη ἡ μελέτη τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἀνυποτάκτων κληρωτῶν, ὑποβάλλει τὸ νομοσχέδιον τοῦτο τροποποιημένον ἐπὶ τῇ βάσει τῶν παρατηρήσεων καὶ τῶν συζητήσεων τῶν γενομένων ἐν τῇ Βουλῇ. Τὸ νέον τοῦτο νομοσχέδιον θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 30).

§68Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, συνιστῶ εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργὸν τὴν ἐν ἀρχῇ τῆς συνεδριάσεως ἀνακοινωθεῖσαν ἀναφορὰν τῶν καταδίκων τῶν φυλακῶν Ρίου, ὁμοίαν τῆς ὁποίας καὶ ἐγὼ ἔλαβον. Παρακαλῶ δὲ νὰ ἐξετάσῃ καὶ βεβαιωθῇ, ἂν πάνθ’ ὅσα διετάχθησαν περὶ τῶν φυλακῶν τούτων ἐξετελέσθησαν καὶ ἐκτελοῦνται κανονικῶς· διότι ἐκ τοῦ περιεχομένου τῆς ἀναφορᾶς ταύτης ἀποδεικνύεται, ὅτι αἱ φυλακαὶ αὗται μόνον τὸ ὄνομα τῶν φυλακῶν φέρουσι, πράγματι δὲ εἶναι ἀπαίσια καταγώγια, εἰς τὰ ὁποῖα ἀνθρώπιναι ὑπάρξεις δὲν πρέπει νὰ κρατῶνται, οἱονδήποτε ἔγκλημα καὶ ἂν διέπραξαν. Διὰ τοῦτο ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης εἶχεν ἀποφασίσει, καὶ διετάχθη ἡ Εἰσαγγελία τῶν ἐν Πάτραις Ἐφετῶν νὰ ἐπιβλέπῃ, ὅπως νέοι μὲν κατάδικοι μὴ εἰσαχθῶσιν εἰς τὰς φυλακὰς ταύτας, εἰς τοὺς βουλομένους δὲ νὰ μετατεθῶσιν ἐκ τῶν φυλακῶν τούτων εἰς ἄλλας νὰ διευκολύνῃ τὴν μεταφορὰν αὐτῶν, ἐὰν δέ τινες ἐξ αὐτῶν δὲν εἶχον καὶ τὰ μέσα τῆς μεταφορᾶς, εἶχε διαταχθῆ τότε νὰ μεταφερθῶσι δαπάναις τοῦ Δημοσίου, καὶ ἀρκετὸς ἀριθμὸς τοιούτων μετηνέχθη διὰ πολεμικοῦ πλοίου εἰς ἄλλας φυλακάς. Οὕτως, ἐὰν ἐντὸς ὀλίγου συμπληρωθῶσιν αἱ φυλακαὶ τῆς Αἰγίνης, θὰ κατορθωθῇ, ὅπως τὰ καταγώγια τῶν φυλακῶν Ρίου μὴ ὑπάρχωσιν, ἔστω καὶ ἂν τὸ Δημόσιον ὑποστῇ μικρὰν δαπάνην, ὅπως εὕρῃ ἐν Πάτραις κατάλληλον οἴκημα πρὸς κάθειρξιν τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἐξετάσῃ καὶ νὰ βεβαιωθῇ, ἂν αἱ διαταγαὶ αὗται ἐξετελέσθησαν καὶ ἐκτελοῦνται, διότι ἐκ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἀναφερομένων φοβοῦμαι ὅτι παρημελήθη ἡ διάταξις ἐκείνη καὶ ὅτι εἰσάγονται καὶ νέοι κατάδικοι εἰς τὰς φυλακὰς ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι ὁμολογουμένως δὲν εἶναι κατάλληλοι πρὸς ἐγκαταβίωσιν ἀνθρωπίνων ὄντων. Κατὰ τὴν ἐποχὴν δὲ ταύτην, παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν, ὅπως διατάξῃ νὰ μὴ ἐγκλείωνται ἐκεῖ οἱ δυστυχεῖς οὗτοι ἄνθρωποι καὶ τυραννῶνται περισσότερον.

§69Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Παρακαλῶ νὰ μοὶ δώσητε τὴν ἀναφοράν.

§70Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Ἔλαβον, κύριε Πρόεδρε, καὶ ἐγὼ πολλὰς ἐπιστολὰς καταδίκων τῶν φυλακῶν Ρίου, οἱ ὁποῖοι παραπονοῦνται, ὅτι δὲν ἐφηρμόσθη ἡ ἀπόφασις, ἡ ὁποία ἔχει ληφθῆ, ὅπως μὴ ἐγκλείωνται οὗτοι ἐν ταῖς φυλακαῖς· πάντοτε βεβαίως ἐν ταῖς φυλακαῖς εἶναι, ὑπάρχει ὅμως ἐν αὐταῖς εἷς περίβολος, εἰς τὸν ὁποῖον ἐξήγοντο καὶ ἔμενον, διὰ νὰ ἀναπνέωσι, διότι εἰς τὰς τρώγλας ἐκείνας εἶναι ἀδύνατον νὰ ἀναπνεύσωσι, καθόσον δὲν ὑπάρχει ἀήρ. Ἔλαβον λοιπὸν πολλὰς ἐπιστολὰς τοιούτων φυλακισμένων, παραπονουμένων ὅτι, ἐνῷ κατ’ ἀρχὰς εἶχε ληφθῆ τοιοῦτο μέτρον, τοῦτο κατηργήθη, καὶ τώρα οἱ κατάδικοι ἐγκλείονται ἐπὶ πολλὰς ὥρας ἐν ταῖς φυλακαῖς, δηλ. ἐν τοῖς δωματίοις. Ἤθελον λοιπὸν παρακαλέσει καὶ ἐγὼ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ θέσῃ ἐν ἐφαρμογῇ τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον εἶχε ληφθῆ κατὰ τὸ παρελθόν· διότι σᾶς βεβαιῶ, ὅτι, ἂν μεταβῆτε νὰ ἴδητε τὰς φυλακὰς αὐτάς, θέλετε φρίξει. Νομίζω δέ, ὅτι δὲν εἶναι εὐχερὲς νὰ καταργηθῶσιν αἱ φυλακαί, διότι εἶναι πολλοὶ οἱ φυλακισμένοι, ἐὰν δὲ μεταφερθῶσιν εἰς ἄλλας φυλακὰς, θὰ πυκνωθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν φυλακισμένων, καὶ θὰ ἔχωμεν διαμαρτυρίας ἀπὸ μέρους τῶν ἄλλων φυλακισμένων. Τὸ καλλίτερον εἶναι νὰ ἐπισκευασθῶσιν αἱ φυλακαὶ αὗται, τοῦτο δὲ δύναται νὰ γείνῃ διὰ μικρᾶς δαπάνης.

§71Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγὼ ἔχω ἐπιστολὰς καταδίκων, οἱ ὁποῖοι μοὶ γράφουσι τὰ αὐτὰ, συνάμα δὲ μοὶ λέγουσι νὰ ἐπικαλεσθῶ καὶ τὴν μαρτυρίαν τοῦ ἀξιοτίμου ἄλλοτε Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης κ. Τοπάλη, ὁ ὁποῖος μετέβη καὶ ἐπεσκέφθη τὰς φυλακὰς, καὶ ἀντελήφθη ἰδίοις ὄμμασι τὴν κατάστασιν αὐτῶν, καὶ ὑπεσχέθη εἰς τὰ ἄθλια αὐτὰ ὄντα, ὅτι θὰ μεριμνήσῃ τάχιστα περὶ διορθώσεως τῆς κακῆς καταστάσεως. Λοιπὸν παρακαλῶ καὶ ἐγὼ νὰ ληφθῇ πρόνοια.

§72Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, οἱονδήποτε μέτρον καὶ ἂν ληφθῇ περὶ φυλακῶν, εἶναι ἀδύνατον νὰ καταστῇ ἐφικτὴ ἡ διαμονὴ ἀνθρωπίνων ὄντων εἰς ταύτας, ὡς ἔχουσι. Πάντες γινώσκομεν, ὅτι εἰς ἀπόστασιν βολῆς τηλεβόλου δὲν δύναται νὰ πλησιάσῃ τις εἰς τὰς φυλακὰς τοῦ Κράτους αὐτοῦ, ὅπερ ὀνομάζεται Ἑλληνικὸν Βασίλειον. Δὲν γνωρίζω τί γίνεται εἰς τὰς ἄλλας φυλακὰς τοῦ Κράτους· ἀλλ’ ἐν Τριπόλει φοβερὰ δυσωδία εἰς μεγάλην ἀπόστασιν ἐξέρχεται ἐκ τῶν ἐκεῖ φυλακῶν. Διὰ τοῦτο κατὰ τὸ 1897 ἐψηφίσθη νόμος, διὰ τοῦ ὁποίου ἐνεκρίνετο πίστωσις 350,000 δραχμῶν, ὅπως οἰκοδομηθῶσι φυλακαὶ ἐν Τριπόλει. Ἔκτοτε ἡ πίστωσις αὕτη ἔμεινεν ἀπραγματοποίητος. Διὰ τοῦ Προϋπολογισμοῦ ὅμως τοῦ 1903, καὶ μετὰ πολλὰς παρακλήσεις μου, ἰδιαιτέρας τε καὶ ἐν τῇ Βουλῇ, πρὸς τὸν τότε Πρωθυπουργὸν, τὸν ἀξιότιμον κ. Βουλευτὴν ἐκ Γόρτυνος, ἐδόθη πίστωσις 30,000 δραχμῶν πρὸς ἔναρξιν ἐκτελέσεως τοῦ νόμου αὐτοῦ· ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ δὲ τοῦ 1904 πληροφοροῦμαι ὅτι ὑπάρχει ἀναγεγραμμένη πίστωσις ἑτέρων 30,000 δραχμῶν. Καὶ διὰ μὲν τὴν πίστωσιν τὴν ἀναγεγραμμένην ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ 1904 ἔχει βεβαίως καιρὸν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης 14 ἢ 15 μηνῶν, ὅπως πραγματοποιήσῃ ταύτην· ἀλλὰ διὰ τὴν πίστωσιν τὴν ἀναγεγραμμένην ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ 1903 πλησιάζει ὁ Ὀκτώβριος, ὅτε δὲν δύναται πλέον νὰ κάμῃ χρῆσιν τῆς πιστώσεως ταύτης, διότι τὸ λογιστικὸν ἔτος 1903 λήγει τότε. Ἤθελον λοιπὸν παρακαλέσει τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης καὶ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν, ὡς Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ πραγματοποιήσωσι τὴν πίστωσιν ταύτην, ὅπως ἀρχίσῃ ἡ κατασκευὴ τοῦ ἔργου αὐτοῦ, καὶ βαθμηδὸν καὶ κατ’ ὀλίγον νὰ κατασκευασθῶσιν αἱ φυλακαὶ Τριπόλεως, διότι, ἐὰν ὁ Ὀκτώβριος τοῦ 1904 καταλάβῃ τὴν πίστωσιν ταύτην ἀπραγματοποίητον, κατὰ τὸν λογιστικὸν νόμον δὲν δύναται πλέον ἡ Κυβέρνησις νὰ κάμῃ χρῆσιν τῆς πιστώσεως ταύτης, τῆς ἀναγεγραμμένης ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ 1903. Παρακαλῶ λοιπὸν τοὺς κυρίους Ὑπουργοὺς νὰ διατάξωσι τὴν ἔναρξιν τοῦ ἔργου αὐτοῦ, καὶ ἐν τῷ κτιρίῳ ἂς τεθῇ καὶ ἡ προτομὴ τέλος πάντων τοῦ διατάξοντος τὴν ἔναρξιν τοῦ ἔργου κ. ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργοῦ.

§73Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Κύριε συνάδελφε, παρακαλῶ νὰ μοὶ δώσητε ἐγγράφως τὴν ἐπερώτησιν ὑμῶν, εἰ δυνατὸν δὲ, καὶ τὴν φωτογραφίαν σας, ὥστε παρὰ τὴν ἰδικήν μου νὰ τεθῇ καὶ ἡ ἰδική σας, διότι ὑμεῖς ἐλάβετε τὴν πρωτοβουλίαν.

§74Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι μεγάλη τιμὴ νὰ τεθῇ ἡ φωτογραφία ἡ ἰδική μου μετὰ τῆς φωτογραφίας τοῦ διαχειριζομένου τὴν δικαιοσύνην τῆς πατρίδος μου. Ἀλλ’ ἔρχομαι ἐπ’ αὐτοῦ εἰς συμβιβασμὸν, ἀρκεῖ νὰ γείνῃ ἔναρξις τοῦ ἔργου, ὅπως ἀρθῇ ἡ δυσωδία ἐκ τοῦ κέντρου τῆς πόλεως.

§75Κ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως εἶχον ὑποβάλει παραστάσεις εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τὴν τότε Κυβέρνησιν, ὅτι καὶ αὐτὴ ἡ ὑγεία τῆς πόλεως κινδυνεύει ἐκ τῆς καταστάσεως τῶν φυλακῶν Τριπόλεως. Ἐνδοῦσα τότε ἡ Κυβέρνησις εἰς τὰς παραστάσεις αὐτὰς, ἐνέκρινε πίστωσιν 30,000 δραχμῶν πρὸς ἔναρξιν τῆς κατασκευῆς τῶν φυλακῶν ἐκείνων. Ἤδη λοιπὸν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἂς εὐαρεστηθῇ νὰ χρησιμοποιήσῃ τὴν πίστωσιν αὐτὴν, διότι, ὡς ὀρθῶς παρετήρησεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, ἐπερχομένου τοῦ Ὀκτωβρίου ἀκυροῦται ἡ πίστωσις ἐκείνη.

§76ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐὰν ὁ βουλευτὴς Μαντινείας κ. Παπαναστασίου ἐπενέβαινε, θὰ ἐπραγματοποιεῖτο ὁ σκοπὸς, ἀλλὰ δὲν ἠξεύρω διατὶ δὲν ἐπεμβαίνει παρὰ τῇ Κυβερνήσει, ἐνῷ ἠδύνατο πολλὰ νὰ κατορθώσῃ. Ἡμεῖς, καὶ ἂν παρακαλῶμεν, δὲν ἀκουόμεθα, οὐδ’ ὁ κύριος Κωνσταντόπουλος, οὐδ’ ὁ κύριος Μπακόπουλος. Ἁρμόδιος εἶναι ὁ κύριος Παπαναστασίου.

§77Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἡ ὑπόθεσις αὕτη μοὶ φαίνεται σπουδαία, καὶ συνιστῶ αὐτὴν εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Αἱ φυλακαὶ εἶναι ἐν τῷ κέντρῳ τῆς πόλεως, καὶ οὐ μόνον δὲν εἶναι κατεσκευασμέναι οὕτως, ὥστε νὰ χρησιμεύωσιν ὡς φυλακαὶ καὶ νὰ παρέχωσιν ἄνετον τὸν βίον τῶν ἐνοίκων ἐν αὐταῖς, ἀλλ’ ἀποτελοῦσι καὶ ἑστίαν μολύσματος, ἡ δημοσία δὲ τῆς πόλεως ὑγεία ἀπειλεῖται. Ἄλλοτε εἶχε γείνῃ μέριμνα περὶ τούτου, καὶ εἶχεν ἀναγραφῆ ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ ἔτους ἐκείνου ἡ ἀναγκαία πίστωσις.

§78Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀρκεῖ νὰ μάθῃ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ὅτι ὡς φυλακαὶ Τριπόλεως χρησιμεύουσιν οἱ σταῦλοι τοῦ Ἀλῆ– Τσεκούρα. Ὁ Ἀλῆ–Τσεκούρας ἦτο ὁ φοβερώτερος Τοῦρκος ἐπὶ τουρκοκρατίας.

§79Π. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, δύο λέξεις θὰ εἴπω...

§80ΕΛ. ΜΥΚΩΝΙΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ μὲ πληροφορήσῃ, ποίαν ἐνέργειαν ἔκαμε διὰ τὰ χρήματα τῶν Μετοχικῶν Ταμείων τοῦ κατὰ γῆν καὶ τοῦ κατὰ θάλασσαν στρατοῦ, τὰ ὁποῖα ἀφῆκεν ὁ ἀοίδιμος Συγγρός.

§81Π. ΜΑΝΕΤΑΣ. Τὰ ἐπῆρεν ὁ κύριος Παπαναστασίου.

§82ΕΛ. ΜΥΚΩΝΙΟΣ. Ὁ κ. Παπαναστασίου ἐπῆρε τὰ χρήματα τὰ προωρισμένα διὰ τὸ Μετοχικὸν Ταμεῖον τῶν πολιτικῶν ὑπαλλήλων. Δι’ ἡμᾶς τίποτε δὲν ἔγεινε. Λοιπὸν θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, ποῖος κατακρατεῖ τὰ χρήματα αὐτὰ καὶ ποῖος ὠφελεῖται τὸν τόκον αὐτῶν. Παρακαλῶ νὰ τελειώσῃ ἐπὶ τέλους αὐτὸ τὸ ζήτημα.

§83Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Κύριε Πρόεδρε, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἐκ τοῦ κληροδοτήματος τοῦ ἀοιδίμου Συγγροῦ ἀνῆκον μέρος εἰς τὰ Μετοχικὰ Ταμεῖα, βεβαίως ὡς πρὸς τὸ Μετοχικὸν Ταμεῖον τῶν πολιτικῶν ὑπαλλήλων δὲν ὑπάρχει κανὲν ζήτημα, διότι ὑπὲρ αὐτοῦ ἀφῆκεν 1½ ὄγδοον. Τὸ ἕτερον 1½ ὄγδοον διημφισβητεῖτο μεταξὺ τριῶν ταμείων, ἀλλὰ τελευταῖον ἐπῆλθε συμβιβασμός. Ἀφοῦ ἐγένετο ὁ συμβιβασμὸς οὗτος, ἐγένετο καὶ ἔναρξις τῆς ἀποδόσεως τῶν εἰς τὰ ταμεῖα ταῦτα ἀνηκόντων χρημάτων. Εἶχεν ἀποδοθῆ ἤδη ἕν ποσὸν, πρό τινων δὲ ἡμερῶν διέταξα καὶ ἐγὼ νὰ ἀποδοθῇ τὸ πλεῖστον τοῦ ὑπολοίπου, μέχρις ὅτου οἱ λογαριασμοὶ ἐντελῶς ἐκκαθαρισθῶσιν. Εἶχον μαζύ μου τὰ ἔγγραφα προχθὲς, ἀλλὰ σήμερον δὲν τὰ ἔχω. Αὔριον θὰ καταθέσω τὸ σημείωμα, ἐκ τοῦ ὁποίου θὰ πληροφορηθῆτε, ὁποῖαι διαταγαὶ ἐδόθησαν, ἵνα ἀποδοθῶσι τὰ χρήματα.

§84ΕΛ. ΜΥΚΩΝΙΟΣ. Πολὺ καλά.

§85Π. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Γόρτυνος συναδέλφου κατ’ ἐμοῦ ψόγος, ὅτι δὲν ἔλαβον καὶ ἐγὼ τὸν λόγον, ἵνα συνηγορήσω ὑπὲρ κατασκευῆς φυλακῶν ἐν Τριπόλει, ἦτο ὅλως ἄκαιρος καὶ περιττός. Καὶ ἐγὼ ἐξ ἴσου μετὰ τῶν ἄλλων συναδέλφων ἐκ Μαντινείας καὶ Γόρτυνος ἐνδιαφέρομαι ὑπὲρ ἀνεγέρσεως φυλακῶν ἐν Τριπόλει, πρὸς σωτηρίαν τῆς πόλεως ἐκείνης, ἐχούσης ἐν τῷ κέντρῳ αὐτῆς μολυσματικὴν ἑστίαν· ἀλλ’ ἀφοῦ οἱ προλαλήσαντες συνάδελφοι μετὰ πολλῆς ἀκριβολογίας καὶ σαφηνείας ἐξέθηκαν τὰ κατὰ τὸ ζήτημα τοῦτο, διὰ τὸ ὁποῖον πάντες συμφωνοῦμεν, φρονῶ ὅτι δὲν εἶναι ἀνάγκη, ἵνα πάντες οἱ ἀπὸ τῆς αὐτῆς ἐπαρχίας ἀντιπρόσωποι ἐν χορῷ καὶ συναυλίᾳ ἐπαναλαμβάνωσιν ὅσα πολὺ ὀρθῶς ἐξέθηκαν οἱ προλαλήσαντες. Ἐγὼ τοιαύτην ἔχω γνώμην περὶ τῶν κοινῶν τῆς ἐπαρχίας μου, καὶ σιωπῶ, ὅταν ἄλλος συνάδελφος ὑποστηρίξῃ διὰ τοῦ λόγου ὅ,τι ἀγαθὸν ἀφορᾷ εἰς τὴν ὅλην ἐπαρχίαν.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀναγνωρίσεως καὶ κανονισμοῦ τοῦ πρὸς τὰς ναυτικὰς νήσους Ὕδραν, Σπέτσας καὶ Ψαρὰ χρέους τοῦ Δημοσίου διὰ τὰς ἐν τῷ ἱερῷ ἀγῶνι χρηματικὰς αὐτῶν θυσίας». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§87Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Μίαν παρατήρησιν ἔχω νὰ ἀπευθύνω. Εἶμαι ὑπὲρ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου· ἑπομένως δὲν πρόκειται ν’ ἀγορεύσω κατ’ αὐτοῦ. Ἀλλ’ ἐν τῷ πρώτῳ ἄρθρῳ τοῦ νομοσχεδίου, ὡς εἶναι συντεταγμένον, ἀναγράφεται, ὅτι τὸ ποσὸν τοῦ χρέους ἀνέρχεται εἰς 20 ἑκατομμύρια παλαιῶν δραχμῶν, καὶ ὅτι τοῦτο «καθωρίσθη διὰ τοῦ Βασικοῦ Διατάγματος τῆς 22ας Ἰουλίου 1856»· ἀλλ’ ὁ καθορισμὸς δημοσίου χρέους διὰ Βασικοῦ Διατάγματος δὲν εἶναι πρᾶξις ὁμαλή.

§88Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Νομίζω ὅτι ὁ νόμος τοῦ 1853 δίδει τὴν ἐντολὴν τοῦ καθορισμοῦ διὰ Β. Διατάγματος. Αὔριον θὰ φέρω τὰ Διατάγματα, καὶ θὰ πληροφορηθῆτε ἀκριβέστερον. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1 τοῦ νομοσχεδίου).

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται).

§90Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Νομίζω ὅτι καὶ ἕτερον λάθος ὑπάρχει, διότι ἐν τῷ ἄρθρῳ 2 ἀναφέρεται, ὅτι θὰ πληρώνηται ὁ τόκος ἀπὸ 1 Ὀκτωβρίου 1902. Εἶναι ἀντιγραφὴ ἐκ τοῦ προηγουμένου νομοσχεδίου. Ὥστε νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ τεθῇ «ἀπὸ τοῦ 1904».

§91Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἀκριβῶς οὕτω πρέπει νὰ τεθῇ.

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἀντὶ «1902» τίθεται «1904».

§93Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἐὰν ἐξηρτᾶτο, κύριε Πρόεδρε, ἀπὸ ἐμέ, ἤθελον συντρέξει νὰ μὴ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον αὐτό, ὡς ἔχει, οὐδὲ λόγος νὰ γείνῃ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ περὶ αὐτοῦ. Εἶναι γνωστόν, κύριε Πρόεδρε, ὅτι τὸ χρέος, περὶ τοῦ ὁποίου γίνεται λόγος ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, εἶναι τὸ ἱερώτερον χρέος, τὸ ὁποῖον τὸ ἔθνος ἡμῶν ἔχει ἀναλάβει κατὰ τὸν ἱερὸν ἡμῶν ἀγῶνα· εἶναι γνωστόν, ὅτι μὲ τὰ 20 ἐκεῖνα ἑκατομμύρια κατὰ τὰ 8/10 ἐπεσφραγίσθη ἡ ἀνεξαρτησία τῆς Ἑλλάδος, καὶ ἐν τούτοις αἱ κατὰ καιροὺς Κυβερνήσεις ἐφάνησαν ἐντελῶς ἄστοργοι πρὸς τὰς τρεῖς ναυτικὰς νήσους. Εἶναι γνωστόν, Κύριοι, ὅτι οἰκογένειαι μεγάλαι τοῦ ἀγῶνος, αἱ ὁποῖαι προσέφεραν ἑκατομμύρια ὅλα, σήμερον πένονται, τὰ δὲ τέκνα καὶ οἱ ἀπόγονοι τῶν μεγάλων ἐκείνων ἀνδρῶν σήμερον δὲν ἔχουσιν οὔτε τὸν ἐπιούσιον ἄρτον, ἔρχεται δὲ τὸ ἔθνος σήμερον καὶ τοῖς λέγει, ὅτι «διὰ τὰ χρήματα, τὰ ὁποῖα ἐδαπανήσατε ὑπὲρ τῆς ἐλευθερίας τῆς Ἑλλάδος, σᾶς δίδω 1%, σᾶς δίδω δηλαδὴ ἐλεημοσύνην.» Νομίζω, ὅτι ὤφειλε μία Κυβέρνησις ἐθνική, — δὲν ἐννοῶ τὴν παροῦσαν ἢ ἄλλην τινὰ Κυβέρνησιν, —ὤφειλε, λέγω, νὰ δείξῃ στοργὴν μεγαλειτέραν πρὸς τὰς οἰκογενείας τῶν μεγάλων ἐκείνων ἀνδρῶν, καὶ νὰ μὴ καταδεχθῇ νὰ τοῖς δώσῃ λόγῳ ἐλεημοσύνης 1%. Εἶναι ἐντροπή!

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 2, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 3 καὶ 4, ὡς ἔχουσιν). Ἄρθρον 5 (ἀναγινώσκεται).

§95Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Κατὰ τὸ ἄρθρον 1 «ἂν ἐκ τοῦ εἰς ἕκαστον δικαιοῦχον ἀνήκοντος κεφαλαίου πλεονάζῃ ποσὸν ἔλαττον τῶν δραχμῶν 100, ἐκδίδοται διὰ τὸ πλεόνασμα προσωρινὸς χρεωστικὸς τίτλος», κατὰ δὲ τὸ ἄρθρον 2, οἱ προσωρινοὶ οὗτοι τίτλοι δὲν ἀποφέρουσι τόκον. Νομίζω ὅτι κατὰ τὰ γενικῶς παραδεδεγμένα οἱ πρῶτοι ἐξοφλητέοι τίτλοι εἶναι οἱ προσωρινοί, οἱ μὴ ἀποφέροντες τόκον, δὲν εἶναι δὲ ὀρθόν, ὅπως διὰ τὴν ἐξόφλησιν τῶν προσωρινῶν τούτων τίτλων διατίθηται μόνον τὸ εἰκοστὸν τοῦ ὁρισθέντος χρεωλυτικοῦ κεφαλαίου. Πρὸς ἐξόφλησιν τῶν προσωρινῶν τούτων τίτλων νομίζω ὅτι πρέπει νὰ χρησιμεύσῃ ὁλόκληρον τὸ διαθέσιμον χρεωλυτικὸν κεφάλαιον κατὰ τὰ πρῶτα ἔτη.

§96Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Τότε θὰ ἀδικῶνται οἱ ἄλλοι.

§97Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Οἱ ἄλλοι δὲν ἀδικοῦνται, διότι λαμβάνουσιν ὁπωσδήποτε ἕνα τόκον, ἐνῷ οἱ προσωρινοὶ τίτλοι δὲν λαμβάνουσι τόκον, καὶ εἶναι δίκαιον νὰ πληρωθῶσι κατὰ προτίμησιν.

§98Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Τοῦτο εἶναι δίκαιον.

§99Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἐξετάσω τὴν κατάστασιν, καὶ θὰ σᾶς ἀπαντήσω κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν. (Γίνεται δεκτὸν ἄρθρον 5, ὡς ἔχει. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 6 καὶ 7 ἄνευ ἀντιρρήσεως).

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 8 (ἀναγινώσκεται).

§101Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τί ἐννοεῖ, παρακαλῶ, κύριε Ὑπουργέ, τὸ ἄρθρον 8, λέγον ὅτι «ἂν ἐντὸς 5 ἐτῶν ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ παρόντος νόμου δὲν ἤθελε ζητηθῆ ἡ ἔκδοσις ὁμολογιῶν ἢ προσωρινῶν τίτλων, πᾶν δικαίωμα ἐπὶ τοῦ κατὰ τὸν παρόντα νόμον δημοσίου χρέους παραγράφεται»; Ἐννοεῖ τὸ δικαίωμα τῆς ἀνταλλαγῆς τῶν τίτλων διὰ τίτλων ὀνομαστικῶν ἢ εἰς τὸν φέροντα, ἢ καταργεῖ καθ’ ὁλοκληρίαν τὸ δικαίωμα νὰ λαμβάνωσιν ὅ,τι λαμβάνουσι σήμερον; Διότι, ἐὰν πρόκηται περὶ καταργήσεως τοῦ σήμερον ὑπάρχοντος δικαιώματος, ἡ διάταξις ἀποτελεῖ εἶδος δημεύσεως. Νομίζω ὅτι δὲν δικαιούμεθα ν’ ἀφαιρέσωμεν διὰ νόμου οἱονδήποτε δικαίωμα, τὸ ὁποῖον ἔχει τις.

§102Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν τοῦ ἀφαιροῦμεν τίποτε· ὅ,τι εἶχεν ἕως σήμερον τὸ ἔχει πάντοτε.

§103Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Παρακαλῶ, αὐτὸ νὰ διασαφηνισθῇ.

§104Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 8. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ λοιπὰ ἄρθρα, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς πρώτην συζήτησιν).

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τῆς εἰς εἶδος ἀποδόσεως τοῦ ἐγγείου φόρου καὶ τοῦ ἐξαγωγικοῦ δασμοῦ ἐπὶ τοῦ σταφιδοκάρπου καὶ περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ φορολογίας τοῦ σταφιδοκάρπου καὶ περὶ συστάσεως τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης νόμων.»

§106ΣΠ. ΓΕΩΡΓΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἐννοῶ τὸ παράπαν νὰ παρακωλύσω τὴν συζήτησιν καὶ ψήφισιν τοῦ σταφιδικοῦ νομοσχεδίου, ἀλλ’ εἶναί τινα τῶν νομοσχεδίων, ἐπὶ τῶν ὁποίων οὐδεμία θὰ γείνῃ συζήτησις καὶ τὰ ὁποῖα εἶναι ἐπείγοντα καὶ ἀναγκαιότατα. Εὐκταῖον εἶναι, κύριε Πρόεδρε, ἡ Βουλὴ νὰ ὁρίσῃ ἡμέραν τινὰ πρὸς ἐπιψήφισιν τῶν νομοσχεδίων τούτων, τὰ ὁποῖα, ἐπαναλαμβάνω, δὲν θὰ προκαλέσωσι συζήτησιν. Ἐὰν ὅμως τοῦτο δὲν ἦναι δυνατὸν νὰ γείνῃ, θὰ παρακαλέσω νὰ προταχθῶσί τινα τούτων, ἓν δ’ ἐξ αὐτῶν εἶναι καὶ τὸ ὑπ’ ἀριθ. 117, τὸ ὁποῖον δυστυχῶς κατέρχεται διαρκῶς εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἀφορᾷ ὁλόκληρον κωμόπολιν, ὑπεβλήθη δὲ εἰς τὴν Βουλὴν πρὸ ἑνὸς ἔτους. Οἱ κάτοικοι τῆς κωμοπόλεως ταύτης, ἤτοι τῆς Πόρτας–Παζὰρ τῆς ἐπαρχίας Τρικκάλων, ὑποφέρουσι τὰ πάνδεινα, ἐὰν δ’ ἐπέλθῃ ὁ χειμὼν, ἡ κωμόπολις αὕτη θὰ καταστραφῇ τελείως· σημειώσατε δὲ, ὅτι ἡ κωμόπολις αὕτη εἶναι ἕδρα Εἰρηνοδικείου, ἀστυνομίας κλπ., ἔχει δὲ καὶ 30 περίπου καταστήματα. Δι’ αὐτὸ ἤθελον παρακαλέσει νὰ ὁρισθῇ μία ἡμέρα πρὸς συζήτησιν τῶν νομοσχεδίων τούτων.

§107Ε. ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ σταφιδικοῦ νομοσχεδίου παρακαλῶ νὰ ὁρισθῇ ἡ Πέμπτη, ἡ Παρασκευὴ καὶ τὸ Σάββατον διὰ τὴν ψήφισιν τῶν νομοσχεδίων, ἅτινα ἀφορῶσι συμφέροντα τοπικά.

§108Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Δὲν πρέπει ἡ Βουλὴ νὰ σκέπτηται διὰ νομοσχέδια ἀφορῶντα συμφέροντα τοπικά. Ἔχομεν νομοσχέδια σοβαρὰ, καὶ ὅταν ψηφισθῶσιν αὐτὰ, τότε θὰ σκεφθῶμεν περὶ τῶν νομοσχεδίων τῶν ἀφορώντων τοπικὰ συμφέροντα. Ἀδιαφοροῦμεν ἐντελῶς, ἂν οἱ ἐκλογεῖς τῶν κυρίων συναδέλφων παραπονοῦνται.

§109Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Τὰ νομοσχέδια τὰ τοπικὰ, Κύριοι, νομίζω, ὅτι εἶναι νομοσχέδια ἀφορῶντα αὐτὸ τὸ ἔθνος. Οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν ἐπαρχιῶν ἔχουσι καθῆκον νὰ παραμένωσιν ἐνταῦθα, ἵνα ψηφίζωσι τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα ἀφορῶσι τὰ συμφέροντα τοῦ ἔθνους, ὡς καὶ τὰ ἀφορῶντα τὰ τοπικὰ αὐτῶν συμφέροντα. Μήπως, Κύριοι, αἱ ἐπαρχίαι δὲν ἀποτελοῦσι μέρος τοῦ Κράτους; Ἐὰν ὁ ἀξιότιμος κ. ἐκ Χαλκίδος συνάδελφος νομίζῃ, ὅτι τὰ συμφέροντα τῶν ἐπαρχιῶν δὲν εἶναι καὶ συμφέροντα τοῦ ἔθνους, ἀπατᾶται. Ἔχω τὸ θάρρος νὰ εἴπω πρὸς τὴν Βουλὴν, ὅτι πρέπει νὰ παραδεχθῶμεν τὴν ψήφισιν τοῦ σταφιδικοῦ νομοσχεδίου εἰς δευτέραν ἀνάγνωσιν, μετὰ τοῦτο δὲ πάντα τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα ἀφορῶσι τοπικὰ συμφέροντα, πρέπει νὰ προταχθῶσι καὶ νὰ ψηφισθῶσι καὶ αὐτὰ εἰς πρώτην καὶ δευτέραν ἀνάγνωσιν. Ἐὰν νομίζῃ ἡ Βουλὴ, ὅτι νομοσχέδιά τινα θὰ προκαλέσωσι συζήτησιν, καλὸν εἶναι ν’ ἀπαλείψῃ αὐτὰ ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, διότι εἶναι ἐμπαιγμὸς διὰ τοὺς ἀντιπροσώπους τοῦ ἔθνους νὰ ἐγγράφωνται εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν νομοσχέδια ἐπὶ σειρὰν Συνόδων καὶ νὰ μὴ ψηφίζωνται. Εἶναι ἐμπαιγμὸς καὶ διὰ τὸν λαὸν, ὅταν ὑποβάλλωνται τοιαῦτα νομοσχέδια καὶ δὲν ψηφίζωνται. Παρακαλῶ λοιπὸν τὴν Κυβέρνησιν νὰ μελετήσῃ τὰ νομοσχέδια τὰ ἀναγραφόμενα ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει, καὶ μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ σταφιδικοῦ νομοσχεδίου νὰ ψηφίσωμεν καὶ τὰ ἀφορῶντα τὰ συμφέροντα τῶν ἐπαρχιῶν ἡμῶν· διότι, ἐὰν δὲν ὑποστηρίζωμεν τὰ συμφέροντα τῶν ἐπαρχιῶν ἡμῶν, δὲν ὑποστηρίζομεν τὸ ἔθνος.

§110Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ὁ κ. συνάδελφος ἐκ Βάλτου δὲν ἤκουσε τί εἶπον, ἢ δὲν ἐπρόσεξεν. Ἐγὼ εἶπον, κύριε Πρόεδρε, ὅτι εἰς στιγμὴν, καθ’ ἣν ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει εἶναι ἀναγγεγραμμένα νομοσχέδια σπουδαιότατα, ἀφορῶντα εἰς συμφέροντα τοῦ ἔθνους, δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ ζητῶμεν τὴν πρόταξιν νομοσχεδίων ἀφορώντων τοπικὰ συμφέροντα. Ἐγὼ αὐτὸ εἶπον· ὅταν ψηφισθῶσι τὰ νομοσχέδια τὰ ἔχοντα μεγάλην σοβαρότητα καὶ ἀφορῶντα εἰς γενικὰ συμφέροντα τοῦ ἔθνους, τότε βεβαίως οὐδεὶς θ’ ἀρνηθῇ νὰ συζητήσῃ καὶ τὰ νομοσχέδια τὰ ἀφορῶντα τοπικὰ συμφέροντα. Ἀλλ’ εἰς στιγμὴν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἔχομεν ἐκκρεμὲς τὸ σταφιδικὸν νομοσχέδιον, ἔχομεν ἐκκρεμῆ σπουδαιότατα ναυτικὰ νομοσχέδια, ἀφορῶντα τὴν ἀνασύστασιν τοῦ ἐθνικοῦ στόλου, ὅπως εἶναι τὸ νομοσχέδιον περὶ λαχείου ὑπὲρ τοῦ ἐθνικοῦ στόλου καὶ τὸ νομοσχέδιον περὶ αὐξήσεως τῶν φαρικῶν τελῶν, χάριν τοῦ αὐτοῦ σκοποῦ, ὅταν ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει σωρείαν οἰκονομικῶν νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα βλέπω ὅτι ἔλαβον θέσιν ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει τοιαύτην, ὥστε ἀρχίζω, νὰ πιστεύω, ὅτι εἶναι δύσκολον νὰ ψηφισθῶσιν, ὅταν βλέπω σπουδαῖα φορολογικὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦσι τὸ πρόγραμμα τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὰ ὁποῖα ἀκόμη δὲν ἦλθον εἰς συζήτησιν, ὡς εἶναι τὰ νομοσχέδια περὶ φορολογίας τῆς ζακχάρεως, περὶ προσθέτου φορολογίας ἐπὶ τοῦ γλεύκους, περὶ προσθέτου φορολογίας ἐπὶ τῶν βοσκησίμων γαιῶν, περὶ φόρου ἐπὶ φωταερίου καὶ τοῦ ἠλεκτρικοῦ φωτὸς, ὅταν τοιαῦτα νομοσχέδια μένωσιν ἀκόμη ἀσυζήτητα, νομίζω, ὅτι εἶχον δίκαιον νὰ κάμω τὴν παρατήρησιν, ἣν ἔκαμα εἰς τὸν κ. Βουλευτὴν Βάλτου, ὁ ὁποῖος ζητεῖ νὰ ἐγκαταλειφθῶσιν ὅλα αὐτὰ τὰ νομοσχέδια καὶ νὰ ἔλθωσι πρὸς ψήφισιν τὰ νομοσχέδια τὰ ἀφορῶντα τοπικὰ συμφέροντα· ἐκτὸς ἐὰν τὰ νομοσχέδια αὐτὰ ἡ Κυβέρνησις ἦναι διατεθειμένη νὰ τὰ ἐγκαταλείψῃ. Ἀλλ’ ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἦναι διατεθειμένη νὰ τὰ ἐγκαταλείψῃ, τότε ἂς τὸ δηλώσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, τοῦ ὁποίου τὸ οἰκονομικὸν σύστημα μὲ μεγάλην λύπην μου βλέπω, ὅτι εἰς τὴν παροῦσαν Σύνοδον ὑπέστη ναυάγιον φοβερὸν, διότι βλέπω, ὅτι τὰ νομοσχέδια αὐτὰ ἐπῆγαν εἰς τὸ τέλος τῆς ἡμερησίας διατάξεως. Ἐὰν αὐτὰ τὰ νομοσχέδια πρόκηται νὰ ἐγκαταλειφθῶσι, πρέπει νὰ τὸ γνωρίζωμεν, καὶ τότε νομίζω, ὅτι εἶναι καιρὸς νὰ παύσωμεν ὀνομάζοντες τὸν κ. Σιμόπουλον πατριάρχην τῶν οἰκονομολόγων τῆς Ἑλλάδος.

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά.

§112Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, καθ’ ἑκάστην θὰ ἔχωμεν αὐτὴν τὴν συζήτησιν;

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τί θέλετε τώρα νὰ κάμωμεν;

§114Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή.

§115Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Ὑποστηρίζω, κύριε Πρόεδρε, ὡς καὶ πολλοὶ ἄλλοι τῶν κυρίων συναδέλφων, τὴν πρότασιν τοῦ ἐκ Βάλτου συναδέλφου, νὰ ὁρισθῇ δηλαδὴ μία ἡμέρα, διὰ νὰ συζητήσωμεν τὰ νομοσχέδια τοπικοῦ συμφέροντος. Εἰς δὲ τὸν κ. Βουλευτὴν Χαλκίδος παρατηρῶ, ὅτι τὰ προτεινόμενα μέτρα εἶναι σπουδαιότατα διὰ τὰς ἐπαρχίας ἡμῶν, δὲν πρόκειται δὲ νὰ ψηφίσωμεν αὐτὰ, καὶ ν’ ἀφήσωμεν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἔχουσιν ἐθνικὸν χαρακτῆρα. Δι’ ἐκεῖνα τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα δὲν θὰ προκαλέσωσι μεγάλην συζήτησιν, προτείνω νὰ ὁρισθῇ ἡμέρα πρὸς συζήτησιν αὐτῶν τὸ προσεχὲς Σάββατον.

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Κυβέρνησις ἐδήλωσεν, ὅτι μετὰ τὴν ψήφισιν τῶν νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα πρόκεινται πρὸς συζήτησιν, θὰ ὁρισθῇ ἡμέρα διὰ τὰ λοιπά. Ὁ κ. Δεληγεώργης παρακαλεῖται νὰ συνεχίσῃ τὴν χθὲς διακοπεῖσαν ὁμιλίαν του ἐπὶ τοῦ σταφιδικοῦ νομοσχεδίου.

§117Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ὁμιλῶν, Κύριοι, χθὲς, ἤρχισα παριστῶν εἰς τὴν Βουλὴν τὸν μέγαν κίνδυνον, ὅστις ἀπειλεῖ τὸ Κράτος, διότι ἐπὶ τῇ ὑποβολῇ τοῦ νομοσχεδίου περὶ σταφίδος ἡ Κυβέρνησις ἡ Ἀγγλικὴ ἤγειρεν ἀξιώσεις, ὅπως προβῇ τὸ ἡμέτερον Κράτος εἰς παραχωρήσεις δασμολογικάς. Τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ὑπέβαλεν ἡ Κυβέρνησις, προὐκάλεσεν ἐκ μέρους τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως τὰς συνήθεις ἀντιρρήσεις, ἀλλ’ αὐτὴν τὴν φορὰν καὶ τὴν ἀξίωσιν ἐκ μέρους αὐτῆς, ὅπως ἡ Κυβέρνησις προβῇ εἰς παραχωρήσεις δασμολογικὰς, ὑπονοούσης, ὅτι ἄνευ τούτου ἤθελε θεωρήσει καὶ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ὡς προσκροῦον εἰς τὴν σύμβασιν τὴν ἐμπορικὴν, τὴν συμφωνίαν τὴν ἐμπορικὴν τοῦ 1890. Ἐὰν δὲν ὑπῆρχον αἱ ἀντιρρήσεις αὗται, αἱ ἀξιώσεις αὗται τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως, οὐδὲν θὰ εἴχομεν τὸ σπουδαίως κακὸν, ἐὰν ἐψηφίζομεν νομοσχέδιον, ὅπερ δὲν εἶναι πλῆρες, ὅπερ εἶναι ἀτελές, ὅπερ θέλει ἀπολήξει εἰς κακὰ ἀποτελέσματα, διότι ἄνευ οὐδεμιᾶς περαιτέρω ζημίας ἡ Βουλὴ ἠδύνατο νὰ καταργήσῃ τὸν νόμον τοῦτον. Ἀλλ’ ἤδη, ἐὰν προβῇ ἡ Βουλὴ εἰς παραχωρήσεις δασμολογικὰς, θέλει ἐπέλθει τὸ κακὸν, ἐν ᾗ περιπτώσει ἀποδειχθῶσι καὶ ὁ νόμος ὁ ὑποβαλλόμενος καὶ τὰ προηγούμενα σχέδια παρακρατήσεως ἀποτυγχάνοντα, καὶ ἀναιρεθῇ ὁ νόμος οὗτος, ὅτι θέλει ἀπομείνει εἰς βάρος τοῦ Κράτους ὅλον τὸ ποσὸν, διὰ τοῦ ὁποίου ἤθελε βαρυνθῆ ἕνεκα τῶν παραχωρήσεων, τὰς ὁποίας ἠθέλομεν ἀποδεχθῆ πρὸς τὴν Ἀγγλικὴν Κυβέρνησιν. Ποῖαι εἶναι αἱ παραχωρήσεις αἱ δασμολογικαὶ, τὰς ὁποίας θέλομεν δεχθῆ, οὐδεὶς σήμερον δύναται νὰ ὁρίσῃ, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν αὗται νὰ μὴ ὦσι σπουδαῖαι, διότι πᾶν ὅ,τι ἤθελε ζητήσει ὑπὲρ τῶν προϊόντων αὐτῆς ἡ Ἀγγλία, τοῦτο, δυνάμει τοῦ ὅρου, τὸν ὁποῖον ἔχομεν πρὸς πάντα σχεδὸν τὰ Κράτη, τοῦ μᾶλλον εὐνοουμένου Κράτους, ἤθελεν ἐπεκταθῆ ἐπὶ πάντων τῶν ἄλλων Κρατῶν τῆς Εὐρώπης, καὶ ἑπομένως τὸ ποσὸν αὐτὸ δὲν εἶναι δυνατὸν ἢ νὰ ἦναι σπουδαῖον. Λοιπὸν τὸ ποσὸν αὐτὸ θέλομεν ἀναγκασθῆ νὰ διαγράψωμεν ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐσόδων, καὶ ἴσως μεγαλύνωμεν αὐτὸ ὀλίγον κατ’ ὀλίγον, χωρὶς νὰ δυνάμεθα, καὶ μετὰ τὴν ἀποτυχίαν τῶν μέτρων, χάριν τῶν ὁποίων γίνονται αἱ παραχωρήσεις αὗται, νὰ ἀξιώσωμεν παρὰ τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως, ὅτι, ἀφοῦ ἀπέτυχον τὰ μέτρα τῆς παρακρατήσεως, χάριν τῶν ὁποίων ἐγένοντο αἱ παραχωρήσεις αἱ δασμολογικαὶ, δίκαιον εἶναι, ἡ Ἀγγλικὴ Κυβέρνησις νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὸ πρώην καθεστὼς, διότι τοιοῦτόν τι εἶναι ἀδύνατον, οὔτε εἶναι δυνατὸν μετὰ τὸ πέρας τῆς νέας προθεσμίας, τὴν ὁποίαν θὰ θέσωμεν διὰ τῆς νέας συμφωνίας, νὰ ζητήσωμεν τὴν ἀνάκλησιν τῶν παραχωρήσεων, διότι δὲν θὰ δεχθῇ τοῦτο ἡ Ἀγγλικὴ Κυβέρνησις, ἢ, ἂν τὸ δεχθῇ, θὰ τὸ δεχθῇ, ὅπως ἐπαναφέρῃ τὸν φόρον τῶν δύο σελλινίων εἰς τὰ ἑπτά. Τοῦτο λοιπὸν ἔχει τὸ ἐξαιρετικὸν, τὸ ἐπικίνδυνον, ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τοῦ σταφιδικοῦ, τὸ ὁποῖον ἐνώπιον ἡμῶν φέρεται. Διὰ τοῦτο συμφέρον ἰδιαίτερον ἔχομεν νὰ ἐξετάσωμεν, ἂν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο μέλλει νὰ συνεπαγάγῃ ὠφελήματα τοιαῦτα ὑπὲρ τῶν σταφιδικῶν πληθυσμῶν, ὥστε μετὰ θάρρους καὶ ἐμπιστοσύνης νὰ προβῇ ἡ Κυβέρνησις εἰς διαπραγματεύσεις, καὶ ἡ Βουλὴ μετὰ ταῦτα νὰ προβῇ εἰς τὴν ἐπιψήφισιν αὐτῶν. Δυστυχῶς, ὡς ἔχουσι τὰ πράγματα, —καὶ ὡς πρὸς τὴν κατάστασιν τῶν πραγμάτων οὐδεὶς βεβαίως φέρει τὴν εὐθύνην ὡρισμένως, — ὡς ἔχουσι, λέγω, τὰ πράγματα, τὰ προτεινόμενα διὰ τοῦ νομοσχεδίου μέτρα δὲν εἶναι προωρισμένα βεβαίως νὰ βελτιώσωσι τὴν κατάστασιν τῶν πραγμάτων· ἐξ ἐναντίας φρονῶ, ὅτι θέλουσιν ἐπιδεινωθῆ, ἂν τὸ νομοσχέδιον γείνῃ δεκτὸν, ὡς προεβλήθη καὶ ὡς κατὰ τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν ἐγένετο δεκτὸν, ὄχι διότι νομίζω ὅτι ὑπάρχουν τροποποιήσεις, αἱ ὁποῖαι, εἰσαγόμεναι εἰς τὸ νομοσχέδιον καὶ γινόμεναι δεκταὶ, θέλουσι λύσει τὸ ζήτημα, ἀλλὰ διότι φρονῶ, ὅτι παραλείπονται μέτρα, τὰ ὁποῖα περισσότερον ἀπὸ τὰ τιθέμενα σήμερον ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ὑπηρετοῦσιν εἰς τὴν διευθέτησιν τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος. Τί γίνεται διὰ τοῦ νομοσχεδίου; Διὰ τοῦ νομοσχεδίου, ἐξ ἀγαθοῦ βεβαίως τοῦ συνειδότος, προτείνεται, ὅπως ὁ δημόσιος φόρος, ὁ εἰσπραττόμενος σήμερον εἰς χρήματα, εἰσπράττηται εἰς εἶδος καθ’ ὡρισμένην ἀναλογίαν. Τοιουτοτρόπως εἰς τὸ παρακράτημα, τὸ ὁποῖον διὰ προηγουμένου νόμου ἐπεψηφίσθη καὶ τὸ ὁποῖον δύναται νὰ ἀναλογῇ μέχρις 20%, προστίθεται φόρος 15% εἰς τὸ παλαιὸν Βασίλειον καὶ 20% εἰς τὰς Ἰονίους νήσους ἐπὶ τοῦ καθαρῶς ἐξαγομένου ποσοῦ, καὶ οὕτως αὐξάνεται τὸ ποσὸν τῆς ξηρᾶς σταφίδος τὸ παρακρατούμενον, καὶ τὸ αὐξάνομεν ἴσως καὶ δι’ ἀγορᾶς περισσεύματος. Ἑπομένως μεγαλείτερον ποσὸν θὰ ἔχῃ νὰ διαθέσῃ ἐν τῷ ἐσωτερικῷ ἄνευ ἐξαγωγῆς ὁ τόπος παρ’ ὅ,τι σήμερον διαθέτει. Ἂν λάβωμεν μάλιστα ὑπ’ ὄψιν τὰ τοῦ τρέχοντος ἔτους, τὸ ὁποῖον παρουσιάζεται μὲ μεγαλειτέρους κινδύνους, διότι προμηνύεται παραγωγὴ μεγάλη, θέλομεν ἐννοήσει τότε, πόσον ἀλυσιτελῆ εἶναι τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα διὰ τοῦ νομοσχεδίου προτείνονται. Σήμερον, κατὰ πᾶσαν πιθανότητα, τοσοῦτον καλῶς βαίνουσι τὰ τῆς σταφιδοπαραγωγῆς, ὥστε ὑποτίθεται παρ’ ὅλων, ὅτι μεταξὺ 380 ἕως 400 ἑκατομμυρίων λιτρῶν θέλει εἶσθαι ἡ παραγωγὴ τῆς μελλούσης ἐσοδείας, ἂν δὲν ἐπέλθουν ἔκτακτα συμβάντα, καταστρεπτικὰ αὐτῆς. Ὑπολογίζεται ποσὸν 35 περίπου ἑκατομμυρίων ἀπόθεμα εἰς τὸ ἐσωτερικόν, ὑπολογίζονται 20 ἕως 21 ἑκατομμύρια τὰ δελτία τῆς παρακρατήσεως, ὑπολογίζεται εἰς 20 ἑκατομμύρια τὸ ἀπόθεμα εἰς τὸ ἐξωτερικόν· τοιουτοτρόπως, ἐὰν ὑπολογίσωμεν εἰς 370 μόνον ἑκατομμύρια τὴν ἐφετεινὴν παραγωγήν, ἔχομεν τὸ ὅλον 445 ἢ 450 ἑκατομμύρια λίτρας σταφίδος, ἐξ ὧν θ’ ἀφαιρέσητε τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον μέχρι τῆς νέας ἐσοδείας μέλλει ἔτι νὰ ἐξαχθῇ, καὶ τὸ ὁποῖον δὲν δύναται νὰ ὑπερβαίνῃ τὰ 15 ἕως 20 ἑκατομμύρια, καὶ τοιουτοτρόπως εὑρισκόμεθα μὲ ποσὸν καταπληκτικῶς μέγα, ἐκ τοῦ ὁποίου, διὰ νὰ διατηρηθῶσι τὰ σταφιδικὰ πράγματα ἐν καλῇ καταστάσει, πρέπει νὰ μὴ ἐπιτρέψωμεν νὰ ἐξαχθῇ ποσὸν πλέον τῶν 250 ἢ 260 ἑκατομμυρίων εἰς τὸ ἐξωτερικὸν, διότι περισσότερον ποσὸν ἐξαγόμενον θέλει προκαλέσει ἔκπτωσιν τῶν τιμῶν, ἣν θέλομεν ν’ ἀποφύγωμεν· ὥστε μένουν ἐν τῷ ἐσωτερικῷ 185 ἢ 190 ἑκατομμύρια. Τοσοῦτον εἶναι τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ φροντίσωμεν, μετὰ τὴν ἐξαγωγὴν τοῦ ἄλλου ποσοῦ εἰς τὸ ἐξωτερικόν, νὰ διαθέσωμεν ἐν τῷ ἐσωτερικῷ. Κατὰ τὸ νομοσχέδιον θέλομεν ἔχει περίπου 40 ἑκατομμύρια λόγῳ φόρου εἰς εἶδος, θέλομεν ἔχει 52 περίπου ἑκατομμύρια παρακράτημα, ἑπομένως 92 ἑκατομμύρια. Δὲν γνωρίζω, ἂν θὰ λειτουργήσῃ τὸ μέτρον τῆς ἀγορᾶς τοῦ πλεονάσματος, ἀλλὰ καὶ ἂν τοῦτο λειτουργήσῃ, βεβαίως δὲν θὰ ἦναι δυνατὸν νὰ λειτουργήσῃ εἰς τοιοῦτον βαθμὸν, ὥστε ν’ ἀπορροφήσῃ ὅλον τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον πρὶν εἶπον ὅτι θέλει μείνει. Ἀλλ’ ἐπειδὴ εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο ἐφθάσαμεν, εἶναι δυνατὸν νὰ πραγματοποιηθῇ κατὰ τὸ ἔτος τοῦτο ἀγορὰ ἐκ τοῦ πλεονάσματος; δηλαδὴ μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν τῶν 40 ἑκατομμυρίων τοῦ φόρου καὶ τῶν 52 ἑκατομμυρίων τοῦ παρακρατήματος, δηλ. τῶν 92 ἑκατομμυρίων, εἶναι δυνατὸν νὰ λειτουργήσῃ ἡ ἐργασία τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, καὶ νὰ λειτουργήσῃ ἐπὶ τιμῇ ἀνωτέρᾳ τῶν 130 δραχμῶν; Νομίζω ὅτι τοῦτο εἶναι πλέον ἢ προβληματικόν· δύναταί τις μάλιστα νὰ ἰσχυρισθῇ, ὅτι θὰ καταστῇ ἀδύνατον, εἴτε δι’ ἰδίων χρημάτων ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα νὰ πράξῃ τοῦτο, διότι στερεῖται τοιούτων, εἴτε διὰ δανείου, τὸ ὁποῖον δάνειον αὐτὴν τὴν φορὰν δὲν πρόκειται ἐπὶ ἄλλων ἀσφαλειῶν νὰ συνομολογηθῇ ὑπὸ τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης ἢ ἐπὶ τῇ ἀσφαλείᾳ, ἥν θὰ παράσχῃ δι’ αὐτοῦ τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον θὰ ἀγορασθῇ, διότι τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον θὰ ληφθῇ ἐκ τοῦ παρακρατήματος καὶ ἐκ τοῦ φόρου εἰς εἶδος, αὐτὸ, κατὰ τὸ νομοσχέδιον, εἶναι ὑπέγγυον εἰς τὸν φόρον τοῦ Κράτους. Τὸ Κράτος, ἐπὶ παραγωγῆς, οἵαν ἀνέφερα πρὶν, περίπου, θὰ ἔχῃ νὰ ἀξιοῖ 5 ἑκατομμύρια δραχμῶν παρὰ τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης. Τὸ ποσὸν τοῦτο ὀφείλει νὰ χορηγήσῃ ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα, λαμβάνουσα ὑπ’ ὄψιν τὸ τίμημα τὸ ἐκ τῆς ἐκποιήσεως τοῦ παρακρατήματος καὶ τοῦ φόρου τοῦ εἰς εἶδος. Πρέπει τὰ 92 ἑκατομμύρια νὰ πωληθοῦν πρὸς 55 δραχμὰς, δι’ αὐτῶν δὲ δύναται ν’ ἀποτελεσθῇ τὸ ποσὸν τοῦ φόρου. Ἐρωτᾶται, εἶναι δυνατὸν ποσὸν, ὡς ἀνέφερα, 190 ἑκατομμυρίων λιτρῶν, μένον ἐν τῷ τόπῳ, νὰ πωληθῇ εἰς τοιαύτην τιμὴν, δηλ. 55 δραχμὰς, καὶ νὰ ἀποδώσῃ εἰς τὸ Δημόσιον μὲν τὸν φόρον, εἰς τὰς Τραπέζας δὲ, αἱ ὁποῖαι θὰ χορηγήσουν τὸ δάνειον εἰς τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν, τὸ ποσὸν, μὲ τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἐξασφαλισθοῦν διὰ τὴν πληρωμὴν τοῦ δανείου καὶ τῶν τόκων; Δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ γνωρίζῃ τις ἐν λεπτομερείᾳ καὶ μετά τινος εἰδικότητος τὰ συμβαίνοντα ἐν τῷ τόπῳ, ὅπως κατανοήσῃ, ὅτι τοῦτο εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατον. Ὅσον περισσότερον αὐξάνομεν τὸ ποσὸν τῆς ξηρᾶς σταφίδος, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ διατεθῇ βιομηχανικῶς, τόσον περισσότερον ὑποτιμῶμεν τὴν ἀξίαν αὐτοῦ· ἂν θέλητε μάλιστα, καταντῶμεν καὶ εἰς σημεῖον, ὥστε σχεδὸν καὶ οὐδεμίαν ἀξίαν νὰ δύναται νὰ ἔχῃ. Διότι δὲν ἀρνοῦμαι, ὅτι, ἂν τὸ ποσὸν αὐτὸ ἠθέλετε τὸ ἐκποιήσει εἰς τὰς 40 ἢ 35 δραχμὰς, ἠδύνασθε νὰ παραγάγητε οἰνόπνευμα, τὸ ὁποῖον θὰ ἦτο τόσῳ εὐθηνὸν, ὥστε νὰ δύναται ἴσως νὰ ἐξαχθῇ· ἀλλ’ ὅταν εἰς 35 ἢ 40 δραχμὰς ὑποθέσωμεν ὅτι πωλεῖται ὁ σταφιδόκαρπος, πῶς θὰ ἐπαρκέσῃ τὸ ἀντίτιμον, ἵνα πληρωθῇ τὸ Δημόσιον διὰ τὸν φόρον, νὰ πληρωθῶσιν αἱ Τράπεζαι διὰ τὸ δάνειον καὶ τοὺς τόκους, καὶ νὰ πληρωθῶσιν ὅλα τὰ ἔξοδα, τὰ ὁποῖα ἔχει ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα καὶ τὰ ὁποῖα ἀνέρχονται εἰς ἄξιον λόγου ποσόν; Ἐν τοιαύτῃ καταστάσει πραγμάτων, ἐρωτῶ, ἂν σταφιδοκτήμων παράγων 50,000 λίτρας σταφίδος, ἐκ τῶν ὁποίων 35%, δηλ. 17,500, πρόκειται νὰ λάβῃ τὸ Δημόσιον διὰ παρακρατήσεως, πωλήσῃ τὰς ὑπολοίπους 32,500 εἰς τὸ ἐξωτερικόν, πόσον θὰ εἰσπράξῃ; Ὑποθέτω ὅτι τὸ αὐτὸ ποσὸν ἐπώλησε πρὸς 140 δραχμὰς τὴν χιλιάδα, ἡ ὁποία τιμὴ εἶναι ἐκ τῶν καλλιτέρων τιμῶν, τὴν ὁποίαν μάλιστα σήμερον θεωροῦσιν οἱ πλεῖστοι ὡς τὴν καλλιτέραν...

§118Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Αἱ καλλίτεραι ποιότητες Αἰγίου τιμῶνται ὀγδοήκοντα δραχμάς.

§119Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἀλλὰ παραδέχομαι πρὸς στιγμὴν, ὅτι αὐτὸς ἐπώλησε τὰς 32,500 λίτρας πρὸς 140 δραχμάς· θὰ εἰσπράξῃ 4,500 δραχ. Ὑποθέσωμεν, ὅτι αὐτὸς παρήγαγε τὰς 50,000 λίτρας ἐξ 75 στρεμμάτων, καὶ ἀναλογοῦν 666 λίτραι κατὰ στρέμμα.

§120Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀδύνατον.

§121Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ὑποθέτω ἀκόμη περισσότερον, ὅτι δὲν ἐδαπάνησε παρὰ 60 δραχμὰς κατὰ στρέμμα, ἤτοι θὰ ἔχῃ 4,500 δραχ. ἔξοδα. Ὥστε τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον θὰ εἰσπράξῃ, μόλις θὰ καλύψῃ τὰ ἔξοδα τῆς καλλιεργείας. Τί λοιπὸν τῷ ὑπολείπονται; Τῷ ὑπολείπονται αἱ 17,500 λίτραι, αἱ ὁποῖαι θὰ πληρωθοῦν εἰς φόρον τοῦ Δημοσίου καὶ εἰς παρακράτημα. Ἂν ὅμως ἔχῃ τόσον μικρὰν τιμὴν ἡ σταφὶς, ἐννοεῖται ὅτι τὸ ποσὸν αὐτὸ θὰ ἦναι ἐντελῶς ἀνάξιον λόγου, καὶ σχεδὸν αὐτὸς θὰ ἐργάζηται ἐπ’ οὐδενὶ κέρδει καὶ ἐπ’ οὐδεμιᾷ ὠφελείᾳ. Λοιπὸν εἶναι, Κύριοι, δύσκολον νὰ παραδεχθῇ τις, ὅτι τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἐφαρμόζονται, θὰ ἦναι δυνατὸν νὰ ἀνορθώσωσι τὸν σταφιδικὸν πληθυσμόν, καὶ νὰ εἰσαγάγωσι τὴν σταφιδοπαραγωγὴν εἰς καλὴν ὁδόν. Νομίζω, ὅτι οὐδόλως εἶναι τολμηρὸν νὰ ἰσχυρισθῇ τις, ὅτι, εἰς οἵαν κατάστασιν εὑρίσκεται σήμερον ἐν τῷ ἐσωτερικῷ ἡ βιομηχανία, τὰ κεφάλαια, ἡ ἐργασία ἡ πρὸς κατεργασίαν τῆς σταφίδος, ποσὸν τοσοῦτον μέγα, ὁποῖον τὸ ἀπομένον ἐν παραγωγῇ τοιαύτῃ ἢ μικροτέρᾳ, εἶναι ἀδύνατον νὰ τύχῃ τοιαύτης τιμῆς, ὥστε νὰ εἴπωμεν εἰς τὸν σταφιδοπαραγωγόν, ὅτι δι’ αὐτῶν τῶν τεχνητῶν μέσων, τὰ ὁποῖα ἐπέβαλεν ὁ σταφιδικὸς πληθυσμὸς εἰς τὴν Βουλήν, κατωρθώσαμεν νὰ φθάσωμεν εἰς τὸ σημεῖον, ὥστε νὰ ἐκπίπτωνται τὰ ἔξοδα καὶ νὰ ὑπολείπηται κέρδος τι. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, καλούμενοι ὑπὸ τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως, ἐν τοιαύτῃ καταστάσει εὑρισκομένης τῆς ἀνορθώσεως τῆς σταφιδοπαραγωγῆς, καὶ συνομολογοῦντες σύμβασιν ἐμπορικήν, διὰ τῆς ὁποίας θὰ ἐλαττώσωμεν κατὰ δύο ἑκατομμύρια τὰ ἔσοδα τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους, πράττομέν τι, τὸ ὁποῖον δύναται μὲν νὰ παρουσιάζηται ὡς ἀναγκαῖον, ἀλλὰ τὸ ὁποῖον θὰ φέρῃ εἰς λυπηρὰ ἀποτελέσματα, εἰς τὸ λυπηρὸν ἀποτέλεσμα, ἢ νὰ καταργήσωμεν τὸ οἰκοδόμημα, τὸ ὁποῖον ἀπὸ τοῦ 1895 ἠγείραμεν, ἢ νὰ ἐλαττώσωμεν τὰ ἔσοδα τοῦ Προϋπολογισμοῦ, τὰ ἐκ τῶν τελωνιακῶν τελῶν, κατὰ ἓν ἢ δύο ἑκατομμύρια. Αὐτὸ εἶναι τὸ ἰδιαίτερον, ὅπερ παρουσιάζει τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν. Δὲν ἰσχυρίζομαι ὅτι τὸ νομοσχέδιον μόνον προεκάλεσε τὴν στάσιν αὐτὴν τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως. Ἡ Ἀγγλικὴ Κυβέρνησις καὶ κατὰ τὴν πρώτην παρακράτησιν ἐποιήσατο ὁμοίας παρατηρήσεις, ἀλλ’ ὀφείλομεν νὰ ὁμολογήσωμεν, ὅτι δὲν προέβη εἰς τὰς ἀξιώσεις, εἰς ἃς νῦν προβαίνει. Ὅτε ἐγένετο κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ἡ σύμβασις περὶ ἀγορᾶς τοῦ πλεονάσματος, δὲν εἶχε καὶ εὔλογον ἀφορμὴν νὰ φέρῃ τοιαύτας παρατηρήσεις, διότι διὰ τοῦ μέτρου τούτου ἐπρόκειτο μᾶλλον, μία Σταφιδικὴ Τράπεζα, ἓν ἰδιωτικὸν ἵδρυμα, δανειζόμενον χρήματα, ἢ ἔχον αὐτὸ ἴδια χρήματα, νὰ ἀγοράζῃ πλεόνασμα. Ἄλλως ὅμως ἔχει τὸ πρᾶγμα, ὅταν ἔρχηται τὸ Κράτος καὶ συνδέῃ, οὕτως εἰπεῖν, μέρος φόρου, εἴτε τὴν εἴσπραξιν τὴν πρώτην, εἰς εἶδος, εἴτε τὴν εἴσπραξιν τὴν δευτέραν, εἰς εἶδος. Τοῦτο βεβαίως δίδει ἀφορμὴν εἰς τοιαύτας παραστάσεις. Δὲν γνωρίζω, ἂν ἡ Κυβέρνησις ἠθέλησε νὰ βολιδοσκοπήσῃ κατὰ τὰς τελευταίας διαπραγματεύσεις τὸν ἐνταῦθα ἀντιπρόσωπον τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως, ἄν, ἐν ᾗ περιπτώσει δὲν ἤθελε ψηφισθῇ τὸ τελευταῖον μέτρον, ἡ Ἀγγλικὴ Κυβέρνησις ἐννοεῖ καὶ πάλιν, ὅτι πρέπει ἀναθεώρησις νὰ γείνῃ τῆς συμφωνίας τῆς ἐμπορικῆς τοῦ 1890, καὶ νὰ γείνῃ συμφώνως πρὸς αὐτὴν νέα· ἀλλὰ τὸ κατ’ ἐμέ, ὡς τὰ πράγματα εὑρίσκονται, δὲν εἶναι εὔκολον νὰ εἴπῃ τις, ὅτι τοῦτο πρέπει νὰ γείνῃ, καὶ ἐκεῖνο νὰ μὴ γείνῃ. Ἐγὼ ἀντιρρήσεις δὲν φέρω· μόνον παρατηρήσεις ποιοῦμαι, καὶ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ γείνῃ, δὲν ἐννοῶ νὰ τὸ ὑποδείξω ἢ ἐν μέρει μόνον. Ἀφίνω εἰς τὴν Βουλὴν νὰ κρίνῃ, ποία εἶναι ἡ κατάστασις τῶν πραγμάτων καὶ ποῦ βαδίζομεν. Ἐρρήθη, ὅτι ἡ Ἀγγλικὴ Κυβέρνησις οὐχὶ πραγματικῶς ἐξ αὐτῆς τῆς ἀφορμῆς, τῶν τῆς παρακρατήσεως, προβαίνει εἰς τὰ μέτρα, εἰς τὰ ὁποῖα προβαίνει, ἀλλὰ διότι τοιαύτην νῦν ἔχει πολιτικήν. Νομίζω ὅτι δὲν πρέπει αὐτοῦ νὰ ἀποδίδωμεν τὰ συμβαίνοντα, ἀφοῦ οὐδὲν μέχρι τοῦδε μέτρον ἔλαβεν ἡ Ἀγγλία, ἀποδεικνῦον ὅτι ἠθέλησε νὰ ἐφαρμόσῃ νέαν πολιτικήν. Ἀκούομεν βεβαίως, ὅτι ἐπίσημοι ἄνδρες πολιτικοὶ ἀνεπέτασαν τὴν σημαίαν προστατευτικῶν τινων μέτρων ἐν Ἀγγλίᾳ, ὅτι καὶ ὁ ἴδιος ὁ Πρωθυπουργὸς τῆς Ἀγγλίας κλίνει πρὸς τοιαύτας ἰδέας, ἀλλ’ οὔτε ὁ ἴδιος ἐτόλμησεν εἰσέτι ἐν τῇ Ἀγγλικῇ Βουλῇ νὰ ὑποστηρίξῃ τὰς ἰδέας αὑτάς, οὔτε, πολὺ ὀλιγώτερον, προέβη εἰς μέτρον τι. Καὶ τοῦτο εἶναι σύμφωνον μὲ τὰς ἀγγλικὰς ἕξεις. Ἐν Ἀγγλίᾳ οὐδεὶς κρίνει ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ μεταβληθῇ τόσον σπουδαία πολιτικὴ τοῦ Ἀγγλικοῦ ἔθνους πρὶν γείνωσι νέαι ἐκλογαί. Ἐκεῖ θὰ παρουσιασθῶσιν οἱ ἀντιπρόσωποι οἱ ἐκλεγέντες πρὸ χρόνων μὲ πρόγραμμα σχεδὸν πάντες ἐλευθέρας ἐμπορίας, καὶ θὰ παρουσιάσωσι τὰς ἰδέας, τὰς ὁποίας ἢ διατηροῦσιν ἢ τώρα πρῶτον ἐνεκολπώθησαν. Ὁ ἀγγλικὸς λαὸς τότε θ’ ἀποφανθῇ, ἂν ἐννοεῖ, ὅτι ἡ Βουλή, ἣν θ’ ἀποστείλῃ, πρέπει νὰ ἐγκολπωθῇ πολιτικὴν διάφορον ἐκείνης, τὴν ὁποίαν μέχρι τοῦδε ἐπὶ ἔτη μακρὰ ἠκολούθησεν ὁ ἀγγλικὸς λαός. Λοιπὸν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποθέσωμεν, ὅτι ἡ Ἀγγλικὴ Κυβέρνησις ἐσυλλογίσθη τὴν μικρὰν Ἑλλάδα, ὅπως ἐν αὐτῇ ποιήσηται πρῶτον ἀρχὴν τῶν νέων αὐτῆς ἐμπορικῶν ἰδεῶν· ἀπόδειξις εἶναι μάλιστα, ὅτι εἰς τὸν Βασιλικὸν λόγον οὔτε λέξις λέγεται ἐκ μέρους τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως περὶ τῆς νέας πολιτικῆς αὐτῆς, εἰς δὲ τὴν συζήτησιν, ἡ ὁποία ἐγένετο, οὔτε παρευρέθη κἄν ὁ Πρωθυπουργὸς τῆς Ἀγγλίας καὶ ὁ Τσάμπερλαιν, δηλαδὴ οἱ δύο σπουδαιότεροι ἀντιπρόσωποι αὐτῶν τῶν ἰδεῶν, προσποιηθέντες ἀσθένειαν, ὅπερ σημαίνει, ὅτι αὐτοὶ ἐννοοῦσι νὰ τὰς συζητήσωσιν ἀργότερον, καὶ ἔπειτα νὰ ἔλθωσιν ἐνώπιον τῶν ἐκλογέων, διὰ νὰ κρίνωσιν οἱ ἐκλογεῖς, ἂν τὰς ἐπιδοκιμάζουσιν ἢ ὄχι. Ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀρχίσῃ σήμερον ἡ Ἀγγλικὴ Κυβέρνησις νὰ ἐφαρμόζῃ πολιτικήν, τὴν ὁποίαν δὲν ἐνεκολπώθη ὁ ἀγγλικὸς λαός, καὶ νὰ τὴν ἐφαρμόσῃ μάλιστα εἰς ἔθνος, τὸ ὁποῖον δὲν ἐπέβαλε φόρους· διότι ἡ Ἀγγλικὴ Κυβέρνησις στρέφεται μόνον ἐναντίον Κρατῶν, τὰ ὁποῖα ἐπιβάλλουσι νέους φόρους κατὰ τῶν ἀγγλικῶν προϊόντων, ἐνῷ αὐτὴ δέχεται ἐλευθέρως τὰ προϊόντα τὰ ξένα, καὶ δικαίως ἐξεγείρεται, λέγουσα: «διὰ ποῖον λόγον αὐτὴ ἡ ἀδικία καὶ ἡ ἀνισότης, ἐγὼ μὲν νὰ δέχωμαι τὰ ὑμέτερα προϊόντα ἐλευθέρως, σεῖς δὲ νὰ ἐπιβάλλητε φόρους καθ’ ἡμέραν μεγαλειτέρους;» Ἀλλ’ εἶναι αὔξησις φορολογίας αὐτό, τὸ ὁποῖον πράττομεν ἡμεῖς ἀπό τινος χρόνου; Πολὺ καλλίτερον ἡμῶν τὸ γνωρίζει ἡ Ἀγγλικὴ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία οὐδεμίαν ἐκ τῶν μέτρων αὐτῶν ᾐσθάνθη αὔξησιν εἰς τὴν τιμὴν τῆς σταφίδος ἐν Ἀγγλίᾳ. Ἡ σταφὶς ἐξηκολούθει πωλουμένη ἢ εἰς τὰς αὐτὰς τιμάς, ἢ πολλάκις εἰς κατωτέρας ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι πρὸ τοῦ 1895, πρὸ τῶν μέτρων αὐτῶν, ἦσαν, καὶ νομίζω ὅτι πολὺ καλῶς γνωρίζει, ὅτι οὔτε τὰ νέα μέτρα, τὰ ὁποῖα νῦν διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ ἐπιβάλλομεν, θὰ αὐξήσωσι τὰς τιμάς. Βεβαίως ἠμπόδισε καὶ ἐμποδίζει ἡ παρακράτησις νὰ κατέλθωσιν αἱ τιμαὶ τῆς σταφίδος εἰς τὰς τιμάς, εἰς τὰς ὁποίας ἄλλως θὰ κατήρχοντο. Ἐὰν σήμερον πωλῶμεν πρὸς 80, 100 ἢ 120 δραχμάς, βεβαίως ἄνευ τῆς παρακρατήσεως θὰ ἐπωλοῦμεν εἰς τὴν τιμὴν τῶν 80 δραχμῶν· ἀλλ’ αὐτὸ θὰ ὠφέλει τὴν Ἀγγλίαν, ἐὰν ἀφίνετο ἄνευ οὐδενὸς μέτρου ἡ παραγωγὴ εἰς τὰς ἰδίας αὐτῆς δυνάμεις, καὶ ἐπήρχοντο αἱ συνέπειαι, ἃς ὅλοι ἡμεῖς γνωρίζομεν. Ἐὰν ἐγκαταλειφθῇ ὀλίγον κατ’ ὀλίγον ἡ καλλιέργεια τῆς σταφίδος ἀπὸ τοὺς πληθυσμοὺς τοὺς κατ’ ἀρχὰς ἀσθενεστέρους, τοὺς παράγοντας ὑπὸ τοὺς πλέον ἐπιζημίους ὅρους, καὶ μετὰ ταῦτα ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι, καὶ ἐὰν καλύπτωσι τὰ ἔξοδα, ὀλίγον συμφέρον εὑρίσκουσι, διότι οὐδὲν κέρδος ἀπολαμβάνουσι, θὰ ἐπέλθῃ τότε ἡ παραγωγὴ φυσικὰ τόσου ποσοῦ, ὅσον ζητεῖ ἡ κατανάλωσις, καὶ τοιούτων ποιοτήτων, εἰς οἷας ἀρέσκεται ἡ κατανάλωσις, καὶ θέλουσιν ἀνέλθει αἱ τιμαὶ εἰς πολὺ ἀνώτερον σημεῖον ἐκείνου, εἰς τὸ ὁποῖον τὰς ἀνεβίβασεν ἡ παρακράτησις. Λοιπὸν δὲν ὑποθέτω, ὅτι ἡ Ἀγγλία κινεῖται ἐκ τοιούτου πνεύματος ἀντεκδικήσεως, οὔτε ὑποθέτω τὸ ἄλλο, τὸ ῥηθὲν, ὅτι θέλει νὰ διορθώσῃ τὰ οἰκονομικά της, τὰ ὁποῖα δῆθεν εἶναι χειρότερα τῶν ἰδικῶν μας.

§122Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὄχι τῶν ἰδικῶν μας.

§123Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Εἶναι ἐν τοιαύτῃ θέσει ἡ Ἀγγλία σήμερον, ὥστε δὲν ἔχει ἀνάγκην τοιούτων μέτρων. Ἡ Ἀγγλία σήμερον, καὶ μετὰ τὸν πόλεμον τοῦ Τράνσβαλ, ὀφείλει πολὺ ὀλιγώτερα παρ’ ὅσα εἰς ἄλλας ἐποχάς. Τὸ δημόσιόν της χρέος εἶναι ὀλιγώτερον κατὰ 7,000,000 λίρας παρὰ ὅ,τι ἦτο πρό τινων ἐτῶν καὶ μετὰ τοὺς πολέμους κατὰ τοῦ Ναπολέοντος.

§124Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐὰν ὑπολογίσητε ὅμως τὰ 250 ἑκατομμύρια, θὰ ἦναι πολὺ ἀνώτερον.

§125Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ὄχι σήμερον.

§126Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἀφ’ ὅ,τι ἦτο ἐπὶ Ναπολέοντος;

§127Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἐπὶ Ναπολέοντος καὶ μετὰ ταῦτα. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται νῦν περὶ αὐτοῦ. Ἀλλ’ ἐνῷ τρέχομεν τὸν κίνδυνον, ψηφίζοντες τὸ νομοσχέδιον σήμερον, νὰ αὐξήσωμεν τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον θὰ ἤμεθα ἠναγκασμένοι νὰ διαθέσωμεν ἐν τῷ ἐσωτερικῷ εἰς τοιαύτας τιμὰς, ὥστε νὰ μὴ ἀποβαίνωσι τὰ μέτρα αὐτὰ ἄχρηστα καὶ ἀνωφελῆ ἢ ἴσως καὶ ἐπιζήμια, διότι, ὅταν ἀφαιρῶμεν 35% ἀπὸ τὸ προϊόν ἑκάστου παραγωγοῦ, καὶ αὐτὸ τὸ 35% τὴν τιμὴν παραδείγματος χάριν τῶν 140 δραχμῶν τὴν μεταβάλλῃ εἰς 95, ἃς ὑποθέσωμεν...

§128Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Νομίζω ὅτι δὲν εἶσθε ἐν δικαίῳ, ἰσχυριζόμενος, ὅτι διὰ τῆς παρακρατήσεως καὶ διὰ τῆς εἰς εἶδος ἀποδόσεως τοῦ ἐγγείου φόρου ἐλαττοῦται ἡ ἀγοραία τιμὴ, ἐφ’ ᾗ οἱ σταφιδοκτήμονες πωλοῦσι τὴν σταφίδα των, κατὰ 35 δραχμὰς καὶ πλέον, ἤτοι ἀπὸ 140 εἰς 85 ἢ εἰς 95· διότι, ὅταν γένηται λόγος περὶ τῶν κρατουσῶν ἐν τῇ ἡμεδαπῇ τιμῶν τῆς σταφίδος, αἱ τιμαὶ αὐταί εἰσιν ἀνεξάρτητοι τῆς τε παρακρατήσεως καὶ τοῦ φόρου. Ὅταν ὁ σταφιδοκτήμων πωλῇ τὴν σταφίδα του, δὲν ὑπολογίζει τὸ παρακράτημα καὶ τὸν φόρον. Ἐφέρατε ἓν παράδειγμα· ἐλάθετε ὑπ’ ὄψιν ἕνα σταφιδοκτήμονα, ὅστις παρήγαγε 50,000 λίτρας σταφίδος, καὶ προσεθέσατε, ὅτι οὗτος δὲν θὰ λάβῃ εἰμὴ τὸ τίμημα μόνον τῶν 32,000 λιτρῶν· εἶναι ὅμως ἀναμφισβήτητον, ὅτι οὗτος θὰ λάβῃ τὸ τίμημα τῶν 50,000 λιτρῶν πρὸς 140 ἢ 130 ἢ 100 δραχμὰς, εἰς τὴν τιμὴν τὴν κυκλοφοροῦσαν ἐν τῇ ἀγορᾷ. Ὁ λογαριασμὸς ὁ περαιτέρω, ἤτοι ἡ παρακράτησις καὶ ὁ φόρος, ἀφορᾷ καὶ ἐπιβαρύνει τὸν ἀγοραστὴν, ἤτοι τὸν σταφιδέμπορον, καὶ οὐχὶ τὸν σταφιδοκτήμονα.

§129Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Αὐτὸ βεβαίως τὸ γνωρίζω.

§130Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἴσως δὲν τὸ ἐγινώσκετε, καὶ ὡς ἐκ τούτου προήλθετε εἰς τὸν εἰρημένον συλλογισμόν.

§131Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅλα βαρύνουσι τὸν παραγωγὸν, εἴτε ἀμέσως εἴτε ἐμμέσως.

§132Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Βεβαίως δὲν ἀπόλλυται αὐτὸ τὸ ποσὸν, ἀλλ’ ἐλαττοῦται ἡ ἀξία.

§133Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν.

§134Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Πῶς δὲν λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν;

§135Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑμεῖς ἐλογαριάσατε οὕτως· εἴπετε ὅτι πρὸς 140 δραχμὰς πωλεῖται ὁ σταφιδόκαρπος, καὶ ὅτι πρέπει ἐκ τούτων νὰ ἐκπέσωμεν τὴν ἀξίαν τοῦ παρακρατήματος 20% καὶ τὴν ἀξίαν τοῦ φόρου, δηλαδὴ τὸ ὅλον 35 ἑκατοστά.

§136Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ. Ὄχι.

§137Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ εἶπε πρὸ ὀλίγου, καὶ κατὰ τὸν συλλογισμὸν τοῦ κ. ἐκ Μεσολογγίου Βουλευτοῦ τὸ τίμημα τῶν 140 μειοῦται.

§138Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ. Δὲν τὸ εἶπεν οὕτω.

§139Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ δ’ εἶναι σύμφωνον καὶ πρὸς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πρότερον ὁ κ. ἐκ Μεσολογγίου Βουλευτὴς ὑπελόγιζε· διότι ὑπελόγιζεν οὕτως· ἔλεγεν, ὅτι σταφιδοκτήμων ἔχων 75 στρέμματα σταφίδος παράγει 50 χιλιάδας λίτρας σταφιδοκάρπου· ἐξ αὐτῶν τὰ 17½% τοῦ ἀφαιροῦνται διὰ τοῦ παρακρατήματος καὶ τοῦ φόρου, θὰ εἰσπράξῃ δὲ τὸ τίμημα μόνον 32,500 λιτρῶν, καὶ θ’ ἀπολέσῃ τὸ τίμημα τῶν 17,500 λιτρῶν.

§140Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Βεβαίως θὰ εἰσπράξῃ καὶ ἐξ ἐκείνου.

§141Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι «ἐξ ἐκείνου.»

§142Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ὅλον εἰσπράττει. Ὁ ἔμπορος δὲν λογαριάζει τὰ περαιτέρω. Ὁ σταφιδοκτήμων θὰ πωλήσῃ τὰς 50 χιλιάδας λίτρας, καὶ θὰ εἰσπράξῃ τὸ τίμημα αὐτῶν. Ἐὰν ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ τιμὴ δραχ. 140 κατὰ χιλιάδα, θὰ εἰσπράξῃ δραχ. 7,000.

§143Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ὡς πρὸς τὸ ποσὸν, ἔχετε δίκαιον.

§144Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ὡς πρὸς τὸ ποσὸν καὶ ὡς πρὸς τὸν τρόπον, καθ’ ὃν ῥυθμίζονται τὰ τῶν τιμῶν τῆς σταφίδος, τιμῶν, καθ’ ἃς πωλεῖ ὁ σταφιδοκτήμων.

§145Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἀλλ’ ἐὰν τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ διατεθῇ ἐν τῷ ἐσωτερικῷ εἰς διαφόρους βιομηχανικὰς ἐπιχειρήσεις, πωληθῇ εἰς τιμὰς εὐτελεῖς, διότι δὲν ὑπάρχει ζήτησις, καὶ δὲν διατίθεται, βεβαίως θὰ ἐπέλθῃ μία ζημία ἐπὶ τοῦ ὅλου.

§146Α. ΣΠΗΛΙΑΔΗΣ. Ὄχι ἐπὶ τοῦ ὅλου.

§147Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶσθε, κύριε συνάδελφε, ἐντελῶς σύμφωνος μὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν. Ἡ διαφορὰ μόνον ἔγκειται εἰς τοῦτο· ὅτι σεῖς μὲν κάμνετε τὸν λογαριασμὸν εἰς τὴν τιμὴν τοῦ ἐσωτερικοῦ, ὁ δὲ κ. Ὑπουργὸς εἰς τὴν τιμὴν τοῦ ἐξωτερικοῦ. Καὶ φέρω ἓν παράδειγμα. Λαμβάνω μίαν ἐκκαθάρισιν τοῦ ἐξωτερικοῦ· ἐπωλήθη ἡ σταφὶς καὶ καθαρίζει 180 δραχμάς· πρέπει ν’ ἀφαιρέσητε 80 δραχμὰς ἔξοδα, ἐκ τῶν ὁποίων 30 ἢ 40 εἶναι τῆς παρακρατήσεως, καὶ ἑπομένως ἡ τιμὴ τοῦ ἐξωτερικοῦ θὰ ἐλαττωθῇ κατὰ τὸ ἀντιστοιχοῦν μέρος τῆς παρακρατήσεως.

§148Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἐγὼ δὲν διεσάφησα τὸ ἑξῆς. Παρέστησα ὡς γινόμενον ἤδη ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θὰ γείνῃ μετὰ τὴν καταστροφὴν, τὴν ὁποίαν προλέγω. Λέγω δηλαδὴ, ὅτι ἡ αὔξησις ἡ ὑπερβολικὴ τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον παρακρατεῖται, θέλει καταστήσει ἀδύνατον οἱανδήποτε βιομηχανικὴν διάθεσιν τοῦ ποσοῦ τοῦ παρακρατουμένου, καὶ ἑπομένως μὴ λειτουργούσης τοιαύτης βιομηχανίας ἐσωτερικῆς, θὰ ἔλθωμεν εἰς αὐτὰς τὰς ζημίας, τὰς ὁποίας εἶπον, ὅτι δηλαδὴ, ἐκτὸς τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον ἐξάγομεν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν, ὅλον τὸ ἄλλο θὰ ἦναι διαθέσιμον. Τοῦτο ὅμως βεβαίως, ὁμολογῶ, δὲν θὰ συμβῇ παρὰ ὅταν τὸ σύστημα τῆς παρακρατήσεως παύσῃ λειτουργοῦν.

§149Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὑπελογίσατε ὑπερβολικῶς καὶ τὸ ποσὸν τοῦ σταφιδοκάρπου τοῦ ἐπιβαρύνοντος τὸ ἐνεστὼς σταφιδικὸν ἔτος. Προσεθήκατε εἰς τὴν προσδοκωμένην παραγωγὴν οὐ μόνον τὸ ποσὸν τῶν κυκλοφορούντων ἔτι δελτίων, ἀλλὰ καὶ τὸ ποσὸν τὸ διαθέσιμον ἐν ταῖς ἐπαρχίαις τῆς παραγωγῆς καὶ τὸ ποσὸν τὸ διαθέσιμον ἐν ταῖς ἐξωτερικαῖς ἀγοραῖς τῆς καταναλώσεως. Ἀλλ’ ὅταν σκεφθῆτε, ὅτι πᾶν ἔτος σταφιδικὸν ἀφίνει ἀπόθεμα καὶ ἐν τῷ τόπῳ τῆς καταναλώσεως καὶ ἐν τῷ τόπῳ τῆς παραγωγῆς, δέον νὰ προσθέσητε εἰς τὴν προσδοκωμένην παραγωγὴν μόνον τὸ ποσὸν τῶν δελτίων. Ἐὰν παρεδέχθητε παραγωγὴν προσδοκωμένην ἑνετικῶν λιτρῶν 370,000,000, δὲν ἔχετε νὰ προσθέσητε εἰς αὐτὰ ἢ μόνον 20,000,000, λόγῳ τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον ἐκπροσωποῦσι τὰ δελτία· τὰ ἄλλα ὅλα εἶναι συνήθη. Πάντοτε παρουσιάζονται ἀποθέματα καὶ ἐνταῦθα καὶ ἐν τῷ ἐξωτερικῷ.

§150Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Τὸ ἀπόθεμα ὅλων αὐτῶν θέλετε ν’ ἀφαιρεθῇ.

§151Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶπον ν’ ἀφαιρεθῇ· ἀνέφερα μόνον, πῶς συνήθως διεξάγεται ἡ ἐμπορία.

§152Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ναί. Ἀλλ’ ὅλον τὸ ποσὸν τῶν 35,000,000 δὲν δύναται ν’ ἀφαιρεθῇ.

§153Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τέλος πάντων, εἴτε ἐδῶ εἴτε εἰς τὴν Εὐρώπην, ἔχουσιν ἐπιρροὴν ἐπὶ τοῦ ὑπολοίπου ποσοῦ.

§154Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Τέλος πάντων τὸ ποσὸν εἶναι τοιοῦτον, ὥστε τὸ ὑπόλοιπον, τὸ ὁποῖον θέλει μετὰ τὴν ἐξαγωγὴν μείνει ἐν τῷ τόπῳ, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διατεθῇ οὕτω πως, ὥστε νὰ δυνηθῇ νὰ λειτουργήσῃ τὸ σύστημα αὐτὸ τῆς παρακρατήσεως ἐπ’ ὠφελείᾳ τῆς παραγωγῆς. Ὑπάρχει ἐναντίον αὐτῆς τῆς πληθώρας καὶ τῆς δυσκολίας τῆς ἐξοδεύσεως τοῦ ποσοῦ αὐτοῦ τοῦ μεγάλου, μέσον τι θεραπευτικόν; Βεβαίως, ὅπως ἔχουσι τὰ πράγματα, οὐδὲν ἄλλο μέσον δύναται νὰ προταθῇ ἢ ἡ χρησιμοποίησις μέρους αὐτοῦ τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον πλεονάζει, εἰς μεταποίησιν εἰς οἶνον ἐκ χλωρᾶς σταφίδος. Κατὰ τοῦ μέτρου τούτου χθὲς ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως λαλῶν ἐδείχθη ἐχθρικῶς διατεθειμένος, παραστήσας ὅτι τοῦτο δὲν θὰ ἐχρησίμευεν εἰς ἄλλο ἢ εἰς τὸ νὰ διευκολύνῃ τοὺς κατόχους τοὺς σημερινοὺς τῆς ξηρᾶς σταφίδος, ὅπως εὐκολώτερον ἐξαγάγωσιν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν τὴν σταφίδα αὐτῶν, παριστάνοντες ὅτι δὲν προέρχεται ἐκ ξηρᾶς, ἀλλ’ ἐκ χλωρᾶς σταφίδος. Δεύτερον ἰσχυρίσθη, ὅτι δὲν πρέπει νὰ λέγηται κἄν, ὅτι εἶναι δυνατὸν ἡ Ἑλλὰς νὰ ἐξοδεύσῃ εἰς οἴνους ποσὸν σταφίδος χλωρᾶς, ἐνῷ τὴν ἰδίαν κρίσιν, ἂν μὴ καὶ χειροτέραν, ὑφίσταται ἡ οἰνοπαραγωγή. Δὲν γνωρίζω εἰς ποίαν θέσιν εὑρίσκονται οἱ κάτοχοι ξηρᾶς σταφίδος, οἱ κατεργαζόμενοι αὐτὴν καὶ ἐξάγοντες εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ἀλλ’ ἐὰν εὑρίσκωνται πραγματικῶς κάτοχοι τοσούτου ποσοῦ, δὲν νομίζω ὅτι εἶναι ἄξιοι ἀγχόνης, ἄξιοι κατακρίσεως, διότι περιπλακέντες εἰς τὴν ἐπιχείρησιν αὐτὴν καὶ πιστεύσαντες ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξαγάγωσιν, ὡς καὶ πρίν, εἰς μιστέλιον τὴν ξηρὰν αὐτὴν σταφίδα, ἀπήντησαν διαρκοῦντος τοῦ ἔτους ἀντιρρήσεις, δυσκολίας ἐκ μέρους τῆς Ἰταλικῆς Κυβερνήσεως, καὶ ἐσταμάτησαν, μὴ δυνάμενοι νὰ ἐξαγάγωσι τὸ ποσὸν αὐτό. Τοῦτο εἶναι ὅλως τυχαῖον. Εἰς τοῦτο εἶναι ἐντελῶς ἀθῷοι, δὲν θὰ τοὺς κατακρίνω δὲ, ἐὰν, ἐπωφελούμενοι τοιαύτης διατάξεως, ἐὰν τυχὸν ἤθελεν εἰσαχθῇ ἐν τῷ νόμῳ, ὅτι ἐπιτρέπεται ἡ μεταποίησις τῆς χλωρᾶς σταφίδος εἰς οἶνον, ἐξῆγον εὐκολώτερον τὸ ποσὸν αὐτό, διότι, ὡς ἔχουσι νῦν τὰ πράγματα, αὐτοὶ οἱ ἀρξάμενοι αὐτῆς τῆς ἐργασίας καὶ διεξάγοντες μέχρι τοῦδε ταύτην ὁπωσδήποτε ἐπικερδῶς — ἄλλως δὲν θὰ ἐξηκολούθουν — εἶναι οἱ μόνοι, οἱ ὁποῖοι ὑπάρχουσι σήμερον ἐν τῷ τόπῳ πρὸς διάθεσιν εἴτε τῆς ξηρᾶς εἴτε καὶ τῆς χλωρᾶς σταφίδος, ἐὰν ἤθελεν ἐπιτραπῇ ἡ μεταποίησις τῆς χλωρᾶς εἰς οἶνον. Λοιπόν, ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ ἄλλος τις λόγος, δὲν νομίζω ὅτι διὰ τοῦτον πρέπει νὰ ἀντιστῶμεν εἰς τὴν ἀναγνώρισιν τοῦ δικαιώματος αὐτοῦ τῆς μεταποιήσεως τῆς χλωρᾶς σταφίδος. Ἀλλὰ δὲν συμφωνῶ καὶ εἰς τὸ ἕτερον, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ Ἑλλὰς νὰ ἀξιώσῃ ἐξαγωγὴν ἀξίαν λόγου οἴνων εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ὅπου τοσαύτη σήμερον ὑφίσταται δυσκολία τῆς καταναλώσεως τῶν οἴνων. Ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ ἐξαγωγῆς οἴνων, βεβαίως θὰ εἶχε δίκαιον ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ τούτου, πρόκειται περὶ ἐξαγωγῆς ὑλικοῦ πρὸς κατασκευὴν οἴνων, πρόκειται περὶ ἐξαγωγῆς μούστου, τοῦ λεγομένου μιστέλ, τὸ ὁποῖον δύναται εἰς τὰς ξένας ἀγορὰς νὰ ἀνταγωνίζηται πρὸς τὰ ἀντίπαλα, πρὸς τὰ ἡδύποτα...

§155Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Διατὶ αὐτὰ προτιμῶνται τῶν οἴνων;

§156Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἰδοὺ διατί. Μιστὲλ εἶναι ὁ μοῦστος ὁ παραγόμενος ἐκ χλωρᾶς σταφίδος ἢ σταφυλῆς, ὁ ὁποῖος ἐζυμώθη. Διότι εἰσάγομεν εἰς αὐτὸν οἰνόπνευμα εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς, τὸ ὁποῖον σταματᾷ τὴν ζύμωσιν καὶ ἑπομένως τὴν μεταποίησιν τοῦ σακχάρου, τὸ ὁποῖον ὑπάρχει εἰς τὸ γλεῦκος, εἰς οἰνόπνευμα. Δι’ αὐτὸ βλέπετε, ὅτι τὸ μιστὲλ, τὸ ὁποῖον παράγεται ἐκ σταφίδος ξηρᾶς διὰ τῆς εἰσαγωγῆς οἰνοπνεύματος 12 βαθμῶν,—καὶ θὰ σᾶς εἴπω περὶ αὐτοῦ, μετ’ ὀλίγον,—σταματᾷ καὶ μένει μὲ 21% ἢ καὶ 22% πολλάκις σακχάρου· δηλαδὴ εἰς τὸ ἑκατόλλιτρον μούστου ὑπάρχουσιν 21 χιλιόγραμμα σακχάρου. Οὕτω μιστέλιον μὲ 12 βαθμοὺς οἰνοπνεύματος καὶ 21 σακχάρου μεταφέρεται εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ἐκεῖ ποῖον ἀπαντᾷ ἀνταγωνισμόν; Τὸν γλυκὺν οἶνον, τὸν ἔξωθεν εἰσαγόμενον, ὡς παραδείγματος χάριν τὸν ἐξ Ἱσπανίας, ὁ ὁποῖος περιέχει 18 βαθμοὺς οἰνοπνεύματος, ἀλλὰ πολὺ ὀλίγον σάκχαρον. Καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ διαφορά, ὅτι τὸ ἰδικόν μας μιστὲλ ἔχει 12 βαθμοὺς οἰνοπνεύματος καὶ 21 σακχάρου, ὁ δὲ ἀντίπαλος οἶνος 18 βαθμοὺς οἰνοπνεύματος καὶ ὀλίγιστον σάκχαρον. Τοιοῦτον ὂν τὸ μιστέλιον, χρησιμεύει δι’ ἡδύποτα. Τώρα ποία ἡ φορολογία, καὶ ποία ἡ χρησιμότης; Τὸ μιστὲλ αὐτὸ, τὸ μὲ ἀναλογίαν 12 βαθμῶν οἰνοπνεύματος καὶ 21 σακχάρου, πληρώνει ἐν Γαλλίᾳ, κατὰ τὸν τελευταῖον νόμον τοῦ 1902, φόρον διὰ τὸ οἰνόπνευμα καὶ φόρον διὰ τὸν μοῦστον. Ὁ φόρος διὰ τὸ οἰνόπνευμα, πρὸς 70 λεπτά, εἶναι φράγκα 8 καὶ 40)00 κατὰ ἑκατόλλιτρον, διὰ δὲ τὸν μοῦστον 12 καὶ 60)00, ὥστε πληρώνει τὸ μιστὲλ 21 φράγκα. Ὁ ἀντίπαλος, ὁ ὁποῖος ἔχει 18 βαθμοὺς οἰνοπνεύματος, θὰ πληρώσῃ φρ. 8,40 διὰ τὸ οἰνόπνευμα, καὶ πρὸς 2,20 διὰ τὸ περιπλέον ἀπὸ τοῦ 12 βαθμοῦ ἕως τοῦ 18, ἤτοι 13 καὶ 20)00, θὰ πληρώσῃ φρ. 21,60. Ἀλλ’ ἐκ τοῦ μιστελίου, τὸ ὁποῖον ἐξάγομεν, θὰ κατασκευασθῶσι 2 ἢ 3 ἑκατόλλιτρα γλυκοῦ οἴνου ἐξ ἑνὸς ἑκατολλίτρου μιστελίου, ἐνῷ ἐκ τοῦ ἀντιπάλου του δὲν εἶναι δυνατὸν τόσα νὰ κατασκευασθῶσι, διότι ἔχει μὲν οὗτος πολὺ οἰνόπνευμα, ἀλλὰ δὲν ἔχει ἀρκοῦν σάκχαρον, καὶ πρόκειται περὶ τῶν γλυκέων οἴνων. Ἐπ’ αὐτοῦ στηρίζεται ἡ ὑπεροχὴ, τὴν ὁποίαν ἔχει ὁ παραγόμενος ἐκ σταφίδος μοῦστος, τὸ μιστέλιον, καὶ εἰσαγόμενος εἰς τὴν Γαλλίαν ἢ Ἰταλίαν, ὁτὲ μὲν περισσότερος, ὁτὲ δ’ ὀλιγώτερος,—τοῦτο ἐξαρτᾶται ἐκ τῆς ἐσοδείας τῆς ἐν Γαλλίᾳ ἢ Ἰταλίᾳ.—Πολλοὶ νομίζουσιν, ὅτι ἡ Γαλλία δὲν εἰσάγει ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ οἴνους, διότι παράγει μεγάλα ποσά· ἀλλ’ ἡ ἰδέα των εἶναι ἐσφαλμένη. Ὁ μέσος ὅρος παραγωγῆς οἴνων ἐν Γαλλίᾳ κατὰ τὰ τελευταῖα 10 ἔτη εἶναι 43,821,000 ἑκατόλλιτρα. Ἐν τούτοις ἐν τῇ δεκαετίᾳ θέλετε εὕρει, ὅτι 5 ἔτη ἐπὶ τῶν 10 παράγει ὀλιγώτερον τοῦ μέρου ὅρου. Ἀντιστοίχως ἡ εἰσαγωγὴ οἴνων εἰς τὴν Γαλλίαν ἔξωθεν, κατὰ μέσον ὅρον, τὴν δεκαετίαν εἶναι ἑκατόλλιτρα 6,531,000, ἀλλὰ τὰ 5 ἔτη ἐκ τῶν 10 εἰσάγει πέραν τῶν 6,531,000 ἑκατολλίτρων. Ὥστε βλέπετε, ὅτι ἀναβαίνει καὶ καταβαίνει ἡ εἰσαγωγὴ οἴνων ἔξωθεν εἰς τὴν Γαλλίαν, ἀναλόγως τῆς μεγαλειτέρας ἢ μικροτέρας παραγωγῆς, ἀλλὰ πάντως, ὅσον μεγάλη καὶ ἂν ἦναι ἡ παραγωγή, πάντοτε θὰ ὑπάρξῃ εἰσαγωγὴ οἴνων, διότι ἔχει ἀνάγκην τῶν γλυκῶν οἴνων, διὰ τῶν ὁποίων κατασκευάζονται οἱ ἐπιδόρπιοι οἶνοι καὶ τὰ ἡδύποτα, ἡ δὲ Γαλλία δὲν παράγει τοιαύτης ποιότητος οἴνους, ὥστε ἐξ αὐτῶν νὰ τὰ κατασκευάζῃ. Εἶναι ἀληθές, ὅτι οἱ περισσότεροι τῶν τοιούτων οἴνων εἰσάγονται ἐξ Ἀλγερίου, ἀλλ’ εἰσάγονται καὶ ἐκ τῆς Ἱσπανίας καὶ ἐκ τῆς Ἑλλάδος καὶ ἐκ τῆς Τουρκίας. Ἐπίσης ἐσφαλμένη εἶναι ἡ ἰδέα, ὅτι ἐν Γαλλίᾳ ὁ μέσος ὅρος τῶν τιμῶν εἶναι τόσον εὐτελής, ὥστε νὰ μὴ συμφέρῃ νὰ εἰσαχθῶσιν ἐκεῖ οἶνοι ἔξωθεν. Βεβαίως ὑπάρχουσιν οἶνοι πολὺ εὐθηνοί, ἀλλ’ οὗτοι δὲν εἶναι καλῆς ποιότητος, καὶ χρησιμεύουσι διὰ τοὺς ἀγροτικοὺς πληθυσμούς. Ἀλλ’ ἡ μέση τιμὴ ἐν Γαλλίᾳ κατὰ τὸ 1903 ἦτο 38 φράγκα τὸ ἑκατόλλιτρον, τὸ ὁποῖον ἀντιστοιχεῖ πρὸς 34 χρυσᾶ λεπτὰ τὴν ὀκᾶν, τιμὴ ἥτις εἶναι ἀρκετὰ σπουδαία, τὸ δὲ 1902 ἦτο 27 χρυσᾶ λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν. Λοιπὸν δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ λέγωμεν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ Ἑλλὰς νὰ ἐξαγάγῃ οἴνους. Βεβαίως ἡ Ἑλλὰς δὲν κατασκευάζει οἴνους διὰ τὸ ἐξωτερικόν. Δὲν θέλομεν ἢ δὲν γνωρίζομεν νὰ κατασκευάζωμεν οἴνους, καὶ ἐξαποστέλλομεν αὐτοὺς ὡς πρώτην ὕλην, διότι ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον κατὰ τὸν χρόνον τῆς συλλογῆς παραλαμβάνονται ἐνταῦθα παρὰ τῶν ἐρχομένων ἐξ Εὐρώπης καὶ ἀποστέλλονται εἰς τὴν Εὐρώπην καὶ πωλοῦνται ὡς τοιαύτη. Τώρα εἰσήχθη ἡ μέθοδος τῆς ἐν εἴδει μιστελίου ἐξαγωγῆς. Δηλαδή, ἐνῷ εἶναι ἀκόμη μοῦστος ἀζύμωτος, διὰ τῆς εἰσαγωγῆς οἰνοπνεύματος μεταφέρεται εἰς τὴν Εὐρώπην, ἔνθα παρασκευάζεται, διότι ἐκεῖ ἀναμιγνύεται μετ’ ἄλλων οἴνων, καὶ παρασκευάζονται τὰ εἴδη τῶν γλυκῶν οἴνων, τὰ ὁποῖα καταναλίσκονται ὡς ἐπιδόρπιοι οἶνοι ἢ ἡδύποτα. Ἤδη βλέπομεν, ὅτι τὸ ἐκ ξηρᾶς σταφίδος μιστέλιον δὲν εἶναι δυνατὸν ἐφεξῆς νὰ ἐξοδεύηται, διότι σήμερον βεβαιοῦται διὰ τῆς χημείας, ἂν τὸ μιστέλιον εἶναι παρηγμένον ἐκ φυσικοῦ οἴνου, ἢ ἐξ ἀναμίξεως μετ’ οἰνοπνευμάτων, καὶ ποίου εἴδους. Ἡ ἔκθεσις μάλιστα, ἣν ἀπέστειλεν ὁ ἐν Ἰταλίᾳ ἐπιτετραμμένος τῆς Ἑλλάδος κ. Μητσόπουλος εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν, καὶ ἥτις ἐτυπώθη ἤδη καὶ διενεμήθη ἡμῖν, μνημονεύει τοιαύτην περίπτωσιν ἀναλύσεως μιᾶς τοιαύτης ἀποστολῆς οἴνων ἑλληνικῶν. Εἶπον οἱ ἀναλύσαντες, ὅτι οἱ οἶνοι οὗτοι περιεῖχον οἰνόπνευμα, καὶ μάλιστα ῥωσσικόν, δηλαδὴ κακῆς ποιότητος, διότι τοῦτο παράγεται ἐνίοτε ἐκ βεβλαμμένων ἀραβοσίτων. Καὶ ἐγὼ ἂν ἤμην κατασκευαστὴς τοιούτων οἴνων, βεβαίως δὲν θὰ παρέλειπον τὴν εὐκαιρίαν νὰ εἰσαγάγω ἀτελῶς ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ τὸ οἰνόπνευμα καὶ τὸ ἀναμίξω μετὰ τῶν μιστὲλ ἢ τῶν οἴνων τῶν ἐξαγομένων εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Καὶ ἴσως ὑπερβολικῶς ἤθελεν ἀνυψωθῆ ἡ τιμὴ τῶν ἑλληνικῶν μιστέλ, ἐὰν ἦτο δυνατὸν νὰ βεβαιωθῇ ὅτι ταῦτα παράγονται ἐκ χλωρᾶς σταφίδος καὶ δὲν ἀναμιγνύονται μετ’ ἄλλων οἰνοπνευμάτων, ὥστε νὰ μὴ προσέρχωνται καὶ ζητῶσι ταῦτα ἀγορασταί.

§157Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ἐκ χλωρᾶς σταφίδος μιστὲλ δὲν ἔχει τὴν αὐτὴν ἀναλογίαν μὲ τὸ ἐκ ξηρᾶς σταφίδος;

§158Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἔχει ἰδιότητας ἄλλας ὁ ἐκ χλωρᾶς σταφίδος οἶνος, τὰς ὁποίας ἀπόλλυσιν ὁ ἐκ ξηρᾶς. Ἡ σταφὶς ἡ εἰσαγομένη εἰς τὰ ἁλώνια καὶ ὑφισταμένη τὴν ἀποξήρανσιν ἀπόλλυσι θεμελιώδη συστατικά. Δὲν ἔχει ταννίνην, ἥτις, ὡς γνωστόν, εἶναι ἓν τῶν κυριωτέρων συστατικῶν τῶν οἴνων. Δὲν ἔχει χρῶμα ὁ ἐξ αὐτῆς οἶνος, τὸ χρῶμα τῆς σταφυλῆς, δὲν ἔχει τὸ χρῶμα τὸ ἐκ βαφικῶν οὐσιῶν. Ἔχει περισσότερον κόμμι. Ἐνῷ ἡ ἀναλογία τοῦ κόμμεως πρὸς τοὺς ἐκ σταφυλῆς οἴνους καὶ τοὺς ἐκ χλωρᾶς σταφίδος εἶναι ἓν τοῖς ἑκατόν, πρὸς τοὺς ἐκ ξηρᾶς σταφίδος ἀναβαίνει εἰς δύο καὶ ἥμισυ τοῖς ἑκατόν, ὅπερ εἶναι κακὴ ἰδιότης. Ἔπειτα δὲ — ἂς τὸ εἴπωμεν μεταξὺ μας — ὑπάρχουσι πλεῖστα βακτηρίδια εἰς τὴν ξηρὰν σταφίδα ἐκ τῶν διαφόρων μεταποιήσεων, ἃς αὕτη ὑφίσταται ἐν τοῖς ἁλωνίοις, ἐκ τῆς κόπρου, ἐκ τῶν ποδῶν τῶν παρασκευαζόντων τὰ βαρέλια κλπ. Ἐκ τούτου διαμαρτύρονται ἐν Εὐρώπῃ, ὅτι εἶναι βρωμερὸν προϊόν, καὶ δὲν τὸ παραθέτουσι πρὶν τὸ πλύνωσι καλῶς. Ἀποδίδεται εἰς τὴν σταφίδα κακὴ ὑπόληψις λόγῳ τοῦ τρόπου τῆς ἀποξηράνσεως, καὶ ἂν μίαν ἡμέραν εὑρεθῇ τις, ὅστις ἤθελεν ἐπινοήσει ἄλλον τρόπον παρασκευῆς τῆς σταφίδος, χωρὶς νὰ ἐμμένωμεν εἰς τὰ παλαιὰ καὶ νὰ θεωρῶμεν τὴν κόπρον οὐχὶ ὡς βρωμερὸν πρᾶγμα....

§159Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Εὑρέθη τρόπος.

§160Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. .. χωρὶς ὁ τρόπος οὗτος νὰ ἦναι δαπανηρότερος, ἀλλ’ εὐπρόσιτος εἰς πάντας, τὸ πρᾶγμα θὰ ἦναι ὠφελιμώτατον. Δὲν φρονῶ ὅμως, ὅτι, ἐὰν ἐπιτρέψωμεν τὴν μεταποίησιν τῆς χλωρᾶς σταφίδος εἰς οἶνον, ἐλύθη τὸ σταφιδικὸν ζήτημα. Μακρὰν ἀπ’ ἐμοῦ τοιαύτη ἰδέα καὶ ἀξίωσις. Φρονῶ ὅτι διὰ τῆς μεταποιήσεως τῆς χλωρᾶς σταφίδος εἰς οἶνον εἰσέρχεται ἡ σταφιδοπαραγωγή, ὅσον ἀφορᾷ τὰ πλεονάσματα, εἰς ὁδὸν εὐθυτέραν καὶ λογικωτέραν καὶ πρακτικωτέραν, δι’ ἧς εἶναι δυνατὸν ἡμέραν τινὰ νὰ διευκολυνθῇ χρησιμοποίησις πλέον προσοδοφόρος τῆς ὑπερπαραγωγῆς. Καὶ ἐγὼ συμπαθῶ, ὡς καὶ πάντες, πρὸς τοὺς ἀμπελοκτήμονας, ἐξ ὧν βεβαίως πλεῖστοι εἶναι καὶ σταφιδοκτήμονες, οἵτινες ἰσχυρίζονται ὅτι διὰ τοῦ διαγωνισμοῦ αὐτοῦ, τοῦ ἐκ χλωρᾶς σταφίδος οἴνου πρὸς τὸν ἐκ σταφυλῆς, θέλουσι παραβλαφθῆ τὰ συμφέροντα αὐτῶν. Τὸ κατ’ ἐμέ, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπέλθῃ βλάβη, ἴσως δ’ ἐπέλθῃ καὶ ὠφέλεια, ἐκ τοῦ συνδυασμοῦ τῶν δύο αὐτῶν συμφερόντων, τοῦ συμφέροντος δηλ. τῶν ἐξαγόντων τυχὸν τοὺς οἴνους τοὺς ἐκ χλωρᾶς σταφίδος, τοὺς μούστους μᾶλλον τοὺς ἐκ χλωρᾶς σταφίδος, πρὸς τὸ συμφέρον τῶν ἀμπελουργῶν διὰ τῆς ἀναμίξεως τῶν μιστὲλ πρὸς ὡρισμένην ἀναλογίαν οἴνων ἐκ σταφυλῆς. Τοῦτο καὶ σήμερον γίνεται. Σήμερον πλεῖστοι ἐξ αὐτῶν ἀναμιγνύουσιν εἰς ἀναλογίαν 10% ἢ καὶ 15% οἴνους τῆς Λευκάδος καὶ τῆς Κύμης, διότι οὗτοι εἶναι λίαν κεχρωματισμένοι, μετὰ τῶν μιστέλ, τῶν ἐκ ξηρᾶς σταφίδος, τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουσι χρῶμα, ἀλλ’ ἀποκλίνουσι πρὸς τὸ λευκόν, καὶ οὕτως ἐξάγουσιν αὐτοὺς εὐκολώτερον. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἆρά γε εἰς μεγαλειτέραν ἀναλογίαν νὰ ὑποχρεώσωμεν αὐτοὺς νὰ ἀναμιγνύωσι τοὺς οἴνους; Εἰς ἐμὲ ἐρρήθη, ὅτι ἄλλοτε ἐγίνετο ἡ ἀνάμιξις μέχρι 15% ἢ καὶ 20%. Ἀλλὰ καὶ ἂν εἰς τὸ 20% ἐξέρχηται μεγαλείτερον ποσὸν οἴνων, νομίζω ὅτι δὲν ἱκανοποιεῖ καὶ τοὺς ἀμπελοκτήμονας, οἱ ὁποῖοι, ἐπιτραπήτω μοι νὰ εἴπω, δὲν ἔχουσι τὴν ἱκανότητα τοῦ ἐξάγειν καὶ πωλεῖν τοὺς οἴνους αὐτῶν, ἀλλὰ περιμένουσι τὴν ἐσοδείαν, ἵνα ἔλθωσιν ἐξ Εὐρώπης οἱ προμηθευόμενοι τοὺς μούστους μᾶλλον, ὅπως ἀγοράσωσιν αὐτούς, ἐνῷ οἱ σταφιδοκτήμονες ἤνοιξαν νέας ἀγοράς, οἱ διαχειρισθέντες τὴν ξηρὰν σταφίδα, καὶ ἀνεκάλυψαν παντοῦ τὰς ἀνάγκας, καὶ πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν ἀναγκῶν τούτων διωργάνωσαν πᾶσαν αὐτῶν τὴν βιομηχανίαν...

§161Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Τοὺς μιστελοποιοὺς ἐννοεῖτε;

§162Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Καὶ αὐτοὺς καὶ τοὺς οἰνοποιούς, ὅταν εἰς βραδυτέραν ἐποχὴν ἐξάγωσι. Καὶ οἱ ἀμπελοκτήμονες λοιπὸν εἶναι δυνατὸν νὰ διαγωνισθῶσι πρὸς τὸν οἶνον τὸν ἐκ χλωρᾶς σταφίδος, ἐὰν τυχὸν ἤθελον ἀναμιγνύει αὐτὸν μετὰ τῶν οἴνων τῶν ἐκ σταφυλῆς, τῶν χρωματισμένων. Οὕτως, ἐὰν ἦναι δυνατὸν νὰ γείνῃ τοῦτο μέχρι βαθμοῦ...

§163ΜΙΧ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Ἀπὸ δύο δήμους τῆς ἐπαρχίας μου, τῆς Καρυστίας, ἐξάγονται 30,000 βαρέλια μὲ πλοῖα ἰδικά μας, τὰ ὁποῖα μεταφέρουν τὸν οἶνον εἰς διάφορα μέρη, ἀλλὰ δὲν εὑρίσκουσιν ἀγοραστάς.

§164Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἔχω ἐνταῦθα πίνακα τῶν ποσῶν οἴνου, τὰ ὁποῖα ἐξήχθησαν κατὰ τὰ ἔτη 1902 καὶ 1903 κατὰ τὰς τέσσαρας τριμηνίας. Κατὰ τὸ 1902 ἐξήχθησαν 21,579,318 ὀκάδες, κατὰ δὲ τὸ 1903 ὀκ. 35,152,932, δηλαδὴ περιπλέον ὀκάδες 14,000,000 περίπου. Ταῦτα ἐξάγω ἐκ τοῦ δημοσιεύματος τοῦ ἐμπορίου. Τί εἶναι αὐτὰ τὰ 35,152,932 ὀκάδες; Εἶναι 45,000 ἑκατόλλιτρα.

§165Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὄχι.

§166Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ Λευκὰς μόνον ἐξάγει 100,000.

§167Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἔχετε δίκαιον. Εἶναι 450,678 ἑκατόλλιτρα.

§168Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Κατὰ τοὺς πίνακας τῆς κινήσεως τοῦ ἐμπορίου ἐξήχθησαν εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν οἶνοι:

Ἐξήχθησαν δὲ ἐκ τῶν ἑπομένων κυρίως λιμένων:

Ὡς παρατηρεῖ ἡ Βουλή, τὰ σπουδαιότερα ποσὰ ἐξήχθησαν ἐκ τῶν λιμένων Πειραιῶς, Πατρῶν καὶ Καλαμῶν, καθόσον οἱ οἶνοι οἱ διὰ τῶν λιμένων τούτων ἐξαχθέντες παρήχθησαν κατὰ τὸ πλεῖστον ἐκ ξηρᾶς σταφίδος.

§169Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ποίαν ὑπόληψιν ἔχετε, παρακαλῶ, κύριε Ὑπουργέ, εἰς τοὺς πίνακας αὐτούς;

§170Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ. Τουλάχιστον τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον ἀναφέρουσιν, εἶναι ἀκριβὲς ὡς ἐλάχιστος ὅρος.

§171Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Κατὰ τὸ 1903 ἐξήχθη καὶ μοῦστος, ὁ ὁποῖος ἀναφέρεται ὡς γλεῦκος εἰς τοὺς πίνακας τῆς στατιστικῆς.

§172Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Θὰ παρατηρήσητε δὲ καί τι περίεργον ἐν τοῖς πίναξι τῆς ἐξαγωγῆς. Ἐκ Χαλκίδος ἐξήχθη κατὰ τὸ 1903 ποσὸν ὀλιγώτερον τοῦ κατὰ τὸ 1902 ἐξαχθέντος, διότι τὸ ἀγορασθὲν γλεῦκος ἐν Χαλκίδι παραμένει εἰσέτι ἐν τοῖς βαρελίοις. Ὡς πρὸς τὴν ἐξαγωγήν, τὴν πρώτην θέσιν ἔχει ὁ λιμὴν τοῦ Πειραιῶς, τὴν δευτέραν ὁ λιμὴν τῶν Πατρῶν, τὴν τρίτην ὁ λιμὴν τῶν Καλαμῶν κλπ. Ὑπάρχει δὲ μεγάλη διαφορά, ὡς πρὸς τὴν ἐξαγωγήν, μεταξὺ τῶν διαφόρων ἐτῶν, τοῦ 1903, τοῦ 1902 καὶ 1901.

§173Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τίνας χώρας ἐξήχθησαν τὰ ποσὰ ταῦτα;

§174Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἀναφέρονται ἐν τῷ πίνακι. Τὴν πρώτην θέσιν κατέχει ἡ Γαλλία, τὴν δευτέραν ἡ Ἰταλία, τὴν τρίτην ἡ Αὐστρία.

§175ΜΙΧ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. 4,000,000 ἐξάγονται ἐκ μόνον δύο δήμων τῆς ἐπαρχίας μου, τὰ ὁποῖα δὲν βεβαιοῦνται.

§176Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ ἀνέφερα τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας περιέχουσιν οἱ πίνακες.

§177Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Πρέπει ὅμως εἰς τὴν σύνταξιν τῶν πινάκων νὰ καταβληθῇ προσπάθεια, ὅπως ἐξακριβωθῶσιν ἀσφαλῶς τὰ ἐξαγόμενα ποσὰ, διότι εἶναι σπουδαῖον νὰ γνωρίζωμεν, πόσα ποσὰ οἴνων ἢ μιστὲλ ἐξάγομεν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν κατ’ ἔτος, καὶ πρέπει νὰ γνωρίζωμεν, ποῦ τὰ ἐξάγομεν. Συνοψίζων, Κύριοι, ὅσα εἶπον, κηρύττομαι βεβαίως ὑπὲρ τῆς ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου, ἐὰν προστεθῇ καὶ ἡ διάταξις, ὅτι ἐπιτρέπεται καὶ ἡ οἰνοποίησις τῆς χλωρᾶς σταφίδος. Ἐὰν τοῦτο δὲν γείνῃ, καὶ ψηφισθῇ ὁ νόμος ὡς ἔχει, ἄνευ τοῦ δικαιώματος αὐτοῦ, φοβοῦμαι ὅτι ἡ κρίσις θὰ ἐπιδεινωθῇ, ἀντὶ νὰ ἐλαττωθῇ.

§178Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ μετατεθῇ ἀπὸ τῆς σταφίδος εἰς τὰς ἀμπέλους. Ἡ οἰνοποίησις βεβαίως ἀνοίγει διέξοδον μεγαλειτέραν εἰς τὸ ποσὸν αὐτὸ τῆς σταφίδος τὸ πλεονάζον.

§179Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Εἶναι γνωστοὶ οἱ ὅροι οἱ παριστῶντες τὸ ἐκ τῆς ἐκθλίψεως τοῦ καρποῦ χλωρᾶς σταφίδος προερχόμενον ποσὸν γλεύκους ἢ μιστέλ;

§180Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Εἶναι γνωστόν, ὅτι δύνανται νὰ παραχθῶσι 1000 ὀκάδες ἐξ ἑνὸς χιλιολίτρου ἑνετικῶν λιτρῶν, οἴνων δηλαδή, τοὺς ὁποίους μεταχειριζόμεθα ὡς ἐπιτραπεζίους καὶ οἱ ὁποῖοι ἔχουσι συνήθως δύναμιν 8–8½ βαθμῶν.

§181ΜΙΧ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Χίλιαι λίτραι γλεύκους ἐκ σταφίδος παράγουσι 12 ἑκατόλλιτρα.

§182Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Λευκάδος, ὁ ὁποῖος γνωρίζει καλῶς τὰ κατὰ τὸν τόπον αὐτοῦ, λέγει ὅτι χίλιαι λίτραι σταφίδος παράγουσι πέντε βαρέλας οἴνου.

§183Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Δηλ. 250 ὀκάδας.

§184Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὑπολογίζετε τὰ τῆς ἐκθλίψεως τῆς χλωρᾶς σταφίδος.

§185Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγένετο μία σύγχυσις μεταξὺ χλωρᾶς καὶ ξηρᾶς σταφίδος. Μεταξὺ χιλίων λιτρῶν χλωρᾶς καὶ χιλίων λιτρῶν ξηρᾶς ὑπάρχει μεγάλη διαφορά.

§186Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν ἐρωτῶ περὶ ξηρᾶς, ἐρωτῶ περὶ χλωρᾶς σταφίδος· πόσον ποσὸν γλεύκους παράγεται ἐξ ὡρισμένου ποσοῦ χλωρᾶς σταφίδος.

§187ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. 1200 ὀκάδες χλωρᾶς σταφίδος παράγουσι χιλίας ὀκάδας οἴνου.

§188ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Τέσσαρες ὀκάδες χλωρᾶς σταφίδος παράγουσι τρεῖς ὀκάδας οἴνου.

§189Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Εἶναι γνωστόν, ὅτι 100 ὀκάδες χλωρᾶς σταφίδος παράγουσιν 75 ὀκάδας οἴνου. Ὑπάρχει, ἐννοεῖται, διαφορά τις, ἀναλόγως τοῦ τόπου τῆς παραγωγῆς τῆς σταφίδος.

§190Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὴν αὐτὴν ἀναλογίαν ἔχομεν καὶ ἐν Ἑπτανήσῳ.

§191Π. ΣΑΚΚΗΣ. 75% γλεῦκος παρηγάγομεν καὶ ἡμεῖς ἐφέτος.

§192Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἀπηύθυνα τὴν ἐρώτησιν ταύτην μετὰ σκοποῦ ὡρισμένου. Ἐπεθύμουν νὰ γένηται γνωστόν, ἐὰν ἤθελεν ἐπιτραπῆ, ἵνα μὴ εἴπω νομοθετηθῆ, ἡ μεταποίησις τῆς χλωρᾶς σταφίδος εἰς οἶνον, πόσον ποσὸν οἴνου ἤθελε παραχθῆ.

§193Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐκ τοῦ ὅλου παρακρατήματος;

§194Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ἠξεύρω μετὰ πόσα ἔτη θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ὑπάρξωσι παρ’ ἡμῖν καταστήματα τοιαῦτα, ὥστε νὰ οἰνοποιήσωσι ποσὸν 300,000,000 λιτρῶν σταφίδος. Λέγω τριακοσίων ἑκατομμυρίων, διότι ἀντὶ 120,000,000 ξηρᾶς σταφίδος θὰ ἔχητε 300,000,000 λίτρας χλωρᾶς σταφίδος. Ἵνα ὑπάρξωσι τοιαῦτα καταστήματα, θὰ παρέλθωσι πολλὰ ἀκόμη ἔτη· καὶ ἐρωτῶ, κατὰ τί θὰ συντελέσῃ εἰς τὴν βελτίωσιν τῆς θέσεως τῆς σταφιδοπαραγωγῆς κατὰ τὸ παρὸν ἔτος ἡ οἰνοποίησις, ἡ ὁποία εἶναι δυνατὸν νὰ γείνῃ κατὰ τὸ παρόν; Ἐπὶ τῇ ὑποθέσει ὅτι διὰ νόμου ἤθελεν ἐπιτραπῆ κατὰ τὸ παρὸν ἔτος ἡ οἰνοποίησις τῆς χλωρᾶς σταφίδος, κατὰ τί ἤθελεν ὠφεληθῆ ἡ σταφιδοπαραγωγή; Τοῦτο θέτω ὡς ζήτημα, διότι δὲν πρόκειται νὰ νομοθετήσωμεν περὶ πολλῶν ἐτῶν, καθόσον εἶναι ἀδύνατον σήμερον, ἐν ᾗ θέσει εὑρισκόμεθα, νὰ νομοθετήσωμεν διὰ πολλὰ ἔτη· ἐρωτῶ δὲ, κατὰ τί θὰ ὠφελήσῃ τὴν ἐφετεινὴν σταφιδοπαραγωγὴν ἡ ἄδεια τῆς οἰνοποιήσεως τῆς χλωρᾶς σταφίδος; Εἴμεθα παρεσκευασμένοι νὰ οἰνοποιήσωμεν τὸ ποσὸν τῆς χλωρᾶς σταφίδος, τὸ ὁποῖον ἀνέφερα; Καὶ ἐὰν δὲν ἤμεθα παρεσκευασμένοι πρὸς τοῦτο, πόσον ποσὸν θὰ κατορθώσωμεν νὰ οἰνοποιήσωμεν διὰ τῶν ὑπαρχόντων ἐργοστασίων καὶ διὰ τῶν μέσων τῆς μεταφορᾶς, τὰ ὁποῖα διαθέτομεν; Διότι δὲν εἶναι μόνον, ὅτι ὑπάρχει ἀνάγκη ἐργοστασίων, ἀλλὰ πρέπει πρὸς τούτοις νὰ παρασκευάζωνται ἀπὸ πολλοῦ χρόνου καὶ τὰ μέσα τῆς μεταφορᾶς· διότι ἐν Ἰταλίᾳ, εἰς τὰ καταστήματα, ἔνθα ἐνεργεῖται ἡ οἰνοποίησις ἐν μεγάλῃ κλίμακι, ἔχουσι συγκοινωνίαν σιδηροδρομικὴν τῶν ἐργοστασίων μὲ τὰς διαφόρους σιδηροδρομικὰς γραμμάς. Αὐτὰ εἶναι τὰ ζητήματα, τὰ ὁποῖα καλούμεθα νὰ λύσωμεν, ἐὰν πρόκηται περὶ οἰνοποιήσεως ἐν μεγάλῃ κλίμακι· ἀλλὰ ταῦτα δὲν δύνανται ἀμέσως νὰ λυθῶσιν, ὑπάρχει δὲ ἀνάγκη ἀμέσου νομοθετικῆς προνοίας πρὸς διάσωσιν τῆς ἐφετεινῆς ἐσοδείας.

§195Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἡ ἐρώτησις ὑμῶν εἶναι, δύναταί τις νὰ εἴπῃ, παγιδευτική· διότι μ’ ἐρωτᾶτε, ἂν κατὰ τὴν ἐποχὴν τῆς παρούσης ἐσοδείας δυνάμεθα νὰ ἐφαρμόσωμεν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον λέγετε, καὶ ἴσως νὰ ἐφαρμόσωμεν τοῦτο ἐν ὅλῃ τῇ κλίμακι καὶ ἐφ’ ὅλου τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον θὰ παρακρατηθῇ, δηλ. ποσοῦ 180,000,000 λιτρῶν ξηρᾶς σταφίδος, τὸ ὁποῖον θ’ ἀντιστοιχῇ πρὸς 400,000,000 λίτρας χλωρᾶς σταφίδος.

§196Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Σᾶς ἠρώτησα πρὶν, σᾶς ἐρωτῶ καὶ τώρα, ὑμεῖς, ὁ ὁποῖος λέγετε, ὅτι δὲν δύνασθε νὰ συνταχθῆτε μὲ τὸ νομοσχέδιον, ἐὰν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ δὲν περιληφθῇ ἡ διάταξις περὶ οἰνοποιήσεως τῆς χλωρᾶς σταφίδος, σᾶς ἐρωτῶ, πρὶν μορφώσητε τὴν γνώμην ταύτην ἐλάβετε ὑπ’ ὄψιν πόση χλωρὰ σταφὶς δύναται νὰ οἰνοποιηθῇ;

§197Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ὁ νόμος δὲν ψηφίζεται μόνον διὰ τὸ ἔτος τοῦτο, ἀλλὰ καὶ διὰ τὸ μέλλον, ἑπομένως δὲν δύνασθε νὰ συναγάγητε συμπέρασμα, ὅταν σᾶς εἴπω, ὅτι δὲν δύναται νὰ οἰνοποιηθῇ ποσὸν σταφίδος ἄξιον λόγου. Ἐγὼ δὲν ὑποστηρίζω, ὅτι αὐτὸ τὸ ἔτος εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ αὐτὸ τὸ μέτρον ἐν τοιαύτῃ κλίμακι, ὥστε νὰ ἀνακουφίσῃ τὴν ἀγοράν· ἐγὼ εἶπον μόνον τοῦτο, ὅτι, ἐπειδὴ ἡ ξηρὰ σταφὶς ἡ παρακρατουμένη ἀποτυγχάνει, μὴ ἀποζημιοῦσα τοὺς παραγωγούς, καθίσταται ἀδύνατος ἡ διάθεσις αὑτῆς, διότι καὶ αὐτὸ τὸ μέσον, τὸ ὁποῖον ὑπῆρχε, τῆς ἐξαγωγῆς οἴνου ἐκ ξηρᾶς σταφίδος εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν, καὶ αὐτὸ ἐφεξῆς θὰ παύσῃ, καὶ θὰ παύσῃ ἐντελῶς, ἀφοῦ οἱ ἴδιοι Ἰταλοί, ὅπως εὕρηται ἐν τῇ ἐκθέσει, λέγουσι: «φέρετε οἶνον καθαρόν, οἶνον γνήσιον, καὶ οὐχὶ κατεσκευασμένον»· καὶ δὲν γνωρίζω, πῶς κατασκευάζουσι τὸν οἶνον, διότι ἡμεῖς, ὡς νομοθέται, ἔχομεν τὸ ἐνδιαφέρον νὰ λέγωμεν, ὅτι ὁ οἶνος ἡμῶν εἶναι γνησιώτατος, καὶ ὅτι ὅλα αὐτὰ, τὰ ὁποῖα καταγγέλλουσιν οἱ Ἰταλοὶ, δὲν εἶναι ἀκριβῆ· ἀλλὰ δύνασθε νὰ βεβαιώσητε, τί γίνεται ἐντὸς τῶν βυτίων, τὰ ὁποῖα στέλλονται εἰς τὴν Εὐρώπην; Ἔλεγον λοιπὸν ὅτι, ἐὰν ἤθελεν ἐπιτραπῆ ἡ οἰνοποίησις χλωρᾶς σταφίδος, δὲν εἶναι μόνον, ὅτι τὸ ἠθικὸν ὑπὲρ τῶν οἴνων τούτων ἤθελεν ἐπικρατήσει, ἀλλὰ καὶ ὅτι καὶ αὐτοὺς τοὺς ἐδῶ ἤθελε τοὺς δικαιολογήσει θαυμασίως. Πῶς θὰ γίνωνται αὐτά; Βεβαίως δὲν δύνανται νὰ γείνωσιν ἀμέσως. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ οἰνοποιήσεως, πρόκειται περὶ τῶν μούστων τῶν ἑλληνικῶν ἅμα ἐξέλθωσι τῆς κάδου καὶ πρὶν τεθῶσιν εἰς βαρέλια.

§198Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἀδύνατον νὰ οἰνοποιηθῇ ποσότης τοσοῦτον μεγάλη.

§199Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν πρόκειται νὰ δώσωμεν πραγματικὴν ὠφέλειαν εἰς αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους· μόνον πρόκειται νὰ παράσχωμεν αὐτοῖς μίαν μικρὰν ὑποστήριξιν, ἵνα ἀντισταθῶσι κατὰ τοῦ πανικοῦ.

§200Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἵνα περιπέσωσι μετ’ ὀλίγον εἰς μεγαλείτερον πανικόν.

§201Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Βουλευτὴς εἶπε νὰ δώσωμεν μίαν μικρὰν ὑποστήριξιν· ἀλλ’ ἀκριβῶς διὰ τοῦ νομοσχεδίου πρόκειται τὸ ἐναντίον νὰ διαπράξωμεν. Ὁ κύριος Βουλευτὴς ἐξ Αἰγιαλείας εἶναι εἰς θέσιν κρείττονα παντὸς ἄλλου νὰ γνωρίζῃ, τί κρύπτεται ὑπὸ τὴν οἰνοποίησιν τῆς χλωρᾶς σταφίδος.

§202Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶμαι συμφωνότατος μαζί σας, ὅτι πρόκειται περὶ ἀναβολῆς τῆς κρίσεως· ἀλλ’ ἀπὸ δέκα ἐτῶν τοῦτο πράττομεν, ἀναβάλλομεν τὴν κρίσιν. Ἐγὼ θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἐδεχόμεθα τὴν οἰνοποίησιν τῆς χλωρᾶς σταφίδος, ἵνα ἀποφύγωμεν ν’ ἀκούσωμεν, ὡς θὰ λέγωσι κατὰ τὸ ἐπιὸν ἔτος: «ἂν παρείχετε τὴν οἰνοποίησιν, ἠθέλομεν ἀποφύγει τὴν κρίσιν».

§203Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν ἐπροσέξατε εἰς τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ τηλεγραφήματος, τὸ ὁποῖον ὁ κ. Κρεστενίτης ἀνέγνωσε πρὸ ὀλίγου εἰς τὴν Βουλὴν, οἱ σταφιδοπαραγωγοὶ δὲν ἀρκοῦνται μόνον εἰς τὸ νὰ ἐπιτραπῇ ἡ οἰνοποίησις τῆς χλωρᾶς σταφίδος, ἀλλὰ θέλουν τὴν οἰνοποίησιν πρὸς πραγματοποίησιν δανείων, ὅπως ἀναπτύξωσι τὴν σταφιδοπαραγωγήν. Ὥστε δὲν θὰ λείψῃ ποτὲ ἡ σταφιδικὴ κρίσις.

§204Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Τοιοῦτο τηλεγράφημα δὲν πιστεύω ποτὲ νὰ ὑπάρχῃ, οὔτε νὰ ἀνεγνώσθη. Ἐγὼ, Κύριοι, κατερχόμενος τοῦ βήματος, συνοψίζω ὡς ἑξῆς τὴν γνώμην μου. Ἐξ ὅσων εἶπον ἐφάνη ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, ἐφ’ ὅσον εἶναι προωρισμένον διὰ τῶν μέτρων αὐτῶν, τῶν νέων, τὰ ὁποῖα προτείνονται, νὰ συντελέσῃ εἰς τὴν μεγαλειτέραν ἀποτυχίαν τῶν παρακρατητικῶν αὐτῶν συστημάτων, δὲν πρέπει νὰ ψηφισθῇ. Φρονῶ ὅτι ἀπέναντι τοιούτου ἔργου δὲν πρέπει νὰ ὑποχρεωθῶμεν πρὸς τὴν Ἀγγλικὴν Κυβέρνησιν μετ’ ὀλίγον εἰς παραχωρήσεις δασμολογικὰς, διὰ τῶν ὁποίων θέλομεν ἀνεπιστρεπτὶ δεθῇ καὶ ἀδιαρρήκτως δεθῇ· φρονῶ, ὅτι δὲν πρέπει νὰ προβῶμεν εἰς παραχωρήσεις, τὰς ὁποίας δυσκόλως ἔπειτα εἶναι δυνατὸν ν’ ἀποβάλωμεν τῆς ῥάχεώς μας. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον συμβουλεύω, ὅτι ὀρθὸν εἶναι νὰ μὴ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον, καὶ ἡ Κυβέρνησις νὰ μὴ ἐπιμείνῃ εἰς τοῦτο. Καὶ λέγω ταῦτα, διότι γνωρίζω εἰς ποίαν θέσιν καὶ κατάστασιν εὑρίσκεται καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Βουλὴ ἀπέναντι τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν. Καὶ ἐφ’ ὅσον δὲν προτείνεται ἄλλο τι μέσον, δὲν ἐννοῶ, πῶς δύναται νὰ ὑποστηρίξῃ τις, ὅτι καλὸν εἶναι τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον καὶ πρέπει νὰ ψηφισθῇ. Θέλω ὅμως νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι δὲν πρέπει νὰ θεωρήσῃ, ὅτι τὰ γενόμενα μέχρι τοῦδε ὑπὲρ τῆς σταφιδοπαραγωγῆς δικαιολογοῦσι παραχωρήσεις δασμολογικὰς ἀξίας λόγου. Δὲν ἐννοῶ βεβαίως, ἐὰν ἡ Ἀγγλία ζητήσῃ μικρὰς καὶ ἀναξίας λόγου παραχωρήσεις, ὅτι δὲν πρέπει νὰ τὰς δεχθῶμεν, οὐδὲ πρέπει νὰ ψυχράνωμεν τὰς μετὰ τῆς Ἀγγλίας ἐμπορικὰς σχέσεις μας, ὅσον ἀφορᾷ τὴν σταφίδα, χάριν τοιούτων παραχωρήσεων. Ἀλλ’ ἐὰν πρόκηται περὶ σπουδαίων καὶ ἀξίων λόγου παραχωρήσεων, — καὶ φρονῶ ὅτι δὲν δύναται ἢ τοιαῦται νὰ ἦναι αἱ παραχωρήσεις, τὰς ὁποίας θὰ ζητήσῃ ἡ Ἀγγλία, — νομίζω ὅτι πρέπει νὰ προσέξῃ ἡ Κυβέρνησις, διότι ὅ,τι μέχρι τοῦδε ἐπράξαμεν εἶναι οἰκοδόμημα, τοῦ ὁποίου τοὺς τριγμοὺς ἀκούομεν ὅλοι ὅτι ἤρχισαν, καὶ ἐννοοῦμεν ὅτι πρόκειται νὰ καταρρεύσῃ καὶ νὰ μᾶς καταπλακώσῃ ὅλους.

§205Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ. Νὰ καταπλακώσῃ ἐκείνους, οἵτινες ἔκαμαν τὴν παρακράτησιν.

§206Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἐγώ, Κύριοι, πάντοτε ὑπῆρξα ὑπὲρ τῆς παρακρατήσεως, ἀλλὰ δὲν ἤμην ὑπὲρ τῆς παρακρατήσεως, ὡς αὕτη ἐγένετο, οὔτε ὑπὲρ τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, ὡς αὕτη ἱδρύθη καὶ λειτουργεῖ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος ὑπῆρξεν ὁ ἱδρυτὴς τῆς Τραπέζης ταύτης, ἐνόμισεν ὅτι οὕτως ἐλύετο τὸ ζήτημα. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι ἡ Τράπεζα ἡ Σταφιδικὴ ἦτο τὸ τέλος τοῦ ἔργου, οὐχὶ δὲ τὸ μέσον, διότι περὶ μέσου ἐπρόκειτο. Ποῖον εἶναι τὸ ζήτημα; Τὸ ζήτημα εἶναι, τὴν παρακρατουμένην σταφίδα ἐκ τόσον μεγάλου ποσοῦ πῶς θὰ δυνηθῶμεν νὰ τὴν ἐξοδεύσωμεν, καὶ νὰ τὴν ἐξοδεύσωμεν ἐπικερδῶς, ὥστε νὰ ὠφελῆται ἐκ τούτου καὶ αὐτὴ καὶ ἔτι περισσότερον οἱ σταφιδοπαραγωγοί. Τί ἠδύνατο λοιπὸν νὰ γείνῃ; Ὅτε συνιστᾶτο ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα, ὑπῆρχον κεφάλαια 5,000,000 ἕως 5,500,000, νομίζω. Τότε ἠδύνατο νὰ ἱδρυθῇ βιομηχανικὸν κατάστημα, τὸ ὁποῖον νὰ μετέλθῃ ὅλους τοὺς τρόπους τῆς βιομηχανικῆς χρησιμοποιήσεως τῆς σταφίδος, καὶ ἀφοῦ ἤθελε διανοίξει νέας διόδους καταναλώσεως τῆς σταφίδος καὶ ἤθελεν ἀπολαμβάνει μεγάλα κέρδη, ἠδύνατο τὰ κέρδη ταῦτα ἤ τινα ἐξ αὐτῶν νὰ διανέμῃ εἰς τοὺς σταφιδικοὺς πληθυσμοὺς εἰς δάνεια καλλιεργείας πρὸς βελτίωσιν τῆς σταφιδοπαραγωγῆς. Ἀλλὰ μὴ ζητεῖτε ἤδη νὰ λύσωμεν τὸ ζήτημα τῆς χρησιμοποιήσεως τοῦ πλεονάσματος ἄνευ μεταποιήσεως αὐτοῦ εἰς οἶνον ἢ κονιάκ, πράγματα, τὰ ὁποῖα ἠδύναντο νὰ γείνωσιν ἀπὸ ἵδρυμα, τὸ ὁποῖον θὰ διέθετε κεφάλαια 5–5½ ἑκατομμυρίων δραχμῶν εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς, διότι ἰδίως τὸ κονιάκ, οὐδεμία δύναται νὰ ὑπάρξῃ ἀμφιβολία, ὅτι δύναται νὰ καταναλίσκεται εἰς ἐπικερδεῖς τιμὰς ἐν τῷ ἐξωτερικῷ ἅμα ὑπάρξῃ ἵδρυμα διαθέτον μεγάλα κεφάλαια, φυλάττον τοὺς οἴνους, τοὺς ὁποίους θὰ ἀποστάξῃ, ἐντὸς ἀποθηκῶν, καὶ πωλοῦν μὲ φίρμαν, καθὼς λέγουσιν, ἡ ὁποία νὰ ἦναι γνωστὴ ὅτι εἶναι ἔμβλημα καταστήματος παράγοντος γνήσιον κονιάκ. Ἀλλ’ ἠθελήσαμεν ἁπλῶς νὰ πωλῶμεν μέρος τοῦ παρακρατήματος ἐν τῷ τόπῳ, καὶ τὸ προϊὸν τῆς πωλήσεως τοῦ παρακρατήματος τούτου νὰ μεταγγίζωμεν εὐθὺς τὸ ἑπόμενον ἔτος εἰς δάνεια πρὸς τοὺς καλλιεργητάς. Τοῦτο οὐδὲν καλὸν ἀποτέλεσμα ἔφερε, καὶ δὲν δύναται νὰ φέρῃ καλὸν ἀποτέλεσμα, διότι δὲν πρέπει νὰ ἐλπίζωμεν, ὅτι, ἐλαττοῦντες τὸ ποσὸν τῆς σταφίδος, τὸ ὁποῖον ἐξάγεται, εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτύχωμεν τὰς τιμὰς τὰς μεγάλας, τὰς ὁποίας ὑπολογίζομεν, διότι ἡ σταφὶς δὲν εἶναι προϊὸν ἐκ τῶν τῆς πρώτης ἀνάγκης. Εἰσῆλθε βεβαίως εἰς τὰς συνηθείας πολλῶν μερῶν τῆς Εὐρώπης, τῶν Ἄγγλων ἰδίως, καὶ ἐν μέρει τῶν Ἀμερικανῶν, ἀλλὰ δὲν ἕπεται ἐκ τούτου, ὅτι οὗτοι δὲν δύνανται νὰ ζήσωσιν ἄνευ σταφίδος, οὔτε ὅτι δὲν δύνανται ν’ ἀντικαταστήσωσιν αὐτὴν καὶ δι’ ἄλλων προϊόντων, ἢ ὅτι δὲν δύνανται νὰ κάμωσι χρῆσιν καὶ μικροτέρου ποσοῦ αὐτῆς, ἢ σταφίδος ἄλλης, — διότι καὶ ἡ Σμύρνη παράγει καὶ ἡ Ἱσπανία καὶ ἄλλαι χῶραι, — οὔτε ὅτι δὲν δύνανται εἰς τὰ γλυκύσματα, εἰς τὰ ὁποῖα μεταχειρίζονται τὴν σταφίδα, ν’ ἀντικαταστήσωσιν αὐτὴν δι’ ἄλλων καρπῶν ἢ προϊόντων. Λοιπὸν δὲν εἴμεθα εἰς τοιαύτην θέσιν, ὥστε νὰ δυνάμεθα νὰ ἐπιβληθῶμεν εἰς τὰς ξένας ἀγορὰς, καὶ ἔχοντες 250,000,000 λίτρας σταφίδος νὰ εἴπωμεν πρὸς τοὺς ἀγοραστὰς: «ἢ θὰ τὰ ἀγοράσητε τὰ ἑκατομμύρια ταῦτα τῆς σταφίδος πρὸς 300 καὶ 350 δραχμὰς τὸ χιλιόλιτρον, ἢ δὲν τὰ δίδομεν». Τοῦτο δυστυχῶς δὲν δύναται νὰ γείνῃ, διότι πρῶτον δὲν δύναται ἡ σταφὶς νὰ διατηρηθῇ ἐπὶ πολὺν χρόνον, διότι ἡ σταφὶς δὲν δύναται νὰ φυλάσσηται ἄνευ βλάβης εἰς τὰς ἀποθήκας ἐπὶ πολὺν χρόνον, ἀλλ’ ἐντὸς ἑνὸς ἔτους πρέπει νὰ πωληθῇ, ἄλλως δὲν διατηρεῖται, καταστρέφεται.

§207Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δύναται ἐπὶ τρία ἔτη νὰ διατηρηθῇ εἰς τὰς ἀποθήκας.

§208Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἔπειτα αἱ ἀνάγκαι τῶν παραγωγῶν εἶναι τοιαῦται, ὥστε εἶναι ἀδύνατον νὰ ἀντιστῶσιν ἐπὶ περισσότερον χρόνον εἰς τὴν πώλησιν τῆς παραγωγῆς των καὶ νὰ μὴ ἐμβάλωσι τὴν πεποίθησιν εἰς τὸν ἀγοραστὴν, ὅτι ἕνεκα τῶν ἀναγκῶν τούτων θὰ πιεσθῇ ὁ πωλητὴς καὶ θὰ πωλήσῃ τὸ προϊόν του εἰς ἣν τιμὴν θέλει ὁ ἀγοραστής. Λοιπὸν ταῦτα ἔχοντες ὑπ’ ὄψει δὲν ἔπρεπε νὰ πιστεύσωμεν, ὅτι κρατοῦντες ἐν τῷ τόπῳ ποσὸν σταφίδος καὶ ἐξάγοντες εἰς τὸ ἐξωτερικὸν μικρότερον ποσὸν θὰ δυνηθῶμεν νὰ αὐξήσωμεν τὰς τιμὰς εἰς τὰ ποσὰ, τὰ ὁποῖα ἀναμένομεν. Τοῦτο καὶ ἄλλοτε ἐγένετο· καὶ ἄλλοτε παρεκρατήσαμεν μεγαλύτερον ποσὸν ἐν τῷ τόπῳ, ἀλλὰ δὲν ἐβελτιώθησαν αἱ τιμαί. Πρέπει λοιπὸν πᾶσα ἡ προσοχὴ ἡμῶν νὰ στραφῇ εἰς τὴν χρησιμοποίησιν τὴν ἐπικερδεστέραν τοῦ ποσοῦ τῆς σταφίδος, τὸ ὁποῖον μένει ἐν Ἑλλάδι, ἵνα τοῦτο ἀποδώσῃ ὅ,τι πρέπει, ὥστε ν’ ἀνταποκρίνηται εἰς τὴν πληρωμὴν τοῦ φόρου τοῦ Δημοσίου, εἰς τὰ ἔξοδα τῆς διοικήσεως τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης καὶ τὰ δάνεια. Ἐὰν δὲν ἦναι δυνατὸν νὰ ἀποδώσῃ τοσοῦτον ποσὸν χρημάτων τὸ ποσὸν τῆς σταφίδος, τὸ ὁποῖον μένει ἐν Ἑλλάδι, βεβαίως τὸ οἰκοδόμημα θὰ καταπέσῃ, καὶ οἱ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι συνδέονται μετ’ αὐτοῦ, καὶ τὰ συμφέροντα, τὰ ὁποῖα συνδέονται καὶ ἐξαρτῶνται ἐξ αὐτοῦ, θὰ καταπέσωσι μετ’ αὐτοῦ. Τὸ μέσον δὲ, διὰ τοῦ ὁποίου εἶναι δυνατὸν νὰ χρησιμοποιηθῇ ἐπικερδῶς, ὡς προεῖπον, τὸ μένον ἐν Ἑλλάδι ποσὸν τῆς σταφίδος, εἶναι ἡ οἰνοποίησις τῆς χλωρᾶς σταφίδος. Λοιπὸν ὑποστηρίζω, ὅτι ἐν τῷ νομοσχεδίῳ πρέπει νὰ περιέχηται ἡ διάταξις περὶ οἰνοποιήσεως τῆς χλωρᾶς σταφίδος. Ἐννοῶ δὲ τὴν θέσιν τῆς Κυβερνήσεως, ἐπιμενούσης νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον, ὡς ἔχει, ἀλλὰ δὲν ἐννοῶ, διατί ἀνθίσταται, ὅπως ἡ διάταξις αὕτη ἀναγραφῇ μεταξὺ τῶν διατάξεων τοῦ νομοσχεδίου, μεταξὺ τῶν ἄρθρων ἐκείνων, τῶν καταργούντων τὸν προηγούμενον νόμον.

§209Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ἔχομεν κεκτημένα δικαιώματα πρὸς τοῦτο. Αὐτὸ ὀφείλει νὰ κάμῃ ἡ Κυβέρνησις.

§210Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Πῶς ὀφείλει νὰ τὸ κάμῃ; Ἡ Κυβέρνησις ἔχει αὐτὴν τὴν ἰδέαν, σεῖς δυνατὸν νὰ ἔχητε ἄλλην· τὴν πρωίαν ὅμως δὲν τὴν εἴχετε· τότε ἐφαίνεσθε σύμφωνος μὲ ὅσα εἶπον, τώρα δὲν συμφωνεῖτε. Φαίνεται ὅτι μετεβάλετε ἰδέας.

§211Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Περὶ χλωρᾶς σταφίδος;

§212Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Μάλιστα.

§213Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ὄχι.

§214Ε. ΤΣΑΡΛΑΜΠΑΣ. Ἐγεννήθη ἡ ἰδέα, ὅτι δὲν δύνανται οἱ σταφιδοπαραγωγοὶ νὰ μεταβάλωσι τὴν σταφίδα των εἰς οἶνον. Λοιπὸν δὲν ἐπωλήθη ἡ σταφίς. Τὴν ἄλλην σταφίδα, τὴν μὴ διδομένην διὰ παρακράτημα, τί θὰ τὴν κάμωμεν;

§215ΜΙΧ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Ποῦ θὰ τὴν οἰνοποιήσητε;

§216Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἄνθρωποι εἰδικοὶ, οἱ ὁποῖοι ἐμελέτησαν τὰ τοῦ ζητήματος τούτου, εἶπον ὅτι εἶναι δυνατὸν ὀλίγον κατ’ ὀλίγον νὰ πραγματοποιηθῇ ἡ οἰνοποίησις ἐν Ἑλλάδι τῆς σταφίδος. Δὲν δυνάμεθα ἐφέτος νὰ ἀξιώσωμεν ἡμεῖς ἢ οἱοσδήποτε, ὅτι εἶναι δυνατὸν εἰς τὴν Ἑλλάδα νὰ οἰνοποιήσωμεν 100,000,000 λίτρας σταφίδος. Λέγω λοιπὸν, ὅτι δὲν εἶναι ἀδύνατον ἐκ τῆς μεταποιήσεως τῆς χλωρᾶς σταφίδος νὰ καταναλίσκεται τὸ ποσὸν τὸ μένον ἐν Ἑλλάδι, καὶ ὅτι ἡ οἰνοποίησις τῆς χλωρᾶς σταφίδος πραγματοποιουμένη εἶναι δυνατὸν νὰ παραγάγῃ σπουδαῖα καλὰ ὀλίγον κατ’ ὀλίγον, διότι οἱ ἐκ ξηρᾶς σταφίδος παραγόμενοι εἴτε οἶνοι εἴτε μιστὲλ, ἐὰν δὲν ἀπεκλείσθησαν, θ’ ἀποκλεισθῶσιν ἐντελῶς πασῶν τῶν ἀγορῶν τοῦ ἐξωτερικοῦ. Λοιπὸν μὴ ἐλπίζωμεν νὰ λύσωμεν τὸ ζήτημα οὔτε διὰ τῶν οἰνοπνευμάτων, τὰ ὁποῖα μόνον ἐπιτρέπεται νὰ κατασκευάζωνται ἀπὸ τὸ παρακράτημα καὶ νὰ ἐξάγωνται εἰς τὸ ἐξωτερικὸν, οὔτε δι’ ἄλλου τινός· μόνον μέσον πρὸς λύσιν τοῦ ζητήματος εἶναι ἡ μεταποίησις τοῦ παρακρατήματος καὶ τῆς εἰς εἶδος ἀποδόσεως εἰς μιστὲλ ἢ οἴνους. Ἐὰν τοῦτο δὲν γείνῃ δεκτὸν, εἶναι ματαιοπονία πάντα τὰ ἄλλα.

§217Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Λοιπὸν τί φρονεῖτε σεῖς περὶ τοῦ νομοσχεδίου;

§218Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἐπειδὴ μὲ ἠρωτήσατε, κύριε Ἀγγελόπουλε, τί φρονῶ, εἶπον, ὅτι ἐγὼ εἶμαι ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου, τροποποιουμένου κατὰ τοῦτο, ἤτοι ἐπιτρεπομένης τῆς οἰνοποιήσεως τῆς χλωρᾶς σταφίδος, καὶ θὰ ψηφίσω τοῦτο. Ἐὰν ὅμως δὲν τροποποιηθῇ, βεβαίως δὲν εἶμαι ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου.

§219ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Ἀσημακόπουλος.

§220Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§221ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Φωτήλας ἔχει τὸν λόγον.

§222Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Αὔριον.

§223Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Θὰ λάβῃ τὸν λόγον ὁ κύριος Παυλόπουλος.

§224Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Ἐμπρὸς, κύριε Πρόεδρε, εἰς τὸ νομοσχέδιον.

§225ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου εἰς δευτέραν συζήτησιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παραδέχθη.

§226Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προχωρήσωμεν. Τί λέγετε, κύριε Πρόεδρε!

§227Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Διατὶ, Κύριοι; Συζητήσατε.

§228Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Προκειμένου νὰ ψηφισθῇ νομοσχέδιον τοσαύτης σοβαρότητος, πρέπει πρῶτον ἡ Βουλὴ νὰ ἦναι ἐν ἀπαρτίᾳ.

§229ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑποβάλλετε ἔνστασιν περὶ μὴ ἀπαρτίας; Νὰ ἀναγνωσθῇ ὁ κατάλογος. (Ἀναγνωσθέντος τοῦ ὀνομαστικοῦ τῶν Βουλευτῶν καταλόγου, καὶ τῆς Βουλῆς μὴ εὑρεθείσης ἐν ἀπαρτίᾳ, λύεται ἡ συνεδρίασις, ὥρᾳ 10 καὶ 30′ μ. μ.)